NL Publicatieblad van de Europese Unie L 172/1

Voor het internationaal publiekrecht hebben alleen de originele VN/ECE-teksten rechtsgevolgen. Voor de status en de datum van inwerkingtreding van dit reglement, zie de recentste versie van VN/ECE-statusdocument TRANS/WP.29/343 op:

http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html.

Reglement nr. 83 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme bepalingen voor de goedkeuring van voertuigen wat betreft de emissie van verontreinigende stoffen naargelang de motorbrandstofvereisten [2015/1038]

Bevat de volledige geldige tekst tot en met:

Wijzigingenreeks 07 — Datum van inwerkingtreding: 22 januari 2015

INHOUD

REGLEMENT

1. Toepassingsgebied

2. Definities

3. Goedkeuringsaanvraag

4. Goedkeuring

5. Specificaties en tests

6. Wijzigingen van het voertuigtype

7. Uitbreidingen van typegoedkeuringen

8. Conformiteit van de productie

9. Conformiteit tijdens het gebruik

10. Sancties bij non-conformiteit van de productie

11. Definitieve stopzetting van de productie

12. Overgangsbepalingen

13. Naam en adres van de voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoordelijke technische diensten en van de typegoedkeuringsinstanties

Aanhangsel 1: Procedure om de conformiteit van de productie te controleren wanneer de door de fabrikant opgegeven standaardafwijking van de productie aanvaardbaar is

Aanhangsel 2: Procedure om de conformiteit van de productie te controleren wanneer de door de fabrikant opgegeven standaardafwijking van de productie niet aanvaardbaar of niet beschikbaar is

Aanhangsel 3: Conformiteitscontrole tijdens het gebruik

Aanhangsel 4: Statistische procedure om de conformiteit tijdens het gebruik van uitlaatemissies te testen

Aanhangsel 5: Verantwoordelijkheid voor de conformiteit tijdens het gebruik

Aanhangsel 6: Voorschriften voor voertuigen die gebruikmaken van een reagens voor het uitlaatgasnabehandelingssysteem

Bijlagen

Bijlage 1: Motor- en voertuigkenmerken en informatie over de uitvoering van de tests

Bijlage 2: Mededeling betreffende de goedkeuring, de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring of de definitieve stopzetting van de productie van een voertuigtype wat de emissie van verontreinigende gassen door de motor betreft, krachtens Reglement nr. 83

Bijlage 3: Opstelling van het goedkeuringsmerk

Bijlage 4a: Test van type I

Bijlage 5: Test van type II (koolmonoxide-emissietest bij stationair toerental)

Bijlage 6: Test van type III (controle van de emissies van cartergassen)

Bijlage 7: Test van type IV (bepaling van de verdampingsemissies van voertuigen met elektrische-ontstekingsmotoren)

Bijlage 8: Test van type VI (verificatie van de gemiddelde uitlaatemissies van koolmonoxide en koolwaterstoffen na een koude start bij lage omgevingstemperatuur)

Bijlage 9: Test van type V (beschrijving van de uithoudingstest ter verificatie van de duurzaamheid van voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing)

Bijlage 10: Specificaties van referentiebrandstoffen

Bijlage 10a: Specificaties van gasvormige referentiebrandstoffen

Bijlage 11: Boorddiagnose (obd) bij motorvoertuigen

Bijlage 12: Het verlenen van ECE-typegoedkeuring voor een voertuig op lpg of ng/biomethaan

Bijlage 13: Emissietestprocedure voor een voertuig met een periodiek regenererend systeem

Bijlage 14: Emissietestprocedure voor hybride elektrische voertuigen (hev's)

1. TOEPASSINGSGEBIED

Bij dit reglement worden technische voorschriften vastgesteld voor de typegoedkeuring van motorvoertuigen.

Het bevat ook regels inzake conformiteit tijdens het gebruik, duurzaamheid van voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing en boorddiagnosesystemen (obd-systemen).

1.1. Dit reglement is van toepassing op voertuigen van de categorieën M1, M2, N1 en N2 met een referentiemassa van maximaal 2 610 kg (1).

Op verzoek van de fabrikant mag een krachtens dit reglement verleende typegoedkeuring worden uitgebreid tot voertuigen van de categorieën M1, M2, N1 en N2 met een referentiemassa van maximaal 2 840 kg, die aan de in dit reglement gestelde voorwaarden voldoen.

2. DEFINITIES

Voor de toepassing van dit reglement gelden de volgende definities:

2.1. „voertuigtype”: een groep voertuigen die onderling niet verschillen op de volgende punten: 2.1.1. de equivalente traagheid, bepaald in verhouding tot de referentiemassa zoals voorgeschreven in bijlage 4a, tabel A4a/3 bij dit reglement, en 2.1.2. de motor- en voertuigkenmerken zoals gedefinieerd in bijlage 1;

2.2. „referentiemassa”: de ledige massa van het voertuig, verhoogd met een uniforme massa van 100 kg voor de tests overeenkomstig de bijlagen 4a en 8 van dit reglement; 2.2.1. „ledige massa”: de massa van het voertuig in rijklare toestand, zonder de uniforme massa van de bestuurder (75 kg), passagiers of lading, maar met een voor 90 % gevulde brandstoftank en het gebruikelijke gereedschap en reservewiel in het voertuig, indien van toepassing; 2.2.2. „massa in rijklare toestand”: de in punt 2.6 van bijlage 1 beschreven massa en, bij voertuigen die zijn ontworpen en gebouwd voor het vervoer van meer dan 9 personen (de bestuurder niet meegerekend), de massa van een bijrijder (75 kg) als een van de negen of meer zitplaatsen voor hem bedoeld is;

2.3. „maximummassa”: de door de voertuigfabrikant opgegeven technisch toelaatbare maximummassa (deze kan hoger zijn dan de door de nationale administratie toegestane maximummassa);

2.4. „verontreinigende gassen”: de uitlaatgasemissies van koolmonoxide, stikstofoxiden (uitgedrukt in stikstofdioxide(NO2)-equivalent) en koolwaterstoffen, waarbij wordt uitgegaan van een verhouding van: a) C1H2,525 voor vloeibaar petroleumgas (lpg); b) C1H4 voor aardgas (ng) en biomethaan; c) C1H1,89O0,016 voor benzine (E5); d) C1H1,93O0,033 voor benzine (E10); e) C1H1,86O0,005 voor diesel (B5); f) C1H1,86O0,007 voor diesel (B7); g) C1H2,74O0,385 voor ethanol (E85); h) C1H2,61O0,329 voor ethanol (E75);

2.5. „verontreinigende deeltjes”: bestanddelen van het uitlaatgas die bij een temperatuur van maximaal 325 K (52 °C) door middel van de in bijlage 4a, aanhangsel 4, beschreven filters uit het verdunde uitlaatgas worden verwijderd; 2.5.1. „deeltjesaantallen”: het totale aantal deeltjes met een diameter van meer dan 23 nm in het verdunde uitlaatgas dat is behandeld om vluchtig materiaal te verwijderen zoals beschreven in bijlage 4a, aanhangsel 5;

2.6. „uitlaatemissies”: a) bij elektrische-ontstekingsmotoren, de emissies van verontreinigende gassen en deeltjes; b) bij compressieontstekingsmotoren, de emissies van verontreinigende gassen en deeltjes en de deeltjesaantallen;

2.7. „verdampingsemissies”: de koolwaterstofdampen die anders dan via de uitlaatemissies uit het brandstofsysteem van een motorvoertuig weglekken; 2.7.1. „ademverliezen van de tank”: koolwaterstofemissies veroorzaakt door temperatuurveranderingen in de brandstoftank (uitgaande van een verhouding C1H2,33); 2.7.2. „warmtestuwverliezen”: koolwaterstofemissies afkomstig van het brandstofsysteem van een stilstaand voertuig na een rit (uitgaande van een verhouding C1H2,20);

2.8. „motorcarter”: de ruimten binnen of buiten de motor die met het oliecarter zijn verbonden door in- of uitwendige verbindingen waardoor gassen en dampen kunnen ontsnappen;

2.9. „koudstartvoorziening”: een voorziening waarmee het lucht/brandstofmengsel van de motor tijdelijk wordt verrijkt, waardoor het starten wordt vergemakkelijkt;

2.10. „hulpstartvoorziening”: een voorziening waarmee het starten van de motor wordt vergemakkelijkt zonder verrijking van het lucht/brandstofmengsel, bv. gloeibougies, wijziging van het inspuitmoment enz.;

2.11. „cilinderinhoud”: 2.11.1. bij motoren met heen-en-weergaande zuigers, het nominale slagvolume van de motor; 2.11.2. bij draaizuigermotoren (wankelmotoren), het nominale slagvolume van een verbrandingskamer vermenigvuldigd met twee;

2.12. „voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing”: de onderdelen van een voertuig die de uitlaat- en verdampingsemissies beheersen en/of beperken;

2.13. „obd”: een boorddiagnosesysteem voor emissiebeheersing dat bij een storing dankzij in een computergeheugen opgeslagen foutcodes kan aangeven in welk gebied de storing vermoedelijk is opgetreden;

2.14. „test tijdens het gebruik”: het testen en beoordelen van de conformiteit overeenkomstig punt 9.2.1;

2.15. „in goede staat van onderhoud en gebruik”: in verband met een testvoertuig, dat het voertuig voldoet aan de criteria voor de goedkeuring van een geselecteerd voertuig, zoals vastgesteld in punt 2 van aanhangsel 3;

2.16. „manipulatievoorziening”: ieder constructieonderdeel dat de temperatuur, de rijsnelheid, het toerental van de motor, de versnelling, de aanzuigonderdruk of een andere parameter meet om de werking van een onderdeel van het emissiebeheersingssysteem te activeren, te moduleren, te vertragen of uit te schakelen, zodat de doeltreffendheid van het emissiebeheersingssysteem wordt verminderd onder omstandigheden die bij een normaal voertuiggebruik redelijkerwijze kunnen optreden. Een dergelijk constructieonderdeel wordt niet als manipulatievoorziening beschouwd indien: 2.16.1. het nodig is om de motor te beschermen tegen schade of ongevallen en om de veilige werking van het voertuig te verzekeren, of 2.16.2. het slechts functioneert als de motor wordt gestart, of 2.16.3. het gebruik ervan grotendeels in aanmerking wordt genomen in de testprocedures van type I of type VI;

2.17. „voertuigfamilie”: een groep voertuigtypen die voor de toepassing van bijlage 12 bij dit reglement door een basisvoertuig worden geïdentificeerd;

2.18. „biobrandstof”: vloeibare of gasvormige transportbrandstof die gewonnen is uit biomassa;

2.19. „goedkeuring van een voertuig”: de goedkeuring van een voertuigtype met betrekking tot (2): 2.19.1. beperking van uitlaatemissies door het voertuig, verdampingsemissies, carteremissies, duurzaamheid van voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing, verontreinigende emissies bij een koude start en boorddiagnose van voertuigen die op loodvrije benzine rijden of die op zowel loodvrije benzine als lpg, ng/biomethaan of biobrandstoffen kunnen rijden (goedkeuring B); 2.19.2. beperking van emissies van verontreinigende gassen en deeltjes, duurzaamheid van voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing en boorddiagnose van voertuigen die op diesel rijden (goedkeuring C) of die op zowel diesel als biofuel of op biofuel kunnen rijden; 2.19.3. beperking van emissies van verontreinigende gassen door de motor, carteremissies, duurzaamheid van voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing, emissies bij een koude start en boorddiagnose van voertuigen die op lpg of ng/biomethaan rijden (goedkeuring D);

2.20. „periodiek regenererend systeem”: een voorziening tegen verontreiniging (bv. katalysator, deeltjesvanger) die bij normaal gebruik van het voertuig uiterlijk om de 4 000 km een periodiek regeneratieproces vergt. Tijdens cycli waarin regeneratie plaatsvindt, kunnen de emissienormen worden overschreden. Indien ten minste één keer per test van type I een regeneratie van de voorziening tegen verontreiniging plaatsvindt en ook tijdens de voorbereidingscyclus van het voertuig al ten minste één regeneratie heeft plaatsgevonden, is er sprake van een continu regenererend systeem dat geen speciale testprocedure vergt. Bijlage 13 bij dit reglement geldt niet voor continu regenererende systemen. Op verzoek van de fabrikant is de testprocedure voor periodiek regenererende systemen niet van toepassing op een regenererende voorziening indien de fabrikant de typegoedkeuringsinstantie gegevens verstrekt waaruit blijkt dat, tijdens cycli waarin regeneratie plaatsvindt, de in punt 5.3.1.4 vastgestelde emissienormen voor de desbetreffende voertuigcategorie niet worden overschreden, en indien de technische dienst daarmee instemt.

2.21. Hybride voertuigen (HV) 2.21.1. Algemene definitie van hybride voertuigen (HV): „hybride voertuig (HV)”: een voertuig met ten minste twee verschillende energieomzetters en twee verschillende (in het voertuig aanwezige) energieopslagsystemen voor de aandrijving van het voertuig. 2.21.2. Definitie van hybride elektrische voertuigen (hev's): „hybride elektrisch voertuig (hev)”: een voertuig, met inbegrip van voertuigen die uitsluitend voor het opladen van het opslagsysteem voor elektrische energie/vermogen energie ontlenen aan een verbruikbare brandstof, dat voor de mechanische aandrijving energie ontleent aan beide volgende, in het voertuig aanwezige bronnen van opgeslagen energie/vermogen: a) een verbruikbare brandstof; b) een batterij, condensator, vliegwiel/generator of een ander opslagsysteem voor elektrische energie/vermogen;

2.22. „monofuelvoertuig”: een voertuig dat is ontworpen om hoofdzakelijk op één type brandstof te rijden; 2.22.1. „monofuel gasvoertuig”: een voertuig dat hoofdzakelijk is ontworpen om permanent op lpg, ng/biomethaan of waterstof te rijden, maar dat ook een benzinesysteem mag hebben voor noodgevallen of enkel om te starten, mits de inhoud van de benzinetank niet meer dan 15 liter is;

2.23. „bifuelvoertuig”: een voertuig met twee afzonderlijke brandstofopslagsystemen dat ontworpen is om maar op één brandstof tegelijk te rijden; Het gelijktijdige gebruik van beide brandstoffen wordt in hoeveelheid en duur beperkt; 2.23.1. „bifuel gasvoertuig”: een bifuelvoertuig dat op benzine kan rijden (benzinemodus) en ook op lpg, ng/biomethaan of waterstof (gasmodus);

2.24. „voertuig op alternatieve brandstof”: een voertuig dat ontworpen is om op ten minste één type brandstof te kunnen rijden die gasvormig is bij omgevingsluchttemperatuur en –druk of hoofdzakelijk van niet-minerale olie is afgeleid;

2.25. „flexfuelvoertuig”: een voertuig met één brandstofopslagsysteem dat op verschillende mengsels van twee of meer brandstoffen kan rijden; 2.25.1. „flexfuel ethanolvoertuig”: een flexfuelvoertuig dat op benzine of een mengsel van benzine en maximaal 85 % ethanol (E85) kan rijden; 2.25.2. „flexfuel biodieselvoertuig”: een flexfuelvoertuig dat op minerale diesel of een mengsel van minerale diesel en biodiesel kan rijden;

2.26. „voertuigen die in een specifieke sociale behoefte moeten voorzien”: dieselvoertuigen van categorie M1 die: a) voertuigen voor speciale doeleinden zijn met een referentiemassa van meer dan 2 000 kg (3), of b) voertuigen met een referentiemassa van meer dan 2 000 kg zijn die ontworpen zijn voor het vervoer van zeven of meer personen met inbegrip van de bestuurder, behalve voertuigen van categorie M1G (3), of c) voertuigen met een referentiemassa van meer dan 1 760 kg zijn die specifiek voor commerciële doeleinden zijn gebouwd en binnen het voertuig plaats bieden voor een rolstoel;

2.27. in het kader van de bewaking van de verhouding van de prestaties tijdens het gebruik (IUPRM): „koudstart”: een motorkoelmiddeltemperatuur (of gelijkwaardige temperatuur) bij het starten van de motor van 35 °C of minder en maximaal 7 K hoger dan de omgevingstemperatuur (indien bekend) bij het starten van de motor;

2.28. „motor met directe inspuiting”: een motor die kan werken in een modus waarin de brandstof in de inlaatlucht wordt gespoten nadat de lucht door de inlaatkleppen is gegaan;

2.29. „elektrische aandrijflijn”: een systeem bestaande uit een of meer opslagsystemen voor elektrische energie, een of meer stroomconditioneringsvoorzieningen en een of meer elektrische machines waarmee opgeslagen elektrische energie wordt omgezet in mechanische energie die naar de wielen gaat voor de aandrijving van het voertuig;

2.30. „zuiver elektrisch voertuig”: een voertuig met uitsluitend een elektrische aandrijflijn;

2.31. „waterstofcelvoertuig”: een voertuig met een brandstofcel die chemische energie uit waterstof omzet in elektrische energie voor de aandrijving van het voertuig;

2.32. „nettovermogen”: vermogen dat onder atmosferische referentieomstandigheden op een testbank aan het uiteinde van de krukas wordt verkregen of het equivalent ervan bij het overeenkomstige toerental met hulpaggregaten, getest overeenkomstig Reglement nr. 85;

2.33. „nettomaximumvermogen”: de maximumwaarde van het nettovermogen, gemeten bij volle belasting van de motor;

2.34. „maximumvermogen gedurende 30 minuten”: het maximale nettovermogen, vastgesteld overeenkomstig punt 5.3.2 van Reglement nr. 85, dat een elektrische aandrijving bij gelijkstroomspanning kan leveren;

2.35. „koudstart”: een motorkoelmiddeltemperatuur (of gelijkwaardige temperatuur) bij het starten van de motor van 35 °C of minder en maximaal 7 K hoger dan de omgevingstemperatuur (indien bekend) bij het starten van de motor.

3. GOEDKEURINGSAANVRAAG

3.1. De goedkeuringsaanvraag voor een voertuigtype wat uitlaatemissies, carteremissies, verdampingsemissies, duurzaamheid van de voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing en het boorddiagnosesysteem (obd-systeem) betreft, moet door de voertuigfabrikant of zijn daartoe gemachtigde vertegenwoordiger bij de typegoedkeuringsinstantie worden ingediend.

3.1.1. Voorts moet de fabrikant de volgende informatie verstrekken:

a) bij voertuigen met elektrische-ontstekingsmotor, een verklaring van de fabrikant over het percentage ontstekingsfouten op het totale aantal ontstekingspogingen waardoor hetzij de emissies de grenswaarden van punt 3.3.2 van bijlage 11 bij dit reglement zouden overschrijden indien dat percentage vanaf de start van een test van type I zoals beschreven in bijlage 4a, aanwezig was geweest, hetzij een katalysator of katalysatoren oververhit zouden raken met onherstelbare schade als gevolg;

b) gedetailleerde schriftelijke informatie met een volledige beschrijving van de functionele kenmerken van het obd-systeem, inclusief een lijst van alle relevante delen van het emissiebeheersingssysteem van het voertuig die door het obd-systeem worden bewaakt;

c) een beschrijving van de storingsindicator die door het obd-systeem wordt gebruikt om de bestuurder van het voertuig op een storing te attenderen;

d) een verklaring van de fabrikant dat het obd-systeem voldoet aan de bepalingen van punt 7 van aanhangsel 11 van bijlage 11 betreffende de prestaties tijdens het gebruik onder alle redelijkerwijs te verwachten rijomstandigheden;

e) een plan met een beschrijving van de gedetailleerde technische criteria en de redenen voor het verhogen van de teller en noemer van elke bewakingsfunctie die aan de voorschriften van de punten 7.2 en 7.3 van aanhangsel 1 van bijlage 11 moet voldoen, alsook voor het deactiveren van tellers, noemers en van de algemene noemer onder de in punt 7.7 van aanhangsel 1 van bijlage 11 gestelde voorwaarden;

f) een beschrijving van de maatregelen die zijn genomen om manipulatie en wijziging van de emissiebeheersingscomputer te voorkomen;

g) indien van toepassing, de kenmerken van de voertuigfamilie zoals bedoeld in aanhangsel 2 van bijlage 11;

h) in voorkomend geval kopieën van andere typegoedkeuringen met de relevante gegevens die een uitbreiding van de goedkeuringen en de vaststelling van verslechteringsfactoren mogelijk maken.

3.1.2. Voor de in punt 3 van bijlage 11 beschreven tests moet een voor het voertuigtype of de voertuigfamilie representatief voertuig, voorzien van het goed te keuren obd-systeem, aan de voor de typegoedkeuringstest verantwoordelijke technische dienst ter beschikking worden gesteld. Als de technische dienst vaststelt dat het ter beschikking gestelde voertuig niet geheel representatief is voor het voertuigtype of de voertuigfamilie zoals beschreven in bijlage 11, aanhangsel 2, moet een ander of, zo nodig, een extra voertuig voor de in punt 3 van bijlage 11 beschreven test ter beschikking worden gesteld.

3.2. In bijlage 1 is een model van het inlichtingenformulier betreffende de uitlaatemissies, de verdampingsemissies, de duurzaamheid en het obd-systeem opgenomen. De in punt 3.2.12.2.7.6 van bijlage 1 vermelde informatie moet worden opgenomen in aanhangsel 1 „Informatie over het obd-systeem” van de mededeling betreffende de typegoedkeuring in bijlage 2.

3.2.1. In voorkomend geval moeten kopieën van andere typegoedkeuringen worden overgelegd met de relevante gegevens die een uitbreiding van de goedkeuringen en de vaststelling van verslechteringsfactoren mogelijk maken.

3.3. Voor de in punt 5 beschreven tests moet een voertuig dat representatief is voor het goed te keuren voertuigtype aan de voor de goedkeuringstests verantwoordelijke technische dienst ter beschikking worden gesteld.

3.3.1. De in punt 3.1 bedoelde aanvraag moet worden opgesteld volgens het model van het inlichtingenformulier in bijlage 1.

3.3.2. Voor de toepassing van punt 3.1.1, onder d), moet de fabrikant gebruikmaken van het in aanhangsel 2 van bijlage 2 opgenomen model van een certificaat van de fabrikant betreffende de naleving van de prestatievoorschriften voor obd-systemen tijdens het gebruik.

3.3.3. Voor de toepassing van punt 3.1.1, onder e), moet de typegoedkeuringsinstantie die de goedkeuring verleent, de in dat punt bedoelde informatie op verzoek ter beschikking stellen van de typegoedkeuringsinstanties.

3.3.4. Voor de toepassing van punt 3.1.1, onder d) en e), mogen de goedkeuringsinstanties een voertuig niet goedkeuren als de door de fabrikant verstrekte informatie niet volstaat om te voldoen aan de voorschriften van punt 7 van aanhangsel 1 van bijlage 11. De punten 7.2, 7.3 en 7.7 van aanhangsel 1 van bijlage 11 zijn onder alle redelijkerwijs te verwachten rijomstandigheden van toepassing. Voor de beoordeling van de toepassing van de voorschriften in de punten 7.2 en 7.3 moeten de goedkeuringsinstanties rekening houden met de stand van de technologie.

3.3.5. Voor de toepassing van punt 3.1.1, onder f), van dit reglement moeten de maatregelen die zijn genomen om manipulatie en wijziging van de emissiebeheersingscomputer te voorkomen, met een door de fabrikant goedgekeurd programma of door kalibratie kunnen worden geüpdatet.

3.3.6. Voor de tests in tabel A moet de fabrikant de voor de typegoedkeuringstests verantwoordelijke technische dienst een voertuig ter beschikking stellen dat representatief is voor het goed te keuren type.

3.3.7. De typegoedkeuringsaanvraag voor flexfuelvoertuigen moet voldoen aan de aanvullende voorschriften in de punten 4.9.1 en 4.9.2.

3.3.8. Na een typegoedkeuring aangebrachte wijzigingen in de fabricage van een systeem, onderdeel of technische eenheid maken een typegoedkeuring niet automatisch ongeldig, tenzij de originele kenmerken of technische parameters ervan zodanig zijn veranderd dat de functionaliteit van de motor of het verontreinigingsbeheersingssysteem wordt aangetast.

4. GOEDKEURING

4.1. Als het voertuigtype waarvoor na deze wijziging goedkeuring wordt aangevraagd, voldoet aan de voorschriften van punt 5, wordt voor dat voertuigtype goedkeuring verleend.

4.2. Aan elk goedgekeurd type wordt een goedkeuringsnummer toegekend.

De eerste twee cijfers ervan geven aan op basis van welke wijzigingenreeks de goedkeuring is verleend. Dezelfde overeenkomstsluitende partij mag hetzelfde nummer niet aan een ander voertuigtype toekennen.

4.3. Van de goedkeuring of de uitbreiding of weigering van de goedkeuring van een voertuigtype krachtens dit reglement wordt aan de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, mededeling gedaan door middel van een formulier volgens het model in bijlage 2.

4.3.1. Wanneer deze tekst wordt gewijzigd, bv. indien nieuwe grenswaarden worden voorgeschreven, wordt aan de overeenkomstsluitende partijen meegedeeld welke reeds goedgekeurde voertuigtypen aan de nieuwe bepalingen voldoen.

4.4. Op elk voertuig dat conform is met een krachtens dit reglement goedgekeurd voertuigtype, wordt op een opvallende en gemakkelijk bereikbare plaats die op het goedkeuringsformulier is gespecificeerd, een internationaal goedkeuringsmerk aangebracht. Dit merk bestaat uit:

4.4.1. een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend (4);

4.4.2. het nummer van dit reglement, gevolgd door de letter R, een liggend streepje en het goedkeuringsnummer, rechts van de in punt 4.4.1 van dit reglement beschreven cirkel.

4.4.3. Na het typegoedkeuringsnummer komt er in het goedkeuringsmerk echter nog een teken om aan te geven voor welke voertuigcategorie en -klasse de goedkeuring is verleend. Deze letter moet worden gekozen volgens tabel A3/1 in bijlage 3 van dit reglement.

4.5. Indien het voertuig conform is met een voertuigtype dat op basis van een of meer andere aan de overeenkomst gehechte reglementen is goedgekeurd in het land dat krachtens dit reglement goedkeuring heeft verleend, hoeft het in punt 4.4.1 voorgeschreven symbool niet te worden herhaald; in dat geval moeten de reglement- en goedkeuringsnummers en de aanvullende symbolen van alle reglementen op basis waarvan goedkeuring is verleend in het land dat krachtens dit reglement goedkeuring heeft verleend, in verticale kolommen rechts van het in punt 4.4.1 voorgeschreven symbool worden geplaatst.

4.6. Het goedkeuringsmerk moet goed leesbaar en onuitwisbaar zijn.

4.7. Het goedkeuringsmerk moet dicht bij of op het gegevensplaatje van het voertuig worden aangebracht.

4.7.1. In bijlage 3 worden voorbeelden van de opstelling van het goedkeuringsmerk gegeven.

4.8. Aanvullende voorschriften voor voertuigen op lpg of ng/biomethaan

4.8.1. De aanvullende voorschriften voor voertuigen op lpg of ng/biomethaan zijn opgenomen in bijlage 12.

4.9. Aanvullende voorschriften voor de goedkeuring van flexfuelvoertuigen

4.9.1. Voor de typegoedkeuring van een flexfuel ethanol- of biodieselvoertuig moet de voertuigfabrikant aangeven hoe het voertuig zich aan alle in de handel voorkomende mengsels van benzine en ethanol (maximaal 85 % ethanol) of van diesel en biodiesel kan aanpassen.

4.9.2. Bij flexfuelvoertuigen moet de overgang van de ene naar de andere referentiebrandstof plaatsvinden zonder dat de motorafstellingen handmatig worden bijgesteld.

4.10. Voorschriften voor goedkeuring wat het obd-systeem betreft

4.10.1. De fabrikant moet ervoor zorgen dat alle voertuigen met een obd-systeem zijn uitgerust.

4.10.2. Het obd-systeem moet zo zijn ontworpen, geconstrueerd en in het voertuig geïnstalleerd dat het tijdens de hele levensduur van het voertuig teruglopende prestaties of storingen kan identificeren.

4.10.3. Onder normale gebruiksomstandigheden moet het obd-systeem voldoen aan de voorschriften van dit reglement.

4.10.4. Bij een test met een defect onderdeel overeenkomstig aanhangsel 1 van bijlage 11 moet de storingsindicator van het obd-systeem worden geactiveerd. Tijdens die test mag de storingsindicator van het obd-systeem ook worden geactiveerd bij emissieniveaus onder de obd-grenswaarden zoals gespecificeerd in bijlage 11.

4.10.5. De fabrikant moet ervoor zorgen dat het obd-systeem onder alle redelijkerwijs te verwachten rijomstandigheden voldoet aan de voorschriften van punt 7 van aanhangsel 1 van bijlage 11 betreffende de prestaties tijdens het gebruik.

4.10.6. Gegevens over de prestaties tijdens het gebruik die overeenkomstig punt 7.6 van aanhangsel 1 van bijlage 11 door het obd-systeem van een voertuig moeten worden opgeslagen en gerapporteerd, moeten door de fabrikant ongecodeerd ter beschikking worden gesteld van de nationale autoriteiten en de onafhankelijke marktdeelnemers.

5. SPECIFICATIES EN TESTS

Kleine fabrikanten

Als alternatief voor de voorschriften van dit punt kunnen voertuigfabrikanten met een wereldwijde jaarlijkse productie van minder dan 10 000 eenheden een goedkeuring verkrijgen op basis van de overeenkomstige technische voorschriften in onderstaande tabel.

Wetgevingsbesluit Voorschriften De California Code of Regulations, titel 13, punten 1961(a) en 1961(b)(1)(C)(1), van toepassing op voertuigen van modeljaar 2001 en later, 1968.1, 1968.2, 1968.5, 1976 en 1975, uitgegeven door Barclay's Publishing. Typegoedkeuring moet worden verleend krachtens de California Code of Regulations van toepassing op het recentste modeljaar van het lichte bedrijfsvoertuig.

De emissietests met het oog op de technische keuring van bijlage 5 bij dit reglement en de voorschriften voor de toegang tot obd-informatie in punt 5 van bijlage 11 moeten noodzakelijk blijven om krachtens dit punt typegoedkeuring te verkrijgen wat emissies betreft.

De typegoedkeuringsinstantie moet de overige typegoedkeuringsinstanties van de overeenkomstsluitende partijen in kennis stellen van de omstandigheden van elke typegoedkeuring die krachtens dit punt is verleend.

5.1. Algemeen

5.1.1. De onderdelen die van invloed kunnen zijn op de emissie van verontreinigende stoffen moeten zodanig zijn ontworpen, geconstrueerd en gemonteerd dat het voertuig bij normaal gebruik en ondanks de trillingen waaraan het kan worden blootgesteld, aan de bepalingen van dit reglement kan voldoen.

5.1.2. De door de fabrikant genomen technische maatregelen moeten waarborgen dat, overeenkomstig de bepalingen van dit reglement, de uitlaatgas- en verdampingsemissies gedurende de normale levensduur van het voertuig en onder normale gebruiksomstandigheden effectief worden beperkt. Dit geldt eveneens voor de veiligheid van de in de emissiebeheersingssystemen gebruikte slangen, dichtingen en verbindingen, die zodanig moeten zijn geconstrueerd dat zij aan de doelstellingen van het originele ontwerp beantwoorden. Wat uitlaatemissies betreft, wordt geacht aan deze bepalingen te zijn voldaan indien de voorwaarden van punt 5.3.1 en punt 8.2 van dit reglement zijn vervuld. Wat verdampingsemissies betreft, wordt geacht aan deze bepalingen te zijn voldaan indien de voorwaarden van punt 5.3.4 en punt 8.4 zijn vervuld.

5.1.2.1. Het gebruik van een manipulatievoorziening is verboden.

5.1.3. Vulopening van de benzinetank

5.1.3.1. Met inachtneming van punt 5.1.3.2 moet de vulopening van de benzine- of ethanoltank zodanig zijn ontworpen dat de tank niet kan worden gevuld uit een brandstofpomp waarvan de slang voorzien is van een mondstuk met een buitendiameter van 23,6 mm of meer.

5.1.3.2. Punt 5.1.3.1 geldt niet voor een voertuig dat aan beide onderstaande voorwaarden voldoet:

5.1.3.2.1. het voertuig is zodanig ontworpen en geconstrueerd dat het systeem ter beheersing van de emissie van verontreinigende gassen niet door loodhoudende benzine kan worden aangetast, en

5.1.3.2.2. het voertuig is op opvallende, leesbare en onuitwisbare wijze voorzien van het symbool voor loodvrije benzine zoals gespecificeerd in ISO-norm 2575:1982, op een plaats die onmiddellijk zichtbaar is voor een persoon die de benzinetank vult. Extra opschriften zijn toegestaan.

5.1.4. Er moeten maatregelen worden genomen om overmatige verdampingsemissies en brandstofverspilling als gevolg van een ontbrekende brandstoftankdop te voorkomen. Dit kan worden gerealiseerd door middel van:

5.1.4.1. een niet-verwijderbare tankdop die automatisch open- en dichtgaat;

5.1.4.2. een specifiek ontwerp waardoor bij het ontbreken van de tankdop overmatige verdampingsemissies worden voorkomen, of

5.1.4.3. elke andere voorziening met hetzelfde resultaat. Enkele enuntiatieve voorbeelden zijn: een vastgemaakte tankdop, een tankdop aan een kettinkje of een tankdop met dezelfde sleutel als het contactslot van het voertuig. In dit laatste geval mag de sleutel alleen uit het slot van de tankdop kunnen worden genomen wanneer de dop op slot is.

5.1.5. Bepalingen inzake elektronische systeembeveiliging

5.1.5.1. Voertuigen met een emissiebeheersingscomputer moeten uitgerust zijn met voorzieningen om niet door de fabrikant toegestane modificaties te voorkomen. De fabrikant moet modificaties toestaan die noodzakelijk zijn voor diagnose, service, keuring, latere aanpassing of reparatie van het voertuig. Herprogrammeerbare computercodes of bedrijfsparameters moeten bestand zijn tegen manipulatie en een beschermingsniveau bieden dat ten minste even hoog is als de bepalingen in ISO DIS 15031-7 van 15 maart 2001 (SAE J2186 van oktober 1996). Verwijderbare geheugenchips met kalibratiegegevens moeten zijn ingekapseld, in een verzegelde behuizing zijn ondergebracht of met elektronische algoritmen zijn beschermd en mogen alleen met behulp van speciale gereedschappen en procedures kunnen worden vervangen. Alleen eigenschappen die rechtstreeks met de kalibratie van emissies of met diefstalbeveiliging te maken hebben, mogen op deze manier worden beveiligd.

5.1.5.2. Computergecodeerde bedrijfsparameters van de motor mogen alleen kunnen worden veranderd met behulp van speciale gereedschappen en procedures (bv. gesoldeerde of ingekapselde computeronderdelen of verzegelde/dichtgesoldeerde computerbehuizingen).

5.1.5.3. Bij mechanische brandstofinspuitpompen die op compressieontstekingsmotoren zijn gemonteerd, moeten de fabrikanten de nodige maatregelen nemen om te voorkomen dat de maximumdosering van de brandstof gemanipuleerd kan worden terwijl het voertuig in gebruik is.

5.1.5.4. Fabrikanten mogen bij de typegoedkeuringsinstantie vrijstelling van een van deze voorschriften aanvragen voor voertuigen waarbij beveiliging overbodig wordt geacht. De criteria die de typegoedkeuringsinstantie bij de beoordeling van een dergelijke aanvraag hanteert, zijn onder meer de beschikbaarheid van prestatiechips, de hoge prestatiemogelijkheden van het voertuig en de verwachte verkoopcijfers voor het voertuig.

5.1.5.5. Fabrikanten die gebruikmaken van programmeerbare computercodesystemen (bv. EEPROM — Electrically Erasable Programmable Read-Only Memory), moeten ongeoorloofde herprogrammering tegengaan. Fabrikanten moeten verbeterde manipulatiebestrijdingsstrategieën en schrijfbeveiligingseigenschappen toepassen waarbij elektronische toegang tot een elders geplaatste computer van de fabrikant noodzakelijk is. Methoden die een afdoende mate van manipulatiebeveiliging bieden, zullen door de typegoedkeuringsinstantie worden goedgekeurd.

5.1.6. Technische keuring van het voertuig moet mogelijk zijn om de prestaties met de overeenkomstig punt 5.3.7 verzamelde gegevens te vergelijken. Als die keuring een speciale procedure vergt, moet deze in het servicehandboek (of equivalente media) uitvoerig worden beschreven. Alle speciale uitrusting die voor deze procedure nodig is, moet bij het voertuig zijn verstrekt.

5.2. Testprocedure

Tabel A illustreert de verschillende mogelijkheden voor typegoedkeuring van een voertuig.

5.2.1. Voertuigen met elektrische-ontstekingsmotor en hybride elektrische voertuigen met elektrische-ontstekingsmotor moeten aan de volgende tests worden onderworpen:

type I (controle van de gemiddelde uitlaatemissies na een koude start),

type II (koolmonoxide-emissie bij stationair toerental),

type III (emissie van cartergassen),

type IV (verdampingsemissies),

type V (duurzaamheid van voorzieningen tegen verontreiniging),

type VI (controle van de gemiddelde uitlaatemissies van koolmonoxide en koolwaterstoffen na een koude start bij lage omgevingstemperatuur),

obd-test,

vermogenstest van de motor.

5.2.2. Voertuigen met elektrische-ontstekingsmotor en hybride elektrische voertuigen met elektrische-ontstekingsmotor op lpg of ng/biomethaan (mono- of bifuel) moeten aan de volgende tests worden onderworpen (overeenkomstig tabel A):

type I (controle van de gemiddelde uitlaatemissies na een koude start),

type II (koolmonoxide-emissies bij stationair toerental),

type III (emissie van cartergassen),

type IV (verdampingsemissies), indien van toepassing,

type V (duurzaamheid van voorzieningen tegen verontreiniging),

type VI (controle van de gemiddelde uitlaatemissies van koolmonoxide en koolwaterstoffen na een koude start bij lage omgevingstemperatuur), indien van toepassing,

obd-test,

vermogenstest van de motor.

5.2.3. Voertuigen met compressieontstekingsmotor en hybride elektrische voertuigen met compressieontstekingsmotor moeten aan de volgende tests worden onderworpen:

type I (controle van de gemiddelde uitlaatemissies na een koude start),

type V (duurzaamheid van voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing),

obd-test.

Tabel A

Voorschriften

Toepassing van de testvoorschriften voor typegoedkeuring en uitbreidingen

Voertuigcategorie Voertuigen met elektrische-ontstekingsmotor, inclusief hybriden Voertuigen met compressie-ontstekingsmotor, inclusief hybriden Monofuel Bifuel (5) Flexfuel (5) Flexfuel Monofuel Referentiebrandstof Benzine (E5/E10) (11) Lpg Ng/ biomethaan Waterstof (ICE) (9) Benzine (E5/E10) (11) Benzine (E5/E10) (11) Benzine (E5/E10) (11) Benzine (E5/E10) (11) Diesel (B5/B7) (11) Diesel (B5/B7) (11) Lpg Ng/ biomethaan Waterstof (ICE) (9) Ethanol (E85) Biodiesel Verontreinigende gassen (test van type I) Ja Ja Ja Ja (8) Ja (beide brandstoffen) Ja (beide brandstoffen) Ja (beide brandstoffen) (8) Ja (beide brandstoffen) Ja (alleen B5/B7) (6) (11) Ja Deeltjesmassa en deeltjesaantal (test van type I) Ja (10) — — — Ja (alleen benzine) (10) Ja (alleen benzine) (10) Ja (alleen benzine) (10) Ja (beide brandstoffen) (10) Ja (alleen B5/B7) (6) (11) Ja Emissies bij stationair draaien (test van type II) Ja Ja Ja — Ja (beide brandstoffen) Ja (beide brandstoffen) Ja (alleen benzine) Ja (beide brandstoffen) — — Carteremissies (test van type III) Ja Ja Ja — Ja (alleen benzine) Ja (alleen benzine) Ja (alleen benzine) Ja (alleen benzine) — — Verdampingsemissies (test van type IV) Ja — — — Ja (alleen benzine) Ja (alleen benzine) Ja (alleen benzine) Ja (alleen benzine) — — Duurzaamheid (test van type V) Ja Ja Ja Ja Ja (alleen benzine) Ja (alleen benzine) Ja (alleen benzine) Ja (alleen benzine) Ja (alleen B5/B7) (6) (11) Ja Emissies bij lage temperatuur (test van type VI) Ja — — — Ja (alleen benzine) Ja (alleen benzine) Ja (alleen benzine) Ja (7) (beide brandstoffen) — — Conformiteit tijdens het gebruik Ja Ja Ja Ja Ja (beide brandstoffen) Ja (beide brandstoffen) Ja (beide brandstoffen) Ja (beide brandstoffen) Ja (alleen B5/B7) (6) (11) Ja Obd Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja Ja

5.3. Beschrijving van de tests

5.3.1. Test van type I (simulering van de gemiddelde uitlaatemissies na een koude start)

5.3.1.1. Figuur 1 illustreert de trajecten voor een test van type 1. Deze test moet op alle in punt 1 bedoelde voertuigen worden uitgevoerd.

5.3.1.2. Het voertuig wordt op een rollenbank geplaatst die voorzien is van een systeem om de rijweerstand en de traagheid te simuleren.

5.3.1.2.1. Zonder onderbreking wordt een test uitgevoerd die in totaal 19 minuten en 40 seconden duurt en uit twee delen bestaat, namelijk deel 1 en deel 2. Tussen het einde van deel 1 en het begin van deel 2 mag, met instemming van de fabrikant, een periode van ten hoogste 20 seconden worden ingelast waarin geen monster wordt genomen, om de testapparatuur makkelijker te kunnen bijstellen.

5.3.1.2.1.1. Voertuigen die op lpg of ng/biomethaan rijden, moeten bij de test van type I op variaties in de samenstelling van het lpg of ng/biomethaan worden getest zoals beschreven in bijlage 12. Voertuigen die hetzij op benzine, hetzij op lpg of ng/biomethaan kunnen rijden, moeten op beide brandstoffen worden getest, waarbij het lpg of ng/biomethaan op variaties in de samenstelling wordt getest zoals beschreven in bijlage 12.

5.3.1.2.1.2. Onverminderd het bepaalde in punt 5.3.1.2.1.1 zullen voertuigen die op benzine of gasvormige brandstof kunnen rijden, maar waarbij het benzinesysteem alleen voor noodsituaties of voor het starten dient en waarvan de benzinetank niet meer dan 15 liter benzine kan bevatten, voor de test van type I worden beschouwd als voertuigen die alleen op gasvormige brandstof kunnen rijden.

5.3.1.2.2. Deel 1 van de test bestaat uit vier elementaire stadscycli. Elke elementaire stadscyclus bestaat uit 15 fasen (stationair draaien, accelereren, constante snelheid, vertragen enz.).

5.3.1.2.3. Deel 2 van de test bestaat uit één cyclus buiten de stad. De cyclus buiten de stad bestaat uit 13 fasen (stationair draaien, accelereren, constante snelheid, vertragen enz.).

5.3.1.2.4. Tijdens de test worden de uitlaatgassen verdund en wordt een proportioneel monster in een of meer zakken opgevangen. De uitlaatgassen van het geteste voertuig worden verdund, bemonsterd en geanalyseerd volgens de hierna beschreven procedure en het totale volume van het verdunde uitlaatgas wordt gemeten. Van voertuigen met compressieontstekingsmotor worden niet alleen de koolmonoxide-, koolwaterstof- en stikstofoxidenemissies geregistreerd, maar ook de deeltjesemissies.

5.3.1.3. De test wordt uitgevoerd volgens de procedure van de test van type I zoals beschreven in bijlage 4a. Het opvangen en analyseren van de gassen moet plaatsvinden volgens de in de aanhangsels 2 en 3 van bijlage 4a voorgeschreven methode en het bemonsteren en analyseren van de deeltjes volgens de in de aanhangsels 4 en 5 van bijlage 4a voorgeschreven methode.

5.3.1.4. Behoudens het bepaalde in punt 5.3.1.5 moet de test driemaal worden herhaald. De resultaten worden vermenigvuldigd met de passende verslechteringsfactoren die overeenkomstig tabel 3 in punt 5.3.6 van dit reglement zijn verkregen en moeten bij periodiek regenererende systemen zoals gedefinieerd in punt 2.20, ook worden vermenigvuldigd met de factoren Ki die overeenkomstig bijlage 13 zijn verkregen. De resulterende massa van de gasvormige emissies en de deeltjesmassa en het deeltjesaantal die worden verkregen, moeten onder de grenswaarden liggen die in tabel 1 zijn aangegeven:

Tabel 1

Emissiegrenswaarden

Referentiemassa (RM) (kg) Grenswaarden Massa koolmonoxide (CO) Massa totale koolwaterstoffen (THC) Massa andere koolwaterstoffen dan methaan (NMHC) Massa stikstofoxiden (NOx) Gecombineerde massa koolwaterstoffen en stikstofoxiden (THC + NOx) Massa van het deeltjesmateriaal (PM) Deeltjesaantal (PN) L1 (mg/km) L2 (mg/km) L3 (mg/km) L4 (mg/km) L2 + L4 (mg/km) L5 (mg/km) L6 (#/km) Categorie Klasse PI CI PI CI PI CI PI CI PI CI PI (12) CI PI (12) (13) CI M — alle (1 000) (500) (100) — (68) — (60) (80) — (170) (4,5) (4,5) 6,0 × 1011 6,0 × 1011 N1 I RM ≤ 1 305 (1 000) (500) (100) — (68) — (60) (80) — (170) (4,5) (4,5) 6,0 × 1011 6,0 × 1011 II 1 305 < RM < 1 760 (1 810) (630) (130) — (90) — (75) (105) — (195) (4,5) (4,5) 6,0 × 1011 6,0 × 1011 III 1 760 < RM (2 270) (740) (160) — (108) — (82) (125) — (215) (4,5) (4,5) 6,0 × 1011 6,0 × 1011 N2 — Alle (2 270) (740) (160) — (108) — (82) (125) — (215) (4,5) (4,5) 6,0 × 1011 6,0 × 1011 PI elektrische ontsteking CI compressieontsteking

5.3.1.4.1. Onverminderd het bepaalde in punt 5.3.1.4 mag voor elke verontreinigende stof of combinatie van verontreinigende stoffen een van de drie resulterende massa's de voorgeschreven grenswaarde met ten hoogste 10 % overschrijden, mits het rekenkundig gemiddelde van de drie resultaten onder de voorgeschreven grenswaarde blijft. Indien de voorgeschreven grenswaarden voor meer dan één verontreinigende stof worden overschreden, is het van geen belang of deze overschrijdingen bij een en dezelfde test dan wel bij verschillende tests worden vastgesteld.

5.3.1.4.2. Wanneer de tests met gasvormige brandstoffen worden uitgevoerd, moet de resulterende massa van de gasvormige emissies onder de in tabel 1 vermelde grenswaarden voor voertuigen met benzinemotor liggen.

5.3.1.5. Het in punt 5.3.1.4 voorgeschreven aantal tests wordt beperkt onder de hierna gedefinieerde voorwaarden, waarbij V1 het resultaat is van de eerste test en V2 het resultaat van de tweede test voor elke verontreinigende stof of gecombineerde emissie van twee verontreinigende stoffen die aan een grenswaarde zijn gebonden.

5.3.1.5.1. Er wordt maar één test uitgevoerd indien het resultaat voor elke verontreinigende stof of gecombineerde emissie van twee verontreinigende stoffen die aan een grenswaarde zijn gebonden, ten hoogste 0,70 L bedraagt (d.w.z. V1 ≤ 0,70 L).

5.3.1.5.2. Als niet aan het voorschrift van punt 5.3.1.5.1 is voldaan, worden maar twee tests uitgevoerd indien voor elke aan een grenswaarde gebonden verontreinigende stof of gecombineerde emissie van twee verontreinigende stoffen de volgende voorwaarden zijn vervuld:

V1 ≤ 0,85 L en V1 + V2 ≤ 1,70 L en V2 ≤ L.

Figuur 1

Stroomschema voor typegoedkeuring van type I

5.3.2. Test van type II (koolmonoxide-emissietest bij stationair toerental)

5.3.2.1. Deze test wordt uitgevoerd op alle voertuigen met elektrische-ontstekingsmotor.

5.3.2.1.1. Voertuigen die hetzij op benzine, hetzij op lpg of ng/biomethaan kunnen rijden, moeten bij de test van type II op beide brandstoffen worden getest.

5.3.2.1.2. Onverminderd het bepaalde in punt 5.3.2.1.1 zullen voertuigen die op benzine of gasvormige brandstof kunnen rijden, maar waarbij het benzinesysteem alleen voor noodsituaties of voor het starten dient en waarvan de benzinetank niet meer dan 15 liter benzine kan bevatten, voor de test van type II worden beschouwd als voertuigen die alleen op gasvormige brandstof kunnen rijden.

5.3.2.2. Voor de in bijlage 5 beschreven test van type II, bij normaal stationair motortoerental, moet het maximaal toelaatbare koolmonoxidegehalte van de uitlaatgassen zijn zoals opgegeven door de voertuigfabrikant. Het mag echter niet meer dan 0,3 vol. % bedragen.

Bij hoog stationair motortoerental mag het volumepercentage koolmonoxide van de uitlaatgassen niet meer dan 0,2 % bedragen, waarbij het toerental ten minste 2 000 min– 1 bedraagt en lambda gelijk is aan 1 ± 0,03 volgens fabrieksopgave.

5.3.3. Test van type III (controle van de emissies van cartergassen)

5.3.3.1. Deze test moet op alle in punt 1 bedoelde voertuigen, behalve die met compressieontstekingsmotor, worden uitgevoerd.

5.3.3.1.1. Voertuigen die hetzij op benzine, hetzij op lpg of ng kunnen rijden, moeten bij de test van type III alleen op benzine worden getest.

5.3.3.1.2. Onverminderd het bepaalde in punt 5.3.3.1.1 zullen voertuigen die op benzine of gasvormige brandstof kunnen rijden, maar waarbij het benzinesysteem alleen voor noodsituaties of voor het starten dient en waarvan de benzinetank niet meer dan 15 liter benzine kan bevatten, voor de test van type III worden beschouwd als voertuigen die alleen op gasvormige brandstof kunnen rijden.

5.3.3.2. Bij de tests overeenkomstig bijlage 6 mag het carterventilatiesysteem van de motor geen enkele emissie van cartergassen in de lucht mogelijk maken.

5.3.4. Test van type IV (bepaling van de verdampingsemissies van voertuigen met elektrisch-ontstekingsmotor)

5.3.4.1. Deze test moet op alle in punt 1 bedoelde voertuigen worden uitgevoerd, met uitzondering van voertuigen met compressieontstekingsmotor en voertuigen die op lpg of ng/biomethaan rijden.

5.3.4.1.1. Voertuigen die op benzine, lpg of ng/biomethaan kunnen rijden, moeten bij de test van type IV alleen op benzine worden getest.

5.3.4.2. Bij de tests overeenkomstig bijlage 7 moeten de verdampingsemissies minder dan 2 g/test bedragen.

5.3.5. Test van type VI (controle van de gemiddelde uitlaatemissies van koolmonoxide en koolwaterstoffen na een koude start bij lage omgevingstemperatuur)

5.3.5.1. Deze test moet op alle in punt 1 bedoelde voertuigen, behalve die met compressieontstekingsmotor, worden uitgevoerd.

Bij de aanvraag voor typegoedkeuring voor voertuigen met compressieontstekingsmotor verstrekken de fabrikanten de typegoedkeuringsinstantie echter informatie waaruit blijkt dat het NOx-nabehandelingssysteem binnen 400 seconden na een koude start bij – 7 °C een voldoende hoge temperatuur bereikt om efficiënt te werken, zoals beschreven in de test van type VI.

De fabrikant verstrekt de typegoedkeuringsinstantie bovendien informatie over de werkingsstrategie van het uitlaatgasrecirculatiesysteem (EGR), inclusief over de werking bij lage temperatuur.

Deze informatie moet een beschrijving van de eventuele effecten op de emissies bevatten.

De typegoedkeuringsinstantie verleent geen typegoedkeuring als uit de informatie onvoldoende blijkt dat het nabehandelingssysteem binnen de vooropgestelde tijd inderdaad een voldoende hoge temperatuur bereikt om efficiënt te werken.

5.3.5.1.1. Het voertuig wordt op een rollenbank geplaatst die voorzien is van een systeem om de rijweerstand en de traagheid te simuleren.

5.3.5.1.2. De test bestaat uit de vier elementaire stadscycli van deel 1 van de test van type I. De test van deel 1 wordt beschreven in punt 6.1.1 van bijlage 4a bij dit reglement en geïllustreerd in figuur A4a/1 van dezelfde bijlage. De test bij lage omgevingstemperatuur duurt in totaal 780 seconden, wordt zonder onderbreking uitgevoerd en begint op het moment dat de motor wordt gestart.

5.3.5.1.3. De test bij lage omgevingstemperatuur moet worden uitgevoerd bij een temperatuur van 266 K (– 7 °C). Voordat de test wordt uitgevoerd, moeten de testvoertuigen op uniforme wijze worden geconditioneerd om ervoor te zorgen dat de testresultaten reproduceerbaar zijn. De conditionering van het voertuig en de andere testprocedures worden uitgevoerd volgens de beschrijving in bijlage 8.

5.3.5.1.4. Tijdens de test worden de uitlaatgassen verdund en wordt een proportioneel monster opgevangen. De uitlaatgassen van het geteste voertuig worden verdund, bemonsterd en geanalyseerd volgens de in bijlage 8 beschreven procedure en het totale volume van het verdunde uitlaatgas wordt gemeten. De verdunde uitlaatgassen worden op koolmonoxide en totale koolwaterstoffen geanalyseerd.

5.3.5.2. Behoudens het bepaalde in de punten 5.3.5.2.2 en 5.3.5.3 van dit reglement moet de test driemaal worden uitgevoerd. De resulterende massa van de koolmonoxide- en koolwaterstofemissie moet onder de grenswaarden in tabel 2 liggen.

Tabel 2

Grenswaarde voor koolmonoxide en koolwaterstoffen in de uitlaatemissies na een koude-starttest

Testtemperatuur 266 K (– 7 °C) Voertuigcategorie Klasse Massa koolmonoxide (CO) L1 (g/km) Massa koolwaterstoffen (HC) L2 (g/km) M — 15 1,8 N1 I 15 1,8 II 24 2,7 III 30 3,2 N2 — 30 3,2

5.3.5.2.1. Onverminderd het bepaalde in punt 5.3.5.2 mag voor elke verontreinigende stof niet meer dan een van de drie verkregen resultaten de voorgeschreven grenswaarde met ten hoogste 10 % overschrijden, mits het rekenkundig gemiddelde van de drie resultaten onder de voorgeschreven grenswaarde blijft. Indien de voorgeschreven grenswaarden voor meer dan één verontreinigende stof worden overschreden, is het van geen belang of deze overschrijdingen bij een en dezelfde test dan wel bij verschillende tests worden vastgesteld.

5.3.5.2.2. Het in punt 5.3.5.2 voorgeschreven aantal tests kan op verzoek van de fabrikant tot 10 worden verhoogd als het rekenkundig gemiddelde van de eerste drie resultaten minder dan 110 % van de grenswaarde bedraagt. In dit geval geldt na de tests alleen de voorwaarde dat het rekenkundig gemiddelde van de tien resultaten onder de grenswaarde ligt.

5.3.5.3. Het in punt 5.3.5.2 voorgeschreven aantal tests kan worden verminderd overeenkomstig de punten 5.3.5.3.1 en 5.3.5.3.2.

5.3.5.3.1. Er wordt maar één test uitgevoerd indien het voor iedere verontreinigende stof verkregen resultaat van de eerste test 0,70 L of minder bedraagt.

5.3.5.3.2. Indien niet aan het voorschrift van punt 5.3.5.3.1 is voldaan, worden maar twee tests uitgevoerd als voor iedere verontreinigende stof het resultaat van de eerste test 0,85 L of minder bedraagt en de som van de eerste twee resultaten 1,70 L of minder bedraagt en het resultaat van de tweede test L of minder.

(V1 ≤ 0,85 L en V1 + V2 ≤ 1,70 L en V2 ≤ L).

5.3.6. Test van type V (beschrijving van de uithoudingstest ter verificatie van de duurzaamheid van voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing)

5.3.6.1. Deze test moet worden uitgevoerd op alle in punt 1 bedoelde voertuigen waarop de in punt 5.3.1 beschreven test van toepassing is. De test simuleert een veroudering van 160 000 km die volgens het in bijlage 9 beschreven schema op een testbaan, op de weg of op een rollenbank worden gereden.

5.3.6.1.1. Voertuigen die hetzij op benzine, hetzij op lpg of ng kunnen rijden, moeten bij de test van type V alleen op benzine worden getest. In dat geval zal de verslechteringsfactor voor loodvrije benzine ook voor lpg of ng worden gebruikt.

5.3.6.2. Onverminderd het bepaalde in punt 5.3.6.1 mag de fabrikant ervoor kiezen de verslechteringsfactoren uit tabel 3 te gebruiken als alternatief voor de test van punt 5.3.6.1.

Tabel 3

Verslechteringsfactoren

Motorcategorie Toegewezen verslechteringsfactoren CO THC NMHC NOx HC + NOx Deeltjesmateriaal (PM) Elektrische ontsteking 1,5 1,3 1,3 1,6 — 1,0 Compressieontsteking

5.3.6.3. Op verzoek van de fabrikant mag de technische dienst de test van type I uitvoeren voordat de test van type V is beëindigd en daarbij de in bovenstaande tabel vermelde verslechteringsfactoren gebruiken. Na afloop van de test van type V mag de technische dienst dan de in bijlage 2 geregistreerde typegoedkeuringsresultaten wijzigen door de verslechteringsfactoren in bovenstaande tabel te vervangen door de verslechteringsfactoren die bij de test van type V zijn gemeten.

5.3.6.4. Wanneer geen toegewezen verslechteringsfactoren voor voertuigen met compressieontsteking beschikbaar zijn, gebruiken de fabrikanten de procedures van de duurzaamheidstest van een compleet voertuig of door veroudering op een testbank om verslechteringsfactoren vast te stellen.

5.3.6.5. De verslechteringsfactoren worden bepaald volgens de procedure van punt 5.3.6.1 of door middel van de waarden in tabel 3 van punt 5.3.6.2. De verslechteringsfactoren worden gebruikt om vast te stellen of aan de voorschriften van de punten 5.3.1 en 8.2 is voldaan.

5.3.7. Emissiegegevens die vereist zijn voor de technische keuring

5.3.7.1. Dit voorschrift geldt voor alle voertuigen met elektrische-ontstekingsmotor waarvoor krachtens dit reglement typegoedkeuring wordt aangevraagd.

5.3.7.2. Bij de uitvoering van de test overeenkomstig bijlage 5 (test van type II) bij normaal stationair toerental:

a) moet het volumepercentage koolmonoxide van de uitgestoten uitlaatgassen worden genoteerd, en

b) moet het motortoerental tijdens de test worden genoteerd, met vermelding van eventuele toleranties.

5.3.7.3. Bij de uitvoering van de test bij „hoog stationair” toerental (d.w.z. > 2 000 min.– 1):

a) moet het volumepercentage koolmonoxide van de uitgestoten uitlaatgassen worden genoteerd;

b) moet de lambdawaarde worden genoteerd, en

c) moet het motortoerental tijdens de test worden genoteerd, met vermelding van eventuele toleranties.

De lambdawaarde wordt berekend aan de hand van de vereenvoudigde Brettschneidervergelijking:

waarin:

[ ] = concentratie in vol. %, K1 = factor voor de omrekening van niet-dispersieve infraroodanalysatormetingen naar vlamionisatiedetectormetingen (verstrekt door de fabrikant van de meetapparatuur), Hcv = atoomverhouding waterstof/koolstof, a) voor benzine (E5) 1,89; b) voor benzine (E10) 1,93; c) voor lpg 2,53; d) voor ng/biomethaan 4,0; e) voor ethanol (E85) 2,74; f) voor ethanol (E75) 2,61; Ocv = atoomverhouding zuurstof/koolstof a) voor benzine (E5) 0,016; b) voor benzine (E10) 0,033; c) voor lpg 0,0; d) voor ng/biomethaan 0,0; e) voor ethanol (E85) 0,39; f) voor ethanol (E87) 0,329.

5.3.7.4. De motorolietemperatuur tijdens de test moet worden gemeten en genoteerd.

5.3.7.5. De tabel in punt 2.2 van het aanhangsel van bijlage 2 bij dit reglement moet worden ingevuld.

5.3.7.6. De fabrikant moet binnen 24 maanden na de datum waarop de typegoedkeuring door de typegoedkeuringsinstantie is verleend, bevestigen dat de ten tijde van de typegoedkeuring in punt 5.3.7.3 genoteerde lambdawaarde juist is en representatief is voor serievoertuigen van het goedgekeurde model. Een beoordeling moet worden gemaakt op basis van tests en onderzoeken van serievoertuigen.

5.3.8. Boorddiagnosetest (obd-test)

Deze test moet op alle in punt 1 bedoelde voertuigen worden uitgevoerd. De test verloopt volgens de in bijlage 11, punt 3, beschreven procedure.

6. WIJZIGINGEN VAN HET VOERTUIGTYPE

6.1. Elke wijziging van het voertuigtype moet worden meegedeeld aan de typegoedkeuringsinstantie die het voertuigtype heeft goedgekeurd. Die typegoedkeuringsinstantie kan dan:

6.1.1. oordelen dat de wijzigingen waarschijnlijk geen noemenswaardig nadelig effect zullen hebben en dat het voertuig in ieder geval nog steeds aan de voorschriften voldoet, of

6.1.2. de voor de uitvoering van de tests verantwoordelijke technische dienst om een aanvullend testrapport verzoeken.

6.2. De bevestiging of weigering van de goedkeuring, met vermelding van de wijzigingen, moet volgens de procedure van punt 4.3 worden meegedeeld aan de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen.

6.3. De typegoedkeuringsinstantie die de goedkeuring uitbreidt, kent aan die uitbreiding een volgnummer toe en stelt de andere overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, daarvan in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 2.

7. UITBREIDINGEN VAN TYPEGOEDKEURINGEN

7.1. Uitbreidingen met betrekking tot uitlaatemissies (tests van type I, type II en type VI)

7.1.1. Voertuigen met verschillende referentiemassa's

7.1.1.1. De typegoedkeuring wordt alleen uitgebreid tot voertuigen met een referentiemassa waarop de twee onmiddellijk hogere equivalente traagheden of een lagere equivalente traagheid moeten worden toegepast.

7.1.1.2. Bij voertuigen van categorie N wordt de goedkeuring alleen uitgebreid tot voertuigen met een lagere referentiemassa als de emissies van het al goedgekeurde voertuig binnen de grenswaarden liggen die voorgeschreven zijn voor het voertuig waarvoor uitbreiding van de goedkeuring wordt aangevraagd.

7.1.2. Voertuigen met verschillende totale overbrengingsverhoudingen

7.1.2.1. De typegoedkeuring wordt alleen onder bepaalde voorwaarden uitgebreid tot voertuigen met verschillende overbrengingsverhoudingen.

7.1.2.2. Om te bepalen of de typegoedkeuring kan worden uitgebreid, wordt voor elk van de bij de tests van type I en type VI gebruikte overbrengingsverhoudingen, de verhouding

bepaald, waarin bij een motortoerental van 1 000 min– 1, V1 de snelheid van het goedgekeurde voertuigtype is en V2 de snelheid van het voertuigtype waarvoor uitbreiding van de goedkeuring wordt aangevraagd.

7.1.2.3. Indien bij elke overbrengingsverhouding E ≤ 8 % is, wordt de uitbreiding toegestaan zonder dat de tests van type I en type VI worden herhaald.

7.1.2.4. Indien bij ten minste één overbrengingsverhouding E > 8 % is en indien bij elke overbrengingsverhouding E ≤ 13 % is, moeten de tests van type I en type VI worden herhaald. De tests kunnen met toestemming van de technische dienst in een door de fabrikant gekozen laboratorium worden verricht. Het testrapport moet aan de voor de typegoedkeuringstests verantwoordelijke technische dienst worden toegezonden.

7.1.3. Voertuigen met verschillende referentiemassa's en overbrengingsverhoudingen

De typegoedkeuring wordt uitgebreid tot voertuigen met verschillende referentiemassa's en overbrengingsverhoudingen op voorwaarde dat alle voorwaarden van de punten 7.1.1 en 7.1.2 zijn vervuld.

7.1.4. Voertuigen met een periodiek regenererend systeem

De typegoedkeuring van een voertuigtype met een periodiek regenererend systeem wordt uitgebreid tot andere voertuigen met een periodiek regenererend systeem waarvan de onderstaande parameters identiek zijn of binnen de vastgestelde toleranties liggen. De uitbreiding heeft alleen betrekking op metingen die specifiek zijn voor het gedefinieerde periodiek regenererende systeem.

7.1.4.1. Identieke parameters voor uitbreiding van de goedkeuring zijn:

a) motor;

b) verbrandingsproces;

c) periodiek regenererend systeem (d.w.z. katalysator, deeltjesvanger);

d) bouwwijze (d.w.z. type omhulsel, type edelmetaal, type onderlaag, celdichtheid);

e) type en werkingsprincipe;

f) dosering en additiefsysteem;

g) volume ± 10 %, en

h) locatie (temperatuur ± 50 °C bij 120 km/h of 5 % afwijking van maximumtemperatuur/-druk).

7.1.4.2. Gebruik van Ki-factoren bij voertuigen met verschillende referentiemassa's

De Ki-factoren die volgens de procedures van punt 3 van bijlage 13 zijn ontwikkeld voor typegoedkeuring van een voertuigtype met een periodiek regenererend systeem, mogen worden gebruikt door andere voertuigen die aan de in punt 7.1.4.1 van dit reglement bedoelde criteria voldoen en een referentiemassa hebben die in de twee onmiddellijk hogere equivalente-traagheidsklassen of in een lagere equivalente-traagheidsklasse valt.

7.1.5. Aanvraag voor uitbreiding tot andere voertuigen

Wanneer een uitbreiding is toegestaan overeenkomstig de punten 7.1.1 tot en met 7.1.4.2, mag een dergelijke typegoedkeuring niet nog eens tot andere voertuigen worden uitgebreid.

7.2. Uitbreiding met betrekking tot verdampingsemissies (test van type IV)

7.2.1. De typegoedkeuring wordt uitgebreid tot voertuigen met een verdampingsemissiebeheersingssysteem die aan de volgende voorwaarden voldoen:

7.2.1.1. het basisprincipe van de dosering van het brandstof/luchtmengsel (bv. monopointinspuiting) is hetzelfde;

7.2.1.2. de vorm van de brandstoftank en het materiaal van de brandstoftank en vloeibare-brandstofslangen zijn identiek;

7.2.1.3. het meest ongunstige voertuig met betrekking tot de dwarsdoorsnede en de approximatieve lengte van de slangen wordt getest. De voor de typegoedkeuringstests verantwoordelijke technische dienst beslist of niet-identieke damp/vloeistofscheiders worden geaccepteerd;

7.2.1.4. de inhoud van de brandstoftank verschilt niet meer dan 10 %;

7.2.1.5. de afstelling van de tankontlastklep is identiek;

7.2.1.6. de opslagmethode voor de brandstofdamp is identiek, d.w.z. vorm en inhoud van het opvangapparaat, opslagmedium, luchtfilter (indien gebruikt voor verdampingsemissiebeheersing) enz.;

7.2.1.7. de methode voor het afzuigen van de opgeslagen damp is identiek (bv. luchtstroming, beginpunt of afzuigvolume tijdens de voorconditioneringscyclus), en

7.2.1.8. de methode voor het dichten en ontluchten van het brandstofdoseersysteem is identiek.

7.2.2. De typegoedkeuring wordt uitgebreid tot voertuigen met:

7.2.2.1. een verschillende cilinderinhoud van de motor;

7.2.2.2. een verschillend motorvermogen;

7.2.2.3. automatische en handgeschakelde versnellingsbakken;

7.2.2.4. twee- en vierwielaandrijving;

7.2.2.5. een verschillende carrosserievorm, en

7.2.2.6. verschillende maten van wielen en banden.

7.3. Uitbreiding met betrekking tot de duurzaamheid van voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing (test van type V)

7.3.1. De typegoedkeuring wordt tot verschillende voertuigtypen uitgebreid, op voorwaarde dat het voertuig, de motor of de parameters van het verontreinigingsbeheersingssysteem identiek zijn of binnen de vastgestelde toleranties liggen.

7.3.1.1. Voertuig

Traagheidsklasse: de twee onmiddellijk hogere traagheidsklassen of een lagere traagheidsklasse.

Totale rijweerstand op de weg bij 80 km/h: + 5 % naar boven en elke waarde naar beneden.

7.3.1.2. Motor

a) cilinderinhoud (± 15 %);

b) aantal kleppen en klepbediening,

c) brandstofsysteem;

d) type koelsysteem, en

e) verbrandingsproces.

7.3.1.3. Parameters van het verontreinigingsbeheersingssysteem

a) Katalysatoren en deeltjesfilters: i) aantal katalysatoren, filters en elementen; ii) grootte van de katalysatoren en filters (monolietvolume ± 10 %); iii) soort katalytische werking (oxidatie, drieweg, lean NOx-filter, SCR, lean NOx-katalysator of andere); iv) massa edelmetaal (identiek of groter); v) type en verhouding edelmetaal (± 15 %); vi) onderlaag (structuur en materiaal); vii) celdichtheid, en viii) temperatuurverschil van niet meer dan 50 K bij de inlaat van de katalysator of het filter. Dit temperatuurverschil moet worden gecontroleerd onder stabiele omstandigheden bij een snelheid van 120 km/h en met de instelling van de rijweerstand voor de test van type I.

b) Luchtinjectie: i) met of zonder; ii) type (pulse air, luchtpompen, andere).

c) Uitlaatgasrecirculatie (egr): i) met of zonder; ii) type (gekoeld of niet-gekoeld, actieve of passieve bediening, hoge of lage druk).

7.3.1.4. De duurzaamheidstest mag worden uitgevoerd met een voertuig waarvan de vorm van de carrosserie, de versnellingsbak (automatisch of handgeschakeld) en de maat van de wielen of banden verschillen van die van het voertuigtype waarvoor typegoedkeuring wordt aangevraagd.

7.4. Uitbreiding met betrekking tot boorddiagnose

7.4.1. De typegoedkeuring wordt uitgebreid tot verschillende voertuigen met identieke motor en emissiebeheersingssystemen zoals gedefinieerd in bijlage 11, aanhangsel 2. De typegoedkeuring wordt uitgebreid ongeacht de volgende voertuigkenmerken:

a) motortoebehoren;

b) banden;

c) equivalente traagheid;

d) koelsysteem;

e) totale overbrengingsverhouding;

f) type transmissie, en

g) carrosserietype.

8. CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

8.1. Elk voertuig dat voorzien is van een goedkeuringsmerk zoals voorgeschreven bij dit reglement, moet wat de onderdelen die van invloed zijn op de emissie van verontreinigende gassen en deeltjes door de motor, de carteremissies en de verdampingsemissies betreft, conform zijn met het goedgekeurde voertuigtype. Voor de conformiteitscontrole van de productie gelden de procedures van aanhangsel 2 van de Overeenkomst van 1958 (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2), met inachtneming van de volgende voorschriften:

8.1.1. Indien van toepassing moeten de tests van type I, II, III en IV en de obd-test worden uitgevoerd zoals beschreven in tabel A van dit reglement. De specifieke procedures voor de conformiteit van de productie zijn beschreven in de punten 8.2 tot en met 8.6 van dit reglement.

8.2. Conformiteitscontrole van het voertuig bij een test van type I

8.2.1. De test van type I moet worden uitgevoerd op een voertuig met dezelfde specificatie als beschreven in het typegoedkeuringscertificaat. Indien een test van type I moet worden uitgevoerd voor een voertuigtypegoedkeuring met een of meer uitbreidingen, moeten de tests van type I worden uitgevoerd op het in het oorspronkelijke informatiepakket beschreven voertuig of op het voertuig dat is beschreven in het informatiepakket in verband met de desbetreffende uitbreiding.

8.2.2. Na de selectie door de typegoedkeuringsinstantie mag de fabrikant geen bijstellingen meer verrichten aan de geselecteerde voertuigen.

8.2.2.1. Drie voertuigen moeten aselect uit de serie worden genomen en op de in punt 5.3.1 beschreven wijze worden getest. De verslechteringsfactoren moeten op dezelfde wijze worden toegepast. De grenswaarden zijn opgenomen in tabel 1 van punt 5.3.1.4.

8.2.2.2. Als de typegoedkeuringsinstantie de door de fabrikant opgegeven standaardafwijking van de productie aanvaardbaar acht, moeten de tests overeenkomstig aanhangsel 1 worden uitgevoerd. Als de typegoedkeuringsinstantie de door de fabrikant opgegeven standaardafwijking van de productie niet aanvaardbaar acht, moeten de tests overeenkomstig aanhangsel 2 worden uitgevoerd.

8.2.2.3. De productie van een serie wordt op basis van een steekproef van voertuigen geacht al dan niet conform te zijn zodra voor alle verontreinigende stoffen een positief oordeel of voor één van de verontreinigende stoffen een negatief oordeel wordt geveld op grond van de testcriteria van het desbetreffende aanhangsel.

Indien voor één verontreinigende stof een positief oordeel is geveld, mag daarvan niet worden afgeweken op grond van aanvullende tests die worden uitgevoerd om een oordeel over de andere verontreinigende stoffen te vellen.

Indien geen positief oordeel voor alle verontreinigende stoffen en geen negatief oordeel voor één verontreinigende stof wordt geveld, moet een test op een ander voertuig worden uitgevoerd (zie figuur 2).

Figuur 2

Conformiteitscontrole van het voertuig

8.2.3. Onverminderd de voorschriften van punt 5.3.1 moeten de tests worden verricht op voertuigen waarmee nog niet is gereden.

8.2.3.1. Op verzoek van de fabrikant kunnen de tests evenwel worden verricht op voertuigen die reeds zijn ingereden:

a) tot maximaal 3 000 km bij voertuigen met elektrische-ontstekingsmotor;

b) tot maximaal 15 000 km bij voertuigen met compressieontstekingsmotor.

De inrijprocedure moet worden uitgevoerd door de fabrikant, die zich ertoe verbindt de voertuigen niet bij te stellen.

8.2.3.2. Indien de fabrikant de voertuigen wenst in te rijden (tot x km, waarbij x ≤ 3 000 km bij voertuigen met elektrische-ontstekingsmotor en x ≤ 15 000 km bij voertuigen met compressieontstekingsmotor), moet onderstaande procedure worden gevolgd:

a) de verontreinigende emissies (type I) moeten bij het eerste geteste voertuig na 0 km en na x km worden gemeten;

b) de evolutiecoëfficiënt van de emissies tussen 0 en x km moet voor elke verontreinigende stof als volgt worden berekend: emissies na x km/emissies na 0 km Dit mag minder zijn dan 1, en

c) de andere voertuigen moeten niet worden ingereden, maar hun emissies na 0 km moeten met de evolutiecoëfficiënt worden vermenigvuldigd. In dit geval worden de volgende waarden genomen: i) de waarden na x km bij het eerste voertuig; ii) de waarden na 0 km, vermenigvuldigd met de evolutiecoëfficiënt, bij de andere voertuigen.

8.2.3.3. Al deze tests moeten met commerciële brandstof worden uitgevoerd. Op verzoek van de fabrikant mogen de in bijlage 10 of 10a beschreven referentiebrandstoffen worden gebruikt.

8.3. Conformiteitscontrole van het voertuig bij een test van type III

8.3.1. Indien een test van type III moet worden uitgevoerd, moet deze worden verricht op alle voertuigen die voor de in punt 8.2 beschreven conformiteitstest van type I zijn geselecteerd. De in bijlage 6 vastgestelde voorwaarden zijn van toepassing.

8.4. Conformiteitscontrole van het voertuig bij een test van type IV

8.4.1. Indien een test van type IV moet worden uitgevoerd, moet deze worden verricht overeenkomstig bijlage 7.

8.5. Conformiteitscontrole van het voertuig met betrekking tot boorddiagnose (obd)

8.5.1. Indien een verificatie van de prestaties van het obd-systeem moet worden uitgevoerd, moet deze als volgt worden verricht.

8.5.1.1. Wanneer de goedkeuringsinstantie constateert dat de productiekwaliteit onvoldoende lijkt, moet een willekeurig voertuig uit de serie worden genomen en aan de in aanhangsel 1 van bijlage 11 beschreven tests worden onderworpen.

8.5.1.2. De productie wordt geacht conform te zijn indien dit voertuig voldoet aan de voorschriften van de in aanhangsel 1 van bijlage 11 beschreven tests.

8.5.1.3. Indien het uit de serie genomen voertuig niet voldoet aan de voorschriften van punt 8.5.1.1, moeten nogmaals vier willekeurige voertuigen uit de serie worden genomen en aan de in aanhangsel 1 van bijlage 11 beschreven tests worden onderworpen. De tests moeten worden uitgevoerd op voertuigen die niet meer dan 15 000 km zijn ingereden.

8.5.1.4. De productie wordt geacht conform te zijn indien ten minste drie voertuigen voldoen aan de voorschriften van de in aanhangsel 1 van bijlage 11 beschreven tests.

8.6. Conformiteitscontrole van een voertuig op lpg of ng/biomethaan

8.6.1. Productieconformiteitstests mogen worden uitgevoerd met een commerciële brandstof waarvan, voor lpg, de C3/C4-verhouding tussen die van de referentiebrandstoffen ligt of waarvan, voor ng, de Wobbe-index tussen die van de uiterste referentiebrandstoffen ligt. In dat geval moet een brandstofanalyse aan de typegoedkeuringsinstantie worden overgelegd.

9. CONFORMITEIT TIJDENS HET GEBRUIK

9.1. Inleiding

Dit punt bevat de voorschriften voor conformiteit tijdens het gebruik van de uitlaatemissies en obd (met inbegrip van IUPRM) van voertuigen die krachtens dit reglement zijn goedgekeurd.

9.2. Verificatie van de conformiteit tijdens het gebruik

9.2.1. De verificatie van de conformiteit tijdens het gebruik door de typegoedkeuringsinstantie moet worden uitgevoerd op basis van alle relevante informatie waarover de fabrikant beschikt, volgens dezelfde procedures als die voor de conformiteit van de productie zoals beschreven in aanhangsel 2 van de Overeenkomst van 1958 (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2). De door de fabrikant verstrekte rapporten over de conformiteitscontrole tijdens het gebruik mogen worden aangevuld met informatie uit monitoringtests door de typegoedkeuringsinstantie en de overeenkomstsluitende partijen.

9.2.2. De figuren App4/1 en App4/2 in aanhangsel 4 van dit reglement illustreren de procedure voor de conformiteitscontrole tijdens het gebruik. De procedure voor de conformiteitscontrole tijdens het gebruik wordt beschreven in aanhangsel 5.

9.2.3. Als onderdeel van de informatie die voor de conformiteitscontrole tijdens het gebruik wordt verstrekt, rapporteert de fabrikant aan de typegoedkeuringsinstantie en op haar verzoek over garantieclaims, reparaties onder garantie en bij servicebeurten geregistreerde obd-fouten; hij doet dat in een formaat dat bij de typegoedkeuring is overeengekomen. De informatie beschrijft nauwkeurig de frequentie en de aard van de fouten in emissiegerelateerde onderdelen en systemen. De rapporten moeten ten minste eenmaal per jaar voor elk voertuigmodel worden ingediend totdat het voertuig vijf jaar oud is of, als dat eerder is, 100 000 km heeft afgelegd.

9.2.4. Parameters die de in gebruik zijnde voertuigfamilie definiëren

De in gebruik zijnde voertuigfamilie kan worden gedefinieerd aan de hand van fundamentele ontwerpparameters die alle voertuigen binnen de familie gemeen moeten hebben. Bijgevolg mogen voertuigtypen die de volgende parameters gemeen hebben of waarvoor de parameters binnen de toegestane marges vallen, beschouwd worden als voertuigen die tot dezelfde in gebruik zijnde voertuigfamilie behoren:

9.2.4.1. verbrandingsproces (tweetakt-, viertakt-, draaizuigercyclus);

9.2.4.2. aantal cilinders;

9.2.4.3. configuratie van het cilinderblok (in lijn, in V, stervormig, horizontaal tegenover elkaar liggend, anders). De inclinatie of oriëntatie van de cilinders is geen criterium;

9.2.4.4. wijze van brandstoftoevoer naar de motor (bv. indirecte of directe inspuiting);

9.2.4.5. type koelsysteem (lucht, water, olie);

9.2.4.6. aanzuigsysteem (natuurlijke aanzuiging, drukvulling);

9.2.4.7. brandstof waarvoor de motor is ontworpen (benzine, diesel, ng/biomethaan, lpg enz.). Bifuelvoertuigen mogen worden gegroepeerd met voertuigen die maar op een van die twee brandstoffen kunnen rijden;

9.2.4.8. type katalysator (driewegkatalysator, lean NOx-filter, SCR, lean NOx-katalysator of andere);

9.2.4.9. type deeltjesvanger (met of zonder);

9.2.4.10. uitlaatgasrecirculatie (met of zonder, gekoeld of niet), en

9.2.4.11. cilinderinhoud van de grootste motor van de familie min 30 %.

9.2.5. Te verstrekken informatie

Een verificatie van de conformiteit tijdens het gebruik zal worden uitgevoerd door de typegoedkeuringsinstantie op basis van door de fabrikant verstrekte informatie. Met name de volgende informatie moet worden verstrekt:

9.2.5.1. naam en adres van de fabrikant;

9.2.5.2. naam, adres, telefoon- en faxnummer en e-mailadres van de gemachtigde vertegenwoordiger in de gebieden waarop de informatie van de fabrikant betrekking heeft;

9.2.5.3. modelnaam van de voertuigen waarop de informatie van de fabrikant betrekking heeft;

9.2.5.4. in voorkomend geval, de lijst van voertuigtypen waarop de informatie van de fabrikant betrekking heeft, d.w.z. voor uitlaatemissies de in gebruik zijnde voertuigfamilie overeenkomstig punt 9.2.4 en voor OBD en IUPRM de OBD-familie overeenkomstig bijlage 11, aanhangsel 2;

9.2.5.5. de voertuigidentificatienummers (VIN-codes) van deze voertuigtypen binnen de familie (VIN-prefix);

9.2.5.6. de typegoedkeuringsnummers die op deze voertuigtypen binnen de familie van toepassing zijn, in voorkomend geval met inbegrip van de nummers van alle uitbreidingen en correcties achteraf/terugroepingen (substantiële wijzigingen);

9.2.5.7. nadere gegevens over uitbreidingen van die typegoedkeuringen en over correcties achteraf/terugroepingen van voertuigen waarop de informatie van de fabrikant betrekking heeft (indien de typegoedkeuringsinstantie daarom verzoekt);

9.2.5.8. de periode waarin de informatie van de fabrikant werd verzameld;

9.2.5.9. de voertuigfabricageperiode waarop de informatie van de fabrikant betrekking heeft (bv. voertuigen die in de loop van het kalenderjaar 2014 zijn gefabriceerd);

9.2.5.10. de door de fabrikant toepaste procedure om de conformiteit tijdens het gebruik te controleren, met inbegrip van: a) de methode om het voertuig te lokaliseren; b) de criteria om voertuigen te selecteren en te verwerpen; c) de voor het programma gehanteerde testtypen en procedures; d) de acceptatie-/verwerpingscriteria van de fabrikant m.b.t. de in gebruik zijnde familie; e) het (de) geografische gebied(en) waar de fabrikant zijn informatie heeft verzameld, en f) de steekproefgrootte en het toegepaste steekproefschema;

9.2.5.11. de resultaten van de door de fabrikant toegepaste procedure om de conformiteit tijdens het gebruik te controleren, met inbegrip van: a) identificatie van de in het programma opgenomen voertuigen (al dan niet getest). De identificatie moet het volgende omvatten: i) naam van het model; ii) voertuigidentificatienummer (VIN); iii) voertuigregistratienummer; iv) fabricagedatum; v) gebied waar het voertuig wordt gebruikt (indien bekend), en vi) gemonteerde banden (alleen voor uitlaatemissies); b) de reden(en) waarom een voertuig uit de steekproef is geweerd; c) de servicegeschiedenis van elk voertuig in de steekproef (met inbegrip van eventuele substantiële wijzigingen); d) de reparaties die elk voertuig in de steekproef heeft ondergaan (indien bekend), en e) testgegevens, met inbegrip van: i) datum van de test/download; ii) plaats van de test/download, en iii) kilometerstand van het voertuig; alleen voor uitlaatemissies; iv) specificaties van de testbrandstof (bv. referentiebrandstof voor de test of in de handel verkrijgbare brandstof); v) testomstandigheden (temperatuur, vochtigheidsgraad, traagheidsmassa van de rollenbank); vi) instelling van de rollenbank (bv. instelling van het vermogen), en vii) testresultaten (voor ten minste drie verschillende voertuigen per familie); en, alleen voor IUPRM: viii) alle uit het voertuig gedownloade voorgeschreven gegevens, en ix) de verhouding van de prestaties tijdens het gebruik (IUPRM) van elke bewakingsfunctie waarover gerapporteerd moet worden;

9.2.5.12. rapporten van meldingen van het obd-systeem.

9.2.5.13. voor IUPRM-monsterneming: a) het gemiddelde van de verhoudingen van de prestaties tijdens het gebruik (IUPRM) van alle geselecteerde voertuigen voor elke bewakingsfunctie overeenkomstig bijlage 11, aanhangsel 1, punten 7.1.4 en 7.1.5, bij dit reglement; b) het percentage geselecteerde voertuigen met een IUPRM gelijk aan of groter dan de minimumwaarde die van toepassing is op de bewakingsfunctie overeenkomstig bijlage 11, aanhangsel 1, punten 7.1.4 en 7.1.5, bij dit reglement.

9.3. Selectie van voertuigen voor de conformiteitscontrole tijdens het gebruik

9.3.1. De fabrikant moet voldoende informatie verzamelen om te garanderen dat de prestaties tijdens het gebruik kunnen worden beoordeeld in de normale gebruiksomstandigheden. De steekproef van de fabrikant moet uit ten minste twee overeenkomstsluitende partijen met sterk verschillende gebruiksomstandigheden worden genomen. Bij de keuze van de overeenkomstsluitende partijen moet rekening worden gehouden met factoren zoals verschillen in brandstof, omgevingsomstandigheden, gemiddelde snelheid op de weg en verhouding stadsverkeer/snelwegverkeer.

Alleen voor IUPRM-tests van obd-systemen worden voertuigen die voldoen aan de criteria van aanhangsel 3, punt 2.2.1, in de steekproef opgenomen.

9.3.2. Bij de selectie van de overeenkomstsluitende partijen voor de bemonstering van voertuigen mag de fabrikant voertuigen selecteren uit een overeenkomstsluitende partij die bijzonder representatief wordt geacht. In dat geval moet de fabrikant tegenover de goedkeuringsinstantie die de typegoedkeuring heeft verleend, aantonen dat de selectie representatief is (bv. doordat de markt met de grootste jaarlijkse verkoop van een voertuigfamilie zich in die overeenkomstsluitende partij bevindt). Wanneer voor een familie meer dan één monsterreeks moet worden getest overeenkomstig punt 9.3.5, moeten de voertuigen in de tweede en derde monsterreeks andere werkingsomstandigheden weerspiegelen dan de voertuigen die voor de eerste monsterreeks werden geselecteerd.

9.3.3. De emissietests mogen worden verricht in een testfaciliteit die zich op een andere markt of in een andere regio bevindt dan die waar de voertuigen zijn geselecteerd.

9.3.4. De door de fabrikant uitgevoerde tests van de conformiteit tijdens het gebruik van uitlaatemissies moeten continu worden uitgevoerd en moeten representatief zijn voor de productiecyclus van de desbetreffende voertuigtypen binnen een bepaalde in gebruik zijnde voertuigfamilie. De periode tussen het begin van twee controles van de conformiteit tijdens het gebruik mag niet meer dan 18 maanden bedragen. Bij voertuigtypen waarvoor de typegoedkeuring is uitgebreid zonder dat een emissietest nodig was, mag deze periode tot 24 maanden worden verlengd.

9.3.5. Steekproefgrootte

9.3.5.1. Bij de toepassing van de in aanhangsel 4 gedefinieerde statistische procedure (voor uitlaatemissies) hangt het aantal monsterreeksen af van het jaarlijkse verkoopvolume van een in gebruik zijnde familie op het grondgebied van een regionale organisatie (bv. de Europese Unie), zoals aangegeven in de tabel 4:

Tabel 4

Steekproefgrootte

Aantal registraties per kalenderjaar (voor uitlaatemissietests) van voertuigen van een obd-familie met IUPR tijdens de monsternemingsperiode Aantal monsterreeksen Tot en met 100 000 1 100 001 tot en met 200 000 2 Meer dan 200 000 3

9.3.5.2. Voor IUPR wordt het vereiste aantal monsterreeksen beschreven in tabel 4; dit aantal is gebaseerd op het aantal voertuigen van een obd-familie die met IUPR zijn goedgekeurd (aan monsterneming zijn onderworpen).

Voor de eerste monsternemingsperiode van een obd-familie worden alle voertuigtypen binnen de familie die met IUPR zijn goedgekeurd, geacht aan monsterneming te zijn onderworpen. Voor de volgende monsternemingsperioden worden alleen voertuigtypen die niet eerder zijn getest of die vallen onder emissiegoedkeuringen die sinds de vorige monsternemingsperiode zijn uitgebreid, geacht aan monsterneming te zijn onderworpen.

Voor families met minder dan 5 000 registraties die zijn onderworpen aan monsterneming gedurende de monsternemingsperiode, bedraagt het aantal voertuigen in een monsterreeks ten minste zes. Voor alle overige families bedraagt het aantal voertuigen in een monsterreeks ten minste vijftien.

Elke monsterreeks moet in voldoende mate overeenkomen met het verkooppatroon, dat wil zeggen dat ten minste de voertuigtypen waarvan grote hoeveelheden worden verkocht (≥ 20 % van het totaal voor de familie), vertegenwoordigd moeten zijn.

9.4. Op basis van de in punt 9.2 bedoelde verificatie neemt de typegoedkeuringsinstantie een van de volgende besluiten en onderneemt zij de volgende acties:

a) zij besluit dat de conformiteit tijdens het gebruik van een voertuigtype, in gebruik zijnde voertuigfamilie of obd-voertuigfamilie voldoende is en onderneemt geen verdere actie;

b) zij besluit dat de door de fabrikant verstrekte gegevens niet volstaan om tot een besluit te komen en verzoekt de fabrikant om aanvullende informatie of testgegevens;

c) zij besluit dat, op basis van de gegevens van de monitoringtestprogramma's van de typegoedkeuringsinstantie of overeenkomstsluitende partij, de door de fabrikant verstrekte gegevens niet volstaan om tot een besluit te komen en verzoekt de fabrikant om aanvullende informatie of testgegevens, of

d) zij besluit dat de conformiteit tijdens het gebruik van een voertuigtype dat tot een in gebruik zijnde familie of een obd-familie behoort, onvoldoende is en laat dat voertuigtype of die obd-familie testen overeenkomstig aanhangsel 3 van dit reglement.

Als uit de IUPRM-verificatie blijkt dat voor de voertuigen in een monsterreeks aan de testcriteria van aanhangsel 3, punt 6.1.2, onder a) of b), wordt voldaan, moet de typegoedkeuringsinstantie verdere actie ondernemen zoals hierboven beschreven onder d).

9.4.1. Wanneer tests van type I noodzakelijk worden geacht om de conformiteit van emissiebeheersingsvoorzieningen met de voorschriften voor hun prestaties tijdens het gebruik te controleren, moeten die tests worden uitgevoerd volgens een testprocedure die voldoet aan de in aanhangsel 4 gedefinieerde statistische criteria.

9.4.2. De typegoedkeuringsinstantie kiest in samenwerking met de fabrikant een reeks voertuigen die voldoende kilometers hebben gereden en waarvan het gebruik onder normale omstandigheden redelijkerwijs kan worden gewaarborgd. De fabrikant wordt geraadpleegd over de keuze van de voertuigen in deze steekproef en mag de confirmatieve controles van de voertuigen bijwonen.

9.4.3. De fabrikant moet worden gemachtigd om onder toezicht van de typegoedkeuringsinstantie controles en zelfs destructieve controles uit te voeren op voertuigen met emissieniveaus die de grenswaarden overschrijden, teneinde na te gaan of er eventueel niet aan de fabrikant te wijten oorzaken van de verslechtering zijn (bv. gebruik van loodhoudende benzine vóór de testdatum). Wanneer de resultaten van de controles dergelijke oorzaken bevestigen, moeten die testresultaten van de conformiteitscontrole worden uitgesloten.

10. SANCTIES BIJ NON-CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

10.1. De krachtens dit reglement verleende goedkeuring voor een voertuigtype kan worden ingetrokken indien niet aan de voorschriften van punt 8.1 van dit reglement wordt voldaan of indien het voertuig of de voertuigen de in punt 8.1.1 voorgeschreven tests niet doorstaan.

10.2. Indien een overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast een eerder verleende goedkeuring intrekt, stelt zij de andere overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen daarvan onmiddellijk in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 2.

11. DEFINITIEVE STOPZETTING VAN DE PRODUCTIE

Indien de houder van de goedkeuring de productie van een krachtens dit reglement goedgekeurd voertuigtype definitief stopzet, stelt hij de instantie die de goedkeuring heeft verleend daarvan in kennis. Zodra deze instantie de kennisgeving heeft ontvangen, stelt zij de andere partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, daarvan in kennis door middel van kopieën van het mededelingenformulier volgens het model in bijlage 2.

12. OVERGANGSBEPALINGEN

12.1. Algemene bepalingen

12.1.1. Vanaf de officiële datum van inwerkingtreding van wijzigingenreeks 07 mag een overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast, niet weigeren goedkeuring te verlenen krachtens dit reglement zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 07.

12.1.2 Het bepaalde inzake typegoedkeuring en controle van de overeenstemming van de productie, zoals gespecificeerd in dit reglement, wijzigingenreeks 06, blijft geldig tot de in de punten 12.2.1 en 12.2.2 van dit reglement bedoelde data.

12.2. Nieuwe typegoedkeuringen

12.2.1. De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen verlenen vanaf 1 september 2014 voor voertuigen van categorie M of N1 (klasse 1) en vanaf 1 september 2015 voor voertuigen van de categorieën N1 (klasse II of III) en N2 alleen ECE-typegoedkeuring voor nieuwe voertuigtypen die voldoen aan:

a) de grenswaarden voor de test van type I in tabel 1 van punt 5.3.1.4 van dit reglement, en

b) de voorlopige obd-grenswaarden in tabel A11/2 in punt 3.3.2.2 van bijlage 11.

12.2.2. De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen verlenen vanaf 1 september 2015 voor voertuigen van categorie M of N1 (klasse 1) en vanaf 1 september 2016 voor voertuigen van de categorieën N1 (klasse II of III) en N2 alleen ECE-typegoedkeuring voor nieuwe voertuigen die voldoen aan:

a) de grenswaarden voor de test van type I in tabel 1 van punt 5.3.1.4 van dit reglement, en

b) de voorlopige obd-grenswaarden in tabel A11/2 in punt 3.3.2.2 van bijlage 11.

12.2.3. De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen verlenen vanaf 1 september 2017 voor voertuigen van categorie M of N1 (klasse 1) en vanaf 1 september 2018 voor voertuigen van de categorieën N1 (klasse II of III) en N2 alleen ECE-typegoedkeuring voor nieuwe voertuigentypen die voldoen aan:

a) de grenswaarden voor de test van type I in tabel 1 van punt 5.3.1.4 van dit reglement, en

b) de definitieve obd-grenswaarden in tabel A11/1 in punt 3.3.2.1 van bijlage 11.

12.2.4. De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen verlenen vanaf 1 september 2018 voor voertuigen van categorie M of N1 (klasse 1) en vanaf 1 september 2019 voor voertuigen van de categorieën N1 (klasse II of III) en N2 alleen ECE-typegoedkeuring voor nieuwe voertuigen die voldoen aan:

a) de grenswaarden voor de test van type I in tabel 1 van punt 5.3.1.4 van dit reglement, en

b) de definitieve obd-grenswaarden in tabel A11/1 in punt 3.3.2.1 van bijlage 11.

12.3. Bijzondere bepalingen

12.3.1. De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, mogen goedkeuring blijven verlenen voor voertuigen die aan eerdere versies of wijzigingenreeksen van dit reglement voldoen, op voorwaarde dat die voertuigen bestemd zijn voor verkoop aan of uitvoer naar landen die de desbetreffende voorschriften nog in nationaal recht moeten omzetten.

13. NAAM EN ADRES VAN DE VOOR DE UITVOERING VAN DE GOEDKEURINGSTESTS VERANTWOORDELIJKE TECHNISCHE DIENSTEN EN VAN DE TYPEGOEDKEURINGSINSTANTIES

De overeenkomstsluitende partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, delen het secretariaat van de Verenigde Naties de naam en het adres mee van de technische diensten die voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoordelijk zijn, en van de typegoedkeuringsinstanties die goedkeuring of de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring certificeren en waaraan de in andere landen afgegeven certificaten betreffende de goedkeuring of de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring moeten worden toegezonden.

(1) Zoals gedefinieerd in de Geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3), document ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.3, punt 2. — www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html.

(2) Goedkeuring A is opgeheven. Wijzigingenreeks 05 van dit reglement verbiedt het gebruik van loodhoudende benzine.

(3) Zie voetnoot 1.

(4) De nummers van de partijen bij de Overeenkomst van 1958 zijn opgenomen in bijlage 3 bij de Geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3), document ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.3 — bijlage 3, www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

(5) Wanneer een bifuelvoertuig met een flexfuelvoertuig wordt gecombineerd, zijn beide testvoorschriften van toepassing.

(6) Deze bepaling is tijdelijk, andere voorschriften voor biodiesel zullen later worden voorgesteld.

(7) De test wordt met beide brandstoffen uitgevoerd. Voor de E75-test moet de in bijlage 10 gespecificeerde referentiebrandstof worden gebruikt.

(8) Als het voertuig op waterstof loopt, worden alleen NOx-emissies bepaald.

(9) Referentiebrandstof is „waterstof voor interne verbrandingsmotoren” zoals gespecificeerd in bijlage 10a.

(10) De grenswaarden voor de deeltjesmassa en het deeltjesaantal voor voertuigen met elektrische-ontstekingsmotoren inclusief hybriden zijn alleen van toepassing op voertuigen met motoren met directe inspuiting.

(11) Voertuigen met elektrische-ontstekingsmotor en compressieontstekingsmotor mogen naar keuze van de fabrikant worden getest met de brandstof E5 of E10, respectievelijk B5 of B7. Maar:

— uiterlijk zestien maanden na de in punt 12.2.1 vastgestelde data mogen tests voor nieuwe typegoedkeuringen alleen met E10 en B7 worden uitgevoerd;

— uiterlijk vanaf de in punt 12.2.4 vastgestelde data worden alle nieuwe voertuigen goedgekeurd met de brandstoffen E10 en B7.

(12) De grenswaarden voor deeltjesmassa en -aantal voor elektrische ontsteking gelden alleen voor voertuigen met directe-inspuitmotoren.

(13) Tot drie jaar na de in de punten 12.2.1 en 12.2.2 genoemde data voor respectievelijk nieuwe typegoedkeuringen en nieuwe voertuigen wordt op verzoek van de fabrikant op voertuigen met elektrische-ontstekingmotoren en directe inspuiting een emissiegrens van 6,0 × 1012 #/km voor het deeltjesaantal toegepast.

Aanhangsel 1 Procedure om de conformiteit van de productie te controleren wanneer de door de fabrikant opgegeven standaardafwijking van de productie aanvaardbaar is 1. In dit aanhangsel wordt de procedure beschreven om de conformiteit van de productie bij de test van type I te controleren wanneer de standaardafwijking van de productie van de fabrikant aanvaardbaar is. 2. Bij een minimale steekproefgrootte van drie wordt de bemonsteringsprocedure zo gekozen dat de kans dat een partij waarvan 40 % gebreken vertoont een test doorstaat 0,95 is (risico van de producent = 5 %), terwijl de kans dat een partij waarvan 65 % gebreken vertoont, wordt aanvaard 0,10 is (risico van de consument = 10 %). 3. Voor alle in tabel 1 van punt 5.3.1.4 van dit reglement genoemde verontreinigende stoffen wordt de volgende procedure gevolgd (zie figuur 2 in punt 8.2). Stel: L = de natuurlijke logaritme van de grenswaarde voor de verontreinigende stof; xi = de natuurlijke logaritme van de gemeten waarde voor voertuig i van de steekproef; s = een raming van de standaardafwijking van de productie (na toepassing van de natuurlijke logaritme van de gemeten waarden); n = het aantal monsters in de steekproef. 4. Bereken voor elke steekproef de teststatistiek, d.w.z. de som van de standaardafwijkingen van de grenswaarde, met de volgende formule: 5. Dan geldt: 5.1. indien de teststatistiek groter is dan de voor de steekproefgrootte geldende drempelwaarde voor een positief oordeel in tabel App1/1, wordt voor die verontreinigende stof een positief oordeel geveld; 5.2. indien de teststatistiek kleiner is dan de voor de steekproefgrootte geldende drempelwaarde voor een negatief oordeel in tabel App1/1, wordt voor die verontreinigende stof een negatief oordeel geveld. In alle andere gevallen wordt nog een voertuig getest en wordt de berekening opnieuw toegepast op de steekproefgrootte plus één. Tabel App1/1 Voor de steekproefgrootte geldende drempelwaarde voor een positief oordeel Cumulatief aantal geteste voertuigen (steekproefgrootte) Drempelwaarde voor een positief oordeel Drempelwaarde voor een negatief oordeel 3 3,327 – 4,724 4 3,261 – 4,79 5 3,195 – 4,856 6 3,129 – 4,922 7 3,063 – 4,988 8 2,997 – 5,054 9 2,931 – 5,12 10 2,865 – 5,185 11 2,799 – 5,251 12 2,733 – 5,317 13 2,667 – 5,383 14 2,601 – 5,449 15 2,535 – 5,515 16 2,469 – 5,581 17 2,403 – 5,647 18 2,337 – 5,713 19 2,271 – 5,779 20 2,205 – 5,845 21 2,139 – 5,911 22 2,073 – 5,977 23 2,007 – 6,043 24 1,941 – 6,109 25 1,875 – 6,175 26 1,809 – 6,241 27 1,743 – 6,307 28 1,677 – 6,373 29 1,611 – 6,439 30 1,545 – 6,505 31 1,479 – 6,571 32 – 2,112 – 2,112

Aanhangsel 2 Procedure om de conformiteit van de productie te controleren wanneer de door de fabrikant opgegeven standaardafwijking van de productie niet aanvaardbaar of niet beschikbaar is 1. In dit aanhangsel wordt de procedure beschreven om de conformiteit van de productie voor de test van type I te controleren wanneer de door de fabrikant opgegeven standaardafwijking van de productie niet aanvaardbaar of niet beschikbaar is. 2. Bij een minimale steekproefgrootte van drie wordt de bemonsteringsprocedure zo gekozen dat de kans dat een partij waarvan 40 % gebreken vertoont een test doorstaat 0,95 is (risico van de producent = 5 %), terwijl de kans dat een partij waarvan 65 % gebreken vertoont, wordt aanvaard 0,10 is (risico van de consument = 10 %). 3. De meetwaarden van de in tabel 1 van punt 5.3.1.4 van dit reglement genoemde verontreinigende stoffen worden geacht logaritmisch normaal te zijn verdeeld en moeten eerst worden omgezet door hun natuurlijke logaritmen te nemen. Stel m0 = minimale steekproefgrootte, m = maximale steekproefgrootte (m0 = 3 en m = 32), n = aantal monsters in de steekproef. 4. Indien de natuurlijke logaritmen van de gemeten waarden bij de serie x1, x2, …, xi zijn en L de natuurlijke logaritme van de grenswaarde voor de verontreinigende stof is, dan geldt: d1 = x1 – L en 5. Tabel App2/1 geeft de drempelwaarden voor een positief (An) en een negatief oordeel (Bn) bij het gegeven monsteraantal. De teststatistiek is de verhouding en moet worden gebruikt om vast te stellen of de serie is goedgekeurd of afgekeurd, en wel op de volgende wijze: voor mo ≤ n ≤ m i) keur de serie goed als ii) keur de serie af als iii) verricht een andere meting als 6. Opmerkingen Onderstaande recursieve formules zijn nuttig voor de berekening van de opeenvolgende waarden van de teststatistiek: Tabel App2/1 Minimale steekproefgrootte = 3 Steekproefgrootte (n) Drempelwaarde voor een positief oordeel (An) Drempelwaarde voor een negatief oordeel (Bn) 3 – 0,80381 16,64743 4 – 0,76339 7,68627 5 – 0,72982 4,67136 6 – 0,69962 3,25573 7 – 0,67129 2,45431 8 – 0,64406 1,94369 9 – 0,61750 1,59105 10 – 0,59135 1,33295 11 – 0,56542 1,13566 12 – 0,53960 0,97970 13 – 0,51379 0,85307 14 – 0,48791 0,74801 15 – 0,46191 0,65928 16 – 0,43573 0,58321 17 – 0,40933 0,51718 18 – 0,38266 0,45922 19 – 0,35570 0,40788 20 – 0,32840 0,36203 21 – 0,30072 0,32078 22 – 0,27263 0,28343 23 – 0,24410 0,24943 24 – 0,21509 0,21831 25 – 0,18557 0,18970 26 – 0,15550 0,16328 27 – 0,12483 0,13880 28 – 0,09354 0,11603 29 – 0,06159 0,09480 30 – 0,02892 0,07493 31 0,00449 0,05629 32 0,03876 0,03876

Aanhangsel 3 Conformiteitscontrole tijdens het gebruik 1. INLEIDING Dit aanhangsel bevat de in de punten 9.3 en 9.4 van dit reglement bedoelde criteria voor de selectie van de testvoertuigen en de procedures voor de conformiteitscontrole tijdens het gebruik. 2. SELECTIECRITERIA De criteria voor de aanvaarding van een geselecteerd voertuig worden voor uitlaatemissies gedefinieerd in de punten 2.1 tot en met 2.8 van dit aanhangsel, en voor IUPRM in de punten 2.1 tot en met 2.5. De informatie wordt verzameld aan de hand van een onderzoek van het voertuig en een vraaggesprek met de eigenaar/bestuurder. 2.1. Het voertuig moet behoren tot een voertuigtype waarvoor krachtens dit reglement typegoedkeuring is verleend en dat vergezeld gaat van een conformiteitscertificaat zoals bedoeld in de Overeenkomst van 1958. Het voertuig moet in een land van de overeenkomstsluitende partijen ingeschreven zijn en worden gebruikt. 2.2. Het voertuig moet ten minste 15 000 km of, als dat later is, zes maanden in gebruik zijn en mag nog geen 100 000 km of, als dat eerder is, vijf jaar in gebruik zijn. 2.2.1. Voor het controleren van IUPRM omvat de steekproef alleen voertuigen: a) waarvoor voldoende gegevens over de voertuigwerking zijn verzameld voor de te testen bewakingsfunctie. Voor bewakingsfuncties die aan de verhouding van de prestaties tijdens het gebruik van bewakingsfuncties moeten voldoen en die overeenkomstig bijlage 11, aanhangsel 1, punt 7.6.1, gegevens over deze verhouding moeten bijhouden en rapporteren, wordt onder „voldoende gegevens over de werking van het voertuig” verstaan dat de noemer aan de hieronder genoemde criteria voldoet. De noemer, zoals gedefinieerd in bijlage 11, aanhangsel 1, punten 7.3 en 7.5, voor de te testen bewakingsfunctie moet ten minste een van de volgende waarden hebben: i) 75 voor bewakingsfuncties van het verdampingssysteem en van het secundaire luchtsysteem en voor bewakingsfuncties die een noemer gebruiken die overeenkomstig punt 7.3.2, onder a), b) of c), van aanhangsel 1 van bijlage 11 is verhoogd (bv. bewakingsfuncties van de koude start en van het airconditioningsysteem), of ii) 25 voor bewakingsfuncties van het deeltjesfilter en van de oxidatiekatalysator die een noemer gebruiken die overeenkomstig punt 7.3.2, onder d), van aanhangsel 1 van bijlage 11 is verhoogd, of iii)