NL Publicatieblad van de Europese Unie L 218/1

Voor het internationaal publiekrecht hebben alleen de originele VN/ECE-teksten rechtsgevolgen. Voor de status en de datum van inwerkingtreding van dit reglement, zie de recentste versie van het VN/ECE-statusdocument TRANS/WP.29/343 op:

http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html

Reglement nr. 117 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme bepalingen voor de goedkeuring van banden wat rolgeluidemissies en/of grip op nat wegdek en/of rolweerstand betreft [2016/1350]

Bevat de volledige geldige tekst tot en met:

Supplement 8 op wijzigingenreeks 02 — Datum van inwerkingtreding: 20 januari 2016

INHOUD

REGLEMENT

1. Toepassingsgebied

2. Definities

3. Goedkeuringsaanvraag

4. Opschriften

5. Goedkeuring

6. Specificaties

7. Wijzigingen van het type luchtband en uitbreiding van de goedkeuring

8. Conformiteit van de productie

9. Sancties bij non-conformiteit van de productie

10. Definitieve stopzetting van de productie

11. Naam en adres van de voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoordelijke technische diensten en van de typegoedkeuringsinstanties

12. Overgangsbepalingen

Bijlagen

1 Mededeling

2 Aanhangsel 1: Voorbeelden van goedkeuringsmerken

Aanhangsel 2: Goedkeuring krachtens Reglement nr. 117 in combinatie met goedkeuring krachtens Reglement nr. 30 of 54

Aanhangsel 3: Uitbreidingen om goedkeuringen te combineren die zijn verleend krachtens Reglement nr. 117, 30 of 54

Aanhangsel 4: Uitbreidingen om goedkeuringen te combineren die zijn verleend krachtens Reglement nr. 117

3 Uitlooptestmethode om de rolgeluidemissie van banden te meten

Aanhangsel: Testrapport

4 Specificaties van het testterrein

5 Testprocedures voor het meten van de natte grip

Aanhangsel: Voorbeelden van testrapporten van de nattegripindex

6 Testprocedures voor het meten van de rolweerstand

Aanhangsel 1: Toleranties voor de testapparatuur

Aanhangsel 2: Meetvelgbreedte

Aanhangsel 3: Testrapport en testgegevens (rolweerstand)

Aanhangsel 4: Organisaties die normen voor banden vaststellen

Aanhangsel 5: Vertragingsmethode: Metingen en gegevensverwerking voor het verkrijgen van vertragingswaarden in gedifferentieerde vorm dω/dt

7 Procedures voor het testen van de prestaties op sneeuw van winterbanden bedoeld voor gebruik bij zware sneeuwval

Aanhangsel 1: Pictogram als definitie van het alpensymbool

Aanhangsel 2: Testrapporten en testgegevens voor banden van de klassen C1 en C2

Aanhangsel 3: Testrapporten en testgegevens voor banden van klasse C3

1. TOEPASSINGSGEBIED

1.1. Dit reglement is van toepassing op nieuwe luchtbanden van de klassen C1, C2 en C3 wat geluidemissies, rolweerstand en grip op nat wegdek (natte grip) betreft. Het is echter niet van toepassing op:

1.1.1. banden die zijn ontworpen als „reservebanden voor tijdelijk gebruik” en voorzien zijn van het opschrift „Alleen voor tijdelijk gebruik”;

1.1.2. banden met een nominale velgdiametercode ≤ 10 (of ≤ 254 mm) of ≥ 25 (of ≥ 635 mm);

1.1.3. competitiebanden;

1.1.4. banden bestemd voor wegvoertuigen van andere categorieën dan M, N en O (1);

1.1.5. banden met trekkrachtbevorderende voorzieningen (bv. spijkerbanden);

1.1.6. banden van de snelheidscategorie onder 80 km/h (snelheidssymbool F);

1.1.7. banden alleen bestemd voor voertuigen die vóór 1 oktober 1990 voor het eerst zijn geregistreerd;

1.1.8. professionele terreinbanden.

1.2. De overeenkomstsluitende partijen verlenen of accepteren goedkeuringen voor rolgeluid en/of natte grip en/of rolweerstand.

2. DEFINITIES

Voor de toepassing van dit reglement gelden, behalve de definities in de Reglementen nr. 30 en nr. 54, de volgende definities.

2.1. Onder „type band” wordt in dit reglement verstaan: een assortiment banden, bestaande uit een lijst van bandenmaataanduidingen, merknamen en handelsbenamingen die onderling niet verschillen op essentiële punten zoals:

a) de naam van de fabrikant;

b) de bandenklasse (zie punt 2.4);

c) de bandstructuur;

d) de gebruikscategorie: normale band, winterband of speciale band;

e) voor banden van klasse C1: i) die ter goedkeuring van rolgeluidemissieniveaus worden ingediend, of het normale of versterkte banden (of banden met een hoger draagvermogen) zijn; ii) die ter goedkeuring van de grip op nat wegdek worden ingediend, of het normale of winterbanden zijn van snelheidscategorie Q of lager, exclusief H (≤ 160 km/h) of snelheidscategorie R en hoger, inclusief H (> 160 km/h);

f) voor banden van de klassen C2 en C3: i) die ter goedkeuring van rolgeluidemissieniveaus in fase 1 worden ingediend, of ze al dan niet voorzien zijn van het opschrift M+S; ii) die ter goedkeuring van rolgeluidemissieniveaus in fase 2 worden ingediend, of het tractiebanden zijn of niet;

g) het loopvlakpatroon (zie punt 3.2.1).

2.2. Onder „merknaam” of „handelsbenaming” wordt verstaan de door de bandenfabrikant aangegeven aanduiding van de band. De merknaam mag de naam zijn van de fabrikant en de handelsbenaming mag overeenkomen met het handelsmerk.

2.3. Onder „rolgeluidemissie” wordt verstaan het geluid afkomstig van het contact tussen bewegende banden en het wegdek.

2.4. Onder „bandenklasse” wordt een van de volgende groepen verstaan:

2.4.1. banden van klasse C1: banden conform Reglement nr. 30;

2.4.2. banden van klasse C2: banden conform Reglement nr. 54 met een belastingsindex bij enkele montage van 121 of lager en snelheidscategoriesymbool N of hoger;

2.4.3. banden van klasse C3: banden conform Reglement nr. 54 en met:

a) belastingsindex 122 of hoger bij enkele montage, of

b) belastingsindex 121 of lager bij enkele montage en snelheidscategoriesymbool M of lager.

2.5. Onder „representatieve bandenmaat” wordt verstaan de bandenmaat die wordt ingediend voor de test in bijlage 3 met betrekking tot rolgeluidemissies, in bijlage 5 met betrekking tot grip op nat wegdek of in bijlage 6 met betrekking tot rolweerstand, om de conformiteit te beoordelen voor de typegoedkeuring van het type band, of voor de test in bijlage 7 voor gebruik bij zware sneeuwval.

2.6. Onder „reserveband voor tijdelijk gebruik” wordt verstaan een band die verschilt van een band voor montage op een voertuig voor normale rijomstandigheden, maar alleen bedoeld is voor tijdelijk gebruik onder beperkte rijomstandigheden.

2.7. Onder „competitiebanden” wordt verstaan banden voor montage op voertuigen die deelnemen aan motorsportcompetitie en niet voor gebruik op de weg buiten competitieverband.

2.8. Onder „normale band” wordt verstaan een band voor normaal gebruik op de weg.

2.9. Onder „versterkte band” of „band met hoger draagvermogen” van klasse C1 wordt verstaan een luchtbandstructuur die ontworpen is voor meer belasting bij een hogere bandenspanning dan de overeenkomstige standaardversie van de band bij de standaard bandenspanning volgens ISO 4000-1:2010 (2)

2.10. Onder „tractieband” wordt verstaan een band van klasse C2 of C3 met het opschrift TRACTION, die in de eerste plaats bedoeld is voor montage op de aangedreven as(sen) van een voertuig om onder diverse omstandigheden zoveel mogelijk kracht te kunnen overbrengen.

2.11. Onder „winterband” wordt verstaan een band waarvan het loopvakprofiel of de samenstelling van het loopvlak of de bandstructuur in de eerste plaats is ontworpen om een voertuig op sneeuw beter te laten vertrekken of rijden dan met een normale band.

2.11.1. Onder „winterband voor gebruik bij zware sneeuwval” wordt verstaan een band waarvan het loopvakprofiel of de samenstelling van het loopvlak of de bandstructuur speciaal is ontworpen om bij zware sneeuwval te worden gebruikt en die voldoet aan de voorschriften van punt 6.4 van dit reglement.

2.12. Onder „speciale band” wordt verstaan een band voor gemengd gebruik op verharde en onverharde weg of ander speciaal gebruik. Deze banden zijn in de eerste plaats bedoeld om het voertuig op onverharde wegen beter te laten vertrekken en rijden.

2.13. Een „professionele terreinband” is een speciale band die in de eerste plaats bedoeld is voor gebruik op zwaar terrein.

2.14. Onder „profieldiepte” wordt verstaan de diepte van de hoofdgroeven.

2.14.1. Onder „hoofdgroeven” wordt verstaan de brede groeven in de omtrekrichting in het centrale gedeelte van het loopvlak van de band, waarin zich, bij banden voor personenauto's en lichte bedrijfsvoertuigen, onderin de slijtage-indicatoren bevinden.

2.15. Onder „poriënvulverhouding” wordt verstaan de verhouding tussen de oppervlakte van de poriën in een referentieoppervlak en de oppervlakte van het referentieoppervlak zelf, berekend aan de hand van een tekening van de gietvorm.

2.16. Onder „standaard referentietestband (SRTT)” wordt verstaan een band die is geproduceerd, gecontroleerd en opgeslagen overeenkomstig een van de volgende ASTM-normen van de American Society for Testing and Materials:

a) E1136-93 (2003) voor maat P195/75R14;

b) F2872 (2011) voor maat 225/75 R 16 C;

c) F2871 (2011) voor maat 245/70R19,5;

d) F2870 (2011) voor maat 315/70R22,5.

2.17. Meting van de natte grip of de grip op sneeuw — Specifieke definities

2.17.1. Onder „grip op nat wegdek” wordt verstaan de relatieve remprestatie, op nat wegdek, van een testvoertuig dat met de kandidaat-band is uitgerust, vergeleken met die van hetzelfde testvoertuig dat met een referentieband (SRTT) is uitgerust.

2.17.2. Onder „kandidaat-band” wordt verstaan een band, representatief voor het type, die voor goedkeuring krachtens dit reglement wordt ingediend.

2.17.3. Onder „controleband” wordt verstaan een normale productieband die wordt gebruikt om de natte grip of de grip op sneeuw vast te stellen van bandenmaten die niet op hetzelfde voertuig kunnen worden gemonteerd als de standaard referentietestband — zie punt 4.1.7 van bijlage 5 en punt 3.4.3 van bijlage 7.

2.17.4. Onder „nattegripindex (G)” wordt verstaan de verhouding tussen de prestaties van de kandidaat-band en die van de standaard referentietestband.

2.17.5. Onder „sneeuwgripindex (SG)” wordt verstaan de verhouding tussen de prestaties van de kandidaat-band en die van de standaard referentietestband.

2.17.6. Onder „piekremkrachtcoëfficiënt (pbfc)” wordt verstaan de maximumwaarde van de verhouding van de remkracht tot de verticale belasting op de band voordat het wiel blokkeert.

2.17.7. Onder „gemiddelde volle vertraging (mfdd)” wordt verstaan de gemiddelde vertraging berekend op basis van de gemeten afstand die is vastgelegd bij de vertraging van een voertuig tussen twee aangegeven snelheden.

2.17.8. Onder „koppel- of trekhaakhoogte” wordt verstaan de hoogte, loodrecht gemeten vanaf het midden van het scharnierpunt van de aanhangerkoppeling of –trekhaak tot de grond, wanneer het trekkende voertuig en de aanhanger aan elkaar worden gekoppeld. Trekker en aanhanger staan hierbij op een waterpas oppervlak van de testbaan en zijn uitgerust met de voor de specifieke test geschikte band(en).

2.18. Meting van de rolweerstand — Specifieke definities

2.18.1. Rolweerstand Fr

Energieverlies (of energieverbruik) per eenheid van de afgelegde afstand (3).

2.18.2. Rolweerstandscoëfficiënt Cr

Verhouding van de rolweerstand tot de belasting op de band (4).

2.18.3. Nieuwe testband

Een band die niet eerder is gebruikt bij een rolvervormingstest die zijn temperatuur hoger doet oplopen dan bij rolweerstandstests, en die niet eerder is blootgesteld aan een temperatuur van meer dan 40 °C (5) (6).

2.18.4. Laboratoriumcontroleband

Band die door een individueel laboratorium wordt gebruikt om het machinegedrag in de tijd te controleren (7).

2.18.5. Gelimiteerde bandenspanning

Procedure waarbij de band wordt opgepompt en de bandenspanning mag toenemen naarmate de band rijdend wordt opgewarmd.

2.18.6. Parasitair verlies

Energieverlies (of energieverbruik) per afstandseenheid, verliezen binnen de band niet meegerekend, dat kan worden toegeschreven aan aerodynamisch verlies van de verschillende draaiende elementen van de testapparatuur, lagerwrijving en andere bronnen van systematisch verlies dat inherent kan zijn aan de meting.

2.18.7. Resultaten van de skimtest

Een soort meting van het parasitaire verlies waarbij men de band doet voortrollen zonder dat hij slipt, terwijl de bandbelasting wordt verminderd tot een niveau waarop het energieverlies binnen de band zelf vrijwel nul is.

2.18.8. Traagheid of traagheidsmoment

Verhouding van het op een draaiend object uitgeoefende koppel tot de draaiversnelling van dat object (8).

2.18.9. Reproduceerbaarheid van de meting (σm)

Vermogen van een machine om de rolweerstand te meten (9).

3. GOEDKEURINGSAANVRAAG

3.1. De goedkeuringsaanvraag voor een type band krachtens dit reglement wordt door de bandenfabrikant of zijn daartoe gemachtigde vertegenwoordiger ingediend. De aanvraag bevat de volgende gegevens:

3.1.1. de voor het type band te beoordelen prestaties: rolgeluidemissieniveau en/of gripniveau op nat wegdek en/of rolweerstandsniveau; het prestatieniveau op sneeuw voor een winterband voor gebruik bij zware sneeuwval;

3.1.2. naam van de fabrikant;

3.1.3. naam en adres van de aanvrager;

3.1.4. adres van de fabriek(en);

3.1.5. merkna(a)m(en), handelsbenaming(en), handelsmerk(en);

3.1.6. bandenklasse (C1, C2 of C3) (zie punt 2.4); 3.1.6.1. sectiebreedte voor banden van klasse C1 (zie punt 6.1.1); Opmerking: Deze informatie is alleen vereist voor goedkeuring wat het rolgeluidemissieniveau betreft.

3.1.7. bandstructuur;

3.1.8. voor banden van klasse C1 aangeven of zij: a) versterkt zijn (of een hoger draagvermogen hebben) bij goedkeuring wat het rolgeluidemissieniveau betreft; b) voorzien zijn van snelheidscategoriesymbool Q of lager (met uitzondering van H) of R en hoger (inclusief H) in geval van winterbanden bij goedkeuring wat de grip op nat wegdek betreft; voor banden van de klassen C2 en C3 aangeven of: a) zij voorzien zijn van het opschrift M+S bij goedkeuring wat het rolgeluidemissieniveau in fase 1 betreft; b) het tractiebanden zijn bij goedkeuring wat het rolgeluidemissieniveau in fase 2 betreft;

3.1.9. gebruikscategorie (normaal, winter of speciaal);

3.1.10. een lijst van bandenmaataanduidingen die in deze aanvraag voorkomen.

3.2. De goedkeuringsaanvraag gaat vergezeld van (in drievoud):

3.2.1. details van de belangrijkste kenmerken met betrekking tot de effecten op de prestaties (rolgeluidemissieniveau, grip op nat wegdek, rolweerstand en grip op sneeuw) van de banden, met inbegrip van het loopvlakprofiel bij de aangegeven bandenmaten. Dit kan door middel van beschrijvingen, aangevuld met technische gegevens, tekeningen, foto's en computertomografie (CT), en moet voor de typegoedkeuringsinstantie of technische dienst volstaan om te kunnen vaststellen of eventuele latere wijzigingen van de belangrijkste kenmerken de prestaties van de band negatief zullen beïnvloeden. Het effect van kleine wijzigingen in de constructie van de band op de prestaties ervan zal tijdens productieconformiteitscontroles tot uiting komen en worden vastgesteld.

3.2.2. Tekeningen of foto's van de zijwand van de band waarop de in punt 3.1.8 vermelde gegevens en het in punt 4 genoemde goedkeuringsmerk te zien zijn, worden ingediend zodra de productie is vastgesteld, maar uiterlijk een jaar na de datum van typegoedkeuring.

3.2.3. Bij aanvragen voor speciale banden moet een kopie van de tekening van de gietvorm van het loopvlakprofiel worden verstrekt om de poriënvulverhouding te kunnen verifiëren.

3.3. Op verzoek van de typegoedkeuringsinstantie dient de aanvrager monsters van banden in voor tests of kopieën van testrapporten van de technische diensten, meegedeeld zoals aangegeven in punt 11.

3.4. Wat de aanvraag betreft, kan het testen worden beperkt tot een selectie van het slechtste geval, te bepalen door de typegoedkeuringsinstantie of de daartoe aangewezen technische dienst.

3.5. De laboratoria en testfaciliteiten van een bandenfabrikant kunnen als erkend laboratorium worden aangewezen en de typegoedkeuringsinstantie kan ervoor kiezen tijdens tests te worden vertegenwoordigd.

4. OPSCHRIFTEN

4.1. Alle banden die het type band vormen, worden gemarkeerd zoals voorgeschreven bij Reglement nr. 30, respectievelijk nr. 54.

4.2. Op banden wordt met name het volgende vermeld (10):

4.2.1. de naam of het handelsmerk van de fabrikant;

4.2.2. de handelsbenaming (zie punt 2.2). De handelsbenaming is echter niet verplicht als zij overeenkomt met het handelsmerk;

4.2.3. de bandenmaataanduiding;

4.2.4. het opschrift REINFORCED (of EXTRA LOAD) als de band bij de versterkte banden is ingedeeld;

4.2.5. het opschrift TRACTION (11) als de band bij de tractiebanden in ingedeeld;

4.2.6. het alpensymbool (drie bergtoppen met een sneeuwvlok, overeenkomstig het symbool zoals beschreven in bijlage 7, aanhangsel 1) wordt toegevoegd indien de winterband bij de winterbanden voor gebruik bij zware sneeuwval is ingedeeld;

4.2.7. het opschrift MPT (of ML of ET) en/of POR als de band bij de speciale banden is ingedeeld. ET staat voor Extra Tread (extra loopvlak), ML voor Mining and Logging (mijnbouw en bosbouw), MPT voor Multi-Purpose Truck (multifunctioneel bedrijfsvoertuig) en POR voor Professional Off-Road (zwaar terrein).

4.3. Op de banden moet genoeg plaats zijn voor het in bijlage 2 aangegeven goedkeuringsmerk.

4.4. Het goedkeuringsmerk wordt in of op de zijwand van de band aangebracht, is duidelijk leesbaar en wordt op het onderste gedeelte van de band op ten minste een van de zijkanten geplaatst.

4.4.1. Bij banden met band/velgconfiguratiesymbool A mag het opschrift om het even waar op de buitenste zijwand van de band worden aangebracht.

5. GOEDKEURING

5.1. Als de representatieve bandenmaat van het type band dat ter goedkeuring krachtens dit reglement wordt ingediend, aan de voorschriften van de punten 6 en 7 voldoet, wordt voor dat type band goedkeuring verleend.

5.2. Aan het goedgekeurde type band wordt een goedkeuringsnummer toegekend. Dezelfde overeenkomstsluitende partij mag hetzelfde nummer niet aan een ander type band toekennen.

5.3. Van de goedkeuring of de uitbreiding of weigering van de goedkeuring van een type band krachtens dit reglement wordt aan de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, mededeling gedaan door middel van een formulier volgens het model in bijlage 1.

5.3.1. Bandenfabrikanten hebben het recht een aanvraag in te dienen tot uitbreiding van een krachtens andere reglementen voor het type band verleende typegoedkeuring. In dat geval wordt een kopie van de door de desbetreffende typegoedkeuringsinstantie verstrekte mededeling(en) van die typegoedkeuring bij de aanvraag tot uitbreiding gevoegd. Aanvragen tot uitbreiding van een goedkeuring worden alleen ingewilligd door de typegoedkeuringsinstantie die de oorspronkelijke goedkeuring voor de band heeft verleend.

5.3.1.1. Wanneer uitbreiding van een goedkeuring wordt toegestaan en er in het mededelingenformulier (zie bijlage 1) certificaten van conformiteit met andere reglementen worden opgenomen, wordt het goedkeuringsnummer op het mededelingenformulier aangevuld met een of meer suffixen om het (de) reglement(en) en de technische voorschriften aan te duiden die door de uitbreiding van de goedkeuring zijn geïntegreerd. Wat elk suffix betreft, worden het (de) specifieke typegoedkeuringsnummer(s) en het reglement zelf aan punt 9 van het mededelingenformulier toegevoegd.

5.3.1.2. Het prefix duidt de wijzigingenreeks aan van het voorschrift inzake prestaties van banden voor het desbetreffende reglement, bv. 02S2 voor de tweede wijzigingenreeks over rolgeluidemissies van banden in fase 2 of 02S1WR1 voor de tweede wijzigingenreeks over rolgeluidemissies van banden in fase 1, grip van banden op nat wegdek en rolweerstand van banden in fase 1 (zie punt 6.1 voor de definitie van fase 1 en fase 2). Er hoeft geen wijzigingenreeks te worden aangegeven als het nog de oorspronkelijke versie van het reglement is.

5.3.2. De volgende suffixen zijn al voorbehouden om te verwijzen naar specifieke reglementen inzake parameters voor prestaties van banden:

S om een aanvullende conformiteit met de voorschriften inzake rolgeluidemissies van banden aan te geven; W om een aanvullende conformiteit met de voorschriften inzake grip van banden op nat wegdek aan te geven; R om een aanvullende conformiteit met de voorschriften inzake rolweerstand van banden aan te geven.

Aangezien er voor de specificaties inzake rolgeluid en rolweerstand in de punten 6.1 en 6.3 twee fasen worden gedefinieerd, worden S en R gevolgd door hetzij het suffix 1 voor naleving van fase 1, hetzij het suffix 2 voor naleving van fase 2.

5.4. Binnen de in punt 4.3 bedoelde ruimte en overeenkomstig de voorschriften in punt 4.4 wordt op elke bandenmaat die conform is met het krachtens dit reglement goedgekeurde type band, een internationaal goedkeuringsmerk aangebracht, bestaande uit:

5.4.1. een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend (12), en

5.4.2. het goedkeuringsnummer, dat dicht bij de in punt 5.4.1 voorgeschreven cirkel en boven of onder, dan wel links of rechts van de letter E wordt geplaatst;

5.4.3. de suffixen en eventuele verwijzingen naar relevante wijzigingenreeksen, zoals aangegeven op het mededelingenformulier. Een van de onderstaande suffixen of een combinatie ervan kan worden gebruikt. S1 Geluidsniveau in fase 1 S2 Geluidsniveau in fase 2 W Nattegripniveau R1 Rolweerstandsniveau in fase 1 R2 Rolweerstandsniveau in fase 2 Deze suffixen worden rechts van of onder het goedkeuringsnummer geplaatst als zij deel uitmaken van de oorspronkelijke goedkeuring. Als na goedkeuringen krachtens Reglement nr. 30 of 54 een uitbreiding daarvan wordt toegestaan, wordt vóór het suffix of de combinatie van suffixen het plusteken (+) en de wijzigingenreeks van Reglement nr. 117 geplaatst om aan te geven dat het om een uitbreiding van de goedkeuring gaat. Als na de oorspronkelijke goedkeuring krachtens Reglement nr. 117 een uitbreiding ervan wordt toegestaan, wordt tussen het suffix of de eventuele combinatie van suffixen van de oorspronkelijke goedkeuring en het extra suffix of de eventuele extra combinatie van suffixen het plusteken (+) geplaatst om aan te geven dat het om een uitbreiding van de goedkeuring gaat.

5.4.4. Als op de zijwanden van de band een of meer suffixen aan het goedkeuringsnummer worden toegevoegd, hoeft op de band geen extra opschrift te worden aangebracht met het specifieke typegoedkeuringsnummer als bewijs van conformiteit met het reglement of de reglementen waarnaar wordt verwezen (zie punt 5.3.2).

5.5. Als de band conform is met typegoedkeuringen die op basis van een of meer aan de overeenkomst gehechte reglementen zijn goedgekeurd in het land dat goedkeuring krachtens dit reglement heeft verleend, hoeft het in punt 5.4.1 voorgeschreven symbool niet te worden herhaald. In dat geval worden de aanvullende nummers en symbolen van alle reglementen op basis waarvan goedkeuring is verleend in het land dat goedkeuring krachtens dit reglement heeft verleend, in de nabijheid van het in punt 5.4.1 voorgeschreven symbool geplaatst.

5.6. In bijlage 2 worden voorbeelden van de opstelling van goedkeuringsmerken gegeven.

6. SPECIFICATIES

6.1. Rolgeluidemissiegrenswaarden worden gemeten volgens de in bijlage 3 beschreven methode.

6.1.1. Voor banden van klasse C1 mag de rolgeluidemissie de onderstaande grenswaarden voor de respectieve fase niet overschrijden. Deze waarden verwijzen naar de in punt 2.17.1.1 van Reglement nr. 30 vermelde nominale sectiebreedte:

Fase 1 Nominale sectiebreedte Grenswaarde in dB(A) ≤ 145 72 > 145 en ≤ 165 73 > 165 en ≤ 185 74 > 185 en ≤ 215 75 > 215 76

Bovenstaande grenswaarden worden met 1 dB(A) verhoogd bij banden met hoger draagvermogen of versterkte banden en met 2 dB(A) bij speciale banden.

Fase 2 Nominale sectiebreedte Grenswaarde in dB(A) ≤ 185 70 > 185 en ≤ 245 71 > 245 en ≤ 275 72 > 275 74

Bovenstaande grenswaarden worden met 1 dB(A) verhoogd bij winterbanden voor gebruik bij zware sneeuwval, banden met hoger draagvermogen of versterkte banden, of bij elke combinatie van deze categorieën.

6.1.2. Voor banden van klasse C2 mag de rolgeluidemissie per gebruikscategorie (zie punt 2.1) de volgende grenswaarden voor de respectieve fase niet overschrijden:

Fase 1 Gebruikscategorie Grenswaarde in dB(A) Normale band 75 Winterband 77 Speciale band 78





Fase 2 Gebruikscategorie Grenswaarde in dB(A) Andere Tractiebanden Normale band 72 73 Winterband 72 73 Winterband voor gebruik bij zware sneeuwval 73 75 Speciale band 74 75

6.1.3. Voor banden van klasse C3 mag de rolgeluidemissie per gebruikscategorie (zie punt 2.1) de volgende grenswaarden voor de respectieve fase niet overschrijden:

Fase 1 Gebruikscategorie Grenswaarde in dB(A) Normale band 76 Winterband 78 Speciale band 79





Fase 2 Gebruikscategorie Grenswaarde in dB(A) Andere Tractiebanden Normale band 73 75 Winterband 73 75 Winterband voor gebruik bij zware sneeuwval 74 76 Speciale band 75 77

6.2. Voor de natte grip geldt een procedure waarbij hetzij de piekremkrachtcoëfficiënt (pbfc), hetzij de gemiddelde volle vertraging (mfdd) wordt vergeleken met de waarden van een standaard referentietestband (SRTT). Die relatieve prestatie wordt aangegeven met een nattegripindex (G).

6.2.1. Voor banden van klasse C1 die volgens een van de in bijlage 5, deel A), beschreven procedures worden getest, gelden de volgende voorschriften:

Gebruikscategorie Nattegripindex (G) Normale band ≥ 1,1 Winterband ≥ 1,1 Winterband voor gebruik bij zware sneeuwval en met een snelheidssymbool (R en hoger, incl. H) voor een toegestane maximumsnelheid van meer dan 160 km/h ≥ 1,0 Winterband voor gebruik bij zware sneeuwval en met een snelheidssymbool (Q of lager, excl. H) voor een toegestane maximumsnelheid van ten hoogste 160 km/h ≥ 0,9 Speciale band Niet gedefinieerd

6.2.2. Voor banden van klasse C2 die volgens een van de in bijlage 5, deel B), beschreven procedures worden getest, gelden de volgende voorschriften:

Gebruikscategorie Nattegripindex (G) Andere Tractiebanden Normale band ≥ 0,95 ≥ 0,85 Winterband ≥ 0,95 ≥ 0,85 Winterband voor gebruik bij zware sneeuwval ≥ 0,85 ≥ 0,85 Speciale band ≥ 0,85 ≥ 0,85

6.2.3. Voor banden van klasse C3 die volgens een van de in bijlage 5, deel B), beschreven procedures worden getest, gelden de volgende voorschriften:

Gebruikscategorie Nattegripindex (G) Andere Tractiebanden Normale band ≥ 0,80 ≥ 0,65 Winterband ≥ 0,65 ≥ 0,65 Winterband voor gebruik bij zware sneeuwval ≥ 0,65 ≥ 0,65 Speciale band ≥ 0,65 ≥ 0,65

6.3. Rolweerstandscoëfficiëntgrenswaarden worden gemeten volgens de in bijlage 6 beschreven methode.

6.3.1. Voor fase 1 zijn de maximumwaarden voor de rolweerstandscoëfficiënt de volgende (de waarde in N/kN komt overeen met de waarde in kg/ton):

Bandenklasse Maximumwaarde (N/kN) C1 12,0 C2 10,5 C3 8,0

Voor een winterband voor gebruik bij zware sneeuwval worden de grenswaarden met 1 N/kN verhoogd.

6.3.2. Voor fase 2 zijn de maximumwaarden voor de rolweerstandscoëfficiënt de volgende (de waarde in N/kN komt overeen met de waarde in kg/ton):

Bandenklasse Maximumwaarde (N/kN) C1 10,5 C2 9,0 C3 6,5

Voor een winterband voor gebruik bij zware sneeuwval worden de grenswaarden met 1 N/kN verhoogd.

6.4. Om te kunnen worden ingedeeld als winterband voor gebruik bij zware sneeuwval moet de band aan de prestatievoorschriften van punt 6.4.1 voldoen. De band moet aan deze voorschriften voldoen op basis van een in bijlage 7 opgenomen testmethode waarmee:

a) de gemiddelde volle vertraging (mfdd) bij een remtest,

b) of de gemiddelde trekkracht bij een tractietest,

c) of de gemiddelde versnelling bij een acceleratietest

van de kandidaat-band wordt vergeleken met die van een standaard referentietestband.

Die relatieve prestatie wordt aangegeven met een sneeuwindex.

6.4.1. Voorschriften inzake de prestaties van banden op sneeuw

6.4.1.1. Banden van de klassen C1, C2 en C3

De minimale sneeuwindexwaarde, berekend volgens de in bijlage 7 beschreven procedure en vergeleken met de SRTT, is de volgende:

Bandenklasse Sneeuwgripindex (methode van remmen op sneeuw) (1) Sneeuwgripindex (spintractiemethode) (2) Sneeuwgripindex (acceleratiemethode) (3) Ref. = C1 — SRTT 14 Ref. = C2 — SRTT 16C Ref. = C1 — SRTT 14 Ref. = C3N — SRTT 19,5 Ref. = C3W — SRTT 22,5 C1 1,07 N.v.t. 1,10 N.v.t. C2 N.v.t. 1,02 1,10 N.v.t. C3 N.v.t. N.v.t. N.v.t. 1,25

6.5. Om als tractieband te worden ingedeeld, moet een band ten minste een van de voorwaarden van punt 6.5.1 vervullen.

6.5.1. De band moet een loopvlakprofiel hebben met ten minste twee ribben in de omtrekrichting die elk ten minste 30 blokvormige elementen tellen en van elkaar gescheiden zijn door groeven en/of lamellen met een diepte van ten minste de helft van de profieldiepte. Als alternatief zal voor een fysieke test kunnen worden geopteerd, maar pas in een later stadium na een nieuwe wijziging van het reglement waarbij passende testmethoden en grenswaarden zullen worden vastgesteld.

6.6. Om als speciale band te worden ingedeeld, moet een band een blokvormig loopvlakprofiel hebben waarbij de blokken groter zijn en verder uiteen liggen dan bij normale banden, en de volgende kenmerken bezitten:

voor banden van klasse C1 : profieldiepte ≥ 11 mm en poriënvulverhouding ≥ 35 %; voor banden van klasse C2 : profieldiepte ≥ 11 mm en poriënvulverhouding ≥ 35 %; voor banden van klasse C3 : profieldiepte ≥ 16 mm en poriënvulverhouding ≥ 35 %;

6.7. Om als professionele terreinband te worden ingedeeld, moet een band alle volgende kenmerken bezitten:

a) voor banden van de klassen C1 en C2: i) profieldiepte ≥ 11 mm; ii) poriënvulverhouding ≥ 35 %; iii) maximumsnelheidscategorie ≤ Q;

b) voor banden van klasse C3: i) profieldiepte ≥ 16 mm; ii) poriënvulverhouding ≥ 35 %; iii) maximumsnelheidscategorie ≤ K.

7. WIJZIGINGEN VAN HET TYPE LUCHTBAND EN UITBREIDING VAN DE GOEDKEURING

7.1. Elke wijziging van het type band die van invloed kan zijn op de krachtens dit reglement goedgekeurde prestatiekenmerken, wordt meegedeeld aan de typegoedkeuringsinstantie die dat type band heeft goedgekeurd. Die instantie kan dan:

7.1.1. oordelen dat de wijzigingen waarschijnlijk geen noemenswaardig nadelig effect zullen hebben op de goedgekeurde prestatiekenmerken en dat de band aan de voorschriften van dit reglement zal voldoen; of

7.1.2. eisen dat extra monsters worden ingediend voor tests of de aangewezen technische dienst om aanvullende testrapporten verzoeken.

7.1.3. De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, worden volgens de procedure van punt 5.3 op de hoogte gebracht van de bevestiging of weigering van de goedkeuring, waarbij de wijzigingen worden aangegeven.

7.1.4. De typegoedkeuringsinstantie die de uitbreiding van de goedkeuring toestaat, kent aan die uitbreiding een volgnummer toe dat op het mededelingenformulier wordt aangegeven.

8. CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

Voor de controle van de conformiteit van de productie gelden de procedures van aanhangsel 2 van de overeenkomst (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2), met inachtneming van de volgende bepalingen.

8.1. Elke krachtens dit reglement goedgekeurde band moet zodanig zijn vervaardigd dat hij conform is met de prestatiekenmerken van het goedgekeurde type band en voldoet aan de voorschriften van punt 6.

8.2. Om de in punt 8.1 voorgeschreven conformiteit te verifiëren, wordt uit de serieproductie een aselecte steekproef genomen van banden met het krachtens dit reglement vereiste goedkeuringsmerk. Deze verificatie vindt gewoonlijk ten minste om de twee jaar plaats. 8.2.1. Verificaties met betrekking tot goedkeuringen overeenkomstig punt 6.2 worden uitgevoerd volgens dezelfde procedure (zie bijlage 5) als die voor de oorspronkelijke goedkeuring en de typegoedkeuringsinstantie vergewist zich ervan dat alle banden die onder een goedgekeurd type vallen, aan het goedkeuringsvoorschrift voldoen. De evaluatie vindt plaats op basis van het productievolume van het type band in elke productie-eenheid, waarbij rekening wordt gehouden met de door de fabrikant toegepaste kwaliteitsbeheersystemen. Als de testprocedure inhoudt dat een aantal banden tegelijkertijd wordt getest, bijvoorbeeld een set van vier banden om de natte grip volgens de in bijlage 5 beschreven procedure voor standaardvoertuigen te testen, wordt die set als één eenheid beschouwd om het aantal te testen banden te berekenen.

8.3. De productie wordt conform de voorschriften van dit reglement geacht als de gemeten niveaus aan de in punt 6.1 voorgeschreven grenswaarden voldoen, met een extra tolerantie van + 1 dB(A) voor eventuele aan massaproductie toe te schrijven variaties.

8.4. De productie wordt conform de voorschriften van dit reglement geacht als de gemeten niveaus aan de in punt 6.3 voorgeschreven grenswaarden voldoen, met een extra tolerantie van + 0,3 N/kN voor eventuele aan massaproductie toe te schrijven variaties.

9. SANCTIES BIJ NON-CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

9.1. De krachtens dit reglement verleende goedkeuring voor een type band kan worden ingetrokken indien niet aan de voorschriften van punt 8 is voldaan of indien een band van dat type de in punt 8.3 of 8.4 vermelde grenswaarden overschrijdt.

9.2. Indien een overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast een eerder verleende goedkeuring intrekt, stelt zij de andere overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen daarvan onmiddellijk in kennis te stellen door middel van een kopie van het goedkeuringsformulier volgens het model in bijlage 1.

10. DEFINITIEVE STOPZETTING VAN DE PRODUCTIE

Indien de houder van de goedkeuring de productie van een krachtens dit reglement goedgekeurd type luchtband definitief stopzet, stelt hij de typegoedkeuringsinstantie die de goedkeuring heeft verleend daarvan in kennis. Zodra die instantie de kennisgeving heeft ontvangen, moet zij de andere partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, daarvan in kennis stellen door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1.

11. NAAM EN ADRES VAN DE VOOR DE UITVOERING VAN DE GOEDKEURINGSTESTS VERANTWOORDELIJKE TECHNISCHE DIENSTEN EN VAN DE TYPEGOEDKEURINGSINSTANTIES

De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, moeten het secretariaat van de Verenigde Naties de naam en het adres meedelen van de technische diensten die voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoordelijk zijn, en van de typegoedkeuringsinstantie die goedkeuring verleent en waaraan de in andere landen afgegeven certificaten betreffende de goedkeuring of de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring moeten worden toegezonden.

12. OVERGANGSBEPALINGEN

12.1. Vanaf de datum van inwerkingtreding van wijzigingenreeks 02 van dit reglement mogen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, niet weigeren krachtens dit reglement goedkeuring voor een type band te verlenen, als de band voldoet aan de voorschriften van wijzigingenreeks 02, met inbegrip van de voorschriften van de punten 6.1.1 tot en met 6.1.3 inzake rolgeluid in fase 1 of 2, de voorschriften van punt 6.2.1 inzake natte grip en de voorschriften van punt 6.3.1 of 6.3.2 inzake rolweerstand in fase 1 of 2.

12.2. Vanaf 1 november 2012 weigeren de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, goedkeuring te verlenen als het goed te keuren type band niet voldoet aan de voorschriften van dit reglement zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 02 en weigeren zij tevens goedkeuring te verlenen als niet wordt voldaan aan de voorschriften van de punten 6.1.1 tot en met 6.1.3 inzake rolgeluid in fase 2, de voorschriften van punt 6.2.1 inzake natte grip en de voorschriften van punt 6.3.1 inzake rolweerstand in fase 1.

12.3. Vanaf 1 november 2014 kunnen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, de verkoop of het in het verkeer brengen weigeren van een band die niet voldoet aan de voorschriften van dit reglement zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 02, met inbegrip van de voorschriften van punt 6.2.1 inzake natte grip.

12.4. Vanaf 1 november 2016 weigeren de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, goedkeuring te verlenen als het goed te keuren type band niet voldoet aan de voorschriften van dit reglement zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 02, met inbegrip van de voorschriften van punt 6.3.2 inzake rolweerstand in fase 2 en de voorschriften van de punten 6.2.2 en 6.2.3 inzake natte grip.

12.5. Vanaf 1 november 2016 kan een overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast, de verkoop of het in het verkeer brengen weigeren van een band die niet voldoet aan de voorschriften van dit reglement zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 02, en die niet voldoet aan de voorschriften van de punten 6.1.1 tot en met 6.1.3 inzake rolgeluid in fase 2.

12.6. Vanaf onderstaande data kan een overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast, de verkoop of het in het verkeer brengen weigeren van een band die niet voldoet aan de voorschriften van dit reglement zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 02, en die niet voldoet aan de voorschriften van punt 6.3.1 inzake rolweerstand in fase 1.

Bandenklasse Datum C1, C2 1 november 2014 C3 1 november 2016

12.7. Vanaf onderstaande data kan een overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast, de verkoop of het in het verkeer brengen weigeren van een band die niet voldoet aan de voorschriften van dit reglement zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 02, en die niet voldoet aan de voorschriften van punt 6.3.2 inzake rolweerstand in fase 2 en de voorschriften van de punten 6.2.2 en 6.2.3 inzake natte grip.

Bandenklasse Datum C1 en C2 1 november 2018 C3 1 november 2020

12.8. Tot 13 februari 2019 (60 maanden na de inwerkingtreding van supplement 4 op wijzigingenreeks 02 van dit reglement) kunnen de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, typegoedkeuringen blijven verlenen krachtens wijzigingenreeks 02 van dit reglement, op basis van de bepalingen van bijlage 4.

(1) Zoals gedefinieerd in de Geconsolideerde Resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3), document ECE/TRANS/WP.29/78/Rev.3, www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

(2) Banden van klasse C1 komen in ISO 4000-1:2010 overeen met „banden voor personenauto's”.

(3) De eenheid van het Internationaal Stelsel van meeteenheden (SI) die gewoonlijk wordt gebruikt voor de rolweerstand, is newtonmeter per meter, wat overeenkomt met een trekkracht in newton.

(4) De rolweerstand wordt uitgedrukt in newton en de belasting in kilonewton. De rolweerstandscoëfficiënt is dimensieloos.

(5) De term „nieuwe testband” moet worden gedefinieerd om te vermijden dat de gegevens onder invloed van de veroudering van de band te sterk gaan afwijken.

(6) Een aanvaarde testprocedure mag herhaaldelijk worden toegepast.

(7) Een voorbeeld van machinegedrag is het verloop.

(8) Het draaiende object kan bijvoorbeeld een band/velgcombinatie of de trommel van een machine zijn.

(9) De reproduceerbaarheid van de meting (σm) moet worden geschat door bij één band n-maal (waarbij n ≥ 3) de volledige, in punt 4 van bijlage 6 beschreven meetprocedure te herhalen als volgt:

waarin:

j = een getal van 1 tot n voor het aantal maal dat elke meting voor een bepaalde band wordt herhaald, n = aantal herhalingen van de metingen van de band (n ≥ 3).

(10) Sommige van deze voorschriften kunnen in Reglement nr. 30 of 54 afzonderlijk worden gespecificeerd.

(11) Minimumhoogte van het opschrift: zie afmeting C in bijlage 3 bij Reglement nr. 54.

(12) De nummers van de partijen bij de overeenkomst van 1958 zijn opgenomen in bijlage 3 bij de Geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3), document ECE/TRANS/WP.29/78/Rev. 3 — www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29resolutions.html

(1) Zie punt 3 van bijlage 7 bij deze verordening.

(2) Zie punt 2 van bijlage 7 bij deze verordening.

(3) Zie punt 4 van bijlage 7 bij deze verordening.

BIJLAGE 1 Tekst van het beeld MEDEDELING (Maximumformaat: A4 (210 × 297 mm)) (1) afgegeven door: Naam van de instantie betreffende de (2): goedkeuring uitbreiding van de goedkeuring weigering van de goedkeuring intrekking van de goedkeuring definitieve stopzetting van de productie van een type band wat rolgeluidemissieniveau en/of grip op nat wegdek en/of rolweerstand betreft krachtens Reglement nr. 117 Goedkeuring nr. Uitbreiding nr. 1. Naam en adres(sen) van de fabrikant: 2. Eventueel naam en adres van de vertegenwoordiger van de fabrikant: 3. Bandenklasse en gebruikscategorie van het type band: 3.1. winterband voor gebruik bij zware sneeuwval (ja/neen) (2) 3.2. tractieband (ja/neen) (2) 4. Merkna(a)m(en) en/of handelsbenaming(en) van het type band: 5. Technische dienst en, in voorkomend geval, testlaboratorium dat voor de goedkeuring of de verificatie van conformiteitstests is erkend: 6. Goedgekeurde prestatie(s): geluidsniveau (fase 1/fase 2) (2), nattegripniveau, rolweerstandsniveau (fase 1/fase 2) (2) 6.1. geluidsniveau van de representatieve bandenmaat, zie punt 2.5 van dit reglement, overeenkomstig punt 7 van het testrapport in bijlage 3, aanhangsel 1: dB(A) bij een referentiesnelheid van 70/80 km/h (2) 6.2. nattegripniveau van de representatieve bandenmaat, zie punt 2.5 van dit reglement, overeenkomstig punt 7 van het testrapport in het aanhangsel van bijlage 5: (G) volgens de methode met behulp van voertuigen of aanhangers (2) 6.3. rolweerstandsniveau van de representatieve bandenmaat, zie punt 2.5 van dit reglement, overeenkomstig punt 7 van het testrapport in bijlage 6, aanhangsel 1: 6.4. sneeuwgripniveau van de representatieve bandenmaat, zie punt 2.5 van dit reglement, overeenkomstig punt 7 van het testrapport in het aanhangsel van bijlage 7: (sneeuwgripindex) volgens de methode van remmen op sneeuw (2), spintractiemethode (2) of acceleratiemethode (2). 7. Nummer van het door de technische dienst afgegeven rapport: 8. Datum van het door die dienst afgegeven rapport: 9. Reden(en) voor uitbreiding (indien van toepassing): Tekst van het beeld 10. Opmerkingen: 11. Plaats: 12. Datum: 13. Handtekening: 14. Bij deze mededeling gevoegde stukken: 14.1. een lijst van op verzoek verkrijgbare documenten uit het goedkeuringsdossier dat is ingediend bij de typegoedkeuringsinstanties die de goedkeuring hebben verleend (3). 14.2. een lijst van benamingen van loopvlakprofielen: voor elk handelsmerk/elke merknaam en elke handelsbenaming de lijst van bandenmaataanduidingen verstrekken en er voor banden van klasse C1 het opschrift Reinforced (of Extra Load) of het snelheidssymbool van winterbanden of, voor banden van de klassen C2 en C3, het opschrift Traction aan toevoegen, als punt 3.1 van dit reglement dat voorschrijft. (1) Nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend/uitgebreid/geweigerd/ingetrokken (zie de goedkeuringsbepalingen van het reglement). (2) Doorhalen wat niet van toepassing is. (3) Voor de gebruikscategorie „winterband voor gebruik bij zware sneeuwval” een testrapport overeenkomstig bijlage 7, aanhangsel 2, indienen.

BIJLAGE 2 Aanhangsel 1 Voorbeelden van goedkeuringsmerken Opstelling van goedkeuringsmerken (zie punt 5.4 van dit reglement) Goedkeuring krachtens Reglement nr. 117 Voorbeeld 1 a ≥ 12 mm Bovenstaand goedkeuringsmerk, aangebracht op een luchtband, geeft aan dat de band in kwestie in Nederland (E4) krachtens Reglement nr. 117 (alleen aangeduid met suffix S2 voor rolgeluid in fase 2) is goedgekeurd onder nummer 0212345. De eerste twee cijfers van het goedkeuringsnummer (02) geven aan dat de goedkeuring is verleend krachtens de voorschriften van wijzigingenreeks 02 van dit reglement. Voorbeeld 2 a ≥ 12 mm Bovenstaand goedkeuringsmerk geeft aan dat de band in kwestie in Nederland (E4) krachtens Reglement nr. 117 (aangeduid met suffix S1 voor rolgeluid in fase 1, W voor natte grip en R1 voor rolweerstand in fase 1) is goedgekeurd onder nummer 0212345. Dit wil zeggen dat de goedkeuring geldt voor S1WR1. De eerste twee cijfers van het goedkeuringsnummer (02) geven aan dat de goedkeuring is verleend krachtens de voorschriften van wijzigingenreeks 02 van dit reglement. Aanhangsel 2 Goedkeuring krachtens Reglement nr. 117 in combinatie met goedkeuring krachtens Reglement nr. 30 of 54 (1) Voorbeeld 1 a ≥ 12 mm of Bovenstaand goedkeuringsmerk geeft aan dat de band in kwestie in Nederland (E4) krachtens Reglement nr. 117 (aangeduid met suffix S2 voor rolgeluid in fase 2) is goedgekeurd onder nummer 0212345 en krachtens Reglement nr. 30 onder nummer 0236378. De eerste twee cijfers van het goedkeuringsnummer (02) geven aan dat de goedkeuring werd verleend krachtens wijzigingenreeks 02 en dat Reglement nr. 30 wijzigingenreeks 02 bevatte. Voorbeeld 2 a ≥ 12 mm of Bovenstaand goedkeuringsmerk geeft aan dat de band in kwestie in Nederland (E4) krachtens Reglement nr. 117 (aangeduid met suffix S2WR2 voor rolgeluid in fase 2, natte grip en rolweerstand in fase 2) is goedgekeurd onder nummer 0212345 en krachtens Reglement nr. 30 onder nummer 0236378. De eerste twee cijfers van het goedkeuringsnummer (02) geven aan dat de goedkeuring werd verleend krachtens wijzigingenreeks 02 en dat Reglement nr. 30 wijzigingenreeks 02 bevatte. Voorbeeld 3 a ≥ 12 mm of Bovenstaand goedkeuringsmerk geeft aan dat de band in kwestie in Nederland (E4) krachtens Reglement nr. 117 en wijzigingenreeks 02 onder nummer 0212345 (aangeduid met suffix S2) en krachtens Reglement nr. 54 is goedgekeurd. Dit wil zeggen dat de goedkeuring geldt voor rolgeluid in fase 2 (S2). De eerste twee cijfers van het goedkeuringsnummer volgens Reglement nr. 117 (02) samen met S2 geven aan dat de eerste goedkeuring werd verleend krachtens Reglement nr. 117, waarin wijzigingenreeks 02 was opgenomen. De eerste twee cijfers van Reglement nr. 54 (00) geven aan dat het nog de oorspronkelijke versie was. Voorbeeld 4 a ≥ 12 mm of Bovenstaand goedkeuringsmerk geeft aan dat de band in kwestie in Nederland (E4) krachtens Reglement nr. 117 en wijzigingenreeks 02 onder nummer 0212345 (aangeduid met suffix S2R2) en krachtens Reglement nr. 54 is goedgekeurd. Dit wil zeggen dat de goedkeuring geldt voor rolgeluid in fase 2 (S2) en rolweerstand in fase 2 (R2). De eerste twee cijfers van het goedkeuringsnummer volgens Reglement nr. 117 (02) samen met S2R2 geven aan dat de eerste goedkeuring werd verleend krachtens Reglement nr. 117, waarin wijzigingenreeks 02 was opgenomen. De eerste twee cijfers van Reglement nr. 54 (00) geven aan dat het nog de oorspronkelijke versie was. (1) Goedkeuringen krachtens Reglement nr. 117 voor banden die binnen het toepassingsgebied van Reglement nr. 54 vallen, bevatten momenteel geen voorschriften inzake natte grip. Aanhangsel 3 Uitbreidingen om goedkeuringen te combineren die zijn verleend krachtens Reglement nr. 117, 30 of 54 (1) Voorbeeld 1 a ≥ 12 mm Bovenstaand goedkeuringsmerk geeft aan dat de band in kwestie aanvankelijk in Nederland (E4) krachtens Reglement nr. 30 en wijzigingenreeks 02 is goedgekeurd onder nummer 0236378. Het bevat ook het opschrift + 02S1 (rolgeluid in fase 1) dat aangeeft dat de goedkeuring is uitgebreid krachtens Reglement nr. 117, wijzigingenreeks 02. De eerste twee cijfers van het goedkeuringsnummer (02) geven aan dat de goedkeuring werd verleend krachtens Reglement nr. 30, wijzigingenreeks 02. Het plusteken (+) geeft aan dat de eerste goedkeuring werd verleend krachtens Reglement nr. 30 en is uitgebreid tot goedkeuringen krachtens Reglement nr. 117, wijzigingenreeks 02, voor rolgeluid in fase 1. Voorbeeld 2 a ≥ 12 mm Bovenstaand goedkeuringsmerk geeft aan dat de band in kwestie aanvankelijk in Nederland (E4) krachtens Reglement nr. 30 en wijzigingenreeks 02 is goedgekeurd onder nummer 0236378. Dit wil zeggen dat de goedkeuring geldt voor S1 (rolgeluid in fase 1), W (natte grip) en R2 (rolweerstand in fase 2). Het suffix S1WR2, voorafgegaan door (02), geeft aan dat de goedkeuring is uitgebreid krachtens Reglement nr. 117, dat wijzigingenreeks 02 bevatte. De eerste twee cijfers van het goedkeuringsnummer (02) geven aan dat de goedkeuring werd verleend krachtens Reglement nr. 30, wijzigingenreeks 02. Het plusteken (+) geeft aan dat de eerste goedkeuring werd verleend krachtens Reglement nr. 30 en is uitgebreid tot goedkeuringen krachtens Reglement nr. 117, wijzigingenreeks 02. (1) Goedkeuringen krachtens Reglement nr. 117 voor banden die binnen het toepassingsgebied van Reglement nr. 54 vallen, bevatten momenteel geen voorschriften inzake natte grip. Aanhangsel 4 Uitbreidingen om goedkeuringen te combineren die zijn verleend krachtens Reglement nr. 117 (1) Voorbeeld 1 a ≥ 12 mm Bovenstaand goedkeuringsmerk geeft aan dat de band in kwestie aanvankelijk in Nederland (E4) krachtens Reglement nr. 117 en wijzigingenreeks 02 is goedgekeurd onder nummer 0212345. Dit wil zeggen dat de goedkeuring geldt voor W (natte grip). Het suffix S2R2, voorafgegaan door +, geeft aan dat de goedkeuring krachtens Reglement nr. 117 is uitgebreid tot rolgeluid in fase 2 en rolweerstand in fase 2 op basis van een of meer afzonderlijke certificaten. Voorbeeld 2 a ≥ 12 mm Bovenstaand goedkeuringsmerk geeft aan dat de band in kwestie aanvankelijk in Nederland (E4) krachtens Reglement nr. 117 en wijzigingenreeks 02 is goedgekeurd onder nummer 0212345. Dit wil zeggen dat de goedkeuring geldt voor S1 (rolgeluid in fase 1) en W (natte grip). Het suffix R1, voorafgegaan door +, geeft aan dat de goedkeuring krachtens Reglement nr. 117 is uitgebreid tot rolweerstand in fase 1 op basis van een of meer afzonderlijke certificaten. Voorbeeld 3 a ≥ 12 mm Bovenstaand goedkeuringsmerk geeft aan dat de band in kwestie aanvankelijk in Nederland (E4) krachtens Reglement nr. 117 en wijzigingenreeks 01 is goedgekeurd onder nummer 0167890. Dit wil zeggen dat de goedkeuring geldt voor S1 (rolgeluid in fase 1) en W (natte grip). Het suffix 02R1, voorafgegaan door +, geeft aan dat de goedkeuring krachtens Reglement nr. 117 en wijzigingenreeks 02 is uitgebreid tot rolweerstand in fase 1 op basis van een of meer afzonderlijke certificaten. (1) Goedkeuringen krachtens Reglement nr. 117 voor banden die binnen het toepassingsgebied van Reglement nr. 54 vallen, bevatten momenteel geen voorschriften inzake natte grip.

BIJLAGE 3 UITLOOPTESTMETHODE OM DE ROLGELUIDEMISSIE VAN BANDEN TE METEN Inleiding Deze methode omvat specificaties betreffende de meetinstrumenten, meetvoorwaarden en meetmethode om het rolgeluidsniveau van een set banden die op een testvoertuig is gemonteerd, op een bepaald wegdek vast te stellen. Het maximale geluidsdrukniveau wordt vastgelegd bij een uitlopend testvoertuig met behulp van microfoons die in het veld zijn geplaatst; het eindresultaat voor een referentiesnelheid wordt verkregen met behulp van een lineaire regressieanalyse. Deze testresultaten kunnen niet worden gerelateerd aan het rolgeluid van een band dat is gemeten bij acceleratie op motorkracht of bij vertraging tijdens het remmen. 1. MEETINSTRUMENTEN 1.1. Akoestische metingen De geluidsniveaumeter of een soortgelijk meetinstrument, met het door de fabrikant aanbevolen windscherm, voldoen ten minste aan de voorschriften voor instrumenten van type 1 volgens de tweede uitgave van IEC 60651:1979/A1:1993. De metingen worden uitgevoerd met gebruikmaking van de frequentiegewogen A-kromme en de tijdgewogen F-kromme. Indien een systeem wordt gebruikt met een periodieke controle van het A-gewogen geluidsniveau, wordt het resultaat ten minste om de 30 ms afgelezen. 1.1.1. Kalibratie Aan het begin en aan het eind van elke meting wordt het hele meetsysteem gecontroleerd met een geluidskalibrator waarvan de precisie ten minste voldoet aan klasse 1 van de voorschriften voor geluidskalibratoren volgens IEC 60942:1988. Zonder verdere bijstelling moet het verschil tussen de resultaten van twee opeenvolgende controles minder zijn dan of gelijk zijn aan 0,5 dB. Indien deze waarde wordt overschreden, tellen de resultaten van de metingen na de vorige bevredigende controle niet mee. 1.1.2. Overeenstemming met de voorschriften Eens per jaar wordt geverifieerd of de geluidskalibrator voldoet aan de voorschriften van IEC 60942:1988 en ten minste om de twee jaar verifieert een laboratorium dat kalibraties ten opzichte van de normen mag uitvoeren, of het instrumentarium voldoet aan de voorschriften in de tweede uitgave van IEC 60651:1979/A1:1993. 1.1.3. Plaatsing van de microfoon Een of meer microfoons worden op een afstand van 7,5 ± 0,05 m van referentielijn CC′ (zie figuur 1) van de baan en 1,2 ± 0,02 m boven de grond geplaatst. De as van de maximumgevoeligheid moet in een horizontaal vlak liggen en loodrecht op de baan van het voertuig (lijn CC′) staan. 1.2. Snelheidsmetingen De snelheid van het voertuig wordt gemeten met instrumenten met een nauwkeurigheid van ± 1 km/h of beter, op het ogenblik dat de voorkant van het voertuig de lijn PP′ heeft bereikt (zie figuur 1). 1.3. Temperatuurmetingen Zowel de temperatuur van de lucht als de oppervlaktetemperatuur van het testwegdek wordt gemeten. De apparatuur voor de temperatuurmeting moet nauwkeurig zijn tot op ± 1 °C. 1.3.1. Luchttemperatuur De temperatuursensor wordt in een onbelemmerde positie dicht bij de microfoon geplaatst en wel zo dat hij is blootgesteld aan de luchtstroming en de zon er niet rechtstreeks op schijnt. Dit laatste kan worden bereikt met een zonnescherm of iets soortgelijks. De sensor wordt op 1,2 ± 0,1 m boven de testbaan geplaatst om de invloed van warmtestraling vanaf de testbaan bij geringe luchtstroming zo klein mogelijk te houden. 1.3.2. Oppervlaktetemperatuur van het testwegdek De temperatuursensor wordt aangebracht op een plaats waar de temperatuur representatief is voor de temperatuur in de wielsporen, zonder dat de geluidsmeting wordt gehinderd. Indien gebruik wordt gemaakt van een instrument met een contactsensor voor de temperatuur, wordt tussen het wegdek en de sensor een warmtegeleidende pasta aangebracht voor een zo goed mogelijk thermisch contact. Indien een stralingsthermometer (pyrometer) wordt gebruikt, wordt een zodanige hoogte gekozen dat een meetpunt met een diameter van ≥ 0,1 m wordt bestreken. 1.4. Windmetingen Het toestel moet de windsnelheid met een nauwkeurigheid van ± 1 m/s kunnen meten. De wind wordt gemeten ter hoogte van de microfoon. De windrichting ten opzichte van de rijrichting wordt vastgelegd. 2. MEETOMSTANDIGHEDEN 2.1. Testterrein Het testterrein bestaat uit een middengedeelte omgeven door een nagenoeg vlakke testzone. Het gedeelte waar wordt gemeten moet vlak zijn; het wegdek van de testbaan moet bij alle metingen droog en schoon zijn. Het mag tijdens of vóór de test niet kunstmatig worden gekoeld. De testbaan moet zo zijn dat het veld tussen de geluidsbron en de microfoon geluidvrij is met een marge van 1 dB(A). Aan deze voorwaarden wordt geacht te zijn voldaan indien er zich geen grote geluidreflecterende objecten zoals hekken, rotsen, bruggen en gebouwen binnen 50 m van het middelpunt van het meetgedeelte bevinden. Het wegdek van de testbaan en de afmetingen van het testterrein moeten voldoen aan ISO 10844:2014. Tot het einde van de in punt 12.8 van dit reglement vermelde periode mogen de specificaties voor het testterrein in overeenstemming zijn met bijlage 4. Het middengedeelte met een straal van ten minste 10 m moet vrij zijn van poedersneeuw, hoog gras, losse grond, sintels en dergelijke. Er mogen zich in de buurt van de microfoon geen objecten bevinden die het geluidveld zouden kunnen beïnvloeden en er mogen geen personen tussen de microfoon en de geluidsbron staan. De persoon die de metingen uitvoert en waarnemers die de metingen bijwonen, moeten zich op een zodanige plaats bevinden dat zij de aflezingen van de meetinstrumenten niet beïnvloeden. 2.2. Weersomstandigheden De metingen mogen niet worden uitgevoerd onder slechte atmosferische omstandigheden. Men moet zich ervan vergewissen dat de resultaten niet worden beïnvloed door windstoten. De test kan niet worden uitgevoerd wanneer de windsnelheid ter hoogte van de microfoon meer dan 5 m/s bedraagt. De metingen mogen evenmin worden uitgevoerd wanneer de luchttemperatuur minder dan 5 °C of meer dan 40 °C bedraagt of indien de oppervlaktetemperatuur van het testwegdek minder dan 5 °C of meer dan 50 °C bedraagt. 2.3. Omgevingsgeluid 2.3.1. Het achtergrondgeluidsniveau (met inbegrip van eventueel windgeluid) moet minimaal 10 dB(A) minder bedragen dan het gemeten rolgeluidemissieniveau. Er mag een geschikt windscherm om de microfoon worden aangebracht mits rekening wordt gehouden met het effect daarvan op de gevoeligheid en de richtingseigenschappen van de microfoon. 2.3.2. Alle metingen die zijn beïnvloed door een geluidspiek die geen verband lijkt te houden met de eigenschappen van het algemene geluidsniveau van de banden, moeten buiten beschouwing worden gelaten. 2.4. Voorschriften voor het testvoertuig 2.4.1. Algemeen Het testvoertuig is een motorvoertuig met vier enkele banden op slechts twee assen. 2.4.2. Beladingstoestand van het voertuig Het voertuig wordt zodanig beladen dat aan de in punt 2.5.2 aangegeven testbandbelasting wordt voldaan. 2.4.3. Wielbasis De wielbasis tussen de twee assen waarop de testbanden zijn gemonteerd, bedraagt minder dan 3,50 m bij banden van klasse C1 en minder dan 5 m bij banden van de klassen C2 en C3. 2.4.4. Maatregelen om de invloed van het voertuig op de geluidsniveaumetingen te beperken Om ervoor te zorgen dat het rolgeluid van de banden niet significant wordt beïnvloed door het ontwerp van het testvoertuig, gelden de hiernavolgende voorschriften en aanbevelingen. 2.4.4.1. Voorschriften: a) spatlappen of andere hulpstukken tegen opspatten mogen niet worden gemonteerd; b) het is niet toegestaan om in de onmiddellijke nabijheid van de velgen en banden elementen toe te voegen of te laten zitten die het voortgebrachte geluid kunnen dempen; c) het uitlijnen van de wielen (toespoor, camber en caster) moet gebeuren in volledige overeenstemming met de aanbevelingen van de voertuigfabrikant; d) in de wielkasten of onder de bodem mag geen extra geluidsabsorberend materiaal worden aangebracht; e) de ophanging dient in een dermate goede staat te zijn dat het voertuig, wanneer het overeenkomstig de testvoorschriften is beladen, niet abnormaal laag bij de grond hangt. Eventuele hoogteregelaars worden tijdens de test zo ingesteld dat het voertuig op de in onbeladen toestand normale hoogte staat. 2.4.4.2. Aanbevelingen om bijgeluiden te voorkomen: a) aanbevolen wordt elementen van het voertuig die aan het achtergrondgeluid van het voertuig kunnen bijdragen, te verwijderen of te wijzigen. Elke verwijdering of wijziging wordt in het testrapport vermeld; b) tijdens de test wordt ervoor gezorgd dat de remmen volledig los zijn om remgeluid te vermijden; c) er wordt op gelet dat er geen elektrische ventilatoren functioneren; d) ramen en schuifdaken moeten tijdens de test gesloten zijn. 2.5. Banden 2.5.1. Algemeen Op het testvoertuig worden vier identieke banden gemonteerd. Bij banden met een belastingsindex hoger dan 121 en zonder aanduiding voor dubbele montage, worden op de achteras van het testvoertuig twee van deze banden van hetzelfde type en dezelfde familie gemonteerd; op de vooras worden banden gemonteerd van een maat die past bij de belasting van de as en deze banden worden tot de minimumdiepte afgevlakt om de invloed van het rolgeluid met handhaving van een voldoende veiligheidsniveau zoveel mogelijk te beperken. Winterbanden die in sommige landen die partij zijn bij de overeenkomst, van spijkers voorzien mogen zijn om de wrijving te vergroten, worden zonder deze spijkers getest. Banden met speciale montagevoorschriften worden overeenkomstig deze voorschriften (bv. draairichting) getest. Voordat de banden worden ingereden, moeten zij de maximale profieldiepte hebben. De banden worden getest op door de bandenfabrikant toegestane velgen. 2.5.2. Belasting van de banden De testbelasting (Qt) van elke band op het testvoertuig bedraagt 50 tot 90 % van de referentiebelasting (Qr), maar de gemiddelde testbelasting (Qt,avr) van alle banden bedraagt 75 ± 5 % van Qr. Voor alle banden komt Qr overeen met de aan de belastingsindex van de band gerelateerde maximummassa. Wanneer de belastingsindex uit twee door een schuine streep (/) gescheiden getallen bestaat, wordt het eerste getal vermeld. 2.5.3. Bandenspanning Elke band die op het testvoertuig wordt gemonteerd, heeft een testspanning (Pt) die niet hoger is dan de referentiespanning (Pr) en ligt binnen het interval: Voor de klassen C2 en C3 is Pr de spanning die overeenkomt met de op de zijwand aangegeven spanningsindex. Voor klasse C1 geldt: Pr = 250 kPa bij standaardbanden en Pr = 290 kPa bij versterkte banden of banden met hoger draagvermogen; minimumspanning tijdens de test: Pt = 150 kPa. 2.5.4. Voorbereidingen voor de test Vóór de test worden de banden ingereden om fabricageresten of andere loopvlakeigenschappen als gevolg van het fabricageproces te elimineren. Gewoonlijk is hiervoor het equivalent van ongeveer 100 km normaal gebruik op de weg nodig. De op het testvoertuig gemonteerde banden draaien in dezelfde richting als bij het inrijden. Vóór de test worden de banden opgewarmd door onder de testomstandigheden te rijden. 3. TESTMETHODE 3.1. Algemene testvoorwaarden Voor alle metingen wordt met het voertuig op zodanige wijze in rechte lijn over het meetgedeelte (AA′ tot BB′) gereden dat het middenlangsvlak van het voertuig zo dicht mogelijk bij de lijn CC′ ligt. Wanneer de voorkant van het testvoertuig de lijn AA′ heeft bereikt, plaatst de bestuurder van het voertuig de versnellingshendel in de vrijstand en zet hij de motor uit. Als het testvoertuig tijdens de meting een abnormaal geluid (bv. ventilator, zelfontsteking) produceert, wordt de test niet in aanmerking genomen. 3.2. Aard en aantal van de metingen Het maximale geluidsniveau uitgedrukt in A-gewogen decibels (dB(A)) wordt tot op één cijfer na de komma gemeten wanneer het voertuig uitloopt tussen de lijnen AA′ en BB′ (figuur 1 — voorkant van het voertuig op lijn AA′, achterkant van het voertuig op lijn BB′). Deze waarde geldt als resultaat van de meting. Aan weerskanten van het testvoertuig worden ten minste vier metingen uitgevoerd bij testsnelheden onder de in punt 4.1 aangegeven referentiesnelheid en ten minste vier metingen bij testsnelheden boven die referentiesnelheid. De snelheden worden daarbij ongeveer gelijkmatig verdeeld over het in punt 3.3 aangegeven snelheidsgebied. 3.3. Testsnelheid De snelheid van het testvoertuig ligt in het volgende gebied: a) van 70 tot 90 km/h voor banden van de klassen C1 en C2; b) van 60 tot 80 km/h voor banden van klasse C3. 4. Interpretatie van de resultaten De meting is ongeldig als de geregistreerde waarden te sterk uiteenlopen (zie punt 2.3.2). 4.1. Bepaling van de testresultaten De referentiesnelheid Vref voor de bepaling van het eindresultaat bedraagt: a) 80 km/h voor banden van de klassen C1 en C2; b) 70 km/h voor banden van klasse C3. 4.2. Regressieanalyse van rolgeluidsmetingen Het rolgeluidsniveau (LR) van de band in dB(A) wordt bepaald met een regressieanalyse volgens de formule: waarin: = de gemiddelde waarde van de in dB(A) gemeten rolgeluidsniveaus Li: n = het aantal metingen (n ≥ 16), = de gemiddelde waarde van de logaritmen van de snelheden Vi: waarin a = de helling van de regressielijn in dB(A): 4.3. Temperatuurcorrectie Voor banden van de klassen C1 en C2 wordt het eindresultaat genormaliseerd naar een testbaanreferentietemperatuur ϑref door toepassing van een temperatuurcorrectie volgens de formule: LR(ϑref) = LR(ϑ) + K(ϑref – ϑ) waarin: ϑ = de gemeten oppervlaktetemperatuur van het testwegdek, ϑ = 20 °C, Voor banden van klasse C1 geldt: coëfficiënt K = – 0,03 db(A)/°C indien ϑ > ϑref en – 0,06 dB(A)/°C indien ϑ < ϑref. Voor banden van klasse C2 geldt: coëfficiënt K = – 0,02 dB(A)/°C. Als de gemeten oppervlaktetemperatuur van het testwegdek niet meer dan 5 °C varieert tijdens alle metingen die nodig zijn om het geluidsniveau van een set banden te bepalen, kan worden volstaan met een temperatuurcorrectie op het laatst gerapporteerde rolgeluidsniveau zoals hierboven aangegeven, waarbij gebruik wordt gemaakt van het rekenkundig gemiddelde van de gemeten temperaturen. Anders wordt elk gemeten geluidsniveau Li gecorrigeerd, waarbij gebruik wordt gemaakt van de temperatuur op het moment van de geluidsregistratie. Voor banden van klasse C3 hoeft geen temperatuurcorrectie te worden uitgevoerd. 4.4. Om rekening te houden met onnauwkeurigheden in de meetinstrumenten worden de overeenkomstig punt 4.3 verkregen resultaten met 1 dB(A) verminderd. 4.5. Het eindresultaat, d.w.z. het voor de temperatuur gecorrigeerde rolgeluid van de band (LR(ϑref)) in dB(A), wordt naar beneden afgerond op het dichtstbijgelegen kleinere hele getal. Figuur 1 Stand van de microfoon voor de meting Tekst van het beeld 10 m 10 m microfoon microfoon 7,5 m 7,5 m Aanhangsel Testrapport DEEL 1 — RAPPORT 1. Typegoedkeuringsinstantie of technische dienst: … 2. Naam en adres van de aanvrager: … 3. Nummer van het testrapport: … 4. Fabrikant en merknaam of handelsbenaming: … 5. Bandenklasse (C1, C2 of C3): … 6. Gebruikscategorie: … 7. Geluidsniveau overeenkomstig de punten 4.4 en 4.5 van bijlage 3: …dB(A) bij een referentiesnelheid van 70/80 km/h (1) 8. Eventuele opmerkingen: … 9. Datum: … 10. Handtekening: … DEEL 2 — TESTGEGEVENS 1. Datum van de test: … 2. Testvoertuig (merk, model, bouwjaar, aanpassingen enz.): … 2.1. Wielbasis van het testvoertuig: …mm 3. Ligging van de testbaan: … 3.1. Datum van certificatie van de testbaan volgens ISO 10844:2014: … 3.2. Afgegeven door: … 3.3. Certificatiemethode: … 4. Details van de bandentest: … 4.1. Bandenmaataanduiding: … 4.2. Gebruiksindicatie van de band: … 4.3. Referentiespanning: …kPa 4.4. Testgegevens … Links vooraan Rechts vooraan Links achteraan Rechts achteraan Testmassa (kg) Belastingsindex van de band (%) Bandenspanning (koud) (kPa) 4.5. Code testvelgbreedte: … 4.6. Type temperatuursensor: … 5. Geldige testresultaten: … Run nr. Testsnelheid km/h Rijrichting Gemeten geluidsniveau links (2) dB(A) Gemeten geluidsniveau rechts (2) dB(A) Luchttemp. °C Temp. testbaan °C Geluidsniveau links (2) na temperatuurcorrectie dB(A) Geluidsniveau rechts (2) na temperatuurcorrectie dB(A) Opmerkingen 1 2 3 4 5 6 7 8 5.1. Helling van de regressielijn: … 5.2. Geluidsniveau na temperatuurcorrectie overeenkomstig punt 4.3 van bijlage 3: …dB(A) (1) Doorhalen wat niet van toepassing is. (2) Ten opzichte van het voertuig.

BIJLAGE 4 SPECIFICATIES VAN HET TESTTERREIN (1) 1. INLEIDING Deze bijlage bevat de specificaties voor de fysische eigenschappen en de uitvoering van de testbaan. Deze specificaties, die zijn gebaseerd op een speciale norm (2), beschrijven de vereiste fysische eigenschappen en de testmethoden voor deze eigenschappen. 2. VEREISTE EIGENSCHAPPEN VAN HET WEGDEK Het wegdek wordt conform deze norm geacht als de textuur en het poriëngehalte of de geluidsabsorptiecoëfficiënt zijn gemeten en deze aan alle voorschriften van de punten 2.1 tot en met 2.4 voldoen, en als tevens aan de voorschriften met betrekking tot het ontwerp (punt 3.2) is voldaan. 2.1. Poriëngehalte Het poriëngehalte (VC) in het voor de verharding van de testbaan gebruikte mengsel mag niet meer bedragen dan 8 %. Zie punt 4.1 voor de meetprocedure. 2.2. Geluidsabsorptiecoëfficiënt Indien het wegdek niet aan het voorschrift inzake het poriëngehalte voldoet, is het slechts aanvaardbaar als de geluidsabsorptiecoëfficiënt α ≤ 0,10. Voor de meetprocedure: zie punt 4.2. Aan de voorschriften van de punten 2.1 en 2.2 wordt eveneens voldaan indien alleen de geluidsabsorptie α is gemeten en indien α ≤ 0,10 is. Opmerking: Geluidsabsorptie is de meest relevante eigenschap, hoewel het poriëngehalte meer gebruikt wordt door wegenbouwers. De geluidsabsorptie moet echter alleen worden gemeten als het wegdek niet voldoet aan het voorschrift inzake het poriëngehalte. De reden hiervoor is dat aan het voorschrift inzake het poriëngehalte, ten aanzien van zowel de metingen als de relevantie, vrij grote onzekerheden zijn verbonden en dat sommige wegdekken derhalve ten onrechte kunnen worden afgewezen indien alleen wordt uitgegaan van de meting van de holle ruimten. 2.3. Textuurdiepte Voor de textuurdiepte (TD), gemeten volgens de volumetrische methode (zie punt 4.3), geldt: TD ≥ 0,4 mm 2.4. Homogeniteit van het wegdek Alles moet in het werk worden gesteld om het wegdek binnen de testzone zo homogeen mogelijk te maken. Dit heeft betrekking op de textuur en op het poriëngehalte; daarnaast moet echter ook worden opgemerkt dat, indien het walsen op bepaalde plaatsen efficiënter plaatsvindt dan op andere, dit tot verschillen in textuur kan leiden en dat zich ook ongelijkmatigheid kan voordoen met oneffenheden als gevolg. 2.5. Testperiode Om na te gaan of het wegdek aan de in voornoemde norm gestelde voorschriften inzake textuur en poriëngehalte of inzake geluidsabsorptie blijft voldoen, wordt het wegdek periodiek gecontroleerd met de volgende tussenpozen: a) poriëngehalte (VC) of geluidsabsorptie (α): wanneer het wegdek nieuw is: Als het nieuwe wegdek aan de voorschriften voldoet, zijn periodieke controles niet meer noodzakelijk. Als het nieuwe wegdek niet aan de voorschriften voldoet, kan het er later misschien wel aan voldoen, aangezien verhardingen mettertijd meestal dichter en compacter worden; b) textuurdiepte (TD): wanneer het wegdek nieuw is: bij het begin van de geluidsmeting (NB: ten minste vier weken na de aanleg van het wegdek); daarna om de twaalf maanden. 3. ONTWERP VAN HET TESTWEGDEK 3.1. Oppervlak Bij het ontwerp van de testbaan moet er ten minste voor worden gezorgd dat op het door de zich over de teststrook voortbewegende voertuigen bereden oppervlak het gespecificeerde testmateriaal als wegdek is aangebracht, met de nodige marges voor veilig en praktisch rijden. Hiertoe moet de baan ten minste 3 m breed zijn en zich in de lengte aan ieder uiteinde ten minste 10 m voorbij de lijnen AA en BB uitstrekken. Figuur 1 toont een plattegrond van een geschikt testterrein en geeft het minimumoppervlak aan waarop het gespecificeerde testwegdek machinaal moet worden aangebracht en verdicht. Volgens bijlage 3, punt 3.2, moeten aan weerskanten van het voertuig metingen worden uitgevoerd. Dit kan worden gedaan door te meten met twee microfoonopstellingen (een aan elke kant van de baan) waarbij in één richting wordt gereden, of door te meten met een enkele microfoon aan één kant van de baan, waarbij het voertuig echter in beide richtingen rijdt. Indien laatstgenoemde methode wordt toegepast, worden geen eisen gesteld aan het wegdek aan de kant van de baan waar geen microfoon staat. Figuur 1 Minimumvoorschriften voor het oppervlak van het testwegdek. Het donkere gedeelte wordt de „testzone” genoemd. Tekst van het beeld Afmetingen in meters Middellijn van rijtraject Minimumoppervlak voorzien van het testwegdek (de testzone) Microfoon (hoogte 1,2 m) Opmerking: Binnen deze straal mogen zich geen grote geluidreflecterende objecten bevinden. 3.2. Ontwerp en aanleg van het wegdek 3.2.1. Basisvoorschriften voor het ontwerp Het testwegdek moet aan vier ontwerpvoorschriften voldoen: 3.2.1.1. het is uitgevoerd in dicht asfaltbeton; 3.2.1.2. de korrelgrootte van het steenslag bedraagt maximaal 8 mm (met een tolerantie van 6,3 tot 10 mm); 3.2.1.3. de dikte van de deklaag is ≥ 30 mm; 3.2.1.4. het bindmiddel bestaat uit niet-gemodificeerd bitumen van een kwaliteit die rechtstreekse penetratie mogelijk maakt. 3.2.2. Richtsnoeren voor het ontwerp Als aanbeveling voor de bouwer van het wegdek wordt in figuur 2 een zeefkromme getoond van het aggregaat dat de gewenste eigenschappen oplevert. Daarnaast geeft tabel 1 bepaalde richtsnoeren voor het verkrijgen van de gewenste textuur en duurzaamheid. De zeefkromme beantwoordt aan de volgende formule: P (doorlatingspercentage) = 100 · (d/dmax) 1/2 waarin: d = maaswijdte van de vierkante zeefmazen in mm dmax = 8 mm voor de gemiddelde kromme = 10 mm voor de kromme van de benedentolerantie = 6,3 mm voor de kromme van de boventolerantie Figuur 2 Zeefkromme van het aggregaat in het asfaltmengsel, met toleranties Naast het voorafgaande worden de volgende aanbevelingen gedaan: a) de zandfractie (0,063 mm < maaswijdte van de vierkante zeefmazen < 2 mm) mag niet meer dan 55 % natuurlijk zand en niet minder dan 45 % fijn zand bevatten; b) de grond en de ondergrond moeten een goede stabiliteit en gelijkmatigheid garanderen, overeenkomstig de beste praktijken in de wegenbouw; c) er moet gebruik worden gemaakt van steenslag (met een breukvlakpercentage van 100 %) afkomstig van een materiaal met grote breukvastheid; d) het in het mengsel gebruikte steenslag moet gewassen zijn; e) op het wegdek mag geen extra steenslag worden toegevoegd; f) de hardheid van het bindmiddel, uitgedrukt in penetratiewaarde, moet al naargelang het klimaat van het betrokken land, 40-60, 60-80 of zelfs 80-100 bedragen. De regel is dat een zo hard mogelijk, maar in de praktijk gangbaar bindmiddel wordt gebruikt; g) de temperatuur van het mengsel vóór het walsen moet zo worden gekozen dat het vereiste poriëngehalte door later walsen wordt bereikt. Opdat met grotere waarschijnlijkheid aan de specificaties in de punten 2.1 tot en met 2.4 kan worden voldaan, moet in verband met de dichtheid niet alleen met de temperatuur van het mengsel, maar ook met het voor het verdichten te gebruiken voertuig en met het aantal passages daarvan rekening worden gehouden. Tabel 1 Richtsnoeren voor het ontwerp Streefwaarden Toleranties per totale massa van het mengsel per massa van het aggregaat Massa van het steenslag, maaswijdte van de vierkante zeefmazen (SM) > 2 mm 47,6 % 50,5 % ± 5 % Massa van het zand 0,063 < SM < 2 mm 38,0 % 40,2 % ± 5 % Massa van het vulmiddel SM < 0,063 mm 8,8 % 9,3 % ± 5 % Massa van het bindmiddel (bitumen) 5,8 % N.v.t. ± 0,5 % Maximumafmeting van het split 8 mm 6,3-10 mm Hardheid van het bindmiddel (zie punt 3.2.2, onder f)). Coëfficiënt versneld slijpen (CVS) > 50 Verdichtingsgraad met betrekking tot de Marshall-dichtheid 98 % 4. TESTMETHODE 4.1. Meten van het poriëngehalte Voor deze meting moeten op minstens vier verschillende plaatsen op de testbaan boormonsters worden genomen, gelijk verdeeld over de testzone tussen de lijnen AA en BB (zie figuur 1). Om een gebrek aan homogeniteit en eenvormigheid van de wielsporen te voorkomen, worden de boormonsters niet in de eigenlijke wielsporen genomen, maar in de nabijheid ervan. Er worden (ten minste) twee boormonsters genomen in de nabijheid van de wielsporen en (ten minste) een ongeveer halverwege tussen de wielsporen en elke microfoonpositie. Indien het vermoeden bestaat dat de homogeniteit te wensen overlaat (zie punt 2.4), wordt binnen de testzone een groter aantal boormonsters genomen. Het poriëngehalte wordt voor elk monster bepaald; vervolgens wordt het gemiddelde voor alle monsters berekend en die waarde wordt getoetst aan het voorschrift van punt 2.1. Bovendien mag geen enkel monster een poriëngehalte van meer dan 10 % hebben. De bouwer van het wegdek wordt erop geattendeerd dat er problemen kunnen rijzen wanneer de testzone via buizen of elektrische draden wordt verwarmd en er op die plaatsen monsters moeten worden genomen. Het leggen van die leidingen moet zorgvuldig worden gepland met het oog op latere boormonsternemingen. Aanbevolen wordt enkele plaatsen van ongeveer 200 × 300 mm zonder draden of buizen te laten of deze zo diep te leggen dat zij geen schade oplopen bij het nemen van monsters van het wegdek. 4.2. Geluidsabsorptiecoëfficiënt De geluidsabsorptiecoëfficiënt (normale invalshoek) wordt gemeten door toepassing van de impedantiebuismethode volgens de procedure vastgesteld in ISO 10534-1:1996 of ISO 10534-2:1998. Voor de testmonsters gelden dezelfde voorschriften als voor het poriëngehalte (zie punt 4.1). De geluidsabsorptie wordt gemeten in het gebied tussen 400 en 800 Hz en in het gebied tussen 800 en 1 600 Hz (ten minste op de centrale frequenties van de 1/3-octaafbanden), en voor beide frequentiegebieden worden de maximumwaarden bepaald. Om het eindresultaat te bereiken, wordt voor alle testmonsters het gemiddelde van deze waarden berekend. 4.3. Volumetrische meting van de macrotextuur Voor de toepassing van deze norm wordt de textuurdiepte op minstens tien gelijk uit elkaar liggende plaatsen in de wielsporen van de teststrook gemeten; daarbij wordt de gemiddelde waarde vergeleken met de gespecificeerde minimale textuurdiepte. Zie voor de beschrijving van de procedure ISO-norm 10844:1994. 5. STABILITEIT IN DE TIJD EN ONDERHOUD 5.1. Invloed van de veroudering Zoals bij alle andere wegdekken wordt verwacht dat het op het testwegdek gemeten rolgeluidsniveau in de eerste zes tot twaalf maanden na de bouw licht zal stijgen. Het wegdek zal minstens vier weken na de bouw zijn vereiste eigenschappen bereiken. De invloed van de veroudering op het geluid is bij vrachtwagens in het algemeen kleiner dan bij personenwagens. De stabiliteit in de tijd wordt vooral bepaald door het slijt- en verdichtingseffect veroorzaakt door de voertuigen die over het wegdek rijden. Deze stabiliteit moet periodiek worden gecontroleerd, zoals aangegeven in punt 2.5. 5.2. Onderhoud van het wegdek Losse deeltjes en stof die de werkelijke textuurdiepte aanzienlijk kunnen verminderen, worden van het wegdek verwijderd. In landen met een winterklimaat wordt soms strooizout gebruikt. Dat zout kan het wegdek tijdelijk of zelfs permanent aantasten, waardoor het geluid toeneemt. Het gebruik van zout wordt dus niet aanbevolen. 5.3. Vervanging van het wegdek van de testzone Wanneer het wegdek van de testbaan moet worden vervangen, wordt doorgaans alleen de teststrook waarover de voertuigen rijden (met een breedte van 3 m in figuur 1) vervangen, mits de testzone daarbuiten bij meting aan het voorschrift inzake het poriëngehalte of de geluidsabsorptie voldoet. 6. DOCUMENTATIE OVER HET TESTWEGDEK EN DE DAAROP UITGEVOERDE TESTS 6.1. Documentatie over het testwegdek In een document met de beschrijving van het testwegdek worden de volgende gegevens verstrekt: 6.1.1. ligging van de testbaan; 6.1.2. soort bindmiddel, hardheid van het bindmiddel, type aggregaat, maximale theoretische dichtheid van het beton (DR), dikte van de deklaag en zeefkromme, bepaald aan de hand van op de testbaan genomen monsters; 6.1.3. verdichtingsmethode (bv. soort wals, massa van de wals, aantal passages); 6.1.4. temperatuur van het mengsel, temperatuur van de omgevingslucht en windsnelheid bij de aanleg van het wegdek; 6.1.5. datum van aanleg van het wegdek en naam van de aannemer; 6.1.6. alle of ten minste de recentste testresultaten, met inbegrip van: 6.1.6.1. het poriëngehalte van elk monster; 6.1.6.2. de plaatsen in de testzone waar de monsters voor de poriënmetingen zijn genomen; 6.1.6.3. de geluidsabsorptiecoëfficiënt van elk monster (indien gemeten). Vermeld resultaten voor elk monster en elk frequentiegebied en ook het algemene gemiddelde; 6.1.6.4. de plaatsen in de testzone waar de monsters voor het meten van de absorptie zijn genomen; 6.1.6.5. de textuurdiepte, met inbegrip van het aantal tests en de standaardafwijking; 6.1.6.6. de instantie die verantwoordelijk is voor de in de punten 6.1.6.1 en 6.1.6.2 bedoelde tests en de gebruikte soort apparatuur; 6.1.6.7. de datum waarop de test(s) is (zijn) verricht en die waarop de monsters van de testbaan zijn genomen. 6.2. Documentatie over geluidstests van voertuigen op het wegdek In het document met de beschrijving van de geluidstest(s) van voertuigen wordt vermeld of aan alle voorschriften van deze norm is voldaan. Als bewijs daarvan wordt verwezen naar een document overeenkomstig punt 6.1 met een beschrijving van de resultaten. (1) De in deze bijlage opgenomen specificaties voor het testterrein zijn van toepassing tot het einde van de in punt 12.8 van dit reglement vermelde periode. (2) ISO 10844:1994.

BIJLAGE 5 TESTPROCEDURES VOOR HET METEN VAN DE NATTE GRIP A) — Banden van klasse C1 1. REFERENTIENORMEN De volgende documenten zijn van toepassing. 1.1. ASTM E 303-93 (opnieuw goedgekeurd in 2008), Standard Test Method for Measuring Surface Frictional Properties Using the British Pendulum Tester; 1.2. ASTM E 501-08, Standard Specification for Standard Rib Tire for Pavement Skid-Resistance Tests; 1.3. ASTM E 965-96 (opnieuw goedgekeurd in 2006), Standard Test Method for Measuring Pavement Macrotexture Depth Using a Volumetric Technique; 1.4. ASTM E 1136-93 (opnieuw goedgekeurd in 2003), Standard Specification for a Radial Standard Reference Test Tire P195/75R14; 1.5. ASTM F 2493-08, Standard Specification for a Radial Standard Reference Test Tire P225/60R16. 2. DEFINITIES In het kader van het testen van de natte grip van banden van klasse C1 wordt verstaan onder: 2.1. „testrun”: een enkele passage van een belaste band over een bepaald testbaanoppervlak; 2.2. „testband(en)”: een kandidaat-band, referentieband of controleband, of een set kandidaat-banden, referentiebanden of controlebanden, die in een testrun wordt gebruikt; 2.3. „kandidaat-band(en) (T)”: een band of bandenset die wordt getest om de nattegripindex te berekenen; 2.4. „referentieband(en) (R)”: een band of bandenset met de eigenschappen zoals vermeld in ASTM-norm F 2493-08, waarnaar wordt verwezen als „standaardreferentietestband” („Standard Reference Test Tyre”); 2.5. „controleband(en) (C)”: een intermediaire band of set van intermediaire banden die wordt gebruikt wanneer de kandidaat-band en de referentieband niet rechtstreeks op hetzelfde voertuig kunnen worden vergeleken; 2.6. „remkracht van een band”: kracht in de lengterichting, uitgedrukt in newton, als resultaat van een uitgeoefend remkoppel; 2.7. „remkrachtcoëfficiënt van een band (BFC)”: de verhouding van de remkracht tot de verticale belasting; 2.8. „piekremkrachtcoëfficiënt van een band”: de maximumwaarde van een remkrachtcoëfficiënt op de band voordat het wiel blokkeert terwijl het remkoppel geleidelijk toeneemt; 2.9. „blokkering van een wiel”: toestand waarin de draaisnelheid van een wiel rond de rotatieas van het wiel nul bedraagt en waarin het wiel niet kan draaien wanneer een wielkoppel wordt uitgeoefend; 2.10. „verticale belasting”: de belasting in newton op de band loodrecht op het wegdek; 2.11. „testvoertuig voor banden”: een speciaal voertuig met instrumenten om tijdens het remmen de verticale kracht en de kracht in lengterichting te meten op één testband; 2.12. „SRTT14”: een referentietestband overeenkomstig ASTM E 1136-93 (opnieuw goedgekeurd in 2003), Standard Specification for a Radial Standard Reference Test Tire P195/75R14; 2.13. „SRTT16”: een referentietestband overeenkomstig ASTM F 2493-08, Standard Specification for a Radial Standard Reference Test Tire P225/60R16. 3. ALGEMENE TESTVOORWAARDEN 3.1. Kenmerken van de testbaan De testbaan heeft de volgende kenmerken: 3.1.1. Het oppervlak heeft een dicht asfaltwegdek met een gelijkmatige helling van maximaal 2 % en een maximale afwijking van 6 mm bij meting met een richtliniaal van 3 m. 3.1.2. De veroudering, samenstelling en slijtage van het wegdek moeten overal gelijk zijn. Er mogen zich geen losse deeltjes of vreemd materiaal op het testwegdek bevinden. 3.1.3. de korrelgrootte van het steenslag bedraagt maximaal 10 mm (met een tolerantie van 8 tot 13 mm); 3.1.4. De op basis van een staaltje zand gemeten textuurdiepte bedraagt 0,7 ± 0,3 mm. Deze wordt overeenkomstig ASTM-norm E 965-96 (opnieuw goedgekeurd in 2006) gemeten. 3.1.5. De wrijvingseigenschappen van het natgemaakte wegdek worden met methode a) of b) van punt 3.2 gemeten. 3.2. Methoden om de wrijvingseigenschappen van het natgemaakte wegdek te meten 3.2.1. De BPN-methode (British Pendulum Number) (a) De BPN-methode is zoals omschreven in ASTM-norm E 303-93 (opnieuw goedgekeurd in 2008). De rubbersamenstelling van de glijder en fysische eigenschappen zijn zoals omschreven in ASTM-norm E 501-08. De gemiddelde BPN-waarde moet na de hieronder vermelde temperatuurcorrectie tussen 42 en 60 BPN liggen. De BPN-waarde moet worden gecorrigeerd met de oppervlaktetemperatuur van het natgemaakte wegdek. Als de fabrikant van de slinger geen bepaalde temperatuurcorrectie aanbeveelt, wordt de volgende formule toegepast: BPN = BPN(gemeten waarde) + temperatuurcorrectie temperatuurcorrectie = – 0,0018 t2 + 0,34 t – 6,1 waarin t = de oppervlaktetemperatuur van het natgemaakte wegdek in graden Celsius. Gevolgen van een versleten glijder: de glijder is versleten en wordt vervangen wanneer de slijtage op de slagzijde van de glijder overeenkomstig punt 5.2.2 en figuur 3 van ASTM-norm E 303-93 (opnieuw goedgekeurd in 2008) tot op 3,2 mm op het vlak van de glijder of verticaal 1,6 mm komt. Er moet worden nagegaan of de BPN-waarde van de testbaan constant is zodat de natte grip van een met instrumenten uitgerust personenvoertuig kan worden gemeten. Daarom mogen de BPN-waarden van de testbaan niet variëren over de volledige remweg om de spreiding van de testresultaten tot een minimum te beperken. De wrijvingseigenschappen van het natgemaakte wegdek worden op ieder punt van de BPN-meting vijf keer gemeten met intervallen van 10 meter en de variatiecoëfficiënt van de BPN-gemiddelden mag de 10 % niet overschrijden. 3.2.2. Methode met standaardreferentietestband volgens ASTM-norm E 1136 (b) In afwijking van punt 2.4 gebruikt deze methode de referentieband met de eigenschappen zoals bepaald in ASTM-norm E 1136-93 (opnieuw goedgekeurd in 2003) en waarnaar wordt verwezen als SRTT14. De gemiddelde piekremkrachtcoëfficiënt (μpiek,gem) van de SRTT14 bedraagt 0,7 ± 0,1 bij 65 km/h. De gemiddelde piekremkrachtcoëfficiënt (μpiek,gem) van de SRTT14 wordt als volgt voor de oppervlaktetemperatuur van het natgemaakte wegdek gecorrigeerd: piekremkrachtcoëfficiënt (μpiek,gem) = piekremkrachtcoëfficiënt (gemeten) + temperatuurcorrectie temperatuurcorrectie = 0,0035 × (t – 20) waarin t = de oppervlaktetemperatuur van het natgemaakte wegdek in graden Celsius. 3.3. Atmosferische omstandigheden De windomstandigheden mogen de besproeiing van het wegdek niet beïnvloeden (windschermen zijn toegestaan). De oppervlaktetemperatuur van het natgemaakte wegdek en de omgevingstemperatuur moeten tussen 2 °C en 20 °C liggen voor winterbanden en tussen 5 °C en 35 °C voor normale banden. De oppervlaktetemperatuur van het natgemaakte wegdek mag tijdens de test niet meer dan 10 °C veranderen. De omgevingstemperatuur moet in de buurt blijven van de oppervlaktetemperatuur van het natgemaakte wegdek; het verschil tussen de omgevingstemperatuur en de oppervlaktetemperatuur van het natgemaakte wegdek mag niet meer dan 10 °C bedragen. 4. TESTMETHODEN VOOR HET METEN VAN DE NATTE GRIP Om de nattegripindex (G) van een kandidaat-band te berekenen, wordt de remprestatie op nat wegdek van de kandidaat-band vergeleken met de remprestatie op nat wegdek van de referentieband op een voertuig dat op een nat wegdek recht vooruit rijdt. Deze wordt met een van de volgende methoden berekend: a) de voertuigmethode, waarbij een set banden wordt getest op een met instrumenten uitgerust personenvoertuig; b) de testmethode, waarbij een aanhanger wordt voortgetrokken door een voertuig of testvoertuig voor banden, uitgerust met de testband (de testbanden). 4.1. Testmethode a) met een met instrumenten uitgerust personenvoertuig 4.1.1. Principe De testmethode omvat een procedure waarbij de vertraging van banden van klasse C1 tijdens het remmen wordt gemeten met behulp van een personenvoertuig dat is uitgerust met instrumenten en een antiblokkeerremsysteem (ABS). Een „met instrumenten uitgerust personenvoertuig” is een personenvoertuig dat voor deze testmethode is uitgerust met de meetapparatuur die onder punt 4.1.2.2 wordt vermeld. Bij een vooraf bepaalde aanvangssnelheid worden de remmen op de vier wielen tegelijkertijd hard genoeg ingeschakeld om het ABS in werking te stellen. De gemiddelde vertraging wordt berekend tussen twee vooraf bepaalde snelheden. 4.1.2. Uitrusting 4.1.2.1. Voertuig De volgende wijzigingen aan het personenvoertuig zijn toegelaten: a) wijzigingen die de montage van meerdere verschillende maten van banden op het voertuig mogelijk maken; b) wijzigingen die de automatische bediening van de rem mogelijk maken. c) Elke andere wijziging aan het remsysteem is verboden. 4.1.2.2. Meetapparatuur Het voertuig wordt uitgerust met een sensor die de snelheid op een nat wegdek en de tussen twee snelheden afgelegde afstand kan berekenen. Om de voertuigsnelheid te meten, wordt een vijfde wiel of een contactloos snelheidsmeetsysteem gebruikt. 4.1.3. Voorbereiding van de testbaan en sproeiomstandigheden Het testbaanoppervlak wordt ten minste een halfuur voorafgaand aan de test besproeid met water om de oppervlakte- en watertemperatuur te homogeniseren. De baan moet tijdens de test voortdurend van buitenaf met water worden besproeid. De waterhoogte moet voor de hele testzone 1,0 ± 0,5 mm bedragen, gemeten vanaf het hoogste punt van het wegdek. Vervolgens wordt de testbaan geprepareerd door ten minste tien testruns bij 90 km/h uit te voeren met banden die niet in het testprogramma worden gebruikt. 4.1.4. Banden en velgen 4.1.4.1. Voorbereiden en inrijden van de banden De testbanden worden ontdaan van alle uitstekende delen op het loopvlak veroorzaakt door luchtopeningen in de gietvorm of gietbramen op de naden. Monteer de testbanden op velgen zoals gespecificeerd door een van de erkende organisaties die normen voor velgen en banden vaststellen, zoals vermeld in bijlage 6, aanhangsel 4. 4.1.4.2. Bandenbelasting De statische belasting op elke band op de as moet tussen de 60 % en 90 % van het draagvermogen van de testband liggen. Het verschil tussen de belastingen op de banden op dezelfde as mag niet meer dan 10 % bedragen. 4.1.4.3. Bandenspanning De bandenspanning op de voor- en achteras bedraagt 220 kPa (voor standaardbanden en banden met een hoger draagvermogen). Onmiddellijk vóór de test wordt de bandenspanning bij omgevingstemperatuur gecontroleerd en zo nodig bijgesteld. 4.1.5. Procedure 4.1.5.1. Testrun De volgende testprocedure geldt voor elke testrun: 4.1.5.1.1. Er wordt met het personenvoertuig in een rechte lijn gereden tot een snelheid van 85 ± 2 km/h wordt bereikt. 4.1.5.1.2. Zodra het personenvoertuig 85 ± 2 km/h rijdt, worden de remmen altijd op dezelfde plaats op de testbaan, het zogenaamde „remstartpunt”, ingeschakeld met een tolerantie in de lengte van 5 m en in de breedte van 0,5 m. 4.1.5.1.3. De remmen worden automatisch of manueel ingeschakeld: 4.1.5.1.3.1. de automatische inschakeling van de remmen gebeurt door middel van een detectiesysteem dat uit twee delen bestaat, met name een deel op de testbaan en een deel aan boord van het personenvoertuig; 4.1.5.1.3.2. de manuele inschakeling van de remmen hangt af van de hieronder vermelde soorten versnellingsbak. In beide gevallen moet een kracht van minimaal 600 N op het rempedaal worden uitgeoefend; bij een handgeschakelde versnellingsbak moet de bestuurder de motor ontkoppelen en het rempedaal hard indrukken. Hij moet het zolang ingedrukt houden als nodig is om de meting uit te voeren; bij een automatische versnellingsbak moet de bestuurder de keuzeschakelaar in de vrijstand zetten en vervolgens het rempedaal hard indrukken. Hij moet het zolang ingedrukt houden als nodig is om de meting uit te voeren. 4.1.5.1.4. De gemiddelde vertraging wordt berekend tussen 80 km/h en 20 km/h. Tijdens een test moet aan elk van de bovenstaande specificaties (o.a. snelheidstolerantie, tolerantie in lengte en breedte voor het remstartpunt en de remtijd) worden voldaan. Indien dit niet het geval is, is de meting niet geldig en wordt een nieuwe test uitgevoerd. 4.1.5.2. Testcyclus Om de nattegripindex van een set kandidaat-banden (T) te meten, wordt een aantal testruns uitgevoerd overeenkomstig de volgende procedure. Daarbij wordt elke testrun in dezelfde richting uitgevoerd en mogen binnen dezelfde testcyclus maximaal drie verschillende sets kandidaat-banden worden gemeten: 4.1.5.2.1. eerst wordt de set referentiebanden op het met instrumenten uitgeruste personenvoertuig gemonteerd; 4.1.5.2.2. nadat ten minste drie geldige metingen zijn uitgevoerd overeenkomstig punt 4.1.5.1, wordt de set referentiebanden door een set kandidaat-banden vervangen; 4.1.5.2.3. nadat zes geldige metingen met de kandidaat-banden zijn uitgevoerd, kunnen twee extra sets kandidaat-banden worden gemeten; 4.1.5.2.4. de testcyclus wordt afgerond met nog eens drie geldige metingen met dezelfde set referentiebanden als bij het begin van de testcyclus. Voorbeelden: a) de volgorde van de testruns bij een testcyclus van drie sets kandidaat-banden (T1 tot T3) en één set referentiebanden (R) zou er als volgt uitzien: R-T1-T2-T3-R b) de volgorde van de testruns bij een testcyclus van vijf sets kandidaat-banden (T1 tot en met T5) en één set referentiebanden (R) zou er als volgt uitzien: R-T1-T2-T3-R-T4-T5-R 4.1.6. Verwerking van meetresultaten 4.1.6.1. Berekening van de gemiddelde vertraging (AD) De gemiddelde vertraging (AD) wordt voor elke geldige testrun als volgt in m/s2 berekend: waarin: Sf = de eindsnelheid in m/s; Sf = 20 km/h = 5,556 m/s Si = de aanvangssnelheid in m/s; Si = 80 km/h = 22,222 m/s d= de afstand afgelegd tussen Si en Sf, in meter. 4.1.6.2. Validering van de resultaten De AD-variatiecoëfficiënt wordt als volgt berekend: (standaardafwijking / gemiddelde) × 100. Voor de referentiebanden (R): indien de AD-variatiecoëfficiënt van twee opeenvolgende groepen van drie testen met de referentiebandenset meer bedraagt dan 3 %, tellen de gegevens niet mee en moet de test voor alle testbanden (de kandidaat-banden en referentiebanden) worden herhaald. Voor de kandidaat-banden (T): de AD-variatiecoëfficiënt wordt voor elke set kandidaat-banden berekend. Indien een van de variatiecoëfficiënten meer bedraagt dan 3 %, tellen de gegevens niet mee en moet de test voor die set kandidaat-banden worden herhaald. 4.1.6.3. Berekening van de bijgestelde gemiddelde vertraging (Ra) De gemiddelde vertraging (AD) van de set referentiebanden die wordt gebruikt om de remkrachtcoëfficiënt te berekenen, wordt bijgesteld overeenkomstig de positie van elke set kandidaat-banden in een bepaalde testcyclus. De bijgestelde AD van de referentieband (Ra) wordt in m/s2 berekend overeenkomstig tabel 1 waarbij R1 het gemiddelde is van de AD-waarden in de eerste test met de set referentiebanden (R) en R2 het gemiddelde is van de AD-waarden in de tweede test met dezelfde set referentiebanden (R). Tabel 1 Aantal sets kandidaat-banden binnen één testcyclus Set kandidaat-banden Ra 1 (R1-T1-R2) T1 Ra = 1/2 (R1 + R2) 2 (R1-T1-T2-R2) T1 Ra = 2/3 R1 + 1/3 R2 T2 Ra = 1/3 R1 + 2/3 R2 3 (R1-T1-T2-T3-R2) T1 Ra = 3/4 R1 + 1/4 R2 T2 Ra = 1/2 (R1 +R2) T3 Ra = 1/4 R1 + 3/4 R2 4.1.6.4. Berekening van de remkrachtcoëfficiënt (Breaking Force Coefficient, BFC) De remkrachtcoëfficiënt (BFC) wordt berekend voor het remmen op twee assen overeenkomstig tabel 2 waarbij Ta (a = 1, 2 of 3) het gemiddelde is van de AD-waarden voor alle sets kandidaat-banden (T) die tot een testcyclus behoren. Tabel 2 Testband Remkrachtcoëfficiënt Referentieband Kandidaat-band g= de versnelling als gevolg van de zwaartekracht, g = 9,81 m/s2 4.1.6.5. Berekening van de nattegripindex van de kandidaat-band De nattegripindex van de kandidaat-band (G(T)) wordt als volgt berekend: waarin: t = de gemeten oppervlaktetemperatuur van het natte wegdek in graden Celsius wanneer de kandidaat-band (T) wordt getest t0 = de referentietemperatuur van het natte wegdek, t0 = 20 °C voor normale banden en t0 = 10 °C voor winterbanden; BFC(R0) = de remkrachtcoëfficiënt voor de referentieband in de referentieomstandigheden, BFC(R0) = 0,68; a = – 0,4232 en b = – 8,297 voor normale banden, a = 0,7721 en b = 31,18 voor winterbanden [a wordt uitgedrukt als (1/°C)] 4.1.7. Vergelijking van de nattegripprestatie tussen een kandidaat-band en een referentieband met behulp van een controleband 4.1.7.1. Algemeen Wanneer de bandenmaat van de kandidaat-band en van de referentieband aanzienlijk verschillen, is een rechtstreekse vergelijking op hetzelfde met instrumenten uitgeruste personenvoertuig misschien niet mogelijk. Bijgevolg maakt deze testmethode gebruik van een intermediaire band, hierna de controleband genoemd, zoals bepaald in punt 2.5. 4.1.7.2. Principe van de methode De methode bestaat erin een set controlebanden en twee verschillende met instrumenten uitgeruste personenvoertuigen te gebruiken voor een testcyclus waarbij een set kandidaat-banden met een set referentiebanden wordt vergeleken. Het ene met instrumenten uitgeruste personenvoertuig draagt eerst de set referentiebanden en vervolgens de set controlebanden, terwijl het andere eerst de set controlebanden en vervolgens de set kandidaat-banden draagt. De specificaties van de punten 4.1.2 tot 4.1.4 zijn van toepassing. Tijdens de eerste testcyclus worden de set controlebanden en de set referentiebanden met elkaar vergeleken. Tijdens de tweede testcyclus worden de set kandidaat-banden en de set controlebanden met elkaar vergeleken. Die testcyclus vindt op dezelfde testbaan en op dezelfde dag als de eerste plaats. De oppervlaktetemperatuur van het natte wegdek ligt binnen de ± 5 °C van de temperatuur van de eerste testcyclus. Dezelfde set controlebanden wordt voor de eerste en tweede testcyclus gebruikt. De nattegripindex van de kandidaat-band (G(T)) wordt als volgt berekend: G(T) = G1 × G2 waarin: G1 = de relatieve nattegripindex van de controleband (C) in vergelijking met de referentieband (R), die als volgt wordt berekend: G2 = de relatieve nattegripindex van de kandidaat-band (T) in vergelijking met de controleband (C), die als volgt wordt berekend: 4.1.7.3. Opslag en bewaring Alle banden van een set controlebanden moeten in dezelfde omstandigheden worden opgeslagen. Zodra de set controlebanden met de referentieband is vergeleken, moeten de specifieke opslagomstandigheden zoals bepaald in ASTM-norm E 1136-93 (opnieuw goedgekeurd in 2003) worden toegepast. 4.1.7.4. Vervanging van referentie- en controlebanden Wanneer de tests onregelmatige slijtage of schade veroorzaken, of wanneer slijtage de testresultaten beïnvloedt, mag de band in kwestie niet langer worden gebruikt. 4.2. Testmethode b) met behulp van een door een voertuig getrokken aanhanger of van een testvoertuig voor banden 4.2.1. Principe De metingen worden uitgevoerd op testbanden die worden gemonteerd op een aanhanger die door een voertuig wordt getrokken (hierna een trekkend voertuig genoemd) of op een testvoertuig voor banden. De rem moet op de testpositie zo hard worden ingedrukt dat er voldoende remkoppel wordt gegenereerd om de maximale remkracht te produceren bij een testsnelheid van 65 km/h voordat de wielen blokkeren. 4.2.2. Uitrusting 4.2.2.1. Trekkend voertuig en aanhanger of testvoertuig voor banden Het trekkend voertuig of testvoertuig voor banden is in staat om zelfs bij de maximale remkracht de gespecificeerde snelheid van 65 ± 2 km/h te handhaven. Op de aanhanger of het testvoertuig voor banden is er een plaats waar de band kan worden bevestigd voor de meting, hierna de „testpositie” genoemd, en is er plaats voor de volgende accessoires: a) apparatuur om de remmen in de testpositie in te schakelen; b) een voldoende grote watertank om het besproeiingssysteem voor het wegdek van water te voorzien, tenzij externe besproeiing wordt gebruikt; c) registratieapparatuur om de signalen te registreren van de transducers die op de testpositie zijn geïnstalleerd en om de sproeisnelheid te controleren indien het interne sproeisysteem is ingeschakeld. De maximale variatie van toespoorinstellingen en camberhoek voor de testpositie ligt binnen ± 0,5° met maximale verticale belasting. De ophangingsarmen en bussen zijn