NL Publicatieblad van de Europese Unie L 323/1

Voor het internationaal publiekrecht hebben alleen de originele VN/ECE-teksten rechtsgevolgen. Voor de status en de datum van inwerkingtreding van dit reglement, zie de recentste versie van VN/ECE-statusdocument TRANS/WP.29/343 op:

http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html

Reglement nr. 3 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme bepalingen voor de goedkeuring van retroflecterende voorzieningen voor motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan

Bevat de volledige geldige tekst tot en met:

Supplement 12 op wijzigingenreeks 02 — Datum van inwerkingtreding: 23 juni 2011

INHOUD

REGLEMENT

1. Toepassingsgebied

2. Definities

3. Goedkeuringsaanvraag

4. Opschriften

5. Goedkeuring

6. Algemene specificaties

7. Bijzondere specificaties (tests)

8. Conformiteit van de productie

9. Sancties bij non-conformiteit van de productie

10. Definitieve stopzetting van de productie

11. Naam en adres van de voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoordelijke technische diensten en van de administratieve instanties

12. Overgangsbepalingen

BIJLAGEN

Bijlage 1 — Retroflecterende voorzieningen, symbolen, eenheden

Bijlage 2 — Mededeling betreffende de goedkeuring, de weigering of intrekking van de goedkeuring of de definitieve stopzetting van de productie van een type retroflecterende voorziening krachtens Reglement nr. 3

Bijlage 3 — Opstelling van goedkeuringsmerken

Bijlage 4 — Testprocedure voor de klassen I A en III A

Bijlage 5 — Specificaties inzake vorm en afmetingen

Aanhangsel — Retroflectoren voor aanhangwagens van de klassen III A en III B

Bijlage 6 — Colorimetrische specificaties

Bijlage 7 — Fotometrische specificaties

Bijlage 8 — Bestandheid tegen invloeden van buitenaf

Bijlage 9 — Duurzaamheid van de optische kenmerken van retroflecterende voorzieningen

Bijlage 10 — Hittebestendigheid

Bijlage 11 — Kleurvastheid

Bijlage 12 — Chronologische volgorde van de tests

Bijlage 13 — Botsbestendigheid voor klasse IV A

Bijlage 14 — Testprocedure voor klasse IV A

Bijlage 15 — Chronologische volgorde van de tests voor klasse IV A

Bijlage 16 — Testprocedure voor voorzieningen van de klassen I B en III B

Bijlage 17 — Minimumvoorschriften voor de procedures om de conformiteit van de productie te controleren

Bijlage 18 — Minimumvoorschriften voor de monsterneming door een inspecteur

1. TOEPASSINGSGEBIED

Dit reglement is van toepassing op retroflecterende voorzieningen (1) voor voertuigen van de categorieën L, M, N, O en T (2).

2. DEFINITIES (3)

In dit reglement wordt verstaan onder:

2.1. De definities in Reglement nr. 48 en in de bijbehorende wijzigingenreeks die op het ogenblik van de typegoedkeuringsaanvraag van kracht is, zijn van toepassing op dit reglement.

2.2. „Retroflectie”: de weerkaatsing van het licht in richtingen die bijna dezelfde zijn als de richting waaruit het licht afkomstig was. Dit kenmerk blijft behouden bij grote variaties van de lichtinvalshoek.

2.3. „Retroflectoroptiek”: een combinatie van optische elementen die retroflectie produceren.

2.4. „Retroflecterende voorziening” (1): een gebruiksklaar geheel met één of meer retroflectoroptieken.

2.5. „Divergentiehoek”: de hoek tussen de rechten die het referentiepunt met het middelpunt van de ontvanger en met het middelpunt van de lichtbron verbinden.

2.6. „Lichtinvalshoek”: de hoek tussen de referentieas en de rechte die het referentiepunt met het middelpunt van de lichtbron verbindt.

2.7. „Draaiingshoek”: de hoek waarin de retroflecterende voorziening vanuit een bepaalde stand om haar referentieas wordt gedraaid.

2.8. „Hoekdiameter van de retroflecterende voorziening”: de hoek onderspannen door de grootste afmeting van het zichtbare gedeelte van het verlichtingsoppervlak, hetzij in het middelpunt van de lichtbron, hetzij in het middelpunt van de ontvanger.

2.9. „Verlichtingssterkte van de retroflecterende voorziening”: de conventioneel gebruikte verkorte aanduiding van de verlichtingssterkte, gemeten in een vlak dat loodrecht staat op de invallende stralen en door het referentiepunt loopt.

2.10. „Lichtsterktecoëfficiënt (LSC)”: het quotiënt van de in de betrokken richting weerkaatste lichtsterkte, gedeeld door de verlichtingssterkte van de retroflecterende voorziening voor bepaalde lichtinvals-, divergentie- en draaiingshoeken.

2.11. De in dit reglement gebruikte symbolen en eenheden staan vermeld in bijlage I.

2.12. Een type retroflecterende voorziening wordt bepaald door de modellen en de beschrijvende literatuur die met de goedkeuringsaanvraag zijn ingediend. Retroflecterende voorzieningen kunnen worden geacht tot hetzelfde type te behoren, als zij één of meer retroflectoroptieken hebben die identiek zijn aan die van het standaardmodel of die niet identiek, maar symmetrisch zijn en respectievelijk aan de linker- en rechterkant van het voertuig kunnen worden gemonteerd, en als hun overige delen alleen verschillen met die van het standaardmodel vertonen die niet van invloed zijn op de onder dit reglement vallende kenmerken.

2.13. Retroflecterende voorzieningen worden naargelang hun fotometrische kenmerken ingedeeld in drie klassen: klasse I A of I B, klasse III A of III B, en klasse IV A.

2.14. Retroflecterende voorzieningen van de klassen I B en III B zijn gecombineerd met andere signaallampen die niet waterdicht zijn overeenkomstig bijlage 8, punt 1.1, en die in de carrosserie van een voertuig zijn geïntegreerd.

2.15. •Kleur van het door de voorziening gereflecteerde licht•: de definities van de kleur van het gereflecteerde licht worden gegeven in punt 2.30 van Reglement nr. 48.

3. GOEDKEURINGSAANVRAAG

3.1. De goedkeuringsaanvraag wordt door de houder van de handelsnaam of het merk of door zijn daartoe gemachtigde vertegenwoordiger ingediend. Naar keuze van de aanvrager wordt daarin gespecificeerd dat de voorziening op een voertuig kan worden geïnstalleerd met verschillende hellingshoeken van de referentieas ten opzichte van de referentievlakken van het voertuig of de grond of dat, bij retroflectoren van de klassen I A, I B en IV A de voorziening om haar referentieas draait; deze verschillende installatievoorwaarden worden in het mededelingenformulier vermeld. De aanvraag gaat vergezeld van: 3.1.1. tekeningen, in drievoud, die voldoende gedetailleerd zijn om het type te kunnen identificeren en waarop de geometrische positie(s) voor de montage van de retroflecterende voorziening op het voertuig zijn aangegeven en, bij retroflectoren van klasse I B of III B, installatiedetails. Op deze tekeningen moet de plaats voor het goedkeuringsnummer en de klasseaanduiding ten opzichte van de cirkel met het goedkeuringsmerk zijn aangegeven; 3.1.2. een korte beschrijving met de technische specificaties van de materialen waarvan de retroflectoroptiek is gemaakt; 3.1.3. monsters van de retroflecterende voorziening van een door de fabrikant gespecificeerde kleur en, zo nodig, van de bevestigingsmiddelen. Zie bijlage 4 voor het aantal monsters dat moet worden ingediend; 3.1.4. indien nodig, twee monsters van één of meer andere kleuren met het oog op de gelijktijdige of toekomstige uitbreiding van de goedkeuring tot voorzieningen van andere kleuren; 3.1.5. bij voorzieningen van klasse IV A: monsters van de retroflecterende voorziening en, zo nodig, van de bevestigingsmiddelen. Zie bijlage 14 voor het aantal monsters dat moet worden ingediend.

4. OPSCHRIFTEN

4.1. Op elke retroflecterende voorziening die ter goedkeuring wordt ingediend, moet het volgende zijn aangebracht: 4.1.1. de handelsnaam of het merk van de aanvrager; 4.1.2. het woord TOP horizontaal op het hoogste deel van het verlichtingsoppervlak, als dit nodig is om ondubbelzinnig de door de fabrikant voorgeschreven draaiingshoek(en) te bepalen.

4.2. Elke voorziening moet voldoende ruimte bieden om het goedkeuringsmerk aan te brengen; deze ruimte moet op de in punt 3.1.1 bedoelde tekeningen worden aangegeven.

4.3. De opschriften moeten op het verlichtingsoppervlak of op een van de verlichtingsoppervlakken van de retroflecterende voorziening worden aangebracht en moeten van buitenaf zichtbaar zijn wanneer de retroflecterende voorziening op het voertuig is gemonteerd.

4.4. De opschriften moeten goed leesbaar en onuitwisbaar zijn.

5. GOEDKEURING

5.1. Goedkeuring wordt verleend als alle ingediende monsters voldoen aan de voorschriften van dit reglement.

5.2. Als de voor een retroflecterende voorziening verleende goedkeuring wordt uitgebreid tot andere soortgelijke voorzieningen die alleen qua kleur verschillen, hoeven de twee monsters van gelijk welke andere kleur die overeenkomstig punt 3.1.4 worden ingediend, alleen maar te voldoen aan de colorimetrische specificaties en zijn de andere tests niet meer vereist. Punt 5.2 is niet van toepassing op voorzieningen van klasse IV A.

5.3. Aan elk goedgekeurd type wordt een goedkeuringsnummer toegekend. De eerste twee cijfers (momenteel 02 voor wijzigingenreeks 02 die op 1 juli 1985 in werking is getreden) geven de wijzigingenreeks aan met de recentste belangrijke technische wijzigingen van het reglement op de datum van goedkeuring. Dezelfde overeenkomstsluitende partij mag hetzelfde nummer niet toekennen aan een ander type retroflecterende voorziening die onder dit reglement valt, behalve in geval van uitbreiding van de goedkeuring tot een voorziening die alleen qua kleur verschilt.

5.4. Van de goedkeuring of de uitbreiding of weigering van de goedkeuring van een type retroflecterende voorziening krachtens dit reglement wordt aan de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, mededeling gedaan door middel van een formulier volgens het model in bijlage 2.

5.5. Op elke retroflecterende voorziening die conform is met een type waarvoor krachtens dit reglement goedkeuring is verleend, wordt behalve de in punt 4.1 voorgeschreven opschriften, op de in punt 4.2 bedoelde plaats het volgende aangebracht: 5.5.1. een internationaal goedkeuringsmerk dat bestaat uit: 5.5.1.1. een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend (4); 5.5.1.2. een goedkeuringsnummer; 5.5.1.3. een groep symbolen (I A, I B, III A, III B of IV A) die de klasse van de goedgekeurde retroflecterende voorziening aangeven.

5.6. Wanneer twee of meer lichten deel uitmaken van hetzelfde samenstel van gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten (inclusief een retroflector), wordt alleen goedkeuring verleend als elk van deze lichten voldoet aan de voorschriften van dit of een ander reglement. Lichten die niet aan een van deze reglementen voldoen, mogen geen deel uitmaken van een dergelijk samenstel van gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten. 5.6.1. Indien gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten aan de voorschriften van verschillende reglementen voldoen, mag een enkel internationaal goedkeuringsmerk worden aangebracht, bestaande uit een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend, een goedkeuringsnummer en eventueel de vereiste pijl. Dit goedkeuringsmerk mag op een willekeurige plaats op de gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten worden aangebracht op voorwaarde dat: 5.6.1.1. het na de montage van de lichten zichtbaar is; 5.6.1.2. geen enkel lichtdoorlatend deel van de gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten kan worden verwijderd zonder tegelijkertijd ook het goedkeuringsmerk te verwijderen. 5.6.2. Het identificatiesymbool voor elk licht krachtens elk reglement op grond waarvan goedkeuring is verleend, samen met de bijbehorende wijzigingenreeks met de recentste belangrijke technische wijzigingen van het reglement op de datum van goedkeuring, moeten worden aangebracht: 5.6.2.1. ofwel op het relevante lichtuitstralende oppervlak, 5.6.2.2. ofwel zodanig gegroepeerd dat elk van de gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten duidelijk kan worden geïdentificeerd (zie de voorbeelden in bijlage 3). 5.6.3. De elementen waarmee een enkel goedkeuringsmerk is samengesteld, mogen niet kleiner zijn dan de minimumafmetingen waaraan het kleinste afzonderlijke opschrift moet voldoen volgens het reglement op grond waarvan goedkeuring is verleend. 5.6.4. Aan elk goedgekeurd type wordt een goedkeuringsnummer toegekend. Dezelfde overeenkomstsluitende partij mag hetzelfde nummer niet aan een ander onder dit reglement vallend type gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten toekennen.

5.7. Het goedkeuringsmerk moet goed leesbaar en onuitwisbaar zijn.

5.8. Bijlage 3 geeft voorbeelden van de opstelling van goedkeuringsmerken voor een afzonderlijk licht (figuur 1) en voor gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten (figuur 2) met alle bovengenoemde aanvullende symbolen.

6. ALGEMENE SPECIFICATIES

6.1. Retroflecterende voorzieningen moeten zo worden gebouwd dat zij naar behoren functioneren en dat bij normaal gebruik ook blijven doen. Bovendien mogen zij geen enkele ontwerp- of fabricagefout vertonen die schadelijk is voor hun efficiënte werking of duurzaamheid.

6.2. De onderdelen van retroflecterende voorzieningen mogen niet gemakkelijk kunnen worden gedemonteerd.

6.3. Retroflectoroptieken mogen niet vervangbaar zijn.

6.4. Het buitenoppervlak van retroflecterende voorzieningen moet gemakkelijk kunnen worden schoongemaakt. Het mag dus niet ruw zijn; eventuele uitstekende delen mogen het schoonmaken niet bemoeilijken.

6.5. Bij voorzieningen van klasse IV A moeten de bevestigingsmiddelen zo zijn dat zij een stevige en duurzame verbinding tussen de voorziening en het voertuig mogelijk maken.

6.6. Bij normaal gebruik moet het binnenoppervlak van de retroflectoren ontoegankelijk zijn.

7. BIJZONDERE SPECIFICATIES (TESTS)

7.1. Retroflecterende voorzieningen moeten ook voldoen aan de voorwaarden inzake afmetingen en vorm, en aan de colorimetrische, fotometrische, fysische en mechanische voorschriften in de bijlagen 5 tot en met 11 en in bijlage 13. De testprocedures worden beschreven in bijlage 4 (de klassen I A en III A), bijlage 14 (klasse IV A) en bijlage 16 (de klassen I B en III B).

7.2. Naargelang de aard van de materialen waarvan de retroflecterende voorzieningen en met name hun retroflectoroptieken zijn gemaakt, kunnen de bevoegde instanties de laboratoria toestaan om bepaalde onnodige tests niet uit te voeren, onder uitdrukkelijk voorbehoud dat dit op het goedkeuringsformulier onder „Opmerkingen” wordt vermeld.

8. CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

Voor de controle van de conformiteit van de productie gelden de procedures van aanhangsel 2 van de overeenkomst (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2), met inachtneming van de volgende bepalingen:

8.1. Krachtens dit reglement goedgekeurde retroflectoren moeten zo zijn vervaardigd dat zij conform zijn met het goedgekeurde type doordat zij voldoen aan de voorschriften van de punten 6 en 7.

8.2. De in bijlage 17 vermelde minimumvoorschriften voor de procedures om de conformiteit van de productie te controleren, moeten worden nageleefd.

8.3. De in bijlage 18 vermelde minimumvoorschriften voor monsterneming door een inspecteur moeten worden nageleefd.

8.4. De instantie die de typegoedkeuring heeft verleend, kan op elk tijdstip de in elke productie-eenheid toegepaste methoden voor de controle van de conformiteit verifiëren. Deze verificaties vinden gewoonlijk om de twee jaar plaats.

9. SANCTIES BIJ NON-CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

9.1. De voor een type retroflecterende voorziening verleende goedkeuring kan worden ingetrokken indien niet aan de voorschriften is voldaan of indien een retroflecterende voorziening met het goedkeuringsmerk niet conform is met het goedgekeurde type.

9.2. Indien een overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast een eerder verleende goedkeuring intrekt, stelt zij de andere overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen daarvan onmiddellijk in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 2.

10. DEFINITIEVE STOPZETTING VAN DE PRODUCTIE

Indien de houder van de goedkeuring de productie van een krachtens dit reglement goedgekeurd type retroflecterende voorziening definitief stopzet, stelt hij de instantie die de goedkeuring heeft verleend daarvan in kennis. Zodra deze instantie de kennisgeving heeft ontvangen, stelt zij de andere partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen daarvan in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 2.

11. NAAM EN ADRES VAN DE VOOR DE UITVOERING VAN DE GOEDKEURINGSTESTS VERANTWOORDELIJKE TECHNISCHE DIENSTEN EN VAN DE ADMINISTRATIEVE INSTANTIES

De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, delen het secretariaat van de Verenigde Naties de naam en het adres mee van de technische diensten die voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoordelijk zijn, en van de administratieve instanties die goedkeuring verlenen en waaraan de in andere landen afgegeven certificaten betreffende de goedkeuring en de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring moeten worden toegezonden.

12. OVERGANGSBEPALINGEN

De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen:

12.1. blijven goedkeuringen erkennen die voor de vroegere klassen I, II en III zijn verleend, wat de montage betreft van retroflecterende voorzieningen die bedoeld zijn om als reserveonderdelen op in gebruik zijnde voertuigen te worden gemonteerd;

12.2. mogen goedkeuringen verlenen voor de klassen I en II op grond van het oorspronkelijke reglement (document E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Add.2 van 23 september 1964), op voorwaarde dat de voorzieningen bedoeld zijn om als reserveonderdelen op in gebruik zijnde voertuigen te worden gemonteerd en deze uit technisch oogpunt onmogelijk aan de fotometrische voorschriften voor klasse I A kunnen voldoen;

12.3. kunnen verbieden dat retroflecterende voorzieningen die niet voldoen aan de voorschriften van dit reglement, worden gemonteerd: 12.3.1. op voertuigen waarvoor op of na 20 maart 1984 individuele of typegoedkeuring is verleend; 12.3.2. op voertuigen die op of na 20 maart 1985 voor het eerst in het verkeer zijn gebracht.

(1) Ook wel „retroflectoren” genoemd.

(2) Zoals gedefinieerd in bijlage 7 bij de geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3) (document TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2, laatstelijk gewijzigd bij Amend.4).

(3) De definities van de technische termen (behalve die in Reglement nr. 48) zijn die van de Internationale Commissie voor Verlichtingskunde (CIE).

(4) 1 voor Duitsland, 2 voor Frankrijk, 3 voor Italië, 4 voor Nederland, 5 voor Zweden, 6 voor België, 7 voor Hongarije, 8 voor Tsjechië, 9 voor Spanje, 10 voor Servië, 11 voor het Verenigd Koninkrijk, 12 voor Oostenrijk, 13 voor Luxemburg, 14 voor Zwitserland, 15 (niet gebruikt), 16 voor Noorwegen, 17 voor Finland, 18 voor Denemarken, 19 voor Roemenië, 20 voor Polen, 21 voor Portugal, 22 voor de Russische Federatie, 23 voor Griekenland, 24 voor Ierland, 25 voor Kroatië, 26 voor Slovenië, 27 voor Slowakije, 28 voor Belarus, 29 voor Estland, 30 (niet gebruikt), 31 voor Bosnië en Herzegovina, 32 voor Letland, 33 (niet gebruikt), 34 voor Bulgarije, 35 (niet gebruikt), 36 voor Litouwen, 37 voor Turkije, 38 (niet gebruikt), 39 voor Azerbeidzjan, 40 voor de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, 41 (niet gebruikt), 42 voor de Europese Gemeenschap (goedkeuring wordt verleend door de lidstaten door middel van hun respectieve ECE-symbool), 43 voor Japan, 44 (niet gebruikt), 45 voor Australië, 46 voor Oekraïne, 47 voor Zuid-Afrika, 48 voor Nieuw-Zeeland, 49 voor Cyprus, 50 voor Malta, 51 voor de Republiek Korea, 52 voor Maleisië, 53 voor Thailand, 54 en 55 (niet gebruikt) en 56 voor Montenegro. De daaropvolgende nummers zullen worden toegekend aan andere landen in de chronologische volgorde waarin zij de Overeenkomst betreffende het aannemen van eenvormige technische voorschriften die van toepassing zijn op voertuigen op wielen, uitrustingsstukken en onderdelen die in een voertuig op wielen kunnen worden gemonteerd of gebruikt en de voorwaarden voor wederzijdse erkenning van overeenkomstig deze voorschriften verleende goedkeuringen ratificeren of tot deze overeenkomst toetreden. De aldus toegekende nummers zullen door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties aan de overeenkomstsluitende partijen worden meegedeeld.

BIJLAGE 1

RETROFLECTERENDE VOORZIENINGEN

Symbolen en eenheden

A = verlichtingsoppervlak van de retroflecterende voorziening (in cm2) C = referentiepunt NC = referentieas Rr = ontvanger, waarnemer of meetapparaat Cr = middelpunt van de ontvanger Ør = diameter van de ontvanger Rr, indien deze rond is (in cm) Se = lichtbron Cs = middelpunt van de lichtbron Øs = diameter van de lichtbron (in cm) De = afstand van het middelpunt Cs tot het referentiepunt C (in m) D'e = afstand van het middelpunt Cr tot het referentiepunt C (in m)

Opmerking: Over het algemeen zijn De en D'e vrijwel gelijk en in normale waarnemingsomstandigheden kan worden gesteld dat De = D'e.

D = waarnemingsafstand waarop en van waaraf het verlichtingsoppervlak continu lijkt α = divergentiehoek β = lichtinvalshoek. Met betrekking tot de lijn CsC die altijd wordt geacht horizontaal te zijn, wordt deze hoek van tevoren bepaald door de tekens – (links), + (rechts), + (boven) of – (beneden), naargelang de positie van de lichtbron Se ten opzichte van de as NC, wanneer men naar de retroflecterende voorziening kijkt. Voor elke richting bepaald door twee hoeken, verticaal en horizontaal, wordt altijd eerst de verticale hoek gegeven. γ = hoekdiameter van het meetapparaat Rr, gezien vanuit het punt C δ = hoekdiameter van de lichtbron Se, gezien vanuit het punt C ε = draaiingshoek. Deze hoek is positief als de draaiing met de wijzers van de klok mee is, wanneer men naar het verlichtingsoppervlak kijkt. Als de retroflecterende voorziening het opschrift „TOP” draagt, wordt de daarmee aangegeven stand als uitgangspositie genomen. E = verlichtingssterkte van de retroflecterende voorziening (in lux) LSC = lichtsterktecoëfficiënt (in millicandela's/lux) De hoeken worden uitgedrukt in graden en minuten.

RETROFLECTOREN

Symbolen

BIJLAGE 2

MEDEDELING

(Maximumformaat: A4 (210 × 297 mm))

BIJLAGE 3

VOORBEELDEN VAN GOEDKEURINGSMERKEN

Figuur 1

(Markering bij afzonderlijke lichten)

MODEL A

MODEL B

MODEL C

Opmerking: Het goedkeuringsnummer moet dicht bij, maar aan gelijk welke kant van de cirkel rond de letter E worden geplaatst. De cijfers die het goedkeuringsnummers vormen, moeten in dezelfde richting wijzen als de E. De groep symbolen die de klasse aangeven, moet zich diametraal tegenover het goedkeuringsnummer bevinden. De bevoegde instanties moeten het gebruik vermijden van de goedkeuringsnummers I A, I B, III A, III B en IV A, die kunnen worden verward met de symbolen van de respectieve klassen. Deze schetsen tonen diverse verschillende opstellingen en dienen alleen ter illustratie. Bovenstaand goedkeuringsmerk, aangebracht op een retroflecterende voorziening, geeft aan dat het retroflectortype in kwestie in Nederland (E 4) is goedgekeurd onder nummer 02216. Het goedkeuringsnummer geeft aan dat de goedkeuring is verleend overeenkomstig de voorschriften van het reglement, wijzigingenreeks 02.

Figuur 2

(Vereenvoudigde markering bij gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten)

MODEL D

MODEL E

MODEL F

Opmerking: De drie voorbeelden van goedkeuringsmerken, de modellen D, E en F, zijn drie mogelijke varianten voor het markeren van een verlichtingsinrichting waarbij twee of meer lichten deel uitmaken van hetzelfde samenstel van gegroepeerde, gecombineerde of samengebouwde lichten. Dit goedkeuringsmerk geeft aan dat de voorziening in Nederland (E 4) is goedgekeurd onder nummer 3333 en bestaat uit: een retroflector van klasse I A, goedgekeurd krachtens Reglement nr. 3, wijzigingenreeks 02; een achterrichtingaanwijzer van categorie 2a, goedgekeurd krachtens Reglement nr. 6 in zijn oorspronkelijke versie; een rood achterlicht (R), goedgekeurd krachtens Reglement nr. 7, wijzigingenreeks 01; een mistachterlicht (F), goedgekeurd krachtens Reglement nr. 38 in zijn oorspronkelijke versie; een achteruitrijlicht (AR), goedgekeurd krachtens Reglement nr. 23 in zijn oorspronkelijke versie; een stoplicht met twee lichtsterkteniveaus (S2), goedgekeurd krachtens Reglement nr. 7, wijzigingenreeks 01.

BIJLAGE 4

TESTPROCEDURE VOOR DE KLASSEN I A en III A

1. De aanvrager stelt ter goedkeuring tien monsters ter beschikking die worden getest in de chronologische volgorde van bijlage 12.

2. Na verificatie van de algemene specificaties (punt 6 van het reglement) en van de specificaties inzake vorm en afmetingen (bijlage 5) worden de tien monsters aan de in bijlage 10 van dit reglement beschreven hittebestendigheidstest onderworpen en minstens een uur na deze test onderzocht op hun colorimetrische kenmerken en LSC (bijlage 7) bij een divergentiehoek van 20’ en een lichtinvalshoek V = H = 0° of, zo nodig, in de in de punten 4 en 4.1 van bijlage 7 gedefinieerde stand. De twee retroflecterende voorzieningen die de minimum- en maximumwaarden hebben opgeleverd, worden vervolgens volledig getest volgens de aanwijzingen in bijlage 7. Deze twee monsters worden door de laboratoria bewaard voor eventuele latere controles die noodzakelijk mochten blijken. De overige acht monsters worden in vier groepen van twee verdeeld: Eerste groep : De twee monsters worden achtereenvolgens onderworpen aan de wateronderdompelingstest (punt 1.1 van bijlage 8) en vervolgens, indien deze test een bevredigend resultaat oplevert, aan de tests voor de bestandheid tegen motorbrandstoffen en smeeroliën (punten 3 en 4 van bijlage 8). Tweede groep : De twee monsters worden zo nodig onderworpen aan de corrosietest (punt 2 van bijlage 8) en daarna aan de slijtvastheidstest voor de achterkant van de retroflecterende voorziening (punt 5 van bijlage 8). Derde groep : De twee monsters worden onderworpen aan de duurzaamheidstest voor de optische kenmerken van retroflecterende voorzieningen (bijlage 9). Vierde groep : De twee monsters worden onderworpen aan de kleurvastheidstest (bijlage 11).

3. Na de in het vorige punt bedoelde tests moeten de retroflecterende voorzieningen van elke groep: 3.1. een kleur hebben die voldoet aan de voorwaarden van bijlage 6. Dit moet worden geverifieerd met een kwalitatieve methode en, in geval van twijfel, worden bevestigd met een kwantitatieve methode; 3.2. een LSC hebben die voldoet aan de voorwaarden van bijlage 7. De verificatie wordt alleen uitgevoerd bij een divergentiehoek van 20’ en een lichtinvalshoek V = H = 0° of, zo nodig, in de in de punten 4 en 4.1 van bijlage 7 gespecificeerde stand.

BIJLAGE 5

SPECIFICATIES INZAKE VORM EN AFMETINGEN

1. VORM EN AFMETINGEN VAN RETROFLECTERENDE VOORZIENINGEN VAN KLASSE I A OF I B

1.1. De vorm van de verlichtingsoppervlakken moet eenvoudig zijn en op de gebruikelijke waarnemingsafstand niet met een letter, een cijfer of een driehoek kunnen worden verward.

1.2. Onverminderd het vorige punt is een vorm die lijkt op een eenvoudige vorm van de letters en cijfers O, I, U en 8 toegestaan.

2. VORM EN AFMETINGEN VAN RETROFLECTERENDE VOORZIENINGEN VAN DE KLASSEN III A en III B (zie het aanhangsel van deze bijlage)

2.1. De verlichtingsoppervlakken van retroflecterende voorzieningen van de klassen III A en III B moeten de vorm hebben van een gelijkzijdige driehoek. Indien in een hoek het opschrift „TOP” is aangebracht, moet de top van die hoek naar boven zijn gericht.

2.2. Het verlichtingsoppervlak mag in het midden een niet-retroflecterend driehoekig gedeelte hebben, waarvan de zijden evenwijdig zijn aan die van de buitendriehoek.

2.3. Het verlichtingsoppervlak kan al dan niet continu zijn. In ieder geval mag de kortste afstand tussen twee naast elkaar geplaatste retroflectoroptieken niet meer dan 15 mm bedragen.

2.4. Het verlichtingsoppervlak van een retroflecterende voorziening wordt als continu beschouwd, als de randen van de verlichtingsoppervlakken van naburige onafhankelijke retroflectoroptieken evenwijdig zijn en deze optieken gelijkmatig verdeeld zijn over het gehele niet-uitgesneden oppervlak van de driehoek.

2.5. Als het verlichtingsoppervlak niet continu is, mag het aantal onafhankelijke retroflectoroptieken niet minder bedragen dan vier voor elke zijde van de driehoek met inbegrip van de op de hoeken geplaatste retroflectoroptieken.

2.5.1. De onafhankelijke retroflectoroptieken mogen niet vervangbaar zijn, tenzij zij bestaan uit goedgekeurde retroflecterende voorzieningen van klasse I A.

2.6. De lengte van de buitenranden van de verlichtingsoppervlakken van driehoekige retroflecterende voorzieningen van de klassen III A en III B moet 150 à 200 mm bedragen. Bij voorzieningen van het uitgesneden type moet de breedte van de zijden, loodrecht daarop gemeten, gelijk zijn aan ten minste 20 % van de afstand tussen de uiteinden van het verlichtingsoppervlak.

3. VORM EN AFMETINGEN VAN RETROFLECTERENDE VOORZIENINGEN VAN KLASSE IV A

3.1. De vorm van de verlichtingsoppervlakken moet eenvoudig zijn en bij de gebruikelijke waarnemingsafstand niet met een letter, een cijfer of een driehoek kunnen worden verward. Een vorm die lijkt op een eenvoudige vorm van de letters en cijfers O, I, U en 8 is evenwel toegestaan.

3.2. Het verlichtingsoppervlak van de retroflecterende voorziening moet minstens 25 cm2 bedragen.

4. De naleving van de bovenstaande specificaties wordt visueel gecontroleerd.

BIJLAGE 6

COLORIMETRISCHE SPECIFICATIES

1. Deze specificaties gelden alleen voor heldere, rode of ambergele retroflecterende voorzieningen. 1.1. De retroflecterende voorzieningen mogen bestaan uit een combinatie van een retroflectoroptiek en een filter die zo zijn ontworpen dat zij onder normale gebruiksomstandigheden niet van elkaar kunnen worden gescheiden. 1.2. Retroflectoroptieken en filters mogen niet met verf of vernis worden gekleurd.

2. Wanneer de retroflecterende voorziening wordt verlicht door de standaardlichtsoort A van de CIE met een divergentiehoek van 1/3o en een lichtinvalshoek V = H = 0° of, als daarmee een kleurloze oppervlaktereflectie wordt geproduceerd, een hoek V = ± 5°, H = 0°, moeten de trichromatische coördinaten van de weerkaatste lichtstroom binnen de in punt 2.30 van Reglement nr. 48 vastgestelde grenswaarden liggen.

3. Heldere retroflecterende voorzieningen mogen geen selectieve weerkaatsing produceren, d.w.z. dat de trichromatische coördinaten x en y van de standaardlichtsoort A die wordt gebruikt om de retroflecterende voorziening te verlichten, na weerkaatsing door de retroflecterende voorziening geen wijziging van meer dan 0,01 mogen ondergaan.

BIJLAGE 7

FOTOMETRISCHE SPECIFICATIES

1. De indiener van de goedkeuringsaanvraag moet één of meer of een reeks referentieassen specificeren die overeenkomen met de lichtinvalshoek V = H = 0° in de tabel van lichtsterktecoëfficiënten (LSC).

Indien de fabrikant meer dan één of een reeks verschillende referentieassen specificeert, moeten de fotometrische metingen telkens voor een andere referentieas of voor de uiterste referentieas van de door de fabrikant gespecificeerde reeks worden herhaald.

2. Voor de fotometrische metingen wordt alleen het verlichtingsoppervlak dat begrensd wordt door de raakvlakken aan de buitenste delen van het optische systeem van de retroflecterende voorziening, zoals aangegeven door de fabrikant, en dat zich bij klasse I A of I B binnen een cirkel met een diameter van 200 mm bevindt, in aanmerking genomen en wordt het verlichtingsoppervlak zelf beperkt tot 100 cm2, zonder dat het oppervlak van de retroflectoroptieken daarom even groot moet zijn. De fabrikant moet de omtrek van het te gebruiken oppervlak specificeren. Bij de klassen III A, III B en IV A wordt het geheel van de verlichtingsoppervlakken in aanmerking genomen, zonder enige beperking van de afmetingen.

3. LSC-waarden

3.1. Klassen I A, I B, III A en III B

3.1.1. De LSC-waarden van rode retroflecterende voorzieningen moeten ten minste gelijk zijn aan die in onderstaande tabel, uitgedrukt in millicandela’s per lux, voor de aangegeven divergentie- en lichtinvalshoeken. (in graden) Klasse Divergentiehoek α Lichtinvalshoeken Verticaal V 0 ± 10 ± 5 Horizontaal H 0 0 ± 20 I A, I B 20′ 300 200 100 1°30′ 5 2,8 2,5 III A, III B 20′ 450 200 150 1°30′ 12 8 8 Lagere LSC-waarden dan die in de laatste twee kolommen van bovenstaande tabel kunnen niet worden toegestaan binnen de ruimtehoek waarvan het referentiepunt de top vormt en die wordt begrensd door de vlakken die elkaar snijden volgens de volgende ribben: (V = ± 10°, H = 0°) (V = ± 5°, H = ± 20°).

3.1.2. De LSC-waarden bij ambergele retroflecterende voorzieningen van klasse I A of I B moeten ten minste gelijk zijn aan die in de tabel van punt 3.1.1, vermenigvuldigd met de coëfficiënt 2,5.

3.1.3. De LSC-waarden bij kleurloze retroflecterende voorzieningen van klasse I A of I B moeten ten minste gelijk zijn aan die in de tabel van punt 3.1.1, vermenigvuldigd met de coëfficiënt 4.

3.2. Bij voorzieningen van klasse IV A moeten de LSC-waarden ten minste gelijk zijn aan die in onderstaande tabel, uitgedrukt in millicandela’s per lux, voor de aangegeven divergentie- en lichtinvalshoeken.

(in graden) Kleur Divergentiehoek α Lichtinvalshoeken Verticaal V 0 ± 10 0 0 0 0 Horizontaal H 0 0 ± 20 ± 30 ± 40 ± 50 Wit 20′ 1 800 1 200 610 540 470 400 1°30′ 34 24 15 15 15 15 Ambergeel 20′ 1 125 750 380 335 290 250 1°30′ 21 15 10 10 10 10 Rood 20′ 450 300 150 135 115 100 1°30′ 9 6 4 4 4 4

4. Wanneer de LSC van een retroflecterende voorziening wordt gemeten voor een hoek β van V = H = 0°, moet worden nagegaan of er geen spiegeleffect optreedt door de voorziening een beetje te draaien. Indien dit verschijnsel optreedt, moet de meting worden verricht met een hoek β van V = ± 5°, H = 0°. De gekozen stand is de stand die overeenkomt met de minimum-LSC voor een van deze standen.

4.1. Bij een lichtinvalshoek β van V = H = 0°, of bij de in punt 4 gespecificeerde hoek, en bij een divergentiehoek van 20′ moeten retroflecterende voorzieningen zonder het opschrift „TOP” om hun referentieas worden gedraaid tot de stand met de minimum-LSC, die moet overeenkomen met de in punt 3 aangegeven waarde. Wanneer de LSC wordt gemeten voor de andere lichtinvals- en divergentiehoeken, wordt de retroflecterende voorziening in de stand geplaatst die overeenkomt met deze waarde van ε. Als de gespecificeerde waarden niet worden bereikt, mag de voorziening vanuit die stand ± 5° om haar referentieas worden gedraaid.

4.2. Bij een lichtinvalshoek β van V = H = 0°, of bij de onder punt 4 gespecificeerde hoek, en bij een divergentiehoek van 20′ moeten retroflecterende voorzieningen met het opschrift TOP ± 5° om hun referentieas worden gedraaid. In geen enkele van de standen die de voorziening tijdens deze draaiing inneemt, mag de LSC onder de voorgeschreven waarde vallen.

4.3. Als voor de richting V = H = 0° en voor ε = 0° de LSC de gespecificeerde waarde met 50 % of meer overschrijdt, moeten alle metingen voor alle lichtinvals- en divergentiehoeken worden verricht bij ε = 0°.

BIJLAGE 8

BESTANDHEID TEGEN INVLOEDEN VAN BUITENAF

1. BESTANDHEID TEGEN HET INDRINGEN VAN WATER EN VUIL

1.1. Wateronderdompelingstest

1.1.1. Retroflecterende voorzieningen die al dan niet deel uitmaken van een licht, worden van alle verwijderbare delen ontdaan en gedurende tien minuten ondergedompeld in water van 50 ± 5 °C, waarbij het hoogste punt van het bovenste deel van het verlichtingsoppervlak zich 20 mm onder het wateroppervlak bevindt. Deze test wordt herhaald na de retroflecterende voorziening 180° te hebben gedraaid, zodat het verlichtingsoppervlak zich op de bodem bevindt en de achterkant door ongeveer 20 mm water wordt bedekt. Deze optieken worden dan onmiddellijk en onder dezelfde omstandigheden ondergedompeld in water van 25 ± 5 °C.

1.1.2. Het water mag het lichtweerkaatsende oppervlak van de retroflectoroptiek niet binnendringen. Als bij het visuele onderzoek duidelijk blijkt dat er water in aanwezig is, wordt de voorziening geacht de test niet te hebben doorstaan.

1.1.3. Als bij het visuele onderzoek geen water is aangetroffen of als er twijfel bestaat, wordt de LSC gemeten volgens de in punt 3.2 van bijlage 4 of punt 4.2 van bijlage 14 beschreven methode na de retroflecterende voorziening eerst lichtjes te hebben geschud om het overtollige water aan de buitenkant te verwijderen.

1.2. Alternatieve testprocedure voor voorzieningen van de klassen I B en III B

Als alternatief kan op verzoek van de fabrikant in plaats van de in punt 1.1 gespecificeerde onderdompelingstest de volgende test (vocht- en stoftest) worden uitgevoerd.

1.2.1. Vochttest

De test beoordeelt de bestandheid van het monster tegen indringend vocht van een waternevel en bepaalt het drainagevermogen van retroflecterende voorzieningen met drainagegaten of andere blootgestelde openingen.

1.2.1.1. Waterneveltestapparatuur

Er wordt gebruik gemaakt van een waternevelcabine met de volgende kenmerken:

1.2.1.1.1. Cabine

De cabine moet worden uitgerust met één of meer sproeiers die een vaste waternevelkegel produceren met een voldoende grote hoek om het monster volledig te bestrijken. De hartlijn van de sproeier(s) moet naar beneden worden gericht in een hoek van 45 ± 5° met de verticale as van een draaiend testplatform.

1.2.1.1.2. Draaiend testplatform

Het draaiend testplatform moet een diameter van ten minste 140 mm hebben en draaien om een verticale as in het midden van de cabine.

1.2.1.1.3. Neerslagsnelheid

De neerslagsnelheid van de waternevel op de voorziening moet 2,5 (+ 1,6/– 0) mm/min bedragen, gemeten met een verticale cilindervormige opvanginrichting in het midden op de verticale as van het draaiende testplatform. De opvanginrichting moet 100 mm hoog zijn en een binnendiameter hebben van ten minste 140 mm.

1.2.1.2. Waterneveltestprocedure

Een monster van een retroflecterende voorziening dat op een vaste testopstelling is gemonteerd en waarvan de oorspronkelijke LSC is gemeten en geregistreerd, wordt aan een waternevel blootgesteld als volgt:

1.2.1.2.1. Openingen in de voorziening

Alle drainagegaten en andere openingen moeten openblijven. Bij gebruik van drainagewieken moeten deze in de voorziening worden getest.

1.2.1.2.2. Draaisnelheid

De voorziening moet met een snelheid van 4,0 ± 0,5 min– 1 om haar verticale as worden gedraaid.

1.2.1.2.3. Als de retroflector met signaal- of verlichtingsfuncties is samengebouwd of gegroepeerd, moeten deze functies worden geactiveerd op de ontwerpspanning volgens een cyclus van 5 minuten AAN (eventueel knipperend), 55 minuten UIT.

1.2.1.2.4. Duur van de test

De waterneveltest moet 12 uur duren (12 cycli van 5/55 minuten).

1.2.1.2.5. Uitdruiptijd

De draaibeweging en de waternevel moeten worden uitgezet en de voorziening moet één uur lang kunnen uitdruipen met de cabinedeur dicht.

1.2.1.2.6. Evaluatie van het monster

Na afloop van de uitdruiptijd moet de binnenkant van de voorziening op vochtophoping worden gecontroleerd. Er mag geen stilstaande plas water worden gevormd of kunnen worden gevormd door op de voorziening te tikken of ze schuin te houden. De LSC moet worden gemeten volgens de in punt 3.2 van bijlage 4 beschreven methode na de buitenkant van de voorziening met een katoenen doek te hebben gedroogd.

1.2.2. Stofblootstellingstest

Deze test beoordeelt de bestandheid van het monster tegen het binnendringen van stof dat het fotometrische rendement van de retroflector aanzienlijk zou kunnen beïnvloeden.

1.2.2.1. Apparatuur voor de stofblootstellingstest

Om de blootstelling aan stof te testen, wordt de volgende apparatuur gebruikt:

1.2.2.1.1. Kamer voor de stofblootstellingstest

De binnenkant van de testkamer moet de vorm hebben van een kubus waarvan elke ribbe 0,9 tot 1,5 m meet. De bodem mag trechtervormig zijn om het stof beter te kunnen vergaren. De kamer — de trechtervormige bodem niet meegerekend — mag een volume van maximaal 2 m3 hebben en moet met 3 tot 5 kg teststof worden gevuld. In de kamer moet het teststof door middel van perslucht of ventilatoren zodanig kunnen worden opgewaaid dat het in de hele kamer wordt verspreid.

1.2.2.1.2. Het stof

Het teststof is fijn poedercement overeenkomstig ASTM-norm C 150-84 (1).

1.2.2.2. Procedure voor de stofblootstellingstest

Een monster van een retroflecterende voorziening dat op een vaste testopstelling is gemonteerd en waarvan de oorspronkelijke LSC is gemeten en geregistreerd, wordt aan stof blootgesteld als volgt:

1.2.2.2.1. Openingen in de voorziening

Alle drainagegaten en andere openingen moeten openblijven. Bij gebruik van drainagewieken moeten deze in de voorziening worden getest.

1.2.2.2.2. Blootstelling aan stof

De gemonteerde voorziening wordt in de stofkamer geplaatst op minstens 150 mm van een wand. Voorzieningen met een lengte van meer dan 600 mm moeten in de testkamer horizontaal worden gecentreerd. Het teststof moet door middel van perslucht of één of meer ventilatoren gedurende 5 uur om de 15 minuten 2 tot 15 seconden lang zoveel mogelijk worden opgewaaid. Tussen de opwaaiperioden in moet het stof kunnen neerslaan.

1.2.2.2.3. Beoordeling van het monster waarop de metingen zijn verricht

Na afloop van de stofblootstellingstest wordt de buitenkant van de voorziening met een katoenen doek schoongemaakt en gedroogd en wordt de LSC gemeten volgens de in punt 3.2 van bijlage 4 beschreven methode.

2. CORROSIEBESTENDIGHEID

2.1. De retroflecterende voorzieningen moeten zo zijn geconstrueerd dat zij ondanks de vochtigheid en de corrosie waaraan zij normaal zijn blootgesteld, de voorgeschreven fotometrische en colorimetrische kenmerken behouden. De bestandheid van de voorkant tegen mat worden en die van de bescherming aan de achterkant tegen beschadiging moeten worden gecontroleerd, met name wanneer moet worden gevreesd voor aantasting van een essentieel metalen onderdeel.

2.2. De retroflecterende voorziening — of het licht waarmee de voorziening is gecombineerd — moet van alle verwijderbare onderdelen worden ontdaan en worden onderworpen aan de inwerking van zoute nevel gedurende een periode van 50 uur, d.w.z. twee perioden van elk 24 uur met een pauze van 2 uur waarin het monster kan drogen.

2.3. De zoute nevel wordt geproduceerd door bij 35° ± 2 °C een zoutoplossing te verstuiven die is verkregen door 20 ± 2 gewichtsdelen natriumchloride op te lossen in 80 delen gedistilleerd water dat niet meer dan 0,02 % verontreinigingen bevat.

2.4. Onmiddellijk na afloop van de test mag het monster geen sporen van excessieve corrosie vertonen die de goede werking van de voorziening in het gedrang kunnen brengen.

3. BESTANDHEID TEGEN MOTORBRANDSTOFFEN

De buitenkant van de retroflecterende voorziening en met name van het verlichtingsoppervlak wordt zacht ingewreven met een katoenen doek die in een mengsel van 70 vol.-% n-heptaan en 30 vol.-% toluol is gedrenkt. Na ongeveer vijf minuten wordt het oppervlak met het blote oog gecontroleerd. Het oppervlak mag, afgezien van kleine barstjes, geen zichtbare wijzigingen vertonen.

4. BESTANDHEID TEGEN SMEEROLIËN

De buitenkant van de retroflecterende voorziening en met name van het verlichtingsoppervlak wordt zacht ingewreven met een katoenen doek die in reinigende smeerolie is gedrenkt. Na ongeveer 5 minuten wordt het oppervlak schoongemaakt. Vervolgens wordt de LSC gemeten (punt 3.2 van bijlage 4 of punt 4.2 van bijlage 14).

5. BESTANDHEID VAN DE TOEGANKELIJKE ACHTERKANT VAN SPIEGELENDE RETROFLECTERENDE VOORZIENINGEN

5.1. Na de achterzijde van de retroflecterende voorziening met een harde nylonborstel te hebben afgeborsteld, wordt op die achterzijde gedurende 1 minuut een katoenen doek aangebracht die in het in punt 3 genoemde mengsel is gedrenkt. Daarna wordt de katoenen doek verwijderd en laat men de retroflecterende voorziening drogen.

5.2. Direct na de verdamping wordt een slijtvastheidstest verricht waarbij de achterkant met dezelfde nylonborstel wordt afgeborsteld.

5.3. Vervolgens wordt de LSC gemeten (punt 3.2 van bijlage 4 of punt 4.2 van bijlage 14) na het gehele spiegelende achteroppervlak met Oost-Indische inkt te hebben bedekt.

(1) American Society for Testing and Materials.

BIJLAGE 9

DUURZAAMHEID VAN DE OPTISCHE KENMERKEN (1) VAN RETROFLECTERENDE VOORZIENINGEN

1. De instantie die de goedkeuring heeft verleend, heeft het recht de duurzaamheid van de optische kenmerken van een type in gebruik zijnde retroflecterende voorziening te controleren.

2. De bevoegde instanties van andere landen dan het land waar de goedkeuring werd verleend, mogen op hun grondgebied soortgelijke controles verrichten. Als een type in gebruik zijnde retroflecterende voorziening een systematisch gebrek vertoont, leggen de genoemde instanties de instantie die de goedkeuring heeft verleend, alle voor onderzoek verwijderde onderdelen voor, samen met een verzoek om advies.

3. Bij gebrek aan andere criteria moet het begrip „systematisch gebrek” van een type in gebruik zijnde retroflecterende voorziening worden uitgelegd in de zin van punt 6.1 van dit reglement.

(1) Ondanks het belang van tests om de duurzaamheid van de optische kenmerken van retroflecterende voorzieningen te controleren, is het bij de huidige stand van de techniek nog niet mogelijk die duurzaamheid vast te stellen met laboratoriumproeven van beperkte duur.

BIJLAGE 10

HITTEBESTENDIGHEID

1. De retroflecterende voorziening wordt 48 uur lang in een droge atmosfeer op een temperatuur van 65 ± 2 °C gehouden.

2. Na deze test mag met het blote oog geen enkele waarneembare vervorming van of barst in de retroflecterende voorziening en met name de optische onderdelen worden geconstateerd.

BIJLAGE 11

KLEURVASTHEID (1)

1. De instantie die de goedkeuring heeft verleend, heeft het recht de kleurvastheid van een type in gebruik zijnde retroflecterende voorziening te controleren.

2. De bevoegde instanties van andere landen dan het land waar de goedkeuring werd verleend, mogen op hun grondgebied soortgelijke controles verrichten. Als een type in gebruik zijnde retroflecterende voorziening een systematisch gebrek vertoont, leggen de genoemde instanties de instantie die de goedkeuring heeft verleend, alle voor onderzoek verwijderde onderdelen voor, samen met een verzoek om advies.

3. Bij gebrek aan andere criteria moet het begrip „systematisch gebrek” van een type in gebruik zijnde retroflecterende voorziening worden uitgelegd in de zin van punt 9.1 van dit reglement.

(1) Ondanks het belang van tests om de kleurvastheid van retroflecterende voorzieningen te controleren, is het bij de huidige stand van de techniek nog niet mogelijk die kleurvastheid vast te stellen met laboratoriumproeven van beperkte duur.

BIJLAGE 12

CHRONOLOGISCHE VOLGORDE VAN DE TESTS

Bijlage Punt Tests Monsters a b c d e f g h i j — 6 (1) Algemene specificaties: visuele inspectie x x x x x x x x x x 5 — Vormen en afmetingen: visuele inspectie x x x x x x x x x x 10 — Hitte: 48 uur bij 65 ± 2 °C x x x x x x x x x x Visuele inspectie op vervorming x x x x x x x x x x 6 — Colorimetrie: visuele inspectie x x x x x x x x x x Trichromatische coördinaten in geval van twijfel x 7 — Fotometrie: beperkt tot 20′ en V = H = 0° x x x x x x x x x x 7 3 Complete fotometrie x x 8 1 Water: 10 min. in de normale stand x x 10 min. in omgekeerde stand x x visuele inspectie x x 4 3.1 Colorimetrie: visuele inspectie x x Trichromatische coördinaten in geval van twijfel x x 4 3.2 Fotometrie: beperkt tot 20′ en V = H = 0° x x 8 3 Motorbrandstoffen: 5 min. x x visuele inspectie x x 8 4 Oliën: 5 min. x x visuele inspectie x x 4 3.1 Colorimetrie: visuele inspectie Trichromatische coördinaten in geval van twijfel x x 4 3.2 Fotometrie: beperkt tot 20′ en V = H = 0° x x 8 2 Corrosie: 24 uur x x 2 uur pauze x x 24 uur x x visuele inspectie x x 8 5 Achterkant: 1 min. x x visuele inspectie x x 4 3.1 Colorimetrie: visuele inspectie x x Trichromatische coördinaten in geval van twijfel x x 4 3.2 Fotometrie: beperkt tot 20′ en V = H = 0° x x 9 — Duurzaamheid 4 3.1 Colorimetrie: visuele inspectie of trichromatische coördinaten 4 3.2 Fotometrie: beperkt tot 20′ en V = H = 0° 11 — Kleurvastheid 4 3.1 Colorimetrie: visuele inspectie of trichromatische coördinaten 4 3.2 Fotometrie: beperkt tot 20′ en V = H = 0° 4 2 Terbeschikkingstelling van monsters aan de administratie x x

(1) van het reglement.

BIJLAGE 13

BOTSBESTENDIGHEID VOOR KLASSE IV A

1. De retroflecterende voorziening wordt op dezelfde manier gemonteerd als op het voertuig, maar met de lens horizontaal en naar boven gericht.

2. Laat een gepolijste massieve stalen kogel met een diameter van 13 mm eenmaal loodrecht op het midden van de lens vallen vanaf een hoogte van 0,76 m. Geleiding van de kogel is toegestaan, maar de val moet vrij zijn.

3. Wanneer een retroflecterende voorziening volgens deze methode bij kamertemperatuur wordt getest, mag de lens niet barsten.

BIJLAGE 14

TESTPROCEDURE VOOR KLASSE IV A

1. De aanvrager stelt ter goedkeuring tien monsters ter beschikking die worden getest in de chronologische volgorde van bijlage 15.

2. Na verificatie van de specificaties in de punten 6.1 tot en met 6.5 en van de specificaties inzake vorm en afmetingen (bijlage 5) worden de tien monsters onderworpen aan de hittebestendigheidstest (bijlage 10) en minstens een uur na deze test onderzocht op hun colorimetrische kenmerken en LSC (bijlage 7) bij een divergentiehoek van 20' en een lichtinvalshoek V = H = 0° of, zo nodig, in de in bijlage 7 gedefinieerde standen. De twee retroflecterende voorzieningen die de minimum- en maximumwaarden hebben opgeleverd, worden vervolgens volledig getest volgens de aanwijzingen in bijlage 7. Deze twee monsters worden door de laboratoria bewaard voor eventuele latere controles die noodzakelijk mochten blijken.

3. Uit de acht overblijvende monsters worden er vier willekeurig gekozen en verdeeld in twee groepen van twee. Eerste groep : de twee monsters worden achtereenvolgens onderworpen aan de wateronderdompelingstest (punt 1 van bijlage 8) en vervolgens, indien deze test een bevredigend resultaat oplevert, aan de test voor de bestandheid tegen motorbrandstoffen en smeeroliën (punten 3 en 4 van bijlage 8). Tweede groep : de twee monsters worden, als dat relevant is, onderworpen aan de corrosietest (punt 2 van bijlage 8) en daarna aan de slijtvastheidstest voor de achterkant van de retroflecterende voorziening (punt 5 van bijlage 8). De twee monsters worden eveneens onderworpen aan de botstest (bijlage 13).

4. Na de in het vorige punt bedoelde tests moeten de retroflecterende voorzieningen van elke groep: 4.1. een kleur hebben die voldoet aan de voorwaarden van bijlage 6. Dit moet worden geverifieerd met een kwalitatieve methode en, in geval van twijfel, worden bevestigd met een kwantitatieve methode; 4.2. een LSC hebben die voldoet aan de bepalingen van bijlage 7. De verificatie wordt alleen uitgevoerd bij een divergentiehoek van 20' en een lichtinvalshoek V = H = 0° of, zo nodig, in de in bijlage 7 gespecificeerde standen.

5. De vier overige monsters kunnen eventueel voor andere doeleinden worden gebruikt.

BIJLAGE 15

CHRONOLOGISCHE VOLGORDE VAN DE TESTS VOOR KLASSE IV A

Bijlage Punt Tests Monsters a b c d e f g h i j — 6 (1) Algemene specificaties: visuele inspectie x x x x x x x x x x 5 — Vorm en afmetingen: visuele inspectie x x x x x x x x x x 10 — Hitte: 48 uur bij 65 ± 20 °C x x x x x x x x x x Visuele inspectie op vervorming x x x x x x x x x x 6 — Colorimetrie: visuele inspectie x x x x x x x x x x Trichromatische coördinaten in geval van twijfel x 7 — Fotometrie: beperkt tot 20′ en V = H = 0° x x x x x x x x x x 7 — Complete fotometrie x x 8 1 Water: 10 min. in de normale stand x x 10 min. in omgekeerde stand x x visuele inspectie x x 8 3 Motorbrandstoffen: 5 min. x x visuele inspectie x x 8 4 Oliën: 5 min. x x visuele inspectie x x 6 — Colorimetrie: visuele inspectie x x Trichromatische coördinaten in geval van twijfel x x 7 — Fotometrie: beperkt tot 20′ en V = H = 0° x x 8 2 Corrosie: 24 uur x x 2 uur pauze x x 24 uur x x visuele inspectie x x 8 5 Achterkant: 1 min. x x visuele inspectie x x 13 — Botsing x x visuele inspectie x x 6 — Colorimetrie: visuele inspectie x x Trichromatische coördinaten in geval van twijfel x x 7 — Fotometrie: beperkt tot 20′ en V = H = 0° x x 14 2 Terbeschikkingstelling van monsters aan de administratie x x

(1) van het reglement.

BIJLAGE 16

TESTPROCEDURE VOOR VOORZIENINGEN VAN DE KLASSEN I B EN III B

Retroflecterende voorzieningen van de klassen I B en III B worden getest volgens de testprocedures in bijlage 4, in de chronologische volgorde van bijlage 12, met uitzondering van de test volgens punt 1 van bijlage 8, die voor voorzieningen van de klassen I B en III B kan worden vervangen door de test in punt 1.2 van bijlage 8.

BIJLAGE 17

MINIMUMVOORSCHRIFTEN VOOR DE PROCEDURES OM DE CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE TE CONTROLEREN

1. ALGEMEEN

1.1. Uit mechanisch en geometrisch oogpunt wordt aangenomen dat aan de conformiteitsvoorschriften is voldaan wanneer de verschillen niet groter zijn dan onvermijdelijke fabricageafwijkingen binnen de door dit reglement gestelde grenzen.

1.2. Met betrekking tot de fotometrische prestaties geldt dat de conformiteit van in massa geproduceerde retroflectoren niet wordt betwist, wanneer bij het testen van de fotometrische prestaties van een willekeurige retroflector geen gemeten waarde in ongunstige zin meer dan 20 % van de in dit reglement voorgeschreven waarden afwijkt.

1.3. De kleurcoördinaten moeten in acht worden genomen.

2. MINIMUMVOORSCHRIFTEN VOOR VERIFICATIE VAN DE CONFORMITEIT DOOR DE FABRIKANT

Voor elk type retroflector voert de houder van het goedkeuringsmerk op gezette tijden ten minste de volgende tests uit. Deze tests moeten overeenkomstig de bepalingen van dit reglement worden uitgevoerd.

Indien één of meer monsters bij het desbetreffende type test niet conform blijken te zijn, moeten extra monsters worden genomen en getest. De fabrikant neemt maatregelen om de conformiteit van de betrokken productie te waarborgen.

2.1. Aard van de tests

De in dit reglement bedoelde conformiteitstests moeten betrekking hebben op de fotometrische en colorimetrische kenmerken en op de wateronderdompelingstest.

2.2. Toegepaste testmethoden

2.2.1. De tests worden over het algemeen volgens de in dit reglement beschreven methoden uitgevoerd.

2.2.2. Bij elke door de fabrikant uitgevoerde conformiteitstest kunnen met instemming van de voor de goedkeuringstests verantwoordelijke bevoegde instantie gelijkwaardige methoden worden toegepast. Het is de taak van de fabrikant om aan te tonen dat de toegepaste methoden gelijkwaardig zijn met de in dit reglement vastgelegde methoden.

2.2.3. De toepassing van de punten 2.2.1 en 2.2.2 vereist regelmatige kalibratie van de testapparatuur en onderlinge vergelijking van de meetresultaten met die van een bevoegde instantie.

2.2.4. In alle gevallen gelden de in dit reglement vastgestelde methoden als referentiemethoden, met name ten behoeve van de administratieve verificatie en de monsterneming.

2.3. Aard van de monsterneming

Monsters van retroflectoren worden willekeurig genomen uit de productie van een uniforme partij. Onder uniforme partij wordt een reeks retroflectoren van hetzelfde type verstaan, gedefinieerd volgens de productiemethoden van de fabrikant.

De beoordeling moet in het algemeen betrekking hebben op de serieproductie van verschillende fabrieken. Een fabrikant mag echter gegevens over hetzelfde type uit verscheidene fabrieken bij elkaar voegen, op voorwaarde dat deze volgens hetzelfde kwaliteitssysteem en onder hetzelfde kwaliteitsbeheer opereren.

2.4. Gemeten en geregistreerde fotometrische kenmerken

De als monster genomen retroflector wordt onderworpen aan fotometrische tests op de in het reglement aangegeven punten en kleurcoördinaten.

2.5. Aanvaardbaarheidscriteria

De fabrikant moet de testresultaten statistisch onderzoeken en in overleg met de bevoegde instantie criteria vaststellen voor de aanvaardbaarheid van zijn producten, om te voldoen aan de specificaties die voor de verificatie van de conformiteit van de productie in punt 8.1 van dit reglement zijn vastgelegd.

De aanvaardbaarheidscriteria moeten zo zijn dat, met een betrouwbaarheid van 95 %, de kans dat een steekproef overeenkomstig bijlage 18 (eerste monsterneming) met goed gevolg wordt doorstaan, minimaal 0,95 is.

BIJLAGE 18

MINIMUMVOORSCHRIFTEN VOOR DE MONSTERNEMING DOOR EEN INSPECTEUR

1. ALGEMEEN

1.1. Uit mechanisch en geometrisch oogpunt wordt aangenomen dat overeenkomstig dit reglement aan de desbetreffende conformiteitsvoorschriften is voldaan, wanneer de verschillen niet groter zijn dan onvermijdelijke fabricageafwijkingen.

1.2. Met betrekking tot de fotometrische prestaties geldt dat de conformiteit van in massa geproduceerde retroflectoren niet wordt betwist, wanneer bij het testen van de fotometrische prestaties van een willekeurig gekozen retroflector:

1.2.1. geen gemeten waarde in ongunstige zin meer dan 20 % van de in dit reglement voorgeschreven minimumwaarden afwijkt.

1.2.2. Retroflectoren met zichtbare defecten worden buiten beschouwing gelaten.

1.3. De kleurcoördinaten moeten in acht worden genomen.

2. EERSTE MONSTERNEMING

Bij de eerste monsterneming worden vier retroflectoren willekeurig gekozen. Het eerste monster van twee wordt met A aangeduid, het tweede monster van twee met B.

2.1. Geen betwisting van de conformiteit

2.1.1. Na de monsternemingsprocedure volgens de figuur van deze bijlage wordt de conformiteit van in massa geproduceerde retroflectoren niet betwist, indien de afwijkingen van de gemeten waarden van de retroflectoren in ongunstige zin als volgt zijn: 2.1.1.1. monster A A1: één retroflector 0 % één retroflector niet meer dan 20 % A2: beide retroflectoren meer dan 0 % maar niet meer dan 20 % ga naar monster B 2.1.1.2. monster B B1: beide retroflectoren 0 %

2.2. Betwisting van de conformiteit

2.2.1. Na de monsternemingsprocedure volgens de figuur van deze bijlage wordt de conformiteit van in massa geproduceerde retroflectoren betwist en wordt de fabrikant verzocht zijn productie aan te passen om aan de voorschriften te voldoen (aanpassing), indien de afwijkingen van de gemeten waarden van de retroflectoren als volgt zijn: 2.2.1.1. monster A A3: één retroflector niet meer dan 20 % één retroflector meer dan 20 % maar niet meer dan 30 % 2.2.1.2. monster B B2: in het geval van A2 één retroflector meer dan 0 % maar niet meer dan 20 % één retroflector niet meer dan 20 % B3: in het geval van A2 één retroflector 0 % één retroflector meer dan 20 % maar niet meer dan 30 %

2.3. Intrekking van de goedkeuring

De conformiteit wordt betwist en punt 9 wordt toegepast, indien na de monsternemingsprocedure volgens de figuur van deze bijlage de afwijkingen van de gemeten waarden van de retroflectoren als volgt zijn:

2.3.1. monster A A4: één retroflector niet meer dan 20 % één retroflector meer dan 30 % A5: beide retroflectoren meer dan 20 %

2.3.2. monster B B4: in het geval van A2 één retroflector meer dan 0 % maar niet meer dan 20 % één retroflector meer dan 20 % B5: in het geval van A2 beide retroflectoren meer dan 20 % B6: in het geval van A2 één retroflector 0 % één retroflector meer dan 30 %

3. HERHALING VAN DE MONSTERNEMING

In de gevallen A3, B2 en B3 moet binnen twee maanden na de kennisgeving een herhaling van de monsterneming plaatsvinden, waarbij een derde monster C van twee retroflectoren en een vierde monster D van twee retroflectoren uit de na de aanpassing geproduceerde voorraad van de fabrikant worden genomen.

3.1. Geen betwisting van de conformiteit

3.1.1. Na de monsternemingsprocedure volgens de figuur van deze bijlage wordt de conformiteit van in massa geproduceerde retroflectoren niet betwist, indien de afwijkingen van de gemeten waarden van de retroflectoren als volgt zijn: 3.1.1.1. monster C C1: één retroflector 0 % één retroflector niet meer dan 20 % C2: beide retroflectoren meer dan 0 % maar niet meer dan 20 % ga naar monster D 3.1.1.2. monster D D1: in het geval van C2 beide retroflectoren 0 %

3.2. Betwisting van de conformiteit

3.2.1. Na de monsternemingsprocedure volgens de figuur van deze bijlage wordt de conformiteit van in massa geproduceerde retroflectoren betwist en wordt de fabrikant verzocht zijn productie aan te passen om aan de voorschriften te voldoen (aanpassing), indien de afwijkingen van de gemeten waarden van de retroflectoren als volgt zijn: 3.2.1.1. monster D D2: in het geval van C2 één retroflector meer dan 0 % maar niet meer dan 20 % één retroflector niet meer dan 20 %

3.3. Intrekking van de goedkeuring

De conformiteit wordt betwist en punt 9 wordt toegepast, indien na de monsternemingsprocedure volgens de figuur van deze bijlage de afwijkingen van de gemeten waarden van de retroflectoren als volgt zijn:

3.3.1. monster C C3: één retroflector niet meer dan 20 % één retroflector meer dan 20 % C4: beide retroflectoren meer dan 20 %

3.3.2. monster D D3: in het geval van C2 één retroflector 0 of meer dan 0 % één retroflector meer dan 20 %

4. WATERDICHTHEID

Voor het verifiëren van de waterdichtheid wordt de volgende procedure toegepast:

Een van de retroflectoren van monster A wordt na de monsternemingsprocedure volgens de figuur van deze bijlage getest volgens de procedure die is beschreven in punt 1 van bijlage 8, respectievelijk in punt 3 van bijlage 14 voor reflectoren van klasse IV A.

De retroflectoren worden aanvaardbaar geacht als zij de test hebben doorstaan.

Als monster A echter niet slaagt voor de test, moeten de twee retroflectoren van monster B aan dezelfde procedure worden onderworpen en allebei de test doorstaan.

Figuur