++++

VERDRAG

betreffende de rechterlijke bevoegdheid en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (*)

PREAMBULE

DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN BIJ HET VERDRAG TOT OPRICHTING VAN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP ,

Geleid door de wens uitvoering te geven aan artikel 220 van dit Verdrag , krachtens hetwelk zij zich ertoe hebben verbonden de vereenvoudiging van de formaliteiten waarvan de wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen onderworpen zijn , te verzekeren ,

Verlangende binnen de Gemeenschap de rechtsbescherming van degenen die er gevestigd zijn te vergroten ,

Overwegende dat het daartoe noodzakelijk is de bevoegdheid van hun gerechten in internationaal verband vast te stellen , de erkenning van beslissingen te vergemakkelijken en , ter verzekering van de tenuitvoerlegging hiervan , alsmede van de tenuitvoerlegging van authentieke akten en gerechtelijke schikkingen , een vlotte rechtsgang in te voeren ,

Hebben besloten het onderhavige Verdrag te sluiten , en hebben te dien einde als hun gevolmachtigden aangewezen :

ZIJNE MAJESTEIT DE KONING DER BELGEN :

De heer Pierre HARMEL ,

minister van Buitenlandse Zaken ;

DE PRESIDENT VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND :

De heer Willy BRANDT ,

Vice-Kanselier , minister van Buitenlandse Zaken ;

DE PRESIDENT VAN DE FRANSE REPUBLIEK :

De heer Michel DEBRE ,

minister van Buitenlandse Zaken ;

DE PRESIDENT VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK :

De heer Giuseppe MEDICI ,

minister van Buitelandse Zaken ;

ZIJNE KONINKLIJKE HOOGHEID DE GROOTHERTOG VAN LUXEMBURG :

De heer Pierre GREGOIRE ,

minister van Buitenlandse Zaken ;

HARE MAJESTEIT DE KONINGIN DER NEDERLANDEN :

De heer J . M . A . H . LUNS ,

minister van Buitenlandse Zaken ;

DIE , in het kader van de Raad bijeen , na overlegging van hun in goede en behoorlijke vorm bevonden volmachten ,

OMTRENT DE VOLGENDE BEPALINGEN OVEREENSTEMMING HEBBEN BEREIKT :

TITEL I

TOEPASSINGSGEBIED

Artikel 1

Dit Verdrag wordt toegepast in burgerlijke en handelszaken , ongeacht de aard van het gerecht waarvoor deze zaken zich afspelen . Het omvat inzonderheid niet-fiscale zaken , zaken van douane of administratiefrechtelijke zaken . ( 1 )

Het is niet van toepassing op :

1 . de staat en de bevoegdheid van natuurlijke personen , het huwelijksgoederenrecht , testamenten en erfenissen ;

2 . het faillissement , akkoorden en andere soortgelijke procedures ;

3 . de sociale zekerheid ;

4 . de arbitrage .

TITEL II

BEVOEGDHEID

Afdeling 1

Algemene bepalingen

Artikel 2

Onverminderd de bepalingen van dit Verdrag worden zij die woonplaats hebben op het grondgebied van een Verdragsluitende Staat , ongeacht hun nationaliteit , opgeroepen voor de gerechten van die Staat .

Voor hen , die niet de nationaliteit bezitten van de Staat waar zij woonplaats hebben , gelden de regels van rechterlijke bevoegdheid , die op de eigen onderdanen van die Staat van toepassing zijn .

Artikel 3

Zij , die op het grondgebied van een Verdragsluitende Staat woonplaats hebben , kunnen niet voor de rechter van een andere Verdragsluitende Staat worden opgeroepen dan krachtens de in de afdelingen 2 tot en met 6 van deze titel gegeven regels .

Tegen hen kunnen met name niet worden ingeroepen :

- in België : artikel 15 van het Burgelijk Wetboek ( Code civil ) en artikel 638 van het Gerechtelijk Wetboek ( Code judiciaire ) ;

- in Denemarken : artikel 248 , lid 2 , van de Wet op de burgerlijke rechtsvordering ( Lov om rettens pleje ) en hoofdstuk 3 , artikel 3 , van de Wet op de burgerlijke rechtsvordering in Groenland ( Lov for Groenland om rettens pleje ) ;

- in de Bondsrepubliek Duitsland : artikel 23 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering ( Zivilprozessordnung ) ;

- in Griekenland : artikel 40 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering ( !*** )

- in Frankrijk : de artikelen 14 en 15 van het Burgerlijk Wetboek ( Code civil ) ;

- in Ierland : de bepalingen inzake de bevoegdheid welke berust op de omstandigheid dat een het geding inleidend stuk wordt betekend of medegedeeld aan de verweerder die tijdelijk in Ierland verblijft ;

- in Italië : artikel 2 en artikel 4 , punt 1 en punt 2 , van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering ( Codice di procedura civile ) ;

- in Luxemburg : de artikelen 14 en 15 van het Burgerlijk Wetboek ( Code civil ) ;

- in Nederland : de artikelen 126 , lid 3 , en 127 , van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering ;

- in het Verenigd Koninkrijk : de bepalingen inzake de bevoegdheid die berust op :

a ) de omstandigheid dat een het geding inleidend stuk wordt betekend of medegedeeld aan de verweerder die tijdelijk in het Verenigd Koninkrijk verblijft ;

b ) de aanwezigheid van goederen die toebehoren aan de verweerder in het Verenigd Koninkrijk ; of

c ) het beslag door de eiser gelegd op goederen die zich in het Verenigd Koninkrijk bevinden ( 2 ) .

Artikel 4

Indien de verweerder geen woonplaats heeft op het grondgebied van een Verdragsluitende Staat , wordt de bevoegdheid in elke Verdragsluitende Staat geregeld door de wetgeving van die Staat , onverminderd de toepassing van het bepaalde in artikel 16 .

Tegen deze verweerder kan ieder , ongeacht zijn nationaliteit , die op het grondgebied van een Verdragsluitende Staat woonplaats heeft , aldaar op dezelfde voet als de eigen onderdanen van die Staat de bevoegdheidsregels inroepen die er van kracht zijn , met name de regels , bedoeld in artikel 3 , tweede lid .

Afdeling 2

Bijzondere bevoegdheid

Artikel 5

De verweerder die woonplaats heeft op het grondgebied van een Verdragsluitende Staat , kan in een andere Verdragsluitende Staat voor de navolgende gerechten worden opgeroepen :

1 . ten aanzien van verbintenissen uit overeenkomst : voor het gerecht van de plaats , waar de verbintenis , die aan de eis ten grondslag ligt , is uitgevoerd of moet worden uitgevoerd ;

2 . ten aanzien van onderhoudsverplichtingen : voor het gerecht van de plaats , waar de tot onderhoud gerechtigde zijn woonplaats of zijn gewone verblijfplaats heeft of , indien het een bijkomende eis is welke verbonden is met een vordering betreffende de staat van personen , voor het gerecht dat volgens zijn eigen wet bevoegd is daarvan kennis te nemen , behalve in het geval dat deze bevoegdheid uitsluitend berust op de nationaliteit van een der partijen ( 3 ) ;

3 . ten aanzien van verbintenissen uit onrechtmatige daad ; voor het gerecht van de plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan :

4 . ten aanzien van een op een strafbaar feit gegronde rechtsvordering tot schadevergoeding of tot teruggave : voor het gerecht waarbij de strafvervolging is ingesteld , zulks voor zover volgens de interne wetgeving dit gerecht van de burgerlijke vordering kennis kan nemen ;

5 . ten aanzien van een geschil betreffende de exploitatie van een filiaal , van een agentschap of enige andere vestiging ; voor het gerecht van de plaats waar zij gelegen zijn :

6 . als oprichter , trustee of begunstigde van een trust , die in het leven is geroepen op grond van de wet of bij geschrifte dan wel bij een schriftelijk bevestigde mondelinge overeenkomst : voor de gerechten van de Verdragsluitende Staat op het grondgebied waarvan de trust is gevestigd ( 4 ) ;

7 . ten aanzien van een geschil betreffende de betaling van de beloning wegens de hulp en berging die aan een lading of vracht ten goede is gekomen : voor het gerecht in wiens rechtsgebied op deze lading of de daarop betrekking hebbende vracht :

a ) beslag is gelegd tot zekerheid van deze betaling , of

b ) daartoe beslag had kunnen worden gelegd , maar borgtocht of andere zekerheid is gesteld ;

deze bepaling is slechts van toepassing indien wordt beweerd dat de verweerder een recht heeft op de lading of de vracht , of dat hij daarop een zodanig recht had op het tijdstip van deze hulp of berging ( 5 ) .

Artikel 6

Deze verweerder kan ook worden opgeroepen :

1 . indien er meer dan één verweerder is : voor het gerecht van de woonplaats van een hunner ;

2 . bij een vordering tot vrijwaring of bij een vordering tot voeging of tussenkomst : voor het gerecht waarvoor de oorspronkelijke vordering aanhangig is , tenzij de vordering slechts is ingesteld om de afgeroepene af te trekken van de rechter die de wet hem toekent ;

3 . ten aanzien van een tegeneis die voortspruit uit de overeenkomst of uit het rechtsfeit waarop de oorspronkelijke eis is gegrond : voor het gerecht waar deze laatste aanhangig is .

Artikel 6 bis ( 6 )

Wanneer een gerecht van een Verdragsluitende Staat uit hoofde van dit Verdrag bevoegd is kennis te nemen van vorderingen ter zake van aansprakelijkheid voortvloeiend uit het gebruik of de exploitatie van een schip , neemt dit gerecht , of elk ander gerecht dat volgens de interne wet van deze Staat in zijn plaats treedt , tevens kennis van de vorderingen tot beperking van deze aansprakelijkheid .

Afdeling 3

Bevoegdheid bij geschillen inzake verzekeringen

Artikel 7

De bevoegdheid in verzekeringszaken is in deze afdeling geregeld , onverminderd het bepaalde in de artikelen 4 en 5 , punt 5 .

Artikel 8 ( 7 )

De verzekeraar met woonplaats op het grondgebied van een Verdragsluitende Staat kan worden opgeroepen :

1 . voor de gerechten van de Staat waar hij zijn woonplaats heeft , of

2 . in een andere Verdragsluitende Staat , voor het gerecht van de plaats waar de verzekeringsnemer zijn woonplaats heeft , of

3 . indien het een medeverzekeraar betreft , voor het gerecht van een Verdragsluitende Staat waar de vordering tegen de eerste verzekeraar is ingesteld .

Wanneer de verzekeraar geen woonplaats heeft op het grondgebied van een Verdragsluitende Staat , maar in een Verdragsluitende Staat een filiaal , een agentschap of enige andere vestiging heeft , wordt hij voor de geschillen betreffende de exploitatie daarvan geacht woonplaats te hebben op het grondgebied van die Staat .

Artikel 9

De verzekeraar kan bovendien worden opgeroepen voor het gerecht van de plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan , indien het geschil een aansprakelijkheidsverzekering of een verzekering welke betrekking heeft op onroerende goederen betreft . Hetzelfde geldt voor het geval dat de verzekering zowel betrekking heeft op onroerende als op roerende goederen welke door een zelfde polis zijn gedekt en door hetzelfde onheil zijn getroffen .

Artikel 10

Ter zake van aansprakelijkheidsverzekering kan de verzekeraar eveneens in vrijwaring worden opgeroepen voor het gerecht waar de rechtsvordering van de getroffene tegen de verzekerde aanhangig is , indien de voor dit gerecht geldende wetgeving het toelaat .

De artikelen 7 , 8 en 9 zijn van toepassing op de vordering welke door de getroffene rechtstreeks tegen de verzekeraar wordt ingesteld , indien de rechtstreekse vordering mogelijk is .

Indien de wettelijke bepalingen betreffende deze rechtstreekse vordering het in het geding roepen van de verzekeringsnemer of de verzekerde regelen , is hetzelfde gerecht ook te hunnen opzichte bevoegd .

Artikel 11

Onverminderd het bepaalde in artikel 10 , lid 3 , kan de vordering van de verzekeraar slechts worden gebracht voor de gerechten van de Verdragsluitende Staat , op welks grondgebied de verweerder woonplaats heeft , ongeacht of deze laatste verzekeringsnemer , verzekerde of begunstigde is .

De bepalingen van deze afdeling laten het recht om een tegeneis in te stellen bij het gerecht , voor hetwelk met inachtneming van deze afdeling de oorspronkelijke eis is gebracht , onverlet .

Artikel 12 ( 8 )

Van de bepalingen van deze afdeling kan slechts worden afgeweken door overeenkomsten :

1 . gesloten na het ontstaan van het geschil , of

2 . die aan de verzekeringsnemer , de verzekerde of de begunstigde de mogelijkheid geven de zaak bij andere gerechten dan de in deze afdeling genoemde aanhangig te maken , of

3 . waarbij een verzekeringsnemer en een verzekeraar , die op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst hun woonplaats of hun gewone verblijfplaats in dezelfde Verdragsluitende Staat hebben , zelfs als het schadebrengende feit zich in het buitenland heeft voorgedaan , de gerechten van die Staat bevoegd verklaren , tenzij de wetgeving van die Staat dergelijke overeenkomsten verbiedt , of

4 . gesloten door een verzekeringsnemer die zijn woonplaats niet in een Verdragsluitende Staat heeft , behoudens in geval van verplichte verzekering dan wel in geval van verzekering van een in een Verdragsluitende Staat gelegen onroerend goed , of

5 . die betrekking hebben op een verzekeringsovereenkomst , voor zover daarmee een of meer van de risico's bedoeld in artikel 12 bis worden gedekt .

Artikel 12 bis ( 9 )

De in artikel 12 , punt 5 , bedoelde risico's zijn de volgende :

1 . elke schade

a ) aan zeeschepen , vaste installaties in de kustwateren of in volle zee , of luchtvaartuigen , die wordt veroorzaakt door gebeurtenissen in verband met het gebruik daarvan voor handelsdoeleinden .

b ) aan andere goederen dan de bagage van passagiers , toegebracht tijdens het vervoer met deze schepen of luchtvaartuigen of tijdens gemengd vervoer waarbij mede met deze schepen of luchtvaartuigen wordt vervoerd ;

2 . elke aansprakelijkheid , met uitzondering van de voor lichamelijk letsel van passagiers of schade aan hun bagage

a ) voortvloeiend uit het gebruik of de exploitatie van de schepen , installaties of luchtvaartuigen overeenkomstig punt 1 , sub a ) , voor zover bevoegdheid toekennende overeenkomsten ter zake niet zijn verboden bij de wet van de Verdragsluitende Staat waar de luchtvaartuigen zijn ingeschreven ,

b ) veroorzaakt door de goederen gedurende vervoer als bedoeld onder punt 1 , sub b ) ;

3 . de geldelijke verliezen in verband met het gebruik of de exploitatie van de schepen , installaties of luchtvaartuigen overeenkomstig punt 1 , sub a ) , inzonderheid verlies van vracht of verlies van opbrengst van vervrachting ;

4 . elk risico dat komt bij een van de onder punt 1 tot en met punt 3 genoemde risico's .

Afdeling 4 ( 10 )

Bevoegdheid inzake door consumenten gesloten overeenkomsten

Artikel 13

Ter zake van overeenkomsten gesloten door een persoon voor een gebruik dat als niet bedrijfs - of beroepsmatig kan worden beschouwd , hierna te noemen de consument , wordt de bevoegdheid geregeld door deze afdeling , onverminderd het bepaalde in de artikelen 4 en 5 , punt 5 ,

1 . wanneer het gaat om koop en verkoop op afbetaling van roerende lichamelijke zaken ,

2 . wanneer het gaat om leningen op afbetaling of andere krediettransacties ter financiering van koopovereenkomsten van zodanige zaken ,

3 . voor elke andere overeenkomst die betrekking heeft op de verstrekking van diensten of op de levering van roerende lichamelijke zaken indien

a ) de sluiting van de overeenkomst in de Staat waar de consument woonplaats heeft , is voorafgegaan door een bijzonder voorstel of publiciteit en indien ,

b ) de consument in die Staat de voor de sluiting van die overeenkomst noodzakelijke handelingen heeft verricht .

Wanneer de wederpartij van de consument geen woonplaats heeft op het grondgebied van een Verdragsluitende Staat , maar in een Verdragsluitende Staat een filiaal , een agentschap of enige andere vestiging heeft , wordt hij voor de geschillen betreffende de exploitatie daarvan geacht woonplaats te hebben op het grondgebied van die Staat .

Deze afdeling is niet van toepassing op de vervoerovereenkomst .

Artikel 14

De rechtsvordering die door een consument wordt ingesteld tegen de wederpartij bij de overeenkomst kan worden gebracht hetzij voor de gerechten van de Verdragsluitende Staat op het grondgebied waarvan die partij woonplaats heeft , hetzij voor de gerechten van de Verdragsluitende Staat op het grondgebied waarvan de consument woonplaats heeft .

De rechtsvordering die tegen de consument wordt ingesteld door de andere partij bij de overeenkomst kan slechts worden gebracht voor de gerechten van de Verdragsluitende Staat op het grondgebied waarvan de consument woonplaats heeft .

Deze bepalingen laten het recht om een tegeneis in te stellen bij het gerecht , voor hetwelk met inachtneming van deze afdeling de oorspronkelijke eis is gebracht , onverlet .

Artikel 15

Van de bepalingen van deze afdeling kan slechts worden afgeweken door overeenkomsten :

1 . gesloten na het onstaan van het geschil , of

2 . die aan de consument de mogelijkheid geven de zaak bij andere gerechten dan de in deze afdeling genoemde aanhangig te maken , of

3 . waarbij een consument en zijn wederpartij , die op het tijdstip van het sluiten van de overeenkomst hun woonplaats of hun gewone verblijfplaats in dezelfde Verdragsluitende Staat hebben , de gerechten van die Staat bevoegd verklaren , tenzij de wetgeving van die Staat dergelijke overeenkomsten verbiedt .

Afdeling 5

Exclusieve bevoegdheid

Artikel 16

Ongeacht de woonplaats zijn bij uitsluiting bevoegd :

1 . ten aanzien van zakelijke rechten op en huur en verhuur , pacht en verpachting van onroerende goederen : de gerechten van de Verdragsluitende Staat waar het onroerend goed gelegen is ;

2 . ten aanzien van de geldigheid , de nietigheid of de ontbinding van vennootschappen of rechtspersonen met plaats van vestiging in een Verdragsluitende Staat , dan wel ten aanzien van de besluiten van hun organen : de gerechten van die Staat ;

3 . ten aanzien van de geldigheid van inschrijvingen in openbare registers : de gerechten van de Verdragsluitende Staat , waar deze registers worden gehouden ;

4 . ten aanzien van de registratie of de geldigheid van octrooien , merken , tekeningen en modellen van nijverheid , en andere soortgelijke rechten welke aanleiding geven tot deponering of registratie : de gerechten van de Verdragsluitende Staat , op welks grondgebied de deponering of registratie is verzocht , heeft plaatsgehad of geacht wordt te hebben plaatsgehad in de zin van een internationale overeenkomst ;

5 . ten aanzien van de tenuitvoerlegging van beslissingen : de gerechten van de Verdragsluitende Staat van de plaats van tenuitvoerlegging .

Afdeling 6

Door partijen aangewezen bevoegde rechter

Artikel 17 ( 11 )

Indien de partijen , waarvan ten minste één zijn woonplaats heeft op het grondgebied van een Verdragsluitende Staat , een gerecht of de gerechten van een Verdragsluitende Staat hebben aangewezen voor de kennisneming van geschillen welke naar aanleiding van een bepaalde rechtsbetrekking zijn ontstaan of zullen ontstaan , is dit gerecht of zijn de gerechten van die Staat bij uitsluiting bevoegd . Deze overeenkomst tot aanwijzing van een bevoegde rechter dient hetzij bij een schriftelijke overeenkomst , hetzij bij een schriftelijk bevestigde mondelinge overeenkomst , hetzij , in de internationale handel , in een vorm die wordt toegelaten door de gebruiken op dit gebied en die de partijen kennen of geacht worden te kennen , teworden gesloten . Wanneer een dergelijke overeenkomst wordt gesloten door partijen die geen van allen woonplaats in het gebied van een Verdragsluitende Staat hebben , kunnen de gerechten van de andere Verdragsluitende Staten van het geschil geen kennis nemen zolang het aangewezen gerecht of de aangewezen gerechten zich niet onbevoegd hebben erklaard .

Het gerecht of de gerechten van een Verdragsluitende Staat waaraan in de oprichtingsakte van een trust bevoegdheid is toegekend , zijn bij uitsluiting bevoegd kennis te nemen van een vordering tegen het Tribunale amministrativo regionale del Lazio ) : Società italiana per l'industria degli zuccheri en Associazione nazionale bieticultori ( zaak 328/82 ) , Società generale di zuccherifici SA ( zaak 329/82 ) , SpA Cavarzere produzioni industriali ( zaak 330/82 ) , Società romana zucchero SpA ( zaak 331/82 ) , Società fondiaria industriale romagnola SpA ( zaak 332/82 ) , SpA zuccherificio e raffineria di Mizzana ( zaak 333/82 ) , Società zuccherificio del Molise SpA ( zaak 334/82 ) , Agricola industriale emiliana AIE SpA ( zaak 335/82 ) en SpA SOMESA ( zaak 336/82 ) tegen 1 . Cassa conguaglio zucchero , 2 . Ministerie van Land - en Bosbouw , 3 . Ministerie van Industrie , Handel en Ambacht .

(*) Tekst zoals deze is gewijzigd bij het Verdrag van 9 oktober 1978 inzake de toetreding van het Koninkrijk Denemarken , Ierland en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland - hierna " Toetredingsverdrag van 1978 " te noemen en bij het Verdrag van 25 oktober 1982 inzake de toetreding van de Helleense Republiek - hierna Toetredingsverdrag van 1982 " te noemen .

( 1 ) Tweede zin toegevoegd bij artikel 3 van het Toetredingsverdrag van 1978 .

( 2 ) Tweede alinea zoals deze is gewijzigd bij artikel 4 van het Toetredingsverdrag van 1978 en artikel 3 van het Toetredingsverdrag van 1982 .

( 3 ) Punt 2 zoals gewijzigd bij artikel 5 , derde lid , van het Toetredingsverdrag van 1978 .

( 4 ) Punt 6 toegevoegd bij artikel 5 , vierde lid , van het Toetredingsverdrag van 1978 .

( 5 ) Punt 7 toegevoegd bij artikel 5 , vierde lid , van het Toetredingsverdrag van 1978 .

( 6 ) Artikel toegevoegd bij artikel 6 van het Toetredingsverdrag van 1978 .

( 7 ) Tekst zoals deze is gewijzigd bij artikel 7 van het Toetredingsverdrag van 1978 .

( 8 ) Tekst zoals deze is gewijzigd bij artikel 8 van het Toetredingsverdrag van 1978 .

( 9 ) Artikel toegevoegd bij artikel 9 van het Toetredingsverdrag van 1978 .

( 10 ) Tekst zoals die is gewijzigd bij artikel 10 van het Toetredingsverdrag van 1978 .

( 11 ) Tekst zoals deze is gewijzigd bij artikel 11 van het Toetredingsverdrag van 1978 .