RESOLUTIE VAN DE RAAD EN VAN DE VERTEGENWOORDIGERS VAN DE REGERINGEN DER LID-STATEN IN HET KADER VAN DE RAAD BIJEEN,

van 29 juni 1995

betreffende de werkgelegenheid voor oudere werknemers

(95/C 228/01)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE EN DE VERTEGENWOORDIGERS VAN DE REGERINGEN DER LID-STATEN, IN HET KADER VAN DE RAAD BIJEEN,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,

Overwegende dat de demografische ontwikkeling voor oudere werknemers in de meeste Europese landen leidt tot een zorgwekkende situatie op het gebied van de werkgelegenheid;

Overwegende dat deze ontwikkeling verstrekkende economische en sociale gevolgen zal hebben voor wat betreft de uitgaven ter verbetering van de werking van de arbeidsmarkt, van de financiering van de pensioenen, alsmede van het evenwicht van de leeftijdsopbouw binnen de bedrijven;

Overwegende dat de regeringen, de sociale partners en het bedrijfsleven op deze ontwikkeling moeten vooruitlopen door bij voorbeeld de nadruk te leggen op deeltijdarbeid, op aanpassing van de arbeidsomstandigheden en op beroepsopleiding tijdens het gehele beroepsleven;

Gezien de acties die de Lid-Staten op deze gebieden al hebben ondernomen met name om eventuele hinderpalen voor de werkgelegenheid van ouderen weg te werken;

Overwegende dat sommige vormen van vervroegde uittreding in diverse Lid-Staten hebben geleid tot probleemsituaties voor oudere werknemers die een uitkering ontvangen in het kader van uiteenlopende en zich wijzigende regelingen, en tot een verlies van know-how in de bedrijven; dat de afschaffing van de overheidsstelsels van vervroegde pensionering de in sommige Lid-Staten geconstateerde steeds vroegere uittreding uit de arbeidsmarkt niet zal kunnen stoppen;

Overwegende dat in vele Lid-Staten stelsels van geleidelijke uittreding zijn ingevoerd; dat de overstap naar deeltijdarbeid voor oudere werknemers in dergelijke gevallen kan worden gecompenseerd door de aanwerving van kansarme werkzoekenden en jongeren;

Overwegende dat bij de organisatie van de arbeid rekening moet worden gehouden met de eisen van produktiviteit;

Overwegende dat rekening moet worden gehouden met de beschikbaarheid van de financiële middelen, de nationale prioriteiten en het evenwicht binnen de nationale stelsels;

Overwegende dat rekening moet worden gehouden met de specifieke nationale situatie wat betreft werkloosheid en bevolkingsopbouw;

Overwegende dat de ervaren oudere werknemer ook bijdraagt tot het noodzakelijke concurrentievermogen van het bedrijf, ook wanneer dit tot het midden- en kleinbedrijf (MKB) behoort;

Gezien de resolutie van het Europees Parlement van 24 februari 1994 over maatregelen ten behoeve van ouderen in de Europese Gemeenschap (1);

Gezien de conclusies van de Europese Raad van Essen van 9 en 10 december 1994, en met name de conclusie betreffende de werkgelegenheid,

I. BENADRUKKEN DE VOLGENDE BEGINSELEN:

1. De demografische ontwikkeling van vergrijzing van de beroepsbevolking heeft reeds geleid tot specifieke nationale maatregelen, maar brengt met zich dat er nog grotere inspanningen moeten worden gedaan om de arbeidsomstandigheden en de beroepsopleiding voor werknemers tijdens het tweede deel van hun beroepsleven aan te passen, mede rekening houdend met het concurrentievermogen van de ondernemingen.

2. Oudere werknemers moeten adequaat beloond worden en er moeten maatregelen worden genomen om te voorkomen dat zij van de arbeidsmarkt worden uitgesloten.

In dat verband moet in de betalingssystemen terdege rekening worden gehouden met de ervaring van de werknemers en in het algemeen recht worden gedaan aan de beroepsvaring;

II. VERZOEKEN DE LID-STATEN EN/OF DE SOCIALE PARTNERS, IN HET KADER VAN HUN RESPECTIEVE BEVOEGDHEDEN, OM:

3. een arbeidsorganisatie te bevorderen die de aanpassing van de werkplek van oudere werknemers mogelijk maakt en die hun ervaring optimaal benut, met name door de volgende maatregelen:

a) erop blijven toezien dat beter rekening wordt gehouden met de behoeften van de werknemers, met inbegrip van de oudere werknemers, op het stuk van gezondheid en de verenigbaarheid van werk en privéleven;

b) voortzetting van de inspanningen van de bedrijven op het gebied van de arbeidsomstandigheden en inaanmerkingneming van de specifieke behoeften van oudere werknemers, met name wanneer zij hun hele loopbaan onder moeilijke omstandigheden hebben gewerkt;

c) bevordering van de beroepsmobiliteit binnen het bedrijf, mede via voortgezette beroepsopleiding, tijdens het tweede deel van de loopbaan van de werknemers, wier werk zou moeten evolueren in de richting van taken die beter zijn afgestemd op hun situatie en meer recht doen aan hun ervaring;

d) adequate ondersteuningsregelingen te ontwikkelen voor werknemers voor wie beroepsopleiding het beginpunt van een tweede loopbaan kan zijn,

e) bevordering van de combinatie van perioden van werk, beroepsopleiding en, zo nodig, beroepsrevalidatie overeenkomstig de nationale wetten en/of praktijken;

4. alles in het werk te stellen om oudere werknemers overeenkomstig de nationale wetgevingen en/of praktijken te verzekeren van adequate middelen van bestaan, onder andere:

a) de schadeloosstelling van het toenemende aantal werknemers die hun baan hebben verloren;

b) de financiering van de vervroegde uittredingen eventueel door systemen welke de rechten die de werknemers tijdens hun beroepsleven hebben verworven, waarborgen;

5. overeenkomstig de nationale praktijken een beter gebruik te maken van vervroegde uittreding uit het actieve leven, met inachtneming van de opgedane ervaring bij voorbeeld door;

a) meer gebruik te maken van maatregelen op het stuk van de interne flexibiliteit, onder andere inzake de arbeidsduur, om de verdere herstructurering van bedrijven mogelijk te maken in een context van streven naar concurrentievermogen en herstel van de werkgelegenheid,

b) in voorkomend geval te trachten de stelsels van vervroegde uittreding met name te richten op werknemers die een lange loopbaan in een zwaar beroep achter zich hebben, of op de gevallen waarin collectieve ontslagen moeten worden begeleid;

6. de geleidelijke uittreding te vergemakkelijken, bij voorbeeld door voor oudere werknemers de mogelijkheid van deeltijdarbeid en activiteiten waarbij hun capaciteiten kunnen worden benut, te bevorderen, en daarbij toe te zien op de gelijke behandeling van werknemers die in een vergelijkbare positie verkeren, met name wat betreft de toegang tot sociale bescherming;

III. VERZOEKEN DE SOCIALE PARTNERS OM:

7. de voortgezette beroepsopleiding te ontwikkelen, die het beste middel is om de aanpassing van de werknemers aan de ontwikkelingen van technologie en produktiemethodes te bevorderen en de op dit gebied ontwikkelde initiatieven te ondersteunen, overeenkomstig Aanbeveling 93/404/EEG van de Raad van 30 juni 1993 betreffende de toegang tot voortgezette beroepsopleiding (1);

8. op passend niveau op de specifieke behoeften van oudere werknemers toegesneden maatregelen te treffen, om

a) in de voor oudere werknemers bestemde beroepsopleidingsprogramma's aangepaste pedagogische methodes in te voeren,

b) de begeleiding van jonge werknemers binnen en buiten het bedrijf (ook het MKB), evenals honoraire functies, aan te moedigen, zodat ervaren werknemers bij de opleiding worden betrokken door de overdracht van hun kennis aan jonge werknemers, bij voorbeeld via het leerlingwezen;

IV. VERZOEKEN DE LID-STATEN OM:

9. op basis van de behoeften van de diverse arbeidsmarkten passende maatregelen te treffen met als doel:

a) eventuele wettelijke en bestuursrechtelijke belemmeringen voor de tewerkstelling van oudere werknemers uit de weg te ruimen,

b) de werkgevers bewust te maken van de individuele en collectieve gevolgen van het ontslag van oudere werknemers,

c) de herintreding van oudere langdurig werklozen te vergemakkelijken door steun bij de indienstneming en door beroepsopleidingen die daadwerkelijke omscholing mogelijk maken,

d) de inspanningen op te voeren die met het beleid inzake arbeidsbemiddeling belaste instanties doen met betrekking tot de omscholing en herintreding van oudere werklozen,

e) wanneer de Staat als werkgever optreedt, positieve voorbeelden te geven inzake de inschakeling en handhaving van oudere werknemers in het arbeidsproces;

V. VERZOEKEN DE COMMISSIE OM:

in overleg met de Lid-Staten en uitgaande van de reeds bestaande communautaire programma's de uitwisseling van informatie, ervaringen en goede praktijken met betrekking tot de werkgelegenheid voor oudere werknemers te organiseren.

(1) PB nr. C 77 van 14. 3. 1994, blz. 24.

(1) PB nr. L 181 van 23. 7. 1993, blz. 37.