27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/1 
 I 
(Besluiten waarvan de publicatie vo orwaarde is voor de toepassing) 
Reglement nr. 17 van de Economische Commissi e voor Europa van de Verenigde Naties 
(VN/ECE) — Uniforme voorschrif ten voor de goedkeuring van vo ertuigen wat de stoelen, de 
bevestiging ervan en eventuele hoofdsteunen betreft 
 
 
Herziening 4 
 
Bevat de volledige geldige tekst tot en met: 
Wijzigingenreeks 07 — Datum van in werkingtreding: 6 augustus 1998 
Supplement 1 op wijzigingenreeks 07 — Datu m van inwerkingtreding: 17 november 1999 
Supplement 2 op wijzigingenreeks 07 — Datu m van inwerkingtreding: 13 januari 2000 
Corrigendum 1 op wijzigingenreeks 06 over eenkomstig mededeling C.N.655.1999.TREATIES-1 
van de depositaris van 19 juli 1999 Corrigendum 1 op wijzigingenreeks 07 over eenkomstig mededeling C.N.425.2000.TREATIES-1 
van de depositaris van 27 juni 2000 Corrigendum 1 op supplement 1 op wijzigi ngenreeks 07 overeenkomstig mededeling 
C.N.814.2001.TREATIES-1 van de de positaris van 23 augustus 2001 
Corrigendum 1 op herziening 4 van het reglement overeenkomstig mededeling 
C.N.165.2004.TREATIES-1 van de depositaris van 4 maart 2004 
Corrigendum 2 op herziening 4 van het reglement overeenkomstig mededeling 
C.N.1035.2004.TREATIES-1 van de de positaris van 4 oktober 2004 
 
 
 
L 373/2 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 1. TOEPASSINGSGEBIED 
  Dit reglement is van toepassing op de sterkt e van de stoelen en de bevestigingen en 
hoofdsteunen ervan, van voertui gen van de categorieën M
1 en N, en op de sterkte 
van stoelen en de bevestigingen en hoofdsteunen ervan, van voertuigen van de 
categorieën M 2 en M 3 die niet onder Reglement nr. 80, wijzigingenreeks 01, vallen 
(1)(2). 
 
 Het is eveneens van toepa ssing op het ontwerp van de achterkant van rugleuningen 
(2) en op inrichtingen die bestemd zijn om  inzittenden te beschermen tegen het 
risico dat bij een frontale botsin g van een voertuig van categorie M 1 door 
verplaatsing van bagage wordt veroorzaakt. 
  Het is niet van toepassing op klapstoelen en  zij- of achterwaarts gerichte stoelen, 
noch op de eventuele hoofdsteunen van deze stoelen. 
 2. DEFINITIES   In dit reglement wordt verstaan onder  2.1. "goedkeuring van een voertuig
": de goedkeuring van een voertuigtype wat de 
sterkte van de stoelen en de bevestigi ngen ervan, het ontwerp van de achterkant 
van de rugleuningen en de kenmerken van de hoofdsteunen ervan betreft; 
 2.2. "voertuigtype
": een categorie van motorvoertuige n die onderling niet  verschillen op 
essentiële punten zoals: 
 2.2.1. de constructie, vorm, afmetingen, materialen  en massa van de stoelen; de bekleding 
en kleur van de stoelen mag wel verschil len; verschillen in de stoelmassa van 
minder dan 5% zijn niet significant; 
 2.2.2. het type en de afmetingen van de verstel-, verplaatsings- en 
vergrendelingssystemen van de rugle uning, de stoelen en de delen ervan; 
 2.2.3. het type en de afmetingen van de stoelbevestigingen; 
 2.2.4. de afmetingen, het frame, de materialen en de vulling van hoofdsteunen; de kleur 
en bekleding mogen verschillen; 
 2.2.5. het type en de afmetingen van de verstel-, verplaatsings- en 
vergrendelingssystemen van de rugle uning, de stoelen en de delen ervan; 
 2.3. "stoel
": een constructie die al dan niet integreren d deel uitmaakt van de 
voertuigstructuur, incl usief bekleding, en die bestemd is  om zitplaats te bieden aan 
één volwassene.  Deze term heeft zowel betrekking op een individuele stoel als op een deel van een bank dat voor één persoon is bestemd; 
                         
1 Zoals gedefinieerd in bijlage 7 bij de Geconsolid eerde resolutie betreffe nde de constructie van 
voertuigen (R.E.3) (document TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2).  
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/3 
  
2.4. "bank ": een constructie, inclusief bekledi ng, die plaats biedt aan meer dan een 
volwassene; 
 2.5. "bevestiging
": het systeem waarmee de stoelconstr uctie aan de voert uigstructuur is 
bevestigd, inclusief de desbetreffende  delen van de voertuigstructuur; 
 2.6. "verstelsysteem
": een inrichting waarmee de st oel of een gedeelte ervan kan 
worden versteld om een stand te verkrijgen  die aan het postuur van de inzittende is 
aangepast;  hiermee is met name mogelijk: 
 2.6.1. verplaatsing in de lengterichting; 
 2.6.2. verstelling van de hoogte;  2.6.3. inclinatie;  2.7. "verplaatsingssysteem
": een inrichting waarmee een stoel of een deel ervan kan 
worden verplaatst en/of gedraaid zonder va ste tussenstand, om de toegang tot de 
ruimte achter de stoel te vergemakkelijken; 
 2.8. "vergrendelingssysteem
": een inrichting waarmee de z itplaats en de delen ervan in 
de gebruiksstand worden vergrendeld; 
 2.9. "klapstoel
": een extra stoel voor occasioneel gebruik, die gewoonlijk dichtgeklapt 
is; 
 2.10. "dwarsvlak
": het verticale vlak, loodrecht op he t middenlangsvlak van het voertuig; 
 2.11. "langsvlak
": een vlak evenwijdig aan het middenlangsvlak van het voertuig; 
 2.12. "hoofdsteun
": een inrichting die ten doel heef t de achterwaartse verplaatsing van 
het hoofd van een volwassen inzittende ten opzichte van zijn bovenlichaam te 
beperken om bij een ongeval het risico  van nekwervelletse ls te verkleinen; 
  2.12.1. "geïntegreerde hoofdsteun
": een hoofdsteun die door het bovenste deel van de 
rugleuning wordt gevormd. Hoofdsteunen di e aan de definities van de punten 
2.12.2 of 2.12.3 beantwoorden, maar die alleen met gebruik van gereedschap of na 
volledige verwijdering van de stoelbek leding kunnen worden losgemaakt van de 
stoel of de voertuigstructuur, beantwoorden aan deze definitie; 
 2.12.2. "verwijderbare hoofdsteun
": een hoofdsteun die bestaat uit een onderdeel dat van 
de stoel kan worden losgemaakt en z odanig is ontworpen dat het in de 
leuningconstructie kan worden gesch oven en actief kan worden vastgezet; 
 2.12.3.  "afzonderlijke hoofdsteun
": een hoofdsteun die bestaat uit een onderdeel dat van de 
stoel gescheiden is en zodanig is ontwor pen dat het in de voertuigstructuur kan 
worden geschoven en/of actief kan worden vastgezet; 
 
L 373/4 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 2.13.  "R-punt ": het in bijlage 3 bij dit reglement gedefinieerde referentiepunt van de 
zitplaats; 
 2.14.  "referentielijn
": de op de testpop in bijlage 3,  aanhangsel 1, figuur 1, aangegeven 
lijn. 
 2.15.   "scheidingssysteem
": delen of inrichtingen die, als aanvulling op de rugleuningen, 
ten doel hebben de inzittenden tegen verp laatsing van bagage te beschermen; een 
scheidingssysteem kan met na me bestaan uit netten of draadgaas boven het niveau 
van de rugleuningen als ze rechtop staan of neergeklap t zijn.  In het geval van 
voertuigen die met dergelijke delen of inrichtingen zijn uitgerust, worden 
hoofdsteunen als deel van het scheiding ssysteem beschouwd, voorzover ze tot de 
standaarduitrusting behoren. Een stoel die met een hoofdsteun is uitgerust, wordt 
op zichzelf echter niet als een  scheidingssysteem beschouwd. 
 3. GOEDKEURINGSAANVRAAG  3.1. De aanvraag om goedkeuring van een voert uigtype wordt door de voertuigfabrikant 
of door zijn gemachtigde ve rtegenwoordiger ingediend. 
 3.2. De aanvraag gaat vergezeld van de hier na genoemde documenten in drievoud en van 
de volgende stukken: 
 3.2.1. een gedetailleerde beschrijving van het voe rtuigtype wat het ontw erp van de stoelen 
en de bevestigingen en verstel-, verpla atsings- en vergrendelingssystemen ervan 
betreft; 
 3.2.1.1. een gedetailleerde beschrijving en/of teke ningen van het scheidingssysteem, indien 
het voertuig hiermee is uitgerust. 
 3.2.2. tekeningen van de stoelen en de beve stigingen en verstel- , verplaatsings- en 
vergrendelingssystemen ervan, op een passe nde schaal en met voldoende details; 
 3.2.3. in het geval van een stoel me t een verwijderbare hoofdsteun: 
 3.2.3.1. een gedetailleerde beschrijving van de hoof dsteun, waarbij met name de aard van de 
vullingsmaterialen moet worden vermeld; 
 3.2.3.2. een gedetailleerde beschrijving van het t ype steun en de montagedelen waarmee de 
hoofdsteun op de stoel wordt gemonteerd, en  de plaats waar deze delen zich 
bevinden. 
 3.2.4. In het geval van een afzonderlijke hoofdsteun: 
 3.2.4.1. een gedetailleerde beschrijving van de hoof dsteun, waarbij met name de aard van de 
vullingsmaterialen moet worden vermeld; 
 3.2.4.2. een gedetailleerde beschr ijving van de montagedelen waarmee de hoofdsteun op de 
voertuigstructuur wordt gemonteerd en de  plaats waar deze delen zich bevinden. 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/5 
  
3.3. Bij de voor de uitvoering van de goedkeuringstests vera ntwoordelijke technische 
dienst moet het volgende worden ingediend: 
 3.3.1. een voertuig dat representatief is voor he t goed te keuren voertu igtype of de delen 
van het voertuig die de technische dien st nodig acht voor de  goedkeuringstests; 
 3.3.2. een aanvullend stel van de stoelen waar mee het voertuig is uitgerust, met de 
bevestigingen ervan; 
 3.3.3. voor voertuigen die met hoofdsteunen zijn uitgerust of kunnen worden uitgerust, 
moet naast de in de punten 3.3.1 en 3.3.2 vermelde items, ook het volgende worden ingediend: 
 3.3.3.1. in het geval van verwijderbare hoofdste unen: een aanvullend st el van de stoelen 
waarmee het voertuig is uitgerust, me t de hoofdsteunen gemonteerd, en de 
bevestigingen van deze stoelen;  
 3.3.3.2. in het geval van afzonderlijke hoofdsteune n: een aanvullend stel van de stoelen 
waarmee het voertuig is uitgerust en de be vestigingen ervan, ee n aanvullend stel van 
de desbetreffende hoofdsteunen en het deel  van de voertuigstructuur waaraan de 
hoofdsteunen zijn bevestigd of een volledige structuur.  
 4. GOEDKEURING  4.1. Als het voertuig waarvoor krachtens d it reglement goedkeuring wordt aangevraagd, 
voldoet aan de relevante voorschriften (sto elen die met hoofdsteunen zijn uitgerust 
of kunnen worden uitgerust), wordt voor  dat voertuigtype goedkeuring verleend. 
 4.2. Aan elk goedgekeurd type wordt een goedkeuringsnummer toegekend.  De eerste 
twee cijfers (momenteel 07 voor wijzigingenreeks 07 van het reglement) geven de 
wijzigingenreeks aan met de recentste belangrijke technische wijzigingen die in het reglement zijn opgenomen op het ogenblik dat de goedkeuring wordt verleend.  
Dezelfde overeenkomstsluitende partij mag hetzelfde nummer niet toekennen aan 
een ander voertuigtype of aan hetzelfde voertuigtype, uitgerust met andere typen 
stoelen of hoofdsteunen of met stoelen die a nders op het voertuig zijn bevestigd (dit 
geldt zowel voor stoelen met als voor stoelen zonder hoofdsteunen). 
 4.3. Van de goedkeuring of de uitbreiding of weigering van de goedkeuring van een 
voertuigtype krachtens dit reglement wordt aan de overeenkomstsluitende partijen 
die dit reglement toepassen, mededeling gedaan door middel van een formulier volgens het model in bijla ge 1 bij dit reglement. 
 4.4. Op elk voertuig dat overeenstemt met een  voertuigtype waarvoor krachtens dit 
reglement goedkeuring is verleend, wordt op een opvallende en gemakkelijk bereikbare plaats die op het goedkeurin gsformulier is gespecificeerd, een 
internationaal goedkeuringsmerk aa ngebracht. Dit merk bestaat uit: 
 
L 373/6 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 4.4.1. een cirkel met daarin de letter "E", gevolgd door het nummer van het land dat de 
goedkeuring heeft verleend3//; 
 4.4.2. het nummer van dit reglement, gevolgd door de letter "R", een liggend streepje en 
het goedkeuringsnummer, rechts van de in punt 4.4.1 genoemde cirkel. 
 4.4.3. Indien een volgens de voorschriften va n de punten 5.1 en 5. 2 goedgekeurd voertuig 
echter voorzien is van een of meer stoele n die met hoofdsteunen zijn uitgerust of 
kunnen worden uitgerust, wordt het num mer van dit reglement gevolgd door de 
letters "RA".  Op het modelformulier in bijlage 1 bij dit reglement wordt vermeld welke stoelen van het voertuig met hoofds teunen zijn uitgerust of kunnen worden 
uitgerust.  Het merkteken geeft ook aan dat de overige stoelen van het voertuig, die 
niet met hoofdsteunen zijn uitgerust of kunnen worden uitgerust, zijn goedgekeurd 
volgens de voorschriften van punt 5.1 van dit reglement. 
 4.5. Indien het voertuig overeenstemt met een voertuigtype dat op basis van een of meer 
aan de overeenkomst gehechte reglementen is goedgekeurd in het land dat de goedkeuring krachtens dit reglement heeft verleend, hoeft het in punt 4.4.1 bedoelde symbool niet te worden herhaald; in  dat geval worden het nummer van het 
reglement, het goedkeuringsnummer en de aanvullende symbolen van alle 
reglementen op basis waarvan goedkeur ing is verleend in het land dat de 
goedkeuring krachtens dit re glement heeft verleend, in verticale kolommen rechts 
van het in punt 4.4.1 bedoelde symbool vermeld. 
 4.6. Het goedkeuringsmerk moet duidelijk  leesbaar en onuitwisbaar zijn. 
 4.7. Het goedkeuringsmerk wordt dicht bij of op het door de fabrikant aangebrachte 
gegevensplaatje van het voertuig aangebracht. 
 4.8. In bijlage 2 bij dit reglement word en voorbeelden van de opstelling van 
goedkeuringsmerken gegeven. 
 5.  VOORSCHRIFTEN  
                         
3/ 1 voor Duitsland, 2 voor Frankrijk, 3 voor Italië, 4 voor Nederland, 5 voor Zweden, 6 voor België, 7 voor 
Hongarije, 8 voor de Tsjechische Republiek, 9 voor Spanje, 10 voor Joegoslavië, 11 voor het Verenigd Koninkrijk, 12 
voor Oostenrijk, 13 voor Luxemburg, 14 voor Zwitserland, 15 (niet gebruikt), 16 voor Noorwegen, 17 voor Finland, 
18 voor Denemarken, 19 voor Roemenië, 20 voor Polen, 21 voor Portugal, 22 voor de Russische Federatie, 23 voor Griekenland, 24 voor Ierland, 25 voor Kroatië, 26 voor Slovenië, 27 voor Slowakije, 28 voor Wit-Rusland, 29 voor 
Estland, 30 (niet gebruikt), 31 voor Bosnië en Herzegovina, 32 voor Letland, 33 (niet gebruikt), 34 voor Bulgarije, 35 
(niet gebruikt), 36 voor Litouwen, 37 voor Turkije, 38 (niet gebruikt), 39 voor Azerbeidzjan, 40 voor de Voormalige 
Joegoslavische Republiek Macedonië, 41  (niet gebruikt), 42 voor de Eur opese Gemeenschap (goedkeuring wordt 
verleend door de lidstaten door middel van hun respectieve ECE-symbool), 43 voor Japan, 44 (niet gebruikt), 45 voor Australië, 46 voor Oekraïne, 47 voor Zuid-Afrika en 48 voor Nieuw-Zeeland.   De daaropvolgende nummers zullen 
worden toegekend aan andere landen in de chronologische volgorde waarin zij de Overeenkomst betreffende het 
aannemen van eenvormige technische voorschriften die van toepassing zijn op voertuigen op wielen, uitrustingsstukken en onderdelen die in een voertuig op wielen kunnen worden gemonteerd of gebruikt en de 
voorwaarden voor wederzijdse erkenning van overeenkomstig  deze voorschriften verleend e goedkeuringen ratificeren 
of tot deze overeenkomst toe te treden en de aldus toegekende nummers zullen door de  secretaris-generaal van de 
Verenigde Naties aan de overeenkomstsl uitende partijen worden meegedeeld.  
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/7 
 5.1. Algemene voorschriften voor alle st oelen van voertuigen van categorie M 1 4// 
 5.1.1. Elk verstel- en verplaatsingssysteem moet met een automatisch 
vergrendelingssysteem zijn uitgerust. Vergendelingssystemen voor armsteunen of 
andere comfortvoorzieningen zijn niet noodzakelijk geïnstalleerd, tenzij deze 
voorzieningen bij een botsing een extra risico van letsels voor de inzittenden van het 
voertuig inhouden. 
  
5.1.2. Het bedieningsorgaan om de in punt 2.7 ve rmelde inrichting te ontgrendelen, moet 
zich aan de buitenkant van de  stoel bevinden die dicht bij de deur is geplaatst. Het 
moet gemakkelijk bereikbaar zijn, zelfs voor de persoon op de stoel die zich vlak achter de stoel in kwestie bevindt. 
 5.1.3. De achterkant van de stoelen die zich in  gebied 1 bevinden, zoals gedefinieerd in 
punt 6.8.1.1, moet volgens de voorschriften van bijlage 6 bij dit reglement de 
energieabsorptietest doorstaan. 
 5.1.3.1. Als tijdens de tests die volgens de proce dure van bijlage 6 worden uitgevoerd, de 
vertraging van het hoofd gedurende niet m eer dan 3 ms meer dan 80 g bedraagt, is 
aan dit voorschrift voldaan. Tijdens en na de test mogen bovendien geen gevaarlijke 
randen ontstaan. 
 5.1.3.2. De voorschriften van punt 5.1.3 zijn niet van toep assing op de achte rste stoelen of 
op stoelen die met de rug tegen elkaar zijn geplaatst. 
 5.1.4. Het oppervlak van de achterkant van de stoelen mag geen gevaarlijke oneffenheden 
of scherpe randen vertonen die het risico van letsels of de ernst van deze letsels 
kunnen vergroten. Aan dit voorschrift is vol daan als het oppervla k van de achterkant 
van de stoelen na de in punt 6.1 gespecifi ceerde tests een kromtestraal vertoont van 
minstens:  
  2,5 mm in gebied 1,  5,0 mm in gebied 2,  3,2 mm in gebied 3.   Deze gebieden zijn gedefinieerd in punt 6.8.1.  5.1.4.1. Dit voorschrift geldt niet voor:  5.1.4.1.1. de delen van deze gebieden die minder dan 3,2 mm uitsteken boven het omliggende 
oppervlak en stompe randen vertonen, voorzover de hoogte van het uitsteeksel niet meer dan de helft van zijn breedte bedraagt; 
 5.1.4.1.2. de achterste stoelen en met de r ug tegen elkaar geplaatste stoelen; 
 
                         
4/ Voertuigen van categorie M 2 die krachtens dit reglement i.p.v.  krachtens Reglement nr. 80 zijn 
goedgekeurd (overeenkomstig punt 1.2 van dat reglement), moeten eveneens aan de voorschriften van dit 
punt voldoen.  
L 373/8 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 5.1.4.1.3. de achterkant van stoelen die zich onder een horizontaal vlak bevinden dat door het 
laagste R-punt van elke stoe lenrij loopt. (Als de  stoelenrijen ve rschillende hoogtes 
hebben, wordt het vlak, beginnende vanaf de achterste stoelenrij,  omhoog of omlaag 
gekanteld zodat het een verticale trap door het R-punt van de voorliggende stoelenrij 
vormt); 
 5.1.4.1.4. delen zoals "flexibel draadgaas".  
5.1.4.2. In het in punt 6.8.1.2 gedefinieerde gebi ed 2 moet de kromtestraal van de 
oppervlakken minstens 2,5 mm en hoogste ns 5 mm bedragen, voorzover deze 
oppervlakken de in bijlage 6 bij dit reglement voorgeschr even energieabsorptietest 
doorstaan. Deze oppervlakken moeten bovendie n bekleed zijn om direct contact 
tussen het hoofd en de stoe lconstructie te voorkomen. 
 5.1.4.3. Als de bovenvermelde gebieden delen beva tten die bekleed zijn met materiaal dat 
zachter is dan 50 Shore A, zijn bovenvermel de voorschriften alleen van toepassing 
op de stijve delen, met uitzondering va n de voorschriften betreffende de 
energieabsorptietest volgens bijlage 6. 
 5.1.5. Tijdens of na de in de punten 6.2 en 6.3 voorgeschreven  tests mogen het stoelframe, 
de stoelbevestigingen en de verstel-, ve rplaatsings- en verg rendelingssystemen 
ervan geen gebreken vertonen. Perman ente vervormingen, inclusief breuken, 
worden niet als gebreken beschouwd als ze het risico van letsel s bij botsingen niet 
vergroten en als de voorgeschrev en belastingen werden doorstaan. 
 5.1.6. Tijdens de in punt 6.3 en bijlage 9, punt  2.1, beschreven tests mag zich geen 
ontgrendeling van het verg rendelingssysteem voordoen. 
 5.1.7. Na de test moeten de ve rplaatsingssystemen die de toegang voor de inzittenden 
mogelijk maken of vergemakkelijken, nog stee ds functioneren; ze moeten minstens 
een keer kunnen worden ontgrendeld en mo eten het mogelijk maken de stoel of het 
deel van de stoel waarvoor ze zijn bestemd, te verplaatsen. 
  Alle overige verstel- en verplaatsingssystemen en de vergrendelingssystemen ervan 
hoeven niet meer te functioneren. 
  Met hoofdsteunen uitgeruste  stoelen voldoen aan de vo orschriften van punt 6.2 
inzake de sterkte van de rugleuningen en de  stoelvergendelingssystemen als de stoel 
of de rugleuning na de tests van punt 6.4.3.6 geen breuken vert oont; indien dit wel 
het geval is, moet worden aangetoond dat de stoel aan de voor schriften van punt 6.2 
kan voldoen. 
  In het geval van stoelen (banken) met meer zitplaatsen dan hoofdsteunen, wordt de 
test van punt 6.2 uitgevoerd. 
 5.2.  Algemene voorschriften voor stoele n van voertuigen van de categorieën N
1, N 2 and 
N3 en voor stoelen van voertui gen van de categorieën M 2 en M 3 die niet onder 
Reglement nr. 80 vallen  
 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/9 
 5.2.1.  De stoelen en banken moeten stev ig aan het voertuig zijn bevestigd. 
 5.2.2.  Verschuifbare stoelen en banken moeten automatisch in alle beschikbare standen 
kunnen worden vergrendeld. 
 5.2.3.  Verstelbare rugleuningen moeten in alle beschikbare standen kunnen worden 
vergrendeld. 
 
5.2.4.  Alle stoelen die voorwaarts kunnen worden gekanteld of met wegklapbare 
rugleuningen zijn uitgerust, moeten automatisch in de normale stand worden vergrendeld. 
 5.3.  Montage van de hoofdsteunen
 
 5.3.1.  In elk voertuig van categorie M
1 wordt een hoofdsteun gemonteerd op elke stoel die 
zich aan de buitenkant bevi ndt. Met hoofdsteunen uitgeruste  stoelen die bestemd zijn 
om op andere zitplaatsen of in andere voert uigcategorieën te worden geïnstalleerd, 
kunnen eveneens krachtens dit reglement worden goedgekeurd. 
 5.3.2.  In elk voertuig van categorie M
2 met een maximummassa van 3 500 kg en in elk 
voertuig van categorie N 1 wordt een hoofdsteun gemonteerd op elke stoel die zich 
aan de buitenkant bevindt; de in dergel ijke voertuigen gem onteerde hoofdsteunen 
moeten aan de voorschriften van Re glement nr. 25, wijzigingenreeks 03, 
beantwoorden. 
 5.4. Bijzondere voorschriften voor  stoelen die met hoofdsteunen zijn uitgerust of kunnen 
worden uitgerust  
 5.4.1. De aanwezigheid van de hoofdsteun mag geen extra gevaar opleveren voor de 
inzittenden van het voertuig. In het bijzonder mag hij in geen enkele gebruiksstand 
gevaarlijke oneffenheden of scherpe randen vertonen die het risico of de ernst van verwondingen voor de inzittenden kunnen vergroten. 
 5.4.2. De delen van de voor- en achterkant van de in gebied 1 gesitueerde hoofdsteunen, 
zoals gedefinieerd in punt 6.8.1.1.3, moeten de energieabsorptietest doorstaan. 
 5.4.2.1. Als tijdens de tests die volgens de proce dure van bijlage 6 worden uitgevoerd, de 
vertraging van het hoofd gedurende maximaal  3 ms meer dan 80 g bedraagt, is aan 
dit voorschrift voldaan. Tijdens en na de test mogen bovendien geen gevaarlijke 
randen ontstaan. 
 5.4.3. Delen van de voor- en achterkant van in  gebied 2 gesitueerde hoofdsteunen, zoals 
gedefinieerd in punt 6.8.1.2.2, mo eten zodanig zijn bekleed dat geen direct contact 
tussen het hoofd en de onderdelen van de structuur kan ontstaan en dat aan de 
voorschriften van punt 5.1.4 die van toepassing zijn op de achterkant van stoelen in 
gebied 2, is voldaan. 
 
L 373/10 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 5.4.4. De voorschriften van de punten 5.4.2 en 5.4.3 zijn niet van toepassing op de 
achterkant van hoofdsteunen die ontworpen zijn om te worden gemonteerd op 
stoelen waarachter zich  geen stoel bevindt. 
 5.4.5. De hoofdsteun wordt zodanig aan de stoel of voertuigstructuur bevestigd dat geen 
stijve en gevaarlijke delen uit de bekledi ng van de hoofdsteun of uit de bevestiging 
van de hoofdsteun aan de rugleuning steken ten gevolge van de druk die tijdens de 
test door het hoofd wordt uitgeoefend. 
 
5.4.6. Als de technische dienst hiermee instem t, wordt een met een hoofdsteun uitgeruste 
stoel geacht aan de voorschriften van punt 5.1.3 te voldoen als hij aan de voorschriften van punt 5.4.2 voldoet. 
 5.5. Hoogte van de hoofdsteunen
 
 5.5.1. De hoogte van de hoofdsteunen wordt overeenkomstig punt 6.5 gemeten.  5.5.2. Voor niet in de hoogte verstelbare hoofdsteunen bedraagt de hoogte minstens 800 
mm voor stoelen vóór en minstens  750 mm voor andere stoelen. 
 5.5.3. Voor in de hoogte ve rstelbare hoofdsteunen: 
 5.5.3.1. bedraagt de hoogte minstens 800 mm voor stoelen vóór en minstens 750 mm voor 
andere stoelen; deze waarde wordt verkregen in een sta nd tussen de hoogste en de 
laagste stand; 
 5.5.3.2. mag de hoogte voor geen enkele gebr uiksstand minder dan 750 mm bedragen; 
 5.5.3.3. van andere dan de stoelen vóór, mag het m ogelijk zijn de hoofdsteunen in een stand 
te plaatsen waarbij de hoogte minder da n 750 mm bedraagt, voorzover het voor de 
inzittende duidelijk is dat he t niet de bedoeling is de hoofdsteun in deze stand te 
gebruiken;  
 5.5.3.4. van stoelen vóór, mogen de hoofdsteunen zich  automatisch verplaatsen in een stand 
waarbij de hoogte minder dan 750 mm bedr aagt wanneer de stoel niet bezet is, 
voorzover ze ook automatisch terugkeren na ar de gebruiksstand wanneer iemand op 
de stoel plaatsneemt. 
 5.5.4. Om voldoende ruimte te laten tussen de  hoofdsteun en het binnenoppervlak van het 
dak, de ruiten of andere delen van de voert uigstructuur mogen de in de punten 5.5.2 
en 5.5.3.1 vermelde afmetingen minder dan 800 mm bedragen in het geval van 
stoelen vóór en minder dan 750 mm in het geval van andere stoelen; deze vrije 
ruimte mag echter niet meer dan 25 mm be dragen. Dit geldt voor alle stoelen die met 
verstel- en/of verplaatsingssystemen zijn  uitgerust. Bij wijze van uitzondering op 
punt 5.5.3.2 mogen deze stoelen geen enke le gebruiksstand hebben waarbij de 
hoogte minder dan 700 mm bedraagt. 
 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/11 
 5.5.5. Bij wijze van uitzondering op de in punt 5.5.2 en 5.5.3.1 vermelde voorschriften 
inzake hoogte, mag de hoogte van hoofdsteunen die voor centrale stoelen of zitplaatsen achter zijn ontworpe n, niet minder dan 700 mm bedragen. 
 5.6. In het geval van een stoel die met een hoofdsteun kan worden uitgerust, moet 
worden nagegaan of aan de voorschrifte n van de punten 5.1.3 en 5.4.2 is voldaan. 
 5.6.1. In het geval van een in de hoogte verste lbare hoofdsteun mag de hoogte van het deel 
van de inrichting waar het hoofd tegen ru st, gemeten overeenkomstig punt 6.5, niet 
minder dan 100 mm bedragen. 
 5.7. In het geval van een niet in de hoogte verstelbare hoofdsteun ma g de ruimte tussen 
de rugleuning en de hoofdsteun niet meer  dan 60 mm bedragen. De afstand tussen 
de laagste stand van een in de hoogte vers telbare hoofdsteun en de bovenkant van de 
rugleuning mag niet meer dan 25 mm bedr agen. In het geval van in de hoogte 
verstelbare stoelen of banken met af zonderlijke hoofdsteunen, moet worden 
nagegaan of de stoel of bank in elke  stand aan dit voorsc hrift beantwoordt. 
 5.8. In het geval van hoofdsteunen die een integrerend deel uitmaken van de rugleuning 
moet het volgende gebied worden beschouwd: 
  boven een vlak loodrecht op de referentie lijn, op een afstand van 540 mm van het R-
punt; 
  tussen twee verticale langs vlakken, door een punt op een afstand van 85 mm aan 
elke kant van de referentielijn. Dit gebied  mag een of meer openingen omvatten die, 
ongeacht hun vorm, een afstand "a" van meer dan 60 mm vertonen, gemeten overeenkomstig punt 6.7, voorzover na de  aanvullende test van punt 6.4.3.3.2 nog 
steeds aan de voorschrifte n van punt 5.11 is voldaan. 
 5.9. In het geval van in de hoogte verstelb are hoofdsteunen mag het deel van de 
inrichting dat dienst doet als hoofdste un een of meer openingen omvatten die, 
ongeacht hun vorm, een afstand "a" van meer dan 60 mm vertonen, gemeten overeenkomstig punt 6.7, voorzover na de  aanvullende test van punt 6.4.3.3.2 nog 
steeds aan de voorschrifte n van punt 5.11 is voldaan. 
 5.10. De hoofdsteun moet voldoende breed zijn om goede steun te verlenen voor het 
hoofd van een persoon die normaal op de  stoel heeft plaatsgenomen. Zoals 
vastgesteld volgens de pro cedure van punt 6.6 bestrijkt de hoofdsteun een gebied 
van minstens 85 mm aan elke kant van het verticale middenvlak van de stoel 
waarvoor de hoofdsteun is bestemd. 
 5.11. De hoofdsteun en de bevestigingen erva n moeten van dien aard zijn dat de 
hoofdsteun een maximale achterwaartse ve rplaatsing van het hoofd (X) van minder 
dan 102 mm toestaat, gemeten volgens de statische procedure van punt 6.4.3. 
 5.12. De hoofdsteun en de bevestigingen ervan mo eten sterk genoeg zijn om de in punt 
6.4.3.6 gespecificeerde belasting te doorstaan z onder te breken. In het geval van in 
de rugleuning geïntegreerde hoofdsteunen zijn de voorschriften van dit punt van 
L 373/12 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 toepassing op het deel van de rugleuningcons tructie boven een vlak dat loodrecht op 
de referentielijn staat, op een afstand van 540 mm van het R-punt. 
 5.13. Het moet onmogelijk zijn verstelbare hoofdsteunen boven de 
maximumgebruikshoogte in te stellen, be halve als de gebruiker hiervoor een 
doelbewuste handeling moet uitvoeren die verschilt van alle handelingen die nodig 
zijn voor het verstellen van de hoofdsteun. 
 
5.14. De rugleuning en de vergrendelingssyst emen voldoen aan de st erktevoorschriften 
van punt 6.2 als de stoel of de rugleuni ng na de tests van pu nt 6.4.3.6 geen breuken 
vertoont; indien dit wel het geval is, moet  worden aangetoond dat de stoel aan de 
voorschriften van 6.2 kan voldoen. 
 5.15.  Bijzondere voorschriften voor de beschermi ng van de inzittenden tegen verplaatsing 
van bagage  
 5.15.1.  Rugleuningen     Rugleuningen en/of hoofdsteunen die zodani g zijn geplaatst dat ze de voorste grens 
van het bagagecompartiment vormen, waarb ij alle stoelen zich in de door de 
fabrikant aangegeven normale gebruiksstand bevinden, moeten sterk genoeg zijn om 
de inzittenden bij een front ale botsing tegen verplaatsing van bagage te beschermen. 
Aan dit voorschrift is voldaan als, tijdens en na de test van bijlage 9, de stand van de rugleuningen en de plaats van de verg endelingssystemen niet verandert. De 
rugleuningen en de bevestigingen ervan mogen wel vervormen tijdens de test, voorzover de voorste omtrek van de de len van de geteste rugleuning en/of 
hoofdsteunen die harder zijn dan 50 Shore A zich niet verplaatsen tot vóór een 
verticaal vlak door: 
 
a) een punt dat zich op 150 mm vóór he t R-punt van de desbetreffende stoel 
bevindt, wat de delen van de hoofdsteun betreft; 
 b) een punt dat zich op 100 mm vóór he t R-punt van de desbetreffende stoel 
bevindt, wat de delen van de rugleuning betreft; 
 hierbij wordt geen rekening gehouden met de terugslagfasen van de testblokken. 
 In het geval van geïntegreerde hoofdsteunen wordt de grens tussen de hoofdsteun en 
de rugleuning bepaald door het vlak loodr echt op de referentielijn, op een afstand 
van 540 mm van het R-punt.  Voor alle zitplaatsen die de voorste grens van het bagagecompartiment vormen, 
worden alle metingen in het middenlangsvlak  van de desbetreffende stoel of zitplaats 
uitgevoerd. 
  Tijdens de in bijlage 9 beschreven test  bevinden zich drie testblokken achter de 
desbetreffende rugleuning(en). 
 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/13 
 5.15.2.  Scheidingssystemen 
   Op verzoek van de fabrikant mag de test van bijlage 9 worden uitgevoerd met 
geïnstalleerde scheidingssystemen, voorzover deze systemen tot de standaarduitrusting van het desb etreffende voertuigtype behoren. 
   Scheidingssystemen die bestaan uit draa dgaas boven de rugle uningen in hun normale 
gebruiksstand, worden overeenkoms tig punt 2.2 van bijlage 9 getest. 
 
  Aan dit voorschrift is voldaan als de sc heidingssystemen tijdens de test op hun plaats 
blijven. De scheidingssystemen mogen wel vervormen tijdens de test, voorzover de voorste omtrek van het scheidingssysteem  (inclusief delen van de geteste 
rugleuning(en) en/of hoofdsteun(en) die hard er zijn dan 50 Shore A) zich niet 
verplaatst tot vóór een  verticaal vlak door: 
 
a) een punt dat zich op 150 mm vóór he t R-punt van de desbetreffende stoel 
bevindt, wat de delen van de hoofdsteun betreft; 
 b) een punt dat zich op 100 mm vóór he t R-punt van de desbetreffende stoel 
bevindt, wat de delen van de r ugleuning en alle delen van het 
scheidingssysteem, behalv e de hoofdsteun, betreft . 
  In het geval van geïntegreerde hoofdsteunen is de grens tussen de hoofdsteun en de 
rugleuning gedefinieerd in punt 5.15.1. 
  Voor alle zitplaatsen die de voorste  grens van het bagagecompartiment vormen, 
worden alle metingen in het middenlangsvlak  van de desbetreffende stoel of zitplaats 
uitgevoerd. 
  Na de test mogen geen gevaarlijke oneffenheden of scherpe randen worden 
vastgesteld die het risico van letsels of de ernst va n deze letsels kunnen vergroten. 
 5.15.3.  De voorschriften van de punten 5.13.1 en 5.13.2 zijn niet van toepassing op 
bagagebevestigingssystemen die bij een botsing automatisch worden geactiveerd.  De fabrikant moet tot tevredenheid van de technische dienst aantonen dat de 
bescherming die door dergelijke systemen wo rdt geboden gelijkwaardig is aan de in 
de punten 5.15.1 en 5.15.2 beschreven bescherming. 
 
L 373/14 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 6. TESTS 
 6.1. Algemene specificaties voor alle tests
 
 6.1.1. Indien de rugleuning verstelbaar is, moet zij worden vergrendeld in een stand die zo 
dicht mogelijk een achterwaartse inclinatie van 25° ten opzichte van de bovenlichaamsreferentielijn van de in bijla ge 3 beschreven testpop benadert, tenzij 
anders gespecificeerd door de fabrikant. 
 
6.1.2. Wanneer twee stoelen, inclusief het verg rendelingsmechanisme en de installatie 
ervan, identiek of symmetrisch zijn, hoeft de technische di enst slechts één stoel te 
testen. 
 6.1.3. In het geval van stoelen met verstelbar e hoofdsteunen worden de tests uitgevoerd 
met de hoofdsteunen in de meest ongunstig e stand waarmee ze met behulp van het 
verstelsysteem kunnen worden geplaatst (meestal is dit de hoogste stand). 
 6.2. Test van de sterkte van de rugleu ning en de verstelsystemen ervan
 
 6.2.1. Via een onderdeel dat de rug van de in bi jlage 3 bij dit reglement afgebeelde testpop 
simuleert, wordt achterwaarts in de leng terichting een kracht met een moment van 
530 Nm ten opzichte van het R-punt uitg eoefend op het bovenste deel van het 
rugleuningframe. In het geval van een bank, waarbij het volledige frame (inclusief 
dat van de hoofdsteunen) of een deel er van voor meer dan een zitplaats wordt 
gebruikt, worden alle zitplaatsen simultaan getest. 
 6.3. Test van de sterkte van de  stoelbevestigingen en de ve rstel-, vergrendelings- en 
verplaatsingssystemen  
 6.3.1. Gedurende 30 ms wordt in de lengterich ting een horizontale vertragingskracht van 
minstens 20 g in voorwaartse richting uitg eoefend op de volledige carrosserie van 
het voertuig, overeenkomstig de voorschrif ten van bijlage 7, punt 1.  Op verzoek 
van de fabrikant mag als alternatief de in  het aanhangsel bij bijlage 9 beschreven 
testimpuls worden gebruikt. 
 6.3.2. Overeenkomstig de voorschriften van punt 6.3.1 wordt achter waarts in de 
lengterichting een vertra gingskracht uitgeoefend. 
 6.3.3. Voor alle stoelstanden wordt nagegaan of aan de voorschriften van de punten 6.3.1 
en 6.3.2 is voldaan. In het geval van stoe len met verstelbare hoofdsteunen worden 
de tests uitgevoerd met de hoofdsteunen in de meest ongunstige stand waarmee ze 
met behulp van het verstelsysteem kunnen worden geplaatst (meestal is dit de 
hoogste stand). Tijdens de test wordt de st oel zo geplaatst dat de ontgrendeling van 
de vergrendelingssystemen niet door ex terne factoren kan worden verhinderd. 
  Deze voorwaarden zijn vervuld als de st oel in de volgende standen is getest: 
  de stoel wordt in de lengterichting een stand of 10 mm naar achteren geplaatst ten 
opzichte van de meest vooru itgeschoven normale rijstand of ten opzichte van de 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/15 
 door de fabrikant aangegeven gebruiksst and (voor stoelen die afzonderlijk in 
verticale richting kunnen worden versteld, wordt het zitkussen in de hoogste stand 
geplaatst); 
  de stoel wordt in de lengterichting een stand of 10 mm voorw aarts geplaatst ten 
opzichte van de meest achteru itgeschoven normale rijstand of ten opzichte van de 
door de fabrikant aangegeven gebruiksst and (voor stoelen die afzonderlijk in 
verticale richting kunnen worden versteld, wordt het zitkussen in  de laagste stand 
geplaatst). Indien punt 6.3.4 va n toepassing is, moet ook aan de voorschriften van 
dat punt zijn voldaan. 
 6.3.4. Indien de vergrendelingssystemen zodanig z ijn geplaatst dat, voor andere dan de in 
punt 6.3.3 vastgestelde stoelstanden, de  verdeling van de krachten op de 
vergrendelingssystemen en stoelbevestigingen minder guns tig zou zijn dan bij de 
twee in punt 6.3.3 vastgestelde configurat ies, worden de tests met deze minder 
gunstige configuratie uitgevoerd. 
 6.3.5. De testvoorwaarden van punt 6.3.1 zijn even eens vervuld indien de tests op verzoek 
van de fabrikant worden vervangen door een  botstest van het complete voertuig in 
rijklare toestand tegen een vaste hindernis,  zoals vastgesteld in punt 2 van bijlage 7 
bij dit reglement. In dat geval wordt de stoel in de stand geplaatst waarbij de 
verdeling van de krachten op het beve stigingssysteem het meest ongunstig is, 
overeenkomstig de punten 6.1.1, 6.3.3 en 6.3.4. 
 6.4. Test van de prestaties van de hoofdsteun
 
 6.4.1. Indien de hoofdsteun verste lbaar is, wordt hij met het ve rstelsysteem in de meest 
ongunstige stand geplaatst (meestal is dit de hoogste stand). 
 6.4.2. In het geval van een bank, waarbij het volledige frame (inclusief dat van de 
hoofdsteunen) of een deel ervan voor meer dan een zitplaats word t gebruikt, worden 
alle zitplaatsen simultaan getest. 
 6.4.3. Test
 
 6.4.3.1. Alle lijnen, inclusief de projecties van de  referentielijn, worden in het verticale 
middenvlak van de desbetreffende stoel of z itplaats getrokken (zie bijlage 5 bij dit 
reglement). 
 6.4.3.2. De verplaatste referentielijn wordt bep aald door op het deel dat de rug van de in 
bijlage 3 bij dit reglement vermelde te stpop simuleert, een kracht met een 
achterwaarts moment van 373 Nm  om het R-punt uit te oefenen. 
 6.4.3.3. Met behulp van een hoofdvormige bol me t een diameter van 165 mm wordt een 
kracht met een moment van 373 Nm om het R-punt uitgeoefend in een rechte hoek 
ten opzichte van de verplaatste referentie lijn en op een afstand van 65 mm onder de 
bovenkant van de hoofdsteun, waarbij de referentielijn in de in punt 6.4.3.2 vastgestelde verplaatst e positie wordt gehouden. 
 
L 373/16 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 6.4.3.3.1. Als de in punt 6.4.3.3 vermelde kracht niet op een afstand van 65 mm onder de 
bovenkant van de hoofdsteun kan worden uitgeoefend omdat de hoofdsteun op die 
plaats een opening vertoont, mag deze afstan d worden verkleind zodat de as van de 
kracht door de middellijn loopt van het fram eonderdeel dat zich het dichtst bij de 
opening bevindt. 
 6.4.3.3.2. In de in de punten 5.8 en 5.9 vermelde gevallen wordt de test herhaald door, met 
behulp van een bol met een diameter va n 165 mm, op elke opening een kracht met 
de volgende kenmerken uit te oefenen: 
  door het zwaartepunt van de smalste deel  van de opening, langs dwarsvlakken die 
evenwijdig zijn met de referentielijn; en 
  met een moment van 373 Nm om het R-punt.  6.4.3.4. Evenwijdig aan de verpla atste referentielijn word t een raaklijn Y aan de 
hoofdvormige bol bepaald. 
 6.4.3.5. De in punt 5.11 vastgestelde afstand X tu ssen de raaklijn Y en de verplaatste 
referentielijn wordt gemeten. 
 6.4.3.6. Om de doeltreffendheid van de hoofdsteun te bepalen, wordt de in de punten 6.4.3.3 
en 6.4.3.3.2 vermelde belasting verhoogd to t 890 Nm, tenzij de stoel of de 
rugleuning reeds eerder breuken vertoont. 
 6.5. Bepaling van de hoogte van de hoofdsteun
 
 6.5.1. Alle lijnen, inclusief de projectie van de  referentielijn, worden in het verticale 
middenvlak van de desbetreffende stoel of zitplaats getrokken, waarbij de omtrek 
van de hoofdsteun en de rugleuning door het snijpunt van dit vlak met de stoel 
wordt bepaald (zie figuur 1 van bijlage 4 bij dit reglement). 
 6.5.2. De in bijlage 3 bij dit reglement beschr even testpop wordt in een normale positie op 
de stoel geplaatst. 
 6.5.3. Voor de desbetreffende stoel wordt de pr ojectie van de refere ntielijn van de in 
bijlage 3 bij dit reglement afgebeelde testpop vervolgens in het in punt 6.4.3.1 
gespecificeerde vlak getrokken. 
  De raaklijn S aan de bovenkant va n de hoofdsteun wordt loodrecht op de 
referentielijn getrokken. 
 6.5.4. De afstand "h" van het R-punt tot de raakl ijn S geeft de hoogte weer die in acht moet 
worden genomen bij de toepassing van de voorschriften van punt 5.5. 
 6.6. Bepaling van de breedte van de hoofdsteun
 
 (zie punt 2 van bijlage 4 bij dit reglement)  
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/17 
 6.6.1. Het vlak S1, loodrecht op de referentiel ijn en op een afstand van 65 mm onder de in 
punt 6.5.3 gedefinieerde raaklijn S, bepaalt het door de omtrek C begrensde deel van 
de hoofdsteun. 
 6.6.2. De afstand "L", gemeten in het vlak S1 tussen de verticale langsvlakken P en P', is 
de breedte van de hoofdsteun waarmee re kening moet worden gehouden bij de 
toepassing van de voorschriften van punt 5.10. 
 
6.6.3. Zo nodig wordt de breedte van de hoof dsteun eveneens bepaald in het vlak 
loodrecht op de referentielijn en op een  afstand van 635 mm boven het R-punt van 
de stoel; deze afstand wordt la ngs de referentielijn gemeten. 
 6.7. Bepaling van de afstand "a" met be trekking tot openingen in hoofdsteunen
 
 (zie bijlage 8 bij dit reglement)  6.7.1. Met behulp van een bol met een diameter van 165 mm wordt voor elke opening de 
afstand "a" vastgesteld aan de voorkant van de hoofdsteun. 
 6.7.2. De bol wordt, zonder een kracht uit te oefenen, met de opening in aanraking 
gebracht op het punt waarop de bol het verst in de opening kan binnendringen. 
 6.7.3. "a" is de afstand tussen de  twee raakpunten van de bol met de rand van de opening 
en wordt in aanmerking genomen voor de beoordeling van de bepalingen van de 
punten 5.8 en 5.9. 
 6.8. Tests voor het bepalen van de energieabso rptie op de rugleuning en de hoofdsteun
 
 6.8.1. De te testen oppervlakken va n de achterste delen van de stoelen bevinden zich in de 
hierna gedefinieerde gebi eden die door een bol met een diameter van 165 mm 
kunnen worden geraakt wanneer de st oel in het voertuig is gemonteerd. 
 6.8.1.1. Gebied 1  6.8.1.1.1. In het geval van afzonderlijke stoelen zonder hoofdsteunen omvat dit gebied de 
achterkant van de rugleuni ng tussen de verticale la ngsvlakken die zich op een 
afstand van 100 mm aan elke kant van het middenlangsvl ak door de middellijn van 
de stoel bevinden en boven een vlak loodrec ht op de referentielijn en op een afstand 
van 100 mm onder de bovenka nt van de rugleuning. 
 6.8.1.1.2. In het geval van banken zonder hoofdsteune n ligt dit gebied tussen de verticale 
langsvlakken op een afstand va n 100 mm aan elke kant van het middenlangsvlak van 
elke door de fabrikant gedefinieerde zijz itplaats en boven een vlak loodrecht op de 
referentielijn en op een afstand van 100 mm onder de bovenkan t van de rugleuning. 
 6.8.1.1.3. In het geval van stoelen of banken me t hoofdsteunen ligt dit gebied tussen de 
verticale langsvlakken die zich op een af stand van 70 mm aan elke kant van het 
middenlangsvlak van de desbetreffende stoe l of zitplaats bevinden en boven het vlak 
loodrecht op de referentielijn en op een af stand van 635 mm van he t R-punt.  Indien 
L 373/18 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 de hoofdsteun verstelbaar is, wo rdt hij met het oog op de test met het verstelsysteem 
in de meest ongunstige stand geplaatst (meestal is dit de hoogste stand). 
 6.8.1.2. Gebied 2  6.8.1.2.1. In het geval van stoelen of banken z onder hoofdsteunen en stoelen of banken met 
verwijderbare of afzonderlijke hoofdsteune n, omvat gebied 2 alle delen die zich 
boven een vlak loodrecht op de referentie lijn en op een afstand van 100 mm van de 
bovenkant van de rugleuning bevinden en die niet tot gebied 1 behoren. 
 6.8.1.2.2. In het geval van stoelen of banken met geïntegreerde hoofdsteunen, omvat gebied 2 
alle delen die zich boven een vlak loodrecht op de referentielijn en op een afstand 
van 440 mm van het R-punt van de desbetreffende  stoel of zitplaats bevinden en die 
niet tot gebied 1 behoren. 
 6.8.1.3. Gebied 3  6.8.1.3.1. Gebied 3 wordt gedefinieerd als de delen van de rugleuning of de banken die zich 
boven de in punt 5.1.4.1.3 gedefinieerde horizon tale vlakken bevinden, behalve de 
delen die tot gebied 1 en gebied 2 behoren. 
 6.9. Gelijkwaardige testmethoden
 
  Indien gebruik wordt gemaakt van andere dan de in de punten 6.2, 6.3, 6.4 en 
bijlage 6 gespecificeerde testmethoden, mo et de gelijkwaardigheid ervan worden 
aangetoond. 
 7. OVEREENSTEMMING VAN DE PRODUCTIE  
Voor de controle van de overeenstemming van de productie gelden de procedures 
van aanhangsel 2 van de overeenkoms t (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2), 
met inachtneming van de volgende bepalingen: 
 7.1. elk krachtens dit reglement goedgekeur d voertuig moet zodanig worden gebouwd 
dat het overeenstemt met het goedgekeurde type; hiertoe moet het voldoen aan de 
voorschriften van punt 5. Wat de in de punten 2.12.2 en 2.12.3 gedefinieerde 
hoofdsteunen betreft, kunnen voertuigen ook met het goedgekeurde voertuigtype 
overeenstemmen als ze in de handel wo rden gebracht met stoelen waarop geen 
hoofdsteunen zijn gemonteerd; 
 7.2. de bevoegde instantie die de typegoedkeur ing heeft verleend, kan op elk tijdstip de 
voor elke productie-eenheid geldende methoden voor het controleren van de 
overeenstemming onderzoeken.  De instanti e mag ook steekproefsgewijze controles 
van in serie vervaardigde voertuigen uitvoere n om na te gaan of de voorschriften van 
punt 5 zijn nageleefd. 
 8. SANCTIES IN GEVAL VAN NIET-OVEREENSTEMMING VAN DE 
PRODUCTIE 
 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/19 
 8.1. De krachtens dit reglement verleende  goedkeuring voor een voertuigtype kan 
worden ingetrokken indien niet aan de voorschriften van punt 7.1 is voldaan of 
indien de voertuigen de in punt 7 voorge schreven controles ni et hebben doorstaan. 
 8.2. Indien een overeenkomstsluitende partij  die dit reglement toepast een eerder 
verleende goedkeuring intrekt, stelt zij de  andere overeenkomstsluitende partijen die 
dit reglement toepassen daarvan onmidde llijk in kennis door middel van een 
mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1 bij dit reglement. 
 
L 373/20 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 9. WIJZIGINGEN VAN HET VOERTUIGTYPE EN UITBREIDING VAN DE 
GOEDKEURING WAT DE STOELEN,,DE  BEVESTIGINGEN ERVAN EN 
EVENTUELE HOOFDSTEUNEN BETREFT 
 9.1. Elke wijziging van het voertuigtype wat de stoelen, de beve stigingen ervan en 
eventuele hoofdsteunen betreft, wordt meeg edeeld aan de administratieve instantie 
die dat voertuigtype heeft goedgekeurd.  Deze instantie kan dan: 
 
9.1.1. oordelen dat de wijzigingen waarschijn lijk geen noemenswaardig nadelig effect 
zullen hebben en dat het voertuig in ie der geval nog steeds aan de voorschriften 
voldoet; of 
 9.1.2. oordelen dat de wijzigingen niet belangrij k genoeg zijn om de in de punten 6.2, 6.3 
en 6.4 gespecificeerde resulta ten te controleren aan de hand van berekeningen die op 
de resultaten van de goedkeuri ngstests zijn gebaseerd; of 
 9.1.3. de voor de uitvoering van de tests vera ntwoordelijke technisc he dienst om een 
aanvullend testrapport verzoeken. 
 9.2. De overeenkomstsluitende pa rtijen die dit reglement to epassen, worden volgens de 
procedure van punt 4.3 in kennis gesteld va n de bevestiging of weigering van de 
goedkeuring, met vermelding van de wijzigingen. 
 9.3. De bevoegde instantie die de goedkeuring uitbreidt, kent aan die uitbreiding een 
volgnummer toe en stelt de andere part ijen bij de Overeenko mst van 1958 die dit 
reglement toepassen, daarvan in kennis door middel van een mededelingenformulier 
volgens het model in bijla ge 1 bij dit reglement. 
 10. DEFINITIEVE STOPZETTI NG VAN DE PRODUCTIE 
 10.1. Indien de houder van de goedkeuring de productie van een krachtens dit reglement 
goedgekeurde inrichting definitief stopzet, stelt hij de instantie die de goedkeuring heeft verleend daarvan in kennis. Zodra deze instantie de kennisgeving heeft 
ontvangen, stelt zij de ande re partijen bij de Over eenkomst van 1958 die dit 
reglement toepassen daarvan in kennis door middel van een mededelingenformulier 
volgens het model in bijla ge 1 bij dit reglement. 
 11. GEBRUIKSAANWIJZINGEN  11.1. Voor stoelen die met verstelbare hoofdsteune n zijn uitgerust, moeten de fabrikanten 
aanwijzingen verstrekken over hoe deze hoofdsteunen moeten worden bediend, versteld, vergrendeld en  eventueel verwijderd. 
 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/21 
 12. NAAM EN ADRES VAN DE VOOR DE UITVOERING VAN DE 
GOEDKEURINGSTESTS VERANTWOORDELIJKE TECHNISCHE DIENSTEN EN VAN DE ADMINISTRATIEVE INSTANTIES 
  De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, delen het secretariaat 
van de Verenigde Naties de naam en het adres mee van de technische diensten die 
voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoor delijk zijn en van de 
administratieve instanties die de goedkeur ing verlenen en waaraan de in andere 
landen afgegeven formulieren betreffende  de goedkeuring en de uitbreiding, 
weigering of intrekking van de goedkeuring moeten worden toegezonden. 
 13.  OVERGANGSBEPALINGEN  13.1.  Vanaf de officiële datum van inwerki ngtreding van wijzigi ngenreeks 06 mag een 
overeenkomstsluitende partij die dit re glement toepast niet weigeren ECE-
goedkeuringen te verlenen krachtens dit reglement, zoals gewijzigd bij 
wijzigingenreeks 06. 
 13.2.  Vanaf 1 oktober 1999 mag een overeenkom stsluitende partij die dit reglement 
toepast alleen ECE-goedkeuringen verlen en als aan de voorschriften van dit 
reglement, zoals gewijzigd bij wi jzigingenreeks 06, is voldaan. 
 13.3.  Vanaf 1 oktober 2001 mag een overeenkom stsluitende partij die dit reglement 
toepast weigeren goedkeuringen te erkenne n die niet krachtens  wijzigingenreeks 06 
van dit reglement zijn verleend. 
 13.4.  Vanaf de officiële datum van inwerki ngtreding van wijzigi ngenreeks 07 mag een 
overeenkomstsluitende partij die dit re glement toepast niet weigeren ECE-
goedkeuringen te verlenen krachtens dit reglement, zoals gewijzigd bij 
wijzigingenreeks 07. 
 13.5.  24 maanden na de datum van inwerkingt reding van wijzigingenreeks 07 mag een 
overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast alleen ECE-goedkeuringen 
verlenen als het goed te keuren voertuigt ype voldoet aan de voorschriften van dit 
reglement, zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 07. 
 13.6. 48 maanden na de datum van inwerki ngtreding van wijzig ingenreeks 07 zijn 
bestaande goedkeuringen die krachtens dit re glement zijn verleend, niet meer geldig, 
behalve in het geval van voertuigtypes die voldoen aan de voorschriften van dit 
reglement, zoals gewijzigd bij wijzigingenreeks 07. 
__________ 
L 373/22 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 
 Bijlage 1  
  MEDEDELING   (Maximumformaat: A4 (210 x 297 mm))  
afgegeven door: Naam van de instantie: 
 ....................... 
 ....................... 
 ....................... 
    betreffende de: 2
/ GOEDKEURING 
UITBREIDING VAN DE GOEDKEURING WEIGERING VAN DE GOEDKEURING INTREKKING VAN DE GOEDKEURING DEFINITIEVE STOPZETTI NG VAN DE PRODUCTIE 
 van een voertuigtype wat de sterkte van de stoelen en de bevestigi ngen ervan betreft, in het geval 
van stoelen die met hoofdsteunen zijn uitgerust of kunnen worden uitgerus t of in het geval van 
stoelen die niet met hoofdsteunen kunnen worden uitgerust, en de kenmerken van hoofdsteunen 
krachtens Reglement nr. 17.   Goedkeuring nr. ...........................................  Uitbreiding nr.: ................................................  
 1. Handelsnaam of merk van het voertuig .......................................   2. Voertuigtype ................................................................................   3. Naam en adres van de fabrikant ...................................................   4. Eventueel naam en adres van de vertegenwoordiger van de fabrikant 
 .......................................................................................................   5. Beschrijving van de stoelen .........................................................   6. Aantal stoelen die met al dan niet verstelb are hoofdsteunen zijn uitg erust of kunnen worden 
uitgerust 
 ......................................................................................................   7. Beschrijving van de verstel-, verplaatsings- en  vergrendelingssystemen  van de stoel of de 
delen ervan en beschrijving van de inrichting voor de bescherming van de inzittenden tegen 
de verplaatsing van bagage .................................................................................................... ...  
 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/23 
 8. Beschrijving van de stoelbevestigingen .......................................  
 9. Stand van de stoelen tijdens de tests, in de lengterichting ...........  
 10. Voertuig ter goedkeuring ingediend op .......................................   11. Voor de uitvoering van de goedkeuringstest s verantwoordelijke t echnische dienst   
 
12. Datum van het door die dienst  afgegeven testrapport ..................  
 13. Nummer van het door die dien st afgegeven testrapport ..............  
 14. Opmerkingen ................................................................................   15. Goedkeuring verleend/geweig erd/uitgebreid/ingetrokken 2
/ .......  
 16. Reden(en) voor uitbreiding (indien van toepassing) ....................  
 17. Plaats van het goedkeurings merk op het voertuig .......................  
 18. Plaats ............................................................................................   19. Datum ...........................................................................................   20. Handtekening ...............................................................................   21. De volgende documenten, voorzien van bove ngenoemd goedkeuringsnummer, worden als 
bijlage bij deze mededeling gevoegd: 
  ... tekeningen, schema's en installatieplannen van de stoe len, de bevestiging ervan aan 
het voertuig en de verstel-, verplaatsings- en vergrendelingssystemen van de stoelen 
en de delen ervan; 
    ... foto's van de stoelen, de bevestigi ngen ervan, de verstel-, verplaatsings- en 
vergrendelingssystemen en de delen ervan, en foto's van de aanvullende inrichtingen 
voor de bescherming van inzittenden tegen de verplaatsing van bagage. 
 Opmerking
: in het geval van stoelen die met de in de punten 2.12.2 en 2.12.3 van dit reglement 
gedefinieerde hoofdsteunen zijn uitgerust, word t de hoofdsteun afgebeeld op alle tekeningen, 
schema's en foto's. 
_____________ 
___________________  1
/ Nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend, uitgebreid, geweigerd of 
ingetrokken (zie de goedkeurings voorwaarden van het reglement). 
  2
/ Doorhalen wat niet van toepassing is. 
L 373/24 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 Bijlage 2  
 
OPSTELLING VAN GOEDKEURINGSMERKEN 
 
Model A  
 
(zie de punten 4.4, 4.4.1, 4.4.2 en 4.4.3 van dit reglement) 
 
Voertuig waarvan ten minste een stoel met een hoofdsteun is uitgerust of kan worden uitgerust 
   
 
 
 
a = min. 8 mm 
  Bovenstaand goedkeuringsmerk, aangebracht op een voertuig, geeft aan dat het voertuigtype in 
kwestie, wat de sterkte van de stoelen die met een hoofdsteun zijn uitgerust of kunnen worden 
uitgerust en de kenmerken van de hoofdsteunen be treft, in Nederland (E 4) krachtens Reglement 
nr. 17 is goedgekeurd onder nummer 072439.  De eerste twee cijfers van het 
goedkeuringsnummer geven aan dat, op de datu m waarop deze goedkeuring is verleend, in het 
reglement al wijzigingenreeks 07 was opgenomen.  Bovenstaand goedkeuringsmerk geeft ook aan 
dat het voertuigtype krachtens Reglement nr. 17 is  goedgekeurd wat de sterkte betreft van de 
stoelen die niet met hoofdsteunen zijn uitgerust of kunnen worden uitgerust. 
 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/25 
  Model B  
  (zie de punten 4.4, 4.4.1 en 4.4.2 van dit reglement)   Voertuig met stoelen die niet met hoofdsteune n zijn uitgerust of kunnen worden uitgerust 
   
 
 
a = min. 8 mm 
   Bovenstaand goedkeuringsmerk, aangebrac ht op een voertuig, geeft aan dat het 
voertuigtype in kwestie stoelen omvat die niet met hoofdsteunen zijn uitgerust of kunnen worden 
uitgerust en dat het voertuigtype, wa t de sterkte van de stoelen en de  bevestiging ervan betreft, in 
Nederland (E4) krachtens Reglement nr. 17 is goedgekeurd onder nummer 072439. De eerste 
twee cijfers van het goedkeuringsnummer geven aan dat, op de datum waarop deze goedkeuring is 
verleend, in het reglement al wi jzigingenreeks 07 was opgenomen. 
   
L 373/26 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
  Model C  
  (zie punt 4.5 van dit reglement)   Voertuig waarvan ten minste een stoel met een hoofdsteun is uitgerust of kan worden uitgerust 
   
 
 
a = min. 8 mm 
   Bovenstaand goedkeuringsmerk, aangebrac ht op een voertuig, geeft aan dat het 
voertuigtype in kwestie ten mins te een stoel omvat die met een hoofdsteun is uitgerust of kan 
worden uitgerust en dat het voert uigtype in Nederland (E4) krachte ns de Reglementen nrs. 17 en 
33 is goedgekeurd. 1
/ 
  De goedkeuringsnummers geven aan dat, op de datum waarop deze goedkeuringen zijn 
verleend, in Reglement nr. 17 al wijzigingenr eeks 07 was opgenomen en dat Reglement nr. 33 
nog ongewijzigd was.  Bovenstaand goedkeuri ngsmerk geeft ook aan dat het voertuigtype 
krachtens Reglement nr. 17 is goedgekeurd wat de sterkte betreft van de st oelen die niet met een 
hoofdsteun zijn uitgerust of  kunnen worden uitgerust. 
 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/27 
  Model D  
  (zie punt 4.5 van dit reglement)   Voertuig met stoelen die niet met hoofdsteune n zijn uitgerust of kunnen worden uitgerust 
   
 
 
a = min. 8 mm 
   Bovenstaand goedkeuringsmerk, aangebrac ht op een voertuig, geeft aan dat het 
voertuigtype in kwestie stoelen omvat die met een hoofdsteun zijn uitgerust of kunnen worden 
uitgerust en dat het voertuigtype in Nederland (E 4) krachtens de Reglementen nrs. 17 en 33 is 
goedgekeurd 1
/. De goedkeuringsnummers geven aan  dat, op de datum waarop deze 
goedkeuringen zijn verleend, in Reglement nr. 17 al wijzigingenreeks 07  was opgenomen en dat 
Reglement nr. 33 nog ongewijzigd was.  
______________ 
  ____________________  1
/ Het tweede nummer dient alleen ter illustratie. 
 
___________ 
  
L 373/28 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 Bijlage 3  
 
PROCEDURE VOOR HET BE PALEN VAN HET H-PUNT  EN DE WERKELIJKE 
BOVENLICHAAMSHOEKVOOR ZITPLAATSEN IN MOTORVOERTUIGEN 
 1. DOEL   De in deze bijlage beschreven procedure wordt toegepast om de plaats van het H-
punt en de werkelijke bovenlichaamshoek vast te stellen voor een of meer 
zitplaatsen in een motorvoertuig en ter ve rificatie van de relatie tussen gemeten 
gegevens en de door de voertuigfab rikant opgegeven ontwerpspecificaties1//
. 
 2. DEFINITIES   In deze bijlage wordt verstaan onder:  2.1. "referentiegegevens
": een of meer van de volgend e kenmerken van een zitplaats: 
 2.1.1. het H-punt en het R-punt en de correlatie daartussen,  2.1.2. de werkelijke bovenlichaamshoek en de ont werpbovenlichaamshoek en de correlatie 
daartussen; 
 2.2. "driedimensionale H-puntmachine
": (3-D H-machine) het toestel dat wordt gebruikt 
voor het bepalen van het H-punt en de werkelijke bovenlichaamshoek.  Deze 
machine wordt in aanhangsel 1 van deze bijlage beschreven; 
 2.3. "H-punt
": het draaipunt van het bov enlichaam en de dij van de 3-D H-machine, die 
overeenkomstig punt 4 op een stoel van het voertuig is geïnstalleerd.  Het H-punt 
ligt in het midden van de middellijn van het toestel, d.w.z. tussen de vizierknoppen van het H-punt op beide flanken van de 3-D H-machine.  In theorie komt het H-punt 
overeen met het R-punt (zie punt 3.2.2 voor tole ranties).  Na vaststelling volgens de 
procedure van punt 4 wordt het H-punt geacht een vast punt te zijn ten opzichte van 
de stoel-kussencombinatie en mee te bewegen wanneer de stoel wordt versteld; 
 2.4. "R-punt
" of "referentiepunt van de zitplaats ": een voor iedere zitplaats door de 
fabrikant van het toestel gedefinieerd ont werppunt, vastgesteld in relatie tot het 
driedimensionaal referentiesysteem; 
 2.5. "bovenlichaamslijn
": de middellijn van de peilstif t van de 3-D H-machine met de 
peilstift in de achterste stand; 
 2.6. "werkelijke bovenlichaamshoek
" de hoek tussen een vertic ale lijn door het H-punt 
en de bovenlichaamslijn, gemeten met behulp van de rughoekmeter op de 3-D H-
                         
1/ Voor iedere zitplaats, met uitzondering van de z itplaatsen vóór, waarvoor het H-punt niet kan worden 
bepaald met behulp van de "driedimensionale H-puntm achine" of de desbetreffende procedures, kan de 
bevoegde instantie bepalen dat het door de fabrikant opgegeven R-punt  als referentiepunt mag worden 
genomen. 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/29 
 machine. De werkelijke bovenlichaams hoek is in theorie gelijk aan de 
ontwerpbovenlichaamshoek (zie  punt 3.2.2 voor toleranties); 
 2.7. "ontwerpbovenlichaamshoek
" de hoek gemeten tussen een verticale lijn door het R-
punt en de bovenlichaamslijn in een pos itie die overeenstem t met de door de 
voertuigfabrikant vastgestelde ont werppositie van de rugleuning; 
 2.8. "middenvlak van de inzittende"
: (C/LO) het middenvlak van de 3-D H-machine, 
geplaatst op iedere aangegeven zitplaats;  het wordt voorgesteld door de coördinaat 
van het H-punt op de Y-as.  Voor afzonde rlijke stoelen valt he t middenvlak van de 
stoel samen met het middenvlak van de in zittende. Voor andere  zitplaatsen wordt 
het middenvlak van de inzittende door de fabrikant aangegeven; 
 2.9. "driedimensionaal referentiesysteem
": een systeem zoals besc hreven in aanhangsel 2 
van deze bijlage; 
 2.10. "vaste merktekens
": fysieke punten (gaten, vlakken, merktekens of inkepingen) op 
de carrosserie van het voertuig, zo als aangegeven door de fabrikant; 
 2.11. "meetstand van het voertuig
": de positie van het voert uig als bepaald door de 
coördinaten van de vaste me rktekens in het driedimensionaal referentiesysteem. 
 3. VOORSCHRIFTEN  3.1. Presentatie van gegevens
 
  Voor iedere zitplaats waarvoor referentie gegevens worden gevraagd om aan te tonen 
dat aan de bepalingen van dit reglement is voldaan, moeten alle onderstaande 
gegevens of een passende selectie daarui t in de in aanhangsel 3 van deze bijlage 
aangegeven vorm worden ingediend: 
 3.1.1. de coördinaten van het R-punt in het driedimensionaal referentiesysteem; 
 3.1.2. de ontwerpbovenlichaamshoek;  3.1.3. de nodige gegevens om de stoel (indien ve rstelbaar) in de meet stand te zetten zoals 
beschreven in punt 4.3. 
 3.2. Correlatie tussen gemeten gege vens en ontwerpspecificaties
 
 3.2.1. De coördinaten van het H-punt en de waar de van de werkelijke bovenlichaamshoek, 
verkregen door toepassing van de proce dure van punt 4, moet respectievelijk 
worden vergeleken met de coördinaten van het R-punt en de waarde van de 
ontwerpbovenlichaamshoek zoals aangege ven door de voertuigfabrikant. 
 3.2.2. De relatieve posities van punt R en punt H en de correlatie tussen de ontwerp-
bovenlichaamshoek en de werkelijke  bovenlichaamshoek worden voor de 
desbetreffende zitplaats bevredigend geacht indien punt H, zoals bepaald door zijn 
coördinaten, in een vierkant ligt met zijden  van 50 mm waarin de  diagonalen van de 
L 373/30 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 horizontale en verticale zijden elkaar in  punt R snijden, en i ndien de werkelijke 
bovenlichaamshoek niet meer dan 5° van de ontwerp-bovenlichaamshoek afwijkt. 
 3.2.3. Indien aan deze voorwaarden is voldaan, worden het R-punt en de 
ontwerpbovenlichaamshoek gebruikt om de  overeenstemming met de voorschriften 
van dit reglement aan te tonen. 
 3.2.4. Indien het H-punt of de werkelijke bovenlichaamshoek niet voldoet aan de 
voorwaarden van punt 3.2.2, moeten het H-punt en de werkelijke 
bovenlichaamshoek nog tweemaal worden bepaal d (driemaal in totaal).  Indien de 
resultaten van twee van deze drie handelinge n aan de voorschriften voldoen, zijn de 
voorwaarden van punt 3.2.3 van toepassing. 
 3.2.5. Indien de resultaten van ten minste twee van de drie in punt 3.2.4 beschreven 
handelingen niet voldoen aan de eisen van punt 3.2.2 of indien een en ander niet kan 
worden geverifieerd omdat de voertuigfabrikant verzuimd heeft informatie te verstrekken over de positie van het R-punt  of over de ontwerpbovenlichaamshoek, 
wordt het zwaartepunt van de drie gemete n punten of het gemiddelde van de drie 
gemeten hoeken genomen en geacht van toepassi ng te zijn in alle gevallen waarin in 
dit reglement sprake is van het R- punt of de ontwerpbovenlichaamshoek. 
 4. PROCEDURE VOOR HET BEPALEN VAN HET H-PUNT EN DE 
WERKELIJKE BOVENLICHAAMSHOEK 
 4.1. Het voertuig wordt eerst, indien door de fabrikant gewenst, op een temperatuur van 
20 ± 10 °C gebracht om het materiaal van de stoel op kamertemperatuur te brengen.  
Indien op de te testen stoel nog nooit plaats werd genomen, moet een persoon of 
toestel van 70 tot 80 kg gedurende tweemaal  1 minuut op de stoel worden geplaatst 
met het oog op het rekken van het zit- en rugdeel.  Op verzoe k van de fabrikant 
moeten alle stoelconstructies vóór de inst allatie van de 3-D H-machine gedurende 
minstens 30 minuten onbelast blijven. 
 4.2. Het voertuig moet zich in de in  punt 2.11 bepaalde meetstand bevinden. 
 4.3. Indien de stoel verstelbaar is, wordt h ij eerst in de achterste normale rij- of 
gebruiksstand gezet, waarbij uitsluitend met longitudinale verstelling van de stoel 
rekening wordt gehouden en niet met bewegi ngen die niet dienen voor het verstellen 
van de normale rij- of gebruiksstanden.  Indien de stoel op andere manieren kan 
worden versteld (verticaal, inclinatie , rugleuning enz.) wordt de door de 
voertuigfabrikant aangegeven stand ingesteld.  Verende  stoelen worden stevig 
vastgezet op een hoogte die overeenkomt me t een normale door de fabrikant te 
specificeren rijpositie. 
 4.4. Het oppervlak van de zitplaats dat in aan raking komt met de 3-D H-machine wordt 
bedekt met een neteldoek van voldoende af metingen en geschikt e weefselstructuur. 
Deze kan worden omschreven als een gew one katoenen stof met 18,9 draden per 
cm
2 en een gewicht van 0,228 kg/m2 of gebreide of ni et-geweven stof met 
vergelijkbare kenmerken. 
 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/31 
  Indien de test op een stoel buiten het voertuig wordt uitgevoerd, dient de vloer 
waarop de stoel wordt geplaatst d ezelfde essentiële kenmerken2//  te hebben als de 
vloer van het voertuig waarin de  stoel zal worden gebruikt. 
 4.5. Plaats het zit- en rugdeel van de 3-D H-machine zo dat het middenvlak van de 
inzittende (C/LO) samenvalt met het mi ddenvlak van de 3-D H-machine.  Op 
verzoek van de fabrikant mag de 3-D H-machine verder binnenwaarts worden 
geschoven dan het C/LO indien de 3-D H- machine zover naar buiten toe komt te 
zitten dat de stoelrand het horizontaal pl aatsen van de 3-D H-machine verhindert. 
 4.6. Bevestig de beide voet-onderbeencombinatie s aan het zitdeel, hetzij afzonderlijk, 
hetzij met behulp van de T-staaf en de  onderbeen-combinatie.  De lijn door de 
vizierknoppen van punt H dient evenwijdig aan de grond te lopen en loodrecht op het middenlangsvlak van de stoel te staan. 
 4.7. Stel de positie van voeten en bene n van de 3-D H-machine als volgt in: 
 4.7.1. Aangegeven zitplaats: bestuurder en  passagier aan de buitenkant vooraan 
 4.7.1.1. De beide voet-beencombinaties worden  voorwaarts bewogen tot de voeten op een 
natuurlijke manier op de vloer rusten, zo  nodig tussen de bedieningspedalen in. 
Indien mogelijk wordt de linkervoet onge veer even ver links van het middenvlak 
van de 3-D H-machine geplaatst als de r echtervoet rechts daarvan.  De waterpas 
waarmee de stand in de dwarsrichting va n de 3-D H-machine wordt gecontroleerd, 
wordt op horizontaal gebracht door, zo nodig, het zitdeel te herschikken of door de 
voet-beencombinaties naar achteren te bewegen. De lijn door de vizierknoppen van het H-punt moet loodrecht op het middenl angsvlak van de stoel worden gehouden. 
 4.7.1.2. Indien het linkerbeen niet evenwijdig aan het rechterbeen kan worden gehouden en 
de linkervoet niet kan steunen op de constr uctie, wordt de linkervoet bewogen tot hij 
steun vindt.  De lijn door de vizierkn oppen moet in dezelfde stand blijven. 
 4.7.2. Aangegeven zitplaats: ach teraan, aan de buitenkant 
  Voor stoelen achter of extra stoelen worden de bene n volgens de specificaties van 
de fabrikant geplaatst.  Indi en de voeten daardoor rusten  op delen van de vloer met 
verschillende niveaus, wordt de voet die het eerst in aanraking  komt met de voorste 
stoel als referentie gebruikt en wordt de a ndere voet zo geplaatst dat de waterpas die 
de dwarsrichting van het zitdeel van de  machine aangeeft, horizontaal staat. 
 4.7.3. Andere aangegeven zitplaatsen:   In het algemeen moet de procedure van punt 4.7.1 worden gevolgd, behalve dat de 
voeten volgens de specificaties van de voertuigfabrikant worden geplaatst. 
 4.8. Breng de been- en dijgewichten aan en zet de 3-D H-machine waterpas.  
                         
2/ Kantelhoek, hoogteverschil met de stoelb evestiging, oppervlaktestructuur enz.  
L 373/32 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 4.9. Kantel het rugdeel voorwaar ts tot tegen de voorpal en trek de 3-D H-machine weg 
van de rugleuning door middel van de T- staaf. Zet de 3-D H-machine opnieuw op 
haar plaats volgens een van de volgende methoden: 
 4.9.1. Indien de 3-D H-machine de neiging vert oont achteruit te  schuiven, ga dan als volgt 
te werk:  laat de 3-D H-machine achteru it glijden tot een voorwaarts gerichte 
trekkracht op de T-staaf niet  langer vereist is om de beweging af te remmen, d.w.z. 
tot het zitdeel de rugleuning raakt.  Breng het onderbeen zo nodig in de juiste stand. 
 
4.9.2. Indien de 3-D H-machine niet de neiging vertoont achteruit te schuiven, ga dan als 
volgt te werk:  schuif de 3-D H-mach ine naar achteren door een horizontale 
achterwaarts gerichte kracht op de T-staaf uit te oefenen tot het zitdeel de rugleuning raakt (zie figuur 2 va n aanhangsel 1 bij deze bijlage). 
 4.10. Oefen een kracht van 100 ± 10 N uit op rug-  en zitdeel van de 3-D H-machine op 
het snijpunt van de gradenboog van het he upgewricht en de geleiding voor de T-
staaf.  De kracht wordt uitgeoefend langs  een lijn die vanaf bovengenoemd snijpunt 
naar een punt net boven de geleiding voor  de dijstaaf loopt (zie figuur 2 van 
aanhangsel 1 van deze bijlage).  Duw daarna  voorzichtig het rugdeel van de machine 
terug tegen de rugleuning.  Tijdens de re st van de procedure moet ervoor worden 
gezorgd dat de 3-D H-machine niet meer voorw aarts schuift. 
 4.11. Plaats het linker en rech ter bilgewicht en nadien  afwisselend de acht 
bovenlichaamsgewichten.  Houd de 3-D H-machine horizontaal. 
 4.12. Kantel het rugdeel voorwaarts om de druk op de rugleuni ng weg te nemen.  
Schommel de 3-D H-machine zijdelings heen  en weer binnen een bereik van 10° (5° 
aan elke zijde van het verticale middenvl ak) gedurende drie volledige cycli om 
eventuele spanning tussen de 3-D H-machine en de stoel op te heffen. 
  Tijdens deze schommelbeweging kan de positie van de T-staaf van de 3-D H-
machine gaan afwijken van de gespecifice erde horizontale en verticale posities.  
Daarom moet de T-staaf tijdens de sc hommelbeweging worden tegengehouden door 
een aangepaste zijdelingse kracht uit te oe fenen.  Het tegenhouden van de T-staaf en 
het schommelen van de 3-D H-machine moet voorzichtig gebeuren om te 
voorkomen dat er ongewild externe krach t wordt uitgeoefend in verticale, 
voorwaartse of achte rwaartse richting. 
  De voeten van de 3-D H-machine hoeven in  dit stadium niet te  worden geblokkeerd 
of vastgehouden.  Indien de positie van de  voeten zich wijzigt, moeten zij voorlopig 
in die stand worden gelaten. 
  Zet het rugdeel opnieuw voorzichtig tegen de  rugleuning aan en controleer of de 
twee waterpassen een horizontale stand aangeven.  Indien de voeten tijdens het schommelen van de 3-D H-machine op een of andere manier zijn verschoven, 
moeten zij als volgt in de ju iste stand worden teruggezet: 
  Licht de voeten beurtelings van de vloer tot de minimumhoogte waarop geen 
verdere beweging van de voet meer wordt verkregen.  Tijdens het oplichten moeten 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/33 
 de voeten vrij kunnen draaien; er mag g een voorwaartse of zijdelingse kracht 
worden uitgeoefend.  Wanneer beide voeten weer zijn neer gezet, moeten de hielen 
in contact zijn met de daartoe bestemde constructie. 
  Controleer of de laterale waterpas horizontaal staat; indien nodig moet op de 
bovenkant van het rugdeel een zijwaartse kracht worden uitgeoefend die voldoende 
is om het zitdeel van de 3-D H-machin e horizontaal op de stoel te plaatsen. 
 
4.13. Terwijl de T-staaf wordt vastgehouden om  te voorkomen dat de 3-D H-machine op 
het stoelkussen voorwaarts glijdt, wordt als volgt te werk gegaan: 
  a) het rugdeel wordt tegen de rugleuning geplaatst; 
  b) op de rughoekstaaf wordt ongeveer ter hoogte van het middelpunt van de 
bovenlichaamsgewichten herhaaldelijk ee n horizontaal naar achteren gerichte 
kracht van niet meer dan 25 N uitgeoefend tot de gradenboog van het heupgewricht aangeeft dat het toestel na  het wegvallen van de kracht stabiel 
blijft.  Er mogen geen externe neerwaartse of zijdelingse krachten op de 3-D H-machine worden uitgeoefend.  Indien  een nieuwe niveau-aanpassing van de 
3-D H-machine noodzakelijk is, wordt het rugdeel voorwaarts gekanteld, 
wordt de machine opnieuw horizontaal geplaatst en wordt de procedure vanaf punt 4.12 herhaald. 
 4.14. Voer de noodzakelijke metingen uit:  4.14.1. De coördinaten van het H-punt wo rden gemeten ten opzichte van het 
driedimensionaal referentiesysteem. 
 4.14.2. De werkelijke bovenlichaamshoek word t afgelezen op de rughoekgradenboog van 
de 3-D H-machine met de peil stift in de achterste stand. 
 4.15. Indien de plaatsing van de 3-D H-machine moet worden overgedaan, moet de gehele 
zitplaats vóór de nieuwe  plaatsing gedurende ten minste 30 minuten onbelast 
blijven.  De 3-D H-machine mag de stoelc onstructie niet lange r belasten dan nodig 
is voor het uitvoeren van de test. 
 4.16. Indien de stoelen van eenzelfde rij al s gelijksoortig kunnen  worden beschouwd 
(bank, identieke stoelen en z.), wordt slechts één H- punt en één werkelijke 
bovenlichaamshoek per stoelenrij bepaald door de in aanhangsel 1 van deze bijlage 
beschreven 3-D H-machine op een plaa ts te zetten die voor de stoelenrij 
representatief wordt geacht. Deze plaats is: 
 4.16.1. op de voorste rij: de bestuurdersplaats;  4.16.2. op de achterste rij of rijen:  een plaats aan de buitenkant. 
 
__________ 
 
L 373/34 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
  Bijlage 3 - Aanhangsel 1  
 
 BESCHRIJVING VAN DE DRIEDIMENSIONALE H-PUNTMACHINE ∗/ 
  
(3-D H-machine) 
 1. Rug- en zitdeel
 
  Het rug- en zitdeel zijn va n verstevigd plastic en metaal vervaardigd; zij simuleren het 
menselijke bovenlichaam en de dijen en zijn scharnierend verbonden in het H-punt. Op de 
in het H-punt scharnierende peilstift wordt een gradenboog bevestigd om de werkelijke 
bovenlichaamshoek te meten.  Een aan het zitdeel  bevestigde verstelbare dijstaaf vormt de 
middellijn van de dijen en de basislijn voor de gradenboog van het heupgewricht. 
 2. Lichaams- en beenelementen
 
  De onderbeenelementen worden met het zi tdeel verbonden door middel van de T-staaf 
tussen de knieën, die een zijdelings uitsteekse l is van de verstelbar e dijstaaf. Er worden 
gradenbogen in de onderbeenelementen ingebo uwd om de kniehoek te meten. De schoen-
voetcombinaties worden voorzien van een schaal verdeling om de voethoek te meten.  Met 
behulp van twee waterpassen wordt het toestel in de ruimte geor iënteerd. Op de respectieve 
zwaartepunten van de elemente n worden gewichten aangebr acht om een stoelindruk te 
verkrijgen die overeenstemt me t die van een mannelijk pers oon van 76 kg. Er moet worden 
nagegaan of alle gewrichten  van de 3-D H-machine vrij kun nen bewegen zonder merkbare 
wrijving. 
 
                         
∗/ Voor nadere gegevens over de bouw van de 3-D H-machine wordt verwezen naar de Society of 
Automotive Engineers (SAE), 400 Commonwealth Driv e, Warrendale, Pennsylva nia 15096, Verenigde 
Staten van Amerika.  
De machine komt overeen met die welke wordt beschreven in ISO-norm 6549:1980. 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/35 
  
Figuur 1  - Onderdelen van de -3-D H-machine 

L 373/36 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
  
Figuur 2  - Afmetingen van de onderdelen van de 3-D H-machine en verdeling van de belasting 
(Afmetingen in mm)  

27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/37 
  Bijlage 3 - Aanhangsel 2  
  DRIEDIMENSIONAAL REFERENTIESYSTEEM  1. Het driedimensionaal referentiesysteem bestaat  uit drie loodrecht op elkaar staande vlakken 
die door de voertuigfabrikant word en vastgesteld (zie figuur). *//
 
 2. Het voertuig wordt in de meetstand gebracht door het zo op het grondvlak te plaatsen dat de 
coördinaten van de vaste merktekens overeen stemmen met de door de  fabrikant opgegeven 
waarden. 
 3. De coördinaten van het R-punt en het H-punt worden vastgesteld ten opzichte van de door 
de voertuigfabrikant gedefi nieerde vaste merktekens. 
  
Figuur
 - Driedimensionaal referentiesysteem 
 
                         
*/ Het referentiesysteem stemt overeen met ISO-norm 4130:1978.  
 
L 373/38 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 Bijlage 3 - Aanhangsel 3  
 
REFERENTIEGEGEVENS VOOR DE ZITPLAATSEN 
 1. Codering van de referentiegegevens   Referentiegegevens worden achtereenvolgens voor iedere zitplaats gegeven.  Zitplaatsen 
worden geïdentificeerd met een code met twee po sities.  De eerste positie is een Arabisch 
cijfer en geeft het nummer va n de rij zitplaatsen aan, waarbij wordt geteld van de 
voorkant naar de achterkant van het voertuig.  De tweede positie is ee n hoofdletter die de 
positie van de zitplaats in de  rij aangeeft, gezien in de  richting van de voorwaartse 
beweging van het voertuig; de volgend e letters moeten worden gebruikt: 
      L = links      C = midden      R = rechts  2. Beschrijving van de meetstand van het voertuig  2.1. Coördinaten van de vaste merktekens  X ............................  Y ............................  Z ............................  3. Lijst van referentiegegevens  3.1. Zitplaats: ...............................................  3.1.1. Coördinaten van het R-punt  X ...........................  Y ...........................  Z ...........................  3.1.2. Ontwerpbovenlichaamshoek: ...............  3.1.3. Specificaties voor het verstellen van de stoel *//
 
 horizontaal: ......................  verticaal: ..........................  inclinatie: .........................  bovenlichaamshoek: ........  Opmerking
: vermeld de referentiegegevens voor de andere zitplaatsen onde r de punten 3.2, 3.3 
enz. 
___________ 
                         
*/ Doorhalen wat niet van toepassing is.  
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/39 
 Bijlage 4  
 
BEPALING VAN DE HOOGTE EN BREEDTE VAN HOOFDSTEUNEN 
 
Figuur 1  
   HOOGTE 
L 373/40 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
  
 
 
Figuur 2  
   
 

27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/41 
 Bijlage 5  
 
BIJZONDERHEDEN VAN DE TIJDENS DE  TESTS GETROKKEN LIJNEN EN 
UITGEVOERDE METINGEN  
  
 
 
EN NL 
r : reference line r = referentielijn 
r1 : displaced reference line r 1 = verplaatste referentielijn 
Step 1 Fase 1 
 
1. Oorspronkelijke onbelaste stand. 
2a.  Verplaatste stand door op de rug van de testpop een moment van 373 Nm om het 
R-punt uit te oefenen, waarbij de positi e van de verplaatste referentielijn r 1 wordt 
bepaald. 
2b. Verplaatste stand door op de bol met een diameter van 165 mm een kracht F met 
een moment van 373 Nm om het R-punt u it te oefenen, waarbij de verplaatste 
referentielijn r 1 in haar positi e wordt gehouden. 
3.   Stand na verplaatsing door kracht F, verhoogd tot 890 Nm. 
 
L 373/42 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
  
    
 
 
 
   F a s e  2  
 
EN NL 
Step 2 Fase 2 
tangent Y raaklijn Y 
_________ 
 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/43 
 Bijlage 6  
 
TESTMETHODE VOOR HET CONTROLEREN VAN DE ENERGIEABSORPTIE 
 1. Installatie, testapparatuur, regist ratieapparatuur en testprocedure
 
 1.1. Installatie
 
 
 De in het voertuig gemonteerde stoel moet  stevig op de testbank zijn bevestigd met 
de door de fabrikant geleverde bevestigingsstukken, zodat hij onbeweeglijk blijft op het ogenblik van de botsing. 
  Als de rugleuning verstelbaar is, moet zij in de in punt 6. 1.1 van dit reglement 
gespecificeerde stand zijn vergrendeld. 
  Als de stoel met een hoofdsteun is uitger ust, moet de hoofdsteun op de stoel zijn 
gemonteerd op de wijze waarop dit in he t voertuig het geval is.  Afzonderlijke 
hoofdsteunen moeten worden bevestigd aan he t deel van de voert uigstructuur waar 
ze normaal aan worden bevestigd. 
  Indien de hoofdsteun verste lbaar is, wordt hij met de verstelsystemen in de meest 
ongunstige stand geplaatst. 
 1.2. Testapparatuur
 
 1.2.1. De apparatuur bestaat uit een slinger met een gelagerd scharnierpunt (kogellagers) 
en een gereduceerde massa */
 van 6,8 kg in het slagmiddel punt van de slinger. Het 
onderste uiteinde van de slinger bestaa t uit een harde hoofdvormige bol met een 
diameter van 165 mm, waarvan het middel punt samenvalt met het stootpunt van de 
slinger. 
 1.2.2. De hoofdvormige bol wordt uitgerust met twee versnellingsmeters en een 
snelheidsmeter, die waarden in de richting van de botsing kunnen meten. 
 1.3. Registratieapparatuur
 
  Met de registratieapparatuur moet de  volgende nauwkeurigheid kunnen worden 
bereikt: 
                         
*/ De verhouding tussen de gereduceerde massa m r van de slinger en de totale  massa m van de slinger op 
een afstand a van het slagmiddelpunt en de draaias en  op een afstand l van het zwaartepunt en de draaias 
wordt uitgedrukt door de formule:  
mml
ar= 
 
L 373/44 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 1.3.1.  Versnelling: 
   nauwkeurigheid = ± 5% van de werkelijke waarde;    frequentieklasse van het gegeve nskanaal: klasse 600, overeenkomstig 
ISO-norm 6487 (1980); 
   dwarsgevoeligheid: < 5% van de laagste schaalwaarde. 
 
1.3.2. Snelheid:    nauwkeurigheid = ± 2,5% van de werkelijke waarde; 
   gevoeligheid: 0,5 km/h.  1.3.3. Tijdopname:   met de instrumenten moet de handelin g kunnen worden geregistreerd tijdens de 
gehele duur en de afgelezen waarden moet en tot op een duizendste van een seconde 
nauwkeurig zijn; 
  het begin van de bots ing op het moment van het eerste contact van de hoofdvormige bol 
met het te testen voorw erp moet zijn aangeduid op de re gistraties die bij de analyse van 
de test worden gebruikt. 
 1.4. Testprocedure
 
 1.4.1. Tests van de rugleuning   Als de stoel overeenkomstig punt 1.1 van deze bijlage is geïnstalleerd, bevindt de 
botsrichting van achter naar voor zich in een langsvla k, in een hoek van 45° ten 
opzichte van de verticale as. 
  In gebied 1, zoals gedefinieerd in punt 6.8. 1.1 van dit reglement, of, indien nodig, in 
gebied 2, zoals gedefinieerd in punt 6.8.1. 2 van dit reglement, worden door het 
testlaboratorium botspunten geselecteerd die gelegen zijn op oppervlakken met een krommingsgraad van minder dan 5 mm. 
 1.4.2. Tests van de hoofdsteun   De hoofdsteun wordt gemonteerd en inge steld overeenkomstig punt 1.1 van deze 
bijlage.  De botsingen worden uitgevoerd op punten die door het testlaboratorium zijn geselecteerd in gebied 1, zoals gedefi nieerd in punt 6.8.1.1 van dit reglement, en 
eventueel in gebied 2, zoals gedefinieer d in punt 6.8.1.2 van dit reglement, en die 
gelegen zijn op oppervlakken met een kr ommingsgraad van minder dan 5 mm. 
 1.4.2.1. De richting van de botsing tegen de ach terkant van de hoofds teun, van achter naar 
voor, bevindt zich in een langsvlak, in een hoek van 45° ten opzichte van de 
verticale as. 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/45 
  
1.4.2.2. De richting van de botsing tegen de voorkant van de hoofdsteun, van voor naar 
achter, is horizontaal en bevi ndt zich in een langsvlak.  
 1.4.2.3. De voorste en achterste zones worden begr ensd door het horizont ale raakvlak aan de 
bovenkant van de hoofdsteun, zoals bepaal d in punt 6.5 van dit reglement. 
 1.4.3. Het hoofdvormige botslichaam raakt het te  testen voorwerp met een snelheid van 
24,1 km/h; deze snelheid wordt bereikt met de voortstuwingsenergie van de 
inrichting zelf of door gebruik te maken van een aanvullende 
voortstuwingsinrichting. 
 
L 373/46 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 2. Resultaten  
  Als vertragingwaarde geldt het gemiddeld e van de op de twee vertragingsmeters 
afgelezen waarden. 
 3. Gelijkwaardige procedures
 (zie punt 6.9 van dit Reglement). 
  
_________
 
 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/47 
 Bijlage 7  
 
METHODE VOOR HET TESTEN VAN DE STER KTE VAN STOELBEVESTIGINGEN EN 
DE VERSTEL-, VERGRENDELINGS- EN  VERPLAATSINGSSYSTEMEN ERVAN 
 1. Test van de weersta nd tegen traagheidseffecten
 
 1.1. De te testen stoelen worden gemonteerd in de voertuigcarrosse rie waarvoor ze zijn 
bestemd. De voertuigcarrosserie wordt st evig op de testtrolley bevestigd, zoals 
voorgeschreven in de onderstaande punten. 
 1.2. De methode voor het bevestigen van de voertuigcarrosserie op de testtrolley mag 
geen versteviging van de stoe lbevestigingen tot gevolg hebben. 
 1.3. De stoelen en de delen ervan word en overeenkomstig punt 6.1.1 ingesteld en 
vergrendeld in een van de standen van punt 6.3.3 of 6.3.4 van dit reglement. 
 1.4. Indien er tussen de stoele n van een stoelengroep geen w ezenlijke verschil len zijn in 
de zin van punt 2.2 van dit reglement, mogen de in de punten 6.3.1 en 6.3.2 van dit 
reglement voorgeschreven tests worden uitgev oerd met een stoel in de voorste stand 
en de andere stoel in de achterste stand. 
 1.5. De vertraging van de trolley word t gemeten met gegevenskanalen van 
frequentieklasse (CFC) 60, overeenkoms tig de internationale norm ISO 6487 
(1980). 
 2. Botstest van het complete voertuig tegen een vaste hindernis
 
 2.1. De hindernis bestaat uit een blok gewa pend beton van minstens 3 m breed, 1,5 m 
hoog en 0,6 m dik. De voorkant moet loodrecht op de as van het laatste deel van de 
aanloopbaan staan en bekleed zijn met een 19 ± 1 mm dikke laag multiplex. Achter het blok gewapend beton moet minstens  90 ton aarde zijn samengedrukt. De 
hindernis van gewapend beton en aarde ma g worden vervangen door een hindernis 
met hetzelfde frontoppervlak die geli jkwaardige resultaten oplevert. 
 2.2. Op het ogenblik van de botsing moet het voertuig vrij kunnen bewegen. De 
gevolgde baan moet loodrecht op de botsw and staan; de zijde lingse verschuiving 
van de verticale middellijn van de voorka nt van het voertuig ten opzichte van de 
verticale middellijn van de botswand ma g maximaal ± 30 cm bedragen; op het 
ogenblik van de botsing moet het voertuig  onbestuurd en niet aangedreven zijn. De 
botssnelheid moet tussen 48,3 en 53,1 km/h bedragen. 
 2.3. Het brandstoftoevoersysteem moet voor mi nstens 90% gevuld zijn met brandstof of 
een gelijkwaardige vloeistof. 
 
___________ 
L 373/48 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 Bijlage 8  
 
BEPALING VAN DE AFSTAND "a" MET BETREKKING TOT OPENINGEN IN 
HOOFDSTEUNEN 
 
Figuur 1  — Voorbeeld van horizontale openingen 
  
Opmerking:
 De doorsnede A-A moet worden gemaakt op het punt van de opening waar de bol, 
zonder enige kracht uit te oefe nen, het verst kan binnendringen. 
 

27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/49 
  
       
 
                            
Figuur 2
 — Voorbeeld van verticale openingen 
  
Opmerking:
 De doorsnede A-A moet worden gemaakt op het punt van de opening waar de bol, 
zonder enige kracht uit te oefe nen, het verst kan binnendringen. 
 
_________

L 373/50 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 Bijlage 9  
 
TESTPROCEDURE VOOR INRICHTINGEN DI E BEDOELD ZIJN OM INZITTENDEN 
TEGEN VERPLAATSING VAN BAGAGE TE BESCHERMEN  
 
1.  Testblokken  
Stijve blokken, waarvan het zwaartepunt zich in het geometrische middelpunt 
bevindt. 
 
Type 1
 
 
Afmetingen:  300 mm x 300 mm x 300 mm 
alle randen en hoeken zijn afgerond op 20 mm 
 
Massa:   18 kg 
 
Type 2  
 
Afmetingen:  500 mm x 350 mm x 125 mm 
alle randen en hoeken zijn afgerond op 20 mm 
 
Massa:   10 kg 
 2.  Voorbereiding van de test  2.1.  Test van rugleuningen (zie figuur 1)  2.1.1.  Algemene voorschriften  2.1.1.1.  Op verzoek van de voertuigfabrikant m ogen de delen van de te testen stoel en 
hoofdsteun die een hardheid van mi nder dan 50 Shore A hebben, worden 
verwijderd. 
 2.1.1.2.  Op de vloer van het bagagecompartim ent worden twee testblokken van type 1 
geplaatst. Om de plaats van de testblokken in de lengterichting te bepalen, worden 
ze eerst zo geplaatst dat hun voorkant in aan raking komt met het deel van het 
voertuig dat de voorste grens van het bagagecompartiment vormt en dat hun 
onderkant op de vloer van het bagagecompartiment rust. Ze worden vervolgens, evenwijdig met het middenlangsvlak van het voertuig, achterwaar ts verplaatst tot 
hun geometrisch middelpunt een horizontal e afstand van 200 mm heeft afgelegd. 
Als het wegens de afmetingen van het ba gagecompartiment niet mogelijk is de 
blokken over een afstand van 200 mm te verp laatsen, worden de  stoelen achter, 
voorzover ze horizontaal verstelbaar zijn , in de voorste sta nd van het normale 
verstelbereik geplaatst of in een st and die een afstand van 200 mm mogelijk 
maakt, waarbij de kortste van deze twee af standen wordt gebruikt. In de overige 
gevallen worden de testblokken zover moge lijk achter de stoelen achter geplaatst. 
De afstand tussen het middenlangsvlak van het voertuig en de naar binnen 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/51 
 
gerichte kant van elk testblok bedraagt 25 mm, zodat de afstand tussen de twee 
blokken 50 mm bedraagt. 
 2.1.1.3. Tijdens de test worden de stoelen zoda nig versteld dat het vergrendelingssysteem 
niet door externe factoren kan worden ont grendeld. De stoelen worden eventueel 
als volgt versteld: 
 
de stoel wordt in de lengterichting één stand of 10 mm vóór de door de fabrikant 
gespecificeerde achterste gebr uiksstand geplaatst (bij st oelen die afzonderlijk in 
verticale richting kunnen worden versteld, wo rdt het zitkussen in de laagste stand 
geplaatst).  De test wordt uitgevoerd  met de rugleuningen in hun normale 
gebruiksstand. 
 2.1.1.4. Als de rugleuning met een verstelbare hoofdsteun is uitgerust, moet de test 
worden uitgevoerd met de hoofdsteun in de hoogste positie. 
 2.1.1.5. Als de rugleuning van de stoelen achter kan worden neergeklapt, moet ze met het 
standaardvergrendelingsmechanisme in de normale rechtopstand worden vergrendeld. 
 2.1.1.6. Stoelen waarachter geen blokken van t ype 1 kunnen worden geplaatst, zijn 
vrijgesteld van deze test. 
                    
Figuur 1
 — Plaats van de testblokken voor de test van de rugleuningen 
L 373/52 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
  
2.1.2.  Voertuigen met meer dan twee stoelenrijen  2.1.2.1. Als de achterste stoelenrij kan worden ve rwijderd en/of volgens de instructies van 
de fabrikant kan worden neergeklapt om het bagagecompartiment te vergroten, moet de stoelenrij vlak vóór deze achterste rij eveneens worden getest. 
 2.1.2.2. In dat geval kan de techni sche dienst, in overleg met de fabrikant, beslissen een 
van de twee achterste stoele nrijen niet te testen als he t ontwerp van de stoelen en 
de bevestiging ervan vergelijkbaar is en  als het testvoorschrift van 200 mm is 
nageleefd. 
 2.1.3.  Wanneer er een opening is die het moge lijk maakt een blok van type 1 langs de 
stoelen te schuiven, worden de testblokke n (twee blokken van type 1), na overleg 
tussen de technische dienst en de fabr ikant, achter de stoelen geplaatst. 
 2.1.4.  De precieze testconfiguratie wo rdt in het testra pport vermeld. 
 2.2.  Test van scheidingssystemen  
Voor de test van de scheidingssyst emen boven de rugleuningen wordt het 
voertuig uitgerust met een vaste verhoogde  testvloer waarvan het testoppervlak 
zodanig is geplaatst dat het zwaartepunt van het testblok  zich in het midden tussen 
de bovenrand van de aangrenzende rugl euning (waarbij geen rekening wordt 
gehouden met de hoofdsteun) en de onderra nd van de dakbekleding bevindt. Een 
testblok van type 2 wordt met zijn gr ootste oppervlak (500 x 350 mm) op de 
verhoogde testvloer geplaatst , in het midden van de le ngteas van het voertuig en 
met het oppervlak van 500 x 125 mm naar voren gericht. Scheidingssystemen waarachter geen testblokken van type 2 kunnen worden geplaatst, zijn vrijgesteld 
van deze test.  Het testblok wordt zo geplaa tst dat het het scheidingssysteem raakt. 
Bovendien worden twee testblokken van t ype 1 overeenkomstig punt 2.1 geplaatst 
om gelijktijdig de rugleuningen te testen (zie figuur 2). 
 
 
Figuur 2  — Test van een scheidings systeem boven de rugleuning 
27.12.2006 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 373/53 
  
 2.2.1.  Als de rugleuning met een verstelbare hoofdsteun is uitgerust, moet de test 
worden uitgevoerd met de hoofdsteun in de hoogste positie. 
 3.  Dynamische test van rugleuningen en  van scheidingssystemen die gebruikt 
worden als systemen om inzittenden tegen de verplaatsing van bagage te beschermen 
 
3.1.  De carrosserie van de personenauto word t stevig op een testsl ede bevestigd; deze 
bevestiging mag niet dienst doen als ve rsteviging van de rugleuningen en de 
scheidingssystemen.  Na de in punt 2.1 of 2.2 beschreven installatie van de 
testblokken wordt de carrosserie van de pe rsonenauto versneld, zoals afgebeeld in 
het aanhangsel bij bijlage 9, tot de vrije snelheid op het moment van de botsing 
50 +0/-2 km/h bedraagt. Indien de fabrik ant hiermee instemt, mag als alternatief 
ook het hierboven beschreven testimpulsberei k worden gebruikt om de sterkte van 
de stoelen overeenkomstig punt 6.3.1 te testen. 
 
__________ 
 
L 373/54 NL Publicatieblad van de Europese Unie 27.12.2006 
 Bijlage 9 - Aanhangsel  
 
VERTRAGINGSBEREIK VAN DE SLEDE ALS FUNCTIE VAN DE TIJD 
(Frontale botsing)