NL Publicatieblad van de Europese Unie L 9/33

Voor het internationaal publiekrecht hebben alleen de originele VN/ECE-teksten rechtsgevolgen. Voor de status en de datum van inwerkingtreding van dit reglement, zie de recentste versie van het VN/ECE-statusdocument TRANS/WP.29/343 op:

http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html

Reglement nr. 138 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme bepalingen voor de goedkeuring van stille wegvoertuigen wat hun beperkte hoorbaarheid betreft [2017/71]

Datum van inwerkingtreding: 5 oktober 2016

INHOUD

1. Toepassingsgebied

2. Definities

3. Goedkeuringsaanvraag

4. Opschriften

5. Goedkeuring

6. Specificaties

7. Wijziging en uitbreiding van de goedkeuring van een voertuigtype

8. Conformiteit van de productie

9. Sancties bij non-conformiteit van de productie

10. Definitieve stopzetting van de productie

11. Overgangsbepalingen

12. Naam en adres van de voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoordelijke technische diensten en van de typegoedkeuringsinstanties

BIJLAGEN

1 Mededeling Addendum bij het mededelingenformulier (technisch informatiedocument)

2 Opstelling van het goedkeuringsmerk

3 Methoden en instrumenten om het door motorvoertuigen geëmitteerde geluid te meten

Aanhangsel: Figuren en stroomschema's

1. TOEPASSINGSGEBIED

Dit reglement is van toepassing op geëlektrificeerde voertuigen van de categorieën M en N die, in de normale modus en zonder de hulp van een verbrandingsmotor, in de achteruitversnelling of in minstens één vooruitversnelling kunnen rijden (1), wat hun hoorbaarheid betreft.

2. DEFINITIES

Voor de toepassing van dit reglement wordt verstaan onder:

2.1. „Goedkeuring van een voertuig”: de goedkeuring van een voertuigtype wat geluid betreft.

2.2. „Akoestisch voertuigwaarschuwingssysteem”: (Acoustic Vehicle Alerting System, AVAS): een in voertuigen geïnstalleerd onderdeel of stel onderdelen met als voornaamste doel aan de voorschriften van dit reglement te voldoen.

2.3. „Voertuigtype”: een categorie motorvoertuigen die niet wezenlijk van elkaar verschillen op punten zoals: 2.3.1. de vorm en de materialen van de carrosserie van het voertuig, die van invloed zijn op het geëmitteerde geluidsniveau; 2.3.2. het principe van de aandrijflijn (vanaf de batterijen tot aan de wielen). Onverminderd punt 2.3.2 mogen voertuigen die van elkaar verschillen wat de totale overbrengingsverhoudingen, het batterijtype of de aanwezigheid van een range extender betreft, als voertuigen van hetzelfde type worden beschouwd; 2.3.3. in voorkomend geval, het aantal en type geluidsemitterende voorzieningen (fysieke onderdelen) van het op het voertuig gemonteerde AVAS; 2.3.4. in voorkomend geval, de plaats van het AVAS op het voertuig.

2.4. „Frequentieverschuiving”: de verandering van de frequentie van het AVAS-geluid naargelang de snelheid van het voertuig.

2.5. „Geëlektrificeerd voertuig”: een voertuig met een aandrijflijn die minstens één elektromotor of elektrische motor/generator omvat. 2.5.1. „Puur elektrisch voertuig” (PEV): een motorvoertuig met een elektromotor als enig aandrijfmiddel. 2.5.2. „Hybride elektrisch voertuig”: een voertuig met een aandrijflijn die minstens één elektromotor of elektrische motor/generator en minstens één verbrandingsmotor als aandrijfenergieomzetters omvat. 2.5.3. „Brandstofcelvoertuig” (Fuel Cell Vehicle — FCV): een voertuig met een brandstofcel en een elektrische machine als aandrijfenergieomzetters. 2.5.4. „Hybride voertuig met brandstofcel” (Fuel Cell Hybrid Vehicle — FCHV): een voertuig met minstens één brandstofopslagsysteem en minstens één oplaadbaar opslagsysteem voor elektrische energie als aandrijfenergieopslagsysteem.

2.6. „Massa in rijklare toestand”: de massa van het voertuig met de brandstoftank(s) tot minstens 90 % gevuld, inclusief de massa van de bestuurder (75 kg), de brandstof en vloeistoffen, voorzien van de standaarduitrusting volgens de specificaties van de fabrikant en, als het voertuig daarmee is uitgerust, de massa van de carrosserie, de cabine, de koppelvoorziening en het reservewiel (de reservewielen) en het gereedschap.

2.7. „Pauzefunctie”: een mechanisme om de werking van een AVAS tijdelijk stop te zetten.

2.8. „Voorvlak van het voertuig”: een verticaal raakvlak aan de voorste rand van het voertuig.

2.9. „Achtervlak van het voertuig”: een verticaal raakvlak aan de achterste rand van het voertuig.

2.10. Symbolen en afkortingen en het punt waarin zij voor het eerst worden gebruikt. Tabel 1 Symbolen en afkortingen Symbool Eenheid Punt Verklaring ICE — 6.2 Verbrandingsmotor AA′ — Bijlage 3, punt 3 Lijn loodrecht op de rijrichting van het voertuig, die het begin aangeeft van de zone waarin het geluidsdrukniveau tijdens de test moet worden gemeten BB′ — Bijlage 3, punt 3 Lijn loodrecht op de rijrichting van het voertuig, die het einde aangeeft van de zone waarin het geluidsdrukniveau tijdens de test moet worden gemeten PP′ — Bijlage 3, punt 3 Lijn loodrecht op de rijrichting van het voertuig, die de plaats van de microfoons aangeeft CC′ — Bijlage 3, punt 3 Middellijn van het rijdende voertuig v test km/h Bijlage 3, punt 3 Beoogde testsnelheid van het voertuig j — Bijlage 3, punt 3 Index voor één testrun bij stilstand of constante snelheid Lreverse dB(A) Bijlage 3, punt 3 A-gewogen geluidsdrukniveau van het voertuig bij de achteruitrijtest L crs,10 dB(A) Bijlage 3, punt 3 A-gewogen geluidsdrukniveau van het voertuig bij een constante snelheid van 10 km/h L crs,20 dB(A) Bijlage 3, punt 3 A-gewogen geluidsdrukniveau van het voertuig bij een constante snelheid van 20 km/h L corr dB(A) Bijlage 3, punt 2.3.2 Correctie voor achtergrondgeluid L test, j dB(A) Bijlage 3, punt 2.3.2 A-gewogen geluidsdrukniveau als resultaat van de j e testrun L testcorr, j dB(A) Bijlage 3, punt 2.3.2 A-gewogen geluidsdrukniveau als resultaat van de j e testrun, gecorrigeerd voor achtergrondgeluid L bgn dB(A) Bijlage 3, punt 2.3.1 A-gewogen achtergrondgeluidsdrukniveau ΔL bgn, p-p dB(A) Bijlage 3, punt 2.3.2 Verschil tussen de maximum- en minimumwaarde van het representatieve A-gewogen achtergrondgeluidsdrukniveau over een bepaalde periode ΔL dB(A) Bijlage 3, punt 2.3.2 A-gewogen geluidsdrukniveau als resultaat van de j e test, min het A-gewogen achtergrondgeluidsdrukniveau (ΔL = L test,j – L bgn) v ref km/h Bijlage 3, punt 4 De voor de berekening van het frequentieverschuivingspercentage gebruikte snelheid van het referentievoertuig fj, speed Hz Bijlage 3, punt 4 Eénfrequentiecomponent bij een bepaalde voertuigsnelheid per monstersegment, bv. f1, 5 fref Hz Bijlage 3, punt 4 Eénfrequentiecomponent bij de snelheid van het referentievoertuig fspeed Hz Bijlage 3, punt 4 Eénfrequentiecomponent bij een bepaalde voertuigsnelheid, bv. f5 lveh m Bijlage 3, aanhangsel Lengte van het voertuig

3. GOEDKEURINGSAANVRAAG

3.1. De aanvraag om goedkeuring van een voertuigtype wat beperkte hoorbaarheid betreft, moet door de voertuigfabrikant of door zijn daartoe gemachtigde vertegenwoordiger worden ingediend.

3.2. De aanvraag moet vergezeld gaan van de hierna genoemde stukken en van de volgende gegevens:

3.2.1. een beschrijving van het voertuigtype met betrekking tot de in punt 2.3 vermelde items;

3.2.2. een beschrijving van de in het addendum bij bijlage 1 genoemde motor(en)

3.2.3. een lijst van de onderdelen van het AVAS, indien aanwezig;

3.2.4. een tekening van het geassembleerde AVAS, indien aanwezig, en een indicatie van de plaats ervan op het voertuig.

3.3. In het geval van punt 2.3 zal de technische dienst die de goedkeuringstests uitvoert, in overleg met de voertuigfabrikant het ene voertuig kiezen dat representatief is voor het desbetreffende type.

3.4. Voordat typegoedkeuring wordt verleend, moet de typegoedkeuringsinstantie nagaan of er afdoende maatregelen zijn genomen om een doeltreffende controle van de conformiteit van de productie te waarborgen.

4. OPSCHRIFTEN

4.1. De onderdelen van het AVAS, indien aanwezig, moeten voorzien zijn van:

4.1.1. de handelsnaam of het handelsmerk van de fabrikant(en) van de onderdelen van het AVAS;

4.1.2. een of meer specifieke identificatienummers.

4.2. Deze opschriften moeten goed leesbaar en onuitwisbaar zijn.

5. GOEDKEURING

5.1. Typegoedkeuring mag alleen worden verleend als het voertuigtype voldoet aan de voorschriften van de punten 6 en 7.

5.2. Aan elk goedgekeurd type moet een goedkeuringsnummer worden toegekend. De eerste twee cijfers ervan (momenteel 00 voor wijzigingenreeks 00) moeten de wijzigingenreeks aangeven met de recentste belangrijke technische wijzigingen van het reglement op de datum van goedkeuring. Dezelfde overeenkomstsluitende partij mag hetzelfde nummer niet aan een ander voertuigtype toekennen.

5.3. Van de goedkeuring, de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring of de definitieve stopzetting van de productie van een voertuigtype krachtens dit reglement moet aan de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, mededeling worden gedaan door middel van een formulier volgens het model in bijlage 1.

5.4. Op elk voertuig dat conform is met een krachtens dit reglement goedgekeurd voertuigtype, moet duidelijk zichtbaar en op een gemakkelijk bereikbare plaats die op het goedkeuringsformulier is aangegeven, een internationaal goedkeuringsmerk worden aangebracht, bestaande uit:

5.4.1. een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend;

5.4.2. het nummer van dit reglement, gevolgd door de letter R, een liggend streepje en het goedkeuringsnummer, rechts van de in punt 5.4.1 voorgeschreven cirkel.

5.5. Indien het voertuig conform is met een voertuigtype dat op basis van een of meer andere, aan de overeenkomst gehechte reglementen is goedgekeurd in het land dat krachtens dit reglement goedkeuring heeft verleend, hoeft het in punt 5.4.1 voorgeschreven symbool niet te worden herhaald. In dat geval moeten de reglement- en goedkeuringsnummers en de aanvullende symbolen van alle reglementen op basis waarvan goedkeuring is verleend in het land dat krachtens dit reglement goedkeuring heeft verleend, in verticale kolommen rechts van het in punt 5.4.1 voorgeschreven symbool worden geplaatst.

5.6. Het goedkeuringsmerk moet goed leesbaar en onuitwisbaar zijn.

5.7. Het goedkeuringsmerk moet dicht bij of op het door de fabrikant aangebrachte gegevensplaatje van het voertuig worden aangebracht.

5.8. In bijlage 2 worden voorbeelden van de opstelling van het goedkeuringsmerk gegeven.

6. SPECIFICATIES

6.1. Algemene specificaties

Voor de toepassing van dit reglement moet het voertuig voldoen aan de volgende voorschriften:

6.2. Akoestische eigenschappen

Het geluid dat door het voor goedkeuring ter beschikking gestelde voertuigtype wordt geëmitteerd, moet worden gemeten volgens de in bijlage 3 beschreven methoden.

Het toe te passen snelheidsbereik gaat van meer dan 0 km/h tot en met 20 km/h.

Indien het voertuig dat niet met een AVAS is uitgerust, voldoet aan de totale niveaus die zijn aangegeven in tabel 2, met een marge van + 3 dB(A), zijn de specificatie voor tertsbanden en de frequentieverschuiving niet van toepassing.

6.2.1. Constantesnelheidstests

6.2.1.1. De testsnelheden voor goedkeuring zijn 10 km/h en 20 km/h.

6.2.1.2. Bij de tests overeenkomstig bijlage 3, punt 3.3.2, moet het voertuig een geluid emitteren

a) met een totaal minimumgeluidsdrukniveau voor de betreffende testsnelheid volgens tabel 2 van punt 6.2.8;

b) met minstens twee van de tertsbanden volgens tabel 2 van punt 6.2.8. Minstens een van deze tertsbanden moet onder of binnen de 1 600 Hz-tertsband liggen;

c) met minimumgeluidsdrukniveaus in de gekozen tertsbanden voor de betreffende testsnelheid volgens tabel 2 van punt 6.2.8, kolom 3 of 4.

6.2.1.3. Indien een voertuig overeenkomstig bijlage 3, punt 3.3.2, is getest en er tien keer na elkaar binnen een reeks metingen geen geldige meting is geregistreerd omdat de verbrandingsmotor van het voertuig blijft draaien of opnieuw start en met de metingen interfereert, wordt het voertuig van deze test vrijgesteld.

6.2.2. Achteruitrijtest

6.2.2.1. Bij de tests overeenkomstig bijlage 3, punt 3.3.3, moet het voertuig een geluid emitteren met een totaal minimumgeluidsdrukniveau volgens tabel 2 van punt 6.2.8, kolom 5.

6.2.2.2. Indien een voertuig overeenkomstig bijlage 3, punt 3.3.3, is getest en er tien keer na elkaar binnen een reeks metingen geen geldige meting is geregistreerd omdat de verbrandingsmotor van het voertuig blijft draaien of opnieuw start en met de metingen interfereert, wordt het voertuig van deze test vrijgesteld.

6.2.3. Frequentieverschuiving om acceleratie en vertraging aan te geven

6.2.3.1. De bedoeling van de frequentieverschuiving is weggebruikers akoestisch van de verandering van de snelheid van het voertuig in kennis te stellen.

6.2.3.2. Bij de tests overeenkomstig bijlage 3, punt 4, moet bij snelheden van 5 tot 20 km/h minstens één toon die door het voertuig in het in punt 6.2.8 aangegeven frequentiegebied wordt geëmitteerd, naargelang het toerental binnen elke overbrengingsverhouding met gemiddeld minstens 0,8 % per km/h variëren, ook bij het vooruitrijden. Indien meer dan één frequentie wordt verschoven, moet maar één frequentieverschuiving aan de voorschriften voldoen.

6.2.4. Geluid bij stilstand

Bij stilstand mag het voertuig een geluid emitteren.

6.2.5. Door de bestuurder selecteerbare geluiden

De voertuigfabrikant mag verschillende geluiden aanbieden die door de bestuurder kunnen worden geselecteerd; elk van die geluiden moet voldoen aan en goedgekeurd zijn krachtens de bepalingen van de punten 6.2.1 tot en met 6.2.3.

6.2.6. Pauzefunctie

De fabrikant mag een functie installeren om het AVAS tijdelijk te deactiveren. Elke andere deactiveringsfunctie die niet voldoet aan onderstaande specificatie, is verboden.

6.2.6.1. De functie moet zo zijn geplaatst dat zij door de bestuurder in een normale zithouding kan worden bediend.

6.2.6.2. Wanneer de pauzefunctie wordt geactiveerd, moet de uitschakeling van het AVAS duidelijk aan de bestuurder kenbaar worden gemaakt.

6.2.6.3. Telkens als het voertuig opnieuw wordt gestart, moet het AVAS weer worden geactiveerd.

6.2.6.4. Informatie in de gebruikershandleiding

Indien een pauzefunctie is geïnstalleerd, moet de fabrikant de eigenaar daarover (bv. in de gebruikershandleiding) informatie verstrekken:

„De pauzefunctie van het akoestisch voertuigwaarschuwingssysteem (AVAS) mag niet worden gebruikt tenzij het duidelijk niet nodig is geluid te emitteren om in de naaste omgeving te waarschuwen en het zeker is dat er zich geen voetgangers op korte afstand bevinden.”.

6.2.7. Specificaties met betrekking tot het maximumgeluidsniveau voor het AVAS

Bij de tests overeenkomstig bijlage 3, punt 3.3.2, mag een voertuig dat voorzien is van een AVAS, bij het vooruitrijden een totaal geluidsniveau van maximaal 75 dB(A) emitteren (2).

6.2.8. Minimumgeluidsniveaus

Het overeenkomstig bijlage 3 gemeten geluidsniveau, afgerond op het dichtstbijzijnde gehele getal, moet ten minste de volgende waarden hebben:

Tabel 2

Vereiste minimumgeluidsniveaus in dB(A)

Frequentie in Hz Constantesnelheidstest van punt 3.3.2 (10 km/h) Constantesnelheidstest van punt 3.3.2 (20 km/h) Achteruitrijtest van punt 3.3.3 Kolom 1 Kolom 2 Kolom 3 Kolom 4 Kolom 5 Totaal 50 56 47 Tertsbanden 160 45 50 200 44 49 250 43 48 315 44 49 400 45 50 500 45 50 630 46 51 800 46 51 1 000 46 51 1 250 46 51 1 600 44 49 2 000 42 47 2 500 39 44 3 150 36 41 4 000 34 39 5 000 31 36

7. WIJZIGING EN UITBREIDING VAN DE GOEDKEURING VAN EEN VOERTUIGTYPE

7.1. Elke wijziging van het voertuigtype moet worden meegedeeld aan de typegoedkeuringsinstantie die het voertuigtype heeft goedgekeurd. Die instantie kan dan:

7.1.1. oordelen dat de wijzigingen waarschijnlijk geen noemenswaardig nadelig effect zullen hebben en dat het voertuig in ieder geval nog steeds aan de voorschriften voldoet, of

7.1.2. de voor de uitvoering van de tests verantwoordelijke technische dienst om een aanvullend testrapport verzoeken.

7.2. De bevestiging of weigering van de goedkeuring, met vermelding van de wijzigingen, moet aan de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, worden meegedeeld volgens de procedure van punt 5.3.

7.3. De typegoedkeuringsinstantie die de goedkeuring uitbreidt, moet aan die uitbreiding een volgnummer toekennen en de andere partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, daarvan in kennis stellen door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1.

8. CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

Voor de controle van de conformiteit van de productie gelden de procedures van aanhangsel 2 van de overeenkomst (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2), met inachtneming van de volgende voorschriften:

8.1. krachtens dit reglement goedgekeurde voertuigen moeten zo zijn vervaardigd dat zij conform zijn met het goedgekeurde type en voldoen aan de voorschriften van punt 6.2;

8.2. de instantie die de typegoedkeuring heeft verleend, kan op elk tijdstip de in elke productiefaciliteit toegepaste methoden voor de controle van de conformiteit verifiëren. Deze verificaties vinden gewoonlijk om de twee jaar plaats.

9. SANCTIES BIJ NON-CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

9.1. De krachtens dit reglement aan een voertuigtype verleende goedkeuring kan worden ingetrokken indien niet aan bovenvermelde voorschriften is voldaan.

9.2. Indien een overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast een eerder door haar verleende goedkeuring intrekt, moet zij de andere overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, daarvan onmiddellijk in kennis stellen door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1.

10. DEFINITIEVE STOPZETTING VAN DE PRODUCTIE

Indien de houder van de goedkeuring de productie van een krachtens dit reglement goedgekeurd voertuigtype volledig stopzet, moet hij de instantie die de goedkeuring heeft verleend, daarvan in kennis stellen. Zodra die instantie de kennisgeving heeft ontvangen, moet zij de andere partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, daarvan in kennis stellen door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1.

11. OVERGANGSBEPALINGEN

Tot 30 juni 2019 kan ISO 10844:1994 als alternatief voor ISO 10844:2014 worden toegepast om na te gaan of de in bijlage 3, punt 2.1.2, beschreven testbaan voldoet aan de voorschriften.

12. NAAM EN ADRES VAN DE VOOR DE UITVOERING VAN DE GOEDKEURINGSTESTS VERANTWOORDELIJKE TECHNISCHE DIENSTEN EN VAN DE TYPEGOEDKEURINGSINSTANTIES

De partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, moeten het secretariaat van de Verenigde Naties de naam en het adres meedelen van de technische diensten die voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoordelijk zijn, en van de typegoedkeuringsinstanties die goedkeuring verlenen en waaraan de in andere landen afgegeven certificaten betreffende de goedkeuring of de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring moeten worden toegezonden.

(1) In deze fase zullen alleen akoestische maatregelen worden getroffen om de problemen in verband met de beperkte hoorbare signalen van geëlektrificeerde voertuigen op te lossen. Na afronding van deze fase zal een specifieke werkgroep ermee worden belast het reglement verder aan te scherpen door alternatieve, niet-akoestische maatregelen te nemen, rekening houdend met actieve veiligheidssystemen zoals bijvoorbeeld voetgangersdetectie. Ter bescherming van het milieu zullen er bij dit reglement ook maximumgrenswaarden worden vastgesteld.

(2) Een totaal maximumgeluidsdrukniveau van 75 dB(A), gemeten op een afstand van 2 m, komt overeen met een totaal geluidsdrukniveau van 66 dB(A), gemeten op een afstand van 7,5 m. De grenswaarde van 66 dB(A) op 7,5 m afstand is de laagste toegestane maximumwaarde in de reglementen die in het kader van de Overeenkomst van 1958 zijn vastgesteld.

BIJLAGE 1

BIJLAGE 2 OPSTELLING VAN HET GOEDKEURINGSMERK MODEL A (zie punt 5.4 van dit reglement) Bovenstaand goedkeuringsmerk, aangebracht op een voertuig, geeft aan dat het voertuigtype in kwestie wat zijn hoorbaarheid betreft in Nederland (E 4) krachtens Reglement nr. 138 is goedgekeurd onder nummer 002439. De eerste twee cijfers van het goedkeuringsnummer geven aan dat, toen de goedkeuring werd verleend, Reglement nr. 138 al wijzigingenreeks 00 bevatte. MODEL B (Zie punt 5.5 van dit reglement) Bovenstaand goedkeuringsmerk, aangebracht op een voertuig, geeft aan dat het voertuigtype in kwestie in Nederland (E 4) is goedgekeurd krachtens de Reglementen nrs. 138 en 33 (1). De goedkeuringsnummers geven aan dat, op de respectieve datum van goedkeuring, Reglement nr. 138 wijzigingenreeks 00 en Reglement nr. 33 wijzigingenreeks 01 bevatte. (1) Het laatste nummer dient alleen ter illustratie.