NL Publicatieblad van de Europese Unie L 138/1

Voor het internationaal publiekrecht hebben alleen de originele VN/ECE-teksten rechtsgevolgen. Voor de status en de datum van inwerkingtreding van dit reglement, zie de recentste versie van VN/ECE-statusdocument TRANS/WP.29/343 op:

http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html

Reglement nr. 101 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme bepalingen voor de goedkeuring van personenauto’s die alleen door een verbrandingsmotor worden aangedreven, en van personenauto’s die door een hybride elektrische aandrijflijn worden aangedreven, wat het meten van de kooldioxide-emissie en het brandstofverbruik en/of het meten van het elektrische-energieverbruik en de elektrische actieradius betreft, en van voertuigen van de categorieën M1 en N1 die alleen door een elektrische aandrijflijn worden aangedreven, wat het meten van het elektrische-energieverbruik en de elektrische actieradius betreft

Bevat de volledige geldige tekst tot en met:

Wijzigingenreeks 01 — Datum van inwerkingtreding: 9 december 2010

INHOUD

REGLEMENT

1. Toepassingsgebied

2. Definities

3. Goedkeuringsaanvraag

4. Goedkeuring

5. Specificaties en tests

6. Wijziging en uitbreiding van de goedkeuring van het goedgekeurde type

7. Voorwaarden voor uitbreiding van de typegoedkeuring voor het voertuigtype

8. Bijzondere bepalingen

9. Conformiteit van de productie

10. Sancties bij non-conformiteit van de productie

11. Definitieve stopzetting van de productie

12. Naam en adres van de voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoordelijke technische diensten en van de administratieve instanties

BIJLAGEN

Bijlage 1 — Essentiële kenmerken van het voertuig dat alleen door een verbrandingsmotor wordt aangedreven, en informatie over de uitvoering van de tests

Bijlage 2 — Essentiële kenmerken van het voertuig dat alleen door een elektrische aandrijflijn wordt aangedreven, en informatie over de uitvoering van de tests

Bijlage 3 — Essentiële kenmerken van het voertuig dat door een hybride elektrische aandrijflijn wordt aangedreven, en informatie over de uitvoering van de tests

Bijlage 4 — Mededeling betreffende de goedkeuring, de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring of de definitieve stopzetting van de productie van een voertuigtype krachtens Reglement nr. 101

Bijlage 5 — Opstelling van goedkeuringsmerken

Bijlage 6 — Methode voor het meten van de kooldioxide-emissies en het brandstofverbruik van voertuigen die alleen door een verbrandingsmotor worden aangedreven

Bijlage 7 — Methode voor het meten van het verbruik van elektrische energie van voertuigen die alleen door een elektrische aandrijflijn worden aangedreven

Aanhangsel — Bepaling van de totale rijweerstand op de weg van een voertuig dat alleen door een elektrische aandrijflijn wordt aangedreven, en kalibratie van de rollenbank

Bijlage 8 — Methode voor het meten van de kooldioxide-emissies, het brandstofverbruik en het verbruik van elektrische energie van voertuigen die door een hybride elektrische aandrijflijn worden aangedreven

Aanhangsel 1 — Profiel van het opladingsniveau van de opslagvoorziening voor elektrische energie/vermogen bij OVC-HEV’s

Aanhangsel 2 — Methode voor het meten van de elektriciteitsbalans van de batterij van OVC- en NOVC-HEV’s

Bijlage 9 — Methode voor het meten van de elektrische actieradius van voertuigen die alleen door een elektrische aandrijflijn of door een hybride elektrische aandrijflijn worden aangedreven, en van de OVC-actieradius van voertuigen die door een hybride elektrische aandrijflijn worden aangedreven

Bijlage 10 — Emissietestprocedure voor een voertuig met een periodiek regenererend systeem

1. TOEPASSINGSGEBIED

Dit reglement is van toepassing op voertuigen van de categorieën M1 en N1 (1):

a) wat het meten van de kooldioxide-emissie (CO2) en het brandstofverbruik en/of het meten van het elektrische-energieverbruik en de elektrische actieradius betreft van voertuigen die alleen door een verbrandingsmotor of door een hybride elektrische aandrijflijn worden aangedreven,

b) en wat het meten van het elektrische-energieverbruik en de elektrische actieradius betreft van voertuigen die alleen door een elektrische aandrijflijn worden aangedreven.

Het is niet van toepassing op een voertuig van categorie N1 indien:

a) voor het op dat voertuigtype gemonteerde motortype typegoedkeuring is verleend krachtens Reglement nr. 49, en

b) de totale jaarlijkse wereldwijde productie van N1-voertuigen van de fabrikant minder dan 2 000 stuks bedraagt.

2. DEFINITIES

Voor de toepassing van dit reglement wordt verstaan onder:

2.1. „goedkeuring van een voertuig”: de goedkeuring van een voertuigtype wat het meten van het energieverbruik (brandstof of elektrische energie) betreft;

2.2. „voertuigtype”: een categorie motorvoertuigen die niet verschillen op essentiële punten zoals de carrosserie, de aandrijving, de transmissie, de tractiebatterij (indien aanwezig), de banden en de onbeladen massa;

2.3. „onbeladen massa”: de massa van het voertuig in rijklare toestand, zonder bestuurder, bijrijder, passagiers en lading, maar met volle brandstoftank (indien aanwezig), koelvloeistof, accu en tractiebatterij, oliën, ingebouwde lader, draagbare lader, gereedschap en reservewiel, naargelang het geval voor het voertuig in kwestie en indien deze door de voertuigfabrikant zijn geleverd;

2.4. „referentiemassa”: de onbeladen massa van het voertuig, verhoogd met een vaste massa van 100 kg;

2.5. „maximummassa”: de door de fabrikant opgegeven technisch toelaatbare maximummassa (deze massa mag groter zijn dan de door de nationale overheid toegestane maximummassa);

2.6. „testmassa”: voor puur elektrische voertuigen van categorie M1 is dit de referentiemassa en voor puur elektrische voertuigen van categorie N1 de onbeladen massa plus de helft van de volledige lading;

2.7. „vrachtwagen”: een motorvoertuig van categorie N1 dat uitsluitend of hoofdzakelijk is ontworpen en gebouwd voor het vervoer van goederen;

2.8. „bestelwagen”: een vrachtwagen met in de carrosserie geïntegreerde cabine;

2.9. „koudstartinrichting”: een voorziening die het brandstof/luchtmengsel van de motor tijdelijk verrijkt om het starten te vergemakkelijken;

2.10. „starthulp”: een voorziening die het starten van de motor vergemakkelijkt zonder het brandstof/luchtmengsel te verrijken, bv. gloeibougies, wijziging van de inspuittiming enz.;

2.11. „aandrijflijn”: het systeem van voorzieningen waarmee energie wordt opgeslagen, omgezet en overgebracht en waarmee opgeslagen energie wordt omgezet in mechanische energie die naar de wielen gaat om het voertuig aan te drijven;

2.12. „voertuig met verbrandingsmotor”: een voertuig dat alleen door een verbrandingsmotor wordt aangedreven;

2.13. „elektrische aandrijflijn”: een systeem bestaande uit een of meer opslagsystemen voor elektrische energie (bv. een batterij, elektromechanisch vliegwiel of supercondensator), een of meer conditioneervoorzieningen voor elektrisch vermogen en een of meer elektrische machines waarmee opgeslagen elektrische energie wordt omgezet in mechanische energie die naar de wielen gaat om het voertuig aan te drijven;

2.14. „puur elektrisch voertuig”: een voertuig dat alleen door een elektrische aandrijflijn wordt aangedreven;

2.15. „hybride aandrijflijn”: een aandrijflijn met ten minste twee verschillende energieomzetters en twee verschillende (in het voertuig aanwezige) energieopslagsystemen om het voertuig aan te drijven;

2.15.1. „hybride elektrische aandrijflijn”: een aandrijflijn die voor de mechanische aandrijving energie ontleent aan beide volgende, in het voertuig aanwezige bronnen van opgeslagen energie/vermogen:

een verbruikbare brandstof;

een opslagvoorziening voor elektrische energie/vermogen (bv. batterij, condensator, vliegwiel/generator enz.);

2.16. „OVC-actieradius”: de totale afgelegde afstand tijdens de complete gecombineerde cycli die worden gereden totdat de door het externe opladen van de batterij (of een andere opslagvoorziening voor elektrische energie) geleverde energie is uitgeput, gemeten volgens de in bijlage 9 beschreven procedure;

2.17. „hybride voertuig (hv)”: een voertuig dat door een hybride aandrijflijn wordt aangedreven;

2.17.1. „hybride elektrisch voertuig (HEV)”: een voertuig dat door een hybride elektrische aandrijflijn wordt aangedreven;

2.18. „elektrische actieradius”: voor voertuigen die alleen door een elektrische aandrijflijn of een hybride elektrische aandrijflijn met oplading van buitenaf worden aangedreven, is dit de afstand die elektrisch kan worden afgelegd met een volledig opgeladen batterij (of een andere opslagvoorziening voor elektrische energie), gemeten volgens de in bijlage 9 beschreven procedure;

2.19. „periodiek regenererend systeem”: een voorziening tegen verontreiniging (bv. katalysator, deeltjesvanger) die bij normaal gebruik van het voertuig uiterlijk om de 4 000 km een periodiek regeneratieproces vergt. Indien ten minste één keer per test van type I een regeneratie van de voorziening tegen verontreiniging plaatsvindt en ook tijdens de voorbereidingscyclus van het voertuig al ten minste één regeneratie heeft plaatsgevonden, is er sprake van een continu regenererend systeem dat geen speciale testprocedure vergt. Bijlage 10 geldt niet voor continu regenererende systemen.

Op verzoek van de fabrikant en met het akkoord van de technische dienst zal de voor periodiek regenererende systemen specifieke testprocedure niet van toepassing zijn op een regenererende voorziening als de fabrikant de typegoedkeuringsinstantie gegevens verstrekt waaruit blijkt dat tijdens de cycli waarin regeneratie optreedt, de CO2-emissie de opgegeven waarden niet met meer dan 4 % overschrijdt.

3. GOEDKEURINGSAANVRAAG

3.1. De goedkeuringsaanvraag voor een voertuigtype wat het meten van de kooldioxide-emissie en het brandstofverbruik en/of van het verbruik van elektrische energie en de elektrische actieradius betreft, wordt door de voertuigfabrikant of zijn daartoe gemachtigde vertegenwoordiger ingediend.

3.2. De aanvraag gaat vergezeld van de hieronder genoemde documenten in drievoud en van de volgende gegevens:

3.2.1. een beschrijving van de essentiële kenmerken van het voertuig, met vermelding van alle in bijlage 1, 2 of 3 genoemde gegevens, afhankelijk van het type aandrijflijn. Op verzoek van de met de tests belaste technische dienst of van de fabrikant kan voor specifieke voertuigen die bijzonder brandstofefficiënt zijn, aanvullende technische informatie worden verlangd.

3.2.2. Beschrijving van de basiskenmerken van het voertuig, inclusief die welke zijn gebruikt voor het redigeren van bijlage 4.

3.3. Een voertuig dat representatief is voor het goed te keuren voertuigtype, wordt ter beschikking gesteld van de technische dienst die verantwoordelijk is voor de uitvoering van de goedkeuringstests. Bij voertuigen van categorie M1 en N1 waarvoor krachtens Reglement nr. 83 typegoedkeuring is verleend wat hun emissies betreft, zal de technische dienst, indien het voertuig alleen door een verbrandingsmotor of door een hybride elektrische aandrijflijn wordt aangedreven, tijdens de test nagaan of het voertuig aan de in Reglement nr. 83 vastgestelde grenswaarden voor dit type beantwoordt.

3.4. Voordat typegoedkeuring wordt verleend, gaat de bevoegde instantie na of afdoende maatregelen zijn genomen om een effectieve controle van de conformiteit van de productie te waarborgen.

4. GOEDKEURING

4.1. Als de CO2-emissies en het brandstofverbruik en/of het verbruik van elektrische energie en de elektrische actieradius van het voertuigtype dat voor goedkeuring krachtens dit reglement ter beschikking is gesteld, zijn gemeten volgens de voorwaarden van punt 5, wordt voor dat voertuigtype goedkeuring verleend.

4.2. Aan elk goedgekeurd type wordt een goedkeuringsnummer toegekend. De eerste twee cijfers ervan (momenteel 01) geven de wijzigingenreeks aan met de recentste belangrijke technische wijzigingen van het reglement op de datum van goedkeuring. Dezelfde overeenkomstsluitende partij mag hetzelfde nummer niet aan een ander voertuigtype toekennen.

4.3. Van de goedkeuring of de uitbreiding of weigering van de goedkeuring van een voertuigtype krachtens dit reglement wordt aan de partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, mededeling gedaan door middel van een formulier volgens het model in bijlage 4.

4.4. Op elk voertuig dat conform is met een krachtens dit reglement goedgekeurd voertuigtype, wordt op een opvallende en gemakkelijk bereikbare plaats die op het goedkeuringsformulier is gespecificeerd, een internationaal goedkeuringsmerk aangebracht. Dit merk bestaat uit:

4.4.1. een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend (2);

4.4.2. het nummer van dit reglement, gevolgd door de letter R, een liggend streepje en het goedkeuringsnummer, rechts van de in punt 4.4.1 voorgeschreven cirkel.

4.5. Indien het voertuig conform is met een voertuigtype dat op basis van een of meer andere aan de overeenkomst gehechte reglementen is goedgekeurd in het land dat krachtens dit reglement goedkeuring heeft verleend, hoeft het in punt 4.4.1 voorgeschreven symbool niet te worden herhaald; in dat geval moeten de reglement- en goedkeuringsnummers en de aanvullende symbolen van alle reglementen op basis waarvan goedkeuring is verleend in het land dat krachtens dit reglement goedkeuring heeft verleend, in verticale kolommen rechts van het in punt 4.4.1 voorgeschreven symbool worden geplaatst.

4.6. Het goedkeuringsmerk moet goed leesbaar en onuitwisbaar zijn.

4.7. Het goedkeuringsmerk moet dicht bij of op het gegevensplaatje van het voertuig worden aangebracht.

4.8. In bijlage 5 worden voorbeelden van de opstelling van het goedkeuringsmerk gegeven.

5. SPECIFICATIES EN TESTS

5.1. Algemeen

De onderdelen die de CO2-emissies en het brandstofverbruik of het verbruik van elektrische energie kunnen beïnvloeden, moeten op zodanige wijze worden ontworpen, gebouwd en geassembleerd dat het voertuig, ondanks de trillingen waaraan het bij normaal gebruik kan worden blootgesteld, kan voldoen aan de voorschriften van dit reglement.

5.2. Beschrijving van de tests voor voertuigen die alleen door een verbrandingsmotor worden aangedreven

5.2.1. De CO2-emissies en het brandstofverbruik moeten worden gemeten volgens de in bijlage 6 beschreven testprocedure. Bij voertuigen die de in de testcyclus voorgeschreven waarden voor acceleratie en topsnelheid niet halen, moet het gaspedaal volledig worden ingedrukt tot ze opnieuw de voorgeschreven bedrijfscurve halen. Afwijkingen van de testcyclus moeten in het testrapport worden vermeld.

5.2.2. Wat de CO2-emissies betreft moeten de resultaten van de test worden uitgedrukt in grammen per kilometer (g/km), afgerond op het dichtstbijzijnde gehele getal.

5.2.3. Het brandstofverbruik moet worden uitgedrukt in liters per 100 km (voor benzine, lpg of diesel) of in m3 per 100 km (voor aardgas) en wordt berekend volgens de koolstofbalansmethode overeenkomstig punt 1.4.3 van bijlage 6, waarbij gebruik wordt gemaakt van de gemeten CO2-emissies en de andere koolstofgerelateerde emissies (CO en HC). De resultaten worden afgerond op één cijfer achter de komma.

5.2.4. Met het oog op de in punt 5.2.3 vermelde berekening moet het brandstofverbruik in passende eenheden worden uitgedrukt en moeten de volgende brandstofkenmerken worden gebruikt:

a) dichtheid: gemeten bij de testbrandstof overeenkomstig ISO 3675 of een gelijkwaardige methode. Voor benzine, diesel, biodiesel en ethanol (E85) wordt de bij 15 °C gemeten dichtheid gebruikt; voor lpg en aardgas/biomethaan wordt de volgende referentiedichtheid gebruikt: 0,538 kg/l voor lpg, 0,654 kg/m3 voor aardgas (3);

b) koolstof-waterstofverhouding: er worden vaste waarden gebruikt, namelijk: C1H1,89O0,016 voor benzine, C1H1,86O0,005 voor diesel, C1H2,525 voor lpg (vloeibaar petroleumgas), CH4 voor aardgas en biomethaan, C1H2,74O0,385 voor ethanol (E85).

5.3. Beschrijving van de tests voor voertuigen die alleen door een elektrische aandrijflijn worden aangedreven

5.3.1. De voor de tests verantwoordelijke technische dienst meet het verbruik van elektrische energie volgens de in bijlage 7 beschreven methode en testcyclus.

5.3.2. De voor de tests verantwoordelijke technische dienst meet de elektrische actieradius van het voertuig volgens de in bijlage 9 beschreven methode.

Alleen de volgens deze methode gemeten elektrische actieradius mag in verkoopspromotiemateriaal worden vermeld.

5.3.3. Het verbruik van elektrische energie moet in Watturen per kilometer (Wh/km) en de actieradius in km worden uitgedrukt, beide afgerond op het dichtstbijzijnde gehele getal.

5.4. Beschrijving van de tests voor voertuigen die door een hybride elektrische aandrijflijn worden aangedreven

5.4.1. De voor de tests verantwoordelijke technische dienst meet de CO2-emissies en het verbruik van elektrische energie volgens de in bijlage 8 beschreven testprocedure.

5.4.2. De resultaten van de CO2-emissietests moeten worden uitgedrukt in grammen per kilometer (g/km), afgerond op het dichtstbijzijnde gehele getal.

5.4.3. Het brandstofverbruik moet worden uitgedrukt in liters per 100 km (voor benzine, lpg of diesel) of in m3 per 100 km (voor aardgas) en wordt berekend volgens de koolstofbalansmethode overeenkomstig punt 1.4.3 van bijlage 6, waarbij gebruik wordt gemaakt van de gemeten CO2-emissies en de andere koolstofgerelateerde emissies (CO en HC). De resultaten worden afgerond op één cijfer achter de komma.

5.4.4. Met het oog op de in punt 5.4.3 vermelde berekening zijn de voorschriften en waarden van punt 5.2.4 van toepassing.

5.4.5. Indien van toepassing moet het verbruik van elektrische energie worden uitgedrukt in Watturen per kilometer (Wh/km), afgerond op het dichtstbijzijnde gehele getal.

5.4.6. De voor de tests verantwoordelijke technische dienst meet de elektrische actieradius van het voertuig volgens de in bijlage 9 beschreven methode. Het resultaat moet worden uitgedrukt in km en afgerond op het dichtstbijzijnde gehele getal.

Alleen de volgens deze methode gemeten elektrische actieradius mag in verkoopspromotiemateriaal worden vermeld en worden gebruikt voor de berekeningen van bijlage 8.

5.5. Interpretatie van de resultaten

5.5.1. De door de fabrikant opgegeven waarde voor de CO2-emissies of het verbruik van elektrische energie wordt als typegoedkeuringswaarde aanvaard als ze de door de technische dienst gemeten waarde niet met meer dan 4 % overschrijdt. De gemeten waarde mag lager zijn zonder enige beperking.

Bij voertuigen die alleen door een verbrandingsmotor worden aangedreven en die zijn uitgerust met een periodiek regenererend systeem zoals gedefinieerd in punt 2.19, worden de resultaten met de overeenkomstig bijlage 10 verkregen factor Ki vermenigvuldigd alvorens met de opgegeven waarde te worden vergeleken.

5.5.2. Als de gemeten waarde voor de CO2-emissies of het verbruik van elektrische energie de door de fabrikant opgegeven waarde met meer dan 4 % overschrijdt, wordt hetzelfde voertuig opnieuw getest.

Wanneer het gemiddelde van de twee testresultaten de door de fabrikant opgegeven waarde niet met meer dan 4 % overschrijdt, wordt de door de fabrikant opgegeven waarde als typegoedkeuringswaarde genomen.

5.5.3. Als het gemiddelde de opgegeven waarde nog steeds met meer dan 4 % overschrijdt, wordt het voertuig een laatste keer getest. Het gemiddelde van de drie testresultaten wordt als typegoedkeuringswaarde genomen.

6. WIJZIGING EN UITBREIDING VAN DE GOEDKEURING VAN HET GOEDGEKEURDE TYPE

6.1. Elke wijziging van het goedgekeurde type moet worden meegedeeld aan de administratieve instantie die het type heeft goedgekeurd. Die instantie kan dan:

6.1.1. oordelen dat de wijzigingen waarschijnlijk geen noemenswaardig nadelig effect op de waarden voor de CO2-emissies en het brandstofverbruik of verbruik van elektrische energie zullen hebben en dat in dit geval de oorspronkelijke goedkeuring geldig is voor het gewijzigde voertuigtype, of

6.1.2. de voor de uitvoering van de tests verantwoordelijke technische dienst om een aanvullend testrapport verzoeken volgens de voorwaarden van punt 7.

6.2. De bevestiging of weigering van de goedkeuring, met vermelding van de wijzigingen, moet volgens de procedure van punt 4.3 worden meegedeeld aan de partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen.

6.3. De bevoegde instantie die de goedkeuring uitbreidt, kent aan die uitbreiding een volgnummer toe en stelt de andere partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, daarvan in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 4.

7. VOORWAARDEN VOOR UITBREIDING VAN DE TYPEGOEDKEURING VOOR HET VOERTUIGTYPE

7.1. Voertuigen die alleen door een verbrandingsmotor worden aangedreven, met uitzondering van voertuigen die met een periodiek regenererend emissiebeheersingssysteem zijn uitgerust

Als de door de technische dienst gemeten CO2-emissies de typegoedkeuringswaarde bij voertuigen van categorie M1 niet met meer dan 4 % en bij voertuigen van categorie N1 niet met meer dan 6 % overschrijden, kan de typegoedkeuring worden uitgebreid tot voertuigen van hetzelfde type of van een type dat verschilt met betrekking tot de volgende kenmerken uit bijlage 4:

7.1.1. referentiemassa;

7.1.2. toegestane maximummassa;

7.1.3. carrosserietype: a) voor categorie M1: saloon/hatchback/stationwagen/coupé/cabriolet/multipurpose vehicle (4); b) voor categorie N1: vrachtwagen, bestelwagen;

7.1.4. totale overbrengingsverhoudingen;

7.1.5. uitrusting en toebehoren van de motor.

7.2. Voertuigen die alleen door een verbrandingsmotor worden aangedreven en die met een periodiek regenererend emissiebeheersingssysteem zijn uitgerust

Als de door de technische dienst gemeten CO2-emissies de typegoedkeuringswaarde bij voertuigen van categorie M1 met niet meer dan 4 % en bij voertuigen van categorie N1 niet met meer dan 6 % overschrijden en als dezelfde Ki-factor van toepassing is, kan de typegoedkeuring tot voertuigen van hetzelfde type of van een type dat verschilt met betrekking tot de in de punten 7.1.1 tot en met 7.1.5 vermelde kenmerken uit bijlage 4, worden uitgebreid voor zover de in bijlage 10 vermelde waarden van de familiekenmerken niet worden overschreden.

Als de gecorrigeerde, door de technische dienst gemeten CO2-emissie de typegoedkeuringswaarde bij voertuigen van categorie M1 niet met meer dan 4 % en bij voertuigen van categorie N1 niet met meer dan 6 % overschrijdt, kan de typegoedkeuring ook tot voertuigen van hetzelfde type maar met een verschillende Ki-factor worden uitgebreid.

7.3. Voertuigen die alleen door een elektrische aandrijflijn worden aangedreven

Met het akkoord van de voor de uitvoering van de tests verantwoordelijke technische dienst kunnen uitbreidingen worden toegestaan.

7.4. Voertuigen die door een hybride elektrische aandrijflijn worden aangedreven

Als de door de technische dienst gemeten CO2-emissies en het verbruik van elektrische energie de typegoedkeuringswaarde bij voertuigen van categorie M1 niet met meer dan 4 % en bij voertuigen van categorie N1 niet met meer dan 6 % overschrijden, kan de typegoedkeuring worden uitgebreid tot voertuigen van hetzelfde type of van een type dat verschilt met betrekking tot de volgende kenmerken uit bijlage 4:

7.4.1. referentiemassa;

7.4.2. toegestane maximummassa;

7.4.3. carrosserietype: a) voor categorie M1: saloon/hatchback/stationwagen/coupé/cabriolet/multipurpose vehicle (5); b) voor categorie N1: vrachtwagen, bestelwagen;

7.4.4. wat verschillen met betrekking tot andere kenmerken betreft, kunnen met het akkoord van de voor de uitvoering van de tests verantwoordelijke technische dienst uitbreidingen worden toegestaan.

7.5. Uitbreiding van de goedkeuring van voertuigen van categorie N1 binnen een familie, indien ze alleen door een verbrandingsmotor dan wel door een hybride elektrische aandrijflijn worden aangedreven

7.5.1. Voor voertuigen van categorie N1 die volgens de procedure van punt 7.6.2 als leden van een voertuigenfamilie zijn goedgekeurd, kan de typegoedkeuring alleen tot voertuigen binnen dezelfde familie worden uitgebreid als de technische dienst oordeelt dat het brandstofverbruik van het nieuwe voertuig niet hoger is dan dat van het voertuig waarop het brandstofverbruik van de familie is gebaseerd.

Goedkeuringen kunnen ook worden uitgebreid tot voertuigen die:

a) maximaal 110 kg zwaarder zijn dan het geteste familielid, op voorwaarde dat zij niet meer dan 220 kg zwaarder zijn dan het lichtste lid van de familie;

b) een kleinere totale overbrengingsverhouding hebben dan het geteste familielid, enkel als gevolg van een wijziging van de bandenmaten, en

c) in alle andere opzichten conform zijn met de familie.

7.5.2. Voor voertuigen van categorie N1 die volgens de procedure van punt 7.6.3 als leden van een voertuigenfamilie zijn goedgekeurd, kan de typegoedkeuring zonder aanvullende tests alleen tot voertuigen van dezelfde familie worden uitgebreid als de technische dienst oordeelt dat het brandstofverbruik van het nieuwe voertuig tussen dat van het voertuig in de familie met het laagste verbruik en dat van het voertuig in de familie met het hoogste verbruik ligt.

7.6. Goedkeuring van voertuigen van categorie N1 binnen een familie, indien ze alleen door een verbrandingsmotor dan wel door een hybride elektrische aandrijflijn worden aangedreven

Voertuigen van categorie N1 kunnen binnen een familie zoals gedefinieerd in punt 7.6.1, worden goedgekeurd volgens een van de twee in de punten 7.6.2 en 7.6.3 beschreven alternatieve methoden.

7.6.1. Voertuigen van categorie N1 kunnen voor de toepassing van dit reglement in een familie worden gegroepeerd als de volgende parameters identiek zijn of binnen de aangegeven grenzen liggen.

7.6.1.1. Identieke parameters zijn: a) fabrikant en type zoals gedefinieerd in bijlage 4, punt 2; b) cilinderinhoud; c) type emissiebeheersingssysteem; d) type brandstofsysteem zoals gedefinieerd in bijlage 4, punt 6.7.2.

7.6.1.2. De volgende parameters moeten binnen de volgende grenzen liggen: a) totale overbrengingsverhoudingen (maximaal 8 % hoger dan de laagste) zoals gedefinieerd in bijlage 4, punt 6.10.3; b) referentiemassa (hoogstens 220 kg minder dan de zwaarste); c) voorkant (hoogstens 15 % kleiner dan de grootste); d) motorvermogen (hoogstens 10 % lager dan de hoogste waarde).

7.6.2. Een voertuigenfamilie zoals gedefinieerd in punt 7.6.1, kan worden goedgekeurd met waarden voor de CO2-emissies en het brandstofverbruik die voor alle leden van de familie dezelfde zijn. De technische dienst moet voor de tests het lid van de familie selecteren dat volgens de dienst de hoogste CO2-emissie heeft. De metingen worden uitgevoerd volgens punt 5 en bijlage 6 en de resultaten die volgens de in punt 5.5 beschreven methode zijn verkregen, gelden als de typegoedkeuringswaarden voor alle leden van de familie.

7.6.3. Voertuigen die gegroepeerd zijn in een familie zoals gedefinieerd in punt 7.6.1, kunnen worden goedgekeurd met aparte waarden voor de CO2-emissies en het brandstofverbruik voor elk van de familieleden. De technische dienst selecteert voor de tests de twee voertuigen die volgens de dienst de hoogste en de laagste CO2-emissies hebben. De metingen worden verricht zoals beschreven in punt 5 en bijlage 6. Indien de gegevens van de fabrikant voor die twee voertuigen binnen de in punt 5.5 beschreven toleranties vallen, kunnen de door de fabrikant voor alle leden van de voertuigenfamilie opgegeven CO2-emissies als typegoedkeuringswaarden worden gebruikt. Indien de gegevens van de fabrikant niet binnen die toleranties vallen, worden de volgens de methode van punt 5.5 verkregen resultaten als typegoedkeuringswaarden gebruikt en selecteert de technische dienst een passend aantal andere familieleden voor aanvullende tests.

8. BIJZONDERE BEPALINGEN

In de toekomst worden wellicht voertuigen met bijzondere energie-efficiënte technologieën aangeboden die aan aanvullende testprogramma’s kunnen worden onderworpen. Deze tests zullen te zijner tijd worden gespecificeerd zodat de fabrikant daar een beroep op kan doen om de voordelen van de oplossing aan te tonen.

9. CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

9.1. Krachtens dit reglement goedgekeurde voertuigen moeten zo zijn gebouwd dat zij conform zijn met het goedgekeurde voertuigtype.

9.2. Om te verifiëren of de in punt 9.1 gestelde voorwaarden worden nageleefd, moeten passende controles van de productie worden uitgevoerd.

9.3. Voertuigen die alleen door een verbrandingsmotor worden aangedreven

9.3.1. In het algemeen worden de maatregelen om de conformiteit van de productie met betrekking tot de CO2-emissies van voertuigen te waarborgen, gecontroleerd op basis van de beschrijving in het typegoedkeuringscertificaat volgens het model in bijlage 4.

De controle van de conformiteit van de productie is gebaseerd op een door de bevoegde instantie gemaakte beoordeling van de controleprocedure van de fabrikant om de conformiteit van het voertuigtype wat de CO2-emissie betreft te waarborgen.

Als de instantie niet tevreden is over de kwaliteit van de controleprocedure van de fabrikant, kan zij eisen dat op in productie zijnde voertuigen verificatietests worden uitgevoerd.

9.3.1.1. Als een meting van de CO2-emissies moet worden uitgevoerd op een voertuigtype waarvan de goedkeuring een of meer keren is uitgebreid, zullen de tests worden verricht op het voertuig (de voertuigen) dat (die) op het ogenblik van de test beschikbaar is (zijn) (voertuig(en) beschreven in het eerste document of in latere uitbreidingen).

9.3.1.1.1. Conformiteit van het voertuig bij de CO2-test

9.3.1.1.1.1. Uit de serie worden willekeurig drie voertuigen genomen die volgens de in bijlage 6 beschreven procedure worden getest.

9.3.1.1.1.2. Als de instantie de door de fabrikant opgegeven standaardafwijking van de productie aanvaardbaar acht, worden de tests uitgevoerd overeenkomstig punt 9.3.2. Als de instantie de door de fabrikant opgegeven standaardafwijking van de productie niet aanvaardbaar acht, worden de tests uitgevoerd overeenkomstig punt 9.3.3.

9.3.1.1.1.3. De productie van een serie wordt op basis van tests op de drie in de steekproef opgenomen voertuigen conform of niet-conform geacht, zodra overeenkomstig de toegepaste testcriteria uit de relevante tabel een positief of negatief oordeel is geveld wat CO2 betreft. Als er voor CO2 geen positief of negatief oordeel wordt geveld, wordt een test op een extra voertuig uitgevoerd (zie figuur 1).

9.3.1.1.1.4. Bij periodiek regenererende systemen zoals gedefinieerd in punt 2.19, moeten de resultaten worden vermenigvuldigd met de factor Ki die volgens de procedure van bijlage 10 was verkregen op het ogenblik dat de typegoedkeuring werd verleend. Op verzoek van de fabrikant mogen de tests onmiddellijk na een regeneratie worden uitgevoerd.

Figuur 1

9.3.1.1.2. Niettegenstaande de voorschriften van bijlage 6 worden de tests uitgevoerd op voertuigen die nog niet hebben gereden.

9.3.1.1.2.1. Op verzoek van de fabrikant kunnen de tests echter worden uitgevoerd op voertuigen die ten hoogste 15 000 km zijn ingereden. In dat geval voert de fabrikant de inrijprocedure uit en verbindt hij zich ertoe die voertuigen niet bij te stellen.

9.3.1.1.2.2. Als de fabrikant een inrijprocedure vraagt (x km, waarbij x ≤ 15 000), mag deze als volgt worden uitgevoerd: de CO2-emissies worden gemeten bij 0 en bij x km op het eerste testvoertuig (dit kan het typegoedkeuringsvoertuig zijn); de evolutiecoëfficiënt (EC) van de emissies tussen 0 en x km wordt als volgt berekend: De EC-waarde kan minder dan 1 bedragen. De volgende voertuigen worden niet aan de inrijprocedure onderworpen, maar hun emissies bij 0 km worden met de evolutiecoëfficiënt gewijzigd. In dat geval worden de volgende waarden genomen: de waarde bij x km voor het eerste voertuig; de waarden bij 0 km, vermenigvuldigd met de evolutiecoëfficiënt, voor de volgende voertuigen.

9.3.1.1.2.3. Als alternatief voor deze procedure kan de autofabrikant een vaste evolutiecoëfficiënt van 0,92 toepassen en alle bij 0 km gemeten CO2-waarden daarmee vermenigvuldigen.

9.3.1.1.2.4. Voor deze test moeten de in de bijlagen 10 en 10a bij Reglement nr. 83 beschreven referentiebrandstoffen worden gebruikt.

9.3.2. Conformiteit van de productie wanneer statistische gegevens van de fabrikant beschikbaar zijn.

9.3.2.1. In de volgende punten wordt de procedure beschreven die moet worden toegepast om de conformiteit van de productie met betrekking tot de CO2-voorschriften te controleren wanneer de standaardafwijking van de productie van de fabrikant aanvaardbaar is.

9.3.2.2. Bij een minimale steekproefgrootte van drie wordt de bemonsteringsprocedure zo gekozen dat de kans dat een partij waarvan 40 % van de productie gebreken vertoont een test doorstaat 0,95 is (risico van de producent = 5 %), terwijl de kans dat een partij waarvan 65 % van de productie gebreken vertoont wordt aanvaard 0,10 is (risico van de consument = 10 %).

9.3.2.3. De volgende procedure wordt toegepast (zie figuur 1):

L staat voor de natuurlijke logaritme van de CO2-typegoedkeuringswaarde:

xi = de natuurlijke logaritme van de gemeten waarde voor voertuig i van de steekproef; s = een raming van de standaardafwijking van de productie (na de natuurlijke logaritme van de meetwaarden te hebben genomen); n = het aantal monsters in de steekproef.

9.3.2.4. Bereken voor de steekproef de teststatistiek, d.w.z. de som van de standaardafwijkingen van de grenswaarde, met de volgende formule:

9.3.2.5. Dan geldt:

9.3.2.5.1. als de teststatistiek groter is dan de voor de steekproefgrootte geldende drempelwaarde voor een positief oordeel in tabel 1, wordt een positief oordeel geveld;

9.3.2.5.2. als de teststatistiek kleiner is dan de voor de steekproefgrootte geldende drempelwaarde voor een negatief oordeel in tabel 1, wordt een negatief oordeel geveld;

9.3.2.5.3. in alle andere gevallen wordt een extra voertuig getest overeenkomstig bijlage 6 en wordt de procedure toegepast op de steekproefgrootte plus één.

Tabel 1

Steekproefgrootte (cumulatief aantal geteste voertuigen) Drempelwaarde voor een positief oordeel Drempelwaarde voor een negatief oordeel (a) (b) (c) 3 3,327 – 4,724 4 3,261 – 4,790 5 3,195 –4,856 6 3,129 – 4,922 7 3,063 – 4,988 8 2,997 – 5,054 9 2,931 – 5,120 10 2,865 – 5,185 11 2,799 – 5,251 12 2,733 – 5,317 13 2,667 – 5,383 14 2,601 – 5,449 15 2,535 – 5,515 16 2,469 – 5,581 17 2,403 – 5,647 18 2,337 – 5,713 19 2,271 – 5,779 20 2,205 – 5,845 21 2,139 – 5,911 22 2,073 – 5,977 23 2,007 – 6,043 24 1,941 – 6,109 25 1,875 – 6,175 26 1,809 – 6,241 27 1,743 – 6,307 28 1,677 – 6,373 29 1,611 – 6,439 30 1,545 - 6,505 31 1,479 – 6,571 32 – 2,112 – 2,112

9.3.3. Conformiteit van de productie wanneer geen of ontoereikende statistische gegevens van de fabrikant beschikbaar zijn

9.3.3.1. In de volgende punten wordt de procedure beschreven die moet worden toegepast om de conformiteit van de productie met betrekking tot de CO2-voorschriften te controleren wanneer de bewijsstukken van de fabrikant inzake de standaardafwijking van de productie onaanvaardbaar of niet beschikbaar zijn.

9.3.3.2. Bij een minimale steekproefgrootte van drie wordt de bemonsteringsprocedure zo gekozen dat de kans dat een partij waarvan 40 % van de productie gebreken vertoont een test doorstaat 0,95 is (risico van de producent = 5 %), terwijl de kans dat een partij waarvan 65 % van de productie gebreken vertoont wordt aanvaard 0,10 is (risico van de consument = 10 %).

9.3.3.3. De CO2-meting wordt als lognormaal verdeeld beschouwd en moet eerst worden omgezet door de natuurlijke logaritmen te nemen. mo en m staan voor de minimale en maximale steekproefgrootte (mo = 3 en m = 32) en n staat voor het aantal monsters in de steekproef.

9.3.3.4. Indien de natuurlijke logaritmen van de bij de serie gemeten waarden x1, x2, …, xj zijn en L de natuurlijke logaritme van de CO2-typegoedkeuringswaarde is, dan is:

dj = xj – L

9.3.3.5. In tabel 2 worden voor het aantal monsters in de steekproef telkens de drempelwaarde voor een positief oordeel (An) en die voor een negatief oordeel (Bn) gegeven. De teststatistiek is de verhouding die moet worden gebruikt om vast te stellen of de serie wordt goedgekeurd of afgekeurd, en wel op de volgende wijze:

voor mo ≤ n ≤ m:

9.3.3.5.1. wordt de serie goedgekeurd indien ;

9.3.3.5.2. wordt de serie afgekeurd indien ;

9.3.3.5.3. wordt een andere meting verricht indien .

Tabel 2

Steekproefgrootte (cumulatief aantal geteste voertuigen) n Drempelwaarde voor een positief oordeel An Drempelwaarde voor een negatief oordeel Bn (a) (b) (c) 3 – 0,80380 16,64743 4 – 0,76339 7,68627 5 – 0,72982 4,67136 6 – 0,69962 3,25573 7 – 0,67129 2,45431 8 – 0,64406 1,94369 9 – 0,61750 1,59105 10 – 0,59135 1,33295 11 – 0,56542 1,13566 12 – 0,53960 0,97970 13 – 0,51379 0,85307 14 – 0,48791 0,74801 15 – 0,46191 0,65928 16 – 0,43573 0,58321 17 – 0,40933 0,51718 18 – 0,38266 0,45922 19 – 0,35570 0,40788 20 – 0,32840 0,36203 21 – 0,30072 0,32078 22 – 0,27263 0,28343 23 – 0,24410 0,24943 24 – 0,21509 0,21831 25 – 0,18557 0,18970 26 0,18970 0,16328 27 – 0,12483 0,13880 28 – 0,09354 0,11603 29 – 0,06159 0,09480 30 – 0,02892 0,0749 31 0,00449 0,05629 32 0,03876 0,03876

9.3.3.6. Opmerkingen

De volgende recursieve formules zijn nuttig om de opeenvolgende waarden van de teststatistiek te berekenen:

(n = 2,3,…; ; v1 = 0)

9.4. Voertuigen die alleen door een elektrische aandrijflijn worden aangedreven

In het algemeen worden de maatregelen om de conformiteit van de productie met betrekking tot het verbruik van elektrische energie te waarborgen, gecontroleerd op basis van de beschrijving in het typegoedkeuringscertificaat volgens het model in bijlage 4.

9.4.1. De houder van de goedkeuring moet met name:

9.4.1.1. garanderen dat er procedures voor de doeltreffende controle van de productiekwaliteit bestaan;

9.4.1.2. toegang hebben tot de apparatuur die nodig is om de conformiteit van elk goedgekeurd type te controleren;

9.4.1.3. ervoor zorgen dat de testresultaten worden geregistreerd en dat de bijgevoegde documenten beschikbaar blijven gedurende een periode die met de administratieve instantie moet worden overeengekomen;

9.4.1.4. de resultaten van elk type test analyseren om de bestendigheid van de kenmerken van het product te controleren en te waarborgen, rekening houdend met de bij industriële productie toegestane variaties;

9.4.1.5. erop toezien dat voor elk voertuigtype de in bijlage 7 voorgeschreven tests worden uitgevoerd. Niettegenstaande de voorschriften van punt 2.3.1.6 van bijlage 7 worden de tests op verzoek van de fabrikant uitgevoerd op voertuigen die nog niet hebben gereden;

9.4.1.6. ervoor zorgen dat, als bij het desbetreffende type test meerdere monsters of testobjecten niet-conform blijken te zijn, opnieuw monsters worden genomen en een nieuwe test wordt uitgevoerd. Alle nodige maatregelen moeten worden genomen om de conformiteit van de productie te herstellen.

9.4.2. De bevoegde instanties die de goedkeuring verlenen, kunnen op elk tijdstip de in elke productie-eenheid toegepaste methoden verifiëren.

9.4.2.1. Bij elke inspectie moeten de test- en productiecontrolegegevens aan de bezoekende inspecteur worden verstrekt.

9.4.2.2. De inspecteur mag willekeurig kiezen welke monsters in het laboratorium van de fabrikant moeten worden getest. Het minimumaantal monsters mag worden bepaald op basis van de resultaten van de controles die de fabrikant zelf heeft uitgevoerd.

9.4.2.3. Wanneer het kwaliteitsniveau onbevredigend lijkt of wanneer het nodig blijkt de geldigheid van de volgens punt 9.4.2.2 verrichte tests te verifiëren, neemt de inspecteur monsters die moeten worden toegezonden aan de technische dienst die de typegoedkeuringstests heeft verricht.

9.4.2.4. De bevoegde instanties mogen alle in dit reglement voorgeschreven tests uitvoeren.

9.5. Voertuigen die door een hybride elektrische aandrijflijn worden aangedreven

In het algemeen worden de maatregelen om de conformiteit van de productie met betrekking tot de CO2-emissies en het verbruik van elektrische energie van hybride elektrische voertuigen te waarborgen, gecontroleerd op basis van de beschrijving in het typegoedkeuringscertificaat volgens het model in bijlage 4.

De controle van de conformiteit van de productie is gebaseerd op een door de bevoegde instantie gemaakte beoordeling van de controleprocedure van de fabrikant om de conformiteit van het voertuigtype wat de CO2-emissie en het verbruik van elektrische energie betreft te waarborgen.

Als de instantie niet tevreden is over de kwaliteit van de controleprocedure van de fabrikant, kan zij eisen dat op in productie zijnde voertuigen verificatietests worden uitgevoerd.

De conformiteit wat de CO2-emissies betreft wordt gecontroleerd volgens de in de punten 9.3.1 tot en met 9.3.3 beschreven statistische procedures. Voertuigen worden getest volgens de procedure van bijlage 8.

9.6. Te nemen maatregelen bij non-conformiteit van de productie

Indien tijdens inspecties non-conformiteit wordt vastgesteld, neemt de bevoegde instantie alle nodige maatregelen om de conformiteit van de productie zo snel mogelijk te herstellen.

10. SANCTIES BIJ NON-CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

10.1. De krachtens dit reglement voor een voertuigtype verleende goedkeuring kan worden ingetrokken indien niet aan de voorschriften van punt 9.1 is voldaan.

10.2. Indien een partij bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepast een eerder verleende goedkeuring intrekt, stelt zij de andere overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen daarvan onmiddellijk in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 4.

11. DEFINITIEVE STOPZETTING VAN DE PRODUCTIE

Indien de houder van de goedkeuring de productie van een krachtens dit reglement goedgekeurd voertuigtype definitief stopzet, stelt hij de instantie die de goedkeuring heeft verleend daarvan in kennis. Zodra deze instantie de kennisgeving heeft ontvangen, stelt zij de andere partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, daarvan in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 4.

12. NAAM EN ADRES VAN DE VOOR DE UITVOERING VAN DE GOEDKEURINGSTESTS VERANTWOORDELIJKE TECHNISCHE DIENSTEN EN VAN DE ADMINISTRATIEVE INSTANTIES

De partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, delen het secretariaat van de Verenigde Naties de naam en het adres mee van de technische diensten die voor de uitvoering van de goedkeuringstests verantwoordelijk zijn en van de administratieve instanties die goedkeuring verlenen en waaraan de in andere landen afgegeven certificaten betreffende de goedkeuring of de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring moeten worden toegezonden.

(1) Zoals gedefinieerd in bijlage 7 bij de Geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3) (TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2).

(2) De nummers van de partijen bij de Overeenkomst van 1958 zijn aangegeven in bijlage 3 bij de Geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3), document TRANS/WP.29/78/Rev.2.

(3) Het gemiddelde van de referentiebrandstoffen G20 en G23 bij 15 °C.

(4) Zoals gedefinieerd in bijlage 7 bij de Geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3) (TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2).

(5) Zoals gedefinieerd in bijlage 7 bij de Geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3) (TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2).

BIJLAGE 1 ESSENTIËLE KENMERKEN VAN HET VOERTUIG DAT ALLEEN DOOR EEN VERBRANDINGSMOTOR WORDT AANGEDREVEN, EN INFORMATIE OVER DE UITVOERING VAN DE TESTS De onderstaande gegevens, voor zover van toepassing, moeten in drievoud worden verstrekt en vergezeld gaan van een samenvatting. Eventuele tekeningen moeten op een passende schaal met voldoende details in formaat A4 of tot dat formaat gevouwen worden verstrekt. In het geval van door een microprocessor gestuurde functies moet passende informatie over de werking worden verstrekt. 1. ALGEMEEN 1.1. Merk (naam van de fabrikant): … 1.2. Type en handelsbenaming (ook van eventuele varianten): … 1.3. Middel tot identificatie van het type, indien op het voertuig aangebracht: … 1.3.1. Plaats van dat identificatiemiddel: … 1.4. Voertuigcategorie: … 1.5. Naam en adres van de fabrikant: … 1.6. Naam en adres van de gemachtigde vertegenwoordiger van de fabrikant (indien van toepassing): … 2. ALGEMENE CONSTRUCTIEKENMERKEN VAN HET VOERTUIG 2.1. Foto’s en/of tekeningen van een representatief voertuig: … 2.2. Aangedreven assen (aantal, plaats, onderlinge verbinding): … 3. MASSA’S (in kg) (in voorkomend geval naar tekening verwijzen) 3.1. Massa van het voertuig met carrosserie in rijklare toestand, of massa van het chassis met cabine indien de fabrikant de carrosserie niet monteert (met koelmiddel, smeermiddelen, brandstof, gereedschap, reservewiel en bestuurder): … 3.2. Technisch toelaatbare maximummassa volgens fabrieksopgave: … 4. BESCHRIJVING VAN DE AANDRIJFLIJN EN DE ONDERDELEN ERVAN 4.1. Verbrandingsmotor 4.1.1. Motorfabrikant: … 4.1.2. Motorcode van de fabrikant (zoals vermeld op de motor, of ander identificatiemiddel): … 4.1.2.1. Werkingsprincipe: elektrische ontsteking/compressieontsteking/viertakt/tweetakt (1) 4.1.2.2. Aantal, opstelling en ontstekingsvolgorde van de cilinders: 4.1.2.2.1. Boring (2): … mm 4.1.2.2.2. Slag (2): …mm 4.1.2.3. Cilinderinhoud (3): …cm3 4.1.2.4. Volumetrische compressieverhouding (4): … 4.1.2.5. Tekeningen van de verbrandingskamer en de zuigerkop: … 4.1.2.6. Stationair toerental (4): … 4.1.2.7. Volumepercentage koolmonoxide in het uitlaatgas bij stationair draaiende motor: … procent (volgens de specificaties van de fabrikant) (4) … 4.1.2.8. Nettomaximumvermogen: … kW bij min–1 4.1.3. Brandstof: benzine/ongelode benzine/diesel/lpg/aardgas (1) 4.1.3.1. Research-octaangetal (RON): … 4.1.4. Brandstoftoevoer 4.1.4.1. Via carburateur(s): ja/neen (1) 4.1.4.1.1. Merk(en): … 4.1.4.1.2. Type(n): … 4.1.4.1.3. Aantal: … 4.1.4.1.4. Afstelling (4): 4.1.4.1.4.1. Sproeiers: … 4.1.4.1.4.2. Venturi’s: … 4.1.4.1.4.3. Niveau in de vlotterkamer: … 4.1.4.1.4.4. Massa van de vlotter: … 4.1.4.1.4.5. Vlotternaald: … 4.1.4.1.5. Koudstartsysteem: manueel/automatisch (1) 4.1.4.1.5.1. Werkingsprincipe: … 4.1.4.1.5.2. Bedrijfsgrenzen/instellingen (1) (4): 4.1.4.2. Door brandstofinspuiting (alleen compressieontsteking): ja/neen (1) 4.1.4.2.1. Beschrijving van het systeem: … 4.1.4.2.2. Werkingsprincipe: directe inspuiting/voorkamer/wervelkamer (1) 4.1.4.2.3. Inspuitpomp 4.1.4.2.3.1. Merk(en): … 4.1.4.2.3.2. Type(n): … 4.1.4.2.3.3. Maximale brandstofopbrengst (1) (4): … mm3 per slag of cyclus bij een pomptoerental van (1) (4): … min– 1 of karakteristiek schema: … 4.1.4.2.3.4. Inspuittiming (4): … 4.1.4.2.3.5. Inspuitvervroegingscurve (4): … 4.1.4.2.3.6. Kalibratieprocedure: testbank/motor (1) … 4.1.4.2.4. Regulateur 4.1.4.2.4.1. Type: … 4.1.4.2.4.2. Uitschakelingspunt: 4.1.4.2.4.2.1. Uitschakelingspunt onder belasting: … min–1 4.1.4.2.4.2.2. Uitschakelingspunt zonder belasting: … min–1 4.1.4.2.4.3. Stationair toerental: … min–1 4.1.4.2.5. Inspuiter(s): 4.1.4.2.5.1. Merk(en): … 4.1.4.2.5.2. Type(n): … 4.1.4.2.5.3. Openingsdruk (4): … kPa of karakteristiek schema: … 4.1.4.2.6. Koudstartsysteem 4.1.4.2.6.1. Merk(en): … 4.1.4.2.6.2. Type(n): … 4.1.4.2.6.3. Beschrijving: … 4.1.4.2.7. Hulpstartsysteem 4.1.4.2.7.1. Merk(en): … 4.1.4.2.7.2. Type(n): … 4.1.4.2.7.3. Beschrijving: … 4.1.4.3. Door brandstofinspuiting (alleen elektrische ontsteking): ja/neen (1) 4.1.4.3.1. Beschrijving van het systeem: 4.1.4.3.2. Werkingsprincipe (1): inlaatspruitstuk (monopoint/multipoint)/directe inspuiting/andere (specificeren): Type (of nr. van de) regeleenheid: … te verstrekken informatie bij continue inspuiting; bij andere systemen, gelijkwaardige details Type brandstofregelaar: … Type luchtstromingssensor: … Type brandstofverdeler: … Type drukregelaar: … Type microschakelaar: … Type stationairafstelschroef: … Type smoorklephuis: … Type watertemperatuursensor: … Type luchttemperatuursensor: … Type luchttemperatuurschakelaar: … Bescherming tegen elektromagnetische storing: … Beschrijving en/of tekening: … 4.1.4.3.3. Merk(en): … 4.1.4.3.4. Type(n): … 4.1.4.3.5. Inspuiters: openingsdruk (4): … kPa of karakteristiek schema (4): … 4.1.4.3.6. Inspuittiming: … 4.1.4.3.7. Koudstartsysteem: … 4.1.4.3.7.1. Werkingsprincipe(s): … 4.1.4.3.7.2. Bedrijfsgrenzen/instellingen (1) (4): … 4.1.4.4. Brandstofpomp 4.1.4.4.1. Druk (4): … kPa of karakteristiek schema: … 4.1.4.5. Door een lpg-systeem: ja/neen (1) 4.1.4.5.1. Goedkeuringsnummer volgens Reglement nr. 67 en documentatie: … 4.1.4.5.2. Elektronische regeleenheid voor motormanagement bij lpg: 4.1.4.5.2.1. Merk(en): … 4.1.4.5.2.2. Type: … 4.1.4.5.2.3. Emissiegerelateerde instelmogelijkheden: … 4.1.4.5.3. Aanvullende documentatie: 4.1.4.5.3.1. Beschrijving van de beveiliging van de katalysator bij het overschakelen van benzine op lpg of omgekeerd: … 4.1.4.5.3.2. Systeemconfiguratie (elektrische verbindingen, vacuümverbindingen, compensatieslangen enz.): … 4.1.4.5.3.3. Tekening van het symbool: … 4.1.4.6. Door een aardgassysteem: ja/neen (1) 4.1.4.6.1. Goedkeuringsnummer volgens Reglement nr. 67: … 4.1.4.6.2. Elektronische regeleenheid voor motormanagement bij aardgas: 4.1.4.6.2.1. Merk(en): … 4.1.4.6.2.2. Type: … 4.1.4.6.2.3. Emissiegerelateerde instelmogelijkheden: … 4.1.4.6.3. Aanvullende documentatie: 4.1.4.6.3.1. Beschrijving van de beveiliging van de katalysator bij het overschakelen van benzine op aardgas of omgekeerd: … 4.1.4.6.3.2. Systeemconfiguratie (elektrische verbindingen, vacuümverbindingen, compensatieslangen enz.): … 4.1.4.6.3.3. Tekening van het symbool: … 4.1.5. Ontsteking 4.1.5.1. Merk(en): … 4.1.5.2. Type(n): … 4.1.5.3. Werkingsprincipe: … 4.1.5.4. Inspuitvervroegingscurve (4): … 4.1.5.5. Vast ontstekingstijdstip (4): … graden vóór bdp 4.1.5.6. Afstand tussen contactpunten (4): … 4.1.5.7. Contacthoek (4): … 4.1.5.8. Bougies 4.1.5.8.1. Merk: … 4.1.5.8.2. Type: … 4.1.5.8.3. Elektrodenafstand: … mm 4.1.5.9. Ontstekingsbobine 4.1.5.9.1. Merk: … 4.1.5.9.2. Type: … 4.1.5.10. Ontstekingscondensator 4.1.5.10.1. Merk: … 4.1.5.10.2. Type: … 4.1.6. Koelsysteem: vloeistof/lucht (1) 4.1.7. Inlaatsysteem: 4.1.7.1. Drukvulling: ja/neen (1) 4.1.7.1.1. Merk(en): … 4.1.7.1.2. Type(n): … 4.1.7.1.3. Beschrijving van het systeem (maximale vuldruk: … kPa, overdrukklep) 4.1.7.2. Intercooler: ja/neen (1) 4.1.7.3. Beschrijving en tekeningen van inlaatpijpen en bijbehorende onderdelen (drukkamer, voorverwarmingssysteem, extra luchtinlaten enz.): … 4.1.7.3.1. Beschrijving van het inlaatspruitstuk (tekeningen en/of foto’s): … 4.1.7.3.2. Luchtfilter, tekeningen: …, of 4.1.7.3.2.1. Merk(en): … 4.1.7.3.2.2. Type(n): … 4.1.7.3.3. Inlaatgeluiddemper, tekeningen: …, of 4.1.7.3.3.1. Merk(en): … 4.1.7.3.3.2. Type(n): … 4.1.8. Uitlaatsysteem 4.1.8.1. Beschrijving en tekeningen van het uitlaatsysteem: … 4.1.9. Kleptiming of gelijkwaardige gegevens: 4.1.9.1. Maximale lichthoogte van de kleppen, openings- en sluitingshoeken of gegevens over de timing van alternatieve distributiesystemen, ten opzichte van de dode punten: … 4.1.9.2. Referentie- en/of afstelbereik (1): … 4.1.10. Gebruikt smeermiddel: 4.1.10.1. Merk: … 4.1.10.2. Type: … 4.1.11. Genomen maatregelen tegen luchtverontreiniging: 4.1.11.1. Voorziening voor het recycleren van cartergassen (beschrijving en tekeningen): … 4.1.11.2. Extra voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing (indien aanwezig en niet elders vermeld): 4.1.11.2.1. Katalysator: ja/neen (1) 4.1.11.2.1.1. Aantal katalysatoren en katalysatorelementen: … 4.1.11.2.1.2. Afmetingen en vorm van de katalysator(en) (volume enz.): … 4.1.11.2.1.3. Soort katalytische werking: … 4.1.11.2.1.4. Totale hoeveelheid edelmetalen: … 4.1.11.2.1.5. Relatieve concentratie: … 4.1.11.2.1.6. Substraat (structuur en materiaal): … 4.1.11.2.1.7. Celdichtheid: … 4.1.11.2.1.8. Type katalysatorhuis: … 4.1.11.2.1.9. Plaats van de katalysator(en) (plaats en referentieafstanden in het uitlaatsysteem): … 4.1.11.2.1.10. Regeneratiesystemen/methode van uitlaatgasnabehandeling, beschrijving: … 4.1.11.2.1.10.1. Aantal bedrijfscycli van type I of gelijkwaardige cycli op een motortestbank, tussen twee cycli waarin regeneratiefasen optreden onder omstandigheden die gelijkwaardig zijn aan de test van type I (afstand D in figuur 10/1 van bijlage 10): … 4.1.11.2.1.10.2. Beschrijving van de toegepaste methode om het aantal cycli te bepalen tussen twee cycli waarin regeneratiefasen optreden: … 4.1.11.2.1.10.3. Parameters om te bepalen welk belastingniveau nodig is voordat regeneratie optreedt (temperatuur, druk enz.): … 4.1.11.2.1.10.4. Beschrijving van de methode om het systeem te verontreinigen bij de in punt 3.1 van bijlage 10 beschreven testprocedure: … 4.1.11.2.1.11. Zuurstofsensor: type 4.1.11.2.1.11.1. Plaats van de zuurstofsensor: … 4.1.11.2.1.11.2. Regelbereik van de zuurstofsensor: … 4.1.11.2.2. Luchtinspuiting: ja/neen (1) 4.1.11.2.2.1. Type (pulse air, luchtpomp enz.): … 4.1.11.2.3. Uitlaatgasrecirculatie (EGR): ja/neen (1) 4.1.11.2.3.1. Kenmerken (debiet enz.): … 4.1.11.2.4. Verdampingsemissiebeheersingssysteem. Volledige en gedetailleerde beschrijving van de voorzieningen en de afstelling ervan: … Tekening van het verdampingsbeheersingssysteem: … Tekening van de koolstofhouder: … Tekening van de brandstoftank met vermelding van inhoud en materiaal: … 4.1.11.2.5. Deeltjesvanger: ja/neen (1) 4.1.11.2.5.1. Afmetingen en vorm van de deeltjesvanger (inhoud): … 4.1.11.2.5.2. Type deeltjesvanger en design: … 4.1.11.2.5.3. Plaats van de deeltjesvanger (referentieafstanden in het uitlaatsysteem): … 4.1.11.2.5.4. Regeneratiesysteem/-methode. Beschrijving en tekening: … 4.1.11.2.5.4.1. Aantal bedrijfscycli van type I of gelijkwaardige cycli op een motortestbank, tussen twee cycli waarin regeneratiefasen optreden onder omstandigheden die gelijkwaardig zijn aan de test van type I (afstand D in figuur 10/1 van bijlage 10): … 4.1.11.2.5.4.2. Beschrijving van de toegepaste methode om het aantal cycli te bepalen tussen twee cycli waarin regeneratiefasen optreden: … 4.1.11.2.5.4.3. Parameters om te bepalen welk belastingniveau nodig is voordat regeneratie optreedt (temperatuur, druk enz.): … 4.1.11.2.5.4.4. Beschrijving van de methode om het systeem te verontreinigen bij de in punt 3.1 van bijlage 10 beschreven testprocedure: … 4.1.11.2.6. Andere systemen (beschrijving en werkingsprincipe): … 4.2. Regeleenheid van de aandrijflijn 4.2.1. Merk: … 4.2.2. Type: … 4.2.3. Identificatienummer: … 4.3. Transmissie 4.3.1. Koppeling (type): … 4.3.1.1. Maximumkoppelomvorming: … 4.3.2. Versnellingsbak: … 4.3.2.1. Type: … 4.3.2.2. Plaats ten opzichte van de motor: … 4.3.2.3. Bedieningswijze: … 4.3.3. Overbrengingsverhoudingen Versnellingsbakverhoudingen Eindoverbrengingsverhoudingen Totale verhouding Maximum voor CVT (5) 1 2 3 4, 5, overige Minimum voor CVT (5) Achteruit 5. OPHANGING 5.1. Banden en wielen 5.1.1. Band/wielcombinatie(s) (voor banden de maataanduiding, de belastingsindex en het snelheidscategoriesymbool aangeven; voor wielen de velgmaat (of -maten) en de offset(s)): 5.1.1.1. Assen 5.1.1.1.1. As 1: … 5.1.1.1.2. As 2: … 5.1.1.1.3. As 3: … 5.1.1.1.4. As 4: enz. … 5.1.2. Boven- en ondergrens van de rolomtrek: 5.1.2.1. Assen 5.1.2.1.1. As 1: … 5.1.2.1.2. As 2: … 5.1.2.1.3. As 3: … 5.1.2.1.4. As 4: enz. … 5.1.3. Door de fabrikant aanbevolen bandenspanning: …kPa 6. CARROSSERIE 6.1. Zitplaatsen … 6.1.1. Aantal zitplaatsen: … (1) Doorhalen wat niet van toepassing is. (2) Deze waarde op een tiende van een millimeter afronden. (3) Deze waarde met π = 3,1416 berekenen en op één cm3 afronden. (4) Tolerantie aangeven. (5) CVT = continuvariabele transmissie

BIJLAGE 2 ESSENTIËLE KENMERKEN VAN HET VOERTUIG DAT ALLEEN DOOR EEN ELEKTRISCHE AANDRIJFLIJN WORDT AANGEDREVEN, EN INFORMATIE OVER DE UITVOERING VAN DE TESTS (1) De onderstaande gegevens, voor zover van toepassing, moeten in drievoud worden verstrekt en vergezeld gaan van een samenvatting. Eventuele tekeningen moeten op een passende schaal met voldoende details in formaat A4 of tot dat formaat gevouwen worden verstrekt. In het geval van door een microprocessor gestuurde functies moet passende informatie over de werking worden verstrekt. 1. ALGEMEEN 1.1. Merk (naam van de fabrikant): … 1.2. Type en handelsbenaming (ook van eventuele varianten): … 1.3. Middel tot identificatie van het type, indien op het voertuig aangebracht: … 1.3.1. Plaats van dat identificatiemiddel: … 1.4. Voertuigcategorie: … 1.5. Naam en adres van de fabrikant: … 1.6. Naam en adres van de gemachtigde vertegenwoordiger van de fabrikant (indien van toepassing): … 2. ALGEMENE CONSTRUCTIEKENMERKEN VAN HET VOERTUIG 2.1. Foto’s en/of tekeningen van een representatief voertuig: … 2.2. Aangedreven assen (aantal, plaats, onderlinge verbinding): … 3. MASSA’S (in kg) (in voorkomend geval naar tekening verwijzen) 3.1. Massa van het voertuig met carrosserie in rijklare toestand, of massa van het chassis met cabine indien de fabrikant de carrosserie niet monteert (met koelmiddel, smeermiddelen, brandstof, gereedschap, reservewiel en bestuurder): … 3.2. Technisch toelaatbare maximummassa volgens fabrieksopgave: … 4. BESCHRIJVING VAN DE AANDRIJFLIJN EN DE ONDERDELEN ERVAN 4.1. Algemene beschrijving van de elektrische aandrijflijn 4.1.1. Merk: … 4.1.2. Type: … 4.1.3. Gebruik (2): één motor/meerdere motoren (aantal): … 4.1.4. Transmissie: parallel/transaxiaal/andere (preciseren): … 4.1.5. Testspanning: … V 4.1.6. Nominaal motortoerental: … min–1 4.1.7. Maximaal motortoerental: … min–1 of: toerental reductor uitgaande as/versnellingsbak (gekozen versnelling specificeren): … min–1 4.1.8. Toerental bij maximumvermogen (3): … min–1 4.1.9. Maximumvermogen: …kW 4.1.10. Maximumvermogen gedurende 30 minuten: … kW 4.1.11. Flexibel bereik (als P ≥ 90 % van het maximumvermogen): toerental aan het begin van het bereik: … min–1 toerental aan het eind van het bereik: … min–1 4.2. Tractiebatterij 4.2.1. Handelsnaam en merk van de batterij: … 4.2.2. Soort elektrochemisch koppel: … 4.2.3. Nominale spanning: … V 4.2.4. Maximumvermogen van de batterij gedurende 30 minuten (constante ontlading): … kW 4.2.5. Prestaties van de batterij bij 2 uur ontlading (constant vermogen of constante stroom) (2): 4.2.5.1. Energie van de batterij: … kWh 4.2.5.2. Capaciteit van de batterij: … Ah in 2 uur 4.2.5.3. Spanning waarbij het ontladen stopt: … V 4.2.6. Aanduiding van het einde van de ontlading, waardoor het voertuig tot stilstand komt (4): … 4.2.7. Massa van de batterij: …kg 4.3. Elektromotor 4.3.1. Werkingsprincipe: 4.3.1.1. gelijkstroom/wisselstroom (2)/aantal fasen: … 4.3.1.2. afzonderlijke bekrachtiging/seriebekrachtiging/compoundbekrachtiging (2) 4.3.1.3. synchroon/asynchroon (2) 4.3.1.4. rotor met inductiespoel/met permanente magneten/met behuizing (2) 4.3.1.5. aantal polen van de motor: … 4.3.2. Traagheidsmassa: … 4.4. Vermogensregulateur 4.4.1. Merk … 4.4.2. Type … 4.4.3. Regelprincipe: vectorieel/open circuit/gesloten/ander (specificeren) (2): … 4.4.4. Maximale effectieve stroomtoevoer naar de motor (3): … A gedurende … seconden 4.4.5. Gebruikt spanningsbereik: … V tot … V 4.5. Koelsysteem: motor : vloeistof/lucht (2) regulateur : vloeistof/lucht (2) 4.5.1. Kenmerken van de vloeistofkoelapparatuur: 4.5.1.1. Aard van de vloeistof … circulatiepompen: ja/neen (2) 4.5.1.2. Eigenschappen of merk(en) en type(n) van de pomp: … 4.5.1.3. Thermostaat: instelling: … 4.5.1.4. Radiator: tekening(en) of merk(en) en type(n): … 4.5.1.5. Overdrukklep: drukinstelling: … 4.5.1.6. Ventilator: kenmerken of merk(en) en type(n): … 4.5.1.7. Ventilatorleiding: … 4.5.2. Kenmerken van de luchtkoelapparatuur 4.5.2.1. Blower: kenmerken of merk(en) en type(n): … 4.5.2.2. Standaardluchtleidingen: … 4.5.2.3. Temperatuurregelsysteem: ja/neen (2) 4.5.2.4. Korte beschrijving: … 4.5.2.5. Luchtfilter: … merk(en): … type(n): … 4.5.3. Door de fabrikant toegestane temperatuur maximumtemperatuur 4.5.3.1. Motoruitlaat: … °C 4.5.3.2. Inlaat regulateur: … °C 4.5.3.3. Op referentiepunt(en) motor: … °C 4.5.3.4. Op referentiepunt(en) regulateur: … °C 4.6. Isolatiecategorie: … 4.7. Internationale beschermingscode (IP-code): … Principe van het smeersysteem (2) : Lagers : wrijving/kogel Smeermiddel : vet/olie Afdichting : ja/neen Circulatie : met/zonder 4.9. Beschrijving van de transmissie 4.9.1. Aangedreven wielen: vooraan/achteraan/4×4 (2) 4.9.2. Type transmissie manueel/automatisch (2) 4.9.3. Aantal overbrengingsverhoudingen: … Versnelling Wielsnelheid Overbrengingsverhouding Motortoerental 1 2 3 4 5 Achteruit min. CVT (continuvariabele transmissie): … max. CVT: … 4.9.4. Aanbevelingen voor het schakelen 1 → 2: … 2 → 1: … 2 → 3: … 3 → 2: … 3 → 4: … 4 → 3: … 4 → 5: … 5 → 4: … overdrive aan: … overdrive uit: … 5. LADER 5.1. Lader: ingebouwd/extern (2) Bij een externe lader handelsmerk en model specificeren: … 5.2. Beschrijving van het normale laadprofiel: … 5.3. Specificaties van de netspanning: 5.3.1. Type netspanning: eenfasig/driefasig (2) 5.3.2. Spanning: … 5.4. Aanbevolen rustperiode tussen het einde van de ontlading en het begin van het opladen: … 5.5. Theoretische duur van een volledige oplaadbeurt: … 6. OPHANGING 6.1. Banden en wielen 6.1.1. Band/wielcombinatie(s) (voor banden de maataanduiding, de belastingsindex en het snelheidscategoriesymbool aangeven; voor wielen de velgmaat (of -maten) en de offset(s)): 6.1.1.1. Assen 6.1.1.1.1. As 1: … 6.1.1.1.2. As 2: … 6.1.1.1.3. As 3: … 6.1.1.1.4. As 4: enz. … 6.1.2. Boven- en ondergrens van de rolomtrek: 6.1.2.1. Assen 6.1.2.1.1. As 1: … 6.1.2.1.2. As 2: … 6.1.2.1.3. As 3: … 6.1.2.1.4. As 4: enz. … 6.1.3. Door de fabrikant aanbevolen bandenspanning: … kPa 7. CARROSSERIE 7.1. Zitplaatsen: … 7.1.1. Aantal zitplaatsen: … 8. TRAAGHEIDSMASSA 8.1. Equivalente traagheidsmassa van de volledige vooras: … 8.2. Equivalente traagheidsmassa van de volledige achteras: … (1) Bij niet-conventionele motoren of systemen moet de fabrikant gegevens verstrekken die gelijkwaardig zijn met de hierna gevraagde gegevens. (2) Doorhalen wat niet van toepassing is. (3) Toleranties aangeven. (4) Indien van toepassing.

BIJLAGE 3 ESSENTIËLE KENMERKEN VAN HET VOERTUIG DAT DOOR EEN HYBRIDE ELEKTRISCHE AANDRIJFLIJN WORDT AANGEDREVEN, EN INFORMATIE OVER DE UITVOERING VAN DE TESTS De onderstaande gegevens, voor zover van toepassing, moeten in drievoud worden verstrekt en vergezeld gaan van een samenvatting. Eventuele tekeningen moeten op een passende schaal met voldoende details in formaat A4 of tot dat formaat gevouwen worden verstrekt. In het geval van door een microprocessor gestuurde functies moet passende informatie over de werking worden verstrekt. 1. ALGEMEEN 1.1. Merk (naam van de fabrikant): … 1.2. Type en handelsbenaming (ook van eventuele varianten): … 1.3. Middel tot identificatie van het type, indien op het voertuig aangebracht: … 1.3.1. Plaats van dat identificatiemiddel: … 1.4. Voertuigcategorie: … 1.5. Naam en adres van de fabrikant: … 1.6. Naam en adres van de gemachtigde vertegenwoordiger van de fabrikant (indien van toepassing): … 2. ALGEMENE CONSTRUCTIEKENMERKEN VAN HET VOERTUIG 2.1. Foto’s en/of tekeningen van een representatief voertuig: … 2.2. Aangedreven assen (aantal, plaats, onderlinge verbinding): … 3. MASSA’S (in kg) (in voorkomend geval naar tekening verwijzen) 3.1. Massa van het voertuig met carrosserie in rijklare toestand, of massa van het chassis met cabine indien de fabrikant de carrosserie niet monteert (met koelmiddel, smeermiddelen, brandstof, gereedschap, reservewiel en bestuurder): … 3.2. Technisch toelaatbare maximummassa volgens fabrieksopgave: … 4. BESCHRIJVING VAN DE AANDRIJFLIJN EN DE ONDERDELEN ERVAN 4.1. Beschrijving van het hybride elektrische voertuig 4.1.1. Categorie hybride elektrisch voertuig: externe oplading/niet-externe oplading (1) 4.1.2. Bedrijfsstandschakelaar: met/zonder (1) 4.1.2.1. Selecteerbare standen: 4.1.2.1.1. : Puur elektrisch : ja/neen (1) 4.1.2.1.2. : Uitsluitend brandstof : ja/neen (1) 4.1.2.1.3. : Hybride standen : ja/neen (1) (indien ja, een korte beschrijving geven) 4.1.3. Algemene beschrijving van de hybride elektrische aandrijflijn 4.1.3.1. Tekening van de systeemconfiguratie van de hybride aandrijflijn (motor/overbrengingscombinatie (1)): … 4.1.3.2. Beschrijving van het algemene werkingsprincipe van de hybride aandrijflijn: … 4.1.4. Elektrische actieradius van het voertuig (overeenkomstig bijlage 9): … km 4.1.5. Door de fabrikant aanbevolen voorconditionering: … 4.2. Verbrandingsmotor 4.2.1. Motorfabrikant: … 4.2.2. Motorcode van de fabrikant (zoals vermeld op de motor, of ander identificatiemiddel): … 4.2.2.1. Werkingsprincipe: elektrische ontsteking/compressieontsteking/viertakt/tweetakt (1) 4.2.2.2. Aantal, opstelling en ontstekingsvolgorde van de cilinders: … 4.2.2.2.1. Boring (2) …mm 4.2.2.2.2. Slag (2) …mm 4.2.2.3. Cilinderinhoud (3) …cm3 4.2.2.4. Volumetrische compressieverhouding (4): … 4.2.2.5. Tekeningen van de verbrandingskamer en de zuigerkop: … 4.2.2.6. Stationair toerental (4): … 4.2.2.7. Volumepercentage koolmonoxide in het uitlaatgas bij stationair draaiende motor: … procent (volgens de specificaties van de fabrikant) (4) 4.2.2.8. Nettomaximumvermogen: … kW bij … min–1 4.2.3. Brandstof: benzine/ongelode benzine/diesel/lpg/aardgas (1) 4.2.3.1. Research-octaangetal (RON): … 4.2.4. Brandstoftoevoer 4.2.4.1. Via carburateur(s): ja/neen (1) 4.2.4.1.1. Merk(en): … 4.2.4.1.2. Type(n): … 4.2.4.1.3. Aantal: … 4.2.4.1.4. Afstelling (4): 4.2.4.1.4.1. Sproeiers: … 4.2.4.1.4.2. Venturi’s: … 4.2.4.1.4.3. Niveau in de vlotterkamer: … 4.2.4.1.4.4. Massa van de vlotter: … 4.2.4.1.4.5. Vlotternaald: … 4.2.4.1.5. Koudstartsysteem: manueel/automatisch (1) 4.2.4.1.5.1. Werkingsprincipe: … 4.2.4.1.5.2. Bedrijfsgrenzen/instellingen (1) (4): … 4.2.4.2. Door brandstofinspuiting (alleen compressieontsteking): ja/neen (1) 4.2.4.2.1. Beschrijving van het systeem: … 4.2.4.2.2. Werkingsprincipe: directe inspuiting/voorkamer/wervelkamer (1) 4.2.4.2.3. Inspuitpomp 4.2.4.2.3.1. Merk(en): … 4.2.4.2.3.2. Type(n): … 4.2.4.2.3.3. Maximale brandstofopbrengst (1) (4): … mm3 per slag of cyclus bij een pomptoerental van (1) (4): … min–1 of karakteristiek schema: … 4.2.4.2.3.4. Inspuittiming (4): … 4.2.4.2.3.5. Inspuitvervroegingscurve (4): … 4.2.4.2.3.6. Kalibratieprocedure: testbank/motor (1) 4.2.4.2.4. Regulateur 4.2.4.2.4.1. Type: … 4.2.4.2.4.2. Uitschakelingspunt: … 4.2.4.2.4.2.1. Uitschakelingspunt onder belasting: … min–1 4.2.4.2.4.2.2. Uitschakelingspunt zonder belasting: … min–1 4.2.4.2.4.3. Stationair toerental: … min–1 4.2.4.2.5. Inspuiter(s): 4.2.4.2.5.1. Merk(en): … 4.2.4.2.5.2. Type(n): … 4.2.4.2.5.3. Openingsdruk (4): … kPa of karakteristiek schema: … 4.2.4.2.6. Koudstartsysteem 4.2.4.2.6.1. Merk(en): … 4.2.4.2.6.2. Type(n): … 4.2.4.2.6.3. Beschrijving: … 4.2.4.2.7. Hulpstartsysteem 4.2.4.2.7.1. Merk(en): … 4.2.4.2.7.2. Type(n): … 4.2.4.2.7.3. Beschrijving: … 4.2.4.3. Door brandstofinspuiting (alleen elektrische ontsteking): ja/neen (1) 4.2.4.3.1. Beschrijving van het systeem: … 4.2.4.3.2. Werkingsprincipe (1): inlaatspruitstuk (monopoint/multipoint)/directe inspuiting/andere (specificeren): Type (of nr. van de) regeleenheid: … te verstrekken informatie bij continue inspuiting; bij andere systemen, gelijkwaardige details Type brandstofregelaar: … Type luchtstromingssensor: … Type brandstofverdeler: … Type drukregelaar: … Type microschakelaar: … Type stationairafstelschroef … Type smoorklephuis: … Type watertemperatuursensor: … Type luchttemperatuursensor: … Type luchttemperatuurschakelaar: … Bescherming tegen elektromagnetische storing: … Beschrijving en/of tekening: … 4.2.4.3.3. Merk(en): … 4.2.4.3.4. Type(n): … 4.2.4.3.5. Inspuiters: Openingsdruk (4): … kPa of karakteristiek schema (4): … 4.2.4.3.6. Inspuittiming: … 4.2.4.3.7. Koudstartsysteem: … 4.2.4.3.7.1. Werkingsprincipe(s): … 4.2.4.3.7.2. Bedrijfsgrenzen/instellingen (1) (4): … 4.2.4.4. Brandstofpomp 4.2.4.4.1. Druk (4): …kPa of karakteristiek schema: … 4.2.5. Ontsteking 4.2.5.1. Merk(en): … 4.2.5.2. Type(n): … 4.2.5.3. Werkingsprincipe: … 4.2.5.4. Inspuitvervroegingscurve (4): … 4.2.5.5. Vast ontstekingstijdstip (4) … graden vóór BDP 4.2.5.6. Afstand tussen contactpunten (4): … 4.2.5.7. Contacthoek (4): … 4.2.5.8. Bougies 4.2.5.8.1. Merk: … 4.2.5.8.2. Type: … 4.2.5.8.3. Elektrodenafstand: …mm 4.2.5.9. Ontstekingsbobine 4.2.5.9.1. Merk: … 4.2.5.9.2. Type: … 4.2.5.10. Ontstekingscondensator 4.2.5.10.1. Merk: … 4.2.5.10.2. Type: … 4.2.6. Koelsysteem: vloeistof/lucht (1) 4.2.7. Inlaatsysteem: 4.2.7.1. Drukvulling: ja/neen (1) 4.2.7.1.1. Merk(en): … 4.2.7.1.2. Type(n): … 4.2.7.1.3. Beschrijving van het systeem (maximale vuldruk: … kPa, overdrukklep) 4.2.7.2. Intercooler: ja/neen (1) 4.2.7.3. Beschrijving en tekeningen van inlaatpijpen en bijbehorende onderdelen (drukkamer, voorverwarmingssysteem, extra luchtinlaten enz.): … 4.2.7.3.1. Beschrijving van het inlaatspruitstuk (tekeningen en/of foto’s): … 4.2.7.3.2. Luchtfilter, tekeningen: …, of 4.2.7.3.2.1. Merk(en): … 4.2.7.3.2.2. Type(n): … 4.2.7.3.3. Inlaatgeluiddemper, tekeningen: …, of 4.2.7.3.3.1. Merk(en): … 4.2.7.3.3.2. Type(n): … 4.2.8. Uitlaatsysteem 4.2.8.1. Beschrijving en tekeningen van het uitlaatsysteem: … 4.2.9. Kleptiming of gelijkwaardige gegevens: 4.2.9.1. Maximale lichthoogte van de kleppen, openings- en sluitingshoeken of gegevens over de timing van alternatieve distributiesystemen, ten opzichte van de dode punten: … 4.2.9.2. Referentie- en/of afstelbereik (1): … 4.2.10. Gebruikt smeermiddel: 4.2.10.1. Merk: … 4.2.10.2. Type: … 4.2.11. Genomen maatregelen tegen luchtverontreiniging: 4.2.11.1. Voorziening voor het recycleren van cartergassen (beschrijving en tekeningen): … 4.2.11.2. Extra voorzieningen voor verontreinigingsbeheersing (indien aanwezig en niet elders vermeld): … 4.2.11.2.1. Katalysator: ja/neen (1) 4.2.11.2.1.1. Aantal katalysatoren en katalysatorelementen: … 4.2.11.2.1.2. Afmetingen en vorm van de katalysator(en) (volume enz.): … 4.2.11.2.1.3. Soort katalytische werking: … 4.2.11.2.1.4. Totale hoeveelheid edelmetalen: … 4.2.11.2.1.5. Relatieve concentratie: … 4.2.11.2.1.6. Substraat (structuur en materiaal): … 4.2.11.2.1.7. Celdichtheid: … 4.2.11.2.1.8. Type katalysatorhuis: … 4.2.11.2.1.9. Plaats van de katalysator(en) (plaats en referentieafstanden in het uitlaatsysteem): … 4.2.11.2.1.10. Zuurstofsensor: type … 4.2.11.2.1.10.1. Plaats van de zuurstofsensor: … 4.2.11.2.1.10.2. Regelbereik van de zuurstofsensor: … 4.2.11.2.2. Luchtinspuiting: ja/neen (1) 4.2.11.2.2.1. Type (pulse air, luchtpomp enz.): … 4.2.11.2.3. Uitlaatgasrecirculatie (EGR): ja/neen (1) 4.2.11.2.3.1. Kenmerken (debiet enz.): … 4.2.11.2.4. Verdampingsemissiebeheersingssysteem. Volledige en gedetailleerde beschrijving van de voorzieningen en de afstelling ervan: … Tekening van het verdampingsbeheersingssysteem: … Tekening van de koolstofhouder: … Tekening van de brandstoftank met vermelding van inhoud en materiaal: … 4.2.11.2.5. Deeltjesvanger: ja/neen (1) 4.2.11.2.5.1. Afmetingen en vorm van de deeltjesvanger (inhoud): … 4.2.11.2.5.2. Type deeltjesvanger en design: … 4.2.11.2.5.3. Plaats van de deeltjesvanger (referentieafstanden in het uitlaatsysteem): … 4.2.11.2.6. Andere systemen (beschrijving en werkingsprincipe): … 4.3. Tractiebatterij/energieopslagvoorziening 4.3.1. Beschrijving van de energieopslagvoorziening: (batterij, condensator, vliegwiel/generator enz.): 4.3.1.1. Merk: … 4.3.1.2. Type: … 4.3.1.3. Identificatienummer: … 4.3.1.4. Soort elektrochemisch koppel: … 4.3.1.5. Energie: … (voor de batterij: voltage en Ah-capaciteit in 2 uur; voor de condensator: J enz.) 4.3.1.6. Lader: ingebouwd/extern/geen (1) 4.4. Elektrische machines (elk type elektrische machine afzonderlijk beschrijven) 4.4.1. Merk: … 4.4.2. Type: … 4.4.3. Primair gebruik: tractiemotor/generator (1) 4.4.3.1. Bij gebruik als tractiemotor: één motor/meerdere motoren (1) (aantal): … 4.4.4. Maximumvermogen: … kW 4.4.5. Werkingsprincipe: 4.4.5.1. gelijkstroom/wisselstroom/aantal fasen (1): … 4.4.5.2. afzonderlijke bekrachtiging/seriebekrachtiging/compoundbekrachtiging (1) 4.4.5.3. synchroon/asynchroon (1) 4.5. Regeleenheid van de aandrijflijn 4.5.1. Merk: … 4.5.2. Type: … 4.5.3. Identificatienummer: … 4.6. Vermogensregulateur 4.6.1. Merk: … 4.6.2. Type: … 4.6.3. Identificatienummer: … 4.7. Transmissie 4.7.1. Koppeling (type): … 4.7.1.1. Maximumkoppelomvorming: … 4.7.2. Versnellingsbak: 4.7.2.1. Type: … 4.7.2.2. Plaats ten opzichte van de motor: … 4.7.2.3. Bedieningswijze: … 4.7.3. Overbrengingsverhoudingen Versnellingsbakverhoudingen Eindoverbrengingsverhoudingen Totale overbrengingsverhouding Maximum voor CVT (5) 1 2 3 4, 5, overige Minimum voor CVT (5) Achteruit 5. OPHANGING 5.1. Banden en wielen 5.1.1. Band/wielcombinatie(s) (voor banden de maataanduiding, de belastingsindex en het snelheidscategoriesymbool aangeven; voor wielen de velgmaat (of -maten) en de offset(s)): 5.1.1.1. Assen 5.1.1.1.1. As 1: … 5.1.1.1.2. As 2: … 5.1.1.1.3. As 3: … 5.1.1.1.4. As 4: enz. … 5.1.2. Boven- en ondergrens van de rolomtrek: 5.1.2.1. Assen 5.1.2.1.1. As 1: … 5.1.2.1.2. As 2: … 5.1.2.1.3. As 3: … 5.1.2.1.4. As 4: enz. … 5.1.3. Door de fabrikant aanbevolen bandenspanning: …kPa 6. CARROSSERIE 6.1. Zitplaatsen: 6.1.1. Aantal zitplaatsen: 7. TRAAGHEIDSMASSA 7.1. Equivalente traagheidsmassa van de volledige vooras: … 7.2. Equivalente traagheidsmassa van de volledige achteras: … (1) Doorhalen wat niet van toepassing is. (2) Deze waarde op een tiende van een millimeter afronden. (3) Deze waarde met π = 3,1416 berekenen en op één cm3 afronden. (4) Tolerantie aangeven. (5) CVT = continuvariabele transmissie

BIJLAGE 4 MEDEDELING (1) (maximumformaat: A4 (210 × 297 mm)) (1) Bij voertuigen die binnen een familie zijn goedgekeurd overeenkomstig punt 7.6, moet deze mededeling voor elk lid van de voertuigenfamilie worden verstrekt.

BIJLAGE 5 OPSTELLING VAN GOEDKEURINGSMERKEN MODEL A (zie punt 4.4 van dit reglement) Bovenstaand goedkeuringsmerk, aangebracht op een voertuig, geeft aan dat het voertuigtype in kwestie wat de meting van de CO2-emissies en het brandstofverbruik of van het verbruik van elektrische energie en de elektrische actieradius betreft, in Nederland (E4) krachtens Reglement nr. 101 is goedgekeurd onder nummer 012492. De eerste twee cijfers van het goedkeuringsnummer geven aan dat de goedkeuring is verleend volgens de voorschriften van Reglement nr. 101, wijzigingenreeks 01. MODEL B (zie punt 4.5 van dit reglement) Bovenstaand goedkeuringsmerk, aangebracht op een voertuig, geeft aan dat het voertuigtype in kwestie in Nederland (E4) is goedgekeurd krachtens de Reglementen nr. 101 en nr. 83 (1). De eerste twee cijfers van de goedkeuringsnummers geven aan dat, op de respectieve datum van goedkeuring, Reglement nr. 101 wijzigingenreeks 01 en Reglement nr. 83 al wijzigingenreeks 05 bevatten. (1) Het tweede nummer dient alleen ter illustratie.

BIJLAGE 6 METHODE VOOR HET METEN VAN DE KOOLDIOXIDE-EMISSIES EN HET BRANDSTOFVERBRUIK VAN VOERTUIGEN DIE ALLEEN DOOR EEN VERBRANDINGSMOTOR WORDEN AANGEDREVEN 1. SPECIFICATIE VAN DE TEST 1.1. De kooldioxide-emissies (CO2) en het brandstofverbruik van voertuigen die alleen door een verbrandingsmotor worden aangedreven, moeten worden gemeten volgens de procedure voor de test van type I zoals gedefinieerd in bijlage 4 bij Reglement nr. 83 in de versie die van kracht is op het ogenblik van de goedkeuring van het voertuig. 1.2. Voor deel 1 (in de stad) en deel 2 (buiten de stad) van de aangegeven rijcyclus moeten de kooldioxide-emissies (CO2) en het brandstofverbruik afzonderlijk worden gemeten. 1.3. Behalve de voorwaarden in bijlage 4 bij Reglement nr. 83 in de versie die van kracht is op het ogenblik van de goedkeuring van het voertuig, zijn de volgende voorwaarden van toepassing. 1.3.1. Alleen de uitrusting die nodig is voor de werking van het voertuig tijdens de test, mag worden gebruikt. Als er een handbediende voorziening voor de inlaatluchttemperatuur van de motor is, moet zij zich in de stand bevinden die de fabrikant voorschrijft voor de omgevingstemperatuur waarbij de test wordt uitgevoerd. In het algemeen moet gebruik worden gemaakt van de hulpvoorzieningen die nodig zijn voor de normale werking van het voertuig. 1.3.2. Als de radiatorventilator temperatuurgestuurd is, moet hij zich in de stand voor de normale werking van het voertuig bevinden. Het verwarmingssysteem van de passagiersruimte en de airco moeten worden uitgeschakeld, maar de compressor van die systemen moet normaal werken. 1.3.3. Als een drukvullingssysteem is gemonteerd, moet het zich in de normale werkingsstand bevinden voor de omstandigheden waarin de test wordt uitgevoerd. 1.3.4. Alle door de voertuigfabrikant aanbevolen smeermiddelen moeten worden gebruikt en in het testrapport worden vermeld. 1.3.5. De breedste band moet worden gekozen. Als er meer dan drie bandenmaten zijn, moet de op één na breedste worden gekozen. 1.4. Berekening van de waarden voor CO2-emissie en brandstofverbruik 1.4.1. De massa-emissie van CO2, uitgedrukt in g/km, moet worden berekend op basis van de meetresultaten volgens de bepalingen in aanhangsel 8 van bijlage 4 bij Reglement nr. 83 in de versie die van kracht is op het ogenblik van de goedkeuring van het voertuig. 1.4.1.1. Voor deze berekening bedraagt de CO2-dichtheid QCO2 = 1,964 g/l. 1.4.2. De waarden voor het brandstofverbruik worden berekend op basis van de emissies van koolwaterstoffen, koolmonoxide en kooldioxide, bepaald aan de hand van de meetresultaten volgens de bepalingen in aanhangsel 8 van bijlage 4 bij Reglement nr. 83 in de versie die van kracht is op het ogenblik van de goedkeuring van het voertuig. 1.4.3. Het brandstofverbruik, uitgedrukt in liters per 100 km (voor benzine, lpg, ethanol (E85) en diesel) of in m3 per 100 km (voor aardgas/biomethaan), wordt berekend met de volgende formules: a) bij voertuigen met een elektrische-ontstekingsmotor op benzine (E5): FC = (0,118/D) · [(0,848 · HC) + (0,429 · CO) + (0,273 · CO2)]; b) bij voertuigen met een elektrische-ontstekingsmotor op lpg: FCnorm = (0,1212/0,538) · [(0,825 · HC) + (0,429 · CO) + (0,273 · CO2)] Indien de samenstelling van de voor de test gebruikte brandstof verschilt van de voor de berekening van het genormaliseerde verbruik aangenomen samenstelling, kan op verzoek van de fabrikant een correctiefactor cf worden toegepast als volgt: FCnorm = (0,1212/0,538) · (cf) · [(0,825 · HC) + (0,429 · CO) + (0,273 · CO2)] De correctiefactor cf wordt als volgt bepaald: cf = 0,825 + 0,0693 · nwerkelijk waarin: nwerkelijk = de werkelijke H/C-verhouding van de gebruikte brandstof; c) bij voertuigen met een elektrische-ontstekingsmotor op aardgas/biomethaan: FCnorm = (0,1336/0,654) · [(0,749 · HC) + (0,429 · CO) + (0,273 · CO2)]; d) bij voertuigen met een compressieontstekingsmotor op diesel (B5): FC = (0,116/D) · [(0,861 · HC) + (0,429 · CO) + (0,273 · CO2)]; e) bij voertuigen met een elektrische-ontstekingsmotor op ethanol (E85): FC = (0,1742/D) · [(0,574 · HC) + (0,429 · CO) + (0,273 · CO2)]. In deze formules is: FC = het brandstofverbruik in liters per 100 km (voor benzine, lpg, diesel of biodiesel) of in m3 per 100 km (voor aardgas), HC = de gemeten emissie van koolwaterstoffen in g/km, CO = de gemeten emissie van koolmonoxide in g/km, CO2 = de gemeten emissie van kooldioxide in g/km, D = de dichtheid van de testbrandstof. Bij gasvormige brandstoffen is D de dichtheid bij 15 °C.

BIJLAGE 7 METHODE VOOR HET METEN VAN HET VERBRUIK VAN ELEKTRISCHE ENERGIE VAN VOERTUIGEN DIE ALLEEN DOOR EEN ELEKTRISCHE AANDRIJFLIJN WORDEN AANGEDREVEN 1. TESTSEQUENTIE 1.1. Samenstelling De testsequentie bestaat uit twee delen (zie figuur 1): a) een stadscyclus, bestaande uit vier elementaire stadscycli; b) een cyclus buiten de stad. Bij een handgeschakelde versnellingsbak met verschillende versnellingen schakelt de operator volgens de specificaties van de fabrikant. Als het voertuig verschillende rijmodi heeft die door de bestuurder kunnen worden geselecteerd, kiest de operator de modus die het best bij de doelcurve aansluit. Figuur 1 Testsequentie — voertuigen van de categorieën M1 en N1 1.2. Stadscyclus De stadscyclus bestaat uit vier elementaire cycli van 195 seconden elk en duurt in totaal 780 seconden. Zie figuur 2 en tabel 1 voor een beschrijving van de elementaire stadscyclus. Figuur 2 Elementaire stadscyclus (195 seconden) Tabel 1 Elementaire stadscyclus Handeling nr. Type handeling ELEMENTAIRE STADSCYCLUS Duur handeling (s) Duur modus (s) Totale tijd (s) Modus nr. Acceleratie (m/s2) Snelheid (km/h) 1 Stoppen 1 0,00 0 11 11 11 2 Accelereren 2 1,04 0-15 4 4 15 3 Constante snelheid 3 0,00 15 8 8 23 4 Vertragen 4 –0,83 15-0 5 5 28 5 Stoppen 5 0,00 0 21 21 49 6 Accelereren 6 0,69 0-15 6 12 55 7 Accelereren 0,79 15-32 6 61 8 Constante snelheid 7 0,00 32 24 24 85 9 Vertragen 8 –0,81 32-0 11 11 96 10 Stoppen 9 0,00 0 21 21 117 11 Accelereren 10 0,69 0-15 6 26 123 12 Accelereren 0,51 15-35 11 134 13 Accelereren 0,46 35-50 9 143 14 Constante snelheid 11 0,00 50 12 12 155 15 Vertragen 12 –0,52 50-35 8 8 163 16 Constante snelheid 13 0,00 35 15 15 178 17 Vertragen 14 –0,97 35-0 10 10 188 18 Stoppen 15 0,00 0 7 7 195

Algemeen in tijd (s) in procenten Stoppen 60 30,77 Accelereren 42 21,54 Constante snelheid 59 30,26 Vertragen 34 17,44 Totaal 195 100,00

Gemiddelde snelheid (km/h) 18,77 Werkingstijd (s) 195 Theoretische afstand van de elementaire stadscyclus (m) 1 017 Theoretische afstand van vier elementaire stadscycli (m) 4 067 1.3. Cyclus buiten de stad Zie figuur 3 en tabel 2 voor een beschrijving van de cyclus buiten de stad. Figuur 3 Cyclus buiten de stad (400 seconden) Opmerking: Zie punt 1.4 voor de procedure die moet worden gevolgd als het voertuig niet aan de snelheidsvoorschriften van deze curve voldoet. Tabel 2 Handeling nr. Type handeling CYCLUS BUITEN DE STAD Duur handeling (s) Duur modus (s) Totale tijd (s) Modus nr. Acceleratie (m/s2) Snelheid (km/h) 1 Stoppen 1 0,00 0 20 20 20 2 Accelereren 2 0,69 0-15 6 41 26 3 Accelereren 0,51 15-35 11 37 4 Accelereren 0,42 35-50 10 47 5 Accelereren 0,40 50-70 14 61 6 Constante snelheid 3 0,00 70 50 50 111 7 Vertragen 4 –0,69 70-50 8 8 119 8 Constante snelheid 5 0,00 50 69 69 188 9 Accelereren 6 0,43 50-70 13 13 201 10 Constante snelheid 7 0,00 70 50 50 251 11 Accelereren 8 0,24 70-100 35 35 286 12 Constante snelheid 9 0,00 100 30 30 316 13 Accelereren 10 0,28 100-120 20 20 336 14 Constante snelheid 11 0,00 120 10 10 346 15 Vertragen 12 –0,69 120-80 16 34 362 16 Vertragen –1,04 80-50 8 370 17 Vertragen –1,39 50-0 10 380 18 Stoppen 13 0,00 0 20 20 400

Algemeen in tijd (s) in procenten Stoppen 40 10,00 Accelereren 109 27,25 Constante snelheid 209 52,25 Vertragen 42 10,50 Totaal 400 100,00

Gemiddelde snelheid (km/h) 62,60 Werkingstijd (s) 400 Theoretische afstand (m) 6 956 1.4. Tolerantie De toleranties zijn aangegeven in figuur 4. Figuur 4 Snelheidstolerantie De toleranties voor de snelheid (± 2 km/h) en de tijd (± 1 s) zijn op elk punt geometrisch gecombineerd zoals aangegeven in figuur 4. Bij minder dan 50 km/h mogen deze toleranties als volgt worden overschreden: a) bij het schakelen gedurende minder dan 5 seconden, b) en tot vijf maal per uur in andere omstandigheden, telkens gedurende minder dan 5 seconden. De totale tijd dat de toleranties worden overschreden, moet in het testrapport worden vermeld. Bij meer dan 50 km/h mogen de toleranties worden overschreden op voorwaarde dat het gaspedaal volledig wordt ingetrapt. 2. TESTMETHODE 2.1. Principe Met de hierna beschreven methode kan het verbruik van elektrische energie, uitgedrukt in Wh/km, worden gemeten. 2.2. Parameters, eenheden en nauwkeurigheid van de metingen Parameter Eenheid Nauwkeurigheid Resolutie Tijd s ± 0,1 s 0,1 s Afstand m ± 0,1 % 1 m Temperatuur °C ± 1 °C 1 °C Snelheid km/h ± 1 % 0,2 km/h Massa kg ± 0,5 % 1 kg Energie Wh ± 0,2 % Klasse 0,2 s volgens IEC 687 IEC= Internationale Elektrotechnische Commissie 2.3. Voertuig 2.3.1. Staat van het voertuig 2.3.1.1. Wanneer de banden de omgevingstemperatuur hebben, moeten zij tot de door de voertuigfabrikant aangegeven spanning worden opgepompt. 2.3.1.2. De viscositeit van de oliën voor de bewegende mechanische delen moet overeenstemmen met de specificaties van de voertuigfabrikant. 2.3.1.3. De lichten, lichtsignaalinrichtingen en hulpvoorzieningen moeten zijn uitgeschakeld, behalve als zij noodzakelijk zijn voor het uitvoeren van de tests en voor het gewone gebruik van het voertuig overdag. 2.3.1.4. Alle energieopslagsystemen die beschikbaar zijn voor andere doeleinden dan tractie (elektrische, hydraulische, pneumatische enz.) moeten maximaal zijn opgeladen volgens de specificaties van de fabrikant. 2.3.1.5. Als de batterijen worden gebruikt bij een temperatuur die hoger is dan de omgevingstemperatuur, moet de operator de door de voertuigfabrikant aanbevolen procedure volgen om de temperatuur van de batterij binnen het normale werkgebied te houden. De vertegenwoordiger van de fabrikant moet kunnen certificeren dat het systeem voor thermisch beheer van de batterij niet is uitgeschakeld of verzwakt. 2.3.1.6. Het voertuig moet tijdens de zeven dagen vóór de test ten minste 300 km met de in het testvoertuig geïnstalleerde batterijen hebben afgelegd. 2.4. Werkwijze Alle tests worden uitgevoerd bij een temperatuur tussen 20 en 30 °C. De testmethode omvat de volgende vier stappen: a) eerste oplading van de batterij; b) tweemaal de cyclus bestaande uit vier elementaire stadscycli en één cyclus buiten de stad; c) opladen van de batterij; d) berekening van het verbruik van elektrische energie. Indien het voertuig tussen de stappen moet worden verplaatst, moet het naar het volgende testgebied worden geduwd (zonder regeneratief heropladen van de batterij). 2.4.1. Eerste oplading van de batterij Het opladen van de batterij bestaat uit de volgende procedures: 2.4.1.1. Ontladen van de batterij De procedure begint met het ontladen van de batterij van het voertuig terwijl (op de testbaan, op een rollenbank enz.) wordt gereden met een constante snelheid van 70 ± 5 % van de maximumsnelheid van het voertuig gedurende dertig minuten. Het ontladen wordt stopgezet: a) wanneer het voertuig geen 65 % van de maximumsnelheid gedurende dertig minuten kan rijden; b) wanneer de standaardboordinstrumenten aangeven dat de bestuurder het voertuig moet stoppen, of c) wanneer de afstand van 100 km is afgelegd. 2.4.1.2. Normaal nachtelijk opladen De batterij moet worden opgeladen overeenkomstig de volgende procedure. 2.4.1.2.1. Normale nachtelijke oplaadprocedure Het opladen wordt uitgevoerd: a) met de ingebouwde lader, indien aanwezig; b) met een door de fabrikant aanbevolen externe lader volgens de voorgeschreven normale oplaadprocedure; c) bij een omgevingstemperatuur tussen 20 en 30 °C. Deze procedure sluit alle speciale oplaadbeurten uit die automatisch of manueel kunnen worden gestart, zoals vereffenings- of onderhoudsladingen. De fabrikant moet verklaren dat er tijdens de test geen speciale oplaadprocedure heeft plaatsgevonden. 2.4.1.2.2. Einde van het opladen Na 12 uur wordt het opladen beëindigd, behalve als de standaardinstrumenten de bestuurder duidelijk aangeven dat de batterij nog niet volledig is opgeladen. In dat geval 2.4.1.2.3. Volledig opgeladen batterij De batterij is opgeladen volgens de nachtelijke oplaadprocedure totdat het opladen is beëindigd. 2.4.2. Toepassing van de cyclus en meting van de afstand Het einde van de oplaadtijd t0 (uittrekken van de stekker) wordt gerapporteerd. De rollenbank wordt ingesteld volgens de in aanhangsel 1 beschreven methode. Binnen 4 uur na t0 wordt gestart met de cyclus die bestaat uit vier elementaire stadscycli en één cyclus buiten de stad en die tweemaal wordt uitgevoerd op een rollenbank (testafstand: 22 km, duur van de test: 40 minuten). Aan het einde wordt de afgelegde afstand Dtest in km geregistreerd. 2.4.3. Opladen van de batterij Binnen 30 minuten na afloop van de cyclus die bestaat uit vier elementaire stadscycli en één cyclus buiten de stad en die tweemaal wordt uitgevoerd, moet het voertuig op het elektriciteitsnet worden aangesloten. Het voertuig moet worden opgeladen volgens de normale nachtelijke oplaadprocedure (zie punt 2.4.1.2). De tussen het stopcontact en de voertuiglader geplaatste energiemeetapparatuur meet de oplaadenergie E die door het elektriciteitsnet wordt geleverd, en de duur van het opladen. 24 uur na het einde van de vorige oplaadtijd (t0) wordt het opladen gestopt. Opmerking: Als de netstroom uitvalt, wordt de periode van 24 uur verlengd met de duur van de stroomuitval. De technische diensten van het goedkeuringslaboratorium en de voertuigfabrikant bespreken de geldigheid van de oplaadbeurt. 2.4.4. Berekening van het verbruik van elektrische energie De meting van de energie E in Wh en die van de oplaadtijd worden in het testrapport geregistreerd. Het verbruik van elektrische energie wordt bepaald met de formule: (uitgedrukt in Wh/km en afgerond op het dichtstbijzijnde gehele getal) waarin Dtest de tijdens de test afgelegde afstand (in km) is. Aanhangsel BEPALING VAN DE TOTALE RIJWEERSTAND OP DE WEG VAN EEN VOERTUIG DAT ALLEEN DOOR EEN ELEKTRISCHE AANDRIJFLIJN WORDT AANGEDREVEN, EN KALIBRATIE VAN DE ROLLENBANK 1. INLEIDING Het doel van dit aanhangsel is de methode vast te stellen voor het meten van de totale rijweerstand van een voertuig op de weg met een statistische nauwkeurigheid van ± 4 %, bij een constante snelheid, en deze gemeten rijweerstand met een nauwkeurigheid van ± 5 % op een rollenbank te reproduceren. 2. KENMERKEN VAN DE TESTBAAN De testbaan moet vlak en recht zijn en vrij zijn van obstakels en windbarrières die de variabiliteit van de rijweerstandsmeting ongunstig beïnvloeden. In de lengterichting mag de hellingsgraad van de testbaan niet meer dan ± 2 % bedragen. Die hellingsgraad is gedefinieerd als het hoogteverschil tussen beide uiteinden van de testbaan, gedeeld door de totale lengte ervan. Bovendien mag de hellingsgraad tussen twee willekeurige punten die 3 m van elkaar verwijderd zijn, nergens meer dan ± 0,5 % van deze hellingsgraad afwijken. In de dwarsrichting mag de hellingsgraad van de testbaan ten hoogste 1,5 % bedragen. 3. ATMOSFERISCHE OMSTANDIGHEDEN 3.1. Wind De tests moeten worden uitgevoerd bij een windsnelheid van gemiddeld minder dan 3 m/s met pieksnelheden van minder dan 5 m/s. Bovendien moet de vectorcomponent van de windsnelheid dwars op de testbaan minder dan 2 m/s bedragen. De windsnelheid moet op 0,7 m boven het wegdek worden gemeten. 3.2. Vochtigheid De weg moet droog zijn. 3.3. Referentieomstandigheden Luchtdruk H0 = 100 kPa Temperatuur T T0 = 293 K (20 °C) Luchtdichtheid d0 = 1,189 kg/m3 3.3.1. Luchtdichtheid 3.3.1.1. Tijdens de test mag de luchtdichtheid, berekend overeenkomstig punt 3.3.1.2, niet meer dan 7,5 % afwijken van de luchtdichtheid onder de referentieomstandigheden. 3.3.1.2. De luchtdichtheid moet worden berekend met de formule: waarin: dT = de luchtdichtheid tijdens de test (kg/m3); d0 = de luchtdichtheid onder de referentieomstandigheden (kg/m3); HT = de totale luchtdruk tijdens de test (kPa); TT = de absolute temperatuur tijdens de test (K). 3.3.2. Omgevingsomstandigheden 3.3.2.1. De omgevingstemperatuur moet tussen 5 °C (278 K) en 35 °C (308 K) en de luchtdruk tussen 91 en 104 kPa bedragen. De relatieve vochtigheid moet minder dan 95 % bedragen. 3.3.2.2. Met het akkoord van de fabrikant mogen de tests bij lagere omgevingstemperaturen, maar niet lager dan 1 °C worden uitgevoerd. In dat geval moet van de voor 5 °C berekende correctiefactor gebruik worden gemaakt. 4. VOORBEREIDING VAN HET VOERTUIG 4.1. Inrijden Het voertuig moet zich in de normale rijklare toestand bevinden en normaal zijn afgesteld na gedurende ten minste 300 km te zijn ingereden. De banden moeten tegelijk met het voertuig worden ingereden of moeten 90 tot 50 % van de oorspronkelijke profieldiepte hebben. 4.2. Controles De volgende controles moeten volgens de specificaties van de fabrikant voor het desbetreffende gebruik worden uitgevoerd: wielen, velgen, banden (merk, type, spanning), geometrie van de vooras, afstelling van de remmen (opheffing van parasitaire weerstand), smering van de voor- en achteras, verstelling van de vering en bodemvrijheid van het voertuig enz. Controleer of er in vrijloop niet elektrisch wordt geremd. 4.3. Voorbereiding voor de test 4.3.1. Het voertuig moet worden beladen tot de testmassa, inclusief bestuurder en meetapparatuur, die gelijkmatig over de laadruimten wordt verdeeld. 4.3.2. De ramen van het voertuigen moeten dicht zijn. Alle kleppen van aircosystemen, koplampen enz. moeten dicht zijn. 4.3.3. Het voertuig moet schoon zijn. 4.3.4. Onmiddellijk vóór de test moet het voertuig naar behoren op normale bedrijfstemperatuur worden gebracht. 5. GESPECIFICEERDE SNELHEID V De gespecificeerde snelheid is noodzakelijk om aan de hand van de rijweerstandscurve de rijweerstand bij de referentiesnelheid vast te stellen. Om de rijweerstand als functie van de snelheid van het voertuig in de nabijheid van de referentiesnelheid Vo te bepalen, moet de rijweerstand bij de gespecificeerde snelheid V worden gemeten. Het is wenselijk om ten minste vier tot vijf punten te meten die, behalve de referentiesnelheid, de gespecificeerde snelheid aangeven. Tabel 1 toont de gespecificeerde snelheden naargelang de voertuigcategorie. Het sterretje (*) geeft de referentiesnelheid in de tabel aan. Tabel 1 Categorie Vmax. Gespecificeerde snelheden (km/h) > 130 120 (2) 100 80 (1) 60 40 20 130 – 100 90 80 (1) 60 40 20 — 100 – 70 60 50 (1) 40 30 20 — < 70 50 (2) 40 (1) 30 20 — — 6. ENERGIEVARIATIE BIJ HET UITLOPEN 6.1. Bepaling van de totale rijweerstand op de weg 6.1.1. Meetapparatuur en nauwkeurigheid De foutenmarge bij de meting moet minder dan 0,1 s bedragen voor de tijd en minder dan ± 0,5 km/h voor de snelheid. 6.1.2. Testprocedure 6.1.2.1. Accelereer het voertuig tot 5 km/h boven de snelheid waarbij de testmeting begint. 6.1.2.2. Plaats de versnellingsbak in vrijloop of schakel de stroomtoevoer uit. 6.1.2.3. Meet de tijd t1 die het voertuig nodig heeft om te vertragen van: V2 = V + Δ V km/h tot V1 = V – Δ V km/h waarin: Δ V ≤ 5 km/h bij nominale snelheid ≤ 50 km/h Δ V ≤ 10 km/h bij nominale snelheid > 50 km/h 6.1.2.4. Voer dezelfde test uit in tegenovergestelde richting om t2 te meten. 6.1.2.5. Bereken het gemiddelde T1 van de tijden t1 en t2. 6.1.2.6. Herhaal deze tests tot de statistische nauwkeurigheid (p) van het gemiddelde gelijk is aan of kleiner is dan 4 % (p ≤ 4 %). De statistische nauwkeurigheid (p) wordt gedefinieerd door: waarin: T = de coëfficiënt uit onderstaande tabel s = de standaardafwijking: n = het aantal tests n 4 5 6 7 8 9 10 t 3,2 2,8 2,6 2,5 2,4 2,3 2,3 1,6 1,25 1,06 0,94 0,85 0,77 0,73 6.1.2.7. Berekening van de rijweerstand De rijweerstand F bij de gespecificeerde snelheid V wordt als volgt berekend: waarin: MHP de testmassa; Mr de equivalente traagheidsmassa van alle wielen en tijdens het uitlopen op de weg met de wielen meedraaiende voertuigonderdelen. Mr moet naar behoren worden gemeten of berekend. 6.1.2.8. De rijweerstand die op de weg is gemeten, moet als volgt voor de referentieomgevingsomstandigheden worden gecorrigeerd: Fgecorrigeerd = k · Fgemeten waarin: RR = de rolweerstand bij snelheid V; RAERO = de luchtweerstand bij snelheid V; RT = de totale rijweerstand = RR + RAERO; KR = de temperatuurcorrectiefactor van de rolweerstand, vastgesteld op: 3,6 × 10– 3/ °C t = de omgevingstemperatuur in °C tijdens de test op de weg; t0 = de referentieomgevingstemperatuur = 20 °C; dt = de luchtdichtheid in de testomstandigheden; d0 = de luchtdichtheid in de referentieomstandigheden; (20 °C, 100 kPa) = 1,189 kg/m3. De verhoudingen RR/RT en RAERO/RT moeten door de voertuigfabrikant worden gespecificeerd op basis van de gegevens waarover het bedrijf normaliter beschikt. Als deze waarden niet beschikbaar zijn, mogen met het akkoord van de fabrikant en de betrokken technische dienst de met de onderstaande formule verkregen cijfers voor de verhouding rolweerstand/totale weerstand worden gebruikt: waarin: MHP de testmassa is; en voor elke snelheid de coëfficiënten a en b gelijk zijn aan de cijfers in onderstaande tabel: V (km/h) a b 20 7,24 · 10–5 0,82 40 1,59 · 10–4 0,54 60 1,96 · 10–4 0,33 80 1,85 · 10–4 0,23 100 1,63 · 10–4 0,18 120 1,57 · 10–4 0,14 6.2. Afstelling van de rollenbank Het doel van deze procedure is de totale rijweerstand op de weg bij een bepaalde snelheid te simuleren op de rollenbank. 6.2.1. Meetapparatuur en nauwkeurigheid De apparatuur moet nagenoeg dezelfde zijn als die welke op de testbaan is gebruikt. 6.2.2. Testprocedure 6.2.2.1. Plaats het voertuig op de rollenbank. 6.2.2.2. Stel de bandenspanning (koud) van de aangedreven wielen bij zoals vereist voor de rollenbank. 6.2.2.3. Stel de equivalente traagheidsmassa van de rollenbank in overeenkomstig tabel 2. Tabel 2 Testmassa MHP (kg) Equivalente traagheid I (kg) MHP ≤ 480 455 480 < MHP ≤ 540 510 540 < MHP ≤ 595 570 595 < MHP ≤ 650 625 650 < MHP ≤ 710 680 710 < MHP ≤ 765 740 765 < MHP ≤ 850 800 850 < MHP ≤ 965 910 965 < MHP ≤ 1 080 1 020 1 080 < MHP ≤ 1 190 1 130 1 190 < MHP ≤ 1 305 1 250 1 305 < MHP ≤ 1 420 1 360 1 420 < MHP ≤ 1 530 1 470 1 530 < MHP ≤ 1 640 1 590 1 640 < MHP ≤ 1 760 1 700 1 760 < MHP ≤ 1 870 1 810 1 870 < MHP ≤ 1 980 1 930 1 980 < MHP ≤ 2 100 2 040 2 100 < MHP ≤ 2 210 2 150 2 210 < MHP ≤ 2 380 2 270 2 380 < MHP ≤ 2 610 2 270 2 610 < MHP 2 270 6.2.2.4. Breng het voertuig en de rollenbank op de gestabiliseerde bedrijfstemperatuur om de omstandigheden op de weg te benaderen. 6.2.2.5. Voer de in punt 6.1.2 van deze bijlage (met uitzondering van de punten 6.1.2.4 en 6.1.2.5) gespecificeerde handelingen uit, waarbij in de formule van punt 6.1.2.7 MHP door I en Mr door Mrm wordt vervangen. 6.2.2.6. Stel de rem zodanig af dat de gecorrigeerde rijweerstand (punt 6.1.2.8) wordt gereproduceerd en dat rekening wordt gehouden met het verschil tussen de voertuigmassa op de testbaan en de te gebruiken equivalente traagheidstestmassa (I). Dit kan door de gemiddelde gecorrigeerde uitlooptijd van V2 tot V1 op de weg te berekenen en dezelfde tijd op de rollenbank te reproduceren met de volgende formule: waarin: I = de equivalente traagheidsmassa aan het vliegwiel van de rollenbank; Mrm = de equivalente traagheidsmassa van de aangedreven wielen en de tijdens het uitlopen met de wielen meedraaiende voertuigonderdelen. Mrm moet naar behoren worden gemeten of berekend. 6.2.2.7. Om dezelfde totale rijweerstand op de weg voor hetzelfde voertuig op verschillende dagen of op andere rollenbanken van hetzelfde type te kunnen reproduceren, moet het door de bank op te nemen vermogen Pa worden bepaald. (1) Referentiesnelheid. (2) Indien deze snelheid door het voertuig zou kunnen worden bereikt.

BIJLAGE 8 METHODE VOOR HET METEN VAN DE KOOLDIOXIDE-EMISSIES, HET BRANDSTOFVERBRUIK EN HET VERBRUIK VAN ELEKTRISCHE ENERGIE VAN VOERTUIGEN DIE DOOR EEN HYBRIDE ELEKTRISCHE AANDRIJFLIJN WORDEN AANGEDREVEN 1. INLEIDING 1.1. Deze bijlage bevat de specifieke bepalingen voor de typegoedkeuring van een hybride elektrisch voertuig (HEV) zoals gedefinieerd in punt 2.17.1 van dit reglement. 1.2. Voor de tests geldt algemeen dat hybride elektrische voertuigen moeten worden getest overeenkomstig de beginselen die van toepassing zijn op voertuigen die alleen door een verbrandingsmotor worden aangedreven (bijlage 6), tenzij anders bepaald in deze bijlage. 1.3. OVC-voertuigen (zie punt 2) moeten worden getest in toestand A en in toestand B. De testresultaten voor de toestanden A en B en