CONCLUSIES VAN DE RAAD EN DE MINISTERS VAN ONDERWIJS, IN HET KADER VAN DE RAAD BIJEEN, van 14 december 1989 over het technisch en beroepsonderwijs en de basisvorming op dat gebied (90/C 27/03)

DE RAAD EN DE MINISTERS VAN ONDERWIJS, IN HET KADER VAN DE RAAD BIJEEN, Ervan overtuigd zijnde dat het technische en beroepsonderwijs en de vorming op dat gebied door de ingrijpende technologische veranderingen, de ontwikkeling van de beroepskwalificaties en de nijpende werkgelegenheidsproblemen een centrale plaats in het onderwijsbeleid van de Lid-Staten zullen gaan innemen; In het besef dat de totstandbrenging van de interne markt, als consequentie van de in 1986 ondertekende Europese Akte, de onderlinge verwevenheid van de Europese economieën wel moet benadrukken en de noodzaak een beroep te doen op jongeren die een goede beroepsopleiding hebben genoten en in staat zijn de ontwikkelingen in de wereld van de arbeid te trotseren, wel moet versterken; In het streven succes in het beroep te bevorderen, de maatschappelijke integratie van jongeren te vergemakkelijken en echt gelijke kansen voor jongens en meisjes op het gebied van de beroepsopleiding en werkgelegenheid te stimuleren; Ervan overtuigd zijnde dat de verbetering van de kwaliteit van het technische en beroepsonderwijs in de Lid-Staten zal bijdragen tot het afzwakken van de regionale ongelijkheden binnen de Europese Gemeenschap; Constaterend dat, als reactie op een gemeenschappelijke preoccupatie over de plaats van de algemene opleiding in het technische en beroepsonderwijs, over de noodzaak dat alle jongeren van een bepaalde leeftijdsklasse een minimumniveau van kwalificatie bereiken om in het beroepsleven te stappen en een polyvalente opleiding krijgen om de beroepsmobiliteit van de jongeren te bevorderen en over de wens de bestaande banden tussen onderwijsinstellingen en bedrijven aan te halen, de Lid-Staten op nationaal niveau een beleid hebben omschreven dat is afgestemd op hun specifieke onderwijsbestel; In het besef dat de vormen van mobiliteit die in de bestaande communautaire programma's worden geboden, in onvoldoende mate rekening houden met de specifieke situatie en behoeften van de jongeren op het stuk van het technische en beroepsonderwijs en de vorming op dat gebied; Ervan overtuigd zijnde dat, met inachtneming van de culturele en taalkundige verscheidenheid van elke Lid-Staat, communautaire samenwerking op basis van het subsidiariteitsbeginsel van de actie van de Europese Gemeenschap de Lid-Staten kan helpen het technische en beroepsonderwijs aan te passen aan de nieuwe economische, sociale en culturele uitdagingen; Na kennis te hebben genomen van de mededeling van de Commissie over richtsnoeren voor de middellange termijn (1989-1992), inzonderheid de delen II (initiële opleiding en voortdurende scholing) en IV (onderwijs en opleiding voor technologische verandering); Na in hun bijeenkomst van 6 oktober 1989 een eerste gedachtenwisseling te hebben gehouden, I. BEKLEMTONEN HET BELANG VAN DE INZET VAN HET TECHNISCHE EN BEROEPSONDERWIJS EN DE VORMING OP DAT GEBIED OP NATIONAAL EN EUROPEES NIVEAU Aan de vooravond van de voltooiing van de interne markt streven de Lid-Staten in het kader van hun nationale onderwijs- en opleidingsbeleid en hun constitutionele structuren gemeenschappelijke doelstellingen na:- ieder een basiskwalificatie te geven die integratie in het beroepsleven mogelijk maakt;-alle jongeren die zulks wensen, te waarborgen dat zij na afloop van hun voltijdse leerplicht één of zo mogelijk twee jaar, of langer, beroepsonderwijs kunnen volgen;-zorg te dragen voor een permanente bijwerking van de onderwijs- en opleidingsstelsels om de jongeren voor te bereiden op de beroepen van morgen;-erop toe te zien dat deze nieuwe bekwaamheden de toekomstige deelnemers aan het economische leven een polyvalentie meegeven die hun inzetbaarheid vergroot, ongeacht hun verantwoordelijkheidsniveau in bedrijf of werkkring (goederen, diensten, administratie, industrie);-de toekomstige werknemers voor te bereiden op een grotere mobiliteit binnen ondernemingen, tussen ondernemingen en tussen landen. Bij de bestudering van het beleid van de Lid-Staten blijkt dat er verschillende wegen kunnen worden bewandeld:-invoering van maatregelen die voorbereiden op scholing of van een aanvullende integratieregeling om de problemen rond de overgang naar het beroepsleven uit de weg te ruimen; -het aanwenden van opleidingsstrategieën waardoor de kwalificatieniveaus kunnen worden opgetrokken, het vermogen tot aanpassing aan toekomstige ontwikkelingen kan worden versterkt en mensen erop kunnen worden voorbereid te ,,leren leren'';-het streven naar een nauwe band tussen basisvorming en bij- en, met name, nascholing voor wat betreft inhoud, instellingen, opgeleide personen (jongeren en volwassenen) en opleiders;-de versterking van de samenwerking tussen leerkrachten, ouders en plaatselijke instanties en de ontwikkeling van een echt partnerverbond met de instellingen voor het technische en beroepsonderwijs, het bedrijfsleven en de sociale sector. In de Gemeenschap bestaat al een aantal jaren een samenwerking op het gebied van het technische en beroepsonderwijs, waaraan de verschillende bevoegde nationale instanties hun medewerking verlenen. Deze samenwerking heeft gestalte gekregen in het programma betreffende de overgang van de jongeren van school naar het beroepsleven, waarmee vooral de mogelijkheid is geschapen voor het opzetten van mede door de Gemeenschap gefinancierde proefprojecten betreffende onderwerpen die in verband staan met de beroepsopleiding. Die samenwerking is aangevuld met programma's zoals Petra, Arion, Eurotechnet en Iris voor de beroepsopleiding. Met het Comett- en het Lingua-programma kunnen eveneens uitwisselingen op het gebied van het technische en beroepsonderwijs worden gefinancierd. Ten slotte organiseert het Cedefop studiebezoeken van deskundigen op het gebied van de beroepsopleiding. Ondanks de grote hoeveelheid werk die verzet is, moet deze samenwerking echter nog worden uitgebreid. Voor een belangrijk deel van de leerlingen van het technische en beroepsonderwijs en de vorming op dat gebied bevordert deze samenwerking namelijk niet werkelijk de mobiliteit. De Commissie zou met name acties kunnen voorstellen voor een grotere mobiliteit van de jongeren die:- zich in het stadium van de basisvorming bevinden;-een technische en beroepsopleiding in een gespecialiseerde sector ontvangen;-hun studie voortzetten aan een onderwijsinrichting en/of in een onderneming. II. VERZOEKEN DE COMMISSIE DERHALVE OM NADERE REGELS VOOR DE TENUITVOERLEGGING VAN EEN SAMENWERKING OP DIT GEBIED TE BEPALEN De Commissie dient zo spoedig mogelijk een evaluatie te maken van alle lopende communautaire programma's die rechtstreeks of indirect verband houden met het technische en beroepsonderwijs en de vorming op dat gebied. Uitgaande van deze evaluatie wordt de Commissie verzocht, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel en de noodzaak van een goed beheer en binnen de begrotingsmiddelen van de Gemeenschap, voorstellen voor acties op te stellen ten einde de bestaande programma's aan te passen en te versterken en om in het licht van de resultaten van deze evaluatie een pakket specifieke maatregelen ten uitvoer te leggen. Deze nieuwe, nauwere vormen van samenwerking zouden gebaseerd moeten zijn op netwerken van instellingen van de verschillende Lid-Staten; deze zouden in samenwerking met de verschillende betrokken partners de concrete vormen van hun samenwerking vaststellen, die zou kunnen worden toegespitst op diverse soorten leerlingen of instellingen: a) De jongerenMen zou hen in staat kunnen stellen praktische ervaring op te doen in andere Lid-Staten:- door vormingsperioden in het buitenland aan te moedigen door plaatsing van de jongeren bij een instelling van gelijkwaardig niveau in een land van de Europese Gemeenschap,-door het organiseren van werkperioden samen met andere jongeren van dezelfde beroepstak voor de bestudering van onderwerpen of het verwezenlijken van gemeenschappelijke technische projecten,-door in hun opleiding stages in te lassen op industrieel en handelsgebied in buitenlandse ondernemingen. b) De leerkrachtenAan hun verwachtingen op het gebied van de basisvorming of de bij- of nascholing zou kunnen worden beantwoord door de invoering van:-stages voor wetenschappelijk en technisch vervolgonderwijs,-vervolgcursussen op pedagogisch vlak,-uitwisseling van ervaring. c)De beleidsmakersDoor samenwerkingsacties zou het mogelijk zijn:-de kennis van andere onderwijssystemen en van de grote hervormingen die op gang zijn te vergroten, met name door studieverblijven, de uitwisseling van ervaringen, het opstellen van gezamenlijke documenten met een bespiegelend karakter, het gezamenlijk evalueren van proefprojecten of het opstellen en verspreiden van pedagogisch materiaal,-op Europees niveau overlegacties uit te bouwen met de economische en sociale partners en onderzoekinstanties waarmee op nationaal vlak reeds is begonnen, -gezamenlijke acties te voeren voor het stimuleren van technische en beroepsstudies, met name met het oog op een betere opvang van meisjes. d)De onderwijsinstellingen en de economische en sociale partnersOm te zorgen dat deze in bedoelde samenwerking volledig de rol kunnen spelen die de hunne is,-kunnen de betrekkingen tussen onderwijsinstellingen of tussen onderwijsinstellingen en ondernemingen op Europees niveau bevorderd worden door het opstellen en verspreiden van duidelijke informatie over opleidingen en kwalificaties,-kan de opzet worden bevorderd van Europese netwerken voor de overdracht van technologie tussen onderwijsinstellingen en ondernemingen, in het perspectief van de regionale en Europese economische ontwikkeling. Door het aanmoedigen van de informatie over en weer over de verschillende onderwijsstelsels, door het meer op één lijn brengen van de kwalificaties en een betere kennis over en weer van de beroepsdiploma's, met inachtneming van het specifieke karakter van elk land, door het uitbouwen van de contacten tussen de verschillende partners binnen het onderwijsbestel en door te streven naar een Europa dat zowel door geografische als professionele mobiliteit wordt gekenmerkt, zouden deze acties toekomstige arbeiders, kantoormedewerkers, technici en stafmedewerkers kunnen voorbereiden op de nieuwe eisen die het Europa van 1993 zal stellen.