1.

Beschrijvingen op hoog niveau van de dreigingen en de daaraan gerelateerde kwetsbaarheid of aanvalsmethode worden gegeven in tabel A1. Tabel A1 Lijst van kwetsbaarheden of aanvalsmethoden in verband met de dreigingen Beschrijvingen op hoog en middelhoog niveau van de kwetsbaarheid/dreiging Voorbeeld van de kwetsbaarheid of aanvalsmethode 4.3.1 Dreigingen voor backendservers in verband met voertuigen in het veld 1 Backendservers gebruikt als middel om een voertuig aan te vallen of gegevens op te halen 1.1 Misbruik van rechten door personeel (aanval van binnenuit) 1.2 Ongeoorloofde internettoegang tot de server (bv. door middel van backdoors, niet-gecorrigeerde kwetsbaarheden in systeemsoftware, SQL-aanvallen of andere middelen) 1.3 Ongeoorloofde fysieke toegang tot de server (bv. door middel van USB-sticks of andere media die verbinding maken met de server) 2 Diensten van de backendserver worden onderbroken, met gevolgen voor de werking van een voertuig 2.1 Een aanval op de backendserver zet de werking stop, bijvoorbeeld door te voorkomen dat de server met voertuigen communiceert en diensten levert waarvan deze afhankelijk zijn 3 Op backendservers opgeslagen voertuiggegevens gaan verloren of vallen in verkeerde handen (“gegevenslek”) 3.1 Misbruik van rechten door personeel (aanval van binnenuit) 3.2 Verlies van informatie in de cloud. Gevoelige gegevens kunnen verloren gaan door aanvallen of incidenten wanneer gegevens wordt opgeslagen door externe cloudaanbieders 3.3 Ongeoorloofde internettoegang tot de server (bv. door middel van backdoors, niet-gecorrigeerde kwetsbaarheden in systeemsoftware, SQL-aanvallen of andere middelen) 3.4 Ongeoorloofde fysieke toegang tot de server (bv. door middel van USB-sticks of andere media die verbinding maken met de server) 3.5 Gegevenslek door onbedoeld delen van gegevens (bv. administratieve fouten) 4.3.2 Dreigingen voor voertuigen met betrekking tot hun communicatiekanalen 4 Manipulatie van door het voertuig ontvangen berichten of gegevens 4.1 Manipulatie van berichten door impersonatie (bv. 802.11p V2X tijdens platooning, GNSS-meldingen enz.) 4.2 Sybil-aanval (om andere voertuigen te simuleren om te doen alsof er veel andere voertuigen op de weg zijn) 5 Communicatiekanalen worden gebruikt voor ongeoorloofde manipulatie, verwijdering of andere wijzigingen van de code of gegevens van het voertuig 5.1 Communicatiekanalen staan code-injectie toe; er kan bijvoorbeeld een gemanipuleerde binaire code in de communicatiestroom worden geïnjecteerd 5.2 Communicatiekanalen staan manipulatie van de gegevens of code van het voertuig toe 5.3 Communicatiekanalen staan overschrijving van de gegevens of code van het voertuig toe 5.4 Communicatiekanalen staan uitwissing van de gegevens of code van het voertuig toe 5.5 Communicatiekanalen staan de invoer van gegevens of de code van het voertuig toe (schrijven van gegevens/code) 6 Communicatiekanalen staan toe dat onvertrouwde/onbetrouwbare berichten worden aanvaard of zijn gevoelig voor overneming van sessies/terugspeelaanvallen 6.1 Aanvaarding van informatie uit een onbetrouwbare of onvertrouwde bron 6.2 Man-in-the-middle-aanval/overneming van sessie 6.3 Terugspeelaanval, bijvoorbeeld een aanval tegen een communicatiegateway die de aanvaller in staat stelt om software van een ECU of firmware van de gateway te downgraden 7 Informatie kan eenvoudig openbaar worden gemaakt. Bijvoorbeeld door het afluisteren van communicatie of door ongeoorloofde toegang tot gevoelige bestanden of mappen toe te staan 7.1 Onderschepping van informatie/verstorende straling/monitoring van communicatie 7.2 Ongeoorloofde toegang tot bestanden of gegevens verkrijgen 8 Denial-of-serviceaanvallen via communicatiekanalen om de voertuigfuncties te verstoren 8.1 Een grote hoeveelheid ongewenste gegevens versturen naar het voertuiginformatiesysteem zodat dit niet op de normale manier kan functioneren 8.2 Black-hole-aanval, om de communicatie tussen voertuigen te verstoren blokkeert de aanvaller de berichten tussen de voertuigen 9 Een gebruiker zonder bijzondere rechten kan geprivilegieerde toegang tot voertuigsystemen verkrijgen 9.1 Een gebruiker zonder bijzondere rechten kan geprivilegieerde toegang verkrijgen, zoals root-toegang 10 Virussen in de communicatiemedia kunnen voertuigsystemen infecteren 10.1 Een virus in de communicatiemedia infecteert voertuigsystemen 11 Door het voertuig ontvangen berichten (bijvoorbeeld X2V- of diagnoseberichten) of binnen het voertuig doorgegeven berichten bevatten kwaadaardige inhoud 11.1 Kwaadaardige interne (bv. CAN) berichten 11.2 Kwaadaardige V2X-berichten, bv. berichten van infrastructuur naar het voertuig of tussen voertuigen onderling (bv. CAM, DENM) 11.3 Kwaadaardige diagnoseberichten 11.4 Kwaadaardige eigen berichten (bv. die normaal worden verstuurd door OEM of leveranciers van componenten/systemen/functies) 4.3.3 Dreigingen voor voertuigen met betrekking tot hun updateprocedures 12 Misbruik of aantasting van updateprocedures 12.1 Aantasting van draadloze software-updateprocedures. Hiertoe behoort de fabricering van het programma of de firmware voor systeemupdates 12.2 Aantasting van lokale/fysieke software-updateprocedures. Hiertoe behoort de fabricering van het programma of de firmware voor systeemupdates 12.3 De software wordt voorafgaand aan het updateproces gemanipuleerd (en raakt daardoor beschadigd), hoewel het updateproces intact is 12.4 Aantasting van cryptografische sleutels van de softwareleverancier om een ongeldige update mogelijk te maken 13 Het is mogelijk om legitieme updates te weigeren 13.1 Denial-of-serviceaanval tegen de updateserver of het updatenetwerk om de uitvoering van kritieke software-updates tegen te houden en/of klantspecifieke functies te ontgrendelen 4.3.4 Dreigingen voor voertuigen betreffende onbedoelde menselijke handelingen die een cyberaanval mogelijk maken 15 Legitieme actoren kunnen handelingen uitvoeren die onbewust een cyberaanval zouden vergemakkelijken 15.1 Een onschuldig slachtoffer (bv. eigenaar, gebruiker of onderhoudsmedewerker) wordt er middels een list toe verleid een handeling uit te voeren om onbedoeld malware te downloaden of een aanval mogelijk te maken 15.2 Vastgestelde beveiligingsprocedures worden niet gevolgd 4.3.5 Dreigingen voor voertuigen met betrekking tot hun externe connectiviteit en verbindingen 16 Manipulatie van de connectiviteit van voertuigfuncties maakt een cyberaanval mogelijk, bijvoorbeeld via telematica, systemen die operaties op afstand mogelijk maken, en systemen die gebruik maken van draadloze communicatie over korte afstand 16.1 Manipulatie van functies die bedoeld zijn voor het op afstand bedienen van systemen, zoals een afstandsbediening, startonderbreker of laadpaal 16.2 Manipulatie van de voertuigtelematica (bv. manipuleren van de temperatuurmeting van kwetsbare goederen, op afstand vergrendelen van vrachtdeuren) 16.3 Interferentie met draadloze kortbereiksystemen of -sensoren 17 Gebruik van ingebouwde software van derden, bv. entertainmentapplicaties, om voertuigsystemen aan te vallen 17.1 Gebruik van beschadigde applicaties, of applicaties met slecht beveiligde software, om voertuigsystemen aan te vallen 18 Gebruik van apparaten die met externe interfaces zijn verbonden, zoals USB- of OBD-poort, om voertuigsystemen aan te vallen 18.1 Externe interfaces zoals USB- of andere poorten die als aanvalspunt worden gebruikt, bijvoorbeeld door middel van code-injectie 18.2 Met een virus geïnfecteerde media die verbonden zijn met een voertuigsysteem 18.3 Gebruik van een diagnostische toegang (bv. dongles in OBD-poort) om een aanval mogelijk te maken, bv. manipuleren van voertuigparameters (rechtstreeks of onrechtstreeks) 4.3.6 Dreigingen voor voertuiggegevens/-code 19 Ophalen van voertuiggegevens/-code 19.1 Ophalen uit voertuigsystemen van software waarop auteursrechten of intellectuele-eigendomsrechten van toepassing zijn (productpiraterij) 19.2 Ongeoorloofde toegang tot de persoonsgegevens van de eigenaar zoals zijn identiteit, betaalrekening, adressenbestand, locatiegegevens, het elektronische identificatienummer van het voertuig enz. 19.3 Ophalen van cryptografische sleutels 20 Manipulatie van voertuiggegevens/-code 20.1 Illegale/ongeoorloofde wijzigingen van het elektronische identificatienummer van het voertuig 20.2 Identiteitsfraude. Als een gebruiker bijvoorbeeld een andere identiteit wil weergeven bij de communicatie met tolsystemen, backendsysteem van de fabrikant 20.3 Actie om monitoringsystemen te omzeilen (bv. het hacken/manipuleren/blokkeren van berichten zoals gegevens van ODR Tracker, of het aantal ritten) 20.4 Gegevensmanipulatie om de rijgegevens van een voertuig te vervalsen (bv. kilometerstand, rijsnelheid, routebeschrijving enz.) 20.5 Ongeoorloofde wijzigingen aan diagnosegegevens van het systeem 21 Uitwissing van gegevens/code 21.1 Ongeoorloofde verwijdering/manipulatie van gebeurtenissenlogs van het systeem 22 Introductie van malware 22.2 Introduceren van kwaadaardige software of kwaadaardige softwareactiviteit 23 Introduceren van nieuwe software of overschrijven van bestaande software 23.1 Productie van software van het voertuigcontrolesysteem of -informatiesysteem 24 Onderbreking van systemen of operaties 24.1 Denial-of-service, dit kan bijvoorbeeld op het interne netwerk worden geactiveerd door een CAN-bus te overspoelen, of door fouten op een ECU te veroorzaken door grote hoeveelheden berichten te versturen 25 Manipulatie van voertuigparameters 25.1 Ongeoorloofde toegang om de configuratieparameters van belangrijke voertuigfuncties te vervalsen, zoals remgegevens, de drempelwaarde voor de activering van airbags enz. 25.2 Ongeoorloofde toegang om de laadparameters te vervalsen, zoals laadspanning, laadvermogen, accutemperatuur enz. 4.3.7 Potentiële kwetsbaarheden die zouden kunnen worden uitgebuit wanneer deze onvoldoende worden beschermd of beperkt 26 Cryptografische technologieën kunnen beschadigd raken of worden onvoldoende toegepast 26.1 Combinatie van korte cryptografische sleutels met een lange geldigheidsduur stellen de aanvaller in staat de versleuteling te kraken 26.2 Ontoereikend gebruik van cryptografische algoritmen om gevoelige systemen te beschermen 26.3 Gebruik van reeds of bijna verouderde cryptografische algoritmen 27 Onderdelen of leveringen zouden beschadigd kunnen worden om ervoor te zorgen dat voertuigen kunnen worden aangevallen 27.1 Hardware of software die wordt aangepast om een aanval mogelijk te maken of die niet voldoet aan de ontwerpcriteria om een aanval tegen te houden 28 Het ontwerp van software of hardware is de oorzaak van kwetsbaarheden 28.1 Softwarefouten. De aanwezigheid van softwarefouten kan de oorzaak zijn van kwetsbaarheden die kunnen worden uitgebuit. Dit is met name het geval wanneer software niet getest is om te controleren of er geen bekende verkeerde codes/fouten in zitten en om het risico van onbekende verkeerde codes/fouten te beperken 28.2 Het gebruik van overblijfselen van de ontwikkelingsfase (bv. debug-poorten, JTAG-poorten, microprocessors, ontwikkelingscertificaten, wachtwoorden van ontwikkelaars, …) kan aanvallers toegang tot ECU’s geven of hen in staat stellen hogere rechten te verkrijgen 29 Het ontwerp van het netwerk zorgt voor kwetsbaarheden 29.1 Overbodige poorten die nog open staan en toegang bieden tot netwerksystemen 29.2 Netwerkscheiding omzeilen om deze onder controle te krijgen. Een specifiek voorbeeld is het gebruik van onbeschermde gateways of toegangspunten (zoals gateways voor vrachtwagens met aanhangwagen) om beschermingen te omzeilen en toegang te verkrijgen tot andere netwerksegmenten om kwaadaardige handelingen uit te voeren, zoals het versturen van willekeurige berichten via de CAN-bus 31 Er kan onbedoelde gegevensoverdracht plaatsvinden 31.1 Informatielek. Er kunnen persoonsgegevens worden gelekt wanneer het voertuig van eigenaar wisselt (bv. wanneer het wordt verkocht of als huurauto wordt gebruikt met nieuwe huurders) 32 Fysieke manipulatie van systemen kan een aanval mogelijk maken 32.1 De manipulatie van elektronische hardware; er wordt bijvoorbeeld ongeoorloofde elektronische hardware aan een voertuig toegevoegd om een “man-in-the-middle”-aanval mogelijk te maken Het vervangen van toegestane elektrische hardware (bv. sensoren) door ongeoorloofde elektronische hardware Manipulatie van de door een sensor verzamelde informatie (bijvoorbeeld het gebruik van een magneet om de aan de versnellingsbak gekoppelde Hall-effectsensor te manipuleren)