Voor het internationaal publiekrecht hebben alleen de originele VN/ECE-teksten rechtsgevolgen. Voor de status en de datum van inwerkingtreding van dit reglement, zie de recentste versie van VN/ECE-statusdocument TRANS/WP.29/343 op:

http://www.unece.org/trans/main/wp29/wp29wgs/wp29gen/wp29fdocstts.html

Reglement nr. 80 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme bepalingen voor de goedkeuring van de stoelen van grote passagiersvoertuigen en van deze voertuigen wat de sterkte van de stoelen en van hun verankering betreft

Bevat de volledige geldige tekst tot en met:

Supplement 3 op wijzigingenreeks 01 — Datum van inwerkingtreding: 18 juni 2007

Corrigendum 1 op wijzigingenreeks 01 — Datum van inwerkingtreding: 12 november 2008

INHOUD

REGLEMENT

BIJLAGEN

1. TOEPASSINGSGEBIED

2. DEFINITIES

2.1. „Goedkeuring van een stoel”: de goedkeuring als onderdeel van een type stoel met betrekking tot de bescherming van de inzittenden van voorwaarts gerichte stoelen wat de sterkte en het ontwerp van de rugleuningen betreft.

2.2. „Goedkeuring van een voertuig”: de goedkeuring van een voertuigtype wat de sterkte van de delen van de voertuigstructuur waarop de stoelen moeten worden bevestigd en de montage van de stoelen betreft.

2.3. „Type stoel”: stoelen die niet wezenlijk van elkaar verschillen wat de volgende kenmerken betreft die van invloed kunnen zijn op hun sterkte en agressiviteit:

2.4. „Voertuigtype”: voertuigen die niet wezenlijk van elkaar verschillen wat betreft:

2.5. „Stoel”: een op de voertuigstructuur verankerbare structuur, inclusief stoffering en bevestigingsmiddelen, die bedoeld is om in een voertuig zitplaats te bieden aan een of meer volwassenen.

2.6. „Afzonderlijke stoel”: een stoel die is ontworpen en gebouwd om zitplaats te bieden aan één zittende passagier.

2.7. „Dubbele stoel”: een stoel die is ontworpen en gebouwd om zitplaats te bieden aan twee naast elkaar zittende passagiers; twee naast elkaar geplaatste stoelen die onderling niet verbonden zijn, worden beschouwd als twee afzonderlijke stoelen.

2.8. „Stoelenrij”: een stoel die is ontworpen en gebouwd om zitplaats te bieden aan drie of meer naast elkaar zittende passagiers; een aantal afzonderlijke of dubbele naast elkaar geplaatste stoelen wordt niet beschouwd als een stoelenrij.

2.9. „Zitting”: het bijna horizontaal geplaatste deel van de stoel dat is ontworpen om een zittende passagier te dragen.

2.10. „Rugleuning”: het bijna verticale gedeelte van de stoel dat is ontworpen om de rug, de schouders en eventueel het hoofd van de passagier te steunen.

2.11. „Verstelsysteem”: de voorziening waarmee de stoel of delen ervan in de juiste stand voor de inzittende kunnen worden geplaatst.

2.12. „Verplaatsingssysteem”: een voorziening waarmee de stoel of delen ervan zijwaarts of in de lengterichting zonder vaste tussenstand van de stoel of een van de delen ervan kan worden verplaatst om de toegang voor passagiers te vergemakkelijken.

2.13. „Vergrendelingssysteem”: een voorziening waarmee de stoel en de delen ervan in de gebruiksstand worden gehouden.

2.14. „Verankering”: een deel van de bodem of de carrosserie van een voertuig waarop een stoel mag worden bevestigd.

2.15. „Bevestigingsmiddelen”: bouten of andere onderdelen waarmee de stoel aan het voertuig wordt bevestigd.

2.16. „Trolley”: de testapparatuur die is gemaakt en wordt gebruikt voor dynamische simulatie van verkeersongevallen met frontale botsing.

2.17. „Extra stoel”: de stoel voor de pop die op de trolley achter de te testen stoel is gemonteerd. Deze stoel moet representatief zijn voor de stoel die in het voertuig achter de te testen stoel zal worden gebruikt.

2.18. „Referentievlak”: het vlak dat loopt de contactpunten van de hielen van de pop loopt en dat dient om het H-punt en de werkelijke romphoek voor de zitplaats in motorvoertuigen te bepalen volgens de voorschriften van bijlage 4.

2.19. „Referentiehoogte”: de hoogte van de bovenkant van de stoel boven het referentievlak;

2.20. „Pop”: een pop die beantwoordt aan de specificaties voor Hybrid II of III (2)

2.21. „Referentiezone”: de ruimte tussen twee verticale langsvlakken die zich op 400 mm van elkaar bevinden en symmetrisch gelegen zijn ten opzichte van het H-punt, en die worden gedefinieerd door de draaiing van het hoofdvormige apparaat van de verticale in de horizontale stand, zoals beschreven in Reglement nr. 21, bijlage 1. Het apparaat wordt geplaatst zoals in die bijlage bij Reglement nr. 21 beschreven en op de maximumlengte van 840 mm en de minimumlengte van 736 mm ingesteld voor de resterende begrenzing van deze ruimte.

2.22. „Driepuntsgordel”: voor de toepassing van dit reglement ook gordels met meer dan drie verankeringspunten.

2.23. „Ruimte tussen de stoelen”: bij in dezelfde richting geplaatste stoelen, de afstand tussen de voorzijde van de rugleuning en de achterzijde van de rugleuning van de daarvoor geplaatste stoel, horizontaal gemeten op een hoogte van 620 mm boven de vloer.

3. GOEDKEURINGSAANVRAAG

De goedkeuringsaanvraag voor een stoel of een voertuig gaat vergezeld van de volgende documenten in drievoud en van de volgende gegevens:

4. GOEDKEURING

Van de goedkeuring of de uitbreiding of weigering van de goedkeuring van een type stoel en/of een voertuigtype krachtens dit reglement wordt aan de partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, mededeling gedaan door middel van een formulier volgens het model in bijlage 1 en/of bijlage 2.

Op elke stoel die conform is met een krachtens dit reglement goedgekeurd type stoel en op elk voertuig dat conform is met een krachtens dit reglement goedgekeurd voertuigtype, wordt op een opvallende en gemakkelijk bereikbare plaats die op het goedkeuringsformulier is gespecificeerd, een internationaal goedkeuringsmerk aangebracht, dat bestaat uit:

Al naar het geval wordt het goedkeuringsmerk op de stoel of stoelen, dan wel op of dicht bij het door de fabrikant bevestigde gegevensplaatje van het voertuig aangebracht.

5. VOORSCHRIFTEN VOOR STOELEN

De tests die het type stoel heeft doorstaan, worden vermeld in het mededelingenformulier betreffende de goedkeuring van een type stoel volgens het model in bijlage 1.

6. VOORSCHRIFTEN VOOR DE STOELVERANKERINGEN VAN EEN VOERTUIGTYPE

of, indien een stoel gemonteerd is op het deel van de voertuigstructuur dat wordt getest, tegen de in aanhangsel 1 beschreven tests. De stoel hoeft geen goedgekeurde stoel te zijn, mits hij aan de voorschriften van punt 3.2.1 van dat aanhangsel voldoet.

Blijvende vervorming (breuk inbegrepen) van een verankering of de omgeving daarvan is toelaatbaar, mits de voorgeschreven belasting gedurende de voorgeschreven tijd is weerstaan.

7. VOORSCHRIFTEN VOOR DE MONTAGE VAN STOELEN IN EEN VOERTUIGTYPE

het H-punt van de zich onmiddellijk daarachter bevindende stoel is minder dan 72 mm hoger dan het H-punt van de betreffende stoel of, indien het H-punt van de zich onmiddellijk daarachter bevindende stoel meer dan 72 mm hoger is, wordt de betreffende stoel voor montage in deze stand getest en goedgekeurd.

indien de stoel erachter voorzien is van een driepuntsgordel met verankeringspunten die volledig voldoen aan Reglement nr. 14 (zonder afwijking); of

8. CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

Voor de controle van de conformiteit van de productie gelden de procedures van aanhangsel 2 van de overeenkomst (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2), met inachtneming van de volgende voorschriften:

Om na te gaan of aan de voorschriften van punt 8.1 is voldaan, worden passende controles van de productie uitgevoerd. Onder passende controles wordt in dit geval verstaan dat de afmetingen van het product worden gecontroleerd en dat wordt nagegaan of er procedures bestaan om de kwaliteit van de producten op effectieve wijze te controleren.

De bevoegde instantie die de typegoedkeuring heeft verleend, mag op elk tijdstip de in elke productie-eenheid toegepaste conformiteitscontrolemethoden verifiëren en monsters aan elke van de voor de goedkeuring uitgevoerde tests onderwerpen die zij noodzakelijk acht. Deze verificaties vinden gewoonlijk eenmaal per jaar plaats.

9. SANCTIES BIJ NON-CONFORMITEIT VAN DE PRODUCTIE

Als een overeenkomstsluitende partij die dit reglement toepast een eerder door haar verleende goedkeuring intrekt, stelt zij de andere overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, daarvan onmiddellijk in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1 en/of bijlage 2.

10. WIJZIGING EN UITBREIDING VAN DE GOEDKEURING VAN HET TYPE STOEL EN/OF HET VOERTUIGTYPE

oordelen dat de wijzigingen waarschijnlijk geen noemenswaardig nadelig effect zullen hebben en dat de stoel en/of het voertuig in ieder geval nog steeds aan de voorschriften voldoet; of

De overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, worden volgens de procedure van punt 4.4 in kennis gesteld van de bevestiging of weigering van de goedkeuring, met vermelding van de wijzigingen.

De bevoegde instantie die de goedkeuring uitbreidt, kent aan die uitbreiding een volgnummer toe en stelt de andere partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, daarvan in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1 en/of bijlage 2.

11. DEFINITIEVE STOPZETTING VAN DE PRODUCTIE

Indien de houder van de goedkeuring de productie van een krachtens dit reglement goedgekeurd voertuigtype definitief stopzet, stelt hij de instantie die de goedkeuring heeft verleend daarvan in kennis. Zodra deze instantie de kennisgeving heeft ontvangen, stelt zij de andere partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, daarvan in kennis door middel van een mededelingenformulier volgens het model in bijlage 1 en/of bijlage 2.

12. OVERGANGSBEPALINGEN

13. NAAM EN ADRES VAN DE VOOR DE UITVOERING VAN GOEDKEURINGSTESTS VERANTWOORDELIJKE TECHNISCHE DIENSTEN EN VAN DE ADMINISTRATIEVE INSTANTIES

De partijen bij de Overeenkomst van 1958 die dit reglement toepassen, delen het secretariaat van de Verenigde Naties de naam en het adres mee van de technische diensten die voor de uitvoering van goedkeuringstests verantwoordelijk zijn, en van de administratieve instanties die goedkeuring verlenen en waaraan de in andere landen afgegeven certificaten betreffende de goedkeuring en de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring moeten worden toegezonden.

(1) Zoals gedefinieerd in bijlage 7 bij de geconsolideerde resolutie betreffende de constructie van voertuigen (R.E.3), document TRANS/WP.29/78/Rev.1/Amend.2, laatstelijk gewijzigd bij Amend.4.

(2) De technische specificaties en gedetailleerde tekeningen van Hybrid II en III, die overeenkomen met de voornaamste afmetingen van een man van het 50e percentiel uit de Verenigde Staten van Amerika, en de specificaties voor de instelling ervan voor deze test zijn ingediend bij de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en kunnen op verzoek worden geraadpleegd op het secretariaat van de Economische Commissie voor Europa, Palais des Nations, Genève, Zwitserland.

(3) 1 voor Duitsland, 2 voor Frankrijk, 3 voor Italië, 4 voor Nederland, 5 voor Zweden, 6 voor België, 7 voor Hongarije, 8 voor Tsjechië, 9 voor Spanje, 10 voor Servië, 11 voor het Verenigd Koninkrijk, 12 voor Oostenrijk, 13 voor Luxemburg, 14 voor Zwitserland, 15 (niet gebruikt), 16 voor Noorwegen, 17 voor Finland, 18 voor Denemarken, 19 voor Roemenië, 20 voor Polen, 21 voor Portugal, 22 voor de Russische Federatie, 23 voor Griekenland, 24 voor Ierland, 25 voor Kroatië, 26 voor Slovenië, 27 voor Slowakije, 28 voor Wit-Rusland, 29 voor Estland, 30 (niet gebruikt), 31 voor Bosnië en Herzegovina, 32 voor Letland, 33 (niet gebruikt), 34 voor Bulgarije, 35 (niet gebruikt), 36 voor Litouwen, 37 voor Turkije, 38 (niet gebruikt), 39 voor Azerbeidzjan, 40 voor de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, 41 (niet gebruikt), 42 voor de Europese Gemeenschap (goedkeuring wordt verleend door de lidstaten door middel van hun respectieve ECE-symbool), 43 voor Japan, 44 (niet gebruikt), 45 voor Australië, 46 voor Oekraïne, 47 voor Zuid-Afrika, 48 voor Nieuw-Zeeland, 49 voor Cyprus, 50 voor Malta, 51 voor de Republiek Korea, 52 voor Maleisië, 53 voor Thailand, 54 and 55 (niet gebruikt) en 56 voor Montenegro. De daaropvolgende nummers zullen worden toegekend aan andere landen in de chronologische volgorde waarin zij de Overeenkomst betreffende het aannemen van eenvormige technische voorschriften die van toepassing zijn op voertuigen op wielen, uitrustingsstukken en onderdelen die in een voertuig op wielen kunnen worden gemonteerd of gebruikt en de voorwaarden voor wederzijdse erkenning van overeenkomstig deze voorschriften verleende goedkeuringen ratificeren of tot deze overeenkomst toetreden. De aldus toegekende nummers zullen door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties aan de overeenkomstsluitende partijen worden meegedeeld.

De extra stoel is van hetzelfde type als de te testen stoel of van een ander type, waarvan de gegevens worden vastgelegd op het mededelingenformulier betreffende de goedkeuring van een type stoel volgens het model in bijlage 1.

Test 1 wordt herhaald met een pop op de extra stoel; de pop wordt tegengehouden door een veiligheidsgordel die is bevestigd en afgesteld volgens de instructies van de fabrikant. Het aantal gordelverankeringspunten ten behoeve van test 2 wordt vastgelegd op het mededelingenformulier betreffende de goedkeuring van een type stoel volgens het model in bijlage 1.

De vertraging of, naar keuze van de aanvrager, de versnelling van de trolley tijdens de botssimulatie moet overeenstemmen met de in figuur 1 weergegeven bepalingen. Behalve gedurende intervallen van minder dan 3 ms moet de vertragings- of versnellingscurve van de trolley als functie van de tijd binnen de in figuur 1 aangegeven grenscurven blijven.

zonder de romp te bewegen, wordt het hoofd in een zodanige stand geplaatst dat het platform waarop de meetapparatuur in het hoofd rust, horizontaal is en het sagittale middenvlak van het hoofd evenwijdig is aan dat van het voertuig;

Indien een extra stoel van een ander type wordt gebruikt, wordt dit vermeld in het mededelingenformulier betreffende de goedkeuring van een type stoel volgens het model in bijlage 1.

2.6 Indien de rugleuning is voorzien van een in de hoogte verstelbare hoofdsteun moet deze in de laagste stand worden gezet.

2.5. Indien de rugleuning verstelbaar is, wordt een zodanige stand gekozen dat de resulterende hellingshoek van de romp van de pop die voor het bepalen van het H-punt en de werkelijke romphoek voor zitplaatsen in motorvoertuigen wordt gebruikt, de door de fabrikant voor normaal gebruik aanbevolen hellingshoek zo dicht mogelijk benadert of, indien een dergelijke aanbeveling van de fabrikant ontbreekt, een hoek van 25° achterwaarts ten opzichte van de verticaal zo dicht mogelijk benadert.

2.4. Indien de stoel in de breedte verstelbaar is, moet hij op maximumbreedte worden gezet.

2.2. De op het testplatform voor de teststoel(en) voorziene verankering is gelijk aan of heeft dezelfde kenmerken als de verankering in het voertuig (de voertuigen) waarvoor de stoel is bedoeld.

De voorschriften van punt 1.2 gelden niet voor delen van de rugleuning van de stoel, zoals verstelinrichtingen voor de stoel en toebehoren, indien deze zich in ruststand onder een horizontaal vlak 400 mm boven het referentievlak bevinden, zelfs als de inzittende daarmee in aanraking kan komen.

na de test geen structurele delen van de stoel of het toebehoren breuken dan wel scherpe of puntige randen of hoeken vertonen die lichamelijk letsel kunnen veroorzaken.

F wordt uitgedrukt in N en i staat voor het aantal zitplaatsen op de stoel waarvoor de te testen verankeringen moeten worden goedgekeurd; of, indien de fabrikant dit vraagt,

op een hoogte van 750 mm boven het referentievlak en op de verticale lijn waarop zich het geometrische middelpunt bevindt van het oppervlak dat wordt begrensd door de veelhoek die de verschillende verankeringspunten of, in voorkomend geval, de uiterste verankeringen van de stoel als hoeken heeft, via de stijve structuur zoals gedefinieerd in punt 1.1;

Een stijve structuur die voldoende representatief is voor de voor gebruik in het voertuig bestemde stoel, wordt bevestigd met bevestigingsmiddelen (bouten, schroeven enz.) die door de fabrikant geleverd zijn bij de voor de tests ter beschikking gestelde delen van de structuur.

De kenmerken van de vertraging of versnelling van de trolley worden gemeten, op basis van de op het stijve frame van de trolley gemeten vertragingen of versnellingen, met meetsystemen met een CFC van 60.

Dit criterium wordt bepaald door de compressiekracht, uitgedrukt in kN, die axiaal op elk femur van de testpop wordt overgebracht en wordt gemeten overeenkomstig punt 2.2.3 van aanhangsel 3, en door de duur van de compressiekracht, uitgedrukt in ms.

Dit criterium wordt bepaald door de absolute waarde van de resulterende versnelling, uitgedrukt in g en gemeten overeenkomstig punt 2.2.2 van aanhangsel 3, en de versnellingsperiode uitgedrukt in ms.

waarbij t1 en t2 tijdstippen zijn gedurende de test, terwijl HAC de maximumwaarde is voor een interval t1, t2. De waarde van t1 en t2 wordt uitgedrukt in seconden.

Indien de test is uitgevoerd met een of meer krachten, maar niet met alle krachten groter dan de in de punten 2.2.1 en 2.2.2 vermelde krachten, en indien de stoel voldoet aan de voorschriften, wordt de test geacht te zijn doorstaan.

De testvorm wordt tijdens de uitoefening van de in de punten 2.2.1 en 2.2.2 vermelde krachten zoveel mogelijk tegen de achterzijde van de stoel aangehouden. Zij moeten in een horizontaal vlak kunnen draaien.

Ieder cilindervormig oppervlak wordt van ten minste één krachtopnemer voorzien waarmee de krachten kunnen worden gemeten die worden uitgeoefend in de in punt 2.2.1.1 gedefinieerde richting.

na de test geen structurele delen van de stoel breuken dan wel scherpe of puntige randen of hoeken vertonen die lichamelijk letsel kunnen veroorzaken.

de voorschriften van punt 1.3.3 gelden niet voor delen van de rugleuning van de stoel, zoals verstelinrichtingen voor de stoel en toebehoren, indien deze zich in ruststand onder een horizontaal vlak 400 mm boven het referentievlak bevinden, zelfs als de inzittende daarmee in aanraking kan komen.

de grootste verplaatsing van het centrale aangrijpingspunt van elk van de in punt 2.2.2 voorgeschreven krachten, gemeten op de in punt 1.2 aangegeven wijze, bedraagt niet minder dan 50 mm.

de grootste verplaatsing van het centrale aangrijpingspunt van elk van de in punt 2.2.1 voorgeschreven krachten, gemeten op de in punt 1.2 aangegeven wijze, bedraagt niet minder dan 100 mm;

1.2. Aan de voorschriften van 1.1.1 wordt geacht te zijn voldaan indien de grootste verplaatsing van het centrale aangrijpingspunt van iedere in punt 2.2.1 voorgeschreven kracht, gemeten in het horizontale vlak en het middenlangsvlak van de betreffende zitplaats, niet meer dan 400 mm bedraagt.

Deze test zal worden vermeld op het mededelingenformulier betreffende de goedkeuring van een type stoel volgens het model in bijlage 1 bij dit reglement. Een tekening waarop de op energiedissipatie gecontroleerde zone aan de achterzijde van de rugleuning is aangegeven, wordt bijgevoegd.

De zich in de referentiezone bevindende elementen van de achterzijde van rugleuningen, zoals gedefinieerd in punt 2.21 van dit reglement, worden op verzoek van de fabrikant overeenkomstig de voorschriften inzake energieabsorptie van bijlage 4 bij Reglement nr. 21 geverifieerd. Hierbij wordt toebehoren in alle gebruiksstanden getest, behalve tafeltjes, die geacht worden te zijn opgeklapt.

BIJLAGE 4

Procedure voor het bepalen van het h-punt en de werkelijke romphoek voor zitplaatsen in motorvoertuigen

1. DOEL

De in deze bijlage beschreven procedure wordt toegepast om de plaats van het H-punt en de werkelijke romphoek voor een of meer zitplaatsen in een motorvoertuig vast te stellen en de relatie tussen de gemeten gegevens en de door de voertuigfabrikant opgegeven ontwerpspecificaties te verifiëren (1).

2. DEFINITIES

In deze bijlage wordt verstaan onder:

2.1. „referentiegegevens”: een of meer van de volgende kenmerken van een zitplaats:

2.2. „driedimensionale H-puntmachine”: (3-D H-machine) het toestel waarmee het H-punt en de werkelijke romphoek worden bepaald. Dit toestel wordt beschreven in aanhangsel 1;

2.3. „H-punt”: het draaipunt van de romp en de dij van de 3-D H-machine, die overeenkomstig punt 4 op een stoel van het voertuig is geïnstalleerd. Het H-punt ligt in het midden van de middellijn van het toestel, d.w.z. tussen de vizierknoppen van het H-punt op beide flanken van de 3-D H-machine. In theorie komt het H-punt overeen met het R-punt (zie punt 3.2.2 voor toleranties). Nadat het volgens de procedure van punt 4 is vastgesteld, wordt het H-punt geacht een vast punt te zijn ten opzichte van de stoel-kussencombinatie en mee te bewegen wanneer de stoel wordt versteld;

2.4. „R-punt” of „referentiepunt van de zitplaats”: een door een voertuigfabrikant voor iedere zitplaats gedefinieerd ontwerppunt, vastgesteld in relatie tot het driedimensionale referentiesysteem;

2.5. „romplijn”: de middellijn van de peilstift van de 3-D H-machine met de peilstift in de achterste stand;

2.6. „werkelijke romphoek”: de hoek tussen een verticale lijn door het H-punt en de romplijn, gemeten met de rughoekmeter op de 3-D H-machine. De werkelijke romphoek is in theorie gelijk aan de ontwerpromphoek (zie punt 3.2.2 voor toleranties);

2.7. „ontwerpromphoek”: de hoek gemeten tussen een verticale lijn door het R-punt en de romplijn in een positie die overeenstemt met de door de voertuigfabrikant vastgestelde ontwerppositie van de rugleuning;

2.8. „middenvlak van de inzittende”: (C/LO) het middenvlak van de 3-D H-machine, geplaatst op iedere aangegeven zitplaats; het wordt voorgesteld door de coördinaat van het H-punt op de Y-as. Voor afzonderlijke stoelen valt het middenvlak van de stoel samen met het middenvlak van de inzittende. Voor andere stoelen wordt het middenvlak van de inzittende door de fabrikant aangegeven;

2.9. „driedimensionaal referentiesysteem”: een systeem zoals beschreven in aanhangsel 2 van deze bijlage;

2.10. „vaste merktekens”: fysieke punten (gaten, vlakken, merktekens of inkepingen) op de carrosserie van het voertuig, zoals aangegeven door de fabrikant;

2.11. „meetstand van het voertuig”: de positie van het voertuig zoals bepaald door de coördinaten van de vaste merktekens in het driedimensionale referentiesysteem.

3. VOORSCHRIFTEN

3.1. Presentatie van gegevens

Voor iedere zitplaats waarvoor referentiegegevens worden gevraagd om aan te tonen dat aan de bepalingen van dit reglement is voldaan, moeten alle onderstaande gegevens of een passende selectie daaruit in de in aanhangsel van deze bijlage aangegeven vorm worden ingediend:

3.1.1. de coördinaten van het R-punt in het driedimensionale referentiesysteem;

3.1.2. de ontwerpromphoek;

3.1.3. de nodige gegevens om de stoel (indien verstelbaar) in de meetstand te zetten zoals beschreven in punt 4.3.

3.2. Correlatie tussen gemeten gegevens en ontwerpspecificaties

3.2.1. De coördinaten van het H-punt en de waarde van de werkelijke romphoek, verkregen door toepassing van de procedure van punt 4, moeten respectievelijk worden vergeleken met de coördinaten van het R-punt en de waarde van de ontwerpromphoek zoals aangegeven door de voertuigfabrikant.

3.2.2. De relatieve posities van het R-punt en het H-punt en de relatie tussen de ontwerpromphoek en de werkelijke romphoek worden voor de desbetreffende zitplaats bevredigend geacht indien het H-punt, zoals bepaald door zijn coördinaten, in een vierkant met zijden van 50 mm ligt waarin de diagonalen van de horizontale en verticale zijden elkaar in het R-punt snijden, en indien de werkelijke romphoek niet meer dan 5° van de ontwerpromphoek afwijkt.

3.2.3. Indien aan deze voorwaarden is voldaan, worden het R-punt en de ontwerpromphoek gebruikt om de overeenstemming met de voorschriften van dit reglement aan te tonen.

3.2.4. Indien het H-punt of de werkelijke romphoek niet aan de voorschriften van punt 3.2.2 voldoet, moeten het H-punt en de werkelijke romphoek nog tweemaal worden bepaald (driemaal in totaal). Indien de resultaten van twee van deze drie handelingen aan de voorschriften voldoen, zijn de voorwaarden van punt 3.2.3 van toepassing.

3.2.5. Indien de resultaten van ten minste twee van de drie in punt 3.2.4 beschreven handelingen niet aan de voorschriften van punt 3.2.2 voldoen of indien een en ander niet kan worden geverifieerd omdat de voertuigfabrikant verzuimd heeft informatie over de positie van het R-punt of over de ontwerpromphoek te verstrekken, wordt het zwaartepunt van de drie gemeten punten of het gemiddelde van de drie gemeten hoeken genomen en geacht van toepassing te zijn in alle gevallen waarin in dit reglement sprake is van het R-punt of de ontwerpromphoek.

4. PROCEDURE VOOR HET BEPALEN VAN HET H-PUNT EN DE WERKELIJKE ROMPHOEK

4.1. Indien de fabrikant het wenst, wordt het voertuig eerst op een temperatuur van 20 ± 10 °C gebracht om het materiaal van de stoel op kamertemperatuur te brengen. Als nog nooit iemand op de te testen stoel heeft gezeten, moet een persoon of toestel van 70 tot 80 kg gedurende tweemaal 1 minuut op de stoel worden geplaatst om het zit- en rugdeel te rekken. Op verzoek van de fabrikant blijven alle stoelconstructies vóór de installatie van de 3-D H-machine gedurende minimaal 30 minuten onbelast.

4.2. Het voertuig moet zich in de in punt 2.11 bepaalde meetstand bevinden.

4.3. Indien de stoel verstelbaar is, wordt hij eerst in de achterste normale rij- of gebruiksstand gezet, zoals aangegeven door de voertuigfabrikant, waarbij uitsluitend met de verstelling van de stoel in de lengte rekening wordt gehouden en niet met stoelbewegingen die niet dienen om de normale rij- of gebruiksstanden in te stellen. Indien de stoel op andere manieren kan worden versteld (verticaal, inclinatie, rugleuning enz.) wordt de door de voertuigfabrikant aangegeven stand ingesteld. Verende stoelen worden stevig vastgezet op een hoogte die overeenkomt met een normale door de fabrikant te specificeren rijpositie.

4.4. Het oppervlak van de zitplaats dat met de 3-D H-machine in aanraking komt, wordt bedekt met een neteldoek van voldoende grootte en met een geschikte weefselstructuur, d.w.z. van puur katoen met 18,9 draden per cm2 en een gewicht van 0,228 kg/m2 of van gebreide of niet-geweven stof met gelijkwaardige kenmerken.

Indien de test op een stoel buiten het voertuig wordt uitgevoerd, moet de vloer waarop de stoel wordt geplaatst dezelfde essentiële kenmerken (2) hebben als de vloer van het voertuig waarin de stoel zal worden gebruikt.

4.5. Plaats het zit- en rugdeel van de 3-D H-machine zo dat het middenvlak van de inzittende (C/LO) samenvalt met het middenvlak van de 3-D H-machine. Op verzoek van de fabrikant mag de 3-D H-machine meer naar binnen worden geschoven dan het C/LO indien zij zover naar buiten komt te zitten dat de rand van de stoel het horizontaal plaatsen van de machine onmogelijk maakt.

4.6. Bevestig de beide voet-onderbeencombinaties aan het zitdeel, hetzij afzonderlijk, hetzij met behulp van de T-staaf/onderbeencombinatie. De lijn door de vizierknoppen van het H-punt moet evenwijdig aan de grond lopen en loodrecht op het middenlangsvlak van de stoel staan.

4.7. Stel de positie van voeten en benen van de 3-D H-machine als volgt in:

4.7.1. Aangegeven zitplaats: bestuurder en passagier vooraan aan de buitenkant

4.7.1.1. Beide voet-beencombinaties worden naar voren bewogen tot de voeten op een natuurlijke manier op de vloer rusten, zo nodig tussen de pedalen in. Indien mogelijk wordt de linkervoet ongeveer even ver links van het middenvlak van de 3-D H machine geplaatst als de rechtervoet rechts ervan. De waterpas waarmee de stand in dwarsrichting van de 3-D H-machine wordt gecontroleerd, wordt op horizontaal gebracht door eventueel het zitdeel te verstellen of de been-voetcombinaties naar achteren te bewegen. De lijn door de vizierknoppen van het H-punt moet loodrecht op het middenlangsvlak van de stoel worden gehouden.

4.7.1.2. Indien het linkerbeen niet evenwijdig aan het rechterbeen kan worden gehouden en de linkervoet niet op de structuur kan steunen, wordt de linkervoet bewogen tot hij steun vindt. De lijn door de vizierknoppen moet in dezelfde stand blijven.

4.7.2. Aangegeven zitplaats: achteraan, aan de buitenkant

Voor achterstoelen of extra stoelen worden de benen volgens de specificaties van de fabrikant geplaatst. Indien de voeten daardoor rusten op delen van de vloer met verschillende niveaus, wordt de voet die het eerst in contact komt met de voorste stoel als referentie gebruikt en wordt de andere voet zo geplaatst dat de waterpas die de dwarsrichting van het zitdeel van de machine aangeeft, horizontaal staat.

4.7.3. Andere aangegeven zitplaatsen:

In het algemeen wordt de procedure van punt 4.7.1 gevolgd, zij het dat de voeten volgens de specificaties van de fabrikant van het voertuig worden geplaatst.

4.8. Breng de onderbeen- en dijgewichten aan en zet de 3-D H-machine waterpas.

4.9. Kantel het rugdeel voorwaarts tot tegen de voorpal en trek de 3-D H-machine weg van de rugleuning door middel van de T-staaf. Zet de 3-D H-machine opnieuw op de stoel volgens een van de volgende methoden:

4.9.1. Indien de 3D H-machine de neiging vertoont achteruit te schuiven, ga dan als volgt te werk: laat de 3-D H-machine achteruitglijden tot de T-staaf niet langer horizontaal naar voren moet worden getrokken om de beweging af te remmen, d.w.z. tot het zitdeel de rugleuning raakt. Breng het onderbeen zo nodig in de juiste stand.

4.9.2. Indien de 3-D H-machine niet de neiging vertoont achteruit te schuiven, ga dan als volgt te werk: schuif de 3-D H-machine naar achteren door een horizontale achterwaarts gerichte kracht op de T-staaf uit te oefenen tot het zitdeel de rugleuning raakt (zie figuur 2 van aanhangsel 1).

4.10. Oefen een kracht van 100 ± 10 N uit op het rug- en zitdeel van de 3-D H-machine op het snijpunt van de heuphoekmeter en de geleiding voor de T-staaf. De kracht wordt uitgeoefend langs een lijn die vanaf bovengenoemd snijpunt naar een punt net boven de geleiding voor de dijstaaf loopt (zie figuur 2 van aanhangsel 1). Duw daarna voorzichtig het rugdeel van de machine weer tegen de rugleuning. Tijdens de rest van de procedure moet ervoor worden gezorgd dat de 3-D H-machine niet meer naar voren schuift.

4.11. Plaats het linker- en rechterbilgewicht en daarna afwisselend de acht rompgewichten. Houd de 3-D H-machine waterpas.

4.12. Kantel het rugdeel naar voren om de druk op de rugleuning weg te nemen. Schommel de 3-D H-machine driemaal zijdelings heen en weer in een hoek van 10° (5° aan weerszijden van het verticale middenvlak) om eventuele spanning tussen de 3-D H-machine en de stoel op te heffen.

Tijdens deze schommelbeweging kan de positie van de T-staaf van de 3-D H-machine gaan afwijken van de gespecificeerde horizontale en verticale posities. Daarom moet de T-staaf tijdens de schommelbeweging worden tegengehouden door een aangepaste zijdelingse kracht uit te oefenen. Het tegenhouden van de T-staaf en het schommelen van de 3-D H-machine moet voorzichtig gebeuren om te voorkomen dat er ongewild externe kracht wordt uitgeoefend in verticale, voorwaartse of achterwaartse richting.

De voeten van de 3-D H-machine hoeven in dit stadium niet te worden geblokkeerd of vastgehouden. Als de voeten van plaats veranderen, moeten zij voorlopig in die stand worden gelaten.

Zet het rugdeel voorzichtig weer tegen de rugleuning aan en controleer of de twee waterpassen een horizontale stand aangeven. Indien de voeten tijdens het schommelen van de 3-D H-machine op een of andere manier zijn verschoven, moeten zij als volgt in de juiste stand worden teruggezet:

licht de voeten beurtelings van de vloer tot de minimumhoogte waarop geen verdere beweging van de voet meer wordt verkregen. Tijdens het oplichten moeten de voeten vrij kunnen draaien; er mag geen voorwaartse of zijdelingse kracht worden uitgeoefend. Wanneer beide voeten weer zijn neergezet, moeten de hielen in contact zijn met de daartoe bestemde structuur.

Controleer of de laterale waterpas horizontaal staat; zo nodig moet op de bovenkant van het rugdeel een zijwaartse kracht worden uitgeoefend die voldoende is om het zitdeel van de 3-D H-machine waterpas op de stoel te plaatsen.

4.13. Terwijl de T-staaf wordt vastgehouden om te voorkomen dat de 3-D H-machine op het stoelkussen naar voren glijdt, wordt als volgt te werk gegaan:

a) het rugdeel wordt tegen de rugleuning geplaatst;

b) op de rughoekstaaf wordt ongeveer ter hoogte van het middelpunt van de rompgewichten herhaaldelijk een horizontaal naar achteren gerichte kracht van niet meer dan 25 N uitgeoefend tot de heuphoekmeter aangeeft dat het toestel na het wegvallen van de kracht stabiel blijft. Er mogen geen externe neerwaartse of zijdelingse krachten op de 3-D H-machine worden uitgeoefend. Indien een nieuwe niveauaanpassing van de 3-D H-machine noodzakelijk is, wordt het rugdeel naar voren gekanteld, wordt de machine opnieuw waterpas geplaatst en wordt de procedure vanaf punt 4.12 herhaald.

4.14. Voer alle metingen uit:

4.14.1. De coördinaten van het H-punt worden gemeten ten opzichte van het driedimensionale referentiesysteem.

4.14.2. De werkelijke romphoek wordt afgelezen op de rughoekmeter van de 3-D H-machine met de peilstift in de achterste stand.

4.15. Indien de plaatsing van de 3-D H-machine moet worden overgedaan, moet de stoelconstructie eerst gedurende ten minste 30 minuten onbelast blijven. De 3-DH-machine mag de stoelconstructie niet langer belasten dan nodig is voor het uitvoeren van de test.

4.16. Indien de stoelen van eenzelfde rij als gelijksoortig kunnen worden beschouwd (bank, identieke stoelen enz.), wordt slechts één H-punt en één werkelijke romphoek per stoelenrij bepaald met de in aanhangsel 1 beschreven 3-D H-machine op een plaats die voor de stoelenrij representatief wordt geacht. Deze plaats is:

4.16.1. op de voorste rij: de bestuurdersstoel;

4.16.2. op de achterste rij of rijen: een stoel aan de buitenkant.

(1) Voor iedere zitplaats, met uitzondering van de voorstoelen, waarvoor het H-punt niet kan worden bepaald met de driedimensionale H-puntmachine of de bijbehorende procedures, kan de bevoegde instantie bepalen dat het door de fabrikant opgegeven R-punt als referentiepunt mag worden genomen.

(2) Kantelhoek, hoogteverschil met de stoelbevestiging, oppervlaktestructuur enz.

Aanhangsel 1 Beschrijving van de driedimensionale h-puntmachine (1) (3-D H-machine) 1. Rug- en zitdeel Het rug- en zitdeel zijn vervaardigd van versterkte kunststof en metaal; zij simuleren de menselijke romp en dijen en zijn scharnierend verbonden in het H-punt. Op de in het H-punt scharnierende peilstift wordt een graadboog bevestigd om de werkelijke romphoek te meten. Een aan het zitdeel bevestigde verstelbare dijstaaf vormt de middellijn van de dijen en de basislijn voor de heuphoekmeter. 2. Lichaams- en beenelementen De onderbeenelementen zijn met het zitdeel verbonden door middel van de T-staaf tussen de knieën, die een dwars geplaatst verlengstuk is van de verstelbare dijstaaf. Er worden graadbogen in de onderbeenelementen ingebouwd om de kniehoek te meten. De schoen-voetcombinaties worden voorzien van een schaalverdeling om de voethoek te meten. Met behulp van twee waterpassen wordt het toestel in de ruimte georiënteerd. Op de respectieve zwaartepunten van de elementen worden gewichten aangebracht om een stoelindruk te verkrijgen die overeenstemt met die van een mannelijk persoon van 76 kg. Er moet worden nagegaan of alle gewrichten van de 3-D H-machine vrij kunnen bewegen zonder merkbare wrijving. Figuur 1 Onderdelen van de 3-D H-machine Figuur 2 Afmetingen van de onderdelen van de 3-D H-machine en verdeling van de belasting (1) Voor nadere gegevens over de bouw van de 3-D H-machine wordt verwezen naar de Society of Automotive Engineers (SAE), 400 Commonwealth Drive, Warrendale, Pennsylvania 15096, Verenigde Staten van Amerika. De machine komt overeen met de machine die wordt beschreven in ISO-norm 6549-1980.

Aanhangsel 2 Driedimensionaal referentiesysteem 1. Het driedimensionale referentiesysteem bestaat uit drie loodrecht op elkaar staande vlakken die door de voertuigfabrikant worden vastgesteld (zie figuur) (1). 2. Het voertuig wordt in de meetstand gebracht door het zo op het grondvlak te plaatsen dat de coördinaten van de vaste merktekens overeenstemmen met de door de fabrikant opgegeven waarden. 3. De coördinaten van het R-punt en het H-punt worden vastgesteld ten opzichte van de door de voertuigfabrikant gedefinieerde vaste merktekens. Figuur Driedimensionaal referentiesysteem (1) Het referentiesysteem beantwoordt aan ISO-norm 4130:1978.