PROTOCOLLEN9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/201

PROTOCOL (Nr. 1)
BETREFFENDE DE ROL VAN DE NATIONALE
PARLEMENTEN IN DE EUROPESE UNIE
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
ERAAN HERINNEREND dat de wijze waarop de nationale parlementen de controle uitoefenen op hun
regering met betrekking tot de activiteiten van de Europese Unie, onder de eigen constitutioneleinrichting en praktijk van de lidstaten valt;
GELEID DOOR DE WENS om een grotere betrokkenheid van de nationale parlementen bij de activiteiten
van de Europese Unie te stimuleren en hun betere mogelijkheden te bieden om uiting te geven aan hunzienswijze op de ontwerpen van wetgevingshandelingen van de Europese Unie en andereaangelegenheden die voor hen van bijzonder belang kunnen zijn,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen welke aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het Verdrag tot
oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie worden gehecht:
TITEL I
INFORMATIE VOOR DE NATIONALE PARLEMENTEN
Artikel 1
Discussiedocumenten van de Commissie (groenboeken, witboeken en mededelingen) worden bij
publicatie door de Commissie rechtstreeks aan de nationale parlementen toegezonden. De Commissiezendt de nationale parlementen ook het jaarlijkse wetgevingsprogramma en alle andere instrumentenvoor wetgevingsprogrammering en beleidsstrategie, op hetzelfde tijdstip als aan het EuropeesParlement en de Raad.
Artikel 2
De tot het Europees Parlement en de Raad gerichte ontwerpen van wetgevingshandelingen worden aan
de nationale parlementen toegezonden.
Voor de toepassing van dit protocol worden onder „ontwerp van een wetgevingshandeling” verstaan,
de voorstellen van de Commissie, de initiatieven van een groep lidstaten, de initiatieven van hetEuropees Parlement, de verzoeken van het Hof van Justitie, de aanbevelingen van de Europese CentraleBank en de verzoeken van de Europese Investeringsbank met het oog op de vaststelling van eenwetgevingshandeling.
De Commissie zendt haar ontwerpen van wetgevingshandelingen rechtstreeks toe aan de nationale
parlementen op hetzelfde tijdstip als aan het Europees Parlement en de Raad.
Het Europees Parlement zendt zijn ontwerpen van wetgevingshandelingen rechtstreeks toe aan de
nationale parlementen.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/203
De ontwerpen van wetgevingshandelingen die uitgaan van een groep lidstaten, het Hof van Justitie, de
Europese Centrale Bank of de Europese Investeringsbank worden door de Raad aan de nationale
parlementen toegezonden.
Artikel 3
De nationale parlementen kunnen de voorzitter van het Europees Parlement, van de Raad en van de
Commissie een met redenen omkleed advies toezenden betreffende de overeenstemming van een
ontwerp van een wetgevingshandeling met het subsidiariteitsbeginsel, volgens de procedure van het
protocol betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid.
Indien het ontwerp van een wetgevingshandeling uitgaat van een groep lidstaten, zendt de voorzitter
van de Raad het/de met redenen omklede advies/adviezen toe aan de regeringen van deze lidstaten.
Indien het ontwerp van een wetgevingshandeling uitgaat van het Hof van Justitie, de Europese Centrale
Bank of de Europese Investeringsbank, zendt de voorzitter van de Raad het/de met redenen omkledeadvies/adviezen toe aan de/het betrokken instelling of orgaan.
Artikel 4
Er dient een periode van acht weken te verstrijken tussen het tijdstip waarop een ontwerp van een
wetgevingshandeling aan de nationale parlementen in de officiële talen van de Unie beschikbaar wordtgesteld, en de datum waarop het met het oog op de vaststelling ervan of op de vaststelling van eenstandpunt in het kader van een wetgevingsprocedure op de voorlopige agenda van de Raad wordtgeplaatst. Uitzonderingen zijn mogelijk in spoedeisende gevallen, waarvoor de redenen in de handelingof het standpunt van de Raad worden aangegeven. Behalve in naar behoren gemotiveerde dringende
gevallen kan tijdens deze acht weken niet worden geconstateerd dat er over een ontwerp van een
wetgevingshandeling een akkoord bestaat. Behalve in naar behoren gemotiveerde dringende gevallenmoeten tussen de plaatsing van een ontwerp van een wetgevingshandeling op de voorlopige agendavan de Raad en de vaststelling van een standpunt tien dagen verstrijken.
Artikel 5
De agenda's en de resultaten van de Raadszittingen, waaronder begrepen de notulen van de
Raadszittingen waarin over ontwerpen van wetgevingshandelingen is beraadslaagd, wordenrechtstreeks naar de nationale parlementen gezonden, op hetzelfde tijdstip als aan de regeringenvan de lidstaten.
Artikel 6
Indien de Europese Raad artikel 48, lid 7, eerste of tweede alinea, van het Verdrag betreffende de
Europese Unie wil toepassen, worden de nationale parlementen tenminste zes maanden voordat eenbesluit wordt vastgesteld op de hoogte gebracht van het initiatief van de Europese Raad.
Artikel 7
De Rekenkamer zendt haar jaarverslag ter informatie toe aan de nationale parlementen, op hetzelfde
tijdstip als aan het Europees Parlement en de Raad.C 115/204 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 8
Wanneer het nationale parlementaire stelsel geen eenkamerstelsel is, gelden de artikelen 1 tot en met 7
voor de kamers waaruit het bestaat.
TITEL II
SAMENWERKING TUSSEN DE PARLEMENTEN
Artikel 9
Het Europees Parlement en de nationale parlementen bepalen samen hoe binnen de Unie een efficiënte
en regelmatige samenwerking tussen de verschillende parlementen kan worden georganiseerd en
gestimuleerd.
Artikel 10
Een conferentie van de organen van de parlementen die gespecialiseerd zijn in de aangelegenheden van
de Unie kan iedere door haar passend geachte bijdrage ter attentie van het Europees Parlement, de Raad
en de Commissie leveren. Deze conferentie bevordert voorts de uitwisseling van informatie en bestepraktijken tussen de nationale parlementen en het Europees Parlement, alsook tussen hun respectievegespecialiseerde commissies. Zij kan ook interparlementaire conferenties over specifieke onderwerpenorganiseren, met name om vraagstukken op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands enveiligheidsbeleid, waaronder het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid, te bespreken. De
bijdragen van de conferentie binden de nationale parlementen niet en laten hun standpunt onverlet.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/205
PROTOCOL (Nr. 2)
BETREFFENDE DE TOEPASSING VAN DE BEGINSELEN
VAN SUBSIDIARITEIT EN EVENREDIGHEID
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
GELEID DOOR DE WENS ervoor te zorgen dat besluiten zo dicht mogelijk bij de burgers van de Unie
worden genomen;
VASTBESLOTEN de voorwaarden vast te stellen voor de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en
evenredigheid van artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en een systeem in te stellenvoor toezicht op de toepassing van deze beginselen,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT over de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende de
Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
Artikel 1
Iedere instelling draagt er voortdurend zorg voor dat de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid
van artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie in acht worden genomen.
Artikel 2
Alvorens een wetgevingshandeling voor te stellen, houdt de Commissie brede raadplegingen. Daarbij
wordt, in voorkomend geval, rekening gehouden met de regionale en de lokale dimensie van hetbeoogde optreden. In buitengewoon dringende gevallen houdt de Commissie geen raadplegingen. Zijmotiveert haar besluit in haar voorstel.
Artikel 3
Voor de toepassing van dit protocol worden onder „ontwerp van wetgevingshandeling” verstaan, de
voorstellen van de Commissie, de initiatieven van een groep lidstaten, de initiatieven van het Europees
Parlement, de verzoeken van het Hof van Justitie, de aanbevelingen van de Europese Centrale Bank ende verzoeken van de Europese Investeringsbank met het oog op de vaststelling van eenwetgevingshandeling.
Artikel 4
De Commissie zendt haar ontwerpen van wetgevingshandelingen en gewijzigde ontwerpen gelijktijdig
toe aan de nationale parlementen en aan de wetgever van de Unie.
Het Europees Parlement zendt zijn ontwerpen van wetgevingshandelingen en gewijzigde ontwerpen
toe aan de nationale parlementen.
De Raad zendt de ontwerpen van wetgevingshandelingen en gewijzigde ontwerpen die uitgaan van een
groep lidstaten, het Hof van Justitie, de Europese Centrale Bank of de Europese Investeringsbank toeaan de nationale parlementen.C 115/206 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
De wetgevingsresoluties van het Europees Parlement en de standpunten van de Raad worden, zodra zij
zijn aangenomen respectievelijk vastgesteld, door de betrokken instelling aan de nationale parlementen
toegezonden.
Artikel 5
De ontwerpen van wetgevingshandelingen worden gemotiveerd in het licht van de beginselen van
subsidiariteit en evenredigheid. Ieder ontwerp van wetgevingshandeling bevat een subsidiariteits- enevenredigheidsmemorandum, met een uitgebreide toelichting van de elementen op basis waarvan denaleving van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid kan worden beoordeeld. Dat
memorandum moet elementen bevatten waarmee de financiële gevolgen van het ontwerp kunnen
worden beoordeeld, alsook —in het geval van een richtlijn —het effect ervan op de door de lidstaten
vast te stellen regelgeving, inclusief —waar toepasselijk —de regionale regelgeving. De redenen voor
de conclusie dat een doelstelling van de Unie beter bereikt kan worden door de Unie, worden metkwalitatieve en, zo mogelijk, kwantitatieve indicatoren gestaafd. In de ontwerpen van wetgevings-handelingen wordt er rekening mee gehouden dat alle, financiële of administratieve, lasten voor de
Unie, de nationale regeringen, de regionale of lokale overheden, het bedrijfsleven en de burgers tot een
minimum moeten worden beperkt en in verhouding moeten staan tot het te bereiken doel.
Artikel 6
Ieder nationaal parlement en iedere kamer van een van die parlementen kan binnen een termijn van
acht weken vanaf de datum van toezending van een ontwerp van wetgevingshandeling aan devoorzitters van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, in de officiële talen van de Unie, een
gemotiveerd advies toezenden waarin wordt uiteengezet waarom het betrokken ontwerp zijns inziens
niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel. Ieder nationaal parlement of iedere kamer van eennationaal parlement raadpleegt, in voorkomend geval, de regionale parlementen met wetgevingsbe-voegdheid.
Indien het ontwerp van wetgevingshandeling uitgaat van een groep lidstaten zendt de voorzitter van de
Raad het advies toe aan de regeringen van die lidstaten.
Indien het ontwerp van wetgevingshandeling afkomstig is van het Hof van Justitie, de Europese
Centrale Bank of de Europese Investeringsbank zendt de voorzitter van de Raad het advies toe aan debetrokken instelling of het betrokken orgaan.
Artikel 7
1. Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie, alsmede in voorkomend geval, de groep
lidstaten, het Hof van Justitie, de Europese Centrale Bank of de Europese Investeringsbank, indien het
ontwerp van wetgevingshandeling van hen uitgaat, houden rekening met de gemotiveerde adviezen diede nationale parlementen of een kamer van een van deze parlementen tot hen richten.
Ieder nationaal parlement heeft twee stemmen, die worden toegewezen op grond van het nationale
parlementaire stelsel. In een nationaal parlementair stelsel met twee kamers heeft elk van de tweekamers een stem.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/207
2. Indien gemotiveerde adviezen waarin wordt gesteld dat een ontwerp van wetgevingshandeling
niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, ten minste eenderde vertegenwoordigen van alle stemmen
die aan de nationale parlementen zijn toegedeeld overeenkomstig lid 1, tweede alinea, moet het
ontwerp opnieuw in overweging worden genomen. Deze drempel bedraagt een vierde indien het eenontwerp van wetgevingshandeling betreft dat is ingediend op grond van artikel 76 van het Verdragbetreffende de werking van de Europese Unie, inzake de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht.
Op grond van de heroverweging kan de Commissie of, in voorkomend geval, de groep lidstaten, het
Europees Parlement, het Hof van Justitie, de Europese Centrale Bank of de Europese Investeringsbank,indien het ontwerp van wetgevingshandeling van hen uitgaat, besluiten het ontwerp te handhaven, te
wijzigen of in te trekken. Dit besluit moet worden gemotiveerd.
3. Voorts moet, in het kader van de gewone wetgevingsprocedure, indien gemotiveerde adviezen
waarin wordt gesteld dat een voorstel voor een wetgevingshandeling niet strookt met hetsubsidiariteitsbeginsel, ten minste een gewone meerderheid vertegenwoordigen van alle stemmen dieaan de nationale parlementen zijn toegedeeld overeenkomstig de tweede alinea van lid 1, het voorstelopnieuw in overweging worden genomen. Op grond van die heroverweging kan de Commissiebesluiten het voorstel te handhaven, te wijzigen of in te trekken.
Indien de Commissie besluit het voorstel te handhaven, moet zij in een gemotiveerd advies
verantwoorden waarom het voorstel haars inziens strookt met het subsidiariteitsbeginsel. Dit
gemotiveerd advies, alsmede de gemotiveerde adviezen van de nationale parlementen, moeten teroverweging in de procedure worden voorgelegd aan de wetgever van de Unie.
a) alvorens de eerste lezing af te sluiten, beoordeelt de wetgever (het Europees Parlement en de Raad)
of het wetgevingsvoorstel met het subsidiariteitsbeginsel strookt, waarbij hij met name rekeninghoudt met de door de meerderheid van de nationale parlementen geformuleerde en gedeelderedenen, alsook met het gemotiveerd advies van de Commissie;
b) indien de wetgever met een meerderheid van 55 % van de leden van de Raad of een meerderheid
van de uitgebrachte stemmen in het Europees Parlement van oordeel is dat het voorstel nietstrookt met het subsidiariteitsbeginsel, wordt het wetgevingsvoorstel niet verder in beschouwinggenomen.
Artikel 8
Het Hof van Justitie van de Europese Unie is bevoegd uitspraak te doen inzake ieder beroep wegens
schending door een wetgevingshandeling van het subsidiariteitsbeginsel, dat op de wijze als bepaald inartikel 263 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie wordt ingesteld door eenlidstaat, of door een lidstaat overeenkomstig zijn rechtsorde wordt toegezonden namens zijn nationaal
parlement of een kamer van dat parlement.
Op de wijze als bepaald in datzelfde artikel kan ook het Comité van de Regio's een dergelijk beroep
instellen tegen wetgevingshandelingen voor de vaststelling waarvan het volgens het Verdrag betreffendede werking van de Europese Unie moet worden geraadpleegd.C 115/208 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 9
De Commissie brengt jaarlijks aan de Europese Raad, aan het Europees Parlement, aan de Raad en aan
de nationale parlementen verslag uit over de toepassing van artikel 5 van het Verdrag betreffende de
Europese Unie. Dit jaarverslag wordt ook aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comitévan de Regio's toegezonden.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/209
PROTOCOL (Nr. 3)
BETREFFENDE HET STATUUT VAN HET HOF VAN
JUSTITIE VAN DE EUROPESE UNIE
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
WENSENDE , het statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie, bedoeld in artikel 281 van het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie vast te stellen,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen welke aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en aan het Verdrag tot
oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie worden gehecht:
Artikel 1
Het Hof van Justitie van de Europese Unie wordt samengesteld en oefent zijn functies uit
overeenkomstig de bepalingen van de Verdragen, het Verdrag tot oprichting van de EuropeseGemeenschap voor Atoomenergie (EGA-Verdrag) en dit statuut.
TITEL I
STATUS VAN DE RECHTERS EN VAN DE ADVOCATEN-GENERAAL
Artikel 2
Alvorens zijn ambt te aanvaarden, moet iedere rechter voor het Hof van Justitie in openbare zitting
bijeen de eed afleggen, dat hij zijn functie zal uitoefenen in volkomen onpartijdigheid en geheel
overeenkomstig zijn geweten en dat hij niets van het geheim der beraadslagingen openbaar zal maken.
Artikel 3
De rechters zijn vrijgesteld van rechtsvervolging. Met betrekking tot hetgeen zij in hun officiële
hoedanigheid hebben gedaan, gezegd of geschreven, blijven zij deze immuniteit genieten ook nadat zijhun ambt hebben neergelegd.
Het Hof van Justitie kan, in voltallige zitting, de immuniteit opheffen. Wanneer de beslissing betrekking
heeft op een lid van het Gerecht of van een gespecialiseerde rechtbank, beslist het Hof na raadpleging
van het betrokken rechtscollege.
Ingeval tegen een rechter wiens immuniteit is opgeheven, een strafvervolging wordt ingesteld, kan hij
in elk der lidstaten slechts worden berecht door de instantie welke bevoegd is tot berechting van deleden van het hoogste nationale rechterlijke college.C 115/210 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
De artikelen 11 tot en met 14 en artikel 18 van het Protocol betreffende de voorrechten en
immuniteiten van de Europese Unie zijn van toepassing op de rechters, de griffier en de toegevoegde
rapporteurs van, alsmede op de advocaten-generaal bij het Hof van Justitie van de Europese Unie,
onverminderd de bepalingen van de voorgaande alinea's nopens de vrijstelling van rechtsvervolgingvan de rechters.
Artikel 4
De rechters mogen geen politieke functie of bestuursambt uitoefenen.
Zij mogen geen beroepswerkzaamheid al dan niet tegen beloning verrichten, tenzij van deze bepaling
door de Raad, met gewone meerderheid van stemmen, bij uitzondering afwijking is toegestaan.
Bij hun ambtsaanvaarding verbinden zij zich plechtig om gedurende hun ambtsperiode en na afloop
daarvan de uit hun taak voortvloeiende verplichtingen na te komen, in het bijzonder eerlijkheid enkiesheid te betrachten in het aanvaarden van bepaalde functies of voordelen na afloop van dieambtsperiode.
In geval van twijfel beslist het Hof van Justitie. Wanneer de beslissing betrekking heeft op een lid van
het Gerecht of van een gespecialiseerde rechtbank, beslist het Hof na raadpleging van het betrokken
rechtscollege.
Artikel 5
Behalve door periodieke vervanging of door overlijden eindigt de ambtsuitoefening van een rechter
door ontslag.
Ingeval een rechter om ontslag verzoekt, richt hij daartoe tot de president van het Hof van Justitie een
brief, welke aan de voorzitter van de Raad wordt doorgezonden. Door laatstbedoelde kennisgeving
ontstaat een vacature.
Behoudens in gevallen waarin artikel 6 toepassing vindt, blijft elke rechter zitting hebben totdat zijn
opvolger in functie treedt.
Artikel 6
Een rechter kan slechts van zijn ambt worden ontheven of van zijn recht op pensioen of van andere als
zodanig geldende gunsten vervallen worden verklaard, wanneer hij, naar het eenstemmige oordeel van
de rechters van en de advocaten-generaal bij het Hof van Justitie, heeft opgehouden aan de gestelde
voorwaarden of aan de uit zijn ambt voortvloeiende verplichtingen te voldoen. De betrokkene neemtniet aan die beraadslagingen deel. Wanneer de betrokkene lid is van het Gerecht of van eengespecialiseerde rechtbank, beslist het Hof na raadpleging van het betrokken rechtscollege.
De griffier deelt de beslissing van het Hof mee aan de voorzitters van het Europees Parlement en van de
Commissie en geeft van die beslissing kennis aan de voorzitter van de Raad.
In geval van een beslissing waarbij een rechter van zijn ambt wordt ontheven, ontstaat door
laatstbedoelde kennisgeving een vacature.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/211
Artikel 7
De rechters wier ambtsuitoefening vóór het verstrijken van hun mandaat eindigt, worden voor de
verdere duur van het mandaat vervangen.
Artikel 8
De bepalingen van de artikelen 2 tot en met 7 zijn van toepassing op de advocaten-generaal.
TITEL II
ORGANISATIE VAN HET HOF VAN JUSTITIE
Artikel 9
De gedeeltelijke vervanging van de rechters, die om de drie jaar plaatsvindt, heeft beurtelings
betrekking op veertien en op dertien rechters.
De gedeeltelijke vervanging van de advocaten-generaal, die om de drie jaar plaatsvindt, heeft telkens
betrekking op vier advocaten-generaal.
Artikel 10
De griffier legt voor het Hof van Justitie de eed af, dat hij zijn functie zal uitoefenen in volkomen
onpartijdigheid en geheel overeenkomstig zijn geweten en dat hij niets van het geheim derberaadslagingen openbaar zal maken.
Artikel 11
Het Hof van Justitie regelt de vervanging van de griffier, voor het geval dat deze verhinderd is.
Artikel 12
In het belang van de dienst worden aan het Hof van Justitie ambtenaren en andere personeelsleden
verbonden. Zij ressorteren onder de griffier, onder het gezag van de president.
Artikel 13
Op verzoek van het Hof van Justitie kunnen het Europees Parlement en de Raad, volgens de gewone
wetgevingsprocedure, voorzien in de benoeming van toegevoegde rapporteurs en hun statuut bepalen.
De toegevoegde rapporteurs kunnen overeenkomstig de in het reglement voor de procesvoering vast te
stellen bepalingen worden geroepen om deel te nemen aan het onderzoek van de bij het Hofaanhangige zaken en om de rechter-rapporteur bij te staan.
De toegevoegde rapporteurs, gekozen uit personen die alle waarborgen voor onafhankelijkheid bieden
en de nodige bewijzen van juridische bekwaamheid bezitten, worden door de Raad, met gewone
meerderheid van stemmen, benoemd. Zij leggen voor het Hof de eed af dat zij hun ambt zullen
uitoefenen in volkomen onpartijdigheid en geheel overeenkomstig hun geweten en dat zij niets van hetgeheim der beraadslagingen openbaar zullen maken.C 115/212 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 14
De rechters, de advocaten-generaal en de griffier zijn verplicht verblijf te houden in de plaats waarin het
Hof van Justitie is gevestigd.
Artikel 15
Het Hof van Justitie is permanent in functie. De rechterlijke vakanties worden door het Hof met
inachtneming van de eisen van de dienst vastgesteld.
Artikel 16
Het Hof van Justitie vormt uit zijn midden kamers van drie en vijf rechters. De rechters kiezen uit hun
midden de kamerpresident. De presidenten van de kamers van vijf rechters worden voor drie jaar
gekozen. Zij zijn eenmaal herbenoembaar.
De grote kamer bestaat uit dertien rechters. Zij wordt voorgezeten door de president van het Hof.
Voorts maken van de grote kamer deel uit de presidenten van de kamers van vijf rechters, alsmede
andere rechters die worden aangewezen overeenkomstig de in het reglement voor de procesvoering
vastgestelde bepalingen.
Het Hof houdt zitting in grote kamer, wanneer een lidstaat of een instelling van de Unie die partij is bij
het geding daarom verzoekt.
Het Hof komt in voltallige zitting bijeen wanneer een zaak aanhangig is gemaakt op grond van
artikel 228, lid 2, artikel 245 en artikel 247 dan wel artikel 286, lid 7, van het Verdrag betreffende dewerking van de Europese Unie.
Verder kan het Hof, wanneer het van oordeel is dat een aanhangige zaak van uitzonderlijk belang is, de
advocaat-generaal gehoord, besluiten deze zaak naar de voltallige zitting te verwijzen.
Artikel 17
Het Hof van Justitie kan slechts in oneven getal op geldige wijze beslissen.
De beslissingen van de uit drie of vijf rechters bestaande kamers zijn geldig wanneer zij door drie
rechters zijn genomen.
De beslissingen van de grote kamer zijn geldig wanneer negen rechters tegenwoordig zijn.
De in voltallige zitting genomen beslissingen van het Hof zijn geldig wanneer vijftien rechters
tegenwoordig zijn.
In geval van verhindering van één der rechters van een kamer kan, overeenkomstig de in het reglement
voor de procesvoering vastgestelde bepalingen een beroep worden gedaan op een rechter die deeluitmaakt van een andere kamer.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/213
Artikel 18
De rechters en de advocaten-generaal mogen niet deelnemen aan de berechting van enige zaak waarin
zij vroeger zijn opgetreden als gemachtigde, raadsman of advocaat van één van beide partijen, ofwaarover zij geroepen zijn geweest zich uit te spreken als lid van een rechtbank, van een commissie vanonderzoek of in enige andere hoedanigheid.
Wanneer een rechter of advocaat-generaal om een bijzondere reden meent niet te kunnen deelnemen
aan de berechting of het onderzoek van een bepaalde zaak, deelt hij dit aan de president mee. Ingevalde president van oordeel is, dat een rechter of een advocaat-generaal om een bijzondere reden niet overeen bepaalde zaak dient te zitten of te concluderen, stelt hij de betrokkene hiervan in kennis.
In geval van moeilijkheden nopens de toepassing van dit artikel beslist het Hof van Justitie.Partijen kunnen geen wijziging in de samenstelling van het Hof of van een van zijn kamers verlangen
met een beroep op de nationaliteit van een rechter, of op het feit, dat in het Hof of in een van zijn
kamers een rechter van hun nationaliteit ontbreekt.
TITEL III
PROCEDURE VOOR HET HOF VAN JUSTITIE
Artikel 19
De lidstaten zowel als de instellingen van de Unie worden voor het Hof van Justitie vertegenwoordigd
door een voor elke zaak benoemde gemachtigde; de gemachtigde kan door een raadsman of door een
advocaat worden bijgestaan.
De staten —niet zijnde lidstaten —die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende de Europese
Economische Ruimte, alsmede de in die overeenkomst bedoelde Toezichthoudende Autoriteit van deEVA worden op gelijke wijze vertegenwoordigd.
De andere partijen moeten door een advocaat worden vertegenwoordigd.Alleen een advocaat die bevoegd is om op te treden voor een rechterlijke instantie van een lidstaat of
van een andere staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte,
kan een partij voor het Hof vertegenwoordigen of bijstaan.
De gemachtigden, raadslieden en advocaten die voor het Hof verschijnen, genieten de voor de
onafhankelijke uitoefening van hun functies nodige rechten en waarborgen, overeenkomstig de in hetreglement voor de procesvoering vast te stellen bepalingen.
Ten aanzien van de raadslieden en advocaten die voor het Hof optreden, bezit het Hof overeenkomstig
de in dat reglement vast te stellen bepalingen de bevoegdheden welke terzake gewoonlijk aan
gerechtshoven en rechtbanken worden toegekend.
Hoogleraren die onderdaan zijn van een lidstaat waarvan de wetgeving hun het recht toekent te pleiten,
genieten voor het Hof de rechten welke in dit artikel aan de advocaten zijn toegekend.C 115/214 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 20
De procedure voor het Hof van Justitie bestaat uit twee gedeelten: de schriftelijke en de mondelinge
behandeling.
De schriftelijke behandeling omvat het toezenden aan partijen en aan de instellingen van de Unie
welker beslissingen in het geding zijn, van de verzoekschriften, memoriën, verweerschriften en andere
opmerkingen en, eventueel, van de verdere conclusies, alsmede van alle stukken en documentenwelke ter ondersteuning in het geding worden gebracht of van hun voor eensluidend gewaarmerkteafschriften.
De toezending geschiedt door tussenkomst van de griffier in de volgorde en binnen de termijnen zoals
bepaald in het reglement voor de procesvoering.
De mondelinge behandeling omvat de voorlezing van het rapport van de rechter-rapporteur, alsmede
het horen door het Hof van de gemachtigden, raadslieden en advocaten, en van de advocaat-generaal in
zijn conclusie, benevens, zo nodig, het horen van getuigen en deskundigen.
Wanneer het Hof van oordeel is dat in de zaak geen nieuwe rechtsvraag aan de orde is, kan het Hof, de
advocaat-generaal gehoord, beslissen dat de zaak zonder conclusie van de advocaat-generaal zalworden berecht.
Artikel 21
Een zaak wordt bij het Hof van Justitie aanhangig gemaakt door middel van een verzoekschrift, dat aan
de griffier wordt toegezonden. Het verzoekschrift moet inhouden de naam en woonplaats van deverzoeker en de hoedanigheid van de ondertekenaar, de aanduiding van de partij of partijen tegen wiehet verzoekschrift is gericht, het onderwerp van het geschil, de conclusies en een summiereuiteenzetting van de aangevoerde middelen.
Het moet, indien daartoe aanleiding bestaat, vergezeld gaan van de handeling waarvan nietigverklaring
wordt gevraagd, of, in het geval bedoeld in artikel 265 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie, van een bewijsstuk van de datum der in genoemd artikel bedoelde uitnodiging. Indien
deze stukken niet bij het verzoekschrift zijn gevoegd, nodigt de griffier de betrokkene uit deze alsnogbinnen een redelijke termijn over te leggen; verval van het recht tot beroep kan niet wordentegengeworpen indien het verzuim eerst is hersteld na het verstrijken van de termijn van beroep.
Artikel 22
In de in artikel 18 van het EGA-Verdrag bedoelde gevallen wordt beroep bij het Hof van Justitie
ingesteld door middel van een verzoekschrift, dat aan de griffier wordt toegezonden. Hetverzoekschrift moet inhouden de naam en woonplaats van de verzoeker en de hoedanigheid van deondertekenaar, de beslissing waartegen beroep wordt ingesteld, de tegenpartijen, het onderwerp vanhet geschil, de conclusies en een summiere uiteenzetting van de aangevoerde middelen.
Het moet vergezeld gaan van een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift van de bestreden beslissing
van de arbitragecommissie.
Indien het Hof het beroep verwerpt, wordt de beslissing van de arbitragecommissie onherroepelijk.Indien het Hof de beslissing van de arbitragecommissie vernietigt, kan de procedure, wanneer daartoe
grond bestaat, op initiatief van een der partijen in het geding voor de arbitragecommissie wordenhervat. Deze is aan de door het Hof besliste rechtsvragen gebonden.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/215
Artikel 23
In de in artikel 267 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie bedoelde gevallen
wordt van de beslissing van de nationale rechterlijke instantie die de procedure schorst en een beroep
doet op het Hof van Justitie, aan het Hof kennis gegeven op initiatief van die instantie. De griffier van
het Hof geeft van deze beslissing vervolgens kennis aan de betrokken partijen, de lidstaten en deCommissie, alsmede aan de instelling, het orgaan of de instantie van de Unie die de handeling waarvande geldigheid of de uitlegging wordt betwist, heeft vastgesteld.
Binnen twee maanden na deze laatste kennisgeving hebben de partijen, de lidstaten, de Commissie en,
in voorkomend geval, de instelling, het orgaan of de instantie van de Unie die de handeling waarvan de
geldigheid of de uitlegging wordt betwist, heeft vastgesteld, het recht bij het Hof memoriën ofschriftelijke opmerkingen in te dienen.
In de in artikel 267 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie bedoelde gevallen
wordt van de beslissing van de nationale rechterlijke instantie door de griffier van het Hof voorts
kennis gegeven aan de staten —niet zijnde lidstaten —die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende
de Europese Economische Ruimte alsmede aan de in die overeenkomst bedoelde ToezichthoudendeAutoriteit van de EVA, die binnen twee maanden na de kennisgeving bij het Hof memoriën ofschriftelijke opmerkingen kunnen indienen wanneer de beslissing een van de toepassingsgebieden vande overeenkomst betreft.
Indien in een door de Raad met een of meer derde staten op een bepaald gebied gesloten overeenkomst
is bepaald, dat deze staten het recht hebben memories of schriftelijke opmerkingen in te dienen ingevaleen rechterlijke instantie van een lidstaat het Hof een prejudiciële vraag stelt die op hettoepassingsgebied van de overeenkomst betrekking heeft, wordt van de beslissing van de nationalerechterlijke instantie waarin een dergelijke vraag is gesteld, eveneens kennis gegeven aan de betrokken
derdestaten, die binnen een termijn van twee maanden na deze kennisgeving memories of schriftelijke
opmerkingen kunnen indienen bij het Hof.
Artikel 23 bis (*)
Het reglement voor de procesvoering kan voorzien in een versnelde procedure en, voor prejudiciële
procedures op het gebied van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, in eenspoedprocedure.
Deze procedures kunnen in een kortere termijn voor de indiening van memories of schriftelijke
opmerkingen voorzien dan die van artikel 23, en in afwijking van artikel 20, vierde alinea, kan worden
beslist de zaak zonder conclusie van de advocaat-generaal te berechten.
In de spoedprocedure kan bovendien het aantal partijen en andere in artikel 23 bedoelde
belanghebbenden dat memories of schriftelijke opmerkingen kan indienen, worden beperkt, en ingevallen van uiterste spoedeisendheid kan de schriftelijke fase van de procedure achterwege worden
gelaten.C 115/216 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
(*) Artikel ingevoegd bij Besluit 2008/79/EG, Euratom (PB L 24 van 29.1.2008, blz. 42).
Artikel 24
Het Hof van Justitie kan partijen verzoeken alle stukken over te leggen en alle inlichtingen te
verstrekken welke het wenselijk acht. In geval van weigering neemt het Hof van Justitie hiervan akte.
Het Hof kan eveneens aan de lidstaten en aan de instellingen, organen of instanties die geen partij in
het proces zijn, verzoeken alle inlichtingen te verstrekken welke het voor het proces nodig acht.
Artikel 25
Het Hof van Justitie is bevoegd te allen tijde een deskundigenonderzoek op te dragen aan personen,
lichamen, bureaus, commissies of organen te zijner keuze.
Artikel 26
Getuigen kunnen worden gehoord overeenkomstig de bepalingen die worden vastgesteld in het
reglement voor de procesvoering.
Artikel 27
Ten aanzien van gebrekkige getuigen geniet het Hof van Justitie dezelfde bevoegdheden als op dit
gebied in de regel zijn toegekend aan gerechtshoven en rechtbanken, en kan het geldboeten opleggen,
een en ander overeenkomstig de bepalingen die worden vastgesteld in het reglement voor de
procesvoering.
Artikel 28
Getuigen en deskundigen kunnen onder ede worden gehoord volgens de in het reglement voor de
procesvoering vastgestelde formule of op de wijze welke in de nationale wetgeving van de getuige of dedeskundige is voorgeschreven.
Artikel 29
Het Hof van Justitie kan bevelen dat een getuige of deskundige door de rechterlijke instantie van zijn
woonplaats wordt gehoord.
Dit bevel wordt ter uitvoering gericht tot de bevoegde rechterlijke instantie overeenkomstig de
bepalingen van het reglement voor de procesvoering. De stukken ter uitvoering van de rogatoire
commissie worden op dezelfde wijze aan het Hof teruggezonden.
Het Hof draagt de kosten, doch kan deze eventueel ten laste van partijen brengen.
Artikel 30
Elke lidstaat beschouwt iedere schending van de eed der getuigen en deskundigen als het
overeenkomstige strafbare feit bedreven voor een nationale rechtbank die in burgerlijke zaken
uitspraak doet. Op aangifte van het Hof van Justitie vervolgt hij de daders van dit strafbare feit voor debevoegde nationale rechterlijke instantie.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/217
Artikel 31
De zittingen zijn openbaar, tenzij het Hof van Justitie ambtshalve of op verzoek van partijen om
gewichtige redenen anders beslist.
Artikel 32
Tijdens de mondelinge behandeling kan het Hof van Justitie de deskundigen, de getuigen alsook de
partijen zelf, horen. Deze laatsten kunnen evenwel slechts pleiten bij monde van hun
vertegenwoordiger.
Artikel 33
Van iedere zitting wordt een proces-verbaal opgemaakt, dat door de president en de griffier wordt
ondertekend.
Artikel 34
De rol der terechtzitting wordt door de president vastgesteld.
Artikel 35
De beraadslagingen van het Hof van Justitie zijn en blijven geheim.
Artikel 36
De arresten zijn met redenen omkleed. Zij vermelden de namen van de rechters die hebben beslist.
Artikel 37
De arresten worden ondertekend door de president en de griffier. Zij worden in openbare zitting
uitgesproken.
Artikel 38
Het Hof van Justitie geeft een beslissing ten aanzien van de proceskosten.
Artikel 39
De president van het Hof van Justitie kan in een summiere procedure, voorzover nodig afwijkend van
sommige regels van dit statuut, welke wordt vastgesteld bij het reglement voor de procesvoering,uitspraak doen op conclusies strekkende ofwel tot verkrijging van de in artikel 278 van het Verdragbetreffende de werking van de Europese Unie en artikel 157 van het EGA-Verdrag bedoeldeopschorting, ofwel tot toepassing van voorlopige maatregelen krachtens artikel 279 van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie, ofwel tot schorsing van de gedwongen tenuitvoerlegging
overeenkomstig artikel 299, vierde alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de EuropeseUnie of artikel 164, derde alinea, van het EGA-Verdrag.C 115/218 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Bij verhindering van de president wordt deze door een andere rechter vervangen overeenkomstig de
bepalingen van het reglement voor de procesvoering.
Het door de president of zijn plaatsvervanger gegeven besluit heeft slechts een voorlopig karakter en
prejudicieert niet op de beslissing van het Hof ten principale.
Artikel 40
De lidstaten en de instellingen van de Unie kunnen zich voegen in een voor het Hof van Justitie
aanhangig rechtsgeding.
Hetzelfde recht hebben de organen en instanties van de Unie en elke andere persoon, indien zij
aannemelijk kunnen maken belang te hebben bij de beslissing van het voor het Hof aanhangige
rechtsgeding. Natuurlijke of rechtspersonen kunnen zich niet voegen in rechtsgedingen tussenlidstaten, tussen instellingen van de Unie, of tussen lidstaten enerzijds en instellingen van de Unieanderzijds.
Onverminderd het bepaalde in de tweede alinea kunnen de staten —niet zijnde lidstaten —die partij
zijn bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, alsmede de in dieovereenkomst bedoelde Toezichthoudende Autoriteit van de EVA, zich voegen in een voor het Hofaanhangig rechtsgeding, wanneer dit een der toepassingsgebieden van die overeenkomst betreft.
De conclusies van het verzoek tot voeging kunnen slechts strekken tot ondersteuning van de conclusies
van een der partijen.
Artikel 41
Wanneer de verwerende partij, ofschoon regelmatig in het geding geroepen, nalaat schriftelijk
conclusies in te dienen, wordt het arrest tegen haar bij verstek gewezen. Het arrest is vatbaar voorverzet binnen een maand na zijn betekening. Tenzij het Hof van Justitie iets anders bepaalt, schorst hetverzet de tenuitvoerlegging van het bij verstek gewezen arrest niet.
Artikel 42
De lidstaten, de instellingen, organen en instanties van de Unie en alle andere natuurlijke of
rechtspersonen kunnen, in de gevallen en overeenkomstig de bepalingen vast te stellen in het reglementvoor de procesvoering, derdenverzet instellen tegen de arresten gewezen in rechtsgedingen waarin zijniet geroepen zijn geweest, indien hun rechten door deze arresten worden geschaad.
Artikel 43
In geval van moeilijkheden aangaande de betekenis en de strekking van een arrest, heeft het Hof van
Justitie tot taak dit uit te leggen, op verzoek van een der partijen of van een instelling van de Unie diehaar belang terzake aannemelijk maakt.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/219
Artikel 44
Het Hof van Justitie kan slechts om herziening van een arrest worden verzocht op grond van de
ontdekking van een feit dat van beslissende invloed kan zijn en dat vóór de uitspraak van het arrest
onbekend was aan het Hof van Justitie en aan de partij die de herziening verzoekt.
De herzieningsprocedure begint met een arrest, waarbij het Hof van Justitie, uitdrukkelijk het bestaan
van een nieuw feit vaststellende en oordelende dat het grond tot herziening oplevert, uit dien hoofdehet verzoek ontvankelijk verklaart.
Om herziening kan niet meer worden verzocht na verloop van tien jaar te rekenen vanaf de
dagtekening van het arrest.
Artikel 45
In het reglement voor de procesvoering worden termijnen wegens afstand vastgesteld.
Verval van instantie wegens het verstrijken van een procestermijn kan niet worden tegengeworpen
wanneer de betrokkene toeval of overmacht aantoont.
Artikel 46
De vorderingen tegen de Unie inzake niet-contractuele aansprakelijkheid verjaren vijf jaar na het feit
dat tot deze vordering aanleiding heeft gegeven. De verjaring wordt gestuit hetzij door een bij het Hofvan Justitie ingesteld beroep, hetzij door een eerder gedaan verzoek, dat de benadeelde kan richten totde bevoegde instelling van de Unie. In het laatste geval moet het beroep worden ingesteld binnen determijn van twee maanden, bepaald in artikel 263 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie; artikel 265, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese
Unie is van overeenkomstige toepassing.
Dit artikel is tevens van toepassing op vorderingen tegen de Europese Centrale Bank inzake niet-
contractuele aansprakelijkheid.
TITEL IV
GERECHT
Artikel 47
Artikel 9, eerste alinea, de artikelen 14 en 15, artikel 17, eerste, tweede, vierde en vijfde alinea, en
artikel 18 zijn van toepassing op het Gerecht en op zijn leden.
Artikel 3, vierde alinea, en de artikelen 10, 11 en 14 zijn van overeenkomstige toepassing op de griffier
van het Gerecht.
Artikel 48
Het Gerecht bestaat uit zevenentwintig rechters.C 115/220 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 49
De leden van het Gerecht kunnen worden aangewezen om de functie van advocaat-generaal te
bekleden.
De advocaat-generaal heeft tot taak in het openbaar in volkomen onpartijdigheid en onafhankelijkheid
met redenen omklede conclusies te nemen aangaande zaken welke aan het Gerecht zijn voorgelegd,
teneinde dit ter zijde te staan bij de vervulling van zijn taak.
De criteria voor de selectie van de zaken en de wijze waarop de advocaten-generaal worden
aangewezen, worden bepaald in het reglement voor de procesvoering van het Gerecht.
Een lid van het Gerecht dat is aangewezen om in een zaak de functie van advocaat-generaal te
bekleden, mag niet deelnemen aan de berechting van die zaak.
Artikel 50
Het Gerecht houdt zitting in kamers bestaande uit drie of vijf rechters. De rechters kiezen uit hun
midden de kamerpresident. De presidenten van de kamers van vijf rechters worden voor drie jaargekozen. Zij zijn eenmaal herbenoembaar.
Het reglement voor de procesvoering regelt de samenstelling van de kamers en bepaalt van welke
zaken zij kennis nemen. In sommige, door het reglement voor de procesvoering bepaalde, gevallen kanhet Gerecht voltallig of in enkelvoudige kamer zitting houden.
Het reglement voor de procesvoering kan ook bepalen dat, in de gevallen en onder de voorwaarden die
daarin worden vastgesteld, het Gerecht in grote kamer zitting houdt.
Artikel 51
In afwijking van het bepaalde in artikel 256, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie zijn aan het Hof van Justitie voorbehouden de in de artikelen 263 en 265 van hetVerdrag betreffende de werking van de Europese Unie bedoelde beroepen die door een lidstaat worden
ingesteld tegen
a) een handeling of een nalaten een besluit te nemen van het Europees Parlement of de Raad, of van
beide instellingen tezamen, met uitzondering van
— de besluiten van de Raad krachtens artikel 108, lid 2, derde alinea, van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie;
— de handelingen van de Raad krachtens een verordening van de Raad betreffende de
handelspolitieke beschermingsmaatregelen in de zin van artikel 207 van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie;
— de handelingen van de Raad waarbij deze laatste uitvoeringsbevoegdheden overeenkomstig
artikel 291, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie uitoefent;9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/221
b) een handeling of een nalaten een besluit te nemen van de Commissie krachtens artikel 331, lid 1,
van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
Eveneens aan het Hof voorbehouden zijn de in voornoemde artikelen bedoelde beroepen die door een
instelling van de Unie worden ingesteld tegen een handeling of een nalaten een besluit te nemen van
het Europees Parlement, de Raad, deze beide instellingen tezamen of de Commissie, en door een
instelling van de Unie tegen een handeling of een nalaten een besluit te nemen van de EuropeseCentrale Bank.
Artikel 52
De president van het Hof van Justitie en de president van het Gerecht bepalen in onderlinge
overeenstemming de wijze waarop ambtenaren en andere personeelsleden bij het Hof in het belang vande dienst hun diensten aan het Gerecht verlenen. Bepaalde ambtenaren of andere personeelsledenressorteren onder de griffier van het Gerecht, onder het gezag van de president van het Gerecht.
Artikel 53
De procedure voor het Gerecht wordt geregeld in titel III.
De procedure voor het Gerecht wordt, voorzover nodig, gepreciseerd en aangevuld door het reglement
voor de procesvoering van het Gerecht. Het reglement voor de procesvoering kan afwijken van
artikel 40, vierde alinea, en van artikel 41, wanneer dat wegens de bijzonderheden van de geschillen op
het gebied van de intellectuele eigendom noodzakelijk is.
In afwijking van artikel 20, vierde alinea, kan de advocaat-generaal zijn met redenen omklede conclusie
schriftelijk nemen.
Artikel 54
Wanneer een tot het Gerecht gericht verzoekschrift of ander processtuk bij vergissing wordt neergelegd
bij de griffier van het Hof van Justitie, wordt het door deze onverwijld doorgezonden naar de griffiervan het Gerecht. Evenzo, wanneer een tot het Hof gericht verzoekschrift of ander processtuk bijvergissing wordt neergelegd bij de griffier van het Gerecht, wordt het door deze onverwijlddoorgezonden naar de griffier van het Hof.
Wanneer het Gerecht vaststelt dat het niet bevoegd is kennis te nemen van een beroep ten aanzien
waarvan het Hof bevoegd is, verwijst het de zaak naar het Hof. Evenzo, wanneer het Hof vaststelt dat
een beroep tot de bevoegdheid van het Gerecht behoort, verwijst het de zaak naar het Gerecht, dat zichdan niet onbevoegd kan verklaren.
Wanneer bij het Hof en het Gerecht zaken aanhangig worden gemaakt die hetzelfde voorwerp hebben
of die dezelfde vraag van uitlegging dan wel de geldigheid van dezelfde handeling betreffen, kan hetGerecht, de partijen gehoord, de behandeling schorsen totdat het Hof arrest heeft gewezen dan wel,indien het beroepen betreft die krachtens artikel 263 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie zijn ingesteld, zich onbevoegd verklaren opdat het Hof uitspraak kan doen op die
beroepen. Onder dezelfde voorwaarden kan ook het Hof besluiten zijn behandeling te schorsen; deprocedure voor het Gerecht vindt dan doorgang.
Wanneer een lidstaat en een instelling van de Unie eenzelfde handeling betwisten, verklaart het Gerecht
zich onbevoegd opdat het Hof uitspraak kan doen op die beroepen.C 115/222 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 55
Van eindbeslissingen van het Gerecht, beslissingen die het geding ten gronde slechts gedeeltelijk
beslechten of die een einde maken aan een procesincident terzake van onbevoegdheid of niet-
ontvankelijkheid, geeft de griffier van het Gerecht kennis aan alle partijen, alsook aan alle lidstaten en
aan de instellingen van de Unie, zelfs indien deze niet in de zaak voor het Gerecht zijn tussengekomen.
Artikel 56
Uiterlijk binnen twee maanden te rekenen vanaf de betekening van de bestreden beslissing kan bij het
Hof van Justitie een verzoek om hogere voorziening worden ingediend tegen eindbeslissingen van hetGerecht, alsmede tegen beslissingen die het geding ten gronde slechts gedeeltelijk beslechten of die eeneinde maken aan een procesincident terzake van onbevoegdheid of niet-ontvankelijkheid.
Hogere voorziening staat open voor iedere partij die geheel of gedeeltelijk in het ongelijk is gesteld.
Voor andere tussenkomende partijen dan lidstaten en instellingen van de Unie staat hogere voorzieningevenwel slechts open wanneer de beslissing van het Gerecht hun situatie rechtstreeks aantast.
Met uitzondering van zaken betreffende geschillen tussen de Unie en haar personeelsleden, staat hogere
voorziening eveneens open voor de lidstaten en de instellingen van de Unie die niet in het geding voorhet Gerecht zijn tussengekomen. In dit geval verschilt de positie van die lidstaten en instellingen nietvan de positie van lidstaten of instellingen die in eerste aanleg zouden zijn tussengekomen.
Artikel 57
Hogere voorziening bij het Hof van Justitie staat open tegen beslissingen van het Gerecht waarbij een
verzoek tot tussenkomst wordt afgewezen. Het verzoek om hogere voorziening moet door degene
wiens verzoek is afgewezen worden ingediend binnen twee weken, te rekenen vanaf de betekening vande afwijzende beslissing.
Tegen elke beslissing die door het Gerecht krachtens artikel 278, artikel 279 of artikel 299, vierde
alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dan wel krachtens artikel 157 of
artikel 164, derde alinea, van het EGA-Verdrag wordt genomen, staat voor de partijen in het gedinghogere voorziening open gedurende twee maanden vanaf de betekening ervan.
Van de in de eerste en tweede alinea van dit artikel bedoelde hogere voorziening wordt kennis
genomen en er wordt over beslist volgens de in artikel 39 bedoelde procedure.
Artikel 58
Het verzoek aan het Hof van Justitie om hogere voorziening kan alleen rechtsvragen betreffen. Het
moet gebaseerd zijn op middelen, ontleend aan onbevoegdheid van het Gerecht, onregelmatigheden inde procedure voor het Gerecht waardoor aan de belangen van de verzoekende partij afbreuk is gedaan,dan wel schending van het recht van de Unie door het Gerecht.
Het verzoek om hogere voorziening kan niet uitsluitend betrekking hebben op de veroordeling in of
het bedrag van de proceskosten.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/223
Artikel 59
In geval van hogere voorziening tegen een beslissing van het Gerecht omvat de procedure voor het Hof
van Justitie een schriftelijk en een mondeling gedeelte. Onder de in het reglement voor deprocesvoering bepaalde voorwaarden kan het Hof, de advocaat-generaal en de partijen gehoord,zonder mondelinge behandeling beslissen.
Artikel 60
Onverminderd de artikelen 278 en 279 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
of artikel 157 van het EGA-Verdrag, heeft het verzoek om hogere voorziening geen opschortendewerking.
In afwijking van artikel 280 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie treden
beslissingen van het Gerecht waarbij een verordening nietig is verklaard, eerst in werking na afloop van
de termijn bedoeld in artikel 56, eerste alinea, van dit statuut of, indien binnen deze termijn een
verzoek om hogere voorziening is ingediend, nadat dit verzoek is verworpen, onverminderd het feitdat een partij het Hof van Justitie krachtens de artikelen 278 en 279 van het Verdrag betreffende dewerking van de Europese Unie of artikel 157 van het EGA-Verdrag kan verzoeken om opschorting vande werking van de nietig verklaarde verordening of om enige andere voorlopige maatregel.
Artikel 61
In geval van gegrondheid van het verzoek om hogere voorziening vernietigt het Hof van Justitie de
beslissing van het Gerecht. Het kan dan zelf de zaak afdoen wanneer deze in staat van wijzen is, danwel haar voor afdoening verwijzen naar het Gerecht.
Indien de zaak wordt verwezen, is het Gerecht gebonden aan de beslissing van het Hof over de
rechtsvragen.
In geval van gegrondheid van een verzoek om hogere voorziening van een lidstaat of een instelling van
de Unie die in de zaak voor het Gerecht niet is tussengekomen, kan het Hof, indien het zulksnoodzakelijk acht, verklaren welke gevolgen van de vernietigde beslissing van het Gerecht als definitiefworden beschouwd ten aanzien van de andere partijen in het geschil.
Artikel 62
In de in artikel 256, leden 2 en 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
bedoelde gevallen kan de eerste advocaat-generaal het Hof van Justitie voorstellen, de beslissing van hetGerecht te heroverwegen, wanneer hij van oordeel is dat er een ernstig risico bestaat dat de eenheid of
de samenhang van het recht van de Unie wordt aangetast.
Het voorstel moet binnen een maand na de uitspraak van het Gerecht gedaan worden. Het Hof beslist
binnen een maand na het door de eerste advocaat-generaal gedane voorstel of heroverweging van deuitspraak noodzakelijk is.
Artikel 62 bis
Het Hof van Justitie doet, op basis van het dossier dat het Gerecht hem doet toekomen, in het kader
van een spoedprocedure uitspraak op de vragen waarop de heroverweging betrekking heeft.C 115/224 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
De in artikel 23 bedoelde belanghebbenden en de partijen in de procedure voor het Gerecht in de
gevallen omschreven in artikel 256, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese
Unie hebben het recht om over de vragen waarop de heroverweging betrekking heeft, bij het Hof
memories of schriftelijke opmerkingen in te dienen binnen een daartoe gestelde termijn.
Het Hof kan besluiten een mondelinge behandeling te openen alvorens uitspraak te doen.
Artikel 62 ter
Onverminderd het bepaalde in de artikelen 278 en 279 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie hebben het voorstel tot heroverweging en het besluit om de heroverwegingsprocedurete openen, in de gevallen bedoeld in artikel 256, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van deEuropese Unie geen schorsende werking. Indien het Hof van Justitie vaststelt dat de eenheid of desamenhang van het recht van de Unie door de beslissing van het Gerecht wordt aangetast, verwijst hetde zaak naar het Gerecht, dat gebonden is aan de rechtsvragen die door het Hof zijn beslist; het Hof
kan verklaren welke gevolgen van de beslissing van het Gerecht ten aanzien van de partijen in het
geschil als definitief moeten worden beschouwd. Indien de oplossing van het geschil, gelet op hetresultaat van de heroverweging, evenwel voortvloeit uit de feitelijke vaststelling waarop de beslissingvan het Gerecht is gebaseerd, doet het Hof de zaak zelf af.
In de in artikel 256, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie bedoelde
gevallen en indien geen voorstel tot heroverweging is ingediend of geen besluit tot opening van deheroverwegingsprocedure is genomen, wordt het antwoord of worden de antwoorden van het Gerechtop de hem gestelde vragen bindend bij het verstrijken van de daartoe in artikel 62, tweede alinea,vastgestelde termijn. Is er wel een heroverwegingsprocedure geopend, dan wordt het antwoord of
worden de antwoorden waarvan de heroverweging wordt gevraagd, bindend na afloop van deze
procedure, behoudens andersluidende beslissing van het Hof. Wanneer het Hof van oordeel is dat deeenheid of de samenhang van het recht van de Unie door de beslissing van het Gerecht wordtaangetast, wordt het antwoord van het Gerecht op de vragen waarop de heroverweging betrekkingheeft, vervangen door het antwoord van het Hof.
TITEL IV bis
GESPECIALISEERDE RECHTBANKEN
Artikel 62 quater
De bepalingen betreffende de bevoegdheid, samenstelling en organisatie van en de procedure voor de
krachtens artikel 257 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie ingesteldegespecialiseerde rechtbanken zijn in de aan dit statuut gehechte bijlagen opgenomen.
TITEL V
SLOTBEPALINGEN
Artikel 63
Het reglement voor de procesvoering van het Hof van Justitie en dat van het Gerecht bevat alle
bepalingen welke nodig zijn voor de toepassing en, voor zoveel nodig, de aanvulling van dit statuut.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/225
Artikel 64
De bepalingen inzake de talenregeling die van toepassing is op het Hof van Justitie van de Europese
Unie worden door de Raad met eenparigheid van stemmen bij verordeningen vastgesteld. Dieverordening wordt vastgesteld op verzoek van het Hof van Justitie en na raadpleging van de Commissieen het Europees Parlement, of op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Hof van Justitie
en het Europees Parlement.
Zolang die bepalingen niet zijn vastgesteld, blijven de bepalingen van het reglement voor de
procesvoering van het Hof van Justitie en die van het reglement voor de procesvoering van het Gerechtinzake de regeling van het taalgebruik van toepassing. In afwijking van het bepaalde in de artikelen 253en 254 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, moet iedere wijziging ofintrekking van die bepalingen door de Raad met eenparigheid van stemmen worden goedgekeurd.
BIJLAGE I
HET GERECHT VOOR AMBTENARENZAKEN
VAN DE EUROPESE UNIE
Artikel 1
Het Gerecht voor ambtenarenzaken van de Europese Unie (hierna het „Gerecht voor ambtenarenzaken” te noemen) oefent
in eerste aanleg de bevoegdheid uit, overeenkomstig artikel 270 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese
Unie, uitspraak te doen in geschillen tussen de Unie en haar personeelsleden, met inbegrip van geschillen tussen de organen
of bureaus en hun personeelsleden waarvoor het Hof van Justitie van de Europese Unie bevoegd is verklaard.
Artikel 2
Het Gerecht voor ambtenarenzaken bestaat uit zeven rechters. Indien het Hof van Justitie hierom verzoekt, kan de Raad met
een gekwalificeerde meerderheid van stemmen het aantal rechters verhogen.
De rechters worden benoemd voor een periode van zes jaar. De aftredende rechters zijn herbenoembaar.In elke vacante zetel wordt voorzien door benoeming van een nieuwe rechter voor een periode van zes jaar.
Artikel 3
1. De rechters worden benoemd door de Raad, die na raadpleging van het in onderhavig artikel bedoelde comité een
besluit neemt overeenkomstig artikel 257, vierde alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. Bij
de benoeming van rechters ziet de Raad toe op een evenwichtige samenstelling van het Gerecht voor ambtenarenzaken opbasis van een zo breed mogelijke geografische spreiding onder de onderdanen van de lidstaten en met betrekking tot de
vertegenwoordigde nationale rechtsstelsels.
2. Iedere persoon die burger van de Unie is en die voldoet aan de voorwaarden bedoeld in artikel 257, vierde alinea,
van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie kan zich kandidaat stellen. De Raad stelt, op aanbeveling van
het Hof van Justitie, de voorwaarden en de nadere regels voor de indiening en de behandeling van kandidaturen vast.
3. Er wordt een comité opgericht dat bestaat uit zeven leden, die voormalige leden van het Hof van Justitie en van het
Gerecht zijn, of personen die bekend staan als kundige rechtsgeleerden. De Raad benoemt de leden van het comité en
bepaalt de werkwijze ervan op aanbeveling van de president van het Hof van Justitie.C 115/226 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
4. Het comité geeft advies over de geschiktheid van de kandidaten voor de uitoefening van het ambt van rechter in het
Gerecht voor ambtenarenzaken. Het comité voegt bij dit advies een lijst van de kandidaten met de meest passende ervaring
op hoog niveau. Het aantal kandidaten op deze lijst dient het dubbele te bedragen van het aantal door de Raad te benoemen
rechters.
Artikel 4
1. De rechters kiezen uit hun midden voor drie jaar de president van het Gerecht voor ambtenarenzaken. Hij is
herkiesbaar.
2. Het Gerecht voor ambtenarenzaken houdt zitting in kamers bestaande uit drie rechters. In sommige, door het
reglement voor de procesvoering bepaalde, gevallen kan het in een plenaire zitting, in een kamer van vijf rechters of met een
alleensprekend rechter zitting houden.
3. De president van het Gerecht voor ambtenarenzaken is tevens president van de plenaire zitting en van de kamer van
vijf rechters. De presidenten van de kamers van drie rechters worden gekozen overeenkomstig lid 1. Indien de president van
het Gerecht voor ambtenarenzaken bij een kamer van drie rechters wordt ingedeeld, zit hij deze kamer voor.
4. Het reglement voor de procesvoering regelt de bevoegdheid en het quorum van de plenaire zitting alsmede de
samenstelling van de kamers en bepaalt van welke zaken de kamers kennis nemen.
Artikel 5
De artikelen 2 tot en met 6, 14, 15, artikel 17, eerste, tweede en vijfde alinea, en artikel 18 van het statuut van het Hof van
Justitie van de Europese Unie zijn van toepassing op het Gerecht voor ambtenarenzaken en op zijn leden.
De eed, bedoeld in artikel 2 van het statuut, wordt afgelegd voor het Hof van Justitie en de beslissingen bedoeld in de
artikelen 3, 4 en 6 worden genomen door het Hof van Justitie, het Gerecht voor ambtenarenzaken gehoord.
Artikel 6
1. Het Gerecht voor ambtenarenzaken maakt gebruik van de diensten van het Hof van Justitie en het Gerecht. De
president van het Hof van Justitie of, in voorkomend geval, de president van het Gerecht bepaalt in onderlinge
overeenstemming met de president van het Gerecht voor ambtenarenzaken de wijze waarop ambtenaren en andere
personeelsleden bij het Hof of het Gerecht in het belang van de dienst hun diensten aan het Gerecht voor ambtenarenzaken
verlenen. Sommige ambtenaren of andere personeelsleden vallen onder de bevoegdheid van de griffier van het Gerecht voor
ambtenarenzaken onder het gezag van de president van het Gerecht.
2. Het Gerecht voor ambtenarenzaken benoemt de griffier en bepaalt diens positie. Artikel 3, vierde alinea, en de
artikelen 10, 11 en 14 van het statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie zijn van toepassing op de griffier van
dit Gerecht.
Artikel 7
1. De procedure voor het Gerecht voor ambtenarenzaken wordt geregeld in titel III van het statuut van het Hof van
Justitie van de Europese Unie, met uitzondering van de artikelen 22 en 23. Zij wordt, voor zover nodig, gepreciseerd en
aangevuld door het reglement voor de procesvoering van dit Gerecht.
2. De bepalingen inzake de talenregeling van het Gerecht zijn eveneens van toepassing op het Gerecht voor
ambtenarenzaken.
3. Het schriftelijke gedeelte van de procedure omvat de indiening van het verzoekschrift en van het verweerschrift,
tenzij het Gerecht voor ambtenarenzaken beslist dat een tweede schriftelijke memoriewisseling nodig is. Na de tweede
memoriewisseling kan het Gerecht voor ambtenarenzaken, met de instemming van de partijen besluiten zonder
mondelinge behandeling uitspraak te doen.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/227
4. Het Gerecht voor ambtenarenzaken kan in alle fasen van de procedure, en dit vanaf de indiening van het
verzoekschrift, de mogelijkheden voor een minnelijke regeling van het geschil onderzoeken en voor de vergemakkelijking
van een dergelijke regeling zorgen.
5. Het Gerecht voor ambtenarenzaken doet uitspraak ten aanzien van de proceskosten. Behoudens de bijzondere
bepalingen in het reglement voor de procesvoering wordt de in het ongelijk gestelde partij in de kosten verwezen, voor
zover zulks gevorderd is.
Artikel 8
1. Wanneer een tot het Gerecht voor ambtenarenzaken gericht verzoekschrift of ander processtuk bij vergissing wordt
neergelegd bij de griffier van het Hof van Justitie of van het Gerecht, wordt het door deze onverwijld doorgezonden naar de
griffier van het Gerecht voor ambtenarenzaken. Evenzo, wanneer een tot het Hof of tot het Gerecht gericht verzoekschrift
of ander processtuk bij vergissing wordt neergelegd bij de griffier van het Gerecht voor ambtenarenzaken, wordt het door
deze onverwijld doorgezonden naar de griffier van het Hof of van het Gerecht.
2. Wanneer het Gerecht voor ambtenarenzaken vaststelt dat het niet bevoegd is kennis te nemen van een beroep ten
aanzien waarvan het Hof of het Gerecht bevoegd is, verwijst het de zaak naar het Hof of het Gerecht. Evenzo, wanneer het
Hof of het Gerecht vaststelt dat een beroep tot de bevoegdheid van het Gerecht voor ambtenarenzaken behoort, verwijst de
rechterlijke instantie bij wie de zaak aanhangig is gemaakt, de zaak naar dit Gerecht, dat zich dan niet onbevoegd kan
verklaren.
3. Wanneer bij het Gerecht voor ambtenarenzaken en het Gerecht zaken aanhangig worden gemaakt die dezelfde vraag
van uitlegging dan wel de geldigheid van dezelfde handeling betreffen, kan het Gerecht voor ambtenarenzaken, de partijen
gehoord, de behandeling schorsen totdat het Gerecht het arrest heeft gewezen.
Wanneer bij het Gerecht voor ambtenarenzaken en het Gerecht zaken aanhangig worden gemaakt die hetzelfde voorwerp
hebben, verklaart het Gerecht voor ambtenarenzaken zich onbevoegd zodat het Gerecht zich over deze zaken kanuitspreken.
Artikel 9
Uiterlijk binnen twee maanden te rekenen vanaf de betekening van de bestreden beslissing kan bij het Gerecht een verzoek
om hogere voorziening worden ingediend tegen eindbeslissingen van het Gerecht voor ambtenarenzaken, alsmede tegenbeslissingen die het geding ten gronde slechts gedeeltelijk beslechten of die een einde maken aan een procesincident ter zake
van onbevoegdheid of niet-ontvankelijkheid.
Hogere voorziening staat open voor iedere partij die geheel of gedeeltelijk in het ongelijk is gesteld. Voor andere
tussenkomende partijen dan lidstaten en instellingen van de Unie staat hogere voorziening evenwel slechts open wanneer de
beslissing van het Gerecht voor ambtenarenzaken hun situatie rechtstreeks aantast.
Artikel 10
1. Hogere voorziening bij het Gerecht staat open tegen beslissingen van het Gerecht voor ambtenarenzaken waarbij een
verzoek tot tussenkomst wordt afgewezen. Het verzoek om hogere voorziening moet door degene wiens verzoek is
afgewezen worden ingediend binnen twee weken, te rekenen vanaf de betekening van de afwijzende beslissing.
2. Tegen elke beslissing die door het Gerecht voor ambtenarenzaken krachtens artikel 278, artikel 279 of artikel 299,
vierde alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dan wel krachtens artikel 157 of artikel 164,derde alinea, van het EGA-Verdrag wordt genomen, staat voor de partijen in het geding hogere voorziening bij het Gerecht
open gedurende twee maanden vanaf de betekening ervan.
3. De president van het Gerecht kan in een summiere procedure, voor zover nodig afwijkend van sommige regels van
deze bijlage, welke wordt vastgesteld bij het reglement voor de procesvoering van het Gerecht, uitspraak doen over de in de
leden 1 en 2 bedoelde hogere voorzieningen.C 115/228 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 11
1. Het verzoek aan het Gerecht om hogere voorziening kan alleen rechtsvragen betreffen. Het kan gebaseerd zijn op
middelen ontleend aan onbevoegdheid van het Gerecht voor ambtenarenzaken, onregelmatigheden in de procedure voor
dit Gerecht waardoor aan de belangen van de betrokken partij afbreuk is gedaan, dan wel schending van het recht van de
Unie door het Gerecht voor ambtenarenzaken.
2. Het verzoek om hogere voorziening kan niet uitsluitend betrekking hebben op de veroordeling in of het bedrag van
de proceskosten.
Artikel 12
1. Onverminderd de artikelen 278 en 279 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 157
van het EGA-Verdrag, heeft het verzoek om hogere voorziening bij het Gerecht geen opschortende werking.
2. In geval van hogere voorziening tegen een beslissing van het Gerecht voor ambtenarenzaken omvat de procedure
voor het Gerecht een schriftelijk en een mondeling gedeelte. Onder de in het reglement voor de procesvoering bepaalde
voorwaarden kan het Gerecht, de partijen gehoord, zonder mondelinge behandeling beslissen.
Artikel 13
1. In geval van gegrondheid van het verzoek om hogere voorziening vernietigt het Gerecht de beslissing van het
Gerecht voor ambtenarenzaken en doet het de zaak zelf af. Het verwijst de zaak uitzonderlijk voor afdoening naar hetGerecht voor ambtenarenzaken wanneer deze niet in staat van wijzen is.
2. Indien de zaak wordt verwezen, is het Gerecht voor ambtenarenzaken gebonden aan de beslissing van het Gerecht
over de rechtsvragen.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/229
PROTOCOL (Nr. 4)
BETREFFENDE DE STATUTEN VAN HET EUROPEES
STELSEL VAN CENTRALE BANKEN EN VAN DE
EUROPESE CENTRALE BANK
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
GELEID DOOR DE WENS de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese
Centrale Bank, bedoeld in artikel 129, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de EuropeseUnie, vast te stellen,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
HOOFDSTUK I
HET EUROPEES STELSEL VAN CENTRALE BANKEN
Artikel 1
Het Europees Stelsel van centrale banken
Overeenkomstig artikel 282, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
vormen de Europese Centrale Bank (ECB) en de nationale centrale banken het Europees Stelsel vancentrale banken (ESCB). De ECB en de nationale centrale banken van de lidstaten die de euro als munthebben, vormen het Eurostelsel.
Het ESCB en de ECB voeren hun taken en werkzaamheden uit overeenkomstig de bepalingen van de
Verdragen en deze statuten.
HOOFDSTUK II
DOELSTELLINGEN EN TAKEN VAN HET ESCB
Artikel 2
Doelstellingen
Overeenkomstig artikel 127, lid 1, en artikel 282, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie is het hoofddoel van het ESCB het handhaven van prijsstabiliteit. Onverminderd hetdoel van prijsstabiliteit ondersteunt het ESCB het algemene economische beleid in de Unie teneinde bijte dragen tot de verwezenlijking van de in artikel 3 van het Verdrag betreffende de werking van deEuropese Unie omschreven doelstellingen van de Unie. Het ESCB handelt in overeenstemming met het
beginsel van een open markteconomie met vrije mededinging, waarbij een doelmatige allocatie van
middelen wordt bevorderd, en met inachtneming van de beginselen die zijn neergelegd in artikel 119van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.C 115/230 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 3
Taken
3.1. Overeenkomstig artikel 127, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese
Unie zijn de via het ESCB uit te voeren fundamentele taken:
— het bepalen en ten uitvoer leggen van het monetair beleid van de Unie;
— het verrichten van valutamarktoperaties in overeenstemming met de bepalingen van artikel 219
van genoemd Verdrag;
— het aanhouden en beheren van de officiële externe reserves van de lidstaten;
— het bevorderen van een goede werking van het betalingsverkeer.
3.2. Overeenkomstig artikel 127, lid 3, van dat Verdrag laat het bepaalde in het derde streepje van
artikel 3.1 het aanhouden en beheren van werksaldi in buitenlandse valuta's door de regeringen van delidstaten onverlet.
3.3. Overeenkomstig artikel 127, lid 5, van dat Verdrag draagt het ESCB bij tot een goede
beleidsvoering van de bevoegde autoriteiten ten aanzien van het bedrijfseconomisch toezicht opkredietinstellingen en de stabiliteit van het financiële stelsel.
Artikel 4
Adviesfuncties
Overeenkomstig artikel 127, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie:
a) wordt de ECB geraadpleegd
— over elk voorstel voor een besluit van de Unie op de gebieden die onder haar bevoegdheid
vallen;
— door de nationale autoriteiten over elk ontwerp van wettelijke bepaling op de gebieden die
onder haar bevoegdheid vallen, doch binnen de grenzen en onder de voorwaarden die de
Raad volgens de procedure van artikel 41 vaststelt;
b) kan de ECB advies uitbrengen aan de instellingen, organen of instanties van de Unie of nationale
autoriteiten omtrent aangelegenheden op de gebieden die onder haar bevoegdheid vallen.
Artikel 5
Het verzamelen van statistische gegevens
5.1. Teneinde de taken van het ESCB te kunnen vervullen, verzamelt de ECB, bijgestaan door de
nationale centrale banken, de benodigde statistische gegevens, hetzij bij de bevoegde nationale
autoriteiten hetzij rechtstreeks bij de economische subjecten. Hiertoe werkt zij samen met de
instellingen, organen of instanties van de Unie en met de bevoegde autoriteiten van de lidstaten of vanderde landen en met internationale organisaties.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/231
5.2. De nationale centrale banken voeren, voor zover mogelijk, de in artikel 5.1 omschreven taken
uit.
5.3. De ECB draagt waar nodig bij tot de harmonisatie van de regels en werkwijzen voor het
verzamelen, opmaken en verspreiden van statistieken betreffende de gebieden die onder haarbevoegdheid vallen.
5.4. De Raad bepaalt volgens de procedure van artikel 41 welke natuurlijke en rechtspersonen
onderworpen zijn aan rapportageverplichtingen, hoe de geheimhoudingsplicht wordt geregeld, en hoe
wordt voorzien in passende handhavingsbepalingen.
Artikel 6
Internationale samenwerking
6.1. Op het terrein van de internationale samenwerking met betrekking tot de aan het ESCB
opgedragen taken besluit de ECB hoe het ESCB wordt vertegenwoordigd.
6.2. De ECB en, met haar toestemming, de nationale centrale banken kunnen deelnemen in
internationale monetaire instellingen.
6.3. Artikel 6.1 en artikel 6.2 laten artikel 138 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie, onverlet.
HOOFDSTUK III
ORGANISATIE VAN HET ESCB
Artikel 7
Onafhankelijkheid
Overeenkomstig artikel 130 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie is het aan de
ECB noch aan een nationale centrale bank, noch aan enig lid van hun besluitvormende organentoegestaan bij de uitoefening van de bevoegdheden en het vervullen van de taken en plichten die bij het
Verdrag en deze statuten aan hen zijn opgedragen, instructies te vragen aan dan wel te aanvaarden van
instellingen, organen of instanties van de Unie, van regeringen van lidstaten of van enig ander orgaan.De instellingen, organen of instanties van de Unie alsmede de regeringen van de lidstaten verplichtenzich ertoe dit beginsel te eerbiedigen en niet te trachten de leden van de besluitvormende organen vande ECB of van de nationale centrale banken bij de uitvoering van hun taken te beïnvloeden.
Artikel 8
Algemene grondslag
Het ESCB wordt bestuurd door de besluitvormende organen van de ECB.C 115/232 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 9
De Europese Centrale Bank
9.1. De ECB, die overeenkomstig artikel 282, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie rechtspersoonlijkheid bezit, heeft in elk van de lidstaten de ruimste handelings-
bevoegdheid welke door de wetgeving van de betrokken lidstaat aan rechtspersonen wordt toegekend;
zij kan met name roerende en onroerende goederen verkrijgen of vervreemden en in rechte optreden.
9.2. De ECB heeft tot taak erop toe te zien dat de bij artikel 127, leden 2, 3 en 5, van dat Verdrag
aan het ESCB opgedragen taken worden uitgevoerd, hetzij door eigen werkzaamheden overeenkomstigdeze statuten hetzij via de nationale centrale banken overeenkomstig artikel 12.1 en artikel 14.
9.3. Overeenkomstig artikel 129, lid 3, van dat Verdrag zijn de besluitvormende organen van de
ECB de Raad van bestuur en de directie.
Artikel 10
De Raad van bestuur
10.1. Overeenkomstig artikel 283, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese
Unie bestaat de Raad van bestuur uit de leden van de directie en de presidenten van de nationale
centrale banken van de lidstaten die de euro als munt hebben.
10.2. Ieder lid van de Raad van bestuur heeft één stem. Met ingang van de datum waarop het
aantal leden van de Raad van bestuur meer dan 21 bedraagt, heeft ieder lid van de directie één stem.Het aantal presidenten met stemrecht bedraagt dan 15. De toewijzing en roulatie van deze stemrechtengeschiedt als volgt:
— Met ingang van de datum waarop het aantal presidenten meer dan 15 en minder dan 22 bedraagt,
worden de presidenten bij twee groepen ingedeeld volgens de rangorde van de omvang van het
aandeel van de lidstaat van de NCB in kwestie in het geaggregeerde bruto binnenlands producttegen marktprijzen en in de totale geaggregeerde balans van de monetaire financiële instellingenvan de lidstaten die de euro als munt hebben. Het aandeel in het bruto binnenlands product tegenmarktprijzen en in de totale geaggregeerde balans van de monetaire financiële instellingen krijgteen gewicht van respectievelijk 5/6 en 1/6. De eerste groep bestaat uit vijf presidenten en de
tweede groep uit de overige presidenten. De frequentie van de stemrechten van de bij de eerste
groep ingedeelde presidenten zal niet lager zijn dan voor de presidenten van de tweede groep.Onder voorbehoud van het in de vorige zin bepaalde, krijgt de eerste groep vier stemrechtentoegewezen en de tweede groep elf stemrechten.
— Met ingang van de datum waarop het aantal presidenten 22 bedraagt, worden de presidenten
volgens een op basis van de voornoemde criteria vastgestelde rangorde bij drie groepen ingedeeld.De eerste groep bestaat uit vijf presidenten en krijgt vier stemrechten toegewezen. De tweede
groep bestaat uit de helft van het totale aantal presidenten, waarbij iedere fractie naar boven wordt
afgerond op het dichtstbijzijnde gehele getal, en krijgt acht stemrechten toegewezen. De derdegroep bestaat uit de overige presidenten en krijgt drie stemrechten toegewezen.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/233
— Binnen elke groep hebben de presidenten even lang stemrechten.
— Op de berekening van het aandeel in het geaggregeerde bruto binnenlands product tegen
marktprijzen is artikel 29.2 van toepassing. De totale geaggregeerde balans van de monetairefinanciële instellingen wordt overeenkomstig het ten tijde van de berekening in de Unie
toepasselijke statistische kader, berekend.
— Telkens wanneer het geaggregeerde bruto binnenlands product tegen markprijzen overeenkomstig
artikel 29.3 wordt aangepast, dan wel telkens wanneer het aantal presidenten toeneemt, wordt
overeenkomstig de voornoemde beginselen de omvang en/of de samenstelling van de groepenaangepast.
— Met tweederde meerderheid van de leden, die al dan niet stemrecht hebben, neemt de Raad van
bestuur alle voor de toepassing van voornoemde beginselen noodzakelijke maatregelen en kanbesluiten de invoering van het roulatiesysteem uit te stellen tot het aantal presidenten meer dan18 bedraagt.
Slechts persoonlijk aanwezige leden hebben stemrecht. In afwijking van deze regel kan in het in
artikel 12.3 bedoelde reglement van orde worden bepaald dat leden van de Raad van bestuur hun stemvia een teleconferentie kunnen uitbrengen. Dat reglement van orde bepaalt tevens, dat een lid van de
Raad van bestuur dat langdurig verhinderd is de vergaderingen van de Raad van bestuur bij te wonen,
een plaatsvervanger kan aanwijzen als lid van de Raad van bestuur.
De bepalingen in de voorgaande paragrafen laten de stemrechten van alle leden van de Raad van
bestuur, al dan niet met stemrecht, krachtens de artikelen 10.3, 40.2 en 40.3 onverlet.
Tenzij in deze statuten anders is bepaald, besluit de Raad van bestuur met gewone meerderheid van de
leden met stemrecht. Bij staking van stemmen brengt de president de beslissende stem uit.
De Raad van bestuur kan alleen tot stemming overgaan, indien een quorum van tweederde van de
leden met stemrecht aanwezig is. Indien het quorum niet aanwezig is, kan de president eenbuitengewone vergadering bijeenroepen waar besluiten kunnen worden genomen zonder inacht-neming van het bovenbedoelde quorum.
10.3. Voor alle besluiten die op grond van de artikelen 28, 29, 30, 32 en 33 dienen te worden
genomen, worden de stemmen van de leden van de Raad van bestuur gewogen overeenkomstig deverdeling van het geplaatste kapitaal van de ECB onder de nationale centrale banken. Aan de stemmenvan de directieleden wordt een gewicht van nul toegekend. Een besluit met gekwalificeerde
meerderheid van stemmen wordt geacht te zijn aangenomen wanneer de stemmen voor het besluit ten
minste twee derde van het geplaatste kapitaal van de ECB en ten minste de helft van de aandeelhoudersvertegenwoordigen. Indien een president verhinderd is, mag hij een plaatsvervanger aanwijzen om zijngewogen stem uit te brengen.
10.4. De besprekingen van de vergaderingen zijn vertrouwelijk. De Raad van bestuur kan besluiten
het resultaat van zijn beraadslagingen openbaar te maken.
10.5. De Raad van bestuur vergadert ten minste tienmaal per jaar.C 115/234 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 11
De directie
11.1. Overeenkomstig artikel 283, lid 2, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie bestaat de directie uit de president, de vice-president en vier andere leden.
De leden vervullen hun taken voltijds. Geen lid mag een beroepswerkzaamheid al dan niet tegen
beloning verrichten, tenzij van deze bepaling door de Raad van bestuur bij uitzondering afwijking istoegestaan.
11.2. Overeenkomstig artikel 283, lid 2, onder b), van dat Verdrag worden de president, de vice-
president en de overige leden van de directie met gekwalificeerde meerderheid van stemmen door de
Europese Raad benoemd op aanbeveling van de Raad, die het Europees Parlement en de Raad vanbestuur van de ECB vooraf heeft geraadpleegd; zij worden gekozen uit personen met een erkendereputatie en beroepservaring op monetair of bancair gebied.
Zij worden voor een periode van acht jaar benoemd en zijn niet herbenoembaar.Alleen zij die de nationaliteit van één van de lidstaten bezitten, kunnen lid van de directie zijn.
11.3. De arbeidsvoorwaarden van de leden van de directie, in het bijzonder hun salarissen,
pensioenen en overige socialezekerheidsvoorzieningen, worden geregeld in overeenkomsten met deECB en worden vastgesteld door de Raad van bestuur op voorstel van een commissie bestaande uit driedoor de Raad van bestuur benoemde leden en drie door de Raad benoemde leden. De leden van dedirectie hebben geen stemrecht ten aanzien van de in dit lid bedoelde aangelegenheden.
11.4. Op verzoek van de Raad van bestuur of van de directie kan een lid van de directie dat niet
meer aan de eisen voor de uitoefening van zijn ambt voldoet of op ernstige wijze is tekortgeschoten,
door het Hof van Justitie van zijn ambt ontheven worden verklaard.
11.5. Ieder lid van de directie dat persoonlijk aanwezig is, heeft stemrecht en bezit daartoe één
stem. Tenzij anders is bepaald, besluit de directie met gewone meerderheid van de uitgebrachtestemmen. Bij staking van stemmen brengt de president de beslissende stem uit. De stemproceduresworden vastgelegd in het in artikel 12.3 bedoelde reglement van orde.
11.6. De directie draagt verantwoordelijkheid voor de lopende zaken van de ECB.
11.7. In elke vacature bij de directie wordt voorzien door de benoeming van een nieuw lid
overeenkomstig artikel 11.2.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/235
Artikel 12
Verantwoordelijkheden van de besluitvormende organen
12.1. De Raad van bestuur stelt de richtsnoeren vast en neemt de besluiten die nodig zijn voor het
vervullen van de bij de Verdragen en deze statuten aan het ESCB opgedragen taken. De Raad vanbestuur formuleert het monetair beleid van de Unie, in voorkomend geval met inbegrip van besluitenmet betrekking tot intermediaire monetaire doelstellingen, de belangrijkste rentetarieven en de
liquiditeitsvoorziening in het ESCB, en stelt de nodige richtsnoeren op voor de uitvoering ervan.
De directie voert het monetair beleid uit overeenkomstig de richtsnoeren en besluiten van de Raad van
bestuur en geeft daartoe de nodige instructies aan de nationale centrale banken. Tevens kunnen aan de
directie bij besluit van de Raad van bestuur bepaalde bevoegdheden worden gedelegeerd.
De ECB doet, voor zover zulks mogelijk en passend wordt geacht en onverminderd het bepaalde in dit
artikel, een beroep op de nationale centrale banken voor de uitvoering van tot de taken van het ESCBbehorende operaties.
12.2. De directie is verantwoordelijk voor de voorbereiding van de vergaderingen van de Raad van
bestuur.
12.3. De Raad van bestuur neemt een reglement van orde aan waarin de interne organisatie van de
ECB en haar besluitvormende organen wordt geregeld.
12.4. De Raad van bestuur oefent de in artikel 4 bedoelde adviesfuncties uit.12.5. De Raad van bestuur neemt de in artikel 6 bedoelde besluiten.
Artikel 13
De president
13.1. De president of, bij diens afwezigheid, de vice-president zit de vergaderingen van de Raad
van bestuur en van de directie van de ECB voor.
13.2. Onverminderd artikel 38 vertegenwoordigt de president of de door hem aangewezen
persoon de ECB naar buiten toe.
Artikel 14
Nationale centrale banken
14.1. Overeenkomstig artikel 131 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
waarborgt iedere lidstaat dat zijn nationale wetgeving, met inbegrip van de statuten van zijn nationalecentrale bank verenigbaar is met de Verdragen en deze statuten.
14.2. De statuten van de nationale centrale banken bepalen in het bijzonder dat de ambtstermijn
van een president van een nationale centrale bank minimaal vijf jaar is.C 115/236 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Een president kan slechts van zijn ambt worden ontheven indien hij niet meer aan de eisen voor de
uitoefening van zijn ambt voldoet of op ernstige wijze is tekortgeschoten. Tegen een besluit daartoe
kan de betrokken president of de Raad van bestuur beroep instellen bij het Hof van Justitie wegens
schending van de Verdragen of van bepalingen ter uitvoering daarvan. Het beroep moet wordeningesteld binnen twee maanden te rekenen, al naar het geval, vanaf de dag van bekendmaking van hetbesluit, vanaf de dag van kennisgeving ervan aan de verzoeker of, bij gebreke daarvan, vanaf de dagwaarop de verzoeker er kennis van heeft gekregen.
14.3. De nationale centrale banken maken een integrerend deel uit van het ESCB en handelen in
overeenstemming met de richtsnoeren en instructies van de ECB. De Raad van bestuur neemt denodige maatregelen teneinde te verzekeren dat aan de richtsnoeren en instructies van de ECB wordt
voldaan, en eist dat hem alle benodigde informatie wordt verstrekt.
14.4. De nationale centrale banken mogen andere functies vervullen dan die omschreven in deze
statuten, tenzij de Raad van bestuur met een meerderheid van twee derde van de uitgebrachte stemmenvaststelt dat deze functies de doelstellingen en taken van het ESCB doorkruisen. Bedoelde functiesworden onder verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid van de nationale centrale banken vervuld enworden niet geacht deel uit te maken van de functies van het ESCB.
Artikel 15
Rapportageverplichtingen
15.1. De ECB stelt, ten minste elk kwartaal, verslagen op over de werkzaamheden van het ESCB en
maakt deze openbaar.
15.2. Wekelijks wordt een geconsolideerd financieel overzicht van het ESCB openbaar gemaakt.
15.3. Overeenkomstig artikel 284, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese
Unie stelt de ECB een jaarverslag over de werkzaamheden van het ESCB en over het monetair beleid in
het afgelopen jaar en het lopende jaar op voor het Europees Parlement, de Raad en de Commissie,alsmede voor de Europese Raad.
15.4. De in dit artikel bedoelde verslagen en overzichten worden aan belangstellenden gratis ter
beschikking gesteld.
Artikel 16
Bankbiljetten
Overeenkomstig artikel 128, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie heeft
de Raad van bestuur het alleenrecht machtiging te geven tot de uitgifte van eurobankbiljetten binnen de
Unie. De ECB en de nationale centrale banken mogen bankbiljetten uitgeven. De door de ECB en de
nationale centrale banken uitgegeven bankbiljetten zijn de enige bankbiljetten die binnen de Unie dehoedanigheid van wettig betaalmiddel hebben.
De ECB eerbiedigt zoveel mogelijk de bestaande gebruiken inzake de uitgifte en het ontwerp van
bankbiljetten.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/237
HOOFDSTUK IV
MONETAIRE FUNCTIES EN WERKZAAMHEDEN VAN HET ESCB
Artikel 17
Rekeningen aangehouden bij de ECB en de nationale centrale banken
Teneinde hun werkzaamheden te kunnen verrichten, zijn de ECB en de nationale centrale banken
gerechtigd rekeningen te openen ten behoeve van kredietinstellingen, openbare lichamen en anderemarktpartijen, en activa, waaronder girale effecten, in onderpand te aanvaarden.
Artikel 18
Open markt- en krediettransacties
18.1. Om de doelstellingen van het ESCB te kunnen verwezenlijken en de taken ervan te kunnen
vervullen, mogen de ECB en de nationale centrale banken:
— in de financiële markten opereren door aan- en verkoop, hetzij onvoorwaardelijk (contant en op
termijn) hetzij onder beding van wederverkoop, respectievelijk wederaankoop, door het in leninggeven of nemen van vorderingen en verhandelbaar papier, luidende in euro of andere valuta's,evenals van edele metalen;
— krediettransacties verrichten met kredietinstellingen en andere marktpartijen, waarbij de verleende
kredieten worden gedekt door toereikend onderpand.
18.2. De ECB stelt de algemene grondslagen vast voor door haarzelf of de nationale centrale
banken uit te voeren open markt- en krediettransacties, waaronder mede begrepen die voor de
aankondiging van de voorwaarden waaronder zij bereid zijn dergelijke transacties aan te gaan.
Artikel 19
Minimumreserves
19.1. Behoudens artikel 2 kan de ECB eisen dat in de lidstaten gevestigde kredietinstellingen met
het oog op de doelstellingen van het monetair beleid op rekeningen bij de ECB en nationale centralebanken bepaalde minimumreserves aanhouden. De Raad van bestuur kan voorschriften omtrent deberekening en vaststelling van de verplichtingen inzake minimumreserves vaststellen. Indien aan dezevoorschriften niet wordt voldaan, is de ECB gerechtigd boeterente te heffen alsmede andere sancties
met een vergelijkbaar effect op te leggen.
19.2. Voor de toepassing van dit artikel stelt de Raad volgens de procedure van artikel 41 de
grondslag voor de minimumreserves en de maximaal toelaatbare ratio's tussen die reserves en hungrondslag vast, alsook passende sancties bij niet-naleving.C 115/238 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 20
Andere instrumenten van monetair beleid
De Raad van bestuur kan, bij meerderheid van twee derde van de uitgebrachte stemmen, met
inachtneming van artikel 2 besluiten tot het gebruik van alle andere door hem passend geachte
instrumenten van monetair beleid.
De Raad stelt, overeenkomstig de procedure van artikel 41, de reikwijdte van deze instrumenten vast,
indien zij verplichtingen voor derden meebrengen.
Artikel 21
Transacties met openbare lichamen
21.1. Overeenkomstig artikel 123 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie is
het de ECB en de nationale centrale banken verboden voorschotten in rekening-courant of anderekredietfaciliteiten te verlenen ten behoeve van instellingen, organen of instanties van de Unie, centraleoverheden, regionale, lokale of andere overheden, overheidsinstanties, andere publiekrechtelijkelichamen of openbare bedrijven van de lidstaten; ook het rechtstreeks van hen kopen van
schuldbewijzen door de ECB of de nationale centrale banken is verboden.
21.2. De ECB en de nationale centrale banken mogen optreden als fiscaal agent voor de in
artikel 21.1 bedoelde lichamen.
21.3. De bepalingen van dit artikel zijn niet van toepassing op kredietinstellingen die in handen
van de overheid zijn en waaraan in het kader van de liquiditeitsvoorziening door de centrale bankendezelfde behandeling door de nationale centrale banken en de ECB wordt gegeven als aan particulierekredietinstellingen.
Artikel 22
Verrekenings- en betalingssystemen
De ECB en de nationale centrale banken zijn gerechtigd faciliteiten ter beschikking te stellen en de ECB
kan verordeningen vaststellen ter verzekering van doelmatige en deugdelijke verrekenings- enbetalingssystemen binnen de Unie en met andere landen.
Artikel 23
Externe werkzaamheden
De ECB en de nationale centrale banken mogen:
— betrekkingen aangaan met centrale banken en financiële instellingen in andere landen en, waar
passend, met internationale organisaties;
— zowel contant als op termijn alle soorten deviezen en edele metalen kopen en verkopen. Het
begrip deviezen omvat effecten en alle overige activa luidende in de valuta van enig land of inrekeneenheden, ongeacht de vorm waarin zij worden aangehouden;9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/239
— de in dit artikel bedoelde activa aanhouden en beheren;
— alle soorten bancaire transacties verrichten met derde landen en internationale organisaties,
waaronder mede begrepen het verstrekken en opnemen van leningen.
Artikel 24
Overige werkzaamheden
Naast de uit hun taken voortvloeiende werkzaamheden, mogen de ECB en de nationale centrale
banken werkzaamheden verrichten voor eigen administratieve doeleinden en ten behoeve van hunpersoneel.
HOOFDSTUK V
BEDRIJFSECONOMISCH TOEZICHT
Artikel 25
Bedrijfseconomisch toezicht
25.1. De ECB kan adviezen uitbrengen aan en worden geraadpleegd door de Raad, de Commissie
en de bevoegde autoriteiten van de lidstaten omtrent de reikwijdte en de tenuitvoerlegging van de
wetgeving van de Unie met betrekking tot het bedrijfseconomisch toezicht op kredietinstellingen en destabiliteit van het financiële stelsel.
25.2. Overeenkomstig een verordening van de Raad krachtens artikel 127, lid 6, van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie, kan de ECB specifieke taken vervullen betreffende het
beleid op het gebied van het bedrijfseconomisch toezicht op kredietinstellingen en andere financiëleinstellingen, met uitzondering van verzekeringsondernemingen.
HOOFDSTUK VI
FINANCIËLE BEPALINGEN OMTRENT HET ESCB
Artikel 26
Financiële rekeningen
26.1. Het boekjaar van de ECB en de nationale centrale banken begint op de eerste dag van januari
en eindigt op de laatste dag van december.
26.2. De jaarrekening van de ECB wordt door de directie opgesteld in overeenstemming met de
door de Raad van bestuur vastgelegde grondslagen. De jaarrekening wordt door de Raad van bestuurvastgesteld en vervolgens gepubliceerd.
26.3. Voor analytische en operationele doeleinden stelt de directie een geconsolideerde balans van
het ESCB op, welke de van het ESCB deel uitmakende activa en passiva van de nationale centralebanken omvat.C 115/240 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
26.4. Voor de toepassing van dit artikel stelt de Raad van bestuur de nodige regels vast ter
standaardisatie van de financiële administratie en verslaglegging van de door de nationale centrale
banken uitgevoerde werkzaamheden.
Artikel 27
Accountantscontrole
27.1. De rekeningen van de ECB en de nationale centrale banken worden gecontroleerd door
onafhankelijke externe accountants die op aanbeveling van de Raad van bestuur zijn aanvaard door deRaad. De accountants zijn zonder voorbehoud bevoegd alle boeken en rekeningen van de ECB en denationale centrale banken te onderzoeken en volledig te worden geïnformeerd over hun verrichtingen.
27.2. De bepalingen van artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
zijn uitsluitend van toepassing op een doelmatigheidscontrole van de ECB.
Artikel 28
Kapitaal van de ECB
28.1. Het kapitaal van de ECB bedraagt 5000 miljoen EUR. Het kapitaal kan worden verhoogd
met bedragen die worden bepaald door de Raad van bestuur met de gekwalificeerde meerderheid vanstemmen die is voorgeschreven in artikel 10.3, binnen de grenzen en onder de voorwaarden die doorde Raad volgens de procedure van artikel 41 worden vastgesteld.
28.2. De enige inschrijvers op het kapitaal van de ECB en de enige aandeelhouders van de ECB zijn
de nationale centrale banken. De inschrijving op het kapitaal geschiedt volgens de overeenkomstigartikel 29 vastgestelde sleutel.
28.3. De Raad van bestuur bepaalt met de in artikel 10.3 voorgeschreven gekwalificeerde
meerderheid van stemmen in hoeverre en in welke vorm het kapitaal moet worden gestort.
28.4. Onder voorbehoud van artikel 28.5 mogen de aandelen van de nationale centrale banken in
het geplaatste kapitaal van de ECB niet worden overgedragen, verpand of in beslag genomen.
28.5. Indien de in artikel 29 genoemde sleutel wordt aangepast, dragen de nationale centrale
banken onderling aandelen in het kapitaal over in die mate dat de verdeling van de aandelen
overeenkomt met de aangepaste sleutel. De Raad van bestuur stelt de modaliteiten en voorwaardenvoor een dergelijke overdracht vast.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/241
Artikel 29
Verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal
29.1. De verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal van de ECB, die voor het eerst is
vastgesteld in 1998, bij de oprichting van het ESCB, wordt vastgesteld door aan elke nationale centralebank een weging in deze sleutel toe te kennen die gelijk is aan de som van:
— 50 % van het aandeel van de lidstaat in kwestie in de bevolking van de Unie tijdens het voorlaatste
jaar voorafgaand aan de oprichting van het ESCB;
— 50 % van het aandeel van de lidstaat in kwestie in het bruto binnenlands product van de Unie
tegen marktprijzen, als vastgesteld tijdens de vijf jaar voorafgaande aan het voorlaatste jaar vóórde oprichting van het ESCB.
De percentages worden naar onder of naar boven afgerond op het kleinste veelvoud van 0,0001 %.29.2. De voor de toepassing van dit artikel benodigde statistieken worden, overeenkomstig de
door de Raad volgens de procedure van artikel 41 vastgestelde regels, verstrekt door de Commissie.
29.3. De aan de nationale centrale banken toegekende wegingen worden na de oprichting van het
ESCB om de vijf jaar aangepast naar analogie van de bepalingen van artikel 29.1. De aangepaste sleutelgeldt met ingang van de eerste dag van het daaropvolgende jaar.
29.4. De Raad van bestuur treft alle andere maatregelen die voor de toepassing van dit artikel
nodig zijn.
Artikel 30
Overdracht van externe reserves aan de ECB
30.1. Onverminderd artikel 28 wordt de ECB door de nationale centrale banken tot een bedrag
van 50000 miljoen euro gedoteerd met externe reserves, uitgezonderd valuta's van de lidstaten, euro's,reserveposities in het IMF en bijzondere trekkingsrechten. De Raad van bestuur besluit omtrent het
door de ECB na haar oprichting op te roepen deel en de op latere tijdstippen op te roepen bedragen. De
ECB is ten volle gerechtigd om de aan haar overgedragen externe reserves aan te houden en te beherenen voor de in deze statuten omschreven doeleinden te gebruiken.
30.2. De bijdragen van iedere nationale centrale bank worden vastgesteld in verhouding tot haar
aandeel in het geplaatste kapitaal van de ECB.
30.3. Aan iedere nationale centrale bank wordt door de ECB een vordering toegekend ter grootte
van haar bijdrage. De Raad van bestuur bepaalt de denominatie en de rentevergoeding van dergelijkevorderingen.
30.4. Verdere stortingen van externe reserves boven de in artikel 30.1 gestelde grens kunnen,
overeenkomstig artikel 30.2, door de ECB worden opgeroepen, binnen de grenzen en onder devoorwaarden die door de Raad volgens de procedure van artikel 41 worden vastgesteld.C 115/242 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
30.5. De ECB is gemachtigd reserveposities in het IMF en bijzondere trekkingsrechten aan te
houden en te beheren, en te voorzien in het poolen van deze activa.
30.6. De Raad van bestuur treft alle andere maatregelen die voor de toepassing van dit artikel
nodig zijn.
Artikel 31
Door nationale centrale banken aangehouden externe reserves
31.1. Het is de nationale centrale banken toegestaan transacties te verrichten ter voldoening aan
hun verplichtingen jegens internationale organisaties overeenkomstig artikel 23.
31.2. Alle overige transacties in externe reserves die nog door de nationale centrale banken
worden aangehouden na de overdrachten bedoeld in artikel 30, en transacties van lidstaten met hun
werksaldi in buitenlandse valuta's behoeven, boven een in het kader van artikel 31.3 vast te stellengrens, de goedkeuring van de ECB teneinde overeenstemming met het wisselkoersbeleid en hetmonetair beleid van de Unie te verzekeren.
31.3. De Raad van bestuur vaardigt richtsnoeren uit teneinde dergelijke transacties te
vergemakkelijken.
Artikel 32
Toedeling van monetaire inkomsten van de nationale centrale banken
32.1. De inkomsten die de nationale centrale banken bij de uitoefening van de monetaire
beleidstaken van het ESCB verkrijgen (hierna „monetaire inkomsten” te noemen) worden aan het einde
van elk boekjaar volgens de onderstaande bepalingen toegedeeld.
32.2. De monetaire inkomsten van elke nationale centrale bank zijn gelijk aan de jaarinkomsten
die zij verkrijgt uit de activa die worden aangehouden als tegenwaarde voor de in omloop zijnde
bankbiljetten en de verplichtingen jegens kredietinstellingen uit hoofde van deposito's. Deze activaworden door de nationale centrale banken geoormerkt volgens door de Raad van bestuur vast te stellenrichtsnoeren.
32.3. Indien de Raad van bestuur na de invoering van de euro van oordeel is dat de balansindeling
van de nationale centrale banken de toepassing van artikel 32.2 niet mogelijk maakt, kan hij met
gewone meerderheid van stemmen besluiten dat de monetaire inkomsten, in afwijking van artikel 32.2,
gedurende een periode van ten hoogste vijf jaar volgens een alternatieve methode worden bepaald.
32.4. Op het bedrag van de monetaire inkomsten van elke nationale centrale bank worden de
rentelasten in mindering gebracht die door de betrokken centrale bank zijn betaald over deverplichtingen jegens kredietinstellingen uit hoofde van deposito's overeenkomstig artikel 19.
De Raad van bestuur kan besluiten dat de nationale centrale banken worden vergoed voor de in
verband met de uitgifte van bankbiljetten gemaakte kosten of, in uitzonderlijke omstandigheden, voor
specifieke verliezen in verband met de monetaire beleidsoperaties die voor het ESCB zijn verricht. De
vergoeding geschiedt in een door de Raad van bestuur passend geachte vorm; deze bedragen kunnenmet de monetaire inkomsten van de nationale centrale banken worden verrekend.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/243
32.5. De som van de monetaire inkomsten van de nationale centrale banken wordt aan de
nationale centrale banken toegedeeld naar rato van hun gestorte aandeel in het kapitaal van de ECB,
behoudens een eventueel besluit van de Raad van bestuur overeenkomstig artikel 33.2.
32.6. De verrekening en de afwikkeling van de saldi afkomstig van de toedeling van de monetaire
inkomsten worden door de ECB verricht overeenkomstig de door de Raad van bestuur vastgestelderichtsnoeren.
32.7. De Raad van bestuur treft alle andere maatregelen die voor de toepassing van dit artikel
nodig zijn.
Artikel 33
Toedeling van nettowinst en verlies van de ECB
33.1. De nettowinst van de ECB wordt in de onderstaande volgorde overgedragen:
a) een door de Raad van bestuur vast te stellen bedrag, dat niet meer dan 20 % van de nettowinst
mag bedragen, wordt naar het algemeen reservefonds overgedragen tot een maximum van 100 %van het kapitaal;
b) de resterende nettowinst wordt onder de aandeelhouders van de ECB verdeeld naar rato van hun
gestorte aandelen.
33.2. In geval van een verlies van de ECB wordt het tekort gedekt uit het algemeen reservefonds
van de ECB en, indien nodig, bij besluit van de Raad van bestuur, door de monetaire inkomsten van hetbetrokken boekjaar, naar rato en tot beloop van de bedragen die overeenkomstig artikel 32.5 aan denationale centrale banken zijn toegedeeld.
HOOFDSTUK VII
ALGEMENE BEPALINGEN
Artikel 34
Regelgevende bevoegdheden
34.1. Overeenkomstig artikel 132 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
zal de ECB:
— verordeningen vaststellen voor zover nodig voor de uitvoering van de taken omschreven in
artikel 3.1, eerste streepje, artikel 19.1, artikel 22 of artikel 25.2, alsmede in de gevallen dieworden bepaald in de in artikel 41 bedoelde besluiten van de Raad;
— de besluiten vaststellen die nodig zijn voor de uitvoering van de bij de Verdragen en de statuten
aan het ESCB opgedragen taken;
— aanbevelingen doen en adviezen uitbrengen.
34.2. De ECB kan besluiten haar besluiten, aanbevelingen en adviezen openbaar te maken.C 115/244 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
34.3. Binnen de grenzen en onder de voorwaarden die door de Raad volgens de procedure van
artikel 41 van de statuten worden vastgesteld, is de ECB gerechtigd om ondernemingen boeten en
dwangsommen op te leggen bij niet-naleving van de verplichtingen krachtens haar verordeningen en
besluiten.
Artikel 35
Toetsing door de rechter en aanverwante aangelegenheden
35.1. De handelingen en nalatigheden van de ECB zijn onderworpen aan toetsing en uitlegging
door het Hof van Justitie van de Europese Unie in de gevallen en onder de voorwaarden vastgesteld inde Verdragen. De ECB kan gerechtelijke procedures aanspannen in de gevallen en onder devoorwaarden vastgesteld in de Verdragen.
35.2. Geschillen tussen de ECB, enerzijds, en haar crediteuren, debiteuren of andere personen,
anderzijds, worden beslecht door de bevoegde nationale rechters, tenzij het Hof van Justitie van de
Europese Unie bevoegd is om uitspraak te doen.
35.3. De ECB is onderworpen aan de in artikel 340 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie omschreven aansprakelijkheidsregeling. De nationale centrale banken zijn aansprakelijkvolgens hun onderscheiden nationale wetgevingen.
35.4. Het Hof van Justitie van de Europese Unie is bevoegd uitspraak te doen krachtens een
arbitragebeding vervat in een door of namens de ECB gesloten publiekrechtelijke of privaatrechtelijkeovereenkomst.
35.5. Het besluit van de ECB om een procedure bij het Hof van Justitie van de Europese Unie in te
stellen, wordt door de Raad van bestuur genomen.
35.6. Het Hof van Justitie van de Europese Unie is bevoegd uitspraak te doen in geschillen
betreffende de nakoming door de nationale centrale banken van de verplichtingen die voor hen uit de
Verdragen en uit deze statuten voortvloeien. Indien de ECB van oordeel is dat een nationale centrale
bank een van de krachtens deze statuten op haar rustende verplichtingen niet is nagekomen, brengt zijdienaangaande een met redenen omkleed advies uit na de betrokken nationale centrale bank in degelegenheid te hebben gesteld haar opmerkingen te maken. Indien de betrokken nationale centralebank dit advies niet binnen de door de ECB gestelde termijn opvolgt, kan de ECB de zaak aanhangigmaken bij het Hof van Justitie van de Europese Unie.
Artikel 36
Personeel
36.1. De Raad van bestuur stelt op voorstel van de directie de arbeidsvoorwaarden van het
personeel van de ECB vast.
36.2. Het Hof van Justitie van de Europese Unie is, binnen de grenzen en onder de voorwaarden
die zijn vastgesteld in de arbeidsvoorwaarden, bevoegd ter zake van geschillen tussen de ECB en haarpersoneelsleden.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/245
Artikel 37 (oud artikel 38)
Beroepsgeheim
37.1. Leden van de bestuursorganen en personeelsleden van de ECB en de nationale centrale
banken zijn gehouden, ook na beëindiging van hun taken, inlichtingen die naar hun aard onder degeheimhoudingsplicht vallen, niet openbaar te maken.
37.2. Personen die toegang hebben tot gegevens welke vallen onder wetgeving van de Unie
waarbij een geheimhoudingsplicht wordt opgelegd, zijn aan die wetgeving onderworpen.
Artikel 38
(oud artikel 39)
Tekenbevoegdheid
De ECB wordt tegenover derden in rechte verbonden door de president of door twee leden van de
directie of door de handtekeningen van twee personeelsleden van de ECB die door de president naar
behoren zijn gemachtigd om namens de ECB te tekenen.
Artikel 39 (oud artikel 40)
Voorrechten en immuniteiten
De ECB geniet op het grondgebied van de lidstaten de voorrechten en immuniteiten die nodig zijn voor
de vervulling van haar taken, overeenkomstig de bepalingen van het Protocol betreffende devoorrechten en immuniteiten van de Europese Unie.
HOOFDSTUK VIII
WIJZIGING VAN DE STATUTEN EN AANVULLENDE WETGEVING
Artikel 40 (oud artikel 41)
Vereenvoudigde wijzigingsprocedure
40.1. Overeenkomstig artikel 129, lid 5, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese
Unie kunnen de artikelen 5.1, 5.2, 5.3, 17, 18, 19.1, 22, 23, 24, 26, 32.2, 32.3, 32.4, 32.6, 33.1 a)en 36 door het Europees Parlement en de Raad volgens de gewone wetgevingsprocedure, hetzij opaanbeveling van de ECB en na raadpleging van de Commissie, hetzij op voorstel van de Commissie en
na raadpleging van de ECB, worden gewijzigd.
40.2. Artikel 10.2 kan bij besluit van de Europese Raad, met eenparigheid van stemmen, hetzij op
aanbeveling van de Europese Centrale Bank en na raadpleging van het Europees Parlement en de
Commissie, hetzij op aanbeveling van de Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement en
de Europese Centrale Bank, worden gewijzigd. De wijzigingen treden pas in werking nadat zij door delidstaten overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen zijn goedgekeurd.C 115/246 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
40.3. Tot een aanbeveling van de ECB uit hoofde van dit artikel dient in de Raad van bestuur met
eenparigheid van stemmen te worden besloten.
Artikel 41 (oud artikel 42)
Aanvullende wetgeving
Overeenkomstig artikel 129, lid 6, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie stelt
de Raad, hetzij op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement en deECB, hetzij op aanbeveling van de ECB en na raadpleging van het Europees Parlement en deCommissie, de in de artikelen 4, 5.4, 19.2, 20, 28.1, 29.2, 30.4 en 34.3 bedoelde bepalingen vast.
HOOFDSTUK IX
OVERGANGSBEPALINGEN EN ANDERE BEPALINGEN VOOR HET ESCB
Artikel 42 (oud artikel 43)
Algemene bepalingen
42.1. Een derogatie als bedoeld in artikel 139 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie, brengt mee dat voor de betrokken lidstaat uit de volgende artikelen van deze statutengeen rechten of verplichtingen voortvloeien: 3, 6, 9.2, 12.1, 14.3, 16, 18, 19, 20, 22, 23, 26.2, 27, 30,31, 32, 33, 34 en 49.
42.2. De centrale banken van de lidstaten met een derogatie als bedoeld in artikel 139 van dat
Verdrag behouden hun bevoegdheden op het gebied van het monetair beleid overeenkomstig denationale wetgeving.
42.3. Overeenkomstig artikel 139 van dat Verdrag wordt lidstaten gelezen als lidstaten die de euro
als munt hebben in de volgende artikelen van deze statuten: 3, 11.2 en 19.
42.4. Nationale centrale banken wordt gelezen als centrale banken van de lidstaten die de euro als
munt hebben in de volgende artikelen van deze statuten: 9.2, 10.2, 10.3, 12.1, 16, 17, 18, 22, 23, 27,
30, 31, 32, 33.2 en 49.
42.5. Aandeelhouders wordt gelezen als centrale banken van de lidstaten die de euro als munt
hebben in artikel 10.3 en artikel 33.1.
42.6. Het geplaatste kapitaal van de ECB wordt gelezen als het kapitaal van de ECB dat is geplaatst
bij de centrale banken van de lidstaten die de euro als munt hebben in artikel 10.3 en artikel 30.2.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/247
Artikel 43 (oud artikel 44)
Overgangstaken van de ECB
De ECB neemt de voormalige taken van het EMI bedoeld in artikel 141, lid 2, van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie over die na de invoering van de euro wegens dederogaties van een of meer lidstaten nog moeten worden vervuld.
De ECB verstrekt advies bij de voorbereiding van het intrekken van de derogaties bedoeld in artikel 140
van dat Verdrag.
Artikel 44
(oud artikel 45)
De Algemene Raad van de ECB
44.1. Onverminderd artikel 129, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese
Unie, wordt de Algemene Raad opgericht als derde besluitvormend orgaan van de ECB.
44.2. De Algemene Raad bestaat uit de president en de vice-president van de ECB en de
presidenten van de nationale centrale banken. De overige leden van de directie mogen zonder
stemrecht deelnemen aan vergaderingen van de Algemene Raad.
44.3. De verantwoordelijkheden van de Algemene Raad zijn volledig opgesomd in artikel 46.
Artikel 45 (oud artikel 46)
Reglement van orde van de Algemene Raad
45.1. De president of bij diens afwezigheid, de vice-president van de ECB zit de vergaderingen van
de Algemene Raad van de ECB voor.
45.2. De voorzitter van de Raad en een lid van de Commissie mogen zonder stemrecht deelnemen
aan vergaderingen van de Algemene Raad.
45.3. De president bereidt de vergaderingen van de Algemene Raad voor.
45.4. In afwijking van artikel 12.3 neemt de Algemene Raad zijn reglement van orde aan.
45.5. Het secretariaat van de Algemene Raad wordt verzorgd door de ECB.
Artikel 46 (oud artikel 47)
Verantwoordelijkheden van de Algemene Raad
46.1. De Algemene Raad
— voert de in artikel 43 bedoelde taken uit;
— verleent medewerking aan de adviesfuncties bedoeld in artikel 4 en artikel 25.1.C 115/248 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
46.2. De Algemene Raad verleent medewerking aan:
— het verzamelen van statistische gegevens als bedoeld in artikel 5;
— de rapportageactiviteiten van de ECB als bedoeld in artikel 15;
— het opstellen van de regels bedoeld in artikel 26.4, die nodig zijn voor de toepassing van
artikel 26;
— het treffen van alle andere maatregelen bedoeld in artikel 29.4, die nodig zijn voor de toepassing
van artikel 29;
— het vaststellen van de arbeidsvoorwaarden van het personeel van de ECB bedoeld in artikel 36.
46.3. De Algemene Raad verleent medewerking aan de nodige voorbereidingen voor het
onherroepelijk vaststellen van de wisselkoersen van de valuta’s van de lidstaten met een derogatie tenopzichte van de euro, bedoeld in artikel 140, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie.
46.4. De Algemene Raad wordt door de president van de ECB in kennis gesteld van de besluiten
van de Raad van bestuur.
Artikel 47
(oud artikel 48)
Overgangsbepalingen voor het kapitaal van de ECB
Overeenkomstig artikel 29.1 wordt aan elke nationale centrale bank een weging toegekend in de sleutel
voor inschrijving op het kapitaal van de ECB. In afwijking van artikel 28.3 storten de centrale bankenvan de lidstaten met een derogatie het kapitaal waarop zij hebben ingeschreven niet, tenzij deAlgemene Raad met een gekwalificeerde meerderheid die ten minste twee derde van het geplaatstekapitaal van de ECB en ten minste de helft van de aandeelhouders vertegenwoordigt, besluit dat eenminimaal percentage moet worden gestort als bijdrage aan de bedrijfskosten van de ECB.
Artikel 48
(oud artikel 49)
Latere storting van kapitaal, reserves en voorzieningen van de ECB
48.1. De centrale bank van een lidstaat waarvan de derogatie is ingetrokken, stort haar aandeel in
het kapitaal van de ECB ten belope van hetzelfde percentage als de andere centrale banken van delidstaten die de euro als munt hebben en draagt overeenkomstig artikel 30.1 externe reserves aan deECB over. Het over te dragen bedrag wordt bepaald door de Euro-waarde tegen lopende wisselkoersen
van de reeds overeenkomstig artikel 30.1 aan de ECB overgedragen externe reserves te
vermenigvuldigen met de ratio tussen het aantal aandelen waarop de betrokken nationale centralebank heeft ingeschreven en het aantal aandelen dat de andere nationale centrale banken al hebbenvolgestort.
48.2. Behalve de storting die overeenkomstig artikel 48.1 moet worden verricht, draagt de
betrokken centrale bank bij tot de reserves van de ECB, tot de voorzieningen die met reserves zijn
gelijkgesteld, en tot het bedrag dat nog moet worden toegerekend aan de reserves en voorzieningenovereenkomstig het saldo van de winst- en verliesrekening per 31 december van het jaar voorafgaand9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/249
aan de intrekking van de derogatie. De verschuldigde bijdrage wordt bepaald door het bedrag van de
reserves, als hierboven omschreven en als voorkomend op de goedgekeurde balans van de ECB, te
vermenigvuldigen met de ratio tussen het aantal aandelen waarop de betrokken centrale bank heeft
ingeschreven en het aantal aandelen dat de andere centrale banken al hebben volgestort.
48.3. Zodra één of meer landen lidstaat worden en hun respectieve nationale centrale banken deel
gaan uitmaken van het ESCB, worden het geplaatste kapitaal van de ECB en het plafond voor de externereserves welke aan de ECB mogen worden overgedragen, automatisch verhoogd. De verhoging wordtbepaald door de op dat ogenblik geldende bedragen te vermenigvuldigen met de ratio tussen de
weging, in het kader van de uitgebreide verdeelsleutel voor de inschrijving op het kapitaal, van de
toetredende nationale centrale banken in kwestie enerzijds en die van de nationale centrale banken diereeds deel uitmaken van het ESCB anderzijds. De weging van elke nationale centrale bank in dekapitaalsleutel wordt berekend naar analogie van artikel 29, lid 1, en in overeenstemming metartikel 29, lid 2. De referentieperioden voor de statische gegevens zijn gelijk aan die welke zijntoegepast voor de laatste vijfjaarlijkse aanpassing van de wegingen krachtens artikel 29, lid 3.
Artikel 49
(oud artikel 52)
Inwisseling van bankbiljetten in valuta's van de lidstaten
Na de onherroepelijke vaststelling van de wisselkoersen overeenkomstig artikel 140, lid 3, van het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, treft de Raad van bestuur de noodzakelijke
maatregelen om te verzekeren dat bankbiljetten luidende in valuta's met onherroepelijk vastgesteldewisselkoersen door de nationale centrale banken worden ingewisseld tegen hun respectieve pari-waarden.
Artikel 50
(oud artikel 53)
Toepasselijkheid van de overgangsbepalingen
Indien en zolang er nog lidstaten zijn met een derogatie, zijn de artikelen 42 tot en met 47 van
toepassing.C 115/250 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 5)
BETREFFENDE DE STATUTEN VAN
DE EUROPESE INVESTERINGSBANK
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
WENSENDE , de in artikel 308 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie bedoelde
statuten van de Europese Investeringsbank vast te stellen,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie zijn gehecht:
Artikel 1
De Europese Investeringsbank welke bij artikel 308 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie is ingesteld, hierna te noemen „de Bank”, wordt opgericht, oefent haar functies uit en
verricht haar werkzaamheden overeenkomstig de bepalingen van dat Verdrag en van deze statuten.
Artikel 2
De taak van de Bank is in artikel 309 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
omschreven.
Artikel 3
Overeenkomstig artikel 308 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie zijn de
lidstaten de leden van de Bank.
Artikel 4
1. Het kapitaal van de Bank bedraagt 164 808 169 000 EUR, waarin door de lidstaten voor de
volgende bedragen wordt deelgenomen:
Duitsland 26 649 532 500
Frankrijk 26 649 532 500Italië 26 649 532 500
Verenigd Koninkrijk 26 649 532 500
Spanje 15 989 719 500België 7 387 065 000Nederland 7 387 065 000Zweden 4 900 585 500
Denemarken 3 740 283 000
Oostenrijk 3 666 973 500Polen 3 411 263 500Finland 2 106 816 0009.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/251
Griekenland 2 003 725 500
Portugal 1 291 287 000
Tsjechië 1 258 785 500Hongarije 1 190 868 500
Ierland 935 070 000
Roemenië 863 514 500Slowakije 428 490 500Slovenië 397 815 000
Bulgarije 290 917 500
Litouwen 249 617 500Luxemburg 187 015 500
Cyprus 183 382 000
Letland 152 335 000Estland 117 640 000Malta 69 804 000
De lidstaten zijn ten hoogste aansprakelijk tot het nog niet gestorte bedrag van hun aandeel in het
geplaatste kapitaal.
2. De toelating van een nieuw lid brengt verhoging van het geplaatste kapitaal mede,
overeenkomende met de inbreng van het nieuwe lid.
3. De Raad van gouverneurs kan met eenparigheid van stemmen tot een verhoging van het
geplaatste kapitaal besluiten.
4. Het aandeel der leden in het geplaatste kapitaal kan gecedeerd noch verpand worden en is niet
vatbaar voor beslag.
Artikel 5
1. Het geplaatste kapitaal wordt door de lidstaten gestort ten belope van gemiddeld 5 % van de in
artikel 4, lid 1, omschreven bedragen.
2. In geval van verhoging van het geplaatste kapitaal, stelt de Raad van gouverneurs met
eenparigheid van stemmen het percentage vast dat moet worden gestort alsmede de wijze van storting.Storting in contanten geschiedt uitsluitend in euro.
3. De Raad van bewind kan de storting van het resterende deel van het geplaatste kapitaal
verlangen, voor zover dit noodzakelijk is om aan de verplichtingen van de Bank te voldoen.
Storting geschiedt door elke lidstaat in verhouding tot zijn aandeel in het geplaatste kapitaal.C 115/252 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 6
(oud artikel 8)
De Bank wordt bestuurd en beheerd door een Raad van gouverneurs, een Raad van bewind en een
directie.
Artikel 7
(oud artikel 9)
1. De Raad van gouverneurs bestaat uit de door de lidstaten aangewezen ministers.
2. De Raad van gouverneurs stelt de algemene richtlijnen vast met betrekking tot de kredietpolitiek
van de Bank, overeenkomstig de doelstellingen van de Unie.
Hij ziet erop toe dat deze richtlijnen worden opgevolgd.3. Bovendien geldt voor de Raad van gouverneurs het volgende:a) hij besluit tot verhoging van het geplaatste kapitaal in overeenstemming met artikel 4, lid 3, en
met artikel 5, lid 2;
b) hij stelt, ter fine van artikel 9, lid 1, vast volgens welke beginselen financieringsverrichtingen door
de Bank in het kader van haar taak geschieden;
c) hij oefent de bevoegdheden uit welke in de artikelen 9 en 11 voor de benoeming en het
ambtshalve ontslaan der leden van de Raad van bewind en van de directie, alsmede in artikel 11,lid 1, tweede alinea, zijn genoemd;
d) hij besluit overeenkomstig artikel 16, lid 1, tot financiering van investeringsverrichtingen die
geheel of gedeeltelijk buiten het grondgebied van de lidstaten zullen worden gedaan;
e) hij keurt het door de Raad van bewind opgestelde jaarverslag goed;f) hij keurt de jaarbalans alsmede de winst- en verliesrekening goed;g) hij oefent de overige op grond van deze statuten verleende bevoegdheden uit;h) hij keurt het reglement van orde van de Bank goed.4. De Raad van gouverneurs is bevoegd om met eenparigheid van stemmen, in het kader van het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en van deze statuten, alle besluiten te nemen met
betrekking tot de schorsing van de werkzaamheden van de Bank en met betrekking tot haar eventueleliquidatie.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/253
Artikel 8
(oud artikel 10)
Voor zover in deze statuten niet anders is bepaald, worden de besluiten van de Raad van gouverneurs
met meerderheid van de stemmen zijner leden genomen. Deze meerderheid moet ten minste 50 % van
het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen.
Een gekwalificeerde meerderheid wordt gevormd door achttien stemmen en 68 % van het geplaatste
kapitaal.
Onthouding door aanwezige of vertegenwoordigde leden vormt geen beletsel voor de vaststelling van
besluiten die eenparigheid van stemmen vereisen.
Artikel 9
(oud artikel 11)
1. De Raad van bewind beslist over financieringen, met name in de vorm van kredieten en
garanties, en over het aangaan van leningen; hij stelt de rentevoet vast voor de door de Bank verstrekteleningen alsmede de provisies en overige verplichtingen. Hij kan op grond van een met gekwalificeerdemeerderheid van stemmen genomen besluit, bepaalde bevoegdheden aan het directiecomité delegeren.Hij bepaalt onder welke voorwaarden en op welke wijze deze delegatie geschiedt en ziet toe op de
uitvoering ervan.
De Raad van bewind ziet toe op een goed bestuur van de Bank en zorgt ervoor dat het beheer van de
Bank plaatsvindt in overeenstemming met de bepalingen van de Verdragen en de statuten en dealgemene richtlijnen welke door de Raad van gouverneurs worden vastgesteld.
Na het boekjaar brengt hij verslag uit aan de Raad van gouverneurs en maakt dit verslag na
goedkeuring bekend.
2. De Raad van bewind bestaat uit achtentwintig bewindvoerders en achttien plaatsvervangers.De bewindvoerders worden voor de tijd van vijf jaar door de Raad van gouverneurs benoemd; door
elke lidstaat en door de Commissie wordt een bewindvoerder aangewezen.
De plaatsvervangers worden voor een tijdvak van vijf jaar door de Raad van gouverneurs benoemd, en
wel als volgt:
— twee plaatsvervangers aangewezen door de Bondsrepubliek Duitsland,
— twee plaatsvervangers aangewezen door de Franse Republiek,
— twee plaatsvervangers aangewezen door de Italiaanse Republiek,
— twee plaatsvervangers aangewezen door het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-
Ierland,
— een plaatsvervanger aangewezen in onderlinge overeenstemming door het Koninkrijk Spanje en
de Portugese Republiek,C 115/254 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
— een plaatsvervanger aangewezen in onderlinge overeenstemming door het Koninkrijk België, het
Groothertogdom Luxemburg en het Koninkrijk der Nederlanden,
— twee plaatsvervangers aangewezen in onderlinge overeenstemming door het Koninkrijk
Denemarken, de Helleense Republiek, Ierland en Roemenië,
— twee plaatsvervangers aangewezen in onderlinge overeenstemming door de Republiek Estland, de
Republiek Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Oostenrijk, de Republiek Finland en het
Koninkrijk Zweden,
— drie plaatsvervangers aangewezen in onderlinge overeenstemming door de Republiek Bulgarije, de
Tsjechische Republiek, de Republiek Cyprus, de Republiek Hongarije, de Republiek Malta, de
Republiek Polen, de Republiek Slovenië, de Slowaakse Republiek,
— een plaatsvervanger aangewezen door de Commissie.
De Raad van bewind coöpteert zes deskundigen zonder stemrecht: drie als lid en drie als
plaatsvervanger.
De bewindvoerders en de plaatsvervangers zijn herbenoembaar.
Het reglement van orde bevat de nadere regels inzake deelneming aan de vergaderingen van de Raad
van bewind alsmede de voorschriften betreffende de plaatsvervangers en de gecoöpteerde leden.
De president of, bij ontstentenis, een van de vice-presidenten van de directie oefent het voorzitterschap
uit van de Raad van bewind, zonder aan de stemming deel te nemen.
Als leden van de Raad van bewind worden gekozen personen die alle waarborgen bieden voor
onafhankelijkheid en bekwaamheid. Zij zijn slechts aan de Bank verantwoording schuldig.
3. Een bewindvoerder kan slechts dan door de Raad van gouverneurs, welke ter zake met
gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluit, ambtshalve worden ontslagen, indien hij niet meer
voldoet aan de voorwaarden welke voor de uitoefening van zijn functie zijn gesteld.
Ingeval het jaarverslag niet wordt goedgekeurd, treedt de Raad van bewind af.
4. Indien er ten gevolge van overlijden of van vrijwillig, ambtshalve of collectief ontslag een
vacature ontstaat, wordt tot vervanging overgegaan overeenkomstig de in lid 2 vastgestelde
voorschriften. Behalve bij algehele vernieuwing, worden de leden voor de verdere duur van hunmandaat vervangen.
5. De Raad van gouverneurs stelt de vergoeding vast voor de leden van de Raad van bewind. Hij
bepaalt welke functie eventueel onverenigbaar is met die van bewindvoerder en van plaatsvervanger.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/255
Artikel 10
(oud artikel 12)
1. Elke bewindvoerder beschikt in de Raad van bewind over één stem. Hij kan zijn stem in alle
gevallen overeenkomstig in het reglement van orde van de Bank vast te stellen regels delegeren.
2. Voor zover in deze statuten niet anders is bepaald, worden de besluiten van de Raad van bewind
genomen door ten minste eenderde (1/3) van de stemgerechtigde leden die ten minste vijftig procent(50 %) van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen. Voor de gekwalificeerde meerderheid zijnachttien (18) eensluidende stemmen vereist en achtenzestig procent (68 %) van het geplaatste kapitaal.Het reglement van orde van de Bank stelt het quorum vast dat voor het nemen van rechtsgeldige
besluiten in de Raad van bewind is vereist.
Artikel 11
(oud artikel 13)
1. De directie bestaat uit een president en acht vice-presidenten, die voor de tijd van zes jaar door
de Raad van gouverneurs op voorstel van de Raad van bewind worden benoemd. Zij zijn
herbenoembaar.
De Raad van gouverneurs kan met eenparigheid van stemmen het aantal leden van de directie wijzigen.
2. Op voorstel van de Raad van bewind, met gekwalificeerde meerderheid van stemmen tot stand
gekomen, kan de Raad van gouverneurs, eveneens met gekwalificeerde meerderheid van stemmen,besluiten, de leden van de directie ambtshalve te ontslaan.
3. De directie behandelt de lopende zaken van de Bank, onder leiding van de president en onder
toezicht van de Raad van bewind.
Zij bereidt de besluiten van de Raad van bewind voor, met name wat betreft het aangaan van leningen
en het verlenen van financieringen, met name in de vorm van kredieten en garanties, en zorgt voor de
uitvoering van die besluiten.
4. De adviezen inzake plannen voor het aangaan van leningen en het verlenen van financiering,
met name in de vorm van kredieten en garanties worden door de directie met meerderheid vanstemmen vastgesteld.
5. De Raad van gouverneurs stelt de vergoeding vast voor de leden van de directie en bepaalt welke
werkzaamheden onverenigbaar zijn met hun ambt.
6. De president of bij ontstentenis, een van de vice-presidenten vertegenwoordigt de Bank in en
buiten rechte.
7. De personeelsleden van de Bank staan onder het gezag van de president. Zij worden door hem
benoemd en ontslagen. Bij de keuze van het personeel dient niet alleen rekening te worden gehouden
met persoonlijke geschiktheid en beroepsbekwaamheid, doch eveneens met een billijke verdeling naar
nationaliteit over de lidstaten. In het reglement van orde wordt bepaald welke instantie bevoegd is debepalingen die op het personeel van toepassing zijn, vast te stellen.C 115/256 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
8. De directie en het personeel van de Bank zijn slechts aan de Bank verantwoording schuldig en
oefenen hun functies in volledige onafhankelijkheid uit.
Artikel 12
(oud artikel 14)
1. Een comité van zes leden, door de Raad van gouverneurs op grond van hun bekwaamheid
benoemd, controleert de activiteiten van de Bank op verenigbaarheid met de beste bancaire praktijkenen is belast met de controle van de rekeningen van de Bank.
2. Het in lid 1 bedoelde comité onderzoekt elk jaar de regelmatigheid van de verrichtingen en van
de boeken van de Bank. Te dien einde controleert het of de verrichtingen van de Bank overeenkomstig
de in deze statuten en in het reglement van orde vastgestelde voorschriften en procedures hebbenplaatsgevonden.
3. Het in lid 1 bedoelde comité verklaart dat de financiële staten, alsmede alle financiële gegevens
die zijn vervat in de door de Raad van bewind opgestelde jaarrekening, zowel aan de actief- als aan de
passiefzijde een trouwe weergave zijn van de financiële situatie van de Bank, alsmede van haar
resultaten en kasstroom over het beschouwde boekjaar.
4. Het reglement van orde bepaalt welke kwalificaties de leden van het in lid 1 bedoelde comité
moeten bezitten, alsmede onder welke voorwaarden en op welke wijze het comité werkt.
Artikel 13
(oud artikel 15)
De Bank onderhoudt de betrekkingen met elke lidstaat door tussenkomst van de door deze
aangewezen autoriteit. Voor de uitvoering van financiële verrichtingen heeft zij toegang tot denationale centrale bank van de betrokken lidstaat of tot andere door die staat gemachtigde financiëleinstellingen.
Artikel 14
(oud artikel 16)
1. De Bank werkt samen met alle internationale organisaties waarvan de werkzaamheden zich
uitstrekken over een terrein dat met het hare overeenkomt.
2. De Bank legt alle contacten welke dienstig zijn voor de samenwerking met de bankinstellingen
en financiële instellingen der landen tot welke zij haar verrichtingen uitstrekt.
Artikel 15
(oud artikel 17)
Op verzoek van een lidstaat of van de Commissie dan wel ambtshalve worden de richtlijnen die door
de Raad van gouverneurs overeenkomstig artikel 7 van deze statuten zijn vastgesteld door hemuitgelegd of aangevuld op dezelfde wijze als waarop zij tot stand zijn gekomen.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/257
Artikel 16
(oud artikel 18)
1. In het kader van de in artikel 309 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
omschreven taak, verleent de Bank financiering, met name in de vorm van kredieten en garanties, aanhaar leden of aan particuliere of openbare ondernemingen ten behoeve van investeringen, teverwezenlijken op het grondgebied van de lidstaten, voor zover uit andere bronnen voortkomendemiddelen niet tegen redelijke voorwaarden beschikbaar zijn.
Nochtans kan de Bank, krachtens een met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op voorstel van
de Raad van bewind genomen besluit van de Raad van gouverneurs, financiering verlenen voorinvesteringen welke geheel of gedeeltelijk buiten het grondgebied van de lidstaten zullen wordenverwezenlijkt.
2. Het verstrekken van leningen wordt zoveel mogelijk ondergeschikt gemaakt aan de inschakeling
van andere financieringsmiddelen.
3. Wanneer een lening wordt toegekend aan een onderneming of een ander lichaam dan een
lidstaat, maakt de Bank het verstrekken van deze lening ondergeschikt hetzij aan een garantie van de
lidstaat op wiens grondgebied de investering zal worden verwezenlijkt, hetzij aan andere voldoende
waarborgen, hetzij aan de financiële soliditeit van de debiteur.
In het kader van de door de Raad van gouverneurs in de zin van artikel 7, lid 3, onder b), vastgestelde
beginselen en indien de verwezenlijking van de projecten bedoeld in artikel 309 van het Verdragbetreffende de werking van de Europese Unie zulks vereist, stelt de Raad van bewind voorts met
gekwalificeerde meerderheid van stemmen de voorwaarden en bijzonderheden vast van elke
financiering met een specifiek risicoprofiel die uit dien hoofde beschouwd wordt als een specialeactiviteit.
4. De Bank kan leningen garanderen die door openbare of particuliere ondernemingen of door
lichamen zijn aangegaan ter verwezenlijking van projecten als bedoeld in artikel 309 van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie.
5. De som van de door de Bank verstrekte uitstaande leningen en garanties, mag 250 % van het
geplaatste kapitaal, van de reserves, van de niet toegewezen voorzieningen, en van het saldo van dewinst- en verliesrekening niet te boven gaan. Het gecumuleerde bedrag van die posten wordt berekendna aftrek van een bedrag dat gelijk is aan het geplaatste kapitaal, al dan niet gestort, uit hoofde van elke
deelneming van de Bank.
Op geen enkel moment mag het bedrag dat is gestort uit hoofde van de deelnemingen door de Bank
meer bedragen dan het totaal van het vrijgemaakte gedeelte van haar kapitaal, van haar reserves, vanhaar niet-toegewezen voorzieningen en van het saldo van de winst- en verliesrekening.
Bij wijze van uitzondering krijgen de speciale activiteiten van de Bank waartoe door de Raad van
gouverneurs en de Raad van bewind wordt besloten overeenkomstig lid 3, een specifieke toewijzing inreserves.
Dit lid is eveneens van toepassing op de geconsolideerde rekeningen van de Bank.
6. De Bank beveiligt zich tegen wisselkoersrisico's door in de lenings- en garantieovereenkomsten
de naar haar mening passende bepalingen op te nemen.C 115/258 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 17
(oud artikel 19)
1. De rentevoet voor door de Bank te verstrekken leningen alsmede de provisie en andere lasten
dienen te worden aangepast aan de op de kapitaalmarkt geldende voorwaarden en zodanig te wordenberekend dat de daaruit voortvloeiende ontvangsten de Bank in staat stellen haar verplichtingen na tekomen, haar kosten en risico's te dekken en overeenkomstig artikel 22 een reservefonds te vormen.
2. De Bank staat geen verlagingen toe van de rentevoet. Ingeval er, gelet op de bijzondere aard van
de te financieren investering, aanleiding bestaat tot verlaging van de rentevoet, kan de belanghebbendelidstaat of een derde instantie rentevergoedingen verlenen, voor zover dit verenigbaar is met de inartikel 107 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie vastgestelde regels.
Artikel 18
(oud artikel 20)
Bij het verstrekken van financiering neemt de Bank de volgende beginselen in acht.
1. Zij waakt ervoor dat haar gelden op de meest rationele wijze in het belang van de Unie worden
aangewend.
Zij kan slechts leningen verstrekken of op te nemen leningen garanderen:a) wanneer rente en aflossing bij investeringen, uitgevoerd door ondernemingen in de productieve
sector in het geval van andere investeringen, zijn gewaarborgd door de exploitatieopbrengsten, of
door een verbintenis aangegaan door de staat waarin de investering wordt uitgevoerd dan wel openigerlei andere wijze;
b) en wanneer de uitvoering van de investering bijdraagt tot een verhoging van de economische
productiviteit in het algemeen en eveneens tot de verwezenlijking van de interne markt.
2. Zij mag op generlei wijze deelnemen in ondernemingen noch een verantwoordelijkheid in het
beleid daarvan op zich nemen, tenzij beveiliging van haar rechten dit als waarborg voor de inning vanhaar schuldvordering vereist.
In het kader van de door de Raad van gouverneurs krachtens artikel 7, lid 3, onder b), vastgestelde
beginselen en indien de verwezenlijking van de projecten bedoeld in artikel 309 van het Verdragbetreffende de werking van de Europese Unie zulks vereist, stelt de Raad van bewind evenwel metgekwalificeerde meerderheid van stemmen de voorwaarden en bijzonderheden van een deelneming inhet kapitaal van een commerciële onderneming vast, in de regel ter aanvulling van een lening of eengarantie, indien zulks nodig is voor de financiering van een investering of van een programma.
3. Zij kan haar schuldvorderingen cederen op de kapitaalmarkt en te dien einde van haar geldnemers
de uitgifte van obligaties of andere effecten verlangen.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/259
4. Noch de Bank noch de lidstaten mogen als voorwaarde stellen dat uitgeleende gelden in een
bepaalde lidstaat moeten worden besteed.
5. Zij kan het verstrekken van leningen afhankelijk stellen van het uitschrijven van internationale
aanbestedingen.
6. Zij financiert noch geheel noch gedeeltelijk een financiering waartegen de lidstaat op wiens
grondgebied de financiering moet worden uitgevoerd, zich verzet.
7. Ter aanvulling van haar kredietverlening kan de Bank zorgen voor technische bijstand volgens de
voorwaarden en bijzonderheden die door de Raad van gouverneurs worden bepaald metgekwalificeerde meerderheid van stemmen en met inachtneming van deze statuten.
Artikel 19
(oud artikel 21)
1. Iedere onderneming of openbaar of privaat lichaam kan rechtstreeks een aanvraag om
financiering tot de Bank richten. Een aanvraag kan ook tot de Bank worden gericht, hetzij door
tussenkomst van de Commissie, hetzij van de lidstaat op wiens grondgebied de investering zal worden
verwezenlijkt.
2. Wanneer de aanvragen door tussenkomst van de Commissie plaatsvinden, worden zij voor
advies voorgelegd aan de lidstaat op wiens grondgebied de investering zal worden uitgevoerd. Wanneerde aanvragen door tussenkomst van de lidstaat plaatsvinden, worden zij voor advies aan de Commissievoorgelegd. Wanneer zij rechtstreeks van een onderneming afkomstig zijn, worden zij aan de
betrokken lidstaat en aan de Commissie voorgelegd.
De betrokken lidstaten en de Commissie dienen hun advies binnen een termijn van ten hoogste twee
maanden te geven; bij gebreke van een antwoord binnen deze termijn, mag de Bank aannemen dattegen het betrokken project geen bezwaren bestaan.
3. De Raad van bewind beslist over financieringsverrichtingen welke hem door de directie worden
voorgelegd.
4. De Directie onderzoekt of de haar voorgelegde lenings- en garantieaanvragen voldoen aan de
bepalingen van deze statuten, met name aan die van de artikelen 16 en 18. Indien de directie zich
uitspreekt voor de financiering, moet zij het desbetreffende voorstel aan de Raad van bewindvoorleggen; zij kan haar gunstig advies afhankelijk stellen van de voorwaarden welke zij als wezenlijkbeschouwt. Indien de directie zich uitspreekt tegen het verstrekken van de financiering, moet zij dedesbetreffende bescheiden, vergezeld van haar advies, voorleggen aan de Raad van bewind.
5. Wanneer de directie een afwijzend advies uitbrengt, kan de Raad van bewind de betrokken
financiering niet dan met eenparigheid van stemmen verstrekken.
6. Wanneer de Commissie een afwijzend advies uitbrengt, kan de Raad van bewind de betrokken
financiering niet dan met eenparigheid van stemmen verstrekken; daarbij onthoudt de bewindvoerderdie na aanwijzing van de Commissie is benoemd, zich van stemming.C 115/260 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
7. Ingeval zowel de directie als de Commissie een afwijzend advies uitbrengen, mag de Raad van
bewind de betrokken financiering niet verstrekken.
8. Indien de bescherming van de rechten en belangen van de Bank een herschikking van een
financieringsverrichting met betrekking tot goedgekeurde investeringen rechtvaardigt, neemt het
directiecomité onverwijld de urgentiemaatregelen die zij nodig acht en legt deze onverwijld voor aan deRaad van bewind.
Artikel 20
(oud artikel 22)
1. De Bank neemt op de kapitaalmarkten de gelden op welke ter vervulling van haar taak
noodzakelijk zijn.
2. De Bank kan op de kapitaalmarkt van de lidstaten leningen opnemen in het kader van de voor
deze markten geldende wettelijke voorschriften.
De bevoegde instanties van een lidstaat die onder een derogatie valt in de zin van artikel 139, lid 1, van
het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie kunnen zich slechts hiertegen verzetten,indien ernstige storingen op de kapitaalmarkt van die staat te vrezen zijn. De bevoegde instanties vanbedoelde lidstaat kunnen hun toestemming slechts weigeren, indien ernstige storingen op dekapitaalmarkt van die staat te vrezen zijn.
Artikel 21
(oud artikel 23)
1. De Bank kan de beschikbare middelen welke zij niet onmiddellijk nodig heeft om aan haar
verplichtingen te voldoen, op de volgende wijze aanwenden:
a) zij kan deze op de geldmarkten uitzetten,b) met inachtneming van de bepalingen van artikel 18, lid 2, kan zij effecten kopen of verkopen,c) zij kan elke andere financiële handeling verrichten welke met haar doel verband houdt.2. Onverminderd de bepalingen van artikel 23, verricht de Bank bij het beheer over de door haar
uitgezette gelden geen deviezenarbitrage welke niet rechtstreeks noodzakelijk is voor de verwezenlij-
king van door haar te verstrekken leningen of voor de nakoming van de verplichtingen welke zij
wegens door haar aangegane leningen of verstrekte garanties op zich heeft genomen.
3. Op het in dit artikel bedoelde gebied handelt de Bank in overleg met de bevoegde instanties van
de lidstaten of met hun nationale centrale banken.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/261
Artikel 22
(oud artikel 24)
1. Er zal geleidelijk een reservefonds worden gevormd ten belope van 10 % van het geplaatste
kapitaal. Indien de stand van de verplichtingen van de Bank zulks rechtvaardigt, kan de Raad van
bewind besluiten tot het vormen van aanvullende reserves. Zolang dit reservefonds nog niet geheel isgevormd, behoort het te worden gevoed door:
a) de renteontvangsten uit hoofde van leningen door de Bank verstrekt uit de door de lidstaten
krachtens artikel 5 te storten bedragen,
b) de renteontvangsten uit hoofde van leningen door de Bank verstrekt uit de bedragen, verkregen
door de terugbetaling van de onder punt a) bedoelde leningen,
voor zover deze renteontvangsten niet noodzakelijk zijn voor het nakomen der verplichtingen en voor
het dekken der kosten van de Bank.
2. De middelen van het reservefonds dienen zodanig te worden belegd dat zij te allen tijde het doel
van dit fonds kunnen dienen.
Artikel 23
(oud artikel 25)
1. De Bank is steeds bevoegd haar bezit aan deviezen van een van de lidstaten die de euro niet als
munt hebben over te maken met het oog op de uitvoering van financiële verrichtingen overeenkomstighaar taak als omschreven in artikel 309 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unieen met inachtneming van de bepalingen van artikel 21 van deze statuten. De Bank vermijdt dergelijkeovermakingen zoveel mogelijk indien zij saldi beschikbaar heeft of beschikbaar kan maken in valuta die
zij nodig heeft.
2. De Bank mag haar bezit aan deviezen van een der lidstaten die de euro niet als munt hebben
niet zonder toestemming van deze staat omzetten in deviezen van derde landen.
3. De Bank kan vrij beschikken over dat deel van het kapitaal dat is gestort, en eveneens over de op
de markten van derde landen geleende deviezen.
4. De lidstaten verbinden zich, die deviezen ter beschikking van de debiteuren van de Bank te
stellen, welke vereist zijn voor de terugbetaling van hoofdsom en rente van de leningen die de Bank
verstrekt of gegarandeerd heeft, ten behoeve van op het grondgebied der lidstaten uit te voereninvesteringen.C 115/262 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 24
(oud artikel 26)
Indien een lidstaat zijn uit deze statuten voortvloeiende verplichtingen als lid niet nakomt, met name
de verplichting zijn aandeel te storten of aan zijn verbintenissen ter zake van opgenomen leningen tevoldoen, kan de verstrekking van leningen of van garanties aan deze lidstaat of aan zijn onderdanenworden geschorst door een met gewone meerderheid van stemmen genomen besluit van de Raad vangouverneurs.
Dit besluit bevrijdt de staat noch zijn onderdanen van hun verplichtingen jegens de Bank.
Artikel 25
(oud artikel 27)
1. Indien de Raad van gouverneurs besluit de werkzaamheid van de Bank te schorsen, moeten alle
werkzaamheden zonder verwijl worden stopgezet, met uitzondering van die welke noodzakelijk zijnom het gebruik, de bescherming en het behoud van de bezittingen, alsmede de afwikkeling derverplichtingen behoorlijk te waarborgen.
2. In geval van liquidatie benoemt de Raad van gouverneurs de liquidateurs en geeft hun
aanwijzingen voor de afwikkeling daarvan. Hij ziet toe op de vrijwaring van de rechten van het
personeel.
Artikel 26
(oud artikel 28)
1. De Bank heeft in ieder der lidstaten de ruimste handelingsbevoegdheid welke door de nationale
wetgevingen aan rechtspersonen wordt toegekend; zij kan roerende en onroerende goederen verkrijgenen vervreemden en in rechte optreden.
2. De bezittingen van de Bank kunnen op geen enkele wijze gevorderd of onteigend worden.
Artikel 27
(oud artikel 29)
Geschillen tussen de Bank enerzijds en haar geldgevers, geldnemers of derden anderzijds worden,
behoudens de aan het Hof van Justitie van de Europese Unie toegekende bevoegdheden, door debevoegde nationale rechter beslecht. De Bank kan in een contract in een scheidsrechterlijke procedurevoorzien.
De Bank kiest woonplaats in elk der lidstaten. Zij kan echter in een contract een bijzondere woonplaats
kiezen.
De vermogenswaarden van de Bank kunnen slechts ingevolge rechterlijke beslissing in beslag genomen
of geëxecuteerd worden.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/263
Artikel 28
(oud artikel 30)
1. De Raad van gouverneurs kan met eenparigheid van stemmen besluiten tot de oprichting van
filialen of andere lichamen die rechtspersoonlijkheid bezitten en financieel onafhankelijk zijn.
2. De Raad van gouverneurs stelt met eenparigheid van stemmen de statuten van de in lid 1
bedoelde organen vast waarin met name de doelstellingen, de structuur, het kapitaal, het lidmaatschap,de zetel, de financiële middelen, de beleidsinstrumenten en de regelingen met betrekking tot deaccountantscontrole, alsmede hun relatie met de organen van de Bank worden vastgesteld.
3. De Bank is bevoegd om deel te nemen in het beheer van deze organen en bij te dragen aan het
geplaatste kapitaal ervan tot een bedrag dat door de Raad van gouverneurs bij een met eenparigheidvan stemmen genomen besluit wordt vastgesteld.
4. Het protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Unie is van
toepassing op de in lid 1 bedoelde organen voor zover deze onder het recht van de Unie vallen, op deleden van haar organen waar het de uitoefening van hun taken betreft, en op hun personeelsleden,
volgens dezelfde bepalingen en onder dezelfde voorwaarden als die welke van toepassing zijn op de
Bank.
Dividenden, meerwaarden of andere van die organen afkomstige inkomensvormen waarop andere
leden dan de Europese Unie en de Bank, recht hebben, blijven evenwel onderworpen aan de fiscalebepalingen van de toepasselijke wetgeving.
5. Het Hof van Justitie van de Europese Unie is bevoegd om binnen de hierna genoemde grenzen
uitspraak te doen in geschillen over maatregelen die zijn getroffen door de organen van een aan het
recht van de Unie onderworpen orgaan. Tegen deze maatregelen kan onder de in artikel 263 van hetVerdrag betreffende de werking van de Europese Unie bepaalde voorwaarden, beroep worden ingestelddoor leden van een dergelijk orgaan in die hoedanigheid of door lidstaten.
6. De Raad van gouverneurs kan met eenparigheid van stemmen besluiten het personeel van aan
het recht van de Unie onderworpen organen aan te sluiten bij gemeenschappelijke stelsels met de Bank,
met inachtneming van de respectieve interne procedures.C 115/264 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 6)
BETREFFENDE DE PLAATS VAN DE ZETELS
VAN DE INSTELLINGEN, VAN BEPAALDE
INSTANTIES, ORGANEN, ORGANISATIES EN
DIENSTEN VAN DE EUROPESE UNIE
DE VERTEGENWOORDIGERS VAN DE REGERINGEN DER LIDSTATEN,
GELET OP artikel 341 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en artikel 189 van
het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,
WIJZEND OP EN BEVESTIGEND het besluit van 8 april 1965, zulks onverminderd de daarin vervatte
bepalingen betreffende de zetel van toekomstige instellingen, organen, organisaties en diensten,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT OMTRENT de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag
betreffende de Europese Gemeenschap, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie enhet Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie worden gehecht:
Enig artikel
a) Het Europees Parlement heeft zijn zetel te Straatsburg, voor de twaalf periodes van de
maandelijkse voltallige zittingen met inbegrip van de begrotingszitting. De bijkomende voltallige
zittingen worden gehouden te Brussel. De commissies van het Europees Parlement zetelen te
Brussel. Het secretariaat-generaal van het Europees Parlement en zijn diensten blijven inLuxemburg gevestigd.
b) De Raad heeft zijn zetel te Brussel. In de maanden april, juni en oktober houdt de Raad zijn
zittingen in Luxemburg.
c) De Commissie heeft haar zetel te Brussel. De in de artikelen 7, 8 en 9 van het besluit van
8 april 1965 genoemde diensten zijn gevestigd in Luxemburg.
d) Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft zijn zetel te Luxemburg.
e) De Rekenkamer heeft zijn zetel te Luxemburg.f) Het Economisch en Sociaal Comité heeft zijn zetel te Brussel.
g) Het Comité van de Regio's heeft zijn zetel te Brussel.
h) De Europese Investeringsbank heeft haar zetel te Luxemburg.i) De Europese Centrale Bank heeft haar zetel te Frankfurt.
j) De Europese Politiedienst (Europol) heeft zijn zetel te Den Haag.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/265
PROTOCOL (Nr. 7)
BETREFFENDE DE VOORRECHTEN EN
IMMUNITEITEN VAN DE EUROPESE UNIE
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
OVERWEGENDE dat krachtens de bepalingen van artikel 343 van het Verdrag betreffende de werking van
de Europese Unie en naar artikel 191 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap
voor Atoomenergie (EGA), de Europese Unie en de EGA op het grondgebied van de lidstaten de
immuniteiten en voorrechten genieten welke nodig zijn ter vervulling van hun taak,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT OMTRENT de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag
betreffende de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en hetVerdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie worden gehecht:
HOOFDSTUK I
EIGENDOMMEN, FONDSEN, BEZITTINGEN
EN VERRICHTINGEN VAN DE EUROPESE UNIE
Artikel 1
De gebouwen en terreinen van de Europese Unie zijn onschendbaar. Zij zijn vrijgesteld van
huiszoeking, vordering, verbeurdverklaring of onteigening. De eigendommen en bezittingen van deEuropese Unie kunnen zonder toestemming van het Hof van Justitie niet worden getroffen door enigedwangmaatregel van bestuursrechtelijke of gerechtelijke aard.
Artikel 2
Het archief van de Unie is onschendbaar.
Artikel 3
De Unie, haar bezittingen, inkomsten en andere eigendommen zijn vrijgesteld van alle directe
belastingen.
Telkens wanneer hun dit mogelijk is, treffen de regeringen van de lidstaten passende maatregelen tot
kwijtschelding of teruggave van het bedrag der indirecte belastingen en van belastingen op de verkoop,welke een deel vormen van de prijs van onroerende of roerende goederen, wanneer de Unie voor haarofficieel gebruik belangrijke aankopen doet van goederen in de prijs waarvan zodanige belastingenbegrepen zijn. De toepassing van deze bepalingen mag evenwel niet tot gevolg hebben dat demededinging binnen de Unie wordt vervalst.
Geen enkele vrijstelling wordt verleend van belastingen, heffingen en rechten die niet anders zijn dan
eenvoudige vergoedingen voor diensten van openbaar nut.C 115/266 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 4
De Unie is vrijgesteld van alle douanerechten, in- en uitvoerverboden en -beperkingen met betrekking
tot goederen bestemd voor officieel gebruik van de Unie; de aldus ingevoerde goederen mogen op hetgrondgebied van het land alwaar zij zijn ingevoerd niet onder bezwarende titel of om niet worden
overgedragen, tenzij op voorwaarden welke door de regering van dat land zijn goedgekeurd.
Zij is eveneens vrijgesteld van alle douanerechten, in- en uitvoerverboden en -beperkingen met
betrekking tot hun publicaties.
HOOFDSTUK II
MEDEDELINGEN EN LAISSEZ-PASSER
Artikel 5
(oud artikel 6)
De instellingen van de Unie genieten, voor hun officiële mededelingen en het overbrengen van al hun
documenten op het grondgebied van iedere lidstaat de behandeling, welke door deze staat aandiplomatieke missies wordt toegestaan.
De officiële correspondentie en andere officiële mededelingen van de instellingen van de Unie zijn niet
aan censuur onderworpen.
Artikel 6
(oud artikel 7)
Laissez-passer, waarvan de vorm door de Raad met gewone meerderheid van stemmen wordt
vastgesteld en welke als geldige reispapieren worden erkend door de overheidsinstanties van de
lidstaten kunnen door de voorzitters van de instellingen van de Unie aan de leden en het personeel vandeze instellingen worden verstrekt. Deze laissez-passer worden aan de ambtenaren, en overigepersoneelsleden verstrekt overeenkomstig de bepalingen van het statuut van de ambtenaren en deregeling voor de andere personeelsleden van de Unie.
De Commissie kan akkoorden sluiten teneinde deze laissez-passer te doen erkennen als geldige
reispapieren voor het grondgebied van derde staten.
HOOFDSTUK III
LEDEN VAN HET EUROPEES PARLEMENT
Artikel 7
(oud artikel 8)
De bewegingsvrijheid der leden van het Europees Parlement die zich naar de plaats van bijeenkomst
van het Europees Parlement begeven of daarvan terugkeren wordt op geen enkele wijze beperkt doorvoorschriften van bestuursrechtelijke of andere aard.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/267
Aan de leden van het Europees Parlement worden, wat betreft douane en deviezencontrole, toegekend:
a) door hun eigen regering, dezelfde faciliteiten als zijn toegekend aan hoge ambtenaren, die zich,
belast met een tijdelijke officiële zending, naar het buitenland begeven,
b) door de regeringen van de andere lidstaten, dezelfde faciliteiten als zijn toegekend aan
vertegenwoordigers van buitenlandse regeringen, belast met een tijdelijke officiële zending.
Artikel 8
(oud artikel 9)
Tegen de leden van het Europees Parlement kan geen opsporing plaatsvinden, noch kunnen zij worden
aangehouden of vervolgd op grond van de mening of de stem, die zij in de uitoefening van hun ambt
hebben uitgebracht.
Artikel 9
(oud artikel 10)
Tijdens de zittingsduur van het Europees Parlement genieten de leden:
a) op hun eigen grondgebied, de immuniteiten welke aan de leden van de volksvertegenwoordiging
in hun land zijn verleend,
b) op het grondgebied van elke andere lidstaat, vrijstelling van aanhouding en gerechtelijke
vervolging in welke vorm ook.
De immuniteit beschermt hen eveneens, wanneer zij zich naar de plaats van de bijeenkomst van het
Europees Parlement begeven of daarvan terugkeren.
Op deze immuniteit kan geen beroep worden gedaan in geval van ontdekking op heterdaad, terwijl zij
evenmin kan verhinderen dat het Europees Parlement het recht uitoefent de immuniteit van een vanzijn leden op te heffen.
HOOFDSTUK IV
DE AAN DE WERKZAAMHEDEN VAN DE INSTELLINGEN DER EUROPESE
UNIE DEELNEMENDE VERTEGENWOORDIGERS DER LIDSTATEN
Artikel 10
(oud artikel 11)
De aan de werkzaamheden van de instellingen van de Unie deelnemende vertegenwoordigers der
lidstaten, alsmede hun raadslieden en de deskundigen, genieten gedurende de uitoefening van hunambt en op hun reizen naar en van de plaats van bijeenkomst de gebruikelijke voorrechten,immuniteiten en faciliteiten.
Dit artikel is eveneens van toepassing op de leden der raadgevende organen van de Unie.C 115/268 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
HOOFDSTUK V
AMBTENAREN EN OVERIGE PERSONEELSLEDEN VAN DE EUROPESE UNIE
Artikel 11
(oud artikel 12)
De ambtenaren en overige personeelsleden van de Unie zijn, ongeacht hun nationaliteit, op het
grondgebied van elk der lidstaten:
a) vrijgesteld van rechtsvervolging voor hetgeen zij in hun officiële hoedanigheid hebben gedaan,
gezegd of geschreven, behoudens de toepassing van de bepalingen der Verdragen, die betrekking
hebben op de verantwoordelijkheid van de ambtenaren en overige personeelsleden tegenover de
Unie, en voorts op de bevoegdheid van het Hof van Justitie van de Europese Unie om uitspraak tedoen in geschillen tussen de Unie en haar ambtenaren en overige personeelsleden. Zij blijven dezeimmuniteit genieten nadat zij hun ambt hebben neergelegd;
b) tezamen met hun echtgenoten en de te hunnen laste zijnde verwanten vrijgesteld van
immigratiebeperkingen en vreemdelingenregistratie;
c) inzake monetaire of deviezenregelingen in het genot van de gebruikelijke faciliteiten welke aan
ambtenaren van internationale organisaties worden toegekend;
d) gerechtigd om de eerste maal, dat zij hun post bezetten, in het betrokken land hun huisraad en
goederen voor persoonlijk gebruik vrij van rechten in te voeren, en bij het neerleggen van hunambt hun huisraad en goederen voor persoonlijk gebruik uit genoemd land vrij van rechten wederuit te voeren, in beide gevallen met inachtneming van de voorwaarden welke de regering van hetland waar dit recht wordt uitgeoefend, als noodzakelijk beschouwt;
e) gerechtigd uit een lidstaat hun voor persoonlijk gebruik bestemde personenauto die in het land
waar zij het laatst hun verblijfplaats hebben gehad of in het land waarvan zij onderdaan zijn,
verkregen is op de voorwaarden die op de binnenlandse markt van dat land gelden, vrij van
rechten in te voeren, en deze vrij van rechten weder uit te voeren, in beide gevallen metinachtneming van de voorwaarden welke de regering van het betrokken land als noodzakelijkbeschouwt.
Artikel 12
(oud artikel 13)
Onder de voorwaarden en volgens de procedure welke door het Europees Parlement en de Raad
volgens de gewone wetgevingsprocedure bij verordeningen en na raadpleging van de betrokkeninstellingen worden vastgesteld, worden de ambtenaren en overige personeelsleden van de Unie
onderworpen aan een belasting ten bate van de Unie op de door haar betaalde salarissen, lonen en
emolumenten.
Zij zijn vrijgesteld van nationale belastingen op de door de Unie betaalde salarissen, lonen en
emolumenten.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/269
Artikel 13
(oud artikel 14)
De ambtenaren en overige personeelsleden van de Unie, die zich uitsluitend uit hoofde van de
uitoefening van hun ambt in dienst van de Unie vestigen op het grondgebied van een andere lidstaat
dan de staat van de fiscale woonplaats, welke zij bezitten op het ogenblik van hun indiensttreding bijde Unie, worden voor de toepassing van de inkomsten-, vermogens- en successiebelastingen, alsmedevan de tussen de lidstaten van de Unie gesloten overeenkomsten ter voorkoming van dubbele belasting,zowel in de staat waar zij zich gevestigd hebben als in de staat van de fiscale woonplaats, geacht hunwoonplaats te hebben behouden in de laatstgenoemde staat, indien deze lid is van de Unie. Deze
bepaling geldt eveneens voor de echtgenoot voor zover deze geen eigen beroepsbezigheden uitoefent,
alsmede voor de kinderen die ten laste zijn en onder toezicht staan van de in dit artikel bedoeldepersonen.
De roerende goederen welke toebehoren aan de in de vorige alinea bedoelde personen en zich
bevinden op het grondgebied van de staat van verblijf, worden in de staat vrijgesteld vansuccessiebelasting; voor de heffing van die belasting worden die roerende goederen geacht zich in de
staat van de fiscale woonplaats te bevinden, onder voorbehoud van de rechten van derde staten en de
mogelijke toepassing van de bepalingen der internationale overeenkomsten betreffende dubbelebelasting.
De uitsluitend uit hoofde van de uitoefening van een ambt in dienst van andere internationale
organisaties verkregen woonplaats wordt niet in aanmerking genomen bij de toepassing van debepalingen van dit artikel.
Artikel 14
(oud artikel 15)
Het Europees Parlement en de Raad stellen volgens de gewone wetgevingsprocedure bij verordeningen
en na raadpleging van de betrokken instellingen de regeling vast inzake de sociale voorzieningen, welkeop de ambtenaren en overige personeelsleden van de Unie van toepassing zijn.
Artikel 15
(oud artikel 16)
Het Europees Parlement en de Raad bepalen volgens de gewone wetgevingsprocedure bij
verordeningen en na raadpleging van de overige betrokken instellingen, op welke categorieën van
ambtenaren en overige personeelsleden van de Unie de bepalingen van de artikelen 11, 12, tweede
alinea, en 13 geheel of ten dele van toepassing zijn.
De namen, hoedanigheden en adressen der ambtenaren en overige personeelsleden, welke onder deze
categorieën zijn begrepen, worden op gezette tijden aan de regeringen van de lidstaten medegedeeld.C 115/270 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
HOOFDSTUK VI
VOORRECHTEN EN IMMUNITEITEN DER BIJ DE EUROPESE UNIE
GEACCREDITEERDE MISSIES VAN DERDE STATEN
Artikel 16
(oud artikel 17)
De lidstaat, op wiens grondgebied de zetel van de Unie is gevestigd, verleent aan de missies der bij de
Unie geaccrediteerde derde staten de gebruikelijke diplomatieke immuniteiten en voorrechten.
HOOFDSTUK VII
ALGEMENE BEPALINGEN
Artikel 17
(oud artikel 18)
De voorrechten, immuniteiten en faciliteiten worden aan de ambtenaren en overige personeelsleden
van de Unie uitsluitend in het belang van de Unie verleend.
Elke instelling van de Unie is gehouden de aan een ambtenaar of ander personeelslid verleende
immuniteit op te heffen in alle gevallen, waarin zulks naar haar mening niet strijdig is met de belangenvan de Unie.
Artikel 18
(oud artikel 19)
Voor de toepassing van dit protocol handelen de instellingen van de Unie in overeenstemming met de
verantwoordelijke autoriteiten van de betrokken lidstaten.
Artikel 19
(oud artikel 20)
De artikelen 11 tot en met 14 en 17 zijn van toepassing op de leden van de Commissie.
Artikel 20
(oud artikel 21)
De artikelen 11 tot en met 14 en artikel 17 zijn van toepassing op de rechters, de advocaten-generaal,
de griffier en de toegevoegde rapporteurs van het Hof, onverminderd de bepalingen van artikel 3 van
het Protocol betreffende het statuut van het Hof van Justitie van de Europese Unie nopens devrijstelling van rechtsvervolging van de rechters en de advocaten-generaal.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/271
Artikel 21
(oud artikel 22)
Dit protocol is eveneens van toepassing op de Europese Investeringsbank, de leden van haar organen,
haar personeel en de vertegenwoordigers der lidstaten, welke aan haar werkzaamheden deelnemen,onverminderd de bepalingen van het protocol betreffende haar statuten.
De Europese Investeringsbank wordt bovendien vrijgesteld van elke fiscale en parafiscale heffing ter
gelegenheid van de uitbreiding van haar aandelenkapitaal, alsmede van de verschillende formaliteitenwelke deze verrichtingen kunnen medebrengen in de staat waar de zetel gevestigd is. Haar opheffing en
liquidering zullen evenmin enige heffing medebrengen. Ten slotte geeft de werkzaamheid van de Bank
en van haar organen, uitgeoefend onder de statutaire voorwaarden, geen aanleiding tot de heffing vanomzetbelastingen.
Artikel 22
(oud artikel 23)
Dit protocol is eveneens van toepassing op de Europese Centrale Bank, de leden van haar organen en
haar personeel, onverminderd de bepalingen van het protocol betreffende de statuten van het EuropeesStelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank.
De Europese Centrale Bank wordt bovendien vrijgesteld van elke fiscale en parafiscale heffing bij de
uitbreiding van haar kapitaal, alsmede van de verschillende formaliteiten welke hieraan verbonden zijn
in de staat waar de zetel van de Bank gevestigd is. De werkzaamheden van de Bank en van haarorganen, uitgeoefend overeenkomstig de statuten van het Europese Stelsel van centrale banken en vande Europese Centrale Bank, geven geen aanleiding tot de heffing van omzetbelasting.C 115/272 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 8)
BETREFFENDE ARTIKEL 6, LID 2, VAN HET VERDRAG
BETREFFENDE DE EUROPESE UNIE INZAKE DE
TOETREDING VAN DE UNIE TOT HET EUROPEES
VERDRAG TOT BESCHERMING VAN DE RECHTEN
VAN DE MENS EN DE FUNDAMENTELE VRIJHEDEN
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT over de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende de
Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
Artikel 1
Het in artikel 6, lid 2, van het Verdrag betreffende de Europese Unie bedoelde akkoord betreffende de
toetreding van de Unie tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en defundamentele vrijheden (hierna „Europees Verdrag” te noemen) voorziet in de instandhouding van de
specifieke kenmerken van de Unie en het recht van de Unie, met name wat betreft:
a) de bijzondere voorwaarden van de eventuele deelneming van de Unie aan de controle-instanties
van het Europees Verdrag;
b) de benodigde mechanismen om ervoor te zorgen dat door staten die geen lidstaat zijn ingeleide
procedures en individuele beroepen correct tot de lidstaten en/of de Unie worden gericht,naargelang het geval.
Artikel 2
Het in artikel 1 bedoelde akkoord moet van dien aard zijn dat de toetreding de bevoegdheden van de
Unie en die van haar instellingen onverlet laat. Het moet tevens waarborgen dat de situatie van delidstaten ten aanzien van het Europees Verdrag, en met name ten aanzien van de bijbehorendeprotocollen, de door de lidstaten overeenkomstig artikel 15 van het Europees Verdrag genomenafwijkende maatregelen en de door de lidstaten overeenkomstig artikel 57 van dat verdrag gemaakte
voorbehouden geheel onverlet blijft.
Artikel 3
Het in artikel 1 bedoelde akkoord laat artikel 344 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie geheel onverlet.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/273
PROTOCOL (Nr. 9)
INZAKE HET BESLUIT VAN DE RAAD
BETREFFENDE DE UITVOERING VAN ARTIKEL 16,
LID 4, VAN HET VERDRAG BETREFFENDE DE
EUROPESE UNIE EN ARTIKEL 238, LID 2, VAN HET
VERDRAG BETREFFENDE DE WERKING VAN DE
EUROPESE UNIE TUSSEN 1 NOVEMBER 2014 EN
31 MAART 2017, ENERZIJDS, EN VANAF
1 APRIL 2017, ANDERZIJDS
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
GELET OP het grote belang dat een akkoord over het besluit van de Raad betreffende de uitvoering van
artikel 16, lid 4, van het Verdrag betreffende de Europese Unie en artikel 238, lid 2, van het Verdragbetreffende de werking van de Europese Unie tussen 1 november 2014 en 31 maart 2017 enerzijds, en
vanaf 1 april 2017 anderzijds (hierna „het besluit” te noemen), had bij de goedkeuring van het Verdrag
van Lissabon,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT over de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende de
Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
Enig artikel
Alvorens de Raad een ontwerp behandelt dat een wijziging of intrekking van het besluit of van
bepalingen ervan, of een indirecte wijziging van de werkingssfeer of betekenis van het besluit door hetwijzigen van een andere rechtshandeling van de Unie tot doel zou hebben, voert de Europese Raad,handelend bij consensus overeenkomstig artikel 15, lid 4, van het Verdrag betreffende de Europese
Unie, voorafgaand overleg over dat ontwerp.C 115/274 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 10)
BETREFFENDE DE PERMANENTE
GESTRUCTUREERDE SAMENWERKING,
INGESTELD BIJ ARTIKEL 42 VAN HET VERDRAG
BETREFFENDE DE EUROPESE UNIE
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
GELET op artikel 42, lid 6, en artikel 46 van het Verdrag betreffende de Europese Unie;
MEMOREREND dat de Unie een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid voert dat berust op
een steeds toenemende mate van convergentie van het optreden van de lidstaten;
MEMOREREND dat het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid een integrerend deel van het
gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is, dat het de Unie voorziet van een operationeelvermogen dat op civiele en militaire middelen steunt, en dat de Unie deze middelen kan gebruikenvoor in artikel 43 van het Verdrag betreffende de Europese Unie bedoelde missies buiten het
grondgebied van de Unie, zulks met het oog op handhaving van de vrede, conflictpreventie en
versterking van de internationale veiligheid overeenkomstig de beginselen van het Handvest van deVerenigde Naties. Bij de uitvoering van deze taken wordt gebruik gemaakt van de door de lidstatenbeschikbaar te stellen vermogens, volgens het beginsel van „één set strijdkrachten”;
MEMOREREND dat het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de Unie het specifieke
karakter van het veiligheids- en defensiebeleid van bepaalde lidstaten onverlet laat;
MEMOREREND dat het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de Unie de uit het Noord-
Atlantisch Verdrag voortvloeiende verplichtingen van de lidstaten die van oordeel zijn dat hungemeenschappelijke defensie gestalte krijgt in het kader van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie,eerbiedigt en verenigbaar is met het in dat kader vastgestelde gemeenschappelijk veiligheids- endefensiebeleid;
IN DE OVERTUIGING dat een meer nadrukkelijke rol van de Unie op het gebied van veiligheid en defensie
de vitaliteit van een hernieuwd Atlantisch bondgenootschap ten goede zal komen, in overeenstemming
met de „Berlijn Plus”-regeling;
VASTBESLOTEN de Unie in staat te stellen haar verantwoordelijkheden in de internationale gemeenschap
volledig op zich te nemen;
ERKENNEND dat de Verenigde Naties de hulp van de Unie kunnen inroepen met het oog op dringende
uitvoering van de missies die uit hoofde van de hoofdstukken VI en VII van het Handvest van de
Verenigde Naties worden ondernomen;
ERKENNEND dat de versterking van het veiligheids- en defensiebeleid van de lidstaten inspanningen op
het gebied van vermogens zal vergen;
IN HET BEWUSTZIJN dat het aanbreken van een nieuwe fase in de ontwikkeling van het Europees
veiligheids- en defensiebeleid vastberaden inspanningen zal vergen van de lidstaten die daartoe bereidzijn;
MEMOREREND hoezeer het van belang is dat de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse
zaken en veiligheidsbeleid volledig bij de werkzaamheden van de permanente gestructureerdesamenwerking wordt betrokken,9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/275
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT over de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende de
Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
Artikel 1
De in artikel 42, lid 6, van het Verdrag betreffende de Europese Unie bedoelde permanente
gestructureerde samenwerking staat open voor alle lidstaten die, met ingang van de datum van
inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon, zich ertoe verbinden:
a) intensiever te werken aan de ontwikkeling van hun defensievermogens, door hun nationale
bijdragen te ontwikkelen en in voorkomend geval deel te nemen aan multinationale strijdkrachten,
aan de voornaamste Europese programma's voor materieel en aan het werk van het Europees
agentschap op het gebied van de ontwikkeling van defensievermogens, onderzoek, aankopen enbewapening (hierna het „Europees defensieagentschap” te noemen), en
b) uiterlijk in 2010 in staat te zijn tot levering, hetzij op nationale basis hetzij als component van
multinationale taakgroepen, van specifiek voor de voorgenomen missies bestemde gevechtseen-
heden, die in tactisch opzicht als snellereactiegevechtsmacht samengesteld zijn en voorzien zijnvan ondersteuningselementen, transport en logistiek inbegrepen, en die in staat zijn binnen eentermijn van 5 tot 30 dagen missies als bedoeld in artikel 43 van het Verdrag betreffende deEuropese Unie te ondernemen, in het bijzonder om gevolg te geven aan verzoeken van deVerenigde Naties, en die missies kunnen volhouden gedurende een initiële periode van 30 dagen,
te verlengen tot ten minste 120 dagen.
Artikel 2
Teneinde te voldoen aan de in artikel 1 genoemde doelstellingen verbinden de lidstaten die deelnemen
aan de permanente gestructureerde samenwerking, zich ertoe:
a) vanaf de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon samen te werken met het oog op het
halen van de overeengekomen streefcijfers betreffende het niveau van de investeringsuitgaven voor
militair materieel en die streefcijfers regelmatig opnieuw te bezien in het licht van het
veiligheidsklimaat en de internationale verantwoordelijkheden van de Unie;
b) hun defensie-instrumentarium zoveel mogelijk onderling af te stemmen, met name door de
militaire behoeften op geharmoniseerde wijze vast te stellen door hun defensiemiddelen en
defensievermogens te poolen en, in voorkomend geval, te specialiseren, alsmede doorsamenwerking ten aanzien van opleiding en logistiek te stimuleren;
c) concrete maatregelen te nemen om de beschikbaarheid, interoperabiliteit, flexibiliteit en
inzetbaarheid van hun strijdkrachten te verbeteren, met name door gemeenschappelijke
doelstellingen voor het inzetten van strijdkrachten te bepalen, en daarbij eventueel hun nationalebesluitvormingsprocedures opnieuw te bezien;
d) samen te werken om ervoor te zorgen dat zij de nodige maatregelen nemen om, onder andere
door multinationale benaderingen en onverminderd de verbintenissen dienaangaande in het kader
van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie, de in het kader van het „vermogensontwikke-
lingsmechanisme” geconstateerde leemten op te vullen;C 115/276 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
e) in voorkomend geval samen te werken bij de ontwikkeling van gemeenschappelijke of Europese
programma's voor belangrijke uitrusting in het kader van het Europees Defensieagentschap.
Artikel 3
Het Europees Defensieagentschap draagt bij tot een regelmatige evaluatie van de bijdragen van de
deelnemende lidstaten op het gebied van vermogens, in het bijzonder de bijdragen die worden geleverd
volgens de onder meer op basis van artikel 2 vast te stellen criteria, en brengt daarover ten minste
eenmaal per jaar verslag uit. De evaluatie kan dienen als uitgangspunt voor de aanbevelingen en debesluiten van de Raad die worden vastgesteld overeenkomstig artikel 46 van het Verdrag betreffende deEuropese Unie.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/277
PROTOCOL (Nr. 11)
INZAKE ARTIKEL 42 VAN HET VERDRAG
BETREFFENDE DE EUROPESE UNIE
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
INDACHTIG DE NOODZAAK om de bepalingen van artikel 42, lid 2, van het Verdrag betreffende de
Europese Unie volledig uit te voeren,
INDACHTIG HET FEIT dat het beleid van de Unie overeenkomstig artikel 42 het specifieke karakter van het
veiligheids- en defensiebeleid van bepaalde lidstaten onverlet laat, de uit het Noord-Atlantisch Verdrag
voortvloeiende verplichtingen van bepaalde lidstaten waarvan de gemeenschappelijke defensie gestaltekrijgt in de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO), eerbiedigt en verenigbaar is met het in datkader vastgestelde gemeenschappelijke veiligheids- en defensiebeleid,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
De Europese Unie ontwikkelt samen met de West-Europese Unie regelingen voor intensievere
onderlinge samenwerking.C 115/278 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 12)
BETREFFENDE DE PROCEDURE
BIJ BUITENSPORIGE TEKORTEN
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
GELEID DOOR DE WENS nadere bepalingen vast te stellen voor de in artikel 126 van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie bedoelde procedure bij buitensporige tekorten,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
Artikel 1
De in artikel 126, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie bedoelde
referentiewaarden zijn:
— 3 % voor de verhouding tussen het voorziene of feitelijke overheidstekort en het bruto
binnenlands product tegen marktprijzen;
— 60 % voor de verhouding tussen de overheidsschuld en het bruto binnenlands product tegen
marktprijzen.
Artikel 2
In artikel 126 van dat Verdrag en in dit protocol wordt verstaan onder:
— overheid: de algemene overheid, dat wil zeggen de centrale overheid, de regionale of lokale
overheid en de fondsen voor sociale zekerheid onder uitsluiting van commerciële transacties, alsomschreven in het Europees Stelsel van economische rekeningen;
— tekort: netto financieringstekort als omschreven in het Europees Stelsel van economische
rekeningen;
— investeringen: bruto investeringen in vaste activa als omschreven in het Europees Stelsel van
economische rekeningen;
— schuld: totale aan het eind van het jaar uitstaande brutoschuld tegen nominale waarde,
geconsolideerd tussen en binnen de sectoren van de algemene overheid als omschreven in heteerste streepje.
Artikel 3
Teneinde een doeltreffende werking van de procedure bij buitensporige tekorten te verzekeren, zijn de
regeringen van de lidstaten in het kader van deze procedure aansprakelijk voor de tekorten van de9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/279
algemene overheid als omschreven in artikel 2, eerste streepje. De lidstaten zorgen ervoor dat de
nationale procedures op begrotingsgebied hen in staat stellen hun verdragsverplichtingen op dit gebied
na te komen. De lidstaten stellen de Commissie onverwijld en regelmatig in kennis van hun voorziene
en feitelijke tekorten en van de omvang van hun schuld.
Artikel 4
De voor de toepassing van dit protocol benodigde statistische gegevens worden door de Commissie
verstrekt.C 115/280 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 13)
BETREFFENDE DE CONVERGENTIECRITERIA
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
GELEID DOOR DE WENS nadere regels vast te stellen voor de convergentiecriteria die de Unie moet
hanteren wanneer zij besluit de derogaties in te trekken van de lidstaten die vallen onder een derogatie,bedoeld in artikel 140 van het Verdragbetreffende de werking van de Europese Unie,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
Artikel 1
Het in artikel 140, lid 1, eerste streepje, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
bedoelde criterium inzake prijsstabiliteit betekent dat een lidstaat een houdbare prijsontwikkeling heeften een gemiddeld inflatiepercentage dat, gemeten over een periode van één jaar vóór het onderzoek,niet meer dan 1 1/2 procentpunt hoger ligt dan dat van ten hoogste de drie lidstaten die op het gebied
van prijsstabiliteit het best presteren. De inflatie wordt gemeten aan de hand van het indexcijfer van de
consumptieprijzen op een vergelijkbare basis, rekening houdend met verschillen in de nationaledefinities.
Artikel 2
Het in artikel 140, lid 1, tweede streepje, van dat Verdrag bedoelde criterium inzake de
begrotingssituatie van de overheid, houdt in dat ten aanzien van de lidstaat op het tijdstip van hetonderzoek geen Raadsbesluit krachtens artikel 126, lid 6, van dat Verdrag is genomen, waarin wordt
vastgesteld dat er in de betrokken lidstaat een buitensporig tekort bestaat.
Artikel 3
Het in artikel 140, lid 1, derde streepje, van dat Verdrag bedoelde criterium inzake deelneming aan het
wisselkoersmechanisme van het Europees Monetair Stelsel betekent dat een lidstaat ten minstegedurende de laatste twee jaren vóór het onderzoek, zonder grote spanningen de normalefluctuatiemarges van het wisselkoersmechanisme van het Europees Monetair Stelsel heeft kunnenaanhouden. Met name mag de betrokken lidstaat tijdens die periode de bilaterale spilkoers van zijn
valuta tegenover die van de euro niet op eigen initiatief hebben gedevalueerd.
Artikel 4
Het in artikel 140, lid 1, vierde streepje, van dat Verdrag genoemde criterium inzake de convergentie
van het niveau van de rentevoet betekent dat een lidstaat, gemeten over een periode van één jaar vóórhet onderzoek, een gemiddelde nominale langetermijnrente heeft gehad die niet meer dan9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/281
2 procentpunten hoger ligt dan die van ten hoogste de drie lidstaten die op het gebied van
prijsstabiliteit het best presteren. De rentevoet wordt gemeten op basis van langlopende staatsobligaties
of vergelijkbare waardepapieren, rekening houdend met verschillen in de nationale definities.
Artikel 5
De voor de toepassing van dit protocol benodigde statistische gegevens worden door de Commissie
verstrekt.
Artikel 6
De Raad stelt op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement of de ECB,
en het Economisch en Financieel Comité, met eenparigheid van stemmen de passende bepalingen vast
betreffende de nadere regels voor de in artikel 140 van dat Verdrag bedoelde convergentiecriteria, diedan in de plaats van dit protocol komen.C 115/282 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 14)
BETREFFENDE DE EUROGROEP
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
VERLANGEND de voorwaarden voor een sterkere economische groei in de Europese Unie te bevorderen
en daartoe een steeds nauwere coördinatie van het economisch beleid in de eurozone te ontwikkelen;
ZICH ERVAN BEWUST dat er bijzondere bepalingen voor een versterkte dialoog tussen de staten die de
euro als munt hebben, moeten worden vastgesteld, in afwachting dat de euro de munt van alle lidstaten
van de Unie wordt,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT over de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende de
Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
Artikel 1
De ministers van de lidstaten die de euro als munt hebben vergaderen in informeel verband. De
vergaderingen worden, voor zover nodig, gehouden om van gedachten te wisselen over aangelegen-heden die verband houden met de specifieke bevoegdheden van de ministers inzake de ene munt. DeCommissie neemt deel aan de vergaderingen. De Europese Centrale Bank wordt uitgenodigd deel tenemen aan deze vergaderingen, die worden voorbereid door de vertegenwoordigers van de ministers
van Financiën van de lidstaten die de euro als munt hebben en van de Commissie.
Artikel 2
De ministers van de lidstaten die de euro als munt hebben, kiezen met een meerderheid van die
lidstaten een voorzitter voor de duur van tweeënhalf jaar.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/283
PROTOCOL (Nr. 15)
BETREFFENDE ENKELE BEPALINGEN MET
BETREKKING TOT HET VERENIGD KONINKRIJK VAN
GROOT-BRITTANNIË EN NOORD-IERLAND
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
ERKENNENDE dat het Verenigd Koninkrijk niet verplicht of gehouden wordt om de euro in te voeren
zonder een daartoe strekkend afzonderlijk besluit van zijn regering en parlement,
GEZIEN het feit dat de regering van het Verenigd Koninkrijk op 16 oktober 1996 en op 30 oktober
1997 de Raad ervan in kennis heeft gesteld dat het niet wenst deel te nemen aan de derde fase van deeconomische en monetaire unie,
KENNIS NEMEND van de praktijk van de regering van het Verenigd Koninkrijk om voor de financiering
van haar leningsbehoeften gebruik te maken van de verkoop van schuldbewijzen aan de particulieresector,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
1. Tenzij het Verenigd Koninkrijk de Raad ervan in kennis stelt dat het voornemens is de euro in te
voeren, is het daartoe niet verplicht.
2. De leden 3 tot en met 8 en 10 zijn van toepassing op het Verenigd Koninkrijk, gezien de
kennisgeving van de regering van het Verenigd Koninkrijk aan de Raad van 16 oktober 1996 en30 oktober 1997.
3. Het Verenigd Koninkrijk behoudt zijn bevoegdheden op het gebied van het monetaire beleid
overeenkomstig de nationale wetgeving.
4. Artikel 282, lid 2, met uitzondering van de eerste en de laatste zin, artikel 282, lid 5, artikel 119,
tweede alinea, artikel 126, de leden 1, 9 en 11, artikel 127, de leden 1 tot en met 5, artikel 128, deartikelen 130, 131, 132 en 133, artikel 138, artikel 140, lid 3, de artikelen 219 en 283 van hetVerdrag betreffende de werking van de Europese Unie zijn niet van toepassing op het Verenigd
Koninkrijk. Dat geldt ook voor artikel 121, lid 2, van dit Verdrag wat betreft de aanneming van de
onderdelen van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid die in algemene zin betrekkinghebben op de eurozone. Verwijzingen in deze artikelen naar de Unie of de lidstaten betreffen niet hetVerenigd Koninkrijk en verwijzingen naar de nationale centrale banken betreffen niet de Bank ofEngland.
5. Het Verenigd Koninkrijk streeft ernaar een buitensporig overheidstekort te voorkomen.De artikelen 143 en 144 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie blijven van
toepassing op het Verenigd Koninkrijk. De artikelen 134, lid 4 en 142 zijn van toepassing op hetVerenigd Koninkrijk alsof voor het Verenigd Koninkrijk een derogatie gold.C 115/284 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
6. Het stemrecht van het Verenigd Koninkrijk wordt geschorst ten aanzien van besluiten van de Raad
als bedoeld in de in lid 4 genoemde artikelen en in de in artikel 139, lid 4, eerste alinea, van het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie bedoelde gevallen. Daartoe is artikel 139, lid 4,
tweede en derde alinea, van dat Verdrag van toepassing.
Het Verenigd Koninkrijk heeft ook geen recht om deel te nemen aan de benoeming van de president,
de vice-president en de overige leden van de directie van de Europese Centrale Bank overeenkomstigartikel 283, lid 2, onder b), van dat Verdrag.
7. De artikelen 3, 4, 6, 7, 9.2, 10.1, 10.3, 11.2, 12.1, 14, 16, 18, 19, 20, 22, 23, 26, 27, 30 tot en
met 34 en 49 van het Protocol betreffende de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken envan de ECB (statuten) zijn niet van toepassing op het Verenigd Koninkrijk.
Verwijzingen in die artikelen naar de Unie of de lidstaten betreffen niet het Verenigd Koninkrijk en
verwijzingen naar de nationale centrale banken of aandeelhouders betreffen niet de Bank of England.
De verwijzingen in artikel 10.3 en artikel 30.2 van de statuten naar het geplaatste kapitaal van de ECB
omvatten niet het kapitaal waarop door de Bank of England is ingeschreven.
8. Artikel 141, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en de artikelen 43
tot en met 47 van de statuten zijn van toepassing, ongeacht of er een lidstaat is waarvoor een derogatiegeldt, behoudens de volgende wijzigingen:
a) Verwijzingen in artikel 43 naar de taken van de Europese Centrale Bank en het EMI omvatten
mede de taken die na de invoering van de euro nog vervuld moeten worden vanwege een besluitvan het Verenigd Koninkrijk om de euro niet in te voeren.
b) Naast de in artikel 46 bedoelde taken geeft de Europese Centrale Bank ook advies met betrekking
tot en draagt zij bij aan de voorbereiding van elk besluit van de Raad betreffende het Verenigd
Koninkrijk overeenkomstig de paragrafen 9 a) en 9 c).
c) De Bank of England stort haar aandeel in het kapitaal van de ECB als bijdrage in de bedrijfskosten
van de ECB op dezelfde basis als de nationale centrale banken van lidstaten met een derogatie.
9. Het Verenigd Koninkrijk kan te allen tijde kennis geven van zijn voornemen de euro in te voeren. In
dat geval:
a) heeft het Verenigd Koninkrijk het recht de euro in te voeren, mits het voldoet aan de nodige
voorwaarden. De Raad, die besluit op verzoek van het Verenigd Koninkrijk en overeenkomstig de
voorwaarden en volgens de procedure van artikel 140, leden 1 en 2, van het Verdrag betreffendede werking van de Europese Unie, beslist of het Verenigd Koninkrijk aan de nodige voorwaardenvoldoet;
b) stort de Bank of England haar aandeel in het kapitaal, draagt zij aan de ECB externe reserves over
en draagt zij bij aan de reserves van de ECB op dezelfde grondslag als de nationale centrale bankvan een lidstaat waarvan de derogatie is ingetrokken;9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/285
c) neemt de Raad, onder de voorwaarden en volgens de procedure van artikel 140, lid 3, van dat
Verdrag, alle andere nodige besluiten om het Verenigd Koninkrijk in staat te stellen de euro in te
voeren.
Indien het Verenigd Koninkrijk overeenkomstig deze paragraaf de euro invoert, treden de paragrafen
3 tot en met 8 buiten werking.
10. Niettegenstaande het bepaalde in artikel 123 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie en artikel 21.1 van de statuten kan de regering van het Verenigd Koninkrijk haar „Ways
and Means”-faciliteit bij de Bank of England handhaven indien en zolang het Verenigd Koninkrijk de
euro niet invoert.C 115/286 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 16)
BETREFFENDE ENKELE BEPALINGEN INZAKE
DENEMARKEN
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
REKENING HOUDENDE met het feit dat de Deense grondwet bepalingen bevat die kunnen impliceren dat
voordat Denemarken van zijn derogatie afziet een referendum wordt gehouden,
GEZIEN het feit dat de Deense regering op 3 november 1993 de Raad ervan in kennis heeft gesteld dat
het niet wenst deel te nemen aan de derde fase van de economische en monetaire unie,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, die als bijlage aan het Verdrag
betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie wordengehecht:
1. Voor Denemarken geldt een derogatie, gezien de kennisgeving van de Deense regering aan de Raad
van 3 november 1993. Deze ontheffing heeft ten gevolge dat alle artikelen en bepalingen van de
Verdragen en de statuten van het ESCB en de ECB die betrekking hebben op een derogatie, op
Denemarken van toepassing zijn.
2. Wat de intrekking van de ontheffing betreft, wordt de in artikel 140 van het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie bedoelde procedure alleen ingeleid op verzoek van Denemarken.
3. In geval van intrekking van de ontheffingsstatus zijn de bepalingen van dit protocol niet langer van
toepassing.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/287
PROTOCOL (Nr. 17)
BETREFFENDE DENEMARKEN
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
GELEID DOOR DE WENS bepaalde bijzondere problemen betreffende Denemarken te regelen,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag tot
oprichting van de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unieworden gehecht:
De bepalingen van artikel 14 van het Protocol betreffende de statuten van het Europees Stelsel van
centrale banken en van de Europese Centrale Bank doen geen afbreuk aan het recht van de nationalebank van Denemarken om haar huidige taken betreffende die delen van het Koninkrijk Denemarken
die niet tot de Unie behoren, uit te voeren.C 115/288 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 18)
BETREFFENDE FRANKRIJK
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
GELEID DOOR DE WENS rekening te houden met een bijzonder punt betreffende Frankrijk,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
Frankrijk behoudt het privilege van geldemissie in Nieuw-Caledonië, Frans-Polynesië en Wallis en
Futuna onder de in zijn nationale wetgeving vastgestelde voorwaarden, en is als enige gerechtigd om depariteit van de CFP-frank vast te stellen.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/289
PROTOCOL (Nr. 19)
BETREFFENDE HET SCHENGENACQUIS DAT IS
OPGENOMEN IN HET KADER VAN
DE EUROPESE UNIE
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
CONSTATEREND dat de door sommige lidstaten van de Europese Unie op 14 juni 1985 en 19 juni 1990
te Schengen ondertekende overeenkomsten inzake de geleidelijke afschaffing van de controles aan degemeenschappelijke grenzen, alsmede de daarmee samenhangende overeenkomsten en de op grondervan vastgestelde voorschriften, door het Verdrag van Amsterdam van 2 oktober 1997 zijnopgenomen in het kader van de Europese Unie,
GELEID DOOR DE WENS het Schengenacquis, zoals dat sedert de inwerkingtreding van het Verdrag van
Amsterdam is ontwikkeld, te behouden en te ontwikkelen teneinde bij te dragen aan de
verwezenlijking van de doelstelling aan de burgers van de Unie een ruimte van vrijheid, veiligheid
en recht zonder binnengrenzen te bieden,
REKENING HOUDEND MET de bijzondere positie van Denemarken,
IN AANMERKING NEMEND dat Ierland en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland
niet aan alle bepalingen van het Schengenacquis deelnemen; dat deze lidstaten evenwel de mogelijkheidmoet worden geboden andere bepalingen van dit acquis geheel of gedeeltelijk te aanvaarden,
ERKENNEND dat het bijgevolg noodzakelijk is gebruik te maken van de bepalingen van de Verdragen die
betrekking hebben op nauwere samenwerking tussen sommige lidstaten,
IN AANMERKING NEMEND dat het noodzakelijk is geprivilegieerde betrekkingen in stand te houden met
de Republiek IJsland en het Koninkrijk Noorwegen, die beide gebonden zijn door de bepalingen van deNoordse paspoortunie, tezamen met de Noordse staten die lid zijn van de Europese Unie,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
Artikel 1
Het Koninkrijk België, de Republiek Bulgarije, de Tsjechische Republiek, het Koninkrijk Denemarken,
de Bondsrepubliek Duitsland, de Republiek Estland, de Helleense Republiek, het Koninkrijk Spanje, de
Franse Republiek, de Italiaanse Republiek, de Republiek Cyprus, de Republiek Letland, de RepubliekLitouwen, het Groothertogdom Luxemburg, de Republiek Hongarije, de Republiek Malta, hetKoninkrijk der Nederlanden, de Republiek Oostenrijk, de Republiek Polen, de Portugese Republiek,Roemenië, de Republiek Slovenië, de Slowaakse Republiek, de Republiek Finland en het KoninkrijkZweden worden gemachtigd onderling een nauwere samenwerking aan te gaan op de gebieden die
vallen onder de door de Raad vastgestelde bepalingen die samen het Schengenacquis vormen. Deze
samenwerking vindt plaats binnen het institutionele en juridische kader van de Europese Unie en metinachtneming van de toepasselijke bepalingen van de Verdragen.C 115/290 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 2
Het Schengenacquis is van toepassing op de in artikel 1 bedoelde lidstaten, onverminderd artikel 3 van
de Toetredingsakte van 16 april 2003 en artikel 4 van de Toetredingsakte van 25 april 2005. De Raadtreedt in de plaats van het bij de overeenkomsten van Schengen ingestelde Uitvoerend Comité.
Artikel 3
De deelneming van Denemarken aan de vaststelling van maatregelen die een verdere ontwikkeling van
het Schengenacquis inhouden en de uitvoering en toepassing van deze maatregelen in Denemarkenvallen onder de toepasselijke bepalingen van het protocol betreffende de positie van Denemarken.
Artikel 4
Ierland en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland kunnen te allen tijde
verzoeken om aan alle of aan enkele van de bepalingen van dit acquis deel te nemen.
De Raad neemt een besluit over dit verzoek met eenparigheid van stemmen van zijn in artikel 1
genoemde leden en van de vertegenwoordiger van de regering van de betrokken staat.
Artikel 5
1. Voorstellen en initiatieven om voort te bouwen op het Schengenacquis vallen onder de
toepasselijke bepalingen van de Verdragen.
Wanneer Ierland of het Verenigd Koninkrijk de Raad niet binnen een redelijke termijn schriftelijk heeft
meegedeeld dat het wenst deel te nemen, wordt de in artikel 329 van het Verdrag betreffende dewerking van de Europese Unie bedoelde toestemming in dit verband geacht te zijn verleend aan de inartikel 1 genoemde lidstaten, en aan Ierland of het Verenigd Koninkrijk op de gebieden waarop het aande samenwerking wenst deel te nemen.
2. Wanneer Ierland of het Verenigd Koninkrijk geacht wordt uit hoofde van een besluit op grond
van artikel 4 een mededeling te hebben gedaan, kan het de Raad niettemin binnen 3 maanden
schriftelijk mededelen dat het niet wenst deel te nemen aan dat voorstel of initiatief. In dat geval neemt
Ierland of het Verenigd Koninkrijk niet deel aan de aanneming daarvan. Zodra deze mededeling isgedaan, wordt de procedure voor de aanneming van de maatregel die voortbouwt op hetSchengenacquis, opgeschort tot het einde van de procedure van lid 3 of lid 4 of totdat de mededelingop enig tijdstip in deze procedure wordt ingetrokken.
3. Voor de lidstaat die de in lid 2 bedoelde mededeling heeft gedaan, zijn alle door de Raad uit
hoofde van artikel 4 genomen besluiten vanaf de datum van inwerkingtreding van de voorgesteldemaatregel niet langer van toepassing in de door de Raad noodzakelijk geachte mate en onder de
voorwaarden die moeten worden vastgesteld in een met gekwalificeerde meerderheid van stemmen
door de Raad op voorstel van de Commissie te nemen besluit. Dat besluit moet aan de volgende criteriabeantwoorden: de Raad streeft naar de ruimst mogelijke deelneming van de betrokken lidstaat zonder9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/291
de praktische toepasbaarheid van de verschillende onderdelen van het Schengenacquis ernstig in het
gedrang te brengen en rekening houdend met de samenhang daarvan. De Commissie dient haar
voorstel zo spoedig mogelijk na de in lid 2 bedoelde mededeling in. De Raad neemt, indien nodig na
twee opeenvolgende zittingen, binnen vier maanden na de indiening van het Commissievoorstel eenbesluit.
4. Indien de Raad na het verstrijken van deze termijn van vier maanden nog geen besluit heeft
genomen, kan een lidstaat verzoeken dat het dossier onverwijld naar de Europese Raad wordtverwezen. In dat geval neemt de Europese Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op
voorstel van de Commissie tijdens zijn volgende bijeenkomst een besluit overeenkomstig de in lid 3
bedoelde criteria.
5. Indien de Raad of de Europese Raad, naargelang het geval, na afloop van de procedure van lid 3
of lid 4 geen besluit heeft genomen, wordt de opschorting van de procedure voor de aanneming van deop het Schengenacquis voortbouwende maatregel stopgezet. Wordt de maatregel in kwestie vervolgensaangenomen, dan zijn alle uit hoofde van artikel 4 door de Raad vastgestelde besluiten niet langer op
de betrokken lidstaat van toepassing vanaf de datum van de inwerkingtreding van de desbetreffende
maatregel, in de door de Commissie vastgestelde mate en onder de door haar bepaalde voorwaarden,tenzij de betrokken lidstaat zijn mededeling in de zin van lid 2 vóór de aanneming van de maatregelheeft ingetrokken. De Commissie neemt vóór de datum van deze aanneming een besluit. In haarbesluit eerbiedigt zij de in lid 3 bedoelde criteria.
Artikel 6
De Republiek IJsland en het Koninkrijk Noorwegen worden betrokken bij de uitvoering van het
Schengenacquis en de verdere ontwikkeling ervan. Te dien einde worden passende proceduresovereengekomen in een overeenkomst die de Raad, met eenparigheid van stemmen van zijn in
artikel 1 genoemde leden, met die staten sluit. In die overeenkomst worden bepalingen opgenomen
inzake de bijdrage van IJsland en Noorwegen in de kosten die aan de uitvoering van dit protocol zijnverbonden.
De Raad sluit, met eenparigheid van stemmen, met IJsland en Noorwegen een afzonderlijke
overeenkomst voor de vaststelling van de wederzijdse rechten en verplichtingen van Ierland en hetVerenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland enerzijds en IJsland en Noorwegen
anderzijds, op gebieden van het Schengenacquis die op deze staten van toepassing zijn.
Artikel 7
Voor de onderhandelingen over de toetreding van nieuwe lidstaten tot de Europese Unie worden het
Schengenacquis en de verdere maatregelen die de instellingen binnen de werkingssfeer van dat acquis
nemen, beschouwd als een acquis dat door alle staten die kandidaat zijn voor toetreding volledig moetworden aanvaard.C 115/292 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 20)
BETREFFENDE DE TOEPASSING VAN BEPAALDE
ASPECTEN VAN ARTIKEL 26 VAN HET VERDRAG
BETREFFENDE DE WERKING VAN DE
EUROPESE UNIE OP HET VERENIGD
KONINKRIJK EN IERLAND
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
GELEID DOOR DE WENS bepaalde vraagstukken met betrekking tot het Verenigd Koninkrijk en Ierland te
regelen,
GELET OP het feit dat tussen het Verenigd Koninkrijk en Ierland al sedert vele jaren bijzondere
reisregelingen bestaan,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
Artikel 1
Onverminderd de artikelen 26 en 77 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, de
andere bepalingen van dat Verdrag of van het Verdrag betreffende de Europese Unie, de uit hoofde vandeze Verdragen aangenomen maatregelen en de internationale overeenkomsten die door de Unie of
door de Unie en haar lidstaten met één of meer derde staten zijn gesloten, heeft het Verenigd
Koninkrijk het recht aan zijn grenzen met andere lidstaten ten aanzien van personen die het VerenigdKoninkrijk wensen binnen te komen de controles te verrichten die het nodig acht om:
a) het recht op binnenkomst in het Verenigd Koninkrijk te verifiëren van burgers van lidstaten en
hun gezinsleden die bij het recht van de Unie verleende rechten uitoefenen, alsmede van burgersvan andere staten aan wie dergelijke rechten zijn toegekend bij een overeenkomst waardoor hetVerenigd Koninkrijk gebonden is, en
b) te bepalen of aan andere personen al dan niet toelating wordt verleend om het Verenigd
Koninkrijk binnen te komen.
Niets in de artikelen 26 en 77 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie of in een
andere bepaling van dat Verdrag of van het Verdrag betreffende de Europese Unie of in een uit hoofde
daarvan aangenomen maatregel doet afbreuk aan het recht van het Verenigd Koninkrijk om dergelijkecontroles in te voeren of uit te oefenen. Onder het Verenigd Koninkrijk worden in dit artikel ook degrondgebieden verstaan waarvan de externe betrekkingen onder de verantwoordelijkheid van hetVerenigd Koninkrijk vallen.
Artikel 2
Het Verenigd Koninkrijk en Ierland kunnen onderling regelingen blijven treffen betreffende het
personenverkeer tussen hun grondgebieden („het gemeenschappelijk reisgebied” of„the Common
Travel Area”), met volledige inachtneming van de rechten van de in artikel 1, eerste alinea, onder a), vandit protocol bedoelde personen. Zolang zij dergelijke regelingen handhaven, zijn de bepalingen van9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/293
artikel 1 van dit protocol derhalve van toepassing op Ierland op dezelfde wijze en onder dezelfde
voorwaarden als op het Verenigd Koninkrijk. Niets in de artikelen 26 en 77 van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie of in een andere bepaling van dat Verdrag of van het
Verdrag betreffende de Europese Unie of in een uit hoofde daarvan aangenomen maatregel doetafbreuk aan deze regelingen.
Artikel 3
De andere lidstaten hebben het recht aan hun grenzen of op enig punt van binnenkomst op hun
grondgebied voor de in artikel 1 van dit protocol aangegeven doeleinden dergelijke controles teverrichten op personen die hun grondgebied wensen binnen te komen vanuit het Verenigd Koninkrijk,of enig ander grondgebied waarvan de externe betrekkingen onder de verantwoordelijkheid van ditland vallen, dan wel vanuit Ierland, zolang de bepalingen van artikel 1 van dit protocol op Ierland van
toepassing zijn.
Niets in de artikelen 26 en 77 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie of in een
andere bepaling van dat Verdrag of van het Verdrag betreffende de Europese Unie of in een uit hoofdedaarvan aangenomen maatregel doet afbreuk aan het recht van de overige lidstaten om dergelijkecontroles in te voeren of te verrichten.C 115/294 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 21)
BETREFFENDE DE POSITIE VAN HET VERENIGD
KONINKRIJK EN IERLAND TEN AANZIEN VAN DE
RUIMTE VAN VRIJHEID, VEILIGHEID EN RECHT
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
GELEID DOOR DE WENS bepaalde vraagstukken met betrekking tot het Verenigd Koninkrijk en Ierland te
regelen,
GELET OP het Protocol betreffende de toepassing van bepaalde aspecten van artikel 26 van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie op het Verenigd Koninkrijk en Ierland,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
Artikel 1
Onder voorbehoud van artikel 3 nemen het Verenigd Koninkrijk en Ierland niet deel aan de aanneming
door de Raad van overeenkomstig deel III, titel V, van het Verdrag betreffende de werking van deEuropese Unie voorgestelde maatregelen. Voor besluiten van de Raad die met eenparigheid vanstemmen moeten worden aangenomen, is eenparigheid van de leden van de Raad vereist, metuitzondering van de vertegenwoordigers van de regeringen van het Verenigd Koninkrijk en van Ierland.
Voor de toepassing van dit artikel wordt de gekwalificeerde meerderheid bepaald overeenkomstig
artikel 238, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
Artikel 2
Ingevolge artikel 1 en onder voorbehoud van de artikelen 3, 4 en 6 zijn de bepalingen van deel III,
titel V, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, de overeenkomstig die titelaangenomen maatregelen, de bepalingen in door de Unie overeenkomstig die titel gesloteninternationale overeenkomsten en de beslissingen van het Hof van Justitie van de Europese Unie teruitlegging van die bepalingen of maatregelen niet bindend voor, noch van toepassing in het Verenigd
Koninkrijk en Ierland; bedoelde bepalingen, maatregelen en beslissingen laten de bevoegdheden,
rechten en verplichtingen van deze staten onverlet; bedoelde bepalingen, maatregelen en beslissingenlaten zowel het op het Verenigd Koninkrijk en Ierland van toepassing zijnde communautair acquis alshet acquis van de Unie onverlet en maken geen deel uit van het op die staten van toepassing zijnderecht van de Unie.
Artikel 3
1. Binnen een termijn van drie maanden na de indiening van een voorstel of een initiatief bij de
Raad overeenkomstig deel III, titel V, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
kunnen het Verenigd Koninkrijk en Ierland de voorzitter van de Raad er schriftelijk van in kennis
stellen dat zij wensen deel te nemen aan de aanneming en toepassing van de voorgestelde maatregel,waarna deze staten daartoe gerechtigd zijn.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/295
Voor besluiten van de Raad die met eenparigheid van stemmen moeten worden aangenomen, is
eenparigheid van de leden van de Raad vereist, met uitzondering van de leden die geen kennisgeving
hebben gedaan. Een overeenkomstig dit lid aangenomen maatregel is bindend voor alle lidstaten die
aan de aanneming ervan hebben deelgenomen.
In de uit hoofde van artikel 70 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
aangenomen maatregelen worden de voorwaarden bepaald voor de deelneming van het Verenigd
Koninkrijk en Ierland aan de evaluaties betreffende de gebieden die worden bestreken door deel III,titel V, van dat Verdrag.
Voor de toepassing van dit artikel wordt de gekwalificeerde meerderheid bepaald overeenkomstig
artikel 238, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
2. Indien na een redelijke termijn een maatregel als bedoeld in lid 1 niet met deelneming van het
Verenigd Koninkrijk of Ierland kan worden aangenomen, kan de Raad deze maatregel overeenkomstig
artikel 1 aannemen zonder de deelneming van het Verenigd Koninkrijk of Ierland. In dat geval is
artikel 2 van toepassing.
Artikel 4
Na de aanneming van een maatregel door de Raad overeenkomstig deel III, titel V, van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie kunnen het Verenigd Koninkrijk en Ierland de Raad en deCommissie er te allen tijde van in kennis stellen dat zij die maatregel wensen te aanvaarden. In dat gevalis de procedure van artikel 331, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Uniemutatis mutandis van toepassing.
Artikel 4 bis
1. De bepalingen van dit Protocol gelden ten aanzien van het Verenigd Koninkrijk en Ierland ook
voor de uit hoofde van deel III, titel V, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
voorgestelde of vastgestelde maatregelen tot wijziging van een bestaande maatregel waardoor zijn
gebonden zijn.
2. In gevallen waarin de Raad, handelend op voorstel van de Commissie, evenwel vaststelt dat de
niet-deelneming door het Verenigd Koninkrijk of Ierland aan de gewijzigde versie van een bestaande
maatregel de toepassing van deze maatregel onmogelijk maakt voor andere lidstaten of de Unie, kan hijtot het Verenigd Koninkrijk of Ierland een dringend verzoek richten tot het doen van een mededelinguit hoofde van artikel 3 of artikel 4. Voor de toepassing van artikel 3 begint een nieuwe termijn vantwee maanden te lopen op het moment dat de Raad een dergelijk besluit heeft genomen.
Indien het Verenigd Koninkrijk of Ierland bij het verstrijken van deze termijn van twee maanden vanaf
het besluit van de Raad nog geen mededeling uit hoofde van artikel 3 of artikel 4 heeft gedaan, is debestaande maatregel niet langer bindend voor en van toepassing op het Verenigd Koninkrijk of Ierland,tenzij de betrokken lidstaat vóór de inwerkingtreding van de wijzigingsmaatregel een mededeling uit
hoofde van artikel 4 heeft gedaan. Deze situatie wordt van kracht vanaf de datum van inwerkingtreding
van de wijzigingsmaatregel of de datum waarop de termijn van twee maanden verstrijkt, al naargelangwelk tijdstip later valt.C 115/296 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Voor de toepassing van dit lid neemt de Raad, na een grondige bespreking van deze aangelegenheid,
een besluit met een gekwalificeerde meerderheid van de stemmen van de leden die de lidstaten
vertegenwoordigen welke aan de aanneming van de wijzigingsmaatregel deelnemen of hebben
deelgenomen. Een gekwalificeerde meerderheid van stemmen in de Raad is de meerderheid in de zinvan artikel 238, lid 3, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
3. De Raad kan met gekwalificeerde meerderheid op een voorstel van de Commissie besluiten dat
de eventuele directe financiële gevolgen, die noodzakelijkerwijs en onvermijdelijk voortvloeien uit de
beëindiging van de deelname van het Verenigd Koninkrijk of Ierland aan de bestaande maatregel doorhet Verenigd Koninkrijk of Ierland worden gedragen.
4. Dit artikel laat artikel 4 onverlet.
Artikel 5
Voor een lidstaat die niet gebonden is door een overeenkomstig deel III, titel V, van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie aangenomen maatregel, mag deze maatregel geen anderefinanciële gevolgen hebben dan de ermee gepaard gaande administratieve kosten voor de instellingen,tenzij de Raad, na raadpleging van het Europees Parlement, met eenparigheid van stemmen van al zijnleden anders besluit.
Artikel 6
Indien het Verenigd Koninkrijk of Ierland in gevallen als bedoeld in dit protocol gebonden is door een
door de Raad overeenkomstig deel III, titel V, van het Verdrag betreffende de werking van de EuropeseUnie aangenomen maatregel, zijn de desbetreffende bepalingen van de Verdragen, in verband met diemaatregel van toepassing op de staat in kwestie.
Artikel 6 bis
Het Verenigd Koninkrijk en Ierland zullen niet gebonden zijn door de op grond van artikel 16 van het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie vastgestelde regels die betrekking hebben op de
verwerking van persoonsgegevens door de lidstaten bij de uitoefening van activiteiten die binnen het
toepassingsgebied van deel III, titel V, hoofdstuk 4 of 5, van genoemd Verdrag vallen, wanneer hetVerenigd Koninkrijk en Ierland niet gebonden zijn door de regels van de Unie betreffende de vormenvan justitiële samenwerking in strafzaken of van politiële samenwerking in het kader waarvan de opgrond van artikel 16 vastgestelde bepalingen moeten worden nageleefd.
Artikel 7
De artikelen 3, 4 en 4 bis laten het Protocol betreffende het Schengenacquis dat is opgenomen in het
kader van de Europese Unie onverlet.
Artikel 8
Ierland kan de Raad er schriftelijk van in kennis stellen dat het niet langer onder de bepalingen van dit
protocol wenst te vallen. In dat geval zijn de normale Verdragsbepalingen van toepassing op Ierland.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/297
Artikel 9
Wat Ierland betreft, is dit protocol niet van toepassing op artikel 75 van het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie.C 115/298 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 22)
BETREFFENDE DE POSITIE VAN DENEMARKEN
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
HERINNEREND aan het Besluit van de Staatshoofden en Regeringsleiders, in het kader van de Europese
Raad bijeen op 12 december 1992 in Edinburgh, betreffende bepaalde problemen die Denemarkenmet betrekking tot het Verdrag betreffende de Europese Unie aan de orde heeft gesteld,
KENNIS GENOMEN HEBBEND van de positie van Denemarken met betrekking tot het burgerschap, de
Economische en Monetaire Unie, het defensiebeleid en justitie en binnenlandse zaken zoals neergelegd
in het besluit van Edinburgh,
ZICH BEWUST van het feit dat de handhaving, in het kader van de Verdragen, van een wettelijke regeling
die voortvloeit uit het besluit van Edinburgh, de deelneming van Denemarken op belangrijke gebiedenvan samenwerking van de Unie aanzienlijk zal beperken, en dat het in het belang van de Unie is deintegriteit van het acquis op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht te waarborgen,
WENSEND om die reden een juridisch kader vast te stellen dat Denemarken de mogelijkheid geeft deel te
nemen aan de vaststelling van maatregelen die voorgesteld worden uit hoofde van deel III, titel V, vanhet Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met waardering voor het voornemen vanDenemarken om van die mogelijkheid gebruik te maken wanneer dat volgens zijn grondwettelijkebepalingen mogelijk is,
ER NOTA VAN NEMEND dat Denemarken de overige lidstaten niet zal beletten hun samenwerking verder
te versterken met betrekking tot maatregelen die voor Denemarken niet verbindend zijn,
INDACHTIG artikel 3 van het Protocol betreffende het Schengenacquis dat is opgenomen in het kader
van de Europese Unie,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag tot
oprichting van de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de Europese Unie worden gehecht:
DEEL I
Artikel 1
Denemarken neemt niet deel aan de aanneming door de Raad van overeenkomstig deel III, titel V, van
het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie voorgestelde maatregelen. Voor besluiten vande Raad die met eenparigheid van stemmen moeten worden aangenomen, is eenparigheid van de leden
van de Raad vereist, met uitzondering van de vertegenwoordiger van de regering van Denemarken.
Voor de toepassing van dit artikel wordt de gekwalificeerde meerderheid bepaald overeenkomstig
artikel 238, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/299
Artikel 2
De bepalingen van het derde deel, titel V, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
de ingevolge die titel vastgestelde maatregelen, de bepalingen in door de Unie ingevolge die titel
gesloten overeenkomsten en de beslissingen van het Hof van Justitie van de Europese Unie teruitlegging van deze bepalingen of maatregelen of maatregelen die uit hoofde van die titel gewijzigd zijnof kunnen worden, zijn niet bindend voor, noch van toepassing in Denemarken; bedoelde bepalingen,maatregelen en beslissingen laten de bevoegdheden, rechten en verplichtingen van Denemarkenonverlet, laten het op Denemarken van toepassing zijnde acquis van de Unie onverlet en maken geen
deel uit van het op Denemarken van toepassing zijnde recht van de Unie. Met name de handelingen
van de Unie op het gebied van de politiële samenwerking en de justitiële samenwerking in strafzakendie vóór de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon zijn vastgesteld en die zijn gewijzigd,blijven in ongewijzigde vorm bindend voor en van toepassing op Denemarken.
Artikel 2 bis
Artikel 2 van dit protocol is tevens van toepassing op de op grond van artikel 16 van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie vastgestelde regels die betrekking hebben op de
verwerking van persoonsgegevens door de lidstaten bij de uitoefening van activiteiten die binnen hettoepassingsgebied van deel III, titel V, hoofdstuk 4 of 5, van dat Verdrag vallen.
Artikel 3
Voor Denemarken hebben de in artikel 1 bedoelde maatregelen geen andere financiële gevolgen dan de
ermee gepaard gaande administratieve kosten voor de instellingen.
Artikel 4
1. Denemarken beslist binnen een termijn van zes maanden nadat de Raad een maatregel heeft
genomen over een voorstel of een initiatief tot uitwerking van het Schengenacquis dat onder dit deelvalt, of het deze maatregel in zijn nationale wetgeving zal omzetten. Indien Denemarken daartoebesluit, wordt daarmee een verplichting volgens internationaal recht geschapen tussen Denemarken en
de andere lidstaten die door die maatregel gebonden zijn.
2. Indien Denemarken beslist een maatregel van de Raad als bedoeld in lid 1 niet in zijn nationale
wetgeving om te zetten, overwegen de lidstaten die door die maatregel gebonden zijn en Denemarken,welke passende maatregelen moeten worden genomen.
DEEL II
Artikel 5
Wat betreft de maatregelen die door de Raad worden aangenomen op het gebied van artikel 26, lid 1,
artikel 42 en de artikelen 43 tot en met 46 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, neemt
Denemarken niet deel aan de uitwerking en de uitvoering van besluiten en acties van de Unie diegevolgen hebben op defensiegebied. Daarom zal Denemarken niet deelnemen aan de aanneming vanC 115/300 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
die besluiten en acties. Denemarken is niet verplicht bij te dragen aan de financiering van operationele
uitgaven in verband met dergelijke maatregelen. Denemarken belet de overige lidstaten niet hun
samenwerking op dit gebied verder te ontwikkelen, noch om militaire vermogens ter beschikking van
de Unie te stellen.
Voor handelingen van de Raad die met eenparigheid van stemmen moeten worden vastgesteld, is
eenparigheid van de leden van de Raad vereist, met uitzondering van de vertegenwoordiger van de
Deense regering.
Voor de toepassing van dit artikel wordt de gekwalificeerde meerderheid bepaald overeenkomstig
artikel 238, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
DEEL III
Artikel 6
De artikelen 1, 2 en 3 zijn niet van toepassing op maatregelen tot bepaling van de derde landen
waarvan de onderdanen bij overschrijding van de buitengrenzen van de lidstaten in het bezit moeten
zijn van een visum of op maatregelen betreffende een uniform visummodel. Voor de toepassing van ditartikel wordt de gekwalificeerde meerderheid bepaald overeenkomstig artikel 205, lid 3, van hetVerdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
DEEL IV
Artikel 7
Denemarken kan te allen tijde, overeenkomstig zijn grondwettelijke bepalingen, de andere lidstaten
mededelen dat het niet langer een beroep wenst te doen op dit protocol in zijn geheel of op gedeeltenervan. In dat geval zal Denemarken alle geldende desbetreffende maatregelen die in het kader van de
Europese Unie zijn genomen, volledig toepassen.
Artikel 8
1. Denemarken kan te allen tijde, onverminderd artikel 7, overeenkomstig zijn grondwettelijke
bepalingen de andere lidstaten ervan in kennis stellen dat deel I met ingang van de eerste dag van demaand volgend op de kennisgeving, bestaat uit de bepalingen van de bijlage. In dat geval worden deartikelen 5 tot en met 8 dienovereenkomstig hernummerd.
2. Zes maanden nadat de in lid 1 bedoelde kennisgeving van kracht is geworden, worden het
volledige Schengenacquis en alle maatregelen die genomen zijn om dat acquis te ontwikkelen, die totdan ten aanzien van Denemarken verbindend waren als internationaalrechtelijke verplichtingen, voor
Denemarken verbindend uit hoofde van het recht van de Unie.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/301
BIJLAGE
Artikel 1
Onder voorbehoud van artikel 3 neemt Denemarken niet deel aan de vaststelling door de Raad van de overeenkomstig
deel III, titel V, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie voorgestelde maatregelen. Voor handelingen
van de Raad die met eenparigheid van stemmen moeten worden vastgesteld, is eenparigheid van de leden van de Raadvereist, met uitzondering van de vertegenwoordiger van de Deense regering.
Voor de toepassing van dit artikel wordt de gekwalificeerde meerderheid bepaald overeenkomstig artikel 238, lid 3, van het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
Artikel 2
Ingevolge artikel 1 en onder voorbehoud van de artikelen 3, 4 en 8 zijn de bepalingen van deel III, titel V, van het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie, de overeenkomstig die titel vastgestelde maatregelen, de bepalingen van door
de Unie overeenkomstig die titel gesloten internationale overeenkomsten en de beslissingen van het Hof van Justitie van de
Europese Unie ter uitlegging van die bepalingen of maatregelen niet verbindend voor, noch van toepassing op Denemarken.
Bedoelde bepalingen, maatregelen en beslissingen laten de bevoegdheden, rechten en verplichtingen van Denemarkenonverlet. Bedoelde bepalingen, maatregelen en beslissingen laten het acquis communautaire en het acquis van de Unie
geheel onverlet en maken geen deel uit van het recht van de Unie, zoals die op Denemarken van toepassing zijn.
Artikel 3
1. Binnen een termijn van drie maanden na de indiening van een voorstel of een initiatief bij de Raad overeenkomstig
deel III, titel V, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie kan Denemarken de voorzitter van de Raad er
schriftelijk van in kennis stellen dat het wenst deel te nemen aan de vaststelling en de toepassing van de voorgestelde
maatregel, waarna deze staat daartoe gerechtigd is.
2. Indien een maatregel als bedoeld in lid 1 na een redelijke termijn niet met deelneming van Denemarken kan worden
vastgesteld, kan de Raad de in lid 1 bedoelde maatregel overeenkomstig artikel 1 vaststellen zonder deelneming vanDenemarken. In dat geval is artikel 2 van toepassing.
Artikel 4
Na de vaststelling van een maatregel overeenkomstig deel III, titel V, van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie kan Denemarken de Raad en de Commissie er te allen tijde van in kennis stellen dat het voornemens is die
maatregel te aanvaarden. In dat geval is de procedure van artikel 331, lid 1, van dat Verdrag van overeenkomstige
toepassing.
Artikel 5
1. De bepalingen van dit Protocol gelden ten aanzien van Denemarken ook voor de uit hoofde van deel III, titel V, van
het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie voorgestelde of vastgestelde maatregelen tot wijziging van eenbestaande maatregel waardoor Denemarken gebonden is.
2. In gevallen waarin de Raad, handelend op voorstel van de Commissie, evenwel vaststelt dat de niet-deelneming door
Denemarken aan de gewijzigde versie van een bestaande maatregel de toepassing van deze maatregel onmogelijk maakt
voor, andere lidstaten of de Unie kan hij tot Denemarken een dringend verzoek richten tot het doen van een mededeling uit
hoofde van artikel 3 of artikel 4. Voor de toepassing van artikel 3 begint een nieuwe periode van twee maanden te lopen op
het moment dat de Raad een dergelijk besluit heeft genomen.C 115/302 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Indien Denemarken bij het verstrijken van deze termijn van twee maanden vanaf de vaststelling door de Raad nog geen
mededeling uit hoofde van artikel 3 of artikel 4 heeft gedaan, is de bestaande maatregel niet langer bindend voor of van
toepassing op Denemarken, tenzij het vóór de inwerkingtreding van de wijzigingsmaatregel een mededeling uit hoofde van
artikel 4 heeft gedaan. Deze situatie wordt van kracht vanaf de datum van inwerkingtreding van de wijzigingsmaatregel of
de datum waarop de termijn van twee maanden verstrijkt, al naargelang welk tijdstip later valt.
Voor de toepassing van dit lid neemt de Raad, na een grondige bespreking van deze aangelegenheid, een besluit met een
gekwalificeerde meerderheid van de stemmen van de leden die de lidstaten vertegenwoordigen welke aan de aanneming van
de wijzigingsmaatregel deelnemen of hebben deelgenomen. Een gekwalificeerde meerderheid van stemmen in de Raad is de
meerderheid in de zin van artikel 238, lid 3, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
3. De Raad kan met gekwalificeerde meerderheid op voorstel van de Commissie een besluit vaststellen waarbij bepaald
wordt dat de eventuele directe financiële gevolgen die noodzakelijkerwijs en onvermijdelijk voortvloeien uit de beëindigingvan de deelname van Denemarken aan de bestaande maatregel door Denemarken zullen worden gedragen.
4. Dit artikel laat artikel 4 onverlet.
Artikel 6
1. De in artikel 4 bedoelde kennisgeving vindt uiterlijk zes maanden na de definitieve vaststelling van een maatregel
plaats, indien die maatregel een uitwerking van het Schengenacquis inhoudt.
Indien Denemarken aangaande die maatregelen de in de artikelen 3 en 4 bedoelde kennisgeving nalaat, overwegen de
lidstaten die door die maatregelen gebonden zijn en Denemarken welke passende stappen moeten worden ondernomen.
2. Een kennisgeving overeenkomstig artikel 3 met betrekking tot maatregelen die een uitwerking van het
Schengenacquis inhouden, wordt onherroepelijk geacht een kennisgeving overeenkomstig artikel 3 te zijn ten aanzienvan elk ander voorstel of initiatief dat een uitwerking van die maatregel inhoudt, voor zover dat voorstel of initiatief een
uitwerking van het Schengenacquis inhouden.
Artikel 7
Denemarken zal niet gebonden zijn door de op de op grond van artikel 16 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie vastgestelde regels die betrekking hebben op de verwerking van persoonsgegevens door de lidstaten bij deuitoefening van activiteiten die binnen het toepassingsgebied van deel III, titel V, hoofdstuk 4 of 5, van dat Verdrag vallen,
wanneer Denemarken niet gebonden is door de regels van de Unie betreffende de vormen van justitiële samenwerking in
strafzaken of van politiële samenwerking in het kader waarvan de op grond van artikel 16 vastgestelde bepalingen moeten
worden nageleefd.
Artikel 8
Indien Denemarken, in gevallen als bedoeld in dit deel, gebonden is door een door de Raad overeenkomstig deel III, titel V,
van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie vastgestelde maatregel, zijn de desbetreffende bepalingen van
de Verdragen van toepassing op Denemarken wat betreft die maatregel.
Artikel 9
Indien Denemarken niet gebonden is door een overeenkomstig deel III, titel V, van het Verdrag betreffende de werking van
de Europese Unie vastgestelde maatregel, mag deze maatregel voor Denemarken geen andere financiële gevolgen hebben
dan de ermee gepaard gaande administratieve kosten voor de instellingen, tenzij de Raad met eenparigheid van stemmen
van al haar leden anders besluit, na raadpleging van het Europees Parlement.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/303
PROTOCOL (Nr. 23)
BETREFFENDE DE BUITENLANDSE BETREKKINGEN
VAN DE LIDSTATEN IN VERBAND MET DE
OVERSCHRIJDING VAN DE BUITENGRENZEN
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
IN AANMERKING NEMEND dat de lidstaten doeltreffende controles aan hun buitengrenzen moeten
kunnen garanderen, waar nodig in samenwerking met derde landen,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT OMTRENT de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag
betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie wordengehecht:
De bepalingen betreffende de maatregelen inzake de overschrijding van de buitengrenzen in artikel 77,
lid 2, onder b), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie laten de bevoegdheid vande lidstaten om met derde landen over overeenkomsten te onderhandelen of overeenkomsten te sluitenonverlet, mits daarbij het recht van de Unie en andere internationale overeenkomsten terzake wordengeëerbiedigd.C 115/304 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 24)
INZAKE ASIEL VOOR ONDERDANEN VAN
LIDSTATEN VAN DE EUROPESE UNIE
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
OVERWEGENDE dat de Unie in artikel 6, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie de in het
Handvest van de grondrechten vervatte rechten, vrijheden en beginselen erkent,
OVERWEGENDE dat in artikel 6, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie wordt bepaald dat
de grondrechten, zoals zij worden gewaarborgd door het Europees Verdrag tot bescherming van derechten van de mens en de fundamentele vrijheden, als algemene beginselen deel uitmaken van hetrecht van de Unie,
OVERWEGENDE dat het Hof van Justitie van de Europese Unie bevoegd is om te waarborgen dat de Unie
de wet naleeft bij de uitlegging en toepassing van artikel 6, leden 1 en 3, van het Verdrag betreffende de
Europese Unie,
OVERWEGENDE dat krachtens artikel 49 van het Verdrag betreffende de Europese Unie elke Europese
staat die verzoekt lid te worden van de Unie, de in artikel 2, van het Verdrag betreffende de EuropeseUnie genoemde waarden dient te eerbiedigen,
IN AANMERKING NEMEND dat bij artikel 7 van het Verdrag betreffende de Europese Unie een regeling
wordt ingesteld voor de schorsing van bepaalde rechten in geval van een ernstige en voortdurendeschending van die waarden door een lidstaat,
ERAAN HERINNEREND dat iedere onderdaan van een lidstaat, als burger van de Unie, een bijzondere
status en bescherming geniet die door de lidstaten wordt gegarandeerd in overeenstemming met de
bepalingen in het tweede deel van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,
IN AANMERKING NEMEND dat bij de Verdragen een ruimte zonder binnengrenzen tot stand wordt
gebracht en aan iedere burger van de Unie het recht wordt verleend op vrij verkeer en verblijf op het
grondgebied van de lidstaten,
GELEID DOOR DE WENS te voorkomen dat het recht op asiel wordt aangewend voor andere doeleinden
dan die waarvoor het bedoeld is,
OVERWEGENDE dat in dit protocol de uiteindelijke doelstellingen van het Verdrag van Genève van
28 juli 1951 betreffende de status van vluchtelingen worden geëerbiedigd,9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/305
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
Enig artikel
Het niveau van bescherming van de fundamentele rechten en vrijheden in de lidstaten van de Europese
Unie in aanmerking nemend, beschouwen de lidstaten elkaar als veilige landen van oorsprong voor alle
juridische en praktische doeleinden in verband met asielzaken. Dienovereenkomstig kan een
asielaanvraag van een onderdaan van een lidstaat door een andere lidstaat uitsluitend in aanmerkingworden genomen of ontvankelijk worden verklaard in de volgende gevallen:
a) indien de lidstaat waarvan de aanvrager onderdaan is na de inwerkingtreding van het Verdrag van
Amsterdam maatregelen neemt met gebruikmaking van de bepalingen van artikel 15 van hetVerdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, waarbij op
zijn grondgebied wordt afgeweken van zijn verplichtingen uit hoofde van dat Verdrag;
b) indien de in artikel 7, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie bedoelde procedure op
gang is gebracht en totdat de Raad, of in voorkomend geval de Europese Raad hieromtrent eenbesluit heeft genomen ten aanzien van de lidstaat waarvan de aanvrager onderdaan is;
c) indien de Raad overeenkomstig artikel 7, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie een
besluit heeft vastgesteld ten aanzien van de lidstaat waarvan de aanvrager onderdaan is of indien
de Europese Raad overeenkomstig artikel 7, lid 2, van dat Verdrag een besluit heeft vastgesteld ten
aanzien van de lidstaat waarvan de aanvrager onderdaan is;
d) indien een lidstaat hiertoe eenzijdig besluit in verband met de aanvraag van een onderdaan van een
andere lidstaat; in dat geval wordt de Raad onverwijld op de hoogte gesteld; de aanvraag wordtbehandeld op basis van het vermoeden dat zij duidelijk ongegrond is zonder op enigerlei wijze, inwelk geval dan ook, van invloed te zijn op de beslissingsbevoegdheid van de lidstaat.C 115/306 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 25)
BETREFFENDE DE UITOEFENING VAN
DE GEDEELDE BEVOEGDHEDEN
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT over de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende de
Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
Enig artikel
Wanneer de Unie overeenkomstig artikel 2, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie inzake gedeelde bevoegdheden op een bepaald gebied optreedt, heeft deze uitoefeningvan bevoegdheden enkel betrekking op de door de betrokken handeling van de Unie geregelde materie
en niet op het gehele gebied.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/307
PROTOCOL (Nr. 26)
BETREFFENDE DE DIENSTEN
VAN ALGEMEEN BELANG
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
WENSEND het belang van diensten van algemeen belang te benadrukken;
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT over de volgende interpretatieve bepalingen, welke aan het Verdrag
betreffende de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden
gehecht:
Artikel 1
De gedeelde waarden van de Unie met betrekking tot diensten van algemeen economisch belang in de
zin van artikel 14 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie omvatten met name:
— de essentiële rol en de ruime discretionaire bevoegdheid van de nationale, regionale en lokale
autoriteiten om diensten van algemeen economisch belang te verrichten, te doen verrichten en teorganiseren op een manier die zoveel mogelijk in overeenstemming is met de behoeften van degebruikers;
— de diversiteit tussen verschillende diensten van algemeen economisch belang en de verschillen in
de behoeften en voorkeuren van de gebruikers die kunnen voortvloeien uit verschillende
geografische, sociale of culturele omstandigheden;
— een hoog niveau van kwaliteit, veiligheid en betaalbaarheid, gelijke behandeling en de bevordering
van de algemene toegang en van de rechten van de gebruiker.
Artikel 2
De bepalingen van de Verdragen doen op generlei wijze afbreuk aan de bevoegdheid van de lidstaten
om niet-economische diensten van algemeen belang te verrichten, te doen verrichten en te organiseren.C 115/308 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 27)
BETREFFENDE DE INTERNE MARKT
EN DE MEDEDINGING
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
OVERWEGENDE dat de interne markt als omschreven in artikel 3 van het Verdrag betreffende de
Europese Unie een regime omvat dat verzekert dat de mededinging niet wordt verstoord,
ZIJN OVEREENGEKOMEN dat
de Unie, met het oog daarop, indien nodig, maatregelen neemt overeenkomstig de bepalingen van de
Verdragen, waaronder artikel 352 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
Dit protocol wordt gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en aan het Verdrag
betreffende de werking van de Europese Unie.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/309
PROTOCOL (Nr. 28)
BETREFFENDE ECONOMISCHE, SOCIALE EN
TERRITORIALE SAMENHANG
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
ERAAN HERINNEREND dat artikel 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie als een van de
doelstellingen de bevordering van de economische, sociale en territoriale samenhang en van desolidariteit tussen de lidstaten omvat en dat in artikel 4, lid 2, onder c), van het Verdrag betreffende dewerking van de Europese Unie die samenhang als onderdeel van de gebieden van gedeelde bevoegdheidvan de Unie wordt vermeld,
ERAAN HERINNEREND dat het geheel van de bepalingen van het derde deel, titel XVIII, inzake de
economische, sociale en territoriale samenhang de rechtsgrondslag vormt voor de consolidatie en deverdere ontwikkeling van het optreden van de Unie op het gebied van de economische, sociale en
territoriale samenhang, met inbegrip van de mogelijkheid om een nieuw fonds op te richten,
ERAAN HERINNEREND dat de bepalingen van artikel 177 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie voorzien in de oprichting van een Cohesiefonds,
CONSTATEREND dat de Europese Investeringsbank (EIB) ten behoeve van de armere regio's aanzienlijke
en in omvang toenemende leningen verstrekt,
GEZIEN de wens om de voorwaarden voor de toewijzing van middelen uit de structuurfondsen
flexibeler te maken,
GEZIEN de wens om de niveaus van de deelneming van de Unie aan programma's en projecten in
bepaalde landen te differentiëren,
GELET op het voorstel om in het stelsel van eigen middelen meer rekening te houden met de relatieve
welvaart van de lidstaten,
BEVESTIGEN dat de bevordering van de economische, sociale en territoriale samenhang van vitaal belang
is voor de volledige ontwikkeling en een duurzaam welslagen van de Unie;
BEVESTIGEN hun overtuiging dat de structuurfondsen een voorname rol moeten blijven spelen bij de
verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie op het gebied van de samenhang;
BEVESTIGEN hun overtuiging dat de EIB het grootste deel van haar middelen moet blijven besteden aan
de bevordering van de economische, sociale en territoriale samenhang, en verklaren zich bereid de
kapitaalbehoeften van de EIB opnieuw te bezien zodra zulks voor dat doel vereist is;
KOMEN OVEREEN dat het financiële bijdragen van de Unie zal verlenen voor projecten op het gebied van
milieu en trans-Europese netwerken in lidstaten met een BNP per capita van minder dan 90 % van het
gemiddelde van de Unie, die een programma hebben dat leidt tot het voldoen aan de voorwaarden van
economische convergentie omschreven in artikel 126 van het Verdrag betreffende de werking van deEuropese Unie;C 115/310 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
GEVEN HUN VOORNEMEN TE KENNEN een grotere flexibiliteit mogelijk te maken bij de toewijzing van
middelen uit de structuurfondsen voor specifieke behoeften die niet vallen onder de huidige
verordeningen betreffende de structuurfondsen;
VERKLAREN zich bereid de niveaus van de deelneming van de Unie in het kader van programma's en
projecten van de structuurfondsen te differentiëren om excessieve stijgingen van de begrotingsuitgavenin de minder welvarende lidstaten te voorkomen;
ERKENNEN de noodzaak van nabij toe te zien op de vooruitgang bij de verwezenlijking van de
economische, sociale en territoriale samenhang en verklaren zich bereid alle nodige maatregelen
dienaangaande te bestuderen;
GEVEN HET VOORNEMEN te kennen meer rekening te houden met het vermogen van de individuele
lidstaten om aan het stelsel van eigen middelen bij te dragen en de middelen te bestuderen om voor deminder welvarende lidstaten de regressieve elementen die in het huidige stelsel van eigen middelenbestaan bij te stellen;
KOMEN OVEREEN dit protocol aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende
de werking van de Europese Unie te hechten.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/311
PROTOCOL (Nr. 29)
BETREFFENDE HET OPENBARE-OMROEPSTELSEL IN
DE LIDSTATEN
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
VAN OORDEEL dat het openbare-omroepstelsel in de lidstaten rechtstreeks verband houdt met de
democratische, sociale en culturele behoeften van iedere samenleving en met de noodzaak pluralismein de media te behouden,
HEBBEN OVEREENSTEMMING bereikt over de volgende interpretatieve bepalingen, welke aan het Verdrag
betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie wordengehecht:
De bepalingen van de Verdragen doen geen afbreuk aan de bevoegdheid van de lidstaten om te
voorzien in de financiering van de openbare omroep, voor zover deze financiering wordt verleend aanomroeporganisaties voor het vervullen van de publieke opdracht zoals toegekend, bepaald engeorganiseerd door iedere lidstaat, en voor zover deze financiering de voorwaarden inzake hethandelsverkeer en de mededingingsvoorwaarden in de Unie niet zodanig verandert dat hetgemeenschappelijk belang zou worden geschaad, waarbij rekening wordt gehouden met de
verwezenlijking van de opdracht van deze openbare dienst.C 115/312 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 30)
BETREFFENDE DE TOEPASSING VAN HET HANDVEST
VAN DE GRONDRECHTEN VAN DE EUROPESE UNIE
OP POLEN EN HET VERENIGD KONINKRIJK
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
OVERWEGENDE dat de Unie in artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie de in het
Handvest van de grondrechten van de Unie vervatte rechten, vrijheden en beginselen erkent;
OVERWEGENDE dat het Handvest moet worden toegepast in strikte overeenstemming met de bepalingen
van voornoemd artikel 6 en titel VII van het Handvest zelf;
OVERWEGENDE dat het voornoemd artikel 6 vereist dat het Handvest door de rechtbanken van Polen en
het Verenigd Koninkrijk wordt toegepast en uitgelegd in strikte overeenstemming met de in dat artikel
bedoelde toelichtingen;
OVERWEGENDE dat het Handvest zowel in rechten als in beginselen voorziet;
OVERWEGENDE dat het Handvest zowel bepalingen van civiele als van politieke aard bevat alsmede
bepalingen van economische en sociale aard;
OVERWEGENDE dat het Handvest de in de Unie erkende rechten, vrijheden en beginselen herbevestigt en
deze rechten zichtbaarder worden gemaakt, maar dat het Handvest geen nieuwe rechten of beginselenschept;
HERINNEREND aan de verplichtingen van Polen en het Verenigd Koninkrijk uit hoofde van het Verdrag
betreffende de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het rechtvan de Unie in het algemeen;
NOTA NEMEND van de wens van Polen en het Verenigd Koninkrijk dat meer duidelijkheid wordt
gebracht in bepaalde aspecten van de toepassing van het Handvest;
Derhalve WENSEND de toepassing van het Handvest met betrekking tot de wetten en bestuursrechtelijke
handelingen van Polen en het Verenigd Koninkrijk te verduidelijken evenals de wijze waaroprechtzoekenden zich in rechte op dit Handvest kunnen beroepen in Polen en in het VerenigdKoninkrijk;
OPNIEUW BEVESTIGEND dat verwijzingen in dit protocol naar de werking van specifieke bepalingen van
het Handvest de werking van andere bepalingen van het Handvest strikt onverlet laten;
OPNIEUW BEVESTIGEND dat dit protocol de toepassing van het Handvest op andere lidstaten onverlet
laat;
OPNIEUW BEVESTIGEND dat dit protocol andere verplichtingen van Polen en het Verenigd Koninkrijk uit
hoofde van het Verdrag betreffende de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van deEuropese Unie en het recht van de Unie in het algemeen onverlet laat;9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/313
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie worden gehecht:
Artikel 1
1. Het Handvest verleent het Hof van Justitie van de Europese Unie noch enig hof of enige
rechtbank van Polen of het Verenigd Koninkrijk de bevoegdheid te bepalen dat de wetten, regelgeving
of administratieve bepalingen, praktijken of maatregelen van Polen of het Verenigd Koninkrijk in strijd
zijn met de grondrechten, vrijheden en beginselen die in het Handvest zijn herbevestigd.
2. Met name, en om twijfel te voorkomen, voorziet titel IV van het Handvest niet in rechten voor
de justitiabele die op Polen of het Verenigd Koninkrijk van toepassing zijn, behalve voor zover dewetgeving van Polen of het Verenigd Koninkrijk in dergelijke rechten voorziet.
Artikel 2
Voor zover een bepaling van het Handvest verwijst naar de nationale wetgevingen en praktijken, is zij
in Polen en het Verenigd Koninkrijk alleen van toepassing voor zover de daarin vervatte rechten ofbeginselen erkend zijn in het recht of de praktijken van Polen en het Verenigd Koninkrijk.C 115/314 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 31)
BETREFFENDE DE INVOER IN DE EUROPESE UNIE
VAN IN DE NEDERLANDSE ANTILLEN
GERAFFINEERDE AARDOLIEPRODUCTEN
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
VERLANGENDE nadere bijzonderheden vast te stellen over de regeling van het handelsverkeer,
toepasselijk op de invoer in de Europese Unie van in de Nederlandse Antillen geraffineerdeaardolieproducten,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT OMTRENT de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag
betreffende de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
worden gehecht:
Artikel 1
Dit protocol is van toepassing op aardolieproducten die vallen onder de posten 27.10, 27.11, 27.12 ex
27.13 (paraffine, was uit aardoliën of uit leisteenoliën, paraffineachtige residuen) en 27.14 van de
Naamlijst van Brussel en die worden ingevoerd voor verbruik in de lidstaten.
Artikel 2
De lidstaten verbinden zich aan in de Nederlandse Antillen geraffineerde aardolieproducten,
overeenkomstig dit protocol, de tariefvoordelen toe te kennen die voortvloeien uit de associatie van
dit land met de Unie. De bepalingen van dit protocol gelden ongeacht de regels inzake oorsprong welke
door de lidstaten worden toegepast.
Artikel 3
1. Wanneer de Commissie op verzoek van een lidstaat of op eigen initiatief vaststelt dat de invoer
in de Unie volgens artikel 2 van in de Nederlandse Antillen geraffineerde aardolieproducten werkelijke
moeilijkheden op de markt van een of meer lidstaten teweegbrengt, besluit zij dat voor deze invoerdoor de betrokken lidstaten douanerechten zullen worden ingesteld, verhoogd of weder toegepast,voor zover en voor zo lang als nodig is om aan deze situatie het hoofd te bieden. De aldus ingestelde,verhoogde of weder toegepaste douanerechten mogen niet hoger zijn dan de douanerechten dietegenover derde landen voor dezelfde producten van toepassing zijn.
2. De bepalingen van het voorgaande lid kunnen in ieder geval worden toegepast wanneer de
invoer in de Unie van in de Nederlandse Antillen geraffineerde aardolieproducten twee miljoen ton per
jaar bereikt.
3. De door de Commissie krachtens de voorgaande leden gegeven besluiten met inbegrip van die
welke strekken tot het afwijzen van een verzoek van een lidstaat, worden ter kennis van de Raad
gebracht. Deze kan ze op verzoek van elke lidstaat in behandeling nemen en kan op elk ogenblikbesluiten ze te wijzigen of in te trekken.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/315
Artikel 4
1. Indien een lidstaat oordeelt dat invoer van in de Nederlandse Antillen geraffineerde
aardolieproducten welke rechtstreeks of via een andere lidstaat overeenkomstig artikel 2 plaatsvindt,
werkelijke moeilijkheden op zijn markt veroorzaakt en dat onmiddellijk optreden noodzakelijk is om
daaraan het hoofd te bieden, mag hij op eigen initiatief besluiten, op deze invoer douanerechten toe tepassen die niet hoger zijn dan de douanerechten die tegenover derde landen voor dezelfde productenvan toepassing zijn. Hij brengt dit besluit ter kennis van de Commissie, die binnen één maand beslist ofde door deze staat getroffen maatregelen mogen worden gehandhaafd, dan wel dienen te wordengewijzigd of opgeheven. Artikel 3, lid 3, is op dit besluit van de Commissie van toepassing.
2. Wanneer de invoer van in de Nederlandse Antillen geraffineerde aardolieproducten welke
rechtstreeks of via een andere lidstaat overeenkomstig artikel 2 plaatsvindt in één of meer lidstaten vande Europese Unie gedurende één kalenderjaar de in de bijlage van dit protocol vastgesteldehoeveelheden overschrijdt, worden de eventueel krachtens lid 1 door deze lidstaat of lidstaten getroffenmaatregelen voor het lopende kalenderjaar rechtmatig geacht: na zich ervan te hebben overtuigd dat devastgestelde hoeveelheid is bereikt, neemt de Commissie nota van de getroffen maatregelen. In dit geval
zien de andere lidstaten ervan of zich tot de Raad te wenden.
Artikel 5
Indien de Unie besluit kwantitatieve beperkingen toe te passen op de invoer van aardolieproducten,
ongeacht de herkomst daarvan, mogen deze ook worden toegepast op de invoer van die producten uitde Nederlandse Antillen. In dat geval wordt aan de Nederlandse Antillen een voorkeursbehandeling ten
opzichte van derde landen gewaarborgd.
Artikel 6
1. De bepalingen van de artikelen 2 tot en met 5 worden door de Raad, met eenparigheid van
stemmen na raadpleging van het Europees Parlement en van de Commissie herzien bij de aanvaarding
van een gemeenschappelijke definitie van de oorsprong voor aardolieproducten afkomstig uit derde en
geassocieerde landen, bij het nemen van besluiten in het kader van een gemeenschappelijkehandelspolitiek voor de betrokken producten, of bij de opstelling van een gemeenschappelijkenergiebeleid.
2. Bij deze herziening dienen evenwel in ieder geval voor de Nederlandse Antillen in een passende
vorm gelijkwaardige voordelen voor een hoeveelheid van ten minste 2,5 miljoen ton aardolieproducten
te worden gehandhaafd.
3. De verplichtingen van de Unie betreffen de in lid 2 genoemde gelijkwaardige voordelen kunnen
zo nodig over de landen verdeeld worden, waarbij met de in de bijlage van dit protocol vermeldehoeveelheden rekening wordt gehouden.C 115/316 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Artikel 7
In verband met de uitvoering van dit protocol dient de Commissie het verloop van de invoer van in de
Nederlandse Antillen geraffineerde aardolieproducten in de lidstaten te volgen. Deze brengen alle
daartoe dienstige gegevens volgens de door de Commissie aanbevolen administratieve voorschriften teharer kennis; zij zorgt voor de verspreiding daarvan.
BIJLAGE BIJ HET PROTOCOL
Voor de toepassing van artikel 4, lid 2, van het protocol betreffende de invoer in de Europese Unie van in de Nederlandse
Antillen geraffineerde aardolieproducten hebben de Hoge Overeenkomstsluitende Partijen besloten dat de hoeveelheid van
twee miljoen ton Antilliaanse aardolieproducten als volgt over de lidstaten wordt verdeeld:
Duitsland .................................................................................. 625 000 ton
Belgisch-Luxemburgse Economische Unie ........................................... 200 000 tonFrankrijk ................................................................................... 75 000 ton
Italië ........................................................................................ 100 000 ton
Nederland ................................................................................. 1 000 000 ton9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/317
PROTOCOL (Nr. 32)
BETREFFENDE DE VERWERVING VAN ONROERENDE
GOEDEREN IN DENEMARKEN
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
GELEID DOOR DE WENS bepaalde bijzondere problemen te regelen die betrekking hebben op
Denemarken,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT OMTRENT de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag
betreffende de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
worden gehecht:
Niettegenstaande de bepalingen van de Verdragen mag Denemarken zijn huidige wetgeving inzake de
verwerving van tweede woningen handhaven.C 115/318 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 33)
AD ARTIKEL 157 VAN HET VERDRAG BETREFFENDE
DE WERKING VAN DE EUROPESE UNIE
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT OMTRENT de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag
betreffende de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unieworden gehecht:
Voor de toepassing van artikel 157 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
worden uitkeringen uit hoofde van een ondernemings- of sectorale regeling inzake sociale zekerheidniet als beloning beschouwd indien en voor zover zij kunnen worden toegerekend aan tijdvakken van
arbeid vóór 17 mei 1990, behalve in het geval van werknemers of hun rechtverkrijgenden die vóór die
datum een rechtsvordering of een naar geldend nationaal recht daarmee gelijk te stellen vorderinghebben ingesteld.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/319
PROTOCOL (Nr. 34)
BETREFFENDE DE BIJZONDERE REGELING VAN
TOEPASSING OP GROENLAND
Enig artikel
1. De behandeling bij invoer in de Unie van onder de gemeenschappelijke ordening der markten in
de sector visserijproducten vallende producten van oorsprong uit Groenland, geschiedt, metinachtneming van de mechanismen van de gemeenschappelijke ordening der markten, met vrijstellingvan douanerechten en heffingen van gelijke werking, indien de mogelijkheden van toegang tot deGroenlandse visserijzones die voor de Unie zijn geopend krachtens een overeenkomst tussen de Unieen de voor Groenland bevoegde autoriteit bevredigend zijn voor de Unie.
2. Maatregelen betreffende de invoerregeling voor genoemde producten, met inbegrip van de
bepalingen inzake de aanneming van die maatregelen, worden getroffen volgens de procedure vanartikel 43 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.C 115/320 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 35)
BETREFFENDE ARTIKEL 40.3.3 VAN DE GRONDWET
VAN IERLAND
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT OMTRENT de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag
betreffende de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unieworden gehecht:
Geen enkele bepaling van de Verdragen, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap
voor Atoomenergie of van de Verdragen en akten tot wijziging of aanvulling van deze Verdragen doetafbreuk aan de toepassing in Ierland van artikel 40.3.3 van de grondwet van Ierland.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/321
PROTOCOL (Nr. 36)
BETREFFENDE DE OVERGANGSBEPALINGEN
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
OVERWEGENDE dat voor de overgang van, enerzijds, de institutionele bepalingen van de verdragen die
van toepassing zijn tot de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon naar, anderzijds, debepalingen van bedoeld verdrag, overgangsbepalingen moeten worden vastgesteld,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag betreffende
de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het Verdrag totoprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie worden gehecht:
Artikel 1
In dit protocol wordt onder „de Verdragen” verstaan het Verdrag betreffende de Europese Unie, het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en het Verdrag tot oprichting van de Europese
Gemeenschap voor Atoomenergie:
TITEL I
BEPALINGEN INZAKE HET EUROPEES PARLEMENT
Artikel 2
Tijdig vóór de verkiezingen voor het Europees Parlement van 2009 stelt de Europese Raad,
overeenkomstig artikel 14, lid 2, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, eenbesluit inzake de samenstelling van het Europees Parlement vast.
Tot het einde van de zittingsperiode 2004-2009 blijven de samenstelling en het aantal leden van het
Europees Parlement die welke bestonden bij de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon.
TITEL II
BEPALINGEN INZAKE DE GEKWALIFICEERDE MEERDERHEID
Artikel 3
1. Overeenkomstig artikel 16, lid 4, van het Verdrag betreffende de Europese Unie worden de
bepalingen van dat lid en van artikel 238, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van deEuropese Unie inzake de bepaling van de gekwalificeerde meerderheid van stemmen in de EuropeseRaad en de Raad van kracht op 1 november 2014.
2. Wanneer, tussen 1 november 2014 en 31 maart 2017, een besluit moet worden genomen met
gekwalificeerde meerderheid van stemmen, kan een lid van de Raad verzoeken dat het besluit wordt
genomen met de in lid 3 omschreven gekwalificeerde meerderheid. In dat geval zijn de leden 3 en 4van toepassing.C 115/322 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
3. Tot en met 31 oktober 2014 zijn de volgende bepalingen van kracht, onverminderd artikel 235,
lid 1, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie:
Voor de besluiten van de Europese Raad en de Raad waarvoor een gekwalificeerde meerderheid van
stemmen vereist is, worden de stemmen van de leden als volgt gewogen:
België 12
Bulgarije 10Tsjechië 12Denemarken 7Duitsland 29
Estland 4
Griekenland 12Spanje 27Frankrijk 29Ierland 7Italië 29Cyprus 4Letland 4Litouwen 7Luxemburg 4
Hongarije 12Malta 3Nederland 13Oostenrijk 10Polen 27Portugal 12Roemenië 14Slovenië 4Slowakije 7
Finland 7
Zweden 10Verenigd Koninkrijk 29
De besluiten komen tot stand wanneer zij ten minste 255 stemmen hebben verkregen en de
meerderheid van de leden voorstemt, indien zij krachtens de Verdragen op voorstel van de Commissiemoeten worden genomen. In de overige gevallen komen de besluiten tot stand wanneer zij ten minste
255 stemmen hebben verkregen en ten minste twee derde van de leden voorstemmen.
Een lid van de Europese Raad of van de Raad kan verlangen dat, in de gevallen waarin de Europese
Raad of de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen een handeling vaststelt, wordtnagegaan of de lidstaten welke die gekwalificeerde meerderheid vormen ten minste 62 % van debevolking van de Unie vertegenwoordigen. Indien blijkt dat niet aan deze voorwaarde is voldaan, is dehandeling niet vastgesteld.
4. Tot en met 31 oktober 2014 geldt, in gevallen waarin overeenkomstig de Verdragen niet alle
leden van de Raad aan de stemming deelnemen, namelijk in de gevallen waarin verwezen wordt naar
de gekwalificeerde meerderheid omschreven in artikel 238, lid 3, van het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie, de gekwalificeerde meerderheid van stemmen als hetzelfde aantalgewogen stemmen en hetzelfde aantal leden van de Raad alsmede, in voorkomend geval, hetzelfdepercentage van de bevolking van de betrokken lidstaten, als vastgesteld in lid 3 van het huidige artikel.
TITEL III
BEPALINGEN INZAKE DE RAADSFORMATIES
Artikel 4
Tot aan de inwerkingtreding van het in artikel 16, lid 6, eerste alinea, van het Verdrag betreffende de
Europese Unie bedoelde besluit kan de Raad bijeenkomen in de in de tweede en derde alinea van dat lid
genoemde formaties en in de formaties voorkomende op een lijst die de Raad Algemene Zaken bijbesluit vaststelt met gewone meerderheid van stemmen.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/323
TITEL IV
BEPALINGEN INZAKE DE COMMISSIE, MET INBEGRIP VAN
DE HOGE VERTEGENWOORDIGER VAN DE UNIE
VOOR BUITENLANDSE ZAKEN EN VEILIGHEIDSBELEID
Artikel 5
De leden van de Commissie die op de datum van inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon in
functie zijn, blijven in functie tot het eind van hun ambtstermijn. Op de dag waarop de hogevertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid wordt benoemd, eindigtevenwel de ambtstermijn van het lid dat dezelfde nationaliteit heeft als de hoge vertegenwoordiger.
TITEL V
BEPALINGEN INZAKE DE SECRETARIS-GENERAAL VAN DE RAAD,
HOGE VERTEGENWOORDIGER VOOR
HET GEMEENSCHAPPELIJK BUITENLANDS EN VEILIGHEIDSBELEID,
EN DE PLAATSVERVANGEND SECRETARIS-GENERAAL VAN DE RAAD
Artikel 6
De ambtstermijnen van de secretaris-generaal van de Raad, hoge vertegenwoordiger voor het
gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, en de plaatsvervangend secretaris-generaal van deRaad eindigen op de datum van inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon. De Raad benoemt eensecretaris-generaal overeenkomstig artikel 240, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van deEuropese Unie.
TITEL VI
BEPALINGEN INZAKE DE ADVIESORGANEN
Artikel 7
Tot aan de inwerkingtreding van het in artikel 301 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie bedoelde besluit is de zetelverdeling van de leden van het Economisch en SociaalComité als volgt:
België 12
Bulgarije 12Tsjechië 12Denemarken 9
Duitsland 24
Estland 7Ierland 9Griekenland 12Spanje 21
Frankrijk 24Italië 24Cyprus 6
Letland 7
Litouwen 9Luxemburg 6Hongarije 12C 115/324 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
Malta 5
Nederland 12Oostenrijk 12
Polen 21
Portugal 12
Roemenië 15
Slovenië 7Slowakije 9
Finland 9
Zweden 12
Verenigd Koninkrijk 24
Artikel 8
Tot aan de inwerkingtreding van het in artikel 305 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie bedoelde besluit is de zetelverdeling van de leden van het Comité van de Regio's als
volgt:
België 12
Bulgarije 12
Tsjechië 12Denemarken 9
Duitsland 24
Estland 7
Ierland 9
Griekenland 12
Spanje 21
Frankrijk 24
Italië 24
Cyprus 6
Letland 7
Litouwen 9
Luxemburg 6Hongarije 12
Malta 5
Nederland 12
Oostenrijk 12Polen 21
Portugal 12
Roemenië 15
Slovenië 7
Slowakije 9Finland 9
Zweden 12
Verenigd Koninkrijk 24
TITEL VII
OVERGANGSBEPALINGEN INZAKE DE HANDELINGEN DIE ZIJN VASTGESTELD OP
BASIS VAN DE TITELS V EN VI VAN HET VERDRAG BETREFFENDE VAN LISSABON
Artikel 9
De rechtsgevolgen van de handelingen van de instellingen, organen en instanties van de Unie die
vastgesteld zijn op basis van het Verdrag betreffende de Europese Unie worden na de inwerkingtreding
van het Verdrag van Lissabon gehandhaafd zolang deze handelingen niet krachtens de verdrageningetrokken, nietig verklaard of gewijzigd zijn. Dit geldt ook voor de overeenkomsten tussen delidstaten die gesloten zijn op basis van het Verdrag betreffende de Europese Unie.
Artikel 10
1. Als overgangsmaatregel, en met betrekking tot de handelingen van de Unie op het gebied van de
politiële samenwerking en de justitiële samenwerking in strafzaken die voor de inwerkingtreding vanhet Verdrag van Lissabon zijn vastgesteld, hebben de instellingen op de datum van inwerkingtreding9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/325
van dat Verdrag de volgende bevoegdheden: de bevoegdheden van de Commissie uit hoofde van
artikel 258 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie zijn niet van toepassing en de
bevoegdheden van het Hof van Justitie van de Europese Unie uit hoofde van titel VI van het Verdrag
betreffende de Europese Unie, zoals deze luidde voor de inwerkingtreding van het Verdrag vanLissabon, blijven ongewijzigd, ook in die gevallen waarin deze uit hoofde van artikel 35, lid 2, van hetbovengenoemde Verdrag betreffende de Europese Unie zijn aanvaard.
2. Uit de wijziging van een in lid 1 bedoelde handeling volgt dat de bevoegdheden van de in dat lid
genoemde instellingen zoals bepaald in de Verdragen van toepassing zijn ten aanzien van de gewijzigde
handeling voor die lidstaten waarop de betrokken gewijzigde handeling van toepassing is.
3. De overgangsmaatregel van lid 1 houdt in ieder geval op effect te sorteren vijf jaar na de datum
van inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon.
4. Uiterlijk zes maanden vóór het verstrijken van de in lid 3 bedoelde overgangsperiode kan het
Verenigd Koninkrijk de Raad ervan in kennis stellen dat het, met betrekking tot de in lid 1 bedoeldehandelingen, de bevoegdheden van de in lid 1 genoemde instellingen zoals omschreven in de
Verdragen niet aanvaardt. Indien het Verenigd Koninkrijk deze mededeling heeft gedaan, zijn alle in
lid 1 genoemde handelingen niet langer op het Verenigd Koninkrijk van toepassing zodra de in lid 3bedoelde overgangsperiode verstreken is. Deze alinea is niet van toepassing op de gewijzigdehandelingen die uit hoofde van lid 2 op het Verenigd Koninkrijk van toepassing zijn.
De Raad stelt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op voorstel van de Commissie de
dientengevolge noodzakelijke regelingen, alsmede de noodzakelijke overgangsregelingen vast. Het
Verenigd Koninkrijk neemt niet deel aan de aanneming van dit besluit. Een gekwalificeerde
meerderheid in de Raad is in dat geval de meerderheid omschreven in artikel 238, lid 3, onder a), vanhet Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
De Raad kan tevens met gekwalificeerde meerderheid op een voorstel van de Commissie een besluit
vaststellen waarbij bepaald wordt dat de eventuele directe financiële gevolgen, die noodzakelijkerwijsen onvermijdelijk voortvloeien uit de beëindiging van de deelname van het Verenigd Koninkrijk aan
deze handelingen, worden gedragen door het Verenigd Koninkrijk.
5. Nadien kan het Verenigd Koninkrijk de Raad te allen tijde kennis geven van zijn wens deel te
nemen aan de handelingen die zijn opgehouden op hem van toepassing te zijn uit hoofde van lid 4,eerste alinea. In dat geval zijn de relevante bepalingen van het Protocol betreffende het in het kader vande Europese Unie geïntegreerde Schengenacquis of het Protocol betreffende de positie van het VerenigdKoninkrijk en Ierland ten aanzien van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, al naar het geval, van
toepassing. De bevoegdheden van de instellingen voor deze handelingen zijn in dat geval de bij de
Verdragen vastgestelde bevoegdheden. Wanneer zij krachtens de betrokken Protocollen optreden,trachten de instellingen van de Unie en het Verenigd Koninkrijk opnieuw tot de ruimst mogelijkedeelneming van het Verenigd Koninkrijk aan het acquis van de Unie op het gebied van vrijheid,veiligheid en recht te komen zonder de praktische toepasbaarheid van de verschillende onderdelendaarvan ernstig in het gedrang te brengen en rekening houdend met de samenhang daarvan.C 115/326 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008
PROTOCOL (Nr. 37)
BETREFFENDE DE FINANCIËLE GEVOLGEN VAN DE
BEËINDIGING VAN HET EGKS-VERDRAG EN
BETREFFENDE HET FONDS VOOR ONDERZOEK
INZAKE KOLEN EN STAAL
DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN,
MEMOREREND dat alle op 23 juli 2002 bestaande activa en passiva van de Europese Gemeenschap voor
Kolen en Staal op 24 juli 2002 zijn overgedragen aan de Europese Gemeenschap,
REKENING HOUDEND MET het feit dat het wenselijk is die middelen te gebruiken voor onderzoek in
sectoren die in verband staan met de kolen- en staalindustrie, en met de noodzaak daarvoor enkele
bijzondere regels op te stellen,
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT OMTRENT de volgende bepalingen, welke aan het Verdrag
betreffende de Europese Unie en aan het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unieworden gehecht:
Artikel 1
1. De nettowaarde van die activa en passiva in de balans van de EGKS per 23 juli 2002 wordt,
onder voorbehoud van eventuele toe- of afname als gevolg van de liquidatieverrichtingen, beschouwd
als vermogen dat, onder de benaming „EGKS in vereffening”, bestemd is voor onderzoek in sectoren
die in verband staan met de kolen- en staalindustrie. Na afwikkeling van de liquidatie krijgt hetvermogen de benaming „vermogen van het Fonds voor onderzoek inzake kolen en staal”.
2. De opbrengst van dat vermogen, die „Fonds voor onderzoek inzake kolen en staal” wordt
genoemd, wordt overeenkomstig de bepalingen van dit protocol en de op grond daarvan aangenomen
besluiten uitsluitend gebruikt voor onderzoek dat buiten het kaderprogramma voor onderzoek wordtverricht in sectoren die in verband staan met de kolen- en staalindustrie.
Artikel 2
De Raad stelt volgens een bijzondere wetgevingsprocedure en na goedkeuring van het Europees
Parlement volgens een bijzondere wetgevingsprocedure de bepalingen, met inbegrip van degrondbeginselen, vast die nodig zijn om dit protocol uit te voeren.
De Raad neemt, op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement, de
maatregelen aan tot vaststelling van de financiële meerjarenrichtsnoeren voor het beheer van het
vermogen van het Fonds voor onderzoek inzake kolen en staal, alsmede de technische richtsnoerenvoor het onderzoeksprogramma van het Fonds voor onderzoek inzake kolen en staal.9.5.2008 NL Publicatieblad van de Europese Unie C 115/327
Artikel 3
De bepalingen van de Verdragen zijn van toepassing, tenzij in dit protocol en de op grond daarvan
aangenomen besluiten iets anders is bepaald.C 115/328 NL Publicatieblad van de Europese Unie 9.5.2008