Bericht ααη de lezer 
Naar aanleiding van besluiten en politieke gebeurtenissen 
die zich sedert de inwerkingtreding van het Verdrag hebben 
voorgedaan zijn in de tekst van het Verdrag wijzigingen aan­
gebracht. 
In het hiernavolgende worden deze wijzigingen in chronolo­
gische volgorde vermeld, met een verwijzing naar het nummer 
van het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen waarin 
de teksten die een wijziging van het Verdrag inhouden, gepubli­
ceerd zijn. 
Op 13 november 1962 hebben de gevolmachtigden van de 
staatshoofden der zes lid-staten van de Europese Economische 
Gemeenschap, te Brussel bijeen, in de Conferentie van verte­
genwoordigers van de regeringen der lid-staten met het oog op 
herziening van het Verdrag tot oprichting van de EEG overeen­
komstig artikel 236 daarvan de volgende teksten vastgesteld : 
— Overeenkomst tot wijziging van het Verdrag tot oprichting 
van de Europese Economische Gemeenschap teneinde de bij­
zondere associatieregeling van het vierde deel van het Verdrag 
op de Nederlandse Antillen van toepassing te doen zijn, 
— Protocol betreffende de invoer in de Europese Economische 
Gemeenschap van in de Nederlandse Antillen geraffineerde 
aardolieprodukten, met bijlage. 
De Overeenkomst en het Protocol zijn op 1 oktober 1964 
in werking getreden, overeenkomstig artikel 3 van genoemde 
overeenkomst. Zij zijn bekendgemaakt in het Publikatieblad van 
de Europese Gemeenschappen nr. 150 van 1 oktober 1964. 
Het vierde deel van het Verdrag, alsmede de daarop be­
trekking hebbende bepalingen zijn met ingang van 1 septem­
ber 1962 eveneens op Suriname van toepassing geworden door 
het neerleggen van een aanvullende akte van het Koninkrijk der 
Nederlanden bij zijn akte van bekrachtiging. 
Verdrag (EL· 
Na het verkrijgen van onafhankelijkheid door een aantal in 
de lijst van bijlage IV opgesomde landen en gebieder is op 
1 juni 1964 een te Jaoende op 20 juli 1963 ondertekende associa­
tieovereenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap 
en de met deze Gemeenschap geassocieerde Afrikaanse staten 
en Madagascar in werking getreden. De tekst van deze overeen­
komst is bekendgemaakt in het Publikatieblad van de Europese 
Gemeenschappen nr. 93 van 11 juni 1964. 
Op 8 april 1965 hebben de gevolmachtigden van de staats­
hoofden der zes lid-staten, te Brussel bijeen, het Verdrag 
vastgesteld tot instelling van een Raad en een Commissie van 
de Europese Gemeenschappen. 
Dit Verdrag is op 1 juli 1967 in werking getreden en is 
bekendgemaakt in het Publikatieblad van de Europese Gemeen­
schappen nr. 152 van 13 juli 1967. 
Tevens hebben de vertegenwoordigers van de regeringen 
der lid-staten op 8 april 1965 het besluit genomen betreffende 
de voorlopige vestiging van bepaalde instellingen en van bepaalde 
diensten der Gemeenschappen. 
Dit besluit is op hetzelfde tijdstip in werking getreden als 
het Verdrag en is eveneens in het Publikatieblad van de Europese 
Gemeenschappen nr. 152 van 13 juli 1967 bekendgemaakt. 
VERDRAG 
tot oprichting van de 
Europese Economische 
Gemeenschap 
en bijbehorende documenten 

INHOUDSOPGAVE 
I. Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap 3 
II. Protocol betreffende de Voorrechten en Immuniteiten en betreffende 
het Statuut van het Hof van Justitie van de Europese Economische 
Gemeenschap 289 
III. Overeenkomst betreffende bepaalde instellingen welke de Europese 
Gemeenschappen gemeen hebben 319 
IV. Slotakte van de Intergouvernementele Conferentie voor de Gemeen­
schappelijke Markt en Euratom 33 L 

VERDRAG 
tot oprichting van de 
Europese Economische 
Gemeenschap 

INHOUDSOPGAVE 
VERDRAG 
UMsijtJrn 
PREAMHI'I.E 11 
EEHSTK DEEL. — IJK BEGINSELEN 13 
TWEEDE DEEL. — DE GRONDSLAGEN VAN DE GEMEENSCHAP 19 
Titel 1. — HET VRIJE VEHKEEK VAN COEDEHEN 21 
Hoofdstuk I. — De douane-unie 25 
Eerste afdeling: Afschaffing van «Ie douanerechten lu seen rie Lid-Staren 25 
Tueede afdeling: Vaststelling van het gemeenschappelijk douane ta riel' 28 
Hoofdstuk 2. — Afschaffing van de kwantitatieve beperkingen tussen de I.id-
Statcn 34 
Titel II. — DE LANDBOUW 39 
Titel III. — HET VRIJE VERKEER VAN PERSONEN, DIENSTEN EN KAPITAAL 49 
Hoofdstuk 1, — De werknemers 51 
Hoofdstuk 2. — Het recht van vestiging 53 
Hoofdstuk 3. — De diensten 57 
Hoofdstuk 4. — Het kapitual 60 
Titel IV. — HET VERVOER h3 
DERDE DEEL. — HET BELEID VAN DE GEMEENSCHAP 69 
Titel I, — GEMEENSCHAPPELIJKE KEGELS 71 
Hoofdstuk 1. — Regele betreffende de mededinging 73 
Eerste afdeling: Regele voor de ondernemingen 73 
Tweede afdeling: Dumping 76 
Derde afdeling: Steunmaatregelen van de Staten 77 
Hoofdstuk 2. — Bepalingen betreffende belastingen 80 
Hoofdstuk 3. — De aanpassing van de wetgevingen 82 
Titel II. — HET ECONOMISCH BELEID 85 
Hoofdstuk 1. — De conjunctuurpolitick 87 
Hoofdstuk 2. — De betalingsbalans 88 
Hoofdstuk 3. — De handelspolitiek 92 
Titel III. — SOCIALE POLITIEK 97 
Hoofdstuk 1. — Sociale bepalingen 99 
Hoofdstuk 2. — Het Europees Sociaal Fonds 102 
Titel IV. — DE EUROPESE INVESTERINGSBANK 105 
VIERDE DEEL. — DE ASSOCIATIE VAN DE LANDEN EN GEBIEDEN OVERZEE ... 109 
VIJFDE DEEL. — DE INSTELLINGEN VAN DE GEMEENSCHAP 115 
Titel 1. — BEPALINGEN INZAKE DE INSTELLINGEN 117 
Hoofdstuk 1. — De instellingen 119 
F.erstei afdeling: De Vergadering 119 
Tweede afdeling: De Raad 121 
Derde afdeling: De Commissie 124 
Vierde afdeling: Het Hof van Justitie 127 
Hoofdstuk 2. — Bepalingen welke verseheidene instellingen gemeen hebben 134 
Hoofdstuk 3. — Het Economisch en Sociaal Comité 136 
Titel II. — FINANCIËLE BEPALINCEN 139 
ZESDE DEEL. — ALGEMENE EN SLOTBEPALINGEN 147 
OPHICHTINC VAN DE INSTELLINGEN 159 
SLOTBEPALINGEN 163 
— 6 — 
f. — LIJSTEN: BIJLAGEN 
Bl.ddjden 
Bijlage I. — Lijeten A tot en met G bedoeld in de artikelen 19 en 20 van 
het Verdrag 171 
Bijlage II. — Lijst genoemd in artikel 38 van het Verdrag 205 
Bijlage III. — Lijst van de onzichtbare transacties genoemd in artikel 106 
van het Verdrag 209 
Bijlage IV. — Landen en gebieden overzee waarop toepasselijk zijn de 
bepalingen van bet vierde deel van het Verdrag 213 
IL — PROTOCOLLEN: 
PROTOCOL BETREFFENDE DE STATUTEN VAN DE EUROPESE INVESTERINGS­
BANK 217 
PROTOCOL BETREFFENDE DE BINNENLANDSE HANDEL VAN DUITSLAND EN 
DE DAARMEDE SAMENHANGENDE VRAAGSTUKKEN 235 
PROTOCOL BETREFFENDE ENKELE BEPALINGEN VAN BELANG VOOR FRANKRIJK 239 
PROTOCOL BETREFFENDE ITALIË 245 
PROTOCOL BETREFFENDE HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG 249 
PROTOCOL BETREFFENDE GOEDEREN VAN OORSPRONG EN VAN HERKOMST UIT 
BEPAALDE LANDEN ONDERWORPEN AAN EEN BIJZONDERE REGELING BIJ 
INVOER IN EEN VAI« DE LID-STATEN 253 
PROTOCOL BETREFFENDE DE REGELING TOE TE PASSEN OP DE PRODUKTEN 
VALLENDE ONDER DE EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR KOLEN EN STAAL 
TEN AANZIEN VAN ALGERIE EN DE OVERZEESE DEPARTEMENTEN VAN DE 
FRANSE REPUBLIEK 257 
PROTOCOL BETREFFENDE DE AARDOLIE EN SOMMIGE DERIVATEN DAARVAN 261 
PROTOCOL BETREFFENDE DE TOEPASSING VAN HET VERDRAG TOT OPRICHTING 
VAN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP OP DE NIET-EUROPESE 
DELEN VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN 265 
III. — OVEHEENXOMST : 
TOEPASSINCSO VEREENKOMST BETREFFENDE DE ASSOCIATIE VAN DE 
LANDEN EN GEBIEDEN OVERZEE MET DE GEMEENSCHAP 271 
PROTOCOL BETREFFENDE HET TARIEFCONTINGENT VOOR DE INVOER VAN 
BANANEN 281 
PROTOCOL BETREFFENDE HET TARIEFCONTINGENT VOOR DE INVOER VAN 
ONGEBRANDE KOFFIE 285 

VERDRAG 

ZIJNE MAJESTEIT DE KONING DER BELGEN, I>E PRESIDENT VAN DE BONDS­
REPUBLIEK DUITSLAND, DE PRESIDENT VAN DE FRANSE REPUBLIEK, DE PRE­
SIDENT VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK, HARE KONINKLIJKE HOOGHEID DE 
GROOTHERTOGIN VAN LUXEMBURG, HARE MAJESTEIT DE KONINGIN DER NEDER­
LANDEN, 
VASTBERADEN, de grondslagen te leggen voor een steeds hechter verbond 
tussen de Europese volkeren, 
BESLOTEN HEBBENDE, door gemeenschappelijk optreden de economische 
en sociale vooruitgang van hun landen te verzekeren en daartoe de barrières die 
Europa verdelen te verwijderen, 
VASTSTELLENDE, als wezenlijk doel van hun streven, een voortdurende 
verbetering van de omstandigheden waaronder hun volkeren leven en werken, te 
verzekeren, 
ERKENNENDE, dat de verwijdering van de bestaande hinderpalen eens­
gezind optreden vereist ton einde de gestadige expansie, het evenwicht in het 
handelsverkeer en de eerlijkheid in de mededinging te waarborgen, 
VERLANGENDE, de eenheid hunner volkshuishoudingen te versterken en 
de harmonische ontwikkeling daarvan te bevorderen door het verschil in niveau 
tussen de onderscheidene gebieden en de achterstand van de minder begunstigde 
gebieden te verminderen, 
GELEID DOOR DE WENS, door middel van een gemeenschappelijke handels-
politiek bij te dragen tot de geleidelijke opheffing der beperkingen in het inter­
nationale handelsverkeer, 
"WENSENDE, de verbondenheid van Europa met de landen overzee te 
bevestigen en verlangende, de ontwikkeling van hun welvaart te verzekeren, 
overeenkomstig de beginselen van het Handvest der Verenigde Naties, 
VASTBESLOTEN, door deze bundeling van krachten de waarborgen voor 
vrede en vrijheid te versterken, en de overige Europese volkeren die hun idealen 
delen, oproepende zich bij hun streven aan te sluiten, 
— 11 — 
HEBBEN BESLOTEN een Europese Economische Gemeenschap op te rich­
ten, en hebhen te dien einde als hun gevolmachtigden aangewezen: 
ZIJNE MAJESTEIT DE KONING DER BELGEN: 
de Heer Paul-Henri SPAAK, Minister van Buitenlandse Zaken; 
J. Ch. Baron SNOY et dOppuERS, Secretaris-Generaal van het Ministerie 
van Economische Zaken, Voorzitter van de Belgische delegatie bij de 
Intergouvernementele Conferentie; 
DE PRESIDENT VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND: 
Dr. Konrad ADENAUER, Bondskanselier; 
Prof. Dr. Walter HALLSTEIN, Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken; 
DE PRESIDENT VAN DE FRANSE REPUBLIEK: 
de Heer Christian PINEAU, Minister van Buitenlandse Zaken; 
de Heer Maurice FAURE, Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken; 
DE PRESIDENT VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK: 
de Heer Antonio SEGNI, Voorzitter van de Raad van Ministers; 
Prof. Gaetano MARTINO, Minister van Buitenlandse Zaken; 
HARE KONINKLIJKE HOOGHEID DE GROOTHERTOGIN VAN LUXEMBURG: 
de Heer Joseph BECH, Minister-President, Minister van Buitenlandse Zaken; 
de Heer Lambert SCHAUS, Ambassadeur, Voorzitter van de Luxem­
burgse delegatie bij de Intergouvernementele Conferentie; 
HARE MAJESTEIT DE KONINGIN DER NEDERLANDEN: 
de Heer Joseph LUNS, Minister van Buitenlandse Zaken; 
de Heer J. LINTHORST HOMAN, Voorzitter van de Nederlandse delegatie 
bij de Intergouvernementele Conferentie; 
DIE, na overlegging van hun in goede en behoorlijke vorm bevonden vol­
machten, omtrent de volgende bepalingen overeenstemming hebben bereikt: 
12 — 
EERSTE DEEL 
De beginselen 

ARTIKEL I 
Bij dit Verdrag richten dc HOCE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN tezamen 
een EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP op. 
ARTIKEL 2 
De Gemeenschap heeft tol taak, door het instellen van een gemeenschap­
pelijke markt en door het geleidelijk nader tot elkaar brengen van het economisch 
beleid van de Lid-Staten te bevorderen de harmonische ontwikkeling van de 
economische activiteit binnen de gehele Gemeenschap, een gestadige en even­
wichtige expansie, een grotere stabiliteit, een toenemende verbetering van de 
levensstandaard en nauwere betrekkingen tussen de in de Gemeenschap ver­
enigde Staten. 
ARTIKEL 3 
Ten einde de in het voorgaand artikel genoemde doelstellingen te bereiken 
omvat de activiteit van de Gemeenschap onder de voorwaarden en volgens het 
ritme in dit Verdrag voorzien: 
α) de afschaffing tussen de Lid-Staten van de douanerechten en de kwan­
titatieve beperkingen bij in- en uitvoer van goederen alsmede van alle overige 
maatregelen van gelijke werking, 
6) de invoering van een gemeenschappelijk douanetarief en van een ge­
meenschappelijke handelspolitiek ten opzichte van derde Staten, 
c) de verwijdering tussen de Lid-Staten van hinderpalen voor het vrije 
verkeer van personen, diensten en kapitaal, 
d) het tot stand brengen van een gemeenschappelijk beleid op het gebied 
van de landbouw, 
e) het tot stand brengen van een gemeenschappelijk beleid op het gebied 
van het vervoer, 
ƒ) de invoering van een regime waardoor wordt gewaarborgd dat de 
mededinging binnen de gemeenschappelijke markt niet wordt vervalst, 
15 
g) het toepassen van procedures welke het mogelijk maken het economisch 
beleid van de Lid­Staten te coördineren en de verstoring van het evenwicht in 
hun betalingsbalans tegen te gaan. 
waarin Λ) het nader tot elkaar brengen van de nationale wetgevingen in de mate 
dat voor de werking van de gemeenschappelijke markt noodzakelijk iï, 
i) de verming van een Europees Sociaal Fonds, ten einde de werkgelegen­
heid voor de werknemers te verbeteren en bij te dragen lot de verhoging van hun 
levensstandaard, 
j) de oprichting van een Europese Investeringsbank bestemd om de 
economische groei van de Gemeenschap te vergemakkelijken door het aanboren 
van nieuwe hulpbronnen, 
k) de associatie van landen en gebieden overzee, ten einde het handels­
verkeer uit te breiden en in gezamenlijke inspanning de economische en sociale 
ontwikkeling te bevorderen. 
ARTIKEL 4 
1. De vervulling van de aan de Gemeenschap opgedragen taken wordt ver­
zekerd door 
— een VERGADERINC, 
— een RAAD, 
— een COMMISSIE, 
— een HOF VAN JUSTITIE. 
Iedere instelling handelt binnen de grenzen van de haar door dit Verdrag 
verleende bevoegdheden. 
2, De Raad en de Commissie worden bijgestaan door een Economisch en 
Sociaal Comité met raadgevende taak. 
ARTIKEL 5 
De Lid­Staten treffen alle algemene of bijzondere maatregelen welke ge­
schikt zijn om de nakoming van de uit dit Verdrag of uit handelingen van de in­
stellingen der Gemeenschap voortvloeiende verplichtingen te verzekeren. Zij 
vergemakkelijken de vervulling van haar taak. 
Zij onthouden zich van alle maatregelen welke de verwezenlijking van de 
doelstellingen van dit Verdrag in gevaar kunnen brengen. 
16 — 
ARTIKEL 6 
1. De Lid-Staten coördineren, in nauwe samenwerking niet de instellingen 
van de Gemeenschap, hun economisch beleid in de mate waarin dit ter bereiking 
van de doelstellingen van dit Verdrag noodzakelijk is. 
2. De instellingen van de Gemeenschap waken ervoor dat de interne en 
externe financiële stabiliteit der Lid-Staten niet in gevaar wordt gebracht. 
ARTIKEL 7 
Binnen de werkingssfeer van dit Verdrag en onverminderd de bijzondere 
bepalingen, daarin gesteld, is elke discriminatie op grond van nationaliteit ver­
boden. 
Op vooretel van de Commissie en nn raadpleging van de Vergadering kan 
de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen regelingen treffen met 
het oog op het verbod van bedoelde discriminaties. 
ARTIKEL 8 
1. De gemeenschappelijke markt wordt gedurende een overgangsperiode van 
twaalf jaar geleidelijk tot stand gebracht. 
De overgangsperiode is verdeeld in drie etappes, elk van vier jaar, waarvan 
de duur onder de volgende .voorwaarden kan worden gewijzigd. 
2. Aan iedere etappe is een geheel van maatregelen verbonden welke ge­
zamenlijk moeten worden aangevangen en voortgezet. 
3. De overgang van de eerste naar de tweede etappe is afhankelijk van de 
vaststelling dat het wezenlijke van de doeleinden, uitdrukkelijk door dit Verdrag 
voor de eerste etappe bepaald, daadwerkelijk is bereikt en dat, behoudene de in 
het Verdrag genoemde uitzonderingen en procedures, de verplichtingen zijn na­
gekomen. 
Deze vaststelling geschiedt aan het einde van het vierde jaar door de Raad 
die met eenparigheid van stemmen besluit, op grond van een rapport van de 
Commissie. Nochtans kan een Lid-Staat de eenstemmigheid niet verhinderen 
door zich te beroepen op de niet-nakoming van zijn eigen verplichtingen. Bij 
gebreke van eenstemmigheid wordt de eerste etappe automatisch met een jaar 
verlengd. 
— 17 — 
Aan het einde van het vijfde jaar geschiedt de vaststelling door de Raad 
onder dezelfde voorwaarden. Bij gebreke van eenstemmigheid wordt de eerste 
etappe nogmaals automatisch met een jaar verlengd. 
Aan het einde van het zesde jaar geschiedt de vaststelling, op grond van 
een rapport van de Commissie, door de Raad die met gekwalificeerde meerderheid 
van stemmen besluit. 
4. Binnen een termijn van één maand nadat deze laatste stemming heeft 
plaatsgevonden, heeft een Lid-Staat die overstemd werd of, indien de vereiste 
meerderheid van stemmen niet werd bereikt, elke Lid-Staat het recht te verlan­
gen dat de Raad een scheidsrechterlijke instantie benoemt, waarvan de uitspraak 
voor alle Lid-Staten en de instellingen van de Gemeenschap verbindend is. Deze 
scheidsrechterlijke instantie bestaat uit drie leden, bij eenstemmig besluit door 
de Raad te benoemen op voorstel van de Commissie. 
Indien de Raad in gebreke blijft binnen een maand na gedaan verzoek de 
leden van de scheidsrechterlijke instantie te benoemen, worden dezen binnen een 
nieuwe termijn van een maand door het Hofvan Justitie benoemd. 
De scheidsrechterlijke instantie wijst zelf haar voorzitter aan. 
Zij doet uitspraak binnen een termijn van zes maanden na de datum 
waarop de in de laatste alinea van lid 3 bedoelde stemming in de Raad heeft 
plaatsgevonden. 
5. De tweede en derde etappe kunnen slechts worden verlengd of verkort 
krachtens een beschikking door de Raad met eenparigheid van stemmen genomen 
op voorstel van de Commissie. 
6. De bepalingen der voorgaande leden mogen niet tot gevolg hebben dat de 
overgangsperiode langer duurt dan in totaal vijftien jaar te rekenen van de in­
werkingtreding van dit Verdrag. 
7. Behoudens de uitzonderingen of afwijkingen Ín dit Verdrag genoemd 
vormt het einde van de overgangsperiode het uiterste tijdstip waarop alle gestelde 
regels in werking moeten treden en waarop alle maatregelen welke het tot stand 
brengen van de gemeenschappelijke markt medebrengt, moeten zijn verwezenlijkt. 
18 — 
TWEEDE DEEL 
De grondslagen van de Gemeenschap 

TITEL I 
Het vrije verkeer van goederen 

ARTIKEL 9 
1. De Gemeenschap is gegrondvest op een douane-unie welke zich uitstrekt 
over het gehele goederenverkeer en welke zowel het verbod medebrengt van in-
en uitvoerrechten en van alle heffingen van gelijke werking in het verkeer tussen 
de Lid-Staten onderling als de invoering van een gemeenschappelijk douane­
tarief voor hun betrekkingen met derde landen. 
2. De bepalingen van hoofdstuk 1, eerste afdeling, en van hoofdstuk 2 van 
deze titel zijn van toepassing op de produkten welke van oorsprong zijn uit de 
Lid-Staten alsook op de produkten uit derde landen welke zich in de Lid-Staten in 
het vrije verkeer bevinden. 
ARTIKEL 10 
1. Als zich bevindend in het vrije verkeer in een Lid-Staat worden be­
schouwd: de produkten uit derde landen waarvoor in genoemde Staat de invoer-
foimalitciten zijn \erricht en de verschuldigde douanerechten en heffingen van 
gelijke werking zijn \olriaan en waan oor geen gehele of gedeeltelijke teruggave 
van die rechten en heffingen is verleend. 
2. Vóór het einde van het eerste jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag, 
stelt de Commissie vast op welke wijze de administratieve samenwerking inzake 
de toepassing van artikel 9, lid 2, zal geschieden en houdt daarbij rekening met 
de noodzaak de aan de handel opgelegde formaliteiten zoveel mogelijk te 
verlichten. 
Vóór het einde van het eerste jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag, 
stelt de Commissie ile bepalingen vast welke in het verkeer tussen de Lid-Staten 
van toepassing /.uil·;, zijn op de goederen van oorsprong uit een andere Lid-
Staat, waarin produkten zijn verwerkt op welke de in de uitvoerende Lid-Staat 
toepasselijke douanerechten en heffingen van gelijke werking niet zijn geheven of 
waarvoor gehele o f gedeeltelijke teruggave van die rechten of heffingen is verleend. 
23 — 
Bij het vaststellen van deze bepalingen houdt de Commissie rekening met 
de regels inzake de afschaffing van de douanerechten binnen de Gemeenschap en 
met die welke de geleidelijke toepassing van het gemeenschappelijk douanetarief 
betreffen. 
ARTIKEL 11 
De Lid-Staten treffen alle passende maatregelen ten einde de regeringen 
in staat te stellen hun uit dit Verdrag voortvloeiende verplichtingen betreffende 
douanerechten binnen de vastgestelde termijnen na te komen. 
24 
Hoojdsluk 1 
DE DOUANE-UNIE 
Eerste afdeling 
Afschaffing van de douanerechten tussen de Lid-Staten 
ARTIKEL 12 
De Lid-Staten onthouden zich ervan onderling nieuwe in- en uitvoerrech­
ten of heffingen van gelijke werking in te voeren en de rechten en heffingen te 
verhogen welke zij in hun onderlinge handelsbetrekkingen toepassen. 
ARTIKEL 13 
1. De tussen de Lid-Staten bestaande invoerrechten worden geleidelijk af­
geschaft, overeenkomstig de artikelen 14 en 15. 
2. Heffingen, van gelijke werking als invoerrechten, tussen de Lid-Staten 
van toepassing, worden door hen in de loop van de overgangsperiode geleidelijk 
opgeheven. De Commissie stelt bij wege van richtlijnen het ritme van deze op­
heffing vast. Zij laat zich leiden door de regels vervat in artikel 14, leden 2 en 3, 
alsook door de richtlijnen welke de Raad met toepassing van genoemd lid 2 
heeft vastgesteld. 
ARTIKEL 14 
1. Voor ieder produkt is het basisrecht waarop de achtereenvolgende ver­
lagingen moeten worden toegepast, het op 1 januari 1957 toegepaste recht. 
25 
2. Het ritme der verlagingen is als volgt bepaald: 
n) tijdens de eerste etappe wordt de eerste verlaging een jaar na de in­
werkingtreding van dit Verdrag tot stand gebracht; de tweede verlaging achttien 
maanden later: de derde aan het einde van het vierde jaar te rekenen van de 
ùrwerkingtreding van dit Verdrag; 
b) tijdens de tweede etappe wordt achttien maanden na het begin daarvan 
een verlaging toegepast; een tweede verlaging volgt achttien maanden na de 
voorgaande; een derde verlaging komt een jaar later tot stand; 
c) de dan nog tot stand te brengen verlagingen geschieden in de loop van 
de derde etappe; de Raad bepaalt het ritme daarvan bij wege van richtlijnen 
welke hij met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op voorstel van de 
Commissie vaststelt. 
3. Bij de eerste verlaging wordt tussen de Lid-Staten onderling voor elk 
produkt een recht, gelijk aan het basisrecht verminderd met 10%, toegepast. 
Bij iedere volgende verlaging dient elke Lid-Staat al zijn rechten zodanig 
te verlagen, dat de totale opbrengst der rechten, in lid 4 omschreven, met 10% 
wordt verminderd met dien verstande dat voor elk der produkten de verlaging 
ten minste 5% van het basisrecht dient te bedragen. 
Voor die produkten waarop het recht dan nog hoger dan 30% zou zijn, 
dient echter iedere verlaging ten minste 10% van het basisrecht te bedragen. 
4. Voor elke Lid-Staat wordt de in lid 3 bedoelde totale opbrengst der rechten 
berekend door de waarde der tijdens he\ jaar 1956 uit de overige Lid-Staten inge­
voerde goederen te vermenigvuldigen met de basisrechten. 
5. De bijzondere vraagstukken welke zich bij de toepassing van de voor­
gaande leden voordoen, worden geregeld door richtlijnen welke de Raad met 
gekwalificeerde meerderheid van stemmen op voorstel van de Commissie vaststelt. 
6. De Lid-Staten brengen aan de Commissie verslag uit van de wijze waarop 
bovenstaande regels voor de verlaging der rechten worden toegepast. Zij streven 
ernaar dat de verlaging der rechten op elk produkt de volgende percentages 
bereikt 
— aun het einde van de eerste etappe, ten minste 25% van het basisrecht, 
— aan het einde van de tweede etappe, ten minste 50% van het basisrecht. 
26 
De Commissie doet de Lid-Staten alle dienstige aanbevelingen indien zij 
vaststelt dat er gevaar bestaat dat de bij artikel 13 bepaalde doelstellingen en de 
in dit lid vastgestelde percentages niet kunnen worden bereikt. 
7. De bepalingen van dit artikel kunnen op voorstel van de Commissie en 
na raadpleging van de Vergadering door de Raad met eenparigheid van stemmen 
worden gewijzigd. 
ARTIKEL 15 
1. Ongeacht de bepalingen van artikel 14, kan elke Lid-Staat tijdens de 
overgangsperiode de heffing van de rechten op de uit de overige Lid-Staten inge­
voerde produkten geheel of gedeeltelijk schorsen. Hij stelt de overige Lid-Staten 
en de Commissie hiervan in kennis. 
2. De Lid-Staten verklaren zich bereid hun invoerrechten ten opzichte vau 
de overige Lid-Staten in een sneller tempo te verlagen dan volgens artikel 14 is 
bepaald, indien hun algemene economische toestand en de toestand in de be­
trokken sector hun zulks toelaten. 
De Commissie doet de betrokken Lid-Staten daartoe aanbevelingen. 
ARTIKEL 16 
De Lid-Staten heffen, uiterlijk aan het einde van de eerste etappe, de 
tussen hen bestaande uitvoerrechten en heffingen van gelijke werking op. 
ARTIKEL 17 
1. De bepalingen van de artikelen 9 tot en met 15, lid 1, zijn van toepassing 
op de douanerechten van fiscale aard. Deze rechten komen echter niet in aar-
merking voor de berekening van de totale opbrengst der rechten noch voor de 
verlaging van alle rechten bedoeld in artikel 14, leden 3 en 4. 
Deze rechten worden bij elke verlaging met ten minste 10% van het 
basisrecht verminderd. De Lid-Staten kunnen deze rechten in een sneller tempo 
dan in artikel 14 voorzien, verlagen. 
2. De Lid-Staten brengen, vóór het einde van het eerste jaar na de inwerking­
treding van dit Verdrag, hun douanerechten van fiscale aard ter kennis van de 
Commissie. 
3. De Lid-Staten behouden de bevoegdheid deze rechten te vervangen door 
een binnenlandse heffing welke in overeenstemming is met de bepalingen vaa 
artikel 95. 
27 
4. Wanneer de Commissie vaststelt dat de vervunging van een douanerecht 
van fiscale aard in een Lid-Staat op ernstige moeilijkheden stuit, machtigt zij 
deze Slaat dit recht te handhaven op voorwaarde dat hij het uiterlijk zee jaar na 
de inwerkingtreding van dit Verdrag opheft. De machtiging dient voor het einde 
van het eerste jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag te worden gevraagd. 
Ttveede afdeling 
Vantslclling van liet gemeenschappelijk douanetarief 
ARTIKEL 18 
De Lid-Staten verklaren zich bereid tot de ontwikkeling van de interna­
tionale handel en tot de vermindering van de handelsbelemmeringen bij te 
dragen, door het sluiten van akkoorden welke, op de grondslag van wederkerig­
heid en van wederzijds voordeel, beogen de douanerechten te verlagen tot onder 
het algemene peil waarop zij zich, ov grond van de totstandkoming van een 
douane-unie tussen hen, zouden kunnen beroepen. 
ARTIKEL 19 
1. Onder de voorwaarden en met de beperkingen welke hieronder zijn voor­
zien zijn de rechten van liet gemeenschappelijk douanetarief gelijk aan het reken­
kundig gemiddelde \ an de rechten die worden toegepast in de vier douane­
gebieden welke de Gemeenschap omvat. 
2. Bij de berekening van dit gemiddelde worden die rechten in aanmerking 
genomen welke door de Lid-Staten op 1 januari 1957 werden toegepast. 
Evenwel wordt voor het Italiaanse tarief, het toegepaete recht aldus 
verstaan, dat geen rekening wordt gehouden met de tijdelijke verlaging van 10%. 
Bovendien wordt voor de posten van dat tarief waarvoor een conventioneel recht 
bestaat, dit laatste in de plaats gesteld van het toegepaste recht als voren om­
schreven, mits het conventionele recht niet meer dan 10% hoger is dan het toe­
gepaste. Indien het conventionele recht het als voren omschrev en toegepaste recht 
met meer dan 10% te boven gaat, wordt bij de berekening van het rekenkundig 
gemiddelde dat toegepaste recht in aanmerking genomen, vermeerderd met 10%. 
Bij de berekening van het rekenkundig gemiddelde worden voor de posten 
voorkomende op lijst Ã de op deze lijst aangegeven rechten in de plaats gesteld 
van de toegepaste rechten. 
— 28 — 
3. De rechten van het gemeenschappelijk douanetarief mogen niet hoger zijn 
dan: 
a) 3% voor de produkten vallende onder de tariefposten voorkomende op 
lijst B, 
b) 10% voor de produkten vallende onder de tariefposten voorkomende 
op lijst C, 
c) 15% voor de produkten vallende onder de tariefposten voorkomende 
op lijst D, 
d) 25% voor de produkten vallende onder de tariefposten voorkomende 
op Ujst E; wanneer echter voor deze produkten het Beneluxtarief een recht aan­
geeft dat niet hoger ligt dan 3%, wordt dit laatste voor de berekening van het 
rekenkundig gemiddelde op 12% gebracht. 
4. In lijst F zijn de rechten vastgesteld welke van toepassing zullen zijn op 
de daarop voorkomende produkten, 
5. De lijsten der tariefposten welke in dit artikel en in artikel 20 zijn bedoeld, 
zijn als bijlage I aan dit Verdrag gehecht. 
ARTIKEL 20 
De rechten, toe te passen op de produkten in lijst G genoemd, worden bij 
wege van onderhandelingen tussen de Lid-Staten vastgesteld. Iedere Lid-Staat 
kan aan deze lijst andere produkten toevoegen tot ten hoogste 2% van de 
totale waarde van zijn invoer uit derde landen gedurende het jaar 1956. 
De Commissie neemt alle initiatieven dienstig om deze onderhandelingen 
voor het einde van het tweede jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag te 
doen beginnen en voor het einde van de eerste etappe te doen beëindigen. 
Ingeval voor bepaalde produkten binnen deze termijn geen overeen­
stemming wordt bereikt, stelt de Raad, tot aan het einde van de tweede etappe 
met eenparigheid en vervolgens met gekwalificeerde meerderheid van stemmen, 
de rechten van het gemeenschappelijk douanetarief vast op voorstel van de 
Commi lisie. 
ARTIKEL 21 
1. Technische moeilijkheden, welke zich bij de toepassing van de artikelen 19 
en 20 zouden kunnen voordoen, worden binnen twee jaar na de inwerkingtreding 
van dit Verdrag geregeld door richtlijnen welke de Raad met gekwalificeerde 
meerderheid van stemmen op voorstel van de Commissie vaststelt. 
29 
2. Voor het einde van de eerste etappe of uiterlijk bij het vaststellen der 
rechten beslist de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen, op voor­
stel van de Commissie, over de aanpassingen welke door de innerlijke harmonie 
vnn het gemeenschappelijk douanetarief na toepassing van de artikelen 19 en 20 
worden vereist; daarbij houdt hij met name rekening met de graad van bewerking 
der verschillende goederen waarop het tarief van toepassing is. 
ARTIKEL 22 
Binnen twee jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag stelt de 
Commissie vast, in hoeverre de in artikel 17, lid 2, bedoelde douanerechten van 
fiscale aard in aanmerking worden genomen bij de berekening van het in artikel 
19, lid 1, genoemde rekenkundig gemiddelde. Zij houdt daarbij rekening met de 
bescherming die deze rechten mogelijkerwijze bieden. 
Uiterlijk zes maanden na deze vaststelling kan elke Lid-Staat voor het 
betrokken produkt de toepassing van de in artikel 20 genoemde procedure 
verzoeken, zonder dat de in dit artikel vastgestelde beperking hem kan worden 
tegengeworpen. 
ARTIKEL 23 
I. Ten behoeve van de geleidelijke invoering van het gemeenschappelijk 
douanetarief 'wijzigen de Lid-Staten hun ten opzichte van derde landen toe­
passelijke tarieven als volgt: 
a) voor die tariefposten waarvan de op 1 januari 1957 feitelijk geheven 
rechten niet meer dan 15% naar boven of naar beneden afwijken van de rechten 
van het gemeenschappelijke douanetarief, worden deze rechten aan het einde 
van het vierde jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag toegepast; 
6) in de overige gevallen past elke Lid-Staat op dat tijdstip een zodanig 
recht toe dat het verschil in hoogte tussen het op 1 januari 1957 feitelijk geheven 
recht en het recht van het gemeenschappelijk douanetarief met 30% wordt 
verminderd; 
c) dit verschil wordt aan het einde van de tweede etappe wederom met 
30% verminderd; 
d) wat de tariefposten betreft waarvan de rechten van het gemeen­
schappelijk douanetarief aan het einde van de eerste etappe nog niet bekend 
zouden zijn, past elke Lid-Staat binnen zes maanden na het besluit van de Raad 
overeenkomstig artikel 20 de rechten toe welke voortvloeien uit de toepassing 
der in dit lid vastgestelde regels. 
30 
2. De Lid-Staat welke de in artikel 17, lid 4, bedoelde machtiging heeft 
ontvangen is gedurende de geldigheidsduur van deze machtiging voor wat 
betreft de tariefposten waarop deze machtiging betrekking heeft vrijgesteld van 
de toepassing van de voorgaande bepalingen. Na het verstrijken van de geldig­
heidsduur van de machtiging past hij het recht toe dat zou voortvloeien uit de 
toepassing van de regels van het voorgaande lid. 
3. Het gemeenschappelijk douanetarief wordt uiterlijk aan het einde van de 
overgangsperiode volledig toegepast. 
ARTIKEL 24 
Het staat de Lid-Staten vrij hun douanerechten in een sneller tempo te 
wijzigen dan in artikel 23 is bepaald, om deze aan het gemeenschappelijk douane­
tarief aan te passen. 
ARTIKEL 25 
1. Indien de Commissie vaststelt, dat de prod uk t ie in de Lid-Staten van 
bepaalde produkten van de lijsten B, C en D onvoldoende is voor de voorziening 
van een Lid-Staat en dat deze voorziening voor een belangrijk deel traditioneel af­
hankelijk is geweest van invoer uit derde landen, kent de Raad met gekwalifi­
ceerde meerderheid van stemmen op voorstel van de Commissie aan de betrokken 
Lid-Staat tariefcontingenten toe tegen een verlaagd recht of met vrijdom van 
recht. 
Áan deze contingenten mag niet een zodanige omvang worden gegeven 
dat voor verplaatsing van bedrijvigheid ten nadele van andere Lid-Staten 
moet worden gevreesd. 
2. Voor de produkten van lijst E, alsook voor die van lijst G waarvan de 
tarieven overeenkomstig de derde alinea van artikel 20 zullen zijn vastgesteld, 
kent de Commissie aan iedere belanghebbende Staat, op diens verzoek, tarief­
contingenten toe tegen een verlaagd recht of met vrijdom van recht, indien een 
wijziging in de voorzieningsbronnen of een onvoldoende voorziening binnen de 
Gemeenschap nadelige gevolgen voor de verwerkende industrieën van de be­
trokken Lid-Staat zou kunnen medebrengen. 
Aan deze contingenten mag niet een zodanige omvang worden gegeven 
dat voor verplaatsing van bedrijvigheid ten nadele van andere Lid-Staten 
moet worden gevreesd. 
31 — 
3. Wat de in bijlage II van dit Verdrag vermelde produkten betreft, kan de 
Commissie iedere Lid-Staat machtigen de heffing van de toepasselijke rechten 
geheel of gedeeltelijk te schorsen of hem tariefcontingenten tegen een verlaagd 
recht of met vrijdom van recht toekennen, mits daardoor op de betrokken goe­
derenmarkt geen ernstige storingen kunnen ontstaan. 
4. De Commissie onderwerpt op gezette tijden de uit hoofde van dit artikel 
toegekende tariefcontingenten aan een onderzoek. 
ARTIKEL 26 
De Commissie kan een Lid-Staat welke met bijzondere moeilijkheden heeft 
te kampen, machtigen de krachtens artikel 23 toe te passen verlaging of ver­
hoging van rechten voor bepaalde posten van zijn tarief uit te stellen. 
Deze machtiging kan slechts voor beperkte tijd worden verleend en alleen 
voor tariefposten welke gezamenlijk niet meer dan 5% uitmaken van de waarde 
van de invoer van de betrokken Staat uit derde landen gedurende het laatste jaar 
waarover statistische gegevens beschikbaar zijn. 
ARTIKEL 27 
Vóór het einde van de eerste etappe gaan de Lid-Staten voor zover nood­
zakelijk over tot het nader tot elkaar brengen van hun wettelijke en bestuurs­
rechtelijke bepalingen op douanegebied. De Commissie doet de Lid-Staten alle 
ter zake dienende aanbevelingen. 
ARTIKEL 28 
De Raad beslist met eenparigheid van stemmen over alle autonome 
wijzigingen of schorsingen van de rechten van het gemeenschappelijk douane­
tarief. Na het einde van de overgangsperiode kan de Raad echter met gekwalifi­
ceerde meerderheid van stemmen op voorstel van de Commissie besluiten tot 
wijziging of schorsing, mits deze voor niet langer dan ten hoogste zes maanden 
zullen gelden en 20% van de hoogte van de betrokken rechten niet te boven gaan. 
Deze wijzigingen of schorsingen kunnen onder dezelfde voorwaarden slechts 
eenmaal met een periode van zes maanden worden verlengd. 
32 
ARTIKEL 29 
Bij de uitvoering van de taken die haar krachtens de bepalingen dezer 
afdeling toevertrouwd zijn, laat de Commissie zich leiden door: 
α) de noodzaak het handelsverkeer tussen de Lid-Staten en derde landen 
te bevorderen, 
b) de ontwikkeling van de mededingingsvoorwaarden binnen de Gemeen­
schap in de mate waarin deze ontwikkeling het vermogen tot mededinging van 
de ondernemingen zal doen toenemen, 
c) de behoeften van de Gemeenschap aan grondstoffen en halffabrikaten, 
waarbij zij ervoor waakt dat de mededingingsvoorwaarden met betrekking tot 
eindprodukten tussen de Lid-Staten niet worden vervalst, 
d) de noodzaak om ernstige verstoringen van het economisch leven der 
Lid-Staten te vermijden en een rationele ontwikkeling van de produktie alsook 
een verruiming van het verbruik in de Gemeenschap te waarborgen. 
— 33 — 
Hoofdstuk 2 
AFSCHAFFING VAN DE KWANTITATIEVE BEPERKINGEN 
TUSSEN DE LID-STATEN 
ARTIKEL 30 
Kwantitatieve invoerbeperkingen en alle maatregelen van gelijke werking 
zijn, onverminderd de volgende bepalingen, tussen de Lid-Staten verboden. 
ARTIKEL 31 
De Lid-Staten onthouden zich ervan in hun onderling verkeer nieuwe 
kwantitatieve beperkingen en maatregelen van gelijke werking in te voeren. 
Deze verplichting geldt echter slechts tot het liberalisatiepcil dat is bereikt 
met toepassing vnn de op 14 januari 1955 genomen besluiten van de Raad van 
Ministers der Organisatie voor Europese Economische Samenwerking. De Lid-
Staten krengen uiterlijk zes maanden na de inwci-kingtreding van dit Verdrag 
hun lijsten der op grond van voornoemde besluiten geliberaliseerde produkten 
ter kennis van de Commissie. De aldus ter kennis gebrachte lijsten worden tussen 
de Lid-Staten onderling geconsolideerd. 
ARTIKEL 32 
De Lid-Staten onthouden zich ervan in hun onderling handelsverkeer de 
op het tijdstip van de inwerkingtreding van dit Verdrag bestaande contingenten 
en maatregelen van gelijke werking bcperkendcr te maken. 
Deze contingenten dienen uiterlijk aan het einde van de overgangsperiode 
te zijn afgeschaft. Zij worden in de loop van deze periode geleidelijk opgeheven 
overeenkomstig de volgende bepalingen. 
34 
ARTIKEL 33 
i. Een jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag veranderen de Lid-
Staten de voor andere Lid-Stuten beschikbare bilaterale contingenten Ín globale 
contingenten, welke zonder discriminatie voor alle andere Lid-Staten openstaan. 
Op dezelfde dattim verhogen de Lid-Staten de aldus vastgestelde globale 
contingenten gezamenlijk niet ten minste 20% van hun totale waarde in ver­
gelijking met het voorgaande jaar. Evenwel wordt elk der globale contingenten 
per produkt met ten minste 10% verhoogd. 
De contingenten worden ieder jaar in vergelijking met het voorgaande jaar 
volgens dezelfde regels enSn dezelfde verhoudingen verruimd. 
De vierde verruiming vindt plaats aan het einde van het vierde jaar te 
rekenen van de inwerkingtreding van dit Verdrag; de vijfde een jaar na de aan­
vang van de tweede etappe. 
2. Wanneer voor een niet-geliberaliseerd produkt het globale contingent 
minder dan 3% van de nationale produktie van de betrokken Staat bedraagt, 
wordt uiterlijk één jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag een contingent 
van ten minste 3% dezer produktie vastgesteld. Na het tweede jaar wordt dit 
contingent op 4% en na het derde jaar op 5% gebracht. Vervolgens verhoogt de 
betrokken Lid-Staat het contingent jaarlijks met ten minste 15%. 
Bestaat er in het geheel geen nationale produktie, dan stelt de Commissie 
bij wege van beschikking een passend contingent vast. 
3. Aan het einde van het tiende jaar moét-ieder contingent ten minste 20% 
van de nationale produktie bedragen. 
4. Wanneer de Commissie bij beschikking vaststelt dat de invoer van een 
produkt gedurende twee opeenvolgende jaren beneden het beschikbare con­
tingent is gebleven, mag dit globale contingent bij de berekening van de totale 
waarde van de globale contingenten niet in aanmerking worden genomen. In 
dat geval schaft de Lid-Staat de contingentering voor dit produkt af. 
5. Voor de contingenten welke 20% van de nationale produktie van het 
betrokken goed overschrijden, kan de Raad met gekwalificeerde meerderheid 
van stemmen op voorstel van de Commissie, het in lid 1 van dit artikel voor­
geschreven minimumpercentage van 10% verlagen. Deze wijziging doet evenwel 
geen afbreuk aan de verplichting om de totale waarde van de globale contingen­
ten jaarlijks met 20% te verhogen. 
— 35 
6. De Lid-Staten welke met betrekking tot het libcralisatiepeil, bereikt met 
toepassing van de op 14 januari 1955 door de Raad van Ministers van de Or­
ganisatie voor Europese Economische Samenwerking genomen besluiten, meer 
hebben gedaan dan waartoe zíj verplicht waren, zijn gerechtigd bij de berekening 
van de totale jaarlijkse verhoging van 20%, in lid 1 van dit artikel bepaald, 
rekening te houden met de waarde van de autonoom geliberaliseerde invoer. 
Deze berekening behoeft de voorafgaande goedkeuring van de Commissie. 
7. De Commissie stelt richtlijnen vast inzake de procedure en het ritme van 
de opheffing tussen de Lid-Staten van maatregelen van gelijke werking als 
contingenten, die op het tijdstip van de inwerkingtreding van het Verdrag 
bestaan. 
6*. Indien de Commissie vaststelt dat door de toepassing van dit artikel, in 
het bijzonder van de bepalingen betreffende de percentages, de in de tweede 
alinea van artikel 32 bedoelde geleidelijke opheffing niet wordt verzekerd, kan 
de Raad gedurende de eerste etappe met eenparigheid en vervolgens met ge­
kwalificeerde meerderheid van stemmen op voorstel van de Commissie de ."n dit 
artikel bedoelde procedure wijzigen en in het bijzonder de vastgestelde percen­
tages verhogen. 
ARTIKEL 34 
J. Kwantitatieve uitvoerbeperk'ngen en alle maatregelen van gelijke wer­
king zijn tussen de Lid-Staten verboden. 
2. De Lid-Staten heffen uiterlijk aan het einde van de eerste etappe de 
kwantitatieve uitvoerbeperkingen en alle maatregelen van gelijke werking op, 
welke bij de inwerkingtreding van dit Verdrag bestaan. 
ARTIKEL 35 
De Lid-Staten verklaren zich bereid, hun ten opzichte van de overige 
Lid-Staten bestaande kwantitatieve beperkingen van de in- en uitvoer in een 
sneller tempo af te schaffen dan in de voorgaande artikelen is bepaald, indien hun 
algemene economische toestand en de toestand in de betrokken sector hun zulks 
toelaten. 
De Commissie doet de betrokken Staten daartoe aanbevelingen. 
36 — 
ARTIKEL 36 
De bepalingen van de artikelen 30 tot en met 34 vormen geen beletsel 
voor verboden of beperkingen van invoer, uitvoer of doorvoer, welke gerecht­
vaardigd zijn uit hoofde van bescherming van de openbare zedelijkheid, de 
openbare orde, de openbare veiligheid, de gezondheid en het leven van per­
sonen, dieren of planten, het nationaal artistiek historisch en archeologisch bezit 
of uit hoofde van bescherming van de industriële en commerciële eigendom. Deze 
verboden of beperkingen mogen echter geen middel tot willekeurige discriminatie 
noch een verkapte beperking van de handel tussen de Lid-Staten vormen. 
ARTIKEL 37 
1. De Lid-Staten passen hun nationale monopolies van commerciële aard 
geleidelijk aan in dier voege dat aan het einde van de overgangeperiode elke 
'discriminatie tussen de onderdanen van de Lid-Staten wat de voorwaarden van 
de voorziening en afzet betreft is uitgesloten. 
De bepalingen van dit artikel zijn van toepassing op elk lichaam waar­
door een Lid-Staat de invoer of de uitvoer tussen de Lid-Staten in rechte of in 
feite rechtstreeks of zijdelings beheerst, leidt of aanmerkelijk beïnvloedt. Deze 
bepalingen zijn eveneens van toepassing op de door een Staat gedelegeerde 
monopolies. 
2. De Lid-Staten onthouden zich ervan enige nieuwe maatregel te treffen 
welke tegen de in lid 1 vermelde beginselen indruist of de draagwijdte van de 
artikelen inzake de afschaffing der douanerechten en der kwantitatieve beperkin­
gen tussen de Lid-Staten beperkt. 
3. Het ritme van de in Jid 1 beoogde maatregelen moet worden aangepast aan 
de in de artikelen 30 tot en met 34 bedoelde afschaffing der kwantitatieve be­
perkingen voor dezelfde produkten. 
Ingeval een produkt slechts in een of in enkele Lid-Staten aan een 
nationaal monopolie van commerciële aard is onderworpen, kan de Commissie 
de overige Lid-Staten machtigen, zolang vrijwaringsmaatregelen toe te passen, 
als de in lid 1 genoemde aanpassing niet is verwezenlijkt; de Commissie stelt de 
voorwaarden en de wijze van toepassing van deze vrijwaringsmaatregelen vast. 
— 37 
4. Wanneer er een monopolie van commerciële aard bestaat, dat een regeling 
ter vergemakkelijking van de afzet of van de valorisatie van landbouwprodukten 
omvat, dienen bij de toepassing van de bepalingen van dit artikel gelijkwaardige 
waarborgen te worden gegeven voor de werkgelegenheid en de levensstandaard 
van de betrokken producenten, gelet op het ritme van de mogelijke aanpassing 
en van de noodzakelijke specialisatie. 
5. De verplichtingen van de Lid-Staten gelden slechts voor zover zij ver­
enigbaar zijn met de bestaande internationale akkoorden. 
6. De Commissie doet van de eerste etappe af aanbevelingen met betrekking 
tot de wijze waarop en het ritme waarin de in dit artikel voorgeschreven aan­
passing moet worden verwezenlijkt. 
— 38 -
TITEL II 
De landbouw 

ARTIKEL 38 
1. De gemeenschappelijke markt omvat mede de landbouw en de handel in 
landbouwprodukten. Onder landbouwprodukten worden verstaan de voort­
brengselen van budciii. veeteelt en visserij alsmede de produkten in eerste graad 
van bewerking welke met de genoemde voortbrengselen) rechtstreeks verband 
houden. 
2. Voor zover in de artikelen 39 tot en met 46 uict anders is bepaald, zijn de 
regels voor de instelling van de gemeenschappelijke markt van toepassing op de 
landbouwprodukten. 
3. De produkten welke vallen onder de bepalingen van de artikelen 39 tot en 
met 46 zijn vermeld in een lijst die als bijlage II aan dit Verdrag is gehecht. Even­
wel, binnen twee jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag, besluit de Raad 
met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op voorstel van de Commissie, 
welke produkten aan deze lijst moeten worden toegevoegd. 
4. De werking en de ontwikkeling van de gemeenschappelijke markt voor de 
landbouwprodukten dienen gepaiird te gaan met de totstandkoming van een 
gemeenschappelijk landbouwbeleid van de Lid-Staten. 
ARTIKEL 39 
1. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid heeft ten doel: 
α) de produktiviteit van de landbouw te doen toenemen door de technische 
vooruitgang te bevorderen en door zowel de rationele ontwikkeling van de land-
bouwproduktie als een optimaal gebruik van de produktiefactoren, met name van 
de arbeidskrachten, te verzekeren, 
/>) aldus de landbouwbevolking een redelijke levensstandaard te verzeke­
ren, met name door de verhoging van het hoofdelijk inkomen van hen die in de 
landbouw werkzaam zijn, 
c) de markten te stabiliseren, 
d) de voorziening veilig te stellen, 
e) redelijke prijzen bij de levering aan verbruikers te verzekeren. 
41 
2. Bij het tot stand brengen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en 
van de daarvoor te treffen bijzondere voorzieningen zal rekening gehouden wor­
den met: 
α) de bijzondere aard van het landbouwbedrijf, welke voortvloeit uit de 
maatschappelijke structuur van de landbouw en uit de structurele en natuurlijke 
ongelijkheid tussen de verschillende landbouwgebieden, 
o) de noodzaak de dienstige aanpassingen geleidelijk te doen verlopen, 
c) het feit, dat de landbouwsector in de Lid­Staten nauw verweven is met 
de gehele economie. 
ARTIKEL 40 
1. De Lid­Staten ontwikkelen tijdens de overgangsperiode geleidelijk het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid en brengen het uiterlijk aan het einde van die 
periode tot stand. 
2. Om de in artikel 39 gestelde doeleinden te bereiken zal een gemeenschap­
pelijke ordening van de landbouwmarkten tot stand worden gebracht. 
Naar gelang van de produkten neemt deze ordening een van de volgende 
vormen aan: 
α) gemeenschappelijke regels inzake mededinging, 
b) verplichte coördinatie van de verschillende nationale marktorganisa­
ties, 
c) een Europese marktorganisatie. 
3. De gemeenschappelijke ordening in een der in lid 2 vermelde vormen kan 
alle maatregelen medebrengen welke noodzakelijk zijn om de in artikel 39 om­
schreven doelstellingen te bereiken, met name prijsregelingen, subsidies zowel 
voor de produktie als voor het in de handel brengen der verschillende produkten, 
systemen van voorraadvorming en opslag en gemeenschappelijke organisatorische 
voorzieningen voor de stabilisatie van de in­ of uitvoer. 
Zij moet zich beperken tot het nastreven van de in artikel 39 genoemde 
doeleinden en elke discriminatie tussen producenten of verbruikers van de Ge­
meenschap uitsluiten. 
Een eventueel gemeenschappelijk prijsbeleid moet op gemeenschappelijke 
criteria en op eenvormige berekeningswijzen berusten. 
— 42 — 
4. Om de in lid 2 bedoelde gemeenschappelijke ordening aan haar doel te 
laten beantwoorden, kunnen een of meer oriëntatie- en garantiefondsen voor de 
landbouw in het leven worden geroepen. 
ARTIKEL 41 
Ten einde de in artikel 39 omschreven doeleinden te bereiken, kunnen in 
het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid met name voorzieningen 
worden getroffen met betrekking tot : 
a) een doeltreffende coördinatie van hetgeen ondernomen wordt op het 
gebied van de beroepsopleiding, het landbouwkundig onderzoek en de landbouw­
kundige voorlichting, welke coördinatie gemeenschappelijk gefinancierde pro­
jecten of instellingen kan medebrengen, 
b) gemeenschappelijke acties voor de ontwikkeling van het verbruik van 
bepaalde produkten. 
ARTIKEL 42 
De bepalingen van het hoofdstuk over regels betreffende de mede­
dinging zijn op de voortbrenging van en de handel in landbouwprodukten slechts 
in zoverre van toepassing, als door de Raad met inachtneming van de in artikel 
39 vermelde doeleinden zal worden bepaald binnen het raam van de bepalingen 
en overeenkomstig de procedure van artikel 43, leden 2 en 3. 
De Raad kan met name machtiging geven tot het verlenen van steun : 
a) ter bescherming van door structurele of natuurlijke omstandigheden 
benadeelde bedrijven, 
b) in het kader van economische ontwikkelingsplannen. 
ARTIKEL 43 
1. Ten einde de hoofdlijnen van een gemeenschappelijk landbouwbeleid uit 
te stippelen, roept de Commissie, zodra het Verdrag in werking is getreden, een 
conferentie van de Lid-Staten bijeen, om hun landbouwbeleid ouderling te ver­
gelijken met name door een overzicht op te stellen van hun middelen en behoeften. 
2. Rekening houdend met de werkzaamheden van de in lid 1 bedoelde con­
ferentie, doet de Commissie, na raadpleging van het Economisch en Sociaal 
Comité, binnen twee jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag voorstellen 
inzake de totstandbrenging en de uitvoering van het gemeenschappelijk land-
43 
bouwbeleid, daarbij inbegrepen de vervanging van de nationale organisaties door 
een van de in artikel 40, lid 2, genoemde vormen van gemeenschappelijke orde­
ning, alsook de uitvoering van de in deze titel speciaal vermelde maatregelen. 
Deze voorstellen dienen rekening te houden met de onderlinge samenhang 
tussen de in deze titel genoemde landbouwvraagstukken. 
Op voorstel van de Commissie en na raadpleging van de Vergadering stelt 
de Raad, tijdens de eerste twee etappes met eenparigheid en vervolgens met ge­
kwalificeerde meerderheid van stemmen, verordeningen of richtlijnen vast of 
geeft beschikkingen onverminderd de aanbevelingen die hij zou kunnen doen. 
3. De in artikel 40, lid 2, genoemde gemeenschappelijke ordening kan over­
eenkomstig de bepalingen van het voorgaande lid door de Raad met gekwalifi­
ceerde meerderheid van stemmen in de plaats worden gesteld van de nationale 
marktorganisaties : 
a) indien de gemeenschappelijke ordening aan die Lid-Staten welke tegen 
deze maatregelen gekant zijn en zelf over een nationale organisatie voor de be­
trokken produktie beschikken, gelijkwaardige waarborgen biedt inzake de werk­
gelegenheid en de levensstandaard van de betrokken producenten, met inacht­
neming van het ritme van de mogelijke aanpassing en van de noodzakelijke 
specialisatie, en 
b) indien deze ordening aan het handelsverkeer binnen de Gemeenschap 
analoge voorwaarden waarborgt als op een nationale markt bestaan. 
4. Wanneer voor bepaalde grondstoffen een gemeenschappelijke ordening in 
het leven wordt geroepen, voordat er reeds een gemeenschappelijke ordening 
voor de overeenkomstige verwerkte produkten bestaat, mogen de betrokken 
grondstoffen, gebruikt voor de produkten die voor uitvoer naar derde landen zijn 
bestemd, van buiten de Gemeenechap worden ingevoerd. 
ARTIKEL 44 
I. Tijdens de overgangsperiode is het, voor zover de geleidelijke opheffing 
van de douanerechten en van de kwantitatieve beperkingen tussen de Lid-
Staten kan leiden tot zodanige prijzen dat de in artikel 39 vastgestelde doeleinden 
in gevaar worden gebracht, aan elke Lid-Staat geoorloofd voor bepaalde pro­
dukten, op met-discriminerende wijze en ter vervanging van de contingenten, in 
dier voege dat de in artikel 45, lid 2, bedoelde uitbreiding van de omvang van het 
handelsverkeer niet wordt belemmerd, een stelsel van minimumprijzen toe te 
passen beneden welke de invoer 
44 
— hetzij tijdelijk kan worden geschorst of verminderd, 
— hetzij kan worden onderworpen aan de voorwaarde dat die invoer 
plaatsvindt tegen een hogere prijs dan de voor het betrokken produkt vastgestel­
de minimumprijs. 
In het tweede geval worden de minimumprijzen vastgesteld exclusief de 
douanerechten. 
2. De minimumprijzen mogen geen vermindering van het tussen de Lid-
Staten bij de inwerkingtreding van dit Verdrag bestaande handelsverkeer tot 
gevolg hebben, noch een beletsel vormen voor een geleidelijke uitbreiding van dit 
handelsverkeer. De minimumprijzen mogen niet zodanig worden toegepast, dat 
zij een beletsel vormen voor de ontwikkeling van een natuurlijke preferentie 
tussen de Lid-Staten. 
3. Zodra dit Verdrag in. werking is getreden, stelt de Raad op voorstel van 
de Commissie objectieve criteria vast voor de totstandkoming van stelsels van 
minimumprijzen en voor de vaststelling van deze prijzen. 
Deze criteria houden met name rekening met de gemiddelde nationale 
kostprijzen in de Lid-Staat welke de minimumprijs toepast, met de positie der 
verschillende ondernemingen ten opzichte van die gemiddelde kostprijzen, alsook 
met de noodzaak zowel de geleidelijke verbetering van de bedrijfsvoering in de 
landbouw als de noodzakelijke aanpassing en specialisatie binnen de gemeen­
schappelijke markt te bevorderen. 
De Commissie etelt eveneens een procedure voor ter herziening dezer 
criteria ten einde rekening te houden met de technische vooruitgang en deze te 
bespoedigen, alsook om binnen de gemeenschappelijke markt de prijzen geleidelijk 
nader tot elkaar te brengen. 
Bedoelde criteria alsmede de herzieningeprocedure moeten in de loop van 
de eerste drie jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag door de Rand met 
eenparigheid van stemmen worden vastgesteld. 
4. Tot het tijdstip waarop het besluit van de Raad van kracht wordt, kunnen 
de Lid-Staten de minimumprijzen vaststellen, mits zij deze tevoren ter kennis 
brengen van de Commissie en van de overige Lid-Staten, ten einde hun gelegen­
heid te geven om hun opmerkingen te maken. 
Zodra de Raad zijn besluit heeft genomen, worden de minimumprijzen 
door de Lid-Staten vastgesteld op de grondslag van de overeenkomstig boven­
staande bepalingen vastgestelde criteria. 
45 — 
Op voorstel van de Commissie kan de Raad de door de Lid-Staten geno­
men besluiten met gekwalificeerde meerderheid van stemmen herzien indien zij 
niet aan de aldus omschreven criteria voldoen. 
5. Ingeval het voor bepaalde produkten nog niet mogelijk is geweest de 
bovengenoemde objectieve criteria vast te stellen, kan de Raad vanaf het begin 
der derde etappe met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op voorstel van 
de Commissie de op deze produkten toegepaste minimumprijzen wijzigen. 
6. Aan het einde van de overgangsperiode wordt van de dan nog bestaande 
minimumprijzen een overzicht samengesteld. Op voorstel van de Commissie stelt 
de Raad met een meerderheid van negen stemmen, gewogen als in de eerste 
alinea van artikel 148, lid 2, is bepaald, de regeling vast die in het kader van het 
gemeenschappelijk landbouwbeleid moet worden toegepast. 
ARTIKEL 45 
1. Tot het tijdstip waarop de nationale organisaties door een der in artikel 40, 
lid 2, genoemde vormen van gemeenschappelijke ordening worden vervangen, 
wordt voor de produkten waarvoor in sommige Lid-Staten 
— bepalingen bestaan, welke ertoe strekken de nationale producenten te 
verzekeren van de afzet van hun produkten en 
— invoerbehoeften bestaan, 
de ontwikkeling van het handelsverkeer nagestreefd door het afsluiten van over­
eenkomsten of contracten op lange termijn tussen de uitvoerende en invoerende 
Lid-Staten. 
Deze overeenkomsten of contracten moeten ertoe strekken bij de toe­
passing van bovenbedoelde bepalingen op de verschillende producenten van de 
Gemeenschap elke discriminatie geleidelijk af te schaffen. 
De bovenbedoelde overeenkomsten óf contracten worden in de loop van 
de eerste etappe pesloten; met het beginsel van wederkerigheid moet rekening 
vorden gehouden. 
2. Wat de hoeveelheden betreft gaan deze overeenkomsten of contracten uit 
van de gemiddelde omvang van de handel in de betrokken produkten tussen de 
Lid-Staten gedurende de drie jaar voorafgaande aan de inwerkingtreding van dit 
Verdrag; zij voorzien eveneens met inachtneming van de traditionele handels­
stromen in een toeneming van deze omvang binnen de grenzen van de bestaande 
behoeften. 
— 46 — 
Wat de prijzen betreft maken deze overeenkomsten of contracten het de 
producenten mogelijk, de overeengekomen hoeveelheden af te zetten tegen prijzen 
die zich geleidelijk aanpassen aan de op de binnenlandse markt van het kopende 
land aan de nationale producenten betaalde prijzen. 
Deze aanpassing moet zo regelmatig mogelijk geschieden en uiterlijk aan 
het einde van de overgangsperiode zijn voltooid. 
De prijzen worden door middel van ondei handelingen tussen de betrokken 
partijen bepaald aan de hand van richtlijnen welke de Commissie voor de toe­
passing van de twee voorgaande alinea's zal vaststellen. 
Indien de eerste etappe wordt verlengd, wordt de uitvoering van de over­
eenkomsten of contracten voortgezet overeenkomstig de aan het einde van bet 
vierde jaar, te rekenen van de inwerkingtreding van dit Verdrag, geldende voor­
waarden, terwijl de verplichtingen tot vergroting van de hoeveelheden en tot 
aanpassing van de prijzen worden geschorst tot aan de overgang naar de tweede 
etappe. 
De Lid-Staten benutten alle mogelijkheden waarover zij krachtens hun 
wettelijke bepalingen met name op het gebied van het invoerbeleid beschikken, 
ten einde het sluiten en de uitvoering van genoemde overeenkomsten of contrac­
ten te verzekeren. 
3. Naarmate de Lid-Staten grondstoffen nodig hebben voor het vervaardigen 
van voor de uitvoer naar landen buiten de Gemeenschap bestemde produkten, die 
moeten concurreren met de produkten van derde landen, mogen deze overeen­
komsten of contracten geen beletsel vormen voor de invoer van grondstoffen uit 
derde landen, welke met het oog daarop geschiedt. Deze bepaling is echter niet 
van toepassing indien de Raad met eenparigheid van stemmen besluit de nodige 
uitkeringen toe te kennen om het verschil goed te maken tussen de hogere prijs 
die betaald is voor de op grond van die overeenkomsten of contracten met dat 
doel ingevoerde goederen, en de franco-prijzen voor dezelfde goederen, wanneer 
die op de wereldmarkt worden verkregen. 
ARTIKEL 46 
Wanneer in een Lid-Staat een produkt onder een nationale marktorgani­
satie valt of onder een binnenlandse regeling van gelijke werking welke een 
gelijksoortige produktie in een andere Lid-Staat bij de mededinging nadelig 
beïnvloedt, leggen de Lid-Staten een compenserende heffing op de invoer van dat 
produkt uit de Lid-Staat waar de organisatie of de regeling bestaat, tenzij 
deze Staat een compenserende heffing op de uitvoer toepast. 
— 47 — 
De Commissie bepaalt de hoogte van deze heffingen zodanig als nodig is 
om het evenwicht te herstellen; zij kan eveneens machtiging verlenen tot het 
nemen van andere maatregelen waarvan zij de voorwaarden en wijze van toe­
passing vaststelt. 
ARTIKEL 47 
Wat de taak van het Economisch en Sociaal Comité ingevolge deze titel 
betreft, dient de afdeling landbouw zich ter beschikking te houden van de Com­
missie ten einde de beraadslagingen van het Comité voor te bereiden, overeen­
komstig de artikelen 197 en 198. 
48 
TITEL III 
Het vrije verkeer 
van personen, diensten en kapitaal 

Hoofdstuk 1 
DE WERKNEMERS 
ARTIKEL 48 
1. Het vrije verkeer van werknemers wordt binnen de Gemeenschap uiterlijk 
aan het einde van de overgangsperiode tot stand gebracht. 
2. Dit houdt de afschaffing in van elke discriminatie op grond van de natio· 
naliteit tussen de werknemers der Lid-Staten, wat betreft de werkgelegenheid, de 
beloning en de overige arbeidsvoorwaarden. 
3. Het houdt behoudene de uit hoofde van openbare orde, openbare veilig­
heid en volksgezondheid gerechtvaardigde beperkingen het recht in om, 
a) in te gaan op een feitelijk aanbod tot tewerkstelling, 
b) zich te dien einde vrij te verplaatsen binnen het grondgebied der Lid-
Staten, 
c) in een der Lid-Staten te verbhjven ten einde daar een beroep uit te 
oefenen overeenkomstig de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen welke 
voor de tewerkstelling van nationale werknemers gelden, 
d) op het grondgebied van een Lid-Staat verblijf te houden, na er een 
betrekking te hebben vervuld, overeenkomstig de voorwaarden die zullen worden 
opgenomen in door de Commissie vast te stellen uitvoeringsverordeningen. 
4. De bepalingen van dit artikel zijn niet van toepassing op de betrekkingen 
in overheidsdienst. 
ARTIKEL 49 
Zodra dit Verdrag in werking is getreden, stelt de Raad op voorstel van 
de Commissie en na raadpleging van het Economisch en Sociaal Cornit·:, bij wege 
— 51 — 
van richtlijnen of verordeningen de maatregelen vast welke nodig zijn om gelei­
delijk tot een vrij verkeer van werknemers te komen zoals dit in het voorgaande 
artikel is omschreven, met name door 
α) het verzekeren van een nauwe samenwerking tussen de nationale be­
stuursinstellingen op het gebied van de arbeid, 
6) het volgens plan geleidelijk afschaffen van die administratieve proce­
dures en handelwijzen, alsmede van die wachttijden voor het aanvaarden van 
aangeboden betrekkingen voortvloeiende hetzij uit de nationale wetgeving hetzij 
uit voordien tussen de Lid­Staten gesloten overeenkomsten, waarvan de hand­
having een beletsel zou vormen voor het vrijmaken van het verkeer van de 
werknemers, 
c) het volgens plan geleidelijk afschaffen van alle wachttijden en andere 
beperkingen gesteld hetzij in de nationale wetgeving hetzij in voordien tussen 
de Lid­Staten gesloten overeenkomsten, welke aan de werknemers uit de overige 
Lid­Staten andere voorwaarden opleggen voor de vrije keuze van een betrekking 
dan aan de werknemers van het eigen land, 
d) het instellen van organisatorische voorzieningen door welke de aan­
biedingen van en de aanvragen om werk met elkaar in aanraking kunnen worden 
gebracht en door welke het evenwicht daarvan kan worden vergemakkelijkt 
onder voorwaarden welke ernstige gevaren voor de levensstandaard en de werk­
gelegenheid in de verschillende gebieden en industrieën uitsluiten. 
ARTIKEL 50 
De Lid­Staten begunstigen de uitwisseling van jeugdige werknemers in het 
kader van een gemeenschappelijk programma. 
ARTIKEL 51 
De Raad stelt met eenparigheid van stemmen op voorstel van de Com­
missie de maatregelen vast welke op het gebied van de sociale zekerheid nood­
zakelijk zijn voor de totstandkoming van het vrije verkeer van werknemers met 
name door een stelsel in te voeren waardoor het mogelijk is voor migrerende 
werknemers en hun rechthebbenden te waarborgen 
α) dat, met het oog op het verkrijgen en het behoud van het recht op uit­
keringen alsmede voor de berekening daarvan, al die tijdvakken worden bijeen­
geteld welke door de verschillende nationale wetgevingen in aanmerking worden 
genomen, 
b) dat de uitkeringen aan personen die op het grondgebied van de Lid­
Staten verbhjven, zullen worden betaald. 
­ 52 
Hoofdstuk 2 
HET RECHT VAN VESTIGING 
ARTIKEL 52 
In het kader van de volgende bepalingen worden de beperkingen van de 
vrijheid van vestiging voor onderdanen van een Lid-Staat op het grondgebied 
van een andere Lid-Staat tijdens de overgangsperiode geleidelijk opgeheven. 
Deze geleidelijke opheffing zal eveneens betrekking hebben op beperkingen be­
treffende de oprichting van agentschappen, filialen .of dochterondernemingen 
door de onderdanen van een Lid-Staat die op het grondgebied van een Lid-Staat 
zijn gevestigd. 
De vrijheid van vestiging omvat, behoudens de bepalingen van het hoofd­
stuk betreffende het kapitaal, de toegang tot werkzaamheden anders dan in loon­
dienst en de uitoefening daarvan alsmede de oprichting en het beheer van onder­
nemingen, en met name van vennootschappen in de zin van de tweede alinea van 
artikel 58, overeenkomstig de bepalingen welke door de wetgeving van het land 
van vestiging voor de eigen onderdanen zijn vastgesteld. 
ARTIKEL 53 
De Lid-Staten voeren geen nieuwe beperkingen in met betrekking tot de 
vestiging op hun grondgebied van onderdanen der andere Lid-Staten, voor zover 
in dit Verdrag niet anders is bepaald. 
ARTIKEL 54 
I. Vóór het einde van de eerste etappe stelt de Raad met eenparigheid van 
stemmen, op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Economisch 
en Sociaal Comité en van de Vergadering, een algemeen programma op voor de 
opheffing van de binnen de Gemeenschap bestaande beperkingen van de vrij-
— 53 
heid van vestiging. De Commissie legt dit voorstel in de loop van de eerste twee 
^jaar van de eerste etappe aan de Raad voor. 
Het programma stelt voor iedere soort van werkzaamheid de algemene 
voorwaarden vast voor de verwezenlijking van de vrijheid van vestiging en met 
name de etappes daarvan. 
2. Ten einde het algemeen programma uit te voeren of, bij gebreke van dit 
programma, een etappe af te leggen bij de verwezenlijking van de vrijheid van 
vestiging voor een bepaalde werkzaamheid, beslist de Raad, op voorstel van de 
Commissie en na raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité en van de 
Vergadering, bij wege van richtlijnen, met eenparigheid van stemmen tot aan het 
einde van de eerste etappe en vervolgens met gekwalificeerde meerderheid van 
stemmen. 
3. De Raad en de Commissie oefenen de taken uit welke hun door bovenstaan­
de bepalingen worden toevertrouwd, met name: 
a) door in het algemeen bij voorrang die werkzaamheden te behandelen 
waarvoor de vrijheid van vestiging een bijzonder nuttige bijdrage levert ter ont­
wikkeling van de produktie en van het handelsverkeer, 
b) door het verzekeren van een nauwe samenwerking tussen de bevoegde 
nationale bestuursinstellingen ten einde de bijzondere omstandigheden van de 
verschillende betrokken werkzaamheden binnen de Gemeenschap te leren kennen, 
r| door het afschaffen van die bestuursrechtelijke procedures en handel­
wijzen, voortvloeiende hetzij uit de nationale wetgeving hetzij uit voordien tussen 
de Lid-Staten gesloten akkoorden waarvan de handhaving een beletsel zou vor­
men voor de vrijheid van vestiging, 
d) door ervoor te waken dat de werknemers van een der Lid-Staten welke 
op het grondgebied van een andere Lid-Staat te werk zijn gesteld, op dit grond­
gebied kunnen verblijven om er anders dan in loondienst werk te verrichten, 
wanneer zij voldoen aan de voorwaarden waaraan zij zouden moeten voldoen 
indien zij op het tijdstip waarop zij genoemde bezigheid willen opvatten, eerst in 
die Staat zouden zijn aangekomen, 
e) door de verwerving en de exploitatie mogelijk te maken van op bet 
grondgebied van een Lid-Staat gelegen grondbezit door een onderdaan van een 
andere Lid-Staat, voor zover de beginselen van artikel 39, lid 2, niet worden 
aangetast, 
ƒ) door de geleidelijke opheffing der beperkingen van de vrijheid van ves­
tiging, in elke in behandeling genomen tak van werkzaamheid toe te passen 
— 54 — 
enerzijds op de oprichtingsvoorwaarden op het grondgebied van een Lid-Staat 
van agentschappen, filialen of dochterondernemingen en anderzijds op de toe­
latingsvoorwaarden voor het personeel van de hoofdvestiging tot de organen van 
beheer of toezicht van deze agentschappen, filialen of dochterondernemingen, 
g) door, voor zover nodig, de waarborgen te coördineren welke in de 
Lid-Staten worden verlangd van de rechtspersonen in de zin van de tweede alinea 
van artikel 58, om de belangen te beschermen zowel van de deelnemers in die 
rechtspersonen als van derden, ten einde die waarborgen gelijkwaardig te maken, 
h) door ervoor te zorgen dat de voorwaarden van vestiging niet worden 
vervalst als gevolg van steunmaatregelen van de Lid-Staten. 
ARTIKEL 55 
De bepalingen van dit hoofdstuk zijn, wat de betrokken Lid-Staat betreft, 
niet van toepassing op de werkzaamheden ter uitoefening van het openbaar 
gezag in deze Staat, zelfs indien deze slechts voor een bepaalde gelegenheid 
geschieden. 
De Raad kan met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op voorstel 
van de Commissie besluiten dat de bepalingen van dit hoofd-tuk op bepaalde 
werkzaamheden niet van toepassing zijn. 
ARTIKEL 56 
1. De voorschriften van dit hoofdstuk en de maatregelen uit hoofde daarvan 
genomen doen niet af aan de'toepasselijkheid van de wettelijke en bestuursrechte­
lijke bepalingen waarbij een bijzondere regeling is vastgesteld voor vreemdelingen 
welke bepalingen uit hoofde van de openbare orde, de openbare veiligheid en de 
volksgezondheid gerechtvaardigd zijn. 
2. Vóór het einde van de overgangsperiode stelt de Raad, op voorstel van de 
C oxnmissie en na raadpleging van de Vergadering, met eenparigheid van stem­
men rieht lijnen vast voor de coördinatie van voornoemde wettelijke en bestuurs­
rechtelijke bepalingen. Na het einde van de tweede etappe stelt de Raad echter 
met gekwalificeerde meerderheid van stemmen, op voorstel van de Commissie, 
richtlijnen vast voor de coördinatie van de in elke Lid-Staat geldende bestuurs-
rechtebjke bepalingen. 
ARTIKEL 57 
1. Teneinde de toegang tot werkzaamheden, andere dan in loondienst, en de 
uitoefening daarvan te vergemakkelijken, stelt de Raad op voorstel van de Com-
— 55 
missie en na raadpleging van de Vergadering, tijdene de eerste etappe met een­
parigheid en daarna met gekwalificeerde meerderheid van stemmen, richtlijnen 
vast inzake de onderlinge erkenning van diploma's, certificaten en andere titels. 
2. Met hetzelfde doel stelt de Raad, op voorstel van de Commissie en na raad­
pleging van de Vergadering, vóór de afloop van de overgangsperiode richtlijnen 
vast inzake de coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der 
Lid-Staten betreffende de toegang tot werkzaamheden, anders dan in loondienst, 
en de uitoefening daarvan. Eenparigheid van stemmen wordt vereist voor die 
onderwerpen welke ten minste in een der Lid-Staten bij de wet zijn geregeld en 
eveneens voor maatregelen welke betrekking hebben op de bescherming van de 
besparingen met name op de kredietverlening en op het bankwezen, en op de 
voorwaarden waaronder in de verschillende Lid-Staten de geneeskundige, 
paramedische en farmaceutische beroepen worden uitgeoefend. In alle overige 
gevallen besluit de Raad tijdens de eerste etappe met eenparigheid en vervolgens 
met gekwalificeerde meerderheid van stemmen. 
3. Wat de geneeskundige, paramedische en farmaceutische beroepen betreft, 
zal de geleidelijke opheffing van de beperkingen afhankelijk zijn van de coördi­
natie van de voorwaarden waaronder zij in de verschillende Lid-Staten worden 
uitgeoefend. 
ARTIKEL 58 
De vennootschappen welke in overeenstemming met de wetgeving van een 
Lid-Staat zijn opgericht en welke hun statutaire zetel, hun hoofdbestuur of hun 
hoofdvestiging binnen de Gemeenschap hebben, worden voor de toepassing van 
de bepalingen van dit hoofdstuk gelijkgesteld met de natuurlijke personen die 
onderdaan zijn van de Lid-Staten. 
Onder vennootschappen worden verstaan maatschappen naar burgerlijk 
recht of handelsrecht, de coöperatieve verenigingen of vennootschappen daar­
onder begrepen, en de overige rechtspersonen naar publiek- of privaatrecht, met 
uitzondering van vennootschappen welke geen winst beogen. 
— 56 — 
Hoofdstuk 3 
DE DIENSTEN 
ARTIKEL 59 
In het kader van de volgende bepalingen worden de beperkingen op het 
vrij verrichten van diensten binnen de Gemeenschap in de loop van de overgangs­
periode geleidelijk opgeheven ten aanzien van de onderdanen der Lid­Staten die 
in een ander land van de Gemeenschap zijn gevestigd dan dat, waarin degene is 
gevestigd te wiens behoeve de dienst wordt verricht. 
De Raad kan met eenparigheid van stemmen op voorstel van de Commis­
sie de bepalingen van dit hoofdstuk van toepassing verklaren ten gunste van 
de onderdanen van een derde Staat die diensten verrichten en binnen de Ge­
meenschap zijn gevestigd. 
ARTIKEL 60 
In de zin van dit Verdrag worden als diensten beschouwd de dienst­
verrichtingen welke gewoonlijk tegen vergoeding geschieden, voor zover de 
bepalingen betreffende het vrij verkeer van goederen, kapitaal en personen op 
deze dienstverrichtingen niet van toepassing zijn. 
De diensten omvatten met name werkzaamheden: 
α) van industriële aard, 
b) van commerciële aard, 
c) van het ambacht, 
tij van de vrije beroepen. 
Onverminderd de bepalingen van het hoofdstuk betreffende het recht van 
vestiging, kan degene die de diensten verricht, daartoe zijn werkzaamheden tijde­
57 — 
lijk uitoefenen in het land waar de dienet wordt verricht, onder dezelfde voor­
waarden als die welke dat land aan zijn eigen onderdanen oplegt. 
ARTIKEL 61 
1. Het vrije verkeer van de diensten op het gebied van het vervoer wordt 
geregeld door de bepalingen voorkomende in de titel betreffende het vervoer. 
2» De liberalisatie van de door banken en verzekeringsmaatschappijen ver­
richte diensten waarmede kapi ta al verplaatsingen gepaard gaan, moet worden 
verwezenlijkt in overeenatemming met de geleidelijke liberalisatie van het kapi­
taalverkeer. 
ARTIKEL 62 
De Lid-Staten voeren geen nieuwe beperkingen in op de vrijheid tot het 
verrichten van diensten zoals deze feitelijk is bereikt bij de inwerkingtreding van 
dit Verdrag voor zover daarin niet anders is bepaald. 
ARTIKEL 63 
1. Vóór het einde van de eerste etappe stelt de Raad met eenparigheid van 
stemmen, op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Economisch en 
Sociaal Comité en van de Vergadering, een algemeen programma vast voor de 
opheffing van de binnen de Gemeenschap bestaande beperkingen op het vrij ver­
richten van diensten. De Commissie legt dit voorstel in de loop van de eerste twee 
jaar van de eerste etappe aan de Raad voor. 
Het programma stelt voor elke groep van diensten de algemene voor­
waarden en de etappes voor hun liberalisatie vast. 
2. Ten einde het algemeen programma uit te voeren of, bij gebreke van dat 
programma, een etappe afte leggen bij de verwezenlijking van de vrijheid tot het 
verrichten van een bepaalde dienst, stelt de Raad op voorstel van de Commissie 
en na raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité alsook van de Vergade­
ring, vóór het einde van de eerste etappe met eenparigheid en vervolgens met 
gekwalificeerde meerderheid van stemmen richtlijnen vast. 
3. De in de leden 1 en 2 bedoelde voorstellen en besluiten hebben in het alge­
meen bij voorrang betrekking op de diensten welke rechtstreeks van invloed zijn 
op de produkti ekosten of waarvan de liberalisatie bijdraagt tot het vergemakke­
lijken van het goederenverkeer. 
— 58 — 
ARTIKEL 64 
De Lid-Staten verklaren zich bereid, bij de liberalisatie der diensten verder 
te gaan dan waartoe zij op grond van de richtlijnen krachtens artikel 63, lid 2, 
verplicht zijn, indien hun algemene economische toestand en de toestand in de 
betrokken sector dit toelaten. 
De Commissie doet de betrokken Lid-Staten daartoe aanbevelingen. 
ARTIKEL 65 
Zolang de beperkingen op het vrij verrichten van diensten niet zijn op­
geheven, passen de Lid-Staten deze zonder onderscheid naar nationaliteit of naar 
verblijfplaats toe op al degenen die diensten verrichten als bedoeld in de eerste 
alinea van artikel 59. 
ARTIKEL 66 
De bepalingen van de artikelen 55 tot en met 58 zijn van toepassing op het 
onderwerp dat in dit hoofdstuk is geregeld. 
59 
Hoofdstuk 4 
HET KAPITAAL 
ARTIKEL 67 
1. Gedurende de overgangsperiode en in de mate waarin zulks voor de goede 
werking van de gemeenschappelijke markt nodig is, heffen de Lid-Staten in hun 
onderling verkeer geleidelijk de beperkingen op met betrekking tot het verkeer 
van kapitaal toebehorende aan personen die woonachtig of gevestigd zijn in de 
Lid-Staten alsmede discriminerende behandeling op grond van nationaliteit of 
van de vestigingsplaats van partijen of op grond van het gebied waar het kapitaal 
wordt beleoH wordt belegd. 
2. De Iopi 
Lid-Staten w< 
kingen vrijgemaakt, ?".. β De IoPende betalingen met betrekking tot het kapitaalverkeer tussen de 
Lid-Staten worden uiterlijk aan het einde van de eerste etappe van alle beper-
ARTIKEL 68 
1. Ter zake van de in dit hoofdstuk bedoelde onderwerpen verstrekken de 
Lid-Staten op zo liberaal mogelijke wijze de deviezenvergunningen, voor zover 
deze na de inwerkingtreding van dit Verdrag nog nodig zijn. 
Wanneer een Lid-Staat op het overeenkomstig de bepalingen van dit 
hoofdstuk geliberaliseerd kapitaalverkeer zijn binnenlandse voorschriften met 
betrekking tot de kapitaalmarkt en het kredietwezen toepast, doet hij dat op 
met-discriminerende wijze. 
3. Leningen voor de middellijke of onmiddellijke financiering van een Lid-
Maat of van zijn territoriale publiekrechtelijke lichamen kunnen in de overige 
Lid-Staten slechte worden uitgeschreven of geplaatst nadat tussen de betrokken 
taten ter zake overeenstemming ie bereikt. Deze bepaling vorm geen beletsel 
voor de toepassing van artikel 22 van het Protocol betreffende de Statuten van de 
üuropese Investeringsbank. 
— 60 — 
ARTIKEL 69 
De Raad stelt tijdens de eerste twee etappes met eenparigheid en vervol­
gens met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op voorstel van de Commis­
sie, welke te dien einde het Monetair Comité bedoeld in artikel 105 raadpleegt, de 
richtlijnen vast welke nodig zijn voor de geleidelijke uitvoering van de bepalingen 
van artikel 67. 
ARTIKEL 70 
1. De Commissie stelt aan de Raad de maatregelen voor, welke strekken tot 
de geleidelijke coördinatie van het deviezenbeleid der onderscheidene Lid-Staten, 
wat betreft het kapitaalverkeer tussen die Staten en derde landen. Te dezer zake 
stelt de Raad met eenparigheid van stemmen richtlijnen vast. Hij tracht de 
grootst mogelijke mate van vrijheid te bereiken. 
2. Ingeval het optreden uit hoofde van het voorgaande lid de opheffing van 
de verschillen tussen de deviezenrcgelingen der Lid-Staten niet mogelijk zou 
maken en deze verschillen de personen die woonachtig of gevestigd zijn in een der 
Lid-Staten ertoe zouden brengen de in artikel 67 bedoelde trans ferm o gelijkheden 
binnen de Gemeenschap te benutten, ten einde de door een van de Lid-Staten ten 
opzichte van derde landen getroffen regeling te ontgaan, kan deze Staat, na raad­
pleging van de overige Lid-Staten en van de Commissie, passende maatregelen 
treffen om deze moeilijkheden weg te nemen. 
Indien de Raad vaststelt dat deze maatregelen de vrijheid van het kapi­
taalverkeer binnen de Gemeenschap meer beperken dan voor de in voorgaande 
alinea gestelde doeleinden noodzakelijk is, kan hij met gekwalificeerde meerder­
heid van stemmen, op voorstel van de Commissie, besluiten dat de betrokken 
Staat deze maatregelen dient te wijzigen of Ín te trekken. 
ARTIKEL 71 
De Lid-Staten streven ernaar geen nieuwe deviezenbeperkingen binnen de 
Gemeenschap in te voeren welke invloed hebben op het kapitaalverkeer en de 
daarmede verband houdende lopende betalingen, noch de bestaande regelingen 
beperkender te maken. 
Zij verklaren zich bereid het in de voorgaande artikelen voor het kapitaal­
verkeer bedoelde liberalisatiepeil te overschrijden in de mate waarin hun econo­
mische toestand, met name de stand van hun betalingsbalans, hun zulks toelaat. 
Na raadpleging van het Monetair Comité kan de Commissie ter zake aan 
de Lid-Staten aanbevelingen doen. 
— 61 
ARTIKEL 72 
De Lid-Staten houden de Commissie op de hoogte van de hun bekende 
kapitaalbewegingen van en naar derde landen. De Commissie kan de Lid-Staten 
de adviezen doen toekomen welke zij ter zake nuttig acht. 
ARTIKEL 73 
1. Ingeval kapitaalbewegingen verstoringen in de werking van de kapitaal­
markt van een Lid-Staat tot gevolg hebben, machtigt de Commissie, na raad­
pleging van het Monetair Comité, deze Staat vrijwaringsmaatregelen op het ge­
bied van het kapitaalverkeer te nemen en stelt zij de voorwaarden en wijze van 
toepassing daarvan vast. 
De Raad kan met gekwalificeerde meerderheid van stemmen deze machti­
ging intrekken en de voorwaarden en wijze van toepassing daarvan wijzigen. 
2. De in moeilijkheden verkerende Lid-Staat kan evenwel de bovenvermelde 
maatregelen om reden van hun geheim of dringend karakter zelf nemen, wanneer 
zij noodzakelijk zijn. De Commissie en de Lid-Staten moeten van die maatregelen 
uiterlijk op het tijdstip van hun inwerkingtreding op de hoogte worden gebracht. 
In dat geval kan de Commissie, na raadpleging van het Monetair Comité, be­
sluiten dat de betrokken Staat deze maatregelen moet wijzigen of intrekken. 
62 — 
TITELIV 
Het vervoer 

ARTIKEL 74 
De doelstellingen van het Verdrag worden, wat het in deze titel geregelde 
onderwerp betreft, door de Lid-Staten nagestreefd in het kader van een gemeen­
schappelijk vervoerbeleid. 
ARTIKEL 75 
I. Ter uitvoering van artikel 74 stelt de Raad met inachtneming van de 
bijzondere aspecten van het vervoer, op voorstel van de Commissie en na raad­
pleging van hel Economisch en Sociaal Comité en van de Vergadering, tot aan het 
einde van de tweede etappe met eenparigheid en vervolgens met gekwalificeerde 
meerderheid van stemmen, vast: 
a) gemeenschappelijke regels voor internationaal vervoer van of naar 
het grondgebied van een Lid-Staat of over het grondgebied van een of meer Lid-
Staten, 
b) de voorwaarden waaronder vervoerondernemers worden toegelaten tot 
nationaal vervoer in een Lid-Staat waarin zij niet woonachtig zijn, 
c) alle overige dienstige bepalingen. 
2. De onder a) en 6) van het voorgaande lid bedoelde bepalingen worden in de 
loop van de overgangsperiode vastgesteld. 
3. In afwijking van de in lid 1 omschreven procedure, worden door de Raad 
met eenparigheid van stemmen de bepalingen vastgesteld betreffende de begin­
selen van het vervoerbestel waarvan de toepassing zowel de levensstandaard en 
de werkgelegenheid in bepaalde streken als het gebruik van het ver voerapparaat 
ernstig zou kunnen aantasten, met inachtneming van de noodzaak van een aan­
passing aan de economische ontwikkeling welke voortvloeit uit de instelling van 
de gemeenschappelijke markt. 
ARTIKEL 76 
Totdat de in artikel 75, lid 1, bedoelde bepalingen zijn vastgesteld en 
behoudene goedkeuring van de Raad, met eenparigheid van stemmen verleend, 
65 
mag geen enkele Lid-Staat de onderscheidene bepalingen die ter zake gelden bij 
de inwerkingtreding van dit Verdrag, zodanig veranderen dat zij daardoor in hun 
rechtst ekse of zijdelingse uitwerking minder gunstig worden voor de vervoer-
ondernemers der overige Lid-Staten dan voor de nationale vervoerondernemers. 
ARTIKEL 77 
Met dit Verdrag zijn verenigbaar de steunmaatregelen die beantwoorden 
aan de behoeften van de coördinatie van het vervoer of die overeenkomen met 
de vergoeding van bepaalde met het begrip „openbare dienst1* verbonden, ver­
plichte dienstverrichtingen. 
ARTIKEL 78 
Elke in het kader van dit Verdrag genomen maatregel op het gebied der 
vrachtprijzen en vervoervoorwaarden moet rekening houden met de economische 
toestand van de vervoerondernemers. 
ARTIKEL 79 
1. Uiterlijk vóór het einde van de tweede etappe dienen in het verkeer binnen 
de Gemeenschap de discriminaties te zijn opgeheven welke daarin bestaan, dat 
een vervoerondernemer voor dezelfde verbindingen verschillende vrachtprijzen 
en vervoervoorwaarden voor gelijke goederen toepast naar gelang van het land 
van herkomst of bestemming van de vervoerde w< ren. 
2. Lid 1 sluit niet uit dat krachtens artikel 75, lid 1, andere maatregelen door 
de Raad kunnen worden genomen. 
3. De Raad etelt binnen twee jaar na de inwerkingtreding van dit Verdrag 
niet gekwalificeerde meerderheid van stemmen op voorstel van de Commissie en 
na raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité, bepalingen vast ten einde 
de uitvoering van lid 1 te waarborgen. 
De Raad kan met name de bepalingen vaststellen welke noodzakelijk zijn 
om de instellingen van de Gemeenschap in staat te stellen te waken voor de na­
leving van het in lid 1 vermelde voorschrift en ten einde te verzekeren dat de 
gebruikers hiervan volledig voordeel trekken. 
4. De Commissie onderzoekt eigener beweging of op verzoek van een Lid-
Staat de in lid 1 bedoelde gevallen v°n discriminatie en neemt, na raadpleging van 
— 66 
elke belanghebbende Lid-Staat, in het kader van de overeenkomstig lid 3 ge­
troffen regeling, de noodzakelijke beschikkingen. 
ARTIKEL 80 
1. Met ingang van de tweede etappe is het aan een Lid-Staat, behoudens 
machtiging van de Commissie, verboden voor het vervoer binnen de Gemeen­
schap de toepassing van prijzen en voorwaarden op te leggen welke enig element 
van steun of bescherming in het belang van een of meer ondernemingen of be­
paalde industrieën inhouden. 
2. De Commissie onderwerpt eigener beweging of op verzoek van een Lïd-
Staat de in lid 1 bedoelde prijzen en voorwaarden aan een onderzoek en houdt 
daarbij met name rekening, enerzijds met de vereisten van een passend regionaal 
economisch beleid, met de behoeften van minder ontwikkelde gebieden alsmede 
met de vraagstukken welke zich in door politieke omstandigheden ernstig bena­
deelde streken voordoen, en anderzijds met de gevolgen van die prijzen en voor­
waarden voor de mededinging tussen de takken van vervoer. 
Na raadpleging van elke betrokken Lid-Staat neemt zij de noodzakelijke 
beschikkingen. 
3. Het in lid 1 bedoelde verbod geldt niet voor mededingingstarieven. 
ARTIKEL 81 
De heffingen of andere rechten welke naast de vervoerprijs door een ver-
voerondernemer in verband met het overschrijden der grens in rekening worden 
gebracht mogen een redelijk peil niet te boven gaan, gelet op de werkelijke kosten 
welke door die grensoverschrijding feitelijk zijn veroorzaakt. 
De Lid-Staten streven naar een geleidelijke verlaging van die kosten. 
De Commissie kan de Lid-Staten aanbevelingen doen voor de toepassing 
van dit artikel. 
ARTIKEL 82 
De bepalingen van deze titel staan niet in de weg aan maatregelen, in de 
Bondsrepubliek Duitsland genomen, voor zover deze noodzakelijk zijn om de 
economische nadelen door de deling van Duitsland berokkend aan de economie 
van die streken in de Bondsrepubliek welke door deze deling zijn getroffen, te 
compenseren. 
— 67 
ARTIKEL 83 
Een comité van raadgevende aard, bestaande uit door de regeringen der 
Lid-Staten aangewezen deskundigen, wordt aan de Commissie toegevoegd. Deze 
raadpleegt het comité over vervoeraangclegenheden, zo dikwijls zij zulks nodig 
acht, onverminderd de bevoegdheden van de afdeling vervoer van het Econo­
misch en Sociaal Comité. 
ARTIKEL 84 
1. De bepalingen van deze titel zijn van toepassing op het vervoer per spoor, 
over de weg en over de binnenwateren. 
2. De Raad kan met eenparigheid van stemmen besluiten of, in hoeverre en 
volgens welke procedure, passende bepalingen voor de zeevaart en de luchtvaart 
zullen kunnen worden genomen. 
68 
DERDE DEEL 
Het beleid van de Gemeenschap 

TITEL I 
Gemeenschappelijke regels 

Hoofdstuk 1 
REGELS BETREFFENDE DE MEDEDINGING 
Eerste afdeling 
Regele voor de ondernemingen 
ARTIKEL 85 
I. Onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt en verboden zijn alle 
overeenkomsten tussen ondernemingen, alle besluiten van ondernemersvereni­
gingen en alle onderling afgestemde feitelijke gedragingen welke de handel tussen 
Lid­Staten ongunstig kunnen beïnvloeden en ertoe strekken of ten gevolge 
hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt ver­
hinderd, beperkt of vervalst en met name die welke bestaan in: 
α) het rechtstreeks of zijdelings bepalen van de aan­ of verkoopprijzen 
of van andere contractuele voorwaarden, 
b) het beperken of controleren van de produktie, de afzet, de technische 
ontwikkeling of de investeringen, 
e) het verdelen van de markten of van de voorzieningsbronnen, 
d) het ten opzichte van handelspartners toepassen van ongehjke voor­
waarden bij gelijkwaardige prestaties, hun daarmede nadeel berokkenend bij de 
mededinging, 
e) het afhankelijk stellen van het sluiten van overeenkomsten van 
de aanvaarding door de handelspartners van bijkomende preetaties welke naar 
hun aard of volgens het handelsgebruik geen verband houden met het onderwerp 
van deze overeenkomsten. 
2. De krachtens dit artikel verboden overeenkomsten of besluiten zijn van 
rechtswege nietig. 
73 — 
3. De bepalingen van lid 1 van dit artikel kunnen echter buiten toepassing 
worden verklaard 
— voor elke overeenkomst of groep van overeenkomsten tussen onder­
nemingen, 
— voor elk besluit of groep van besluiten van ondernemersverenigingen 
en 
— voor elke onderling afgestemde feitelijke gedraging of groep van 
gedragingen 
die bijdragen tot verbetering van de produktie of van de verdeling der produkten 
of tot verbetering van de technische of economische vooruitgang, mit^ een 
billijk aandeel in de daaruit voortvloeiende voordelen de gebruikers ten goede 
komt, en zonder nochtans aan de betrokken ondernemingen 
a) beperkingen op te leggen welke voor het bereiken van deze doel­
stellingen niet onmisbaar zijn, 
6) de mogelijkheid te geven, voor een wezenlijk deel van de betrokken 
produkten de mededinging uit te schakelen. 
ARTIKEL 86 
Onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt en verboden, voor zover 
de handel tussen Lid­Staten daardoor ongunstig kan worden beïnvloed, is het, 
dat een of meer ondernemingen misbruik maken van een machtspositie op de 
gemeenschappelijke markt of op een wezenlijk doel daarvan. 
Dit misbruik kan met name bestaan in: 
α) het rechtstreeks of zijdelings opleggen van onbillijke aan­ of verkoop­
prijzen of van andere onbillijke contractuele voorwaarden, 
b) het beperken van de produktie, de afzet of de technische ontwikkeling 
ten nadele van de verbruikers, 
c) het toepassen ten opzichte van handelspartners van ongelijke voor­
waarden bij gelijkwaardige prestaties, hun daarmede nadeel berokkenend bij 
de mededinging, 
d) het feit dat het sluiten van overeenkomsten afhankelijk wordt gesteld 
van het aanvaarden door de handelspartners van bijkomende prestaties, welke 
naar hun aard of volgens het handelsgebruik geen verband houden met het 
onderwerp van deze overeenkomsten. 
— 74 
ARTIKEL 87 
1. Binnen een termijn van driejaar, te rekenen van de inwerkingtreding van 
dit Vi rdrag, stelt de Raad met eenparigheid van stemmen op voorstel van de 
Commissie en na raadpleging van de Vergadering alle verordeningen of richtlijnen 
vast. dienstig voor de toepassing van de beginselen neergelegd in de artikelen 85 
en 80. 
Indien dergelijke voorschriften niet binnen de bovenvermelde termijn zijn 
goedgekeurd, worden zij door de Raad met gekwalificeerde meerderheid van 
stemmen, op voorstel van de Commissie en na raadpleging van de Vergadering, 
vastgesteld. 
2. De in lid 1 bedoelde voorschriften hebben met name ten doel: 
a) nakoming van de in artikel 85, lid 1, en in artikel 86 bedoelde verbods­
bepalingen te verzekeren door de instelling van geldboeten en dwangsommen; 
b) de wijze van toepassing van artikel 85, lid 3, vast te stellen met inacht­
neming van de noodzaak, enerzijds een doeltreffend toezicht te verzekeren, ander­
zijds de* administratieve controle zoveel mogelijk te vereenvoudigen; 
c) in voorkomende gevallen, de werkingssfeer van de bepalingen van de 
artikelen 85 en 86 voor de verschillende bedrijfstakken nader vast te stellen; 
d) de taak van de Commissie onderscheidenlijk van het Hof van Justitie 
bij de toepassing van de in dit lid bedoelde bepalingen vast te stellen; 
e) de verhouding vast te stellen tussen de nationale wetgevingen enerzijds 
en de bepalingen van deze afdeling, alsmede de uitvoeringsbepalingen van dit 
artikel anderzijds. 
ARTIKEL 88 
Tot op het tijdstip van inwerkingtreding van de voorschriften, op grond 
van artikel 87 vastgesteld, beslissen de autoriteiten van de Lid-Staten over de 
toelaatbaarheid van mededingingsregelingen en over het misbruik maken van 
een machtspositie op de gemeenschappelijke markt, in overeenstemming met 
hun nationale recht en de in artikel 85, met name lid 3, en in artikel 86 neerge­
legde bepalingen. 
ARTIKEL 89 
I. Onverminderd het in artikel 88 bepaalde, waakt de Commissie, zodra zij 
in functie is getreden, voor de toepassing van de in de artikelen 85 en 86 neer-
75 
gelegde begineelen. Op verzoek van een Lid-Staat of ambtshalve, en in samen­
werking met de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten, welke haar daarbij 
behulpzaam zijn, stelt zij een onderzoek in naar de gevallen van vermoedelijke 
inbreuk op bovengenoemde beginselen. Indien haar blijkt dat inbreuk is gepleegd, 
stelt zij passende middelen voor om daaraan een eind te maken. 
2. Wordt aan deze inbreuken geen eind gemaakt, dan stelt de Commissie de 
inbreuk op de beginselen in een met redenen omklede beschikking vast. Zij kan 
haar beschikking bekendmaken en de Lid-Staten machtigen de noodzakelijke 
tegenmaatregelen, waarvan zij de voorwaarden en de wijze van toepassing 
bepaalt, te treffen om de toestand te verhelpen. 
ARTIKEL 90 
1. De Lid-Staten nemen of handhaven met betrekking tot de openbare 
bedrijven en de ondernemingen waaraan zij bijzondere of uitsluitende rechten 
verlenen, geen enkele maatregel welke in strijd is met de regels van dit Verdrag, 
met name die bedoeld in de artikelen 7 en 85 tot en met 94. 
2. De ondernemingen belast met het beheer van diensten van algemeen 
economisch belang of die het karakter dragen van een fiscaal monopolie, vallen 
onder de regels van dit Verdrag, met name onder de mededingingsregels, voor 
zover de toepassing daarvan de vervulling, in feite ofin rechte, van de hun toe­
vertrouwde bijzondere taak niet verhindert. De ontwikkeling van het handels­
verkeer mag niet worden beïnvloed in een mate die strijdig is met het belang 
van de Gemeenschap. 
3. De Commissie waakt voor de toepassing van dit artikel en richt, voor 
zover nodig, passende richtlijnen of beschikkingen tot de Lid-Staten. 
Tweede afdeling 
Dumping 
ARTIKEL 91 
1. Indien tijdens de overgangsperiode de Commissie op verzoek van een 
Lid-Staat of van enige andere belanghebbende vaststelt dat binnen de gemeen­
schappelijke markt dumping wordt toegepast, doet zij aanbevelingen aan hem of 
hen die zich aan deze praktijken schuldig maken om daaraan een eind te maken. 
— 76 
Ingeval deze praktijken voortduren, machtigt de Commissie de benadeelde 
Lid­Staat tot het nemen Yan beschermende maatregelen, waarvan zij de voor­
waarden en de wijze van toepassing bepaalt. 
2. Onmiddellijk na de inwerkingtreding van het Verdrag worden de produk­
ten die van oorsprong zijn uit een Lid­Staat of zich daar in het vrije verkeer 
bevonden hebben en uitgevoerd zijn naar een andere Lid­Staat, tot wederinvoer 
op het grondgebied van die eerste Staat toegelaten zonder dat daarop enigerlei 
invoerrecht, kwantitatieve beperking of maatregelen van gelijke werking kunnen 
worden toegepast. De Commissie geeft passende voorschriften voor de toepassing 
van dit lid. 
Derde afdeling 
Steunmaatregelen van de Staten 
ARTIKEL 92 
1. Behoudens de afwijkingen waarin dit Verdrag voorziet, zijn steunmaat­
regelen van de Staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de 
mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde pro­
dukties vervaleen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappe­
lijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de Lid­Staten 
ongunstig beïnvloedt. 
2. Met de gemeenschappelijke markt zijn verenigbaar: 
α) steunmaatregelen van sociale aard aan individuele verbruikers op 
voorwaarde dat deze toegepast worden zonder onderscheid naar de oorsprong 
van de produkten, 
6) steunmaatregelen tot herstel van de schade veroorzaakt door natuur­
rampen oí andere buitengewone gebeurtenissen, 
c) steunmaatregelen aan de economie van bepaalde streken van de 
Bondsrepubliek Duitsland die nadeel ondervinden van de deling van Duitsland, 
voor zover deze steunmaatregelen noodzakelijk zijn om de door deze deling 
berokkende economische nadelen te compenseren. 
— 77 — 
3. Als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt kunnen worden 
beschouwd: 
a) steunmaatregelen ter bevordering van de economische ontwikkeling 
van streken waarin de levensstandaard abnormaal laag is of waar een ernstig 
gebrek aan werkgelegenheid heerst, 
o) steunmaatregelen om de verwezenlijking van een belangrijk project 
van gemeenschappelijk Europees belang te bevorderen of een ernstige verstoring 
in de economie van een Lid-Staat op te heffen, 
c) steunmaatregelen om de ontwikkeling van bepaalde vormen van 
economische bedrijvigheid of van bepaalde regionale economieën te vergemakke­
lijken, mits de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daar­
door niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt 
geschaad. Echter worden de op 1 januari 1957 bestaande steunmaatregelen voor 
de scheepsbouw, doch slechts in de mate waarin deze overeenkomen met het 
ontbreken van douanebescherming, geleidelijk verminderd overeenkomstig de 
bepalingen die gelden voor het afschaffen van de douanerechten, onder voor­
behoud van de bepalingen van dit Verdrag betreffende de gemeenschappelijke 
handelspolitiek ten aanzien van derde landen, 
d) andere soorten van steunmaatregelen aangewezen bij besluit van de 
Raad, genomen met gekwalificeerde meerderheid van stemmen, op voorstel 
van de Commissie. 
ARTIKEL 93 
1. De Lommissie onderwerpt tezamen met de Lid-Staten de in die Staten 
bestaande steunregelingen aan een voortdurend onderzoek. Zij stelt de dienstige 
maatregelen voor, welke de geleidelijke ontwikkeling of de werking van de ge­
meenschappelijke markt vereist. 
2, Indien de Commissie, na de belanghebbenden te hebben aangemaand hun 
opmerkingen te maken, vaststelt dat een steunmaatregel door een Staat of mét 
staatsmiddelen bekostigd, volgens artikel 92 niet verenigbaar is met de gemeen­
schappelijke markt of dat van deze steunmaatregel misbruik wordt gemaakt, 
bepaalt zij dat de betrokken Staat die steunmaatregel moet opheffen of wijzigen 
binnen de door haar vast te stellen termijn. 
Indien deze Staat dat besluit niet binnen de gestelde termijn nakomt, kan 
de Commissie of iedere andere belanghebbende Staat zich in afwijking van de 
artikelen 169 en 170 rechtstreeks tot het Hofvan Justitie wenden. 
78 
Op verzoek van een Lid-Staat kan de Raad met eenparigheid van stemmen 
beslissen dat een door die Staat genomen ofte nemen steunmaatregel in afwijking 
van de bepalingen van artikel 92 of van de in artikel 94 bedoelde verordeningen 
als verenigbaar moet worden beschouwd met de gemeenschappelijke markt, 
indien buitengewone omstandigheden een dergelijke beslissing rechtvaardigen. 
Als de Commissie met betrekking tot deze steunmaatregel de in de eerste alinea 
van dit lid vermelde procedure heeft aangevangen wordt deze door het verzoek 
van de betrokken Staat aan de Raad geschorst, totdat de Raad zijn standpunt 
heeft bepaald. 
Evenwel, indien de Raad binnen een termijn van drie maanden te rekenen 
van het verzoek zijn standpunt niet heeft bepaald, beslist de Commissie. 
3. De Commissie wordt van elk voornemen tot invoering of wijziging van 
steunmaatregelen tijdig op de hoogte gebracht, om haar opmerkingen te kunnen 
maken. Indien zij meent dat zulk een voornemen volgens artikel 92 onverenigbaar 
is met de gemeenschappelijke markt, vangt zij onverwijld de in het vorige I?.d 
bedoelde procedure aan. De betrokken Lid-Staat kan de voorgenomen maat­
regelen niet tot uitvoering brengen voordat die procedure tot een eindbeslis­
sing heeft geleid. 
ARTIKEL 94 
De Raad kan met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op voorstel 
van de Commissie alle verordeningen vaststellen, dienstig voor de toepassing 
van de artikelen 92 en 93, en met name de voorwaarden voor de toepassing van 
artikel 93, lid 3, bepalen alsmede de van die procedure vrijgestelde soorten van 
steunmaatregelen. 
— 79 — 
Hoofdstuk 2 
BEPALINGEN BETREFFENDE BELASTINGEN 
ARTIKEL 95 
De Lid-Staten heffen op produkten van de overige Lid-Staten, al dan niet 
rechtstreeks, geen hogere binnenlandse belastingen van welke aard ook dan die 
welke, al dan niet rechtstreeks, op gelijksoortige nationale produkten worden 
geheven. 
Bovendien heffen de Lid-Staten op de produkten van de overige Lid-
Staten geen zodanige binnenlandse belastingen, dat daardoor andere produktïes 
zijdelings worden beschermd. 
Uiterlijk aan het begin van de tweede etappe zullen de Lid-Staten de be­
palingen die bij de inwerkingtreding van dít Verdrag bestaan en strijdig zijn 
met bovengenoemde regels afschaffen of herzien. 
ARTIKEL 96 
Bij de uitvoer van produkten naar het grondgebied van een der Lid-
Staten mag de teruggave van binnenlandse belastingen níet het bedrag over­
schrijden dat daarop al dan niet rechtstreeks geheven is. 
ARTIKEL 97 
De Lid-Staten die omzetbelasting heffen volgens het cumulatieve cas-
cadestelsel, mogen voor binnenlandse belastingen welke zij heffen op ingevoerde 
produkten, of voor de teruggave, die zij verlenen bij de uitvoer van produkten, 
gemiddelde percentages per produkt of groep van produkten vaststellen zonder 
evenwel inbreuk te maken op de in de artikelen 95 en 96 genoemde beginselen. 
— 80 — 
In de gevallen waarin de door een Lid-Staat vastgestelde gemiddelde 
percentages niet in overeenstemming zijn met bovengenoemde beginselen, richt 
de Commissie tot die Staat passende richtlijnen of beschikkingen. 
ARTIKEL 98 
Met betrekking tot andere belastingen dan de omzetbelasting, de accijnzen 
en de overige indirecte belastingen mogen vrijstellingen en teruggaven bij uitvoer 
naar de andere Lid-Staten slechts worden verleend en compenserende be­
lastingen bij invoer uit de Lid-Staten slechts worden geheven, voor zover de 
bedoelde maatregelen van tevoren voor een beperkte periode door de Raad met 
gekwalificeerde meerderheid van stemmen op voorstel van de Commissie zijn 
goedgekeurd. 
ARTIKEL 99 
De Commissie onderzoekt op welke wijze de wetgevingen van de ver­
schillende Lid-Staten met betrekking tot de omzetbelasting, de accijnzen en de 
andere indirecte belastingen, met inbegrip van de compensatiemaatregelen welke 
van toepassing zijn op de handel tussen de Lid-Staten, ín het belang van de 
gemeenschappelijke markt kunnen worden geharmoniseerd. 
De Commissie dient voorstellen in bij de Raad die met eenparigheid van 
stemmen besluit, onverminderd de bepalingen van de artikelen 100 en 101. 
81 
Hoofdstuk 3 
DE AANPASSING VAN DE WETGEVINGEN 
ARTIKEL 100 
De Raad stelt met eenparigheid van stemmen op voorstel van de Com­
missie richtlijnen vast voor het nader tot elkaar brengen van de wettelijke en 
bestuursrechtelijke bepalingen der Lid-Staten welke rechtstreeks van invloed 
zijn op de instelling of de werking van de gemeenschappelijke markt. 
De Vergadering en het Economisch en Sociaal Comité worden geraad­
pleegd over de richtlijnen waarvan de uitvoering in één of meer Lid-Staten een 
wijziging van wettelijke bepalingen zou medebrengen. 
ARTIKEL 101 
Ingeval de Commissie vaststelt dat een dispariteit tussen de wettelijke of 
bestuursrechtelijke bepalingen der Lid-Staten de mededingingsvoorwaarden op 
de gemeenschappelijke markt vervalst en zodoende een distorsie veroorzaakt 
welke moet worden opgeheven, raadpleegt zij de betrokken Lid-Staten. 
Indien deze raadpleging niet leidt tot overeenstemming waardoor de 
betrokken distorsie wordt opgeheven, stelt de Raad, gedurende de eerste etappe 
met eenparigheid en daarna met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op voor­
stel van de Commissie de voor dat doel noodzakelijke richtlijnen vast. De Com­
missie en de Raad kunnen alle andere dienstige maatregelen nemen welke dit 
Verdrag voorziet. 
ARTIKEL 102 
1. Wanneer er aanleiding bestaat te vrezen dat de vaststelling of de wijziging 
van een wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling een distorsie in de zin van het 
— 82 
voorgaande artikel veroorzaakt, raadpleegt de Lid-Staat die daartoe wil over­
gaan, de Commissie. Na de Lid-Staten te hebben geraadpleegd, beveelt de 
Commissie de betrokken Staten passende maatregelen aan om deze distorsie te 
voorkomen. 
2. Indien de Staat die nationale bepalingen wil vaststellen of wijzigen, niet 
handelt overeenkomstig de aanbeveling welke de Commissie hem heeft gedaan, 
kan bij toepassing van artikel 101 van de andere Lid-Staten niet worden ver­
langd dat zij hun nationale bepalingen wijzigen om deze distorsie op te heffen. 
Indien de Lid-Staat die aan de aanbeveling van de Commissie geen gevolg heeft 
gegeven, een distorsie veroorzaakt waarvan alleen hijzelf nadeel ondervindt, zijn 
de bepalingen van artikel 101 niet van toepassing. 
— 83 

TITEL II 
Het economisch beleid 

Hoofdstuk 1 
DE CONJIJNCTUURPOLITIEK 
ARTIKEL 103 
1. De Lid-Staten beschouwen hun conjunctuurpolitiek als een aangelegen­
heid van gemeenschappelijk belang. Zij plegen met elkaar en met de Commissie 
overleg omtrent de naar omstandigheden te nemen maatregelen. 
2. Onverminderd de overige in dit Verdrag bepaalde procedures kan de Raad 
met eenparigheid van stemmen op voorstel van de Commissie de naar omstandig­
heden passende maatregelen vaststellen. 
3. In voorkomende gevallen stelt de Raad met gekwalificeerde meerderheid 
van stemmen op voorstel van de Commissie de noodzakelijke richtlijnen vast 
betreffende de wijze van toepassing der overeenkomstig lid 2 voorgeschreven 
maatregelen. 
4. De hij dit artikel bepaalde procedures zijn eveneens van toepassing in­
geval zich moeilijkheden voordoen in de voorziening van bepaalde produkten. 
87 — 
Hoofdstuk 2 
DE BETALINGSBALANS 
ARTIKEL 104 
Iedere Lid-Staat voert het economisch beleid, dat noodzakelijk ie om het 
evenwicht van zijn betalingebalans in haar geheel te verzekeren en het vertrouwen 
in zijn valuta te handhaven, waarbij hij zorg draagt voor een hoge graad van 
werkgelegenheid en voor een stabiel prijspeil. 
ARTIKEL 105 
Ten einde de verwezenlijking van de in artikel 104 vermelde doeleinden 
te vergemakkelijken, coördineren de Lid-Staten hun economisch beleid. Zij 
brengen te dien einde een samenwerking tot stand tussen hun bevoegde dienst­
vakken en tussen hun centrale banken. 
De Commissie draagt de Raad aanbevelingen voor om deze samenwerking 
op gang te brengen. 
2. Ten einde de coördinatie van het monetair beleid der Lid-Staten in de 
volle omvang, die nodig is voor de werking van de gemeenschappelijke markt, te 
bevorderen, wordt een Monetair Comité van raadgevende aard ingesteld, dat tot 
taak heeft 
— de monetaire en financiële toestand van de Lid-Staten en van de 
Gemeenschap alsmede de algemene regeling van het betalingsverkeer der Lid­
staten te volgen en ter zake regelmatig aan de Raad en aan de Commissie verslag 
te doen. e 
— hetzij op verzoek van de Raad of van de Commissie, hetzij eigener 
beweging adviezen aan deze instellingen uit te brengen. 
tair Comité De Lid-Staten en de Commissie benoemen ieder twee leden van het Mone-
88 — 
ARTIKEL 106 
1. Elke Lid-Staat verbindt zieh, om in de valuta van de Lid-Staat waarin 
de schuldeiser of de begunstigde verblijf houdt, de betalingen welke betrekking 
hebben op het goederen-, diensten- en kapitaalverkeer, evenals de overmaking 
van kapitaal en loon, toe te staan, voor zover het goederen-, diensten-, kapitaal-
en personenverkeer tussen de Lid-Staten met toepassing van dit Verdrag is 
vrijgemaakt. 
De Lid-Staten verklaren zich bereid hun betalingen in een ruimere mate 
vrij te maken dan in de voorgaande alinea is bepaald, voor zover hun economische 
toestand in het algemeen en de toestand van hun betalingsbalans in het bijzonder 
zulks toelaten. 
2. Voor zover de beperkingen in het goederen-, diensten- en kapitaalverkeer 
slechts gelegen zijn in de daarmede verband houdende betalingen, worden, ter 
geleidelijke opheffing van die beperkingen, de bepalingen van de hoofdstukken 
inzake de afschaffing van de kwantitatieve beperkingen, de vrijmaking van de 
diensten en het vrije kapitaalverkeer, op overeenkomstige wijze toegepast. 
3. De Lid-Staten verbinden zich in hun onderling verkeer geen nieuwe 
beperkingen in te voeren van de overmakingen ter zake van de onzichtbare 
transacties vermeld in de lijst die als bijlage III aan dit Verdrag ie gehecht. 
De geleidelijke opheffing van de bestaande beperkingen wordt tot stand 
gebracht overeenkomstig de bepalingen van de artikelen 63 tot en met 65, voor 
zover zij niet geregeld wordt door de bepalingen van de leden 1 en 2 of door het 
hoofdstuk inzake het vrije kapitaalverkeer. 
4. Indien nodig plegen de Lid-Staten met elkaar overleg omtrent de maat­
regelen die moeten worden genomen om de betalingen en overmakingen bedoeld 
in dit artikel mogelijk te maken; die maatregelen mogen geen inbreuk maken op 
de doeleinden vermeld in dit hoofdstuk. 
ARTIKEL 107 
1. Ieuere Lid-Staat behandelt zijn wisselkoerspolitïek als een aangelegenheid 
van gemeenscnappelijk belang. 
2. Indien een Lid-Staat in zijn wisselkoers een wijziging aanbrengt die 
niet beantwoordt aan de doeleinden genoemd Ín artikel 104 en die de mede­
dingingsvoorwaarden ernstig vervalst, kan de Commissie na raadpleging van 
89 — 
het Monetair Comité andere Lid-Staten machtigen, voor een strikt beperkte 
periode de maatregelen te nemen die noodzakelijk zijn om de gevolgen van die 
handelwijze te ondervangen; zij stelt de voorwaarden en de wijze van toe­
passing dier maatregelen vast. 
ARTIKEL 108 
1. In geval van moeilijkheden of ernstig dreigende moeilijkheden in de 
betalingsbalans van een Lid-Staat, die voortvloeien betzij uit het ontbrekeu van 
het globaal evenwicht van zijn balans hetzij uit de aard van zijn beschikbare 
deviezen, en die met name de werking van de gemeenschappelijke markt of de 
geleidelijke verwezenlijking van de gemeenschappelijke handelspolitiek in gevaar 
kunnen brengen, onderwerpt de Commissie de toestand in die Staat en de maat­
regelen welke hij overeenkomstig artikel 104 met gebruikmaking van alle hem 
ten dienste staande middelen heeft genomen of kan nemen, onverwijld aan een 
onderzoek. De Commissie geeft de maatregelen aan die zij de betrokken Staat 
aanbeveelt. 
Indien de door de Lid-Staat getroffen en de door de Commissie in over­
weging gegeven maatregelen niet voldoende blijken te zijn om de ondervonden 
of dreigende moeilijkheden uit de weg te ruimen, doet de Commissie, na raad­
pleging van het Monetair Comité, aan de Raad aanbevelingen tot wederzijdse 
bijstand en betreffende passende maatregelen om die moeilijkheden uit de weg 
te ruimen. 
De Commissie houdt de Raad regelmatig van de toestand en de ontwikke­
ling daarvan op de hoogte. 
2. De Raad kent met gekwalificeerde meerderheid van stemmen de weder­
zijdse bijstand toe; hij stelt richtlijnen of beschikkingen vast die de voorwaarden 
en de wijze van toepassing daarvan bepalen. De wederzijdse bijstand kan met 
name de vorm aannemen van: 
o) een gezamenlijk optreden bij andere internationale organisaties waarop 
de Lid-Staten een beroep kunnen doen, 
b) maatregelen noodzakelijk om het zich verleggen van het handelsverkeer 
te vermijden, wanneer het land dat in moeilijkheden verkeert, kwantitatieve 
beperkingen ten aanzien van derde landen handhaaft of wederinvoert, 
c) de verlening van beperkte kredieten door andere Lid-Staten, onder 
voorbehoud van hun toeslemming. 
90 — 
Gedurende de overgangsperiode kan de wederzijdse bijstand bovendien 
de vorm aannemen van bijzondere verlagingen van douanerechten of van ver­
ruiming van contingenten, ten einde een verhoging van de. invoer uit het Ín 
moeilijkheden verkerende land te bevorderen op voorwaarde dat de Staten die 
deze maatregelen moeten treffen, hierin toestemmen. 
3. Indien de door de Commissie aanbevolen wederzijdse bijstand door de 
Raad niet wordt goedgekeurd of wanneer de goedgekeurde wederzijdse bijstand 
en de getroffen maatregelen ontoereikend zijn, machtigt de Commissie de Ín 
moeilijkheden verkerende Staat vrijwaringsmaatregelen te nemen waarvan zij 
de voorwaarden en de wijze van toepassing bepaalt. 
De Raad kan met gekwalificeerde meerderheid van stemmen deze machti­
ging intrekken en deze voorwaarden en wijze van toepassing wijzigen. 
ARTIKEL 109 
1. In geval van een plotselinge crisie in de betalingsbalans en indien een 
besluit in de zin van artikel 108, lid 2, niet onmiddellijk wordt genomen, kan de 
betrokken Lid-Staat te zijner bescherming de noodzakelijke vrijwaringsmaat­
regelen treffen. Die maatregelen moeten zo weinig mogelijk verstoringen in de 
werking van de gemeenschappelijke markt teweegbrengen en mogen niet verder 
reiken dan strikt onvermijdelijk is om de plotseling opgetreden moeilijkheden te 
overwinnen. 
2. De Commissie en de andere Lid-Staten moeten van die vrijwarings­
maatregelen uiterlijk op het tijdstip van hun inwerkingtreding op de hoogte 
worden gebracht. De Commissie kan de Raad wederzijdse bijstand overeen­
komstig artikel 108 aanbevelen. 
3. Op advies van de Commissie en na raadpleging van het Monetair Comité 
kan de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen beeluiten dat de 
betrokken Staat bovenbedoelde vrijwaringsmaatregelen moet wijzigen, schorsen 
of intrekken. 
91 
Hoofdstuk 3 
DE HANDELSPOLITIEK 
ARTIKEL HO 
Door tezamen een douane-unie op te richten, beogen de Lid-Staten een 
bijdrage, in overeenstemming met het gemeenschappelijk belang, te leveren tot 
een harmonische ontwikkeling van de wereldhandel, de geleidelijke afschaffing 
van de beperkingen in het internationale handelsverkeer en de verlaging van de 
tariefmuren. 
Bij de gemeenschappelijke handelspolitiek wordt rekening gehouden met 
de gunstige invloed die de afschaffing van de rechten tussen de Lid-Staten kan 
uitoefenen op de toeneming van het vermogen tot mededinging van de onder­
nemingen dezer Staten. 
ARTIKEL 111 
Tijdens de overgangsperiode zijn, onverminderd de artikelen 115 en 116, 
de volgend*? bepalingen van toepassing: 
1. De Lid-Staten coördineren hun handelsbetrekkingen met derde landen 
in dier voege dat na het verstrijken van de overgangsperiode de noodzakelijke 
voorwaarden tot het voeren van een gemeenschappelijke politiek op het gebied 
van de buitenlandse handel vervuld zijn. 
De Commissie doet aan de Raad voorstellen met betrekking tot de tijdens 
de overgangsperiode toe te passen procedure bij gemeenschappelijk optreden en 
met betrekking tot de eenmaking van de handelspolitiek. 
2. De Commissie doet aanbevelingen aan de Raad met het oog op de 
onderhandelingen met derde landen over het gemeenschappelijk douanetarief. 
De Raad machtigt de Commissie de onderhandelingen te openen. 
92 — 
De Commissie voert deze onderhandelingen in overleg met een speciaal 
comité, door de Raad aangewezen om haar daarin bij te staan, en binnen het raam 
van de richtlijnen welke de Raad haar kan verstrekken. 
3. Bij de uitoefening van de bevoegdheden welke hem bij dit artikel zijn 
verleend, besluit de Raad met eenparigheid gedurende de eerste twee etappes en 
met gekwalificeerde meerderheid van stemmen nadien. 
4. De Lid-Staten nemen in overleg met de Commissie alle noodzakelijke 
maatregelen, welke met name ten doel hebben geldende tariefakkoorden met 
derde landen aan te passen ten einde de inwerkingtreding van het gemeen­
schappelijk douanetarief niet te vertragen. 
5. De Lid-Staten stellen zich ten doel hun liberalisatielijsten ten opzichte 
van derde landen of groepen van derde landen op een zo hoog mogelijk peil 
onderling gelijk te maken. Hiertoe doet de Commissie aan de Lid-Staten alle 
passende aanbevelingen. 
Indien de Lid-Staten de kwantitatieve beperkingen ten aanzien van derde 
landen opheffen of verminderen, zijn zij gehouden de Commissie tevoren daarvan 
ín kennis te stellen en de andere Lid-Staten op gelijke voet te behandelen. 
ARTIKEL 112 
1. Onverminderd de verplichtingen door de Lid-Staten aangegaan in het 
kader van andere internationale organisaties, worden vóór het einde van de 
overgangsperiode de steunregelingen, door de Lid-Staten bij uitvoer naar derde 
landen toegepast, geleidelijk met elkaar in overeenstemming gebracht, in de 
mate waarin zulks noodzakelijk is om te vermijden dat de mededinging tussen 
de ondernemingen van de Gemeenschap wordt vervalst. 
De Raad stelt met eenparigheid tot aan het einde van de tweede etappe 
en met gekwalificeerde meerderheid van stemmen daarna, op voorstel van de 
Commissie, de daartoe noodzakelijke richtlijnen vast. 
2. Bovenstaande bepalingen zijn niet van toepassing op de teruggave van 
douanerechten of heffingen van gelijke werking noch op de teruggave van in­
directe belastingen met inbegrip van omzetbelasting, accijnzen en andere in­
directe belastingen verleend bij de uitvoer van goederen van een Lid-Staat naar 
een derde land, voor zover deze teruggaven niet hoger zijn dan de belastingen 
welke al dan niet rechtstreeks op de uitgevoerde produkten drukten. 
— 93 
ARTIKEL 113 
1. Na afloop van de overgangsperiode wordt de gemeenschappelijke handels­
politiek gegrond op eenvormige beginselen met name wat betreft de tarief-
wijzigingen, het sluiten van tarief- en handelsakkoorden, het eenvormig maken 
van liberalisatiemaatregelen, de uitvoerpolitiek, alsmede de handelspolitieke 
beschermingsmaatregelen, waaronder de te nemen maatregelen in geval van 
dumping en subsidies. 
2. De Commissie doet voorstellen aan de Raad om over te gaan tot toepassing 
van deze gemeenschappelijke handelspolitiek. 
3. Indien moet worden onderhandeld over akkoorden met derde landen, 
doet de Commissie aanbevelingen aan de Raad, die haar machtigt de vereiste 
onderhandelingen te openen. 
De Commissie voert deze onderhandelingen in overleg met een speciaal 
comité, door de Raad aangewezen om haar daarin bij te staan, en binnen het 
raam van de richtlijnen welke de Raad haar kan verstrekken. 
4. Bij de uitoefening van de bevoegdheden welke hem bij dit artikel zijn ver­
leend besluit de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen. 
ARTIKEL 114 
De akkoorden bedoeld Ín de artikelen 111, lid 2, en 113 worden namens 
de Gemeenschap gesloten door de Raad die gedurende de eerste twee etappes 
krachtens een met eenparigheid van stemmen genomen besluit handelt en 
krachtens een met gekwalificeerde meerderheid van stemmen genomen besluit 
daarna. 
ARTIKEL 115 
Ten einde te verzekeren dat de uitvoering der door elke Lid-Staat over­
eenkomstig dit Verdrag genomen handelspolitieke maatregelen níet wordt ver­
hinderd door het zich verleggen van het handelsverkeer of indien dispariteiten in 
die maatregelen in een of meer Staten economische moeilijkheden medebrengen, 
doet de Commissie aanbevelingen over de wijze waarop de overige Lid-Staten de 
vereiste medewerking verlenen. Bij gebreke van dien machtigt zij de Lid-Staten 
de noodzakelijke beschermende maatregelen te treffen, waarvan zij de voorwaar­
den en de wijze van toepassing vaststelt. 
94 -
In dringende gevallen kunnen de Lid-Staten gedurende de overgangs­
periode de noodzakelijke maatregelen zelf nemen en geven zij daarvan kennis 
aan de overige Lid-Staten alsmede aan de Commissie, die kan besluiten dat de 
Staten deze maatregelen moeten wijzigen of opheffen. 
Bij voorrang moeten die maatregelen worden genomen die de minste 
verstoringen in de werking van de gemeenschappelijke markt veroorzaken en die 
recht doen aan de noodzaak om de instelling van het gemeenschappelijke 
douanetarief zoveel mogelijk te bespoedigen. 
ARTIKEL 116 
Voor alle vraagstukken die van bijzender belang zijn voor de gemeen­
schappelijke markt treden de Lid-Staten, in het kader van de internationale 
organisaties die een economisch karakter dragen, na het einde van de over­
gangsperiode nog slechts gezamenlijk op. De Commissie doet aan de Raad, 
die met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluit, voorstellen betreffende 
de draagwijdte en de uitvoering van dat gezamenlijk optreden. 
Gedurende de overgangsperiode plegen de Lid-Staten overleg ten einde 
hun optreden op elkaar af te stemmen en, voor zover mogelijk, een gelijke 
houding aan te nemen. 
— 95 — 

TITEL III 
Sociale politiek 

Hoofdstuk I 
SOCIALE BEPALINGEN 
ARTIKEL 117 
De Lid-Staten erkennen de noodzaak, verbetering van de levensstandaard 
en van de arbeidsvoorwaarden van de werknemers te bevorderen, zodat de 
onderlinge aanpassing daarvan op de weg van de vooruitgang wordt mogelijk 
gemaakt. 
Zij zijn van mening dat een dergelijke ontwikkeling zal voortvloeien, 
zowel uit de werking van de gemeenschappelijke markt waardoor de harmonisatie 
der sociale stelsels zal worden bevorderd, als uit de in dit Verdrag bepaalde 
procedures en het nader tot elkaar brengen van wettelijke en bestuursrechtelijke 
bepalingen. 
ARTIKEL 118 
Onverminderd de overige bepalingen van dit Verdrag en overeenkomstig 
de algemene doelstellingen daarvan heeft de Commissie tot taak, tussen de Lid-
Staten een nauwe samenwerking op sociaal gebied te bevorderen, met name op 
het terrein 
— van de werkgelegenheid, 
— van het arbeidsrecht en de arbeidsvoorwaarden, 
— van de beroepsopleiding en de voortgezette vorming, 
— van de sociale zekerheid, 
— van de bescherming tegen arbeidsongevallen en beroepsziekten, 
— van de arbeidshygiëne, 
— van het recht zich te organiseren in vakverenigingen en van collectieve 
onderhandelingen tussen werkgevers en werknemers. 
99 — 
Te dien einde is de Commissie in nauw contact met de Lid-Staten werk­
zaam door het verrichten van studies, het uitbrengen van adviezen en het organi­
seren van overleg zowel omtrent vraagstukken die zich voordoen op het nationale 
plan als omtrent die welke de internationale organisaties raken. 
Alvorens de in dit artikel bedoelde adviezen uit te brengen, raadpleegt 
de Commissie het Economisch en Sociaal Comité. 
ARTIKEL 119 
Iedere Lid-Staat verzekert gedurende de eerste etappe en handhaaft 
vervolgens de toepassing van het beginsel van gelijke beloning voor mannelijke 
en vrouwelijke werknemers voor gelijke arbeid. 
Onder beloning in de zin van dit artikel dient te worden verstaan het 
gewone basis- of minimumloon of -salaris, en alle overige voordelen ín geld of 
in natura die de werkgever direct of indirect aan de werknemer uit hoofde van 
zijn dienstbetrekking betaalt. 
Gelijkheid van beloning zonder onderscheid naar kunne houdt in: 
a) dat de beloning voor gelijke arbeid in stukloon wordt vastgesteld op 
basis van een zelfde maatstaf, 
6) dat de beloning voor arbeid in tijdloon dezelfde is voor een zelfde 
functie. 
ARTIKEL 120 
De Lid-Staten streven ernaar de bestaande gelijkwaardigheid van de 
bepalingen omtrent betaalde vakantie te handhaven. 
ARTIKEL 121 
De Raad kan na raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité met 
eenparigheid van stemmen de Commissie belasten met taken betreffende de 
uitvoering van gemeenschappelijke maatregelen, met name inzake de sociale 
zekerheid van de migrerende werknemers bedoeld in de artikelen 48 tot en met 51. 
— 100 — 
ARTIKEL 122 
In haar jaarverslag aan de Vergadering wijdt de Commissie een afzon­
derlijk hoofdstuk aan de ontwikkeling van de sociale toestand Ín de Gemeenschap. 
De Vergadering kan de Commissie verzoeken verslagen op te stellen over 
bijzondere vraagstukken inzake de sociale toestand. 
101 -
Hoofdstuk 2 
HET EUROPEES SOCIAAL FONDS 
ARTIKEL 123 
Ten einde de werkgelegenheid voor de werknemers in de gemeenschappe­
lijke markt te verbeteren en zodoende bij te dragen tot verhoging van de levens­
standaard, wordt in het kader van de volgende bepalingen een Europees Sociaal 
Fonds opgericht dat tot taak heeft binnen de Gemeenschap de tewerkstelling 
te vergemakkelijken en de geografische en beroepsmobiliteit van de werk­
nemers te bevorderen. 
ARTIKEL 124 
Het bebeer van het Fonds berust bij de Commissie. 
De Commissie wordt in deze taak bijgestaan door een comité dat onder 
het voorzitterschap staat van een lid van de Commissie en samengesteld is uit 
vertegenwoordigers van de regeringen en van de vakverenigingen van werk­
nemers en van werkgevers. 
ARTIKEL 125 
1. Op verzoek van een Lid-Staat vergoedt het Fonds in het kader van de bij 
artikel 127 bedoelde regeling 50% der uitgaven welke door die Staat of door een 
publiekrechtelijk hebaam na de inwerkingtreding van dit Verdrag zijn gedaan: 
o) om aan werknemers produktieve nieuwe werkgelegenheid te ver­
schaffen door 
— herscholing, 
— vergoedingen voor verplaatsingskosten, 
— 102 — 
b) om Bteun te verlenen ten gunste van werknemers wier werkgelegenheid 
geheel of gedeeltelijk wordt ingekrompen of tijdelijk opgeheven ten gevolge van 
een overschakeling van de onderneming op andere produktie, ten einde hun be­
loning op hetzelfde peil te houden totdat zij wederom volledig tewerk worden 
gesteld. 
2. De bijdrage van het Fonds in de kosten van herscholing ís afhankelijk van 
de voorwaarde dat de werkloze werknemers slechts konden worden tewerk­
gesteld in een nieuw beroep en dat zij gedurende ten minste zes maanden een 
produktieve betrekking hebben gevonden in het beroep waarvoor zij herschoold 
zijn. 
De bijdrage in de vergoedingen voor verplaatsingskosten is afhankelijk 
van de voorwaarde dat de werkloze werknemers genoodzaakt waren binnen de 
Gemeenschap van woonplaats te veranderen en in hun nieuwe verblijfplaats 
gedurende ten minste zes maanden een produktieve betrekking hebben gevonden. 
De bijdrage verleend ten gunste van de werknemers in geval van over­
schakeling van een onderneming is afhankelijk van de volgende voorwaarden: 
a) dat de betrokken werknemers gedurende ten minste zes maanden 
wederom volledig zijn tewerkgesteld in die onderneming, 
6) dat de belanghebbende regering vooraf een door de betrokken onder­
neming opgesteld plan heeft ingediend inzake de overschakeling in kwestie en de 
financiering daarvan en 
c) dat de Commissie aan dit plan tot overschakeling vooraf haar goed­
keuring heeft gegeven. 
ARTIKEL 126 
Na het verstrijken van de overgangsperiode kan de Raad op advies van 
de Commissie en na raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité en van 
de Vergadering 
α) met gekwalificeerde meerderheid van stemmen bepalen dat de bij 
artikel 125 bedoelde bijdragen geheel of gedeeltelijk niet meer zullen worden 
verleend, 
6) met eenparigheid van stemmen de nieuwe taken vaststellen die aan het 
Fonds kunnen worden toevertrouwd in het kader van zijn opdracht als om­
schreven in artikel 123. 
103 — 
ARTIKEL 127 
Op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Economisch en 
Sociaal Comité en van de Vergadering stelt de Raad met gekwalificeerde meerder­
heid van stemmen de voorschriften vast welke noodzakelijk zijn voor de uit­
voering van de artikelen 124 tot en met 126; hij bepaalt met name de wijze van 
toepassing daarvan zowel met betrekking tot de voorwaarden waaronder de bij­
dragen uit het Fonds worden verleend overeenkomstig artikel 125, als inzake de 
groepen van ondernemingen aan welker werknemers de bij artikel 125, alinea 1 />), 
bedoelde bijdragen ten goede komen. 
ARTIKEL 128 
Op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Economisch en 
Sociaal Comité stelt de Raad de algemene beginselen vast voor de toepassing 
van een gemeenschappelijk beleid met betrekking tot de beroepsopleiding dat 
kan bijdragen tot een harmonische ontwikkeling zowel van de nationale 
economieën als van de gemeenschappelijke markt. 
— 104 
TITEL IV 
De Europese Investeringsbank 

ARTIKEL 129 
Er wordt een Europese Investeringsbank opgericht, welke rechtspersoon­
lijkheid bezit. 
De leden van de Europese Investeringsbank zijn de Lid-Staten. 
De Statuten van de Europese Investeringsbank zijn opgenomen in een 
Protocol dat aan dit Verdrag is gehecht. 
ARTIKEL 130 
De Europese Investeringsbank heeft tot taak, met een beroep op de 
kapitaalmarkten en op haar eigen middelen bij te dragen tot een evenwichtige en 
ongestoorde ontwikkeling van de gemeenschappelijke markt in het belang van 
de Gemeenschap. Te dien einde vergemakkelijkt zij, door zonder winstoogmerk 
leningen en waarborgen te verstrekken, de financiering van de volgende projecten 
ία alle sectoren van het economisch leven: 
a) projecten tot ontwikkeling van minder-ontwikkelde gebieden, 
6) projecten tot modernisering of overschakeling van ondernemingen of 
voor het scheppen van nieuwe bedrijvigheid, voortvloeiende uit de geleidelijke 
instelling van de gemeenschappelijke markt, welke projecten door hun omvang 
of hun aard niet geheel kunnen worden gefinancierd uit de verschillende middelen 
welke ín ieder van de Lid-Staten voorhanden zijn, 
c) projecten, welke voor verscheidene Lid-Staten van gemeenschappelijk 
belang zijn en die door hun omvang of aard niet geheel kunnen worden gefinan­
cierd uit de verschillende middelen welke in ieder van de Lid-Staten voorhanden 
zijn. 
107 

VIERDE DEEL 
De associatie 
van de landen en gebieden overzee 

ARTIKEL 131 
De Lid-Staten komen overeen de niet-Europese landen en gebieden welke 
bijzondere betrekkingen onderhouden met België, Frankrijk, Italië en Nederland 
te associëren met de Gemeenschap. Die landen en gebieden hierna genoemd 
„landen en gebieden" worden opgenoemd in een lijst die als bijlage IV aan dit 
Verdrag is gehecht. 
Doel van de associatie is het bevorderen van de economische en sociale 
ontwikkeling der landen en gebieden en de totstandbrenging van nauwe econo­
mische betrekkingen tussen hen en de Gemeenschap in haar geheel. 
Overeenkomstig de in de preambule van dit Verdrag neergelegde beginse­
len moet de associatie in de eerste plaats de mogelijkheid scheppen de belangen 
en de voorspoed van de inwoners van die landen en gebieden te bevorderen, ten 
einde hen te brengen tot de economische, sociale en culturele ontwikkeling welke 
zij verwachten. 
ARTIKEL 132 
Door de associatie worden de volgende doeleinden nagestreefd : 
i. De Lid-Staten passen op hun handelsverkeer met de landen en gebieden 
de regeling toe welke zij krachtens dit Verdrag tegenover elkaar zijn aangegaan. 
2. Ieder land of gebied past op zijn handelsverkeer met de Lid-Staten en de 
andere landen en gebieden de regeling toe die het toepast op de Europese Staat 
waarmede het bijzondere betrekkingen onderhoudt. 
3. De Lid-Staten dragen bij in de investeringen welke vereist zijn voor de 
geleidelijke ontwikkeling van die landen en gebieden. 
4. Voor de door de Gemeenschap gefinancierde investeringen staat de deel­
neming in aanbestedingen en leveranties onder gelijke voorwaarden open voor 
alle onderdanen en rechtspersonen van de Lid-Staten en van de landen en 
gebieden. 
— 111 -
5. In de betrekkingen tussen de Lid-Staten en de landen en gehieden wordt 
het recht van vestiging van de onderdanen en rechtspersonen op voet van non-
discriminatie geregeld overeenkomstig de bepalingen en met toepassing van de 
procedures, bepaald in het hoofdstuk betreffende het recht van vestiging, be­
houdens de krachtens artikel 136 vastgestelde hijzondere bepalingen. 
ARTIKEL 133 
1. De goederen van oorsprong uit de landen en gebieden delen bij hun invoer 
in de Lid-Staten in de algehele afschaffing van douanerechten die overeenkomstig 
de bepalingen van dit Verdrag tussen de Lid-Staten geleidelijk plaatsvindt. 
2. Bij invoer in elk land en gebied worden de douanerechten op goederen uit 
de Lid-Staten en uit de andere landen en gebieden geleidelijk opgeheven overeen­
komstig de bepalingen van de artikelen 12, 13, 14, 15 en 17. 
3. De landen en gebieden kunnen evenwel douanerechten heffen welke in 
overeenstemming zijn met de eisen van hun ontwikkeling en de behoeften van 
hun industrialisatie, of welke van fiscale aard zijn en ten doel hebben in hun 
begrotingsmiddelen te voorzien. 
De in vorenstaande alinea bedoelde rechten worden echter geleidelijk 
teruggebracht tot het peil van de invoerrechten welke worden geheven op pro­
dukten uit de Lid-Staat waarmede elk land of gebied bijzondere betrekkingen 
onderhoudt. De percentages en het ritme der in dit Verdrag bedoelde verlagingen 
zijn van toepassing op het verschil tussen het recht op het produkt van herkomst 
uit de Lid-Staat die met het land of gebied bijzondere betrekkingen onderhoudt, 
en het recht bij invoer in het land of gebied op een gelijk produkt van herkomst 
uit de Gemeenschap. 
4. Lid 2 is niet van toepassing op landen en gebieden die uit hoofde van de 
bijzondere internationale verplichtingen waaraan zij zijn onderworpen, reeds bij 
de inwerkingtreding van dit Verdrag een non-discriminatoir douanetarief toe­
passen. 
5. De instelling of wijziging van douanerechten op de Ín de landen en ge­
bieden ingevoerde goederen mag noch in rechte noch in feite aanleiding geven tot 
een rechtstreekse of zijdelingse discriminatie tussen de importen uit de onder­
scheidene Lid-Staten. 
112 — 
ARTIKEL 134 
Indien het peil van de rechten, toepasselijk op goederen van herkomst uit 
een derde land, bij invoer in een land of gebied van dien aard is dat, als gevolg 
van de toepassing der bepalingen van artikel 133, lid 1, het handelsverkeer zich 
ten nadele van een der Lid-Staten kan verleggen kan deze Staat de Commissie 
verzoeken, aan de overige Lid-Staten de maatregelen voor te stellen welke nood­
zakelijk zijn om deze toestand te verhelpen. 
ARTIKEL 135 
Behoudens de bepalingen betreffende de volksgezondheid, de openbare 
veiligheid en de openbare orde, zal het vrije verkeer van werknemers uit de landen 
en gebieden hi.men de Lid-Staten en van werknemers uit de Lid-Staten binnen 
de landen en gebieden worden geregeld door later te sluiten overeenkomsten, 
waarvoor eenstemmigheid van de Lid-Staten is vereist. 
ARTIKEL 136 
Voor een eerste periode van vijfjaar na de inwerkingtreding van dit Ver­
drag bepaalt een aan dit Verdrag gehechte Toepassingsovereenkomst de wijze van 
toepassing en de procedure van de associatie tussen de landen en gebieden 
enerzijds en dr Gemeenschap anderzijds. 
Vóór de afloop van de in vorenstaande alinea genoemde Overeenkomst 
stelt de Raad op hasis van de bpreikte resultaten en van de in dit Verdrag neer­
gelegde beginselen met eenparigheid van stemmen de bepalingen vast voor een 
nieuwe periode. 
113 — 

VIJFDE DEEL 
De instellingen van de Gemeenschap 

TITEL I 
Bepalingen inzake de instellingen 

Hoofdstuk 1 
DE INSTELLINGEN 
Eerste afdeling 
De Vergadering 
ARTIKEL 137 
De Vergadering, bestaande uit vertegenwoordigers van de volkeren van 
de Staten die in de Gemeenschap zijn verenigd, oefent de haar door dit Verdrag 
verleende bevoegdheden om te beraadslagen en te besluiten, alsmede om toezicht 
uit te oefenen, uit. 
ARTIKEL 138 
1. De Vergadering bestaat uit afgevaardigden die de Parlementen uit hun 
midden aanwijzen volgens de door iedere Lid-Staat vastgestelde procedure-
2. Het aantal afgevaardigden is als volgt vastgesteld: 
België 14 
Duiteland 36 
Frankrijk 36 
Italië 36 
Luxemburg 6 
Nederland 14 
3. De Vergadering stelt ontwerpen op voor het houden van rechtstreekse 
algemene verkiezingen volgens een in alle Lid-Staten eenvormige procedure. 
119 
De Raad stelt met eenparigheid van stemmen de desbetreffende bepalin­
gen vast, waarvan hij de aanneming door de Lid-Staten overeenkomstig hun 
onderscheidene grondwettelijke bepalingen aanbeveelt. 
ARTIKEL 139 
De Vergadering houdt jaarlijks een zitting. Zij komt van rechtswege de 
derde dinsdag van oktober bijeen. 
De Vergadering kan in buitengewone zitting bijeenkomen op verzoek van 
de meerderheid harer leden, van de Raad, of van de Commissie. 
ARTIKEL 140 
De Vergadering kiest uit haar midden haar voorzitter en haar bureau. 
De leden van de Commissie kunnen alle vergaderingen bijwonen en 
worden op hun verzoek in naam van de Commissie gehoord. 
De Commissie antwoordt mondeUng of schriftelijk op de haar door de 
Vergadering of door de leden daarvan gestelde vragen. 
De Raad wordt door de Vergadering gehoord volgens de bepalingen, welke 
hij in zijn reglement van orde vaststelt. 
ARTIKEL 141 
Voor zover in dit Verdrag niet anders is bepaald, besluit de Vergadering 
met volstrekte meerderheid der uitgebrachte stemmen. 
Het reglement van orde bepaalt het quorum. 
ARTIKEL 142 
De Vergadering stelt haar reglement van orde vast bij meerderheid van 
stemmen van haar leden. 
De handelingen van de Vergadering worden overeenkomstig de bepalingen 
van dat reglement bekendgemaakt. 
— 120 
ARTIKEL 143 
De Vergadering beraadslaagt in openbare zitting over het algemene jaar­
verslag, dat haar door de Commissie wordt voorgelegd. 
ARTIKEL 144 
Wanneer aan de Vergadering een motie van afkeuring betreffende het 
beleid van de Commissie wordt voorgelegd, kan de Vergadering zich over deze 
motie niet eerder uitspreken dan ten minste drie dagen nadat de motie is inge­
diend en slechts bij openbare stemming. 
Indien de motie van afkeuring is aangenomen met een meerderheid van 
twee derden der uitgebrachte stemmen en tevens bij meerderheid van de leden 
der Vergadering, moeten de leden van de Commissie gezamenlijk aftreden. Zij 
blijven de lopende zaken behartigen tot in hun vervanging is voorzien overeen­
komstig artikel 158. 
Tweede afdeling 
De Raad 
ARTIKEL 145 
Ter bereiking van de doelstellingen van dit Verdrag en overeenkomstig 
de bepalingen daarvan 
— draagt de Raad zorg voor de coördinatie van het algemeen economisch 
beleid van de Lid-Staten, 
heeft de Raad beslissingsbevoegdheid. 
ARTIKEL 146 
De Raad bestaat uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten. Iedere re­
gering vaardigt een van haar leden af. 
Het voorzitterschap wordt door de leden van de Raad in de alfabetische 
volgorde der Lid-Staten bij toerbeurt uitgeoefend voor de tijd van zes maanden. 
— 121 
ARTIKEL 147 
De Raad wordt door zijn voorzitter, op diens initiatief, op initiatief van 
een van zijn leden of van de Commissie, in vergadering bijeengeroepen. 
ARTIKEL 148 
1. Voor zover in dit Verdrag niet anders is bepaald, neemt de Raad zijn be­
sluiten met volstrekte meerderheid van stemmen van zijn leden. 
2. Voor de besluiten van de Raad, waarvoor een gekwalificeerde meerderheid 
is vereist, worden de stemmen der leden als volgt gewogen : 
België 2 
Duitsland 4 
Frankrijk 4 
Italië 4 
Luxemburg 1 
Nederland 2 
De besluiten komen tot stand wanneer zij ten minste 
— twaalf stemmen hebben verkregen, ingeval zij krachtens dit Verdrag 
moeten worden genomen op voorstel van de Commissie, 
— twaalf stemmen hebben verkregen waarbij ten minste vier leden voor­
stemmen, in de overige gevallen. 
3. Onthouding van stemming door aanwezige of vertegenwoordigde leden 
vormt geen beletsel voor het aannemen der besluiten van de Raad waarvoor 
eenparigheid van stemmen is vereist. 
ARTIKEL 149 
Wanneer op grond van dit Verdrag een besluit van de Raad wordt ge­
nomen op voorstel van de Commissie, kan de Raad slechts met eenparigheid van 
stemmen een besluit nemen dat van dit voorstel afwijkt. 
Zolang de Raad geen besluit heeft genomen, kan de Commisëïe haar oor­
spronkelijk voorstel wijzigen, met name ingeval de Vergadering omtrent dit 
voorstel is geraadpleegd. 
122 — 
ARTIKEL ISO 
Ieder lid van de Raad kan slechts door één ander lid worden gemachtigd 
om namens hem te stemmen. 
ARTIKEL 151 
De Raad stelt zijn reglement van orde vast. 
Dit reglement kan voorzien in de oprichting van een comité samengesteld 
uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten. De Raad bepaalt de taak en de be­
voegdheid van dit comité. 
ARTIKEL 152 
De Raad kan de Commissie verzoeken, alle studies die hij wenselijk acht 
ter verwezenlijking van de gemeenschappelijke doelstellingen te verrichten en 
hem alle ter zake dienende voorstellen te doen. 
ARTIKEL 153 
De Raad stelt, na advies van de Commissie, het statuut vast van de 
comités welke in dit Verdrag zijn bedoeld. 
ARTIKEL 154 
De Raad stelt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen de wedden, 
vergoedingen en pensioenen vast van de voorzitter en de leden van de Commissie, 
van de president, de rechtere en de grimer van, alsmede van de advocaten-generaal 
bij het Hofvan Justitie. De Raad stelt, met dezelfde meerderheid, eveneens alle 
vergoedingen vast welke als beloning kunnen gelden. 
123 — 
Derde afdeling 
De Commune 
ARTIKEL 155 
Ten einde de werking en de ontwikkeling van de gemeenschappelijke markt 
te verzekeren 
— ziet de Commissie toe op de toepassing zowel van de bepalingen van 
dit Verdrag als van de bepalingen welke de instellingen krachtens dit Verdrag 
vaststellen, 
— doet de Commissie aanbevelingen of brengt zij adviezen uit over de in 
dit Verdrag behandelde onderwerpen, indien het Verdrag dit uitdrukkelijk 
voorschrijft of indien zij dit noodzakelijk acht, 
— heeft de Commissie een eigen beslissingsbevoegdheid en werkt zij 
mede aan de totstandkoming van de handelingen van de Raad en van de Ver­
gadering overeenkomstig de bepalingen van dit Verdrag, 
— oefent de Commissie de bevoegdheden uit welke de Raad haar ver­
leent ter uitvoering van de regels die hij stelt. 
ARTIKEL ¡56 
Jaarlijks, ten minste één maand vóór de opening van de zitting van de 
Vergadering, publiceert de Commissie een algemeen verslag over de werkzaam­
heden van de Gemeenschap. 
ARTIKEL 157 
J. De Commissie bestaat uit negen leden, die op grond van hun algemene be­
kwaamheid worden gekozen en die alle waarborgen voor onafhankelijk heid bieden. 
Het aantal leden van de Commissie kan door de Raad met eenparigheid 
van stemmen worden gewijzigd. 
Alleen zij die de nationaliteit van een van de Lid-Staten bezitten, kunnen 
lid van de Commissie zijn. 
124 
In de Commissie mogen niet meer dan twee leden van dezelfde nationali­
teit zitting hebben. 
2. De leden van de Commissie oefenen hun ambt volkomen onafhankelijk uit 
in het algemeen belang van de Gemeenschap. 
Bij de vervulling van hun plichten vragen noch aanvaarden zij instructies 
van enige regeriug of enig lichaam. Zij onthouden zich van iedere handeling 
welke onverenigbaar is mot het karakter van hun ambt. Iedere Lid-Staat verbindt 
zich, dit karakter te eerbiedigen en niet te trachten de leden van de Commissie 
te beïnvloeden Lij de uitvoering van hun taak. 
De leden van de Commissie mogen gedurende hun ambtsperiode geen an­
dere beroepswerkzaamheden, al dan niet tegen beloning, verrichten. Bij hun 
ambtsaanvaarding verbinden zij zich plechtig om gedurende hun ambtsperiode 
en na afloop daarvan de uit hun taak voortvloeiende verplichtingen na te komen, 
in het bijzonder eerlijkheid en kiesheid te betrachten in het aanvaarden van be­
paalde functies of voordelen na afloop van die ambtsperiode. Ingeval deze ver­
plichtingen niet Morden nagekomen kan de Raad of de Commissie zich wenden 
tot het Hof van Justitie, dat, al naar het geval, ontslag ambtshalve volgens 
artikel 160 of verval van het recht op pensioen of van andere, daarvoor in de 
plaats tredende voordelen kan uitspreken. 
ARTIKEL 158 
De leden van de Commissie worden ín onderlinge overeenstemming door 
de regeringen der Lid-Staten benoemd. 
Hun mandaat duurt vier jaar. Zij zijn herbenoembaar. 
ARTIKEL 159 
Behalve door periodieke vervanging of door overlijden eindigt de ambts­
vervulling van een lid van de Commissie door vrijwillig ontslag of ontslag ambts­
halve. 
De betrokkene wordt vervangen voor de verdere duur van het mandaat. 
De Raad kan met eenparigheid van stemmen vaststellen dat er geen reden voor 
vervanging is. 
Behoudens in geval van ontslag ambtshalve als bepaald in artikel 160, 
blijven de leden van de Commissie in functie totdat in hun vervanging is voorzien. 
— 125 — 
ARTIKEL 160 
Op verzoek van de Raad of van de Commissie kan elk lid van de Commis­
sie dat niet meer aan de eisen voor de uitoefening van zijn ambt voldoet of op 
ernstige wijze is tekort geschoten, door het Hof van Justitie van zijn ambt ont­
heven worden verklaard. 
In zodanig geval kan de Raad hem. met eenparigheid van stemmen, bij 
wijze van voorlopige maatregel, in zijn ambt schorsen en inzijn vervanging voor­
zien, totdat het Hofvan Justítie zich heeft uitgesproken. 
Op verzoek van de Raad of van de Commissie kan het Hof van Justitie 
hem bij wijze van voorlopige maatregel in zijn ambt schorsen. 
ARTIKEL 161 
De voorzitter en de twee vicc-voorzitters van de Commissie worden voor 
twee jaar aangewezen uit haar leden op dezelfde wijze als is bepaald voor de 
benoeming van de leden van de Commissie. Zij zijn herbenoembaar. 
Behalve in geval van een algehele vernieuwing, geschiedt de aanwijzing na 
raadpleging van de Commissie. 
In geval van ontslag of overlijden worden de voorzitter en de vice-voor-
zitters voor de verdere duur van hun mandaat vervangen overeenkomstig de 
bepalingen van de eerste alinea. 
ARTIKEL 162 
De Raad en de Commissie raadplegen elkaar en regelen in onderlinge 
overeenstemming de wijze waarop zij samenv erken. 
De Commissie stelt haar reglement van orde vast, ten einde te verzekeren 
dat zij en haar diensten overeenkomstig de bepalingen van dit Verdrag werkzaam 
zullen zijn. Zij zorgt voor de bekendmaking van dat reglement. 
ARTIKEL 163 
De besluiten van de Commissie worden genomen bij meerderheid van 
stemmen van het in artikel 157 bepaalde aantal leden. 
De Commissie kan slechts geldig zitting houden, indien het in haar regle­
ment van orde bepaalde aantal leden aanwezig is. 
126 
Vierde afdeling 
Het Hof van Justitie 
ARTIKEL 164 
Het Hof van Justitie verzekert de eerbiediging van het recht bij de uit­
legging en toepassing van dit Verdrag. 
ARTIKEL 165 
Het Hof van Justitie bestaat uit zeven rechters. 
Het Hofvan Justitie komt in voltallige zitting bijeen. Het kan echter uit 
zijn midden kamers vormen, elk samengesteld uit drie of vijf rechters, om 
overeenkomstig de bepalingen van een daartoe opgesteld reglement hetzij 
bepaalde maatregelen van onderzoek te nemen, hetzij bepaalde soorten van 
zaken te berechten. 
In alle zaken die aanhangig zijn gemaakt door een Lid­Staat of door een 
instelling van de Gemeenschap, alsmede in alle krachtens artikel 177 aan het 
Hof voorgelegde prejudiciële geschillen, beslist het Hof van Justitie in voltallige 
zitting. 
Indien het Hofvan Justitie zulks verzoekt, kan de Raad met eenparigheid 
van stemmen het aantal rechters verhogen en de tweede en de derde alinea van 
dit artikel alsmede de tweede alinea van artikel 167 voor zover nodig aanpassen. 
ARTIKEL 166 
Het Hof van Justitie wordt bijgestaan door twee advocaten­generaal. 
ι 
De advocaat­generaal heeft tot taak, in het openbaar in volkomen onpar­
tijdigheid en onafhankelijkheid met redenen omklede conclusies te nemen aan­
gaande zaken welke aan het Hof van Justitie zijn voorgelegd, ten einde dit ter 
zijde te staan bij de vervulling van zijn taak, gelijk deze is omschreven in artikel 164. 
Indien het Hofvan Justitie zulks verzoekt, kan de Raad met eenparigheid 
van stemmen het aantal advocaten­generaal verhogen en de derde alinea van 
artikel 167 voor zover nodig aanpassen. 
— 127 — 
ARTIKEL 167 
De rechters en de advocaten-generaal, gekozen uit personen die alle waar­
borgen voor onafhankelijkheid bieden en aan alle gestelde eisen voldoen om in 
hun onderscheidene landen de hoogste rechterlijke ambten te bekleden, of die 
bekend staan als kundige rechtsgeleerden, worden in onderlinge overeenstem m in g 
door de regeringen van de Lid-Staten voor zes jaar benoemd. 
Om de drie jaar vindt een gedeeltelijke vervanging van de rechters plaats. 
Deze heeft beurtelings betrekking op drie en op vier rechters. De drie rechters die 
aan het einde van de eerste periode van drie jaar moeten aftreden, worden door 
het lot aangewezen. 
Om de drie jaar vindt een gedeeltelijke vervanging van de advocaten-
generaal plaats. De advocaat-generaal die aan het einde van de eerste periode van 
drie jaar moet aftreden, wordt door het lot aangewezen. 
De aftredende rechters en advocaten-generaal zijn herbenoembaar. 
De rechters kiezen uit hun midden voor driejaar de president van het Hof 
van Justitie. Hij is herkiesbaar. 
ARTIKEL 168 
Het Hof van Justitie benoemt zijn grimer en bepaalt diens positie. 
ARTIKEL 169 
Indien de Commissie van oordeel is dat een Lid-Staat een van de krachtens 
dit Verdrag op hem rustende verplichtingen niet ie nagekomen, brengt zij dien­
aangaande een met redenen omkleed advies uit, na deze Staat in de gelegenheid 
te hebben gesteld zijn opmerkingen te maken. 
Indien de betrokken Staat dit advies niet binnen de door de Commissie 
vastgestelde termijn opvolgt, kan de Commissie de zaak aanhangig maken bij het 
Hofvan Justitie. 
ARTIKEL 170 
Ieder van de Lid-Staten kan zich wenden tot het Hofvan Justitie, indien 
hij van mening is dat een andere Lid-Staat een van de krachtens dit Verdrag op 
hem rustende verplichtingen niet is nagekomen. 
128 — 
Voordat een Lid-Staat tegen een andere Lid-Staat een klacht indient op 
grond van een beweerde schending van de verplichtingen welke krachtens dit 
Verdrag op deze laatste rusten, moet hij deze klacht aan de Commissie voor­
leggen. 
De Commiseie brengt een met redenen omkleed advies uit nadat aan de 
betrokken Staten de gelegenheid is gegeven om over en weer schriftelijk en 
mondeling opmerkingen te maken. 
Indien de Commissie binnen drie maanden na indiening van de klacht geen 
advies heeft uitgebracht, kan desniettemin de klacht bij het Hof van Justitie 
worden ingediend. 
ARTIKEL 171 
Indien het Hofvan Justitie vaststelt dat een Lid-Staat een der krachtens 
dit Verdrag op hem rustende verplichtingen niet is nagekomen, is deze Staat 
gehouden die maatregelen te nemen, welke nodig zijn ter uitvoering van het 
arrest van het Hof van Justitie. 
ARTIKEL 172 
De door de Raad krachtens de bepalingen van dit Verdrag vastgestelde 
verordeningen kunnen aan het Hof van Justitie volledige rechtsmacht verlenen 
wat betreft de sancties welke in die verordeningen zijn opgenomen. 
ARTIKEL 173 
Het Hof van Justitie gaat de wettigheid na van de handelingen van de 
Raad en van de Commissie, voor zover het geen aanbevelingen of adviezen be­
treft. Tc dien einde is het bevoegd uitspraak te doen inzake elk dooreen Lid-Staat, 
de Raad of de Commissie ingesteld beroep wegens onbevoegdheid, schending van 
wezenlijke vormvoorschriften, schending van dit Verdrag of van enige uit­
voeringsregeling daarvan, dan wel wegens misbruik van bevoegdheid. 
Iedere natuurlijke of rechtspersoon kan onder dezelfde voorwaarden be­
roep instellen tegen de tot hem gerichte beschikkingen, alsmede tegen beschik­
kingen die, hoewel genomen in de vorm van een verordening, of van een beschik­
king gericht tot een andere persoon, hem rechtstreeks en individueel raken. 
Het in dit artikel bedoelde beroep moet worden ingesteld binnen twee 
maanden te rekenen. ·£ naar het geval, van de dag van bekendmaking van de 
handeling, van die van kennisgeving aan de verzoeker of, bij gebreke daarvan, 
van de dag waarop de verzoeker van de handeling heeft kennis gekregen. 
129 
ARTIKEL 174 
Indien het beroep gegrond is, wordt de betwiste handeling door het Hof 
van Justitie nietig verklaard. 
Wat echter de verordeningen betreft, wijst het Hof van Justitie, zo het dit 
nodig oordeelt, die gevolgen van de vernietigde verordening aan, welke als ge­
handhaafd moeten worden beschouwd. 
ARTIKEL 175 
Ingeval de Raad of de Commissie, in strijd met dit Verdrag, nalaat een 
besluit te nemen, kunnen de Lid-Staten en de overige instellingen van de Ge­
meenschap zich wenden tot het Hof van Justitie om deze schending te doen vast­
stellen. 
Dit beroep is slechts ontvankelijk indien de betrokken instelling vooraf tot 
handelen is uitgenodigd. Indien deze instelling na twee maanden, te rekenen van 
de uitnodiging, haar standpunt nog niet heeft bepaald, kan het beroep worden 
ingesteld binnen een nieuwe termijn van twee maanden. 
Iedere natuurlijke of rechtspersoon kan onder de in de voorgaande alinea's 
vastgestelde voorwaarden bij het Hof van Justitie zijn bezwaren indienen tegen 
het feit dat een der instellingen van de Gemeenschap heeft nagelaten te zijnen 
aanzien een andere handeling te verrichten dan het geven van een aanbeveling of 
een advies. 
ARTIKEL 176 
De in*t oiling welke de vernietigde handeling heeft verricht of wier nalatig­
heid strijdig met dit Verdrag is verklaard, is gehouden de maatregelen te nemen, 
welke nodig zijn ter uitvoering van het arrest van het Hof van Justitie. 
Deze verplichting geldt onverminderd die, welke kan voortvloeien uit de 
toepassing van de tweede alinea van artikel 215. 
ARTIKEL 177 
Het Hof van Justitie is bevoegd, bij wijze van prejudiciële beslissing, een 
uitspraak te doen 
a) over de uitlegging van dit Verdrag, 
6) over de geldigheid en de uitlegging van de door de instellingen van de 
Gemeenschap verrichte handelingen, 
— 130 — 
c) over de uitlegging van de statuten van bij besluit van de Raad inge­
stelde organen wanneer die statuten daarin voorzien. 
Indien een vraag te dien aanzien wordt opgeworpen voor een rechterlijke 
instantie van een der Lid­Staten, kan deze instantie, indien zij een beslissing op dit 
punt noodzakelijk acht voor het wijzen van haar vonnis, het Hof van Justitie 
verzoeken over deze vraag een uitspraak te doen. 
Indien een vraag te dien aanzien wordt opgeworpen in een zaak aanhangig 
bij een nationale rechterlijke instantie waarvan de beslissingen volgens het natio­
nale recht niet vatbaar zijn voor hoger beroep, is deze instantie gehouden zich tot 
het Hof van Justitie te wenden. 
ARTIKEL 178 
Het Hof van Justitie ís bevoegd kennis te nemen van geschillen over de 
vergoeding van de in de tweede alinea van artikel 215 bedoelde schade. 
ARTIKEL 179 
Het Hofvan Justitie is bevoegd, uitspraak te doen in elk geschil tussen de 
Gemeenschap en haar personeelsleden, binnen de grenzen en onder de voor­
waarden vastgesteld in het statuut of voortvloeiende uit de regeling welke voor 
hen toepasselijk is. 
ARTIKEL 180 
Het Hof van Justitie is bevoegd, binnen de hierna aangegeven grenzen, 
kennis te nemen van de geschillen betreffende: 
α) de uitvoering van de verplichtingen der Lid­Staten voortvloeiende uit 
de Statuten van de Europese Investeringsbank. De Raad van Bewind van de 
Bank beschikt dienaangaande over de bevoegdheden welke bij artikel 169 aan de 
Commiesie zijn toegekend; 
6) de besluiten van de Raad van Gouverneurs van de Bank. Elke Lid­
Staat, de Commissie en de Raad van bewind van de Bank kunnen onder de 
voorwaarden gesteld in artikel 173 te dezer zake beroep instellen; 
— 131 — 
c) de besluiten van de Raad van Bewind van de Bank. Beroep tegen deze 
besluiten kan onder de voorwaarden van artikel 173 slechts worden ingesteld door 
de Lid-Staten of de Commissie, en alleen in geval van schending van de vorm­
voorschriften bedoeld in artikel 21, leden 2, 5, 6 en 7, van de Statuten van de 
Investeringsbank. 
ARTIKEL 181 
Het Hof van Justitie is bevoegd, uitspraak te doen krachtens een arbitrage­
beding vervat in een door of namens de Gemeenschap gesloten publiekrechte­
lijke of privaatrechtelijke overeenkomst. 
ARTIKEL 182 
Het Hof van Justitie is bevoegd uitspraak te doen in elk geschil tussen 
Lid-Staten dat met de materie van dit Verdrag verband houdt, indien dit geschil 
hem krachtens een compromis wordt voorgelegd. 
ARTIKEL 183 
Behoudens de bevoegdheid die bij dit Verdrag aan het Hof van Justitie 
wordt verleend, zijn de geschillen waarin de Gemeenschap partij is, niet uit dien 
hoofde onttrokken aan de bevoegdheid van de nationale rechterlijke instanties. 
ARTIKEL 184 
Iedere partij kan, ook al is de in de derde alinea van artikel 173 bedoelde 
termijn verstreken, naar aanleiding van een geschil waarbij een verordening van 
de Raad of van de Commissie in het geding is, de in de eerste alinea van artikel 173 
bedoelde middelen aanvoeren om voor het Hof van Justitie de niet-toepasselijk­
heid van deze verordening in te roepen. 
ARTIKEL 185 
Een bij het Hof van Justitie ingesteld beroep heeft geen schorsende wer­
king. Het Hofvan Justitie kan echter, indien het van oordeel is dat de omstandig­
heden zulks vereisen, opschorting van de uitvoering van de bestreden handeling 
gelasten. 
— 132 — 
ARTIKEL 186 
Het Hofvan Justitie kan ín zaken welke bij dit college aanhangig zijn ge­
maakt, de noodzakelijke voorlopige maatregelen gelasten. 
ARTIKEL 187 
De arresten van het Hof van Justitie zijn uitvoerbaar overeenkomstig de 
bepalingen van artikel 192. 
ARTIKEL 188 
Het Statuut van het Hofvan Justitie wordt vastgesteld bij een afzonderlijk 
protocol. 
Het Hof van Justitie stelt zijn reglement voor de procesvoering vast, dat 
met eenparigheid van stemmen door de Raad moet worden goedgekeurd. 
— 133 
Hoofdstuk 2 
BEPALINGEN WELKE VERSCHEIDENE INSTELLINGEN GEMEEN HEBBEN 
ARTIKEL 189 
Voor de vervulling van hun taak stellen de Raad en de Commissie ver­
ordeningen en richtlijnen vast, geven beschikkingen en brengen aanbevelingen of 
adviezen uit, onder de in dit Verdrag vervatte voorwaarden. 
Een verordening heeft een algemene strekking. Zij is verbindend in al haar 
onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat. 
Een richtlijn is verbindend ten aanzien van het te bereiken resultaat voor 
elke Lid-Staat waarvoor zij bestemd is, doch aan de nationale instanties wordt de 
bevoegdheid gelaten vorm en middelen te kiezen. 
Een beschikking is verbindend in al haar onderdelen voor degenen tot wie 
zij uitdrukkelijk is gericht. 
Aanbevelingen en adviezen zijn niet verbindend. 
ARTIKEL 190 
De verordeningen, richtlijnen en beschikkingen van de Raad en van de 
Commissie worden met redenen omkleed en verwijzen naar de voorstellen of ad­
viezen welke krachtens dit Verdrag moeten worden gevraagd. 
ARTIKEL 191 
De verordeningen worden bekendgemaakt in het Publikatieblad van de 
Gemeenschap. Zij treden in werking op de in de verordeningen bepaalde datum of, 
bij gebreke daarvan, op de twintigste dag volgende op die van hun bekendmaking. 
— 134 
Van de richtlijnen en de beschikkingen wordt kennis gegeven aan hen tot 
wie zij zijn gericht; zij worden door deze kennisgeving van kracht. 
ARTIKEL 192 
De beschikkingen van de Raad of van de Commissie welke voor natuurlijke 
of rechtspersonen, met uitzondering van de Staten, een geldelijke verplichting 
inhouden, vormen executoriale titel. 
De tenuitvoerlegging geschiedt volgens de bepalingen van burgerlijke 
rechtsvordering die van kracht zijn in de Staat op wiens grondgebied zij plaats­
vindt. De formule van tenuitvoerlegging wordt, zonder andere controle dan de 
verificatie van de authenticiteit van de titel, aangebracht door de nationale 
autoriteit die door de regering van elke Lid-Staat daartoe wordt aangewezen. 
Van de aanwijzing geeft zij kennis aan de Commissie en aan het Hof van Justitie. 
Nadat de bedoelde formaliteiten op verzoek van de belanghebbende zijn 
vervuld, kan deze de tenuitvoerlegging volgens de nationale wetgeving voort­
zetten door zich rechtstreeks te wenden tot de bevoegde instantie. 
De tenuitvoerlegging kan niet worden geschorst dan krachtens een be­
schikking van het Hof van Justitie. Evenwel behoort het toezicht op de regel­
matigheid van de wijze van tenuitvoerlegging tot de bevoegdheid van de 
nationale rechterlijke instanties. 
135 — 
Hoofdstuk 3 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
ARTIKEL 193 
Er wordt een Economisch en Sociaal Comité van raadgevende aard inge­
steld. 
Het Comité bestaat uit vertegenwoordiger« van alle sectoren van het eco­
nomische en sociale leven, met name van de producenten, landbouwers, vervoer­
ders, werknemers, handelaren en ambachtslieden, van de vrije beroepen en van 
het algemeen belang. 
ARTIKEL 194 
Het aantal leden van het Comité is als volgt vastgesteld: 
België 12 
Duitsland 24 
Frankrijk 24 
Italië 24 
Luxemburg 5 
Nederland 12 
De leden van het Comité worden door de Raad met eenparigheid van stem­
men voor vier jaar benoemd. Zij zijn herbenoembaar. 
De leden worden benoemd in hun persoonlijke hoedanigheid en mogen niet 
gebonden zijn door enig imperatief mandaat. 
— 136 — 
ARTIKEL 195 
1. Met het oog op de benoeming'van de leden van het Comité, zendt elke Lid-
Staat aan de Raad een lijst waarop tweemaal zoveel kandidaten voorkomen als er 
zetels toegekend zijn voor zijn onderdanen. 
Bij de samenstelling van het Comité moet rekening worden gehouden met 
de noodzaak, aan de verschillende sectoren van het economische en sociale leven 
een passende vertegenwoordiging te verzekeren. 
2. De Raad raadpleegt de Commissie. Hij kan de mening vragen van de 
Europese organisaties die representatief zijn voor de verschillende economische 
en sociale sectoren welke belang hebben bij de activiteit van de Gemeenschap. 
ARTIKEL 196 
Het Comité kiest, voor een periode van twee jaar, uit zijn midden zijn voor­
zitter en zijn bureau. 
Het stelt zijn reglement van orde vast en onderwerpt dit aan de goed­
keuring van de Raad; deze goedkeuring dient met eenparigheid van stemmen te 
worden gegeven. 
Het Comité wordt door zijn voorzitter bijeengeroepen op verzoek van de 
Raad of van de Commissie. 
ARTIKEL 197 
Het Comité omvat gespecialiseerde afdelingen voor de voornaamste 
terreinen waarop dit Verdrag van toepassing is. 
Het omvat met name een afdeling voor de landbouw en een afdeling voor 
het vervoer, welke onderwerpen worden geregeld door de bijzondere bepalingen 
van de titels betreffende de landbouw en het vervoer. 
De gespecialiseerde afdelingen verrichten hun werkzaamheden binnen het 
raam van de algemene bevoegdheden van het Comité. De gespecialiseerde af­
delingen kunnen niet buiten het Comité om worden geraadpleegd. 
Binnen het Comité kunnen voorts sub-comités worden ingesteld om over 
bepaalde onderwerpen of op bepaalde gebieden ontwerp-adviezen op te stellen, 
welke ter bespreking aan het Comité moeten worden voorgelegd. 
Het reglement van orde stelt de wijze van samenstelling en de bevoegd­
heden van de gespecialiseerde afdelingen en van de sub-comités vast. 
137 
ARTIKEL 198 
Het Comité moet door de Raad of door de Commissie worden geraadpleegd 
in de gevallen voorzien in dit Verdrag. Het kan door deze instellingen worden 
geraadpleegd in alle gevallen waarin zij hel wenselijk oordelen. 
Indien de Raad of de Commissie zulks noodzakelijk achten, stellen zij aan 
het Comité een termijn voor het uitbrengen van advies; deze termijn mag niet 
korter zijn dan tien dagen, te rekenen van het tijdstip waarop de mededeling aan 
de voorzitter werd gericht. Na afloop van de gestelde termijn kan worden ge­
handeld zonder het advies af te wachten. 
Het advies van het Comité en het advies van de gespecialiseerde afdeling, 
alsmede een verslag van de besprekingen, worden aan de Raad en aan de Com­
missie gezonden. 
138 — 
TITEL II 
Financiële bepalingen 

ARTIKEL 199 
Alle ontvangsten en uitgaven van de Gemeenschap, met inbegrip van die 
welke betrekking hebben op het Europees Sociaal Fonds, moeten voor elk be­
grotingsjaar worden geraamd en opgenomen in de begroting. 
De ontvangsten en uitgaven van de begroting moeten in evenwicht zijn. 
ARTIKEL 200 
1. De ontvangsten van de begroting omvatten, onverminderd andere ont­
vangsten, de financiële bijdragen der Lid-Staten, vastgesteld overeenkomstig de 
volgende verdeelsleutel: 
België 7,-9 
Duitsland 28 
Frankrijk 28 
Italië 28 
Luxemburg 0,2 
Nederland 7,9 
2. De financiële bijdragen van de Lid-Staten ter dekking van de uitgaven van 
het Europees Sociaal Fonds worden echter vastgesteld overeenkomstig de vol­
gende verdeelsleutel: 
België 8,8 
Duitsland 32 
Frankrijk 32 
Italië 20 
Luxemburg 0,2 
Nederland 7 
3. De verdeelsleutels kunnen door de Raad met eenparigheid van stemmen 
worden gewijzigd. 
141 — 
ARTIKEL 201 
De Commissie bestudeert onder welke voorwaarden de financiële bijdragen 
der Lid-Staten, bedoeld in artikel 200, zouden kunnen worden vervangen door 
eigen middelen, met name door ontvangsten afkomstig uit het gemeenschappelijk 
douanetarief, wanneer dit definitief in werking zal zijn getreden. 
Hiertoe doet de Commissie voorstellen aan de Raad. 
De Raad kan met eenparigheid \ an stemmen, na de Vergadering over deze 
voorstellen te hebben geraadpleegd, de bepalingen vaststellen, waarvan hij de 
aanneming door de Lid-Staten overeenkomstig hun onderscheidene grondwette­
lijke bepalingen aanbeveelt. 
ARTIKEL 202 
De uitgaven opgevoerd op de begroting worden toegestaan voor de duur 
van een begrotingsjaar, voor zover niet anders wordt bepaald in het ter uitvoering 
van artikel 209 vastgestelde reglement. 
Onder de voorwaarden die worden vastgesteld met toepassing van artikel 
209, kunnen de kredieten welke aan het einde van het begrotingsjaar ongebruikt 
zijn gebleven, worden overgedragen uitsluitend naar het eerstvolgende be­
grotingsjaar, voor zover deze kredieten niet betrekking hebben op personeels­
uitgaven. 
De kredieten worden ingedeeld in hoofdstukken, waarin de uitgaven wor­
den gegroepeerd naar hun aard en bestemming en voor zover nodig onderverdeeld 
overeenkomstig het ter uitvoering van artikel 209 vastgestelde reglement. 
De uitgaven van de Vergadering, van de Raad, van de Commissie en van 
het Hof van Justitie worden als afzonderlijke afdelingen in de begroting opge­
nomen, onverminderd een speciale regeling voor bepaalde gemeenschappelijke 
uitgaven. 
ARTIKEL 203 
1. Het begrotingsjaar begint op 1 januari en sluit op 31 december. 
2. Elke instelling van de Gemeenschap maakt een raming op van haar 
uitgaven. De Commissie groepeert die ramingen in een voor-ontwerp van be­
groting. Zij voegt daaraan een advies toe, dat afwijkende ramingen mag in­
houden. 
De Commissie moei liet voor-ontwerp van begroting uiterlijk op 30 septem­
ber van het jaar dat aan de uitvoering ervan voorafgaat, aan de Raad voorleggen. 
— 142 — 
De Raad raadpleegt de Commissie en, in voorkomende gevallen, de andere 
betrokken instellingen telkens wanneer hij van dit voor­ontwerp wenst af te 
wijken. 
3. De Raad stelt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen de ontwerp­
begroting vast en zendt deze vervolgens aan de Vergadering. 
De ontwerp­begroting moet uiterlijk op 31 oktober van het jaar dat voor­
afgaat aan de uitvoering ervan, aan de Vergadering worden voorgelegd. 
De Vergadering heeft het recht aan de Raad wijzigingen in de ontwerp­
begroting voor te stellen. 
4. Indien de Λ ergadering binnen een termijn van een maand na voorlegging 
van de ontwerp­begroting haar goedkeuring heeft verleend of indien zij geen ad­
vies aan de Raad heeft gezonden, wordt de ontwerp­begroting geacht definitief 
te zijn vastgesteld. 
Indien de Vergadering binnen die termijn wijzigingen heeft voorgesteld, 
wordt de aldus gewijzigde ontwerp­begroting aan de Raad gezonden. Deze be­
raadslaagt daarover met de Commissie en, in voorkomende gevallen, met de 
andere betrokken instellingen en stelt de begroting met gekwalificeerde meerder­
heid van stemmen definitief vast. 
5. Voor de aanvaarding van het deel van de begroting dat betrekking heeft 
op het Europees Sociaal Fonds, worden de door de leden van de Raad uitgebrach­
te stemmen als volgt gewogen: 
België 8 
Duitsland 32 
Frankrijk 32 
Italië 20 
Luxemburg 1 
Nederland 7 
De besluiten komen tot stand wanneer zij ten minste 67 stemmen hebben 
verkregen. 
ARTIKEL 204 
Indien bij het begin van een begrotingsjaar de begroting nog niet is aan­
genomen, kunnen de uitgaven maandelijks worden verricht per hoofdstuk of per 
andere afdeling, overeenkomstig de bepalingen van het ter uitvoering van artikel 
— 143 
209 vastgestelde reglement, zonder dat zij een twaalfde der bij de begroting van 
het vorige begrotingsjaar geopende kredieten mogen overschrijden en zonder dat 
deze maatregel tot gevolg mag hebben, dat de Commissie meer dan een twaalfde 
van de kredieten der Ín voorbereiding zijnde ontwerp-begroting ter beschikking 
krijgt. 
De Raad kan met gekwalificeerde meerderheid van stemmen, onder voor­
behoud dat aan de overige in de eerste alinea gestelde voorwaarden wordt vol­
daan, uitgaven van meer dan een twaalfde toestaan. 
De Lid-Staten storten iedere maand bij wijze van voorschot en overeen­
komstig de voor het voorafgaande dienstjaar vastgestelde verdeelsleutels de be­
dragen noodzakelijk voor de toepassing van dit artikel. 
ARTIKEL 205 
De Commissie voert de begroting overeenkomstig de bepalingen van het 
ter uitvoering van artikel 209 vastgestelde reglement uit onder haar eigen ver­
antwoordelijkheid èn binnen de grenzen, der toegekende kredieten. 
Het reglement voorziet in de wijze waarop en de mate waarin iedere 
instelling haar eigen uitgaven doet. 
Binnen de begroting kan de Commissie, met inachtneming van de grenzen 
en de voorwaarden bepaald in het ter uitvoering van artikel 209 vastgestelde 
reglement, kredieten overschrijven hetzij van het ene hoofdstuk naar het andere, 
hetzij van de ene onderafdeling naar de andere. 
ARTIKEL 206 
De rekeningen van alle ontvangsten en uitgaven van de begroting worden 
onderzocht door een controle-commissie, welke is samengesteld uit financiële 
commissarissen die alle waarborgen bieden van onafhankelijkheid en welke door 
een van hen wordt voorgezeten. De Raad bepaalt met eenparigheid van stemmen 
het aantal commissarissen. De commissarissen en de voorzitter van de controle­
commissie worden door de Raad met eenparigheid van stemmen voor een periode 
van vijf jaar benoemd. Hun beloning wordt door de Raad met gekwalificeerde 
meerderheid van stemmen vastgesteld. 
De controle, die aan de hand van bescheiden en zo nodig ter plaatse ge­
schiedt, heeft ten doel de wettigheid en de regelmatigheid van de ontvangsten en 
uitgaven na te gaan en vast te stellen of een goed financieel beheer werd gevoerd. 
— 144 — 
De controle-commissie stelt na afsluiting van elk begrotingsjaar een verslag op 
dat zij met meerderheid van stemmen van haar leden aanneemt. 
De Commissie legt ieder jaar aan de Raad en aan de Vergadering de 
rekeningen over het afgelopen begrotingsjaar voor welke betrekking hebben op de 
uitvoering van de begroting, tezamen met het verslag van de controle­
commissie. Bovendien doet zij hun een financiële balans van de activa en passiva 
van de Gemeenschap toekomen. 
De Raad verleent met gekwalificeerde meerderheid van stemmen de Com­
missie kwijting voor de uitvoering van de begroting. Hij doet aan de Vergadering 
mededeling van zijn beschikking. 
ARTIKEL 207 
De begroting luidt in de rekeneenheid, bepaald overeenkomstig het ter 
uitvoering van artikel 209 vastgestelde reglement. 
De financiële bijdragen, bedoeld in artikel 200, lid 1, worden aan de Ge­
meenschap door de Lid-Staten in hun nationale valuta ter beschikking gesteld. 
De beschikbare saldi van die bijdragen worden gedeponeerd bij de Schat­
kist van de Lid-Staten of bij door hen aangewezen instellingen. Zolang deze 
gelden aldus gedeponeerd zijn, behouden zij de waarde die overeenstemt met de 
pariteit, welke gold op de dag van deponering ten opzichte van de in de eerste 
alinea bedoelde rekeneenheid. 
De beschikbare middelen kunnen worden belegd onder de voorwaarden 
die tussen de Commissie en de betrokken Lid-Staat worden overeengekomen. 
Het ter uitvoering van artikel 209 vastgestelde reglement stelt de tech­
nische voorwaarden vast waaronder de financiële verrichtingen met betrekking 
tot het Europees Sociaal Fonds plaatsvinden. 
ARTIKEL 208 
De Commissie kan, onder voorbehoud dat zij daarvan de bevoegde instan­
ties der betrokken Staten in kennis stelt, de saldi, welke zij in de valuta van een 
der Lid-Staten in haar bezit heeft, overmaken in de valuta van een andere Lid-
Staat, voor zover zij gebruikt moeten worden voor de doeleinden die in dit 
Verdrag zijn aangewezen. De Commissie vermijdt dergelijke overmakingen zoveel 
mogelijk, indien zij saldi beschikbaar heeft of beschikbaar kan maken in de valuta 
waaraan zij behoefte heeft. 
— 145 — 
De Commissie onderhoudt de betrekkingen met elke Lid-Staat door 
tussenkomst van de door deze aangewezen autoriteit. Voor de uitvoering van 
financiële verrichtingen heeft zij toegang tot de centrale bank van de betrokken 
Lid-Staat of tot een andere door deze Staat gemachtigde financiële instelling. 
ARTIKEL 109 
De Raad, met eenparigheid van stemmen en op voorstel van de Com­
missie, 
o) stelt de financiële reglementen vast, waarbij met name de wijze wordt 
vastgesteld, waarop de begroting wordt opgesteld en uitgevoerd, alsmede de wijze 
waarop rekening en verantwoording wordt gedaan en de rekeningen worden na-
gezien, 
o) bepaalt de regels en de procedure volgens welke de bijdragen van de 
Lid-Staten ter beschikking van de Commissie moeten worden gesteld, 
c) etelt de regels vast en organiseert de controle betreffende de verant­
woordelijkheid der ordonnateurs en rekenplichligen. 
146 — 
ZESDE DEEL 
Algemene en slotbepalingen 

ARTIKEL 210 
De Gemeenschap bezit rechtspersoonlijkheid. 
ARTIKEL 211 
In elk der Lid-Staten heeft de Gemeenschap de ruimste handelingsbevoegd­
heid welke door de nationale wetgevingen aan rechtspersonen wordt toegekend; 
zij kan met name roerende en onroerende goederen verkrijgen of vervreemden en 
in rechte optreden. Te dien einde wordt zij door de Commissie vertegenwoordigd. 
ARTIKEL 212 
De Raad stelt met eenparigheid van stemmen, in samenwerking met de 
Commissie en na raadpleging van de andere betrokken instellingen, het statuut 
van de ambtenaren vast, alsmede de regeling welke van toepassing is op de ande­
re personeelsleden van de Gemeenschap. 
Na het einde van het vierdejaar, te rekenen van het tijdstip van inwerking­
treding van dit Verdrag, kunnen dat statuut en die regeling door de Raad met 
gekwalificeerde meerderheid van stemmen, op voorstel van de Commissie en na 
raadpleging van de andere betrokken instellingen, worden gewijzigd. 
ARTIKEL 213 
Voor de vervulling van de haar opgedragen taken kan de Commissie, 
binnen de grenzen en onder de voorwaarden door de Raad overeenkomstig de 
bepalingen van dit Verdrag vastgesteld, alle gegevens verzamelen en alle nood­
zakelijke verificaties verrichten. 
149 — 
ARTIKEL 214 
De leden van de instellingen der Gemeenschap, de leden van de comités, 
alsmede de ambtenaren en personeelsleden van de Gemeenschap zijn gehouden, 
zelfs na afloop van hun functie, de inlichtingen die naar hun aard vallen onder de 
geheimhoudingsplicht en met name de inlichtingen betreffende de ondernemingen 
en hun handelsbetrekkingen of de bestanddelen van hun kostprijzen, niet open­
baar te maken. 
ARTIKEL 215 
De contractuele aansprakelijkheid van de Gemeenschap wordt beheerst 
door de wet welke op het betrokken contract van toepassing is. 
Inzake de niet -contract uele aansprakelijkheid moet de Gemeenschap over­
eenkomstig de algemene beginselen welke de rechtsstelsels der Lid-Staten gemeen 
hebben, de schade vergoeden die door haar instellingen of door haar personeels­
leden in de uitoefening van hun functies is veroorzaakt. 
De persoonlijke aansprakelijkheid der personeelsleden jegens de Gemeen­
schap wordt geregeld bij de bepalingen welke hun statuut of de op hen toepasse­
lijke regeling vaststellen. 
ARTIKEL 216 
De zetel van de instellingen der Gemeenschap wordt in onderlinge overeen­
stemming door de regeringen der Lid-Staten vastgesteld. 
ARTIKEL 217 
De regeling van het taalgebruik door de instellingen der Gemeenschap 
wordt, onverminderd de bepalingen van het reglement \an het Hofvan Justitie, 
door de Haad niet eenparigheid van stemmen vastgesteld. 
ARTIKEL 218 
De Gemeenschap geniet, overeenkomstig de bepalingen van een afzon­
derlijk protocol, op het grondgebied van de Lid-Staten de voorrechten en 
immuniteiten welke nodig zijn ter vervulling \ an haar taak. 
— 150 — 
ARTIKEL 219 
De Lid-Staten verbinden zich, een geschil betreffende de uitlegging of de 
toepassing van dit Verdrag niet op andere wijze te doen beslechten dan in dit Ver­
drag is voorgeschreven. 
ARTIKEL 220 
De Lid-Staten treden, voor zover nodig, met elkaar Ín onderhandeling 
ter verzekering, voor hun onderdanen, van 
— de bescherming van de persoon alsmede het genot en de bescherming 
van de rechten, overeenkomstig de voorwaarden welke in elke Staat voor de eigen 
onderdanen gelden, 
— de afschaffing van dubbele belasting binnen de Gemeenschap, 
— de onderlinge erkenning van vennootschappen in de zin van de 
tweede alinea van artikel 58, de handhaving van de rechtspersoonlijkheid in 
geval van verplaatsing \ an de zetel van het ene land naar het andere en de 
mogelijkheid tot fusie van vennootschappen «lie onder verschillende nationale 
wetgevingen ressorteren, 
— de vereenvoudiging van de formaliteiten waaraan de wederzijdse 
erkenning en tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen en scheidsrechterlijke 
uitspraken onderworpen zijn. 
ARTIKEL 221 
Binnen een termijn van drie jaar te rekenen van de inwerkingtreding van 
dit Verdrag, verlenen de Lid-Staten nationale behandeling wat betreft financiële 
deelneming door de onderdanen van de andere Lid-Staten in het kapitaal van 
rechtspersonen in de zin van artikel 58, onverminderd de toepassing der overige 
bepalingen van dit Verdrag. 
ARTIKEL 222 
Dit Verdrag laat de regeling van het eigendomsrecht in de Lid-Staten 
onverlet. 
— 151 
ARTIKEL 223 
1. De bepalingen van dit Verdrag vormen geen beletsel voor de volgende 
regele : 
α) geen enkele Lid­Staat is gehouden inlichtingen te verstrekken waarvan 
de verbreiding naar zijn mening strijdig zou zijn met de wezenlijke belangen van 
zijn veiligheid; 
b) elke Lid­Staat kan de maatregelen nemen die hij noodzakelijk acht voor 
de bescherming van de wezenlijke belangen van zijn veiligheid en die betrekking 
hebben op de produktie van of de handel in wapenen, munitie en oorlogsmateriaal ; 
die maatregelen mogen de mcdedingingsverhoudingen op de gemeenschappelijke 
markt niet wijzigen voor produkten die niet bestemd zijn voor specifiek militaire 
doeleinden. 
2. In de loop van het eerste jaar volgend op de inwerkingtreding van dit 
Verdrag stelt de Raad met eenparigheid van stemmen de lijst vast van de pro­
dukten waarop de bepalingen van lid 1 o) van toepassing zíjn. 
3. De Raad kan met eenparigheid van stemmen op voorstel van de Commis­
sie wijzigingen in deze lijst aanbrengen. 
ARTIKEL 224 
De Lid­Staten plegen onderling overleg ten einde gezamenlijk de regelingen 
te treffen noodzakelijk om te voorkomen dat de werking van de gemeenschappe­
lijke markt ongunstig wordt beïnvloed door de maatregelen waartoe een Lid­
Staat zich genoopt kan voelen, in geval van ernstige binnenlandse onlusten 
waardoor de openbare orde wordt verstoord, in geval van oorlog of van een 
ernstige internationale spanning welke oorlogsgevaar inhoudt, of om te voldoen 
aan de verplichtingen die hij met het oog op het behoud van de vrede en van de 
internationale veiligheid heeft aangegaan. 
ARTIKEL 225 
Indien maatregelen, genomen in de gevaUen bedoeld in de artikelen 223 
en 224, tot gevolg hebben dat de mededingingsverhoudingen op de gemeenschap­
pelijke markt worden vervalst, onderzoekt de Commissie tezamen met de be­
trokken Staat onder welke voorwaarden die maatregelen kunnen worden aange­
past aan de in dit Verdrag vastgestelde regels. 
152 — 
In afwijking van de procedure bepaald in de artikelen 169 en 170, kan de 
Commissie of iedere Lid-Staat zich rechtstreeks wenden tot het Hofvan Justitie, 
indien zij menen dat een andere Lid-Staat misbruik maakt van de bevoegdheden 
bedoeld Ín de artikelen 223 en 224. Het Hof van Justitie beslist met gesloten 
deuren. 
ARTIKEL 226 
1. Tijdens de overgangsperiode kan een Lid-Staat, in geval van ernstige en 
mogelijk aanhoudende moeilijkheden in een sector van het economisch leven, 
alsmede van moeilijkheden die de economische toestand van een bepaalde streek 
ernstig kunnen verstoren, machtiging vragen om vrijwaringsmaatregelen te 
nemen, waardoor de toestand wederom in evenwicht kan worden gebracht en de 
betrokken sector kan worden aangepast aan de economie van de gemeen­
schappelijke markt. 
2. Op verzoek van de betrokken Staat stelt de Commissie door middel van 
een spoedprocedure onverwijld de vrijwaringsmaatregelen vast welke zij nood­
zakelijk acht, waarbij zij de voorwaarden en de wijze van toepassing nader aangeeft. 
3. De overeenkomstig lid 2 toegestane maatregelen kunnen afwijkingen Van 
de regels van dit Verdrag inhouden, voor zover en voor zolang deze strikt nood­
zakelijk zijn ter bereiking van de in lid 1 beoogde doelstellingen. Bij voorrang 
moeten die maatregelen worden gekozen die de werking van de gemeenschappe­
lijke markt het minst verstoren. 
ARTIKEL 227 
1. Dit Verdrag is van toepassing op het Koninkrijk België, de Bondsrepu­
bliek Duitsland, de Franse Republiek, de Italiaanse Republiek, het Groothertog­
dom Luxemburg en het Koninkrijk der Nederlanden. 
2. Ten aanzien van Algerie en de Franse overzeese departementen zijn zodra 
dit Verdrag in werking treedt van toepassing de bijzondere en algemene bepalin­
gen daarvan betreffende 
— het vrije verkeer van goederen, 
— de landbouw, met uitzondering van artikel 40, lid 4, 
— de vrijmaking van het dienstenverkeer, 
— de regels voer de mededinging, 
— de vrijwaringsmaatregelen bedoeld in de artikelen 108, 109 en 226, 
— de instellingen. 
153 
De voorwaarden voor de toepaseing van de overige bepalingen van dit 
Verdrag worden uiterlijk twee jaar na zijn inwerkingtreding bij beschikkingen 
van de Raad met eenparigheid van stemmen op voorstel van de Commissie vast­
gesteld. 
De instellingen van de Gemeenschap dragen er, binnen het raam van de 
procedures waarin dit Verdrag voorziet, met name van artikel 226. zorg voor dat 
de economische en sociale ontwikkeling van die streken mogelijk wordt gemaakt. 
3. De landen en gebieden overzee waarvan de lijst a\s bijlage IV aan dit 
Verdrag is gehecht, vormen het onderwerp van de bijzondere associatieregeling 
omschreven in het vierde deel van dit Verdrag. 
4. De bepalingen van dit Verdrag zijn van toepassing op de Europese grond­
gebieden welker buitenlandse betrekkingen door een Lid-Staat worden behartigd. 
ARTIKEL 228 
1. In de gevallen dat de bepalingen van dit Verdrag voorzien in het sluiten 
van akkoorden tussen de Gemeenschap en een of meer Staten of een internatio­
nale organisatie, wordt over die akkoorden door de Commissie onderhandeld. 
Onder voorbehoud van de aan de Commissie te dezer zake toegekende bevoegd­
heden worden de akkoorden door ile Raad gesloten nadat de Vergadering, in de 
gevallen waarin dit Verdrag voorziet, is geraadpleegd. 
De Raad, de Commissie of een Lid-Staat kunnen tevoren het advies in­
winnen van het Hofvan Justitie over de verenigbaarheid van het beoogde akkoord 
met de bepalingen van dit Verdrag. Het akkoord, ten opzichte waarvan door het 
Hofvan Justitie een afwijzend advies is uitgebracht, kan slechts in werking tre­
den onder de voorwaarden welke hij artikel 236 zijn gesteld. 
2. De akkoorden., gesloten onder de hierboven vastgestelde voorwaarden, zijn 
verbindend voor de instellingen van de Gemeenschap en voor de Lid-Staten. 
ARTIKEL 229 
De Commissie is belast met de zorg voor alle dienstige betrekkingen met 
de organen van de Verenigde Naties, van hun gespecialiseerde organisaties en van 
de Algemene Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel. 
Zij onderhoudt bovendien de wenselijk geachte betrekkingen met alle 
internationale organisaties. 
154 — 
ARTIKEL 230 
De Gemeenschap brengt elke dienstige samenwerking tot stand met de 
Raad van Europa. 
ARTIKEL 231 
De Gemeenschap brengt met de Organisatie voor Europese Economische 
Samenwerking een nauwe '-amenwerking tot stand welke zal plaatsvinden op de 
wijze die in onderlinge overeenstemming zal worden vastgesteld. 
ARTIKEL 232 
1. De bepalingen van dit Verdrag brengen geen wijziging in die van het Ver­
dragtot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, met name 
wat betreft de rechten en verplichtingen der Lid-Staten, de bevoegdheden der 
instellingen van die Gemeenschap en de in dat Verdrag gestelde regels voor de 
werking van de gemeenschappelijke markt voor kolen en staal. 
2, De bepalingen van dit Verdrag doen geen afbreuk aan die van het Verdrag 
tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie. 
ARTIKEL 233 
De bepalingen van dit Verdrag vormen geen beletsel voor het bestaan en 
de voltooiing van de regionale unies tussen België en Luxemburg alsmede tussen 
België, Luxemburg en Nederland, voor zover de doelstellingen van die regionale 
unies niet bereikt zijn door toepassing van dit Verdrag. 
ARTIKEL 234 
De rechten en verplichtingen voortvloeiende uit overeenkomsten vóór de 
inwerkingtreding van dit Verdrag gesloten tussen een of meer Lid-Staten ener­
zijds en een of meer derde Staten anderzijds, worden door de bepalingen van dit 
Verdrag niet aangetast. 
— 155 — 
Voor zover deze overeenkomsten niet verenigbaar zijn met dit Verdrag 
maken de betrokken Lid-Staat of Lid-Staten gebruik van alle passende middelen 
om de vastgestelde onverenigbaarheid op te heffen. Indien nodig verlenen de Lid-
Staten elkaar bijstand ten einde dat doel te bereiken en volgen in voorkomende 
gevallen een gemeenschappelijke gedragslijn. 
Bij de toepassing van de overeenkomsten, bedoeld in de eerste alinea, 
houden de Lid-Staten rekening met het feit dat de voordelen door elke Lid-Staat 
in dit Verdrag toegestaan, een wezenlijk bestanddeel uitmaken van de totstand­
koming van de Gemeenschap en dientengevolge onverbrekelijk verbonden zijn 
met de oprichting van gemeenschappelijke instellingen, met het toekennen 
van bevoegdheden aan die instellingen en'met het verlenen van dezelfde voor­
delen1 door de overige Lid-Staten. 
ARTIKEL 235 
lidien een optreden van de Gemeenschap noodzakelijk blijkt om, in het 
kader van de gemeenschappelijke markt, een der doelstellingen van de Gemeen­
schap te verwezenlijken zonder dat dit Verdrag in de daartoe vereiste bevoegd­
heden voorziet, neemt de Raad met eenparigheid van stemmen op voorstel van 
de Commissie en na raadpleging van de Vergadering de passende maatregelen. 
ARTIKEL 236 
De regering van elke Lid-Staat of de Commissie kunnen aan de Raad ont­
werpen voorleggen tot herziening van dit Verdrag. 
Indien de Raad na raadpleging van de Vergadering en, in voorkomende 
gevallen, van de Commissie, gunstig adviseert ten aanzien van het bijeenkomen 
van een conferentie van vertegenwoordigers van de regeringen der Lid-Staten 
wordt deze conferentie door de voorzitter van de Raad bijeengeroepen, teneinde 
in onderlinge overeenstemming de in dit Verdrag aan te brengen wijzigingen vast 
te stellen. 
De wijzigingen treden in werking nadat zij door alle Lid-Staten overeen­
komstig hun onderscheidene grondwettelijke bepalingen zijn bekrachtigd. 
ARTIKEL 237 
Elke Europese Staat kan verzoeken lid te worden van de Gemeenschap. 
Hij richt zijn verzoek tot de Raad, die, na advies van de Commissie te hebben 
ingewonnen, met eenparigheid van stemmen beslist. 
156 — 
De voorwaarden voor de toelating en de daaruit voortvloeiende aanpas­
singen van dit Verdrag vormen het onderwerp van een akkoord tussen de Lid-
Staten en de Staat die het verzoek indient. Dit akkoord moet door alle contrac­
terende Staten worden bekrachtigd, overeenkomstig hun onderscheidene grond­
wettelijke bepalingen. 
ARTIKEL 238 
De Gemeenschap kan met een derde Staat, een Staten-unie of een inter­
nationale organisatie akkoorden sluiten, waardoor een associatie wordt tot stand 
gebracht, welke door wederzijdse rechten en verplichtingen, gemeenschappelijk 
optreden en bijzondere procedures wordt gekenmerkt. 
Die akkoorden worden gesloten door de Raad krachtens een na raadple­
ging van de Vergadering met eenparigheid van stemmen genomen besluit. 
Wanneer die akkoorden wijzigingen in dit Verdrag medebrengen, moeten 
deze wijzigingen vooraf worden aangenomen volgens de procedure bedoeld in 
artikel 236. 
ARTIKEL 239 
De protocollen die, in onderlinge overeenstemming tussen de Lid-Staten, 
aan dit Verdrag worden gehecht, maken een integrerend deel daarvan uit. 
ARTIKEL 240 
Dit Verdrag wordt voor onbeperkte tijd gesloten. 
— 157 

OPRICHTING VAN DE INSTELLINGEN 

ARTIKEL 241 
De Raad komt bijeen binnen een maand na de inwerkingtreding van het 
Verdrag. 
ARTIKEL 242 
De Raad neemt binnen drie maanden na zijn eerste bijeenkomst alle dien­
stige maatregelen voor de vorming van het Economisch en Sociaal Comité. 
ARTIKEL 243 
De Vergadering komt bijeen binnen twee maanden na de eerste bijeen­
komst van de Raad op uitnodiging van diens voorzitter, ten einde haar bureau te 
kiezen en haar reglement van orde vast te stellen. Tot aan de verkiezing van het 
bureau wordt de Vergadering voorgezeten door het oudste lid in jaren. 
ARTIKEL 244 
Het Hof van Justitie treedt in functie zodra zijn leden zijn benoemd. De 
eerste maal wordt de president, voor driejaar, benoemd op dezelfde wijze als de 
leden. 
Binnen drie maanden na het tijdstip waarop het Hof van Justitie in 
functie is getreden, etelt het zijn reglement voor de procesvoering vast. 
Bij het Hofvan Justitie kunnen eerst na bekendmaking van dit reglement 
zaken aanhangig worden gemaakt. De termijnen voor het instellen van beroep 
beginnen eerst op dit zelfde tijdstip te lopen. 
Zodra de president van het Hof van Justitie is benoemd, oefent hij de 
bevoegdheden uit die hem bij dit Verdrag zijn verleend. 
— 161 — 
ARTIKEL 245 
De Commissie treedt in functie en oefent de haar bij dit Verdrag opge­
dragen taken uit, zodra haar leden zijn benoemd. 
Zodra de Commissie in functie is getreden, maakt zij een aanvang met die 
studies en legt zij die contacten welke noodzakelijk zijn voor het opstellen van een 
algemeen overzicht van de economische toestand van de Gemeenschap. 
ARTIKEL 246 
1. Het eerste boekjaar loopt van het tijdstip van de inwerkingtred 'ng van 
het Verdrag tot 31 december daaraanvolgend. Dit eerste boekjaar loopt echter 
tot 31 december van het jaar volgend op het jaar van inwerkingtreding van 
het Verdrag, indien deze plaatsvindt in de loop van het tweede halfjaar. 
2. Tot aan de vaststelling van de begroting voor het eerste boekjaar, ver­
strekken de Lid-Staten aan de Gemeenschap renteloze voorschotten, welke in 
mindering worden gebracht van de financiële bijdragen ter uitvoering van deze 
begroting. 
3. Tot aan de vaststelling van het statuut van de ambtenaren alsmede van 
de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Gemeen­
schap, bttïneld in artikel 212, neemt iedere instelling het nodige personeel aan 
en gaat te dien einde contracten aan van een beperkte duur. 
Iedere instelling onderzoekt met de Raad de vraagstukken die betrekking 
hebben op het aantal, de bezoldiging en de verdeling der functies. 
162 
SLOTBEPALINGEN 

ARTIKEL 247 
Dit Verdrag zal door de Hoge Verdragsluitende Partijen worden be­
krachtigd overeenkomstig hun onderscheidene grondwettelijke bepalingen. De 
akten van bekrachtiging zullen worden nedergelegd bij de Regering van de 
Italiaanse Republiek. 
Dit Verdrag treedt in werking op de eerste dag van de maand die volgt op 
het nederleggen van de akte van bekrachtiging door de ondertekenende Staat die 
als laatste deze handeling verricht. Indien deze nederlegging echter minder dan 
vijftien dagen vóór het begin van de eerstvolgende maand plaatsvindt, wordt de 
inwerkingtreding van het Verdrag verschoven naar de eerste dag van de tweede 
maand volgende op die nederlegging. 
ARTIKEL 248 
Dit Verdrag, opgesteld in één exemplaar, in de Duitse, de Franse, de 
Italiaanse en de Nederlandse taal, zijnde de vier teksten gelijkelijk authentiek, zal 
worden nedergelegd in het archief van de Regering van de Italiaanse Republiek, 
die een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift daarvan toezendt aan de Rege­
ringen der andere ondertekenende Staten. 
TEN BLI J K E WAARVAN de ondergetekende gevolmachtigden hun handteke­
ning onder dit Verdrag hebben gesteld. 
Gedaan te Rome, de vijfentwintigste maart negentienhonderd zevenen­
vijftig. 
P. H, SPAAK. J. CH. SNOY et DOPPUERS. 
ADENAUER. HALLSTEIN. 
PINEAU. M. FAURE. 
Antonio SEGNI. Gaetano MARTINO. 
BECH. Lambert SCHAUS. 
J. LUNS. J. LINTHORST HOMAN. 
165 

Β IJ L A G Ε Ν 

L ij s t e n 

BIJLAGE I 
LUSTEN A tot en met G 
bedoeld in de urtikelen 19 en 20 van het Verdrag 
LIJST A 
Lijet van tic tariefposten 
waarvoor het rekenkundig gemiddelde moet worden vastgesteld 
met inachtneming van de percentages vermeld in kolom 3 
_ 1 — — 2 ~ _ 3 — 
Invoerrecht 
Mummen van (in percenten) 
de Naamlijst Omtclirijving der goederen Ín annmerkinfr, 
van BniMel te nemen voor 
Frankrijk 
ex 15.10 Arid-nil* verkregen bij raffinage 18 
15.11 (rivedine, glycci inc water en glyccrinclogen daaronder 
begrepen: 
— ruw 6 
— gezuiverd 10 
19.04 Tapiuca en fago, alsmede soortgelijke produkten uit aard­
appelzetmeel of uit ander zetmeel 45 
ex 28.28 Vanadiumpentoxyde 15 
ex 28.37 Neutraal natrium sul fi et 20 
ex 28.52 Ceriumchloride; ceriumsulfaat 20 
ex 29.01 Aromatische koolwaterstoffen: 
— xylenen: 
— xyleen, bestaande uit een mengsel van isomeren 20 
— orthoxyleen, metaxyleen, paraxylcen 25 
— styreen (vinylbenzeen) : het monomeer 20 
— cumeen (isopropylbenzecn) 25 
— 171 
Nummen van 
de Naamlijst 
van Drossel Omschrijving der goederen Invoerrecht 
(in percenteo) 
in aanmerking 
te nemen voor 
Frankryk 
ex 
ex 
ex 
ex 
ex 29.02 
29.03 
29.15 
29.22 
29.23 
ex 29.25 
29.28 
ex 29.31 
ex 29.44 
ex 30.02 
ex 30.03 
ex 31.02 
«x 31.03 Di chloor methaan 20 
Vinylideenchloride: het monomeer 25 
Paratol ueensulfochloride 15 
Dimethyltereftalaat 30 
Ethyleendiamine en de zouten daarvan 20 
Cyclische aminoaldehyden, cyclische aminoketonen, ami no-
chinonen, alsmede de halogeen·, sulfo-, nitro- en ni-
trosoderivaten, en de zouten en esters daarvan 25 
Homovcratrylamide 25 
Diazonium-, azo- en azoöxyverbindingen 25 
Dichloorbenzyldisulfíde 25 
Antibiotica, met uitzondering van penicilline, van strep­
tomycine, van chloromycetine (chlooramfenicol) en van 
de zouten daarvan, en met uitzondering van aureo-
mycine (chloortetracycline) 15 
Vaccins tegen mond- en klauwzeer, alsmede de stammen 
van cultures van microörganismen voor de bereiding van 
bedoelde vaccins; sera en vaccins tegen varkenspest 15 
Sarkomycine 18 
Minerale of chemische stïkstofhoudende meststoffen van 
gemengde samenstelling 20 
Minerale of chemische fosfaat m est stoffen: 
— onvermengde: 
— superfosfaten: 
— van beenderen 10 
— andere 12 
— vermengde 7 
172 — 
Nummen van 
de Naamlijst 
van Bruisci Omschrijving der goederen 
cx 31.04 Minerale of chemische kalimeststonen, vermengde 
ex 31.05 Andere meststoffen, samengestelde en complexe mest­
stoffen daaronder begrepen: 
— fosfornitraten en ammoniumkaliumfosfaten 
— andere, met uitzondering van organische mest­
stoffen in oplossing 
Meststoffen in de vorm van tabletten of in dergelijke 
vormen, dan wel in verpakkingen met een brutogewicht 
van niet meer dan 10 kg 10 
7 
15 
ex 32.07 Natuurlijk magnetiet van de soort, welke gebruikt wordt 
als verfpigment, uitsluitend bestemd voor het wassen 
(porteren) van steenkool 25 
ex 37.02 Films, lichtgevoelig, onbelicht, geperforeerd: 
— voer rnGDochrocmbeelden (in één kleur), positief, 
in stellen van drie stuks, welke ieder afzonderlijk 
niet bruikbaar zijn en welke bestemd zijn voor 
kleurenfilms 
— voor kleurenfilms, met een ¡engte van meer dan 
100 m 20 
20 
ex 39.02 Polyvinyb'deenchloride; polyvinyl-butyral in vellen 30 
ex 39.03 Esters van cellulose, met uitzondering van cellulosenitraat 
en van celluloseacetaat 20 
Kunstmatige plastische stoffen op basis van cellulose-
esters (andere dan cellulosenitraat en celluloseacetaat) 15 
Kunstmatige plastische stoffen op basis van cellulose-
ethers of van andere chemische ccUulose-derivaten 30 
ex 39.06 Alginezuur. alsmede de zouten en esters daarvan, in droge 
staat 20 
— 173 — 
Nummers van 
dc Naamlijst 
vim Uru-se] Oiii-iiirij\ in» der goetlei — 3 — 
Invoerrecht 
(in percenten) 
in aanmerking 
te nemen voor 
Frankrijk 
48.04 Maehina.il papier en machinaal karton: 
— kraftpapier en -karton 25 
— andere, vervaardigd in eontinubanen en bestaande 
uit twee of meer lagen, met een binnenlaag van 
kniftpapicr 25 
Papier en knrton, samengesteld uit enkel opeengelijmde 
vellen, niet geïmpregneerd en niet voorzien van een 
deklaag, ook indien inwendig versterkt, op rollen of 
in bladen 25 
ex 48.05 Papier en karton, enkel gegolfd 25 
Kraftpapier en kraftkarton, enkel gecrept of geplisseerd 25 
ex 48.07 Kraftpapier en kraftkarton, gegomd 25 
ex 51.01 Garens van kunstmatige continuvezels, eendraads, niet 
getwijnd of getwijnd op minder dan 400 toeren 20 
ex 55.05 Garens van katoen, meerdraads, ongebleekt en metende, 
in enkelvoudige draad, per kilogram 337.500 m of meer, 
met uitzondering van fantasiegarens 20 
ex 57.07 Kokosgarens 18 
ex 58.01 Tapijten, geknoopt of met opgerolde polen, van zijde, van 
vlokzijde, van synthetische textielvezels, van garens 
bedoeld bij post 52.01, van metaaldraad, van wol of 
van fijn haar 80 
ex 59.04 Kokosbindgaren (meerdraads kokosgaren) 18 
ex 71.04 Poeder en stof, van 'diamant 10 
ex 84.10 Huizen voor pompen, van niet roestvrij staal of van lichte 
metalen of van legeringen daarvan, voor zuigermotoren 
voor vliegtuigen 15 
ex 84.11 Huizen voor pompen of voor compressors van niet roest­
vrij staal of van liebte metalen of van legeringen daar­
van, voor zuigermotoren voor vliegtuigen 15 
174 
Nummers van 
de Naamlijst 
van Druewl — 3 — 
Invoerrecht 
(in percenten) 
in aanmerking 
lv miu.π voor 
Frankrijk 
10 
18 
18 ex 84.37 Machines voor liet vervaardigen van tule, van kant, van 
guipures (guiinpcmaehinc­*) 10 
Iîurduurstoelcn, met uitzondering van machine» om 
draden uit weefsels te trekken en om de vlottende 
draden tot opengewerkte figuren­(jours) te verbinden 10 
ex 84.38 Hulptoestellen en hulpmachines voor machines voor het 
\ervaardigcn van tule, vati kant, van guipures : 
— toestellen voor het omhoog brengen van de spoel­
houders (carriages) 
— Jacquardmechanismen 
Hulptoestellen en hulpmachincs, voor borduiirmachincs: 
— automaten 
— kaartenponsmaehines of kaartenslagmaehines voor 
het aanbrengen van perforaties in dobby­ en 
jacquardkaarten, z.g. kaartberhalers voor 
jacquardkaarten, controlemachines, spoel­
machines 10 
Delen, onderdelen en hulpstukken, van machines voor 
het vervaardigen van tule, van kant, van guipures, en 
van de hulptoestellen en hulpmachines daarvoor: 
— spoelhoudcrs (carriages), spoelen, kammen, pla­
tinen, enz. voor vlakke getouwen, laden (als­
mede de bijbehorende deksels en rieten), com­
plete klossen en onderdelen van laden en klossen 
voor ronde getouwen 10 
Delen, onderdelen en hulpstukken1· voor borduurmachines 
en voor hulptoestellen en hulpmachines daarvoor: 
— schietspoelen, wisselbakken of schietspoelbakken 
en platen daarvoor; haken 10 
ex 84.59 Wikkelmachines voor het wikkelen van geleidraden en 
van isoleerbanden of beschermbanden, voor het ver­
vaardigen van elektrische wikkelingen en elektrische 
spoelen 23 
Starttoestellen met rechtstreekse koppeling of met vlieg­
wiel, voor vliegtuigen 25 
_ ex 84.63 Krukassen voor zuigermotoren voor vliegtuigen 10 
175 — 
Nummers van 
dc Naamlijst 
van Brussel Omschrijving der goederen — 3 — 
Invoerrecht 
(in percenten) 
in aanmerking 
te nemen voor 
Frankrijk 
ex 85.03 S tart t oei te lie n voor vliegtuigen 20 
Magneto's, dynamo-magneto'« daaronder begrepen, voor 
vliegtuigen 25 
88.01 Luchtballons en luchtschepen 25 
ex 88.03 Delen en onderdelen, van luchtballons en van lucht­
schepen 25 
88.04 Valschermen, alsmede delen, onderdelen en toebehoren 
daarvan 12 
88.05 Katapulten en andere dergelijke lanceer toes tellen, delen 
en onderdelen van deze toestellen 15 
Toestellen voor vliegoefeningen up de grond, alsmede 
delen en onderdelen daarvan 20 
ex 90.14 Instrumenten, apparaten en toestellen, voor lucht-navi-
gatie 18 
ex 92.10 Mechanismen en klavieren (met 85 toetsen of meer) van 
piano's 30 
— 176 
LIJST Β 
Lijst van de tariefposten waarvoor de invoerrechten van het 
gemeenschappelijk douanetarief 3% niet mogen overschrijden 
- 1 — — 2 — 
Nummers van 
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
HOOFDSTUK 5 
05.01 
05.02 
05.03 
05.05 
05.06 
ex 05.07 Veren, vogelhuiden en andere delen van vogels, met veren of dons bezet, 
ruw (met uitzondering van rovse of onbewerkte bedveren en dons) 
05.09 
tot/met 
05.12 
ex 05.13 Echte sponsen, ruw 
HOOFDSTUK 13 
13.01 
13.02 
HOOFDSTUK 14 
14.01 
tot/met 
14.03 
177 -
— J — — 2 — 
Nummer« vail 
de Naamlijst "" Omschrijving der goederen 
van Brussel 
HOOFDSTUK 25 
25.02 
ex 25.04 Natuurlijk grafiet, niet gereed voor de verkoop in het klein 
25.05 
25.06 
ex 25.07 Klei (behalve kaoline) met uitzondering van geëxpandeerde klei bedoeld 
bij post nr 68.07, andalusiet, kyaniet, ook indien gebrand; m uil ¡f t ; 
chamotte- en dinasaarde 
ex 25.08 Krijt, niet gereed voor de verkoop in het klein 
ex 25.09 Verf aarden, gebrand noch gemengd; natuurlijke micahoudende ijzer-
oxyden 
25.10 
25.11 
ex 25.12 Diatomceënaardc (kïezelgur, bergmecl, infusoriënaarde) en andere der­
gelijke kiezelaarde met een schijnbare dichtheid van 1 of minder, ook in­
dien gebrand, niet gereed voor de verkoop in het klein 
Puimsteen, amaril, natuurlijk korund en andere natuurlijke schuur-, slijp­
en polijstmiddclen, niet gereed voor de verkoop in het klein ex 
ex 25.13 
25.14 
25.17 Vuursteen ; stennslag, teersteenslag (teermacadam), keistenen, alsmede 
grint van de soort, welke gewoonlijk wordt gebezigd voor het verharden 
van wegen en spoorwegen, voor ballast en voor betonwerk; rolstenen 
ex 25.18 Dolomiet, onbewerkt of enkel kantrecht behouwen of gezaagd 
25.20 
25.21 
25.24 
25.25 
25.2ft 
— 178 — 
— I - -2 -
Nummers van 
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
HOOFDSTUK 25 
(vervolg) 
ex 25.27 Natuurlijke spekstcen, onbewerkt of enkel kantrecht behouwen of gezaagd; 
talk, anders d an in verpakkingen meteen net toge wicht van 1 kg of minder 
25.28 
25.29 
25.31 
25.32 
HOOFDSTUK 26 
ex 26.01 Metaalertsen, ook indien geconcentreerd, met uitzondering van looderts, 
van zinkerts en van ¡iro d tikten vallende onder de regeling van de 
E.C.K.S.; geroost ijzerkies (pyrietas) 
26.02 
ex 26.03 Metaalasscn en metaalrcsiduen (andere dan die bedoeld bij post 26.02) 
welke metaal of metaalverbindingen bevatten, met uitzondering van die 
welke zink bevatten 
26.04 
HOOFDSTUK 27 
27.03 
ex 27.04 Cokes en half-cokes, van steenkool, voor de vervaardiging van elektroden, 
en cokes van turf 
27.05 
27.05 bis 
27.06 
ex 27.13 Aardwas (ozokeriet), montaanwas en turtwas. ruw 
27.15 
27.17 
— 179 — 
_ ; _ - 2 -
Nummers van 
dc Naamlijst Onwclirijving der goederen 
van Brüssel 
HOOFDSTUK SI 
31.01 
cx 31.02 Natuurlijk natriumnitraiit 
HOOFDSTUK 40 
40.01 
40.03 
40.04 
HOOFDSTUK 41 
41.09 
HOOFDSTUK 43 
43.01 
HOOFDSTUK 44 
44.01 
HOOFDSTUK 47 
47.02 
HOOFDSTUK 50 
50.01 
HOOFDSTUK 53 
53.01 
53.02 
53.03 
53.05 
180 
- I — — 2 — 
Nummers van 
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
HOOFDSTUK 55 
ex 55.02 Unter- van katoen, andere dan ruwe 
55.04 
HOOFDSTUK 57 
57.04 
HOOFDSTUK 63 
63.02 
HOOFDSTUK 70 
ex 70.01 Glasscherven en ander glasafval 
HOOFDSTUK 71 
ex 71.01 Echte parels, onbewerkt 
ex 71.02 Natuurlijke edelstenen (half-edelstenen daaronder begrepen), onbewerkt 
71.04 
71.11 
HOOFDSTUK 77 
ex 77.04 Beryllium (glucinium), ruw 
— 181 
LIJST C 
Lijst van de tariefposten waarvoorde invoerrechten van het 
gemeenschappelijk douanetarief 10 °/Q niet mogen overschrijden 
— 1 — — 2 — 
Nummers van 
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
HOOFDSTUK 5 
ex (15.07 Veren, vogclhuidcn en andere delen van vogels met veren of dons bezet, 
andere dan ruwe 
05.14 
HOOFDSTUK 13 
ex 13.03 Plantesappen en plantenextracten: agar-agar en andere planteslijmen ea 
plantaardige bindmiddelen (met uitzondering van pectine) 
HOOFDSTUK 15 
ex 15.04 Vetten en oliën van vis of van zeezoogdieren, ook indien geraffineerd (met 
uilzondering van walvistraan) 
15.05 
15.06 
15.09 
15.11 
15.14 
HOOFDSTUK 25 
ex 25.09 Verfaarden, gebrand of onderling vermengd 
182 
_ J — - 2 -
Nummers van 
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
HOOFDSTUK 25 
{vervolg) 
ex 25.15 Marmer, travertin, écaussine en andere kalksteen voor de steenhouwerij 
of het bouwbedrijf, met een schijnbare dichtheid van 2,5 of meer, en 
albast, enkel gezaagd op een dikte van 25 cm of minder 
ex 25.16 Graniet, porfier, basalt, zandsteen en ardire natuursteen voor de steen­
houwerij of het bouwbedrijf, enkel gezaagd op een dikte van 25 cm of 
minder 
ex 25.17 Korrels, scherven, (splinters) en poeder, van de steensoorten bedoeld bij de 
posten 25.15 en 25.16 
ex 25.18 Dolomiet, gesinterd of gebrand ; stamp- en strijkmassa van dolomiet 
25.22 
25.23 
HOOFDSTUK 27 
ex 27.07 Oliën en andere produkten, verkregen van hoge-tempcratuursteenkoolteer, 
alsmede daarmede gelijkgestelde produkten, met uitzondering van 
fenolen, kresolen en xylenolen 
27.08 
ex 27.13 Aardwas (oiokeriet), montaanwas en turfwas, ander dan ruw 
ex 27.14 Petroleurabttumen en andere residuen van aardoliën of van leisteenoliën, 
met uitzondering van petroleumcokes 
27.16 
HOOFDSTUK 30 
ex 30.01 Klieren en andere organen voor opotherapeutisch gebruik, gedroogd, ook 
indien ín poedervorm 
HOOFDSTUK 32 
ex 32.01 Looi-extracten van plantaardige oorsprong, met uitzondering van extrac­
ten van mimosabast en van quebracho 
183 — 
— I - - 2 -
Nummers van 
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
HOOFDSTUK 32 
(vervolg) 
32.03 
32.04 
HOOFDSTUK 33 
ex 33.01 Etherische oliën (ook indien daaruit de terpenen zijn afgesplitst), vloeibaar 
of vas*, met uitzondering van etherische oliën van citrusvruchten; 
.harsaroma's 
33.02 
33.03 
33.04 
HOOFDSTUK 38 
38.01 
38.02 
38.04 
38.05 
38.06 
ex 38.07 Terpentijnolie; ruwe sulfaatterpentijnolie; ruw dipenteen 
38.08 
38.10 
HOOFDSTUK 40 
40.05 
ex 40.07 Textielgaren geïmpregneerd of bedekt met gevnlcaniseerde rubber 
40.15 
184 — 
- I - - 2 -
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
HOOFD9TUK 41 
41.02 
ex 41.03 Schapeieder, bewerkt na het looiproces 
ex 41.04 Geiteleder, bewerkt na het looiprocea 
41.05 
41.06 
41.07 
41.10 
HOOFDSTUK 43 
43.03 
HOOFDSTUK 44 
44.06 
tot/met 
44.13 
44.16 
44.17 
44.18 
HOOFDSTUK 48 
ex 48.01 Courantenpapier op rollen 
HOOFDSTUK 50 
50.06 
50.0« 
HOOFDSTUK 52 
52.01 
185 
— ; — 
Nummen van 
de Naamlijst 
van Braaael Onuchrìjvinf dar goedej 
HOOFDSTUK 53 
53.06 
tot/met 
53.09 
HOOFDSTUK 54 
54.03 
HOOFDSTUK 55 
55.05 
HOOFDSTUK 57 
ex 57.05 Garens van hennep, niet gereed voor de verkoop in het klein 
ex 57-06 Garens van jute, niet gereed voor de verkoop in het klein 
ex 57.07 Garens van andere plantaardige textiel vezels, niet gereed voor de verkoop 
in bet klein 
ex 57.08 Papiergarens, niet gereed voor de verkoop in het klein 
OFl 
ex 
ex 
ex 
ex >STUK 
68.01 
68.03 
68.08 
68.10 
68.11 
68.12 
68.13 68 
Bouwmaterialen van gips of van gipspreparaten 
Bouwmaterialen van cement, van beton of van kunststeen, ook indien ge­
wapend, die van slakkencement of van granito daaronder begrepen 
Bouwmaterialen van asbestcement, van celluloeecement en dergelijke 
Bewerkte asbestvezels; mengsels samengesteld met asbest of met asbest en 
magnesiumcarbonaat 
186 — 
— Ι — — 2 — 
Nummen van 
de Naamlijst Omschrijving; der goederen 
van Brusiti 
HOOFDSTUK 69 
69.01 
69.02 
69.04 
69.05 
HOOFDSTUK 70 
ex 70.01 Glasmassa (met uitzondering van optisch glas) 
70.02 
70.03 
70.04 
70.05 
70.06 
70.16 
HOOFDSTUK 71 
ex 71.05 ZUver en zilverlegeringen, onbewerkt 
ex 71.06 Metalen geplateerd met zilver, onbewerkt 
ex 71.07 Goud en goudlegeringen, onbewerkt 
ex 71.08 Onedele metaleu en zilver, geplateerd met goud, onbewerkt 
ex 71.09 Platina en platinametalen, alsmede legeringen daarvan, onbewerkt 
ex 71.10 Onedele en edele metalen, geplateerd met platina of met platinametalen, 
onbewerkt 
187 — 
— 1 - -2-
Nummen van 
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
/an Brüssel 
HOOFDSTUK 73 
73.04 
73.05 
ex 73.07 Blooms, billets, bramen en largets, van ijzer of van staal (met uitzondering 
van de produkten vallende onder de regeling \ un de E.G.K.S.); smeed-
stukkcn van ijzer of van staal, enkel ruw voorgesmeed 
ex 73.10 Stnven van ijzer of van staal, warm gewalst of warm geperst dan wel ge­
smeed (walsdraad daaronder begrepen); staven van ijzer of van staal, 
verkregen door koud bewerken of door koud nabcwerken; holle staven 
van staal voor mijnburingen (met uitzondering van de produkten vallende 
onder de regeling van de E.G.K.S.) 
ex 73.11 Proficlijzcr en pro fi cl-1 ani, warm gewalst õf warm geperst, gesmeed of 
verkregen door koud bewerken of door koud nabewerken; damwand-
prnficlcn van ijzer of van stual. ook indien van gaten voorzien of bestaan­
de uit n a nc.cn gezet te delen (met uitzondering van de produkten vallende 
onder de regeling van de E.G.K.S.) 
ex 73.12 Handijzer en bamUtaal, warm of koud gewalst (met uitzondering van de 
produkten vallende onder de regeling van de E.G.K.S.) 
ex 73.13 Plaalijzer en plaatstaal, warm of koud gewalst (met uitzondering van de 
produkten vallende onder de regeling van de E.G.K.S.) 
73.14 
ex 73.15 Gelegeerd staal en koolstofstaai in de vormen aangeduid in de posten 
73.06 tot en met 73.14 (met uitzondering van de produkten vallende 
onder de regeling van de E.G.K.S.) 
HOOFDSTUK 74 
74.03 
74.04 
ex 74.05 Blndkoper, ook indien gegaufreerd, gesneden, geperforeerd, bekleed of 
bedrukt (ander dan op een drager bevestigd) 
ex 74.06 Poeder van koper (ander dan stuifpoedcr) 
— 188 — 
_ i _ — 2 -
Nummen van 
de Naatdijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
HOOFDSTUK 75 
75.02 
75.03 
éx 75.05 Anoden om te vernikkelen, ruw gegoten 
HOOFDSTUK 76 
76.02 
76.03 
ex 76.04 Bladaluiuinium, ook indien gegaufreerd, gesneden, geperforeerd, bekleed of 
bedrukt (ander dan op een drager bevestigd) 
ex 76.05 Poeder vau aluminium (ander dan stuifpoeder) 
HOOFDSTUK 77 
ex 77.02 Staven, profielen, draad, platen, bladen, strippen en gekalibreerd draaisel, 
van ma μη*·-in m : magnesiumpoeder (ander dan stuifpoeder) 
ex 77.04 Beryllium (glucinium) in staven, profielen, draad, platen, bladen en strippen 
HOOFDSTUK 78 
78.02 
78.03 
ex 78.04 Loodfoelie, ook indien gegaufreerd, gesneden, geperforeerd, bekleed of 
bedrukt (met uitzondering van die op een drager bevestigd) 
HOOFDSTUK 79 
79.02 
79.03 
— 189 — 
_ i — — 2 — 
Nummen van 
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
HOOFDSTUK 80 
80.02 
80.03 
ex 80.04- Tinfoelie (stanniool), ook indien gegaufreerd, gesneden, geperforeerd, be­
kleed of bedrukt (met uitzondering van díe op een drager bevestigd) 
HOOFDSTUK 81 
ex 81.01 Wolfram in staven, profielen, platen, bladen, strippen, draad 
ex 81.02 Molybdeen in staven, profielen, platen, bladen, strippen, draad 
ex 81.03 Tantalium in staven, profielen, platen, bladen, strippen, draad 
ex 81.04 Andere onedele metalen in staven, profielen, platen, bladen, strippen, draad 
HOOFDSTUK 93 
ex 93.06 Kolven voor geweren, van hout 
HOOFDSTUK 95 
ex 95.01 StofTcn geschikt om te worde», gesneden : voorbewerkt d.w.z. platen, bladen, 
tot/met staafjes, buizen of dergelijke vormen, níet gepolijst en niet anders bewerkt 
ex 95.07 
r\ )OFOSTUK 98 
ex 98.11 Ebauchons voor pijpen 
- 190 — 
LIJST D 
Lijst van de tariefposten waarvoor de invoerrechten van het 
gemeenschappelijk douanetarief 15% niet mogen overschrijden 
_ ƒ — - 2 — 
Nummrn van 
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
HOOFDSTUK 28 Anorganische chemische produkten; anorganisclte of organische verbindingen 
van edele metalen, van radioactieve elementen, van zeldzame aardmetalen 
en van isotopen 
ex 28.01 Halogenen (met uitzondering van ruwe jodium en van broom) 
ex 28.04 Waterstof; edele gassen; andere metallolden (ntct uitzondering vau selenium 
en van fosfor) 
28.05 
tot/met 
28.10 
ex 28.11 Arseentrioxyde, arseenzuur; 
28.13 
tot/met 
28.22 
28.24 
28.26 
tot/met 
28.31 
ex 28.32 Chloraten (met uitzondering van natriumchloraat en van kaliumchloraat) 
en Perchloraten 
ex 28.34 Oxyjodiden en perjodaten 
28.35 
tot/met 
28.45 
28.47 
tot/met 
28.58 
— 191 
LIJST E 
Lijst van de tariefposten waarvoor de invoerrechten van het 
gemeenschappelijk douanetarief 25% niet mogen overschrijden 
_ ι _ „ 2 — 
Nummer* van 
de Na.imlijsl Omschrijving der goederen 
van Brussel 
IIOOFDSTLK '29 Organische chemische produkten 
ex 29.01 Koolwaterstoffen (met uitzondering van naftaleen) 
29.02 
29.03 
ex 29.04 Acyclisrlic alcoholen, alsmede halogeen-, sulfo-, nitro-, en nitrosoderivaten 
daarvan (ntrt uit/nndcrinp van hutyl- en isobutylalroholen) 
29.05 
ex 29.06 Fenolen {met uitzondering van fenol, van kresolen en van xylenolen) en 
fenolalcoholen 
29.07 
tot/met 
29.45 
HOOFDSTUK 32 
32.05 
32.06 
HOOFDSTUK 39 
39.01 
tot/met 
39.06 
192 
LIJST F 
Lijst van de tariefposten waarvoor de invoerrechten van het 
gemeenschappelijk douanetarief in onderlinge overeenstemming zijn vastgesteld 
Nummers van .s., ... n L ■■ · J J douanetarief 
de Naamlijst Omschrijving der goederen — 3 — 
Gemeenscha ppclijk 
douanetari« 
(invoerrecht ι van Brussel 
de waarde ui %) 
ex 01.01 Levende slachtpaarden 11 
ex 01.02 Levende runderen (andere dan fokdieren van zuiver ras)(i) 16 
ex 01.03 Levende varkens (andere dan fokdieren van zuiver ras)(·) 16 
ex 02.01 Vlees en eetbare slachtafvalJen, vers, gekoeld of bevroren 
— van paarden 16 
— van runderen (i) 20 
— van varkens (·) 20 
02.02 Dood pluimvee, alsmede de daarvan afkomstige eetbare 
si ach t afvallen (met uitzondering van levers), vers, 
gekoeld of bevroren 18 
ex 02.06 Gezouten of gedroogd paardevlees 16 
ex 03.01 Zoetwatervis, vers (levend of dood), gekoeld of bevroren 
— forellen en andere zalm vissen 16 
— andere 10 
(i) Voor xover behorende tot de gewone veestapel. 
— 193 — 
Nummer· van 
de Naamlijst 
van Brussel Omschrijving der goederen — 3 — 
Gemeenschappclij k 
douanetarief 
(invoerrecht naar 
da waarde in %) 
03.03 Schaal-, schelp- en weekdieren (ook indien ontdaan van 
schaal of schelp), vers (levend of dood), gekoeld, be­
vroren, gedroogd, gezouten of gepekeld; schaaldieren 
in de schaal, enkel gekookt in water 
— langoesten en zeekreeften 
— krabben en garnalen 
— oesters 25 
18 
18 
Boter 24 
05.07 Vogeleieren in de schaal, vers of verduurzaamd 
— van 16-2 tot/met 31-8 
— van 1-9 tot/met 15-2 
04.06 Natuurhonig 
Bed veren en dons, ruw 12 
15 
30 
0 
05.08 Ecenderen en hoornpïtten, ruw, ontvet of eenvoudig voor-
behandeld, doch niet in vorm gesneden, met zuur be­
handeld of ontdaan van gelatine; poeder en afval van 
deze stoffen 0 
06.03 Afgesneden bloemen, bloesems en bloemknoppen, voor 
bloemstukken of voor versiering, vers 
— van 1-6 tot/met 31-10 24 
— van 1-11 tot/met 31-5 20 
07.01 Groenten en moeskruiden, vers of gekoeld 
— uien, sjalotten, knoflook 12 
— nieuwe aardappelen (primeurs) 
van 1-1 tot/met 15-5 15 
van 16-5 tot/met 30-6 21 
— andere (') 
(1) In beginsel -wordt het invoerrecht vastgesteld op hel peil van het rekenkundig gemiddelde. Een eventuel« 
aanpn<Mng zal lot atanri kunnen worden gebracht door vaststelling van de »eiioenrccbten in het kader van de 
landbouwpolitiek vati de Gemeenschap. 
— 194 — 
— ι — 
Nummers vun 
de Naamlijst 
van Brussel Omschrijving der goederen — 3 — 
Gemeenschappelijk 
douanetarief 
(invoerrecht naar 
de waarde in %) 
Groenten en mocskruiden, gedroogd, gedehydreerd of 
geëvaporeerd, ook indien in stukken of in schijven ge­
sneden, dan wel fijngemaakt ofin poedervorm, dorh niet 
op andere wijze bereid: 
— uien 
— andere 20 
16 
ex 07.05 
08.01 
08.02 Gedroogde zaden van peulgroenten, ook indien gepeld of 
gebroken 
— erwten en bonen 
Bananen, vers 
Citrusvruchten, vers of gedroogd: 
— sinaasappelen 
— van 15­3 tot/met 30­9 
— buiten dit tijdperk 
— mandarijnen en clémentines 
— citroenen 
— pompelmoezen 
— andere 10 
20 
15 
20 
20 
8 
12 
16 
08.04 Dn 
van 1­11 tot/met 14­7 
van 15­7 tot/met 31­10 18 
22 
08.06 
08.07 
ex 08.12 
ex 09.01 Appelen, peren en 1 
Steenfruit, vers: 
— abrikozen 
— andere (') 
Pruimen, gedroogd 
Koffie, ongebrand 25 
18 
16 
(') In beginsel wordt het invoerrecht vastgesteld op het peil von het rekenkundig gemiddelde. Een eventuele 
aanpassing zal tot stand kunnen worden gebracht door vaststelling van de teizoenrrchten in bet kader van de 
landbouwpolitiek van de Gemeenschap. 
— 195 — 
Nummen van 
de Naamlijst 
van Brussel Omschrijving der goederen Gemeenschappelijk 
douanetarief 
(invoerrecht naar 
de waarde ia %) 
10.01 
tot/met 
10.07 Granen (') 
ex 11.01 Tarwemeel (') 
12.01 Oliehoudende zaden en vruchten, ook indien gebroken 
ex 12.03 Zaaizaden (andere dan bietezaad) 
12.06 Hop (hopbellen en lupuline) 
15.15 Bijenwas en was van andere insekten, ook indien gekleurd 
— ruw 
— andere 
15.16 Plantaardige was, ook indien gekleurd 
— ruw 
— andere 
ex 16.04 Bereidingen en conserven, van vis: 
— zalmvtssen 
ex 16.05 Bereidingen en conserven, van schaaldieren 
17.01 Beetwortelsuiker en rietsuiker, in vaste vorm 
18.01 Cacaobonen, ook indien gebroken, al dan niet gebrand 
18.02 Cacaodoppen, cacaoschillen, cacaovliezen en andere af­
vallen van cacao 0 
10 
12 
0 
10 
20 
20 
80 
9 
(1) α) De invoerrechten van het gemeenschappelijk douanetarief op granen en tarwemeel komen tot stand op 
het peil van het rekenkundig gemiddelde van de ingeschreven rechten. 
o) Tot het tijdstip waarop bet toe te pussen stelsel zal zijn uitgewerkt in het kader van de maatregelen bedoeld Ín 
artikel 40, lid 2, zullen de Lid­Staten. in afwijking van de bepalingen van artikel 23, de heffing van de rechten 
op deze produkten kunnen schorsen. 
e) Wanneer een Lid>Staat met betrekking tol de produktie of de verwerking van granen en tarwemeel ernstig 
wordt bedreigd of brnadeeld door de schorsing van rechten in een andere Lid­Staat, treden de betrokken 
Lid­Staten met elkander in onderhandeling. Ingeval deze onderhandelingen niet tot enig resultaat leiden, kande 
Commisric de benadeelde Staat machtigen passende maatregelen te treffen, waarvan zij de wijze van toepassing 
vaststelt, voor zover bet verschil in kostprijs niet wordt ¡»ecompenseerd door het bestaan van een interne 
organisatie van de graanmarkt in de Lid­Staat die de schorsing toepast. 
196 
— 1 — 
Nommer· van 
de Naamlijst 
van Brussel Omschrijving der goederen — 3 — 
Gemeenschappelijk 
douanetarief 
(invoerrecht naar 
de waarde in %) 
19.02 
ex 20.02 
21.07 
22.04 
23.01 
24.01 
ex 25.07 
ex 25.15 
ex 25.16 
25.19 
ex 
ex 
ex 25.27 
27.07 
27.09 
27.14 
28.03 Meel-, zetmeel- en moutextractpreparaten voor kinder­
voeding, voor dieetvoeding of voor keukengebruik, 
zonder cacao en met minder dan 50 gewichtspercenten 
cacao 25 
Zuurkool 20 
Produkten voor menselijke consumptie, niet elders ge­
noemd noch elders onder begrepen 25 
Gedeeltelijk gegiste druivenmost, ook indien de gisting op 
andere wijze dan door toevoegen van alcohol is gestuit 40 
Meel en poeder ongeschikt voor menselijke consumptie: 
— van vlees en van afvallen van vlees; kanen 4 
— van vis, van schaal-, schelp- of weekdieren 5 
Ruwe en niet tot verbruik bereide tabak; afvallen van 
tabak 30 
Kaoline, sillirnaniet 0 
Marmer, onbewerkt of enkel kantrecht behouwen of ge­
zaagd op een dikte van meer dan 25 cm 0 
Graniet, porfier, basalt, zandsteen en andere natuursteen 
voor de steenhouwerij uf het bouwbedrijf, onbewerkt 
of enkel kantrecht behouwen of gezaagd op een dikte 
van meer dan 25 cm 0 
IS'atuurlijk magnesiumcarbonaat (mapnesict), ook indien 
gebrand of gesinterd, met uitzondering van magncsium-
oxyde 0 
Talk Ín verpakking met een nettogewicht van 1 kg of 
minder 8 
Fenolen, kre>olen en xylenolcn, ruw 3 
Ruwe aardolie en ruive leisteenolie 0 
•Petroleumcokes 0 
Koolstof (zwartsel uit aardgas of «-arbonblack, acetylecn-
zwart, antraccenzwart, ander zwartsel, enz.) 5 
197 
— 1 — 
Nommera van 
de Naamlijst 
van Brussel Omschrijving der goederen — 3 — 
Gemeenschappelijk 
douanetarief 
(invoerrecht naar 
de waarde in %) 
ex 28.04 Fosfor 
Selenium 
28.23 IJzeroxyden en ijzerhvdroxyden (natuurlijke ijzerhou-
dende verfaarden, welke in totaal 70 gewichtspercenten 
of meer ijzerverbindingen, berekend als Fe2Oj, bevatten, 
daaronder begrepen) 
28.25 
ex 28.32 
ex 29.01 
ex 29.04 
ex 32.07 
ex 33.01 Titaanoxyden 
N a tri um chlor aat en kali umchloraat 
Aromatische koolwaterstoffen: 
— Naftaleen 
Tertiaire butylalcohol 
Titaan wit 
Etherische oliën van citrusvruchtei 
de terpenen zijn afgesplitst), vloeibaar of vast 
34.04 Kunstwas, ook indien oplosbaar in water; bereide was, 
niet geëmulgeerd en zonder oplosmiddelen 
ex 40.07 Draad en koord van gevulcanieeerde rubber, ook indien 
omwoeld of ontvlochten met textiel 
41.01 Huiden en vellen, ongelooid (vers, gezouten, gedroogd, 
gekalkt of gepekeld), ongelooide schapevachten daar­
onder begrepen 
ex 41.03 Schapeieder, enkel gelooid: 
— van Indische bastaarde 
— andere 
ex 41.04 Gciteleder, enkel gelooid: 
— van Indische geiten 
— andere 
4L.08 Lakleder en gemetalliseerd leder 
44.14 Fineer, verkregen door zagen, snijden of schillen, met een 
dikte van niet meer dan 5 mm, ook indien aan éc*n zijde 
versterkt met papier of met weefsel 15 
0 
10 
15 
10 
15 
15 
0 
6 
0 
7 
12 
10 
- 198 -
— i — 
Nummen van 
de Naamlijst 
van Brussel Omschrijving der gnrdercu Gemeenschappelijk 
douaneturief 
(invoerrecht naar 
de waarde in %) 
44.15 Duplex-, triplex- en multiplexhout en met fineer bekleed 
hout, uok indien samengesteld met andere stotfen; 
inlegwerk van hout 15 
53.04 Rafelwol en rafeüngen van fijn of van grof haar 0 
54.01 Vlas, ruw, geroot, gezwingeld, gehekeld of anders bewerkt, 
doch niet gesponnen; werk en afval (rafclingen daar­
onder begrepen) 0 
54.02 Ramee, ruw, afgeschraapt, ontgomd, gekamd of anders 
bewerkt, doch níet gesponnen ; werk en afval (rafelingen 
daaronder begrepen) 0 
55.01 Katoen, niet gekaard en niet gekamd 0 
ex 55.02 Lin ters van katoen, ruw 0 
55.03 Afval van katoen (rafclingen daaronder begrepen), niet 
gekaard en niet gekamd 0 
57.01 Hennep (cannabis sativa), ruw, geroot, gezwingeld, ge­
hekeld of anders bewerkt, doch niet gesponnen; werk en 
afval (rafelingen daaronder begrepen) 0 
57.02 Manillahennep (abaca of musa textitis), ruw, gehekeld of 
anders bewerkt, doch niet gesponnen; werk en afval 
(rafelingen daaronder begrepen) 0 
57.03 Jute, ruw, ontdaan van het hout of anders bewerkt, doch 
niet gesponnen; werk en afval (rafclingen daaronder 
begrepen) 0 
74.01 Kopersteen of ruwsteen; ruw of gezuiverd koper; reaten 
en afvallen van koper 0 
74.02 Cuprolegeringen 0 
75.01 Nikkeimatte, nikkelspïjs en andere tussenprodukten van 
de nikkelmetallurgie; ruw nikkel (met uitzondering van 
de anoden bedoeld bij post 75.05); resten en afvallen 
van nikkel 0 
80.01 Ruwe tin; resten en afvallen van tin 0 
ex 85.08 Ontstekingsbougies 18 
199 
LIJST G 
Lijst van de tariefposten waarover de Lid-Staten met elkaar moeten onderhandelen inzake 
de rechten van het gemeenschappelijk douanetarief 
_ } __ — 2 -
Nummers van 
de Ni.iiinliir-t Omschrijving der goederen 
van Brussel 
ex 03.01 Zcevis, vers (levend of dood), gekoeld of bevroren 
03.02 Vis, enkel gezouten, gepekeld, gedroogd of gerookt 
04.04 Kau.- en wrongel 
11.02 Grutten, gries, gricsmeel, gort en parelgort en andere gepelde, geparelde, 
gebroken of geplette granen (vlokken daaronder begrepen), met uit­
zondering van gepelde, gepolijste, geglansde of bij het pellen gebroken 
rijst; grauukiemen, ook indien gemalen 
11.07 Mout. ook indien gebrand 
ex 15.01 Reuzel en ander geperst of gesmolten varkensvet 
15.02 Ruw of gesmolten rundvct, schapevet en gcitevet, premier jus (oleostock) 
daaronder begrepen 
15.03 Varkcnsstcarine; oleostearinc; spekolie en oleomargarine, niet geëmulgeerd, 
niet vermengd en niet anderszins bereid 
ex 15.04 Walvístraan, ook indien geraffineerd 
15.07 Plantaardige vette oliën, vloeibaar of vast, ruw, gezuiverd of geraffineerd 
15.12 Cehydrogeneerde dierlijke of plantaardige vetten en oliën, ook indien ge­
zuiverd doch niet verder bereid 
18.03 Cacaomassa (cacaopasta), ook indien ontvet 
18.04 Cacaoboter, cacaovet en cacao-olie daaronder begrepen 
18.05 Cacaopoeder, zonder toegevoegde suiker 
200 
-Nummers van 
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
18.06 Chocolade en andere voedingsmiddelen, welke cacao bevatten 
19.07 Brood, scheepsbeschuit en andere gewone bakkerswaren, waaraan geen 
suiker, honig, eieren, vetstoffen, kaas of vruchten zijn toegevoegd 
19.08 Banketbakkerswerk, gebak en biscuit, ook indien d«*ze produkten (onge­
acht in welke verhouding) cacao bevatten 
21.02 Extracten en essences van koffie, van thee of van mate; preparaten van 
deze extracten of essences 
22.05 Wijn van \erse druiven; druivemost waarvan de gisting door toevoegen 
vau alcohol is gestuit (misteliä daaronder begrepen) 
22.08 Ethvlalcohol, niet gedenatureerd, met een sterkte van 80 graden of meer; 
gedenatureerde ethylalcohol, ongeacht de sterkte 
22.09 Ethylalcohol, niet gedenatureerd, met een sterkte van minder dan 80 
graden; gedistilleerde dranken, likeuren en andere alcoholhoudende 
dranken, samengestelde alcoholische preparaten („geconcentreerde 
extracten") voor de vervaardiging van dranken 
25.01 Zout (steen-, klip- en mijnzout, zeezout, geraffineerd zout, met inhegrip van 
bereid industrie-, keuken- en tafelzout); zuiver natriumchloride; zout in 
oplossing, zoals pekel, moederloog, zeewater 
25.03 Zwavel van alle soorten (met uitzondering van gesublimeerde, van gepreci-
piteerde en van colloïdale zwavel) 
25.30 Natuurlijke ruwe boraten en concentraten daarvan, ook indien gebrand, doch 
met uitzondering van boraten verkregen uit natuurlijke pekel (brijn) ; 
natuurlijk ruw boorzuur met een gehalte aan Ή, Bo,, berekend op het 
droge gewicht, van niet meer dan 85 percent 
ex 26.01 Looderts en zinkerts 
ex 26.03 Aseen en residuen, welke zink bevatten 
27.10 Aardolie" en leisteenoliën, andere dan ruwe; preparaten, welke 70 of meer 
gewichtspercenten aardoliën of leisteenoliën b^ivatteu en waarvan deze 
oben het hoofdbestanddeel zijn, niet elders genoemd noch elders 
onder begrepen 
— 201 
_ I _ — 2 — 
Nommera van 
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
27.11 Aardgas en andere gasvormige koolwaterstoffen 
27.12 Vaseline 
ex 27.13 Paraffine, was uit aardoliën of uit leisteenoliën, paraffincachtige residuen 
(slack wax), ook indien gekleurd 
ex 28.01 Jodium, ruw, en broom 
28.02 Gesublimeerde of geprccipiteerde zwavel; colloidale xwavel 
ex 28.11 Arseenpentoxyde 
28.12 Boorzuur en boorzuuranhydride 
28.33 Bromiden en oxybromiden; bromaten en perbromaten; hyp obro mieten 
ex 28.34 Jodiden en jodaten 
28.46 Boraten en perboraten 
ex 29.04 Butylalcoholen en isobutylalcohol (andere dan tertiaire butylalcohol) 
ex 29.06 Fenol, kresolen en xylenolen 
ex 32.01 Extracten van quebracho en extracten van mimosahast 
40.02 Synthetische rubber, al dan niet gestabiliseerde synthetische latex daar­
onder begrepen; uit oliën vervaardigde factis 
44.03 Hout, onbewerkt, ook indien ontschorst of ruw bebakt of ontdaan van het 
spint 
44.04 Hout, enkel vierkant bebakt of vierkant bezaagd 
44.05 Hout, enkel overlangs gezaagd of enkel gesneden of geschild, met een dikte 
van meer dan 5 mm 
45.01 Ruwe natuurkurk en kurkafval ; gebroken of gemalen kurk 
45.02 Blokken, platen, bladen, vellen en strippen, van natuurkurk, blokjes voor 
het vervaardigen van kurken (stoppen) daaronder begrepen 
— 202 
— I — — 2 — 
Nummen van 
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
47.01 Papieretof 
50.02 Ruwe zijde (haspelzijde of grège), niet gemoulineerd 
50.03 Afval van rijde (cocons van zijderupsen, ongeschikt om te worden afge-
haspeld, alsmede rafelingen daaronder begrepen); vlokzijde, bourette en 
kammekrig 
50.04 Garens van zijde, niet gereed voor de verkoop ín het klein 
50.05 garens van vlokzijde, niet gereed voor de verkoop in het klein 
ex 62.03 Zakken voor verpakkingsdoeleinden van jutcweefsM. gebruikte 
ex 70.19 Glazen kralen en onechte parels; onechte edelstenen zijnde imitaties van 
natuurlijke edelstenen of van synthetische edelstenen en dergelijk klein 
glaswerk 
ex 73.02 Ferrolegeringen (andere dan ferromungaan, bevattende meer dan twee 
gewichtspercenten koolstof) 
76.01 Ruw aluminium; resten of afval van aluminium (') 
77.01 Ruw magnesium; resten en afvallen van magnesium (niet gekalibreerd 
draaisel daaronder begrepen) (') 
78.01 Ruw lood (ook indien zilverhoudend); resten en afvallen van lood (') 
79.01 Ruw zink; resten en afvallen van zink, (l) 
ex 81.01 Ruw wolfram, in poedervorm f1) 
ex 81.02 Ruw molybdeen (>) 
ex 81.03 Ruw tantalium (') 
ex 81.04 Andere ruwe metalen (>) 
(!) De op halffabrikaten toe te passen rechten zullen moeten worden herzien met inachtneming van het rechi 
bepaald voor het ruwe metaal overeenkomstig de procedure genoemd ia artikel 21, lid 2. van het Verdrng. 
203 — 
_ i _ 
Nummers van 
de Naamlijst 
van Brussel Omschrijving der goed e ι 
ex 84.06 Motoren voor automobielen, voor vliegtuigen en voor schepen, alsmede 
delen en onderdelen daarvan 
ex 84.08 'Straalmotoren, alsmede onderdelen en toebehoren daarvan 
84.45 Gereedschapswerktuigen voor het bewerken van metalen en van metaal-
carbiden, met uitzondering van die bedoeld bij de posten 84.49 en 84.50 
84.48 Delen, onderdelen en toebehoren, waarvan kan worden onderkend dat zij 
uitsluitend of hoofdzakelijk bestemd zijn voor de gereedschapswerktuigen 
bedoeld bij de posten 84.45 tot en met 84.47, alsmede werkstukhouders 
en gereed se haps h oudere, zelfopenende draadsnijkoppen, verdeelkoppen 
en andere speciale toestellen, bestemd om op gereedschapswerktuigen te 
worden gemonteerd ; gereedschapshouders voor handgereedschnp be· 
docld bij de posten 82.04, 84.49 en 85.05 
ex 84.63 Overbrengingsorganen voor automobielmotoren 
87.06 Delen, onderdelen en toebehoren, voor motorvoertuigen bedoeld bij de 
poelen 87.01 tot en met 87.03 
88.02 Vliegtoestellen, zwaarder dan de lucht (vliegtuigen, watervliegtuigen, 
kabelvkegers, zweefvliegtuigen, autogiro's, hefschroefvUegtuigen, enz.); 
rotochutee 
ex 88.03 Delen en onderdelen van vliegtoestellen 
— 204 — 
BIJLAGE II 
LIJST 
genoemd in artikel 38 van het Verdrag 
_ 1 — — 2 -
Nummers van 
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
HOOFDSTUK 1 Levende dieren 
HOOFDSTUK 2 Vlees en ertbare slachtafvallen 
HOOFDSTUK 3 Vis, schaal-, schelp- en weekdieren 
HOOFDSTUK 4 Melken zuivelprodukten; vogeleieren ; natuurhonig 
HOOFDSTUK 5 
05.04 Darmen, blazen en magen van dieren, andere dan die van vissen, in hun 
geheel nf in stukken 
05.15 Produkten van dierlijke oorsprong, niet elders genoemd noch elders onder 
begrepen; dode dieren van de soorten bedoeld bij de hoofdstukken 1 en 3, 
niet geschikt voor menselijke consumptie 
HOOFDSTUK 6 Levende planten en produkten van de bloementeelt 
HOOFDSTUK 7 Groenten, planten, wortels en knollen, voor voedingsdoele.inden 
HOOFDSTUK 8 Eetbaar fruit; schillen van citrusvruchten en van meloenen 
HOOFDSTUK 9 Koffie, thee en specerijen, met uitzondering van maté (nr 09.03) 
HOOFDSTUK 10 Granen 
HOOFDSTUK 11 Produkten van de meeKndustrie; mout; zetmeel; gluten; inuline 
— 205 — 
- ; — — 2 — 
Nummers van 
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
HOOFDSTUK 12 Oliehoudende zaden en vruchten; allerlei zaden, zaadgoed en vruchten; planten 
voor industrieel en geneeskundig gebruik; stro en voeder 
HOOFDSTUK 13 
ex 13.03 Pectine 
HOOFDSTUK 15 
15.01 Reuzel en ander geperst of gesmolten varkensvet; geperst of gesmolten 
vet van pluimvee 
15.02 Ruw of gesmolten rundvet, schapevet en geitevet, premier jus daaronder 
begrepen 
15.03 Varkensstearine; oleostearinc; spekolie en oleomargarine, niet geëmulgeerd, 
niet vermengd en niet anderszins bereid 
15.04 Vetten en oliën van vie of van zeezoogdieren, ook indien geraffineerd 
15.07 Plantaardige vette olien, vloeibaar of vast, ruw, gezuiverd of geraffineerd 
15.12 Gchydrogcncerde dierlijke of plantaardige vetten en oliën, ook indien ge­
zuiverd doch niet verder bereid 
15.13 Margarine, kunstrcuzcl en andere bereide spijsvetten 
15.17 Afvallen, afkomstig van de bewerking van vetstoffen of van dierlijke of 
plantaardige was 
HOOFDSTUK 16 Bereidingen van vlees, van vis, van schaal-, schelp' en weekdieren 
HOOFDSTUK 17 
17.01 Beetwortelsuikcr en rietsuiker, in vaste vorm 
17.02 Andere suiker; suikerstroop; kunsthonig, ook indien met natuurbonig ver­
mengt!; karamel 
17.03 Melasse, ook indien untkleurd 
206 — 
— I - - 2 -
Nummer· van 
de Naamlijst Omschrijving der goederen 
van Brussel 
HOOFDSTUK 18 
18.01 Cacaobonen, ook indien gebroken, al dan niet gebrand 
18.02 Cacaodoppen, cacaoschillen, cacaovliczen en andere afvallen van cacao 
HOOFDSTUK 20 Bereidingen van groenten, van moeskruiden, van vruchten en van planten of 
plantedelen 
HOOFDSTUK 22 
22.04 Gedeeltelijk gegist druivemost, ook indien de gisting op andere wijze dan 
door toevoegen van alcohol is gestuit 
22.05 Wijn van verse druiven; druivemost waarvan de gisting door toevoegen 
van alcohol is gestuit (misteliä daaronder begrepen) 
22.07 Appeldrank, percdrank, honigdrank en andere gegiste dranken 
HOOFDSTUK 23 Resten en afval van de voedselindustrie; bereid voedsel voor dieren 
HOOFDSTUK 24 
24.01 Ruwe en niet tot verbruik bereide tabak; afvallen van tabak 
HOOFDSTUK 45 
45.01 Ruwe natuurkurk en kurkafval; gebroken of gemalen kurk 
HOOFDSTUK 54 
54.01 Vlas, ruw, geroot, gezwingeld, gehekeld of anders bewerkt, doch niet ge­
sponnen; werk en afval (rafeUngen daaronder begrepen) 
HOOFDSTUK 57 
57.01 Hennep (Cannabis sativa), ruw, geroot, gezwingeld, gehekeld of anders be­
werkt, doch niet gesponnen; werk en afval (rafeUngen daaronder be­
grepen) 
207 — 

BIJLAGE III 
LUST VAN DE ONZICHTBARE TRANSACTIES 
genoemd in artikel 106 van het Verdrag 
Zeevrachten, met inbegrip van charterpart ij en, havenrechten, uitgaven voor 
vissersvaartuigen, enz. 
B inne n va art vrachten, met inbegrip der charterpartijen. 
Wegvervoer: reizigers, vrachten en bevrachtingen. 
Luchtvervoer: reizigers, vrachten en bevrachtingen. 
Betaling door de reizigers van internationale vliegbiljetten, van meer-
vracht voor reisgoed; betaling van de internationale luchtvracht en ge­
charterde vluchten. 
Ontvangsten uit de verkoop van internationale vliegbilj etten, uit meer­
vracht voor reisgoed, uit internationale luchtvracht en gecharterde 
vluchten. 
Voor alle zeeschepen : aanlegkosten (bunkeren, benzine, proviand, onderhouds­
kosten, reparaties, uitruetingskosten, enz.). 
Voor alle binnenschepen : aanlegkosten (bunkeren, benzine, proviand, onder­
houdskosten, kleine kosten van onderhoud en reparatie der schepen, uit-
rustingskosten, enz.). 
Voor alle commerciële voertuigen: vloeibare brandstoffen, olie, kleine her­
stelwerkzaamheden, garage, onkosten der chauffeurs en ander mede-
rijdend personeel, enz. 
Voor alle luchtvaartuigen: exploitatie· en handelekosten, daarbij inbegrepen 
herstelwerkzaamheden aan vliegtuigen en navigatiematerieel. 
209 — 
Entrepotkostcn en -rechten, pakhuiskosten, inklaring. 
Douanerechten en heffingen. 
Kosten ten gevolge van doorvoer. 
Kosten van herstel en montage. 
Kosten van ombouw, afwerking, loonveredeling en andere dergelijke 
diensten. 
Reparatie van schepen. 
Reparatie vai, vervoermiddelen uitgezonderd schepen en luchtvaartuigen. 
Technische hulp (hulp met het oog op de produktie en de distributie van goe­
deren en van diensten in alle stadia, verleend gedurende een bepaalde tijd, 
afhankelijk van het bijzondere object waarvoor deze hulp wordt verleend 
en bijvoorbeeld omvattende raadplegingen en reizen van deskundigen, het 
vervaardigen van technische plannen en tekeningen, fabriekscontrole, 
marktstudiën alsmede opleiding van personeel). 
Commissie en makelaarsloon. 
Winsten uit doorvoerhandel. 
Bankprovisie en -kosten. 
Representatiekosten. 
Publiciteit in alle vormen. 
Zakenreizen. 
Deelneming door filialen, bijkantoren, enz. in de algemene kosten van hun 
hoofdkantoor Ín het buitenland en omgekeerd. 
Kosten van aanncmingswerk (bouw en onderhoud van gebouwen, wegen, 
bruggen, havens, enz. door gespecialiseerde aannemers, gewoonlijk tegen 
vaste prijzen na openbare aanbesteding). 
Bijstortingen, borgtochten en deposito's met betrekking tot de termijnhandel 
in goederen, verricht volgens de beslaande handelsgebruiken. 
Toerisme. 
Persoonlijke reizen rn verblijf uit hoofde van studie. 
Persoonlijke reizen en verblijf om gezondheidsredenen. 
Persoonlijke reizen en verblijf wegens familieomstandigheden. 
— 210 — 
Abonnementen op couranten, tijdschriften, boeken, muziekwerken. 
Couranten, tijdschriften, boeken, muziekwerken en grammofoonplaten. 
Belichte films, commerciële films, voorlichtingsfilms, opvoedkundige filme, 
enz. (huur, rechten, subscripties, kopie­ en synchronisatïekosten, enz.) 
Bijdragen voor verenigingen (contributie). 
Onderhoud van en lopende herstelwerkzaamheden aan particulier bezit, in 
het buitenland. 
Regeringsuitgaven (officiële vertegenwoordigingen in het buitenland, bij­
dragen aan internationale lichamen). 
Belastingen en heffingen, gerechtskosten, registratiekosten voor octrooien 
en fabrieksmerken. 
Schadeloosstellingen. 
Terugbetalingen wegene annulering van contracten en van onverschuldigde 
bedragen. 
Geldboeten. 
Periodieke betalingen door de Post, Telegraaf en Telefoondiensten, alsmede 
door openbare vervoerondernemingen. 
Deviezenvergunningcn verleend aan onderdanen of ingezetenen van vreemde 
nationaliteit die emigreren. 
Deviezenvergunningen verleend aan onderdanen of ingezetenen van vreemde 
nationaliteit die naar hun vaderland terugkeren. 
Lonen en salarissen van grensarbeiders en seizoenarbeiders en van andere 
niet \ erblijf houdenden, (onverminderd het recht van de landen het gebruik 
van vreemde werkkrachten te regelen). 
Overmakingen door emigranten (onverminderd het recht der landen om de 
immigratie te regelen). 
­ Honoraria en vergoedingen. 
• Dividenden en inkomsten uit winstaandelen. 
■ Rente (effecten, hypotheekbrieven, enz.) 
■ Huur en pacht, enz. 
Contractuele aflossingen van leningen (met uitzondering van overschrijvingen 
van vervroegde aflossingen of van opgelopen achterstallige betalingen). 
— 211 — 
Winst voortvloeiende uit de exploitatie van bedrijven. 
Auteursrechten. 
Octrooien, tekeningen, fabrieks- of uitvindersmerken (octrooiverleningen en 
licenties, tekeningen, fabrieks- of uitvindersmerken al of niet besebermd, en 
overschrijvingen voortvloeiende uit octrooivcrleningen en licenties). 
Consulaire ontvangsten. 
Pensioenen en dergelijke inkomsten. 
Wettelijke alimentaties en financiële steun in bijzonder benarde gevallen. 
Termijnafbetalingen van tegoeden, welke zich in een Lid-Staat bevinden en 
het eigendom van personen zijn die in een andere Lid-Staat woonachtig zijn 
en over onvoldoende middelen beschikken om in laatstgenoemd land in hun 
eigen onderhoud te voorzien. 
Transacties en overmakingen verband houdende met rechtstreekse verzekering. 
Transacties en overmakingen in verband met herverzekering en retroceseie. 
Opening en terugbetaling van kredieten van commerciële of industriële aard. 
Overmakingen naar het buitenland van onbelangrijke bedragen. 
Documentatiekosten van elke aard, gemaakt voor eigen rekening van erkende 
deviezenbanken en wisselkantoren. 
Premies van sportbeoefenaars en bij wedstrijden behaalde winsten. 
Erfenissen. 
- Huwelijksgiften. 
— 212 — 
BIJLAGE IV 
LANDEN EN GEBIEDEN OVERZEE 
waarop toepasselijk zijn de bepalingen van het vierde deel van het Verdrag 
Frans West-Afrika omvattende: Senegal, Soedan, Guinea, de Ivoorkust, 
Dahomey, Mauretanië, Niger en Opper-Volta, 
Frans Equatoriaal Afrika omvattende: Midden-Kongo, Oebangi-Tsjari, 
Tsaadgebied en Gaboen, 
Saint-Pierre en Miquelon, de Komoren-archipel, Madagaskar en onder-
horigheden, Frans Somaliland, Nieuw-Kaledonië en onderhorigheden, de Franse 
Nederzettingen in Oceanie, de Zuidelijke en zuidpool-gebieden, 
de autonome Republiek Togo, 
het door Frankrijk bestuurde trustgebied van Kameroen, 
Belgisch-Kongo en Ruanda-Urundi, 
het onder Italiaans bestuur staand trustgebied van Somaliland, 
Nederlands Nieuw-Guinea. 
213 

Protocollen 

PROTOCOL 
BETREFFENDE 
DE STATUTEN VAN DE 
EUROPESE INVESTERINGSBANK 

DE HOCE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN, 
WENSENDE, de in artikel 129 van het Verdrag bedoelde Statuten van de 
Europeee Investeringsbank vast te stellen. 
HEBHEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, 
welke aan dal Verdrag zijn gehecht: 
ARTIKEL l 
De Europese Investeringsbank welke bij artikel 129 van het Verdrag ie 
ingesteld, hierna te noemen "de Bank", wordt opgericht, oefent haar functies uit 
en verricht haar werkzaamheden overeenkomstig de bepalingen van dat Verdrag 
en van deze Statuten. 
De zetel van de Bank wordt in onderlinge overeenstemming tusse n de 
regeringen van de Lid-Staten vastgesteld. 
ARTIKEL 2 
De taak van de Bank is in artikel 130 van het Verdrag omschreven. 
ARTIKEL 3 
Overeenkomstig artikel 129 van het Verdrag zijn leden van de Bank 
— het Koninkrijk België, 
— de Bondsrepubliek Duitsland, 
— de Franse Republiek, 
— de Italiaanse Republiek, 
— het Groothertogdom Luxemburg, 
— het Koninkrijk der Nederlanden. 
— 219 — 
ARTIKEL 4 
1. Het kapitaal van de Bank bedraagt één miljard rekeneenheden, waarin 
door de Lid-Staten voor de volgende bedragen wordt deelgenomen: 
Duiteland.... 300 miljoen 
Frankrijk.... 300 miljoen 
Italië 240 miljoen 
België 86,5 miljoen 
Nederland . .. 71,5 miljoen 
Luxemburg .. 2 miljoen 
De waarde van de rekeneenheid is 0,88867088 gram fijn goud. 
De Lid-Staten zijn ten hoogste aansprakelijk tot het nog niet gestorte be­
drag van hun aandeel in het geplaatste kapitaal. 
2. De toelating van een nieuw lid brengt verhoging van het geplaatste kapi­
taal mede, overeenkomende met de inbreng van het nieuwe bid. 
3. De Raad van Gouverneurs kan met eenparigheid van stemmen tot een 
verhoging van het geplaatste kapitaal besluiten. 
4. Het aandeel der leden in het geplaatste kapitaal kan gecodeerd noch 
verpand worden en is niet vatbaar voor beslag. 
ARTIKEL 5 
1. De Lid-Staten storten 25% van het geplaatste kapitaal in vijf gelijke 
delen en wel uiterlijk onderscheidenlijk twee, negen, zestien, drieentwintig en 
dertig maanden na de inwerkingtreding van het Verdrag. 
Iedere storting geschiedt voor een vierde in goud of vrij-converteerbare 
deviezen en voor drie vierden in nationale valuta. 
2. De Raad van Bewind kan de storting van de resterende 75% van het 
geplaatste kapitaal verlangen, voor zover dit noodzakelijk is om aan de verplich­
tingen van de Bank ten opzichte van haar geldschieters te voldoen. 
Storting geschiedt door elke Lid-Staat in verhouding tot zijn aandeel in 
het geplaatste kapitaal in de valuta welke de Bank nodig heeft ten einde aan haar 
verplichtingen te voldoen. 
220 — 
ARTIKEL 6 
1. Op voorstel van de Raad van Bewind kan de H;'ad van Gouverneurs met 
gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluiten dat de Lid-Staten aan de 
Bank bijzondere, rentedragende leningen verstrekken, in het geval en in de mate 
waarin de Bank een dergelijke lening nodig heeft voor de financiering van be­
paalde projecten, en wanneer de Raad van Bewind aantoont dat zij niet in staat is 
zich de nodige gelden op de kapitaalmarkten te verschaffen tegen passende 
voorwaarden, gelet op de aard en het doel van de te financieren projecten. 
2. De bijzondere leningen kunnen eerst worden opgeëist vanaf het begin 
van het vierde jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag. Zij mogen noch in 
totaal een bedrag van 400 miljoen rekeneenheden noch per jaar een bedrag van 
100 miljoen rekeneenheden overschrijden. 
3. De looptijd van de bijzondere leningen zal worden vastgesteld in overeen­
stemming met die van de kredieten of garanties welke de Bank zich voorstelt 
door middel van deze leningen te verstrekken ; deze looptijd mag twintig jaar niet 
te boven gaan. De Raad van Gouverneurs kan met gekwalificeerde meerderheid 
van stemmen op voorstel van de Raad van Bewind besluiten tot vervroegde 
terugbetaling van de bijzondere leningen. 
4. De bijzondere leningen zullen een rente dragen van 4% 's jaars, tenzij de 
Raad van Gouverneurs, rekening houdende met de ontwikkeling en het peil van 
de rentevoet op de kapitaalmarkten, besluit een andere rentevoet vast te stellen. 
5. De bijzondere leningen moeten door de Lid-Staten worden verstrekt in 
verhouding tot het aandeel dezer Staten in het geplaatste kapitaal; het bedrag 
daarvan dient binnen zes maanden na een daartoe etrekkende oproep in de 
nationale valuta te worden gestort. 
6. In geval van liquidatie van de Bank worden de bijzondere leningen, door 
de Lid-Staten verstrekt, eerst terugbetaald na aflossing van de andere schulden 
van de Bank. 
ARTIKEL 7 
1. Ingeval de pariteit van de valuta van een Lid-Staat in verhouding tot de 
in artikel 4 omschreven rekeneenheid zou worden verlaagd, wordt het bedrag 
van het door deze Staat in zijn nationale valuta gestorte aandeel Ín het geplaatste 
kapitaal aangepast in verhouding tot de wijziging in de pariteit door een door 
— 221 — 
dit land te verrichten aanvullende storting ten gunste van de Bank. Het bedrag 
waarop de aanpassing betrekking heeft mag echter het totaal der door de Bank 
in bedoelde valuta verstrekte leningen en het bezit van de Bank in deze valuta 
niet overschrijden. De storting dient binnen twee maanden te geschieden of, 
voor zover deze verband houdt met leningen, op de vervaldagen van die leningen. 
2. Ingeval de pariteit van de valuta van een Lid-Staat in verhouding tot de 
in artikel 4 omschreven rekeneenheid zou worden verhoogd, wordt het bedrag 
van het door deze Staat in zijn nationale valuta gestorte aandeel Ín het geplaatste 
kapitaal aangepast in verhouding tot de wijziging in de pariteit, door middel van 
een terugbetaling door de Bank aan deze Staat. Het bedrag waarop de aanpassing 
betrekking heeft mag echter het totaal der door de Bank in bedoelde valuta 
verstrekte leningen en het bezit van de Bank in deze valuta niet overschrijden. 
Deze storting dient binnen twee maanden te geschieden of, voor zover deze 
verband houdt met leningen, op de vervaldagen van die leningen. 
3. De pariteit van de valuta van een Lid-Staat in verhouding tot de in artikel 4 
omschreven rekeneenheid, is de verhouding tussen het gewicht aan fijn goud dat 
deze rekeneenheid vertegenwoordigt en het gewicht aan fijn goud overeenkomende 
met de pariteit van die valuta zoals deze is medegedeeld aan het Internationaal 
Monetair Fonds. Bij gebreke van dien wordt die pariteit berekend aan de hand 
van de wisselkoers welke ten aanzien van een in goud uitgedrukte of een in goud 
converteerbare valuta door de Lid-Staat voor zijn lopende betalingen wordt 
toegepast. 
4. De Raad van Gouverneurs kan besluiten dat de in de leden 1 en 2 vast­
gestelde regels niet zullen worden toegepast wanneer een gelijkelijk evenredige 
wijziging wordt gebracht in de pariteit van alle valuta's van de landen welke 
lid zijn van het Internationaal Monetair Fonds of van de Bank. 
ARTIKEL 8 
De Bank wordt bestuurd en beheerd door een Raad van Gouverneurs, 
een Raad van Bewind en een Directie. 
ARTIKEL 9 
I. De Raad van Gouverneurs bestaat uit de door de Lid-Staten aangewezen 
Ministers. 
222 — 
2. De Raad van Gouverneurs stelt de algemene richtlijnen vast met betrek­
king tot de kredietpohtiek van de Bank, met name wat betreft de doelstellingen 
welke, naarmate de verwezenlijking van de gemeenschappelijke markt voort­
schrijdt, als leidraad moeten dienen. 
Hij ziet erop toe dat deze richtlijnen worden opgevolgd. 
3. Bovendien geldt voor de Raad van Gouverneurs het volgende: 
a) hij besluit tot verhoging van het geplaatste kapitaal in overeenstem­
ming met artikel 4, lid 3; 
b) hij oefent de bevoegdheden uit welke in artikel 6 inzake de bijzondere 
leningen zijn genoemd; 
c) hij oefent de bevoegdheden uit welke in de artikelen 11 en 13 voor de 
benoeming en het ambtshalve ontslaan der leden van de Raad van Bewind en 
van de Directie zijn genoemd; 
d) hij staat de in artikel 18, lid 1, genoemde afwijking toe; 
e) hij keurt het door de Raad van Bewind opgestelde jaarverslag goed; 
ƒ) hij keurt de jaarbalans alsmede de winst- en verliesrekening goed; 
g) hij oefent de in de aitikelen 7, 14, 17, 26 en 27 genoemde bevoegdheden 
uit; 
h) hij keurt het reglement van orde van de Bank goed. 
4. De Raad van Gouverneurs is bevoegd om met eenparigheid van stemmen, 
Ín het kader van het Verdrag en van deze Statuten, alle besluiten te nemen met 
betrekking tot de schorsing van de werkzaamheden van de Bank en met betrek­
king tot haar eventuele liquidatie. 
ARTIKEL 10 
Voor zover in deze Statuten niet anders is bepaald, worden de besluiten 
van de Raad van Gouverneurs met meerderheid van de stemmen zijner leden 
genomen. Voor het stemmen in de Raad van Gouverneurs gelden de bepalingen 
van artikel 148 van het Verdrag. 
ARTIKEL 11 
1. Alleen de Raad van Bewind is bevoegd te besluiten tot het verlenen van 
kredieten en garanties en tot het aangaan van leningen; hij stelt de rentevoet 
223 — 
vast voor de door de Bank verstrekte leningen alsmede de provisie ter zake van 
verleende garanties; hij ziet toe op een goed bestuur van de Bank; hij zorgt 
ervoor dat het beheer van de Bank plaatsvindt in overeenstemming met de 
bepalingen van het Verdrag en van de Statuten en met de algemene richtlijnen 
welke door de Raad van Gouverneurs worden vastgesteld. 
Na het boekjaar brengt hij verslag uit aan de Raad van Gouverneurs en 
maakt dit verslag na goedkeuring bekend. 
2. De Raad van Bewind bestaat uit twaalf bewindvoerders en twaalf 
plaatsvervangers. 
De bewindvoerders worden voor de tijd van vijfjaar door de Raad van 
Gouverneurs benoemd na aanwijzing onderscbeidenlijk door de Lid-Staten en 
door de Commissie, en wel als volgt : 
3 bewindvoerders aangewezen door de Bondsrepubliek Duitsland, 
3 bewindvoerders aangewezen door de Franse Republiek, 
3 bewindvoerders aangewezen door de Italiaanse Republiek, 
2 bewindvoerders in onderlinge overeenstemming aangewezen door de 
Benelux-landen, 
1 bewindvoerder aangewezen door de Commissie. 
Zij zijn herbenoembaar. 
Elke bewindvoerder wordt bijgestaan door een plaatsvervanger, die 
onder dezelfde voorwaarden en volgens dezelfde procedure wordt benoemd als 
de bewindvoerders. 
De plaatsvervangers kunnen aan de vergaderingen van de Raad van 
Bewind deelnemen; zij hebben geen stemrecht, tenzij zij een bewindvoerder in 
geval van verhindering vervangen. 
De president of, bij ontstentenis, een van de vice-presidenten van de 
Directie oefent het voorzitterschap uit van de Raad van Bewind, zonder aan de 
stemming deel te nemen. 
Als leden van de Raad van Bewind worden gekozen personen die alle 
waarborgen bieden voor onafhankelijkheid en bekwaamheid. Zij zijn slechte aan 
de Bank verantwoording schuldig. 
3. Een bewindvoerder kan slechts dan door de Raad van Gouverneurs, 
welke ter zake met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluit, ambtshalve 
worden ontslagen, indien hij niet meer voldoet aan de voorwaarden welke voor 
de uitoefening van zijn functie zijn gesteld. 
224 
Ingeval het jaarverslag niet wordt goedgekeurd, treedt de Raad van 
Bewind af. 
4. Indien er ten gevolge van overlijden of van vrijwillig, ambtshalve of 
collectief ontslag een vacature ontstaat, wordt tot vervanging overgegaan over­
eenkomstig de in lid 2 vastgestelde voorschriften. Behalve bij algehele vernieu­
wing, worden de leden voor de verdere duur van hun mandaat vervangen. 
5. De Raad van Gouverneurs stelt de vergoeding vast voor de leden van de 
Raad van Bewind. Met eenparigheid van stemmen bepaalt hij welke functie 
eventueel onverenigbaar is met die van bewindvoerder en van plaatsvervanger. 
ARTIKEL 12 
1. Elke bewindvoerder beschikt in de Raad van Bewind over één stem. 
2. Voor zover in deze Statuten niet anders is bepaald, worden de besluiten 
van de Raad van Bewind met eenvoudige meerderheid van stemmen van zijn 
stemgerechtigde leden genomen. Voor de gekwalificeerde meerderheid zijn acht 
eensluidende stemmen vereist. Het reglement van orde van de Bank stelt het 
quorum vast dat voor het nemen van rechtsgeldige besluiten in de Raad van 
Bewind is vereist. 
ARTIKEL 13 
1. De Directie bestaat uit een president en twee vice-presidenten, die voor 
de tijd van zes jaar door de Raad van Gouverneurs op voorstel van de Raad van 
Bewind worden benoemd. Zij zijn herbenoembaar. 
2. Op voorstel van de Raad van Bewind, met gekwalificeerde meerderheid 
van stemmen tot stand gekomen, kan de Raad van Gouverneurs, eveneens met 
gekwalificeerde meerderheid van stemmen, besluiten, de leden van de Directie 
ambtshalve te ontslaan. 
3. De Directie behandelt de lopende zaken van de Bank, onder leiding van 
de president en onder toezicht van de Raad van Bewind. 
Zij bereidt de besluiten van de Raad van Bewind voor, met name wat 
betreft het aangaan van leningen en het verlenen van kredieten en garanties, 
en zorgt voor de uitvoering van die besluiten. 
225 
4. De adviezen inzake plannen voor het verstrekken van leningen tn voor 
bet verlenen van garanties en inzake plannen voor het aangaan van leningen 
worden door de Directie met meerderheid van stemmen vastgesteld. 
5. De Raad van C. uverneurs stelt de vergoeding vast voor de leden van de 
Directie en bepaalt welke werkzaamheden onverenigbaar zijn met hun ambt. 
6. De president of bij ontstentenis, een van de vice-presidenten vertegen­
woordigt de Bank in en buiten rechte. 
7. De ambtenaren en bedienden van de Bank staan onder het gezag van de 
president. Zij worden door hem benoemd en ontslagen. Bij de keuze van het 
personeel dient niet alleen rekening te worden gehouden met persoordijke 
geschiktheid en beroepsbekwaamheid, doch eveneens met een billijke verdeling 
naar nationaliteit over de Lid-Staten. 
fi. De Directie en bet personeel van de Bank zijn slechts aan de Bank ver­
antwoording schuldig eD oefenen hun functies in volledige onafhankelijkheid uit. 
ARTIKEL 14 
1. Een comité van drie leden, door de Raad van Gouverneurs op grond van 
hun bekwaamheid benoemd, controleert elk jaar de regelmatigheid van de 
verrichtingen en van de hoeken van de Bank. 
2. Dit comité verklaart dat de balans en de winst- en verliesrekenine in 
overeenstemming zijn met de boekingen en dat zij zowel wat de activa als de 
passiva betreft, een juist beeld geven van de financiële toestand van de Bank. 
ARTIKEL 15 
De Bank onderhoudt de betrekkingen met elke Lid-Staat door tussen­
komst van de door deze aangewezen autoriteit. Voor de uitvoering van financiële 
verrichtingen heeft zij toegang tot de centrale bank van de betrokken Lid-Staat 
of tot andere door die Staat gemachtigde financiële instellingen. 
ARTIKEL 16 
1. De Bank werkt samen met alle internationale organisaties waarvan de 
werkzaamheden zich uitstrekken over een terrein dat met het hare overeenkomt. 
— 226 
2. De Bank legt alle contacten welke dienstig zijn voor de samenwerking 
met de bankinstellingen en financiële instellingen der landen tot welke zij haar 
verrichtingen uitstrekt. 
ARTIKEL 17 
Op verzoek van een Lid-Staat of van de Commissie dan wel ambtshalve 
worden de richtlijnen die door de Raad van Gouverneurs overeenkomstig artikel 
9 van deze Statuten zijn vastgesteld door hem uitgelegd of aangevuld op dezelfde 
wijze als waarop zij lot stand zijn gekomen. 
ARTIKEL 18 
2. In het kader van de in artikel 130 van het Verdrag omschreven taak, 
verleent de Bank kredieten aan haar leden of aan particuliere of openbare 
ondernemingen ten behoeve van investeringsprojecten, te verwezenlijken op het 
Europese grondgebied van de Lid-Staten, voor zover uit andere bronnen voort­
komende middelen niet tegen redelijke voorwaarden beschikbaar zijn. 
Nochtans kan de Bank, krachtens een, met eenparigheid van stemmen op 
voorstel van de Raad van Bewind genomen, besluit van de Raad van Gouver­
neurs tot afwijking van het voorgaande, kredieten verlenen voor investerings­
projecten welke geheel of gedeeltelijk buiten het Europese grondgebied van de 
Lid-Staten zullen worden verwezenlijkt. 
2. Het verstrekken van leningen wordt zoveel mogelijk ondergeschikt 
gemaakt aan de inschakeling van andere financieringsmiddelen. 
3. Wanneer een lening wordt toegekend aan een onderneming of een ander 
lichaam dan een Lid-Staat, maakt de Bank het verstrekken van deze lening 
ondergeschikt hetzij aan een garantie van de Lid-Staat op wiens grondgebied 
het project zal worden verwezenlijkt, hetzij aan andere voldoende waarborgen. 
4. De Bank kan leningen garanderen die door openbare of particuliere 
ondernemingen of door lichamen zijn aangegaan ter verwezenlijking van pro­
jecten als bedoeld Ín artikel 130. 
5. De som van de uitstaande leningen en garanties, door de Bank verstrekt, 
mag 250% van het geplaatste kapitaal niet te boven gaan. 
6. De Bank beveiligt zich tegen wisselkoersrisico's door in de lenin ge- en 
garantie-overeenkomsten de naar haar mening passende bepalingen op te nemen. 
227 
ARTIKEL 19 
1. De rentevoet voor door de Bank te verstrekken leningen alsmede de 
garantieprovisic dienen te worden aangepast aan de op de kapitaalmarkt gel­
dende voorwaarden en zodanig te worden berekend dat de daaruit voortvloeiende 
ontvangsten de Bank in staat stellen haar verplichtingen na te komen, haar 
kosten te dekken en overeenkomstig artikel 24 een reservefonds te vormen. 
2. De Bank staat geen verlagingen toe van de rentevoet. Ingeval er, gelet 
op de bijzondere aard van het te financieren project, aanleiding bestaat tot ver­
laging van de rentevoet, kan de belanghebbende Lid-Staat of een derde instantie 
rentevergoedingen verlenen, voor zover dit verenigbaar is met de in artikel 92 
van het Verdrag vastgestelde regels. 
ARTIKEL 20 
Bij het verstrekken van leningen en van garanties neemt de Bank de 
volgende beginselen in acht: 
J. Zij waakt ervoor dat baar gelden op de meest rationele wijze in het belang 
van de Gemeenschap worden aangewend. 
Zij kan'slcchts leningen verstrekken of op te nemen leningen garanderen: 
a) wanneer rente en aflossing bij projecten, uitgevoerd door ondernemin­
gen in de produktieve sector, zijn gewaarborgd door de exploitatie-opbrengsten, 
of, hij andere projecten, door een verbintenis aangegaan door de Staat waarin 
het project wordt uitgevoerd dan wel op enigerlei andere wijze, 
b) en wanneer de uitvoering van het project bijdraagt tot een verhoging 
van de economische produktivitcit in het algemeen en eveneens tot de verwezen­
lijking van de gemeenschappelijke markt. 
2. Zij mag op generlei wijze deelnemen in ondernemingen noch een verant­
woordelijkheid in het beleid daarvan op zich nemen, tenzij beveiliging van haar 
rechten dit als waarborg voor de inning van haar schuldvordering vereist. 
3. Zij kan haar schuldvorderingen cederen op de kapitaalmarkt en te dien 
einde van haar geldnemers de uitgifte van obligaties of andere effecten verlangen. 
4. Noch de Bank noch de Lid-Staten mogen ale voorwaarde stellen dat 
uitgeleende gelden in een bepaalde Lid-Staat moeten worden besteed. 
228 — 
5. Zij kan het verstrekken van leningen afhankelijk stellen van het uitschrij­
ven van internationale aanbestedingen. 
6. Zij financiert noch geheel noch gedeeltelijk een project waartegen de 
Lid-Staat op wiens grondgebied het project moet worden uitgevoerd, zich verzet. 
ARTIKEL 21 
1. Aanvragen om leningen of garanties kunnen aan de Bank worden gericht, 
hetzij door tussenkomst van de Commissie, hetzij van de Lid-Staat op wiens 
grondgebied het project zal worden verwezenlijkt. Een onderneming kan zich 
ook rechtstreeks met zodanige aanvragen tot de Bank richten. 
2. Wanneer de aanvragen door tussenkomst van de Commissie plaats­
vinden, worden zij voor advies voorgelegd aan de Lid-Staat op wiens grond­
gebied het project zal worden uitgevoerd. Wanneer de aanvragen door tussen­
komst van de Lid-Staat plaatsvinden, worden zij voor advies aan de Commissie 
vourgelegd. Wanneer zij rechtstreeks van een onderneming afkomstig zijn, 
worden zij aan de betrokken Lid-Staat en aan de Commissie voorgelegd. 
De betrokken Lid-Staten en de Commissie dienen hun advies binnen een 
termijn van ten hoogste twee maanden te geven; bij gebreke van een antwoord 
binnen deze termijn, mag de Bank aannemen dat tegen het betrokken project 
geen bezwaren bestaan. 
3. De Raad van Bewind beslist over lenings- en garantie-aanvragen welke 
hem door de Directie worden voorgelegd. 
4. De Directie onderzoekt of de haar voorgelegde lenings- en garantie-
aanvragen voldoen aan de bepalingen van deze Statuten, met name aan die van 
artikel 20. Indien de Directie zich uitspreekt voor het verstrekken van de lening 
of de garantie, moet zij de ontwerp-overeenkomst aan de Raad van Bewind 
voorleggen; zij kan haar gunstig advies afhankelijk stellen van de voorwaarden 
welke zij als wezenlijk beschouwt. Indien de Directie zich uitspreekt tegen het 
verstrekken van de lening of de garantie, moet zij de desbetreffende bescheiden, 
vergezeld van haar advies, voorleggen aan de Raad van Bewind. 
5. Wanneer de Directie een afwijzend advies uitbrengt, kan de Raad van 
Bewind de betrokken lening of garantie niet dan met eenparigheid van stemmen 
verstrekken. 
229 
6. Wanneer de Commissie een afwijzend advies uitbrengt, kan de Raad van 
Bewind de betrokken lening of garantie niet dan met eenparigheid van stemmen 
verstrekken; daarbij onthoudt de bewindvoerder die na aanwijzing van de Com­
missie is benoemd, zich van stemming. 
7. Ingeval zowel de Directie als de Commissie een afwijzend advies uit­
brengen, mag de Raad van Bewind de betrokken lening of garantie niet ver­
strekken. 
ARTIKEL 22 
1. De Bank neemt op de internationale kapitaalmarkten de gelden op welke 
ter vervulling van haar taak noodzakelijk zijn. 
2. De Bank kan op de kapitaalmarkt van een Lid-Staat leningen opnemen 
in het kader van de voor binnenlandse emissies geldende wettelijke voorschriften 
of, bij gebreke van dergelijke voorschriften in een Lid-Staat, nadat deze laatste 
en de Bank overleg hebben gepleegd en tot overeenstemming zijn gekomen 
inzake de door de Bank voorgenomen lening. 
De bevoegde instanties van bedoelde Lid-Staat kunnen hun toestemming 
slechts weigeren, indien ernstige storingen op de kapitaalmarkt van die Staat 
te vrezen zijn. 
ARTIKEL 23 
1. De Bank kan de beschikbare middelen welke zij niet onmiddellijk nodig 
heeft om aan haar verplichtingen te voldoen, op de volgende wijze aanwenden: 
a) zij kan deze op de geldmarkten uitzetten, 
b) met inachtneming van de bepalingen van artikel 20, fid 2, kan zij 
effecten kopen of verkopen welke door haar of door haar geldnemers zijn uit­
gegeven, 
c) zij kan elke andere financiële handeling verrichten welke met haar doel 
verband houdt. 
2. Onverminderd de bepalingen van artikel 25, verricht de Bank bij het 
beheer over de door haar uitgezette gelden geen deviezenarbitrage welke niet 
rechtstreeks noodzakelijk is voor de verwezenlijking van door haar te verstrekken 
leningen of voor de nakoming van de verplichtingen welke zij wegens door 
haar aangegane leningen of verstrekte garanties op zich heeft genomen. 
230 — 
3. Op het in dit artikel bedoelde gebied handelt de Bank in overleg met de 
bevoegde instanties van de Lid­Staten of met hun centrale bank. 
ARTIKEL 24 
1. Er zal geleidelijk een reservefonds worden gevormd ten belope van 10% 
van het geplaatste kapitaal. Indien de stand van de verplichtingen van de Bank 
zulk.­ rechtvaardigt, kan de Raad van Bewind besluiten tot het vormen van aan­
vullende reserves. Zolang dit reservefonds nog niet geheel is gevormd, behoort 
het te worden gevoed door: 
o) de rente­ontvangsten uit hoofde van leningen door de Bank verstrekt 
uit de door de Lid­Staten krachtens artikel 5 te storten bedragen, 
b) de rente­ontvangsten uit hoofde van leningen door de Bank verstrekt 
uit de bedragen, verkregen door de terugbetaling van de onder α) bedoelde 
leningen, 
voor zover deze rente­ontvangsten niet noodzakelijk zijn voor het nakomen der 
verplichtingen en voor het dekken der kosten van de Bank. 
2. De middelen van het reservefonds dienen zodanig te worden belegd dat 
2¡j te allen tijde het doel van dit fonds kunnen dienen. 
ARTIKEL 25 
1. De Bank is steeds bevoegd haar bezit aan deviezen van een van de Lid­
Staten over te maken in deviezen van een andere Lid­Staat met het oog op de 
uitvoering van financiële verrichtingen overeenkomstig haar taak als omschreven 
in artikel 130 van het Verdrag en met inachtneming van de bepalingen van 
artikel 23 van deze Statuten. De Bank vermijdt dergelijke overmakingen zoveel 
mogelijk indien zij saldi beschikbaar heeft of beschikbaar kan maken in valuta 
die zij nodig heeft. 
2. De Bank mag haar bezit aan deviezen van een der Lid­Staten niet zonder 
toestemming vau deze Staat omzetten in deviezen van derde landen. 
3. De Bank kan vrij beschikken over dat deel van het kapitaal dat in goud 
ofin converteerbare deviezen is gestort, en eveneens over de op de markten van 
derde landen geleende deviezen. 
231 
4. De Lid-Staten verbinden zich, die deviezen ter beschikking van de debi­
teuren van de Bank te stellen, welke vereist zijn voor de terugbetaling van 
hoofdsom en rente van de leningen die de Bank verstrekt of gegarandeerd heeft, 
ten behoeve van op het grondgebied der Lid-Staten uit te voeren projecten. 
ARTIKEL 26 
Indien een Lid-Staat zijn uit deze Statuten voortvloeiende verplichtingen 
als lid niet nakomt, met name de verplichting zijn aandeel of de bijzondere 
leningen te storten of aan zijn verbintenissen ter zake van opgenomen leningen 
te voldoen, kan de verstrekking van leningen of van garanties aan deze Lid-
Staat of aan zijn onderdanen worden geschorst door een met gekwalificeerde 
meerderheid van stemmen genomen besluit van de Raad van Gouverneurs. 
Dit besluit bevrijdt de Staat noch zijn onderdanen van hun verplichtingen 
jegens de Bank. 
ARTIKEL 27 
1. Indien de Raad van Gouverneurs besluit de werkzaamheid van de Bank 
te schorsen, moeten alle werkzaamheden zonder verwijl worden stopgezet, met 
uitzondering van die welke noodzakelijk zijn om het gebruik, de bescherming 
en het behoud van de bezittingen, alsmede de afwikkeling der verplichtingen 
behoorlijk te waarborgen. 
2. In geval van liquidatie benoemt de Raad van Gouverneurs de liquidateurs 
en geeft hun aanwijzingen voor de afwikkeling daarvan. 
ARTIKEL 28 
1. De Bank heeft in ieder der Lid-Staten de ruimste handelingsbevoegdheid 
welke door de nationale wetgevingen aan rechtspersonen wordt toegekend; zij 
kan roerende en onroerende goederen verkrijgen en vervreemden en in rechte 
optreden. 
De aan de Bank verleende voorrechten en immuniteiten worden door het 
in artikel 218 van het Verdrag genoemde protocol bepaald. 
2. De bezittingen van de Bank kunnen op geen enkele wijze gevorderd of 
onteigend worden. 
— 232 — 
ARTIKEL 19 
Geschillen tussen de Bank enerzijds en haar geldgevers, geldnemers of 
derden anderzijds worden, behoudens de aan het Hof van Justitie toegekende 
bevoegdheden, door de bevoegde nationale rechter beslecht. 
De Bank kiest woonplaats in elk der Lid-Staten. Zij kan echter in een con­
tract een bijzondere woonplaats kiezen of in een scheidsrechterlijke procedure 
voorzien. 
De vermogenswaarden van de Bank kunnen slechts ingevolge rechterlijke 
beslissing in beslag genomen of geëxecuteerd worden. 
Gedaan te Rome, de vijfentwintigste maart negentienhonderd zeven­
envijftig. 
P. H. SPAAK. 
ADENAUER. 
PINEAU. 
Antonio SEGNI. 
BECH. 
J. LUNS. J. Ch. SNOY et D'OPPUERS. 
HALLSTEIN. 
M. FAURE. 
Gaetano MARTINO. 
Lambert SCHAUS. 
J. LINTBORST HOMAN. 
233 

PROTOCOL 
BETREFFENDE 
DE BINNENLANDSE HANDEL 
VAN DUITSLAND 
EN DE DAARMEDE 
SAMENHANGENDE VRAAGSTUKKEN. 

DE HOCE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN, 
IN OVERWEGING NEMENDE de thans ten gevolge van de deling van Duits­
land heersende toestanden. 
HEBBEN OVEREENSTEMHING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, 
welke aan het Verdrag zijn gehecht: 
1. Aangezien het handelsverkeer tussen de Duitse gebieden waar de Grond­
wet voor de Bondsrepubliek Duitsland geldt, en de Duitse gebieden waar die 
Grondwet niet wordt toegepast, deel uitmaakt van de binnenlandse handel van 
Duitsland, vereist de toepassing van het Verdrag in Duitsland geen enkele 
wijziging van de thans voor die binnenlandse handel bestaande regeling. 
2. Iedere Lid-Staat brengt de akkoorden inzake het handelsverkeer met de 
Duitse gebieden waar de Grondwet voor de Bondsrepubliek niet wordt toegepast, 
alsmede hun uitvoeringsbepahngen ter kennis van de andere Lid-Staten en 
van de Commissie. Hij waakt ervoor dat deze uitvoering niet in tegenspraak is 
met de beginselen van de gemeenschappelijke markt, en treft met name passende 
maatregelen om te vermijden, dat het economisch bestel van de andere Lid-Staten 
wordt geschaad. 
3. Iedere Lid-Staat kan passende maatregelen treffen ten einde te verhin­
deren dat voor hem moeilijkheden ontstaan uit de handel tussen een Lid-Staat 
en de Duitse gebieden waar de Grondwet voor de Bondsrepubliek Duitsland niet 
wordt toegepast. 
Gedaan te Rome, de vijfentwintigste maart negentienhonderd zevenen­
vijftig. 
Ρ. Η. SPAAK. J. CH. SNOY et D'OPPUERS. 
ADENAUER. HALLSTEIN. 
PINEAU. M. FAURE. 
Antonio SEGNI. Gaetano MARTINO. 
BECH. Lambert SCBLAUS. 
J. LUNS. J. LINTHORST HOMAN. 
237 — 

PROTOCOL 
BETREFFENDE 
ENKELE BEPALINGEN 
VAN BELANG VOOR FRANKRIJK 

DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN, 
WENSENDE, in overeenstemming met de algemene doeleinden van het 
Verdrag, enkele thans bestaande bijzondere vraagstukken te regelen, 
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, 
welke aan dat Verdrag zijn gehecht: 
I. — Heffingen en steunmaatregelen 
1. Jaarlijks wordt door de Commissie en door de Raad een onderzoek inge­
steld naar het in het gebied van de Franse frank toegepaste stelsel van steun­
maatregelen voor de uitvoer en van bijzondere heffingen bij invoer. 
Bij dit onderzoek geeft de Franse Regering kennis van de maatregelen 
welke zij zich voorstelt te nemen met het oog op de verlaging en de rationalisatie 
van het peil der steunmaatregelen en heffingen. 
Zij doet de Raad en de Commissie eveneens mededeling van nieuwe heffingen 
welke zij ingevolge nieuwe liberalisatiemaatrcgelen beoogt in te voeren alsmede 
van de herzieningen van de steunmaatregelen en de heffingen waartoe zij wenst 
over te gaan binnen de limiet van het op 1 januari 1957 geldende­ maximum­
percentage voor heffingen. Deze verschillende maatregelen kunnen het onderwerp 
van bespreking in die instellingen uitmaken. 
2. Indien de Raad van mening is dat het ontbreken van eenvormigheid 
schadelijk is voor bepaalde industriële sectoren der overige Lid­Staten kan hij, 
met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op voorstel van de Commissie, 
besluiten de Franse Regering te verzoeken bepaalde maatregelen te nemen tot 
uniformisatie van de heffingen en van de steunmaatregelen, in elk van de drie 
categorieën, te weten: grondstoffen, halffabrikaten en eindprodukten. Indien de 
Franse Regering deze maatregelen niet neemt, machtigt de Raad, eveneens met 
gekwalificeerde meerderheid van slemmen, de overige Lid­Staten tot het treffen 
van vrijwaringsniaatregelen waarvan hij de voor« aarien en wijze van toepassing 
▼aatstelt. 
— 241 — 
3, Indien de lopende rekening van de betalingsbalans van het gebied van 
de Franse frank langer dan een jaar in evenwicht is geweest en indien de moné­
taire reserves een peil hebben bereikt dat als bevredigend wordt beschouwd, in 
het bijzonder met het oog op de omvang van de buitenlandse handel van dit ge­
bied, kan de Raad, met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op voorstel 
van de Commissie, besluiten dat de Franse Regering het stelsel van beffingen en 
steunmaatregelen dient af te schaffen. 
Indien de Commissie en de Franse Regering niet tot overeenstemming 
komen omtrent de vraag of het peü der monetaire reserves van het gebied van 
de Franse frank als bevredigend kan worden beschouwd, onderwerpen zij zich 
aan het oordeel van een in onderlinge overeenstemming als scheidsrechter gekozen 
persoon of lichaam. Bij gebreke van overeenstemming wordt deze scheidsrechter 
door de president van het Hof van Justitie aangewezen. 
Bij de afschaffing waartoe aldus is besloten dient zodanig te werk te worden 
gegaan, dat daardoor het evenwicht van de betalingsbalans niet in gevaar wordt 
gebracht; in het bijzonder kan de afschaffing geleidelijk plaatsvinden. Wanneer 
deze afschaffing eenmaal heeft plaatsgevonden, worden de bepalingen van het 
Verdrag geheel en al toegepast. 
De uitdrukking „de lopende rekening van de betalingsbalans" dient te 
worden verstaan in de zin als aanvaard door de internationale lichamen en het 
Internationaal Monetair Fonds, dat wil zeggen als de handelsbalans en de on­
zichtbare transacties welke het karakter bezitten van inkomsten en van dienst­
verrichtingen. 
II. — Vergoeding van overuren 
i. De Lid-Staten zijn van mening dat het tot stand brengen van de gemeen­
schappelijke markt tot een zodanige toestand zal leiden aan het einde van de 
eerste etappe, dat de grondelag waarboven overuren worden vergoed, alsook de 
gemiddelde toeslag voor deze uren in de industrie, overeenstemmen met het 
in het jaar 1956 in Frankrijk bestaande gemiddelde. 
2. Wanneer aan het einde van de eerste etappe de vorenomschreven toestand 
niet is verwezenlijkt, dient de Commissie Frankrijk te machtigen, ten opzichte 
van industrietakken welke benadeeld worden door de ongelijkheid in de wijze van 
vergoeding der overuren, vrijwaringsmaatregelen te treffen, waarvan zij de voor­
waarden en wijze van toepassing vaststelt, tenzij gedurende deze etappe in 
dezelfde industrietakken in andere Xid-Staten de gemiddelde stijging van het 
loonpeil, in verhouding tot het gemiddelde van 1956, de gemiddelde stijging in 
— 242 — 
Frankrijk te boven gaat met een percentage dat door de Commissie, na goed­
keuring door de Raad die ter zake met gekwalificeerde meerderheid van stemmen 
besluit, is vastgesteld. 
Gedaan te Rome, de vijfentwintigste maart negentienhonderd zeven­
envijftig. 
P. H. SPAAK. 
ADENAUER. 
PINEAU. 
Antonio SEGNI. 
BECH. 
J. LUNS. J. CB. SNOY et D'OPPUERS. 
HALLSTEIN. 
M. FAURE. 
Gaetano MARTINO. 
Lambert SCHAUS. 
J. LINTHORST HOMAN. 
— 243 -

PROTOCOL 
BETREFFENDE ITALIE 

DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN, 
VERLANGENDE bepaalde bijzondere vraagstukken te regelen welke voor 
Italië van belang zijn, 
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, 
welke aan het Verdrag zijn gehecht: 
DE LID-STATEN VAN DE GEMEENSCHAP 
NEMEN KENNIS van het feit, dat de Italiaanse Regering een aanvang heeft 
gemaakt met de tenuitvoerlegging van een tienjarenplan voor economische ex­
pansie, dat tot doel heeft een evenwicht tot stand te brengen in de structuur van 
de Italiaanse economie, met name door de minderontwikkelde streken in het 
zuiden en op de eilanden toe te rusten eu door nieuwe werkgelegenheid te schep­
pen, ten einde de werkloosheid uit te schakelen; 
BRENGEN IN HERINNERING, dat dit programma van de Italiaanse Regering 
door organisaties van internationale samenwerking waarvan zij lid zijn, in zijn 
beginselen en zijn doelstellingen in beschouwing is genomen en goedgekeurd; 
ERKENNEN, dat het in hun gemeenschappelijk belang is dat de doel­
stellingen van het Italiaanse programma worden bereikt; 
KOMEN OVEREEN, ten einde de vervulling van de taak der Italiaanse 
Regering te vergemakkelijken, aan de instellingen van de Gemeenschap aan te 
bevelen alle in het Verdrag bedoelde middelen en procedures aan te wenden, 
met name een doeltreffend gebruik te maken van de middelen van de Europese 
Investeringsbank en het Europees Sociaal Fonds; 
ZIJN VAN MENING, dat door de instellingen van de Gemeenschap bij de toe­
passing van het Verdrag rekening moet worden gehouden met de krachtsinspan­
ning welke de Italiaanse economie zich gedurende de eerstkomende jaren moet 
getroosten, en met de wenselijkheid gevaarlijke spanningen te voorkomen, met 
— 247 
name in de betalingsbalans en het peil van werkgelegenheid, welke de toepassing 
van dat Verdrag in Italië in gevaar zouden kunnen brengen; 
ERKENNEN in het bijzonder, dat er bij de toepassing van de artikelen 108 
en 109 voor gewaakt moet worden dat de maatregelen welke van de Italiaanse 
Regering worden verlangd, het volbrengen van haar programma voor econo­
mische expansie en voor verbetering van de levensstandaard van de bevolking 
niet aantasten. 
Gedaan te Rome, de vijfentwintigste maart negentienhonderd zeven­
envijftig. 
P. H. SPAAK. 
ADENAUER. 
PINEAU. 
Antonio SEGNI. 
BECB. 
J. LUNS. J. CH. SNOY et D'OPPUERS. 
HALIÆTEIN. 
M. FAURE. 
Gaetano MARTINO. 
Lambert SCHAUS. 
J. LINTHORST HOMAN. 
— 248 
PROTOCOL 
BETREFFENDE 
HET GROOTHERTOGDOM 
LUXEMBURG 

DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PAUTIJEN, 
VERLANGENDE, bepaalde bijzondere vraagstukken te regelen welke voor 
het Groothertogdom Luxemburg van belang zijn, 
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, 
welke aan het Verdrag zijn gehecht: 
ARTIKEL l 
1. Gezien de bijzondere toestand van zijn landbouw wordt aan het Groot­
hertogdom Luxemburg toegestaan de kwantitatieve beperkingen te handhaven 
bij de invoer van de produkten voorkomende op de lijst welke is gehecht aan het 
besluit van de Verdragsluitende Partijen bij de Algemene Overeenkomst betref­
fende Tarieven en Handel van 3 december 1935 met betrekking tot de Luxem­
burgse landbouw. 
België, Luxemburg en Nederland passen de regeling toe vermeld in 
artikel 6, lid 3, van de Overeenkomst van 25 juli 1921 tot oprichting van een 
economische unie tussen België en het Groothertogdom Luxemburg. 
2. Het Groothertogdom Luxemburg neemt alle maatregelen van structurele, 
technische en economische aard waardoor de geleidelijke integratie van de 
Luxemburgse landbouw in de gemeenschappelijke markt mogelijk wordt ge­
maakt. De Commissie kan het Groothertogdom Luxemburg aanbevelingen doen 
over de te nemen maatregelen. 
Aan het einde van de overgangsperiode besluit de Raad met gekwalifi­
ceerde meerderheid van stemmen op voorstel van de Commissie in hoeverre de 
afwijkingen toegestaan aan het Groothertogdom Luxemburg moeten worden 
gehandhaafd, gewijzigd of afgeschaft. 
Tegen die beschikking staat voor elke betrokken Lid-Staat beroep open 
bij een scheidsrechterlijke instantie, aangewezen overeenkomstig de bepalingen 
van artikel 8, lid 4, van het Verdrag. 
251 — 
ARTIKEL 2 
Bij de vaststelling van de verordeningen als bedoeld in artikel 48, lid 3, 
van het Verdrag, inzake het vrije verkeer van werknemers, houdt de Commissie 
ten aanzien van het Groothertogdom Luxemburg rekening met de bijzondere 
demografische toestand van dat land. 
Gedaan te Rome, de vijfentwintigste maart negentienhonderd zeven­
en vijft ig. 
P. Η. SPAAK. 
ADENAUER. 
PINEAU. 
Antonio SEGNI. 
RECH. 
J. LUNS. J. CH. SNOY et D'OPPUERS. 
HALI-STEIN. 
M. FAURE. 
Gaetano MARTINO. 
Lambert SCHAUS. 
J. LINTHORST HOMAN. 
— 252 — 
PROTOCOL 
betreffende 
GOEDEREN VAN OORSPRONG EN 
VAN HERKOMST UIT BEPAALDE LANDEN 
onderworpen aan een bijzondere regeling 
bij invoer in een van de Lid-Staten 

DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN, 
VERLANGENDE nadere aanduidingen te geven voor de toepassing van het 
Verdrag op bepaalde goederen van oorsprong en van herkomst uit bepaalde 
landen onderworpen aan een bijzondere regeling bij invoer in een der Lid-Staten, 
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, 
welke aan het Verdrag zijn gehecht: 
J. De toepassing van het Verdrag tot oprichting van de Europese Econo­
mische Gemeenschap vergt geen enkele wijziging in de douaneregeling die bij de 
inwerkingtreding van het Verdrag van toepassing is op de invoer 
a) in de Benelux-landen, van goederen van oorsprong en van herkomst 
uit Suriname en de Nederlandse Antillen, 
6) in Frankrijk, van goederen van oorsprong en van herkomst uit M arokko, 
Tunesië, de Republiek Vietnam, Kambodja en Laoe. De hierboven vermelde 
bepalingen zijn eveneens van toepassing op de Franse nederzettingen in het 
Condominium van de Nieuwe Hebridcn, 
c) in Italië, van goederen van oorsprong en van herkomst uit Lybië en 
uit het thans onder Italiaans bestuur staand trustgebied van Somaliland. 
2. De goederen in een Lid-Staat ingevoerd met toepassing ''an bovenver­
melde regeling kunnen niet worden geacht in die Staat in het vrije verkeer te zijn, 
in de zin van artikel 10 van het Verdrag, wanneer zij weer worden uitgevoerd naar 
een andere Lid-Staat. 
3. Vóór het einde van het eerste jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag 
delen de Lid-Staten de bepalingen betreffende de in dit Protocol bedoelde bij­
zondere regeling alsmede de lijst van de produkten waarvoor zij gelden, aan de 
Commiesie en aan de andere Lid-Staten mede. 
255 
Zij brengen de Commissie en de andere Lid-Staten eveneens op de hoogte 
van de later in deze lijsten of in deze regeling aangebrachte wijzigingen. 
4. De Commissie waakt ervoor dat de toepassing van bovengenoemde be­
palingen geen schade kan berokkenen aan de andere Lid-Staten: zij kan daartoe 
alle passende maatregelen nemen ten aanzien van de betrekkingen tussen Lid-
Staten. 
Gedaan te Rome, de vijfentwintigste maart negentienhonderd zeven­
envijftig. 
P. H. SPAAK. 
ADENAUER. 
PINEAU. 
Antonio SEGNI. 
BECH. 
J. LUNS. J. CH. SNOY et D'OPPUERS. 
HALLSTEIN. 
M. FAURE. 
Gaetano MARTINO. 
Lambert SCHAUS. 
J. LINTHORST HOMAN. 
— 256 
PROTOCOL 
betreffende de regeling toe te passen 
OP DE PRODUKTEN VALLENDE ONDER 
DE EUROPESE GEMEENSCHAP 
VOOR KOLEN EN STAAL 
TEN AANZIEN VAN ALGERIE 
EN DE OVERZEESE DEPARTEMENTEN 
VAN DE FRANSE REPUBLIEK 

DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN, 
ZICH BEWUST van het feit, dat de bepalingen van het Verdrag betreffende 
Algerie en de overzeese departementen van de Franse Republiek het vraagstuk 
doen rijzen van de regeling, die moet worden toegepast, ten aanzien van Algerie 
en die departementen, op de produkten vallende onder het Verdrag tot oprichting 
van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, 
VERLANGENDE, te streven naar een passende oplossing, welke in over­
eenstemming is met de beginselen van beide Verdragen, 
ZULLEN dit vraagstuk in een geest van onderlinge samenwerking regelen 
binnen een zo kort mogelijke termijn en uiterlijk ter gelegenheid van de eerste 
herziening van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor 
Kolen en Staal. 
Gedaan te Rome, de vijfentwintigste maart negentienhonderd zeven­
envijftig. 
Ρ. H. SPAAK. 
ADENAUER. 
PINEAU. 
Antonio SEGNI. 
BECH. 
J. LUNS. J. CH. SNOY et D'OPPUERS. 
HALLSTEIN. 
M. FAURE. 
Gaetano MARTINO. 
Lambert SCHAUS. 
J. LINTHORST HOMAN. 
— 259 — 

PROTOCOL 
betreffende 
DE AARDOLIE EN SOMMIGE 
DERIVATEN DAARVAN 

DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN, 
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, 
welke aan het Verdrag zijn gehecht : 
1. Elke Lid-Staat kan ten aanzien van de andere Lid-Staten en van derde 
Staten voor een periode van zee jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag de 
douanerechten en heffingen van gelijke werking op produkten vallende onder de 
poeten 27.09,27.10,27.11, 27.12 en ex 27.13 (paraffine, was van petroleum of van 
leisteenolie, en paraffine-residuen) van de Naamlijst van Bruseel handhaven 
zoals zij van toepassing zijn op 1 januari 1957 of op de datum van de inwerking­
treding van het Verdrag als zij op laatstbedoelde datum lager zijn. Evenwel zal 
het recht dat op ruwe oliën wordt gehandhaafd niet tot gevolg kunnen hebben, 
dat het op 1 januari 1957 bestaande verschil tussen de invoerrechten die van 
toepassing zijn op ruwe oliën enerzijds en op bovengenoemde derivaten ander­
zijds, met meer dan 5% toeneemt. Ingeval een dergelijk verschil niet bestaat, 
zal een eventueel tot stand te brengen verschil niet meer dan 5% mogen be­
dragen van het op 1 januari 1957 toegepaste recht op de produkten vallende 
onder post 27.09. Indien vóór het verstrijken van de periode van zes jaar een 
verlaging van de douanerechten en heffingen van gelijke werking wordt aange­
bracht op produkten vallende onder post 27.09, moeten de douanerechten en 
heffingen van gelijke werking waaraan de andere bovengenoemde produkten zijn 
onderworpen een overeenkomstige verlaging ondergaan. 
Bij afloop van deze periode worden de rechten welke onder de voorwaar­
den, gesteld in de voorgaande alinea, zijn gehandhaafd ten aanzien van de 
andere Lid-Staten in hun geheel afgeschaft. Op dezelfde datum is het gemeen­
schappelijke douanetarief van toepassing ten aanzien van derde Staten. 
2. Voor zover steunmaatregelen voor de produktie van aardolie, als bedoeld 
bij post 27.09 van de Naamlijst van Brussel noodzakelijk blijken om de prijs van 
de ruwe olie terug te brengen tot de prijs die geldt op de wereldmarkt, c.i.f. 
Europese haven van een Lid-Staat, vallen zij onder de toepassing van artikel 92, 
263 — 
Ud 3 c), van het Verdrag. Tijdens de eerste twee etappen maakt de Commissie 
slechts gebruik van de in artikel 93 genoemde bevoegdheden, in de mate waarin 
zulks noodzakelijk is om een verkeerde toepassing van die maatregelen te beletten. 
Gedaan te Rome, de vijfentwintigste maart negentienhonderd zeven­
envijftig. 
P. H. SPAAÇ. 
ADENAUER. 
PINEAU. 
Antonio SEGNI. 
BECH. 
J. LUNS. J. CH. SNOY et D'OPPUERS. 
HALLSTEIN. 
M. FAURE. 
Gaetano MARTINO. 
Lambert SCHAUS. 
J. LINTHORST HOMAN. 
264 
PROTOCOL 
betreffende 
DE TOEPASSING VAN HET VERDRAG 
tot oprichting van de 
EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP 
OP DE NIET-EUROPESE DELEN 
VAN HET 
KONINKRIJK DER NEDERLANDEN 

DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN. 
VERLANGENDE, op het ogenblik van ondertekening van het Verdrag 
waarbij zij tezamen de Europese Economische Gemeenschap oprichten, de draag­
wijdte der bepalingen van artikel 227 van dat Verdrag ten aanzien van het 
Koninkrijk der Nederlanden nader te omschrijven, 
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, 
die aan dat Verdrag zijn gehecht: 
De Regering van het Koninkrijk der Nederlanden is, wegens de grondwet­
telijke structuur van het Koninkrijk zoals deze volgt uit het Statuut van 29 de­
cember 1954, gerechtigd, in afwijking van artikel 227, het Verdrag alleen voor het 
Rijk in Europa en Nederlands Nieuw-Guinea te bekrachtigen. 
Gedaan te Rome, de vijfentwintigste maart negentienhonderd zeven­
envijftig. 
P. H. SPAAK. 
ADENAUER. 
PINEAD. 
Antonio SEGNI. 
BECH. 
J. LUNS. J. CH. SNOY et D'OPPUERS. 
HALLSTEIN. 
M. FAURE. 
Gaetano MARTINO. 
Lambert SCHAUS. 
J. LINTHORST HOMAN. 
— 267 — 

III 
Overeenkomst 

TOEPASSINGSOVEREENKOMST 
betreffende 
DE ASSOCIATIE VAN DE 
LANDEN EN GEBIEDEN OVERZEE 
MET DE GEMEENSCHAP 

DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN, 
WENSENDE, de in artikel 136 van het Verdrag bedoelde Toepassings­
overeenkomst vast te stellen, 
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, 
welke aan dat Verdrag zijn gehecht: 
ARTIKEL 1 
De Lid­Staten nemen onder de hierna bepaalde voorwaarden deel aan 
maatregelen welke de sociale en economische ontwikkeling van de landen en 
gebieden genoemd in bijlage IV van het Verdrag kunnen bevorderen, in aan­
vulling op hetgeen wordt verricht door de instanties welke voor die landen en 
gebieden de verantwoording dragen. 
Te dien einde wordt een Fonds voor de ontwikkeling van de landen en 
gebieden overzee opgericht, waarin de Lid­Staten gedurende vijf jaar de in 
bijlage Â van deze Overeenkomst genoemde jaarlijkse bijdragen storten. 
Het Fonds wordt door de Commissie beheerd. 
ARTIKEL 2 
De instanties welke voor de landen en gebieden de verantwoording dragen, 
leggen, in overeenstemming met de plaatselijke autoriteiten of met de vertegen­
woordiging van de bevolking der betrokken landen en gebieden, aan de Com­
missie de sociale en economische projecten voor, waarvan ­wordt verzocht dat zij 
door de Gemeenschap worden gefinancierd. 
ARTIKEL 3 
De Commissie stelt ieder jaar de algemene programma's vast betreffende 
de bestemming van de volgens bijlage Β van deze Overeenkomst beschikbare 
fondsen voor de verschillende groepen van projecten. 
273 — 
De algemene programma's omvatten projecten voor de financiering van 
a) bepaalde sociale instellingen, met name ziekenhuizen, inrichtingen 
van onderwijs of voor technisch onderzoek, instellingen voor beroepsvoorlichting 
en voor bevordering van de beroepswerkzaamheden van de bevolking, 
6) economische investeringen van algemeen belang welke rechtstreeks 
verbonden zijn met de uitvoering van een programma dat produktieve en con­
crete ontwikkelingsprojecten inhoudt. 
ARTIKEL 4 
Bij de aanvang van elk boekjaar bepaalt de Raad met gekwalificeerde 
meerderheid van stemmen na raadpleging van de Commissie, welke bedragen 
moeten worden besteed voor de financiering: 
a) van de in artikel 3 α) genoemde sociale instellingen, 
6) van de in artikel 3 6) bedoelde economische investeringen van algemeen 
belang. 
De beschikking van de Raad moet gericht zijn op een doelmatige geogra­
fische verdeling der beschikbare bedragen. 
ARTIKEL 5 
1. De Commissie bepaalt de verdeling van de uit hoofde van artikel 4 a) 
beschikbare bedragen over de verschillende aanvragen tot financiering van 
sociale instellingen. 
2. De Commissie stelt de voorstellen op ter financiering van de projecten 
voor economische investeringen welke zij uit hoofde van artikel 4 b) in aan­
merking neemt. 
Zij zendt deze voorstellen aan de Raad. 
Indien binnen een maand geen enkele Lid-Staat de Raad verzocht heeft 
deze voorstellen in behandeling te nemen, worden zij geacht te zijn goedgekeurd. 
Indien de Raad deze voorstellen in behandeling neemt, besluit hij binnen 
twee maanden met gekwalificeerde meerderheid van 6 temmen. 
3. De bedragen waaraan in de loop van een jaar geen bestemming is gegeven, 
worden overgedragen naar de volgende jaren. 
274 
4. De toegekende bedragen worden ter beschikking gesteld van de autoritei­
ten die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering der werken. De Commissie 
draagt er zorg voor dat de bedragen worden gebruikt overeenkomstig hun 
bestemming en dut zulks op de meest economische wijze geschiedt. 
ARTIKEL 6 
De Raad bepaalt met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op 
voorstel van de Commissie binnen zes maanden na de inwerkingtreding van dit 
Verdrag de wijze waarop de financiële bijdragen worden afgeroepen en overge­
maakt, de begroting wordt ingericht en de middelen van het Ontwikkelingsfonds 
worden beheerd. 
ARTIKEL 7 
De in de artikelen 4, 5 en 6 bedoelde gekwalificeerde meerderheid bestaat 
uit 67 stemmen. De Lid-Staten beschikken onderscheidenlijk over: 
België 11 stemmen 
Duitsland 33 stemmen 
Frankrijk 33 stemmen 
Italië 11 stemmen 
Luxemburg ... 1 stern 
Nederland .... 11 stemmen 
ARTIKEL 8 
In elk land of gebied wordt het recht van vestiging geleidelijk uitgebreid 
tot onderdanen en rechtspersonen van een andere Lid-Staat dan die welke 
bijzondere betrekkingen met dat land of gebied onderhoudt. De wijze van 
toepassing wordt in de loop van het eerste jaar dat deze Overeenkomst wordt 
toegepast, dooi de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op 
voorstel van de Commissie zodanig vastgesteld dat iedere discriminatie in de 
loop van de overgangsperiode geleidelijk verdwijnt. 
— 275 — 
ARTIKEL 9 
In het handelsverkeer tussen de Lid-Staten en de landen en gebieden 
wordt dc douaneregeling toegepast die in de artikelen 133 en 134 van het Verdrag 
is opgenomen. 
ARTIKEL 10 
In hun handelsverkeer met de landen en gebieden passen de Lid-Staten 
voor de duur van deze Overeenkomst de bepalingen toe van het hoofdstuk 
van het Verdrag betreffende afschaffing van de kwantitatieve beperkingen tussen 
de Lid-Staten. welke zij gedurende diezelfde periode in hun onderlinge betrek­
kingen toepassen. 
ARTIKEL 11 
1. In elk land of gebied waar invoercontingenten bestaan, worden een jaar 
na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst, de contingenten welke zijn 
geopend voor andere Staten dan die waarmede dat land of gebied bijzondere 
betrekkingen onderhoudt, gewijzigd in globale contingenten, welke zonder dis­
criminatie ter beschikking zijn van de overige Lid-Staten. Vanaf hetzelfde 
tijdstip worden die contingenten jaarlijks verruimd met toepassing van de bepa­
lingen van artikel 32 en van artikel 33, leden 1, 2, 4, 5, 6 en 7 van het Verdrag. 
2. Wanneer voor een nict-geliberalisecrd produkt het globale contingent 
minder dan 7% uitmaakt van de totale invoer Ín een land of gebied, wordt 
uiterlijk een jaar na de inwerkingtreding van deze Overeenkomst een contingent 
gelijk aan 7% van die invoer vastgesteld en jaarlijks verruimd overeenkomstig 
de bepalingen van lid 1. 
3. Wanneer voor bepaalde produkten geen enkel contingent voor de invoer 
in een land of gebied is geopend, bepaalt de Commissie bij beschikking de wijze 
van opening en verruiming der contingenten ten behoeve van de andere Lid-Staten. 
ARTIKEL 12 
Voor zover de invoercontingenten der Lid-Staten betrekking hebben op 
invoer zowel uit een Staat welke bijzondere betrekkingen onderhoudt met een 
land of gebied, als uit dat land of gebied zelf, wordt voor het deel van de invoer 
uit de landen en gebieden een globaal contingent vastgesteld op basis van de 
invoerstatistiek. Dit contingent wordt vastgesteld in de loop van het eerste jaar 
dat deze Overeenkomst wordt toegepast en wordt verruimd volgens de regels 
van artikel 10. 
— 276 — 
ARTIKEL 13 
De bepalingen van artikel 10 vormen geen beletsel voor verboden of 
beperkingen van invoer, uitvoer of doorvoer, welke gerechtvaardigd zijn uit 
hoofde van bescherming van de openbare zedelijkheid, de openbare orde, de 
openbare veiligheid, de gezondheid en het leven van personen, dieren of planten, 
het nationaal artistiek, historisch en archeologisch bezit of uit hoofde van 
bescherming van de industriële en commerciële eigendom. Deze verboden of 
beperkingen mogen echter geen middel tot willekeurige discriminatie noch een 
verkapte beperking van de handel tussen de Lid-Staten vormen. 
ARTIKEL 14 
Na het verstrijken van de geldigheidsduur van deze Overeenkomst en 
totdat de bepalingen inzake de associatie voor een nieuwe periode zijn vast­
gesteld, blijven, ten aanzien van de produkten van oorsprong uit de landen en 
gebieden, de invoercontingenten in de landen en gebieden enerzijds en in de 
Lid-Staten anderzijds gehandhaafd op het voor het vijfde jaar vastgestelde peil. 
De regeling van het recht van vestiging zoals die aan het einde van het vijfde 
jaar bestaat, wordt eveneens gehandhaafd. 
ARTIKEL 15 
I* Voor invoer van ongebrande kooi c in Italië en in de Benelux-landen 
enerzijds en van bananen in de Bondsrepubliek Duitsland anderzijds, van her­
komst uit derde landen, gelden tariefcontingenten overeenkomstig het bepaalde 
in de Protocollen welke aan deze Overeenkomst zijn gehecht. 
2, Indien de Overeenkomst eindigt voordat een nieuwe overeenkomst ia 
gesloten, hebben de Lid-Staten in afwachting van deze nieuwe overeenkomst 
recht op tariefcontingenten voor bananen, cacaobonen en ongebrande koffie, 
waarbij de rechten worden geheven welke van toepassing zijn bij de aanvang 
van de tweede etappe, en waarvan de omvang gelijk is aan die van de invoer 
uit derde landen gedurende het laatste jaar waarover statistische gegevens 
beschikbaar zijn. 
Deze contingenten worden in voorkomende gevallen verruimd ia even­
redigheid met de toeneming van het verbruik in de invoerende landen. 
277 
3. De Lid-Staten welke, op grond van de Protocollen inzake de invoer van 
ongebrande koffie en van bananen uit derde landen, recbt hebben op tarief­
contingenten met heffing van de invoerrechten welke van toepassing zijn bij de 
inwerkingtreding van het Verdrag, kunnen verlangen dat voor deze produkten 
in de plaats van de in het vorige lid bepaalde regeling de tariefcontingenten 
worden gehandhaafd op het peil bereikt op de dag waarop de Overeenkomst 
eindigt. 
Bedoelde contingenten worden in voorkomende gevallen verruimd over­
eenkomstig lid 2. 
4. De Commissie stelt op verzoek van de belanghebbende Staten de omvang 
van de in de bovenstaande leden bedoelde tariefcontingenten vast. 
ARTIKEL 16 
De bepalingen van de artikelen 1 tot en met 8 van deze Overeenkomst 
zijn van toepassing op Algerie en op de Franse overzeese departementen. 
ARTIKEL Π 
Onverminderd de toepassing van de artikelen 14 en 15 wordt deze Over­
eenkomst gesloten voor een tijdsduur van vijfjaar. 
vijftig. Gedaan te Rome, de vijfentwintigste maart negentienhonderd zevenen-
P. H. SPAAK. 
ADENAUER. 
PINEAU. 
Antonio SEGNI. 
BECH. 
J. LUNS. J. Ch. SNOY et D'OPPUERS. 
HALLSTEIN. 
M. FAURE. 
Gaetano MARTINO. 
Lambert SCHAUS. 
J. LINTHORST HOMAN. 
278 — 
Bijlage A bedoeld in artikel 1 van de Overeenkomst 
Percentaje·* 
Landen 
België 
Duitsland 
Frankrijk 
Italie 
Luxemburg 
Nederland Eer sie jaar 
10% 
7 
20 
20 
4 
0,125 
.7 Tweede jaar 
12,5 % Derde jaar 
16,5 % Vierde jaar 
22,5 % Vijfje jaar 
38,5 % 
IN MILJOENEN E.B.U.-REKENEFNHEDEN 
8,75 
25 
25 
5 
0,15625 
8,75 11,55 
33 
33 
6,60 
0,20625 
11,55 15,75 
45 
45 
9 
0,28125 
15,75 26,95 
77 
77 
15,40 
0,48125 
26,95 Talani 
100% 
70 
200 
200 
40 
1.25 
70 
Bijlage Β bedoeld in artikel 3 van de Overeenkomst 
Percentage* 
Landen én gebiedt Λ 
oirriee van 
België 
Frankrijk 
Italië 
Nederland Eerste jaar 
10% 
3 
51,125 
0,5 
3,5 Tweede jaar 
12.5 % 
IN MU 
3,75 
63,906 
0,625 
4,375 Derde jaai 
16.5 % 
.JOENEN E 
4,95 
84,356 
0,825 
5,775 Vierde jaar 
22,5 % 
B.U.-REKEN 
6,75 
115,031 
1,125 
7,875 Vijfde jaar 
38,5 % 
EENHEDEN 
11,55 
196,832 
1,925 
13,475 Totaal 
100 % 
30 
511,25 
5 
35 
279 

PROTOCOL 
BETREFFENDE HET TARIEFCONTINGENT 
VOOR DE INVOERVAN BANANEN 
(ex 08.01 van de Naamlijst van Brussel) 

DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN, 
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, 
welke aan de Overeenkomst zijn geheeht : 
1. Vanaf de eerste aanpassing der buitenrechtcn bedoeld ¡n artikel 23. lid 1 fc) 
van het Verdrag en tot het einde van de tweede etappe, kan de Bondsrepubliek 
Duitsland gebruik maken van een jaarlijks invoercontingent, vrij van rechten, 
ter grootte van 90% van de in 1956 ingevoerde hoeveelheden, verminderd met 
de hoeveelheden afkomstig uit de in artikel 131 van het Verdrag bedoelde landen 
en gebieden. 
2. Vanaf het einde van de tweede etappe en tot het einde van de derde 
etappe bedraagt dit contingent 80% van de hierboven omschreven hoeveelheid. 
3. De in de bovenstaande paragrafen vastgestelde jaarlijkse contingenten 
worden verhoogd met 50% van het verschil tussen de totale gedurende het 
voorgaande jaar ingevoerde hoeveelheden enerzijds en de in 1956 ingevoerde 
hoeveelheden anderzijds. 
Ingeval de totale invoer verminderd zou zijn ten opzichte van het jaar 
1956, mogen de hierboven bepaalde jaarlijkse contingenten voor de in paragraaf 1 
bedoelde periode niet hoger zijn dan 90% van de invoer van het voorgaande jaar 
en voor de in paragraaf 2 bedoelde periode niet hoger dan 80% van de invoer 
van het voorgaande jaar. 
4. Zodra het gemeenschappelijke douanetarief in zijn geheel wordt toegepast, 
bedraagt het contingent 75% van de invoer van het jaar 1956. Dit contingent 
wordt verhoogd overeenkomstig de bepalingen van de eerste alinea van paragraaf 3. 
Ingeval de invoer verminderd zou zijn ten opzichte van het jaar 1956, 
mag het hierboven bepaalde jaarlijkse contingent 75% van de invoer van het 
voorgaande jaar niet overschrijden. 
Op voorstel van de Commissie besluit de Raad met gekwalificeerde 
meerderheid van stemmen inzake afschaffing of wijziging van dit contingent. 
— 283 
5. De invoer van het jaar 1956, na aftrek van de invoer uit de Ín artikel 131 
van het Verdrag bedoelde landen en gebieden, die overeenkomstig de voren­
staande bepalingen als grondslag moet dienen voor de berekening van de con­
tingenten, bedraagt 290.000 ton. 
6. De betrokken Lid-Staten verklaren zich bereid in te stemmen met een 
overeenkomstige verhoging van het Duitse tariefcontingent, ingeval de landen 
en gebieden in de onmogelijkheid zouden verkeren de door de Bondsrepubliek 
Duitsland verlangde hoeveelheden ten volle te leveren. 
Gedaan te Rome, de vijfentwintigste maart negentienhonderd zevenen­
vijftig. 
P. H. SPAAK. J. CH. SNOY et DOPPUERS. 
ADENAUER. HALLSTEIN. 
PINEAU. M. FAURE. 
Antonio SEGNI. Gaetano MARTINO. 
BECH. Lambert SCHAUS. 
J. LUNS. J. LINTHORST HOMAN. 
Op het ogenblik van de ondertekening van dit Protocol heeft de gevol­
machtigde van de Bondsrepubliek Duitsland namens zijn Regering de volgende 
verklaring afgelegd, waarvan de andere gevolmachtigden hebben kennis ge­
nomen : 
De Bondsrepubliek Duitsland verklaart zich bereid de maatregelen aan 
te moedigen die van Duitse particuliere zijde zouden kunnen worden genomen, 
ten einde de verkoop in de Bondsrepubliek van bananen uit de geassocieerde 
landen en gebieden overzee te begunstigen. 
Te dien einde worden tussen de economische kringen der verschillende 
landen die bij de levering en de afzet van bananen betrokken zijn, zo spoedig 
mogelijk besprekingen gehouden. 
284 
PROTOCOL 
BETREFFENDE HET TARIEFCONTINGENT 
VOOR DE INVOER VAN 
ONGEBRANDE KOFFIE 
(ex oa.oi van de Naamlijst van Brussel) 

DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN, 
HEBBEN OVEREENSTEMMING BEREIKT omtrent de volgende bepalingen, 
welke aan de Overeenkomst zijn gehecht: 
A. Betreffende Italië 
Gedurende de eerste periode van associatie van de landen en gebieden 
overzee met de Gemeenschap en nadat de eerste wijziging van de douanerechten 
overeenkomstig artikel 23 van het Verdrag tot stand is gekomen, wordt, tot ten 
hoogste voor een jaarlijks contingent ter grootte van de totale invoer in Italië 
van ongebrande kofhc uit derde landen gedurende het jaar 1956, de invoer in 
het grondgebied van Italië van ongebrande koffie uit derde landen onderworpen 
aan de bij de inwerkingtreding van het Verdrag toepasselijke invoerrechten. 
Vanaf het zesde jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag en tot het 
einde van de tweede etappe wordt het oorspronkelijke contingent, in de voor­
gaande alinea bedoeld, met 20% verminderd. 
Bij de aanvang van de derde etappe wordt voor de duur daarvan het 
contingent vastgesteld op 50% van het oorspronkelijk contingent. 
Aan het einde van de overgangsperiode kunnen voor een periode van vier 
jaar voor de invoer van ongebrande koffie in Italië de invoerrechten blijven 
gelden die van toepassing waren in dat land bij de inwerkingtreding van het 
Verdrag, ten belope van 20% van het oorspronkelijke contingent. 
De Commissie onderzoekt of het percentage en de termijn gesteld in de 
vorige alinea verantwoord zijn. 
De bepalingen van het Verdrag zijn van toepassing op de hoeveelheden 
welke boven vorenbedoelde contingenten worden ingevoerd. 
287 
Β. Betreffende de Benelux-landen 
Bij de aanvang van de tweede etappe kan voor de duur daarvan de invoer 
in de Renelux-landen van ongebrande koffie uit derde landen vrijgesteld blijven 
van de helling van invoerrechten voor een tonnage ten belope van 85% van de 
totale hoeveelheid ongebrande koffie, ingevoerd gedurende het laatste jaar 
waarover statistische gegevens beschikbaar zijn. 
Bij de aanvang van de derde etappe wordt voor de duur daarvan de 
hoeveelheid die overeenkomstig de voorgaande alinea vrijgesteld is van de heffing 
van invoerrechten, teruggebracht tot 50% van de totale hoeveelheid ongebrande 
koffie, ingevoerd gedurende het laatste jaar waarover statistische gegevens 
beschikbaar zijn. 
De bepalingen van het Verdrag zijn van toepassing op de hoeveelheden 
welke boven vorenbedoelde contingenten worden ingevoerd. 
Gedaan te Rome, de vijfentwintigste maart negentienhonderd zeven­
envijftig. 
P. H. SPAAK. J. CH. SNOY et D'OPPUERS. 
ADENAUER. HALLSTEIN. 
PINEAU. M. FAUBE. 
Antonio SEGNI. Gaetano MARTINO. 
BECH. Lambert SCHAUS. 
J. LUNS. J. LINTHORST HOMAN. 
288 
PROTOCOL 
betreffende de 
Voorrechten en Immuniteiten 
en betreffende het 
Statuut van het Hof van Justitie 
van de 
Europese Economische 
Gemeenschap 

PROTOCOL 
BETREFFENDE DE 
VOORRECHTEN EN IMMUNITEITEN 

DE HOGE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN BIJ HET VERDRAG TOT OP­
RICHTING VAN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP, 
OVERWEGENDE, dat krachtens de bepalingen van artikel 218 van dat Ver­
drag, de Gemeenschap, onder de in een afzonderlijk protocol te stellen voorwaarden, 
op het grondgebied van de Lid-Staten de immuniteiten en voorrechten geniet, 
welke nodig zijn ter vervulling van haar taak, 
OVERWEGENDE verder, dat krachtens de bepalingen van artikel 28 van 
het Protocol betreffende de statuten van de Europese Investeringsbank, deze 
bank de immuniteiten en voorrechten geniet, welke in het in voorgaand lid be­
doelde protocol zijn bepaald, 
HEBBEN, ter vaststelling van dit Protocol, als hun gevolmachtigden aan­
gewezen : 
ZIJNE MAJESTEIT DE KONING DER BELGEN: 
J. CH. BARON SNOY et d'OpPUERS, Secretaris-Generaal van het Minis­
terie van Economische Zaken, Voorzitter van de Belgische delegatie 
bij de Intergouvernementele Conferentie; 
DE PRESIDENT VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND: 
Prof. Dr. Carl Friedrich OPHUELS, Ambassadeur van de Bondsrepubliek 
Duitsland, Voorzittter van de Duitse delegatie bij de Intergouvern e-
mentele Conferentie; 
DE PRESIDENT VAN DE FRANSE REPUBLIEK: 
de Heer Robert MARJOLIN, Hoogleraar in de Rechtsgeleerdheid, Vicc-
Voorzitter van de Franse delegatie bij de Intergouvernementele Confe­
rentie ; 
DE PRESIDENT VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK: 
de Heer V. BADINI CONFALONIERI, Onder-Staatssecretaris van Buiten­
landse Zaken, Voorzitter van de Italiaanse delegatie bij de Intergouverne­
mentele Conferentie; 
293 — 
HARE KONINKLIJKE HOOGHEID DE GROOTBERTOGIN VAN LUXEMBURG: 
de Heer Lambert SCHAUS, Ambassadeur van het Groothertogdom Luxem­
burg, Voorzitter van de Luxemburgse delegatie bij de Intergouverne­
mentele Conferentie; 
HARE MAJESTEIT DE KONINGIN DER NEDERLANDEN: 
de Heer J. LINTHORST HOMAN, Voorzitter van de Nederlandse delegatie 
bij de Intergouvernementele Conferentie; 
DIE, na overlegging van hun in goede en behoorlijke vorm bevonden vol­
machten, 
OVEREENSTEMMING HEBBEN BEREIKT omtrent de volgende bepalingen 
welke aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeen­
schap zijn gehecht. 
294 
Hoofdstuk 1 
EIGENDOMMEN, FONDSEN. BEZirriNGEN EN VERRICHTINGEN 
VAN DE GEMEENSCHAP 
ARTIKEL 1 
De gebouwen en terreinen van de Gemeenschap zijn onschendbaar. Zij 
zijn vrijgesteld van huiszoeking, vordering, verbeurdverklaring of onteigening. 
De eigendommen en bezittingen van de Gemeenschap kunnen zonder toe­
stemmingvan het Hofvan Justitie niet worden getroffen door enige dwangmaat­
regel van bestuursrechtelijke of gerechtelijke aard. 
ARTIKEL 2 
Het archief van de Gemeenschap is onschendbaar. 
ARTIKEL 3 
De Gemeenschap, haar bezittingen, inkomsten en andere eigendommen 
zijn vrijgesteld van alle directe belastingen. 
Telkens wanneer hun dit mogelijk is, treffen de regeringen van de Lid-
Staten passende maatregelen tot kwijtschelding of teruggave van het bedrag der 
indirecte belastingen en van belastingen op de verkoop, welke een deel vormen 
van de prijs van onroerende of roerende goederen, wanneer de Gemeenschap 
voor haar officieel gebruik belangrijke aankopen doet van goederen in de prijs 
waarvan zodanige belastingen begrepen zijn. De toepassing van deze bepalingen 
mag evenwel niet tot gevolg hebben dat de mededinging binnen de Gemeenschap 
wordt vervalst. 
Geen enkele vrijstelling wordt verleend van belastingen, heffingen en 
rechten die niet anders zijn dan eenvoudige vergoedingen voor diensten van 
openbaar nut. 
— 295 — 
ARTIKEL 4 
De Gemeenschap is vrijgesteld van alle douanerechten, in- en uitvoer­
verboden en -beperkingen met betrekking tot goederen bestemd voor officieel 
gebruik van de Gemeenschap; de aldus ingevoerde goederen mogen op het grond­
gebied van het land alwaar zij zijn ingevoerd niet onder bezwarende titel of om 
níet worden overgedragen, tenzij op voorwaarden welke door de regering van 
dat land zijn goedgekeurd. 
Zij is eveneens vrijgesteld van alle douanerechten, in- en uitvoerverboden 
en -beperkingen met betrekking tot haar pubUkaties. 
Hoofdstuk 2 
MEDEDELINGEN EN LAISSE Z-PASSER 
ARTIKEL 5 
De instellingen van de Gemeenscha]) genieten, voor hun officiële mede­
delingen en het overbrengen van al hun documenten, op het grondgebied van 
iedere Lid-Staat de behandeling, welke door deze Staat aan diplomatieke missies 
wordt toegestaan. 
De officiële correspondentie en andere officiële mededelingen van de in­
stellingen van de Gemeenschap zijn niet aan censuur onderworpen. 
ARTIKEL 6 
Laissez-passer, waarvan de vorm door de Raad wordt vastgesteld en 
welke als geldige reispapieren worden erkend door de overheidsinstanties van de 
Lid-Staten, kunnen door de voorzitters van de instellingen van de Gemeenschap 
aan de leden en het personeel van deze instellingen worden verstrekt. Deze 
laissez-passer worden aan de ambtenaren en overige personeelsleden verstrekt 
overeenkomstig de bepalingen van de statuten bedoeld in artikel 212 van het 
Verdrag. 
De Commissie kan akkoorden sluiten ten einde deze laissez-passer te 
doen erkennen als geldige reispapieren voor het grondgebied van derde Staten. 
296 
Hoofdstuk 3 
LEDEN VAN DE VERGADERING 
ARTIKEL 7 
De bewegingsvrijheid der leden van de Vergadering die zich naar de 
plaats van bijeenkomst der Vergadering begeven of daarvan terugkeren wordt 
op geen enkele wijze beperkt door voorschriften van bestuursrechtelijke of 
andere aard. 
Aan de leden van de Vergadering worden, wat betreft douane­ en de­
viezencontrole, toegekend : 
α) door hun eigen regering, dezelfde faciliteiten als zijn toegekend aan 
hoge ambtenaren, die zich, belast met een tijdelijke officiële zending, naar het 
buitenland begeven, 
b) door de regeringen van de andere Lid­Staten, dezelfde faciliteiten als 
zijn toegekend aan vertegenwoordigers van buitenlandse regeringen, belast met 
een tijdelijke officiële zending. 
ARTIKEL 8 
Tegen de leden van de Vergadering kan geen opsporing plaatsvinden, 
noch kunnen zij worden aangehouden of vervolgd op grond van de mening of 
de stem, die zij in de uitoefening van hun ambt hebben uitgebracht. 
ARTIKEL 9 
Tijdens de zittingsduur van de Vergadering genieten de leden: 
α) op hun eigen grondgebied, de immuniteiten welke aan de leden van 
de volksvertegenwoordiging in hun land zijn verleend; 
b) op het grondgebied van elke andere Lid­Staat, vrijstelling van aan­
houding en gerechtelijke vervolging in welke vorm ook. 
— 297 — 
De immuniteit beschermt hen eveneens, wanneer zij zich naar de plaats 
van de bijeenkomst van de Vergadering hegeven of daarvan terugkeren. 
Op deze immuniteit kan geen beroep worden gedaan in geval van ont­
dekking op heterdaad, terwijl zij evenmin kan verhinderen dat de Vergadering 
het recht uitoefent de immuniteit van een harer leden op te heffen. 
Hoofdstuk 4 
DE AAN DE WERKZAAMHEDEN VAN DE INSTELLINGEN DER GEMEENSCHAP 
DEELNEMENDE VERTEGENWOORDIGERS DER LID-STATEN 
ARTIKEL 10 
De aan de werkzaamheden van de instellingen van de Gemeenschap deel­
nemende vertegenwoordigers der Lid-Staten, alsmede hun raadslieden en de 
deskundigen, genieten gedurende de uitoefening van hun ambt en op hun reizen 
naar en van de plaats van bijeenkomst de gebruikelijke voorrechten, immuni­
teiten of faculteiten. 
Dit artikel is eveneens van toepassing op de leden der raadgevende 
organen van de Gemeenschap. 
Hoofdstuk 5 
AMBTENAREN EN OVERIGE PERSONEELSLEDEN VAN DE GEMEENSCHAP 
ARTIKEL 11 
De ambtenaren en overige personeelsleden van de Gemeenschap bedoeld 
in artikel 212 van het Verdrag zijn, ongeacht hun nationaliteit, op het grond­
gebied van elk der Lid-Staten: 
a) behoudens de bepalingen van de artikelen 179 en 215 van het Verdrag, 
vrijgesteld van rechtsvervolging voor hetgeen zij in hun officiële hoedanigheid 
298 
hebben gedaan, gezegd of geschreven; zij blijven deze immuniteit genieten nadat 
zij hun ambt hebben neergelegd ; 
o) tezamen met hun echtgenoten en de te hunnen laste zijnde verwanten 
vrijgesteld van immigratiebeperkingen en vreemdelingenregîstratie; 
c) inzake monetaire of deviezenregelingen in het genot van de gebruike­
lijke faciliteiten welke aan ambtenaren van internationale organisaties worden 
toegekend ; 
d) gerechtigd om de eerste maal, dat zij hun post bezetten, in het be­
trokken land hun huisraad en goederen voor persoonlijk gebruik vrij van rechten 
in te voeren uit het land waar zij het laatst hun verblijfplaats hebben gehad of 
uit het land waarvan zij onderdaan zijn, en bij het neerleggen van hun ambt hun 
huisraad en goederen voor persoonlijk gebruik uit genoemd land vrij van rechten 
weder uit te voeren, in beide gevallen met inachtneming van de voorwaarden, 
welke de regering van het land waar dit recht wordt uitgeoefend, als nood­
zakelijk beschouwt; 
e) gerechtigd uit een Lid-Staat hun voor persoonlijk gebruik bestemde 
personenauto die in het land waar zij het laatst hun verblijfplaats hebben 
gehad of in het land waarvan zij onderdaan zijn, verkregen is op de voorwaarden 
die op de binnenlandse markt van dat land gelden, vrij van rechten in te voeren 
en deze vrij van rechten weder uit te voeren, in heide gevallen met inachtneming 
van de voorwaarden welke de regering van het betrokken land als noodzakelijk 
beschouwt. 
ARTIKEL 12 
Onder de voorwaarden en volgens de procedure welke door de Raad worden 
vastgesteld op grond van de door de Commissie binnen een jaarna de inwerking­
treding van het Verdrag gedane voorstellen, worden de ambtenaren en overige 
personeelsleden van de Gemeenschap onderworpen aan een belasting ten bate 
van de Gemeenschap op de door haar betaalde salarissen, lonen en emolumenten. 
Zij zijn vrijgesteld van nationale belastingen op de door de Gemeenschap 
betaalde salarissen, lonen en emolumenten. 
ARTIKEL 13 
De ambtenaren en overige personeelsleden van de Gemeenschap, die zich 
uitsluitend uit hoofde van de uitoefening van hun ambt in dienst van de Gemeen­
schap vestigen op het grondgebied van een andere Lid-Staat dan de Staat van de 
— 299 
fiscale woonplaats, welke zij bezitten op het ogenblik van hun indiensttreding 
bij de Gemeenschap, worden voor de toepassing van de inkomsten-, vermogens-
en successiebelastingen, alsmede van de tussen de Lid-Staten van de Gemeen­
schap gesloten overeenkomsten ter voorkoming van dubbele belasting, zowel 
in de Staat waar zij zich gevestigd hebben als in de Staat van de fiscale woon­
plaats, geacht hun woonplaats te hebben behouden in de laatstgenoemde Staat, 
indien deze lid is van de Gemeenschap. Deze bepaling geldt eveneens voor de 
echtgenoot voor zover deze geen eigen beroepsbezigheden uitoefent, alsmede 
voor de kinderen die ten laste zijn en onder toezicht staan van de in dit artikel 
bedoelde personen. 
De roerende goederen welke toebehoren aan de in de vorige alinea be­
doelde personen en zich bevinden op het grondgebied van de Staat van verblijf, 
worden in die Staat vrijgesteld van successiebelasting; voor de heffing van die 
belasting worden die roerende goederen geacht zich in de Staat van de fiscale 
woonplaats te bevinden, onder voorbehoud van de rechten van derde Staten en 
de mogelijke toepassing van de bepalingen der internationale overeenkomsten 
betreffende dubbele belasting. 
De uitsluitend uit hoofde van de uitoefening van een ambt in dienst van 
andere internationale organisaties verkregen woonplaats wordt niet in aanmer­
king genomen bij de toepassing van de bepalingen van dit artikel. 
ARTIKEL 14 
Op voorstel van de Commissie, in te dienen binnen een jaar na de in­
werkingtreding van het Verdrag, stelt de Raad met eenparigheid van stemmen 
de regeling vast inzake de sociale voorzieningen, welke op de ambtenaren en 
overige personeelsleden van de Gemeenschap van toepassing zal zijn. 
ARTIKEL 15 
Op voorstel van de Commissie en na raadpleging van de overige betrok­
ken instellingen, bepaalt de Raad op welke categorieën van ambtenaren en 
overige personeelsleden van de Gemeenschap de bepalingen van de artikelen 11, 
12, tweede alinea, en 13 geheel often dele van toepassing zijn. 
De namen, hoedanigheden en adressen der ambtenaren en overige 
personeelsleden, welke onder deze categorieën zijn begrepen, worden op gezette 
tijden pan de regeringen van de Lid-Staten medegedeeld. 
— 300 — 
Hoofdstuk 6 
VOORRECHTEN EN IMMUNITEITEN DER BIJ DE 
GEMEENSCHAP GEVESTIGDE MISSIES 
ARTIKEL 16 
De Lid-Staat. op wiens grondgebied de zetel van de Gemeenschap is 
gevestigd, verleent aan de missies der bij de Gemeenschap geaccrediteerde derde 
Staten de gebruikelijke diplomatieke immuniteiten. 
Hoofdstuk 7 
ALGEMENE BEPALINGEN 
ARTIKEL 17 
De voorrechten, immuniteiten en faciliteiten worden aan de ambtenaren 
en overige personeelsleden van de Gemeenschap uitsluitend in haar belang 
verleend. 
Elke instelling van de Gemeenschap is gehouden de aan een ambtenaar 
of ander personeelslid verleende immuniteit op te heffen in alle gevallen, waarin 
zulks naar haar mening niet strijdig is mf*t de belangen van de Gemeenschap. 
ARTIKEL 18 
Voor de toepassing van dit Protocol handelen de instellingen van de 
Gemeenschap in overeenstemming met de verantwoordelijke autoriteiten van 
de betrokken Lid-Staten. 
ARTIKEL 19 
De artikelen 11 tot en met 14 en 17 zijn van toepassing op de leden van 
de Commissie. 
301 
ARTIKEL 20 
De artikelen 11 tot en met 14 en 17 zijn van toepassing op de rechters, 
de griffier en de toegevoegde rapporteurs van, alsmede op de advocaten-generaal 
bij het Hof van Justitie, onverminderd de bepalingen van artikel 3 van het 
Protocol betreffende het Statuut van het Hof van Justitie nopens de vrijstelling 
van rechtsvervolging van de rechters en de advocaten-generaal. 
ARTIKEL 21 
Dit Protocol is eveneens van toepassing op de Europese Investeringsbank, 
de leden van haar organen, haar personeel en de vertegenwoordigers der Lid-
Staten, die aan haar werkzaamheden deelnemen, onverminderd de bepalingen 
van het protocol betreffende haar statuten. 
De Europese Investeringsbank wordt bovendien vrijgesteld van elke 
fiscale en parafiscale heffing ter gelegenheid van haar oprichting en van de uit­
breiding van haar aandelenkapitaal, alsmede van de verschillende formaliteiten 
welke deze verrichtingen kunnen medebrengen in de Staat waar de zetel ge­
vestigd is. Haar opheffing en liquidering zullen evenmin enige heffing mede­
brengen. Tenslotte geeft de werkzaamheid van de B?nk en van haar organen, 
uitgeoefend onder de statutaire voorwaarden, geen aanleiding tot de heffing van 
omzetbelastingen. 
TEN BLIJKE WAARVAN de ondergetekende gevolmachtigden hun hand­
tekening onder dit Protocol hebben gesteld. 
Gedaan te Brussel, de zeventiende april negentienhonderd zevenenvijftig. 
J. Ch. SNOY et dOpPUERS. 
C. F. OPHUELS. 
Robert MARJOLIN. 
Vittorio BADINI. 
Lambert SCHAUS. 
J. LINTHORST HOMAN. 
302 
PROTOCOL 
BETREFFENDE HET 
STATUUT VAN HET HOF VAN JUSTITIE 

DE HOCE VERDRAGSLUITENDE PARTIJEN BIJ HET VERDRAC TOT OP­
RICHTING VAN DE EUROPESE ECONOMISCHE GEMEENSCHAP, 
WENSENDE, het Statuut van het Hof van Justitie, bedoeld in artikel 188 
van het Verdrag, vast te stellen, 
HEBBEN te dien einde als hun gevolmachtigden aangewezen: 
ZIJNE MAJESTEIT DE KONING DER BELGEN: 
J. Ch. Baron SNOY et d'OppuERS, Secretaris-Generaal van het Ministerie 
van Economische Zaken, Voorzitter van de Belgische delegatie bij de 
Intergouvernementele Conferentie ; 
DE PRESIDENT VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND: 
Prof. Dr. Cari Friedrich OPHUELS, Ambassadeur van de Bondsrepubliek 
Duitsland, Voorzitter van de Duitse delegatie bij de Intergouvernemen­
tele Conferentie; 
DE PRESIDENT VAN DE FRANSE REPUBLIEK: 
de Heer Robert MARJOLIN, Hoogleraar in de Rechtsgeleerdheid, Vice-
Voorzitter van de Franse delegatie bij de Intergouvernementele Con­
ferentie ; 
DE PRESIDENT VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK: 
de Heer V. BADINI GONFALONIERI. Onder-Staatssecretaris van Buiten­
landse Zaken, Voorzitter van de Italiaanse delegatie bij de Intergouver­
nementele Conferentie; 
— 305 
HARE KONINKLIJKE HOOGHEID DE GROOTHERTOCIN VAN LUXEMBURG: 
de Heer Lambert SCHAUS, Ambassadeur van het Groothertogdom Luxem­
burg, Voorzitter van de Luxemburgse delegatie bij de Intergouverne­
mentele Conferentie; 
HARE MAJESTEIT DE KONINGIN DER NEDERLANDEN: 
de Heer J. LINTHORST HOMAN, Voorzitter van de Nederlandse delegatie 
bij de Intergouvernementele Conferentie; 
DIE, na overlegging van hun in goede en behoorlijke vorm bevonden 
volmachten, 
OVEREENSTEMMING HEBBEN BEREIKT omtrent de volgende bepalingen 
welke aan het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeen­
schap zijn gehecht. 
306 
ARTIKEL 1 
Het krachtens artikel 4 van het Verdrag ingestelde Hof van Justitie 
wordt samengesteld en oefent zijn functies uit overeenkomstig de bepalingen van 
het Verdrag en van dit Statuut. 
Titel I 
STATUS VAN DE RECHTERS EN VAN DE ADVOCATEN-GENERAAL 
ARTIKEL 2 
Alvorens zijn ambt te aanvaarden, moet iedere rechter in openbare 
zitting de eed afleggen, dat hij zijn functie zal uitoefenen in volkomen onpar­
tijdigheid en geheel overeenkomstig zijn geweten en dat hij niets van het geheim 
der beraadslagingen openbaar zal maken. 
ARTIKEL 3 
De rechters zijn vrijgesteld van rechtsvervolging. Met betrekking tot 
hetgeen zij in hun officiële hoedanigheid hebben gedaan, gezegd of geschreven, 
blijven zij deze immuniteit genieten ook nadat zij hun ambt hebben neergelegd. 
Het Hof kan, in voltallige zitting, de immuniteit opheffen. 
Ingeval tegen een rechter wiens immuniteit is opgeheven, een strafver­
volging wordt ingesteld, kan hij in elk der Lid-Staten slechts worden berecht door 
de instantie, welke bevoegd is tot berechting van de leden van het hoogste 
nationale rechterlijke college. 
— 307 
ARTIKEL 4 
De rechters mogen geen politieke functie of bestuursambt uitoefenen. 
Zij mogen geen beroepswerkzaamheid al dan niet tegen beloning verrich­
ten, tenzij van deze bepaling door de Raad bij uitzondering afwijking is toege­
staan. 
Bij hun ambtsaanvaarding verbinden zij zich plechtig om gedurende hun 
ambtsperiode en na afloop daarvan de uit hun taak voortvloeiende verplichtingen 
na te komen, in het bijzonder eerlijkheid en kiesheid te betrachten in het aan­
vaarden van bepaalde functies of voordelen na afloop van die ambtsperiode. 
In geval van twijfel beslist het Hof. 
ARTIKEL 5 
Behalve door periodieke vervanging of door overlijden eindigt de ambts­
uitoefening van een rechter door ontslag. 
Ingeval een rechter ontslag verzoekt, richt hij daartoe tot de president 
van het Hof een brief, welke aan de voorzitter van de Raad wordt doorgezonden. 
Door laatstbedoelde kennisgeving ontstaat een vacature. 
Behoudens in gevallen, waarin artikel 6 hiernavolgend toepassing vindt, 
blijft elke rechter zitting hebben totdat zijn opvolger in functie treedt. 
ARTIKEL 6 
Een rechter kan slechts van zijn ambt worden ontheven of van zijn recht 
op pensioen of van andere als zodanig geldende gunsten vervallen worden ver­
klaard, wanneer hij, naar het eenstemmig oordeel van de rechters van en de 
advocaten-generaal bij het Hof, heeft opgehouden aan de gestelde voorwaarden 
of aan de uit zijn ambt voortvloeiende verplichtingen te voldoen. De betrokkene 
neemt niet aan die beraadslagingen deel. 
De griffier deelt de beslissing van het Hof mede aan de voorzitters van de 
Vergadering en van de Commissie en geeft van die beslissing kennis aan de 
voorzitter van de Raad. 
In geval van een beslissing waarbij een rechter van zijn ambt wordt ont­
heven, ontstaat door laatstbedoelde kennisgeving een vacature. 
— 308 — 
ARTIKEL 7 
De rechters wier ambtsuitoefening vóór het verstrijken van hun mandaat 
eindigt, worden voor de verdere duur van het mandaat vervangen. 
ARTIKEL 8 
De bepalingen van de artikelen 2 tot en met 7 zijn van toepassing op de 
advocaten-generaal. 
Titel II 
ORGANISATIE 
ARTIKEL 9 
De griffier legt voor het Hof de «ed af, dat hij zijn functie zal uitoefenen 
in volkomen onpartijdigheid en geheel overeenkomstig zijn geweten en dat hij 
niete van het geheim der beraadslagingen openbaar zal maken. 
ARTIKEL 10 
Het Hof regelt de vervanging van de griffier, voor het geval dat deze 
verhinderd ia. 
ARTIKEL 11 
In bet belang van de dienst worden aan het Hof ambtenaren en andere 
personeelsleden verbonden. Zij ressorteren onder de griffier, onder het gezag 
van de president. 
309 
ARTIKEL 12 
Op voorstel van het Hof kan de Raad met eenparigheid van stemmen 
voorzien in de benoeming van toegevoegde rapporteurs en hun statuut bepalen. 
De toegevoegde rapporteurs kunnen overeenkomstig de in het reglement voor 
de procesvoering vast te stellen bepalingen worden geroepen om deel te nemen aan 
het onderzoek van de bij het Hof aanhangige zaken en om de rechter-rapporteur 
bij te staan. 
De toegevoegde rapporteurs, gekozen uit personen, die alle waarborgen voor 
onafhankelijkheid bieden en de nodige bewijzen van juridische bekwaamheid 
bezitten, worden door de Raad benoemd. Zij leggen voor het4Hof de eed af dat 
zij hun ambt zullen uitoefenen in volkomen onpartijdigheid en geheel overeen­
komstig hun geweten en dat zij niets van het geheim der beraadslagingen open­
baar zullen maken. 
ARTIKEL 13 
De rechters, de advocaten-generaal en de griffier zijn verplicht verblijf 
te houden in de plaats waar het Hof Ís gevestigd. 
ARTIKEL 14 
Het Hof is permanent in functie. De rechterlijke vakanties worden door 
het Hof met inachtneming van de eisen van de dienst vastgesteld. 
ARTIKEL 15 
Het Hof kan slechts in oneven getal op geldige wijze beslissen. De in 
voitalligc zitting genomen beslissingen van het Hof zijn geldig, wanneer vijf 
rechters tegenwoordig zijn. De beslissingen van de kamers zíjn geldig, wanneer 
zij door drie rechters zijn genomen; ui geval van verhindering van één der rechters 
van een kamer kan, overeenkomstig de in het reglement voor de procesvoering 
vast te stellen bepalingen, een beroep worden gedaan op een rechter die deel 
uitmaakt van een andere kamer. 
— 310 — 
ARTIKEL 16 
De rechters en de advocaten-generaal mogen niet deelnemen aan de 
berechting van enige zaak, waarin zij vroeger zijn opgetreden als gemachtigde, 
raadsman of advocaat van één van beide partijen, of waarover zij geroepen zijn 
geweest zich uit te spreken als lid van een rechtbank, van een commissie van 
onderzoek of in enige andere hoedanigheid. 
Wanneer een rechter of advocaat-generaal om een bijzondere reden meent 
niet te kunnen deelnemen aan de berechting of het onderzoek van een bepaalde 
zaak, deelt hij dit aan de president mede. Ingeval de president van oordeel is, 
dat een rechter of een advocaat-generaal om een bijzondere reden niet over een 
bepaalde zaak dient te zitten of te concluderen, stelt hij de betrokkene hiervan 
in kennis. 
In geval van moeilijkheden nopens de toepassing van dit artikel beslist 
het Hof. 
Partijen kunnen geen wijziging in de samenstelling van het Hof of van een 
van zijn kamers verlangen met een beroep op de nationaliteit van een rechter, of 
op het feit, dat in het Hof of in een van zijn kamers een rechter van haar nationa­
liteit ontbreekt. 
Titel III 
PROCEDURE 
ARTIKEL 17 
De Staten zowel als de instellingen van de Gemeenschap worden voor het 
Hof vertegenwoordigd door een voor elke zaak benoemde gemachtigde; de 
gemachtigde kan door een raadsman of door een bij de balie van een van de Lid-
Staten ingeschreven advocaat worden bijgestaan. 
De andere partijen moeten worden vertegenwoordigd door een bij de balie 
van een der Lid-Staten ingeschreven advocaat. 
De gemachtigden, raadslieden en advocaten, die voor het Hof verschijnen, 
genieten de voor de onafhankelijke uitoefening van hun functies nodige rechten 
en waarborgen, overeenkomstig de in het reglement voor de procesvoering vast 
te stellen bepalingen. 
_ 311 
Ten aanzien van de raadslieden en advocaten die voor het Hof optreden, 
bezit het Hof overeenkomstig de in dat reglement vast te stellen bepalingen de 
bevoegdheden, welke ter zake gewoonlijk aan gerechtshoven en rechtbanken 
worden toegekend. 
Hoogleraren die onderdaan zijn van een Lid-Staat waarvan de wetgeving 
hun het recht toekent te pleiten, genieten voor het Hof de rechten, welke in dit 
artikel aan de advocaten zijn toegekend. 
ARTIKEL 18 
De procedure voor het Hof bestaat uit twee gedeelten : de schriftelijke en 
de mondelinge behandeling. 
De schriftelijke behandeling omvat het toezenden aan partijen en aan de 
instellingen van de Gemeenschap wier beslissingen in het geding zijn, van de 
verzoekschriften, memoriën, verweerschriften en andere opmerkingen en, even­
tueel, van de verdere conclusiën, alsmede van alle stukken en documenten welke 
ter ondersteuning in het geding worden gebracht of van hun voor eensluidend 
gewaarmerkte afschriften. 
De toezending geschiedt door tussenkomst van de griffier in de volgorde 
en binnen de termijnen als bepaald in het reglement voor de procesvoering. 
De mondelinge behandeling omvat de voorlezing van het rapport van de 
rechter-rapporteur, alsmede het horen door het Hofvan de gemachtigden, raads­
lieden en advocaten, en van de advocaat-generaal in zijn conclusie, benevens, zo 
nodig, het horen van getuigen en deskundigen. 
ARTIKEL 19 
Een zaak wordt bij het Hof aanhangig gemaakt door middel van een 
verzoekschrift, dat aan de grif Her wordt toegezonden. Het verzoekschrift moet 
inhouden de naam en woonplaats van de verzoeker en de hoedanigheid van de 
ondertekenaar, de aanduiding van de partij tegen wie het verzoekschrift is 
gericht, het onderwerp van het geschil, de conclusiën en een summiere uiteen­
zetting van de aangevoerde middelen. 
Aan het verzoekschrift wordt, indien het strekt tot vernietiging van een 
handeling, de desbetreffende akte toegevoegd of, in het geval bedoeld in artikel 
175 van het Verdrag, een bewijsstuk van de datum der in dat artikel bedoelde 
uitnodiging. Indien deze stukken niet bij het verzoekschrift zijn gevoegd nodigt 
de griffier de betrokkene uit deze alsnog binnen een redelijke termijn over te 
leggen; verval van het recht tot beroep kan niet worden tegengeworpen, indien 
het verzuim eerst is hersteld na het verstrijken van de termijn van beroep. 
312 — 
ARTIKEL 20 
In de in artikel 177 van het Verdrag bedoelde gevallen, wordt van de 
beslissing van de nationale rechterlijke instantie die de procedure schorst en een 
beroep doet op het Hof, aan dit Hof kennis gegeven op initiatief van die 
instantie. De griffier van het Hof geeft van deze beslissing vervolgens kennis aan 
de betrokken partijen, de Lid­Staten en de Commissie, alsmede aan de Raad 
wanneer de handeling, waarvan de geldigheid of de uitlegging wordt betwist, 
van deze uitgaat. 
Binnen twee maanden na deze laatste kennisgeving hebben de partijen, 
de Lid­Staten, de Commissie en, in voorkomend geval, de Raad het recht bij het 
Hof memoriën of schriftelijke opmerkingen in te dienen. 
ARTIKEL 21 
Het Hof kan partijen verzoeken alle stukken over te leggen en alle in­
lichtingen te verstrekken, welke het wenselijk acht. In geval van weigering 
neemt het Hof hiervan akte. 
Het Hof kan eveneens aan de Lid­Staten en aan de instellingen die geen 
partij in het proces zijn, verzoeken alle inlichtingen te verstrekken welke het 
voor het proces nodig acht. 
ARTIKEL 22 
Het Hof is bevoegd te allen tijde een deskundig onderzoek op te dragen 
aan personen, lichamen, bureaus, commissies ­Λ organen te zijner keuze. 
ARTIKEL 23 
Getuigen kunnen worden gehoord overeenkomstig de bepalingen die zullen 
worden vastgesteld in het reglement voor de procesvoering. 
ARTIKEL 24 
Ten aanzien van gebrekige getuigen geniet het Hof dezelfde bevoegdheden 
als op dit gebied in de regel zijn toegekend aan gerechtshoven en rechtbanken, 
en kan geldboeten opleggen, een en ander overeenkomstig de bepalingen die 
zullen worden vastgesteld in het reglement voor de procesvoering. 
— 313 — 
ARTIKEL 25 
Getuigen en deskundigen kunnen onder ede worden gehoord volgens de 
in het reglement voor de procesvoering vastgestelde formule of op de wijze, 
welke in de nationale wetgeving van de getuige of de deskundige is voorge­
schreven. 
ARTIKEL 26 
Het Hof kan bevelen, dat een getuige of deskundige door de rechterlijke 
instantie van zijn woonplaats wordt gehoord. 
Dit bevel wordt ter uitvoering gericht tot de bevoegde rechterlijke in­
stantie overeenkomstig de bepalingen van het reglement voor de procesvoering. 
De stukken ter uitvoering van de rogatoire commissie worden op dezelfde wijze 
aan het Hof teruggezonden. 
Het Hof draagt de kosten, doch kan deze eventueel ten laste van partijen 
brengen. 
ARTIKEL 27 
Elke Lid-Staat beschouwt iedere schending van de eed der getuigen en 
deskundigen als het overeenkomstige strafbare feit bedreven voor een nationale 
rechtbank die in burgerlijke zaken uitspraak doet. Op aangifte van het Hof 
vervolgt hij de daders van dit strafbare feit voor de bevoegde nationale rechter­
lijke instantie. 
ARTIKEL 28 
De zittingen zijn openbaar, tenzij het Hof ambtshalve of op verzoek van 
partijen om gewichtige redenen andere beslist. 
ARTIKEL 29 
Tijdens de mondelinge behandeling kan het Hof de deskundigen, de 
getuigen, alsook de partijen zelf, horen. Deze laatsten kunnen evenwel slechts 
pleiten bij monde van haar vertegenwoordiger. 
— 314 — 
ARTIKEL 30 
Van iedere zitting w ordt proces-verbaal opgemaakt, hetwelk door de 
president en de griffier wordt ondertekend. 
ARTIKEL 31 
De rol der terechtzitting wordt door de president vastgesteld. 
ARTIKEL 32 
De beraadslagingen van het Hof zijn en blijven geheim. 
ARTIKEL 33 
De arresten zijn met redenen omkleed. Zij vermelden de namen van de 
rechters, die hebben beslist. 
ARTIKEL 34 
De arresten worden ondertekend door de president en de griffier. Zij 
worden in openbare zitting uitgesproken. 
ARTIKEL 35 
Het Hof geeft een beslissing ten aanzien van de proceskosten. 
ARTIKEL 36 
De president van het Hof kan in een summiere procedure, voor zover 
nodig afwijkend van sommige regels van dit Statuut, welke wordt vastgesteld bij 
het reglement voor de procesvoering, uitspraak doen op conclusies, strekkende 
315 
ofwel ter verkrijging van de in artikel 185 van het Verdrag bedoelde opschorting, 
ofwel tot toepassing van voorlopige maatregelen krachtens artikel 186, ofwel 
tot schorsing van de gedwongen tenuitvoerlegging overeenkomstig de laatste 
alinea van artikel 192. 
Bij verhindering van de president wordt deze door een andere rechter 
vervangen overeenkomstig de bepalingen van het reglement voor de proces­
voering. 
De door de president of zijn plaatsvervanger gegeven beschikking heeft 
slechts een voorlopig karakter en prejudicieert niet op de beslissing van het Hof 
ten principale. 
ARTIKEL 37 
De Lid-Staten en de instellingen van de Gemeenschap kunnen zich voegen 
in een voor het Hof aanhangig rechtsgeding. 
Hetzelfde recht heeft elke andere persoon, die aannemelijk maakt belang 
te hebben bij de beslissing van een voor het Hof aanhangig rechtsgeding, met 
uitzondering van de rechtsgedingen tussen Lid-Staten, tussen instellingen van de 
Gemeenschap, of tussen Lid-Staten enerzijds en instellingen van de Gemeenschap 
anderzijds. 
De conclusiën van het verzoek tot voeging kunnen slechts strekken tot 
ondersteuning van de conclusiën van een der partijen. 
ARTIKEL 38 
Wanneer de verwerende partij, ofschoon regelmatig in het geding ge­
roepen, nalaat schriftelijk conclusiën in te dienen, wordt het arrest tegen haar bij 
verstek gewezen. Het arrest is vatbaar voor verzet binnen een maand na zijn 
betekening. Tenzij het Hof anders bepaalt, schorst het verzet de tenuitvoer­
legging van het bij verstek gewezen arrest niet. 
ARTIKEL 39 
De Lid-Staten, de instellingen van de Gemeenschap en alle andere natuur­
lijke of rechtspersonen kunnen, in de gevallen en overeenkomstig de bepalingen 
vast te stellen in het reglement voor de procesvoering, derden-verzet instellen tegen 
de arresten gewezen in rechtsgedingen, waarin zij niet geroepen zijn geweest, 
indien hun rechten door deze ärrenen worden geschaad. 
— 316 — 
ARTIKEL 40 
In geval van moeilijkheden nopens de betekenis en de strekking van een 
arrest, heeft het Hof tot taak dit uit te leggen, op verzoek van een der partijen of 
van een instelling van de Gemeenschap welke haar belang ter zake aannemelijk 
maakt. 
ARTIKEL 41 
Herziening van een arrest kan aan het Hof slechts worden verzocht op 
grond van de ontdekking van een feit, dat van beslissende invloed kan zijn en 
dat, vóór de uitspraak van het arrest, onbekend was aan het Hof en aan de partij, 
die de herziening verzoekt. 
De herzieningsprocedure begint met een arrest, waarbij het Hof, uit­
drukkelijk het bestaan van een nieuw feit vaststellende en oordelende, dat het 
gl und tot herziening oplevert, uit dien hoofde het verzoek ontvankelijk verklaart. 
Herziening kan niet meer worden verzocht na verloop van tien jaar te 
rekenen van de dagtekening van het arrest. 
ARTIKEL 42 
Bepaalde termijnen volgens afstand worden in het reglement voor de 
procesvoering vastgesteld. 
Verval van instantie wegens het verstrijken van een procestermijn kan 
niet worden tegengeworpen, wanneer de betrokkene toeval of overmacht 
aantoont. 
ARTIKEL 43 
De vorderingen tegen de Gemeenschap inzake niet contractuele aan­
sprakelijkheid verjaren vijfjaar na het feit, dat tot deze vordering aanleiding 
heeft gegeven. De verjaring wordt gestuit, hetzij door een bij het Hof ingesteld 
beroep, hetzij door een eerder gedaan verzoek, hetwelk de benadeelde kan richten 
tot de bevoegde instelling van de Gemeenschap. In het laatste geval moet het 
beroep worden ingesteld binnen de termijn van twee maanden bepaald in artikel 
173; de tweede alinea van artikel 175 is van overeenkomstige toepassing. 
317 
ARTIKEL 44 
Het in artikel 188 van het Verdrag bedoelde reglement voor de proces· 
voering bevat, behalve in de het Statuut vastgestelde bepulingen, alle overige 
bepalingen welke nodig zijn voor de toepassing en, voor zoveel nodig, de aan­
vulling van dit Statuut. 
ARTIKEL 45 
De Raad kan, met eenparigheid van stemmen, de bepalingen van dit 
Statuut nader aanpassen wanneer zulks nodig blijkt ten gevolge van de maat­
regelen, die hij overeenkomstig de laatste alinea van artikel 165 van het Verdrag 
neemt. 
ARTIKEL 46 
De voorzitter van de Raad gaat terstond na de eedsaflegging over tot 
aanwijzing., bij loting, van de rechters en de advocaten-generaal, die aan het 
einde van de eerste periode van drie jaar overeenkomstig de tweede en derde 
alinea's van artikel 167 van het Verdrag moeten worden vervangen. 
TEN BLIJKE WAARVAN de ondergetekende gevolmachtigden hun hand­
tekening onder dit Protocol hebben gesteld. 
Gedaan te Brussel, de zeventiende april negentienhonderd zevenenvijftig. 
J. CH. SNOY et d'OppuERS. 
C. F. OPHUELS. 
Robert MARJOMN. 
Vittorio BADINI. 
Lambert SCHAUS. 
J. LINTHORST HOMAN. 
318 
OVEREENKOMST 
betreffende 
bepaalde instellingen welke 
de Europese Gemeenschappen 
gemeen hebben 

ZIJNE MAJESTEIT DE KONING DER BELGEN, DE PRESIDENT VAN DE 
BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, DE PRESIDENT VAN DE FRANSE REPUBLIEK, DE 
PRESIDENT VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK, HARE KONINKLIJKE HOOGHEID DE 
GROOTHERTOGIN VAN LUXEMBURG, HARE MAJESTEIT DE KONINGIN DER NEDER­
LANDEN, 
VERLANGENDE, te voorkomen dat een veelvoud ontstaat van instellingen 
welke geroepen zijn in de door hen opgerichte Europese Gemeenschappen gelijk­
soortige taken te vervullen, 
HEBBEN BESLOTEN voor deze Gemeenschappen bepaalde gemeenschap­
pelijke instellmgeu in het leven te roepen en hebben te dien einde als hun gevol­
machtigden aangewezen: 
ZIJNE MAJESTEIT DE KONINC DER BELGEN: 
De Heer Paul-Henri SPAAK, Minister van Buitenlandse Zaken; 
J. Ch. Baron SNOY et D'OPPUERS, Secretaris-Generaal van het Ministerie van 
Economische Zaken, Voorzitter van de Belgische delegatie bij de Inter­
gouvernementele Conferentie; 
DE PRESIDENT VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND: 
Dr. Konrad ADENAUER, Bondskanselier; 
Prof. Dr. Walter HALLSTEIN, Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken; 
DE PRESIDENT VAN DE FRANSE REPUBLIEK: 
De Heer Christian PINEAU, Minister van Buitenlandse Zaken; 
De Heer Maurice FAURE, Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken; 
DE PRESIDENT VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK: 
De Heer Antonio SEGNI, Voorzitter van de Raad van Ministers; 
Professor Gaetano MARTINO, Minister van Buitenlandse Zaken; 
321 
HARE KONINKLIJKE HOOGHEID DE GROOTHERTOGIN VAN LUXEMBURG: 
De Heer Joseph BECH, Minister-President, Minister van Buitenlandse Zaken; 
De Heer Lambert SCHAUS, Ambassadeur, Voorzitter van de Luxemburgse 
delegatie bij de Intergouvernementele Conferentie; 
HARE MAJESTEIT DE KONINCIN DER NEDERLANDEN: 
De Heer Joseph LUNS, Minister van Buitenlandse Zaken; 
De Heer J. LINTHORST HOMAN, Voorzitter van de Nederlandse delegatie bij de 
Intergouvernementele Conferentie; 
DlE,· na overlegging van hun in goede en behoorlijke vorm bevonden 
volmachten, omtrent de volgende bepalingen overeenstemming hebben 
bereikt : 
322 — 
Afdeling I 
DE VERGADERING 
ARTIKEL I 
De algemene en bijzondere bevoegdheden welke het Verdrag tot op­
richting van de Europese Economiechc Gemeenschap enerzijds en het Verdrag 
tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie anderzijds aan 
de Vergadering toekennen, worden, overeenkom?tig de bepalingen onder­
scheidenlijk in die Verdragen gesteld, uitgeoefend door één Vergadering, samen­
gesteld en aangewezen als in artikel 138 van het Verdrag tot oprichting van de 
Europese Economische Gemeenschap en in artikel 108 van het Verdrag t»t 
oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie is voorgeschreven. 
ARTIKEL 2 
1. Zodia zij in functie treedt, vervangt de in het voorgaande artikel ge­
noemde Vergadering de Gemeenschappelijke Vergadering genoemd in artikel 21 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en 
Staal. Zij oefent de door dat Verdrag aan de Gemeenschappelijke Vergadering 
toegekende algemene en bijzondere bevoegdheden uit overeenkomstig de be­
palingen daarvan. 
2. Te dien einde wordt op de datum waarop de ir» het vjorgaande artikel 
genoemde Vergadering in functie treedt, artikel 21 v:in hc Verdrag tot op­
richting van de Europese Gemeenschap voor Kolen ep Sti-al ingetrokken en door 
de volgende bepalingen vervangen: 
323 
„ ARTIKEL 21 
1. De Vergadering bestant uit afgevaardigden die de Parlementen uit hun 
midden aanwijzen volgens de door iedere deelnemende Staat vastgestelde procedure. 
2. Het aantal afgevaardigden is als volgt vastgesteld: 
Duitsland 
België 
Frankrijk 
Italië 
Luxemburg 
Nederland 36 
14 
36 
36 
6 
14 
3. De Vergadering stelt ontwerpen op voor het houden van rechtstreekse algemene 
verkiezingen volgens een in alle deelnemende Staten eenvormige procedure. 
De Raad stelt met eenparigheid van stemmen de desbetreffende bepalingen 
vast, waarvan hij de aanneming door de deelnemende Staten, overeenkomstig hun 
onderscheidene grondwettelijke bepalingen, aanbeveelt.'''' 
324 — 
Afdeling II 
HET HOF VAN JUSTITIE 
ARTIKEL 3 
De bevoegdheden welke het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap enerzijds en het Verdrag tot oprichting van de 
Europese Gemeenschap voor Atoomenergie anderzijds aan het Hofvan Justitie 
toekennen, worden, onder de voorwaarden onderscheidenlijk in die Verdragen 
gesteld, uitgeoefend door één Hof van Justitie, samengesteld en aangewezen als 
in de artikelen 165 tot en met 167 van het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap en in de artikelen 137 tot en met 139 van het Verdrag 
tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie ie voorge­
schreven. 
ARTIKEL 4 
1. Zodra het in functie treedt, vervangt het in het voorgaande artikel ge­
noemde Hof van Justitie het Hof genoemd in artikel 32 van het Verdrag tot 
oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal. Het oefent de 
door dat Verdrag aan het Hof toegekende bevoegdheden uit overeenkomstig de 
bepalingen daarvan. 
De president van het in het voorgaande artikel genoemde Hofvan Justitie 
oefent de bevoegdheden uit welke het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Gemeenschap voor Kolen en Staal aan de voorzitter van het daarin genoemde 
Hof toekent. 
2. Te dien einde worden op de datum waarop het in het voorgaande artikel 
genoemde Hof van Justitie in functie treedt. 
325 — 
α) artikel 32 van het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Gemeenschap voor Kolen en Staal ingetrokken en door de volgende bepalingen 
vervangen : 
,, ARTIKEL 32 
Het Hof bestaat uit zeven rechters. 
Het Hof komt in voltallige zitting bijeen. Het kan echter uit zijn midden 
kamers vormen, elk samengesteld uit drie of vijf rechters, om overeenkomstig da 
bepalingen van een daartoe opgesteld reglement hetzij bepaalde maatregelen van 
onderzoek te nemen, hetzij bepaalde soorten van zaken te berechten. 
In alle zaken die aanhangig zijn gemaakt duor een deelnemende Staat of door 
een instelling van de Gemeenschap, alsmede in alle krachtens artikel 41 aan het Hof 
voorgelegde prejudiciële geschillen, beslist het Hof in voltallige zitting. 
Indien het Hof zulks verzoekt, kan de Raad met eenparigheid van stemmen 
het aantal rechters verhogen en de tweede en de derde alinea van dit artikel alsmede 
de tweede alinea van artikel 32 ter voor zover nodig aanpassen." 
„ARTIKEL 32bi8 
Het Hof wordt bijgestaan door twee advocaten­generaal. 
De advocaat­generaal heeft tot taak, in het openbaar in volkomen onpartijdig­
heid en onafhankelijkheid met redenen omklede conclusies te nemen aangaande 
zaken welke aan het Hof zijn voorgelegd, ten einde dit ter zijde te staan bij de vervulling 
van zijn taak, gelijk deze is omschreven in artikel 31. 
Indien het Hof zulks verzoekt, kan de Raad met eenparigheid van stemmen 
het aantal advocaten­generaal verhogen en de derde alinea van artikel 32 ter voor 
zover nodig aanpassen." 
— 326 
„ARTIKEL 32ter 
De rechters en de advocaten-generaal, gekozen uit personen die alle waar­
borgen voor onafhankelijkheid bieden en aan alle gestelde eisen voldoen om in hun 
onderscheidene landen de hoogste rechterlijke ambten te bekleden, of die bekend staan 
als kundige rechtsgeleerden, worden in onderlinge overeenstemming door de regerin­
gen van de deelnemende Staten voor zes jaar benoemd. 
Om de drie jaar vindt een gedeeltelijke vervanging van de rechters plaats. Deze 
heeft beurtelings betrekking op drie en op vier rechters. De drie rechters die aan het 
einde van de eerste periode van drie jaar moeten aftreden, worden door het lot aan­
gewezen. 
Om de drie jaar vindt een gedeeltelijke vervanging van de advocaten-generaal 
plaats. De advocaat-generaal die aan het einde van de eerste periode van drie jaar 
moet aftreden, wordt door het lot aangewezen. 
De aftredende rechters en advocaten-generaal zijn herbenoembaar. 
De rechters kiezen uit hun midden voor drie jaar de voorzitter van het Hof. 
Hij is herkiesbaar.'"'' 
„ARTIKEL 32quater 
Het Hof benoemt zijn griffier en bepaalt diens positie.** 
b) de bepalingen van het Protocol betreffende het Statuut van het 
Hof van Justitie, welk Protocol een bijlage vormt van het Verdrag tot op­
richting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal, ingetrokken voor 
zover zij in strijd zijn met de artikelen 32 tot en met 32quater van dat Verdrag. 
327 — 
Afdeling III 
HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ 
ARTIKEL 5 
1. De taak welke het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische 
Gemeenschap enerzijds en het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeen­
schap voor Atoomenergie anderzijds aan het Economisch en Sociaal Comité 
toekennen, wordt onder de voorwaarden onderscheidenlijk in die Verdragen 
gesteld, vervuld door één Economisch en Sociaal Comité, samengesteld en aan­
gewezen als in artikel 194 van het Verdrag tot oprichting van de Europese 
Economische Gemeenschap en in artikel 166 van het Verdrag tot oprichting van 
de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie is voorgeschreven. 
2. Het in het voorgaande lid genoemde Economisch en Sociaal Comité moet 
een gespecialiseerde afdeling en kan deskundige sub-comités omvatten, voor het 
terrein of voor de vraagstukken welke onder het Verdrag tot oprichting van de 
Europese Gemeenschap voor Atoomenergie vallen. 
3. De bepalingen van de artikelen 193 en 197 van het Verdrag tot oprichting 
van de Europese Economische Gemeenschap zijn van toepassing op het in lid 1 
genoemde Economisch en Sociaal Comité. 
Afdeling IV 
DE FINANCIERING DEZER INSTELLINGEN 
ARTIKEL 6 
De huishoudelijke uitgaven van de Vergadering, het Hof van Justitie en 
het Economisch en Sociaal Comité worden door de betrokken Gemeenschappen 
voor gelijke delen gedragen. 
— 328 — 
De wijze van toepassing van dit artikel wordt in onderlinge overeenstem­
ming vastgesteld door de bevoegde autoriteiten van elke Gemeenschap. 
SLOTBEPALINGEN 
ARTIKEL 7 
Deze Overeenkomst zal door de Hoge Overeenkomstsluitende Partijen 
worden bekrachtigd overeenkomstig hun onderscheidene grondwettelijke be­
palingen. De akten van bekrachtiging zullen worden nedergelegd bij de Regering 
van de Italiaanse Republiek. 
Deze Overeenkomst treedt in werking op de dag waarop zowel het Verdrag 
tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap als het Verdrag tot 
oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie in werking zal 
treden. 
ARTIKEL 8 
Deze Overeenkomst, opgesteld in één exemplaar, in de Duitse, de Franse, 
de Italiaanse en de Nederlandse taal, zijnde de vier teksten gelijkelijk authentiek, 
zal worden nedergelegd in het archief van de Regering van de Italiaanse Repu­
bliek, die een voor eensluidend gewaarmerkt afschrift daarvan toezendt aan de 
Regeringen der andere ondertekenende Staten. 
329 
TEN BLIJKE WAARVAN de ondergetekende gevolmachtigden hun hand­
tekening onder deze Overeenkomst hebben gesteld. 
vijftig. Gedaan te Rome, de vijfentwintigste maart negentienhoüderd zuvenen­
P. Η. SPAAK. 
ADENAUER. 
PINEAU. 
Antonio SEGNI. 
BECH. 
J. LUNS. J. Ch. SNOY et D'OPPUERS. 
HALLSTEIN. 
M. FAUFE. 
Gaetano MARTINO. 
Lambert SCHAUS. 
J. LINTHORST HOMAN. 
330 
SLOTAKTE 
van de 
Intergouvernementele Conferentie 
voor de Gemeenschappelijke Markt 
en Euratom 

DE INTERGOUVERNEMENTELE CONFERENTIE VOOR DE GEMEENSCHAPPE­
LIJKE MARKT EN EURATOM, op 29 mei 1956 te Venetië ingesteld door de Ministers 
van Buitenlandse Zaken van het Koninkrijk België, van de Bondsrepubliek 
Duitsland, van de Franse Republiek, van de Italiaanse Republiek, van het 
Groothertogdom Luxemburg en van het Koninkrijk der Nederlanden, die haar 
werkzaamheden te Brussel heeft voortgezet en die aan het slot daarvan op 
25 maart 1957 te Rome i« bijeengekomen, heeft de \olgende teksten vastgesteld: 
1. VERDRAG tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, 
met bijlagen, 
2. Protocol betreffende de Statuten van de Europese Investeringsbank, 
3. Protocol betreffende de binnenlandse handel van Duitsland en de daar­
mede samenhangende vraagstukken, 
4. Protocol betreffende enkele bepalingen van belang voor Frankrijk, 
5. Protocol betreffende Italië, 
6. Protocol betreffende het Groothertogdom Luxemburg, 
7. Protocol betreffende goederen van oorsprong en van herkomst uit bepaal­
de landen onderworpen aan een bijzondere regeling bij invoer in een van 
de Lid-Staten, 
8. Protocol betreffende de regeling toe te passen op de produkten vallende 
onder de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal ten aanzien van 
Algerie en de overzeese departementen van de Franse Republiek, 
9. Protocol betreffende de aardolie en sommige derivaten daarvan, 
— 333 
10. Protocol betreffende de toepassing van het Verdrag tot oprichting van de 
Europese Economische Gemeenschap op de niet-Europese delen van het 
Koninkrijk der Nederlanden, 
11. Toepassingsovereenkomst betreffende de associatie van de landen en 
gebieden overzee met de Gemeenschap, met bijlagen, 
12. Protocol betreffende het tariefcontingent voor de invoer van bananen, 
13. Protocol betreffende het tariefcontingent voor de invoer van ongebrande 
koffie. 
II 
1. VERDRAG tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoom­
energie, met bijlagen, 
2. Protocol betreffende de toepassing van het Verdrag tot oprichting van 
de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie op de niet-Europese delen 
van het Koninkrijk der Nederlanden. 
III 
OVEREENKOMST met betrekking tot bepaalde instellingen welke de 
Europese Gemeenschappen gemeen hebben. 
Op het ogenblik van ondertekening van deze teksten heeft de Conferentie 
de hierna genoemde en aan deze Akte gehechte verklaringen aangenomen, 
1. Gemeenschappelijke verklaring betreffende de samenwerking met de 
Staten die lid zijn van internationale organisaties, 
2. Gemeenschappelijke verklaring betreffende Berlijn, 
£·. Verklaring van intentie betreffende de associatie van de onafhankelijke 
landen behorende tot het gebied van de Franse frank, met de Europese 
Economische Gemeenschap, 
334 — 
4. Verklaring van intentie betreffende de associatie van het Koninkrijk Lybië 
met de Europese Economische Gemeenschap, 
5. Verklaring van intentie betreffende het thans onder het bestuur van de 
Italiaanse Republiek staande trustgebied van Somaliland, 
6. Verklaring van intentie betreffende de associatie van Suriname en de 
Nederlandse Antillen met de Europese Economische Gemeenschap. 
De Conferentie heeft daarenboven kennis genomen van de hierna ge­
noemde en aan deze Akte gehechte verklaringen: 
1. Verklaring van de Regering van de Bondsrepubliek Duitsland betreffende 
de omschrijving van het begrip „Duits onderdaan", 
2. Verklaring van de Regering van de Bondsrepubliek Duitsland betreffende 
de toepassing der Verdragen op Berlijn, 
3. Verklaring van de Regering van de Franse Republiek betreffende octrooi­
aanvragen mede omvattende kennis welke om defensieredenen wordt 
geheim gehouden. 
Tenslotte heeft de Conferentie besloten, op een later tijdstip op te stellen : 
Het Protocol betreffende het Statuut van het Hof van Justitie van de 
Europese Economische Gemeenschap, 
Het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese 
Economische Gemeenschap, 
Het Protocol betreffende het Statuut van het Hof van Justitie van de 
Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, 
Het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese 
Gemeenschap voor Atoomenergie. 
— 335 
De Protocollen 1 en 2 zullen als bijlagen worden gehecht aan het Verdrag 
tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap en de Protocollen 
3 en 4 zullen als bijlagen worden gehecht aan het Verdrag tot oprichting van de 
Europese Gemeenschap voor Atoomenergie. 
TEN HLIJKE WAARVAN de ondergetekende gevolmachtigden hun hand­
tekening onder deze Slotakte hebben gesteld. 
vijftig. Gedaan te Rome, de vijfentwintigste maart negentienhonderd zevenen-
P. Η. SPAAK. 
ADENAUER. 
PINEAU. 
Antonio SEGNI. 
BECH. 
J. LUNS. J. Ch. SNOY et D'OPPUERS. 
HALLSTEIN. 
M. FAURE. 
Gaetano MARTINO. 
Lambert SCHAUS. 
J. LINTHORST HOMAN. 
— 336 — 
GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING 
betreffende 
de samenwerking met de staten die lid zijn 
van internationale organisaties 
DE REGERINGEN VAN HET KONINKRIJK BELGIË, VAN DE BONDSREPUBLIEK 
DUITSLAND, VAN DE FRANSE REPUBLIEK, VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK, VAN 
HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG EN VAN HET KONINKRIJK DER NEDER­
LANDEN, 
OP HET OGENBLIK van ondertekening van de Verdragen waarbij zij 
te zamen de Europese Economische Gemeenschap en de Europese Gemeenschap 
voor Atoomenergie oprichten, 
ZICH BEWUST van de verantwoordelijkheid die zij voor de toekomst van 
Europa op zich nemen door hun markten aaneen te sluiten, hun economieën nader 
tot elkaar te brengen en te dier zake de beginselen en de wijze van uitvoering van 
een gemeenschappelijk beleid te bepaleu. 
ERKENNENDE, dat het te zamen tot stand brengen van een douane-unie 
en van een nauwe samenwerking bij de vreedzame ontwikkeling van de kern­
energie, als doeltreffende instrumenten voor een economische en sociale voor­
uitgang, niet alleen moet bijdrager 'ot hun eigen voorspoed maar ook tot die van 
de andere landen, 
VERLANGENDE, die landen te doen delen in de te verwachten mogelijk­
heden van economische groei die hierdoor worden geboden, 
VERKLÄREN zich bereid, zodra deze Verdragen in werking zijn getreden, met 
de andere Luiden, met name in het kader van de internationale organisaties waar­
aan zij deelnemen, akkoorden te sluiten, waardoor die doelstellingen van gemeen 
belang kunnen worden bereikt en de harmonische ontwikkeling van het handels­
verkeer in zijn geheel kan worden verzekerd. 
337 — 
GEMEENSCHAPPELIJKE VERKLARING 
betreffende 
Berlijn 
DE REGERINGEN VAN HET KONINKRIJK BELGIË, VAN DE BONDSREPUBLIEK 
DUITSLAND, VAN DE FRANSE REPUBLIEK, VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK, 
VAN HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG EN VAN HET KONINKRIJK DER NEDER­
LANDEN, 
GEZIEN de bijzondere positie van Berlijn en de noodzaak het de steun der 
vrije wereld te geven, „ 
VERLANGENDE, hun solidariteit met de bevolking van Berlijn te bevestigen, 
ZULLEN BINNEN DE GEMEENSCHAP HUN GOEDE DIENSTEN VERLENEN, 
opdat alle noodzakelijke maatregelen worden genomen om de economische en 
sociale positie van Berlijn te verbeteren, zijn ontwikkeling te begunstigen en zijn 
economische stabiliteit te verzekeren. 
338 
VERKLARING VAN INTENTIE 
betreffende 
de associatie van de onafhankelijke landen 
behorende tot het gebied van de Franse frank, 
met de Europese Economische Gemeenschap 
DE REGERINGEN VAN HET KONINKRIJK BELGIË, VAN DE BONDSREPUBLIEK 
DUITSLAND, VAN DE FRANSE REPUBLIEK, VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK, VAN 
HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG EN VAN HET KONINKRIJK DER NEDER­
LANDEN, 
GELET OP de akkoorden en overeenkomsten van economische, financiële en 
monetaire aard, gesloten tussen Frankrijk en de andere onafhankelijke landen 
behorende tot het gebied van de Franse frank. 
VERLANGENDE, de traditionele handelsstromen tussen de Lid-Staten van 
de Europese Economische Gemeenschap en die onafhankelijke landen te hand-
kaven en te versterken en tot de economische en sociale ontwikkeling van deze 
landen bij te dragen, 
VERKLAREN ZICH BEREID, zodra het Verdrag in werking is getreden, aan 
die landen voor te stellen onderhandelingen te openen, welke het sluiten van 
overeenkomsten tot economische associatie met de Gemeenschap beogen. 
339 — 
VERKLARING VAN INTENTIE 
betreffende 
de associatie van hèt Koninkrijk Lybië 
met de Europese Economische Gemeenschap 
DE REGERINGEN VAN HET KONINKRIJK BELGIË, VAN DE BONDSREPUBLIEK 
DUITSLAND, VAN DE FRANSE REPUBLIEK, VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK, 
VAN HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG EN VAN HET KONINKRIJK DER NEDER­
LANDEN, 
GELET OP de economische banden tussen Italië en het Koninkrijk Lybië, 
VERLANGENDE, de traditionele handelsstromen tussen de Lid-Staten van 
de Gemeenschap en het Koninkrijk Lybië te handhaven en te versterken en tot 
de economische en sociale ontwikkeling van dit Koninkrijk bij te dragen. 
VERKLAREN ZICH BEREID, zodra dit Verdrag in werking is getreden, aan 
het Koninkrijk Lybië voor te stellen onderhandelingen te openen, welke het 
sluiten van overeenkomsten tot economische associatie met de Gemeenschap 
beogen. 
340 
VERKLARING VAN INTENTIE 
betreffende 
het thans onder het bestuur van de Italiaanse Republiek staande 
trustgebied van Somaliland 
DE REGERINGEN VAN HET KONINKRIJK BELCIË, VAN DE BONDSREPUBLIEK 
DUITSLAND, VAN DE FRANSE REPUBLIEK, VAN DE ITALÌAANSE REPUBLIEK, 
VAN HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG EN VAN HET KONINKRIJK DER NEDER­
LANDEN, 
VERLANGENDE, op het ogenblik van ondertekening van het Verdrag 
waarbij zij tezamen de Europese Economische Gemeenschap oprichten, de 
draagwijdte der bepalingen van de artikelen 131 en 227 van dit Verdrag nader 
te omschrijven, aangezien, overeenkomstig artikel 24 van de Trustschapeover-
eenkomst voor het grondgebied van Somaliland, het Italiaanse bestuur over dit 
grondgebied op 2 december 1960 eindigt, 
ZIJN OVEREENGEKOMEN, aan de autoriteiten die na die datum verant­
woordelijk zijn voor de buitenlandse betrekkingen van Somaliland, de mogelijk­
heid voor te behouden om de associatie van dat gebied met de Gemeenschap te 
bevestigen, en verklaren zich bereid eventueel aan die autoriteiten voor te stellen 
onderhandelingen te openen, welke het sluiten van overeenkomsten tot econo­
mische associatie met de Gemeenschap beogen. 
341 
VERKLARING VAN INTENTIE 
betreffende de 
associatie van Suriname en de Nederlandse Antillen 
met de Europese Economische Gemeenschap 
DE RECERINGEN VAN HET KONINKRIJK BELGIË, VAN DE BONDSREPUBLIEK 
DUITSLAND, VAN DE FRANSE REPUBLIEK, VAN DE ITALIAANSE REPUBLIEK, VAN 
HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURC EN VAN HET KONINKRIJK DER NEDER­
LANDEN, 
GELET OP de nauwe banden welke de delen van het Koninkrijk der 
Nederlanden samenbinden, 
VERLANGENDE, de traditionele handelsstromen tussen de Lid-Staten van 
de Europese Economische Gemeenschap enerzijds en Suriname en de Nederlandse 
Antillen anderzijds te handhaven en te versterken en tot de economische en 
sociale ontwikkeling van die landen bij te dragen. 
VERKLAREN ZICH BEREID, zodra het Verdrag in werking is getreden, op 
verzoek van het Koninkrijk der Nederlanden onderhandelingen te openen, 
ten einde overeenkomsten tot economische associatie van Suriname en de 
Nederlandse Antillen met de Gemeenschap te sluiten. 
— 342 — 
VERKLARING VAN DE REGERING 
VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND 
betreffende 
de omschrijving van het begrip „Duits onderdaan" 
Ter gelegenheid van de ondertekening van het Verdrag tot oprichting van 
de Europese Economische Gemeenschap en van het Verdrag tot oprichting van 
de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, legt de Regering van de Bonds­
republiek Duitsland de volgende verklaring af: 
,,Als onderdanen van de Bondsrepubliek Duitsland worden beschouwd 
alle Duitsers in de zin van de Grondwet van de Bondsrepubliek Duitsland." 
— 343 — 
VERKLARING VAN DE REGERING 
VAN DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND 
betreffende 
de toepassing der Verdragen op Berlijn 
De Regering van de Bondsrepubliek Duitsland behoudt zich het recht 
voor, bij het nederleggen van de akten van bekrachtiging te verklaren, dat het 
Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap en het 
Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie 
eveneens van toepassing zijn op het „Land Berlijn". 
- 344 
VERKLARING VAN DE REGERING 
VAN DE FRANSE REPUBLIEK 
betreffende 
octrooi-aanvragen mede omvattende kennis 
welke om defensieredenen wordt geheim gehouden 
DE REGERING VAN DE FRANSE REPUBLIEK, 
REKENING HOUDENDE met de bepalingen van de artikelen 17 en 25, lid 2, 
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoom­
energie, 
VERKLAART ZICH BEREID, de bestuursrechtelijke maatregelen te nemen 
en aan het Franse parlement de wettelijke maatregelen voor te stellen die 
noodzakelijk zijn om te verzekeren dat, zodra het Verdrag in werking is getreden, 
octrooi-aanvragen mede omvattende geheime kennis worden gevolgd, overeen­
komstig de normale procedure, door octrooiverklaringen afgegeven onder een 
tijdelijk verbod tot bekendmaking. 
— 345 —