1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B EERSTE RICHTLIJN VAN DE COMMISSIE
van 15 juni 1971
betreffende de vaststelling van gemeenschappelijke analysemethoden voor de officiële controle van
veevoeders
(71/250/EEG)
(PB L 155 van 12.7.1971, blz. 13)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1 Richtlijn 81/680/EEG van de Commissie van 30 juli 1981 L 246 32 29.8.1981
▼B
EERSTE RICHTLIJN VAN DE COMMISSIE
van 15 juni 1971
betreffende de vaststelling van gemeenschappelijke analyseme-
thoden voor de officiële controle van veevoeders
(71/250/EEG)
DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap,
Gelet op de richtlijn van de Raad van 20 juli 1970 betreffende de
invoering van gemeenschappelijke bemonsterings- en analysemethoden
voor de officiële controle van veevoeders (1), in hetbijzonder op art ikel
2,
Overwegende datin de bovengenoemde richt lijn is bepaald datde offi-
ciële controle van veevoeders, welke ten doel heeft na te gaan of aande op grond van de wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen inzakede kwaliteit en de samenstelling van veevoeders gestelde voorwaarden
is voldaan, geschiedt volgens communautaire bemonsterings- en analy-
semethoden;
Overwegende dathetwenselijk is zo spoedig mogelijk t e komen t othet
vaststellen van alle noodzakelijke analysemethoden, en dat de vaststel-ling van de methoden voor de bepaling van het gehalte aan blauwzuur,calcium, carbonaten, ruwe as, in zoutzuur onoplosbare as, chloor van
chloriden, mosterdolie, lactose, kalium, natrium, suikers, theobromine
en ureum, voor de bepaling van de alkaloïden in lupinen, alsmede vande urease-activiteit van sojaprodukten een eerste stap vormt;
Overwegende dat de in deze richtlijn vervatte maatregelen in overeen-
stemming zijn met het advies van het Permanent Comité voorveevoeders,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
De Lid-Staten schrijven voor dat de analysen voor de officiële controle
van veevoeders ten aanzien van hun gehalten aan blauwzuur, calcium,
carbonaten, ruwe as, in zoutzuur onoplosbare as, chloor van chloriden,
mosterdolie, lactose, kalium, natrium, suikers, theobromine en ureum,de bepaling van de alkaloïden in lupinen, alsmede van de urease-activi-teit van sojaprodukten, geschieden volgens de in de bijlage bij dezerichtlijn omschreven methoden.
De algemene bepalingen in deel 1 van de bijlage gelden voor de analy-
semethoden die zijn vastgesteld overeenkomstig Richtlijn 70/373/EEG
van de Raad.
Artikel 2
De Lid-Staten laten uiterlijk op 1 juli 1972 de wettelijke of bestuurs-
rechtelijke bepalingen in werking treden ten einde zich te voegen naardeze richtlijn. Zij stellen de Commissie onverwijld hiervan in kennis.
Artikel 3
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 2
(1) PB nr. 170 van 3. 8. 1970, blz. 2.▼M1
▼B
▼B
BIJLAGE
ANALYSEMETHODEN VOOR DE BESTANDDELEN VAN VEEVOE-
DERS
1.ALGEMENE BEPALINGEN BETREFFENDE ANALYSEMETHODEN
VOOR DIERVOEDERS
A. BEREIDING VAN MONSTERS VOOR ANALYSE
1.Doel
De hieronder beschreven werkwijzen hebben betrekking op het voor
analyse gereed maken van, na monstername, naar de controlelaboratoria
gezonden monsters, in overeenstemming met de bepalingen welke zijn
vastgesteld in de eerste Richtlijn 76/371/EEG van de Commissie van 1
maart 1976 houdende vaststelling van gemeenschappelijke bemonsterings-
methoden voor de officiële controle van diervoeders (1).
Deze monsters moeten zodanig bereid worden dat de afgewogen hoeveel-
heden, zoals in de analysemethoden is voorzien, homogeen zijn en
representatief voor de eindmonsters.
2.Voorzorgsmaatregelen
Alle noodzakelijke bewerkingen moeten zodanig worden uitgevoerd dat
verontreiniging van het monster en veranderingen in de samenstelling
zoveel mogelijk worden vermeden. Hetmalen, mengen en zeven moetzo
snel mogelijk gebeuren onder zo gering mogelijke blootstelling van het
monster aan lucht en licht. Vermijd het gebruik van maaltoestellen welke
hetmonst er aanmerkelijk kunnen verwarmen. Voor voeders die bijzonder
gevoelig zijn voor warmte, wordt malen met de hand aanbevolen. Ook
moeter voor gewaaktworden dathetmaalt oest el zelf nietde oorzaak van
verontreiniging met sporenelementen vormt.
Als de bereiding nietkan plaat svinden zonder dater duidelijke verande-
ringen in het vochtgehalte van het monster optreden, moet het
vochtgehalte vóór en na de bereiding worden bepaald volgens de methode
die is vastgelegd in deel 1 van de bijlage bij de tweede Richtlijn 71/393/
EEG van de Commissie van 18 november 1971 betreffende de vaststelling
van gemeenschappelijke analysemethoden voor officiële controle van
veevoeders (2), zoals gewijzigd door Richtlijn 73/47/EEG van de
Commissie van 5 december 1972 (3).
3.Werkwijze
Meng het eindmonster grondig, hetzij mechanisch hetzij met de hand.
Verdeel het monster in twee gelijke porties (indien mogelijk met de vieren-
deelmethode). Bewaar de ene portie in een geschikt schoon en droog vat,
dat voorzien is van een luchtdichte stop, en bereid de andere portie, of
een representatief deel van ten minste 100 g daarvan, als hieronder is
aangegeven.
3.1.Voeders die als zodanig gemalen kunnen worden
Zeef, tenzij in de analysemethoden anders is aangegeven, het gehele
monster door een zeef met openingen van 1 mm (overeenkomstig aanbeve-
ling ISO R565), zo nodig namalen. Maal niett e fijn.
Meng hetgezeefde monst er en verzamel hetin een geschiktschoon en
droog vat, dat is voorzien van een luchtdichte stop.
3.2.Voeders die gemalen kunnen worden na droging
Droog het monster, tenzij in de analysemethoden anders is aangegeven, zo
ver dat het vochtgehalte tot 8-12 % is teruggebracht, overeenkomstig de
voorlopige droogmethode, welke beschreven is onder punt 4.3 van de hier-
boven in paragraaf 2 vermelde vochtbepalingsmethode. Ga dan verder te
werk als in paragraaf 3.1.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 3
(1) PB nr. L 102 van 15. 4. 1976, blz. 1.
(2) PB nr. L 279 van 20. 12. 1971, blz. 7.
(3) PB nr. L 83 van 30. 3. 1973, blz. 35.▼M1
▼M1
3.3.Vloeibare ofhalf vloeibare voeders
Verzamel het monster in een geschikt schoon en droog vat, dat voorzien is
van een luchtdichte stop. Meng het grondig, vlak voor de hoeveelheid voor
analyse wordtafgewogen.
3.4.Andere diervoeders
Monsters die niet volgens een van de bovenstaande methoden kunnen
worden bereid, moeten worden behandeld volgens een andere werkwijze,
die zodanig is datin ieder geval de voor de analyse afgewogen hoeveel-
heden homogeen zijn en representatief voor de eindmonsters.
4.Bewaren van monsters
Bewaar de monsters bij een temperatuur die hun samenstelling niet zal
beïnvloeden. Monsters die bestemd zijn voor de analyse van vitaminen of
produkten die bijzonder gevoelig zijn voor licht moeten worden bewaard in
bruine glazen vaten.
B. BEPALINGEN BETREFFENDE IN DE ANALYSEMETHODEN
GEBRUIKTE REAGENTIA EN APPARATUUR
1. Tenzij in de analysemethoden anders is aangegeven, moeten alle reagentia
voor analysedoeleinden analytisch zuiver zijn (p.a.). Bij het bepalen van
spoorelementen moet de zuiverheid van de reagentia gecontroleerd worden
door een blancoproef; afhankelijk van de verkregen uitkomst, kan verder-
gaande zuivering van reagentia nodig zijn.
2. Elke in de analysemethoden genoemde handeling waar het gaat om berei-
ding van oplossingen, verdunning, spoelen of wassen, zonder datde aard
van hetgebruikt e oplosmiddel is aangegeven, houdtin datwat er moet
worden gebruikt. Als algemene regel geldt dat water moet zijn gedeminera-
liseerd of gedestilleerd. In bepaalde gevallen die in de analysemethoden
nader worden aangeduid moetheteen speciale zuiveringsbehandeling
hebben ondergaan. Water dat gebruikt wordt voor de bepaling van spoore-
lementen moet twee maal worden gedestilleerd in boorsilicaat- of
kwartsapparatuur of twee maal zijn behandeld op een ionenwisselaar.
3. Van de standaardapparatuur, die normaal in de controlelaboratoria
aanwezig is, worden slechts speciale instrumenten en toestellen of appara-
tuur waaraan bijzondere eisen zijn gesteld in de analysemethoden vermeld.
Deze moeten schoon zijn, vooral wanneer het gaat om de bepaling van
kleine hoeveelheden stof.
C. TOEPASSING VAN ANALYSEMETHODEN EN WEERGAVE VAN DE
RESULTATEN
1. In hetalgemeen wordtvoor de bepaling van elk best anddeel in diervoeders
één analysemethode vastgesteld. Wanneer er meer methoden zijn opge-
geven, moet de door het controlelaboratorium gebruikte methode in het
analyserapportworden aangegeven.
2. Hetin hetanalyserapportvermelde result aatis de gemiddelde waarde uit
ten minste twee, op aparte porties van het monster uitgevoerde bepalingen,
metvoldoende herhaalbaarheid.
Het resultaat moet worden opgegeven op de in de methoden vastgelegde
wijze, met een passend aantal significante cijfers en waarbij zo nodig reke-
ning wordt gehouden met het vochtgehalte van het eindmonster voor de
behandeling.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 4
▼B
2.BEPALING VAN BLAUWZUUR.
1.Doel en toepasbaarheid:
Hetvoorschriftbeschrijftde met hode voor de bepaling van vrij en aan glyco-
siden gebonden blauwzuur in veevoeders, in hetbijzonder in
lijnzaadprodukten, tapiocameel en bepaalde bonensoorten.
2.Principe:
Het monster wordt in water gesuspendeerd. Het blauwzuur wordt onder
inwerking van enzymen vrijgemaakt, met stoom overgedestilleerd en in een
bepaald volume aangezuurde zilvernitraatoplossing opgevangen. Het zilver-
cyanide wordt afgefiltreerd en de overmaat zilvernitraat teruggetitreerd met
ammoniumthiocyanaat.
3.Reagentia:
3.1. Suspensie van zoete amandelen; wrijf 20 zoete, gepelde amandelen fijn
in 100 ml water van 37 à 40 ºC. Controleer in 10 ml van deze suspensie
of blauwzuur afwezig is met behulp van natriumpikraatpapier of door
een blancobepaling uit te voeren, als beschreven onder 5, laatste alinea.
3.2. Natriumacetaatoplossing 100 g/l, neutraal op fenolftaleïnen.3.3. Antischuimemulsie (b. v. siliconen).3.4. Salpeterzuur, d = 1,40.
3.5. Zilvernitraatoplossing 0,02 N.
3.6. Ammoniumthiocyanaatoplossing 0,02 N.3.7. Verzadigde ammoniumijzer (III) sulfaatoplossing.3.8. Ammonia, d = 0,958.
4.Apparatuur
4.1. Broedstoof met thermostaat, ingesteld op 38 ºC.4.2. Stoomdestillatieapparaat met een koeler met gebogen allonge.4.3. Platbodemkolven van 1 000 ml met ingeslepen stop.4.4. Oliebad
4.5. Buret, onderverdeeld in 1/20 ml.
5.Uitvoering
Breng 20 g van het monster, tot op 5 mg nauwkeurig gewogen, in een plat-
bodemkolf van 1 000 ml, voeg toe 50 ml water en 10 ml suspensie van zoete
amandelen (3.1). Sluitde kolf en plaat s hetgeheel gedurende 16 h in de
broedstoof bij 38 ºC. Koel vervolgens af tot kamertemperatuur en voeg dan
toe 80 ml water, 10 ml natriumacetaatoplossing (3.2) en 1 druppel antischui-
memulsie (3.3).
Verbind de kolf met het stoomdestillatieapparaat en plaats haar in een
oliebad, dat vooraf op een temperatuur van iets meer dan 100 ºC is gebracht.
Destilleer 200 à 300 ml af onder krachtig inleiden van stoom en onder zacht
verwarmen van hetoliebad. Vang hetdest illaatop in een erlenmeyerkolf,
afgeschermd van het licht, welke precies 50 ml zilvernitraatoplossing 0,02 N
(3.5) en 1 ml salpeterzuur (3.4) bevat. Zorg er voor dat het uiteinde van de
allonge zich in de zilvernitraatoplossing bevindt.
Breng de inhoud van de erlenmeyerkolf over in een maatkolf van 500 ml, vul
aan met water tot de streep, meng en filtreer. Titreer in 250 ml van dit filtraat
— na toevoeging van ca. 1 ml ammoniumijzer(III)-sulfaatoplossing (3.7) —
de overmaat zilvernitraat met ammoniumthiocyanaatoplossing 0,02 N uit een
buret, onderverdeeld in 1/20 ml, terug.
Verricht eventueel een blanco-bepaling op gelijke wijze met10 ml suspensie
van zoete amandelen (3.1), doch zonder analysemonster.
6.Berekening van de resultaten
Indien blijkt dat bij de blanco-bepaling zilvernitraatoplossing verbruikt wordt,
dan wordtdeze hoeveelheid in mindering gebrachtop hetvolume aan zilver-
nitraat, verbruikt door het destillaat van het monster.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 5
▼B
1 ml AgNO30,02 N komtovereen met0,54 mg HCN. Druk hetresult aatuit
in percenten van het monster.
7.Opmerking
Indien hetmonst er een aanzienlijke hoeveelheid sulfiden bevat(b.v. bij
bonen), dan vormt zich een zwartachtig neerslag van zilversulfide, dat
tezamen met het zilvercyanideneerslag afgefiltreerd wordt. De vorming van
dit neerslag veroorzaakt een verbruik aan zilvernitraatoplossing 0,02 N, zodat
hetvolume in mindering gebrachtmoetworden op hetvolume waaruithet
gehalte aan HCN berekend wordt. Handel hiertoe als volgt:
Behandel hetneerslag op hetfilt er met50 ml ammonia (3.8) om hetzilver-
cyanide op te lossen. Was vervolgens uit met verdunde ammonia, bepaal in
het residu het gehalte aan zilver en reken dit om in ml zilvernitraatoplossing
0,02 N.
Het gehalte aan HCN in het monster kan ook bepaald worden door titratie
van het ammoniakale filtraat, na aanzuren met salpeterzuur.
3.BEPALING VAN CALCIUM
1.Doel en toepasbaarheid
Dit voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van het totaal gehalte
aan calcium in veevoeders.
2.Principe
Het monster wordt verast, de as met zoutzuur behandeld en het calcium als
calciumoxalaatneergeslagen. Vervolgens wordthetneerslag in zwavelzuur
opgelost en het gevormde oxaalzuur, met kaliumpermanganaatoplossing geti-
treerd.
3.Reagentia
3.1. Zoutzuur p.a., d = 1,14.3.2. Salpeterzuur p.a., d = 1,40.3.3. Zwavelzuur p.a., d = 1,13.3.4. Ammonia p.a., d = 0,98.
3.5. Koud-verzadigde ammoniumoxalaatoplossing p.a.
3.6. Citroenzuuroplossing p.a. 300 g/l.3.7. Ammoniumchlorideoplossing p.a. 50 g/l.3.8. Broomkresolgroenoplossing 0,4 g/l.3.9. Kaliumpermanganaatoplossing 0,1 N.
4Apparatuur
4.1. Elektrische moffeloven met thermostaat.4.2. Verassingsschalen van platina, kwarts of porselein.4.3. Glasfilterkroes, porositeit G
4.
5.Uitvoering
Veras ongeveer 5 g analysemonster (of zo nodig meer), tot op 1 mg nauw-
keurig gewogen, bij 550 ºC. Breng de as in een bekerglas van 250 ml. Voegtoe 40 ml zoutzuur (3.1), 60 ml water, alsmede enkele druppels salpeterzuur
(3.2). Kook vervolgens gedurende 30 minuten en koel af. Spoel de oplossing
kwantitatief over in een maatkolf van 250 ml, vul aan met water tot de
streep, meng en filtreer.
Pipeteer — afhankelijk van het te verwachten gehalte aan calcium — een
aliquot deel, hetwelk 10 tot 40 mg calcium bevat, in een bekerglas van
250 ml. Voeg toe 1 ml citroenzuuroplossing (3.6) en 5 ml ammoniumchlo-
ride-oplossing (3.7) en breng metwat er op een volume van ca. 100 ml.
Breng de oplossing aan de kook en voeg dan toe 8 à 10 druppels broomkre-
solgroenoplossing (3.8) en 30 ml warme ammoniumoxalaatoplossing (3.5).
Indien er een neerslag ontstaat, wordt dit door toevoegen van enkele druppels
zoutzuur (3.1) opgelost.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 6
▼B
Neutraliseer vervolgens zeer langzaam, onder voortdurend roeren, met
ammonia (3.4) totdat de pH tussen 4,4 en 4,6 ligt (omslag van de indikator).
Plaats het bekerglas gedurende 30 min op een kokend waterbad, ten einde het
neerslag te laten bezinken. Verwijder het bekerglas van het waterbad en laat
gedurende 1 h staan. Filtreer daarna over een filterkroes G4. Was bekerglas
en kroes na met water, totdat de overmaat ammoniumoxalaat verwijderd is.
(Een negatieve reactie op chloride in het waswater toont aan, dat voldoende
uitgewassen werd).
Los hetneerslag op hetfilt er op met50 ml heetzwavelzuur (3.3). Was de
filterkroes uit met heet water en breng het filtraat op een volume van ca.
100 ml. Breng de oplossing op een temperatuur van 70 à 80 ºC en titreer
druppelsgewijs met kaliummanganaatoplossing (3.9), totdat de rose kleur
gedurende ten minste 1 minuut blijft.
6.Berekening van de resultaten
1 ml kaliumpermanganaatoplossing 0,1 N komt overeen met 2,004 mg
calcium. Druk het resultaat uit in percenten van het monster.
7.Opmerkingen
7.1. Indien hetgehalt e aan calcium zeer laag is, wordtals volgtgehandeld.
Filtreer het calciumoxalaatneerslag door een asvrij papieren filter en was
uit. Droog het filter en veras het daarna in een platina schaal bij 550 ºC.
Los hetresidu op metenkele druppels zwavelzuur (3.3), damp in t ot
droog, veras nogmaals bij 550 ºC en weeg. Stel het gewicht van het
verkregen calciumsulfaat= p; dan is hetgehalt e aan calcium in het
aliquote deel van het monster: p × 0,2944.
7.2. Indien het monster uitsluitend uit minerale bestanddelen bestaat, wordt
het analysemateriaal zonder voorafgaand verassen met zoutzuur opge-
lost. Bij produkten die in zuren moeilijk oplossen, zoals b. v.
calciumaluminiumfosfaat, wordt vóór het oplossen een alkalische
ontsluiting uitgevoerd als volgt. Meng in een platinaschaal het monster
innig metongeveer de vijfvoudige hoeveelheid van een mengsel van
gelijke delen kaliumcarbonaat en natriumcarbonaat. Verhit voorzichtig
totdat het mengsel volledig is gesmolten. Koel daarna af en los op in
zoutzuur.
7.3. Indien het gehalte aan magnesium in het monster hoog is, wordt een
tweede precipitatie van het calciumoxalaat uitgevoerd.
4.BEPALING VAN CARBONATEN
1.Doel en toepasbaarheid
Dit voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van carbonaten,
conventioneel uitgedrukt als calciumcarbonaat, in de meeste veevoeders. In
bepaalde gevallen (bv. ijzercarbonaat) dient men een bizondere methode toe
te passen.
2.Principe
Carbonaten worden met zoutzuur ontleed. Het vrijgekomen kooldioxide
wordtopgevangen in een gecalibreerde buis. Ditvolume wordtvergeleken
methetvolume, datont wikkeld wordtuiteen bekende hoeveelheid calcium-
carbonaatp. a., onder gelijke omst andigheden.
3.Reagentia
3.1. Zoutzuur, d = 1,10.3.2. Calciumcarbonaat, p. a.
3.3. Zwavelzuur, circa 0,1 N, gekleurd metmet hylrood.
4.Apparatuur
Toestel volgens Scheibler-Dietrich (zie tekening) of gelijkwaardige appara-
tuur.
5.Uitvoering
Weeg — afhankelijk van het gehalte aan carbonaten van het monster een
hoeveelheid analysemateriaal af, zoals hieronder aangegeven:1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 7
▼B
0,5 g voor produkten met een gehalte aan carbonaten, uitgedrukt als
calciumcarbonaat, van 50 tot 100 %;
1 g voor produkten met een gehalte aan carbonaten, uitgedrukt als
calciumcarbonaat, van 10 tot 50 %;
2 à 3 g voor andere produkten.
Breng het afgewogen analysemateriaal in het daartoe bestemde vat (4) van
het toestel, waarin zich een buisje bevindt van onbreekbaar materiaal,
hetwelk 10 ml zoutzuur (3.1) bevat en verbind dit vat met het toestel. Draai
de driewegkraan (5) zo, datde buis (1) metde buit enluchtin verbinding
staat. Stel met de beweegbare buis (2), die met gekleurd zwavelzuur (3.3)
gevuld en metde gecalibreerde buis (1) verbonden is, hetniveau van de
vloeistof in op het nulpunt. Draai de kraan (5) zodanig dat buis (1) met buis
(2) verbonden is en controleer dan het nulpunt.
Breng vervolgens hetzout zuur (3.1) bij hetanalysemat eriaal door hetvat(4)
schuin te houden. Houd de druk gelijk, door buis (2) te laten zakken. Beweeg
het vat zolang op en neer tot de koolzuurontwikkeling geheel is afgelopen.
Herstel de druk door de vloeistof in de buizen (1) en (2) op gelijk niveau te
brengen, wacht enige minuten tot het volume constant blijft en lees daarna af.
Verrichteen vergelijkingsproef met0,5 g calciumcarbonaat(3.2) onder
dezelfde omstandigheden.
6.Berekening van de resultaten
Bereken het gehalte aan carbonaten, uitgedrukt als calciumcarbonaat, in
percenten van het monster uit de formule:
V/C2100
T/C22P
waarin: V = ml CO2, ontwikkelt uit het monster
T = ml CO2, ontwikkelt uit 0,5 g CaCO3p.a.
P = gewichtvan hetmonst er in g
7.Opmerkingen
7.1. Wanneer de afgewogen hoeveelheid monster meer dan 2 g bedraagt,
brengt men tevoren 15 ml gedestilleerd water in het vat (4) en mengt
de inhoud voor hetbegin van de proef. Gebruik dan dezelfde hoeveel-
heid water bij de vergelijkingsproef.
7.2. Indien men een apparaatgebruikt , waarvan hetvolume van datvan
Scheibler-Deitrich afwijkt, moet men de af te wegen hoeveelheid
monster, de hoeveelheid vergelijkingsmateriaal en de berekening
aanpassen.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 8
▼B
TOESTEL NAAR SCHEIBLER-DIETRICH VOOR BEPALING VAN CO2
(Maten in mm)
5.BEPALING VAN RUWE AS
1.Doel en toepasbaarheid
Dit voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van het gehalte aan
ruwe as in veevoeders.
2.Beginsel
De stof wordt gegloeid bij een temperatuur van 550 ºC, waarna het residu
wordtgewogen.
3.Reagentia
Ammoniumnitraatoplossing 200/l.
4.Apparatuur
4.1. Elektrische verwarmingsplaat.
4.2. Elektrische verwarmde moffeloven met thermostaat.4.3. Verassingsschalen van platina of platina-goudlegering (10 % Pt, 90 %
Au), rechthoekig (60 × 40 × 25 mm) of rond (doorsnede 60 à 75 mm,
hoogte 20 à 25 mm).1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 9
▼B
5.Werkwijze
Breng ca. 5 g van het monster (2,5 g stoffen, welke neiging hebben tot
schuimen), tot op 1 mg nauwkeurig gewogen, in een tevoren gegloeid en
gewogen verassingsschaal. Verhitde schaal op de elekt rische verwarmings-
plaat langzamerhand totdat het analysemateriaal verkoold is. Plaats
vervolgens de schaal in de op 550 ºC ± 5 ºC ingestelde moffeloven. Verhit
zo lang, totdat een witte, lichtgrijze of roodachtige as verkregen is, die duide-
lijk vrij is van kooldeeltjes. Plaats de schaal daarna in een exsiccator en weeg
directnadatde schaal is afgekoeld.
6.Berekening van de resultaten
Bereken hieruithetgewichtvan hetresidu door hetgewichtvan de lege
schaal af te trekken.
7.Opmerkingen
7.1. Bij stoffen, die moeilijk te verassen zijn , wordt na ten minste 3 h gloeien
aan de afgekoelde ruwe as enkele druppels ammoniumnitraatoplossing
200 g/l toegevoegd (echter voorzichtig om verstuiven en vastbakken
van de stof te vermijden). Na drogen in een droogstoof wordt opnieuw
verast. Herhaal zo nodig deze bewerking totdat een volledige verassing
is verkregen.
7.2. Stoffen, die ook na behandeling als beschreven onder 7.1 niet volledig
verastzijn, worden als volgtbehandeld. Na 3 h verassen wordtde as
met heet gedestilleerd water opgenomen en door een klein asvrij filterafgefiltreerd. Filter en residu worden vervolgens in de gebruikte asschaal
teruggebracht en opnieuw verast. Nadat de schaal is afgekoeld wordt het
filtraat in dezelfde schaal gebracht, ingedampt tot droog, verast en
gewogen.
7.3. Van oliën en vetten wordteen hoeveelheid van ca. 25 g nauwkeurig
afgewogen in een voor deze hoeveelheid passende schaal. Vervolgens
wordt de stof verkoold door het analysemateriaal met behulp van een
reep asvrij filtreerpapier in brand te steken. Na het verkolen wordt het
residu met een juist voldoende hoeveelheid water bevochtigd. Vervol-
gens wordtgedroogd en verder behandeld als onder 5. beschreven.
6.BEPALING VAN IN ZOUTZUUR ONOPLOSBARE AS
1.Doel en toepasbaarheid:
Dit voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van in zoutzuur onop-
losbare, minerale bestanddelen van veevoeders. Afhankelijk van de aard van
het monster zijn twee werkwijzen vastgesteld.
1.1.Werkwijze A: toepasbaar voor enkelvoudige organische veevoeders en
voor de meeste mengvoeders.
1.2.Werkwijze B: toepasbaar voor mineralen en mineralenmengsels, alsook
voor mengvoeders, waarvan het gehalte aan in zoutzuur onoplosbare
as, bepaald volgens werkwijze A, meer bedraagtdan 1 %.
2.Principe
2.1.Werkwijze A: het monster wordt verast, de as behandeld met kokend
zoutzuur en het onoplosbare residu wordt afgefiltreerd en gewogen.
2.2.Werkwijze B: het monster wordt met zoutzuur behandeld. De oplossing
wordtafgefilt reerd, hetresidu wordtverasten de as wordtdan verder
behandeld, als onder werkwijze A beschreven.
3.Reagentia
3.1. Zoutzuur 3 N.
3.2. Trichloorazijnzuuroplossing 200 g/l.
3.3. Trichloorazijnzuuroplossing 10 g/l.
4.Apparatuur
4.1. Elektrische verwarmingsplaat.4.2. Elektrisch verwarmde moffeloven met thermostaat.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 10
▼B
4.3. Verassingsschalen van platina of platina-goudlegering (10 % Pt, 90 %
Au), rechthoekig (50 × 40 × 25 mm) of rond (doorsnede 60 à 75 mm,
hoogte 20 à 25 mm).
5.Uitvoering
5.1.Werkwijze A
Veras hetanalysemat eriaal op dezelfde manier als bij de bepaling van
ruwe as beschreven is. Men kan ook de bij de ruwe asbepaling
verkregen as gebruiken.
Breng de as metbehulp van 75 ml zout zuur 3 N (3.1) over in een beker-
glas van 250 à 400 ml. Breng de vloeistof voorzichtig tot koken en
houdt daarna gedurende 15 min. juist aan de kook. Filtreer de hete
oplossing door een asvrij papieren filter en was het residu met heet
water uit tot zuurvrij. Droog het filter met residu en veras bij een tempe-
ratuur van tenminste 550 ºC en ten hoogste 700 ºC in een getarreerde
verassingsschaal. Laatafkoelen in een exsiccat or en weeg.
5.2.Werkwijze B
Breng 5 g van het monster, tot op 1 mg nauwkeurig gewogen, in een
bekerglas van 250 à 400 ml. Voeg achtereenvolgens toe 25 ml water
en 25 ml zoutzuur 3 N (3.1), zwenk om en laat staan totdat de gasont-
wikkeling is opgehouden. Voeg dan nog toe 50 ml zoutzuur 3 N (3.1).
Wacht nogmaals tot een eventuele gasontwikkeling praktisch tot stil-
stand is gekomen. Verwarm daarna het bekerglas op een waterbad
gedurende 30 min, of zoveel langer als nodig is om eventueel aanwezig
zetmeel volledig te hydrolyseren.
Filtreer de hete oplossing over een asvrij filter en was het filter uit met
ca. 50 ml heet water (zie opmerking 7). Breng het filter met residu in
een verassingsschaaltje, droog en veras bij tenminste 550 ºC en ten
hoogste 700 ºC. Breng de as vervolgens over in een bekerglas van 250
à 400 ml metbehulp van 75 ml zout zuur 3 N (3.1) en handel verder als
beschreven onder 5.1, tweede alinea.
6.Berekening van de resultaten
Bereken hieruithetgewichtvan hetresidu door hetgewichtvan hetlege
schaaltje af te trekken. Druk het resultaat uit in percenten van het monster.
7.Opmerking
Indien bij hetfilt reren moeilijkheden ondervonden worden, wordtde bepaling
opnieuw aangezet. Dan wordt in plaats van 50 ml zoutzuur 3 N (0 ml
trichloorazijnzuuroplossing 200 g/l (3.2) toegevoegd en het filter met hete
trichloorazijnzuuroplossing 10 g/l (3.3) uitgewassen.
7.BEPALING VAN CHLOOR VAN CHLORIDEN
1.Doel en toepasbaarheid
Ditvoorschriftbeschrijftde met hode voor de bepaling van chloor van in
water oplosbare chloriden, conventioneel uitgedrukt als natriumchloride.
Toepasbaar voor alle veevoeders.
2.Principe
Chloriden worden in water opgelost. Indien het analysemateriaal organische
stoffen bevat, wordt een klaring toegepast. De oplossing wordt met salpeter-
zuur zwak aangezuurd en chloriden worden met een zilvernitraatoplossing als
zilverchloride neergeslagen. De overmaatzilvernit raatwordtvolgens de
methode Volhard teruggetitreerd met ammoniumthiocyanaatoplossing.
3.Reagentia
3.1. Ammoniumthiocyanaatoplossing 0,1 N.
3.2. Zilvernitraatoplossing 0,1 N.
3.3. Verzadigde ammoniumijzer (III) sulfaatoplossing.3.4. Salpeterzuur, d = 1,38.3.5. Diethylether p. a.3.6. Aceton p. a.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 11
▼B
7.3. Carrez-I-oplossing: 24 g zinkacetaat, Zn (CH3COO)2·2 H2Oe n3g
ijsazijn in water oplossen en met water aanvullen tot 100 ml.
3.8. Carrez-II-oplossing: 10,6 g kaliumhexacyanoferraat(II),
K4Fe(CN)6·3 H2O in water oplossen en met water aanvullen tot 100 ml.
3.9. Actieve kool, vrij van chloriden en geen chloriden absorberend.
4.Apparatuur
Roteerapparaat met ongeveer 35 à 40 omwentelingen per minuut.
5.Uitvoering
5.1.Bereiding van de oplossing
Bereid al naar de aard van hetmonst er, een oplossing als onder 5.1.1,
5.1.2 of 5.1.3 beschreven.
Verricht tegelijkertijd een blanco-bepaling zonder analysemateriaal.
5.1.1. Monsters, die geen organische stoffen bevatten
Breng een hoeveelheid analysemateriaal (niet meer dan 10 g), tot
op 1 mg nauwkeurig gewogen, welke nietmeer dan 3 g chloor
als chloriden bevat in een maatkolf van 500 ml met 400 ml water
van omstreeks 20 ºC. Laat gedurende 30 min roteren, vul met
water aan tot de streep, meng en filtreer.
5.1.2. Monsters, die organische stoffen bevatten, met uitzondering van
producten, vermeld onder 5.1.3
Breng ongeveer 5 g van het analysemateriaal, tot op 1 mg nauw-
keurig gewogen, in een maatkolf van 500 ml. Voeg toe 1 g
actieve kool (3.9), 400 ml water van omstreeks 20 ºC en 5 ml
Carrez-I-oplossing (3.7), zwenk om en voeg dan toe 5 ml
Carrez-II-oplossing (3.8). Laatgedurende 30 min rot eren, vul
aan tot de streep, meng en filtreer.
5.1.3. Bakkerijafvalprodukten, lijnkoeken en lijnmeel, produkten met
veel lijnmeel en andere produkten met een hoog gehalte aan
slijmstoffen of colloïdale stoffen (b. v. verstijfseld zetmeel)
Bereid de oplossing als beschreven onder 5.1.2, maar filtreer niet
af. Laatvervolgens bezinken (zo nodig wordtgecent rifugeerd).
Pipeteer 100 ml van de bovenstaande vloeistof in een maatkolf
van 200 ml. Voeg aceton (3.6) toe, meng, vul met aceton aan tot
de streep, meng en filtreer.
5.2.Titratie
Pipeteer 25 tot 100 ml van het filtraat (afhankelijk van het te
verwachten gehalte aan chloor), verkregen volgens 5.1.1, 5.1.2 of 5.1.3
in een conische kolf. De afgepipeteerde hoeveelheid mag niet meer dan
150 mg chloor bevatten. Verdun zo nodig met water tot ten minste
50 ml. Voeg vervolgens toe 5 ml salpeterzuur (3.4), 20 ml ammoniumij-
zersulfaatoplossing (3.3) en 2 druppels ammoniumthiocyanaatoplossing
(3.1) uiteen t otop hetnulpuntgevulde buret . Voeg daarna uiteen buret
zilvernitraatoplossing (3.2) toe, totdat een overmaat van 5 ml aanwezig
is. Voeg dan toe 5 ml diethylether (3.5) en schud krachtig om, teneinde
hetneerslag t e doen samenballen.
Titreer de overmaat zilvernitraat met ammoniumthiocyanaatoplossing
(3.1), totdat een roodbruine kleur ontstaat, die tenminste een minuut
blijft.
6.Berekening
Bereken de hoeveelheid chloor (p), uitgedrukt als natriumchloride, aanwezig
in de voor de titratie afgepipeteerde hoeveelheid filtraat uit de formule:
p = 5,845 (V1−V2)m g
waarin: V1= ml toegevoegd zilvernitraatoplossing 0,1 N
V2= ml ammoniumthiocyanaatoplossing 0,1 N verbruikt bij de
titratie.
Indien een blanco-proef een verbruik aan zilvernitraatoplossing 0,1 N ople-
vert, dan wordt deze waarde van het volume (V1−V2) afgetrokken.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 12
▼B
7.Opmerkingen
7.1. De titratie kan ook potentiometrisch uitgevoerd worden.7.2. Produkten met een zeer hoog gehalte aan vet dienen tevoren met diethy-
lether of met petroleumether ontvet te worden.
7.3. Bij vismelen kan de titratie volgens Mohr uitgevoerd worden.
8.BEPALING VAN MOSTERDOLIE
1.Doel en toepasbaarheid
Het voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van het gehalte aan
met waterdamp vluchtige mosterdoliën (berekend als allylisothiocyanaat) in
koeken van Brassica — en Sinapissoorten, alsmede in mengvoeders die
mosterdolie bevatten.
2.Principe
Het monster wordt in water gesuspendeerd. De mosterdoliën worden door de
inwerking van enzymen vrijgemaakt, na toevoegen van ethanol overgedestil-
leerd en opgevangen in verdunde ammonia. De oplossing wordtmeteen
bepaalde hoeveelheid zilvernitraatoplossing verwarmd, afgekoeld en gefil-
treerd. De overmaat zilvernitraat wordt teruggetitreerd met
ammoniumthiocyanaatoplossing.
3.Reagentia
3.1. witmost erdzaad (Sinapis alba).3.2. ethanol 95 à 96 % (v/v).
3.3. antischuimemulsie (b.v. siliconen).
3.4. ammonia, d = 0,958.3.5. zilvernitraatoplossing 0,1 N.
3.6. ammoniumthiocyanaatoplossing 0,1 N.
3.7. salpeterzuur, d = 1.40.3.8. verzadigde ammoniumijzer (III) sulfaatoplossing.
4.Apparatuur
4.1. Platbodemkolven van 500 ml met ingeslepen stop.4.2. Destillatietoestel met koeler en opzet (spatbol) die voorkomt dat vloei-
stofdruppeltjes meegesleurd worden.
5.Uitvoering
Breng 10 g van het monster, tot op 1 mg nauwkeurig gewogen, in een plat-
bodemkolf van 500 ml.
Voeg tot 2 g fijngewreven wit mosterdzaad (3.1) (enzymdrager) en 200 ml
water van 20 ºC. Sluit de kolf en laat onder herhaald omzwenken gedurende
2 h bij ca. 20 ºC staan. Voeg vervolgens toe 40 ml ethanol (3.2) en een
druppel antischuimemulsie (3.3). Destilleer ongeveer 150 ml over en vang
het destillaat op in een maatkolf van 250 ml die 20 ml ammonia (3.4) bevat,
waarbij er voor gezorgd moetworden dathetuit einde van de koeler zich in
de opvangvloeistof bevindt.
Voeg dan aan de maatkolf toe 50 ml zilvernitraatoplossing 0,1 N (3.5) (of zo
nodig meer), plaats op de kolf een kleine trechter en verwarm het mengsel
gedurende 1 h op een kokend waterbad.
Koel daarna af, vul aan met water tot de streep, meng en filtreer. Pipeteer
van het heldere filtraat 100 ml af, voeg toe 5 ml salpeterzuur (3.7) en onge-
veer 5 ml ammoniumijzer (III) sulfaatoplossing (3.8) en titreer de overmaat
zilvernitraat terug met de ammoniumthiocyanaatoplossing 0,1 N (3.6).
Verrichtop gelijke wijze een blancobepaling met2 g fijngewreven wit
mosterdzaad, echter zonder analysemonster.
6.Berekening van de resultaten
Verminder het volume aan zilvernitraatoplossing 0,1 N, verbruikt bij het
monster, met het volume aan zilvernitraatoplossing 0,1 N, verbruikt bij de1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 13
▼B
blanco. Deze uitkomst geeft het aantal ml zilvernitraatoplossing 0,1 N,
verbruikt door de mosterdolie in het monster.
1 ml AgNO30,1 N komt overeen met 4,956 mg allylisothiocyanaat. Druk het
resultaat uit in percenten van het monster.
9.BEPALING VAN LACTOSE
1.Doel en toepasbaarheid
Het voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van het gehalte aan
lactose in veevoeders, die meer dan 0,5 % lactose bevatten.
2.Principe
De suikers worden in water opgelost. De oplossing wordt vergist met Saccha-
romyces cerevisiae, waarbij de lactose niet wordt afgebroken. Na klaren en
filtreren wordt in het filtraat het gehalte aan lactose bepaald volgens Luff-
Schoorl.
3.Reagentia
3.1. Suspensie van Saccharomyces cerevisiae : suspendeer 25 g verse gistin
100 ml water. In de koelkast bewaren: ten hoogste een week houdbaar.
3.2. Carrez-I-oplossing: Los op 24 g zinkacetaat, Zn(CH3COO)2·2 H20, en 3 g
ijsazijn in water en vul aan met water tot 100 ml.
3.3. Carrez-II-oplossing: Los op 10,6 g kaliumhexacyanoferraat(II),
K4Fe(CN6)·3 H2O in water en vul aan met water tot 100 ml.
3.4. Reagens volgens Luff-Schoorl:
Voeg, onder voorzichtig omzwenken, de citroenzuuroplossing (3.4.2) bij
de natriumcarbonaatoplossing (3.4.3); voeg dan toe de kopersulfaatop-
lossing (3.4.1) en vul aan met water tot 1 l. Laat 1 nacht staan en
filtreer. De normaliteiten van het aldus verkregen reagens moeten
gecontroleerd worden (0,1 N aan Cu en 2 N aan Na2CO3). De pH van
de oplossing moetongeveer 9,4 zijn.
3.4.1. Kopersulfaatoplossing: los op 25 g kopersulfaat p.a., vrij van
ijzer, CuSO4·5 H2O, in 100 ml water.
3.4.2. Citroenzuuroplossing: los op 50 g citroenzuur p.a., C6H8O7·H2O,
in 50 ml water.
3.4.3. Natriumcarbonaatoplossing: los op 143,8 g natriumcarbonaat p.a.,
watervrij, in ca. 300 ml warm water. Koel de oplossing af.
3.5. Puimsteenkorrels, met zoutzuur uitgekookt, met water gewassen en
gedroogd.
3.6. Kaliumjodide-oplossing 300 g/l.3.7. Zwavelzuur 6 N.3.8 Natriumthiosulfaatoplossing 0,1 N.
3.9. Zetmeeloplossing: voeg toe aan 1 l kokend water een suspensie van 5 g
oplosbaar zetmeel in 30 ml water en houd 3 min aan de kook; koel
vervolgens af en voeg eventueel toe 10 mg kwikjodide als conserve-
ringsmiddel.
4.Apparatuur
Waterbad met thermostaat, ingesteld op 38 à 40 ºC.
5.Uitvoering
Breng 1 g van het monster, tot op 1 mg nauwkeurig gewogen, in een maat-
kolf van 100 ml. Voeg toe 25 à 30 ml water en plaats de kolf gedurende
30 min. in een kokend waterbad. Koel dan af tot ongeveer 35ºC, voeg toe 5
ral gistsuspensie (3.1) en meng. Plaats de kolf gedurende 2 h in een waterbadvan 38 à 40 ºC. Koel vervolgens af tot ongeveer 20 ºC. Voeg daarna toe
2,5 ml Carrez-I-oplossing (3,2) en schud gedurende 30 sec.; voeg dan toe
2,5 ml Carrez-II-oplossing (3.3) en schud weer gedurende 30 sec. Vul nu
aan met water tot 100 ml, meng en filtreer. Pipeteer van het filtraat een
hoeveelheid van ten hoogste 25 ml,welke bij voorkeur 40 à 80 mg lactose
bevat, in een erlenmeyerkolf van 300 ml; vul zo nodig aan met water tot
25 ml.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 14
▼B
Verrichtop dezelfde wijze een blancobepaling met5 ml gist suspensie (3.1).
Bepaal het gehalte aan lactose volgens Luff-Schoorl als volgt; Voeg nauw-
keurig toe 25 ml reagens volgens Luff-Schoorl (3.4). Verhit na toevoeging
van twee puimsteenkorreltjes (3.5) onder omzwenken uit de hand boven een
vrije vlam van matige hoogte, zodanig dat de vloeistof in ongeveer 2 min
kookt. Plaats daarna de erlenmeyerkolf onmiddellijk op een draadgaas met
een asbestplaat met een opening van ongeveer 6 cm doorsnede; steek van te
voren onder hetdraadgaas een vlam aan en regel deze zodanig datalleen de
bodem van de kolf verwarmd wordt. Verbind dan de kolf met een terugvloei-
koeler. Laatvan ditmomentaf precies 10 min koken, koel dan onmiddellijk
af in koud water en titreer na 5 min als volgt:
Voeg aan de vloeistof toe 10 ml kaliumjodide-oplossing (3.6) en onmiddel-
lijk daarna voorzichtig (wegens het sterke schuimen) 25 ml zwavelzuur 6 N
(3.7). Titreer dan met natriumthiosulfaatoplossing 0,1 N (3.8) tot roomgeel,
tegen het einde van de titratie met zetmeeloplossing (3.9) als indicator.
Verricht eenzelfde titratie in een mengsel van nauwkeurig 25 ml reagens
volgens Luff-Schoorl (3.4) en 25 ml water na het toevoegen van 10 ml
kaliumjodide-oplossing (3.6) en 25 ml zwavelzuur 6 N (3.7), echter zonder
verwarmen.
6.Berekening van de resultaten
Stel vast aan de hand van de bijgevoegde suikertabel de hoeveelheid lactose
in mg, die overeenkomt met het verschil van de beide titratie-uitkomsten,
uitgedrukt in ml natriumthiosulfaatoplossing 0,1 N.
Druk het resultaat (watervrij lactose) uit in percenten van het monster.
7.Opmerking
Voeg, indien het gehalte aan vergistbare suikers hoger is dan 40%, meer dan
5 ml gistsuspensie (3.1) toe.
Tabel voor 25 ml reagens volgens Luff-Schoorl
ml Na2S2O30,1 N, 2 min. verwarmen, 10 min. koken
Na2S2O30,1 NGlucose, fructose, inver-
tsuiker
C6H12O6Lactose
C12H22O11Maltose
C12H22O11Na2S2O30,1 N
ml mg verschil mg verschil mg verschil ml
1 2,4 2,4 3,6 3,7 3,9 3,9 1
2 4,8 2,4 7,3 3,7 7,8 3,9 2
3 7,2 2,5 11,0 3,7 11,7 3,9 3
4 9,7 2,5 14,7 3,7 15,6 4,0 45 12,2 2,5 18,4 3,7 19,6 3,9 5
6 14,7 2,5 22,1 3,7 23,5 4,0 6
7 17,2 2,6 25,8 3,7 27,5 4,0 78 19,8 2,6 29,5 3,7 31,5 4,0 8
9 22,4 2,6 33,2 3,8 35,5 4,0 9
10 25,0 2,6 37,0 3,8 39,5 4,0 1011 27,6 2,7 40,8 3,8 43,5 4,0 1112 30,3 2,7 44,6 3,8 47,5 4,1 12
13 33,0 2,7 48,4 3,8 51,6 4,1 13
14 35,7 2,8 52,2 3,8 55,7 4,1 1415 38,5 2,8 56,0 3,9 59,8 4,1 15
16 41,3 2,9 59,9 3,9 63,9 4,1 16
17 44,2 2,9 63,8 3,9 68,0 4,2 1718 47,1 2,9 67,7 4,0 72,2 4,3 18
19 50,0 3,0 71,7 4,0 76,5 4,4 19
20 53,0 3,0 75,7 4,1 80,9 4,5 2021 56,0 3,1 79,8 4,1 85,4 4,6 2122 59,1 3,1 83,9 4,1 90,0 4,6 22
23 62,2 88,0 94,6 231971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 15
▼B
10.BEPALING VAN KALIUM
1.Doel en toepasbaarheid
Het voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van het gehalte aan
kalium in veevoeders.
2.Principe
Het monster wordt verast en de as met zoutzuur behandeld. Het gehalte aan
kalium in de oplossing wordt vlamfotometrisch bepaald bij aanwezigheid van
cesiumchloride en aluminiumnitraat. Door het toevoegen van deze stoffen
wordt de invloed van storende elementen nagenoeg geheel opgeheven.
3.Reagentia
3.1. Zoutzuur p.a., d = 1,12.3.2. Cesiumchloride, p.a.3.3. Aluminiumnitraat, Al(NO
3)3·9H20, chemisch zuiver.
3.4. Kaliumchloride, p.a., watervrij.
3.5. Bufferoplossing: los 50 g cesiumchloride (3.2) en 250 g aluminiumni-
traat (3.3) op in water, vul met water aan tot 1 l en meng. Bewaar de
oplossing in een fles van kunststof.
3.6. Kaliumstandaardoplossing: los 1,907 g kaliumchloride (3.4) op in water
onder toevoeging van 5 ml zoutzuur (3.1), vul met water aan tot 1 l en
meng. Bewaar de oplossing in een fles van kunststof. 1 ml van deze
oplossing bevat1,00 mg kalium.
4.Apparatuur
4.1. Verassingsschalen van platina, kwarts of porselein, eventueel met
deksel.
4.2. Electrische moffeloven met thermostaat.4.3. Vlamfotometer.
5.Uitvoering
5.1.Analyse van het monster
Breng in het algemeen 10 g van het monster, tot op 10 mg nauwkeurig
gewogen, in een verassingsschaal en veras gedurende 3 h bij 450 ºC.
Breng na afkoelen het residu kwantitatief over in een maatkolf van
500 ml met behulp van ongeveer 250 tot 300 ml water en daarna met
50 ml zoutzuur (3.1). Verwarm de oplossing — na het beëindigen van
een eventuele kooldioxide-ontwikkeling — en houd daarna gedurende
2 h, onder af en toe omzwenken, de oplossing op een temperatuur van
ongeveer 90 ºC. Koel dan af tot kamertemperatuur, vul aan met water
tot de streep, meng en filtreer. Pipeteer een aliquot deel van het filtraat,
dat ten hoogste 1,0 mg kalium bevat, in een maatkolf van 100 ml. Voeg
toe 10,0 ml bufferoplossing (3.5), vul aan met water tot de streep en
meng. Maak bij hogere gehalten aan kalium vóór het toevoegen van de
bufferoplossing een passende tussenverdunning. Als richtlijn kan —
uitgaande van 10 g analysemateriaal — onderstaande tabel dienen:
Vermoedelijk kaliumgehalte van
hetmonst er (% K)Verdunningsverhouding Aliquotdeel van de oplossing in ml
tot 0,1 — 50
0,1 — 0,5 — 10
0,5 — 1,0 — 5
1,0 — 5,0 1: 10 105,0 — 10,0 1: 10 5
10,0 — 20,0 1: 20 5
Het meten geschiedt vlamfotometrisch bij een golflengte van 768 nm.
Bereken hetresult aatmetbehulp van de ijkgrafiek.
5.2.IJkgrafiek
Pipeteer 10 ml van de standaardoplossing (3.6) in een maatkolf van
250 ml, vul aan met water en meng. Pipeteer van deze oplossing 5, 10,1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 16
▼B
15, 20 en 25 ml, overeenkomend metresp. 0,2; 0,4; 0,6; 0,8 en 1,0 mg
kalium in maatkolven van 100 ml. Voeg aan de serie nog een maatkolf
van 100 ml toe, echter zonder toevoeging van standaardoplossing. Voeg
aan elke kolf toe 10,0 ml bufferoplossing (3.5), vul aan met water tot de
streep en meng. Voer de metingen uit zoals beschreven onder 5.1. In het
algemeen is hetverloop van de ijkgrafiek lineair t oteen hoeveelheid van
1 mg kalium in 100 ml oplossing.
6.Berekening van de resultaten
Druk het resultaat uit in percenten van het monster.
7.Opmerkingen
Wanneer geen storende elementen aanwezig zijn, is toevoeging van bufferop-
lossing (3.5) nietnodig.
11.BEPALING VAN NATRIUM
1.Doel en toepasbaarheid
Het voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van het gehalte aan
natrium in veevoeders.
2.Principe
Het monster wordt verast en de as met zoutzuur behandeld. Het gehalte aan
natrium in de oplossing wordt vlamfotometrisch bepaald bij aanwezigheid
van cesiumchloride en aluminiumnitraat. Door het toevoegen van deze
stoffen wordt de invloed van storende elementen nagenoeg geheel opge-
heven.
3.Reagentia
3.1. Zoutzuur p.a., d = 1,12.3.2. Cesiumchloride, p.a.
3.3. Aluminiumnitraat, Al(NO
3)3·9H2O, chemisch zuiver.
3.4. Natriumchloride p.a., watervrij.3.5. Bufferoplossing: los 50 g cesiumchloride (3.2) en 250 g aluminiumni-
traat (3.3) op in water, vul met water aan tot 1 l en meng. Bewaar de
oplossing in een fles van kunststof.
3.6. Natriumstandaardoplossing: los 2,542 g natriumchloride (3.4) op in
water onder toevoeging van 5 ml zoutzuur (3.1), vul met water aan tot
1 l en meng. Bewaar de oplossing in een fles van kunststof. 1 ml deze
oplossing bevat1,00 mg nat rium.
4.Apparatuur
4.1. Verassingsschalen van platina, kwarts of porselein, eventueel met
deksel.
4.2. Electrische moffeloven met thermostaat.
4.3. Vlamfotometer
5.Uitvoering
5.1.Analyse van het monster
Breng in het algemeen 10 g van het monster, tot op 10 mg nauwkeurig
gewogen, in een verassingsschaal en veras gedurende 3 h bij 450 ºC.
Oververhitting (ontvlamming) mag niet plaatsvinden. Breng na afkoelen
het residu kwantitatief over in een maatkolf van 500 ml met behulp van
ongeveer 250 tot 300 ml water en daarnamet 50 ml zoutzuur (3.1).
Verwarm de oplossing — na hetbeëindigen van een event uele kooldio-
xideontwikkeling — en houd daarna gedurende 2 h, onder af en toe
omzwenken, de oplossing op een temperatuur van ongeveer 90 ºC.Koel dan af tot kamertemperatuur, vul aan met water tot de streep,
meng en filtreer. Pipeteer een aliquot deel van het filtraat, dat ten
hoogste 1,0 mg natrium bevat, in een maatkolf van 100 ml. Voeg toe
10,0 ml bufferoplossing (3.5), vul aan met water tot de streep en meng.
Maak bij hogere gehalten aan natrium vóór het toevoegen van de buffer-
oplossing een passende tussenverdunning. Als richtlijn kan — uitgaande
van 10 g analysemateriaal — onderstaande tabel dienen.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 17
▼B
Vermoedelijk natriumgehalte van
hetmonst er (% Na)Verdunningsverhouding Aliquotdeel van de oplossing in ml
tot 0,1 — 50
0,1 — 0,5 — 100,5 — 1,0 — 5
1,0 — 5,0 1: 10 10
5,0 — 10,0 1: 10 5
10,0 — 20,0 1: 20 5
Het meten geschiedt vlamfotometrisch bij een golflengte van 589 nm.
Bereken hetresult aatmetbehulp van de ijkgrafiek.
5.2.IJkgrafiek
Pipeteer 10 ml van de standaardoplossing (3.6) in een maatkolf van
250 ml, vul aan met water en meng. Pipeteer van deze oplossing 5, 10,
15, 20 en 25 ml, overeenkomend metresp. 0,2; 0,4; 0,6; 0,8 en 1,0 mg
natrium in maatkolven van 100 ml. Voeg aan de serie nog een maatkolf
van 100 ml toe, echter zonder toevoeging van standaardoplossing. Voeg
aan elke kolf toe 10,0 ml bufferoplossing (3.5), vul aan met water tot de
streep en meng. Voer de metingen uit zoals beschreven onder 5.1. In het
algemeen is hetverloop van de ijkgrafiek lineair t oteen hoeveelheid van
1 mg natrium in 100 ml oplossing.
6.Berekening van de resultaten
Druk het resultaat uit in percenten van het monster.
7.Opmerkingen
7.1. Indien het gehalte aan natrium meer bedraagt dan 4 %, verdient het
aanbeveling het analysemateriaal gedurende 2 h te verassen in een kroes
met deksel. Na afkoelen voegt men water toe, roert met een platinadraad
hetresidu t oteen suspensie, droogten verastnogmaals gedurende 2 h in
hetkroesje metdeksel.
7.2. Indien het monster uitsluitend uit minerale bestanddelen bestaat, behoeft
nietverastt e worden.
12.BEPALING VAN SUIKERS
1.Doel en toepasbaarheid
Het voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van het gehalte aan
reducerende suikers en aan suikers totaal na inversie, berekend als glucose
of eventueel, na vermenigvuldigen met de factor 0,95, als saccharose. De
methode is in het bijzonder toepasbaar voor mengvoeders. Voor andere
veevoeders dienen bijzondere werkwijzen in achtt e worden genomen. Het
gehalte aan lactose moet eventueel afzonderlijk bepaald worden en bij de
berekening moethetresult aatin rekening gebrachtworden.
2.Principe
De suikers worden in verdunde ethanol opgelost; de oplossing wordt met de
reagentia Carrez I en Carrez II geklaard. Na het wegdampen van de ethanol
worden — voor en na inversie — de bepalingen uitgevoerd volgens de
methode Luff-Schoorl.
3.Reagentia
3.1. Ethanol 40 % (v/v), d = 0,948 bij 20 ºC, geneutraliseerd op fenolfta-
leïnen.
3.2. Carrez-I-oplossing: Los op 24 g zinkacetaat, Zn(CH
3COO)2·2H2O, en
3 g ijsazijn in water en vul aan met water tot 100 ml.
3.3. Carrez-II-oplossing: Los op 10,6 g kaliumhexacyanoferraat(II),
K4Fe(CN)6·3 H2O, in water en vul aan met water tot 100 ml.
3.4. Methyloranje 1 g/l.
3.5. Zoutzuur 4 N.3.6. Zoutzuur 0,1 N.3.7. Natronloog 0,1 N.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 18
▼B
3.8. Reagens volgens Luff-Schoorl:
Voeg, onder voorzichtig omzwenken, de citroenzuuroploosing (3.8.2)
bij de natriumcarbonaatoplossing (3.8.3); voeg daarna toe de kopersul-
faatoplossing (3.8.1) en vul aan met water tot 1 l. Laat 1 nacht staan en
filtreer. De normaliteiten van het aldus verkregen reagens moeten
gecontroleerd worden (0,1 N aan Cu en 2 N aan Na2CO3). De pH van
de oplossing moetongeveer 9,4 zijn.
3.8.1 Kopersulfaatoplossing: los op 25 g kopersulfaat p.a., vrij van
ijzer, CuSO4·5 H2O, in 100 ml water.
3.8.2 Citroenzuuroplossing: los op 50 g citroenzuur p.a., C6H8O7·H2O,
in 50 ml water.
3.8.3 Natriumcarbonaatoplossing: los op 143,8 g natriumcarbonaat
p.a., watervrij, in ca. 300 ml warm water. Koel de oplossing af.
3.9. Natriumthiosulfaatoplossing 0,1 N.
3.10. Zetmeeloplossing: voeg toe aan 1 l kokend water een suspensie van 5 g
oplosbaar zetmeel in 30 ml water en houd 3 min aan de kook; koel
vervolgens af en voeg eventueel toe 10 mg kwikjodide als conserve-
ringsmiddel.
3.11. Zwavelzuur 6 N.
3.12. Kaliumjodideoplossing 300 g/l.
3.13. Puimsteenkorrels, met zoutzuur uitgekookt, met water gewassen en
gedroogd.
3.14. Isopentanol.
4.Apparatuur
Roteerapparaat met ongeveer 35 à 40 omwentelingen per minuut.
5.Uitvoering
5.1.Bereiding van de oplossing
Breng 2,5 g van het monster, tot op 1 mg nauwkeurig gewogen, in een
maatkolf van 250 ml. Voeg toe 200 ml ethanol (3.1) en laat de kolf
gedurende 1 h roteren. Voeg toe 5 ml Carrez-I-oplossing (3.2) en schud
gedurende 1 min. om. Voeg dan toe 5 ml Carrez-II-oplossing (3.3) en
schud weer gedurende 1 min. om. Vul vervolgens aan metet hanol
(3.1), tot de streep, meng en filtreer. Pipeteer 200 ml van het filtraat af
en damp in tot op ongeveer de helft van het volume, ten einde het
grootste gedeelte van de ethanol te verdrijven. Spoel het restant over
met heet water in een maatkolf van 200 ml, koel af, vul aan met water
tot de streep, meng en filtreer zo nodig. Gebruik deze oplossing voor de
bepaling van reducerende suikers en voor de bepaling van totaal suikers
na inversie.
5.2.Bepaling van reducerende suikers
Pipeteer een hoeveelheid van ten hoogste 25 ml van de oplossing af, die
minder bevatdan 60 mg reducerende suikers, uit gedruktals glucose.
Vul zo nodig aan met gedestilleerd water tot 25 ml en bepaal het gehalte
aan reducerende suikers volgens Luff-Schoorl. Druk hetresult aatuitin
percenten glucose.
5.3.Bepaling van totaal suikers na inversie
Pipeteer 50 ml van de oplossing in een maatkolf van 100 ml; voeg toe
enkele druppels methyloranje (3.4) en vervolgens voorzichtig onder
omzwenken, zoutzuur 4 N (3.5) totdat een duidelijke omslag naar rood
verkregen is. Voeg dan toe 15 ml zoutzuur 0,1 N (3.6) en plaats de kolf
gedurende 30 min. in een bad met flink kokend water. Koel snel af tot
een temperatuur van ongeveer 20 ºC, voeg toe 15 ml natronloog 0,1 N
(3.7), vul de kolf met water aan tot de streep en meng. Pipeteer een
hoeveelheid van ten hoogste 25 ml, die minder bevat dan 60 mg reduce-
rende suikers, uitgedrukt als glucose. Vul zo nodig met gedestilleerd
water aan tot 25 ml en bepaal het gehalte aan reducerende suikers
volgens Luff-Schoorl. Druk het resultaat uit in percenten glucose of
eventueel in saccharose, door vermenigvuldigen met de faktor 0,95.
5.4.Titratie volgens Luff-Schoorl
Pipeteer 25 ml reagens Luff-Schoorl (3.8) in een erlenmeyerkolf van
300 ml en voeg vervolgens nauwkeurig toe 25 ml van de geklaarde
suikeroplossing. Verhit na toevoeging van 2 puimsteenkorreltjes (3.13)1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 19
▼B
onder omzwenken uit de hand boven een vrije vlam van matige hoogte,
zodanig dat de vloeistof in ongeveer 2 min. kookt. Plaats daarna de
erlenmeyerkolf onmiddellijk op een draadgaas meteen asbest plaatmet
een opening van ongeveer 6 cm doorsnede; steek van te voren onder
hetdraadgaas een vlam aan en regel deze zodanig datalleen de bodem
van de kolf verwarmd wordt. Verbind dan de kolf met een terugvloei-
koeler. Laatvan ditmomentaf precies 10 min. koken, koel dan
onmiddellijk af in koud water en titreer na 5 min. als volgt:
Voeg aan de vloeistof toe 10 ml kaliumjodide-oplossing (3.12) en
onmiddellijk daarna voorzichtig (wegens het sterke schuimen) 25 ml
zwavelzuur 6 N (3.11). Titreer dan met natriumthiosulfaatoplossing
0,1 N (3.9) tot roomgeel, tegen het einde van de titratie met zetmeelop-
lossing (3.10) als indicator.
Verricht eenzelfde titratie in een mengsel van nauwkeurig 25 ml reagens
volgens Luff-Schoorl (3.8) en 25 ml water na het toevoegen van 10 ml
kaliumjodideoplossing (3.12) en 25 ml zwavelzuur 6 N (3.11), echter
zonder verwarmen.
6.Berekening van de resultaten
Stel vast aan de hand van de bijgevoegde tabel de hoeveelheid glucose in
mg, die overeenkomt met het verschil van de beide titratie-uitkomsten, uitge-
drukt in ml natriumthiosulfaatoplossing 0,1 N.
Druk het resultaat uit in percenten van het monster.
7.Bijzondere werkwijzen
7.1. Weeg bij veevoeders meteen hoog gehalt e aan melasse en bij andere
veevoeders die weinig homogeen zijn 20 g af in een maatkolf van 1 l;
voeg toe 500 ml water en laat gedurende 1 h roteren. Klaar daarna met
telkens de viervoudige hoeveelheden Carrezoplossingen I (3.2) en II
(3.3), zoals onder 5.1 beschreven. Vul dan aan metet hanol 80 % (v/v)
tot de streep, meng en filtreer. Verwijder in dit geval de ethanol, zoals
onder 5.1 beschreven. Indien verstijfseld zetmeel afwezig is, wordt met
water aangevuld.
7.2. Weeg van melasse en van veevoeders die een hoog gehalte aan suikers,
maar praktisch geen zetmeel bevatten (Johannesbrood, suikerbietensnijd-
sels enz.) 5 g in een maatkolf van 250 ml; voeg toe 200 ml gedestilleerd
water en laat gedurende 1 h, of langer indien nodig, roteren. Klaar
vervolgens zoals bij 5.1 metde Carrezoplossingen I (3.2) en II (3.3),
vul aan met water tot de streep, meng en filteer. Handel voor de bepa-
ling van de totaal suikers als bij 5.3.
8.Opmerkingen
8.1. Om schuimvorming te voorkomen, verdient het aanbeveling, vóór het
verwarmen methetreagens volgens Luff-Schoorl ongeveer 1 ml isopen-
tanol (3.1) toe te voegen (zonder rekening te houden met het volume).
8.2. Het verschil tussen de percenten totaal suikers na inversie, uitgedrukt als
glucose, en percenten reducerende suikers, uitgedrukt als glucose, geeft
— met 0,95 vermenigvuldigd — het gehalte aan percenten saccharose.
8.3. Indien men hetgehalt e aan reducerende suikers exclusief melksuiker
(lactose) wil bepalen, kan men dit op 2 manieren doen:
8.3.1. Voor een benaderende berekening kan men hetgehalt e aan melk-
suiker — gevonden bij een afzonderlijke bepaling —
vermenigvuldigen met0,675 en hetverkregen result aatvan het
gehalte aan reducerende suikers aftrekken.
8.3.2. Voor een nauwkeurige berekening van de reducerende suikers
exclusief melksuiker is hetecht er noodzakelijk datbij de beide
bepalingen uiteindelijk dezelfde hoeveelheid analysemateriaal in
bewerking genomen wordt. Een van de bepalingen wordt uitge-
voerd in een deel van de oplossing verkregen in 5.1, de andere
bepaling in een deel van de oplossing verkregen bij de bepaling
van melksuiker volgens de desbetreffende methode (na vergisting
van andere suikers en klaring).
In beide gevallen worden de aanwezige suikers bepaald volgens Luff-
Schoorl afgetrokken en het verschil wordt in percenten van het monster
omgerekend.
Voorbeeld1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 20
▼B
De beide afgepipeteerde hoeveelheden komen bij elke bepaling overeen
met250 mg analysemat eriaal.
In het eerste geval wordt 17 ml natriumthiosulfaatoplossing 0,1 N
verbruikt, overeenkomend met 44,2 mg glucose; in het tweede geval
11 ml, overeenkomend met27,6 mg glucose. Hetverschil bedraagtdus
16,6 mg glucose.
Hetgehalt e aan reducerende suikers, exclusief melksuiker, berekend als
glucose, bedraagtdan:
4/C216;6
10¼6;64 %
Tabel voor 25 ml reagens volgens Luff-Schoorl
ml Na2S2O30,1 N, 2 min. verwarmen, 10 min. koken
Na2S2O30,1 NGlucose, fructose, inver-
tsuiker
C6H12O6Lactose
C12H22O11Maltose
C12H22O11Na2S2O30,1 N
ml mg verschil mg verschil mg verschil ml
1 2,4 2,4 3,6 3,7 3,9 3,9 1
2 4,8 2,4 7,3 3,7 7,8 3,9 2
3 7,2 2,5 11,0 3,7 11,7 3,9 34 9,7 2,5 14,7 3,7 15,6 4,0 4
5 12,2 2,5 18,4 3,7 19,6 3,9 5
6 14,7 2,5 22,1 3,7 23,5 4,0 67 17,2 2,6 25,8 3,7 27,5 4,0 78 19,8 2,6 29,5 3,7 31,5 4,0 8
9 22,4 2,6 33,2 3,8 35,5 4,0 9
10 25,0 2,6 37,0 3,8 39,5 4,0 1011 27,6 2,7 40,8 3,8 43,5 4,0 11
12 30,3 2,7 44,6 3,8 47,5 4,1 12
13 33,0 2,7 48,4 3,8 51,6 4,1 1314 35,7 2,8 52,2 3,8 55,7 4,1 14
15 38,5 2,8 56,0 3,9 59,8 4,1 15
16 41,3 2,9 59,9 3,9 63,9 4,1 1617 44,2 2,9 63,8 3,9 68,0 4,2 1718 47,1 2,9 67,7 4,0 72,2 4,3 18
19 50,0 3,0 71,7 4,0 76,5 4,4 19
20 53,0 3,0 75,7 4,1 80,9 4,5 2021 56,0 3,1 79,8 4,1 85,4 4,6 21
22 59,1 3,1 83,9 4,1 90,0 4,6 22
23 62,2 88,0 94,6 23
13.BEPALING VAN THEOBROMINE
1.Doel en toepasbaarheid
Dit voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van het gehalte aan
theobromine in bijprodukten van de verwerking van cacaobonen.
2.Principe
Theobromine wordt met chloroform geëxtraheerd. Het extract wordt tot
droog ingedampt, in water opgelost en behandeld met een bepaalde hoeveel-
heid zilvernitraatoplossing. Het vrijgekomen salpeterzuur wordt met
natronloog getitreerd.
3.Reagentia
3.1. Chloroform p.a.3.2. Ammoniakoplossing, d = 0,958.3.3. Natriumsulfaat p.a., watervrij.3.4. Natronloog 0,1 N.
3.5. Zilvernitraatoplossing 0,1 N.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 21
▼B
3.6. Fenolroodoplossing 10/l in ethanol.
3.7. Diethylether.
4.Apparatuur
Platbodemkolven van 500 ml ingeslepen stop.
5.Uitvoering
Breng een hoeveelheid monster van ten hoogste 10 g, tot op 1 mg nauw-
keurig gewogen, die niet meer dan 80 mg theobromine bevat, in een
platbodemkolf van 500 ml met ingeslepen stop. Voeg toe 270 ml chloroform
(3.1) en 10 ml ammoniakoplossing (3.2). Sluitde kolf en schud kracht ig
gedurende 5 min. Voeg dan toe 12 g watervrij natirumsulfaat (3.3), schud
nogmaals en laat tot de volgende morgen staan.
Filtreer dan of in een conische kolf van 500 ml en was het residu met 100 ml
chloroform (3.1). Destilleer het oplosmiddel af en verdrijf de laatste resten
daarvan op een kokend waterbad. Voeg daarna 50 ml water toe aan het
extract en breng aan de kook.
Koel daarna af en neutraliseer nauwkeurig — na toevoegen van 0,5 ml fenol-
roodoplossing (3.6) — met natronloog (3.4). Voeg dan toe 20 ml
zilvernitraatoplossing (3.5) en titreer het vrijgekomen salpeterzuur met
natronloog (3.4) tot het omslagpunt van de indicator (pH = 7,4).
6.Berekening van de resultaten
1 ml NaOH 0,1 N komtovereen met18 mg t heobromine.
Druk het resultaat uit in percenten van het monster.
7.Opmerking
Produkten met een gehalte aan ruw vet van meer dan 8 % dienen te voren
ontvet te worden door extractie gedurende 6 h met petroleumether (kp. 40 ºC).
14.BEPALING VAN UREUM
1.Doel en toepasbaarheid
Het voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van het gehalte aan
ureum in veevoeders.
2.Principe
Het monster wordt onder toevoeging van een klaringsmiddel met water gero-
teerd. In het filtraat wordt na toevoegen van 4-dimethylaminobenzaldehyde
(4-DMAB) het gehalte aan ureum bepaald door meten van de extinctie bij
een golflengte van 420 nm.
3.Reagentia
3.1. 4-dimethylaminobenzaldehydeoplossing: los op 1,6 g 4-DMAB p.a. in
100 ml ethanol 96 % (v/v.) en voeg toe 10 ml zoutzuur p.a. (d = 1,19).
Het reagens is slechts twee weken houdbaar.
3.2. Carrez-I-oplossing: los op 24 g zinkacetaat, Zn (CH3COO)2· 2H2O en
3 g ijsazijn in water en vul aan met water tot 100 ml.
3.3. Carrez-II-oplossing: los op 10,6 kaliumhexacyanoferraat(II), K4Fe(CN)6·3H2O, in water en vul aan met water tot 100 ml.
3.4. Aktieve kool p.a., die geen ureum adsorbeert (controleer).
3.5. Ureumoplossing p.a. 1 g/l.
4.Apparatuur:
4.1. Roteerapparaat met ongeveer 35 à 40 omwentelingen per min.
4.2. Reageerbuizen: 160 × 16 mm, metingeslepen st op.4.3. Spectrofotometer.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 22
▼B
5.Uitvoering
5.1.Analyse van het monster
Breng 2 g van het monster, tot op 1 mg nauwkeurig gewogen, en 1 g
actieve kool (3,4) in een maatkolf van 500 ml. Voeg hieraan toe 400 ml
water, 5 ml Carrez-I- en 5 ml Carrez-II-oplossing (3.2) (3.3). Laat gedu-
rende 30 min. roteren in het roteerapparaat. Vul vervolgens met water
aan tot de streep, meng en filtreer. Pipeteer van het heldere en kleurloze
filtraat 5 ml in een reageerbuis met ingeslepen stop, voeg toe 5,0 ml 4-
DMAB-oplossing (3.1) en meng. Verricht tegelijkertijd een blancobepa-
ling met alle gebruikte reagentia, maar zonder analysemateriaal. Plaats
de buizen in een waterbad van 20 ºC. Meet na 15 min. m.b.v. een spec-
trofotometer de extinctie bij 420 nm tegen de blanco.
5.2.IJkgrafiek
Breng in maatkolven van 100 ml resp. 1, 2, 4, 5 et 10 ml ureumoplos-
sing (3.5), vul aan met water tot de streep en meng. Pipeteer van elk van
deze oplossingen 5 ml af, voeg hieraan telkens 5 ml 4-DMAB-oplossing
(3.1) toe en meng. Meet de extinctie tegen een oplossing vrij van ureum,
welke 5 ml 4-DMAB en 5 ml water bevat, zoals hierboven aangegeven.
Stel een ijkgrafiek op.
6.Berekening van de resultaten
Bepaal metbehulp van de ijkgrafiek de hoeveelheid ureum in hetmonst er.
Druk het resultaat uit in percenten van het monster.
7.Opmerkingen
7.1. Indien het gehalte aan ureum meer bedraagt dan 3 % wordt — tot 1 g
— monster afgewogen, of het filtraat zodanig verdund, dat in 500 ml
nietmeer dan 50 mg ureum aanwezig is.
7.2. Bij lage gehalten aan ureum moet meer analysemateriaal afgewogen
worden, in zover men een helder en kleurloos filtraat kan verkrijgen.
7.3. Indien het monster eenvoudige stikstofverbindingen bevat, in het
bijzonder aminozuren, verdient het aanbeveling de extinctie te meten
bij 435 nm.
15.BEPALING VAN ALKALOÏDEN IN LUPINEN
1.Doel en toepasbaarheid
Het voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van het gehalte aan
alkaloïden in lupinenzaad.
2.Principe
De alkaloïden worden opgelost in een mengsel van diethylether en chloro-
form en met zoutzuur geëxtraheerd. De alkaloïden worden met
kiezelwolfraamzuur neergeslagen, hetneerslag wordtverasten hetresidu
gewogen.
3.Reagentia
3.1. Diethylether.3.2. Chloroform
3.3. Natronloog 4 N.
3.4. Zoutzuur 0,3 N.
3.5. Natriumchloride p.a.
3.6. Kiezelwolfraamzuuroplossing, SiO
2· 12WO3· 26H2O, 100 g/l.
4.Apparatuur
4.1. Mechanisch roerapparaat.
4.2. Verassingsschalen van platina, kwarts of porselein.4.3. elektrische moffeloven.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 23
▼B
5.Uitvoering
Breng 15 g van het monster, tot op 5 mg nauwkeurig gewogen, in een schei-
trechter met ingeslepen stop van ca. 200 ml. Voeg vervolgens nauwkeurig
toe 100 ml diethylether (3.1), 50 ml chloroform (3.2) en — met behulp van
een buret — 10 ml natronloog (3.3). Schud krachtig om klontervorming te
voorkomen. Schud nog meerdere malen krachtig en laat tot de volgende dag
staan.
Voeg indien de bovenstaande vloeistof niet volkomen helder is, enkele drup-
pels water toe. Filtreer de ether-chloroformlaag. Vul een maatkolf van 50 ml
met dit filtraat en spoel het daarna kwantitatief over m.b.v. 50 ml diethyle-
ther (3.1) in een scheitrechter van 150 ml. Extraheer driemaal met telkens
20 ml zoutzuur (3.4), laat bezinken en verzamel de drie zure extracten in
een bekerglas van 250 ml. Verwijder de laatste resten ether en chloroform
door de oplossing zachtt e verwarmen.
Voeg ongeveer 1 g natriumchloride (3.5) toe en precipiteer de alkaloïden met
de kiezelwolfraamzuuroplossing (3.6).
Roer mechanisch gedurende 30 minuten. Laat een nacht staan en filtreer door
een asvrij filter. Was het neerslag tweemaal met telkens 5 ml zoutzuur (3.4).
Veras hetfilt er metneerslag en een verassingsschaal bij 900 ºC. Laat
afkoelen en weeg.
6.Berekening
Bereken de hoeveelheid alkaloïden in hetafgewogen analysemat eriaal door
het gewicht van de verkregen as te vermenigvuldigen met de factor 0,2.
Druk het resultaat uit in percenten van het monster.
16.BEPALING VAN DE UREASE-ACTIVITEIT VAN SOJAPRO-
DUKTEN
1.Doel en toepasbaarheid
Het voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van de urease-activi-
teit van sojaprodukten, waardoor het mogelijk is vast te stellen of deze
produkten onvoldoende verhit zijn geweest.
2.Principe
De urease-activiteit wordt bepaald door de hoeveelheid ammoniumstikstof
die door 1 g monster in één min. bij 30 ºC uit een ureumoplossing wordt vrij-
gemaakt.
3.Reagentia
3.1. Zoutzuur 0,1 N.
3.2. Natronloog 0,1 N.
3.3. Fosfaatbufferoplossing 0,05 M, die per 1000 ml 4,45 g dinatriumwater-
stoffosfaat (Na2HPO4·2 H20) en 3,40 g kaliumdiwaterstoffosfaat
(KH2PO4) bevat.
3.4. Gebufferde ureumoplossing, vers bereid, die 30,0 g ureum in 1000 ml
fosfaatbufferoplossing (3.3) bevat; pH 6,9 — 7,0.
4.Apparatuur
4.1. Titreerapparaat voor potentiometrische titratie of een zeer gevoelige pH-
meter (0,02 pH) met magneetroerder.
4.2. Waterbad met thermostaat, nauwkeurig ingesteld op 30 ºC.
4.3. Regaeerbuizen: 150 × 18 mm metingeslepen st op.
5Uitvoering
Maal ca. 10 g monst er zodanig fijn (bijv. meteen koffiemolen), datheteen
zeef van 0,2 mm maaswijdte kan passeren.
Weeg 0,2 g van ditmonst er op 1 mg nauwkeurig af in een reageerbuis met
ingeslepen stop en voeg toe 10 ml gebufferde ureumoplossing (3.4). Sluit de
reageerbuis onmiddellijk en schud krachtig. Plaats de buis in het waterbad,
dat nauwkeurig op 30 ºC is ingesteld, en laat daarin precies 30 min. staan.
Voeg onmiddellijk daarna toe 10 ml zoutzuur 0,1 N(3.1), koel snel af tot
20 ºC en breng de inhoud van de reageerbuis kwantitatief over in een1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 24
▼B
titreervat. Spoel hierbij tweemaal na met telkens 5 ml water. Titreer onmid-
dellijk daarna snel met natronloog 0,1 N (3.2) elektrometrisch, met behulp
van een glaselektrode tot pH 4,7.
Verricht een blancobepaling als volgt:
Breng in een reageerbuis snel achtereenvolgens 0,2 van het op 1 mg nauw-
keurig gewogen monster, 10 ml zoutzuur 0,1 N (3.1) en 10 ml gebufferde
ureumoplossing (3.4). Koel onmiddellijk af in ijswater en laat daarin 30 min.
staan. Breng vervolgens de inhoud van de reageerbuis in het titreervat met
inachtname van de hierboven vermelde voorwaarden en titreer met natron-
loog 0,1 N (3.2) tot pH 4,7.
6.Berekening der resultaten
Bereken de urease-activiteit uit de volgende formule:
1;4b/C0a ðÞ
30/C1E¼mg N
g/C1minbij 30 ºC :
waarbij: a = de bij de bepaling verbruikte ml natronloog 0,1 N.
b = bij de blancobepaling verbruikte ml natronloog 0,1 N.E = afgewogen hoeveelheid monster in g.
7.Opmerkingen
7.1. De methode is berekend op een urease-activiteit van ten hoogste 1 mg
N/g.min.) bij 30 ºC. Bij produkten met een hogere activiteit kan de
hoeveelheid analysemateriaal tot op 50 mg teruggebracht worden.
7.2. Produkten met een vetgehalte van meer dan 10 % moeten tevoren ontvet
worden door een koude extractie.1971L0250 — NL — 19.08.1981 — 001.001 — 25