1980L0723 — NL — 19.12.2005 — 003.001

Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschĳnt buiten de verantwoordelĳkheid van de instellingen

►B ▼M3 RICHTLIJN 80/723/EEG VAN DE COMMISSIE van 25 juni 1980 betreffende de doorzichtigheid in de financiële betrekkingen tussen lidstaten en openbare bedrijven en de financiële doorzichtigheid binnen bepaalde ondernemingen (80/723/EEG) ▼B (PB L 195, 29.7.1980, p.35)

Gewĳzigd bĳ:









▼B

▼M3

RICHTLIJN 80/723/EEG VAN DE COMMISSIE

van 25 juni 1980

betreffende de doorzichtigheid in de financiële betrekkingen tussen lidstaten en openbare bedrijven en de financiële doorzichtigheid binnen bepaalde ondernemingen

(80/723/EEG)

▼B







DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, inzonderheid op het artikel 90, lid 3, Overwegende dat de openbare bedrijven een belangrijke rol in de volkshuishoudingen van de Lid-Staten spelen; Overwegende dat het EEG-Verdrag de regeling van de eigendom in de Lid-Staten onverlet laat en derhalve de gelijke behandeling van openbare bedrijven en particuliere ondernemingen moet worden gewaarborgd; Overwegende dat de Commissie zich er ingevolge het EEG-Verdrag van moet verzekeren dat de Lid-Staten geen steunmaatregelen ten behoeve van de openbare bedrijven of particuliere ondernemingen treffen die onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt zijn; Overwegende dat het samengestelde karakter van de financiële betrekkingen tussen nationale overheden en openbare bedrijven evenwel een belemmering bij de uitvoering van deze taak kan vormen; Overwegende dat de voorschriften van het Verdrag betreffende steunmaatregelen bovendien slechts op doeltreffende en billijke wijze ten aanzien van openbare bedrijven en particuliere ondernemingen kunnen worden uitgevoerd wanneer doorzichtigheid in deze financiële betrekkingen wordt verschaft; Overwegende dat deze doorzichtigheid ten aanzien van openbare bedrijven zodanig dient te zijn dat duidelijk kan worden onderscheiden tussen het optreden van de Staat als overheid en als eigenaar; Overwegende dat artikel 90, lid 1, van het EEG-Verdrag de Lid-Staten verplichtingen ten aanzien van de betrekkingen met openbare bedrijven oplegt en dat lid 3 van genoemd artikel de Commissie opdraagt voor de nakoming van deze verplichtingen te waken en haar daartoe de vereiste middelen ter beschikking stelt; dat de omschrijving van de voorwaarden die beantwoorden aan de bovenbedoelde behoefte aan doorzichtigheid, past in dit kader; Overwegende dat de begrippen „overheden” en „openbare bedrijven” dienen te worden omschreven; Overwegende dat overheden een dominerende invloed op het gedrag van openbare bedrijven kunnen uitoefenen, niet alleen wanneer zij eigenaar zijn of een meerderheidsdeelneming bezitten maar ook door bevoegdheden in bestuurs- of toezichtsorganen die zij krachtens de statuten of uit hoofde van de verdeling der aandelen bezitten; Overwegende dat openbare middelen zowel rechtstreeks als middellijk ter beschikking van openbare bedrijven kunnen worden gesteld; dat derhalve doorzichtigheid dient te worden verschaft, onafhankelijk van de verschillende wijzen waarop deze beschikbaarstellingen van openbare middelen plaatsvinden; dat eveneens, in voorkomend geval een juist inzicht moet kunnen worden verkregen zowel in de beweegredenen voor deze beschikbaarstellingen als in hun daadwerkelijke besteding; Overwegende dat Lid-Staten door middel van hun openbare bedrijven andere dan commerciële doelstellingen kunnen nastreven; dat deze bedrijven in bepaalde gevallen van de Staat een vergoeding voor de uit dien hoofde bedragen lasten ontvangen; dat in deze vergoedingen eveneens doorzichtigheid moet worden verschaft; Overwegende dat de uitsluiting van bepaalde bedrijfstakken en bepaalde bedrijfsgrootten dient te worden geregeld; dat een uitsluiting dient te gelden voor bepaalde grote openbare diensten die buiten de mededingingssfeer liggen of reeds onder bijzondere Gemeenschapsbepalingen vallen die een gelijkwaardige doorzichtigheid waarborgen, voor bepaalde bedrijfstakken die door hun bijzondere kenmerken rechtvaardigen dat ze het voorwerp van specifieke maatregelen uitmaken, evenals voor openbare bedrijven welker economische betekenis te gering is om de administratieve lasten die uit de te nemen maatregelen zouden voortvloeien te rechtvaardigen; Overwegende dat deze richtlijn de toepassing van de overige bepalingen van het Verdrag, inzonderheid de artikelen 90, lid 2, 93 en 223, onverlet laat; Overwegende dat de onderhavige bedrijven bij de uitoefening van hun werkzaamheden in een mededingingsverhouding tot andere ondernemingen staan en derhalve de geheimhouding van met de ontvangen inlichtingen verband houdende zakelijke aangelegenheden dient te worden verzekerd; Overwegende dat het toepassen van deze richtlijn in nauwe samenwerking met de Lid-Staten moet gebeuren en dat, op basis van de opgedane ervaring, het in voorkomend geval dienstig zal zijn tot een herziening over te gaan, HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:







▼M3

Artikel 1

1. De lidstaten verschaffen volgens de in deze richtlijn vervatte regeling doorzichtigheid in de financiële betrekkingen tussen overheden en openbare bedrijven door opening van zaken te geven over:

a) de rechtstreekse beschikbaarstellingen van openbare middelen door overheden aan de betrokken bedrijven;

b) de beschikbaarstellingen van openbare middelen door de overheden via openbare bedrijven of financiële instellingen;

c) de daadwerkelijke besteding van deze openbare middelen.

2. Onverminderd de door de Gemeenschap vastgestelde specifieke bepalingen dragen de lidstaten ervoor zorg, dat de financiële en organisatorische structuur van elke tot het voeren van een gescheiden boekhouding verplichte onderneming correct in de gescheiden boekhouding wordt weergegeven, zodat daaruit duidelijk blijkt:

a) welke kosten en opbrengsten met de verschillende activiteiten verband houden;

b) volgens welke methoden, tot in bijzonderheden, de kosten en opbrengsten aan de verschillende activiteiten worden toegerekend.

Artikel 2

1. In deze richtlijnen wordt verstaan onder:

a) „overheden”: alle overheden, waaronder de staat, de regionale en plaatselijke overheden alsmede alle andere territoriale overheden;

b) „openbare bedrijven”: elk bedrijf waarover overheden rechtstreeks of middellijk een dominerende invloed kunnen uitoefenen uit hoofde van eigendom, financiële deelneming of de desbetreffende regels;

c) „openbare bedrijven die werkzaam zijn in de industriesector”: alle bedrijven waarvan ten minste 50 % van de totale jaaromzet in de industrie wordt behaald. Het gaat hierbij om bedrijven waarvan de werkzaamheden onder sectie D — Industrie (met name subsectie DA tot en met subsectie DN) van de statistische nomenclatuur van de economische activiteiten in de Europese Gemeenschap — NACE (rev. 1) ( 1 ) vallen;

▼M4

d) „tot het voeren van een gescheiden boekhouding verplichte onderneming”: elke onderneming waaraan een lidstaat overeenkomstig artikel 86, lid 1, van het Verdrag een bijzonder of uitsluitend recht heeft verleend of die overeenkomstig artikel 86, lid 2, van het Verdrag met het beheer van een dienst van algemeen economisch belang is belast en met betrekking tot deze dienst in enigerlei vorm compensatie ontvangt, en die andere activiteiten uitoefent;

▼M3

e) „verschillende activiteiten”: enerzijds producten of diensten met betrekking tot welke aan een onderneming een bijzonder of uitsluitend recht is verleend, of alle diensten van algemeen economisch belang waarmee een onderneming is belast, en, anderzijds, elk ander afzonderlijk product met betrekking tot hetwelk of elke andere afzonderlijke dienst met betrekking tot welke de onderneming werkzaam is;

f) „uitsluitende rechten”: rechten die door een lidstaat aan een onderneming worden verleend bij een wetgevend of bestuursrechtelijk besluit, waarbij voor die onderneming het recht wordt voorbehouden binnen een bepaald geografisch gebied een dienst te verrichten of een activiteit uit te oefenen;

g) „bijzondere rechten”: rechten die door een lidstaat aan een beperkt aantal ondernemingen worden verleend bij een wetgevend of bestuursrechtelijk besluit waarbij binnen een bepaald geografisch gebied; — het aantal van deze ondernemingen die een dienst mogen verrichten of een activiteit mogen uitoefenen, op een andere wijze dan volgens objectieve, evenredige en niet-discriminerende criteria, tot twee of meer wordt beperkt, — verscheidene concurrerende ondernemingen die een dienst mogen verrichten of een activiteit mogen uitoefenen, op een andere wijze dan volgens deze criteria worden aangewezen, of — aan een onderneming of aan ondernemingen op een andere wijze dan volgens deze criteria wettelijke of bestuursrechtelijke voordelen worden toegekend waardoor enige andere onderneming aanzienlijk wordt bemoeilijkt dezelfde activiteit binnen hetzelfde geografische gebied onder in wezen gelijkwaardige voorwaarden uit te oefenen.

2. Dominerende invloed wordt vermoed te kunnen worden uitgeoefend, wanneer de overheden, al dan niet rechtstreeks, ten aanzien van het bedrijf:

a) de meerderheid van het geplaatste kapitaal van dat bedrijf bezitten,

b) over de meerderheid van de stemrechten verbonden aan de door genoemd bedrijf uitgegeven aandelen beschikken of

c) meer dan de helft der leden van het orgaan van bestuur, van beheer of van toezicht van genoemd bedrijf kunnen benoemen.

▼B

Artikel 3

De financiële betrekkingen tussen overheden en openbare bedrijven, waarin overeenkomstig ►M3 artikel 1, lid 1 ◄ doorzichtigheid dient te worden verschaft, zijn inzonderheid:

a) vergoeding van bedrijfsverliezen,

b) kapitaalinbreng of dotatie,

c) inbreng à fonds perdu en leningen tegen gunstige voorwaarden,

d) verlening van financiële voordelen door het achterwege laten van de inning van winsten of vorderingen,

e) het afzien van een normale beloning voor de aangewende openbare middelen,

f) vergoeding van door overheden opgelegde lasten.

▼M3

Artikel 3 bis

1. Om de in artikel 1, lid 2, bedoelde doorzichtigheid te waarborgen, nemen de lidstaten de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat voor elke tot het voeren van een gescheiden boekhouding verplichte onderneming:

a) de interne rekeningen voor de verschillende activiteiten gescheiden zijn;

b) alle kosten en opbrengsten, op grond van consequent toegepaste en objectief te rechtvaardigen beginselen inzake kostprijsadministratie, correct worden toegerekend;

c) de beginselen inzake kostprijsadministratie volgens welke de gescheiden boekhouding wordt gevoerd, duidelijk zijn vastgelegd.

2. Lid 1 is slechts van toepassing op activiteiten die niet onder de toepassing van specifieke door de Gemeenschap vastgestelde bepalingen vallen, en laat de verplichtingen die voor de lidstaten uit het Verdrag of uit deze specifieke bepalingen voortvloeien, onverlet.

▼M3

Artikel 4

1. Wat de in artikel 1, lid 1, bedoelde doorzichtigheid betreft, vallen onder deze richtlijn niet de financiële betrekkingen tussen overheden en:

a) openbare bedrijven, voor het verlenen van diensten welke de handel tussen de lidstaten niet aanmerkelijk kunnen beïnvloeden;

b) centrale banken;

c) openbare kredietinstellingen wat betreft deposito's van openbare middelen die door de overheden bij hen tegen normale commerciële voorwaarden zijn belegd;

d) openbare bedrijven waarvan de totale nettojaaromzet minder dan 40 miljoen EUR heeft bedragen gedurende de twee boekjaren voorafgaande aan het boekjaar waarin de in artikel 1, lid 1, bedoelde beschikbaarstelling of besteding van middelen heeft plaatgevonden. Voor openbare kredietinstellingen geldt als drempel een balanstotaal van 800 miljoen EUR.

2. Wat de in artikel 1, lid 2, bedoelde doorzichtigheid betreft, is deze richtlijn niet van toepassing op:

a) ondernemingen, met betrekking tot diensten waarvan de levering de handel tussen lidstaten niet op merkbare wijze ongunstig kan beïnvloeden;

b) ondernemingen waarvan de totale nettojaaromzet minder dan 40 miljoen EUR heeft bedragen gedurende de twee boekjaren voorafgaande aan enig jaar waarin de onderneming een bijzonder of uitsluitend recht heeft genoten dat door een lidstaat overeenkomstig artikel 86, lid 1, van het Verdrag is verleend of waarin zij belast is met het beheer van een dienst van algemeen economisch belang overeenkomstig artikel 86, lid 2, van het Verdrag. Voor openbare kredietinstellingen geldt als drempel een balanstotaal van 800 miljoen EUR;

c) ondernemingen die voor een redelijke periode met het beheer van een dienst van algemeen economisch belang belast zijn, overeenkomstig artikel 86, lid 2, van het Verdrag, indien de staatssteun in enigerlei vorm, waaronder een subsidie, ondersteuning of compensatie, die zij ontvangen, was vastgesteld ingevolge een open, doorzichtige en niet-discriminerende procedure.

Artikel 5

1. De lidstaten nemen de nodige maatregelen opdat de gegevens inzake de in artikel 1, lid 1, bedoelde financiële betrekkingen gedurende vijf jaar, gerekend vanaf het eind van het boekjaar waarin de openbare middelen ter beschikking van de betrokken openbare bedrijven zijn gesteld, ter beschikking van de Commissie blijven. Wanneer evenwel de openbare middelen in een later boekjaar worden gebruikt, vangt de termijn van vijf jaar aan het einde van dat boekjaar aan.

2. De lidstaten dragen ervoor zorg dat de in artikel 1, lid 2, bedoelde gegevens betreffende de financiële en organisatorische structuur van de ondernemingen gedurende vijf jaar, gerekend vanaf het einde van het boekjaar waarop de gegevens betrekking hebben, ter beschikking van de Commissie blijven.

3. Op verzoek van de Commissie en voor het geval dat zij zulks nodig acht, doen de lidstaten haar de in de leden 1 en 2 bedoelde gegevens toekomen, alsmede de eventueel ten behoeve van de oordeelsvorming nodige gegevens, in het bijzonder de nagestreefde doelstellingen.

▼M2

Artikel 5 bis

1. Lid-Staten waarvan openbare bedrijven werkzaam zijn in de industriesector, verstrekken de Commissie binnen de in lid 4 bepaalde termijnen op jaarbasis de in lid 2 omschreven financiële gegevens.

2. De voor elk openbaar bedrijf in de industriesector overeenkomstig lid 3 vereiste financiële gegevens zijn:

i) het jaarverslag en de jaarrekening, overeenkomstig de definitie van Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad ( 2 ). De jaarrekening en het jaarverslag omvatten de balans en de winst- en verliesrekening, de toelichting, te zamen met de boekingsbeginselen, verklaringen van de bestuurders, sector- en activiteitsverslagen. Bovendien dienen aankondigingen van aandeelhoudersvergaderingen en andere ter zake doende gegevens te worden verstrekt.

Tevens dienen, voor zover niet vermeld in het jaarverslag en de jaarrekening van elk openbaar bedrijf, de volgende bijzonderheden te worden verstrekt:

ii) het verschaffen van aandelenkapitaal of kapitaalmiddelen van dezelfde aard als aandelenkapitaal, met vermelding van de aan deze kapitaalverschaffing verbonden voorwaarden (bij voorbeeld gewone, preferentiële, uitgestelde of converteerbare aandelen en daaraan verbonden rente-, dividend- of conversierechten);

iii) niet of slechts onder bepaalde omstandigheden terug te betalen subsidies;

iv) het verstrekken van leningen, met inbegrip van overdisposities en voorschotten op kapitaalinbreng, aan de onderneming met vermelding van rentetarieven en voorwaarden van de lening en de eventueel door de onderneming die de lening ontvangt, voor de leninggever gestelde desbetreffende zekerheid;

v) door overheden aan de onderneming gegeven garanties met betrekking tot opgenomen leningen (met vermelding van de voorwaarden en eventueel door de ondernemingen voor deze garanties betaalde lasten);

vi) uitgekeerd dividend en ingehouden winst;

vii) enigerlei andere vorm van staatsingrijpen, in het bijzonder kwijtschelding van aan de Staat door een openbaar bedrijf verschuldigde bedragen met inbegrip van, onder meer, af te lossen leningen, terug te betalen subsidies, te betalen vennootschapsbelasting, sociale premies en dergelijke lasten.

3. De overeenkomstig lid 2 te verstrekken gegevens moeten voor alle openbare bedrijven met een omzet van meer dan 250 miljoen ►M3 EUR ◄ in het meest recente boekjaar worden verstrekt.

De vereiste gegevens worden voor elk openbaar bedrijf, met inbegrip van in andere Lid-Staten gevestigde openbare bedrijven, afzonderlijk verstrekt en omvatten, waar dienstig, bijzonderheden aangaande alle transacties binnen een groep en tussen groepen van verschillende openbare bedrijven, evenals rechtstreekse transacties tussen openbare bedrijven en de Staat. Het in lid 2, onder ii), bedoelde aandelenkapitaal omvat rechtstreeks door de Staat en eventueel door een openbare houdstermaatschappij of ander openbaar bedrijf (met inbegrip van financiële instellingen), zowel binnen als buiten dezelfde groep, aangehouden aandelenkapitaal van een bepaald openbaar bedrijf. De betrekkingen tussen de verstrekker van de financiering en de ontvanger dienen altijd te worden beschreven. Zo ook worden de overeenkomstig lid 2 te verstrekken verslagen voor elk openbaar bedrijf afzonderlijk verstrekt, evenals voor de (sub)houdstermaatschappij die verschillende openbare bedrijven consolideert, voor zover de geconsolideerde omzet van de (sub)houdstermaatschappij zodanig is dat zij onder „industrie”, zoals gedefinieerd, wordt ingedeeld.

Bepaalde openbare bedrijven zijn in een aantal, juridisch onderscheiden ondernemingen gesplitst. Voor deze ondernemingen is de Commissie bereid een geconsolideerd verslag te aanvaarden. Deze consolidatie dient de economische werkelijkheid van een groep van ondernemingen die in dezelfde sector of in nauwe verwante sectoren werkzaam zijn, weer te geven. Geconsolideerde verslagen van verschillende, zuiver financiële houdstermaatschappijen zijn niet voldoende.

4. De overeenkomstig lid 2 aan de Commissie te verstrekken gegevens worden op jaarbasis verstrekt. De gegevens betreffende het boekjaar 1992 worden de Commissie binnen twee maanden na publikatie van deze richtlijn toegezonden.

Voor 1993 en volgende jaren worden de gegevens verstrekt binnen 15 werkdagen na de datum van publikatie van het jaarverslag van het betrokken openbaar bedrijf. In ieder geval, en in het bijzonder voor ondernemingen die geen jaarverslag publiceren, worden de vereiste gegevens niet later dan negen maanden na het einde van het boekjaar van de onderneming ingediend.

Ten einde het aantal ondernemingen dat onder dit rapportagestelsel valt, te schatten, verstrekken de Lid-Staten binnen twee maanden na publikatie van deze richtlijn aan de Commissie een lijst van de onder-nemingen waarop dit artikel van toepassing is, onder vermelding van hun omzet. Deze lijst moet per 31 maart van elk jaar worden bijgewerkt.

5. Dit artikel is op ondernemingen die eigendom zijn van de „Treuhandanstalt” of waarover de „Treuhandanstalt” zeggenschap heeft, eerst van toepassing vanaf de datum waarop het bijzondere rapportagestelsel dat voor investeringen door de „Treuhandanstalt” is ingevoerd, verstrijkt.

6. De Lid-Staten verstrekken de Commissie alle door haar voor een grondige beoordeling van de ingediende gegevens nodig geachte nadere informatie.

▼B

Artikel 6

1. De Commissie mag de gegevens, waarvan zij door toepassing van ►M3 artikel 5, lid 3 ◄ , kennis draagt en die naar hun aard onder de geheimhoudingsplicht vallen, niet openbaar maken.

2. Het bepaalde in lid 1 vormt geen beletsel voor de publikatie van overzichten of studies die geen gegevens met betrekking tot individuele in deze richtlijn bedoelde openbare bedrijven bevatten.

Artikel 7

De Commissie houdt de Lid-Staten regelmatig van de resultaten van de toepassing van deze richtlijn op de hoogte.

Artikel 8

De Lid-Staten treffen de nodige maatregelen om uiterlijk op 31 december 1981 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan op de hoogte.

Artikel 9

Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.