02017R0373 — NL — 22.12.2022 — 006.001

Onderstaande tekst dient louter ter informatie en is juridisch niet bindend. De EU-instellingen zijn niet aansprakelijk voor de inhoud. Alleen de besluiten die zijn gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie (te raadplegen in EUR-Lex) zijn authentiek. Deze officiële versies zijn rechtstreeks toegankelijk via de links in dit document

►B UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2017/373 VAN DE COMMISSIE van 1 maart 2017 tot vaststelling van de gemeenschappelijke eisen voor verleners van luchtverkeersbeheers-/luchtvaartnavigatiediensten en andere netwerkfuncties voor luchtverkeersbeheer en het toezicht daarop, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 482/2008, Uitvoeringsverordeningen (EU) nr. 1034/2011, (EU) nr. 1035/2011 en (EU) 2016/1377 en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 677/2011 (Voor de EER relevante tekst) (PB L 062 van 8.3.2017, blz. 1)

Gewijzigd bij:





Gerectificeerd bij:









▼B

UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2017/373 VAN DE COMMISSIE

van 1 maart 2017

tot vaststelling van de gemeenschappelijke eisen voor verleners van luchtverkeersbeheers-/luchtvaartnavigatiediensten en andere netwerkfuncties voor luchtverkeersbeheer en het toezicht daarop, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 482/2008, Uitvoeringsverordeningen (EU) nr. 1034/2011, (EU) nr. 1035/2011 en (EU) 2016/1377 en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 677/2011

(Voor de EER relevante tekst)







▼M1

Artikel 1

Voorwerp

In deze verordening worden de gemeenschappelijke eisen vastgesteld voor:

a) het verlenen van luchtverkeersbeheersdiensten en luchtvaartnavigatiediensten („ATM/ANS”) voor het algemene luchtverkeer, met name voor de natuurlijke of rechtspersonen die deze taken en functies vervullen;

b) voor de bevoegde autoriteiten en de namens hen optredende gekwalificeerde instanties die certificerings-, toezichts- en handhavingstaken uitvoeren met betrekking tot de onder a) bedoelde functies;

c) de regels en procedures voor het ontwerp van luchtruimstructuren.

▼B

Artikel 2

Definities

Voor de toepassing van deze verordening gelden de definities van bijlage I en de volgende definities:

(1) de definities in artikel 2 van Verordening (EG) nr. 549/2004 en artikel 3 van Verordening (EG) nr. 216/2008, behalve de definitie van „certificaat” in artikel 2, lid 15, van Verordening (EG) nr. 549/2004;

▼M1

(2) „ATM/ANS-verlener”: elke rechtspersoon of natuurlijke persoon die de in artikel 3, lid 5, van Verordening (EU) 2018/1139 omschreven ATM/ANS-diensten verleent, hetzij afzonderlijk, hetzij gebundeld, voor het algemene luchtverkeer;

▼B

(3) „Netwerkbeheerder”: het orgaan dat in overeenstemming met artikel 6 van Verordening (EG) nr. 551/2004 is opgericht om de in dat artikel en in de artikelen 3 en 4 van Verordening (EU) nr. 677/2011 vermelde taken uit te voeren;

(4) „pan-Europese dienst”: een activiteit die is ontworpen en vastgesteld voor gebruikers in de meeste of alle lidstaten en die verder kan reiken dan het luchtruim van het grondgebied waarop het Verdrag van toepassing is;

(5) „aanbieder van datadiensten (DAT-aanbieder)”: een organisatie die: (a) een verlener van datadiensten van type 1 is, die luchtvaartgegevens verwerkt voor gebruik in luchtvaartuigen en die een luchtvaartgegevensbank ter beschikking stelt welke voldoet aan de eisen inzake gegevenskwaliteit, onder gecontroleerde omstandigheden, waarvoor geen overeenkomstige verenigbaarheid met boordtoepassingen/-apparatuur is vastgesteld; (b) een verlener van datadiensten van type 2 is, die luchtvaartgegevens verwerkt en een luchtvaartgegevensbank ter beschikking stelt voor gebruik met gecertificeerde luchtvaartuigtoepassingen/-apparatuur die voldoet aan de eisen inzake gegevenskwaliteit waarvoor verenigbaarheid met die toepassingen/-apparatuur is vastgesteld;

▼M1

(6) „ontwerp van luchtruimstructuren”: een proces dat garandeert dat luchtruimstructuren goed worden ontworpen, gemonitord en gevalideerd alvorens ze worden uitgerold en gebruikt door luchtvaartuigen;

(7) „systeem voor het vermijden van botsingen in de lucht (Airborne Collision Avoidance System, ACAS)”: een systeem aan boord van een luchtvaartuig, werkend met transpondersignalen van de secundaire surveillanceradar (SSR) en onafhankelijk van installaties op de grond, dat de piloot advies geeft over mogelijk conflicterende luchtvaartuigen die zijn uitgerust met SSR-transponders;

(8) „entiteit die luchtvaartgegevens en -informatie voortbrengt”: elke openbare of particuliere entiteit die verantwoordelijk is voor het voortbrengen van luchtvaartgegevens en -informatie die gebruikt worden als bron voor luchtvaartinformatieproducten en -diensten. Deze entiteiten omvatten niet de ATM/ANS-verleners als bedoeld in artikel 2, punt (2), van deze verordening en de luchtvaartterreinen als bedoeld in artikel 2, punt 1, onder e), van Verordening (EU) 2018/1139.

▼B

Artikel 3

▼M1

Verlening van ATM/ANS en ontwerp van luchtruimstructuren

(1) De lidstaten dragen er zorg voor dat passende ATM/ANS worden verstrekt en dat luchtruimstructuren worden ontworpen in overeenstemming met deze verordening, op een wijze die bevorderlijk is voor het algemene luchtverkeer en waarbij rekening wordt gehouden met veiligheidsoverwegingen, verkeersvereisten en gevolgen voor het milieu.

▼B

(2) Wanneer de lidstaten aanvullende bepalingen aannemen ter aanvulling van deze verordening, met betrekking tot kwesties die volgens deze verordening worden overgelaten aan de lidstaten, moeten die bepalingen in overeenstemming zijn met de normen en aanbevolen praktijken van het Verdrag van Chicago. Indien gebruik wordt gemaakt van het bepaalde in artikel 38 van het Verdrag van Chicago, moeten de lidstaten niet alleen de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie in kennis stellen maar ook het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart („het Agentschap”), met een gegronde motivering en uiterlijk twee maanden nadat de aanvullende bepalingen zijn vastgesteld.

(3) Overeenkomstig het Verdrag van Chicago maken de lidstaten die aanvullende bepalingen bekend via hun luchtvaartinlichtingen.

(4) Indien een lidstaat beslist om de verlening van bepaalde specifieke luchtverkeersdiensten in een omgeving met vrije mededinging te organiseren, neemt die lidstaat alle passende maatregelen om te voorkomen dat verleners van die diensten zich schuldig maken aan gedragingen die de voorkoming, beperking of vervalsing van de mededinging tot doel of tot gevolg hebben, of aan gedragingen die misbruik van een machtspositie in de zin van het toepasselijke Unierecht en nationale recht vormen.

▼M1

(5) De lidstaten zien er op toe dat: a) entiteiten die luchtvaartgegevens en -informatie voortbrengen, voldoen aan de eisen die zijn vastgesteld in: i) ATM/ANS.OR.A.085 van bijlage III, met uitzondering van de eisen in de punten c), d), f), onder 1), en i); ii) ATM/ANS.OR.A.090 van bijlage III; b) luchtvaartgegevens en -informatie worden voortgebracht, verwerkt en verzonden door passend opgeleid, bekwaam en gemachtigd personeel. Wanneer luchtvaartgegevens of -informatie bestemd zijn om te worden gebruikt voor IFR- of speciale VFR-vluchten, zijn de eisen van de eerste alinea, onder a) en b), van toepassing op alle entiteiten die dergelijke luchtvaartgegevens en -informatie voortbrengen.

(6) Indien bepaald is dat luchtverkeersdiensten in bepaalde delen van het luchtruim of op bepaalde luchtvaartterreinen moeten worden verleend, zien de lidstaten erop toe dat gespecificeerd wordt welke luchtverkeersdiensten moeten worden verleend in welke delen van het luchtruim en op welke luchtvaartterreinen.

(7) De lidstaten zorgen ervoor dat tussen de desbetreffende ATM/ANS-verleners en luchtvaartuigexploitanten passende regelingen worden vastgesteld voor de coördinatie van de activiteiten en verleende diensten, en voor de uitwisseling van relevante gegevens en informatie.

(8) De lidstaten wijzen de personen of organisaties aan die verantwoordelijk zijn voor het ontwerp van luchtruimstructuren en zorgen ervoor dat die personen of organisaties de in bijlage XI, aanhangsel 1 (Deel-FPD), vastgestelde eisen toepassen.

(9) De lidstaten zien er op toe dat de vluchtprocedures voor de luchtvaartterreinen en het luchtruim onder hun verantwoordelijkheid worden onderhouden en regelmatig worden beoordeeld. Daartoe duiden de lidstaten de personen of organisaties aan die verantwoordelijk zijn voor die taken en zien zij er op toe dat die personen of organisaties voldoen aan de eisen van artikel 6, onder (a) en (k).

Artikel 3 bis

Bepaling van de noodzaak van het verlenen van luchtverkeersdiensten

(1) De lidstaten bepalen op basis van alle onderstaande factoren of het noodzakelijk is luchtverkeersdiensten te verlenen: a) de types luchtverkeer; b) de dichtheid van het luchtverkeer; c) de meteorologische omstandigheden; d) andere relevante factoren in verband met de doelstellingen van de luchtverkeersdiensten, zoals gedefinieerd in ATS.TR.100 van bijlage IV.

(2) Wanneer de lidstaten bepalen of het noodzakelijk is luchtverkeersdiensten te verlenen, houden zij geen rekening met het feit of de luchtvaartuigen systemen voor het vermijden van botsingen in de lucht aan boord hebben.

Artikel 3 ter

Coördinatie tussen militaire eenheden en verleners van luchtverkeersdiensten

Onverminderd artikel 6 van Verordening (EG) nr. 2150/2005 stellen de lidstaten speciale procedures vast om ervoor te zorgen dat:

a) verleners van luchtverkeersdiensten in kennis worden gesteld wanneer een militaire eenheid constateert dat een luchtvaartuig, dat een burgerluchtvaartuig is of zou kunnen zijn, een gebied is binnengevlogen waarin onderschepping noodzakelijk kan zijn;

b) de verlener van luchtverkeersdiensten, in nauw overleg met de militaire eenheid, de identiteit van het luchtvaartuig bevestigt en de nodige navigatiebegeleiding verstrekt om onderschepping te voorkomen.

Artikel 3 quater

Coördinatie van vluchtuitvoeringen die potentieel gevaarlijk zijn voor de burgerluchtvaart

(1) De lidstaten zorgen ervoor dat vluchtuitvoeringen die potentieel gevaarlijk zijn voor burgerluchtvaartuigen boven hun grondgebied worden gecoördineerd, ook boven volle zee, in geval de bevoegde autoriteit, overeenkomstig een Regionale Luchtvaartnavigatieovereenkomst van de ICAO, de verantwoordelijkheid heeft aanvaard om luchtverkeersdiensten te verlenen in het desbetreffende luchtruim. De coördinatie gebeurt vroeg genoeg om tijdige verspreiding van informatie over die vluchtuitvoeringen mogelijk te maken.

(2) De lidstaten stellen regelingen vast voor de verspreiding van informatie over de in lid 1 bedoelde vluchtuitvoeringen.

Artikel 3 quinquies

Noodfrequentie op zeer hoge frequentie (VHF)

(1) Onverminderd lid 2 zorgen de lidstaten ervoor dat de VHF-noodfrequentie (121.500 MHz) alleen wordt gebruikt voor echte noodsituaties als gespecificeerd in ATS.OR.405, onder a), van bijlage IV.

(2) Bij wijze van uitzondering mogen de lidstaten toestaan dat de in lid 1 bedoelde VHF-noodfrequentie wordt gebruikt voor andere dan de in ATS.OR.405, onder a), van bijlage IV bedoelde doeleinden, als deze beperkt blijven tot hetgeen noodzakelijk is om hun doel te bereiken en om de gevolgen te beperken voor luchtvaartuigen in noodsituaties en voor de werking van eenheden van luchtverkeersdiensten.

▼B

Artikel 4

Bevoegde autoriteit voor certificering, toezicht en handhaving

(1) De bevoegde autoriteit die verantwoordelijk is voor de afgifte van de certificaten aan dienstverleners, de bevestiging van de ontvangst van verklaringen die zijn afgelegd door de in artikel 7 vermelde verleners van vluchtinformatiediensten, voor zover relevant, en voor het toezicht op en de handhaving van de naleving door deze dienstverleners, is de nationale toezichthoudende autoriteit, als bedoeld in artikel 4 van Verordening (EG) nr. 549/2004, van de lidstaat waar de belangrijkste werkzaamheden plaatsvinden van de natuurlijke of rechtspersoon die het certificaat aanvraagt of de verklaring aflegt of, voor zover van toepassing, waar zijn geregistreerd kantoor is gevestigd, tenzij het Agentschap de bevoegde autoriteit is overeenkomstig artikel 22 bis van Verordening (EG) nr. 216/2008.

Voor de toepassing van deze verordening worden aanbieders van datadiensten en de Netwerkbeheerder beschouwd als pan-Europese dienstverleners waarvoor, overeenkomstig artikel 22 bis, onder c), van Verordening (EG) nr. 216/2008, het Agentschap de bevoegde autoriteit is.

(2) De in lid 1 vermelde bevoegde autoriteiten moeten voldoen aan de in bijlage II vastgestelde eisen.

(3) Wanneer een van de betrokken dienstverleners een organisatie is waarvoor het Agentschap de bevoegde autoriteit is, plegen de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten overleg met het Agentschap samen om na te gaan of de voorschriften in de punten (1), (2) en (3) van ATM/ANS.AR.A.005(b) van bijlage II worden nageleefd: (a) wanneer dienstverleners diensten verlenen met betrekking tot functionele luchtruimblokken die zich uitstrekken over het luchtruim dat onder de verantwoordelijkheid van meer dan één lidstaat valt, zoals bedoeld in artikel 2, lid 3, van Verordening (EG) nr. 550/2004; of (b) wanneer dienstverleners grensoverschrijdende luchtvaartnavigatiediensten verlenen zoals bedoeld in artikel 2, lid 5, van Verordening (EG) nr. 550/2004.

(4) Wanneer een lidstaat meer dan één bevoegde autoriteit heeft aangewezen of opgericht overeenkomstig artikel 4 van Verordening (EG) nr. 549/2004 of als bedoeld in artikel 2, leden 3 tot en met 6, van Verordening (EG) nr. 550/2004, om de certificerings-, toezichts- en handhavingstaken uit hoofde van deze verordening uit te voeren, ziet zij erop toe dat de bevoegdheidsgebieden van elk van die autoriteiten duidelijk worden omschreven, met name wat betreft verantwoordelijkheden, geografische beperking en beperking van het luchtruim. In een dergelijk geval plegen deze autoriteiten onderling overleg, op basis van schriftelijke afspraken, teneinde effectief toezicht en effectieve handhaving te garanderen ten aanzien van alle dienstverleners waaraan zij certificaten hebben afgegeven, of, indien van toepassing, die verklaringen aan hen hebben afgelegd.

(5) Bij de uitoefening van hun certificerings-, toezichts- en handhavingstaken uit hoofde van deze verordening zijn de bevoegde instanties onafhankelijk van alle dienstverleners. Deze onafhankelijkheid moet worden bereikt door middel van afdoende scheiding, ten minste op functioneel niveau, tussen de bevoegde autoriteiten en de dienstverleners. In deze context zien de lidstaten erop toe dat de bevoegde autoriteiten hun bevoegdheden op onpartijdige en transparante wijze uitoefenen.

(6) De lidstaten en, indien het Agentschap de bevoegde autoriteit is, de Commissie zien erop toe dat hun bevoegde autoriteiten hun personeel niet laten deelnemen aan de uitvoering van de certificerings-, toezichts- en handhavingstaken van die autoriteit uit hoofde van deze verordening, als er aanwijzingen zijn dat dit rechtstreeks of onrechtstreeks zou kunnen leiden tot een belangenconflict, met name wegens familiale banden of financiële belangen.

(7) Het Agentschap houdt een gegevensbank bij met contactgegevens van de in lid 1 bedoelde bevoegde autoriteiten. De lidstaten stellen het Agentschap in kennis van de namen en adressen van hun bevoegde autoriteiten en van alle latere wijzigingen daarvan.

(8) De lidstaten en, indien de bevoegde autoriteit het Agentschap is, de Commissie bepalen over welke middelen en capaciteiten de bevoegde autoriteiten moeten beschikken voor de uitvoering van hun taken, overeenkomstig artikel 4, lid 4, van Verordening (EG) nr. 549/2004 en artikel 22 bis van Verordening (EG) nr. 216/2008, rekening houdend met alle relevante factoren, waaronder een beoordeling door de respectieve bevoegde autoriteiten om te bepalen welke middelen nodig zijn voor de uitoefening van hun taken uit hoofde van deze verordening.

Artikel 5

Bevoegdheden van de in artikel 4 bedoelde bevoegde autoriteiten

(1) De bevoegde autoriteiten moeten, indien zulks nodig is voor de uitoefening van hun certificerings-, toezichts- en handhavingstaken overeenkomstig deze verordening, worden gemachtigd om: (a) van de dienstverleners die onder hun toezicht staan, te eisen dat zij alle nodige informatie verstrekken; (b) van alle vertegenwoordigers, managers of andere personeelsleden van die dienstverleners te eisen dat zij mondeling toelichting geven bij alle feiten, documenten, voorwerpen, procedures of andere kwesties die relevant zijn voor het toezicht op de dienstverlener; (c) toegang te krijgen tot alle gebouwen en terreinen van die dienstverleners, met inbegrip van werklocaties en vervoersmiddelen; (d) alle documenten, archieven of gegevens die door deze dienstverleners worden bijgehouden of waar deze dienstverleners toegang toe hebben, te onderzoeken of te kopiëren of er uittreksels uit te nemen, ongeacht het medium waarop de informatie in kwestie wordt bewaard; (e) audits, beoordelingen, onderzoeken en inspecties van die dienstverleners uit te voeren.

(2) Indien zulks nodig is voor de uitoefening van hun certificerings-, toezichts- en handhavingstaken uit hoofde van deze verordening worden de bevoegde autoriteiten ook gemachtigd om de in de lid 1 uiteengezette bevoegdheden uit te oefenen met betrekking tot de gecontracteerde organisaties die onder toezicht van de dienstverlener staan, zoals bedoeld in punt ATM/ANS.OR.B.015 van bijlage III.

(3) De in leden 1 en 2 bedoelde bevoegdheden worden uitgeoefend in overeenstemming met het nationale recht van de lidstaat waar de activiteiten in kwestie plaatsvinden, met inachtneming van de noodzaak zorg te dragen voor de daadwerkelijke uitoefening van deze bevoegdheden en voor de rechten en de legitieme belangen van de dienstverlener en alle betrokken derden, en overeenkomstig het evenredigheidsbeginsel. Indien volgens het toepasselijke nationale recht voorafgaande toestemming van de gerechtelijke autoriteiten van de betrokken lidstaat nodig is om toegang te krijgen tot gebouwen, terreinen en vervoermiddelen, zoals bepaald in lid 1, onder c), mogen de bijbehorende bevoegdheden alleen worden uitgeoefend nadat die toestemming is verkregen.

Bij de uitoefening van de in leden 1 en 2 vastgestelde bevoegdheden ziet de bevoegde autoriteit erop toe dat de leden van zijn personeel en, in voorkomend geval, andere deskundigen die deelnemen aan de activiteiten in kwestie, gemachtigd zijn.

(4) De bevoegde autoriteiten nemen of initiëren alle passende handhavingsmaatregelen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat de dienstverleners waaraan zij een certificaat hebben afgegeven of, voor zover relevant, die een verklaring aan hen hebben afgelegd, voldoen en blijven voldoen aan de voorschriften van deze verordening.

Artikel 6

Dienstverleners

Dienstverleners krijgen een certificaat en hebben het recht de bevoegdheden binnen de werkingssfeer van dat certificaat uit te oefenen als zij, naast de voorschriften als bedoeld in artikel 8 ter, lid 1, van Verordening (EG) nr. 216/2008, ook voldoen en blijven voldoen aan de volgende eisen:

(a) voor alle dienstverleners, de eisen die zijn vastgesteld in bijlage III (Deel-ATM/ANS.OR), subdelen A en B, en in bijlage XIII (Deel-PERS);

(b) voor andere dienstverleners dan verleners van luchtverkeersdiensten, in aanvulling op de eisen van punt a), de eisen die zijn vastgesteld in bijlage III (Deel-ATM/ANS.OR), subdeel C;

(c) voor verleners van luchtvaartnavigatiediensten, verleners van luchtverkeersstroombeheer en de Netwerkbeheerder, in aanvulling op de eisen van punt a), de eisen die zijn vastgesteld in bijlage III (Deel-ATM/ANS.OR), subdeel D;

▼M1

(d) voor verleners van luchtverkeersdiensten, in aanvulling op de eisen onder a) en c), de eisen die zijn vastgesteld in bijlage IV (Deel-ATS) en in Verordening (EU) nr. 923/2012;

▼B

(e) voor verleners van meteorologische diensten, in aanvulling op de eisen van de punten a), b) en c), de eisen die zijn vastgesteld in bijlage V (Deel-MET);

(f) voor verleners van luchtvaartinlichtingendiensten, in aanvulling op de eisen van de punten a), b) en c), de eisen die zijn vastgesteld in bijlage VI (Deel-AIS);

(g) voor verleners van datadiensten, in aanvulling op de eisen van de punten a) en b), de eisen die zijn vastgesteld in bijlage VII (Deel-DAT);

(h) voor verleners van communicatie-, navigatie of surveillancediensten, in aanvulling op de eisen van de punten a), b) en c), de eisen die zijn vastgesteld in bijlage VIII (Deel-CNS);

(i) voor verleners van diensten voor het beheer van luchtverkeersstromen, in aanvulling op de eisen van de punten a), b) en c), de eisen die zijn vastgesteld in bijlage IX (Deel-ATFM);

(j) voor verleners van luchtruimbeheersdiensten, in aanvulling op de eisen van de punten a) en b), de eisen die zijn vastgesteld in bijlage X (Deel-ASM);

▼M1

(k) voor verleners van diensten met betrekking tot het ontwerp van vliegprocedures, in aanvulling op de eisen van de punten a) en b), de eisen die zijn vastgesteld in bijlage XI (Deel-FPD);

▼B

(l) voor de Netwerkbeheerder, in aanvulling op de eisen van de punten a), b) en c), de eisen die zijn vastgesteld in bijlage XII (Deel-NM).

Artikel 7

Verklaring door verleners van vluchtinformatiediensten

Wanneer lidstaten toestaan dat verleners van vluchtinformatiediensten verklaren dat zij over de capaciteiten en de middelen beschikken om zich te kwijten van de verantwoordelijkheden die gepaard gaan met de verleende diensten, overeenkomstig artikel 8 ter, lid 3, van Verordening (EG) nr. 216/2008, moeten die dienstverleners, naast de vereisten als bedoeld in artikel 8 ter, lid 1, van Verordening (EG) nr. 216/2008, ook voldoen aan de voorschriften vastgesteld in punt ATM/ANS.OR.A.015 in bijlage III bij deze verordening.

Artikel 8

Bestaande certificaten

(1) Certificaten die zijn afgegeven overeenkomstig Uitvoeringsverordening (EU) nr. 1035/2011 worden geacht te zijn afgegeven overeenkomstig deze verordening.

(2) Uiterlijk op 1 januari 2021 vervangen de lidstaten de in lid 1 bedoelde certificaten door certificaten die beantwoorden aan het in aanhangsel 1 bij bijlage II vastgestelde formaat.

Artikel 9

Intrekking en wijziging

(1) Verordening (EG) nr. 482/2008 en Uitvoeringsverordeningen (EU) nr. 1034/2011 en (EU) nr. 1035/2011 worden ingetrokken.

(2) Uitvoeringsverordening (EU) 2016/1377 wordt ingetrokken.

(3) De artikelen 12 en 21 van Verordening (EG) nr. 677/2011 en bijlage VI bij die verordening worden geschrapt.

Artikel 10

Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Zij is van toepassing met ingang van donderdag 2 januari 2020.

Echter,

(1) artikel 9, lid 2 is van toepassing vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening;

(2) met betrekking tot het Agentschap is artikel 4, leden 1, 2, 5, 6 en 8, en artikel 5 van toepassing vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening;

(3) met betrekking tot verleners van datadiensten is artikel 6 in elk geval vanaf 1 januari 2019 van toepassing en, indien een dergelijke dienstverlener een certificaat aanvraagt en krijgt overeenkomstig artikel 6, vanaf de datum van inwerkingtreding van deze verordening.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.









BIJLAGE I

▼M1

INHOUDSOPGAVE BIJLAGE I DEFINITIES VAN DE TERMEN DIE GEBRUIKT ZIJN IN BIJLAGEN II TOT EN MET XIII (Deel-DEFINITIES) BIJLAGE II VOORSCHRIFTEN VOOR BEVOEGDE AUTORITEITEN — TOEZICHT OP DIENSTEN EN ANDERE ATM-NETWERKFUNCTIES (Deel-ATM/ANS.AR) SUBDEEL A — ALGEMENE EISEN (ATM/ANS.AR.A) SUBDEEL B — BEHEER (ATM/ANS.AR.B) SUBDEEL C — TOEZICHT, CERTIFICERING EN HANDHAVING (ATM/ANS.AR.C) Aanhangsel 1 — CERTIFICAAT VOOR DIENSTVERLENER BIJLAGE III GEMEENSCHAPPELIJKE EISEN VOOR DIENSTVERLENERS (Deel-ATM/ANS.OR) SUBDEEL A — ALGEMENE EISEN (ATM/ANS.OR.A) SUBDEEL B — BEHEER (ATM/ANS.OR.B) SUBDEEL C — SPECIFIEKE ORGANISATORISCHE EISEN VOOR ANDERE DIENSTVERLENERS DAN VERLENERS VAN LUCHTVERKEERSDIENSTEN (ATM/ANS.OR.C) SUBDEEL D — SPECIFIEKE ORGANISATORISCHE EISEN VOOR VERLENERS VAN ANS EN ATFM EN DE NETWERKBEHEERDER (ATM/ANS.OR.D) Aanhangsel 1 — CATALOGUS VAN LUCHTVAARTGEGEVENS BIJLAGE IV — SPECIFIEKE EISEN VOOR VERLENERS VAN LUCHTVERKEERSDIENSTEN (Deel-ATS) SUBDEEL A — AANVULLENDE ORGANISATORISCHE EISEN VOOR VERLENERS VAN LUCHTVERKEERSDIENSTEN (ATS.OR) DEEL 1 — ALGEMENE EISEN DEEL 2 — VEILIGHEID VAN DIENSTEN DEEL 3 — SPECIFIEKE EISEN INZAKE MENSELIJKE FACTOREN VOOR VERLENERS VAN LUCHTVERKEERSLEIDINGSDIENSTEN DEEL 4 — COMMUNICATIEVEREISTEN DEEL 5 — INFORMATIEVEREISTEN SUBDEEL B — TECHNISCHE EISEN VOOR VERLENERS VAN LUCHTVERKEERSDIENSTEN (ATS.TR) DEEL 1 — ALGEMENE EISEN DEEL 2 — LUCHTVERKEERSLEIDINGSDIENST DEEL 3 — VLUCHTINFORMATIEDIENSTEN DEEL 4 — ALARMERINGSDIENST BIJLAGE V — SPECIFIEKE EISEN VOOR VERLENERS VAN METEOROLOGISCHE DIENSTEN (Deel-MET) SUBDEEL A — AANVULLENDE ORGANISATORISCHE EISEN VOOR VERLENERS VAN METEOROLOGISCHE DIENSTEN (MET.OR) DEEL 1 — ALGEMENE EISEN DEEL 2 — SPECIFIEKE EISEN Hoofdstuk 1 — Eisen voor luchtvaartmeteorologische stations Hoofdstuk 2 — Eisen voor meteorologische diensten van een luchthaven Hoofdstuk 3 — Eisen voor luchtvaartmeteorologische waarnemingscentra Hoofdstuk 4 — Eisen voor adviescentra voor vulkanische aswolken (VAAC) Hoofdstuk 5 — Eisen voor het adviescentra voor tropische cyclonen (TCAC) Hoofdstuk 6 — Eisen voor World Area Forecast Centres (WAFC) SUBDEEL B — TECHNISCHE EISEN VOOR VERLENERS VAN METEOROLOGISCHE DIENSTEN (MET.TR) DEEL 1 — ALGEMENE EISEN DEEL 2 — SPECIFIEKE EISEN Hoofdstuk 1 — Technische eisen voor luchtvaartmeteorologische stations Hoofdstuk 2 — Technische eisen voor meteorologische diensten van een luchthaven Hoofdstuk 3 — Technische eisen voor luchtvaartmeteorologische waarnemingscentra Hoofdstuk 4 — Technische eisen voor adviescentra voor vulkanische aswolken (VAAC) Hoofdstuk 5 — Technische eisen voor adviescentra voor tropische cyclonen (TCAC) Hoofdstuk 6 — Technische eisen voor World Area Forecast Centres (WAFC) Aanhangsel 1 — Model voor METAR Aanhangsel 2 — Vaste dekkingsgebieden voor voorspellingen van het World Area Forecast System in grafiekvorm Aanhangsel 3 — Model voor TAF Aanhangsel 4 — Model voor windscheringswaarschuwingen Aanhangsel 5A — Model voor SIGMET en AIRMET Aanhangsel 5B — Model voor special speciale vluchtrapporten (uplink) Aanhangsel 6 — Model voor advies voor vulkanische aswolken Aanhangsel 7 — Model voor advies voor tropische cyclonen Aanhangsel 8 — Waarden en resoluties voor de numerieke elementen in advies voor vulkanische aswolken, tropische cyclonen, SIGMET, AIRMET, luchtvaartterreinwaarschuwingen en windscheringswaarschuwingen BIJLAGE VI — SPECIFIEKE EISEN VOOR VERLENERS VAN LUCHTVAARTINLICHTINGENDIENSTEN (Deel-AIS) SUBDEEL A — AANVULLENDE ORGANISATORISCHE EISEN VOOR VERLENERS VAN LUCHTVAARTINLICHTINGENDIENSTEN (AIS.OR) DEEL 1 — ALGEMENE EISEN DEEL 2 — BEHEER VAN DE GEGEVENSKWALITEIT DEEL 3 — LUCHTVAARTINFORMATIEPRODUCTEN Hoofdstuk 1 — Luchtvaartinformatie in een gestandaardiseerde presentatie Hoofdstuk 2 — Digitale gegevensreeksen DEEL 4 — VERSPREIDING EN AAN DE VLUCHT VOORAFGAANDE INFORMATIEDIENSTEN DEEL 5 — UPDATES VAN LUCHTVAARTINFORMATIEPRODUCTEN DEEL 6 — PERSONEELSEISEN SUBDEEL B — TECHNISCHE EISEN VOOR VERLENERS VAN LUCHTVAARTINLICHTINGENDIENSTEN (AIS.TR) DEEL 1 — ALGEMENE EISEN DEEL 2 — BEHEER VAN DE GEGEVENSKWALITEIT DEEL 3 — LUCHTVAARTINFORMATIEPRODUCTEN Hoofdstuk 1 — Luchtvaartinformatie in een gestandaardiseerde presentatie Hoofdstuk 2 — Digitale gegevensreeksen DEEL 4 — VERSPREIDING EN AAN DE VLUCHT VOORAFGAANDE INFORMATIEDIENSTEN DEEL 5 — UPDATES VAN LUCHTVAARTINFORMATIEPRODUCTEN Aanhangsel 1 — INHOUD VAN DE LUCHTVAARTGIDS (AIP) Aanhangsel 2 — NOTAM-FORMAAT Aanhangsel 3 — SNOTAM-FORMAAT Aanhangsel 4 — ASHTAM-FORMAAT BIJLAGE VII — SPECIFIEKE EISEN VOOR VERLENERS VAN GEGEVENSDIENSTEN (Deel-DAT) SUBDEEL A — AANVULLENDE ORGANISATORISCHE EISEN VOOR VERLENERS VAN GEGEVENSDIENSTEN (DAT.OR) DEEL 1 — ALGEMENE EISEN DEEL 2 — SPECIFIEKE EISEN SUBDEEL B — TECHNISCHE EISEN VOOR VERLENERS VAN DATADIENSTEN (DAT.TR) DEEL 1 — ALGEMENE EISEN BIJLAGE VIII — SPECIFIEKE EISEN VOOR VERLENERS VAN COMMUNICATIE-, NAVIGATIE- OF SURVEILLANCEDIENSTEN (Part-CNS) SUBDEEL A — AANVULLENDE ORGANISATORISCHE EISEN VOOR VERLENERS VAN COMMUNICATIE-, NAVIGATIE- OF SURVEILLANCEDIENSTEN (CNS.OR) DEEL 1 — ALGEMENE EISEN SUBDEEL B — TECHNISCHE EISEN VOOR VERLENERS VAN COMMUNICATIE-, NAVIGATIE- OF SURVEILLANCEDIENSTEN (CNS.TR) DEEL 1 — ALGEMENE EISEN BIJLAGE IX — SPECIFIEKE EISEN VOOR VERLENERS VAN DIENSTEN VOOR HET BEHEER VAN DE LUCHTVERKEERSSTROMEN (Deel-ATFM) TECHNISCHE EISEN VOOR VERLENERS VAN DIENSTEN VOOR HET BEHEER VAN DE LUCHTVERKEERSSTROMEN (ATFM.TR) BIJLAGE X — SPECIFIEKE EISEN VOOR VERLENERS VAN DIENSTEN VOOR LUCHTRUIMBEHEER (Deel-ASM) TECHNISCHE EISEN VOOR VERLENERS VAN DIENSTEN VOOR LUCHTRUIMBEHEER (ASM.TR) DEEL 1 — ALGEMENE EISEN BIJLAGE XI — SPECIFIEKE EISEN VOOR VERLENERS VAN DIENSTEN MET BETREKKING TOT HET ONTWERP VAN VLIEGPROCEDURES (Deel-FPD) SUBDEEL A — AANVULLENDE ORGANISATORISCHE EISEN VOOR VERLENERS VAN DIENSTEN MET BETREKKING TOT HET ONTWERP VAN VLIEGPROCEDURES (FPD.OR) DEEL 1 — ALGEMENE EISEN SUBDEEL B — TECHNISCHE EISEN VOOR VERLENERS VAN DIENSTEN MET BETREKKING TOT HET ONTWERP VAN VLIEGPROCEDURES (FPD.TR) DEEL 1 — ALGEMENE EISEN Aanhangsel 1 — EISEN VOOR LUCHTRUIMSTRUCTUREN EN DAARIN VERVATTE VLIEGPROCEDURES BIJLAGE XII — SPECIFIEKE EISEN VOOR DE NETWERKBEHEERDER (Deel-NM) TECHNISCHE EISEN VOOR DE NETWERKBEHEERDER (NM.TR) DEEL 1 — ALGEMENE EISEN BIJLAGE XIII — EISEN VOOR DIENSTVERLENERS MET BETREKKING TOT DE OPLEIDING VAN PERSONEEL EN DE BEOORDELING VAN BEKWAAMHEDEN (Deel-PERS) SUBDEEL A — PERSONEEL VOOR DE LUCHTVERKEERSVEILIGHEIDSELEKTRONICA DEEL 1 — ALGEMENE EISEN DEEL 2 — OPLEIDINGSEISEN DEEL 3 — EISEN VOOR DE BEOORDELING VAN BEKWAAMHEDEN DEEL 4 — EISEN VOOR INSTRUCTEURS EN BEOORDELAARS Aanhangsel 1 — Basisopleiding — Gedeeld Aanhangsel 2 — Basisopleiding — Stromen Aanhangsel 3 — Kwalificatieopleiding — Gedeeld Aanhangsel 4 — Kwalificatieopleiding — Stromen

▼B

DEFINITIES VAN DE TERMEN DIE GEBRUIKT ZIJN IN BIJLAGEN II TOT EN MET XIII

(Deel-DEFINITIES)

Voor de toepassing van bijlagen II tot en met XIII wordt verstaan onder:

1. „aanvaardbare wijzen van naleving (Acceptable means of compliance, AMC)”: door het Agentschap vastgestelde niet-bindende normen waarin is aangegeven met welke middelen Verordening (EG) nr. 216/2008 en de uitvoeringsbepalingen daarvan kunnen worden nageleefd;

2. „luchtwerk”: het gebruik van een luchtvaartuig voor specifieke diensten zoals landbouw, bouw, fotografie, controle, observatie en patrouilles, opsporing en redding, luchtreclame;

3. „overzicht van klimatologische omstandigheden op een de luchthaven”: een beknopte samenvatting van de meteorologische elementen op een luchthaven, op basis van statistische gegevens;

4. „klimatologische tabel van een luchthaven”: een tabel met statistische gegevens over de waarneming van een of meer meteorologische elementen op een luchthaven;

5. „hoogteligging van de luchthaven”: de hoogteligging van het hoogste punt van het landingsterrein;

▼M1

6. „vluchtinformatiedienst voor de luchthaven (AFIS)”: vluchtinformatiedienst voor het verkeer op een luchtvaartterrein, verleend door een aangewezen verlener van luchtverkeersdiensten;

▼B

7. „meteorologische dienst voor de luchthaven”: een dienst die bevoegd is voor de verstrekking van meteorologische diensten voor de luchthaven;

8. „waarschuwing voor de luchthaven”: informatie van de meteorologische dienst voor de luchthaven over (verwachte) weersomstandigheden die ongunstige gevolgen kunnen hebben voor luchtvaartuigen op de grond, met inbegrip van geparkeerde luchtvaartuigen, en voor de faciliteiten en diensten van de luchthaven;

9. „luchtvaartgegevens”: een formele voorstelling van luchtvaartfeiten, -concepten of -instructies die geschikt is voor mededeling, interpretatie of verwerking;

10. „luchtvaartgegevensbank”: een verzameling van luchtvaartgegevens, georganiseerd en gerangschikt als een gestructureerde gegevensreeks en opgeslagen in elektronische systemen, die geldig is voor een specifieke periode en kan worden geactualiseerd;

11. „vaste luchtvaartradiodienst (AFS)”: een telecommunicatiedienst tussen gespecificeerde vaste punten die hoofdzakelijk wordt verleend met het oog op de veiligheid van de luchtvaart en de regelmatige, efficiënte en rendabele exploitatie van luchtdiensten;

12. „vast telecommunicatienetwerk voor de luchtvaart (AFTN)”: een wereldwijd systeem van vaste telecommunicatielijnen die, als onderdeel van de vaste luchtvaartradiodienst, ter beschikking worden gesteld voor de uitwisseling van berichten en/of digitale gegevens tussen vaste luchtvaartradiostations met dezelfde of verenigbare communicatiekenmerken;

13. „luchtvaartinformatie”: inlichtingen die voortvloeien uit de samenvoeging, analyse en formattering van luchtvaartgegevens;

14. „kaartgegevens over de luchthaven”: gegevens die zijn verzameld voor het in kaart brengen van de luchthaven;

15. „geografische gegevensbank over de luchthaven (AMDB)”: een verzameling van kaartgegevens over de luchthaven die zijn georganiseerd en geordend als een gestructureerde gegevensreeks;

16. „luchtvaartmeteorologisch station”: een station dat waarnemingen doet en meteorologische rapporten opstelt voor gebruik in de luchtvaartnavigatie;

17. „vluchtrapport”: een rapport dat overeenkomstig de voorschriften vanuit een luchtvaartuig tijdens de vlucht wordt verstrekt, met meldingen over positie en operationele en/of meteorologische omstandigheden;

18. „luchtvaartuig”: een toestel dat in de dampkring kan worden gehouden door krachten die de lucht erop uitoefent, anders dan de krachten van de lucht tegen het aardoppervlak;

▼M1

19. „AIRMET”: informatie uitgegeven door een luchtvaartmeteorologisch waarnemingscentrum betreffende (verwachte) specifieke weersomstandigheden langs de vliegroute die van invloed kunnen zijn op de veiligheid van vluchtuitvoeringen op lage hoogte, en betreffende de evolutie van die verschijnselen in de tijd en de ruimte, en welke nog niet was opgenomen in de weersvoorspelling voor vluchten op lage hoogte in het betrokken vluchtinformatiegebied of een deel daarvan;

▼B

20. „personeel voor de luchtverkeersveiligheidselektronica (ATSEP)”: alle personeelsleden die gemachtigd zijn om apparatuur van het functionele systeem te bedienen, te onderhouden, buiten gebruik te stellen en weer in gebruik te nemen;

21. „eenheid voor luchtverkeersdiensten”: een algemene term waarmee een luchtverkeersleidingseenheid, een vluchtinformatiecentrum, een vluchtinformatie-eenheid voor een luchthaven of een luchtverkeersmeldingspost wordt bedoeld;

22. „uitwijkhaven”: een luchtvaartterrein waar een luchtvaartuig naartoe kan vliegen als het onmogelijk of niet raadzaam is om door te vliegen naar of te landen op het luchtvaartterrein van bestemming, waar de benodigde diensten en faciliteiten voorhanden zijn, waar kan worden voldaan aan de prestatievereisten van het luchtvaartuig en dat operationeel is op het verwachte tijdstip van gebruik;

23. „alternatieve wijzen van naleving (AltMOC)”: wijzen van naleving die een alternatief voorstellen op een bestaande aanvaardbare wijze van naleving of die een nieuwe methode voorstellen om overeenstemming te bereiken met Verordening (EG) nr. 216/2008 en de uitvoeringsvoorschriften daarvan waarvoor het Agentschap geen bijbehorende aanvaardbare wijzen van naleving heeft vastgesteld;

24. „hoogte boven gemiddeld zeeniveau”: de verticale afstand tot een niveau, punt of object dat als punt wordt beschouwd, gemeten vanaf het gemiddeld zeeniveau (MSL);

25. „algemeen luchtverkeersleidingscentrum (ACC)”: een eenheid die is opgericht om luchtverkeersleidingsdiensten te verlenen aan gecontroleerde vluchten in de algemene luchtverkeersleidingsgebieden onder zijn rechtsbevoegdheid;

26. „weersvoorspelling voor een gebied waarin vluchten op lage hoogte plaatsvinden”: de verwachte weersomstandigheden voor een vluchtinformatiegebied of een deel daarvan die worden afgegeven voor de laag onder vliegniveau 100 (of onder vliegniveau 150 in bergachtige gebieden, of hoger, indien nodig);

27. „gebiedsnavigatie (RNAV)”: een navigatiemethode die vluchtuitvoeringen mogelijk maakt op om het even welk gewenst vluchtpad binnen het bereik van navigatiehulpmiddelen op de grond of in de ruimte of binnen de grenzen van de capaciteit van onafhankelijke hulpmiddelen, of een combinatie van beide;

28. „argument” een bewering die wordt ondersteund via conclusies op basis van bewijsmateriaal;

29. „ASHTAM”: een speciale reeks NOTAM waarmee, aan de hand van een specifiek formaat, wordt gewezen op een wijziging in de activiteit van een vulkaan, een vulkaanuitbarsting en/of een vulkanische aswolk die belangrijke gevolgen heeft voor vluchtuitvoeringen;

30. „ATM-netwerkfuncties”: de functies die door de Netwerkbeheerder worden vervuld overeenkomstig Verordening (EU) nr. 677/2011;

31. „audit”: een systematisch, onafhankelijk en gedocumenteerd proces om gegevens te verkrijgen en objectief te evalueren, teneinde na te gaan in hoeverre aan de eisen is voldaan;

32. „gezaghebbende bron”: (a) (een) overheidsautoriteit(en), of (b) een organisatie die formeel erkend is door de overheidsautoriteit om gegevens op te stellen en/of bekend te maken die voldoen aan de door die staat gespecificeerde eisen inzake gegevenskwaliteit;

33. „automatisch waarnemingssysteem”: een waarnemingssysteem dat alle vereiste elementen meet, afleidt en rapporteert zonder menselijke tussenkomst;

34. „luchtvaartspeler”: een andere entiteit, persoon of organisatie dan de bij deze verordening geregelde dienstverleners die gevolgen ondervindt van of invloed uitoefent op een door een dienstverlener geleverde dienst;

35. „onderbreking”: een periode binnen de dienstperiode tijdens dewelke een luchtverkeersleider geen taken hoeft te verrichten, maar die bedoeld is voor herstel;

36. „gecertificeerde luchtvaartuigtoepassing”: software die door het Agentschap is goedgekeurd als onderdeel van een luchtvaartuig, overeenkomstig artikel 4 van Verordening (EG) nr. 216/2008;

▼M3

37. „operationeel significante bewolking”: bewolking met een basishoogte onder 5 000 voet of onder de hoogste altitude in de desbetreffende sector, als dit meer is, of een buienwolk (cumulonimbus) of stapelwolk (cumulus) met verticale opbouw op elke hoogte;

▼B

38. „commercieel luchtvervoer”: vluchtuitvoeringen voor het vervoer van passagiers, vracht of post tegen vergoeding of andere beloning;

▼M4

38a. „conventionele navigatieroute”: een ATS-route die is vastgesteld onder verwijzing naar navigatiehulpmiddelen op de grond;

▼B

39. „algemeen luchtverkeersleidingsgebied”: verkeersleidingsgebied dat zich in opwaartse richting uitstrekt vanaf een vastgestelde grens boven het aardoppervlak;

40. „stress bij kritieke gebeurtenissen”: ongebruikelijke en/of extreme emotionele, fysieke en/of gedragsmatige reacties die zich voordoen bij een individu na een gebeurtenis of een incident;

41. „gegevenskwaliteit”: een graad of niveau van vertrouwen in het feit dat de geleverde gegevens voldoen aan de eisen van de gebruiker inzake nauwkeurigheid, resolutie, integriteit (of gelijkwaardig betrouwbaarheidsniveau), traceerbaarheid, tijdigheid, volledigheid en formaat;

42. „eisen inzake gegevenskwaliteit (DQRs)”: een beschrijving van de kenmerken van de gegevens (d.w.z. nauwkeurigheid, resolutie, integriteit (of gelijkwaardig betrouwbaarheidsniveau), traceerbaarheid, tijdigheid, volledigheid en formaat), teneinde te garanderen dat de gegevens verenigbaar zijn met het beoogde gebruik ervan;

43. „bestemmingsuitwijkhaven”: een uitwijkhaven waar een luchtvaartuig zou kunnen landen als het onmogelijk of niet raadzaam is te landen op het luchtvaartterrein van bestemming;

44. „dienst”: elke taak die een luchtverkeersleider moet uitoefenen in opdracht van de verlener van luchtverkeersleidingsdiensten;

45. „dienstperiode”: een periode die aanvangt wanneer een luchtverkeersleider zich in opdracht van de verlener van luchtverkeersleidingsdiensten moet melden voor de dienst, beschikbaar moet zijn voor de dienst of moet beginnen met de dienst, en die eindigt wanneer de luchtverkeersleider vrij is van dienst;

46. „hoogteligging”: de verticale afstand tot een punt of een niveau, op of bevestigd op het aardoppervlak, gemeten vanaf het gemiddeld zeeniveau;

47. „en-route-uitwijkhaven”: een luchtvaartterrein waar een luchtvaartuig zou kunnen landen wanneer het tijdens de vlucht noodzakelijk wordt om af te wijken;

48. „vermoeidheid”: een fysiologische staat van verminderde geestelijke of lichamelijke prestaties als gevolg van slaaptekort of langdurige slapeloosheid, circadiaans ritme of werkbelasting (geestelijke of lichamelijke activiteit, of beide) die een negatieve invloed kan hebben op iemands alertheid en vermogen om zijn/haar taken veilig uit te voeren;

49. „vluchtdocumenten”: documenten, met inbegrip van kaarten of formulieren, die meteorologische informatie voor een vlucht bevatten;

50. „vluchtinformatiecentrum (FIC)”: een eenheid die is opgericht om vluchtinformatiediensten en alarmdiensten te verlenen;

51. „vluchtinformatiegebied (FIR)”: een deel van het luchtruim met vastgestelde afmetingen waarbinnen vluchtinformatiediensten en alarmdiensten worden verleend;

52. „vliegniveau (FL)”: een vlak van constante atmosferische druk in relatie tot het referentiedrukvlak van 1 013,2 hectopascal (hPa), dat van soortgelijke vlakken is gescheiden door specifieke drukintervallen;

53. „vliegproef”: een vlucht tijdens de ontwikkelingsfase van een nieuw ontwerp (luchtvaartuig, voortstuwingssystemen, onderdelen en uitrustingsstukken), een vlucht om aan te tonen dat luchtvaartuigen die afkomstig zijn van de productielijn voldoen aan de certificeringsbasis of het typeontwerp, een vlucht om nieuwe ontwerpconcepten te testen, waarbij ongebruikelijke manoeuvres of profielen nodig zijn en waarvoor het mogelijk is dat de reeds goedgekeurde operationele begrenzingen van het luchtvaartuig worden verlaten, of een opleidingsvlucht om een van de eerder vermelde vluchten uit te voeren;

54. „weersvoorspelling”: een verklaring betreffende de verwachte meteorologische omstandigheden voor een specifiek tijdstip of een specifieke periode, en voor een specifiek gebied of deel van het luchtruim;

55. „weersvoorspelling voor het opstijgen”: een voorspelling voor een bepaalde periode, opgesteld door de meteorologische dienst voor de luchthaven, die informatie bevat over de verwachte omstandigheden boven de start- en landingsbanen, voor wat betreft de richting en snelheid van de grondwind en de variatie daarvan, de temperatuur, de druk (QNH) en alle andere op lokaal niveau overeengekomen elementen;

56. „functioneel systeem”: een combinatie van procedures, personeel en uitrusting, met inbegrip van hardware en software, georganiseerd om een taak op het gebied van ATM/ANS en andere ATM-netwerkfuncties uit te voeren;

57. „general aviation”: elke vluchtuitvoering met een burgerluchtvaartuig voor andere verrichtingen dan luchtwerk of commercieel luchtvervoer;

58. „rasterpuntgegevens op een digitale kaart”: digitale meteorologische gegevens voor een reeks kaartpunten op regelmatige afstanden, voor verzending van een meteorologische computer naar een andere computer in een code die geschikt is voor automatisch gebruik;

59. „richtsnoeren”: niet-bindende informatie die door het Agentschap is opgesteld ter illustratie van de betekenis van een eis of specificatie en die dient om de interpretatie van Verordening (EG) nr. 216/2008, de uitvoeringsvoorschriften daarvan en de aanvaardbare wijzen van naleving te ondersteunen;

60. „gerasterde mondiale voorspellingen”: voorspelde waarden van meteorologische elementen op een mondiaal raster met een vastgestelde verticale en horizontale resolutie;

61. „gevaar”: elke toestand, gebeurtenis of omstandigheid die nadelige gevolgen kan hebben;

62. „hoogte”: de verticale afstand tot een niveau, punt of object dat als punt wordt beschouwd, gemeten vanaf een specifiek referentievlak;

63. „niveau”: een algemene term voor de verticale positie van een luchtvaartuig tijdens de vlucht, waarmee zowel hoogte, hoogte boven gemiddeld zeeniveau als vliegniveau kan worden bedoeld;

64. „lokaal routineverslag”: een met vaste tussenpozen uitgebracht meteorologisch verslag dat alleen bestemd is voor verspreiding op de luchthaven waar de waarnemingen hebben plaatsgevonden;

65. „lokaal speciaal verslag”: een overeenkomstig de criteria voor bijzondere waarnemingen uitgebracht meteorologisch verslag dat alleen bestemd is voor verspreiding op de luchthaven waar de waarnemingen hebben plaatsgevonden;

66. „meteorologisch bulletin”: een tekst die meteorologische informatie bevat, voorafgegaan door een passende header;

67. „meteorologische informatie”: meteorologische verslagen, analyses, voorspellingen en alle andere mededelingen in verband met bestaande of verwachte meteorologische omstandigheden;

68. „meteorologische waarneming”: de meting en/of evaluatie van een of meer meteorologische elementen;

69. „meteorologisch rapport”: een verslag van de waargenomen meteorologische omstandigheden met betrekking tot een bepaalde plaats en tijd;

70. „meteorologische satelliet”: een kunstmatige aardesatelliet die meteorologische waarnemingen doet en deze doorstuurt naar de aarde;

▼M1

71. „luchtvaartmeteorologisch waarnemingscentrum (MWO)”: een centrum dat meteorologische omstandigheden observeert die gevolgen hebben voor vluchtuitvoeringen, en dat informatie verstrekt over (verwachte) weersomstandigheden en andere atmosferische verschijnselen tijdens de vlucht die gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid van vluchtuitvoeringen in het gebied waarvoor het centrum bevoegd is;

▼B

72. de laagste hoogte boven gemiddeld zeeniveau waarbij een minimumafstand van 300 m (1 000 ft) wordt aangehouden boven alle objecten in een gebied binnen een sector van een cirkel met een straal van 46 km (25 NM) rond een significant punt, het referentiepunt van de luchthaven of het referentiepunt van de helihaven;

73. „NOTAM”: een mededeling die via telecommunicatiemiddelen wordt verspreid en die informatie bevat over de vaststelling, toestand of wijziging van een luchtvaartfaciliteit, -dienst, -procedure of -risico, waarvan tijdige kennisneming door het met de uitvoering van vluchten belaste personeel van essentieel belang is;

74. „obstakel” alle vaste (tijdelijke of permanente) en mobiele voorwerpen of delen daarvan die: (a) zich in een gebied bevinden dat bestemd is voor grondbewegingen van het luchtvaartuig; of (b) uitsteken boven een vastgesteld vlak dat bestemd is om luchtvaartuigen tijdens de vlucht te beschermen; of (c) uitsteken boven een vastgesteld vlak en als een gevaar voor de luchtvaart zijn beoordeeld;

75. „OPMET”: operationele meteorologische informatie voor gebruik tijdens de planning vóór en tijdens de vlucht;

76. „OPMET-gegevensbank”: een gegevensbank voor de opslag en internationale terbeschikkingstelling van operationele meteorologische informatie voor gebruik in de luchtvaart;

77. „pre-eruptieve vulkanische activiteit”: ongebruikelijke en/of toenemende vulkanische activiteit die kan wijzen op een nakende vulkaanuitbarsting;

78. „overheersend zicht”: het beste zicht, waargenomen overeenkomstig de definitie van „zicht”, binnen minstens de helft van de horizoncirkel of minstens de helft van het oppervlak van de luchthaven. Deze gebieden kunnen bestaan uit aan elkaar grenzende of niet aan elkaar grenzende sectoren;

79. „problematisch gebruik van psychoactieve stoffen”: het gebruik van één of meer psychoactieve stoffen door een individu, op een wijze die: (a) een direct gevaar vormt voor de gebruiker of die het leven, de gezondheid of het welzijn van anderen in gevaar brengt; en/of (b) beroeps-, sociale, mentale of psychische problemen of storingen veroorzaakt of verergert;

80. „voorspellende kaart”: een voorspelling van (a) gespecificeerde weersverschijnselen voor een specifiek tijdstip of een specifieke periode en een specifiek oppervlak of gedeelte van het luchtruim, grafisch weergegeven op een kaart;

81. „psychoactieve stoffen”: alcohol, opioïden, cannabinoïden, sedativa, hypnotica, cocaïne, andere psychostimulantia, hallucinogene middelen en vluchtige oplosmiddelen, met uitzondering van cafeïne en tabak;

82. „reddingscoördinatiecentrum”: een eenheid die verantwoordelijk is voor het bevorderen van een efficiënte organisatie van opsporings- en reddingsdiensten en voor het coördineren van de uitvoering van opsporings- en reddingsactiviteiten binnen een opsporings- en reddingsgebied;

83. „rustperiode”: een ononderbroken en afgebakende periode na en/of vóór een dienst waarin een luchtverkeersleider vrij is van alle taken;

84. „dienstrooster”: het geheel van dienst- en rustperioden van luchtverkeersleiders overeenkomstig wettelijke en operationele vereisten;

85. „risico”: de combinatie van de algemene waarschijnlijkheid of de frequentie waarmee een schadelijk gevolg van een gevaar zich zal voordoen, en de ernst van dat gevolg;

86. „baan”: een vastgesteld rechthoekig gedeelte van een luchthaven op het land, dat ingericht is voor het landen en opstijgen van luchtvaartuigen;

87. „zichtbare baanlengte (RVR)”: de lengte tot waar de baanmarkeringen of lichten van de baanrand of baanhartlijn zichtbaar zijn voor de piloot van een luchtvaartuig dat zich op de baanhartlijn bevindt;

88. „veiligheidsaanwijzing”: een door een bevoegde autoriteit uitgegeven of goedgekeurd document waarin opdracht wordt gegeven actie te ondernemen met betrekking tot een functioneel systeem of dat beperkingen op het operationele gebruik bevat, teneinde de veiligheid opnieuw te garanderen, wanneer uit gegevens blijkt dat de veiligheid van de luchtvaart anders in het gedrang zou kunnen komen;

89. „veiligheidsbeheersysteem (SMS)”: een systematische benadering van het beheer van de veiligheid, inclusief de nodige organisatorische structuren, aansprakelijkheden, beleidsmaatregelen en procedures;

90. „eenheid voor opsporings- en reddingsdiensten”: een algemene term waarmee, al naargelang het geval, een reddingscoördinatiecentrum, een ondergeschikte eenheid van een reddingscentrum of een alarmpost wordt bedoeld;

▼M1 —————

▼B

92. „semi-automatisch waarnemingssysteem”: een waarnemingssysteem waarmee gemeten gegevens kunnen worden vermeerderd en waarbij een mens noodzakelijk is in de keten voor de afgifte van de passende verslagen;

▼M1

93. „SIGMET”: informatie uitgegeven door een luchtvaartmeteorologisch waarnemingscentrum betreffende (verwachte) specifieke weersomstandigheden en andere atmosferische verschijnselen langs de vliegroute die van invloed kunnen zijn op de veiligheid van vluchtuitvoeringen, en betreffende de evolutie van die omstandigheden in de tijd en de ruimte;

▼M1 —————

▼B

95. „speciaal vluchtrapport”: een meteorologisch rapport van een luchtvaartuig dat is uitgegeven op basis van waarnemingen tijdens de vlucht;

96. „stress”: de invloed van een potentiële oorzaak (stressfactor) van schommelingen in menselijke prestaties op een individu. De stressfactor kan de prestaties van het individu negatief, neutraal of positief beïnvloeden, afhankelijk van de mate waarin het individu de stressfactor denkt te kunnen beheersen;

97. „opleiding voor bevoegdverklaringen voor systemen en apparatuur”: een opleiding die tot doel heeft specifieke kennis en vaardigheden over systemen en apparatuur over te brengen, welke leiden tot operationele vaardigheden;

98. „gegevens op maat”: luchtvaartgegevens die worden verstrekt door de exploitant van het luchtvaartuig of door de verlener van datadiensten namens de exploitant van het luchtvaartuig en voor het beoogde operationele gebruik door die exploitant;

▼M1

99. „start-uitwijkluchtvaartterrein” een uitwijkluchtvaartterrein waar een luchtvaartuig in staat is te landen indien dit kort na het opstijgen noodzakelijk is en een landing niet mogelijk is op het luchtvaartterrein van vertrek;

▼B

100. „terminalvoorspelling”: een beknopt overzicht van de verwachte meteorologische omstandigheden op een luchthaven gedurende een bepaalde periode;

101. „terrein”: het aardoppervlak, zoals bergen, heuvels, bergkammen, valleien, wateren, permanent ijs en permanente sneeuw, met uitzondering van obstakels;

102. „drempel”: het begin van het deel van de baan dat bruikbaar is voor de landing;

103. „landingszone”: het deel van een baan, na de drempel, bedoeld voor landende vliegtuigen om voor het eerst contact te maken met de baan;

104. „tropische cycloon”: een algemene term voor een niet-frontale synoptische cycloon die ontstaat boven tropische of subtropische wateren, met georganiseerde convectie en duidelijke cyclonale grondwindcirculatie;

105. „adviescentrum voor tropische cyclonen”: een meteorologisch centrum dat advies verstrekt aan luchtvaartmeteorologische waarnemingscentra, World Area Forecast Centres en internationale OPMET-gegevensbanken betreffende de positie, voorspelde richting en snelheid, centrale druk en maximale grondwind van tropische cyclonen;

106. „zicht”: zicht voor luchtvaartdoeleinden, zijnde de grootste van de volgende afstanden: (a) de grootste afstand waarop een zwart voorwerp van passende afmetingen, dat zich nabij de grond bevindt, kan worden gezien en herkend tegen een heldere achtergrond; (b) de grootste afstand waarop lichten van ongeveer 1 000 candela's kunnen worden gezien en geïdentificeerd tegen een onverlichte achtergrond;

▼M3

107. „adviescentrum voor vulkanische aswolken”: een meteorologisch centrum dat advies verstrekt aan luchtvaartmeteorologische waarnemingscentra, algemene luchtverkeersleidingscentra, vluchtinformatiecentra, World Area Forecast Centres en internationale OPMET-gegevensbanken betreffende de laterale en verticale afmetingen en voorspelde verplaatsing van vulkanische aswolken in de atmosfeer;

▼M1

108. „World Area Forecast Centre”: een meteorologisch centrum dat belangrijke weersvoorspellingen (SIGWX) en voorspellingen voor het hogere luchtruim opstelt in digitaal formaat en op mondiale schaal rechtstreeks doorgeeft aan de lidstaten, als onderdeel van de op internet gebaseerde vaste luchtvaartradiodienst (AFS);

▼B

109. „World Area Forecast System (WAFS)”: een mondiaal systeem via hetwelk World Area Forecast Centres luchtvaartmeteorologische voorspellingen tijdens de vlucht afgeven in een uniform en gestandaardiseerd formaat;

▼M1

110. „plaatselijke luchtverkeersleidingdienst”: een eenheid belast met het verlenen van luchtverkeersleidingsdiensten aan luchtvaartterreinverkeer;

111. „luchtvaartterreinverkeer” alle verkeer in het manoeuvreergebied van een luchtvaartterrein en alle luchtvaartuigen die in de nabijheid van een luchtvaartterrein vliegen. Met „luchtvaartuigen die in de nabijheid van een luchtvaartterrein vliegen” worden, zij het niet uitsluitend, luchtvaartuigen bedoeld die een luchtverkeerscircuit binnenvliegen of verlaten;

112. „luchtverkeerscircuit” het specifieke vliegpad dat moet worden gevolgd door een luchtvaartuig dat actief is in de nabijheid van een luchtvaartterrein;

113. „vast luchtverkeersstation”: een station in de vaste luchtvaartradiodienst;

114. „luchtvaartgrondlicht”: een licht dat speciaal bedoeld is als hulp voor de luchtvaartnavigatie, met uitzondering van de lichten op luchtvaartuigen;

115. „bericht aan luchtvarenden (Aeronautical Information Circular, AIC)”: een bekendmaking met informatie die niet in aanmerking komt voor de creatie van een NOTAM of voor opname in de luchtvaargids, maar die betrekking heeft op vliegveiligheid, luchtvaartnavigatie of technische, administratieve of wetgevingsaangelegenheden;

116. „beheer van luchtvaartinformatie (Aeronautical Information Management, AIM)”: het dynamische, geïntegreerde beheer van luchtvaartinformatie via de verstrekking en uitwisseling van digitale gegevens van gewaarborgde kwaliteit, in samenwerking met alle partijen;

117. „luchtvaartinformatieproduct”: luchtvaartgegevens en -informatie die worden verstrekt als digitale gegevensreeksen of als eens gestandaardiseerde presentatie in gedrukte of elektronische vorm. Onder luchtvaartinformatieproducten wordt onder meer verstaan: — luchtvaartgidsen, met inbegrip van wijzigingen en aanvullingen; — AIC; — luchtvaartkaarten; — NOTAM; — digitale gegevensreeksen;

118. „luchtvaartgids (Aeronautical Information Publication, AIP)”: een publicatie die door of onder de autoriteit van een staat is uitgegeven en luchtvaartinformatie met een blijvend karakter bevat die essentieel is voor de luchtvaart;

119. „AIP-wijziging”: een permanente wijziging van de informatie in de AIP;

120. „AIP-aanvulling”: een tijdelijke wijziging van de informatie in de AIP, die wordt verstrekt door middel van speciale bladzijden;

121. „regulering en controle van luchtvaartinformatie (Aeronautical Information Regulation And Control, AIRAC)”: een systeem dat tot doel heeft om, op basis van gemeenschappelijke effectieve data, voorafgaande kennisgeving te doen van omstandigheden die aanzienlijke wijzigingen in de vluchtuitvoeringspraktijken vergen;

122. „mobiele luchtvaartdienst”: een mobiele dienst tussen luchtvaartstations en luchtvaartuigstations, of tussen luchtvaartuigstations, waaraan stations voor reddingstuigen kunnen deelnemen; radionoodbakenstations met positie-informatie kunnen eveneens aan deze dienst deelnemen op aangewezen spoed- en noodfrequenties;

123. „luchtvaartstation”: een landstation van de mobiele luchtvaartdienst. In bepaalde gevallen kan een luchtvaartstation zich bijvoorbeeld aan boord van een schip of een platform op zee bevinden;

124. „luchtvaarttelecommunicatiestation”: een station in een telecommunicatiedienst, ongeacht het doel waarvoor deze dienst in de luchtvaart wordt verleend;

125. „AFIS-luchtvaartterrein”: een luchtvaartterrein waar AFIS wordt verleend binnen het luchtruim dat bij dat luchtvaartterrein hoort;

126. „AFIS-eenheid”: een eenheid die is opgericht om AFIS en alarmeringsdiensten te verlenen;

127. „luchtvaartuigidentificatie”: een groep letters, cijfers of een combinatie daarvan die identiek is aan, of het gecodeerde equivalent vormt van, de voor de grond-luchtcommunicatie gebruikte roepnaam van het luchtvaartuig, en die wordt gebruikt om het luchtvaartuig te identificeren in de grond-grondcommunicatie tussen luchtverkeersdiensten;

128. „luchtgrondcommunicatie” tweezijdige communicatie tussen luchtvaartuigen en stations of locaties op het aardoppervlak;

129. „luchtverkeersadvisering” een dienst die wordt verleend in een luchtruim met bepaalde afmetingen, of op een aangewezen route (luchtruimgedeelte waarin luchtverkeersadvisering wordt verleend), teneinde, voor zover praktisch uitvoerbaar, de separatie te garanderen tussen luchtvaartuigen die vluchten uitvoeren volgens IFR-vluchtplannen;

130. „verkeersklaring” of „ATC-klaring”: een aan een luchtvaartuig verleende vergunning om zijn vlucht uit te voeren overeenkomstig de door een luchtverkeersleidingseenheid vastgestelde voorwaarden;

131. „luchtverkeersleidingsinstructie” of „ATC-instructie”: aanwijzing(en) van de luchtverkeersleiding aan een piloot om een specifieke actie te ondernemen;

132. „luchtverkeersleidingseenheid” of „ATC-eenheid”: een algemene term waarmee zowel een luchtverkeersleidingscentrum, een eenheid voor naderingsverkeersleiding als een plaatselijke verkeerstoren kan worden bedoeld;

133. „ALERFA”: het codewoord dat wordt gebruikt om een alarmfase aan te duiden;

134. „alarmeringsdienst”: een dienst die bij de verantwoordelijke organisaties melding maakt van luchtvaartuigen die opsporings- en reddingshulp nodig hebben, en die, indien nodig, bijstand verleent aan dergelijke organisaties;

135. „alarmfase”: een situatie waarin bezorgdheid heerst over de veiligheid van een luchtvaartuig en de inzittenden;

136. „naderingsluchtverkeersleidingseenheid” een eenheid die is opgericht om luchtverkeersleidingsdiensten te verlenen aan gecontroleerde vluchten die aankomen op of vertrekken van een of meer luchtvaartterreinen;

137. „gebiedsnavigatieroute”: een ATS-route die is vastgesteld voor gebruik door luchtvaartuigen die gebiedsnavigatie kunnen toepassen;

138. „verzamelen”: een proces waarbij gegevens uit verschillende bronnen worden samengevoegd in een gegevensbank, zodat zij de basis vormen voor verdere verwerking;

139. „ATS-route” een gespecificeerde route die ontworpen is om de verkeersstroom te kanaliseren waar dat noodzakelijk is voor het verlenen van ATS;

140. „ATS-surveillancedienst”: een dienst die rechtstreeks wordt verleend door middel van een ATS-surveillancesysteem;

141. „ATS-surveillancesysteem”: een algemene term waarmee ADS-B, PSR, SSR of elk vergelijkbaar grondsysteem voor de identificatie van luchtvaartuigen kan worden bedoeld;

142. „automatic dependent surveillance — broadcast (ADS-B)” een middel waarmee luchtvaartuigen, voertuigen op luchtvaartterreinen en andere objecten automatisch gegevens kunnen versturen of ontvangen, of kunnen versturen en ontvangen, zoals identificatie-, positie- en aanvullende gegevens, voor zover van toepassing, in zendmodus via een datalink;

143. „automatic dependent surveillance — contract (ADS-C)”: een middel waarmee de voorwaarden van een ADS-C-overeenkomst via een datalink worden uitgewisseld tussen het grondsysteem en het luchtvaartuig, waarbij wordt vermeld onder welke voorwaarden ADS-C-rapporten worden geïnitieerd en welke gegevens in de rapporten worden opgenomen;

144. „automatic terminal information service (ATIS)”: de automatische verstrekking van actuele routine-informatie aan aankomende en vertrekkende luchtvaartuigen tijdens een periode van 24 uur per dag of een bepaald gedeelte daarvan;

145. „Data link-automatic terminal information service (D-ATIS)”: de verstrekking van ATIS via een datalink;

146. „Voiceautomatic terminal information service (Voice-ATIS)”: de verstrekking van ATIS via een continu en herhalend proces van gesproken uitzendingen;

147. „uitzending”: een transmissie van informatie met betrekking tot de luchtvaartnavigatie die niet tot een specifiek station of specifieke stations is gericht;

148. „wolkenbasis”: de hoogte gemeten vanaf de grond of het water tot de onderzijde van de laagste wolkenlaag onder 6000 m (20000 ft) die meer dan de helft van de lucht bedekt;

149. „klaringslimiet”: het punt tot waar de ATC-klaring aan het luchtvaartuig is verleend;

150. „Wolkenbasis”: de hoogte van de basis van het laagste geobserveerde of voorspelde wolkelement in de nabijheid van een luchtvaartterrein of exploitatiegebied of binnen een specifiek exploitatiegebied, normaal gemeten boven de hoogteligging van het luchtvaartterrein of, in het geval van offshore-vluchten, boven het gemiddelde zeeniveau;

151. „volledigheid”: met betrekking tot gegevens, de mate van betrouwbaarheid die uitgaat van alle gegevens die nodig zijn om het beoogde gebruik te ondersteunen;

152. „betrouwbaarheidsniveau”: de waarschijnlijkheid dat de werkelijke waarde van een parameter zich binnen een bepaald interval rond de geraamde waarde bevindt;

153. „conferentiecommunicatie”: communicatiefaciliteiten waarbij gelijktijdig rechtstreekse gesprekken kunnen worden gevoerd tussen drie of meer locaties;

154. „luchtverkeersleidingsgebied”: gecontroleerd luchtruim dat zich vanaf het aardoppervlak verticaal uitstrekt tot aan een vastgestelde bovengrens;

155. „gecontroleerd luchtvaartterrein”: een luchtvaartterrein waarop luchtverkeersleidingsdiensten worden verleend aan het luchtvaartterreinverkeer;

156. „gecontroleerd luchtruim”: luchtruim met vastgestelde afmetingen waarbinnen luchtverkeersleidingsdiensten worden verleend overeenkomstig de luchtruimclassificatie;

157. „gecontroleerde vlucht”: een vlucht waarvoor een ATC-klaring is vereist;

158. „controller-pilot data link communications (CPDLC)”: een communicatiemiddel tussen de luchtverkeersleider en de piloot waarbij gebruik wordt gemaakt van een datalink voor ATC-communicatie;

159. „kritieke zone”: een gebied met vastgestelde afmetingen dat zich uitstrekt rond de grondapparatuur voor precisie-instrumentnadering en waarin de aanwezigheid van voertuigen of luchtvaartuigen een onaanvaardbare verstoring van de geleidingssignalen zou veroorzaken;

160. „kruisniveau”: een niveau dat gedurende een significant gedeelte van een vlucht wordt aangehouden;

161. „cyclische redundantiecontrole (CRC)”: een wiskundig algoritme dat wordt toegepast op de digitale expressie van gegevens en dat een mate van garantie biedt tegen verlies of wijziging van gegevens;

162. „danger area”: een deel van het luchtruim met bepaalde afmetingen waarin op vastgestelde tijdstippen activiteiten kunnen plaatsvinden die gevaarlijk zijn voor de vlucht van luchtvaartuigen;

163. „nauwkeurigheid”: de graad van overeenstemming tussen de geraamde of gemeten waarde en de werkelijke waarde;

164. „gegevensverzamelingsoppervlak”: een gedefinieerd oppervlak dat bestemd is om gegevens over obstakels of over het terrein te verzamelen;

165. „gegevensintegriteit”: de graad van zekerheid dat luchtvaartgegevens en de waarde ervan niet zijn verloren of gewijzigd sinds de creatie of de geautoriseerde wijziging van die gegevens;

166. „gegevensitem”: een afzonderlijk kenmerk van een volledige gegevensreeks, waaraan een waarde wordt toegekend die zijn huidige status definieert;

167. „datalinkcommunicatie”: een vorm van communicatie waarbij berichten worden uitgewisseld via een datalink;

▼M3

168. „datalink-VOLMET (D-VOLMET)”: de verstrekking, via een gegevensverbinding, van een meteorologisch routinerapport van het luchtvaartterrein (METAR), een speciaal meteorologisch rapport van het luchtvaartterrein (SPECI), TAF, SIGMET, speciale vluchtrapporten die niet onder een SIGMET vallen en, indien beschikbaar, AIRMET;

▼M1

169. „creatie van gegevens”: het creëren van een nieuw gegevensitem met de bijbehorende waarde, het wijzigen van de waarde van een bestaand gegevensitem of het verwijderen van een bestaand gegevensitem;

170. „specificatie van een gegevensproduct”: een gedetailleerde beschrijving van een gegevensreeks of een verzameling van gegevensreeksen, samen met aanvullende informatie die de creatie en levering ervan aan een andere partij en het gebruik ervan door die andere partij mogelijk maken;

171. „gegevensreeks”: een identificeerbare gegevensverzameling;

172. „gegeven”: een grootheid of een reeks grootheden die dienst doen als referentie of basis voor de berekening van andere grootheden;

173. „DETRESFA”: het codewoord dat wordt gebruikt om een noodfase aan te duiden;

174. „noodfase”: een situatie waarin er een redelijke zekerheid bestaat dat een luchtvaartuig en zijn inzittenden worden bedreigd door een ernstig en naderend gevaar of onmiddellijke bijstand nodig hebben;

175. „downstream clearance”: een klaring die aan een luchtvaartuig wordt gegeven door een andere luchtverkeersleidingseenheid dan de huidige controlerende instantie van dat luchtvaartuig;

176. „essentieel verkeer”: gecontroleerd verkeer waarop de door de luchtverkeersleiding verstrekte separatie van toepassing is, maar dat, voor wat een bepaalde gecontroleerde vlucht betreft, niet door de passende separatieminima wordt of zal worden gescheiden van ander gecontroleerd verkeer;

177. „essentieel lokaal verkeer”: alle luchtvaartuigen, voertuigen of personeel in of in de nabijheid van het manoeuvreergebied of verkeer in het gebied voor opstijgen en wegklimmen of in het eindnaderingsgebied, die een gevaar kunnen vormen voor de desbetreffende luchtvaartuigen;

178. „geschat tijdstip van aankomst”: a) voor IFR-vluchten, het tijdstip waarop het luchtvaartuig naar schatting zal aankomen boven een in relatie tot navigatiehulpmiddelen gedefinieerd punt, van waaraf een instrumentnaderingsprocedure zal worden ingezet of, indien het luchtvaartterrein niet over navigatiehulpmiddelen beschikt, het tijdstip waarop het luchtvaartuig boven het luchtvaartterrein zal aankomen; b) voor vluchten volgens zichtvliegvoorschriften (VFR), het tijdstip waarop het luchtvaartuig naar verwachting boven het luchtvaartterrein zal aankomen;

179. „kenmerk”: een abstractie van reële fenomenen;

180. „kenmerkattribuut”: een eigenschap van een kenmerk dat een naam, gegevenstype en bijbehorende domeinwaarde heeft;

181. „kenmerktype”: een klasse van reële fenomenen met gemeenschappelijke eigenschappen, die het basisniveau van indeling in een kenmerkencatalogus vormen;

182. „eindnadering”: het gedeelte van een instrumentnaderingsprocedure dat: a) begint op de gespecificeerde vaste positie of het punt of, indien geen vaste positie of punt is gedefinieerd, op een van de volgende plaatsen: i) aan het einde van de laatste procedure turn, base turn of inbound turn van een racetrackprocedure, indien gespecificeerd; ii) op het punt van interceptie van de laatste in de naderingsprocedure gespecificeerde grondkoers; b) eindigt op een punt in de nabijheid van een luchtvaartterrein van waarop een landing kan worden gemaakt of een procedure voor gemiste nadering kan worden ingeleid;

183. „vluchtinformatiegebied” een deel van het luchtruim met vastgestelde afmetingen waarbinnen vluchtinformatiediensten en alarmeringsdiensten worden verleend;

184. „diensten voor het ontwerpen van vliegprocedures”: de voor de veiligheid, regelmaat en efficiëntie van de luchtvaart benodigde diensten voor het ontwerp, de documentatie, de validering, het onderhoud en de periodieke evaluatie van vliegprocedures;

185. „ontwerper van vliegprocedures”: een gekwalificeerd persoon die zorgt voor het ontwerp, de documentatie, de validering, het permanente onderhoud en de periodieke evaluatie van vliegprocedures;

186. „vliegprocedure”: een reeks vooraf vastgestelde vliegmanoeuvres die een piloot moet volgen, bekendgemaakt in gedrukte of digitale vorm, of beide. Vliegprocedures kunnen worden uitgevoerd volgens instrumentvliegvoorschriften (IFR) of zichtvliegvoorschriften (VFR);

187. „vluchtplan”: aan eenheden voor luchtverkeersdiensten verstrekte specifieke informatie over een voorgenomen vlucht of deel van een vlucht van een luchtvaartuig;

188. „vliegzicht”: het zicht in voorwaartse richting vanuit de cockpit van een luchtvaartuig tijdens de vlucht;

189. „formaat”: met betrekking tot gegevens, een structuur van gegevensitems, registers en bestanden die is opgezet om te voldoen aan normen, specificaties of eisen inzake gegevenskwaliteit;

190. „geo-id”: is het equipotentiale oppervlak in het zwaarteveld van de aarde, dat precies samenvalt met het onverstoorde gemiddelde zeeniveau (MSL), als de oceanen zich over de continenten zouden uitstrekken;

191. „golving van het geo-id”: de afstand van het geo-id boven (positief) of onder (negatief) de wiskundige referentie-ellipsoïde;

192. „glijpad”: een dalingsprofiel dat is vastgesteld voor verticale geleiding tijdens een eindnadering;

193. „grondzicht”: het zicht op een luchtvaartterrein, zoals meegedeeld door een geaccrediteerde waarnemer of door automatische systemen;

194. „koers”: de richting waarin de lengteas van het luchtvaartuig wijst, meestal uitgedrukt in graden ten opzichte van het noorden (ware, magnetische, kompas of grid);

195. „helihaven”: een luchtvaartterrein of een gedefinieerd gebied van een structuur die bestemd is om geheel of gedeeltelijk te worden gebruikt voor aankomst, vertrek of grondbewegingen van helikopters;

196. „integriteitsindeling”: met betrekking tot luchtvaartgegevens, een indeling op basis van het potentiële risico van het gebruik van corrupte gegevens, waarbij routine-, essentiële en kritieke gegevens worden gedefinieerd;

197. „internationaal NOTAM-kantoor (NOF)”: een door een lidstaat aangewezen kantoor voor de internationale uitwisseling van NOTAM;

198. „wachtpositie”: een geografische locatie die dient als referentie voor een wachtprocedure;

199. „wachtprocedure”: een vooraf vastgesteld manoeuvre waarbij een luchtvaartuig, in afwachting van verdere klaring, binnen een gespecificeerd luchtruimgedeelte blijft;

200. „identificatie”: de situatie waarin de positie-indicatie van een bepaald luchtvaartuig wordt gezien op een situatiedisplay en positief wordt geïdentificeerd;

201. „instrumentvliegvoorschriften”: regels die het mogelijk maken dat een luchtvaartuig dat is uitgerust met geschikte navigatieapparatuur, die is aangepast aan de te vliegen route, vliegt volgens de toepasselijke vluchtuitvoeringsvoorschriften;

202. „INCERFA”: het codewoord dat wordt gebruikt om een onzekerheidsfase aan te duiden;

203. „instrumentnadering”: een nadering en landing waarbij gebruik wordt gemaakt van instrumenten voor navigatiegeleiding, op basis van een instrumentnaderingsprocedure. Er zijn twee methoden voor het uitvoeren van instrumentnaderingen: (a) een tweedimensionale (2D) instrumentnadering met alleen laterale navigatiegeleiding; (b) een driedimensionale (3D) instrumentnadering, met zowel laterale als verticale navigatiegeleiding;

204. „instrumentnaderingsprocedure (Instrument Approach Procedure, IAP)”: een serie van vooraf bepaalde manoeuvres met behulp van navigatie-installaties waarbij precies beschreven bescherming wordt geboden tegen obstakels vanaf een vaste positie waar de nadering begint of vanaf het begin van een gedefinieerde aankomstroute, naar een punt waarvandaan de landing kan worden afgerond en daarna, wanneer een landing niet is afgerond, naar een positie waar obstakelvrije ruimte wordt geboden aan luchtvaartuigen in een wachtprocedure of kruisvlucht. Instrumentnaderingsprocedures worden als volgt ingedeeld: (a) „niet-precisienaderingsprocedure (NPA)”: een instrumentnaderingsprocedure die ontworpen is voor 2D-instrumentnaderingen van type A; (b) „naderingsprocedure met verticale begeleiding (APV)”: een instrumentnaderingsprocedure met prestatiegebaseerde navigatie (PBN), ontworpen voor 3D-instrumentnaderingen van type A; (c) „precisienaderingsprocedure”: een instrumentnaderingsprocedure op basis van navigatiesystemen (ILS, MLS, GLS and SBAS Cat I), ontworpen voor 3D-instrumentnaderingen van type A of B;]

205. „instrumentweersomstandigheden (IMC)”: meteorologische omstandigheden, uitgedrukt in termen van zicht, afstand tot wolken en wolkenbasis, die lager zijn dan de minima welke voor zichtweersomstandigheden zijn vastgesteld;

▼M4

206. „vluchtuitvoeringen bij slecht zicht (LVO)”: naderingen of starts op een baan met een zichtbare baanlengte (RVR) van minder dan 550 m of met een beslissingshoogte (DH) van minder dan 200 ft;

▼M4

206a. „slechtzichtprocedures”: procedures die op een luchtvaartterrein worden toegepast om de veiligheid tijdens vluchtuitvoeringen bij slecht zicht te waarborgen;

▼M1

207. „manoeuvreergebied”: het deel van een luchtvaartterrein dat wordt gebruikt voor opstijgen, landen en taxiën van luchtvaartuigen, met uitzondering van platforms;

208. „metagegevens”: gegevens over gegevens;

209. „bewegingsgebied”: het deel van een luchtvaartterrein dat wordt gebruikt voor het opstijgen, landen en taxiën van luchtvaartuigen, en dat bestaat uit het manoeuvreergebied en het platform;

210. „navigatiehulpmiddel”: een faciliteit of systeem, los van het luchtvaartuig, die/dat elektromagnetische signalen opwekt die door de navigatiesystemen van luchtvaartuigen worden gebruikt voor positiebepaling of vliegpadgeleiding;

211. „modus secundaire surveillanceradar (SSR)”: de conventionele identificator voor specifieke functies van de ondervragingssignalen die door een SRR-interrogator worden verstuurd. In ICAO-bijlage 10 zijn vier modi vermeld: A, C, S en intermodus;

▼M4

212a. „vluchtuitvoering met operationele credits”: een vluchtuitvoering waarbij gebruik wordt gemaakt van specifieke luchtvaartuigen of grondapparatuur, of van een combinatie van luchtvaartuigen en grondapparatuur die een of meer van de volgende elementen mogelijk maakt: a) er kunnen lagere dan de standaard start- en landingsminima voor een bepaalde klasse vluchtuitvoeringen worden toegepast; b) de zichtbaarheidsvoorschriften kunnen worden nageleefd of verminderd; c) er zijn minder grondvoorzieningen nodig;

▼M1

212. „bijna-parallelle banen”: niet-kruisende banen waarvan de uitgebreide hartlijn een convergentie-/divergentiehoek van 15 graden of minder hebben;

213. „gezagvoerder”: de piloot die door de exploitant of, in het geval van de general aviation, de eigenaar, is aangewezen als degene die het gezag voert en belast is met de veilige vluchtuitvoering;

214. „positie”: in geografische context, en reeks coördinaten (lengte- en breedtegraad) gerelateerd aan de wiskundige referentie-ellipsoïde, die de positie van een punt op het aardoppervlak bepalen;

215. „positieaanduiding”: de visuele indicatie op een situatiedisplay, al dan niet met symbolen, van de positie van een luchtvaartuig, luchtvaartterreinvoertuig of ander object;

216. „drukaltitude”: een atmosferische druk uitgedrukt in termen van altitude, die overeenkomt met die druk in de standaardatmosfeer;

217. „primaire radar”: een radarsysteem dat gebruik maakt van weerkaatste radiosignalen;

218. „gedrukte communicatie”: communicatie waarbij voor alle berichten die gebruikmaken van een circuit automatisch een permanent afschrift wordt gedrukt aan elke terminal van dat circuit;

219. „verboden gebied”: een deel van het luchtruim met bepaalde afmetingen, boven het grondgebied of de territoriale wateren van een lidstaat, waarin vluchten van luchtvaartuigen verboden zijn;

220. „radionavigatiedienst”: een dienst die begeleidingsinformatie of positiegegevens verstrekt met het oog op een veilige en efficiënte vluchtuitvoering met luchtvaartuigen, ondersteund door een of meer radionavigatiehulpmiddelen;

221. „radiotelefonie”: een vorm van radiocommunicatie die voornamelijk bedoeld is voor de mondelinge uitwisseling van informatie;

222. „specificatie van vereiste communicatieprestaties” of „RCP-specificatie”: een reeks eisen voor de verlening van luchtverkeersdiensten en de bijbehorende gronduitrusting, capaciteiten van luchtvaartuigen en activiteiten die vereist zijn om prestatiegebaseerde communicatie te ondersteunen;

223. „specificatie van vereiste surveillanceprestaties” of „RSP-specificatie”: een reeks eisen voor de verlening van luchtverkeersdiensten en de bijbehorende gronduitrusting, capaciteiten van luchtvaartuigen en activiteiten die vereist zijn om prestatiegebaseerde surveillance te ondersteunen;

224. „resolutie”: met betrekking tot gegevens, een aantal eenheden of cijfers waarin een gemeten of berekende waarde wordt uitgedrukt en gebruikt;

225. „gebied met beperkingen”: een deel van het luchtruim met bepaalde afmetingen, boven het grondgebied of de territoriale wateren van een lidstaat, waarin vluchten van luchtvaartuigen zijn beperkt overeenkomstig bepaalde voorwaarden;

226. „routefase”: een route of deel van een route dat wordt gevlogen zonder tussenlanding;

227. „baan in gebruik”: de baan of banen die op een bepaald ogenblik door de eenheid voor luchtverkeersdiensten wordt (worden) beschouwd als de meest geschikte voor gebruik door de types luchtvaartuigen die naar verwachting zullen landen of opstijgen op het luchtvaartterrein. Er kunnen afzonderlijke of meerdere banen worden aangewezen als „baan in gebruik” voor aankomende en vertrekkende luchtvaartuigen;

228. „secundaire radar”: een radarsysteem waarbij een door het radarstation verzonden radiosignaal aanleiding geeft tot de verzending van een radiosignaal van een ander station;

229. „secundaire surveillanceradar (SSR)” een surveillanceradarsysteem dat gebruik maakt van zenders en ontvangers (interrogators) en transponders;

230. „gevoelige zone”: een gebied dat zich verder uitstrekt dan de kritieke zone en waarin geparkeerde of bewegende luchtvaartuigen of voertuigen het geleidingssignaal in die mate beïnvloeden dat het een onaanvaardbare verstoring veroorzaakt voor luchtvaartuigen die gebruikmaken van het signaal;

▼M4

231. „SNOWTAM”: een speciale serie NOTAM die worden gegeven in een standaard formaat, waarbij een oppervlakteconditierapport wordt verstrekt dat melding maakt van de aanwezigheid of het einde van gevaarlijke omstandigheden ten gevolge van sneeuw, ijs, smeltende sneeuw, ijzel, stilstaand water of water dat verband houdt met sneeuw, smeltende sneeuw, ijs of ijzel op het bewegingsgebied;

▼M1

232. „significant punt”: een vastgestelde geografische locatie die wordt gebruikt om een ATS-route of het vliegpad van een luchtvaartuig te definiëren en voor andere navigatie- en ATS-doeleinden;

233. „situatiedisplay”: een elektronisch display waarop de positie en bewegingen van luchtvaartuigen en, indien vereist, andere informatie wordt weergegeven;

234. „standaardinstrumentaankomstroute (STAR)”: een toegewezen IFR-aankomstroute die een significant punt, doorgaans op een ATS-route, verbindt met een punt vanwaar een gepubliceerde instrumentnaderingsprocedure kan worden aangevat;

235. „standaardinstrumentvertrekroute (SID)”: een toegewezen IFR-vertrekroute die het luchtvaartterrein of een specifieke baan op het luchtvaartterrein verbindt met een specifiek significant punt, doorgaans op een toegewezen ATS-route, waarop de „en-route”-fase van een vlucht begint;

236. „bijzondere VFR-vlucht”: een VFR-vlucht waarvoor de luchtverkeersleiding toestemming heeft gegeven om binnen een luchtverkeersleidingsgebied te worden uitgevoerd in slechtere dan de zichtweersomstandigheden (VMC);

237. „taxiën”: het op eigen kracht voortbewegen van een luchtvaartuig, op een luchtvaartterrein of vluchtuitvoeringslocatie, met uitzondering van opstijgen en landen;

238. „taxibaan”: een gedefinieerd pad op een luchtvaartterrein op het land dat bestemd is voor het taxiën van luchtvaartuigen om een deel van het luchtvaartterrein te verbinden met een ander;

239. „naderingsverkeersleidingsgebied (TMA)”: een verkeersleidingsgebied dat normaal wordt vastgesteld bij de samenkomst van ATS-routes in de nabijheid van een of meer belangrijke luchtvaartterreinen;

240. „tijdigheid”: met betrekking tot gegevens, de mate waarin erop kan worden vertrouwd dat de gegevens van toepassing zijn op de periode van het beoogde gebruik ervan;

241. „traceerbaarheid”: met betrekking tot gegevens, de mate waarin een systeem of gegevensproduct een spoor nalaat van de wijzigingen die aan dat product zijn aangebracht, zodat een auditspoor kan worden gevolgd van eindgebruiker naar de partij waarvan de gegevens afkomstig zijn;

242. „grondkoers” de projectie van het vliegpad van een luchtvaartuig op het aardoppervlak, waarbij de richting op elk punt gewoonlijk wordt uitgedrukt in graden ten opzichte van het noorden (ware, kompas of grid);

243. „verkeersinformatie” informatie verstrekt door een eenheid voor luchtverkeersdiensten met als doel een piloot opmerkzaam te maken op ander, bekend of waargenomen, luchtverkeer zich dat mogelijkerwijs in de nabijheid van zijn positie of voorgenomen vliegroute bevindt, en de piloot behulpzaam te zijn bij het vermijden van botsingen;

244. „controleoverdrachtspunt”: een vastgesteld punt langs het vliegpad van een luchtvaartuig waarop een luchtverkeersleidingseenheid of luchtverkeersleider de verantwoordelijkheid voor het verlenen van luchtverkeersleidingsdiensten aan het luchtvaartuig overdraagt aan de volgende luchtverkeersleidingseenheid of luchtverkeersleider;

245. „overdragende eenheid”: een luchtverkeersleidingseenheid die de verantwoordelijkheid voor het verlenen van luchtverkeersleidingsdiensten aan een luchtvaartuig overdraagt aan de volgende luchtverkeersleidingseenheid of luchtverkeersleider langs de vliegroute;

246. „overgangsaltitude”: de altitude op of onder dewelke de verticale positie van een luchtvaartuig wordt gecontroleerd door te verwijzen naar altitudes;

247. „overgangslaag”: het luchtruim tussen de overgangsaltitude en het overgangsniveau;

248. „overgangsniveau”: het laagste vliegniveau dat beschikbaar is voor gebruik boven de overgangsaltitude;

249. „validering”: met betrekking tot gegevens, het proces waarbij wordt gegarandeerd dat de gegevens beantwoorden aan de eisen voor de gespecificeerde toepassing of het geplande gebruik;

250. „verificatie”: met betrekking tot gegevens, de evaluatie van de output van een luchtvaartgegevensproces, om de correctheid en samenhang met betrekking tot de input en de toepasselijke gegevensnormen, -regels en -afspraken die in dat proces zijn gebruikt, te garanderen;

251. „onzekerheidsfase”: een situatie waarin onzekerheid heerst over de veiligheid van een luchtvaartuig en de inzittenden;

252. „onbemande vrije ballon”: een niet-gemotoriseerd, onbemand luchtvaartuig dat lichter dan lucht is in vrije vlucht;

253. „radarkoersgeleiding”: het verlenen van navigatiegeleiding aan luchtvaartuigen in de vorm van specifieke rubrieken, gebaseerd op het gebruik van een ATS-surveillancesysteem;

254. „vlucht volgens zichtvliegvoorschriften” of „VFR-vlucht”: een vlucht die wordt uitgevoerd overeenkomstig de zichtvliegvoorschriften;

255. „Visuele nadering”: een nadering van een IFR-vlucht waarbij een instrumentnaderingsprocedure niet of niet geheel wordt voltooid en de nadering wordt uitgevoerd met behulp van grondzicht;

256. „zichtweersomstandigheden (VMC)”: meteorologische omstandigheden, uitgedrukt in termen van zicht, afstand tot wolken en wolkenbasis, die gelijk zijn aan of beter zijn dan de voorgeschreven minima;

257. „VOLMET”: meteorologische informatie voor luchtvaartuigen tijdens de vlucht;

258. „VOLMET-uitzending”: de verlening, al naargelang van toepassing, van actuele METAR, SPECI, TAF en SIGMET door middel van continue en herhaalde gesproken uitzendingen;

259. „waypoint”: een vastgestelde geografische locatie die wordt gebruikt om een gebiedsnavigatieroute of het vliegpad van een luchtvaartuig dat gebruik maakt van gebiedsnavigatieroute te definiëren. Waypoints worden als volgt aangeduid: (a) fly-by waypoint — een waypoint dat anticipatie op bochten vergt om tangentiële interceptie van het volgende segment van een route of procedure mogelijk te maken, of (b) fly-over waypoint — een waypoint waarop een bocht wordt ingezet om het volgende segment van een route of procedure te vervoegen;

▼M3

264. „geselecteerd waarnemingscentrum voor vulkanische activiteit”: een door de bevoegde autoriteit geselecteerde dienstverlener die de activiteit van een vulkaan of groep vulkanen observeert en de waarnemingen ter beschikking stelt van een overeengekomen lijst van actoren in de luchtvaartsector;

265. „Geography Markup Language (GML)”: een coderingsnorm van het Open Geospatial Consortium (OGC);

266. „ruimteweercentrum (SWXC)”: een centrum dat is aangewezen om weersomstandigheden in de ruimte die naar verwachting van invloed zijn op hoogfrequente radiocommunicatie, satellietcommunicatie en op GNSS gebaseerde navigatie- en surveillancesystemen en/of die een stralingsrisico vormen voor de inzittenden van luchtvaartuigen, te monitoren en daarover advies te verstrekken.

▼B









BIJLAGE II

VOORSCHRIFTEN VOOR BEVOEGDE AUTORITEITEN — TOEZICHT OP DIENSTEN EN ANDERE ATM-NETWERKFUNCTIES

(Deel-ATM/ANS.AR)

SUBDEEL A — ALGEMENE VEREISTEN

ATM/ANS.AR.A.001 Toepassingsgebied

In deze bijlage worden de voorschriften vastgesteld voor de administratieve systemen en beheersystemen van de bevoegde autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor certificering, toezicht en handhaving van de toepassing van de in de bijlage III tot en met XIII uiteengezette voorschriften door de dienstverleners, overeenkomstig artikel 6.

ATM/ANS.AR.A.005 Certificerings-, toezichts- en handhavingstaken

(a) De bevoegde autoriteit oefent certificerings-, toezichts- en handhavingstaken uit met betrekking tot de toepassing van de voorschriften die gelden voor dienstverleners, houdt toezicht op de veiligheid van hun diensten en gaat na of aan de toepasselijke voorschriften is voldaan.

(b) De bevoegde autoriteiten zorgen ervoor dat de verantwoordelijkheden voor certificering, toezicht en handhaving worden vastgesteld en uitgeoefend op een manier die garandeert dat: (1) er specifieke verantwoordelijkheid bestaat voor de tenuitvoerlegging van elke bepaling van deze verordening; (2) zij zich bewust zijn van de mechanismen voor veiligheidstoezicht en de resultaten daarvan; (3) de uitwisseling van relevante informatie tussen de bevoegde autoriteiten wordt gewaarborgd. De betrokken bevoegde autoriteiten evalueren regelmatig de overeenkomst inzake het toezicht op de dienstverleners die luchtvaartnavigatiediensten verlenen in functionele luchtruimblokken die zich uitstrekken over het luchtruim dat onder de verantwoordelijkheid van meer dan één lidstaat valt, als bedoeld in artikel 2, lid 3, van Verordening (EG) nr. 550/2004, en, in het geval van de grensoverschrijdende levering van luchtvaartnavigatiediensten, de overeenkomst inzake de wederzijdse erkenning van toezichtstaken, als bedoeld in artikel 2, lid 5, van Verordening (EG) nr. 550/2004, alsook de praktische toepassing van die overeenkomsten, in het bijzonder in het licht van de geleverde veiligheidsprestaties van de dienstverleners waarop zij toezicht houden.

(c) De bevoegde autoriteit treft coördinatieregelingen met andere bevoegde autoriteiten voor aangemelde wijzigingen van functionele systemen waarbij dienstverleners betrokken zijn die onder toezicht van de andere bevoegde autoriteiten staan. Deze coördinatieregelingen zorgen voor een doeltreffende selectie en beoordeling van die aangemelde wijzigingen, overeenkomstig punt ATM/ANS.AR.C.025.

ATM/ANS.AR.A.010 Certificerings-, toezichts- en handhavingstaken

De bevoegde autoriteit stelt de relevante wetteksten, normen, voorschriften, technische publicaties en daarmee samenhangende documenten ter beschikking van haar personeelsleden, zodat zij hun taken kunnen uitvoeren en zich van hun verantwoordelijkheden kunnen kwijten.

ATM/ANS.AR.A.015 Wijzen van naleving

(a) Het Agentschap stelt aanvaardbare wijzen van naleving (Acceptable Means of Compliance, AMC) op die mogen worden gebruikt om overeenstemming met de eisen van deze verordening te bereiken. Wanneer voldaan is aan de aanvaardbare wijzen van naleving, worden de toepasselijke eisen van deze verordening geacht te zijn nageleefd.

(b) Alternatieve wijzen van naleving (Alternative Means of Compliance, AltMOC) mogen worden gebruikt om overeenstemming met de eisen van deze verordening te bereiken.

(c) De bevoegde autoriteit stelt een systeem op om consequent te beoordelen of alle AltMOC die zij zelf of de onder haar toezicht staande dienstverleners gebruiken, het mogelijk maken om vast te stellen of aan de eisen van deze verordening is voldaan.

(d) De bevoegde autoriteit beoordeelt alle AltMOC die door een dienstverlener worden voorgesteld overeenkomstig punt ATM/ANS.OR.A.020 door de verstrekte documentatie te analyseren en, indien nodig, een inspectie uit te voeren van de dienstverlener. Wanneer de bevoegde autoriteit vaststelt dat de AltMOC volstaan om de naleving van de toepasselijke eisen van deze verordening te garanderen, dan zal zij onverwijld: (1) de aanvrager ervan in kennis stellen dat de AltMOC mogen worden toegepast en, voor zover van toepassing, het certificaat van de aanvrager dienovereenkomstig wijzigen; (2) het Agentschap in kennis stellen van de inhoud ervan, met inbegrip van kopieën van alle relevante documenten; (3) de andere lidstaten in kennis stellen van de aanvaarde AltMOC.

(e) Wanneer de bevoegde autoriteit zelf gebruik maakt van AltMOC om overeenstemming met de toepasselijke eisen van deze verordening te bereiken, dan zal zij: (1) deze ter beschikking stellen van alle dienstverleners die onder haar toezicht staan; (2) het Agentschap zonder nodeloze vertraging in kennis stellen. De bevoegde autoriteit geeft het Agentschap een volledige beschrijving van de AltMOC, inclusief herzieningen van procedures die van belang kunnen zijn, alsook een beoordeling waaruit blijkt dat de toepasselijke eisen van deze verordening zijn nageleefd.

▼M3

ATM/ANS.AR.A.020 Informatieverstrekking aan het Agentschap

(a) Binnen 30 dagen nadat de bevoegde autoriteit weet heeft gekregen van eventuele significante problemen met de tenuitvoerlegging van Verordening (EU) 2018/1139 en de gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen daarvan, stelt zij het Agentschap daarvan in kennis.

(b) Onverminderd Verordening (EU) nr. 376/2014 van het Europees Parlement en de Raad ( 1 ) en de gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen daarvan verstrekt de bevoegde autoriteit veiligheidsrelevante informatie die voortvloeit uit de voorvalmeldingen die overeenkomstig artikel 6, lid 6, van Verordening (EU) nr. 376/2014 in haar nationale gegevensbank zijn opgeslagen, zo snel mogelijk aan het Agentschap.

▼B

ATM/ANS.AR.A.025 Onmiddellijke reactie op een veiligheidsproblemen

(a) Onverminderd Verordening (EU) nr. 376/2014 dient de bevoegde autoriteit een systeem toe te passen om veiligheidsinformatie op adequate wijze te verzamelen, te analyseren en te verspreiden.

(b) Het Agentschap past een systeem toe om alle relevante veiligheidsinformatie die het heeft ontvangen van de bevoegde autoriteiten op passende wijze te analyseren en, indien nodig, de lidstaten en de Commissie in kennis te stellen van alle informatie, met inbegrip van aanbevelingen of te nemen corrigerende maatregelen, die zij nodig hebben om tijdig te reageren op een veiligheidsprobleem waar de dienstverleners bij betrokken zijn.

(c) Bij ontvangst van de onder de punten a) en b) bedoelde informatie neemt de bevoegde autoriteit passende maatregelen om het veiligheidsprobleem op te lossen, met inbegrip van de uitvaardiging van veiligheidsaanwijzingen overeenkomstig punt ATM/ANS.AR.A.030.

(d) Maatregelen krachtens punt c) worden onverwijld ter kennis gebracht van de betrokken dienstverleners, zodat zij eraan kunnen voldoen, overeenkomstig punt ATM/ANS.OR.A.060. De bevoegde autoriteit stelt ook het Agentschap in kennis van deze maatregelen, alsmede de andere betrokken bevoegde autoriteiten, in zoverre gecombineerd optreden vereist is.

ATM/ANS.AR.A.030 Veiligheidsaanwijzingen

(a) Wanneer een bevoegde autoriteit vaststelt dat zich in een functioneel systeem een onveilige situatie voordoet die onmiddellijke actie vereist, vaardigt zij een veiligheidsaanwijzing uit.

(b) De veiligheidsaanwijzing wordt naar de betrokken dienstverleners gezonden en bevat ten minste de volgende informatie: (1) de identificatie van de onveilige situatie; (2) de identificatie van het desbetreffende functionele systeem; (3) de vereiste maatregelen en de motivering daarvan; (4) de termijn voor het voltooien van de vereiste maatregelen; (5) de datum van inwerkingtreding.

(c) Binnen één maand na de uitvaardiging van een veiligheidsaanwijzing, stuurt de bevoegde autoriteit een kopie ervan naar het Agentschap en alle andere betrokken bevoegde autoriteiten.

(d) De bevoegde autoriteit controleert of de dienstverleners de toepasselijke veiligheidsaanwijzingen naleven.

SUBDEEL B — BEHEER (ATM/ANS.AR.B)

ATM/ANS.AR.B.001 Beheersysteem

(a) De bevoegde autoriteit zorgt voor de opstelling en instandhouding van een beheersysteem dat ten minste de volgende elementen bevat: ▼M3 (1) gedocumenteerde beleidsmaatregelen en procedures ter beschrijving van haar organisatie, wijzen en methoden om overeenstemming te bereiken met Verordening (EU) 2018/1139 en, voor zover nodig, de op basis daarvan vastgestelde gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen voor de uitoefening van haar certificerings-, toezichts- en handhavingstaken. De procedures worden bijgehouden en dienen binnen die bevoegde autoriteit als basiswerkdocumenten voor alle daarmee samenhangende taken; ▼B (2) voldoende personeel, waaronder inspecteurs, om haar taken uit te voeren en zich van haar verantwoordelijkheden uit hoofde van deze verordening te kwijten. Dit personeel moet over de nodige kwalificaties beschikken om de toegewezen taken te vervullen, de nodige kennis en ervaring hebben en een basisopleiding, een praktijkopleiding en regelmatige bijscholingscursussen hebben gevolgd om de vaardigheden op peil te houden. Er dient een systeem te worden opgezet om de beschikbaarheid van het personeel te plannen teneinde alle taken naar behoren te volbrengen; (3) adequate faciliteiten en kantoorruimte om die toegewezen taken uit te voeren; (4) een proces om te controleren of het beheersysteem voldoet aan de toepasselijke eisen en te beoordelen of de procedures goed functioneren, waaronder de invoering van een intern controleproces en een proces voor het beheer van veiligheidsrisico's. De nalevingscontrole omvat een terugkoppelingssysteem van controlebevindingen naar de hoogste leiding van de bevoegde autoriteit om te waarborgen dat waar nodig corrigerende maatregelen worden uitgevoerd; (5) een persoon of groep personen die zich in laatste instantie tegenover de hoogste leiding van de bevoegde autoriteit verantwoordt voor de functie van nalevingscontrole.

(b) De bevoegde autoriteit wijst voor elk werkterrein, inclusief het beheersysteem, één of meer personen aan die de algehele verantwoordelijkheid dragen voor het beheer van de desbetreffende taak of taken.

▼M3

(c) De bevoegde autoriteit stelt procedures vast voor de deelname aan de wederzijdse uitwisseling van alle nodige informatie en bijstand met andere betrokken bevoegde autoriteiten in dezelfde of andere lidstaten, met inbegrip van de volgende informatie: (1) de vastgestelde bevindingen en follow-upmaatregelen die het gevolg zijn van het toezicht op ATM/ANS-dienstverleners die activiteiten uitvoeren op het grondgebied van een lidstaat, maar gecertificeerd zijn door de bevoegde autoriteit van een andere lidstaat of het Agentschap, en (2) die voortvloeit uit verplichte en vrijwillige melding van voorvallen, zoals vereist bij ATM/ANS.OR.A.065.

▼B

(d) Een kopie van de aan het beheersysteem gerelateerde procedures en wijzigingen daarvan wordt voor normalisatiedoeleinden ter beschikking van het Agentschap gesteld.

ATM/ANS.AR.B.005 Toewijzing van taken aan gekwalificeerde entiteiten

(a) De bevoegde autoriteit mag haar taken in verband met de certificering van of het toezicht op dienstverleners uit hoofde van deze verordening uitbesteden aan gekwalificeerde entiteiten, met uitzondering van de afgifte van certificaten. Bij het uitbesteden van deze taken zorgt de bevoegde autoriteit ervoor dat zij: (1) beschikt over een systeem om in het begin en op permanente basis te beoordelen of de gekwalificeerde entiteit voldoet aan bijlage V bij Verordening (EG) nr. 216/2008. Dit systeem en de beoordelingsresultaten moeten worden gedocumenteerd; en (2) een gedocumenteerde overeenkomst heeft opgesteld met de gekwalificeerde entiteit. Deze overeenkomst moet door beide partijen zijn goedgekeurd op het passende beheersniveau en moet een duidelijke omschrijving bevatten van: (i) de uit te voeren taken; (ii) de te verstrekken verklaringen, rapporten en registers; (iii) de technische voorwaarden waaraan moet worden voldaan bij de uitvoering van deze taken; (iv) de daarmee samenhangende aansprakelijkheidsdekking; (v) de bescherming van bij de uitvoering van deze taken verkregen informatie.

(b) De bevoegde autoriteit waarborgt dat alle taken die de gekwalificeerde entiteit namens haar verricht onder het bij punt ATM/ANS.AR.B.001 onder a), punt 4, vereiste proces voor interne controle en beheer van veiligheidsrisico's vallen.

▼M3

ATM/ANS.AR.B.010 Wijzigingen van het beheersysteem

(a) De bevoegde autoriteit dient over een systeem te beschikken dat wijzigingen in kaart brengt die een invloed hebben op haar vermogen om haar taken uit te voeren en zich te kwijten van haar verantwoordelijkheden uit hoofde van Verordening (EU) 2018/1139 en de op basis daarvan vastgestelde gedelegeerde en uitvoeringshandelingen. Dit systeem stelt de bevoegde autoriteit in staat waar nodig maatreg