1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en versch ĳnt buiten de verantwoordel ĳkheid van de instellingen
►B RICHTL ĲN VAN DERAAD
van 2 augustus 1972
inzakedeonderlingeaanpassingvandewetgevingenderLid-Statenmetbetrekkingtotdemaatre-
gelen die moeten worden genomen tegen de verontreiniging door dieselmotoren, bestemd voor het
aandrĳven van voertuigen
(72/306/EEG)
(PB L 190 van 20.8.1972, blz. 1)
Gerectificeerd b ĳ:
►C1 Rectificatie PB L 215 van 6.8.1974, blz. 20 (72/306)
►C2 Rectificatie PB L 299 van 23.11.1977, blz. 27 (72/306)
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 2
▼B
RICHTL ĲN VAN DERAAD
van 2 augustus 1972
inzakedeonderlingeaanpassingvandewetgevingenderLid-Staten
met betrekking tot de maatregelen die moeten worden genomentegen de verontreiniging door dieselmotoren, bestemd voor het
aandrĳven van voertuigen
(72/306/EEG)
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100,
Gezien het voorstel van de Commissie,Gezien het advies van het Europese Parlement,Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité,Overwegende dat de technische voorschriften waaraan motorvoertuigen
krachtens de nationale wetgevingen moeten voldoen, onder anderebetrekking hebben op de verontreiniging door dieselmotoren, bestemdvoor het aandr ĳven van voertuigen;
Overwegende dat deze voorschriften van Lid-Staat tot Lid-Staat
verschillen; dat het derhalve noodzakel ĳk is dat alle Lid-Staten dezelfde
voorschriften aannemen, hetz ĳter aanvulling, hetz ĳin plaats van hun
huidige regeling, met name ten einde voor ieder type voertuig deE.E.G.-goedkeuringsprocedure van de richtl ĳn van de Raad van 6
februari 1970 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen vande Lid-Staten betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen enaanhangwagens daarvan (
1) te kunnen invoeren;
Overwegende dat het wensel ĳk is, de technische voorschriften over te
nemen welke z ĳn aanvaard door de Economische Commissie voor
Europa van de U.N.O., als neergelegd in reglement nr. 24 dezerCommissie („Eenvormige voorschriften betreffende de goedkeuring vanvoertuigen uitgerust met een dieselmotor wat betreft het uitlaten door demotor van verontreinigende gassen”), welk reglement is gehecht aan hetakkoord van 20 maart 1958 inzake de aanvaarding van uniforme voor-waarden voor goedkeuring en wederz ĳdse erkenning van de goedkeu-
ring van toebehoren en onderdelen van motorvoertuigen (
2),
HEEFT DE VOLGENDE RICHTL ĲN VASTGESTELD:
Artikel 1
Onder voertuig wordt in deze richtl ĳn verstaan, ieder voor deelneming
aan het wegverkeer bestemd motorvoertuig dat wordt aangedreven dooreen dieselmotor, met of zonder carrosserie, op ten minste vier wielen enmet een door de constructie bepaalde maximumsnelheid van meer dan25 km per uur, met uitzondering van voertuigen die zich over railsbewegen, landbouwtractoren, landbouwmachines en toestellen vooropenbare werken.
Artikel 2
De Lid-Staten mogen de E.E.G.-goedkeuring of de nationale goedkeu-
ring van een voertuig niet weigeren om redenen in verband met deverontreiniging door de dieselmotor die dit voertuig aandr ĳft, indien die
beantwoordt aan de voorschriften in de b ĳlagen I, II, III, IV en VI.
(1) PB nr. L 42 van 23. 2. 1970, blz. 1.
(2) Doc. E/ECE/324 — E/ECE/TRANS/505, herz. 1/Add. 23 van 23. 8. 1971.
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 3
▼B
Artikel 3
De Lid-Staat die de goedkeuring heeft verleend, treft de nodige maatre-
gelen om in kennis te worden gesteld van elke w ĳziging van een der in
bĳlage I, punt 2.2, genoemde onderdelen of kenmerken. De bevoegde
autoriteiten van deze Staat beoordelen of op het ►C1gewĳzigde type
voertuig ◄nieuwe proeven moeten worden verricht en of daarom een
nieuw keuringsrapport moet worden opgesteld. Indien uit de proevenblĳkt dat niet aan de voorschriften van deze richtl ĳn is voldaan, wordt
de wĳziging niet toegestaan.
Artikel 4
De w ĳzigingen die noodzakel ĳkzĳn om de voorschriften van de
bĳlagen aan te passen aan de technische vooruitgang, worden vastge-
steld overeenkomstig de procedure van artikel 13 van de richtl ĳn van de
Raad van 6 februari 1970 inzake de onderlinge aanpassing van dewetgevingen van de Lid-Staten betreffende de goedkeuring van motor-voertuigen en aanhangwagens daarvan.
Artikel 5
1. Binnen achttien maanden na kennisgeving van deze richtl ĳn
voeren de Lid-Staten de nodige maatregelen in om aan het bepaalde indeze richtl ĳn te voldoen. Z ĳstellen de Commissie hiervan onmiddell ĳk
in kennis.
2. Na de bekendmaking van deze richtl ĳn, dragen de Lid-Staten er
bovendien zorg voor de Commissie t ĳdig in te lichten zodat z ĳhaar
opmerkingen kan indienen aangaande elk later ontwerp van belangr ĳke
wettelĳke en bestuursrechtel ĳke bepalingen, die z ĳoverwegen aan te
nemen op het terrein van deze richtl ĳn.
Artikel 6
Deze richtl ĳn is gericht tot de Lid-Staten.
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 4
▼B
BĲLAGE I (1)
DEFINITIES, AANVRAAG OM E.E.G.-GOEDKEURING, SYMBOOL
VAN DEGE CORRIGE E RDEWAARDEVAN DEABSORPTIE COËFFI-CIËNT, SPECIFICATIES, PROEVEN, OVEREENSTEMMING VAN DE
PRODUKTIE
(1.)2. DEFINITIES
In deze richtl ĳn wordt verstaan onder:
(2.1.)2.2. „voertuigtype voor wat betreft de beperking van verontreinigende moto-
ruitlaatgassen”, de motorvoertuigen die onderling geen essentiëleverschillen vertonen; deze verschillen kunnen met name betrekkinghebben op de kenmerken van het voertuig of van de motor alsomschreven in b ĳlage II,
2.3. „dieselmotor”, een motor die werkt volgens het principe van de „ontste-
king door compressie”,
2.4. „koudstartinrichting”, een inrichting die wanneer z ĳwerkt, t ĳdelĳkd e
hoeveelheid aan de motor geleverde brandstof verhoogt en die bedoeldis om het starten van de motor te vergemakkel ĳken,
2.5. „opaciteitsmeter”, een apparaat dat bestemd is om continu de lichtab-
sorptiecoëfficiënt van de door de voertuigen veroorzaakte uitlaatgassente meten.
3. VERZOEK OM E.E.G.-GOEDKEURING
3.1. Het verzoek om goedkeuring moet worden ingediend door de fabrikant
of door z ĳn gevolmachtigde.
3.2. De aanvrage gaat vergezeld van de hierna vermelde stukken in drievoud
en van de volgende gegevens:
3.2.1. beschr ĳving van het type motor met alle in b ĳlage II opgenomen gege-
vens,
3.2.2. tekeningen van de verbrandingsruimte en van het bovenvlak van de
zuiger.
3.3. Aan de bevoegde overheidsinstantie die belast is met de goedkeurings-
proeven bedoeld in punt 5, dient een motor met b ĳbehorende uitrusting,
bedoeld in b ĳlage II, ter beschikking te worden gesteld met het oog op
aanpassing hiervan aan het goed te keuren voertuig. Indien de construc-teur hierom verzoekt en de met de goedkeuringsproeven belastebevoegde overheidsinstantie hiermee instemt, kan een proef wordengenomen met een voertuig dat representatief is voor het goed te keurenvoertuigtype.
3 bis. E.E.G.-GOEDKEURING
Een formulier overeenkomstig het model in b ĳlage X wordt gevoegd b ĳ
het E.E.G.-goedkeuringsformulier.
4. SYMBOOL VAN DE GECORRIGEERDE WAARDE VAN DE
ABSORPTIECOËFFICIËNT
(4.1.)(4.2.)(4.3.)4.4. Op elk voertuig dat overeenkomt met een krachtens deze richtl ĳn goed-
gekeurd voertuigtype moet zichtbaar en op een gemakkel ĳk toeganke-
lĳke plaats die is genoemd in de b ĳlage van het
E.E.G.-goedkeuringsformulier, voorkomende in b ĳlage X, een symbool
worden aangebracht, bestaande uit een rechthoek met daarin vermeld de
(1) De tekst van de b ĳlagen is analoog aan die van reglement nr. 24 van de Economi-
sche Commissie voor Europa van de U.N.O.; in het b ĳzonder de onderverdelingen
zĳn dezelfde. Indien een punt van reglement nr. 24 niet in de onderhavige richtl ĳni s
overgenomen, is daarom het nummer ervan pro memorie tussen haakjes aangegeven.
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 5
▼B
gecorrigeerde waarde van de absorptiecoëfficiënt welke b ĳde goedkeu-
ring tĳdens de vr ĳe acceleratieproef is vastgesteld, uitgedrukt in m−1en
bepaald volgens de procedure beschreven in paragraaf 3.2 van b ĳlage
IV.
4.5. Dit symbool moet duidel ĳk leesbaar en onuitwisbaar z ĳn.
4.6. In b ĳlage IX is een voorbeeld opgenomen van de schematische voorstel-
ling van dit symbool.
5. SPECIFICATIES EN PROEVEN5.1.Algemeen
De onderdelen die van invloed kunnen z ĳn op de emissie van verontrei-
nigende stoffen dienen zodanig ontworpen, geconstrueerd en gemon-teerd te z ĳn, dat het voertuig onder normale gebruiksomstandigheden en
ondanks de trillingen die daarin kunnen ontstaan, kan voldoen aan detechnische eisen van deze richtl ĳn.
5.2.Specificaties inzake koudstartinrichtingen
5.2.1. De koudstartinrichting moet zodanig ontworpen en geconstrueerd z ĳn
dat deze inrichting niet wordt ingeschakeld of niet bl ĳft ingeschakeld
wanneer de motor in normale bedr ĳfsomstandigheden verkeert.
5.2.2. De voorschriften van punt 5.2.1 z ĳn niet van toepassing indien aan ten
minste een van de volgende eisen wordt voldaan:
5.2.2.1. B ĳeen ingeschakelde koudstartinrichting bl ĳft de coëfficiënt voor de
absorptie van het licht door de gassen die b ĳconstant toerental door de
motor worden afgegeven, en gemeten volgens de procedure vermeld inbĳlage III, binnen de grenzen vermeld in b ĳlage VI;
5.2.2.2. indien de koudstartinrichting ingeschakeld bl ĳft, komt hierdoor de motor
binnen een redel ĳke tĳd tot stilstand.
5.3.Specificaties inzake de emissies van verontreinigende stoffen
5.3.1. De meting van de verontreinigende stoffen die worden uitgesloten door
het voertuigtype dat voor goedkeuring ter beschikking is gesteld,geschiedt aan de hand van twee methoden die beschreven z ĳni nd e
bĳlagen III en IV; een hiervan heeft betrekking op proefnemingen b ĳ
constante toerentallen en de andere op proeven b ĳvrĳe acceleratie (
1).
5.3.2. De waarde van de emissies van verontreinigende stoffen, gemeten over-
eenkomstig de in b ĳlage III beschreven methode, mag de in b ĳlage VI
voorgeschreven grenzen niet overschr ĳden.
5.3.3. B ĳmotoren met drukvulling op de uitlaat mag de b ĳvrĳe acceleratie
gemeten waarde van de absorptiecoëfficiënt ten hoogste gel ĳkzĳn aan
de in b ĳlage VI bedoelde grenswaarde voor de nominale flux die over-
eenkomt met de maximale absorptiecoëfficiënt, gemeten b ĳproeven met
constante toerentallen, verhoogd met 0,5 m−1.
5.4. Gel ĳkwaardige meetapparaten z ĳn toegestaan. Indien gebruik gemaakt
wordt van een ander apparaat dan die welke beschreven z ĳni nb ĳlage
VII, moet de gel ĳkwaardigheid ten aanzien van de desbetreffende motor
worden aangetoond.
(6.)7. OVEREENSTEMMING VAN DE PRODUKTIE
7.1. Elk voertuig van de serie dient, wat de onderdelen betreft die van
invloed z ĳn op de emissie van verontreinigende stoffen door de motor,
in overeenstemming te z ĳn met het goedgekeurde voertuigtype.
(7.2.)7.3. In het algemeen wordt de overeenstemming van de produktie voor wat
betreft de beperking van de emissies van verontreinigende stoffen doorde dieselmotor gecontroleerd op de grondslag van de beschr ĳving in de
(1)D ev r ĳe acceleratieproef wordt met name uitgevoerd met het oog op de vaststelling
van een referentiewaarde ten behoeve van de overheidsinstanties die deze methodetoepassen voor controle op de in gebruik z ĳnde voertuigen.
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 6
▼B
bĳlage van het E.E.G.-goedkeuringsformulier, voorkomende in b ĳlage
X. Voorts:
7.3.1. worden de volgende proeven uitgevoerd b ĳde controle van een uit de
serie gekozen voertuig:
7.3.1.1. Een niet ingereden voertuig wordt onderworpen aan de in b ĳlage IV
vermelde vr ĳe acceleratieproef. De overeenstemming van dit voertuig
met het goedgekeurde type wordt erkend indien de vastgestelde waardevan de absorptiecoëfficiënt de in het symbool van de gecorrigeerdewaarde van deze coëfficiënt vermelde waarde niet met meer dan 0,5 m
−1
overschr ĳdt;
7.3.1.2. indien de b ĳde in punt 7.3.1.1 vermelde proef verkregen waarde de in
het symbool vermelde waarde met meer dan 0,5 m−1overschr ĳdt, moet
een voertuig van het desbetreffende type, of de motor hiervan, wordenonderworpen aan de proef b ĳconstante toerentallen volgens de volle
belastingcurve, bedoeld in b ĳlage III. De waarde van de emissies mag
de in b ĳlage VI gestelde grenzen niet overschr ĳden.
(8.)(9.)
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 7
▼B
BĲLAGE II

1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 8
▼B

1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 9
▼B

1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 10
▼B
BĲLAGE III
PROEF B ĲCONSTANTE TOERENTALLEN VOLGENS DE VOLLE
BELASTINGCURVE
1. INLEIDING
1.1. In deze b ĳlage wordt de methode beschreven die wordt toegepast voor de
bepaling van de emissie van verontreinigende stoffen b ĳverschillende
constante toerentallen volgens de curve van de volle belasting.
1.2. De proef kan b ĳeen motor of b ĳeen voertuig worden verricht.
2. PRINCIPE VAN DE METING
2.1. Er wordt een meting verricht van de opaciteit van de uitlaatgassen van de
motor terw ĳl deze b ĳvolle belasting en b ĳconstant toerental functioneert.
Er worden zes metingen verricht die op gel ĳke wĳze verdeeld z ĳn over
het bĳhet maximale vermogen overeenkomende toerental van de motor
en het grootste van de beide volgende toerentallen van de motor:
— 45 % van het b ĳhet maximale vermogen horende toerental,
— 1 000 omw/min.
De uiterste punten van de meting moeten samenvallen met de uiterste
waarden van het hierboven omschreven interval.
2.2. B ĳdieselmotoren die z ĳn uitgerust met een turbocompressor die naar
wens kan worden ingeschakeld of waarvan de inschakeling automatischgepaard gaat met een grotere brandstofinspuiting, worden de metingenmet en zonder drukvulling verricht.
Bĳelk toerental wordt het resultaat van de meting gebaseerd op de
grootste van de beide verkregen waarden.
3. BEPROEVINGSVOORWAARDEN3.1.Voertuig of motor
3.1.1. B ĳde beschikbaarstelling moeten motor of voertuig in goede mechanische
conditie verkeren. De motor moet ingelopen z ĳn.
3.1.2. De motor moet worden beproefd met de uitrusting vermeld in b ĳlage II.
3.1.3. De afstelling van de motor moet overeenkomen met die welke door de
constructeur is opgegeven en die vermeld is in b ĳlage II.
3.1.4. Het uitlaatsysteem mag geen enkel lek vertonen waardoor een verdunning
van de uitlaatgassen van de motor optreedt.
3.1.5. De motor moet zich in normale door de constructeur voorgeschreven
bedrĳfsomstandigheden bevinden. Hierb ĳmoeten in het b ĳzonder het
koelwater en de olie de normale door de constructeur voorgeschreventemperaturen hebben.
3.2.Brandstof
De brandstof bestaat uit de standaardbrandstof volgens de in b ĳlage V
omschreven specificaties.
3.3.Beproevingslaboratorium
3.3.1. De absolute laboratoriumtemperatuur T, uitgedrukt in graden Kelvin, en
de atmosferische druk H, uitgedrukt in Torricelli, worden gemeten en erwordt een berekening gemaakt van de factor F volgens de formule:
F=
(750
H)0,65
×(T
298)0,5
3.3.2. Voor een geldige proefneming moet de factor F zodanig z ĳn dat 0,98 ≤F
≤1,02.
3.4.Apparatuur voor bemonstering en meting
De coëfficiënt voor de absorptie van het licht door de uitlaatgassen dient
gemeten te worden met behulp van een opaciteitsmeter die voldoet aan deeisen van b ĳlage VII en die geïnstalleerd is overeenkomstig b ĳlage VIII.
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 11
▼B
4. GRENSWAARDEN
4.1. Voor alle zes toerentallen waarb ĳmeting van de lichtabsorptiecoëfficiënt
krachtens punt 2.1 plaatsvindt, wordt de nominale gasstroom G berekend,uitgedrukt in liters per seconde en volgens de volgende formules:
— voor tweetaktmotoren G=Vn
60
— voor viertaktmotoren G=Vn
120
V:de cilinderinhoud van de motor uitgedrukt in liters,
n:het toerental uitgedrukt in omwentelingen per minuut.
4.2. B ĳelk toerental mag de coëfficiënt voor de absorptie van het licht door de
uitlaatgassen de grenswaarde van de tabel in b ĳlage VI niet overschr ĳden.
Indien de nominale fluxwaarde niet correspondeert met een van dewaarden van de tabel, wordt de aan te houden grenswaarde verkregendoor interpolatie door proportionele gedeelten.
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 12
▼B
BĲLAGE IV
VRĲE ACCELERATIEPROEF
1. BEPROEVINGSVOORWAARDEN
1.1. De proef wordt uitgevoerd met een voertuig of een motor die reeds aan de
proef b ĳconstante toerentallen, beschreven in b ĳlage III, z ĳn onder-
worpen.
1.1.1. Indien de beproeving van de motor op een proefbank geschiedt, moet deze
proef worden uitgevoerd zo snel mogel ĳk na de proef betreffende de
controle van de opaciteit b ĳvolle belasting en constant toerental. Met
name het koelwater en de olie moeten de normale door de constructeuraangegeven temperaturen hebben.
1.1.2. Wordt de proef uitgevoerd b ĳeen stilstaand voertuig dan moet de motor
tevoren t ĳdens een rit op de weg, in de toestand van de normale bedr ĳf-
somstandigheden worden gebracht. De proef dient dan zo spoedigmogelĳk na aflegging van het traject op de weg te worden uitgevoerd.
1.2. De verbrandingsruimte mag niet z ĳn afgekoeld of vervuild door een
langere periode van stationair bedr ĳf voordat de proef wordt uitgevoerd.
1.3. De beproevingsvoorwaarden omschreven in de punten 3.1, 3.2 en 3.3 van
bĳlage III z ĳn van toepassing.
1.4. De voorschriften inzake de apparatuur voor monsterneming en meting van
punt 3.4 van b ĳlage III z ĳn van toepassing.
2. UITVOERING VAN DE PROEF
2.1. Indien beproeving plaatsvindt op de proefbank wordt de motor losgekop-
peld van de rem, waarb ĳdeze wordt vervangen door de draaiende onder-
delen die aangedreven worden b ĳneutrale stand van de versnellingshef-
boom, of door een traagheid die gel ĳkwaardig is aan die van deze onder-
delen.
2.2. Indien de proef met een voertuig wordt genomen, wordt de versnellings-
hefboom in neutraal geplaatst, motor gekoppeld.
2.3. B ĳstationair draaiende motor wordt het gaspedaal snel, maar niet ruw,
ingetrapt zodat de inspuitpomp z ĳn maximale capaciteit levert. Deze stand
wordt gehandhaafd tot het maximale motortoerental wordt bereikt en deregelaar in werking treedt. Zodra deze snelheid bereikt is, wordt hetgaspedaal losgelaten tot de motor weer stationair draait en de opaciteits-meter zich aan deze omstandigheden heeft aangepast.
2.4. De in punt 2.3 beschreven procedure wordt ten minste zes maal herhaald
ten einde het uitlaatsysteem te reinigen en eventueel de apparatuur tekunnen afstellen. De maximale waarden van de opaciteit b ĳelk van deze
achtereenvolgende acceleratieproeven worden opgetekend tot constantewaarden worden verkregen. Er wordt geen rekening gehouden met dewaarden die opgetekend worden t ĳdens het vertragen van het toerental
van de motor na elke acceleratie. De afgelezen waarden worden constantgeacht wanneer vier achtereenvolgende waarden in een bereik liggen meteen breedte die gel ĳk is aan 0,25 m
−1en deze geen afnemende reeks
vormen. De aan te houden absorptiecoëfficiënt XMis het rekenkundig
gemiddelde van deze vier waarden.
2.5. De motoren met drukvulling worden eventueel aan de volgende b ĳzondere
voorschriften onderworpen:
2.5.1. B ĳmotoren met een turbocompressor die gekoppeld is aan de motor of
mechanisch door de motor wordt aangedreven en ontkoppeld kan worden,worden twee volledige meetcyclussen verricht met voorafgaande accelera-ties, waarb ĳde turbocompressor in de eerste cyclus wordt ingeschakeld en
in de tweede wordt ontkoppeld. De hoogste verkregen waarde wordthierbĳals resultaat aangehouden.
2.5.2. B ĳmotoren met een turbocompressor die door middel van een „by-pass”
buiten werking kan worden gesteld en welke door de bestuurder kanworden ingeschakeld moeten proeven met en zonder „by-pass” wordenuitgevoerd. De hoogste verkregen waarde wordt hierb ĳals resultaat
aangehouden.
3. BEPALING VAN DE GECORRIGEERDE WAARDE VAN DE
ABSORPTIECOËFFICIËNT
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 13
▼B
3.1.Begrippen
De waarden worden als volgt aangeduid:
XMde waarde van de absorptiecoëfficiënt b ĳvrĳe acceleratie, gemeten
volgens punt 2.4;
XLde gecorrigeerde waarde van de absorptiecoëfficiënt b ĳvrĳe accele-
ratie;
SMde waarde van de absorptiecoëfficiënt die is gemeten b ĳconstant
toerental (punt 2.1 van b ĳlage III) en die de voorgeschreven grens-
waarde b ĳdezelfde nominale flux het meest benadert;
SLde in punt 4.2 van b ĳlage III voorgeschreven waarde van de absorp-
tiecoëfficiënt b ĳde nominale flux voor het meetpunt waarvoor de
waarde SMis verkregen;
L de werkel ĳke lengte van de lichtbundel in de opaciteitsmeter.
3.2. Aangezien de absorptiecoëfficiënten worden uitgedrukt in m−1en de werk-
elĳke lengte van de lichtbundel in meters, wordt de gecorrigeerde waarde
bepaald door de kleinste van de twee volgende formules:
X/prime1L=SL
SM·XMou X/primedbl1L=XM+ 0,5
1972L0306 —NL — 10.08.1972 — 000.001 — 14
▼B
BĲLAGE V
SPECIFICATIE VAN DE STANDAARDBRANDSTOF VOOR DE GOEDKEURINGS-
PROEVEN EN DE CONTROLE OP DE OVEREENSTEMMING VAN DE PRODUKTIE
Grenswaarden en eenheden Methode
Dichtheid 15/4 °C 0,830 ± 0,005 A.S.T.M. D 1298-67
Destillatie A.S.T.M. D 86-67
50 % 245 min. °C
90 % 330 ±10 °C
Eindpunt 370 max. °C
Cetaangetal 5 4±3 A.S.T.M. D 976-66
Kinetische viscositeit b ĳ100 °F 3 ±0,5 cSt A.S.T.M. D 445-65
Zwavelgehalte 0,4 ± 0,1 gew. % A.S.T.M. D 129-64
Ontstekingspunt 55 min. °C A.S.T.M. D 93-71
Troebelingspunt − 7 max. °C A.S.T.M. D 2500-66
Anilinepunt 6 9±5 °C A.S.T.M. D 611-64
Koolstof op residu 10 % 0,2 max. gew. % A.S.T.M. D 524-64
Asgehalte 0,01 max. gew. % A.S.T.M. D 482-63
Watergehalte 0,05 max. gew. % A.S.T.M. D 95-70
Corrosie koperfolie b ĳ100 °C 1 max. A.S.T.M. D 130-68
Onderste verbrandingswaarde
A.S.T.M. D 2-68
(Ap. VI)
Gehalte aan sterke zuren 0 mg/KOH/g A.S.T.M. D 974-64
Opmerking: De brandstof mag uitsluitend bestaan uit rechtstreekse destillatiefracties waaraan de
zwavelwaterstoffen al dan niet z ĳn onttrokken en zonder enig additief.
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 15
▼B
BĲLAGE VI
BĲDE BEPROEVING VAN DE MOTOR B ĲCONSTANT TOERENTAL GELDENDE
GRENSWAARDEN
Nominale flux G
liter/secondeAbsorptiecoëfficiënt k
m−1
≤42 2,26
45 2,19
50 2,08
55 1,985
60 1,9065 1,84
70 1,775
75 1,72
80 1,665
85 1,62
90 1,575
95 1,535
100 1,495
105 1,465
110 1,425
115 1,395
120 1,37
125 1,345
130 1,32
135 1,30
140 1,27
145 1,25
150 1,225
155 1,205
160 1,19
165 1,17
170 1,155
175 1,14
180 1,125
185 1,11
190 1,095
195 1,08
≥200 1,065
Opmerking: Hoewel bovenvermelde waarden tot op 0,01 of 0,005 z ĳn afgerond, houdt dit niet in dat
de metingen met deze nauwkeurigheid moeten plaatsvinden.
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 16
▼B
BĲLAGE VII
KENMERKEN VAN DE OPACITEITSMETERS
1. TOEPASSINGSGEBIED
In deze b ĳlage zĳn de voorwaarden omschreven waaraan opaciteitsme-
ters moeten voldoen die gebruikt worden b ĳde in b ĳlage III en IV
genoemde proeven.
2. BASISSPECIFICATIE VOOR DE OPACITEITSMETERS
2.1. Het te meten gas bevindt zich in een omhulling waarvan het inwendige
oppervlak geen weerspiegelende eigenschappen vertoont.
2.2. De werkel ĳke lengte van het traject van de lichtbundels door het te
meten gas wordt bepaald met inachtneming van de eventuele invloedvan de beschermende onderdelen van de lichtbron en van de foto-elek-trische cel. De werkel ĳke lengte moet op het apparaat z ĳn aangegeven.
2.3. De meetw ĳzer van de opaciteitsmeter moet voorzien z ĳn van twee
meetschalen, één in absolute eenheden van lichtabsorptie van 0 tot (m
−1)
en de andere lineair van 0 tot 100; beide meetschalen moeten zichuitstrekken over een bereik van 0 voor de totale lichtflux tot hetmaximum schaalbereik voor totale verduistering.
3. CONSTRUCTIEKENMERKEN3.1.Algemeen
De opaciteitsmeter moet zodanig z ĳn ontworpen dat de kamer in bedr ĳf-
somstandigheden b ĳconstante toerentallen wordt gevuld met een rook
van uniforme doorsch ĳnendheid.
3.2.Rookkamer en huis van de opaciteitsmeter
3.2.1. De hoeveelheden parasitair licht ten gevolge van inwendige weerspiege-
ling of door diffusie-effecten die tot de foto-elektrische cel doordringen,moeten tot een minimum worden beperkt (b ĳvoorbeeld door het
aanbrengen van een matte zwarte bekleding op de inwendige opper-vlakken en door een gunstige plaatsing der onderdelen in het algemeen).
3.2.2. De optische eigenschappen moeten zodanig z ĳn dat het gecumuleerde
effect van diffusie en weerspiegeling niet meer bedraagt dan een lineaireschaaleenheid, indien de rookkamer gevuld is met een rookgas dat eenabsorptiecoëfficiënt heeft van ongeveer 1,7 m
−1.
3.3.Lichtbron
Deze moet bestaan uit een gloeilamp met een kleurtemperatuur tussen
2 800 en 3 250 °K.
3.4.Lichtgevoelig element
3.4.1. Dit bestaat uit een foto-elektrische cel met een spectrale responsiecurve
die overeenkomt met de foto-optische curve van het mensel ĳk oog
(maximumresponsie in de band van 550/570 nm, minder da n4%v a n
deze maximumresponsie beneden 430 nm en boven 680 nm).
3.4.2. Het elektrisch circuit met de w ĳzer moet zodanig z ĳn ontworpen dat de
uitgangsstroom van de foto-elektrische cel een lineaire functie is van deintensiteit van het opgevangen licht in het bereik van de bedr ĳfstempe-
raturen van de foto-elektrische cel.
3.5.Meetschalen
3.5.1. De lichtabsorptiecoëfficiënt k wordt berekend aan de hand van de
formule Φ=Φ
o·e−kL, waarin L de werkel ĳke lengte is van de lichtbun-
dels door het te meten gas, Φode invallende flux en Φde uittredende
flux. Indien de werkel ĳke lengte L van een bepaald type opaciteitsmeter
niet rechtstreeks kan worden beoordeeld aan de hand van de geometrie,dan moet de werkel ĳke lengte L worden bepaald:
— hetz ĳmet behulp van de methode beschreven in punt 4,
— hetz ĳaan de hand van een vergel ĳking met een ander type opaci-
teitsmeter waarvan de effectieve lengte bekend is.
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 17
▼B
3.5.2. De relatie tussen de lineaire schaal van 0 tot 100 en de absorptiecoëffi-
ciënt k is gegeven in de formule
k=−1
Lloge(1−N
100)
waarin N een afgelezen waarde is van de lineaire schaal en k de
daarmee overeenkomende waarde van de absorptiecoëfficiënt.
3.5.3. Met behulp van de meetw ĳzer van de opaciteitsmeter moet een absorp-
tiecoëfficiënt van 1,7 m−1met een nauwkeurigheid van 0,025 m−1kunnen
worden afgelezen.
3.6.Afstelling en controle van het meetapparaat
3.6.1. Het elektrisch circuit van de foto-elektrische cel en van de w ĳzer moet
zodanig kunnen worden ingesteld dat de w ĳzer op nul kan worden
teruggebracht, wanneer de lichtflux door een met onvervuilde luchtgevulde rookkamer of door een andere kamer met overeenkomstigeeigenschappen valt.
3.6.2. B ĳuitgeschakelde lamp en open of kortgesloten meetcircuit moet op de
schaal van de absorptiecoëfficiënt de waarde worden aangewezen en b ĳ
opnieuw ingeschakeld meetcircuit moet de afgelezen waarde bl ĳven.
3.6.3. Een tussent ĳdse controle moet plaatsvinden door in de rookkamer een
filter aan te brengen dat een gas voorstelt, waarvan de bekende absorp-tiecoëfficiënt k, gemeten overeenkomstig het bepaalde in punt 3.5.1,tussen 1,6 m
−1en 1,8 m−1ligt. De waarde van k moet tot op 0,025 m−1
nauwkeurig bekend z ĳn. Bĳde controle moet worden nagegaan of deze
waarde niet meer dan 0,05 m−1verschilt van de aangewezen waarde
indien het filter tussen de lichtbron en de fotocel is aangebracht.
3.7.Responsie van de opaciteitsmeter
3.7.1. De aanspreekt ĳd van het elektrisch meetcircuit, die overeenkomt met de
tĳd die de w ĳzer nodig heeft om een uitslag van 90 % van de totale
schaal te bereiken, wanneer een afscherming welke de foto-elektrischecel volledig verduistert ►
C2wordt aangebracht ◄, moet 0,9 tot 1,1
seconde bedragen.
3.7.2. De demping van het elektrisch meetcircuit moet zodanig z ĳn dat de
initiële overschr ĳding welke de uiteindel ĳke constant bl ĳvende waarde
te boven gaat na elke plotselinge variatie van de ingangswaarde (b ĳ
voorbeeld door het controlefilter) niet meer bedraagt da n 4 % van deze
waarde in eenheden van de lineaire schaal.
3.7.3. De aanspreekt ĳd van de opaciteitsmeter die het gevolg is van de fysi-
sche versch ĳnselen in de rookkamer, is de t ĳd die verloopt tussen het
begin van het binnenstromen van de rookgassen in het meetapparaat ende volledige vulling van de rookkamer; deze t ĳd mag niet meer
bedragen dan 0,4 seconde.
3.7.4. Deze bepalingen z ĳn alleen van toepassing op opaciteitsmeters die
gebruikt worden voor meting van de opaciteit b ĳvrĳe acceleratie.
3.8.Druk van de te meten gassen en van de spoellucht
3.8.1. De druk van de uitlaatgassen in de rookkamer mag niet meer van de
atmosferische druk verschillen dan overeenkomt met de druk van eenwaterkolom van 75 mm.
3.8.2. De drukvariaties van het te meten gas en van de spoellucht mogen geen
grotere variatie van de absorptiecoëfficiënt veroorzaken dan 0,05 m
−1bĳ
een te meten gas met een absorptiecoëfficiënt van 1,7 m−1.
3.8.3. De opaciteitsmeter moet voorzien z ĳn van apparatuur waarmee de druk
in de rookkamer kan worden gemeten.
3.8.4. De grenzen waarbinnen de druk van het gas en van de spoellucht in de
rookkamer kunnen variëren, worden door de fabrikant van het apparaatopgegeven.
3.9.Temperatuur van het te meten gas
3.9.1. Op alle plaatsen in de rookkamer moet de temperatuur van het gas op
het tĳdstip van de meting liggen tussen 70 °C en een door de fabrikant
van de opaciteitsmeter te specificeren maximumtemperatuur en wel opzodanige w ĳze, dat de in dit temperatuurgebied afgelezen waarden met
niet meer dan 0,1 m
−1verschillen wanneer de kamer gevuld is met gas
met een absorptiecoëfficiënt van 1,7 m−1.
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 18
▼B
3.9.2. De opaciteitsmeter moet voorzien z ĳn van apparatuur waarmee de
temperatuur in de rookkamer kan worden gemeten.
4. WERKEL ĲKE LENGTE „L” VAN DE OPACITEITSMETER
4.1.Algemeen
4.1.1. B ĳenkele typen opaciteitsmeters is de opaciteit van de gassen tussen de
lichtbron en de foto-elektrische cel, of tussen de transparante onderdelendie de bron en de foto-elektrische cel beschermen, niet constant. Indergelĳke gevallen is de werkel ĳke lengte L die van een kolom gas met
uniforme opaciteit, welke dezelfde lichtabsorptie veroorzaakt als diewelke wordt waargenomen wanneer het gas de opaciteitsmeter opnormale w ĳze doorstroomt.
4.1.2. De werkel ĳke lengte van het traject van de lichtbundel wordt vastgesteld
door vergel ĳking van de op de normaal werkende opaciteitsmeter afge-
lezen waarde N met de afgelezen waarde N
obĳeen zodanig gew ĳzigde
opaciteitsmeter dat het proefgas een nauwkeurig bepaalde lengte Lovult.
4.1.3. Er moeten snel opeenvolgende vergel ĳkende aflezingen plaatsvinden ten
einde de correctie van de nulverplaatsing vast te stellen.
4.2.Methode voor de vaststelling van L
4.2.1. De proefgassen moeten bestaan uit uitlaatgassen met constante opaciteit
of uit absorberende gassen met een dichtheid die ongeveer overeenkomtmet die van de uitlaatgassen.
4.2.2. Men bepaalt nauwkeurig een kolom met een lengte L
ovan de opaciteits-
meter welke op uniforme w ĳze met de proefgassen kan worden gevuld
en waarvan de bases nagenoeg loodrecht op de richting van de licht-bundel staan. Deze lengte L
omoet ongeveer gel ĳkzĳn aan de veronder-
stelde werkel ĳke lengte van de opaciteitsmeter.
4.2.3. De gemiddelde temperatuur van de proefgassen in de rookkamer wordt
gemeten.
4.2.4. Indien noodzakel ĳk kan een expansiereservoir van compacte afmetingen
en met voldoende capaciteit om de pulsen te dempen, zo dicht mogel ĳk
bĳde sonde, in de leiding voor de bemonstering worden opgenomen.
Ook kan een koeler worden geïnstalleerd. De toevoeging van een expan-siereservoir of koeler mag de samenstelling van de uitlaatgassen niet oponjuiste w ĳze beïnvloeden.
4.2.5. De proef ter vaststelling van de werkel ĳke lengte bestaat uit het achter-
eenvolgens laten passeren van een monster van de proefgassen door eennormaal werkende opaciteitsmeter en door hetzelfde apparaat na w ĳzi-
ging zoals vermeld in punt 4.1.2.
4.2.5.1. De met de opaciteitsmeter verkregen gegevens moeten t ĳdens de proef
continu worden geregistreerd met een recorder, welke een responsiet ĳd
heeft die ten hoogste gel ĳk is aan die van de opaciteitsmeter.
4.2.5.2. B ĳeen normaal werkende opaciteitsmeter is de afgelezen waarde van de
lineaire schaal N en die van de gemiddelde temperatuur van de gassen,uitgedrukt in graden Kelvin, T.
4.2.5.3. B ĳeen bekende lengte L
oen vulling met hetzelfde proefgas is de
afgelezen waarde van de lineaire schaal Noen die van de gemiddelde
temperatuur van de gassen, uitgedrukt in graden Kelvin, To.
4.2.6. De werkel ĳke lengte bedraagt:
4.2.7. De proef dient met ten minste vier proefgassen te worden herhaald zodat
regelmatig van 20 tot 80 gespreide aanw ĳzingen op de lineaire schaal
worden verkregen.
4.2.8. De werkel ĳke lengte L van de opaciteitsmeter is het rekenkundig gemid-
delde van de werkel ĳke lengten die overeenkomstig punt 4.2.6 met elk
der proefgassen worden verkregen.
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 19
▼B
BĲLAGE VIII
INSTALLATIE EN GEBRUIK VAN DE OPACITEITSMETER
1. TOEPASSINGSGEBIED
In deze b ĳlage wordt de installatie en het gebruik van opaciteitsmeters
voor de in de b ĳlagen III en IV beschreven proeven omschreven.
2. OPACITEITSMETER VOOR BEMONSTERING2.1.Installatie voor de proeven b ĳconstante toerentallen
2.1.1. De verhouding van het oppervlak van het sondegedeelte tot dat van de
uitlaatp ĳp moet ten minste 0,05 bedragen. De in de uitlaatp ĳpbĳde
ingang van de sonde gemeten tegendruk mag niet meer bedragen dan dievan een waterkolom van 75 mm.
2.1.2. De sonde bestaat uit een buis die, met een open uiteinde naar voren,
centraal in de uitlaatp ĳp of in het eventueel noodzakel ĳke verlengstuk
daarvan wordt geplaatst. De sonde moet zich bevinden in een gedeeltewaarin de verdeling van de rookgassen ongeveer uniform is. Om aan dezevoorwaarde te voldoen, moet de sonde zo ver mogel ĳk in de richting van
het uiteinde van de uitlaatp ĳp of eventueel in een verlengstuk hiervan
worden geplaatst zodat, wanneer D de doorsnede voorstelt van hetuiteinde van de uitlaatp ĳp, het uiteinde van de sonde op een rechthoekig
gedeelte is geplaatst op een afstand van ten minste 6 D, in lengterichtinggemeten, binnenwaarts ten opzichte van het punt van monsterneming eneen afstand van ten minst e3Di n buitenwaartse richting. Indien gebruik
wordt gemaakt van een verlengstuk mag b ĳhet aansluitingspunt geen
lucht kunnen toetreden.
2.1.3. De druk in de uitlaatp ĳp en de drukvalkarakteristieken in de bemonste-
ringsbuis moeten zodanig z ĳn dat met behulp van de sonde een monster
wordt verkregen dat in hoge mate gel ĳkwaardig is aan dat b ĳisokineti-
sche bemonstering.
2.1.4. Indien noodzakel ĳk kan een expansiereservoir van kleine afmetingen en
met een capaciteit die voldoende is om de stoten te dempen in de bemon-steringsbuis, zo dicht mogel ĳkbĳde sonde, worden aangebracht. Ook kan
een koeler worden aangebracht. Het expansiereservoir of de koeler moetzodanig z ĳn ontworpen dat de samenstelling van de uitlaatgassen niet op
onjuiste w ĳze wordt beïnvloed.
2.1.5. Op een afstand van ten minste 3 D, gemeten in buitenwaartse richting ten
opzichte van de bemonsteringssonde, kan een vlinderklep of een andermiddel ter verhoging van de bemonsteringsdruk worden gemonteerd.
2.1.6. De p ĳpverbindingen tussen sonde, koelinrichting, expansiereservoir
(indien noodzakel ĳk) en de opaciteitsmeter moeten zo kort mogel ĳkzĳn,
waarbĳmoet worden voldaan aan de voorschriften ten aanzien van druk
en temperatuur vermeld in de punten 3.8 en 3.9 van b ĳlage VII. De
pĳpverbinding moet een oplopende helling vertonen van het bemonste-
ringspunt naar de opaciteitsmeter en scherpe hoeken, waar zich roet zoukunnen verzamelen, moeten worden vermeden. Indien de opaciteitsmeterhiermee niet is uitgerust, dient een „by-pass”-klep op een meer binnen-waarts gelegen punt van de p ĳpverbinding te worden geïnstalleerd.
2.1.7. T ĳdens de proef zal worden gecontroleerd of aan de voorschriften van
punt 3.8 van b ĳlage VII, inzake de druk, en die van punt 3.9 van
genoemde b ĳlage inzake de temperatuur in de meetkamer is voldaan.
2.2.Installatie voor de proeven b ĳvrĳe acceleratie
2.2.1. De verhouding van het oppervlak van het sondegedeelte en dat van de
uitlaatp ĳp moet ten minste 0,05 bedragen. De tegendruk in de uitlaatp ĳp
bĳde inlaat van de sonde mag niet groter z ĳn dan die van een waterkolom
van 75 mm.
2.2.2. De sonde bestaat uit een buis die, met een open uiteinde naar voren,
centraal in de uitlaat of in het eventueel noodzakel ĳke verlengstuk
daarvan wordt geplaatst. De sonde moet zich bevinden in een gedeeltewaarin de verdeling van de rookgassen ongeveer uniform is. Om aan dezevoorwaarde te voldoen moet de sonde zo ver mogel ĳk in de richting van
het uiteinde van de uitlaatp ĳp of eventueel in een verlengstuk hiervan
worden geplaatst, zodat, wanneer D de doorsnede voorstelt van hetuiteinde van de uitlaatp ĳp, het uiteinde van de sonde op een rechthoekig
gedeelte is geplaatst op een afstand van ten minste 6 D, in lengterichtinggemeten, binnenwaarts ten opzichte van het punt van monsterneming enop een afstand van ten minst e3Di n buitenwaartse richting. Indien
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 20
▼B
gebruik wordt gemaakt van een verlengstuk mag b ĳhet aansluitingspunt
geen lucht kunnen toetreden.
2.2.3. Het monsternemingssysteem moet zodanig z ĳn ontworpen dat, b ĳalle
toerentallen van de motor, de druk van het monster b ĳde opaciteitsmeter
binnen de in punt 3.8.2 van b ĳlage VII voorgeschreven grenzen bl ĳft. Dit
kan worden gecontroleerd door optekening van de druk van het monsterbĳstationair toerental en b ĳmaximale snelheid onbelast. Naargelang van
de kenmerken van de opaciteitsmeter kan de druk van het monster wordengecontroleerd door middel van een vaste vernauwing of een klep in deuitlaatp ĳp of in de verbindingsp ĳp. De in de uitlaatp ĳp aan de inlaat van
de sonde gemeten tegendruk mag, ongeacht de toegepaste methode, nietmeer bedragen dan die van een waterkolom van 75 mm.
2.2.4. De p ĳpverbindingen met de opaciteitsmeter moeten zo kort mogel ĳkzĳn.
De pĳp moet een oplopende helling vertonen van het bemonsteringspunt
naar de opaciteitsmeter en scherpe hoeken waar zich roet zou kunnenverzamelen, moeten worden vermeden. Vóór de opaciteitsmeter kan een„by-pass”-klep worden geplaatst ten einde deze, behalve t ĳdens de
meting, van de uitlaatgasstroom te isoleren.
3. OPACITEITSMETER MET TOTAALFLUX
De enige algemene voorzorgen die b ĳde proeven b ĳconstante toeren-
tallen en b ĳvrĳe acceleratie in acht moeten worden genomen z ĳn:
3.1. B ĳde aansluitingen tussen de uitlaatp ĳp en de opaciteitsmeter mag geen
buitenlucht kunnen toetreden.
3.2. De verbindingsp ĳpen met de opaciteitsmeter moeten zo kort mogel ĳk
zĳn, zoals b ĳde opaciteitsmeters voor monsterneming. Het p ĳpsysteem
moet in het gedeelte van de uitlaatp ĳp naar de opaciteitsmeter een oplo-
pende helling vertonen en scherpe hoeken waar zich roet zou kunnenverzamelen, moeten worden vermeden. Vóór de opaciteitsmeter kan een„by-pass”-klep worden geplaatst ten einde deze, behalve t ĳdens de
meting, van de uitlaatgasstroom te isoleren.
3.3. Ook kan het noodzakel ĳkzĳn vóór de opaciteitsmeter een koelsysteem
aan te brengen.
1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 21
▼B
BĲLAGE IX
SCHEMATISCH VOORBEELD VAN HET SYMBOOL VOOR DE
GECORRIGEERDE WAARDE VAN DE ABSORPTIECOËFFICIËNT
Bovenstaand symbool geeft aan dat de gecorrigeerde waarde van de absorptie-coëfficiënt 1,30 m
−1bedraagt.
1972L0306 —NL — 10.08.1972 — 000.001 — 22
▼B
BĲLAGE X

1972L0306 — NL — 10.08.1972 — 000.001 — 23
▼B