1991L0250 — NL — 19.11.1993 — 001.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B RICHTLIJN VAN DE RAAD
van 14 mei 1991
betreffende de rechtsbescherming van computerprogramma's
(91/250/EEG)
(PB L 122 van 17.5.1991, blz. 42)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1Richtlijn 93/98/EEG van de Raad van 29 oktober 1993 L 290 9 24.11.1993
▼B
RICHTLIJN VAN DE RAAD
van 14 mei 1991
betreffende de rechtsbescherming van computerprogramma's
(91/250/EEG)
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A,
Gezien het voorstel van de Commissie(1),
In samenwerking met het Europese Parlement(2),
Gezien het adviesvan het Economis ch en Sociaal Comité(3),
Overwegende dat computerprogramma'sthansniet in alle Lid-Staten
door de geldende wetgeving duidelijk worden beschermd; dat waar
deze bescherming wel bestaat, zij uiteenlopende kenmerken vertoont;
Overwegende dat voor de ontwikkeling van computerprogramma's
belangrijk menselijk en technisch potentieel en aanzienlijke financiëlemiddelen moeten worden ingezet, terwijl zij kunnen worden gekopieerdvoor een fractie van de kosten die moeten worden besteed om dezeprogramma'szelfs tandig te ontwikkelen;
Overwegende dat computerprogramma'sin een groot aantal s ectoren
van het bedrijfsleven een steeds belangrijkere rol spelen; dat de techno-
logie voor computerprogramma'sdan ook alsvan fundamenteel belangvoor de industriële ontwikkeling van de Gemeenschap kan wordenbeschouwd;
Overwegende dat verschillen die in de door de wetgeving der Lid-
Staten voor computerprogramma's geboden rechtsbescherming bestaan,een rechtstreekse en negatieve invloed hebben op de werking van de
gemeenschappelijke markt voor computerprogramma's; dat het gevaar
bestaat dat deze verschillen nog zullen toenemen wanneer door Lid-Staten nieuwe wettelijke bepalingen ter zake worden uitgevaardigd;
Overwegende dat verschillen die een dergelijke invloed hebben, dienen
te worden weggenomen, en dat moet worden voorkomen dat zichnieuwe verschillen zullen voordoen, terwijl omgekeerd verschillen die
de werking van de gemeenschappelijke markt niet noemenswaardig
beïnvloeden, niet behoeven te worden weggenomen, noch behoeft teworden voorkomen dat er nieuwe ontstaan;
Overwegende dat het communautaire juridische kader op het stuk van
de bescherming van computerprogramma's in eerste aanleg dan ookkan worden beperkt tot de regel dat de Lid-Staten computerpro-gramma'sop grond van het auteurs recht alswerk van letterkunde
dienen te beschermen en tot voorschriften waarin wordt geregeld wie
en wat moet worden beschermd, op grond van welke exclusieverechten beschermde personen hun toestemming voor bepaalde hande-lingen kunnen verlenen of deze kunnen verbieden, alsmede de duurvan de bescherming;
Overwegende dat met het oog op deze richtlijn de term „computerpro-
gramma” alle programma'sin gelijk welke vorm moet omvatten, met
inbegrip van programma'sdie in de apparatuur zijn ingebouwd; datdeze term eveneenshet des betreffende voorbereidende ontwerp-mate-riaal moet omvatten dat tot het vervaardigen van een programma leidt,op voorwaarde dat dit voorbereidende materiaal van dien aard isdathet later tot zulk een programma kan leiden;1991L0250 — NL — 19.11.1993 — 001.001 — 2
(1) PB nr. C 91 van 12. 4. 1989, blz. 4, en
PB nr. C 320 van 20. 12. 1990, blz. 22.
(2) PB nr. C 231 van 17. 9. 1990, blz. 78, en
Besluit van 17 april 1991 (nog niet verschenen in het Publikatieblad).
(3) PB nr. C 329 van 30. 12. 1989, blz. 4.
▼B
Overwegende dat bij de vaststelling of een computerprogramma een
oorspronkelijk werk is geen criteria mogen worden toegepast metbetrekking tot de kwalitatieve of esthetische waarde van het
programma;
Overwegende dat de Gemeenschap zich volledig inzet voor de bevor-
dering van internationale standaardisering;
Overwegende dat een computerprogramma de communicatie en wissel-
werking met andere componenten van een computersysteem en met
gebruikerservan moet verzorgen en dat hiervoor een logis che en,
waar nodig, fysieke koppeling en interactie is vereist, waardoor tussenalle elementen van de programmatuur en apparatuur in alle door dezete vervullen functiesenerzijdsen andere programmatuur en apparatuur,alsmede de gebruikers anderzijds een passende wisselwerking mogelijkis;
Overwegende dat de onderdelen van het programma die koppeling en
interactie tussen componenten van een systeem verzekeren, algemeenmet de term „interfaces” worden aangeduid;
Overwegende dat die functionele koppeling en interactie algemeen met
de term „compatibiliteit” wordt aangeduid; dat een dergelijke compati-biliteit kan worden omschreven als „het vermogen om informatie uit te
wisselen en om deze uitgewisselde informatie onderling te gebruiken”;
Overwegende dat onzekerheid dient te worden vermeden, en dat dus
duidelijk moet worden gesteld dat alleen de uitdrukkingswijze van een
computerprogramma wordt beschermd, en dat ideeën en beginselen dieaan enig element van een programma — inclusief de bijhorende inter-faces — ten grondslag liggen, niet overeenkomstig deze richtlijn doorhet auteursrecht worden beschermd;
Overwegende dat ideeën en beginselen overeenkomstig dat principe
van het auteursrecht niet uit hoofde van deze richtlijn wordenbeschermd, in zoverre logica, algoritmen en programmeertalen uitdeze ideeën en beginselen zijn opgebouwd;
Overwegende dat de uitdrukking van die ideeën en beginselen overeen-
komstig de wetgeving en de rechtspraak van de Lid-Staten en deinternationale auteursrechtconventies door het auteursrecht moet
worden beschermd;
Overwegende dat voor de toepassing van deze richtlijn onder „verhuur”
wordt verstaan het voor een beperkte tijdsduur en met winstoogmerk
voor gebruik beschikbaar stellen van een computerprogramma of
kopieën daarvan; dat deze term niet openbare uitlening omvat, diederhalve buiten het toepassingsgebied van de richtlijn valt;
Overwegende dat op de exclusieve rechten van de auteur om de onge-
oorloofde reproduktie van zijn werk te verhinderen een beperkteuitzondering moet worden gemaakt in het geval van een computerpro-gramma, ten einde de reproduktie toe te laten die technischnoodzakelijk isvoor het gebruik van dat programma door de rechtma-
tige verkrijger; dat dit betekent dat het laden of in beeld brengen, dat
noodzakelijk isvoor het gebruik van een rechtmatig verkregen kopievan een programma, alsmede het corrigeren van fouten, niet bij over-eenkomst mag worden verboden; dat, bij gebreke van uitdrukkelijkecontractuele bepalingen, ook wanneer een kopie van het programma
verkocht is, elke andere handeling die nodig is voor het gebruik van
de kopie van een programma, door een rechtmatig verkrijgen van diekopie kan worden verricht overeenkomstig het ermee beoogde doel;
Overwegende dat een persoon die het recht heeft een computerpro-
gramma te gebruiken niet mag worden belet om de handelingen teverrichten die noodzakelijk zijn om de werking van het programmawaar te nemen, te bestuderen of te testen, voor zover die handelingenhet auteursrecht in dat programma niet schenden;
Overwegende dat de ongeoorloofde reproduktie, vertaling, bewerking
en omzetting van de codevorm waarin een kopie van een computerpro-gramma ter beschikking wordt gesteld, een inbreuk vormt op deexclusieve rechten van de auteur;1991L0250 — NL — 19.11.1993 — 001.001 — 3
▼B
Overwegende dat er zich echter omstandigheden kunnen voordoen
waarin een dergelijke reproduktie van de code en vertaling van devorm van die code in de zin van artikel 4, onder a) en b), van deze
richtlijn, onmisbaar is om de noodzakelijke gegevens te verkrijgen
voor het tot stand brengen van de compatibiliteit van een onafhankelijkgemaakt programma met andere programma's;
Overwegende dat alleen in deze zeldzame gevallen de uitvoering van
de handelingen van reproduktie en vertaling door of voor een persoondie het recht heeft een kopie van het programma te gebruiken alsrecht-matig moet worden beschouwd en in overeenstemming met normalepraktijken, en daarom moet worden geacht geen toestemming van de
rechthebbende te vereisen;
Overwegende dat deze uitzondering onder meer ten doel heeft het
mogelijk te maken alle componenten van een computersysteem, ook
die van verschillende fabrikanten, aan elkaar te koppelen, zodat diesystemen samen kunnen functioneren;
Overwegende dat van die uitzondering op de exclusieve rechten van de
auteur geen gebruik mag worden gemaakt op een wijze die de gerecht-vaardigde belangen van de rechthebbende in gevaar brengt of die tegeneen normaal gebruik van het programma indruist;
Overwegende dat, om in overeenstemming te blijven met de bepalingen
van de Berner Conventie tot bescherming van literaire en artistiekewerken, de bescherming zal worden verleend gedurende het leven vande auteur en voor de duur van vijftig jaren te rekenen vanaf 1 januari
van het jaar volgend op diensdood, of in het geval van een anoniem
werk of een werk onder pseudoniem voor de duur van vijftig jaren terekenen vanaf 1 januari van het jaar volgend op dat waarin het werkvoor het eerst is gepubliceerd;
Overwegende dat de bescherming van computerprogramma's op grond
van het auteursrecht geen afbreuk mag doen aan de toepassing, waardit geboden is, van andere vormen van bescherming; dat echter elkcontractueel beding dat strijdig is met artikel 6 of met de in artikel 5,
leden 2 en 3, bedoelde uitzonderingen, nietig is;
Overwegende dat de bepalingen van deze richtlijn geen afbreuk doen
aan de werking van de regelsmet betrekking tot concurrentie krachtens
de artikelen 85 en 86 van het Verdrag ingeval een dominante leveran-
cier weigert de informatie beschikbaar te stellen welke noodzakelijk isvoor de compatibiliteit, zoalsgedefinieerd in deze richtlijn;
Overwegende dat de bepalingen van deze richtlijn geen afbreuk mogen
doen aan reeds vastgestelde, specifieke vereisten van het Gemeen-schapsrecht met betrekking tot de publikatie van interfaces in detelecommunicatiesector noch aan beschikkingen van de Raad metbetrekking tot de normalisatie op het gebied van informatietechnologie
en telecommunicatie;
Overwegende dat deze richtlijn de overeenkomstig de Berner
Conventie in de nationale wetgevingen opgenomen afwijkingen
onverlet laat voor wat betreft de niet door de richtlijn bestreken onder-werpen,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
Voorwerp van de bescherming
1. Overeenkomstig deze richtlijn worden computerprogramma's door
de Lid-Staten auteursrechtelijk beschermd als werken van letterkundein de zin van de Berner Conventie voor de bescherming van werkenvan letterkunde en kunst. De term „computerprogramma” in de zinvan deze richtlijn omvat ook het voorbereidend materiaal.
2. De bescherming overeenkomstig deze richtlijn wordt verleend aan
de uitdrukkingswijze, in welke vorm dan ook, van een computerpro-gramma. De ideeën en beginselen die aan enig element van een1991L0250 — NL — 19.11.1993 — 001.001 — 4
▼B
computerprogramma ten grondslag liggen, met inbegrip van de ideeën
en beginselen die aan de interfaces daarvan ten grondslag liggen,worden niet krachtens deze richtlijn auteursrechtelijk beschermd.
3. Een computerprogramma wordt beschermd wanneer het in die zin
oorspronkelijk is, dat het een eigen schepping van de maker is. Om tebepalen of het programma voor bescherming in aanmerking komt
mogen geen andere criteria worden aangelegd.
Artikel 2
Auteurschap van het programma
1. De maker van een computerprogramma isde natuurlijke pers oon
of de groep van natuurlijke personen die het programma gemaakt heeft
of, indien de wetgeving van de Lid-Staat zulks toestaat, de rechtsper-soon die door de nationale wetgeving als rechthebbende wordtaangemerkt. Wanneer de wetgeving van een Lid-Staat collectievewerken erkent, wordt degene die volgensdie wetgeving geacht wordt
het programma gemaakt te hebben, alsde maker ervan bes chouwd.
2. Indien een computerprogramma door een groep van natuurlijke
personen gezamenlijk gemaakt is, zijn deze personen gezamenlijk
houder van de exclusieve rechten.
3. Indien een computerprogramma gemaakt isdoor een werknemer
bij de uitoefening van zijn taken of in opdracht van zijn werkgever, is
de werkgever bij uitsluiting bevoegd de economische rechten met
betrekking tot het programma uit te oefenen, tenzij bij overeenkomstanderswerd bepaald.
Artikel 3
Beschermde personen
Bescherming wordt verleend aan alle natuurlijke en rechtspersonen die
uit hoofde van het nationale auteursrecht voor bescherming van werkenvan letterkunde in aanmerking komen.
Artikel 4
Handelingen waarvoor toestemming vereist is
Onverminderd de artikelen 5 en 6 omvatten de exclusieve rechten van
de rechthebbende in de zin van artikel 2 het recht de volgende hande-lingen te verrichten of het verrichten daarvan toe te staan:
a) de permanente of tijdelijke reproduktie voor een deel of het geheel
van een computerprogramma, ongeacht op welke wijze en in welkevorm. Voor zover voor het laden of in beeld brengen, of de uitvoe-ring, transmissie of opslag van een computerprogramma dezereproduktie van het programma noodzakelijk is, is voor deze hande-
lingen toestemming van de rechthebbende vereist;
b) het vertalen, bewerken, arrangeren of anderszins veranderen van een
programma, en de reproduktie van het resultaat daarvan, onvermin-derd de rechten van degene die het programma verandert;
c) elke vorm van distributie, met inbegrip van het verhuren, van een
oorspronkelijk computerprogramma of kopieën daarvan onder hetpubliek. De eerste verkoop in de Gemeenschap van een kopie van
een programma door de rechthebbende of met dienstoes temming
leidt tot verval van het recht om controle uit te oefenen op de distri-butie van die kopie in de Gemeenschap, met uitzondering van hetrecht om controle uit te oefenen op het verder verhuren van hetprogramma of een kopie daarvan.
Artikel 5
Uitzonderingen voor handelingen waarvoor toestemming nodig is
1. Tenzij bij overeenkomst uitdrukkelijk anders bepaald is, is voor
de in artikel 4, onder a) en b), genoemde handelingen geen toestem-ming van de rechthebbende vereist wanneer deze handelingen voor de1991L0250 — NL — 19.11.1993 — 001.001 — 5
▼B
rechtmatige verkrijger noodzakelijk zijn om het computerprogramma te
kunnen gebruiken voor het beoogde doel, onder meer om fouten teverbeteren.
2. Het maken van een reservekopie door een rechtmatige gebruiker
van het programma kan niet bij overeenkomst worden verhinderdindien die kopie voor bovenbedoeld gebruik nodig is.
3. De rechtmatige gebruiker van een kopie van een programma is
gemachtigd om zonder toestemming van de rechthebbende de werkingvan het programma te observeren, te bestuderen en uit te testen, teneinde vast te stellen welke ideeën en beginselen aan een element vanhet programma ten grondslag liggen, indien hij dit doet bij het recht-matig laden of in beeld brengen, de uitvoering, transmissie of opslag
van het programma.
Artikel 6
Decompilatie
1. Er is geen toestemming van de rechthebbende vereist indien de
reproduktie van de code en de vertaling van de codevorm in de zinvan artikel 4, onder a) en b), onmisbaar zijn om de informatie teverkrijgen die nodig isom de compatibiliteit van een onafhankelijkgecreëerd computerprogramma met andere programma'stot s tand tebrengen, op voorwaarde dat:
a) deze handelingen worden verricht door de licentiehouder of door
een ander die het recht heeft om een kopie van het programma tegebruiken, of voor hun rekening door een daartoe gemachtigdepersoon;
b) de gegevensdie nodig zijn om de compatibiliteit tot s tand te
brengen nog niet eerder snel en gemakkelijk beschikbaar zijngesteld voor de onder a) bedoelde personen; en
c) deze handelingen beperkt blijven tot die onderdelen van het
oorspronkelijke programma die voor het tot stand brengen van
compatibiliteit noodzakelijk zijn.
2. Het bepaalde in lid 1 biedt niet de mogelijkheid dat de op grond
daarvan verkregen informatie:
a) voor een ander doel dan het tot stand brengen van de compatibiliteit
van het onafhankelijk gecreëerde programma wordt gebruikt;
b) aan derden wordt meegedeeld, tenzij dat noodzakelijk ismet het
oog op de compatibiliteit van het onafhankelijk gecreëerde
programma; of
c) wordt gebruikt voor de ontwikkeling, produktie of het in de handel
brengen van een qua uitdrukkingswijze in grote lijnen gelijk
programma, of voor andere handelingen waarmee inbreuk op hetauteursrecht wordt gemaakt.
3. In overeenstemming met de bepalingen van de Berner Conventie
voor de bescherming van werken van letterkunde en kunst, mag dit
artikel niet zodanig uitgelegd worden dat de toepassing ervan onge-rechtvaardigd nadeel voor de rechtmatige belangen van derechthebbende oplevert of het normale gebruik van het computerpro-gramma belemmert.
Artikel 7
Bijzondere beschermingsmaatregelen
1. Onverminderd de artikelen 4, 5 en 6, voorzien de Lid-Staten,
overeenkomstig hun nationale wetgeving, in passende sancties tegen
personen die de volgende, onder a), b) en c), genoemde handelingen
verrichten:
a) in het verkeer brengen van een kopie van een computerprogramma
terwijl zij weten of redelijkerwijskunnen vermoeden dat het eenonrechtmatige kopie is;1991L0250 — NL — 19.11.1993 — 001.001 — 6
▼B
b) bezit voor commerciële doeleinden van een kopie van een compu-
terprogramma terwijl zij weten of redelijkerwijskunnen vermoedendat het een onrechtmatige kopie is;
c) in het verkeer brengen of bezit voor commerciële doeleinden van
middelen die uitsluitend bestemd zijn om de ongeoorloofde verwij-dering of ontwijking van enigerlei technische voorziening tevergemakkelijken die voor de bescherming van een programma
getroffen mocht zijn.
2. Een onrechtmatige kopie van een computerprogramma kan in
beslag worden genomen overeenkomstig de wetgeving van debetrokken Lid-Staat.
3. De Lid-Staten kunnen bepalen dat de in lid 1, onder c), bedoelde
middelen in beslag worden genomen.
Artikel 9
Toepassing van andere wettelijke bepalingen
1. Deze richtlijn laat andere wettelijke bepalingen zoalsdie betref-
fende octrooien, merken, oneerlijke mededinging, bedrijfsgeheim, hetovereenkomstenrecht en de bescherming van halfgeleiderprodukten,onverlet. Elk contractueel beding dat strijdig is met artikel 6 of metde in artikel 5, leden 3 en 5, bedoelde uitzonderingen, isnietig.
2. De bepalingen van deze richtlijn gelden eveneensvoor
programma'sdie vóór 1 januari 1993 gemaakt zijn, onverminderd vóór
die datum verrichte handelingen en verworven rechten.
Artikel 10
Slotbepalingen
1. De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen in werking treden om vóór 1 januari 1993 aan deze richtlijnte voldoen.
Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepa-
lingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaarverwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels
voor deze verwijzing worden vastgesteld door de Lid-Staten.
2. De Lid-Staten delen de Commissie de bepalingen van nationaal
recht mee die zij vaststellen op het gebied waarop deze richtlijn vantoepassing is.
Artikel 11
Deze richtlijn isgericht tot de Lid-Staten.1991L0250 — NL — 19.11.1993 — 001.001 — 7
▼M1
▼B