1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B RICHTLIJN VAN DE RAAD
van 26 juli 1971
inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de reminrich-
tingen van bepaalde categorieën motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan
(71/320/EEG)
(PB L 202 van 6.9.1971, blz. 37)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1 Richtlijn 74/132/EEG van de Commissie van 11 februari 1974 L 74 7 19.3.1974
►M2 Richtlijn 75/524/EEG van de Commissie van 25 juli 1975 L 236 3 8.9.1975
Gewijzigd bij:
►A1 Toetredingsakte van Denemarken, Ierland, het Verenigd Koninkrijk van
Groot-Brittannië en Noord-IerlandL 73 14 27.3.1972
▼B
RICHTLIJN VAN DE RAAD
van 26 juli 1971
inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de Lid-
Staten betreffende de reminrichtingen van bepaalde categorieën
motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan
(71/320/EEG)
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100,
Gezien hetvoorst el van de Commissie,
Gezien hetadvies van hetEuropese Parlement (1),
Gezien hetadvies van hetEconomisch en Sociaal Comit é (2),
Overwegende dat de technische voorschriften waaraan motorvoertuigen
krachtens de nationale wetgevingen moeten voldoen, onder meer
betrekking hebben op de reminrichting van bepaalde categorieënmotorvoertuigen en aanhangwagens daarvan;
Overwegende dat deze voorschriften van Lid-Staat tot Lid-Staat
verschillen; dathetderhalve noodzakelijk is datalle Lid-St at en
dezelfde voorschriften aannemen, hetzij ter aanvulling, hetzij in plaatsvan hun huidige regeling, met name ten einde voor ieder type voertuigde E.E.G.-goedkeuringsprocedure van de richtlijn van de Raad van 6februari 1970 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen
van de Lid-Staten betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen en
aanhangwagens daarvan (
3), te kunnen invoeren;
Overwegende datde geharmoniseerde voorschrift en de veiligheid van
hetwegverkeer op hetgehele grondgebied van de Gemeenschap
moeten waarborgen,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
1. Onder voertuig wordt in deze richtlijn verstaan ieder motorvoer-
tuig met of zonder carrosserie, op ten minste vier wielen en met een
door de constructie bepaalde maximumsnelheid van meer dan 25 km
per uur, bestemd om aan het wegverkeer deel te nemen, alsmedeaanhangwagens daarvan, met uitzondering van voertuigen die zichover rails bewegen, landbouwtractoren, landbouwmachines enmachines voor openbare werken, mits het motorvoertuig tot een devolgende internationale categorieën behoort:
a)Categorie M: Voor het vervoer van personen bestemde motorvoer-
tuigen op ten minste vier wielen, alsmede dergelijke voertuigen opdrie wielen meteen maximumgewichtvan meer dan één t on:
— Categorie M
1: Voertuigen bestemd voor het vervoer van
personen, met ten hoogste acht zitplaatsen, die van de bestuurder
nietmedegerekend;
— Categorie M2: Voertuigen bestemd voor het vervoer van
personen, met meer dan acht zitplaatsen, die van de bestuurdernietmedegerekend, en meteen maximumgewichtvan t en
hoogste 5 ton;
— Categorie M
3: Voertuigen bestemd voor het vervoer van
personen, met meer dan acht zitplaatsen, die van de bestuurdernietmedegerekend, en meteen maximumgewichtvan meer dan5 ton;1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 2
(1) PB nr. C 160 van 18. 12. 1969, blz. 7.
(2) PB nr. C 100 van 1. 8. 1969, blz. 13.
(3) PB nr. L 42 van 23. 2. 1970, blz. 1.
▼B
b)Categorie N: Voor het vervoer van goederen bestemde motorvoer-
tuigen op ten minste vier wielen, alsmede dergelijke voertuigen opdrie wielen, meteen maximumgewichtvan meer dan één t on;
— Categorie N
1: Voor hetvervoer van goederen best emde voer-
tuigen met een maximumgewicht van ten hoogste 3,5 ton;
— Categorie N2: Voor hetvervoer van goederen best emde voer-
tuigen met een maximumgewicht van meer dan 3,5 ton, dochnietmeer dan 12 t on;
— Categorie N
3: Voor hetvervoer van goederen best emde voer-
tuigen met een maximumgewicht van meer dan 12 ton;
c)Categorie O: Aanhangwagens (daarbij inbegrepen opleggers):
— Categorie O1: Aanhangwagens meteen maximumgewichtvan
ten hoogste 0,75 ton;
— Categorie O2: Aanhangwagens meteen maximumgewichtvan
meer dan 0,75 ton, doch niet meer dan 3,5 ton;
— Categorie O3: Aanhangwagens meteen maximumgewichtvan
meer dan 3,5 ton, doch niet meer dan 10 ton;
— Categorie O4: Aanhangwagens meteen maximumgewichtvan
meer dan 10 ton.
2. Ten aanzien van categorie M geldt dat gelede voertuigen
bestaande uit twee niet scheidbare, doch onderling beweegbare delen
worden beschouwd als één enkel voertuig.
3. Ten aanzien van de categorieën M en N geldt dat in geval van
een trekker bestemd voor aankoppeling van een oplegger, het maxi-
mumgewichtwaarmede rekening moetworden gehouden voor de
classificatie van het voertuig het gewicht in bedrijfsklare toestand vande trekker is, vermeerderd met het door de oplegger op de trekker over-gebrachte maximumgewicht en, in voorkomend geval, met hetmaximale gewichtvan de lading van de t rekker zelf.
4. Ten aanzien van categorie N geldt dat met goederen zijn gelijkge-
steld de apparaten en installaties welke men aantreft op bepaaldespeciale voertuigen die niet zijn bestemd voor het vervoer van personen(kraanwagens, rijdende werkplaatsen, reclamevoertuigen, enz.).
5. Ten aanzien van categorie O geldt dat in geval van een oplegger
hetmaximumgewichtwaarmede rekening moetworden gehouden voorde classificatie van het voertuig het gewicht is dat op de grond wordtovergebrachtdoor de as of door de assen van de aan de t rekker gekop-pelde, tot de maximaal toelaatbare belasting beladen oplegger.
Artikel 2
De Lid-Staten mogen de E.E.G.-goedkeuring of de nationale goedkeu-
ring van een voert uig nietweigeren om redenen in verband metde
reminrichtingen daarvan, indien het voertuig is uitgerust met de in de
bijlagen I tot en met VIII bedoelde inrichtingen en indien deze inrich-tingen in overeenstemming zijn met de in deze bijlagen opgenomenvoorschriften.
Artikel 2 bis
De Lid-Staten mogen de verkoop, de inschrijving, het in het verkeer
brengen of hetgebruik van voert uigen nietweigeren of verbieden omredenen in verband met de reminrichtingen daarvan, indien het voertuigis uitgerust met de in de bijlagen I tot en met VIII bedoelde inrich-tingen en indien deze inrichtingen in overeenstemming zijn met de indeze bijlagen opgenomen voorschriften.
Artikel 3
De Lid-Staat die de goedkeuring heeft verricht, treft de nodige maatre-
gelen om op de hoogte te worden gesteld van elke wijziging van eender in bijlage I, punt1.1 genoemde element en of kenmerken. Debevoegde autoriteiten van deze Staat beoordelen of op het gewijzigde1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 3
▼A1
▼B
▼B
prototype nieuwe proeven moeten worden verricht en of daarom een
nieuw keuringsrapportmoetworden opgest eld. Indien uitde proevenblijkt dat niet is voldaan aan de voorschriften van deze richtlijn, wordt
de wijziging niet toegestaan.
Artikel 4
Tot de inwerkingtreding van een bijzondere richtlijn waarin het begrip
„stadsautobus” wordt omschreven, blijven deze voertuigen onder-worpen aan proef type II bis, beschreven in bijlage II, indien hunmaximumgewicht 10 ton overschrijdt.
Artikel 5
De wijzigingen die noodzakelijk zijn om de voorschriften van de
bijlagen aan te passen aan de technische vooruitgang, worden vastge-steld overeenkomstig de procedure van artikel 13 van de richtlijn vande Raad van 6 februari 1970 betreffende de goedkeuring van motor-
voertuigen en aanhangwagens daarvan.
Artikel 6
1. Binnen achttien maanden na kennisgeving van deze richtlijn
voeren de Lid-Staten de nodige maatregelen in om aan het bepaaldein deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie hiervan onmid-dellijk in kennis.
2. Hetbepaalde in punt2.2.1.4 van bijlage I is metingang van 1
oktober 1974 ook van toepassing op andere voertuigen dan die dercategorieën M
3en N3.
3. De Lid-Staten zien erop toe dat de tekst van alle belangrijke
nationale rechtsbepalingen die zij aanvaarden op het gebied waarop
deze richtlijn van toepassing is, ter kennis van de Commissie wordtgebracht.
Artikel 7
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 4
▼B
BIJLAGE I
DEFINITIES EN CONSTRUCTIE- EN MONTAGEVOORSCHRIFTEN
1. DEFINITIES
1.1.„Type voertuig wat het remsysteem betreft”
Onder „type voertuig wat het remsysteem betreft” worden voertuigen
verstaan, welke onderling geen wezenlijke verschillen tonen; deze
verschillen kunnen in het bijzonder de volgende punten betreffen:
1.1.1.Wat motorvoertuigen betreft
1.1.1.1. categorie waartoe het voertuig behoort, als omschreven
in artikel 1 van de richtlijn
1.1.1.2. maximumgewicht, als omschreven in punt 1.14
1.1.1.3. verdeling van hetgewichtover de assen
1.1.1.4. door de constructie bepaalde maximumsnelheid
1.1.1.5. reminrichting van verschillende typen, in het bijzonder
hetal dan nietaanwezig zijn van de inricht ing voor
hetremmen van een aanhangwagen
1.1.1.6. aantal en plaats van de assen1.1.1.7. type van de motor
1.1.1.8. aantal versnellingen en hun overbrengingsverhouding
1.1.1.9. verhouding(en) van het differentieel (de differentiëlen)
van de aandrijfas(sen)
1.1.1.10. maten van de luchtbanden.
1.1.2.Wat de aanhangwagens betreft
1.1.2.1. categorie waartoe het voertuig behoort, als omschreven
in artikel 1 van de richtlijn
1.1.2.2. maximumgewicht, als omschreven in punt 1.14
1.1.2.3. verdeling van ditgewichtover de assen1.1.2.4. reminrichting van verschillende typen
1.1.2.5. aantal en plaats van de assen
1.1.2.6. maten van de luchtbanden.
1.2.„Reminrichting”
Onder „reminrichting” verstaat men het geheel van organen, ten doel
hebbende de geleidelijke vermindering van de snelheid van een bewe-
gend voertuig, of het onbeweeglijk houden van een reeds stilstaand
voertuig. Deze functies worden in punt 2.1.2 hieronder nader
omschreven. De inrichting bestaat uit het bedieningsorgaan, de over-
brenging en de eigenlijke rem.
1.3.„Regelbare remming”
Onder „regelbare remming” verstaat men een remming waarbij binnen
hetnormale werkingsgebied van de inricht ing, zowel gedurende het
aantrekken als het lossen van de remmen,
— de bestuurder te allen tijde de remkracht kan vergroten of
verkleinen door middel van hetbedieningsorgaan,
— de remkrachtin dezelfde zin werktals die waarin hetbedieningsor-
gaan wordt gehanteerd (monotone functie),
— de remkrachtgemakkelijk op voldoende nauwkeurige wijze kan
worden geregeld.
1.4.„Bedieningsorgaan”
Onder „bedieningsorgaan” verstaat men het door de bestuurder (of
eventueel door een bijrijder wanneer het om een aanhangwagen gaat)
rechtstreeks bediende orgaan om aan de overbrenging de nodige
energie toe te voeren om te remmen of om deze te controleren. Deze1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 5
▼B
energie kan spierkrachtvan de best uurder zijn, of een andere door de
bestuurder gecontroleerde energiebron, of eventueel de bewegings-
energie van een aanhangwagen of een combinatie van deze diverse
categorieën energie.
1.5.„Overbrenging”
Onder „overbrenging” verstaat men het geheel van elementen tussen
hetbedieningsorgaan en de rem en deze beide op funct ionele wijze
verbindende. De overbrenging kan mechanisch, hydraulisch, pneuma-
tisch, elektrisch of een combinatie hiervan zijn. Wanneer de remming
geheel of gedeeltelijk geschiedt via een van de bestuurder onafhanke-
lijke, doch door hem gecontroleerde energiebron, maakt de
energiereserve eveneens deel uitvan de overbrenging.
1.6.„Rem”
Onder „rem” verstaat men het orgaan waar zich de krachten ontwik-
kelen die de beweging van het voertuig tegenwerken. De rem kan van
het wrijvingstype zijn (indien de krachten ontstaan door wrijving
tussen twee in relatieve beweging verkerende en beide tot het voertuig
behorende delen), elektrisch (wanneer de krachten ontstaan door elek-tromagnetische werking tussen twee in relatieve beweging verkerende,
elkaar niet rakende en beide tot het voertuig behorende delen), een
vloeistofrem (indien de krachten ontstaan door de werking van een
vloeistof welke zich bevindt tussen twee in relatieve beweging verke-
rende en beide tot het voertuig behorende delen) of een motorrem
(wanneer de krachten ontstaan door kunstmatige vergroting van de op
de wielen overgebrachte remmende werking van de motor).
1.7.„Reminrichtingen van verschillende typen”
Onder „reminrichtingen van verschillende typen” verstaat men de
inrichtingen welke onderling wezenlijke verschillen vertonen, welke
verschillen onder meer op de volgende punten betrekking kunnen
hebben:
1.7.1. inrichtingen waarvan de elementen verschillende kenmerken
bezitten,
1.7.2. inrichtingen waarbij de kenmerken van de materialen waaruit
enigerlei elementbest aatverschillend zijn, of waarvan de
elementen een verschillende vorm of grootte hebben,
1.7.3. inrichtingen waarvan de elementen op verschillende wijze zijn
gecombineerd.
1.8.„Element van een reminrichting”
Onder „element van een reminrichting” verstaat men één van de afzon-
derlijke samenstellende delen, waarvan het geheel de reminrichting
vormt.
1.9.„Continuremming”
Onder „continuremming” verstaat men de remming van voertuigcombi-
naties, welke wordt verkregen door middel van een installatie met de
volgende kenmerken:
1.9.1. één enkel bedieningsorgaan, datdoor de best uurder vanaf diens
plaats op geleidelijke wijze door één enkele handeling in
werking wordtgest eld.
1.9.2. de voor de remming van de tot de combinatie behorende voer-
tuigen gebezigde energie wordt geleverd door één en dezelfde
energiebron (welke de spierkrachtvan de best uurder kan zijn),
1.9.3. de reminrichting zorgt voor de gelijktijdige of de doelmatig in
de tijd gespreide remming van elk der tot de combinatie beho-
rende voertuigen, ongeacht hun plaats ten opzichte van elkaar.
1.10.„Halfcontinuremming”
Onder „halfcontinuremming” verstaat men de remming van voertuig-
combinaties, verkregen door middel van een installatie welke de
volgende kenmerken bezit:
1.10.1. één enkel bedieningsorgaan, datdoor de best uurder vanaf diens
plaats op geleidelijke wijze door één enkele handeling in
werking wordtgest eld,1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 6
▼B
1.10.2. de voor de remming der tot de combinatie behorende voer-
tuigen gebezigde energie wordt geleverd door twee
verschillende energiebronnen (waarvan er een de spierkracht
van de bestuurder kan zijn),
1.10.3. de reminrichting zorgt voor de gelijktijdige of de doelmatig in
de tijd gespreide remming van elk der tot de combinatie beho-
rende voertuigen, ongeacht hun plaats ten opzichte van elkaar.
1.11.„Automatische remming”
Onder „automatische remming” verstaat men de remming van de
aanhangwagen of de aanhangwagens die automatisch geschiedt bij
scheiding van voertuigen van de gekoppelde combinatie, waaronder
breuk van de trekinrichting, zonder dat de remdoelmatigheid van de
rest van de combinatie hierdoor teniet wordt gedaan.
1.12.„Oploopremming”
Onder „oploopremming” verstaat men de remming welke wordt
bewerkstelligd door gebruikmaking van de krachten die ontstaan door
nadering van de aanhangwagen tot het trekkende voertuig.
1.13.„Belast voertuig”
Onder „belast voertuig” verstaat men, indien niet anders vermeld, het
tot zijn „maximumgewicht” belaste voertuig.
1.14.„Maximumgewicht”
Onder „maximumgewicht” verstaat men het door de constructeur opge-
geven technisch toelaatbare maximumgewicht (dit gewicht kan hoger
zijn dan het toegestande „maximumgewicht”).
2. CONSTRUCTIE — EN MONTAGEVOORSCHRIFTEN
2.1.Algemeen
2.1.1.Reminrichting
2.1.1.1. De reminrichting moet zodanig zijn ontworpen, gebouwd
en gemonteerd dat het voertuig onder normale gebruiks-
omstandigheden en ondanks eventueel optredende
trillingen kan voldoen aan de hiernavolgende voor-
schriften.
2.1.1.2. De reminrichting dient met name zodanig ontworpen,
gebouwd en gemonteerd te zijn, dat zij bestand is tegen
corrosie en veroudering.
2.1.2.Functies van de reminrichting
De in punt1.2 omschreven reminricht ing moetde volgende func-
ties uitoefenen:
2.1.2.1. Bedrijfsreminrichting
De bedrijfsreminrichting moet het mogelijk maken de
beweging van het voertuig te controleren en het voertuig
op veilige, snelle en doeltreffende wijze tot stilstand te
brengen, ongeachtde snelheidsomst andigheden en de
belasting en ongeacht de stijgende of dalende helling
waarop het voertuig zich bevindt. De werking ervanmoetkunnen worden geregeld. De best uurder moetdeze
remming tot stand kunnen brengen vanaf zijn zitplaats,
zonder de handen van het stuurorgaan te nemen.
2.1.2.2. Hulpreminrichting
De hulpreminrichting moet het bij storing van de
bedrijfsreminrichting mogelijk maken het voertuig
binnen een redelijke afstand tot stilstand te brengen. De
werking ervan moetkunnen worden geregeld. De
bestuurder moet deze remming vanaf zijn zitplaatskunnen bewerkstelligen en daarbij ten minste met één
hand de controle over het stuurorgaan behouden. Met
hetoog op deze voorschrift en wordtaangenomen dater
zich niet meer dan één storing in de bedrijfsreminrichting
tegelijkertijd kan voordoen.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 7
▼B
2.1.2.3. Parkeerreminrichting
De parkeerreminrichting moet het mogelijk maken het
voertuig onbeweeglijk te houden op een stijgende of
dalende helling, zelfs bij afwezigheid van de bestuurder,
waarbij dan de actieve elementen aangespannen blijven
door middel van een uitsluitend mechanisch werkende
inrichting. De bestuurder moet deze remming vanaf zijn
zitplaats kunnen bewerkstellingen, met dien verstande
datin hetgeval van een aanhangwagen de voorschrift en
van punt2.2.2.10 van t oepassing zijn.
2.2.Kenmerken van de reminrichtingen
2.2.1.Voertuigen behorende tot de categorieën M en N
2.2.1.1. Het geheel van de reminrichtingen waarvan het voertuig
is voorzien, moet beantwoorden aan de eisen ten
aanzien van de bedrijfsreminrichting, de hulpreminrich-
ting en de parkeerreminrichting.
2.2.1.2. De bedrijfsreminrichting, de hulpreminrichting en de
parkeerreminrichting mogen gemeenschappelijke delen
bezitten, mits zij voldoen aan de onderstaande voor-
schriften:
2.2.1.2.1. er dienen ten minste twee bedieningsorganen
te zijn welke onafhankelijk van elkaar
werken en voor de bestuurder vanaf diens
zitplaats gemakkelijk bereikbaar zijn; aan
deze eis moetook worden voldaan indien de
bestuurder een veiligheidsgordel draagt;
2.2.1.2.2. hetbedieningsorgaan van de bedrijfsremin-
richting moet onafhankelijk werken van dat
van de parkeerreminrichting;
2.2.1.2.3. indien de bedrijfsreminrichting en de
hulpreminrichting hetzelfde bedieningsorgaan
hebben, mag hetnietmogelijk zijn datde
verbinding tussen dit orgaan en de verschil-
lende delen van de overbrengingen na een
zekere gebruiksperiode gewijzigd is;
2.2.1.2.4. indien de bedrijfsreminrichting en de
hulpreminrichting hetzelfde bedieningsorgaan
hebben, dientde parkeerreminricht ing
zodanig te zijn ontworpen dat zij in werking
kan worden gesteld wanneer het voertuig zich
in beweging bevindt;
2.2.1.2.5. breuk in een ander elementdan de remmen
(in de zin van punt1.6) of de element en,
bedoeld in punt2.2.1.2.7 of enigerlei andere
storing in de bedrijfsreminrichting (slechte
werking, gehele of gedeeltelijke uitputting
van een energiereserve) mag er nietde
oorzaak van zijn datde hulpreminricht ing, of
het gedeelte van de bedrijfsreminrichting dat
niet door de storing wordt getroffen, het
voertuig niet tot stilstand kan brengen over-
eenkomstig de voorwaarden die gelden voor
de hulpreminrichting;
2.2.1.2.6. metname wanneer hetbedieningsorgaan en
de overbrenging van de hulpreminrichting
dezelfde zijn als die van de bedrijfsreminrich-
ting;
2.2.1.2.6.1. dient, indien de bedrijfsremming
geschiedtdoor spierkrachtvan
de bestuurder, bijgestaan door
één of meer energiereserves, de
hulpremming in geval van
storing in deze bekrachtiging te
kunnen geschieden door middel
van de spierkrachtvan de
bestuurder eventueel bijgestaan
door de nietdoor de st oring
getroffen energiereserves,
waarbij de op hetbedieningsor-1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 8
▼B
gaan uitde oefenen krachtniet
de voorgeschreven maxima over-
schrijdt;
2.2.1.2.6.2. dienen, indien de krachtvoor de
bedrijfsreminrichting en de over-
brenging hiervan uitsluitend
worden verkregen door gebruik-
making van een door de
bestuurder bediende energiere-
serve, ten minste twee volledig
onafhankelijke en van een eigen,
eveneens onafhankelijke, over-
brenging voorziene energiere-
serves aanwezig te zijn; elk
hiervan mag slechts werken op
de remmen van twee of meer
wielen, welke zo zijn gekozen
datdeze op zichzelf de hulprem-
ming kunnen volbrengen onder
de voorgeschreven voorwaarden
en zonder de stabiliteit van het
voertuig tijdens de remming in
gevaar te brengen; bovendien
dientelk dezer energiereserves
te zijn voorzien van een alarmin-
richting, als omschreven in punt
2.2.1.13;
2.2.1.2.7. voor de toepassing van punt 2.2.1.2.5 worden
bepaalde delen, zoals hetpedaal en de onder-
steuning hiervan, de hoofdcilinder en de
zuiger of zuigers hiervan (hydraulisch
systeem), de verdeler (pneumatisch systeem),
de verbinding tussen pedaal en hoofdcilinder
of verdeler, de wielcilinders en de zuigers
hiervan (hydraulische en/of pneumatische
systemen) en de combinaties hefboomnok
van de remmen nietbeschouwd als zijnde
eventueel onderhevig aan breuk, op voor-
waarde datdeze onderdelen ruim bemet en
zijn, datzijn methetoog op onderhoud
gemakkelijk toegankelijk zijn en dat zij qua
veiligheidskenmerken ten minste beant-
woorden aan hetgeen te dien annzien vereist
is voor de andere essentiële organen van de
voertuigen (bij voorbeeld het stangenstelsel
van de stuurinrichting). Indien door storing
in een dezer onderdelen remming van het
voertuig met een doeltreffendheid ten minste
gelijk aan die welke is vereistvoor de
hulpremming onmogelijk wordt, dan moet
ditonderdeel van met aal zijn of van een
materiaal met gelijkwaardige eigenschappen
en mag hetgeen noemenswaardige vervor-
ming ondergaan bij normaal functioneren
van de reminrichtingen.
2.2.1.3. Bij aanwezigheid van verschillende bedieningsorganen
voor de bedrijfsreminrichting en de hulpreminrichting
mag gelijktijdige inwerkingstelling van de beide bedie-
ningsorganen niett otgevolg hebben datde
bedrijfsreminrichting en de hulpreminrichting beide
nietmeer werken, zowel wanneer beide reminricht ingen
op de juiste wijze werken, als wanneer één ervan
gestoord is.
2.2.1.4. Bij storing in een deel van de overbrenging van de
bedrijfsrem dientaan de volgende voorwaarden t e zijn
voldaan:
2.2.1.4.1. een voldoende aantal wielen moet nog
worden geremd door bediening van het
bedieningsorgaan van de bedrijfsreminrich-
ting, ongeacht de belasting van het voertuig;
2.2.1.4.2. deze wielen moeten zodanig zijn gekozen dat
de restwerking van de bedrijfsreminrichting
ten minste gelijk is aan x % van de voorge-
schreven werking voor de categorie waartoe1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 9
▼B
het voertuig behoort, waarbij de op het bedie-
ningsorgaan uitgeoefende kracht niet meer
dan 70 kg mag bedragen:
Tothun maximumgewichtbelast e
voertuigen (alle categorieën) x = 30
Onbelaste voertuigen:categorieën M
1,M2,N1en N2x=2 5
categorieën M3en N3x = 30;
2.2.1.4.3. bovenstaande voorschriften gelden evenwel
nietvoor t rekkers voor opleggers, indien de
overbrenging van de bedrijfsreminrichting
van de oplegger onafhankelijk is van die van
het trekkende voertuig.
2.2.1.5. Wanneer gebruik wordtgemaaktvan een andere energie
dan de spierkrachtvan de best uurder dan mag worden
volstaan met één energiebron (hydraulische pomp,
luchtcompressor, enz.), doch de wijze van inwerking-
stelling van de desbetreffende inrichting moet alle
mogelijke veiligheidswaarborgen bieden. In geval van
storing in een deel van de overbrenging van het geheel
van reminrichtingen moet de voeding van het niet door
de storing getroffen gedeelte verzekerd blijven, indien
zulks nodig is om het voertuig tot stilstand te brengen
metde voor de hulpreminricht ing voorgeschreven doel-
treffendheid; hieraan moet worden voldaan door middel
van inrichtingen die gemakkelijk in werking kunnen
worden gesteld wanneer het voertuig stilstaat, of door
middel van een automatisch werkende inrichting.
2.2.1.6. Aan de voorwaarden vervatin de punt en 2.2.1.2, 2.2.1.4
en 2.2.1.5 moetworden voldaan zonder gebruikmaking
van een automatisch werkende inrichting van een zoda-
nigtype, dat eventuele onvoldoende werking hiervan
niet kan worden opgemerkt doordat normaal in rusttoe-
stand verkerende onderdelen eerst in werking treden bij
storing in de reminrichting.
2.2.1.7. De bedrijfsreminrichting moet op alle wielen van het
voertuig werken.
2.2.1.8. De werking van de bedrijfsreminrichting moet op
oordeelkundige wijze over de assen verdeeld zijn.
2.2.1.9. De werking van de bedrijfsreminrichting moet over de
wielen van een zelfde as symmetrisch verdeeld zijn ten
opzichte van het in de lengterichting door het voertuig
lopende middenvlak.
2.2.1.10. De bedrijfsreminrichting en de parkeerreminrichting
moeten werken op geremde oppervlakken die op perma-
nente wijze aan de wielen verbonden zijn door middel
van voldoende stevige onderdelen. Geen enkel geremd
oppervlak mag van de wielen kunnen worden ontkop-
peld; voor de bedrijfsreminrichting en de
hulpreminrichting is een dergelijke ontkoppeling echter
toegestaan voor bepaalde geremde oppervlakken, op
voorwaarde dat zulks alleen kortstondig geschiedt, bij
voorbeeld tijdens wijziging van de overbrengingsver-
houding, en mits de bedrijfsreminrichting en de
hulpreminrichting de voorgeschreven doelmatigheid
blijven behouden. Voorts is een dergelijke ontkoppeling
toegestaan voor de parkeerreminrichting, mits deze
ontkoppeling uitsluitend geschiedt door de bestuurder,
vanaf diens zitplaats, door middel van een systeem dat
nietin werking kan t reden als gevolg van een lek (1).1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 10
(1) Dit punt moet als volgt worden geïnterpreteerd:
De doelmatigheid van de bedrijfs- en hulpreminrichtingen moet binnen de bij deze
richtlijn voorgeschreven grenzen blijven, zelfs gedurende de kortstondige ontkoppeling.
▼B
2.2.1.11. Slijtage van de remmen moet gemakkelijk kunnen
worden gecompenseerd door middel van een metde
hand bedienbaar of automatisch regelsysteem. Boven-
dien moeten het bedieningsorgaan en de
overbrengingselementen en remelementen een zodanige
slagreserve bezitten, dat na verhitting van de remmen of
na een zekere mate van slijtage van de voeringen de
remwerking verzekerd is zonder datonmiddellijke bijre-
geling noodzakelijk is.
2.2.1.12. Bij reminrichtingen met hydraulische overbrenging:
2.2.1.12.1. moeten de vulopeningen van de vloeistofre-
servoirs gemakkelijk toegankelijk zijn;
bovendien moeten de reservoirs met reser-
vevloeistof zodanig zijn uitgevoerd, dat de
stand zonder opening van de reservoirs
gemakkelijk kan worden gecontroleerd.
Indien nietaan deze voorwaarde is voldaan
moeteen waarschuwingssignaal de
bestuurder in staat stellen iedere daling van
de vloeistofereserve die een storing van de
reminrichting met zich kan brengen, op te
merken. De goede werking van ditsignaal
moetgemakkelijk door de best uurder
kunnen worden gecontroleerd;
2.2.1.12.2. ►M2moeteen st oring in een deel van de
hydraulische overbrenging aan de bestuurder
kenbaar worden gemaaktdoor een inricht ing
met een rood controlelicht dat ten laatste
aangaatwanneer hetbedieningsorgaan in
werking wordt gesteld. Een inrichting met
een rood controlelicht dat aangaat zodra het
niveau van de remvloeistof in het reservoir
onder een door de fabrikantbepaalde hoogt e
daalt, is echter toegestaan. Het controlelicht
moetook bij daglichtgoed zicht baar zijn;
de goede staat van de lamp moet gemakke-
lijk door de bestuurder kunnen worden
gecontroleerd. Een storing in een element
van de inrichting mag geen totaal verlies
van de remwerking van de betreffende
reminrichting tot gevolg hebben. ◄
2.2.1.13. Ieder voertuig dat is voorzien van een rem welke in
werking wordtgest eld via een energiereservoir moet
— ingeval remming metde voor de hulpreminricht ing
voorgeschreven doeltreffendheid onmogelijk is zonder
behulp van de opgeslagen energie — behalve metde
eventuele manometer, zijn uitgerust met een alarmin-
richting welke langs optische of akoestische weg te
kennen geeftdatde energie in enig deel van de inst al-
latie vóór de verdeler gedaald is beneden een waarde
gelijk aan of kleiner dan 65 % van de normale waarde.
Deze inrichting moet rechtstreeks en op permanente
wijze op hetcircuitzijn aangeslot en.
2.2.1.14. Onverminderd de voorwaarden, gesteld in punt 2.1.2.3,
dientwanneer voor de werking van een reminricht ing
de werking van een energiehulpbron noodzakelijk is,
de energiereserve zodanig te zijn, dat bij stilstaande
motor de remwerking voldoende blijft om het voertuig
volgens de voorschriften tot stilstand te brengen. Indien
bovendien de spierkracht die de bestuurder uitoefent op
de parkeerreminrichting wordt versterkt door een
bekrachtigingsinrichting, dient inwerkingstelling van de
parkeerreminrichting ook mogelijk te zijn in geval van
storing in de bekrachtigingsinstallatie, zo nodig door
gebruikmaking van een energiereserve welke onafhan-
kelijk is van die welke normaal deze bekrachtiging
levert. Deze energiereserve mag die zijn welke bestemd
is voor de bedrijfsreminrichting. De term „in werking
stellen” omvat tevens het ontgrendelen.
2.2.1.15. Bij motorvoertuigen waarbij het is toegestaan een
aanhangwagen aan te koppelen die is voorzien van een
rem welke wordtbediend door de best uurder van het
trekkende voertuig, moet de bedrijfsreminrichting van
het trekkende voertuig voorzien zijn van een inrichting1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 11
▼B
welke zodanig is gebouwd datbij st oring in de remin-
richting van de aanhangwagen,of bij onderbreking van
de pneumatische verbinding (of enig ander type van
verbinding) tussen trekkend voertuig en aanhangwagen,
het nog mogelijk is het trekkende voertuig te remmen
metde doelt reffendheid welke is voorgeschreven voor
de hulpreminrichting; te dien einde is het onder meer
nodig dat deze inrichting zich op het trekkende voertuig
bevindt(1).
2.2.1.16. De hulpinrichtingen mogen hun energie slechts
onttrekken onder zodanige voorwaarden dat de werking
ervan in geval van storing in de energiebron niet kan
leiden tot vermindering van de energiereserves ter
voering van de reminrichtingen tot beneden het niveau,
aangegeven in punt2.2.1.13.
2.2.1.17. In met behulp van luchtdruk werkende reminrichtingen
moeten de pneumatische verbindingen met de aanhang-
wagen van het type met twee of meer leidingen zijn.
2.2.1.18. Indien de aanhangwagen behoort tot de categorieën O3of O4, moet de bedrijfsreminrichting van het continu of
halfcontinu type zijn.
2.2.1.19. Wanneer het een voertuig betreft dat een aanhangwagen
mag trekken die behoort tot de categorieën O3of O4,
moeten de reminrichtingen ervan beantwoorden aan de
volgende voorwaarden:
2.2.1.19.1. wanneer de hulpreminrichting van het trek-
kende voertuig in werking treedt, dient een
regelbare afremming van de aanhangwagen
eveneens gewaarborgd te zijn;
2.2.1.19.2. bij storing in de bedrijfsreminrichting van
het trekkende voertuig, moeten, indien deze
inrichting ten minste uit twee onafhankelijke
delen bestaat, de niet door de storing
getroffen delen de remmen van de aanhang-
wagen geheel of gedeeltelijk in werking
kunnen stellen. Deze werking moet regel-
baar zijn;
2.2.1.19.3. bij breuk of lek in een van de leidingen van
de pneumatische verbinding (of andere
verbinding) moethetde best uurder deson-
danks mogelijk zijn de remmen van de
aanhangwagen geheel of gedeeltelijk in
werking te stellen, hetzij door middel van
hetbedieningsorgaan van de bedrijfsremin-
richting, hetzij door middel van het
bedieningsorgaan van de hulpreminrichting,
hetzij door middel van een afzonderlijk
bedieningsorgaan, tenzij de breuk of het lek
automatisch tot de remming van de
aanhangwagen leidt.
2.2.1.20. Andere voor hetvervoer van personen best emde voer-
tuigen dan „stadsautobussen”, welke van meer dan achtzitplaatsen zijn voorzien, die van de bestuurder niet
medegerekend, en een maximumgewichthebben van
meer dan 10 ton, moeten voldoen aan proef type II bis,
beschreven in punt1.5 van bijlage II, in plaat s van aan
proef type II, beschreven in punt 1.4 van bijlage II.
2.2.2.Voertuigen behorende tot categorie O
2.2.2.1. Aanhangwagens behorende tot categorie O
1behoeven
niet voorzien te zijn van een bedrijfsreminrichting;
indien een dergelijke aanhangwagen echter wel is uitge-
rustmeteen bedrijfsreminricht ing, moetdeze aan
dezelfde eisen voldoen als de bedrijfsreminrichtingen
van de voertuigen van categorie O2.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 12
(1) Dit punt moet als volgt worden geïnterpreteerd:
Op de bedrijfsreminrichting moet in alle gevallen een zodanige inrichting (b.v. over-stroomventiel) aanwezig zijn dat het voertuig met de bedrijfsrem nog kan worden
afgeremd, zij hetmeteen doelmat igheid die gelijk is aan die van de hulprem.
▼B
2.2.2.2. Elke aanhangwagen behorende tot categorie O2moet
zijn voorzien van een bedrijfsreminrichting, welke van
het continue type of van het halfcontinue type moet
zijn, ofwel van het oplooptype. Dit laatste type is alleen
toegestaan voor andere aanhangwagens dan opleggers.
2.2.2.3. Elk voertuig behorende tot de categorieën O3of O4moetzijn voorzien van een bedrijfsreminricht ing van
het continue of halfcontinue type.
2.2.2.4. De bedrijfsreminrichting moet op alle wielen van de
aanhangwagen werken.
2.2.2.5. De werking van de bedrijfsreminrichting moet oordeel-
kundig zijn verdeeld over de assen.
2.2.2.6. De werking van iedere reminrichting moet over de
wielen van een zelfde as symmetrisch ten opzichte van
het middenvlak door de lengterichting van het voertuig
zijn verdeeld.
2.2.2.7. De geremde oppervlakken welke nodig zijn ter verkrij-
ging van de voorgeschreven doeltreffendheid moeten
permanentverbonden zijn metde wielen, en wel op
onwrikbare wijze of door middel van onderdelen welke
nietaan st oring onderhevig zijn.
2.2.2.8. De slijtage van de remmen moet gemakkelijk kunnen
worden gecompenseerd door een metde hand bediend
of automatisch regelsysteem. Bovendien moeten het
bedieningsorgaanen de elementen van de overbrenging
en van de remmen een slagreserve bezitten, welke
zodanig is dat na verhitting van de remmen of na een
zekere graad van slijtage van de voeringen, de remming
gewaarborgd is zonder datonmiddellijk bijst elling
noodzakelijk is.
2.2.2.9. De reminrichtingen moeten zodanig zijn, dat stilstand
van de aanhangwagen automatisch gewaarborgd is in
geval van breuk van de koppelinrichting tijdens het
rijden. Deze verplichting is echter niet van toepassing
op eenassige aanhangwagens meteen maximumgewicht
van nietmeer dan 1,5 t on, op voorwaarde datdeze
aanhangwagens tevens van een secundaire koppelinrich-
ting zijn voorzien (ketting, kabel, enz.) die in geval van
breuk in de hoofdkoppelinrichting, voorkomt dat de
dissel de grond raakten nog enigszins de richt ing van
de aanhangwagen bepaalt.
2.2.2.10. Op iedere aanhangwagen die moetzijn voorzien van
een bedrijfsreminrichting dient het parkeerremeffect
eveneens gewaarborgd te zijn indien de aanhangwagen
van het trekkende voertuig is losgemaakt. De parkeer-
reminrichting moet door een buiten het voertuig
aanwezige persoon in werking kunnen worden gesteld;
bij aanhangwagens voor personenvervoer echter moet
deze rem vanaf de aanhangwagen in werking kunnen
worden gesteld. De term „in werking stellen” omvat
tevens de ontgrendeling.
2.2.2.11. Indien op de aanhangwagen een inrichting aanwezig is
voor pneumatische buitenwerkkingstelling van de
reminrichting, moet bedoelde inrichting zodanig zijn
ontworpen en gebouwd dat zij automatisch in ruststand
terugkeert, uiterlijk wanneer de aanhangwagen opnieuw
drukluchtkrijgtt oegevoerd.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 13
▼B
BIJLAGE II
REMPROEVEN EN PRESTATIES VAN DE REMINRICHTINGEN
1. REMPROEVEN
1.1.Algemeen
1.1.1. De voor de reminrichting voorgeschreven werking is gebaseerd
op de remafstand. De werking van een reminrichting wordt
gemeten hetzij door meting van de remafstand, betrokken op de
beginsnelheid, hetzij door meting van de gemiddelde vertraging
en de reactietijd, zoals voorgeschreven in bijlage III.
1.1.2. De remafstand is de afstand welke door het voertuig wordt afge-
legd vanaf het tijdstip waarop de bestuurder het bedieningsorgaanin werking begint te stellen, tot het tijdstip waarop het voertuig
tot stilstand komt; de beginsnelheid is de snelheid op het tijdstip
waarop de bestuurder het bedieningsorgaan in werking begint te
stellen. In de hieronder gegeven formules voor de meting van de
remwerking hebben de gebezigde symbolen de volgende bete-
kenis:
v = beginsnelheid in km/h
s = remafstand in meters.
1.1.3. Voor de typegoedkeuring van enigerlei voertuig wordt de rem
verking gemeten tijdens wegproeven; deze proeven moeten onder
de volgende omstandigheden worden uitgevoerd;
1.1.3.1. het voertuig moet zich in de voor ieder type proef aange-
geven gewichtsomstandigheden bevinden. Deze
omstandigheden moeten in het beproevingsrapport
worden vermeld;
1.1.3.2. de proef moet worden uitgevoerd bij de voor ieder type
proef aangegeven snelheden. Indien de door de construc-
tiewijze bepaalde maximale snelheid van her voertuig
geringer is dan die welke voor een bepaalde proef is
voorgeschreven, geschiedtde beproeving bij de maxi-
male snelheid van hetvoert uig;
1.1.3.3. tijdens de proeven mag de op het bedieningsorgaan ter
verkrijging van de voorgeschreven werking uitgeoefende
kracht een voor iedere categorie voertuigen vastgestelde
maximale waarde nietoverschrijden;
1.1.3.4. ►
M2onverminderd hetbepaalde onder 1.1.4.2 moethet
wegdek een goede wrijvingscoëfficiënt bezitten; ◄
1.1.3.5. de proeven moeten worden uitgevoerd bij afwezigheid
van wind welke de resultaten kan beïnvloeden;
1.1.3.6. bij het begin van de proeven moeten de luchtbanden
koud zijn en moetde druk ervan beant woorden aan de
voorgeschreven waarde voor de in statische toestand
door de wielen effectief gedragen belasting;
1.1.3.7. de voorgeschreven werking moetworden verkregen
zonder blokkering van wielen, zonder dathetvoert uig
van zijn koers afwijkten zonder abnormale t rillingen.
1.1.4. Gedrag van het voertuig tijdens het remmen
1.1.4.1. Tijdens de remproeven, speciaal die bij hoge snelheid,
moethetalgemene gedrag van hetvoert uig t ijdens het
remmen worden nagegaan.
1.1.4.2. Het gedrag van de voertuigen der categorieën M1,M2,
M3,N1,N2,N3,O3en O4op een wegdek meteen gerin-
gere wrijvingscoëfficiëntmoetvoldoen aan de
voorschriften vastgesteld in het aanhangsel.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 14
▼M2
▼B
1.2.Proef type O
(gewone werkingsproef bij koude remmen)1.2.1.Algemeen
1.2.1.1. De remmen moeten koud zijn; een rem wordt als koud
beschouwd wanneer de temperatuur, gemeten aan de
schijf of aan de buitenzijde van de trommel, lager is
dan 100 ºC.
1.2.1.2. De proef moetworden uit gevoerd onder de volgende
omstandigheden:
1.2.1.2.1. hetvoert uig moetbelastzijn en de verdeling
van hetgewichtover de assen moetovereen-
stemmen met de gegevens van de fabrikant.
Indien meerdere wijzen van belastingverdeling
over de assen mogelijk zijn, moetde verdeling
van hetmaximale gewichtover de assen
zodanig zijn, datde belast ing op elke as even-
redig is aan het voor iedere as toegestane
maximale gewicht;
1.2.1.2.2. bij motorvoertuigen moet iedere proef worden
herhaald meteen nietbelastvoert uig en met
aan boord alleen de bestuurder en eventueeleen waarnemer, welke laatste zo mogelijk
heeftplaat sgenomen op de voorbank;
1.2.1.2.3. de voor de minimale werking voorgeschreven
grenzen, hetzij voor onbelaste, hetzij voor
belaste assen, zijn die welke hierna voor iedere
categorie voertuigen zijn aangegeven;
1.2.1.2.4. de weg moethorizont aal zijn.
1.2.2.Proef type O met ontkoppelde motor
1.2.2.1. De proef moetworden uit gevoerd bij de voor iedere
categorie voertuigen aangegeven snelheid; ten aanzien
van de desbetreffende cijfers is een zekere tolerantie
toegestaan. De voor iedere categorie voorgeschreven
minimale werking moetworden bereikt .
1.2.3.Proef type O met gekoppelde motor
1.2.3.1. Onafhankelijk van de proeven voorgeschreven in punt
1.2.2, worden ter aanvulling proeven uitgevoerd met
gekoppelde motor en bij diverse snelheiden; hierbij
bedraagtde laagst e snelheid 30 % van de maximumsnel-
heid van het voertuig en de hoogste snelheid 80 % van
genoemde snelheid. De gemeten doeltreffendheids-
waarden, alsmede hetgedrag van hetvoert uig worden in
hetbeproevingsrapportvermeld.
1.3.Proef type I
(verminderde werking)
1.3.1.Met herhaald remmen
1.3.1.1. De bedrijfsremmen van de voertuigen van de categorieën
M
1,M2,M3,N1,N2en N3worden beproefd door middel
van een aantal malen herhaald remmen bij belast voer-
tuig, een en ander overeenkomstig de gegevens vermeld
in onderstaande tabel:
Omstandigheden
Categorie
voertuigenV1
km/hV2
km/h∆t
sn
M180% vmax-≤1201/2 v145 15
M280% vmax-≤1001/2 v155 15
M380% vmax-≤601/2 v160 201971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 15
▼B
Omstandigheden
Categorie
voertuigenV1
km/hV2
km/h∆t
sn
N180% vmax-≤1201/2 v155 15
N280% vmax-≤601/2 v160 20
N380% vmax-≤601/2 v160 20
Hierin hebben de symbolen de volgende betekenis:
v1= beginsnelheid bij hetbegin van de remming,
v2= snelheid bij heteinde van de remming,
vmax= maximumsnelheid van hetvoert uig,
n = aantal malen remmen,∆t= duur van een remcyclus: de t ijd welke
verstrijkt tussen het begin van een remming
en hetbegin van de volgende remming.
1.3.1.2. Indien de eigenschappen van hetvoert uig hetnietmoge-
lijk maken de voorgeschreven waarde voor ∆taan t e
houden, mag een langere tijd worden aangehouden; in
ieder geval moetmen behalve de t ijd welke nodig is
voor hetremmen en hetaccelereren van hetvoert uig,
bij iedere cyclus beschikken over 10 seconden voor
stabilisatie van snelheid v
1.
1.3.1.3. Voor deze proeven moetde op hetbedieningsorgaan
uitgeoefende kracht zodanig geregeld zijn, dat bij de
eerste remming een gemiddelde vertraging van 3 m/sec2
wordtverkregen; deze krachtmoett ijdens de hieropvolgende remmingen constant blijven.
1.3.1.4. Tijdens hetremmen moetde mot or ingekoppeld blijven
via de hoogste overbrengingsverhouding (eventuele over-
drive nietmedegerekend).
1.3.1.5. Bij hetwederom versnellen na een remming moet
zodanig geschakeld worden datsnelheid v
1zo spoedig
mogelijk opnieuw bereiktwordt(maximale versnelling
welke mogelijk is metde mot or en de versnellingsbak).
1.3.2.Met continuremming
1.3.2.1. De bedrijfsremmen van aanhangwagens behorende tot de
categorieën O3en O4worden op zodanige wijze
beproefd, datwanneer hetvoert uig belastis, de energie-
opname op de remmen gelijk is aan die welke zich over
een zelfde tijdsverloop voordoet bij een belast voertuig,
datop een dalende helling van 7 % over een afst and
van 1,7 km op een constante snelheid van 40 km/h wordt
gehouden.
1.3.2.2. De proef kan worden uitgevoerd op een vlakke weg,
waarbij de aanhangwagen door een motorvoertuig
getrokken wordt; gedurende de proef moet de kracht op
de besturing op zodanige wijze aangepast worden dat de
weerstand van de aanhangwagen constant blijft (7 % van
hetgewichtvan de aanhangwagen). Is de t er beschikking
zijnde trekkracht ontoereikend, dan kan de proef worden
uitgevoerd bij een geringere snelheid en over een grote
afstand, volgens de volgende tabel:
Snelheid
(in km/h)Afstand
(in m)
40 1.700
30 1.950
20 2.500
15 3.1001971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 16
▼B
1.3.3.Restwerking van de bedrijfsreminrichting
1.3.3.1. Na afloop van de proef type I (beschreven in punt 1.3.1
of in punt1.3.2 van deze bijlage) meetmen onder de
beproevingsvoorwaarden voor de proef type O met
ontkoppelde motor (de temperatuurvoorwaarden mogen
echter verschillend zijn) de restwerking van de bedrijfs-
reminrichting; deze restwerking mag niet minder
bedragen dan 80 % van de voor de betrokken categorie
voorgeschreven waarde en nietminder dan 60 % van de
bij proef type O met ontkoppelde motor geconstateerde
waarde.
1.4.Beproeving type II
(beproeving van hetgedrag van hetvoert uig bij lange afdalingen)1.4.1. De belaste voertuigen worden beproefd op een zodanige wijze,
datde energieopname gelijk is aan die welke over een zelfde
tijdsverloop optreedt bij een belast voertuig met een snelheid
van 30 km/h op een dalende helling van 6 % en over een traject
van 6 km, waarbij de juiste overbrengingsverhouding is ingescha-
keld (geval van een motorvoertuig) en waarbij de eventuele
vertragingsinrichting van het voertuig wordt gebruikt. De gebe-
zigde overbrengingsverhouding moetzodanig zijn, dathet
toerental van de motor de door de constructeur voorgeschreven
maximumwaarde nietoverschrijdt .
1.4.2. Bij voertuigen waarbij de energie uitsluitend door de remwerking
van de motor wordt opgenomen is een tolerantie van ± 5 km/h op
een gemiddelde snelheid toegestaan en bezigt men de overbren-
gingsverhouding waarmede hetmogelijk is de snelheid op de
dalende helling van 6 % zo dichtmogelijk bij 30 km/h t e houden.
Indien de bepaling van de remwerking van de motor geschiedt
door middel van vertragingsmeting, is het voldoende indien de
gemeten gemiddelde vertraging ten minste 0,5 m/sec
2bedraagt.
1.4.3. Na afloop van de proef meetmen onder de proefvoorwaarden
voor type O met ontkoppelde motor (doch bij uiteraard andere
temperatuurvoorwaarden) de restwerking van de bedrijfsremin-
richting; deze restwerking mag niet minder bedragen dan 75 %
van de voor proef type O met ontkoppelde motor voorgeschreven
waarde.
1.5.Proef type II bis
(proef vereistvoor andere voor hetvervoer van personen best emde voer-
tuigen dan „stadsautobussen”, welke van meer dan acht zitplaatsen zijn
voorzien, die van de bestuurder niet medegerekend, en die een maxi-
mumgewichthebben van meer dan 10 t on).
1.5.1. De belaste voertuigen worden beproefd op een zodanige wijze,
datde energieopname gelijkwaardig is aan die welke over een
zelfde tijdsverloop optreedt bij een belast voertuig met een snel-
heid van 30 km/h op een dalende helling van 7 % over een
afstand van 6 km. Gedurende de proef mogen de bedrijfsremin-
richting, de hulpreminrichting en de parkeerreminrichting niet
worden gebezigd. De ingeschakelde overbrengingsverhouding
dient zodanig te zijn, dat het motortoerental niet de door de
constructeur voorgeschreven maximumwaarde overschrijdt.
1.5.2. Bij voertuigen waarbij de energie uitsluitend door de remwerking
van de motor wordt opgenomen is een tolerantie van ± 5 km/h op
een gemiddelde snelheid toegestaan en bezigt men de overbren-
gingsverhouding waarmede hetmogelijk is de snelheid op een
dalende helling van 7 % zo dichtmogelijk bij 30 km/h t e houden.
Indien de bepaling van de remwerking van de motor geschiedt
door middel van vertragingsmeting, is het voldoende indien de
gemeten gemiddelde vertraging ten minste 0,6 m/sec2bedraagt.
2. PRESTATIES VAN DE REMINRICHTINGEN
2.1.Voertuigen van de categorieën M en N
2.1.1.Bedrijfsreminrichtingen
2.1.1.1. Voorschriften ter zake van de proeven1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 17
▼B
2.1.1.1.1. De bedrijfsremmen van de voertuigen van de
categorieën M1,M2,M3,N1,N2en N3worden
beproefd volgens onderstaande tabel:
M1M2M3N1N2N3
Proef
type 0—I 0—I 0—I—II 0—I 0—I 0—I—II
v 80 km/h 60 km/h 60 km/h 70 km/h 50 km/h 40 km/h
s≤ 0;1vþv2
1500;15 vþv2
1300;15 vþv2
115
dm≥ 5,8 m/sec25 m/sec24,4 m/sec2
f≤ 50 kg 70 kg 70 kg 70 kg 70 kg 70 kg
Hierin hebben de symbolen de volgende bete-
kenis:
v = beproevingssnelheid
s = remafstand
dm = gemiddelde remvertraging
f = op het voetbedieningsorgaan uitgeoe-
fende kracht.
2.1.2.Hulpreminrichting
2.1.2.1. De hulpreminrichting moet, ook indien de inrichting
waarmee zij wordtbediend voor andere remfunct ies
dient, een remafstand geven welke ten hoogste gelijk is
aan de eerste term plus het dubbele van de tweede term
van de tweede term die voor de betrokken categorie de
bedrijfsremafstand aangeeft.
2.1.2.2. Indien de bediening van de hulprem metde hand
geschiedt, moet de voorgeschreven werking worden
verkregen door op hetbedieningsorgaan een krachtuit
te oefenen die voor voertuigen van categorie M1niet
meer bedraagtdan 40 kg en voor andere voert uigen niet
meer dan 60 kg; hetbedieningsorgaan moetzodanig zijn
geplaat stdathetdoor de best uurder gemakkelijk en snel
kan worden bereikt.
2.1.2.3. Geschiedtde bediening van de hulpreminricht ing metde
voet, dan moet de voorgeschreven werking worden
verkregen door op hetbedieningsorgaan een krachtuit
te oefenen die voor voertuigen van categorie M1niet
meer bedraagtdan 50 kg en voor de andere voert uigen
nietmeer dan 70 kg; hetbedieningsorgaan moetzodanig
zijn geplaat stdathetvoor de best uurder gemakkelijk en
snel in werking kan worden gesteld.
2.1.2.4. De werking van de hulpreminrichting wordt gecontro-
leerd door middel van proef type O.
2.1.3.Parkeerreminrichtingen
2.1.3.1. De parkeerreminrichting moet, ook indien zij is gecombi-
neerd met een der andere reminrichtingen, in staat zijn
het belaste voertuig op een dalende of stijgende helling
van 18 % in stilstand te houden.
2.1.3.2. Bij voertuigen waaraan een aanhangwagen mag worden
gekoppeld, moet de parkeerreminrichting van het trek-
kende voertuig de combinatie op een helling van 12 %
in stilstand kunnen houden.
2.1.3.3. Indien de bediening metde hand geschiedt , mag de op
hetbedieningsorgaan uit geoefende krachtnietmeer
bedragen dan 40 kg bij voertuigen van categorie M1en
60 kg bij andere voertuigen.
2 1.3.4. Geschiedtde bediening metde voet , dan mag de op het
bedieningsorgaan uitgeoefende kracht niet meer bedragen
dan 50 kg bij voertuigen van categorie M1en nietneer
dan 70 kg bij andere voertuigen.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 18
▼B
2.1.3.5. Een parkeerreminrichting welke enkele malen moet
worden bediend voordatde voorgeschreven werking
wordt verkregen, kan worden toegelaten.
2.2.Voertuigen van categorie O
2.2.1.Bedrijfsreminrichtingen
2.2.1.1. Voorschrift inzake de proeven voor voertuigen van cate-
gorie O1.
2.2.1.1.1. In de gevallen waarin de aanwezigheid van
een bedrijfsreminrichting verplicht is, moet de
werking ervan voldoen aan de voorschriften
voor categorie O2.
2.2.1.2. Voorschriften inzake de proeven voor voertuigen van
categorie O2.
2.2.1.2.1. Indien de bedrijfsreminrichting van de
aanhangwagen van het continu- of halfcontinu-
type is, moet de som der krachten welke
worden uitgeoefend op de omtrek van de
geremde wielen ten minste 45 % bedragen
van het maximale door de wielen in statische
toestand gedragen gewicht. Indien de aanhang-
wagen is voorzien van een luchtdrukrem, moet
de controle geschieden met een druk in de
cilinders van ten hoogste 6,5 bar (1).
2.2.1.2.2. Is de reminrichting van het oplooptype, dan
moetdeze inricht ing voldoen aan de voor-
waarden van bijlage VIII.
2.2.1.2.3. Bovendien moeten deze voertuigen worden
onderworpen aan de proef type I.
2.2.1.2.4. Bij de proeven type I voor een oplegger moet
hetdoor de assen van de oplegger geremde
gewichtovereenkomen metde belast ing op de
as (of de assen) van de tot de maximale
toelaatbare waarde belaste oplegger.
2.2.1.3. Voorschriften inzake beproeving van voertuigen van
categorie O3.
Hiervoor gelden dezelfde voorschriften als voor categorie
O2; bovendien moeten de voertuigen worden onder-
worpen aan de proef type I.
2.2.1.4. Voorschriften voor de proeven voor voertuigen van cate-
gorie O4.
2.2.1.4.1. Hiervoor gelden dezelfde voorschriften als
voor categorie O2; bovendien moeten de voer-
tuigen worden onderworpen aan de proeven
type I en II.
2.2.1.4.2. Bij de proeven type I en II voor een oplegger
moethetdoor de assen van de oplegger afge-
remde gewichtovereenkomen metde belast ing
op de as (of op de assen) van de tot de maxi-
maal toelaatbare waarde belaste oplegger.
2.2.2.Parkeerreminrichtingen
2.2.2.1. De parkeerrem waarvan de aanhangwagen of de oplegger
is voorzien, moet bij belasting en los van het trekkende
voertuig, de aanhangwagen of de oplegger op een
dalende of steigende helling van 18 % in stilstand
kunnen houden. De op hetbedieningsorgaan uit geoe-
fende krachtmag nietmeer bedragen dan 60 kg.
2.3.Reactietijd
Bij ieder voertuig waarvan de bedrijfsreminrichting geheel of gedeelte-
lijk wordtbediend door een energiebron welke nietde spierkrachtvan
de bestuurder is, moet aan de volgende voorwaarden worden voldaan:1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 19
(1) De hier en in de volgende bijlagen vermelde drukken zijn relatieve drukken in bar.
▼B
2.3.1. bij een noodmanoeuvre mag de tijd welke verloopt tussen het
tijdstip waarop het bedieningsorgaan in werking wordt gesteld
en het tijdstip waarop de remkracht op de in de minst gunstige
omstandigheden verkerende as de waarde bereikt welke overeen-
komt met de voorgeschreven werking, ten hoogste 0,6 sec.
bedragen;
2.3.2. voor luchtdrukreminrichtingen met dubbele remleiding zijn de
voorschriften van bijlage III van toepassing.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 20
▼M1
Aanhangsel ad 1.1.4.2.
VERDELING VAN DE REMKRACHT OVER DE ASSEN VAN VOER-
TUIGEN
1. ALGEMENE VOORSCHRIFTEN
De voertuigen van de categorieën M1,M2,M3,N1,N2,N3,O3en O4moeten voldoen aan de voorschriften van onderhavig aanhangsel.
Indien hiervoor een bijzondere inrichting is gebruikt, moet deze auto-
matisch werken.
2. SYMBOLEN
i = aanduiding van de as (vooras, i = 1; tweede as, i = 2; enz.)
Pi= normale belasting op het wegdek van de as i in statische
toestand
Ni= normale belasting op het wegdek van de as i tijdens het
remmen
Ti= kracht door de remmen uitgeoefend op as i tijdens het
remmen op de weg
fi=Ti/Ni, benodigde wrijvingscoëfficiëntvoor as i (1)
J = vertraging van het voertuig
g = versnelling van de zwaartekracht: g = 10 m/s2
z = vertragingsfactor van het voertuig = J/g (2)
P = gewichtvan hetvoert uig
h = hoogte van het zwaartepuntE = wielbasis
k = theoretische wrijvingscoëfficiënt tussen luchtband en
wegdek
K
c= correctiefactor — oplegger, beladen
Kv= correctiefactor — oplegger, onbeladen
TM = som van de remkrachten aan de omtrek van alle wielen
van het trekkend voertuig
PM = totale statische belasting op het wegdek van het trekkend
voertuig voor aanhangwagen of oplegger zoals respectie-
velijk aangegeven in de punten 3.1.4 en 3.1.5
pm= druk aan de koppelingskop van de bedieningsleiding
TR = som van de remkrachten aan de omtrek van alle wielen
van de aanhangwagen of de oplegger
PR = totale technische belasting op het wegdek van de wielen
van de aanhangwagen of de oplegger
PRmax= waarde van PR bij hetmaximumgewichtvan de oplegger
ER= afstand tussen de koppelingspen en het hart van de as(sen)
van de oplegger
hR= hoogte van het zwaartepunt van de oplegger boven de
grond1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 21
(1) Onder „krommen van de benodigde wrijvingscoëfficiënt” voor het voertuig verstaat
men de krommen die de voor bepaalde beladingstoestanden benodigde wrijvingscoëffi-ciënt voor elke as i als functie van de vertragingsfactor van het voertuig aangeven.
(
2) Bij opleggers wordt onder z verstaan de remkracht gedeeld door het statisch gewicht
onder de opleggeras(sen).▼M2
▼M2
3. VOORSCHRIFTEN VOOR MOTORVOERTUIGEN
3.1.Twee-assige voertuigen
3.1.1. (1) Voor alle categorieën voertuigen moet worden voldaan aan de
volgende vergelijking
z/C210;1þ0;85 k /C00;2 ðÞ
voor de waarden van k gelegen tussen 0,2 en 0,8.
Voor alle beladingstoestanden van het voertuig moet de kromme van
de wrijvingscoëfficiëntvoor de vooras boven die van de acht eras
liggen:
— voor alle vertragingsfactoren tussen 0,15 en 0,8 bij voertuigen van
categorie M1.
Bij voertuigen van deze categorie wordt echter binnen het gebied
van de waarden van z tussen 0,3 en 0,45 een inversie van de
krommen van de wrijvingscoëfficiënt toegestaan onder voorwaarde
datde kromme van de wrijvingscoëfficiëntvoor de acht eras niet
meer dan 0,05 boven de rechte die volgt uit de vergelijking k = z
(ideale wrijvingscoëfficiënt) ligt (zie diagram 1A);
— voor alle vertragingsfactoren tussen 0,15 en 0,30 bij voertuigen van
andere categorieën. Aan dit voorschrift wordt eveneens geacht te
zijn voldaan indien binnen hetgebied van de waarden van z t ussen
0,15 en 0,30 de krommen van de wrijvingscoëfficiëntzijn gelegen
tussen twee lijnen evenwijdig met de rechte van de ideale wrij-
vingscoëfficiëntdie volgen uitde vergelijking k = z ± 0,08 (zie
diagram 1B), en voor de kromme van de wrijvingscoëfficiëntvoor
de achteras voor vertragingsfactoren z ≥0,3 wordtvoldaan aan de
volgende vergelijking:
z≥0,3 + 0,74 (k − 0,38)
3.1.2. Van een motorvoertuig waarmede een aanhangwagen met druklucht-
reminrichting mag worden voortbewogen, mag de druk aan de
koppelingskop van de bedieningsleiding nietworden beïnvloed door
de werking van de drukregelinrichtingen voor de assen van het trek-
kende motorvoertuig.
3.1.3. Voor hetcont roleren van hetvoorschriftvolgens 3.1.1 moetde
constructeur de krommen van de wrijvingscoëfficiënten voor de vooras
en de achteras overleggen berekend aan de hand van onderstaande
formules:
f1¼T1
N1¼T1
P1þzh
EPf2¼T2
N2¼T2
P2/C0zh
EP
3.1.4. Andere voertuigen dan trekkers voor opleggers
3.1.4.1. De krommen worden vastgesteld voor onderstaande twee beladingstoe-
standen:
— onbeladen, rijklaar metbest uurder,
— beladen. In geval verscheidene beladingsmogelijkheden zijn voor-
zien, wordt de toestand gekozen waarbij de vooras het meest is
belast.
De hoogte van het zwaartepunt wordt door de constructeur opgegeven.
Bij motorvoertuigen waarmede aanhangwagens met een drukluchtrem-
inrichting mogen worden voortbewogen en hun aanhangwagens, moet
de toelaatbare verhouding tussen het quotiënt TM/PM respectievelijk
TR/PR en druk pmbinnen de gebieden aangegeven in diagram 2
liggen.
3.1.5. Trekkers voor opleggers1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 22
(1) De voorschriften van punt 3.1.1 zijn niet van invloed op de voorschriften van Bijlage II
betreffende de remprestaties. Worden evenwel proeven volgens punt 3.1.1 verricht,waarbij vertragingsfactoren worden bereikt die groter zijn dan de daarmede overeenko-mende voorgeschreven remprestaties in Bijlage II, dan gelden deze voorschriften voorde krommen van de wrijvingscoëfficiëntvoor hetgehele gebied bepaald in de
diagrammen 1A en 1B door de rechten k = 0,8 en z = 0,8.
▼M2
3.1.5.1. Trekker metonbeladen oplegger
Hieronder wordt verstaan een rijklare trekker met bestuurder en een
onbeladen oplegger. Voor de dynamische belasting van de trekker
door de oplegger wordt uitgegaan van het statische gewicht dat rust
op de scharnieras van de koppeling en gelijk is aan 15 % van het
maximumgewichtop de koppeling. Voor de t rekker wordtde door de
fabrikant aangegeven hoogte van het zwaartepunt aangehouden.
Tussen de toestanden „trekker met onbeladen oplegger” en „trekker
zonder oplegger” moeten de remkrachten geleidelijk worden vermin-
derd; van de „trekker zonder oplegger” moeten de remkrachten
worden gecontroleerd.
3.1.5.2. Trekker metbeladen oplegger
Hieronder wordt verstaan een rijklare trekker met bestuurder en een
beladen oplegger. Voor de dynamische belasting van de trekker door
de oplegger wordt een statisch gewicht Psaangenomen datrustop de
scharnieras van de koppeling en gelijk is aan:
Ps¼Pso1þ0;45 z ðÞ
waarin Psohetverschil is t ussen hetmaximum beladen gewichtvan de
trekker en zijn onbeladen gewicht.
Voor h wordtaangehouden: h ¼hoPoþhsPs
P;
waarin:
hode hoogte van het zwaartepunt van de trekker,
hsde hoogte van het draagvlak van de opleggerkoppeling,
Pohetledig gewichtvan de t rekker,
P=Po+Ps=P1+P2.
3.1.5.3. Bij voertuigen uitgerust met een drukluchtreminrichting moet de
toelaatbare verhouding tussen quotiënt TM/PM en druk pmbinnen de
gebieden aangegeven in diagram 3 liggen.
3.2.Motorvoertuigen met meer dan twee assen
De voorschriften van punt 3.1 zijn van toepassing op voertuigen met
meer dan twee assen. Aan de voorschriften van punt 3.1.1 wordt voor
watbet reftde blokkeervolgorde geachtt e zijn voldaan indien bij een
vertragingsfactor tussen 0,15 en 0,30 de benodigde wrijvingscoëffi-
ciënt voor ten minste één der voorassen hoger is dan de
wrijvingscoëfficiënt van ten minste één der achterassen.
4. VOORSCHRIFT VOOR OPLEGGERS
Bij opleggers uitgerust met drukluchtreminrichting moet de toelaatbare
verhouding tussen quotiënt TR/PR en druk pmvoor beladen en onbe-
laden toestand liggen in twee zones die moeten worden afgeleid uit
de diagram 4A en 4B. Hieraan moetworden voldaan voor alle t oege-
stane beladingstoestanden van de opleggeras(sen).
5. VOORSCHRIFTEN VOOR AANHANGWAGENS
5.1. Volgende voorschriften gelden alleen voor aanhangwagens uitgerust
met drukluchtreminrichting. Zij zijn niet van toepassing op één-assige
aanhangwagens en op aanhangwagens mett wee assen op een onder-
linge afstand van minder dan 2 meter.
5.2. Voor twee-assige aanhangwagens die niet onder 5.1 zijn uitgezonderd,
moeten de voorschriften van punt 3.1 worden toegepast.
5.3. Voor aanhangwagens met meer dan twee assen gelden de voorschriften
van punt3.2.
6. VOORSCHRIFTEN WAARAAN MOET WORDEN VOLDAAN BIJ
UITVALLEN VAN HET SYSTEEM VOOR HET VERDELEN VAN
DE REMKRACHT
Wanneer aan de voorschriften van dit aanhangsel wordt voldaan door
middel van een bijzondere inrichting (b.v. mechanisch bediend door de
asophanging van het voertuig), moet, indien het een motorvoertuig
betreft, bij het uitvallen van die inrichting of de bediening daarvan1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 23
▼M2
het mogelijk zijn het voertuig tot stilstand te brengen onder de voor-
schriften voorzien voor de hulpreminrichting. Indien het een
aanhangwagen of een oplegger betreft, moet bij het uitvallen van de
bediening van die bijzondere inrichting ten minste 30 % van de voor-
geschreven bedrijfsremwerking worden verkregen.
7. MERKTEKENS
7.1. Op voertuigen, met uitzondering van die behorend tot de categorie M1,
waarbij aan de voorschriften van dit aanhangsel is voldaan door
middel van een door de asophanging van hetvoert uig mechanisch
bediende inrichting, moeten merktekens zijn aangebracht die het
bereik van de nuttige slag van de inrichting aangeven tussen de
standen overeenkomend met onbeladen en beladen toestand van het
voertuig.
7.2. Indien aan de voorschriften van dit aanhangsel wordt voldaan door
middel van een inrichting werkend op druklucht, moeten op het voer-
tuig de waarden van de druk bij de uitgang van de inrichting zijn
vermeld bij volremming in de beide toestanden van het voertuig,
namelijk onbeladen en beladen.
7.3. De in de punten 7.1 en 7.2 hierboven genoemde merktekens moeten
zichtbaar en onuitwisbaar zijn aangebracht.
8. CONTROLE VAN HET VOERTUIG
Bij de E.E.G.-typegoedkeuring van een voertuig moet de met de
proeven belaste technische dienst overgaan tot het verrichten van de
keuringen en eventueel van aanvullende proeven die door deze dienst
nodig worden geachtom zich ervan t e vergewissen dataan de voor-
schriften van het onderhavige aanhangsel is voldaan. Het verslag van
de aanvullende proeven moetbij hetE.E.G.-goedkeuringsformulier
worden gevoegd.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 24
▼M2
DIAGRAM 1 A
VOERTUIGEN VAN CATEGORIE M1
(zie punt3.1.1.)
1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 25
▼M2
DIAGRAM 1 B
MOTORVOERTUIGEN NIET BEHORENDE TOT CATEGORIE M1
(zie punt3.1.1.)
1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 26
▼M2
DIAGRAM 2
VRACHTAUTO'S EN AANHANGWAGENS
(zie punt3.1.4.1.)
Noot:Tussen de waarden
TM
PM¼0e nTM
PM¼0;1 resp.TR
PR¼0e nTR
PR¼0;1 is hetnietnoodzakelijk dater
evenredigheid bestaat tussen het quotiëntTM
PMresp.TR
PRen de druk aan de koppelingskop van de bedie-
ningsleiding.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 27
▼M2
DIAGRAM 3
TREKKERS VOOR OPLEGGERS
(zie punt3.1.5.)
1. Tussen de waardenTM
PM¼0e nTM
PM¼0;1 is hetnietnoodzakelijk dater evenredigheid best aat
tussen het quotiëntTM
PMen de druk aan de koppelingskop van de bedieningsleiding.
2. De verhoudingen die volgens ditdiagram zijn vereistgelden naar evenredigheid ook voor bela-
dingstoestanden gelegen tussen de beladen en de onbeladen toestand en moeten automatisch tot
stand worden gebracht.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 28
▼M2
DIAGRAM 4 A
OPLEGGERS
(zie punt4.)
De verhouding tussen het quotiëntTR
PRen de druk aan de koppelingskop van de bedieningsleiding
wordt voor beladen en onbeladen toestand als volgt bepaald:
— de factoren Kc(beladen), Kv(onbeladen) worden vastgesteld met behulp van diagram 4 B;
— door de waarden van de ordinaten van de onder- en bovengrenzen van het in diagram 4 A gear-
ceerde gebied te vermenigvuldigen met de factoren Kcen Kvworden de gebieden overeenkomende
met de beladen, respectievelijk onbeladen toestand vastgesteld.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 29
▼M2
DIAGRAM 4 B
(zie punt4.)
1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 30
▼M2
Toelichting inzake het gebruik van diagram 4 B
1. Formule waarvan diagram 4 B is afgeleid luidt:
K¼1;7/C00;7P R
PRmax/C20/C21
1;35/C00;96
ER1;0þhR/C01;2 ðÞP
PR/C18/C19 /C20/C21
/C01;0/C0PR
PRmax/C20/C21hR/C01;0
2;5/C20/C21
2. Omschrijving van hetgebruik aan de hand van een uit gewerktvoorbeeld.
2.1. De stippellijnen in diagram 4B hebben betrekking op de bepaling van de factoren Kcen Kvvoor
hetvolgende voert uig, waarbij:
Beladen Onbeladen
P 24 t4,2 t
PR 15 t3 t
PRmax15 t15 t
hR1,8 m 1,4 m
ER6,0 m 6,0 m
In de volgende punten hebben de cijfers tussen haakjes uitsluitend betrekking op het voertuig
datwordtgebruiktom hetgebruik van diagram 4 B t e illust reren.
2.2. Bereken de verhoudingen
(a)P
PR/C20/C21
beladen (= 1,6)
(b)P
PR/C20/C21
onbeladen (= 1,4)
(c)PR
PRmax/C20/C21
onbeladen (= 0,2)
2.3. Bepaling van de factor Kc(beladen)
(a) Begin bij de van toepassing zijnde waarde hR(hR= 1,8 m)
(b) Beweeg in horizontale richting tot aan de van toepassing zijnde lijn P/PR (P/PR = 1,6)
(c) Beweeg in verticale richting tot aan de van toepassing zijnde lijn ER(ER= 6,0 m)
(d) Beweeg in horizontale richting tot de verticale as en lees de waarde van Kcaf; Kcis de
vereiste factor (beladen) (Kc= 1,04)
2.4. Bepaling van de factor Kv(onbeladen)
2.4.1. Bepaling van de factor K2
(a) Begin bij de van toepassing zijnde waarde hR(hR= 1,4 m)
(b) Beweeg in horizontale richting tot aan de van toepassing zijnde lijn PR/PRmaxin de groep
rechten die het dichtst bij de verticale as is gelegen (PR/PRmax= 0,2)
(c) Beweeg in verticale richting tot aan de horizontale as en lees de waarde van K2af
(K2= 0,13)
2.4.2. Bepaling van de factor K1
(a) Begin bij de van toepassing zijnde waarde hR(hR= 1,4 m)
(b) Beweeg in horizontale richting tot aan de van toepassing zijnde lijn P/PR (P/PR = 1,4)
(c) Beweeg in verticale richting tot aan de van toepassing zijnde lijn ER(ER= 6,0 m)
(d) Beweeg in horizontale richting tot aan de van toepassing zijnde lijn PR/PRmaxin de groep
rechten die het verst is verwijderd van de verticale as (PR/PRmax= 0,2)
(e) Beweeg in verticale richting tot aan de horizontale as en lees de waarde van K1af
(K1= 1,79)
2.4.3. Bepaling van de factor Kv
De factor Kv(onbeladen) wordtverkregen d.m.v. de volgende vergelijking:
Kv¼K1/C0K2Kv¼1;66 ðÞ :1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 31
▼B
BIJLAGE III
METHODE VOOR HET METEN VAN DE REACTIETIJD BIJ VOER-
TUIGEN VOORZIEN VAN EEN LUCHTDRUK-REMINRICHTING
MET DUBBELE REMLEIDING
1. ALGEMENE VOORSCHRIFTEN
1.1. De reactietijd van de reminrichting wordt bepaald op stilstaande voer-
tuigen, waarbij de druk moet worden gemeten aan de inlaat van de in
de meest ongunstige positie verkerende remcilinder.
1.2. Bij de proeven moetde „slag” van de remcilinders der verschillende
assen gelijk zijn aan de waarde overeenkomend metzo nauwkeurig
mogelijk afgestelde remmen.
1.3. Onderstaande keuringsvoorschriften gelden voor standaardeenheden,
waarbij de maximale druk in de toevoerleiding gelegen is tussen 6,5 en
8,0 bar en de maximale druk in de bedieningsleiding ligtt ussen 6,0 en7,5 bar.
1.4. Drukwaarden die afwijken van de in punt1.3 genoemde waarden
kunnen worden gebezigd ten aanzien van elementen die zijn berekend
voor andere maximale drukken aan de koppelingen. Hiervan dientdan
melding te worden gemaakt in het beproevingsrapport, terwijl op het
voertuig op een duidelijk zichtbare plaats een plaat moet worden aange-
brachtwaarop de maximale en de minimale druk zijn vermeld.
2. MOTORVOERTUIGEN
2.1. Bij hetbegin van elke proef moetde druk in de reservoirs gelijk zijn
aan de druk waarbij de toevoer naar de installatie door het regelsysteem
in werking wordt gesteld. In installaties die niet zijn voorzien van een
regelsysteem (b.v. compressor met maximumdrukvermogen) moet de
druk in hetreservoir bij hetbegin van elke proef gelijk zijn aan 90 %
van de door de constructeur opgegeven en in punt 1.2.2.1 van bijlage IV
vermelde druk, die voor de in deze bijlage III voorgeschreven proeven
wordtgebezigd.
2.2. De reactietijden als functie van de indrukkingstijden (tf) worden bepaald
door herhaaldelijk volledig indrukken van hetbedieningsorgaan, waarbij
wordt uitgegaan van de kortst mogelijke indrukkingstijd tot een tijd van
ongeveer 0,4 seconde. De gemeten waarden moeten op een diagramworden overgebracht.
2.3. Bepalend voor de proef zijn de reactietijden overeenkomende met een
indrukkingstijd van 0,2 seconde. Deze reactietijd kan met behulp van
het diagram door grafische interpolatie worden bepaald.
2.4. Voor de indrukkingstijd van 0,2 seconde mag de tijd die verstrijkt tussen
hetbegin van hetindrukken van hetbedieningspedaal en hetmoment
waarop de druk in de remcilinder 75 % van zijn asymptotische waarde
bereikt, niet meer dan 0,6 seconde bedragen.
De aldus bepaalde waarde mag op de naastgelegen tiende seconde
worden afgerond.
2.5. Op voertuigen die zijn voorzien van een remverbinding voor aanhang-
wagens moeten, in afwijking van de voorschriften in punt 1.1, de
reactietijden niet worden gemeten aan de remcilinder, maar aan het
uiteinde van een leiding met een lengte van ongeveer 2,5, m en een
inwendige diameter van 13 mm die aan de remverbinding (koppeling)
van het motorvoertuig wordt aangesloten.
2.6. De tijd die verstrijkt tussen het begin van het indrukken van het bedie-
ningspedaal en hetmomentwaarop de druk gemet en aan de koppeling
van de bedieningsleiding x % van zijn asymptotische waarde bereikt,
mag niet meer bedragen dan hetgeen in onderstaande tabel is aange-
geven:
x (in %)t(in
seconden)
10 0,2
75 0,41971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 32
▼B
3. AANHANGWAGENS, MET INBEGRIP VAN OPLEGGERS
3.1. Bij aanhangwagens worden de reactietijden zonder trekkend voertuig
gemeten. Ter vervanging van dit trekkend voertuig wordt een simulator
gebruikt, waarop de koppelingen van de bedieningsleiding en van de
voedingsleiding van de aanhangwagen worden aangesloten.
3.2. De druk in de voedingsleiding moet6,5 bar bedragen. De druk in het
reservoir of de reservoirs van de aanhangwagen moetgelijk zijn aan
die, overeenkomend meteen waarde van 6,5 bar in de voedingsleiding.
3.3. De simulator moet aan onderstaande eisen voldoen:
3.3.1. de simulator moet voorzien zijn van een reservoir van 30 liter
inhoud, gevuld onder een druk van 6,5 bar;
3.3.2. de simulator moet zo zijn afgesteld dat bij aansluiting van een
slang van 2,5 m lengte en een inwendige diameter van 13 mm
de tijd waarin de druk toeneemt van 10 % tot 75 %, dat wil
zeggen van 0,65 bar tot 4,9 bar, 0,2 seconde bedraagt. Tussen
deze twee waarden moet de druk nagenoeg lineair toenemen.
Hetschema in hetaanhangsel bij deze bijlage geefteen voorbeeld
van een juiste uitvoering van de simulator.
3.4. De tijd die verloopt tussen het ogenblik waarop de door de simulator in
de bedieningsleiding uitgeoefende druk de waarde van 10 % van de
asymptotische druk bereikt en het ogenblik waarop de druk in de remci-
linder van de aanhangwagen 75 % van zijn asymptotische waarde
bereikt, mag niet meer dan 0,4 seconde bedragen.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 33
▼B
AANHANGSEL
Simulator (ad 3.3.2)
1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 34
▼B
BIJLAGE IV
ENERGIERESERVOIRS EN -BRONNEN BIJ LUCHTDRUKREMMEN
1. CAPACITEIT DER RESERVOIRS
1.1.Algemene voorschriften
1.1.1. Voertuigen waarvan de reminrichtingen worden bediend door
middel van luchtdruk moeten zijn voorzien van reservoirs die
qua capaciteit voldoen aan de punten 1.2 en 1.3.
1.1.2. Ten aanzien van de capaciteit van de reservoirs geldt evenwel
geen enkele eis, indien het remsysteem zodanig is uitgevoerd dat
zonder enigerlei energiereserve een remeffectkan worden
verkregen datgelijk is aan hetremeffectdatvoor de hulpremin-
richting is voorgeschreven.
1.1.3. Bij het controleren van de voorschriften van de punten 1.2 en 1.3
moeten de remmen zo nauwkeurig mogelijk zijn afgesteld.
1.2.Motorvoertuigen
1.2.1. De reservoirs van motorvoertuigen moeten zodanig zijn uitge-
voerd datna acht maal remmen, waarbij hetbedieningsorgaan
van de bedrijfsrem volledig wordtingedrukt , hetvoor de
hulpreminrichting voorgeschreven remeffect nog kan worden
verkregen.
1.2.2. Bij de proef dienen de hierna volgende voorwaarden in achtt e
worden genomen:
1.2.2.1. hetoorspronkelijk energieniveau in de reservoirs dient
gelijk te zijn aan de door de constructeur opgegeven
waarde. Bij deze waarde moethetvoor de bedrijfsrem
voorgeschreven remeffectkunnen worden verkregen;
1.2.2.2. er dient geen toevoer naar het (de) reservoir(s) plaats te
vinden; bovendien worden de hulpreservoirs afgesloten;
1.2.2.3. bij motorvoertuigen waaraan een aanhangwagen of een
oplegger mag worden gekoppeld, moetde t oevoerleiding
worden afgesloten en moet een capaciteit van 0,5 l op de
bedieningsleiding worden aangesloten. Vóór elke
remming moetde druk in deze capacit eitworden afge-
laten. Na de proef bedoeld in punt 1.2.1 mag het niveau
van de aan de bedieningsleiding afgegeven energie niet
minder bedragen dan de helftvan de bij de eerst e
remming verkregen waarde.
1.3.Aanhangwagens (met inbegrip van opleggers)
1.3.1. De reservoirs van aanhangwagens moeten zodanig zijn uitgevoerd
datna acht maal volledig indrukken van hetbedieningsorgaan van
de bedrijfsreminrichting van de trekker, het niveau van de aan de
bedrijfsorganen afgegeven energie nietonder de helftvan de bij
de eerste remming verkregen waarde daalt.
1.3.2. Tijdens deze proef moeten de hierna volgende voorwaarden in
achtworden genomen:
1.3.2.1. aan hetbegin van de proef dientde druk in de reservoirs
gelijk te zijn aan de door de constructeur aangegeven
maximumwaarde;
1.3.2.2. de toevoerleiding moet zijn afgesloten; bovendien
moeten de hulpreservoirs zijn afgesloten;
1.3.2.3. tijdens de proef mag geen noemenswaardige nieuwe
toevoer in de reservoirs plaatsvinden;
1.3.2.4. bij iedere remming moetde druk in de bedieningsleiding
overeenkomen met de door de constructeur aangegeven
maximumwaarde.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 35
▼B
2. CAPACITEIT DER ENERGIEBRONNEN
2.1.Algemene voorschriften
De compressoren moeten voldoen aan de eisen vermeld in de hierna
volgende punten.
2.2.Definities
2.2.1. Onder p1wordtverst aan de druk die overeenkomtmet65 % van
de in punt2.2.2 hieronder omschreven druk p2.
2.2.2. Onder p2wordt verstaan de door de constructeur opgegeven
waarde, als vermeld in punt1.2.2.1.
2.2.3. De tijd nodig voor de overgang van de nulwaarde naar de waarde
p1wordtaangegeven metT1en de tijd nodig voor de overgang
van de nulwaarde naar de waarde p2metT2.
2.3.Meetvoorwaarden
2.3.1. In alle gevallen is de draaisnelheid van de compressor die welke
wordtverkregen wanneer de mot or draaitmeteen snelheid over-
eenkomende metzijn maximumvermogen of metde door de
regulator toegelaten snelheid.
2.3.2. Tijdens de bepaling van de tijden T1en T2worden de hulpreser-
voirs afgesloten.
2.3.3. Wanneer de mogelijkheid is voorzien aan een motorvoertuig een
aanhangwagen te koppelen, wordt deze voorgesteld door een
reservoir waarvan de relatieve maximumdruk p (uitgedrukt in
bar) die is welke in hetvoedingscircuitvan de t rekker kan
worden geleverd en waarvan het in liters uitgedrukte volume V
volgt uit de formule p × V = 20 R (waarbij R de in tonnen uitge-
drukte toelaatbare maximumbelasting op de assen van de
aanhangwagen of de oplegger voorstelt).
2.4.Interpretatie van de resultaten
2.4.1. De tijd T1overeenkomend met het ongunstigste reservoir mag
nietmeer bedragen dan:
— drie minuten voor voertuigen waaraan geen aanhangwagen of
oplegger mag worden gekoppeld;
— zes minuten voor voertuigen waaraan wel een aanhangwagen
of een oplegger mag worden koppeld.
2.4.2. De tijd T2overeenkomend methetongunst igstreservoir mag niet
meer bedragen dan:
— zes minuten voor voertuigen waaraan geen aanhangwagen of
oplegger mag worden gekoppeld;
— negen minuten voor voertuigen waaraan wel een aanhang-
wagen of een oplegger mag worden gekoppeld.
2.5.Aanvullende proef
2.5.1. Wanneer het motorvoertuig is voorzien van een hulpreservoir of
hulpreservoirs met een totale capaciteit van meer dan 20 % van
de totale capaciteit van de remreservoirs, moet een aanvullende
proef worden uitgevoerd, tijdens welke geen enkele verstoring
van de werking der vent ielen die hetvollopen van hethulpreser-voir of de hulpreservoirs regelen, wordt teweeggebracht. Tijdens
deze proef moet worden gecontroleerd of de tijd T
3waarin de
druk in de remreservoirs stijgt van O tot p2, korter is dan:
— acht minuten voor voertuigen waaraan geen aanhangwagen of
oplegger mag worden gekoppeld;
— elf minuten voor voertuigen waaraan wel een aanhangwagen
of oplegger mag worden gekoppeld.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 36
▼B
BIJLAGE V
VEERREMMEN
1. DEFINITIE
„Veerremmen” zijn inrichtingen waarbij de benodigde remenergie wordt
geleverd door een of meer veren die als energieaccumulator werken.
2. ALGEMENE BEPALINGEN
2.1. Als bedrijfsrem mogen geen veerremmen worden gebruikt.
2.2. Voor alle drukwaarden die in hetvoedingscircuitvan de compressie-
ruimte kunnen optreden, mag een lichte verandering van deze druk
geen sterke wijziging in de remkracht veroorzaken.
2.3. Hetvoedingscircuitvan de compressieruimt e der veren moeteen ener-
giereserve bevatten die geen enkele andere inrichting of uitrusting mag
voeden. Deze bepaling is nietvan t oepassing wanneer de compressie
van de veren kan worden gehandhaafd doordat minstens twee onderling
onafhankelijke systemen worden gebruikt.
2.4. De inrichting moet zodanig zijn uitgevoerd dat de remmen minstens
driemaal kunnen worden aangehaald en gelostwanneer de begindruk in
de veercompressieruimte gelijk is aan de aangegeven maximumdruk.
Aan deze voorwaarde moetzijn voldaan wanneer de remmen zo nauw-
keurig mogelijk zijn afgesteld.
2.5. De druk in de compressieruimte waarbij de veren op de remmen
beginnen te werken, terwijl deze zo nauwkeurig mogelijk zijn afgesteld,
mag nietmeer bedragen dan 80 % van de normaal beschikbare mini-
mumbedrijfsdruk (pm).
2.6. Indien de druk in de veercompressieruimte daalt tot op het niveau van
de waarde waarbij de remelementen in beweging worden gebracht,
moet een alarminrichting (optisch of akoestisch) in werking treden. Is
aan deze voorwaarde voldaan, dan kan deze alarminrichting dezelfde
zijn a s die bedoeld in punt2.2.1.13 van bijlage I.
2.7. Wanneer een voertuig waaraan een aanhangwagen met continue of half-
continue reminrichting mag worden gekoppeld, met veerremmen is
uitgerust, moet de automatische inwerkingtreding van deze veerremmen
tot gevolg hebben dat de remmen van de aanhangwagen eveneens in
werking treden.
3. ANTI-BLOKKERINGSSYSTEEM
3.1. Veerremmen moeten zodanig zijn geconstrueerd dat zij bij een defect
zonder gebruikmaking van hun normale bedieningsorgaan kunnen
worden gelost. Dit kan geschieden door middel van een hulpinrichting
(pneumatisch, mechanisch, enz.).
3.2. Indien de inrichting vermeld in punt 3.1 in werking moet worden gesteld
met behulp van een werktuig of een sleutel, moeten deze zich in het
voertuig bevinden.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 37
▼B
BIJLAGE VI
PARKEERREMSYSTEEM MET MECHANISCHE VERGRENDELING
VAN DE REMCILINDERS
(grendelremmen)
1. DEFINITIE
Onder „mechanische vergrendeling van de remcilinders” wordtverst aan een
inrichting waarmede het parkeerremeffect wordt verzekerd doordat de plun-
jerstang van de remcilinder mechanisch wordt vastgeklemd.
Het vergrendeleffect wordt verkregen door de vergrendelkamer te ontluchten.
De mechanische vergrendeling is zodanig ontworpen dat ontgrendeling
mogelijk is wanneer de druk in de vergrendelkamer wordtherst eld.
2. BIJZONDERE VOORSCHRIFTEN
2.1. Wanneer de druk in de vergrendelkamer hetniveau bereiktdatovereen-
komtmetde mechanische vergrendeling moeteen waarschuwingssys-
teem (optisch of akoestisch) in werking treden.
2.2. Bij remcilinders die zijn uitgerust met een mechanische vergrendeling,
moetde verplaat sing van de remplunjer kunnen geschieden metbehulp
van twee energiebronnen.
2.3. Ontgrendeling van de vergrendelde remcilinder is slechts mogelijk
indien het vaststaat dat de rem nadien opnieuw in werking kan worden
gesteld.
2.4. Voor hetgeval de energiebron voor de voeding van de vergrendelkamer
uitvalt, moet een hulpontgrendelsysteem (bij voorbeeld mechanisch of
pneumatisch) aanwezig zijn; daarbij mag bij voorbeeld gebruik worden
gemaaktvan de luchtin een band van hetvoert uig.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 38
▼B
BIJLAGE VII
GEVALLEN WAARIN DE PROEVEN TYPE I EN/OF II (OF II BIS)
NIET BEHOEVEN TE WORDEN UITGEVOERD OP HET TER TYPE-
GOEDKEURING AANGEBODEN VOERTUIG
1. Proef I, II (of II bis) behoeft niet op het ter typegoedkeuring aangeboden
voertuig te worden uitgevoerd in de volgende drie gevallen:
1.1. Het betrokken voertuig is een motorvoertuig, een aanhangwagen of een
oplegger datof die watbanden, de opgenomen remenergie per as en de
wijze van montage van band en rem betreft, qua remwerking „identiek”
is aan een motorvoertuig, aanhangwagen of oplegger:
1.1.1. datof die metgoed gevolg proef I en/of II (of II bis) heeftonder-
gaan;
1.1.2. datof die voor watde opgenomen remenergie bet reftis goedge-
keurd, voor gewichten per as hoger dan of gelijk aan die van het
betrokken voertuig.
1.2. Het betrokken voertuig is een motorvoertuig, een aanhangwagen of een
oplegger waarvan de as of assen voor watbanden, opgenomen
remenergie per as en de wijze van montage van band en rem betreft,
qua remwerking „identiek” is (zijn) aan de as(sen) die afzonderlijk met
goed gevolg proef I en/of II heeft(hebben) ondergaan voor asdrukken
hoger dan of gelijk aan die van het betrokken voertuig, mits de opge-
nomen remenergie per as nietgrot er is dan de opgenomen energie per
as tijdens de referentieproef (referentieproeven) van de afzonderlijke as.
1.3. Her betrokken voertuig is voorzien van een vertragingsinrichting, die
niet de motorrem is en die identiek is aan een vertragingsinrichting
welke reeds is gecontroleerd onder de volgende omstandigheden:
1.3.1. deze vertragingsinrichting heeft bij een proef op een helling van
ten minste 6 % (proef type II) of van ten minste 7 % (proef type
II bis) geheel alleen een voertuig gestabiliseerd waarvan het
maximumgewicht tijdens de proef ten minste gelijk is aan het
maximumgewicht van het voertuig waarvoor de typegoedkeuring
wordtgevraagd;
1.3.2. bij bovenbedoelde proef moeten worden gecontroleerd of de rota-
tiesnelheid van de draaiende delen van de vertragingsinrichting,
wanneer het ter typegoedkeuring aangeboden voertuig rijdt met
een snelheid van 30 km/h, zodanig is dathetvert ragingskoppel
ten minste gelijk is aan dat overeenkomend met de proef, bedoeld
in punt1.3.1.
2. De term „identiek”, als gebezigd in de punten 1.1, 1.2 en 1.3. wil zeggen
identiek ten aanzien van de geometrische en mechanische kenmerken der
onderdelen van het in deze punten bedoelde voertuig alsmede ten aanzien
van de eigenschappen van de voor die onderdelen gebruikte materialen.
3. Bij toepassing van bovenstaande voorschriften wordt het goedkeuringsformu-
lier met betrekking tot de reminrichting (bijlage IX) als volgt ingevuld:
3.1. in geval 1.1 wordthett ypegoedkeuringsnummer opgegeven van het
voertuig waarop de als referentie dienende proef type I en/of II (of II
bis), is uitgevoerd (punt 14.7.1 van bijlage IX);
3.2. in geval 1.2 moetde in punt14.7.2 van hetgoedkeuringsformulier in
bijlage IX opgenomen tabel worden ingevuld;
3.3 in geval 1.3 moetde in punt14.7.3 van hetgoedkeuringsformulier in
bijlage IX opgenomen tabel worden ingevuld.
4. Als een aanvrager van een typegoedkeuring in een Lid-Staat naar een in een
andere Lid-Staat verleende typegoedkeuring verwijst, moet hij de hierop
betrekking hebbende bescheiden overleggen1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 39
▼B
BIJLAGE VIII
KEURINGSWIJZE VOOR VOERTUIGEN UITGERUST MET OPLOOP-
REMMEN
1. ALGEMENE BEPALINGEN
1.1. De oploopreminrichting van een aanhangwagen bestaat uit het bedie-
ningsorgaan, de overbrenging en de wielremmen, hierna „remmen” te
noemen.
1.2. Hetbedieningsorgaan is hetgeheel van organen die vastzijn
verbonden met de trekinrichting.
1.3. De overbrenging is hetgeheel van organen t ussen heteinde van het
bedieningsorgaan en hetbegin van de rem.
1.4. Onder rem wordt verstaan het orgaan waar zich de krachten ontwik-
kelen die zich tegen de beweging van het voertuig verzetten. Het
elementdatheteinde van de rem vormtis of wel de hefboom die de
remnok of soortgelijke elementen bedient (mechanisch bediende
oplooprem), dan wel de remcilinder (hydraulisch bediende oplooprem).
1.5. Remsystemen waarbij de opgeslagen energie (bij voorbeeld elektrisch,
pneumatisch, hydraulisch) van het trekkend voertuig naar de aanhang-
wagen wordt geleid en waarbij deze energie uitsluitend wordt
gedoseerd door de oploopkracht, zijn geen oploopremmen in de zin
van deze richtlijn.
1.6. Voor de toepassing van deze bijlage gelden ook als één as, twee assen
waarbij de afstand tussen het midden van de wielen minder dan één
meter bedraagt (tandem-as).
1.7.Controles
1.7.1. Bepaling van de wezenlijke kenmerken van de rem.
1.7.2. Bepaling van de wezenlijke kenmerken van hetbedieningsor-
gaan en nagaan of ditovereenst emtmetde bepalingen van
deze richtlijn.
1.7.3. Controle aan het voertuig.
— van de aanpassing van hetbedieningsorgaan aan de rem,
— van de overbrenging.
2. SYMBOLEN EN DEFINITIES
2.1.Gebezigde eenheden
2.1.1. Gewichten en krachten : kg
2.1.2. Koppels en momenten : m.kg
2.1.3. Oppervlakken : cm2
2.1.4. Drukken : kg/cm2
2.1.5. Lengtematen : eenheid per geval aangegeven.
2.2.Symbolen geldende voor alle typen remmen
(zie schema in aanhangsel 1, blz. 62)
2.2.1. GA: „Totaalgewicht” — technisch toegestaan totaalgewicht
van de aanhangwagen volgens opgave van de fabri-
kant;
2.2.2. G ′A: „Totaalgewicht” van de aanhangwagen dat, volgens
opgave van de fabrikantvan hetbedieningsorgaan,
methetbedieningsorgaan kan worden afgeremd;
2.2.3 GB: „Totaalgewicht” van de aanhangwagen, dat kan
worden afgeremd door de gezamenlijke werking van
alle remmen van de aanhangwagen
GB¼n/C1GBo1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 40
▼B
2.2.4. GBo: deel van het voor de aanhangwagen toegestane „totaal-
gewicht” dar, volgens de opgave van de fabrikant van
de rem door één rem kan worden afgeremd;
2.2.5. B*: benodigde remkracht;
2.2.6. B: benodigde remkracht, rekening houdend met de
rolweerstand;
2.2.7. D*: toegestane oploopkracht op de koppeling;
2.2.8. D: oploopkrachtop de koppeling;
2.2.9. P ′: krachtaan hetuit einde van hetbedieningsorgaan;
2.2.10. K: bijkomende krachtvan hetbedieningsorgaan; deze
wordtgewoonlijk aangeduid door de krachtD in het
snijpuntmetde geëxt rapoleerde kromme waarin P ′is
uitgedrukt als functie van D, gemeten in de midden-
stand van de bedieningsslag (zie 5.3.1);
2.2.11. KA: aanspreekkrachtvan hetbedieningsorgaan; ditis de
maximale druk op de koppelingskop waarvan de
werking gedurende korte tijd geen enkele kracht
veroorzaaktaan hetuit einde van hetbedieningsorgaan;
De krachtKAwordtgewoonlijk gemet en bij een snel-
heid van 10 tot 15 mm/s uitgaande van de beginstand
bij een ontkoppelde overbrenging;
2.2.12. D1: maximale krachtuit geoefend op de koppelingskop
wanneer deze wordtingedruktmeteen snelheid van s
mm/s ± 10 %, bij een ontkoppelde overbrenging;
2.2.13. D2: maximale krachtuit geoefend op de koppelingskop
wanneer deze meteen snelheid van s mm/s ± 10 %
wordt getrokken uit de stand van de maximale indruk-
king, bij een ontkoppelde overbrenging;
2.2.14. ηHo: nuttig effect van het bedieningsorgaan;
2.2.15 ηH1: nuttig effect van de overbrenging;
2 2.16. ηH: totaal nuttig effect van het bedieningsorgaan en van de
overbrenging
ηΗ¼ηΗο/C1ηΗ1
2.2.17. s: slag van hetbedieningsorgaan (uit gedruktin mm);
2.2.18. s ′: nuttige slag van het bedieningsorgaan (uitgedrukt in
mm), bepaald overeenkomstig de voorschriften van
punt9.4.1;
2.2.19. s ″: dode slag van de hoofdcilinder, gemeten (in mm) aan
hetbedieningsorgaan;
2.2.20. so: slagverlies, datwil zeggen de slag (gemet en in mm)
die de koppelingskop maakt, bij ruststand van de over-
brenging, wanneer bedoeld orgaan wordtbewogen van
300 mm boven naar 300 mm onder hethorizont ale
vlak;
2.2.21. 2sB: aandrukslag van de remsegmenten, gemeten op de
diameter parallel aan het aandrukorgaan en zonder
nastelling van de remmen gedurende de proef (uitge-
druktin mm);
2.2.22. 2sB*: minimale aandrukslag van de twee segmenten (uitge-
druktin mm)
2sB/C3¼2;4þ4
1:000/C12r
2r is de diameter van de remtrommel, uitgedrukt in
mm (zie schema in aanhangsel 1, blz. 3);
2.2.23. M: remmoment;
2.2.24. R: straal van de luchtbanden bij belasting, uitgedrukt in
meters; de straal wordt tijdens de proef gemeten en
afgerond op de naastgelegen cm;
2.2.25. n: aantal remmen.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 41
▼B
2.3.Symbolen geldende voor remmen met mechanische overbrenging
(zie schema in aanhangsel 1, blz. 65)2.3.1. i
Ho: overbrengingsverhouding tussen de slag van het
koppelingsorgaan en de slag van de hefboom aan het
uiteinde van het bedieningsorgaan;
2.3.2. iH1: overbrengingsverhouding tussen de slag van de
hefboom aan hetuit einde van hetbedieningsorgaan
en de slag van de remhefboom (slagverhouding van
de overbrenging);
2.3.3. iH: slagverhouding tussen de koppelingskop en de remhef-
boom
iH¼iHo/C1iH1
2.3.4. ig: overbrengingsverhouding tussen de slag van de
remhefboom en de aandrukslag in hetmidden van het
segment(zie schema in aanhangsel 1, blz. 64)
2.3.5. P: op de bedieningshefboom van de rem uitgeoefende
kracht;
2.3.6. Po: terugslagkracht van de rem; dit is in diagram M = f
(P), de waarde van krachtP in hetsnijpuntvan het
verlengde van deze functie met de abscis
(zie grafiek in aanhangsel 1, blz. 66)
2.3.7. /sigmalunate: remfactor volgens de formule: M ¼/sigmalunateP/C0Po ðÞ
2.4.Symbolen geldende voor hydraulisch bediende remmen
(zie schema in aanhangsel 1, blz. 67)
2.4.1. ih: slagverhouding tussen de koppelingskop en de zuiger
van de hoofdcilinder;
2.4.2. ig′: overbrengingsverhouding tussen de slag van het
aangrijpingspuntvan de remcilinder en de aandrukslag
in hetmiddel van hetsegment ;
2.4.3. FRZ: oppervlak van de zuiger van een remcilinder;
2.4.4. FHZ: oppervlak van de zuiger van de hoofdcilinder;
2.4.5. p: hydraulische druk in de remcilinder;
2.4.6. po: terugslagdruk in de remcilinder; dit is in diagram M = f
(p) de waarde van de druk p in hetsnijpuntvan het
verlengde van deze funtie met de abscis (zie grafiek
in aanhangsel 1, blz. 66);
2.4.7. /sigmalunate′: remfactor volgens de formule: M ¼/sigmalunate0p/C0po ðÞ
3. ALGEMENE VOORSCHRIFTEN
3.1. De overbrenging van de krachten van de koppelingskop op de remmen
van de aanhangwagen moetgeschieden door middel van st angen, dan
wel door andere overbrengingsmiddelen. Het is echter toelaatbaar dat
een deel van de overbrenging geschiedtdoor een schuifkabel
(Bowden-kabel). Ditonderdeel moetzo kortmogelijk zijn.
3.2. Alle bouten van geledingen moeten voldoende geborgd zijn. Bovendien
moeten die geledingen zelfsmerend, dan wel voor smering goed
toegankelijk zijn.
3.3. Oploopreminrichtingen met hydraulische overbrenging moeten zodanig
zijn uit gevoerd datzelfs bij een volledige slag van hetbedieningsor-
gaan schade tengevolge van een te grote kracht in de overbrenging en
de remmen wordt vermeden. De hiertoe gebruikte inrichtingen
(remkrachtbegrenzers) mogen de remkracht slechts tot een zodanige
waarde verminderen dat ten minste de voorgeschreven remkracht
behouden blijft.
3 3.1. Indien oploopreminrichtingen met mechanische overbrenging
zijn voorzien van een remkrachtbegrenzer geldt punt 3.3 mutatis
mutandis.
3.3.2. Oploopreminrichtingen met mechanische overbrenging, maar
zonder remkrachtbegrenzer moeten zodanig zijn uitgevoerd dat
zelfs bij een volledige slag van de koppelingskop geen enkel
deel van de overbrenging vastloopt, een blijvende vervorming1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 42
▼B
ondergaat of breekt. Bij de controle dient de overbrenging te
worden losgemaaktvan de remhefboom.
4. VOORSCHRIFTEN VOOR DE BEDIENINGSORGANEN
4.1. De schuivende delen van hetbedieningsorgaan moet en lang genoeg
zijn om een volledige slag mogelijk te maken, ook indien de aanhang-
wagen gekoppeld is.
4.2. De schuivende delen moeten door een balg of anderzins zijn
beschermd. Zij moeten smering ontvangen of uitgevoerd zijn in zelf-
smerende materialen. Onderling schuivende oppervlakken moeten in
een zodanig materiaal zijn uitgevoerd, dat geen elektrochemisch koppel
ontstaat en zij mechanisch op elkaar zijn afgestemd, zodat geen blok-
kering van de schuivende delen kan worden veroorzaakt.
4.3. De in punt3.3 bedoelde remkracht begrenzers mogen pas in werking
treden indien de oploopdruk op de koppeling bij eenassige aanhangwa-
gens 0,12 G ′Aen bij meerassige aanhangwagens 0,08 G ′Abedraagt. Zij
moeten verhinderen dat de remkracht aan de wielen groter is dan die
welke overeenkomtmeteen oploopkrachtop de koppeling van meer
dan 0,18 GBbij eenassige aanhangwagens en van meer dan 0,12 GBbij meerassige aanhangwagens.
4.4. De aanspreekkrachtvan hetbedieningsorgaan (KA) moet ten minste
0,02 G′Aen ten hoogste 0,04 G ′Abedragen.
4.5. De maximale indrukkingskrachtD1mag nietgrot er zijn dan 0,09 G ′Avoor eenassige aanhangwagens en nietgrot er zijn dan 0,06 G ′Avoor
meerassige aanhangwagens.
4.6. De maximale trekkracht D2moetliggen t ussen 0,1 G ′Aen 0,5 G ′A.
5. OP DE BEDIENINGSORGANEN TE VERRICHTEN CONTROLES EN
METINGEN
5.1. De aan de met de proeven belaste technische dienst ter beschikking
gestelde bedieningsorganen moeten worden gecontroleerd op hun over-
eenstemming met de voorschriften van de punten 3 en 4.
5.2. Voor alle typen wordt overgegaan tot meting van:
5.2.1. de slag s en de nuttige slag s ′;
5.2.2. de bijkomende krachtK;
5.2.3. de aanspreekkrachtKA;
5.2.4. de indrukkingskrachtD1;
5.2.5. de trekkracht D2.
5.3. Voor oploopremmen metmechanische overbrenging moet en worden
bepaald:
5.3.1. de overbrengingsverhouding iHogemeten in de middenstand van
de bedieningsslag;
5.3.2. de krachtP ′aan heteinde van hetbedieningsorgaan als funct ie
van de druk D op de dissel.
Uit de grafische weergave van het resultaat van deze metingen,
worden de bijkomende kracht K en het nuttig effect
ηHo¼1
iHo/C1P0
D/C0Kafgeleid
(zie grafiek in aanhangsel 1, blz. 63);
5.4. Van oploopremmen methydraulische overbrenging dienen t e worden
bepaald:
5.4.1. de overbrengingsverhouding ih gemeten in de middenstand van
de bedieningsslag;
5.4.2. de, door de fabrikantaan t e geven druk p aan heteinde van de
hoofdcilinder als functie van de druk D op de dissel en het
oppervlak FHZvan de hoofdcilinder. Uitde grafische weergave
van het resultaat van deze metingen worden de bijkomende
kracht K en het nuttig effect
ηHo¼1
ih/C1p/C1FHZ
D/C0Kafgeleid
(zie grafiek in aanhangsel 1, blz. 63);1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 43
▼B
5.4.3. de in punt2.2.19. bedoelde dode slag van de hoofdcilinder s ″.
5.5. Bij oploopremmen die voorzien zijn van de in punt3.3 bedoelde
inrichtingen (remkrachtbegrenzers), moet worden nagegaan of de in
punt4.3 gest elde grenzen in achtzijn genomen.
5.6. Bij oploopremmen van meerassige aanhangwagens dienthetin punt
9.4.1 bedoelde slagverlies sote worden gemeten.
6. REMVOORSCHRIFTEN
6.1. De fabrikant moet de met de proeven belaste technische dienst, behalve
de te controleren remmen, remtekeningen ter beschikking stellen met
vermelding van zowel type, afmetingen en materiaal van de belangrijke
onderdelen als van hetmerk en t ype van de remvoeringen. Op deze
tekeningen moet in geval van hydraulische remmen het oppervlak FRZvan de remcilinders zijn vermeld. De fabrikantmoetook hetdoorhem toegestane maximale remmoment M
maxopgeven, alsmede hetin
punt2.2.4 bedoelde gewichtGBo.
6.2. Hetdoor de fabrikantopgegeven remmomentMmaxmoet ten minste
overeenkomen met2 × krachtP of met2 × druk p, nodig voor een
remkrachtvan 0,45 GBo.
6.3. De in punt3.3 bedoelde inricht ingen mogen pas reageren wanneer de
krachtP of de druk p een waarde hebben bereiktdie overeenkomtmet
een remkrachtvan 0,6 GBo. Zij moeten voorkomen dat 2 × de waarde
van krachtP of 2 × de waarde van druk p, bedoeld in punt6.2 worden
overschreden.
7. CONTROLES EN METINGEN OP DE REMMEN
7.1. De remmen en onderdelen die ter beschikking van de met de proeven
belaste technische dienst worden gesteld, moeten worden gecontroleerd
op hun overeenstemming met het bepaalde in punt 6.
7.2. Vastgesteld moeten worden:
7.2.1. de aandrukslag 2sB*;
7.2.2. de aandrukslag 2sB, (die meer moetbedragen dan 2sB*);
7.2.3. hetremmomentM als funct ie van de op de bedieningshefboom
uitgeoefende kracht P, bij inrichtingen met mechanische over-
brenging, en de druk p in de remcilinder, in geval vaninrichtingen met hydraulische overbrenging.
De omwentelingssnelheid van de remtrommels moet bij het
begin van de proef overeenkomen meteen snelheid van het
voertuig van 50 km h. Uit de met deze metingen verkregen
kromme leidtmen af:
7.2.3.1. hij mechanisch bediende remmen: de terugslagkracht P
oen de remfactor /sigmalunate.
(zie grafiek in aanhangsel 1, blz. 66);
7.2.3.2. bij hydraulisch bediende remmen: de terugslagdruk poen de remfactor /sigmalunate.
(zie grafiek in aanhangsel 1, blz. 66).
8. BEPROEVINGSRAPPORTEN
De aanvragen om goedkeuring van aanhangwagens die van oploopremmen
zijn voorzien, dienen vergezeld te gaan van de beproevingsrapporten van
hetbedieningsorgaan en de remmen, alsmede van hetbeproevingsrapport
over de verenigbaarheid van hetbedieningsorgaan, de overbrengingsinrich-
ting en de remmen op de aanhangwagen, waarop ten minste de gegevens
van de aanhangsels 2, 3 en 4 van deze bijlage staan vermeld.
9. VERENIGBAARHEID VAN HET BEDIENINGSORGAAN EN DE
OPLOOPREMMEN VAN HET VOERTUIG
9.1. Bij hetvoert uig wordtaan de hand van de kenmerken van hetbedie-
ningsmechanisme (aanhangsel 2) en de kenmerken der remmen
(aanhangsel 3), alsmede aan de hand van de kenmerken van de
aanhangwagen overeenkomstig punt 4 van aanhangsel 4 gecontroleerd
of de oploopreminrichting van de aanhangwagen aan de voorge-
schreven voorwaarden voldoet.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 44
▼B
9.2.Algemene controles voor alle typen remmen
9.2.1. Voor zover onderdelen van hetoverbrengingsmechanisme noch
in combinatie met het bedieningsorgaan, noch in combinatie met
de rem zijn gecontroleerd, moeten deze op het voertuig worden
gecontroleerd. De resultaten van de controle moeten in
aanhangsel 4 worden opgenomen (b.v. iH1enηH1).
9.2.2.Gewichten
9.2.2.1. Het totale gewicht GAvan de aanhangwagen mag niet
meer bedragen dan het totale gewicht G ′Awaarvoor het
bedieningsorgaan is toegestaan.
9.2.2.2. Het totale gewicht GAvan de aanhangwagen mag niet
meer bedragen dan het totale gewicht GBdatdoor alle
remmen van de aanhangwagen tegelijk kan worden
afgeremd.
9.2.3.Krachten
9.2.3.1. AanspreekkrachtKAmag nietkleiner zijn dan 0,02 GAen mag nietgrot er zijn dan 0,04 GA.
9.2.3.2. De maximale indrukkrachtD1mag nietgrot er zijn dan
0,09 GAbij eenassige aanhangwagens en nietgrot er dan
0,06 GAbij meerassige aanhangwagens.
9.2.3.3. De maximale trekkracht D2moetliggen t ussen 0,1 GAen 0,5 GA.
9.2.4.Inrichting volgens punt 3.3 (remkrachtbegrenzer)
9.2.4.1. Men dient te controleren of het bedieningsorgaan of de
remmen met een dergelijke inrichting zijn uitgerust.
9.2.4.2. Indien deze inrichting deel uitmaakt van het bedienings-
orgaan, dan mag de minimale waarde van GBwelke in
punt 4.3 voor het bedieningsorgaan is vastgesteld niet
minder bedragen dan het totale gewicht GBdatin
verband met de remmen die op de te controleren
aanhangwagen zijn toegepast, is toegestaan.
9.3.Controle te aanzien van een voldoende remwerking
9.3.1. Het totaal van de aan de omtrek van de wielen van de aanhang-
wagen uitgeoefende remkrachten dient ten minste B* = 0,45 GAte bedragen met inbegrip van een rolweerstand van 0,01 GA. Dit
komtovereen meteen remkrachtB = 0,44 GA. De toelaatbare
oploopkrachtbedraagthiervoor maximaal:
D* = 0,06 GAvoor aanhangwagens mett wee of meer
assen;
D* = 0,09 GAvoor eenassige aanhangwagens.
Ten einde te controleren of aan deze voorwaarden wordt
voldaan, dient een onderzoek te worden ingesteld naar de
volgende ongelijkheden.
9.3.1.1. Voor oploopremmen metmechanische overbrenging:
B:R
/sigmalunateþnPo/C20/C211
D/C3/C0K ðÞ /C1 ηΗ/C20iH
9.3.1.2. Voor oploopremmen methydraulische overbrenging:
B:R
n/C1/sigmalunate0þpo/C20/C211
D/C3/C0K ðÞ /C1 ηΗ/C20ih
FHZ
9.4.Controle van de slag van het bedieningsorgaan
9.4.1. Bij bedieningsorganen van meerassige aanhangwagens waarvan
de stand van het remstangenstelsel afhankelijk is van de stand
van de trekinrichting, moet de slag s van het bedieningsorgaan
langer zijn dan de nuttige slag s ′van hetbedieningsorgaan,
waarbij het verschil ten minste gelijk is aan het slagverlies so.
Slag somag maximaal 40 mm lang zijn.
9.4.2. De nuttige slag s ′wordtals volgtbepaald:
9.4.2.1. Indien het remstangenstelsel wordt beïnvloed door de
hoekstand van de trekinrichting, is
s0¼s/C0so1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 45
▼B
9.4.2.2. Indien er geen slagverliezen zijn, is
s0¼s
9.4.2.3. Bij hydraulische remmen is
s0¼s/C0s00
9.4.3. Ten einde te controleren of de slag groot genoeg is, dient een
onderzoek te worden ingesteld naar de volgende ongelijkheden:
9.4.3.1. Voor oploopremmen metmechanische overbrenging
iH/C20s0
sB/C3/C1ig
9.4.3.2. Voor oploopremmen methydraulische overbrenging:
ih
FHZ/C20s0
2sB/C3/C1nFRZ/C1i0
g
9.5.Aanvullende controles
9.5.1. Bij oploopremmen metmechanische overbrenging dientt e
worden gecontroleerd of het stangenstelsel dat de kracht van
hetbedieningsorgaan overbrengtop de remmen, inderdaad op
de juiste wijze is aangebracht.
9.5.2. Bij oploopremmen methydraulische overbrenging moetworden
gecontroleerd of de slag van de hoofdcilinder ten minste s/ihbedraagt. Een kleinere slag is niet toegestaan.
9.5.3. Hetalgemene remgedrag van hetvoert uig moetdoor een
wegproef worden gecontroleerd.
10. ALGEMENE OPMERKINGEN
Bovenstaande voorschriften zijn van toepassing op de meest gangbare
uitvoeringen van oploopremmen met mechanische of hydraulische overbren-
ging, waarbij alle wielen van de aanhangwagen zijn uitgerust met hetzelfdetype rem en hetzelfde type band.
Voor de controle van meer bijzondere uitvoeringen moeten de hierboven
gegeven voorschriften aan elk afzonderlijk geval worden aangepast.1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 46
▼B
Aanhangsel
Ad 2.2
ad 2.2.10 en 5.3.2 (mechanische overbrengingsinrichting)
1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 47
▼B
ad 2.2.10 en 5.4.2 (hydraulische overbrengingsinrichting)
1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 48
▼B
Ad. 2.2.22 en 2.3.4
Aan de remmen uit te voeren controles1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 49
▼B
Ad. 2.3
Remmen met mechanische overbrenging
1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 50
▼B
Ad. 2.3.6 en 7.2.3.1 (mechanische rem)
Ad. 2.4.6. en 7.2.3.2 (hydraulische rem)
1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 51
▼B
Ad. 2.4
Remmen met hydraulische overbrenging
1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 52
▼B
Aanhangsel 2
Beproevingsrapport betreffende een bedieningsorgaan voor oploopremmen
1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 53
▼B
Aanhangsel 3
Beproevingsrapport betreffende een rem
1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 54
▼B
Aanhangsel 4
Beproevingsrapport over de verenigbaarheid van het bedieningsorgaan, de overbrengingsinrich-
ting en de remmen op de aanhangwagen
1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 55
▼B
1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 56
▼B
BIJLAGE IX
1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 57
▼B
1971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 58
▼B
►(1)M21971L0320 — NL — 31.07.1975 — 003.001 — 59