1971L0318 — NL — 30.07.1971 — 000.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B RICHTLIJNVANDERAAD
van26juli1971
betreffendedeonderlingeaanpassingvandewetgevingenderLid-Stateninzakegasmeters
(71/318/EEG)
(PB L 202 van 6.9.1971, blz. 21)
Gerectificeerd bij:
►C1Rectificatie PB L 34 van 8.2.1972, blz. 7 (71/318/EEG)
▼B
RICHTLIJNVANDERAAD
van26juli1971
betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-
Stateninzakegasmeters
(71/318/EEG)
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100,
Gezien het voorstel van de Commissie,Gezien het advies van het Europese Parlement (
1),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),
Overwegende dat in de Lid-Staten de constructie en de wijze van
keuring van gasmeters zijn geregeld door dwingende voorschriften die
van Lid-Staat tot Lid-Staat verschillen en daardoor een belemmering
vormen voor de handel in deze toestellen; dat er derhalve aanleiding toebestaat, deze wetsvoorschriften te harmoniseren;
Overwegende dat in de richtlijn van de Raad van 26 juli 1971 inzake de
onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten betreffendevoor meetmiddelen en metrologische controlemethoden geldendealgemene bepalingen (
3) de procedures van E.E.G.-modelgoedkeuring
en eerste E.E.G.-ijk zijn afgebakend; dat overeenkomstig deze richtlijn
de technische voorschriften voor de uitvoering en de werking vangasmeters dienen te worden vastgesteld,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
De onderhavige richtlijn heeft betrekking op de volgende gasmeters:1. Volumetrische gasmeters:
— gasmeters met heen en weer bewegende wanden,
— rotorgasmeters.
2. Niet-volumetrische gasmeters:
— turbinegasmeters.
Artikel 2
In de bijlage van deze richtlijn zijn de gasmeters omschreven waaraan
de E.E.G.-merken en E.E.G.-tekens kunnen worden verleend. Zij zijn
onderworpen aan de E.E.G.-modelgoedkeuring en aan de eerste E.E.G.-
ijk.
Artikel 3
De Lid-Staten mogen het in de handel brengen en het in gebruik nemen
van gasmeters die zijn voorzien van het E.E.G.-modelgoedkeuringstekenen van het merk van eerste E.E.G.-ijk, niet weigeren, verbieden ofbeperken.
Artikel 4
1. Binnen achttien maanden na kennisgeving van deze richtlijn
voeren de Lid-Staten de nodige wettelijke en bestuursrechtelijkebepalingen in om aan het bepaalde in deze richtlijn te voldoen. Zijstellen de Commissie hiervan onmiddellijk in kennis.1971L0318 — NL — 30.07.1971 — 000.001 — 2
(1) PB nr. C 65 van 5. 6. 1970, blz. 30.
(2) PB nr. C 131 van 29. 10. 1970, blz. 7.
(3) Zie blz. 1 van dit Publikatieblad.
▼B
2. De Lid-Staten zien erop toe dat de tekst van alle belangrijke
nationale wettelijke bepalingen die zij aanvaarden op het gebied waaropdeze richtlijn van toepassing is, ter kennis van de Commissie worden
gebracht.
Artikel 5
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.1971L0318 — NL — 30.07.1971 — 000.001 — 3
▼B
BIJLAGE
HOOFDSTUK I
A.DEFINITIEVANSOMMIGEINDEBIJLAGEGEBRUIKTETERMEN
1.Meetbereik
Het meetbereik van een gasmeter wordt begrensd door het maximale
meetvermogen Qmaxen het minimale meetvermogen Qmin.
2.Metenderuimtevaneenvolumetrische gasmeter
De metende ruimte V van een volumetrische gasmeter is gelijk aan het
gasvolume overeenkomend met één arbeidscyclus van de meter, dat wil
zeggen met het geheel van de bewegingen der beweegbare organen van de
meter aan het einde waarvan al deze organen, behalve het telwerk en de
tussenoverbrengingen, weer voor het eerst hun oorspronkelijke stand innemen.
De metende ruimte wordt bepaald door de waarde van het volume,
overeenkomend met een volledige omwenteling van het controle-element, te
vermenigvuldigen met de overbrengingsverhouding van het metende gedeelte
op het telwerk.
3.Werkdrukenreferentiedruk
3.1.Werkdruk
De werkdruk van een gasmeter is het verschil tussen de druk van het te
meten gas aan de inlaat van de gasmeter en de atmosferische druk.
3.2.Referentiedruk
De referentiedruk prvan een gasmeter is de gasdruk waarop het
aangegeven gasvolume is betrokken.
Bepalingen inzake het drukmeetpunt voor de referentiedruk zijn
vastgelegd in hoofdstuk III.
4.Drukverbruik
Het drukverbruik van een gasmeter is het verschil tussen de druk gemeten aan
de inlaat en aan de uitlaat van de meter gedurende het doorstromen van het
gas.
5.Constantedernaarbuitentredendeoverbrengingsinrichtingen
De constante van een naar buiten tredende overbrengingsinrichting is de
waarde van het volume overeenkomende met een volledige omwenteling van
de as van deze overbrenging; deze waarde wordt bepaald door de waarde van
het volume, overeenkomende met een volledige omwenteling van het
controle-element, te vermenigvuldigen met de overbrengingsverhouding van
het telwerk op de genoemde as.
B.ALGEMENEVOORSCHRIFTENVOORGASMETERS
1.Algemeen
1.1. Hoofdstuk I van de onderhavige bijlage legt de algemene voorschriften
vast waarvan alle in artikel 1 van deze richtlijn bedoelde gasmeters
moeten voldoen.
1.2. In de hoofdstukken II en III van deze bijlage zijn de bijzondere
voorschriften voor de daarin bedoelde gasmeters vastgelegd.
2.Constructie
2.1.Materiaal
De meters moeten zijn vervaardigd van deugdelijk materiaal, met
geringe inwendige spanningen, dat in geringe mate aan verandering
onderhevig is door veroudering en dat voldoende bestand is tegen
corrosie en tegen aantasting door de gebruikelijk gedistribueerde gassen
ofdoor eventuele condensaten daarvan.
2.2.Dichtheid van de meters
De gasmeters moeten bij maximale werkdruk volkomen gasdicht zijn.
2.3.Bescherming tegen invloeden van buitenaf
De meters moeten zodanig zijn geconstrueerd dat iedere ingreep die de
juistheid der metingen kan beïnvloeden, onmogelijk is zonder beschadi-
ging der ijk- ofzegelmerken.1971L0318 — NL — 30.07.1971 — 000.001 — 4
▼B
2.4.Stromingsrichting van het gas
Op gasmeters waarvan het telwerk slechts positiefaanwijst bij
doorstroming van het gas in één richting, moet deze richting door
middel van een pijl zijn aangegeven.
Deze pijl is niet vereist indien de stromingsrichting van het gas door de
constructie is bepaald.
2.5.Metrologische eigenschappen
Bij een debiet gelijk aan Qmaxmoet een meter continu kunnen
functioneren gedurende de in de hoofdstukken II of III vastgelegde
perioden, zonder dat de wijzigingen in zijn metrologische eigen-
schappen de in die hoofdstukken vastgestelde grenzen overschrijden.
3.Hulpinrichtingen
3.1. De meters mogen zijn voorzien van hulpinrichtingen (correctieapparaat,
belastingschrijver, toegevoegd telwerk, enz.); het aansluiten daarvan op
de meters is eveneens onderworpen aan de E.E.G.-modelgoedkeurings-
procedure.
3.2. De meters mogen zijn voorzien van naar buiten tredende overbren-
gingsinrichtingen voor het aandrijven van een afneembaar telwerk, een
muntwerk ofiedere andere hulpinrichting.
3.2.1. Wanneer deze overbrengingsinrichtingen niet worden gebruikt,
moet het vrije uiteinde daarvan worden beschermd door middel
van een verzegelbare dop ofdergelijke voorziening.
3.2.2. Is dit uiteinde een as, dan moet daarbij de waarde van de
constante ervan zijn aangegeven in de vorm „1 tr /wedgeq…m3(of
dm3)”.
3.3. De gasmeters mogen zijn voorzien van ingebouwde impulsgevers. Bij
de uitgaande assen van deze impulsgevers moet de waarde, overeen-
komend met één impuls, zijn vermeld in de vorm: „1 imp /wedgeq…m3(of
dm3)”.
4.Opschriften
4.1. Op elke meter moeten op de telwerkplaat dan wel op een speciale plaat
volgende opschriften worden vermeld:
a) het kencijfer van modelgoedkeuring van de meter,
b) de identificatie van de fabrikant of zijn firmanaam,
c) een fabrieksnummer en jaartal van vervaardiging,
d) een voor de grootte van de meter kenmerkende aanduiding in de
vorm van de hoofdletter G gevolgd door een in de hoofdstukken II of
III vastgesteld getal,
e) het maximale meetvermogen in de vorm: Qmax…m3/h,
f) het minimale meetvermogen in de vorm: Qmin…m3/h (ofdm3/h),
g) de maximale werkdruk in de vorm: pmax… MN/m2(ofN/m2)o fpmax… bar (ofmbar),
h) bij volumetrische gasmeters, de nominale inhoud van de metende
ruimte in de vorm V … m3(ofdm3).
Deze opschriften moeten, onder de normale gebruiksomstandig heden,
goed zichtbaar, duidelijk leesbaar en onuitwisbaar zijn aangebracht.
4.2. De dienst van het ijkwezen die de modelgoedkeuring verleent, kan
bepalen in welke gevallen de aard van het gas bij de opschriften moet
worden vermeld.
4.3. Voorts kunnen op de gasmeter worden vermeld: de handelsbenaming,
een bijzonder volgnummer, de naam van de gasdistributiemaatschappij,
een Europees normalisatiemerk en een vermelding ten aanzien van
verrichte herstellingen. Behoudens bijzondere toestemming is elk ander
opschrift of elke andere aanduiding verboden.
5.Telwerkenencontrole-element
5.1.Telwerken
5.1.1. De telwerken moeten bestaan uit rollen; het laatste element mag
evenwel hierop een uitzondering vormen. De rollen moeten zijn
becijferd in kubieke meter of in decimale veelvouden of delen
van de kubieke meter. Op de telwerkplaat moet het symbool m3
voorkomen.1971L0318 — NL — 30.07.1971 — 000.001 — 5
▼B
5.1.1.1. De eventueel aanwezige rollen bestemd voor het
aangeven van de decimale delen van de kubieke meter
moeten duidelijk zijn onderscheiden van de overige
rollen en daarvan zijn gescheiden door een goed
zichtbare komma.
5.1.1.2. Is de laatste rol van het telwerk becijferd in een decimaal
veelvoud van de kubieke meter, dan moet op de
telwerkplaat zijn vermeld:
a) hetzij één (oftwee, ofdrie, enz.) vaste nullen na de
laatste rol,
b) hetzij de aanduiding: „× 10” (of„× 100” of„× 1.000”,
enz.), zodat de aflezing steeds in m3geschiedt.
5.1.2. Het telwerk moet voldoende becijferde rollen hebben om, op één
eenheid van de laatste rol na, het volume te kunnen aanwijzen dat
is doorgestroomd gedurende een bedrijfsduur van 1.000 uur bij
het maximale meetvermogen.
5.2.Controle-element
5.2.1. De meters moeten zodanig zijn geconstrueerd dat zij met
voldoende nauwkeurigheid kunnen worden onderzocht. Daartoe
moeten de meters zijn voorzien van een vast controle-element
dan wel van inrichtingen die het aanbrengen van een afneembaar
controle-element mogelijk maken.
5.2.2. Het vaste controle-element kan bestaan uit het laatste element
van het telwerk en kan op één der volgende wijzen zijn
uitgevoerd:
a) een continu bewegende rol met becijferde schaalverdeling,
b) een wijzer die zich langs een vaste wijzerplaat met becijferde
schaalverdeling beweegt, ofeen schijfvoorzien van een
becijferde schaalverdeling, die zich langs een vaste index
beweegt.
5.2.3. Op de becijferde schaalverdelingen van de controle-elementen
moet de eenheid van becijfering duidelijk en ondubbelzinnig zijn
aangegeven in m3ofin decimale delen van de m3; aan het begin
van de schaalverdeling moet het cijfer 0 staan.
5.2.3.1. De lengte van het schaaldeel moet over de gehele
schaalverdeling constant zijn en mag niet minder
bedragen dan 1 mm.
5.2.3.2. De waarde van het schaaldeel moet van de vorm 1 × 10n,
2×1 0nof5 × 10nm3zijn, waarin n een positiefof
negatiefgeheel getal ofnul is.
5.2.3.3. De deelstrepen moeten fijn zijn en een gelijke dikte
hebben. Ingeval de waarde van het schaaldeel van de
vorm 1 × 10nof2 × 10nm3is, moeten alle deelstrepen
die een veelvoud van vijfaangeven, alsmede, indien de
waarde van het schaaldeel van de vorm 5 × 10nm3is,
alle deelstrepen die een veelvoud van twee aangeven,
zich onderscheiden door een grotere lengte.
5.2.4. De index ofwijzerpunt moet voldoende scherp zijn om een
betrouwbare en gemakkelijke aflezing mogelijk te maken.
5.3.Diametersvan rollen en wijzerplaten
De diameter der rollen moet ten minste 16 mm bedragen.
De diameter der becijferde schaalverdelingen als bedoeld in punt I, B,
5.2.2, sub b), moet ten minste 32 mm bedragen.
5.4.Aflezing van het telwerk
Het telwerk moet zodanig zijn uitgevoerd dat aan het beginsel van
aflezing door eenvoudige nevenschikking wordt voldaan.
5.5.Verspringen der cijfers
Het verspringen van een cijferrol met één eenheid moet zich geheel
voltrekken gedurende de tijd waarin de cijferrol, behorende tot de naast
lagere decade, het laatste tiende gedeelte van zijn omwenteling maakt.1971L0318 — NL — 30.07.1971 — 000.001 — 6
▼B
5.6.Afnemen van het telwerk
De meters moeten zodanig zijn geconstrueerd dat het telwerk tijdens een
onderzoek gemakkelijk kan worden afgenomen.
6.Maximaaltoelaatbarefouten
6.1. De fouten van de meter worden uitgedrukt in een relatieve waarde door
de verhouding (in procenten) van het verschil tussen het aangewezen
volume en het volume dat werkelijk door de meter is gestroomd, tot dit
laatste volume.
6.2. Deze fouten zijn betrokken op meting met lucht met een volumieke
massa van 1,2 kg/m3. Onder normale atmosferische omstandigheden
mag worden aangenomen dat de omgevingslucht van een onderzoe-
klaboratorium aan deze voorwaarde voldoet.
6.3. De maximaal toelaatbare fouten zijn vastgelegd in de hoofdstukken II en
III. Zij gelden voor de toegestane doorstromingsrichtingen.
7.Drukverbruik
7.1.Maximaal toelaatbare waarden
De maximaal toelaatbare waarden voor het drukverbruik zijn vastgelegd
in de hoofdstukken II en III.
8.Aanbrengenvanijk-enzegelmerken
8.1.Draagwijdte
Het aanbrengen van E.E.G.-ijkmerken en E.E.G.-zegelmerken op
gasmeters houdt uitsluitend in dat de betrokken meters voldoen aan de
voorschriften van de onderhavige richtlijn.
8.2.Plaats
8.2.1. De plaatsen der merken moeten zodanig worden gekozen dat het
afnemen van een onderdeel dat met een van die merken is
verzegeld, beschadiging van het merk met zich zou brengen.
8.2.2. Indien de onder punt I, B, 4.1 bedoelde opschriften zijn
aangebracht op een speciale opschriftenplaat, moet de plaats
van een der merken zodanig worden gekozen dat dit merk bij
verwijdering van genoemde plaat wordt beschadigd; de bedoeling
hiervan is, verwijdering van de plaat te beletten.
8.2.3. Er dienen plaatsen aanwezig te zijn voor het aanbrengen van ijk-
ofzegelmerken:
a) op alle platen waarop een aanduiding staat als voorgeschreven
in de onderhavige bijlage,
b) op alle delen van de kast die niet op andere wijze kunnen
worden beschermd tegen ingrepen waardoor de meetnauw-
keurigheid kan worden beïnvloed.
9.E.E.G.-modelgoedkeuringeneersteE.E.G.-ijk
9.1.E.E.G.-modelgoedkeuring
9.1.1. Bij de aanvraag tot modelgoedkeuring van een meter dienen
onderstaande bescheiden, die het aangeboden model moeten
vergezellen, te worden gevoegd:
— een beschrijving van de meter waarvoor modelgoedkeuring
wordt aangevraagd,
— een perspectieftekening of een foto van de meter,
— een samenstellingstekening van de gehele meter, zo nodig
aangevuld met tekeningen van constructiedetails,
— een lijst van de samenstellende delen en alle andere door de
dienst van het ijkwezen noodzakelijk geachte gegevens,
— een tekening waarop de plaatsen van de ijkmerken en de
zegelmerken staan aangegeven,
— een verklaring waaruit blijkt dat de meters die overeenkom-
stig het model worden vervaardigd, zullen voldoen aan de
reglementaire veiligheidsvoorschriften, met name ten aanzien
van de op de opschriftenplaat aangegeven maximale werk-
druk.
9.2.Eerste E.E.G.-ijk
9.2.1. De ten eerste E.E.G.-ijk aangeboden gasmeters moeten bedrijfs-
gereed zijn. Indien de meters moeten worden gebruikt met door1971L0318 — NL — 30.07.1971 — 000.001 — 7
▼B
naar buiten tredende overbrengingsinrichtingen aangedreven
hulpinrichtingen, moeten deze laatste reeds bij de ijk zijn
aangesloten, tenzij het aansluiten ervan na de ijk uitdrukkelijk
is toegestaan.
10.IJk-enzegelmerken
De meters die met goed gevolg de proeven bij de ijk hebben ondergaan,
worden:
— voorzien van het ijkmerk;
— voorzien van de zegelmerken op de daartoe bestemde plaatsen ter
bescherming van bepaalde organen tegen ingrepen van buitenafdie de
kenmerken van de meter kunnen wijzigen.
HOOFDSTUK II
VOORSCHRIFTEN VOOR GASMETERS MET HEEN EN WEER
BEWEGENDEWANDEN
1.Toepassingsgebied
Dit hoofdstuk heeft te zamen met hoofdstuk I betrekking op gasmeters waarbij
de meting van het doorgestroomde gas geschiedt met behulp van meetkamers
met heen en weer bewegende wanden.
2.Meetbereik engrootte
2.1. De toelaatbare waarden van de maximale meetvermogens en de
maximumwaarden van de bijbehorende minimale meetvermogens,
alsmede de minimumwaarden van de metende ruimten zijn in de
onderstaande tabel in afhankelijkheid van de grootte (G) van de meters
vermeld:
GQmax
m3/hQmin
m3/h
(maximum-
waarde)V
dm3
(minimum-
waarde)
1,6 2,5 0,016 0,7
2,5 4 0,025 1,2
4 6 0,040 2,0
6 10 0,060 3,5
10 16 0,100 6,016 25 0,160 10
25 40 0,250 18
40 65 0,400 30
65 100 0,650 55
100 160 1,000 100
160 250 1,600 200
250 400 2,500 400
400 650 4,000 900
650 1.000 6,500 2.000
2.2. Wanneer voor een bepaald type gasmeter Q
minkleiner is dan het in de
tabel onder punt II, 2.1 aangegeven getal, moet de getalwaarde van deze
Qminovereenkomen met een der in de derde kolom van de tabel
aangegeven getallen ofeen decimaal deel daarvan.
2.3. Meters met een metende ruimte die kleiner is dan de in de tabel van punt
II, 2.1 aangegeven waarde, kunnen worden goedgekeurd mits het model
van deze meters voldoet aan de eisen van de in punt II, 7.2.5 omschreven
duurbeproeving.
3.Constructiedetails
3.1. Bij elke gasmeter mag het verschil tussen de berekende waarde (V) van
de metende ruimte en de op de meter aangegeven waarde niet meer dan
5 % van laatstgenoemde waarde bedragen.1971L0318 — NL — 30.07.1971 — 000.001 — 8
▼B
3.2. De meters G 1,6 tot en met G 6 mogen zijn voorzien van een inrichting
die het normaal functioneren van het metende gedeelte verhindert
wanneer het gas in een niet toegestane richting stroomt.
4.Controle-element
4.1. Bij de meters G 1,6 tot en met G 6 moet het controle-element volgens
punt I, B, 5.2.2 zijn uitgevoerd. Bij de meters G 10 tot en met G 650 moet
het controle-element:
— hetzij volgens punt I, B, 5.2.2,
— hetzij afneembaar
zijn uitgevoerd.
4.2. Wanneer het controle-element is uitgevoerd volgens punt I, B, 5.2.2,
moeten de waarde van het schaaldeel van het controle-element en de
becijfering aan onderstaande waarden voldoen:
Grootte van de meterMaximumwaarde
van het schaaldeelBecijfering per
G 1,6 t/m G 6 0,2 dm31d m3
G 10 t/m G 65 2 dm310 dm3
G 100 t/m G 650 20 dm3100 dm3
4.3. Bij meters waarvan het controle-element volgens punt I, B, 5.2.2 is
uitgevoerd, mag de standaardafwijking bij een reeks van ten minste 30
opeenvolgende metingen die bij een doorstromingssnelheid van ongeveer
0,1 Qmaxen onder dezelfde omstandigheden met de hierna aangegeven
luchtvolumes worden verricht, de in onderstaande tabel vermelde
waarden niet overschrijden:
Grootte van de meterTe meten luchtvo-
lumeMaximaal toelaat-
bare waarde van de
standaardafwijking
G 1,6 t/m G 4 20 V 0,2 dm3
G 6 10 V 0,2 dm3
G 10 t/m G 65 10 V 2 dm3
G 100 t/m G 650 5 V 20 dm3
5.Maximaaltoelaatbarefouten
5.1.Algemene bepalingen
5.1.1. De maximaal toelaatbare fouten in plus en min zijn in
onderstaande tabel aangegeven:
Debieten
QMaximaal toelaatbare
fouten bij eerste E.E.G.-
ijk
Qmin≤Q< 2 Qmin3%
2Qmin≤Q≤ Qmax2%
5.1.2. Bij de eerste E.E.G.-ijk mogen de fouten van een meter bij debieten Q
gelegen tussen 2 Qminen Qmax, indien die fouten alle hetzelfde teken
hebben, niet alle groter zijn dan 1 %.
6.Drukverbruik
6.1.Totaal drukverbruik
Het totale drukverbruik mag bij doorstroming van lucht met een
volumieke massa van 1,2 kg/m3bij een debiet gelijk aan Qmax, gemiddeld
niet meer bedragen dan:1971L0318 — NL — 30.07.1971 — 000.001 — 9
▼B
Grootte van de meterMaximaal toelaatbare waarden van het
gemiddelde totale drukverbruik bij eerste
E.E.G.-ijk
N/m2mbar
G 1,6 t/m G 10 200 2
G 16 t/m G 40 300 3
G 65 t/m G 650 400 4
6.2.Mechanisch drukverbruik
Het mechanisch drukverbruik, zijnde het drukverbruik bij doorstroming
van lucht met een volumieke massa van 1,2 kg/m3bij een debiet gelegen
tussen Qminen 2 Qmin, mag onderstaande waarden niet overschrijden:
Grootte van de meterMaximaal toelaatbare waarden van het
mechanisch drukverbruik bij eerste E.E.G.-
ijk
N/m2mbar
G 1,6 t/m G 40 60 0,6
G 65 t/m G 650 100 1,0
Bovenstaande waarden vormen maximale waarden van het mechanisch
verbruik.
6.3.Bijzondere bepaling
Bij meters waarbij de werkdruk hoger ligt dan 0,1 MN/m2(1 bar), gelden
de voorschriften volgens punt II, 6.2, inzake het mechanisch drukver-
bruik, terwijl het onder punt II, 6.1 bedoelde totale drukverbruik van deze
meters buiten beschouwing blijft.
7.E.E.G.-modelgoedkeuring
7.1. Behalve het exemplaar van het model moet de aanvrager aanstonds twee
à zes proefmeters die overeenkomstig het model zijn vervaardigd, ter
beschikking stellen van de bevoegde dienst.
Op verzoek van de bevoegde dienst moet dit aantal worden verdeeld over
verschillende G-waarden wanneer gelijktijdig goedkeuring daarvoor
wordt aangevraagd.
Naar gelang van het verloop der proeven kunnen extra proefmeters
worden verlangd.
7.1.1. Er kan toestemming worden verleend om van deze bepaling afte
wijken, met dien verstande dat de proefmeters op een later tijdstip
ter beschikking kunnen worden gesteld. Evenwel wordt niet eerder
over de goedkeuring van het model beslist, dan na volledig
onderzoek van deze proefmeters.
7.1.2. De proefmeters blijven eigendom van de aanvrager en worden hem
na verlening van de modelgoedkeuring teruggegeven.
7.2.Onderzoek
7.2.1. Het model en de proefmeters moeten voldoen aan de bepalingen
van hoofdstuk I en van de punten 2 tot en met 6 van dit hoofdstuk.
7.2.2. Voorts mag bij elke meter het verschil tussen het hoogste en het
laagste punt van de miswijzingscurve bij debieten, gelegen binnen
het meetbereik van de gasmeter, niet meer bedragen dan 3 %.
7.2.3. Het model en de proefmeters worden vervolgens onderworpen aan
een duurbeproeving. Deze proefwordt uitgevoerd:
7.2.3.1. Voor meters G 1,6 tot en met G 10: bij het maximale
meetvermogen van de meters, met lucht; bij meters
waarbij op de opschriftenplaat de aard van het te meten
gas is aangegeven, mag de proefevenwel geheel of
gedeeltelijk met dat gas worden verricht;1971L0318 — NL — 30.07.1971 — 000.001 — 10
▼B
7.2.3.2. Bij meters G 16 tot en met G 650: zoveel mogelijk bij het
maximale meetvermogen van de meters, met lucht ofmet
gas.
7.2.4. De tijdsduur van de duurbeproeving voor meters waarvan de
metende ruimte ten minste gelijk is aan de waarden vermeld in de
tabel van punt II, 2.1 bedraagt:
7.2.4.1. Voor meters G 1,6 tot en met G 10: 1.000 uur; de proef
mag worden onderbroken, zij moet evenwel binnen 60
dagen zijn beëindigd;
7.2.4.2. Voor meters G 16 tot en met G 650: zodanig dat elke
meter een lucht- ofgasvolume meet dat overeenkomt met
een bedrijfsduur van 1.000 uur bij maximaal meetver-
mogen van de meter: de proefmoet binnen 6 maanden
zijn beëindigd.
7.2.5. Bij meters met een metende ruimte die kleiner is dan de in de tabel
van punt II, 2.1 vermelde waarden, moet de tijdsduur van de
duurbeproeving 2.000 uur bedragen en moet de beproeving
worden uitgebreid tot een groter aantal apparaten dan voorge-
schreven in punt II, 7.1, naar gelang van de G-waarde van de
betrokken meter en de algemene kenmerken ervan.
7.2.6. Na de duurbeproeving moeten de meters aan onderstaande eisen
voldoen:
a) bij elke gasmeter mag het verschil tussen het hoogste en het
laagste punt van de miswijzingscurve, bij debieten gelegen
binnen het meetbereik van de gasmeter, niet meer bedragen dan
4% ;
b) geen enkel punt van de miswijzingscurve mag meer dan 1,5 %
hoger dan de oorspronkelijke maximumwaarde oflager dan de
oorspronkelijke minimumwaarde der fouten liggen;
c) het mechanisch drukverbruik mag met niet meer dan 20 N/m2
(0,2 mbar) zijn toegenomen;
d) bij meters met een werkdruk hoger dan 0,1 MN/m2(1 bar) mag
de afwijking tussen de fout bij debiet 1/2 Qmaxen bij debiet
Qmaxmet niet meer dan 1 % zijn toegenomen.
7.3.Wijziging van een reedsgoedgekeurd model
Indien de aanvraag tot goedkeuring betrekking heeft op wijziging van een
reeds goedgekeurd model, beslist de dienst van het ijkwezen die het
oorspronkelijke model heeft goedgekeurd, naar gelang van de aard van de
wijziging ofen in hoeverre de bepalingen van de punten 7.1, 7.2.3, 7.2.4
en 7.2.5 van dit hoofdstuk van toepassing zijn.
8.EersteE.E.G.-ijk
8.1.Juistheidsproeven
Een meter wordt geacht te voldoen aan de voorschriften inzake de
maximaal toelaatbare fouten, wanneer deze fouten bij onderstaande
debieten niet worden overschreden:
a) bij een debiet tussen Qminen 2 Qmin;
b) bij een debiet in de orde van grootte van 1/5 Qmax;
c) bij debiet Qmax;
d) bij debiet 1/2 Qmaxvoor meters waarvan de werkdruk hoger is dan
0,1 MN/m2(1 bar).
Wanneer het onderzoek onder afwijkende omstandigheden wordt
uitgevoerd, moeten uit de resultaten daarvan ten minste dezelfde
conclusies als die, verkregen op grond van de eerder genoemde proeven,
kunnen worden getrokken.
HOOFDSTUK III
VOORSCHRIFTEN VOOR ROTORGASMETERS EN TURBINEGAS-
METERS
1.Toepassingsgebied
Het onderhavige hoofdstuk is te zamen met de voorschriften van hoofdstuk I
van toepassing op:1971L0318 — NL — 30.07.1971 — 000.001 — 11
▼B
1.1.Rotorgasmeters
waarbij de meting van het doorgestroomde gas geschiedt met behulp van
meetkamers met roterende scheidingswanden,
1.2.Turbinegasmeters
waarbij de gasstroom een schoepenrad in draaiende beweging brengt en
het aantal omwentelingen van het rad het doorgestroomde gasvolume
aangeeft.
2.Meetbereik
2.1. De gasmeters moeten naar gelang van de G-waarde een der meetbereiken
hebben, volgende uit de onderstaande tabel:
GQmaxm3/hMeetbereik
klein gemiddeld groot
Qminm3/h
40 65 13 6 3
65 100 20 10 5
100 160 32 16 8
160 250 50 25 13250 400 80 40 20
400 650 130 65 32
650 1.000 200 100 50
1.000 1.600 320 160 80
ofuit de decimale veelvouden van de laatste vijfreeksen van waarden uit
die tabel.
3.Constructiedetails
3.1.Rotorgasmeters
3.1.1. Voor het meten van het drukverlies moeten de meters bij de inlaat
en bij de uitlaat zijn voorzien van een drukmeetpunt voor statische
druk met een diameter van 3 — 5 mm; de bij de inlaat gemeten
druk geldt als referentiedruk.
3.1.2. De meters mogen zijn voorzien van een inrichting voor het draaien
van de rotors met de hand, voor zover daardoor geen misbruik kanontstaan ten aanzien van de juiste werking van de gasmeter.
3.1.3. Bij meters G 160 en groter mogen de lagers van de rotorassen
zodanig zijn uitgevoerd dat deze zonder verbreking van de
zegelmerken toegankelijk zijn.
3.2.Turbinegasmeters
3.2.1. De meters moeten zijn voorzien van een drukmeetpunt voor
statische druk waarmede, eventueel indirect, de druk onmiddellijk
vóór het schoepenrad als referentiedruk kan worden gemeten.
3.2.1.1. Indien vóór het schoepenrad een inrichting tot vernauwing
van de gasstroom aanwezig is, mogen de meters, behalve
het volgens punt III, 3.2.1 vereiste drukmeetpunt nog een
tweede drukmeetpunt vóór deze inrichting hebben, met
behulp waarvan te zamen met het drukmeetpunt volgens
punt III, 3.2.1 het drukverschil over genoemde inrichting
kan worden gemeten.
3.3.Drukmeetpunten
3.3.1. De drukmeetpunten moeten zijn voorzien van een afsluitorgaan.3.3.2. Het drukmeetpunt voor de referentiedruk moet duidelijk zichtbaar
en onuitwisbaar zijn voorzien van de aanduiding p
r, en het andere
drukmeetpunt van de aanduiding p.
4.Controle-element
4.1. Met toepassing van punt I, B., 5.2.2 onder a) en b) mag de waarde van het
schaaldeel van het controle-element ten hoogste bedragen:1971L0318 — NL — 30.07.1971 — 000.001 — 12
▼B
voor de grootten G 40 en G 65 … 0,002 m3,
voor de grootten G 100 t/m G 650 … 0,02 m3,
voor de grootten G 1.000 t/m G 6.500 … 0,2 m3,
voor de grootten G 10.000 en groter … 2,0 m3.
4.2. De schaalverdeling van het controle-element moet als volgt zijn becijferd:
bij de grootten G per 40 en G 65 … 0,01 m3,
bij de grootten G per 100 t/m G 650 … 0,1 m3,
bij de grootten G per 1.000 t/m G 6.500 … 1,0 m3,
bij de grootten G per 10.000 en groter … 10,0 m3.
5.Maximaaltoelaatbarefouten
5.1. De maximaal toelaatbare fouten in plus en min zijn in onderstaande tabel
aangegeven:
Debieten Q m3/hMaximaal toelaatbare fouten bij
eerste E.E.G.-ijk
Qmin≤Q < 0,2 Qmax2%
►C10,2 Qmax≤Q≤Qmax◄ 1%
5.2. De fouten mogen, indien zij alle hetzelfde teken hebben, niet alle groter
zijn dan de helft der maximaal toelaatbare fouten.
6.E.E.G.-modelgoedkeuring
6.1. Behalve het exemplaar van het model moet de aanvrager aanstonds twee
à zes proefmeters die overeenkomstig het model zijn vervaardigd, ter
beschikking stellen van de bevoegde dienst.
Op verzoek van de bevoegde dienst moet dit aantal worden verdeeld over
verschillende G-waarden wanneer gelijktijdig goedkeuring daarvoor
wordt aangevraagd.
Naar gelang van het verloop der proeven kunnen extra proefmeters
worden verlangd
6.1.1. Er kan toestemming worden verleend om van deze bepaling afte
wijken, met dien verstande dat de proefmeters op een later tijdstip
ter beschikking kunnen worden gesteld. Evenwel wordt niet eerder
over de goedkeuring van het model beslist, dan na ontvangst en
onderzoek van de proefmeters.
6.1.2. De proefmeters blijven eigendom van de aanvrager en worden hem
na verlening der goedkeuring teruggegeven.
6.2.Onderzoek
6.2.1. Het onderzoek omvat in het bijzonder het vaststellen van de fouten
van elke meter door een proefmet lucht met een volumieke massa
van 1,2 kg/m3. Het resultaat van elke proefwordt af zonderlijk in
beschouwing genomen.
6.2.1.1. Bij elke meter dient, in het meetbereik waarvoor goed-
keuring wordt aangevraagd, de miswijzingscurve te liggen
binnen de band waarvan de breedte is bepaald door de
maximaal toelaatbare fouten bij eerste E.E.G.-ijk.
6.2.1.2. Bij elke meter mag het verschil tussen het hoogste en het
laagste punt van de miswijzingscurve in het meetgebied
tussen 1/2 Qmaxen Qmaxniet groter zijn dan 1 %.
6.2.2. De meters worden daarna onderworpen aan een duurbeproeving
met lucht ofmet gas.
6.2.2.1. De duurbeproeving moet zoveel mogelijk geschieden bij
het maximale meetvermogen van de meter. De meter
wordt zolang in bedrijfgehouden totdat een lucht- of
gasvolume is gemeten dat overeenkomt met een bedrijfs-
duur van 1.000 uur bij het maximale meetvermogen; de1971L0318 — NL — 30.07.1971 — 000.001 — 13
▼B
bedrijfsduur mag evenwel niet langer dan zes maanden
bedragen.
6.2.2.2. Na de duurbeproeving moeten de meters opnieuw worden
onderzocht met lucht met een volumieke massa van
1,2 kg/m3, waarbij dezelfde standaardapparatuur als bij
het onderzoek volgens punt III, 6.2.1 dient te worden
gebruikt.
Onder deze omstandigheden van onderzoek:
a) mogen de voor de in punt III, 7.1 aangegeven debieten
vastgestelde foutwaarden bij elke gasmeter (met
uitzondering van ten hoogste één) niet meer dan 1 %
afwijken van de bij het onderzoek volgens punt III,
6.2.1 vastgestelde waarden, en
b) mag het verschil tussen het hoogste en het laagste punt
van de miswijzingscurve bij elke meter (met uitzonde-
ring van ten hoogste één) in het meetgebied tussen
½Qmaxen Qmaxniet groter zijn dan 1,5 %.
7.EersteE.E.G.-ijk
7.1.Juistheidsproeven
Een meter wordt geacht te voldoen aan de voorschriften inzake de
maximaal toelaatbare fouten, wanneer deze fouten bij onderstaande
debieten niet worden overschreden:
a) bij rotorgasmeters:
Qmin, 2,5 Qmin, 0,25 Qmax, 0,5 Qmaxen Qmax
b) bij turbinegasmeters:
Qmin, 1,5 Qmin,3Qmin, 0,25 Qmax, 0,5 Qmaxen Qmax.
Wanneer het onderzoek onder afwijkende omstandigheden wordt
uitgevoerd, moeten uit de resultaten daarvan ten minste dezelfde
conclusies als die, verkregen op grond van de eerder genoemde proeven,
kunnen worden getrokken.
7.2. Van de in punt III, 7.1 opgegeven debieten zijn afwijkingen toegestaan
van plus ofmin 5 %1971L0318 — NL — 30.07.1971 — 000.001 — 14