Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en versch ĳnt buiten de verantwoordel ĳkheid van de instellingen  
►B RICHTLIJN 2009/57/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD  
van 13 juli 2009  
betreffende kantelbeveiligingsinrichtingen op landbouw- of bosbouwtrekkers op wielen  
(gecodificeerde versie)  
(Voor de EER relevante tekst)  
(PB L 261 van 3.10.2009, blz. 1)  
Gewĳzigd bĳ: 
Publicatieblad  
nr. blz.  datum  
►M1 Richtlijn 2013/15/EU van de Raad van 13 mei 2013  L 158  172  10.6.2013  2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 1
RICHTLIJN 2009/57/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT 
EN DE RAAD  
van 13 juli 2009  
betreffende kantelbeveiligingsinrichtingen op landbouw- of 
bosbouwtrekkers op wielen  
(gecodificeerde versie)  
(Voor de EER relevante tekst)  
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,  
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, 
inzonderheid op artikel 95,  
Gezien het voorstel van de Commissie,  
Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (  1 ), 
Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (  2 ), 
Overwegende hetgeen volgt:  
(1) Richtlijn 77/536/EEG van de Raad van 28 juni 1977 inzake de 
onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten be ­
treffende kantelbeveiligingsinrichtingen op landbouw- of bos ­
bouwtrekkers op wielen (  3 ) is herhaaldelijk en ingrijpend gewij ­
zigd (  4 ). Ter wille van de duidelijkheid en een rationele ordening 
van de tekst dient tot codificatie van deze richtlijn te worden overgegaan.
 
(2) Richtlijn 77/536/EEG is één van de bijzondere richtlijnen van het 
bij Richtlijn 74/150/EEG van de Raad van 4 maart 1974 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten betreffende de goedkeuring van landbouw- of bosbouwtrekkers op wielen geregelde EG-typegoedkeuringssysteem, thans geregeld in Richtlijn 2003/37/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 mei 2003 betreffende de typegoedkeuring van landbouw- of bosbouwtrekkers en aanhangwagens, verwisselbare getrokken machines, systemen, onderdelen en technische eenheden daar ­
van (
 5 ), en stelt de technische voorschriften vast betreffende het 
ontwerp en de constructie van landbouw- en bosbouwtrekkers met betrekking tot de kantelbeveiligingsinrichtingen. Deze tech ­
nische voorschriften beogen de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten, teneinde de uitvoering van de bij 
Richtlijn 2003/37/EG geregelde EG-typegoedkeuringsprocedure 
ten aanzien van elk type trekker mogelijk te maken. Derhalve zijn de bepalingen van Richtlijn 2003/37/EG betreffende land- of bosbouwtrekkers, aanhangwagens en verwisselbare getrokken machines, alsmede de systemen, onderdelen en technische een ­
heden daarvan op de onderhavige richtlijn van toepassing.  ▼
B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 2  
( 1 ) PB C 10 van 15.1.2008, blz. 21. 
( 2 ) Advies van het Europees Parlement van 25 september 2007 (PB C 219 E van 
28.8.2008, blz. 68) en besluit van de Raad van 22 juni 2009. 
( 3 ) PB L 220 van 29.8.1977, blz. 1. 
( 4 ) Zie bijlage X, deel A. 
( 5 ) PB L 171 van 9.7.2003, blz. 1.
 (3) Deze richtlijn dient de verplichtingen van de lidstaten met betrek ­
king tot de in bijlage X, deel B, genoemde termijnen voor om ­
zetting in nationaal recht en toepassing van de aldaar genoemde richtlijnen onverlet te laten,
 
HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:  
Artikel 1  
Deze richtlijn geldt voor de in artikel 2, onder j), van Richtlijn 
2003/37/EG omschreven trekkers, met de volgende kenmerken:  
a) een maximum vrije hoogte onder de achteras van 1 000 mm;  
b) een instelbare of vaste kleinste spoorbreedte van een van de aange ­
dreven assen van 1 150 mm of meer;  
c) mogelijkheid om te kunnen worden uitgerust met een meerpuntskop ­
pelingsinrichting voor de bevestiging van losse werktuigen alsmede met een trekinrichting;
 
d) een massa tussen 1, 5 en 6 t, overeenkomend met de lege massa van 
de trekker, in de zin van punt 2.1.1 van bijlage I bij Richtlijn 
2003/37/EG, met inbegrip van de kantelbeveiligingsinrichting, ge ­
monteerd overeenkomstig de onderhavige richtlijn en met de grootste maat banden die door de fabrikant wordt aanbevolen.
 
Artikel 2  
1. Iedere lidstaat verleent de EG-goedkeuring voor onderdelen voor 
elk type kantelbeveiligingsinrichting en de bevestiging daarvan aan de 
trekker dat voldoet aan de in de bijlagen I tot en met V opgenomen constructie- en keuringsvoorschriften.
 
2. De lidstaat die de EG-goedkeuring voor onderdelen heeft verleend, 
treft de nodige maatregelen om, zo nodig in samenwerking met de bevoegde instanties van de andere lidstaten, voor zover noodzakelijk, te controleren of de fabricage in overeenstemming is met het als onder ­
deel goedgekeurde type. Deze controle beperkt zich tot steekproeven.
 
Artikel 3  
De lidstaten kennen de fabrikant van een trekker of de fabrikant van een 
kantelbeveiligingsinrichting of hun respectieve gemachtigden een EG- goedkeuringsmerk voor onderdelen toe overeenkomstig het in bijlage VI vastgestelde model voor elk type kantelbeveiligingsinrichting en de be ­
vestiging daarvan aan de trekker, door hen goedgekeurd als onderdeel krachtens artikel 2.
 
De lidstaten nemen de nodige maatregelen teneinde te voorkomen dat 
merken worden gebruikt waardoor verwarring kan ontstaan tussen in ­
richtingen van een krachtens artikel 2 goedgekeurd type en andere inrichtingen.  ▼
B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 3
 
Artikel 4  
1. De lidstaten mogen het in de handel brengen van kantelbeveili ­
gingsinrichtingen en de bevestiging daarvan aan de trekker, voorzien van het EG-goedkeuringsmerk voor onderdelen, niet verbieden om re ­
denen die verband houden met de constructie ervan.
 
2. Een lidstaat mag echter het in de handel brengen van kantelbevei ­
ligingsinrichtingen, voorzien van het EG-goedkeuringsmerk voor onder ­
delen, verbieden, wanneer deze systematisch niet in overeenstemming zijn met het als onderdeel goedgekeurde type.
 
Deze lidstaat brengt de genomen maatregelen onverwijld ter kennis van 
de andere lidstaten en de Commissie, met opgave van de redenen van zijn beslissing.
 
Artikel 5  
De bevoegde instanties van iedere lidstaat zenden binnen een maand aan 
de bevoegde instanties van de andere lidstaten een afschrift van de goedkeuringsformulieren voor onderdelen, waarvan een model in bijlage VII is opgenomen, voor elk type kantelbeveiligingsinrichting dat zij als onderdeel goedkeuren of weigeren goed te keuren.
 
Artikel 6  
1. Indien de lidstaat die de EG-goedkeuring voor onderdelen heeft 
verleend, constateert dat verscheidene kantelbeveiligingsinrichtingen en de bevestiging daarvan aan de trekker, voorzien van hetzelfde EG-goed ­
keuringsmerk voor onderdelen, niet in overeenstemming zijn met het door hem goedgekeurde type, neemt hij de nodige maatregelen om te waarborgen dat de fabricage overeenstemt met het goedgekeurde type. 
De bevoegde instanties van deze staat stellen de bevoegde instanties van 
de andere lidstaten in kennis van de genomen maatregelen, die, wanneer het gebrek aan overeenstemming ernstig is en zich herhaaldelijk voor ­
doet, zelfs tot intrekking van de EG-goedkeuring voor onderdelen kun ­
nen leiden. Genoemde instanties nemen dezelfde maatregelen, wanneer zij door de bevoegde instanties van een andere lidstaat van een dergelijk gebrek aan overeenstemming in kennis worden gesteld.
 
2. De bevoegde instanties van de lidstaten stellen elkaar binnen een 
maand in kennis van de intrekking van een verleende EG-goedkeuring 
voor onderdelen en van de beweegredenen daarvoor.  
Artikel 7  
Elke beschikking houdende weigering of intrekking van de goedkeuring 
voor onderdelen, dan wel verbod van in de handel brengen of van gebruik, genomen uit hoofde van de bepalingen ter uitvoering van 
deze richtlijn, moet nauwkeurig worden gemotiveerd. Deze beschikking 
wordt ter kennis van de belanghebbende gebracht met opgave van de krachtens de geldende wettelijke voorschriften van de lidstaten open ­
staande rechtsmiddelen en van de termijnen waarbinnen deze rechts ­
middelen kunnen worden aangewend.
 
Artikel 8  
1. De lidstaten mogen de EG-goedkeuring, het afgeven van het docu ­
ment bedoeld in artikel 2, punt u), van Richtlijn 2003/37/EG of de nationale goedkeuring van een trekker niet weigeren om redenen die verband houden met de kantelbeveiligingsinrichting en de bevestiging daarvan aan de trekker, indien deze de voorschriften van bijlagen I tot en met IX naleven.  ▼
B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 4
 
2. Lidstaten mogen niet langer het document afgeven bedoeld in 
artikel 2, punt u), van Richtlijn 2003/37/EEG voor een trekkertype dat niet voldoet aan de voorschriften van deze richtlijn.
 
Lidstaten mogen de nationale goedkeuring weigeren van een trekkertype 
dat niet voldoet aan de voorschriften van deze richtlijn.  
Artikel 9  
De lidstaten mogen noch de inschrijving weigeren noch de verkoop, het 
in het verkeer brengen of het gebruik van trekkers verbieden om rede ­
nen die verband houden met de kantelbeveiligingsinrichting en de be ­
vestiging daarvan aan de trekker, indien deze beantwoorden aan de in bijlage I tot en met IX vermelde voorschriften.
 
Artikel 10  
In het kader van de EG-goedkeuring moet elke trekker, bedoeld in 
artikel 1, zijn uitgerust met een kantelbeveiligingsinrichting die beant ­
woordt aan de voorschriften van de bijlagen I tot en met IV.  
Artikel 11  
De wijzigingen die noodzakelijk zijn om de voorschriften van de bij ­
lagen I tot en met IX aan de technische vooruitgang aan te passen, 
worden vastgesteld overeenkomstig de in artikel 20, lid 3, van Richtlijn 
2003/37/EG bedoelde procedure.  
Artikel 12  
De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalin ­
gen van intern recht mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.
 
Artikel 13  
Richtlijn 77/536/EEG, zoals gewijzigd bij de in bijlage X, deel A, 
genoemde besluiten, wordt ingetrokken, onverminderd de verplichtingen van de lidstaten met betrekking tot de in bijlage X, deel B, genoemde 
termijnen voor omzetting in nationaal recht en toepassing van de aldaar 
genoemde richtlijnen.
 
Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijn gelden als verwijzingen naar 
de onderhavige richtlijn en worden gelezen volgens de concordantieta ­
bel in bijlage XI.  
Artikel 14  
Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die 
van haar bekendmaking in het  Publicatieblad van de Europese Unie . 
Zij is van toepassing met ingang van 1 januari 2010.  
Artikel 15  
Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 5
 
LIJST VAN BIJLAGEN  
BIJLAGE I  Voorwaarden voor EG-goedkeuring voor onderdelen  
BIJLAGE II  Voorwaarden voor de beproeving van de sterkte van de kan ­
telbeveiligingsinrichting en van de bevestiging daarvan aan de 
trekker  
BIJLAGE III  Beproevingsprocedures  
BIJLAGE IV  Figuren  
BIJLAGE V  Model beproevingsrapport inzake EG-goedkeuringsproeven 
voor onderdelen van een kantelbeveiligingsinrichting (veilig ­
heidscabine of -frame) wat betreft de sterkte daarvan alsmede 
de sterkte van de bevestiging daarvan aan de trekker  
BIJLAGE VI  Merken  
BIJLAGE VII  Model EG-goedkeuringsformulier voor onderdelen  
BIJLAGE VIII  Voorwaarden voor EG-goedkeuring  
BIJLAGE IX  Modelbijlage bij het EG-goedkeuringsformulier voor een be ­
paald type trekker wat betreft de sterkte van de kantelbeveili ­
gingsinrichting (veiligheidscabine of -frame) en van de beves ­
tiging daarvan aan de trekker  
BIJLAGE X  Deel A: Ingetrokken richtlijn met overzicht van de achtereen ­
volgende wijzigingen ervan Deel B: Termijnen voor omzetting in nationaal recht en toepas ­
sing
 
BIJLAGE XI  Concordantietabel  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 6
 
BIJLAGE I  
Voorwaarden voor EG-goedkeuring voor onderdelen  
1. DEFINITIE  
1.1. Onder kantelbeveiligingsinrichting (veiligheidscabine of -frame) wordt 
verstaan de inrichting op een trekker die voornamelijk ten doel heeft 
het risico te voorkomen of te beperken dat de bestuurder loopt bij om ­
kantelen van de trekker, bij normaal bedrijf.  
1.2. De in punt 1.1 vermelde inrichting wordt gekenmerkt door het feit dat bij 
omkantelen van de trekker daarbinnen een vrije ruimte is gewaarborgd, groot genoeg om de bestuurder te beschermen.
 
2. ALGEMENE EISEN  
2.1. Alle kantelbeveiligingsinrichtingen moeten, evenals de bevestiging daar ­
van aan de trekker, zo worden ontworpen en uitgevoerd, dat ze aan het essentiële doel, genoemd in punt 1, beantwoorden.
 
2.2. Deze eis wordt gecontroleerd door middel van een van de twee in bijlage 
III beschreven beproevingsmethoden. De keuze van de methode geschiedt 
naargelang van de massa van de trekker overeenkomstig de volgende criteria:
 
de in bijlage III, deel B, beschreven methode voor alle trekkers waarvan 
de massa ligt tussen de in artikel 1 bepaalde grenzen;  
de in bijlage III, deel A, beschreven methode, voor trekkers met een 
massa van meer dan 1,5 tot maximaal 3,5 t;  
voor trekkers met omkeerbare bestuurderspositie (met omkeerbare zit ­
plaats en stuur) of met alternatieve zitplaatsen is enkel de in bijlage III, deel B, beschreven methode van toepassing.
 
3. AANVRAAG OM EG-GOEDKEURING VOOR ONDERDELEN  
3.1. De aanvraag om EG-goedkeuring voor onderdelen voor wat betreft de 
sterkte van de kantelbeveiligingsinrichting en van de bevestiging daarvan 
aan de trekker wordt ingediend door de fabrikant van de trekker of door de fabrikant van de kantelbeveiligingsinrichting of door hun respectieve gemachtigden.
 
3.2. De aanvraag moet vergezeld gaan van de hierna vermelde stukken, in 
drievoud, alsmede van de volgende gegevens:  
overzichtstekening van de gehele kantelbeveiligingsinrichting waarop de 
schaal of de afmetingen zijn aangegeven. Op deze tekening moeten met 
name de bevestigingsdelen in detail zijn weergegeven;  
foto’s genomen van de zijkant en van achteren, waarop de details van de 
bevestigingsdelen zichtbaar zijn;  
beknopte omschrijving van de kantelbeveiligingsinrichting, omvattende 
het constructietype, de bevestiging op de trekker en, zo nodig, bijzon ­
derheden over de bekleding, de wijze van toegang en de nooduitgangen, aanwijzingen omtrent de capitonnering aan de binnenzijde, bijzondere voorzieningen die kunnen beletten dat de trekker doorrolt en bijzonder ­
heden over het verwarmings- en het ventilatiesysteem;
 
gegevens met betrekking tot de materialen waarvan gebruik is gemaakt in 
de structurele en bevestigingsonderdelen van de kantelbeveiligingsinrich ­
ting (cf. bijlage V).  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 7
 
3.3. Een trekker die representatief is voor het trekkertype waarvoor de kan ­
telbeveiligingsinrichting die als onderdeel moet worden goedgekeurd is 
bestemd, moet ter beschikking worden gesteld van de technische dienst die belast is met de uitvoering van de goedkeuringsproeven voor onder ­
delen. Deze trekker is voorzien van de kantelbeveiligingsinrichting.
 
3.4. De houder van de EG-goedkeuring voor onderdelen kan verzoeken dat 
deze tot andere typen trekkers wordt uitgebreid. De bevoegde instanties 
die de oorspronkelijke EG-goedkeuring voor onderdelen hebben verleend, verlenen de gevraagde uitbreiding indien de kantelbeveiligingsinrichting en het (de) type(n) trekker(s) waarvoor de uitbreiding van de oorspron ­
kelijke EG-goedkeuring voor onderdelen wordt gevraagd, aan de vol ­
gende voorwaarden beantwoorden:
 
de massa van de onbelaste trekker, omschreven in bijlage II, punt 1.3, 
mag de voor de proef gebruikte referentiemassa niet met meer dan 5 % overschrijden;
 
de wijze van bevestiging en de montagepunten van de trekker moeten 
identiek zijn;  
alle samenstellende delen, zoals spatscherm en motorkap, die als steun 
kunnen dienen voor de kantelbeveiligingsinrichting, moeten identiek zijn;  
de plaats van de zitplaats is niet gewijzigd.  
4. OPSCHRIFTEN  
4.1. Elke kantelbeveiligingsinrichting die met het als onderdeel goedgekeurde 
type overeenstemt, moet van de volgende opschriften zijn voorzien:  
4.1.1. handels- of fabrieksmerk;  
4.1.2. EG-goedkeuringsmerk voor onderdelen overeenkomstig het model in bij ­
lage VI;  
4.1.3. serienummer van de beveiligingsinrichting;  
4.1.4. trekkertype(n) en -merk waarvoor de beveiligingsinrichting is bestemd.  
4.2. Al deze gegevens moeten zijn aangebracht op een plaatje.  
4.3. De vermelde opschriften moeten zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar zijn 
aangebracht.  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 8
 
BIJLAGE II  
Voorwaarden voor de beproeving van de sterkte van de 
kantelbeveiligingsinrichting en van de bevestiging daarvan aan de trekker  
1. ALGEMENE EISEN  
1.1. Doel van de proeven  
De proeven worden verricht met behulp van een speciale uitrusting 
waarmee men de belasting wil nabootsen die bij kantelen op de kan ­
telbeveiligingsinrichting drukt. Aan de hand van deze in bijlage III be ­
schreven proeven kunnen conclusies worden getrokken ten aanzien van de sterkte van de kantelbeveiligingsinrichting en van de bevestiging 
daarvan aan de trekker.
 
1.2. Voorbereiding van de proef  
1.2.1. De kantelbeveiligingsinrichting moet worden beproefd op een trekker 
van het type waarvoor de inrichting is ontworpen. De inrichting moet 
op de trekker worden bevestigd overeenkomstig de aanwijzingen van de 
fabrikant van de trekker en/of de fabrikant van de kantelbeveiligings ­
inrichting.  
1.2.2. Bij de proeven moet de trekker zijn uitgerust met alle onderdelen van de 
serieproductie die van invloed kunnen zijn op de sterkte van de kan ­
telbeveiligingsinrichting of die noodzakelijk kunnen zijn voor de beproe ­
ving van de sterkte.  
Onderdelen die een gevaar zouden kunnen opleveren in de vrije zone 
moeten eveneens worden gemonteerd, zodat kan worden nagegaan of 
deze in overeenstemming zijn met de eisen genoemd in punt 4.1 van deze bijlage.
 
1.2.3. Tijdens de proeven moet de trekker stilstaan.  
1.3. Massa van de trekker  
De gemeten massa van de trekker W, die in de formules (zie bijlage III, 
deel A en deel B) wordt toegepast ter berekening van de valhoogte van het slingergewicht en de druk die op het object zal worden uitgeoefend, 
moet minstens zo zijn als bepaald in punt 2.1.1 van bijlage I bij Richtlijn 
2003/37/EG (dat wil zeggen zonder optionele accessoires, doch met koelvloeistof, smeermiddelen, brandstof, gereedschap en bestuurder) plus de kantelbeveiligingsinrichting en minus 75 kg. Hierin zijn optio ­
nele extra voor- of achtergewichten, bandballast, gemonteerde werktui ­
gen, gemonteerde uitrusting of speciale onderdelen niet begrepen.
 
2. APPARATUUR EN UITRUSTING  
2.1. Slingergewicht  
2.1.1. Een slingergewicht wordt door middel van twee kettingen of kabels 
opgehangen aan draaipunten op een hoogte van niet minder dan 6 m 
boven de vloer. Het moet mogelijk zijn de lengte van de kettingen of kabels waaraan het gewicht is opgehangen, te veranderen, en onafhan ­
kelijk daarvan de hoek tussen het gewicht en de kettingen of kabels.
 
2.1.2. Er moet gebruik worden gemaakt van een gewicht van 2 000 ± 20 kg 
exclusief het gewicht van de kettingen of kabels, die niet meer dan 100 kg mogen wegen. De lengte van de zijden van het slagvlak moet 680 ± 20 mm bedragen (zie bijlage IV, figuur 4). Het gewicht moet zodanig 
worden gevuld dat de plaats van het zwaartepunt onveranderlijk is.
 
2.1.3. Het moet mogelijk zijn het gewicht als een slinger tot een voor iedere 
proef bepaalde hoogte terug te trekken. Met behulp van een snellosme ­
chanisme moet het gewicht omlaag kunnen zwaaien zonder dat het 
kantelt ten opzichte van de kettingen of kabels waaraan het is opge ­
hangen.  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 9
 
2.2. Ondersteuningspunten van het slingergewicht  
De draaipunten van het slingergewicht moeten op zodanige wijze vast 
zijn bevestigd dat een verplaatsing hiervan in ongeacht welke richting 
niet meer bedraagt dan 1 % van de valhoogte.  
2.3. Sjorringen  
2.3.1. De trekker moet met behulp van bevestigings- en spanningsinrichtingen 
worden vastgesjord op rails die vast bevestigd zijn aan een niet-mee ­
gevende fundering van beton. De rails moeten een passende tussen ­
ruimte hebben, zodat de trekker kan worden vastgesjord zoals aange ­
geven in bijlage IV, figuren 5, 6 en 7. Bij elke proef moeten de wielen 
van de trekker en de gebruikte asondersteuningen zich op de niet-mee ­
gevende fundering bevinden.  
2.3.2. Naast het spanningsmechanisme en de railbevestigingen omvat de sjor ­
ring kabel waarvan de afmetingen overeenkomen met de gegeven spe ­
cificaties.  
De kabel moet rond en gedraaid zijn met vezelkern, uitvoering 6 × 19 
overeenkomstig ISO 2408. De nominale kabeldiameter moet 13 mm 
zijn. 
2.3.3. Het centrale knikpunt van een kniktrekker moet op passende wijze voor 
de slagproeven tegen de voor-, achter- en zijkant en voor de drukproe ­
ven worden ondersteund en vastgesjord, en moet bovendien aan de 
zijkant worden gestut voor de slagproef tegen de zijkant. Indien dit 
voor het aanbrengen van de nodige kabels wenselijk zou zijn, behoeven voor- en achterwielen niet op dezelfde lijn te staan.
 
2.4. Wielstut en balk  
2.4.1. Een balk moet worden gebruikt als stut tegen het wiel bij de slag tegen 
de zijkant, zoals aangegeven in bijlage IV, figuur 7.  
2.4.2. Een balk van zacht hout met afmetingen van 150 mm × 150 mm moet 
aan de vloer worden vastgemaakt teneinde de wielen te blokkeren aan de 
tegenovergestelde zijde van de slag, zoals aangegeven in bijlage IV, 
figuren 5, 6 en 7.  
2.5. Stutten en sjorringen voor kniktrekkers  
2.5.1. Er moet worden voorzien in aanvullende stutten en sjorringen voor 
kniktrekkers. Deze zijn bedoeld om ervoor te zorgen dat het gedeelte 
van de trekker waarop zich de kantelbeveiligingsinrichting bevindt, een even grote stijfheid bezit als een trekker zonder knikbesturing.
 
2.5.2. Aanvullende specifieke details zowel voor de slag- als voor de druk ­
proeven worden in bijlage III verschaft.  
2.6. Drukinrichting  
Met behulp van een inrichting zoals weergegeven in bijlage IV, figuur 8, 
moet het mogelijk zijn om op een kantelbeveiligingsinrichting een be ­
nedenwaartse druk uit te oefenen door middel van een stijve balk van 
ongeveer 250 mm breed, verbonden met het belastingsmechanisme via kruiskoppelingen. Voorts moet worden voorzien in assteunen zodat de 
druk niet wordt uitgeoefend op de banden van de trekker.
 
2.7. Meetapparatuur  
2.7.1. Voor de in bijlage III, deel A en deel B, vermelde proeven moet een 
inrichting worden gebruikt waarbij een beweegbare ring stevig is beves ­
tigd op een horizontale staaf om het verschil te meten tussen de maxi ­
male tijdelijke doorbuiging en de overgebleven doorbuiging bij een slag ­
proef tegen de zijkant.  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 10
 
2.7.2. Voor de in bijlage III, deel A, vermelde proeven worden na de labora ­
toriumproeven metingen verricht teneinde na te gaan of enig deel van de 
beveiligingsinrichting de in punt 2 van bijlage III, deel A, omschreven vrije zone is binnengedrongen.
 
2.7.3. Voor de in bijlage III, deel B, vermelde proeven moeten installaties 
worden gebruikt die een fotomechanisme kunnen omvatten, teneinde na de laboratoriumproeven na te gaan of tijdens deze proeven enig 
deel van de beveiligingsinrichting de in punt 2 van bijlage III, deel B, 
omschreven vrije zone is binnengedrongen of daarmee in contact is geweest.
 
2.8. Toleranties  
De bij de proeven verrichte metingen worden uitgevoerd met de vol ­
gende toleranties:  
2.8.1. bij de proef gemeten lineaire afmetingen (met uitzondering van punt 
2.8.2); afmetingen van de kantelbeveiligingsinrichting en van de trekker, 
vrije zone en doorbuiging van de banden wanneer vastgezet voor de slagproeven: ± 3 mm;
 
2.8.2. hoogte van het gewicht, afgesteld voor slagproeven: ± 6 mm;  
2.8.3. gewogen massa van de trekker: ± 20 kg;  
2.8.4. belasting bij de drukproeven: ± 2 %;  
2.8.5. hoek van de kettingen of kabels waaraan het gewicht is opgehangen, op 
het trefpunt: ± 2 °.  
3. PROEVEN  
3.1. Algemene eisen  
3.1.1. Volgorde van de proeven  
3.1.1.1. De lijst en de volgorde van de proeven luiden als volgt — de nummers 
van de punten komen overeen met de punten waarin de proeven worden 
beschreven in bijlage III, deel A en deel B: 
1. Slagproef tegen de achterkant  1,1  
2. Drukproef op de achterkant  1,4  
3. Slagproef tegen de voorkant  1,2  
4. Slagproef tegen de zijkant  1,3  
5. Drukproef op de voorkant  1,5  
3.1.1.2. Indien tijdens de proef een of meer onderdelen van de sjorring verschui ­
ven of breken, moet de proef worden herhaald.  
3.1.1.3. Tijdens de proef zijn geen reparaties of verstellingen aan de trekker of 
de kantelbeveiligingsinrichting toegestaan.  
3.1.1.4. Tijdens de proef moet de versnelling van de trekker in de vrijstand 
staan, terwijl de remmen moeten zijn gelost.  
3.1.1.5. In geval van een trekker met omkeerbare bestuurderspositie (met om ­
keerbare zitplaats en stuur) wordt de eerste slag in de lengterichting 
toegebracht aan de zwaarste kant (die meer dan 50 % van de massa van de trekker uitmaakt). Deze wordt gevolgd door een drukproef aan dezelfde kant. De tweede slag wordt aan de lichtste kant toegebracht en 
de derde slag wordt aan de zijkant toegebracht. Ten slotte vindt een 
tweede drukproef aan de lichtste kant plaats.
 ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 11
 
3.1.2. Spoorbreedte  
De instelling van de spoorbreedte voor de achterwielen moet zodanig 
worden gekozen dat de kantelbeveiligingsinrichting voor zover mogelijk 
niet door de banden wordt ondersteund tijdens de proeven.  
3.1.3. Verwijdering van onderdelen die geen gevaar kunnen opleveren  
Alle onderdelen van de trekker en van de kantelbeveiligingsinrichting 
die als samenhangend geheel voor de bestuurder een beveiliging vor ­
men, inclusief de inrichting ter bescherming tegen weersinvloeden, wor ­
den geleverd tezamen met de trekker die aan de proef moet worden onderworpen. Voor-, zij- en achterruiten van veiligheidsglas of van een soortgelijk materiaal, alsmede alle losneembare panelen, bekledings ­
stukken en accessoires die geen functie vervullen in verband met de 
structurele sterkte en bij kanteling geen gevaar opleveren, mogen worden verwijderd.
 
3.1.4. Richting van de slagen  
De zijkant van de trekker die voor de slagproef moet worden gekozen, is 
die welke door de slag het meest kan worden vervormd. De slag tegen de achterkant moet worden toegebracht op de hoek die het verst ver ­
wijderd is van het punt van de slag tegen de zijkant, en de slag tegen de 
voorkant op de hoek die het dichtst gelegen is bij het punt van de slag 
tegen de zijkant.
 
3.1.5. Bandenspanning en doorbuiging van de banden  
De banden moeten zonder waterballast zijn. De spanning en doorbuiging 
van de banden die bij de verschillende proeven vastgesjord zijn, moeten 
in overeenstemming zijn met de volgende tabel:  
Bandenspanning (bar)  Doorbuiging (mm)  
Radiaalbanden  Diagonaalbanden  
voor achter  
voor achter  voor  achter  
Trekker met 4 aangedreven wielen, voor- en achter ­
wielen van dezelfde grootte  1,20 1,20  1,00  1,00  25  25  
Trekker met 4 aangedreven wielen, voorwielen kleiner 
dan achterwielen  1,80 1,20  1,50  1,00  20  25  
Trekker met 2 aangedreven wielen  2,40  1,20  2,00  1,00  15  25  
4. BEOORDELING VAN DE RESULTATEN  
4.1. Een kantelbeveiligingsinrichting waarvoor de EG-goedkeuring voor on ­
derdelen wordt aangevraagd, zal worden beschouwd als te voldoen aan de vereisten inzake sterkte, indien deze inrichting aan de volgende voor ­
waarden voldoet:
 
4.1.1. zij mag geen breuken en barsten vertonen als omschreven in de punten 
3.1 van bijlage III, deel A en deel B;  
4.1.2. voor de proeven van bijlage III, deel A: geen enkel deel van de vrije 
zone mag buiten de bescherming van de kantelbeveiligingsinrichting 
vallen.  
Voor de proeven van bijlage III, deel B: de kantelbeveiligingsinrichting 
mag op geen enkele plaats tijdens enige slag- of drukproef in de vrije zone binnendringen en geen enkel deel van de vrije zone mag buiten de 
bescherming vallen van de kantelbeveiligingsinrichting, zoals omschre ­
ven in punt 3.2 van bijlage III, deel B;
 ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 12
 
4.1.3. voor de proeven van bijlage III, deel A: het verschil tussen maximale 
tijdelijke doorbuiging en overgebleven doorbuiging, als bedoeld in punt 
3.3 van bijlage III, deel A, mag niet meer dan 15 cm bedragen.  
Voor de proeven van bijlage III, deel B: tijdens de slagproef tegen de 
zijkant mag het verschil tussen de maximale tijdelijke doorbuiging en de overgebleven doorbuiging, als bedoeld in punt 3.3 van bijlage III, deel 
B, niet meer dan 25 cm bedragen;
 
4.2. er mag geen andere factor aanwezig zijn waardoor de bestuurder aan een 
speciaal gevaar wordt blootgesteld, zoals glas van een soort dat op gevaarlijke wijze zou kunnen versplinteren, onvoldoende capitonnering van het dak of van plaatsen waar het hoofd van de bestuurder tegenaan 
kan stoten.
 
5. KEURINGSRAPPORT  
5.1. Het keuringsrapport moet worden gevoegd bij het in bijlage VII be ­
doelde EG-goedkeuringsformulier voor onderdelen. Inhoud en vorm van het rapport moeten zijn zoals aangegeven in bijlage V. Het rapport 
dient te bevatten:
 
5.1.1. een algemene beschrijving van de vorm en de constructie van de kan ­
telbeveiligingsinrichting, met inbegrip van de materialen en bevestigin ­
gen; buitenmaten van de trekker met de kantelbeveiligingsinrichting; 
voornaamste binnenmaten; minimumruimte vanaf het stuurwiel; afstand 
van het stuurwiel tot de zijkanten van de kantelbeveiligingsinrichting; hoogte van het dak van de kantelbeveiligingsinrichting, gemeten vanaf de zitplaats of het referentiepunt van de zitplaats en, in voorkomend 
geval, vanaf de bodemplaat; bijzonderheden over de voorzieningen 
voor normaal in- en uitstappen en nooduitgangen, zoals bepaald door de structuur van de kantelbeveiligingsinrichting; tenslotte bijzonderheden over het verwarmingssysteem en, in voorkomend geval, het ventilatie ­
systeem;
 
5.1.2. bijzonderheden over elke speciale voorziening, zoals met name antidoor ­
rolvoorzieningen;  
5.1.3. een korte opgave van elke capitonnering van de binnenzijde, bestemd 
om hoofd en schouders zoveel mogelijk tegen letsel te beschermen of 
om de geluidshinder te verminderen;  
5.1.4. een vermelding van het type voorruit en venstermateriaal dat op de 
trekker is gemonteerd.  
5.2. Het rapport moet duidelijk het type trekker aangeven (merk, type, han ­
delsomschrijving enz.) dat tijdens de proeven wordt gebruikt, en de typen waarvoor de kantelbeveiligingsinrichting is bestemd.
 
5.3. Indien uitbreiding van de EG-goedkeuring voor onderdelen wordt toe ­
gestaan voor andere typen trekkers, moet het rapport een nauwkeurige verwijzing bevatten naar het rapport van de oorspronkelijke EG-goed ­
keuring voor onderdelen, alsmede nauwkeurige gegevens betreffende de 
eisen genoemd in punt 3.4 van bijlage I.
 ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 13
 
BIJLAGE III  
BEPROEVINGSPROCEDURES  
A — Beproevingsmethode I  
1. SLAGPROEF EN DRUKPROEF  
1.1. Slagproef tegen de achterkant  
1.1.1. De trekker moet ten opzichte van het gewicht zodanig worden geplaatst 
dat het gewicht de kantelbeveiligingsinrichting raakt wanneer het slag ­
vlak van het gewicht en de kettingen of kabels waaraan het gewicht is 
bevestigd, een hoek van 20° maken met de verticaal, tenzij de kantel ­
beveiligingsinrichting op het trefpunt bij doorbuiging een grotere hoek maakt met de verticaal. In dit geval moet het slagvlak van het gewicht, 
door middel van een extra ondersteuning, evenwijdig worden gesteld aan 
de kantelbeveiligingsinrichting op het trefpunt bij maximale doorbui ­
ging, waarbij de kettingen of kabels een hoek van 20° blijven maken 
met de verticaal. De hoogte van het gewicht moet zodanig worden 
geregeld dat de baan die het zwaartepunt van het gewicht beschrijft, door het trefpunt loopt. Er moeten maatregelen worden getroffen opdat het gewicht minder neiging vertoont om rond het trefpunt te draaien.
 
Het trefpunt moet worden gevormd door dat deel van de kantelbeveili ­
gingsinrichting waarvan kan worden aangenomen dat het bij achterover ­
slaan van de trekker het eerst de grond raakt; in normale omstandighe ­
den is dit de bovenrand. De afstand van de baan van het zwaartepunt 
van het gewicht tot de binnenkant van een verticaal vlak parallel aan het 
middenvlak door de trekker, dat de uiterste bovenkant van de kantelbe ­
veiligingsinrichting raakt, moet een zesde bedragen van de breedte van de bovenkant van de kantelbeveiligingsinrichting.
 
Indien de achterkant van de kantelbeveiligingsinrichting echter een 
kromming vertoont die verder dan de genoemde afstand binnen dit ver ­
ticale vlak begint, moet de slag aan het begin van de kromming plaats ­
vinden, dat wil zeggen op het punt waar de kromming raakt aan een lijn 
die loodrecht staat op het middenvlak door de trekker (zie bijlage IV, figuur 9).
 
Indien een uitstekend deel een ongeschikt trefpunt voor het gewicht zou 
vormen, moet een stalen plaat van passende dikte en breedte en met een lengte van ongeveer 300 mm zodanig aan het betrokken deel worden vastgemaakt dat de sterkte van de kantelbeveiligingsinrichting daardoor 
niet wordt beïnvloed.
 
1.1.2. Trekkers zonder knikbesturing moeten met kabels aan de vloer worden 
vastgesjord. De bevestigingspunten van de kabels moeten zich ongeveer 
2 m achter de achteras en 1,50 m vóór de vooras bevinden. Ofwel 
moeten de bevestigingspunten zich bevinden in het verticale vlak waarin het zwaartepunt van het slingergewicht heen en weer beweegt ofwel moet meer dan één kabel in dit vlak een resultante opleveren zoals in 
bijlage IV, figuur 5.
 
De kabels moeten zodanig worden gespannen dat de doorbuiging van de 
voor- en achterbanden beantwoordt aan hetgeen in punt 3.1.5 van bijlage 
II is aangegeven. Nadat de kabels zijn gespannen, wordt een houten balk 
van 150 mm × 150 mm vóór de achterwielen vastgezet en er stevig tegenaan gedrukt.
 
1.1.3. Bij kniktrekkers moeten beide assen aan de vloer worden vastgesjord. 
De as van dat gedeelte van de trekker waarop de kantelbeveiligings ­
inrichting is aangebracht, moet worden behandeld zoals de achteras in bijlage IV, figuur 5. Het knikpunt moet dan worden ondersteund door middel van een balk van 100 mm × 100 mm en stevig aan de vloer 
worden vastgesjord met behulp van kabels die aan de bevestigingsrails 
zijn bevestigd.
 ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 14
 
1.1.4. Het gewicht moet zodanig worden teruggetrokken dat de hoogte van het 
zwaartepunt ten opzichte van de hoogte hiervan tijdens het raken van het 
trefpunt beantwoordt aan de formule:  
H = 125 + 0,020 W.  
Hierin is  
H = de valhoogte van het slingergewicht in millimeters,  
W =  de massa van de trekker als bepaald in punt 1.3 van bijlage II.  
Vervolgens wordt het gewicht losgelaten, zodat het tegen de kantelbe ­
veiligingsinrichting kan slaan.  
1.2. Slagproef tegen de voorkant  
1.2.1. De trekker moet ten opzichte van het gewicht zodanig worden geplaatst 
dat het gewicht de kantelbeveiligingsinrichting raakt wanneer het slag ­
vlak van het gewicht en de kettingen of kabels waaraan het gewicht is bevestigd, een hoek van 20° maken met de verticaal, tenzij de kantel ­
beveiligingsinrichting op het trefpunt bij doorbuiging een grotere hoek 
maakt met de verticaal. In dit geval moet het slagvlak van het gewicht, door middel van een extra ondersteuning, evenwijdig worden gesteld aan de kantelbeveiligingsinrichting op het trefpunt bij maximale doorbui ­
ging, waarbij de kettingen of kabels een hoek van 20° blijven maken 
met de verticaal. Er moeten maatregelen worden getroffen opdat het gewicht minder neiging vertoont om rond het trefpunt te draaien. De hoogte van het gewicht moet zodanig worden geregeld dat de baan die 
het zwaartepunt van het gewicht beschrijft, door het trefpunt loopt.
 
Het trefpunt moet worden gevormd door dat deel van de kantelbeveili ­
gingsinrichting waarvan kan worden aangenomen dat het het eerst de grond raakt bij zijwaarts kantelen van de vooruitrijdende trekker; in normale omstandigheden is dit de bovenhoek van de voorkant. De 
baan van het zwaartepunt van het gewicht mag zich niet verder dan 
80 mm bevinden van een verticaal vlak parallel aan het middenvlak door de trekker, dat de uiterste bovenkant van de kantelbeveiligings ­
inrichting raakt.
 
Indien de voorkant van de kantelbeveiligingsinrichting echter een krom ­
ming vertoont die op een grotere afstand begint dan 80 mm binnen dit 
verticale vlak, moet de slag aan het begin van de kromming plaatsvin ­
den, dat wil zeggen op het punt waar de kromming raakt aan een lijn die loodrecht staat op het middenvlak door de trekker (zie bijlage IV, figuur 
9).
 
1.2.2. Trekkers zonder knikbesturing moeten met kabels worden vastgesjord 
zoals afgebeeld in bijlage IV, figuur 6. De bevestigingspunten van de kabels moeten zich ongeveer 2 m achter de achteras en 1,5 m vóór de vooras bevinden.
 
De kabels moeten zodanig worden gespannen dat de doorbuiging van de 
voor- en achterbanden beantwoordt aan hetgeen in punt 3.1.5 van bijlage 
II is aangegeven. Nadat de kabels zijn gespannen, wordt een houten balk 
van ongeveer 150 mm × 150 mm achter de achterwielen vastgezet en er stevig tegenaan gedrukt.
 
1.2.3. Bij kniktrekkers moeten beide assen aan de vloer worden vastgesjord. 
De as van dat gedeelte van de trekker waarop de kantelbeveiligings ­
inrichting is aangebracht, moet worden behandeld zoals de vooras in 
bijlage IV, figuur 6. Het knikpunt moet dan worden ondersteund door middel van een balk van ongeveer 100 mm × 100 mm en stevig aan de vloer worden vastgesjord met behulp van kabels die aan de bevestigings ­
rails zijn bevestigd.
 
1.2.4. Het gewicht moet zodanig worden teruggetrokken dat de hoogte van het 
zwaartepunt ten opzichte van de hoogte hiervan tijdens het raken van het trefpunt beantwoordt aan de formule:
 
H = 125 + 0,020 W.  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 15
 
1.3. Slagproef tegen de zijkant  
1.3.1. De trekker moet ten opzichte van het gewicht zodanig worden geplaatst 
dat het gewicht de kantelbeveiligingsinrichting raakt wanneer het slag ­
vlak van het gewicht en de kettingen of kabels waaraan het gewicht is bevestigd, verticaal zijn, tenzij de kantelbeveiligingsinrichting op het trefpunt bij doorbuiging niet verticaal is. In dat geval moet het slagvlak 
van het gewicht, door middel van een extra ondersteuning, evenwijdig 
worden gesteld aan de kantelbeveiligingsinrichting op het trefpunt bij maximale doorbuiging, waarbij de kettingen of kabels verticaal blijven. De hoogte van het gewicht moet zodanig worden geregeld dat de baan 
die het zwaartepunt van het gewicht beschrijft, door het trefpunt loopt.
 
Het trefpunt moet worden gevormd door dat deel van de kantelbeveili ­
gingsinrichting waarvan kan worden aangenomen dat het het eerste de grond raakt wanneer de trekker bij een ongeluk zijwaarts kantelt; in normale omstandigheden is dit de bovenrand. Tenzij het vaststaat dat 
een ander deel van deze rand het eerst met de grond in aanraking zal 
komen, moet het trefpunt gelegen zijn in het vlak dat loodrecht staat op het middenvlak door de trekker en dat loopt door het midden van de zitplaats in de middelste afstelpositie. Er moeten maatregelen worden 
getroffen opdat het gewicht minder neiging vertoont om rond het tref ­
punt te draaien.
 
1.3.2. Bij trekkers zonder knikbesturing moet de as die vast zit ten opzichte 
van de kantelbeveiligingsinrichting, worden vastgesjord aan die kant die 
zal worden getroffen. Bij trekkers met twee aangedreven wielen is dit 
gewoonlijk de achteras; deze opstelling is afgebeeld in bijlage IV, figuur 7. De twee kabels moeten over de as lopen vanuit punten die zich precies eronder bevinden, waarbij de ene loopt naar een bevestigings ­
punt ongeveer 1,50 m vóór de as en de andere naar een punt ongeveer 
1,50 m achter de as. De kabels moeten zo strak worden gespannen dat de doorbuiging van de band naast de bevestigingskabel overeenkomt met hetgeen is aangegeven in punt 3.1.5 van bijlage II. Na de bevesti ­
ging van de kabels moet een houten balk als een stut tegen het wiel 
tegenover het gewicht zodanig aan de vloer worden bevestigd dat hij tijdens de slag goed tegen de wielvelg wordt gedrukt, zoals afgebeeld in bijlage IV, figuur 7. De lengte van de balk moet zodanig worden ge ­
kozen dat deze balk, tegen het wiel geplaatst, een hoek van 30° ± 3° 
maakt met de horizontaal. De lengte ervan moet gelijk zijn aan 20 tot 25 maal de dikte terwijl de breedte gelijk moet zijn aan 2 tot 3 maal de dikte. Beide assen moeten tegen zijwaartse verschuiving worden geblok ­
keerd met een balk die aan de vloer is bevestigd en zich tegen de 
buitenzijde bevindt van het wiel tegenover de zijde waartegen de slag moet worden toegebracht.
 
1.3.3. Kniktrekkers moeten zodanig aan de vloer worden bevestigd dat het 
gedeelte van de trekker waarop de kantelbeveiligingsinrichting is beves ­
tigd, even stevig aan de vloer is bevestigd als een trekker zonder knik ­
besturing.  
Van kniktrekkers moeten beide assen aan de vloer worden vastgesjord. 
As en wielen van dat gedeelte van de trekker waarop de kantelbeveili ­
gingsinrichting is bevestigd, moeten worden vastgesjord en gestut over ­
eenkomstig bijlage IV, figuur 7. Het knikpunt moet worden ondersteund 
door middel van een balk van minstens 100 mm × 100 mm en aan de bevestigingsrails worden vastgemaakt. Een stut moet zodanig tegen het 
knikpunt worden aangebracht en op de vloer worden vastgezet dat het ­
zelfde resultaat wordt verkregen als bij een stut tegen het achterwiel en een soortgelijke steun wordt verschaft als bij een trekker zonder knik ­
besturing.
 
1.3.4. Het gewicht moet zodanig worden teruggetrokken dat de hoogte van het 
zwaartepunt ten opzichte van de hoogte hiervan tijdens het raken van het 
trefpunt beantwoordt aan de volgende formule:  
H = 125 + 0,150 W.  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 16
 
1.4. Drukproef op de achterkant  
De trekker moet worden geplaatst in de opstelling beschreven in punt 
2.6 van bijlage II en afgebeeld in bijlage IV, figuren 8 en 10, en wel zo 
dat de achterrand van de balk zich boven het achterste dragende boven ­
deel van de kantelbeveiligingsinrichting bevindt en het in de lengterich ­
ting door de trekker lopende middenvlak gelegen is midden tussen de 
punten van waaruit de belasting op de balk wordt uitgeoefend.  
De assteunen moeten zodanig onder de assen worden geplaatst dat de 
banden niet onderhevig zijn aan de druk. De toegepaste druk moet gelijk zijn aan tweemaal de massa van de trekker zoals bepaald in punt 1.3 van 
bijlage II. Het kan nodig blijken de voorzijde van de trekker vast te 
sjorren.
 
1.5. Drukproef op de voorkant  
1.5.1. Deze proef moet identiek zijn aan de drukproef op de achterkant, de 
voorrand van de balk moet zich echter bevinden boven het voorste 
bovendeel van de kantelbeveiligingsinrichting.  
1.5.2. Wanneer het voorste deel van het dak van de kantelbeveiligingsinrich ­
ting niet bestand is tegen de hele druk die er bij de drukproef op wordt uitgeoefend, moet de druk zolang worden toegepast totdat het dak zo ­
danig is doorgebogen dat het samenvalt met het vlak dat het bovendeel 
van de kantelbeveiligingsinrichting verbindt met het deel van de voor ­
kant van de trekker dat de massa van de trekker kan dragen wanneer deze is gekanteld. De druk moet vervolgens worden weggenomen en de 
trekker moet zodanig worden geplaatst dat de balk zich bevindt boven 
dat punt van de kantelbeveiligingsinrichting waarop de achterkant van de volledig omgekantelde trekker zou kunnen komen te rusten, zoals weer ­
gegeven in bijlage IV, figuur 10, waarna de volledige druk opnieuw 
wordt uitgeoefend.
 
2. VRIJE ZONE  
2.1. De „vrije zone” wordt als volgt door vlakken omschreven waarbij de 
trekker zich op een horizontaal oppervlak bevindt:  
horizontaal vlak 95 cm boven de ingedrukte zitplaats;  
verticaal vlak, loodrecht op het middenvlak van de trekker en 10 cm 
achter de achterzijde van de zitplaats;  
verticaal vlak, evenwijdig aan het middenvlak van de trekker en 25 cm 
links van het middelpunt van de zitplaats;  
verticaal vlak, evenwijdig aan het middenvlak van de trekker en 25 cm 
rechts van het middelpunt van de zitplaats;  
een hellend vlak waarin zich een horizontale lijn bevindt die loodrecht 
staat op het middenvlak van de trekker, 95 cm boven de ingedrukte zitplaats en 45 cm (plus de normale voor- en achterwaartse beweging 
van de zitplaats) voor de rugleuning van de zitplaats. Dit hellende vlak 
loopt voor het stuur langs en het dichtstbijgelegen punt bevindt zich op 4 cm van de rand van het stuur.
 
2.2. De achterzijde van de zitplaats moet worden vastgesteld zonder met 
eventueel aanwezige bekleding rekening te houden. De zitplaats moet 
in zijn voor de normale bediening van de trekker in zittende positie achterste stand worden ingesteld en in de hoogste stand, indien deze afzonderlijk kan worden afgesteld. Wanneer de vering van de zitplaats 
verstelbaar is moet deze in de middelste stand worden geplaatst; de 
belasting daarop moet 75 kg bedragen.
 ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 17
 
3. TE VERRICHTEN WAARNEMINGEN  
3.1. Breuken en barsten  
Na iedere beproeving moeten alle structurele delen, verbindingen en 
steunen voor de bevestiging op de trekker visueel worden onderzocht 
op de aanwezigheid van breuken en barsten, waarbij kleine barsten in onbelangrijke delen niet in aanmerking worden genomen.
 
3.2. Vrije zone  
3.2.1. Na iedere proef moet worden nagegaan of enig deel van de kantelbe ­
veiligingsinrichting een vrije zone rond de bestuurderszitplaats als ge ­
definieerd in punt 2 is binnengedrongen.  
3.2.2. Voorts moet worden nagegaan of enig deel van de vrije zone buiten de 
beveiliging van de kantelbeveiligingsinrichting valt. Daartoe wordt als 
buiten de bescherming van de kantelbeveiligingsinrichting vallend deel 
beschouwd elk deel van die ruimte dat in aanraking zou zijn gekomen met de vlakke grond indien de trekker was omgekanteld in de richting 
van waaruit de slag werd toegebracht. Voor de banden en de spoor ­
breedte worden de kleinste door de fabrikant opgegeven afmetingen in aanmerking genomen.
 
3.3. Maximale tijdelijke doorbuiging  
Tijdens de slagproef tegen de zijkant moet het verschil tussen de maxi ­
male tijdelijke doorbuiging en de overgebleven doorbuiging op een 
hoogte van 950 mm boven de belaste zitplaats worden geregistreerd. Een eind van de staaf beschreven in punt 2.7.1 van bijlage II moet worden vastgemaakt aan het bovendeel van de kantelbeveiligingsinrich ­
ting en het andere eind moet door een opening in de verticale staander 
gaan. De plaats van de wrijvingsring op de staaf duidt de maximale tijdelijke doorbuiging na de slag aan.
 
3.4. Permanente doorbuiging  
Na de laatste drukproef moet de permanente doorbuiging van de kan ­
telbeveiligingsinrichting worden geregistreerd. Te dien einde moet vóór ­
dat men met de proef begint, de plaats van de voornaamste delen van de kantelbeveiligingsinrichting ten opzichte van de zitplaats worden ge ­
registreerd.
 
B — Beproevingsmethode II  
1. SLAGPROEF EN DRUKPROEF  
1.1. Slagproef tegen de achterkant  
1.1.1. De trekker moet ten opzichte van het gewicht zodanig worden geplaatst 
dat het gewicht de kantelbeveiligingsinrichting raakt wanneer het slag ­
vlak van het gewicht en de kettingen of kabels waaraan het gewicht is 
bevestigd, een hoek van 20° maken met de verticaal, tenzij de kantel ­
beveiligingsinrichting op het trefpunt bij doorbuiging een grotere hoek maakt met de verticaal. In dit geval moet het slagvlak van het gewicht, door middel van een extra ondersteuning, evenwijdig worden gesteld aan 
de kantelbeveiligingsinrichting op het trefpunt bij maximale doorbui ­
ging, waarbij de kettingen of kabels een hoek van 20° blijven maken met de verticaal. Er moeten maatregelen worden getroffen opdat het gewicht minder neiging vertoont om rond het trefpunt te draaien. De 
hoogte van het gewicht moet zodanig worden geregeld dat de baan die 
het zwaartepunt van het gewicht beschrijft, door het trefpunt loopt.
 
Het trefpunt moet worden gevormd door dat deel van de kantelbeveili ­
gingsinrichting waarvan kan worden aangenomen dat het bij achterover ­
slaan van de trekker het eerst de grond raakt; in normale omstandighe ­
den is dit de bovenrand. De afstand van de baan van het zwaartepunt van het gewicht tot de binnenkant van een verticaal vlak parallel aan het middenvlak door de trekker, dat de uiterste bovenkant van de kantelbe ­
veiligingsinrichting raakt, moet een zesde bedragen van de breedte van 
de bovenkant van de kantelbeveiligingsinrichting.
 ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 18
 
Indien de achterkant van de kantelbeveiligingsinrichting echter een 
kromming vertoont die verder dan de genoemde afstand binnen dit ver ­
ticale vlak begint, moet de slag aan het begin van de kromming plaats ­
vinden, dat wil zeggen op het punt waar de kromming raakt aan een lijn die loodrecht staat op het middenvlak door de trekker (zie bijlage IV, 
figuur 9).
 
Indien een uitstekend deel een ongeschikt trefpunt voor het gewicht zou 
vormen, moet een stalen plaat van passende dikte en breedte en met een 
lengte van ongeveer 300 mm zodanig aan het betrokken deel worden vastgemaakt dat de sterkte van de kantelbeveiligingsinrichting daardoor niet wordt beïnvloed.
 
1.1.2. Trekkers zonder knikbesturing moeten met kabels aan de vloer worden 
vastgesjord. De bevestigingspunten van de kabels moeten zich ongeveer 
2 m achter de achteras en 1,50 m vóór de vooras bevinden. Ofwel moeten de bevestigingspunten zich bevinden in het verticale vlak waarin het zwaartepunt van het slingergewicht heen en weer beweegt ofwel 
moet meer dan één kabel in dit vlak een resultante opleveren zoals in 
bijlage IV, figuur 5.
 
De kabels moeten zodanig worden gespannen dat de doorbuiging van de 
voor- en achterbanden beantwoordt aan hetgeen in punt 3.1.5 van bijlage II is aangegeven. Nadat de kabels zijn gespannen, wordt een houten balk 
van 150 mm × 150 mm vóór de achterwielen vastgezet en er stevig 
tegenaan gedrukt.
 
1.1.3. Bij kniktrekkers moeten beide assen aan de vloer worden vastgesjord. 
De as van dat gedeelte van de trekker waarop de kantelbeveiligings ­
inrichting is aangebracht, moet worden behandeld zoals de achteras in 
bijlage IV, figuur 5. Het knikpunt moet dan worden ondersteund door 
middel van een balk van minstens 100 mm × 100 mm en stevig aan de vloer worden vastgesjord met behulp van kabels die aan de bevestigings ­
rails zijn bevestigd.
 
1.1.4. Het gewicht moet zodanig worden teruggetrokken dat de hoogte van het 
zwaartepunt ten opzichte van de hoogte hiervan tijdens het raken van het 
trefpunt beantwoordt aan de formule:  
H = 2,165 × 10  -8 × WL  2 of H = 5,73 × 10  -2 × I 
Hierin is  
H = de valhoogte van het slingergewicht in millimeter  
W = de massa van de trekker als bepaald in punt 1.3 van bijlage II  
L = de maximale wielbasis van de trekker in millimeter  
I = het traagheidsmoment van de achteras bij opgeheven wielen in 
kilogram vierkante meter (kg/m  2 ) 
Vervolgens wordt het gewicht losgelaten, zodat het tegen de kantelbe ­
veiligingsinrichting kan slaan.  
1.1.5. Bij trekkers waarvan ten minste 50 % van het gewicht in de zin van 
punt 1.3 van bijlage II op de vooras rust, is er geen slagproef tegen de 
achterkant.  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 19
 
1.2. Slagproef tegen de voorkant  
1.2.1. De trekker moet ten opzichte van het gewicht zodanig worden geplaatst 
dat het gewicht de kantelbeveiligingsinrichting raakt wanneer het slag ­
vlak van het gewicht en de kettingen of kabels waaraan het gewicht is bevestigd, een hoek van 20° maken met de verticaal, tenzij de kantel ­
beveiligingsinrichting op het trefpunt bij doorbuiging een grotere hoek 
maakt met de verticaal. In dit geval moet het slagvlak van het gewicht, 
door middel van een extra ondersteuning, evenwijdig worden gesteld aan de kantelbeveiligingsinrichting op het trefpunt bij maximale doorbui ­
ging, waarbij de kettingen of kabels een hoek van 20° blijven maken 
met de verticaal. Er moeten maatregelen worden getroffen opdat het 
gewicht minder neiging vertoont om rond het trefpunt te draaien. De hoogte van het gewicht moet zodanig worden geregeld dat de baan die het zwaartepunt van het gewicht beschrijft, door het trefpunt loopt.
 
Het trefpunt moet worden gevormd door dat deel van de kantelbeveili ­
gingsinrichting waarvan kan worden aangenomen dat het het eerst de grond raakt bij zijwaarts kantelen van de vooruitrijdende trekker; in normale omstandigheden is dit de bovenhoek van de voorkant. De 
baan van het zwaartepunt van het gewicht mag zich niet verder dan 
80 mm bevinden van een verticaal vlak parallel aan het middenvlak door de trekker, dat de uiterste bovenkant van de kantelbeveiligings ­
inrichting raakt.
 
Indien de voorkant van de kantelbeveiligingsinrichting echter een krom ­
ming vertoont die op een grotere afstand begint dan 80 mm binnen dit verticale vlak, moet de slag aan het begin van de kromming plaatsvin ­
den, dat wil zeggen op het punt waar de kromming raakt aan een lijn die 
loodrecht staat op het middenvlak door de trekker (zie bijlage IV, figuur 9).
 
1.2.2. Trekkers zonder knikbesturing moeten met kabels worden vastgesjord 
zoals afgebeeld in bijlage IV, figuur 6. De bevestigingspunten van de 
kabels moeten zich ongeveer 2 m achter de achteras en 1,50 m vóór de vooras bevinden.
 
De kabels moeten zodanig worden gespannen dat de doorbuiging van de 
voor- en achterbanden beantwoordt aan hetgeen in punt 3.1.5 van bijlage 
II is aangegeven. Nadat de kabels zijn gespannen, wordt een houten balk van ongeveer 150 mm × 150 mm achter de achterwielen vastgezet en er stevig tegenaan gedrukt.
 
1.2.3. Bij kniktrekkers moeten beide assen aan de vloer worden vastgesjord. 
De as van dat gedeelte van de trekker waarop de kantelbeveiligings ­
inrichting is aangebracht, moet worden behandeld zoals de vooras in bijlage IV, figuur 6. Het knikpunt moet dan worden ondersteund door 
middel van een balk van minstens 100 mm × 100 mm en stevig aan de 
vloer worden vastgesjord met behulp van kabels die aan de bevestigings ­
rails zijn bevestigd.
 
1.2.4. Het gewicht moet zodanig worden teruggetrokken dat de hoogte van het 
zwaartepunt ten opzichte van de hoogte hiervan tijdens het raken van het trefpunt beantwoordt aan de formule:
 
H = 125 + 0,020 W.  
1.3. Slagproef tegen de zijkant  
1.3.1. De trekker moet ten opzichte van het gewicht zodanig worden geplaatst 
dat het gewicht de kantelbeveiligingsinrichting raakt wanneer het slag ­
vlak van het gewicht en de kettingen of kabels waaraan het gewicht is bevestigd, verticaal zijn, tenzij de kantelbeveiligingsinrichting op het 
trefpunt bij doorbuiging niet verticaal is. In dit geval moet het slagvlak 
van het gewicht, door middel van een extra ondersteuning, evenwijdig worden gesteld aan de kantelbeveiligingsinrichting op het trefpunt bij maximale doorbuiging, waarbij de kettingen of kabels verticaal blijven. 
De hoogte van het gewicht moet zodanig worden geregeld dat de baan 
die het zwaartepunt van het gewicht beschrijft, door het trefpunt loopt.
 ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 20
 
Het trefpunt moet worden gevormd door dat deel van de kantelbeveili ­
gingsinrichting waarvan kan worden aangenomen dat het het eerst de 
grond raakt wanneer de trekker bij een ongeluk zijwaarts kantelt; in normale omstandigheden is dit de bovenrand. Tenzij het vaststaat dat een ander deel van deze rand het eerst met de grond in aanraking zal 
komen, moet het trefpunt gelegen zijn in het vlak dat loodrecht staat op 
het middenvlak door de trekker en dat loopt door het midden van de zitplaats in de middelste afstelpositie. Er moeten maatregelen worden getroffen opdat het gewicht minder neiging vertoont om rond het tref ­
punt te draaien. In geval van een trekker met omkeerbare bestuurders ­
positie (met omkeerbare zitplaats en stuur) wordt het trefpunt gedefini ­
eerd ten opzichte van de snijlijn van het middenvlak van de trekker en een vlak dat loodrecht daarop staat volgens een rechte die door een punt 
op gelijke afstand tot de twee referentiepunten van de zitplaats loopt.
 
1.3.2. Bij trekkers zonder knikbesturing moet de as die vastzit ten opzichte van 
de kantelbeveiligingsinrichting, worden vastgesjord aan die kant die zal worden getroffen. Bij trekkers zonder knikbesturing met twee aange ­
dreven wielen is dit gewoonlijk de achteras; deze opstelling is afgebeeld 
in bijlage IV, figuur 7. De twee kabels moeten over de as lopen vanuit punten die zich precies eronder bevinden, waarbij de ene loopt naar een bevestigingspunt ongeveer 1,50 m vóór de as en de andere naar een punt 
ongeveer 1,50 m achter de as. De kabels moeten zo strak worden ge ­
spannen dat de doorbuiging van de band naast de bevestigingskabel overeenkomt met hetgeen is aangegeven in punt 3.1.5 van bijlage II. Na de bevestiging van de kabels moet een houten balk als een stut tegen 
het wiel tegenover het gewicht zodanig aan de vloer worden bevestigd 
dat hij tijdens de slag goed tegen de wielvelg wordt gedrukt, zoals afgebeeld in bijlage IV, figuur 7. De lengte van de balk moet zodanig worden gekozen dat deze balk, tegen het wiel geplaatst, een hoek van 
30° ± 3 maakt met de horizontaal. De lengte ervan moet gelijk zijn aan 
20 tot 25 maal de dikte, terwijl de breedte gelijk moet zijn aan 2 tot 3 maal de dikte. Beide assen moeten tegen zijwaartse verschuiving worden geblokkeerd met een balk die aan de vloer is bevestigd en zich tegen de 
buitenzijde bevindt van het wiel tegenover de zijde waartegen de slag 
moet worden toegebracht.
 
1.3.3. Kniktrekkers moeten zodanig aan de vloer worden bevestigd dat het 
gedeelte van de trekker waarop de kantelbeveiligingsinrichting is beves ­
tigd, even stevig aan de vloer is bevestigd als een trekker zonder knik ­
besturing.  
Van kniktrekkers moeten beide assen aan de vloer worden vastgesjord. 
As en wielen van dat gedeelte van de trekker waarop de kantelbeveili ­
gingsinrichting is bevestigd, moeten worden vastgesjord en gestut over ­
eenkomstig bijlage IV, figuur 7. Het knikpunt moet worden ondersteund door middel van een balk van minstens 100 mm × 100 mm en aan de bevestigingsrails worden vastgemaakt. Een stut moet zodanig tegen het 
knikpunt worden aangebracht en op de vloer worden vastgezet dat het ­
zelfde resultaat wordt verkregen als bij een stut tegen het achterwiel en een soortgelijke steun wordt verschaft als bij een trekker zonder knik ­
besturing.
 
1.3.4. Het gewicht moet zodanig worden teruggetrokken dat de hoogte van het 
zwaartepunt ten opzichte van de hoogte hiervan tijdens het raken van het trefpunt beantwoordt aan de volgende formule:
 
H = 125 + 0,150 W.  
1.4. Drukproef op de achterkant  
De trekker moet worden geplaatst in de opstelling beschreven in punt 
2.6 van bijlage II en afgebeeld in bijlage IV, figuren 8 en 10, en wel zo dat de achterrand van de balk zich boven het achterste dragende boven ­
deel van de kantelbeveiligingsinrichting bevindt en het in de lengterich ­
ting door de trekker lopende middenvlak gelegen is midden tussen de 
punten van waaruit de belasting op de balk wordt uitgeoefend.
 ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 21
 
De assteunen moeten zodanig onder de assen worden geplaatst dat de 
banden niet onderhevig zijn aan de druk. De toegepaste druk moet gelijk 
zijn aan tweemaal de massa van de trekker zoals bepaald in punt 1.3 van bijlage II. Het kan nodig blijken de voorzijde van de trekker vast te sjorren.
 
1.5. Drukproef op de voorkant  
1.5.1. Deze proef moet identiek zijn aan de drukproef op de achterkant, de 
voorrand van de balk moet zich echter bevinden boven het voorste 
bovendeel van de kantelbeveiligingsinrichting.  
1.5.2. Wanneer het voorste deel van het dak van de kantelbeveiligingsinrich ­
ting niet bestand is tegen de hele druk die er bij de drukproef op wordt uitgeoefend, moet de druk zolang worden toegepast totdat het dak zo ­
danig is doorgebogen dat het samenvalt met het vlak dat het bovendeel 
van de kantelbeveiligingsinrichting verbindt met het deel van de voor ­
kant van de trekker dat de massa van de trekker kan dragen wanneer deze is gekanteld. De druk moet vervolgens worden weggenomen en de 
trekker moet zodanig worden geplaatst dat de balk zich bevindt boven 
dat punt van de kantelbeveiligingsinrichting waarop de achterkant van de volledig omgekantelde trekker zou kunnen komen te rusten, zoals weer ­
gegeven in bijlage IV, figuur 10, waarna de volledige druk opnieuw 
wordt uitgeoefend.
 
2. VRIJE ZONE  
2.1. De vrije zone is weergegeven in bijlage IV, figuur 3, en wordt gedefi ­
nieerd ten opzichte van een verticaal referentievlak dat in het algemeen in de lengterichting van de trekker, door een in punt 2.3 beschreven referentiepunt en het midden van het stuurwiel loopt. Er wordt aange ­
nomen dat indien de kantelbeveiligingsinrichting verend is gemonteerd, 
het referentievlak zich horizontaal met de zitplaats en het stuurwiel zal verplaatsen wanneer slagen worden toegebracht, maar loodrecht blijft ten 
opzichte van de vloer van de trekker of de kantelbeveiligingsinrichting.
 
Verstelbare stuurwielen moeten worden gebracht in de stand die ze voor 
de normale bediening van de trekker in zittende positie innemen.  
2.2. De grenzen van de zone zijn:  
2.2.1. verticale vlakken 250 mm aan beide zijden van het referentievlak, die 
zich 300 mm naar omhoog uitstrekken vanaf het referentiepunt van de zitplaats;
 
2.2.2. parallelle vlakken die zich van de bovenste rand van de in punt 2.2.1 
bedoelde vlakken uitstrekken tot een hoogte van maximaal 900 mm 
boven het referentiepunt van de zitplaats, zodanig hellend dat het bo ­
venste punt van het vlak aan de zijde waar de slag tegen de zijkant wordt toegebracht, zich op ten minste 100 mm van het referentievlak bevindt;
 
2.2.3. een horizontaal vlak 900 mm boven het referentiepunt van de zitplaats;  
2.2.4. een hellend vlak dat loodrecht staat op het referentievlak en dat gaat 
door een punt dat is gelegen 900 mm verticaal boven het referentiepunt 
van de zitplaats en door het achterste deel van de zitplaatsconstructie met inbegrip van het veersysteem;
 
2.2.5. een verticaal vlak dat loodrecht staat op het referentievlak en zich naar 
beneden uitstrekt vanuit het achterste punt van de zitplaats;  
2.2.6. een gebogen vlak, dat loodrecht staat op het referentievlak, met een 
straal van 120 mm rakend aan de vlakken bedoeld in de punten 2.2.3 
en 2.2.4;  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 22
 
2.2.7. een gebogen vlak, dat loodrecht staat op het referentievlak, met een 
straal van 900 mm, dat raakt aan het vlak bedoeld in punt 2.2.3 op 
een punt 150 mm vóór het referentiepunt van de zitplaats en zich in voorwaartse richting over een afstand van 400 mm uitstrekt;
 
2.2.8. een hellend vlak dat loodrecht staat op het referentievlak dat aansluit aan 
de voorste rand van het vlak bedoeld in punt 2.2.7 en dat op 40 mm van 
het stuurwiel ligt. Bij een hoge stand van het stuurwiel wordt dit vlak 
vervangen door een raakvlak aan het vlak bedoeld in punt 2.2.7;  
2.2.9. een verticaal vlak dat loodrecht staat op het referentievlak, 40 mm vóór 
het stuurwiel;  
2.2.10. een horizontaal vlak door het referentiepunt van de zitplaats;  
2.2.11. in geval van een trekker met omkeerbare bestuurderspositie (met om ­
keerbare zitplaats en stuur) is de vrije zone de combinatie van de twee vrije zones die in de twee verschillende standen van het stuur en de 
zitplaats zijn bepaald;
 
2.2.12. in geval van een trekker die met alternatieve zitplaatsen kan worden 
uitgerust, wordt bij de proeven gebruikgemaakt van de combinatie van de referentiepunten van de zitplaats in alle voor de zitplaats geboden 
alternatieven. De kantelbeveiligingsinrichting mag niet binnendringen in 
de samengestelde vrije zone die hoort bij de verschillende referentie ­
punten van de zitplaats;
 
2.2.13. ingeval na de uitvoering van de proef een nieuw alternatief voor de 
zitplaats wordt aangeboden, wordt een berekening gemaakt om te bepa ­
len of de vrije zone rondom het nieuwe referentiepunt voor de zitplaats zich binnen de grenzen van de eerder bepaalde zone bevindt. Mocht dit niet het geval zijn, dan moet tot een nieuwe proef worden overgegaan.
 
2.3. Plaats van de zitplaats en referentiepunt van de zitplaats  
2.3.1. Voor de bepaling van de vrije zone in punt 2.1 moet de zitplaats de 
meest achterwaartse positie in het horizontale verstellingsbereik inne ­
men. De zitplaats moet de middenpositie innemen van de verticale ver ­
stelling, indien deze onafhankelijk is van de horizontale verstelling.  
Het referentiepunt wordt verkregen met behulp van het in bijlage IV, 
figuren 1 en 2, weergegeven apparaat waarmee de belasting door een persoon wordt gesimuleerd. Het apparaat moet bestaan uit een komvor ­
mige zittingplaat en rugleuningplaten. De onderste leuningplaat kan 
scharnieren op de plaats van de zitbeenknobbels (A) en de lendenen (B), waarbij de hoogte van het scharnier (B) versteld kan worden.
 
2.3.2. Onder referentiepunt wordt verstaan het punt in het in de lengterichting 
door de zitplaats lopende middenvlak waar het raakvlak van het onderste 
deel van de leuning en een horizontaal vlak elkaar snijden. Dit horizon ­
tale vlak snijdt het onderste vlak van de komvormige zittingplaat op een punt 150 mm vóór genoemd raakvlak.
 
2.3.3. Indien de zitplaats is voorzien van een veersysteem dat aangepast kan 
worden aan het gewicht van de bestuurder, moet dit zodanig worden 
ingesteld dat de zitplaats zich in de middelste afstelling bevindt.  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 23
 
Het apparaat moet op de zitplaats worden gebracht. Vervolgens wordt 
het belast met een kracht van 550 N op een punt 50 mm vóór scharnier 
(A); de twee delen van de rugleuningplaat moeten licht tangentieel tegen de leuning worden aangedrukt.
 
2.3.4. Indien het niet mogelijk is raakvlakken vast te stellen voor elke plaats 
van de rugleuning (boven en onder de lendenstreek) is het volgende 
vereist:  
2.3.4.1. indien het niet mogelijk is een raakvlak vast te stellen voor het onderste 
gedeelte, dan wordt het onderste gedeelte van de rugleuningplaat ver ­
ticaal tegen de rugleuning aangedrukt;  
2.3.4.2. indien het niet mogelijk is een raakvlak vast te stellen voor het bovenste 
gedeelte, dan wordt scharnier (B) vastgezet op een hoogte van 230 mm 
boven het referentiepunt van de zitplaats, waarbij het onderste deel van de rugleuning verticaal is. Vervolgens worden de twee delen van de rugleuningplaat licht tangentieel tegen de leuning aangedrukt.
 
3. TE VERRICHTEN WAARNEMINGEN  
3.1. Breuken en barsten  
Na iedere beproeving moeten alle structurele delen, verbindingen en 
steunen voor de bevestiging op de trekker visueel worden onderzocht op de aanwezigheid van breuken en barsten, waarbij kleine barsten in onbelangrijke delen niet in aanmerking worden genomen.
 
3.2. Vrije zone  
3.2.1. Tijdens iedere proef moet worden nagegaan of enig deel van de kan ­
telbeveiligingsinrichting een vrije zone rond de bestuurderszitplaats als gedefinieerd in de punten 2.1 en 2.2 is binnengedrongen.
 
3.2.2. Voorts moet worden nagegaan of enig deel van de vrije zone buiten de 
beveiliging van de kantelbeveiligingsinrichting valt. Daartoe wordt als 
buiten de bescherming van de kantelbeveiligingsinrichting vallend deel 
beschouwd elk deel van die ruimte dat in aanraking zou zijn gekomen met de vlakke grond indien de trekker was omgekanteld in de richting van waaruit de slag werd toegebracht. Voor de banden en de spoor ­
breedte worden de kleinste door de fabrikant opgegeven afmetingen in 
aanmerking genomen.
 
3.3. Maximale tijdelijke doorbuiging  
Tijdens de slagproef tegen de zijkant moet het verschil tussen de maxi ­
male tijdelijke doorbuiging en de overgebleven doorbuiging op een 
hoogte van 900 mm boven en 150 mm vóór het referentiepunt van de 
zitplaats worden geregistreerd. Een eind van de staaf beschreven in punt 2.7.1 van bijlage II moet worden vastgemaakt aan het bovendeel van de kantelbeveiligingsinrichting en het andere eind moet door een opening in 
de verticale staander gaan. De plaats van de wrijvingsring op de staaf 
duidt de maximale tijdelijke doorbuiging na de slag aan.
 
3.4. Permanente doorbuiging  
Na de laatste drukproef moet de permanente doorbuiging van de kan ­
telbeveiligingsinrichting worden geregistreerd. Te dien einde moet vóór ­
dat men met de proef begint, de plaats van de voornaamste delen van de 
kantelbeveiligingsinrichting ten opzichte van het referentiepunt van de zitplaats worden geregistreerd.
 ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 24
 
BIJLAGE IV  
FIGUREN
  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 25
 
▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 26
 
▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 27
 
▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 28
 
▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 29
 
▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 30
 
▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 31
 
▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 32
 
▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 33
 
BIJLAGE V
  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 34
 
▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 35
 
▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 36
 
BIJLAGE VI  
MERKEN  
Het EG-goedkeuringsmerk voor onderdelen bestaat uit een rechthoek waarbinnen 
een kleine letter „e” is geplaatst, gevolgd door het kennummer van de lidstaat die 
de goedkeuring voor onderdelen heeft verleend:  
1. voor Duitsland  
2. voor Frankrijk  
3. voor Italië  
4. voor Nederland  
5. voor Zweden  
6. voor België  
7. voor Hongarije  
8. voor Tsjechië  
9. voor Spanje  
11. voor het Verenigd Koninkrijk  
12. voor Oostenrijk  
13. voor Luxemburg  
17. voor Finland  
18. voor Denemarken  
19. voor Roemenië  
20. voor Polen  
21. voor Portugal  
23. voor Griekenland  
24. voor Ierland  
▼M1 
25. voor Kroatië  
▼B 
26. voor Slovenië  
27. voor Slowakije  
29. voor Estland  
32. voor Letland  
34. voor Bulgarije  
36. voor Litouwen  
49. voor Cyprus  
50. voor Malta  
en uit een EG-goedkeuringsnummer voor onderdelen, op een willekeurige plaats 
in de nabijheid van de rechthoek, en overeenkomend met het nummer van het EG-goedkeuringsformulier voor onderdelen dat is opgemaakt inzake de sterkte 
van het type kantelbeveiligingsinrichting en de bevestiging daarvan aan de trek ­
ker.
 ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 37
 
Voorbeeld van een EG-goedkeuringsmerk voor onderdelen
  
Verklaring:  De kantelbeveiligingsinrichting die van bovenstaand EG-goedkeu ­
ringsmerk voor onderdelen is voorzien, is een inrichting waarvoor in Duitsland (e 1) EG-goedkeuring voor onderdelen is verleend 
onder nr. 1471.
 ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 38
 
BIJLAGE VII
  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 39
 
BIJLAGE VIII  
Voorwaarden voor EG-goedkeuring  
1. De aanvraag om EG-goedkeuring van een trekkertype met betrekking tot de 
sterkte van de kantelbeveiligingsinrichting en van de bevestiging daarvan aan de trekker wordt ingediend door de fabrikant van de trekker of door 
diens gemachtigde.
 
2. Een trekker die representatief is voor het type dat moet worden goedgekeurd 
en waarop een kantelbeveiligingsinrichting is gemonteerd die met de beves ­
tiging daarvan als onderdeel is goedgekeurd, moet ter beschikking worden 
gesteld van de technische dienst die met de uitvoering van de goedkeurings ­
proeven is belast.  
3. De met de goedkeuringsproeven belaste technische dienst controleert of het 
als onderdeel goedgekeurde type kantelbeveiligingsinrichting is bestemd om te worden gemonteerd op het trekkertype waarvoor de goedkeuring wordt 
aangevraagd. Deze dienst controleert met name of de bevestiging van de 
kantelbeveiligingsinrichting overeenstemt met die welke bij de EG-goedkeu ­
ring voor onderdelen is gekeurd.
 
4. De houder van de EG-goedkeuring kan verzoeken deze voor andere typen 
van kantelbeveiligingsinrichtingen uit te breiden.  
5. De bevoegde instanties verlenen de gevraagde uitbreiding op de volgende 
voorwaarden:  
5.1. voor het nieuwe type kantelbeveiligingsinrichting en de bevestiging daarvan 
aan de trekker moet een EG-goedkeuring voor onderdelen zijn verleend;  
5.2. het nieuwe type moet zijn ontworpen om te worden gemonteerd op het 
trekkertype waarvoor de uitbreiding van de EG-goedkeuring wordt aange ­
vraagd;  
5.3. de bevestiging van de kantelbeveiligingsinrichting aan de trekker moet over ­
eenstemmen met die welke bij de EG-goedkeuring voor onderdelen is ge ­
keurd.  
6. Een formulier waarvan het model in bijlage IX is aangegeven, wordt als 
bijlage bij het EG-goedkeuringsformulier gevoegd voor iedere toegestane of geweigerde goedkeuring of uitbreiding van goedkeuring.
 
7. Indien de aanvraag om EG-goedkeuring van een type trekker wordt in ­
gediend tezamen met de aanvraag om EG-goedkeuring voor onderdelen 
van een type kantelbeveiligingsinrichting die is bestemd om te worden 
gemonteerd op het trekkertype waarvoor de EG-goedkeuring wordt aange ­
vraagd, worden de in de punten 2 en 3 bedoelde controles niet uitgevoerd.  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 40
 
BIJLAGE IX
  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 41
 
BĲLAGE X  
DEEL A  
Ingetrokken richtlijn met overzicht van de achtereenvolgende wijzigingen 
ervan  
(bedoeld in artikel 13) 
Richtlijn 77/536/EEG van de Raad 
(PB L 220 van 29.8.1977, blz. 1)  
Bijlage I, deel X, bij de Toetredingsakte van 1979 
(PB L 291 van 19.11.1979, blz. 108)  
Bijlage I, deel IX, A, bij de Toetredingsakte van 1985 
(PB L 302 van 15.11.1985, blz. 209)  
Richtlijn 87/354/EEG van de Raad 
(PB L 192 van 11.7.1987, blz. 43)  Uitsluitend wat de verwijzingen in 
punt 9, a), van de bijlage naar 
Richtlijn 77/536/EEG betreft  
Richtlijn 89/680/EEG van de Raad 
(PB L 398 van 30.12.1989, blz. 26)  
Punt XI.C.II.2 van bijlage I bij de Toetredingsakte van 
1994 
(PB C 241 van 29.8.1994, blz. 205)  
Richtlijn 1999/55/EG van de Commissie 
(PB L 146 van 11.6.1999, blz. 28)  
Punt I.A.21 van bijlage II bij de Toetredingsakte van 2003 
(PB L 236 van 23.9.2003, blz. 53)  
Richtlijn 2006/96/EG van de Raad 
(PB L 363 van 20.12.2006, blz. 81)  Uitsluitend wat de verwijzing in ar ­
tikel 1 naar Richtlijn 77/536/EEG 
betreft en wat de bijlage betreft, punt 20
 
DEEL B  
Termijnen voor omzetting in nationaal recht en toepassing  
(bedoeld in artikel 13)  
Richtlijn  Omzettingstermijn  Toepassingsdatum  
77/536/EEG  29 december 1978  —  
87/354/EEG  31 december 1987  —  
89/680/EEG  3 januari 1990  —  
1999/55/EG  30 juni 2000 (  1 ) —  
2006/96/EG  1 januari 2007  —  
( 1 ) Overeenkomstig artikel 2 van Richtlijn 1999/55/EG: 
„1. Met ingang van 1 juli 2000 mogen de lidstaten: — noch voor een type trekker de EG-typegoedkeuring, de afgifte van het in artikel 10, 
lid 1, derde streepje, van Richtlijn 74/150/EEG bedoelde document, of de nationale 
typegoedkeuring weigeren, 
— noch het voor de eerste maal in het verkeer brengen van trekkers verbieden, 
indien deze trekkers voldoen aan de voorschriften van Richtlijn 77/536/EEG, gewijzigd 
bij deze richtlijn. 
2. Met ingang van 1 januari 2001 mogen de lidstaten: 
— niet langer het in artikel 10, lid 1, derde streepje, van Richtlijn 74/150/EEG be ­
doelde document afgeven voor een type trekker, indien die niet voldoet aan de voorschriften van Richtlijn 77/536/EEG, gewijzigd bij deze richtlijn; 
— de nationale typegoedkeuring weigeren voor een type trekker, indien dit niet vol ­
doet aan de voorschriften van Richtlijn 77/536/EEG, gewijzigd bij deze richtlijn.”.
 ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 42
 
BIJLAGE XI  
CONCORDANTIETABEL  
Richtlijn 77/536/EEG  Richtlijn 1999/55/EG  De onderhavige richtlijn  
Artikel 9  Artikel 1  
Artikel 1  Artikel 2  
Artikel 2  Artikel 3  
Artikel 3  Artikel 4  
Artikel 4  Artikel 5  
Artikel 5  Artikel 6  
Artikel 6  Artikel 7  
Artikel 7  —  
Artikel 2  Artikel 8  
Artikel 8  Artikel 9  
Artikelen 10 en 11  Artikelen 10 en 11  
Artikel 12, lid 1  —  
Artikel 12, lid 2  Artikel 12  
— Artikel 13  
— Artikel 14  
Artikel 13  Artikel 15  
Bijlagen I t/m IX  Bijlagen I t/m IX  
— Bijlage X  
— Bijlage XI  ▼B 2009L0057 — NL — 01.07.2013 — 001.001 — 43