02021H2279 — NL — 30.12.2021 — 000.001

Onderstaande tekst dient louter ter informatie en is juridisch niet bindend. De EU-instellingen zijn niet aansprakelijk voor de inhoud. Alleen de besluiten die zijn gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie (te raadplegen in EUR-Lex) zijn authentiek. Deze officiële versies zijn rechtstreeks toegankelijk via de links in dit document





Gerectificeerd bij:









▼B

▼C1

AANBEVELING (EU) 2021/2279 VAN DE COMMISSIE

van 15 december 2021

betreffende het gebruik van milieuvoetafdrukmethoden voor het meten en bekendmaken van de milieuprestatie van producten en organisaties gedurende hun levenscyclus







1. DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED

1.1. In deze aanbeveling wordt een lans gebroken voor het gebruik van de milieuvoetafdrukmethoden in relevante beleidsmaatregelen en regelingen die betrekking hebben op het meten en/of bekendmaken van de milieuprestatie van allerlei producten (zowel goederen als diensten) en organisaties gedurende hun levenscyclus.

1.2. Deze aanbeveling is gericht tot de lidstaten en tot particuliere en openbare organisaties die de milieuprestatie van hun product of organisatie gedurende de levenscyclus meten en/of bekendmaken aan belanghebbenden uit de particuliere en openbare sector en de civiele samenleving in de EU, of die voornemens zijn dat te doen.

1.3. Deze aanbeveling is niet van toepassing op de uitvoering van verplichte EU-wetgeving die in een specifieke methodologie voor de berekening van de milieuprestatie van producten of organisaties tijdens hun levenscyclus voorziet. In EU-wetgeving of -beleid kan evenwel naar deze aanbeveling worden verwezen als een methode voor de berekening van de milieuprestatie van producten of organisaties tijdens hun levenscyclus.

2. DEFINITIES

In deze aanbeveling wordt verstaan onder:

a) de milieuvoetafdrukmethode voor producten (hierna PEF genoemd): algemene methode voor het meten en bekendmaken van het potentiële milieueffect van een product gedurende zijn levenscyclus, zoals vastgesteld in bijlage I;

b) de milieuvoetafdrukmethode voor organisaties (hierna “OEF” genoemd): algemene methode voor het meten en bekendmaken van het potentiële milieueffect van een organisatie gedurende haar levenscyclus, zoals vastgesteld in bijlage III;

c) de milieuvoetafdruk van een product: resultaat van een PEF-onderzoek op basis van de PEF-methode;

d) de milieuvoetafdruk van een organisatie: resultaat van een OEF-onderzoek op basis van de OEF-methode;

e) regels voor de milieuvoetafdruk van een productcategorie (hierna “PEFCR’s” genoemd): productcategoriespecifieke, op de levenscyclus gebaseerde regels die een aanvulling vormen op algemene methodologische richtsnoeren voor een PEF-onderzoek doordat zij bijkomende specificatie op het niveau van een specifieke productcategorie verschaffen. Als er PEFCR’s bestaan, moeten deze worden gebruikt voor de berekening van de milieuvoetafdruk van een product dat tot die productcategorie behoort;

f) regels voor de milieuvoetafdruk van een organisatiesector (hierna “OEFSR’s” genoemd): sectorspecifieke, op de levenscyclus gebaseerde regels die een aanvulling vormen op algemene methodologische richtsnoeren voor een OEF-onderzoek doordat zij bijkomende specificatie op het niveau van een specifieke sector verschaffen. Als er OEFSR’s bestaan, moeten deze worden gebruikt voor de berekening van de milieuvoetafdruk van een organisatie die tot die sector behoort;

g) milieuprestatie gedurende de levenscyclus: gekwantificeerde meting van de mogelijke milieueffecten, rekening houdend met alle relevante fasen in de levenscyclus van een product of organisatie, vanuit het perspectief van de toeleveringsketen;

h) bekendmaking van de milieuprestatie gedurende de levenscyclus: elke openbaarmaking van informatie over de milieuprestatie gedurende de levenscyclus, onder meer aan zakenpartners, investeerders, overheidsinstanties of consumenten;

i) organisatie: een bedrijf, vennootschap, firma, onderneming, autoriteit of instelling, dan wel een deel of een combinatie daarvan, al dan niet met rechtspersoonlijkheid, privaat- of publiekrechtelijk, met een eigen functie- en administratiestructuur;

j) regeling: initiatief met of zonder winstoogmerk dat wordt genomen door particuliere bedrijven of een vereniging daarvan, door een publiek-privaat partnerschap of door gouvernementele of niet-gouvernementele organisaties en dat het meten of bekendmaken van de milieuprestatie gedurende de levenscyclus voorschrijft;

k) branchevereniging: organisatie die op lokaal, regionaal, nationaal of internationaal niveau particuliere ondernemingen die lid zijn van de organisatie of particuliere ondernemingen die tot een sector behoren, vertegenwoordigt;

l) financiële wereld: alle actoren die financiële diensten verlenen (met inbegrip van financieel advies), waaronder banken, investeerders en verzekeringsmaatschappijen.

3. GEBRUIK VAN DE PEF- EN OEF-METHODEN IN BELEIDSMAATREGELEN VAN DE LIDSTATEN

De lidstaten zouden:

3.1. waar passend, de PEF-methode of de OEF-methode en de bijbehorende PEFCR’s en OEFSR’s moeten gebruiken voor vrijwillige beleidsmaatregelen die betrekking hebben op het meten of bekendmaken van de milieuprestatie van producten of organisaties gedurende de levenscyclus en tegelijk moeten waarborgen dat zulke beleidsmaatregelen geen hinderpalen voor het vrije verkeer van goederen in de EU opwerpen;

3.2. informatie over de milieuprestatie gedurende de levenscyclus of claims op basis van het gebruik van de PEF-methode of de OEF-methode en de bijbehorende PEFCR’s en OEFSR’s als geldig moeten beschouwen in het kader van nationale regelingen die betrekking hebben op het meten of bekendmaken van de milieuprestatie van producten en organisaties gedurende de levenscyclus;

3.3. inspanningen moeten doen om de beschikbaarheid van hoogwaardige levenscyclusgegevens te vergroten door maatregelen te nemen om nationale databanken te ontwikkelen, bij te houden en beschikbaar te stellen en bij te dragen aan het invoeren van gegevens in bestaande openbare databanken, op basis van de in de milieuvoetafdrukmethoden vastgestelde vereisten voor gegevenssets. De verschillende databanken moeten coherent zijn met elkaar;

3.4. moeten bijdragen aan de inspanningen van de Commissie op het gebied van de beschikbaarheid van hoogwaardige EF-conforme datasets;

3.5. kmo’s bijstand moeten verlenen en instrumenten moeten verschaffen om hen te helpen de milieuprestatie van hun producten of organisatie gedurende de levenscyclus te meten, te verbeteren en bekend te maken op basis van de PEF- of de OEF-methode, van PEFCR’s en OEFSR’s. Hierbij zouden overheden overlapping met bestaande instrumenten moeten vermijden wanneer deze geschikt zijn voor hun doel;

3.6. het gebruik van de OEF-methode en waar van toepassing de bijbehorende OEFSR’s voor het meten of bekendmaken van de milieuprestatie van overheidsorganisaties gedurende de levenscyclus moeten aanmoedigen;

3.7. het gebruik van PEF- en OEF-methoden op internationaal niveau moeten bevorderen en ondersteunen, ook in multilaterale fora of met betrekking tot regelingen over de meting of bekendmaking van de milieuprestatie gedurende de levenscyclus. Hierbij zouden overheden moeten overwegen aan kmo’s in EU-partnerlanden bijstand te verlenen en instrumenten te verstrekken voor de meting en verbetering van de milieuprestatie gedurende de levenscyclus van alle tussenproducten of halffabricaten die zij produceren.

4. GEBRUIK VAN DE PEF- EN OEF-METHODEN DOOR BEDRIJVEN EN ANDERE PARTICULIERE ORGANISATIES

Bedrijven en andere particuliere organisaties die besluiten de milieuprestatie van hun producten of organisatie gedurende de levenscyclus te meten en bekend te maken, zouden:

4.1. de PEF-methode en de OEF-methode en de bijbehorende PEFCR’s en OEFSR’s moeten gebruiken voor het meten of bekendmaken van de milieuprestatie van hun producten of organisatie gedurende de levenscyclus;

4.2. moeten bijdragen aan het actualiseren van openbare databanken en hierin hoogwaardige levenscyclusgegevens moeten invoeren, overeenkomstig de in de milieuvoetafdrukmethoden vastgestelde vereisten voor gegevenssets; moeten bijdragen aan de inspanningen van de Commissie op het gebied van de beschikbaarheid van hoogwaardige EF-conforme datasets;

4.3. moeten overwegen ondernemingen, hoofdzakelijk kmo’s, te helpen om in hun toeleveringsketen informatie te verstrekken op basis van de PEF en OEF of PEFCR’s en OEFSR’s en om de milieuprestatie van hun organisatie en producten gedurende de levenscyclus te verbeteren.

Brancheverenigingen zouden:

4.4. het gebruik van de PEF- en de OEF-methode en de bijbehorende PEFCR’s en OEFSR’s onder hun leden moeten bevorderen;

4.5. moeten bijdragen aan het actualiseren van openbare databanken en hierin hoogwaardige levenscyclusgegevens moeten invoeren, overeenkomstig de in de milieuvoetafdrukmethoden vastgestelde vereisten voor gegevenssets; moeten bijdragen aan de inspanningen van de Commissie op het gebied van de beschikbaarheid van hoogwaardige EF-conforme datasets;

4.6. vereenvoudigde instrumenten en deskundigheid moeten verschaffen om kmo-leden te helpen de milieuprestatie van hun producten of organisatie gedurende de levenscyclus te berekenen op basis van de PEF- of de OEF-methode en de bijbehorende PEFCR’s en OEFSR’s;

4.7. het gebruik van PEF- en OEF-methoden op internationaal niveau moeten bevorderen en ondersteunen, ook in multilaterale fora of met betrekking tot regelingen over de meting of bekendmaking van de milieuprestatie gedurende de levenscyclus.

5. GEBRUIK VAN DE PEF- EN OEF-METHODEN EN DE BIJBEHORENDE PEFCR’S EN OEFSR’S IN HET KADER VAN REGELINGEN MET BETREKKING TOT HET METEN OF BEKENDMAKEN VAN DE MILIEUPRESTATIE GEDURENDE DE LEVENSCYCLUS

5.1 Regelingen met betrekking tot het meten of bekendmaken van de milieuprestatie gedurende de levenscyclus zouden gebruik moeten maken van de PEF- en de OEF-methode en de bijbehorende PEFCR’s/OEFSR’s als referentiemethode voor de meting of bekendmaking van de milieuprestatie van producten en organisaties gedurende de levenscyclus.

6. GEBRUIK VAN DE PEF- EN OEF-METHODEN EN DE BIJBEHORENDE PEFCR’S/OEFSR’S DOOR DE FINANCIËLE WERELD

De leden van de financiële wereld zouden in voorkomende gevallen:

6.1. het gebruik moeten bevorderen van op basis van de PEF- of de OEF-methode en de bijbehorende PEFCR’s en OEFSR’s berekende gegevens over de milieuprestatie voor de beoordeling van het financiële risico met betrekking tot de milieuprestatie gedurende de levenscyclus;

6.2. het gebruik moeten bevorderen van gegevens op basis van OEF-onderzoeken in hun beoordeling van de prestatieniveaus voor de milieucomponent van duurzaamheidsindexen;

6.3. het gebruik van PEF- en OEF-methoden op internationaal niveau moeten bevorderen en ondersteunen, ook in multilaterale fora of met betrekking tot regelingen over de meting of bekendmaking van de milieuprestatie gedurende de levenscyclus.

7. VERIFICATIE

7.1. Indien PEF- en OEF-onderzoeken aan derden worden bekendgemaakt, moeten deze onderzoeken worden geverifieerd volgens de voorschriften van de PEF- en OEF-methoden en eventuele specifieke vermeldingen in PEFCR’s en OEFSR’s.

8. VERSLAGLEGGING OVER DE UITVOERING VAN DE AANBEVELING

8.1. De lidstaten worden verzocht de Commissie jaarlijks in kennis te stellen van de maatregelen die zij in het licht van deze aanbeveling hebben genomen. De eerste informatie moet een jaar na de vaststelling van deze aanbeveling worden verstrekt. De verstrekte informatie moet betrekking hebben op:

a) de wijze waarop de PEF- en de OEF-methode en de bijbehorende PEFCR’s en OEFSR’s in een beleidsinitiatief of beleidsinitiatieven worden gebruikt;

b) het aantal producten en organisaties dat onder het initiatief valt;

c) stimulansen met betrekking tot de milieuprestatie gedurende de levenscyclus;

d) initiatieven met betrekking tot de ontwikkeling van hoogwaardige levenscyclusgegevens;

e) de bijstand die aan kmo’s wordt verleend om informatie over de milieuprestatie gedurende de levenscyclus te verstrekken en om hun milieuprestatie gedurende de levenscyclus te verbeteren;

f) eventuele problemen of knelpunten die zijn geconstateerd bij het gebruik van de methoden.

9. INTREKKING VAN EERDERE AANBEVELINGEN

Aanbeveling 2013/179/EU van de Commissie wordt hierbij ingetrokken. Verwijzingen naar de ingetrokken aanbeveling worden beschouwd als verwijzingen naar deze aanbeveling.









BIJLAGE I.

Milieuvoetafdrukmethode voor producten

Afkortingen Definities Samenhang met andere methoden en normen 1. Regels voor de milieuvoetafdruk van een productcategorie (PEFCR’s) 1.1. Benadering en voorbeelden van potentiële toepassingen 2. Algemene overwegingen voor onderzoeken van de milieuvoetafdruk van producten (PEF-onderzoeken) 2.1. Aanwijzingen voor het gebruik van deze methode 2.2. Uitgangspunten voor onderzoeken naar de milieuvoetafdruk van producten 2.3. Fasen van een onderzoek naar de milieuvoetafdruk van een product 3. Bepaling van het doel of de doelen en de reikwijdte van het onderzoek naar de milieuvoetafdruk van een product 3.1. Bepaling van het doel of de doelen 3.2. Bepaling van de reikwijdte 3.2.1 Functionele eenheid en referentiestroom 3.2.2. Systeemgrens 3.2.3. Milieuvoetafdrukeffectcategorieën 3.2.4. Aanvullende informatie die in de PEF moet worden opgenomen 3.2.5. Aannames/beperkingen 4. Levenscyclusinventarisatie 4.1. Screeningstap 4.2 Levenscyclusfasen 4.2.1. Verwerving en voorbewerking van grondstoffen 4.2.2. Vervaardiging 4.2.3. Distributie 4.2.4. Gebruik 4.2.5. Eindfase van de levenscyclus (met inbegrip van herwinning en recycling van producten) 4.3 Nomenclatuur voor de levenscyclusinventarisatie 4.4. Modelleringseisen 4.4.1. Landbouwproductie 4.4.2. Elektriciteitsverbruik 4.4.3. Vervoer en logistiek 4.4.4. Kapitaalgoederen – infrastructuur en uitrusting 4.4.5. Opslag bij distributiecentrum of detailhandelaar 4.4.6. Bemonsteringsprocedure 4.4.7. Modelleringseisen voor de gebruiksfase 4.4.8. Modellering van gerecycleerd deel en eindfase van de levenscyclus 4.4.9. Verlengde levensduur van een product 4.4.10 Broeikasgasemissies en -verwijderingen 4.4.11 Compensaties 4.5 Behandeling van multifunctionele processen 4.5.1 Allocatie in de veehouderij 4.6 Gegevensverzamelings- en kwaliteitseisen 4.6.1 Bedrijfsspecifieke gegevens 4.6.2 Secundaire gegevens 4.6.3 Te gebruiken gegevenssets 4.6.4 Ondergrens 4.6.5 Eisen inzake gegevenskwaliteit 5. EF-effectbeoordeling 5.1. Classificatie en karakterisering 5.1.1 Classificatie 5.1.2 Karakterisering 5.2. Normalisatie en weging 5.2.1 Normalisatie van de resultaten van een EF-effectbeoordeling 5.2.2 Weging van de resultaten van een EF-effectbeoordeling 6. Interpretatie van de milieuvoetafdrukresultaten van een product 6.1. Inleiding 6.2. Beoordeling van de deugdelijkheid van het model voor de milieuvoetafdruk van een product 6.3. Vaststellen van zwakke plekken: relevantste effectcategorieën, levenscyclusfasen, processen en elementaire stromen 6.3.1 Procedure voor het vaststellen van de relevantste effectcategorieën 6.3.2 Procedure voor het vaststellen van de relevantste levenscyclusfasen 6.3.3 Procedure voor het vaststellen van de relevantste processen 6.3.4 Procedure voor het vaststellen van de relevantste elementaire stromen 6.3.5 Omgaan met negatieve getallen 6.3.6 Overzicht van eisen 6.3.7 Voorbeeld 6.4. Conclusies en aanbevelingen 7. Verslagen over de milieuvoetafdruk van een product 7.1. Inleiding 7.1.1. Samenvatting 7.1.2. Geaggregeerde EF-conforme gegevensset 7.1.3. Hoofdverslag 7.1.4. Valideringsverklaring 7.1.5. Bijlagen 7.1.6. Vertrouwelijk verslag 8. Verificatie en validering van PEF-onderzoeken, verslagen en communicatiedragers 8.1. Bepaling van de reikwijdte van de verificatie 8.2. Verificatieprocedure 8.3. Verificateur(s) 8.3.1. Minimumeisen voor verificateurs 8.3.2. Rol van de hoofdverificateur in het verificatieteam 8.4. Verificatie- en valideringseisen 8.4.1 Minimumeisen voor de verificatie en validering van het PEF-onderzoek 8.4.2 Verificatie- en valideringstechnieken 8.4.3 Vertrouwelijkheid van gegevens 8.5 Outputs van het verificatie-/valideringsproces 8.5.1 Inhoud van het verificatie- en valideringsverslag 8.5.2 Inhoud van de valideringsverklaring 8.5.3 Geldigheid van het verificatie- en valideringsverslag en de valideringsverklaring Referenties Lijst van figuren Lijst van tabellen

Afkortingen

ADEME Milieu- en energiebeheeragentschap (Agence de l’Environnement et de la Maîtrise de l’Energie)

AF allocatiefactor

AR allocatieverhouding (allocation ratio)

B2B business-to-business

B2C business-to-consumer

BKG broeikasgas

BoC stuklijst componenten (bill of components)

BoM materiaalstaat (bill of materials)

BP beste praktijk

BSI Brits normalisatie-instituut (British Standards Institution)

CF karakteriseringsfactor (characterization factor)

CFF circulairevoetafdrukformule (Circular Footprint Formula)

CFK’s chloorfluorkoolwaterstoffen

CPA statistische classificatie van producten gekoppeld aan activiteiten (Classification of Products by Activity)

DC distributiecentrum

DMI inname van droge stof (dry matter intake)

DNM matrix van gegevensbehoeften (Data Needs Matrix)

DQR gegevenskwaliteitsscore (Data Quality Rating)

EC Europese Commissie

EF milieuvoetafdruk (environmental footprint)

EMAS milieubeheer- en milieuauditsysteem (Eco-Management and Audit Scheme)

EoL eindfase van de levenscyclus (end of life)

EPD milieuproductverklaring (Environmental Product Declaration)

FU functionele eenheid (functional unit)

GE bruto-energie-inname (gross energy intake)

GR geografische representativiteit

GRI Global Reporting Initiative

GWP aardopwarmingsvermogen (global warming potential)

ILCD internationaal referentiesysteem voor levenscyclusgegevens (International Reference Life Cycle Data System)

ILCD-EL internationaal referentiesysteem voor levenscyclusgegevens – instapniveau (International Reference Life Cycle Data System – Entry Level)

IPCC Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering (Intergovernmental Panel on Climate Change)

ISIC Internationale industriële standaardclassificatie van alle takken van economische bedrijvigheid (International Standard Industrial Classification)

ISO Internationale Organisatie voor normalisatie (International Organisation for Standardisation)

IUCN Internationale Unie voor behoud van de natuur en de natuurlijke hulpbronnen (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources)

JRC Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek (Joint Research Centre)

LCA levenscyclusbeoordeling (life cycle assessment)

LCDN levenscyclusgegevensnetwerk (Life Cycle Data Network)

LCI levenscyclusinventarisatie (life cycle inventory)

LCIA levenscycluseffectbeoordeling (life cycle impact assessment)

LCT levenscyclusdenken (life cycle thinking)

LT levensduur (lifetime)

MBS milieubeheersystemen

ME milieueffect

NACE statistische nomenclatuur van de economische activiteiten in de Europese Unie (Nomenclature Générale des Activités Economiques dans les Communautés Européennes)

NDA niet-openbaarmakingsovereenkomst (non-disclosure agreement)

ngo niet-gouvernementele organisatie

NMVOS vluchtige organische stoffen anders dan methaan (non-methane volatile compounds)

OEFSR regel voor de milieuvoetafdruk van een organisatiesector (organization environmental footprint category rule)

P nauwkeurigheid (precision)

PAS algemeen beschikbare specificatie (publicly available specification)

PCR productcategorieregel

PEF milieuvoetafdruk van een product (product environmental footprint)

PEFCR regel voor de milieuvoetafdruk van een productcategorie (product environmental footprint category rule)

PEF-RP PEF-onderzoek van het representatieve product

RF referentiestroom (reference flow)

RP representatief product

SB systeemgrens (system boundary)

SMRS systeem voor meting en bekendmaking van duurzaamheid (sustainability measurement & reporting system)

SS ondersteunend onderzoek (supporting study)

TeR technologische representativiteit

TiR chronologische representativiteit (time representativeness)

TS technisch secretariaat

UNEP Milieuprogramma van de Verenigde Naties (United Nations Environment Programme)

UUID universeel unieke identificator

WBCSD World Business Council for Sustainable Development

WRI World Resources Institute

Terminologie: moeten, zou moeten en mogen

In deze bijlage I wordt een precieze woordkeus gebruikt om de eisen, de aanbevelingen en de opties die bedrijven kunnen kiezen, aan te geven.

“Moeten” wordt gebruikt om aan te geven wat vereist is opdat een PEF-onderzoek aan deze methode voldoet.

“Zou moeten” wordt gebruikt voor een aanbeveling maar niet voor een eis. Wanneer van een aanbeveling met “zou moeten” wordt afgeweken, moet dat door de partij die het onderzoek uitvoert worden gemotiveerd en inzichtelijk worden gemaakt.

“Mogen” wordt gebruikt voor een optie die toegestaan is.

Definities

Aanvullende milieu-informatie – milieu-informatie buiten de EF-effectcategorieën die wordt berekend en samen met PEF-resultaten wordt bekendgemaakt.

Aanvullende technische informatie – niet-milieu-informatie die wordt berekend en samen met PEF-resultaten wordt bekendgemaakt.

Aardopwarmingsvermogen (Global Warming Potential, GWP) – een index die het vermogen van een bepaalde stof uitdrukt om de nettostraling in de troposfeer te beïnvloeden (radiative forcing), gecumuleerd tijdens een gespecificeerde termijn. Het wordt uitgedrukt in termen van een referentiestof (bv. eenheden CO2-equivalent) en een gespecificeerde termijn (bv. GWP 20, GWP 100, GWP 500 voor respectievelijk 20, 100 en 500 jaar).

Door informatie over zowel radiative forcing (de energiestroom die door emissie van de stof wordt veroorzaakt) als de termijn dat de stof in de atmosfeer blijft te combineren, geeft het GWP het vermogen van een stof weer om veranderingen teweeg te brengen in de wereldwijde gemiddelde luchttemperatuur dicht bij de grond en de daaruit voortvloeiende verandering in verschillende klimaatparameters en de effecten daarvan, zoals de frequentie en intensiteit van stormen, de neerslagintensiteit en de frequentie van overstromingen, enz.

Achtergrondprocessen – de processen in de levenscyclus van een product waarvoor geen directe toegang tot informatie mogelijk is. De meeste upstream levenscyclusprocessen en over het algemeen alle processen verderop in het productieproces zullen bijvoorbeeld als achtergrondprocessen worden beschouwd.

Activiteitsgegevens – informatie die verband houdt met processen bij de modellering van levenscyclusinventarisaties (LCI). De geaggregeerde LCI-resultaten van de procesketens, die de activiteiten van een proces weergeven, worden elk vermenigvuldigd met de overeenstemmende activiteitsgegevens ( 1 ) en vervolgens gecombineerd, waaruit dan de milieuvoetafdruk wordt afgeleid die met dat proces verband houdt.

Activiteitsgegevens zijn bijvoorbeeld de hoeveelheid verbruikte kilowattuur elektriciteit, de hoeveelheid verbruikte brandstof, de output van een proces (bv. afval), het aantal uren dat apparatuur werkt, de afgelegde afstand, de vloeroppervlakte van een gebouw enz.

Synoniem van “niet-elementaire stroom”.

Afvalstoffen – stoffen of voorwerpen waarvan de houder voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen.

Allocatie – een manier om multifunctionaliteitsproblemen op te lossen. Daarbij worden de input- of outputstromen van een proces of een productsysteem verdeeld tussen het onderzochte productsysteem en een of meer andere productsystemen.

Attributioneel – op processen gebaseerde modellering die ten doel heeft een statische weergave te geven van gemiddelde omstandigheden, zonder marktinvloeden.

Bedrijfsspecifieke gegevens – verwijst naar gegevens die direct gemeten of verzameld zijn bij een of meer faciliteiten (locatiespecifieke gegevens) die representatief zijn voor de activiteiten van het bedrijf (bedrijf wordt gebruikt als synoniem van organisatie). Synoniem van “primaire gegevens”. Om de mate van representativiteit te bepalen, mag een bemonsteringsprocedure worden toegepast.

Bedrijfsspecifieke gegevensset – verwijst naar een (uitgesplitste of geaggregeerde) gegevensset die bestaat uit bedrijfsspecifieke gegevens. Meestal zijn de activiteitsgegevens bedrijfsspecifiek, terwijl de onderliggende subprocessen gegevenssets zijn die uit achtergronddatabanken zijn afgeleid.

Belading – de belasting van een voertuig per rit, gemeten in verhouding tot de volledige belasting of capaciteit (in termen van gewicht of volume) van dat voertuig.

Benchmark – een norm of referentiepunt aan de hand waarvan een vergelijking kan worden gemaakt. In de context van PEF verwijst het begrip “benchmark” naar de gemiddelde milieuprestatie van het representatieve product dat op de EU-markt wordt verkocht.

Beoordelaar – onafhankelijke externe deskundige die de evaluatie van de PEFCR uitvoert en eventueel deel uitmaakt van een panel van beoordelaars.

Business-to-business (B2B) – beschrijft transacties tussen bedrijven, zoals tussen een fabrikant en een groothandelaar, of tussen een groothandelaar en een detailhandelaar.

Business-to-consumers (B2C) – beschrijft transacties tussen bedrijven en consumenten, zoals tussen detailhandelaren en consumenten.

Classificatie – indeling van de materiaal- en energie-inputs en -outputs uit de tabellen in de levenscyclusinventarisatie in EF-effectcategorieën overeenkomstig de potentiële bijdrage daarvan aan elk van de betrokken EF-effectcategorieën.

Co-functie – een van twee of meer functies van hetzelfde eenheidsproces of productsysteem.

Consument – een individueel lid van de bevolking dat goederen, onroerend goed of diensten koopt of gebruikt voor particuliere doeleinden.

Co-product – een van twee of meer producten die voortkomen uit hetzelfde eenheidsproces of productsysteem.

Directe elementaire stromen (ook elementaire stromen genoemd) – alle emissies en alle vormen van hulpbronnengebruik die zich direct als output resp. input voordoen in de context van een proces. Voorbeelden hiervan zijn emissies van een chemisch proces of directe vluchtige emissies van een verwarmingsketel ter plaatse.

Directe verandering in landgebruik (direct Land Use Change – dLUC) – de overgang van een type landgebruik naar een ander type landgebruik, die plaatsvindt op een uniek stuk land en niet leidt tot wijzigingen in een ander systeem.

Direct toerekenbaar – verwijst naar een proces, activiteit of effect dat/die zich voordoet binnen de vastgestelde systeemgrens.

Downstream – “stroomafwaarts” (later) in de toeleveringsketen van een product.

Ecotoxiciteit, zoet water – EF-effectcategorie betreffende de toxische effecten op een ecosysteem, die schade toebrengen aan individuele soorten en die de structuur en functie van het ecosysteem veranderen. Ecotoxiciteit is het resultaat van een verscheidenheid van toxicologische mechanismen die worden veroorzaakt door het vrijkomen van stoffen met een direct effect op de gezondheid van het ecosysteem.

Eén enkele totale score – som van de gewogen EF-resultaten van alle milieueffectcategorieën.

Eenheidsproces – kleinste element van de LCI waarvoor input- en outputgegevens worden gekwantificeerd.

Eenheidsproces, black box – eenheidsproces op procesketen- of fabrieksniveau. Hieronder vallen horizontaal gemiddelde eenheidsprocessen op verschillende locaties. Hieronder vallen ook multifunctionele eenheidsprocessen waar de verschillende co-producten verschillende verwerkingsstappen in de black box ondergaan, wat allocatieproblemen voor deze gegevensset veroorzaakt ( 2 ).

Eenheidsproces, enkele activiteit – eenheidsproces van het type eenheidsactiviteit dat niet verder kan worden onderverdeeld. Omvat multifunctionele processen van het type eenheidsactiviteit ( 3 ).

EF-communicatiedragers – alle mogelijke middelen die mogen worden gebruikt om de resultaten van het onderzoek naar de milieuvoetafdruk aan de belanghebbenden bekend te maken (bv. etiketteringen, milieuproductverklaringen, milieuclaims, websites, infografieken enz.).

EF-conforme gegevensset – gegevensset die overeenkomstig de EF-eisen is ontwikkeld en die regelmatig door DG JRC wordt bijgewerkt ( 4 ).

EF-effectbeoordeling (milieuvoetafdrukeffectbeoordeling) – fase van de PEF-analyse die is gericht op het begrijpen en evalueren van de omvang en betekenis van de potentiële milieueffecten voor een productsysteem gedurende de levenscyclus van het product. De effectbeoordelingsmethoden verschaffen effectkarakteriseringsfactoren voor elementaire stromen om het effect samen te voegen en terug te brengen tot een beperkt aantal klassenmiddenindicatoren.

EF-effectbeoordelingsmethode (milieuvoetafdrukeffectbeoordelingsmethode) – protocol om gegevens uit de levenscyclusinventarisatie om te zetten in kwantitatieve bijdragen aan een onderzocht milieueffect.

EF-effectcategorie (milieuvoetafdrukeffectcategorie) – de klasse van het hulpbronnengebruik of milieueffect waarop de gegevens uit de levenscyclusinventarisatie betrekking hebben.

EF-effectcategorie-indicator (milieuvoetafdrukeffectcategorie-indicator) – kwantificeerbare weergave van een EF-effectcategorie.

Elementaire stromen – in de levenscyclusinventarisatie worden elementaire stromen gedefinieerd als materiaal of energie uit de natuur/omgeving dat/die het onderzochte systeem zonder voorafgaande bewerking door mensen binnenkomt, of materiaal dat of energie die het onderzochte systeem verlaat en in de natuur/omgeving belandt zonder nog door mensen bewerkt te worden.

Elementaire stromen zijn bijvoorbeeld hulpbronnen die aan de natuur worden onttrokken of emissies in de lucht, het water of de bodem die direct gekoppeld zijn aan de karakteriseringsfactoren van de EF-effectcategorieën.

Elementaire voorgrondstromen – directe elementaire stromen (emissies en hulpbronnen) waarvoor toegang tot primaire gegevens (of bedrijfsspecifieke informatie) beschikbaar is.

Eutrofiëring – EF-effectcategorie met betrekking tot nutriënten (hoofdzakelijk stikstof en fosfor) uit afvoerbuizen en bemeste landbouwgrond die de groei van algen en andere vegetatie in water versnellen.

Bij de afbraak van organisch materiaal wordt zuurstof verbruikt, wat leidt tot een zuurstoftekort en, in sommige gevallen, vissterfte. Eutrofiëring kan worden gebruikt als een gemeenschappelijke maat voor de hoeveelheid uitgestoten stoffen, namelijk door te kijken naar de hoeveelheid zuurstof die nodig is voor de afbreking van dode biomassa.

Om de effecten van eutrofiëring te beoordelen, worden drie EF-effectcategorieën gebruikt: eutrofiëring, land; eutrofiëring, zoet water; eutrofiëring, zeewater.

Evaluatie – procedure die tot doel heeft ervoor te zorgen dat het proces van ontwikkeling of herziening van een PEFCR is uitgevoerd overeenkomstig de eisen waarin is voorzien in de PEF-methode en in deel A van bijlage II.

Evaluatieverslag – een documentatie van het evaluatieproces met de evaluatieverklaring, alle relevante informatie over het evaluatieproces, de uitvoerige opmerkingen van de beoordelaar(s) met de antwoorden hierop, en het resultaat. Het document moet voorzien zijn van de elektronische of handgeschreven handtekening van de beoordelaar (of de hoofdbeoordelaar als het om een panel van beoordelaars gaat).

Externe communicatie – communicatie aan andere belanghebbende partijen dan de opdrachtgever of de uitvoerder van het onderzoek.

Fotochemische ozonvorming – EF-effectcategorie die de vorming van troposferisch ozon op leefniveau omvat als gevolg van de fotochemische oxidatie van vluchtige organische stoffen (VOS) en koolmonoxide (CO) in aanwezigheid van stikstofoxiden (NOx) en zonlicht.

Hoge concentraties troposferisch ozon op leefniveau schaden de vegetatie, de luchtwegen van mensen en kunststoffen door reacties met organische materialen.

Functionele eenheid – definieert de kwalitatieve en kwantitatieve aspecten van de functie(s) en/of dienst(en) van het product dat wordt geëvalueerd. De functionele eenheid geeft antwoord op de vragen “wat?”, “hoeveel?”, “hoe goed?” en “voor hoelang?”.

Geaggregeerde gegevenssets – volledige of gedeeltelijke levenscyclus van een productsysteem waarin – naast de elementaire stromen (en eventueel niet-relevante hoeveelheden afvalstromen en radioactief afval) – alleen het (de) product(en) van het proces als referentiestro(o)m(en) in de input-/outputlijst wordt (worden) aangegeven, maar geen andere goederen of diensten.

Geaggregeerde gegevenssets worden ook “gegevenssets van LCI-resultaten” genoemd. De geaggregeerde gegevensset kan horizontaal en/of verticaal geaggregeerd zijn.

Gebruiker van de PEFCR – belanghebbende die een PEF-onderzoek opstelt op basis van een PEFCR.

Gebruiker van de PEF-methode – belanghebbende die een PEF-onderzoek opstelt op basis van de PEF-methode.

Gebruiker van de PEF-resultaten – belanghebbende die de PEF-resultaten gebruikt voor interne of externe doeleinden.

Gedeeltelijk uitgesplitste gegevensset – een gegevensset met een LCI die elementaire stromen en activiteitsgegevens omvat en die leidt tot een volledige geaggregeerde LCI-gegevensset wanneer hij wordt gecombineerd met de aanvullende onderliggende gegevenssets.

Gedeeltelijk uitgesplitste gegevensset op niveau -1 – een gedeeltelijk uitgesplitste gegevensset op niveau -1 omvat elementaire stromen en activiteitsgegevens voor één niveau lager in de toeleveringsketen, terwijl alle aanvullende onderliggende gegevenssets in geaggregeerde vorm zijn.

Geëxtrapoleerde gegevens – gegevens van een proces die worden gebruikt voor de weergave van een ander, vergelijkbaar proces waarvoor geen gegevens beschikbaar zijn, onder de aanname dat de gegevens redelijk representatief zijn.

Gegevenskwaliteit – kenmerken van gegevens die betrekking hebben op het vermogen ervan om aan gestelde eisen te voldoen. De gegevenskwaliteit bestrijkt verschillende aspecten, waaronder de technologische, geografische en chronologische representativiteit van de gegevens en de volledigheid en de nauwkeurigheid van de inventarisgegevens.

Gegevenskwaliteitsscore (Data Quality Rating – DQR) – semikwantitatieve beoordeling van de kwaliteitscriteria van een gegevensset, op basis van technologische representativiteit, geografische representativiteit, chronologische representativiteit en nauwkeurigheid. De gegevenskwaliteit moet worden beschouwd als de kwaliteit van de gegevensset zoals deze is gedocumenteerd.

Gegevensset van een levenscyclusinventarisatie (LCI-gegevensset) – een document of bestand met informatie over de levenscyclus van een bepaald product of andere referentie (bv. terrein, proces); hieronder vallen zowel beschrijvende metagegevens als kwantitatieve levenscyclusinventarisatiegegevens. Een LCI-gegevensset kan een gedeeltelijk geaggregeerde gegevensset van een eenheidsproces of een geaggregeerde gegevensset zijn.

Gemiddelde gegevens – een voor de gehele productie gewogen gemiddelde van bepaalde gegevens.

Gevoeligheidsanalyse – systematische procedures voor het evalueren van de effecten van keuzes wat betreft methoden en gegevens, op het resultaat van een PEF-onderzoek.

Grondstof – primair of secundair materiaal dat wordt gebruikt om een product te vervaardigen.

Halffabricaat – vorm van output van een eenheidsproces die input is voor andere eenheidsprocessen en die verdere transformatie binnen het systeem zal ondergaan. Een halffabricaat is een product dat verder moet worden verwerkt voordat het aan de eindverbruiker kan worden verkocht.

Hoofdverificateur – persoon die deel uitmaakt van een verificatieteam en meer verantwoordelijkheden heeft dan de andere verificateurs in het team.

Horizontale middeling – het samenvoegen van meerdere gegevenssets van eenheidsprocessen of geaggregeerde gegevenssets van processen waarbij elke set dezelfde referentiestroom geeft, zodat een nieuwe gegevensset van processen ontstaat.

Hulpbronnengebruik, fossiel – EF-effectcategorie met betrekking tot het gebruik van niet-hernieuwbare fossiele natuurlijke hulpbronnen (bv. aardgas, steenkool, olie).

Hulpbronnengebruik, mineralen en metalen – EF-effectcategorie met betrekking tot het gebruik van niet-hernieuwbare abiotische natuurlijke hulpbronnen (mineralen en metalen).

Indirecte verandering in landgebruik (indirect Land Use Change – iLUC) – vindt plaats wanneer de vraag naar een bepaald landgebruik binnen een bepaald systeem leidt tot veranderingen in de manier waarop het land daarbuiten wordt gebruikt. Deze indirecte effecten worden meestal bepaald door middel van economische modellering van de vraag naar land of door modellering van de verplaatsing van activiteiten op wereldschaal.

Inputstroom – een product-, materiaal- of energiestroom die een eenheidsproces binnenkomt. Producten en materialen zijn onder meer grondstoffen, halffabricaten en co-producten.

Ioniserende straling, menselijke gezondheid – EF-effectcategorie die de ongunstige gezondheidseffecten van lozingen van radioactieve stoffen op de menselijke gezondheid omvat.

Karakterisering – berekening van de omvang van de bijdrage van elke geclassificeerde input en output aan de respectieve EF-effectcategorieën daarvan, en aggregatie van de bijdragen binnen elke categorie.

Hiervoor is lineaire vermenigvuldiging van de inventarisgegevens met karakteriseringsfactoren voor elke betrokken stof en elke betrokken EF-effectcategorie nodig. Zo is bijvoorbeeld voor de EF-effectcategorie “klimaatverandering” CO2 als referentiestof gekozen en kg CO2-equivalenten als referentie-eenheid.

Karakteriseringsfactor – de uit een karakteriseringsmodel afgeleide factor die wordt toegepast om het resultaat van een toegewezen levenscyclusinventarisatie om te zetten in de gangbare eenheid van de EF-effectcategorie-indicator.

Klimaatverandering – EF-effectcategorie waarbij rekening wordt gehouden met alle input en output die leidt tot broeikasgasemissies. De gevolgen hiervan zijn onder meer een stijging van de wereldwijde gemiddelde temperatuur en plotse regionale klimaatveranderingen.

Kritische evaluatie – proces dat ten doel heeft de samenhang tussen een PEFCR en de beginselen en eisen van de PEF-methode te garanderen.

Landgebruik – EF-effectcategorie die zowel verband houdt met de manier waarop land wordt gebruikt (voor landbouw, bosbouw, wegen, huisvesting, mijnbouw, enz.) als met de daardoor veroorzaakte verandering (transformatie) van dat land.

Bij het eerste wordt gekeken naar de effecten van het landgebruik, de betrokken oppervlakte en de duur van het gebruik (veranderingen in de bodemkwaliteit vermenigvuldigd met de oppervlakte en de duur). Bij transformatie wordt gekeken naar de omvang van de veranderingen in de landeigenschappen en naar de oppervlakte van het getroffen gebied (veranderingen in bodemkwaliteit vermenigvuldigd met de oppervlakte).

Levenscyclus – opeenvolgende en onderling verbonden fasen van een productsysteem, van de verwerving van grondstoffen of de opwekking uit natuurlijke hulpbronnen tot de definitieve verwijdering.

Levenscyclusbenadering – houdt rekening met het spectrum van hulpbronnenstromen en milieu-interventies verband houdend met een product vanuit het perspectief van de toeleveringsketen, met inbegrip van alle fasen van de verwerving van de grondstoffen, de verwerking, de distributie en het gebruik tot de processen in de eindfase van de levenscyclus, en met alle relevante gerelateerde milieueffecten (in plaats van zich te richten op één enkel aspect).

Levenscyclusbeoordeling (Life Cycle Assessment, LCA) – compilatie en evaluatie van de inputs, outputs en potentiële milieueffecten van een productsysteem gedurende zijn levenscyclus.

Levenscycluseffectbeoordeling (Life Cycle Impact Assessment, LCIA) – de fase van een levenscyclusbeoordeling bedoeld om de omvang en betekenis van de potentiële milieueffecten voor een systeem gedurende de hele levenscyclus van het product te begrijpen en evalueren.

De gebruikte LCIA-methoden verschaffen effectkarakteriseringsfactoren voor elementaire stromen om het effect samen te voegen en terug te brengen tot een beperkt aantal klassenmidden- en/of schade-indicatoren.

Levenscyclusinventarisatie (LCI) – de gecombineerde set van uitwisselingen van elementaire stromen, afvalstromen en productstromen in een LCI-gegevensset.

Locatiespecifieke gegevens – direct gemeten of verzamelde gegevens van één faciliteit (productielocatie).

Synoniem van “primaire gegevens”.

Materiaalspecifiek – een generiek aspect van een materiaal. Bijvoorbeeld het recyclingpercentage van polyethyleentereftalaat (pet).

Materiaalstaat – een materiaalstaat of productstructuur (soms ook stuklijst materiaal of stuklijst genoemd) is een lijst van de grondstoffen, subeenheden, tusseneenheden, onderdelen en de hoeveelheden van elk ervan die nodig zijn om het in het PEF-onderzoek onderzochte product te vervaardigen. In sommige sectoren is dit hetzelfde als de stuklijst componenten.

Milieuaspect – een element van de activiteiten, producten of diensten van een organisatie dat milieueffecten heeft of kan hebben.

Milieueffect – iedere invloed op het milieu, hetzij ongunstig, hetzij gunstig, die volledig of gedeeltelijk het gevolg is van de activiteiten, producten of diensten van een organisatie.

Milieumechanisme – systeem van fysische, chemische en biologische processen voor een gegeven EF-effectcategorie dat de resultaten van de levenscyclusinventarisatie koppelt aan EF-categorie-indicatoren.

Milieuverklaring van type III – een milieuverklaring die gekwantificeerde milieugegevens verschaft met behulp van vooraf vastgestelde parameters en, in voorkomend geval, aanvullende milieu-informatie.

Multifunctionaliteit – processen of faciliteiten zijn “multifunctioneel” als zij meer dan één functie vervullen, dat wil zeggen, meerdere goederen en/of diensten leveren (“co-producten”). In deze situaties moeten alle inputs en emissies die verband houden met het proces volgens vaste beginselen worden verdeeld over het onderzochte product en de overige producten.

Synoniem van “activiteitsgegevens”.

Niet-elementaire (of samengestelde) stromen – in de levenscyclusinventarisatie wordt hieronder verstaan: alle inputs (bijvoorbeeld elektriciteit, materialen, vervoersprocessen) en outputs (bijvoorbeeld afvalstoffen, bijproducten) in een systeem die verder moeten worden gemodelleerd om ze terug te brengen tot elementaire stromen.

Normalisatie – na de karakteriseringsstap is normalisatie de stap waarin de resultaten van de levenscycluseffectbeoordeling worden gedeeld door normalisatiefactoren die de totale inventaris van een referentie-eenheid vertegenwoordigen (bijvoorbeeld een heel land of een gemiddelde burger).

Genormaliseerde resultaten van levenscycluseffectbeoordelingen drukken de relatieve aandelen van de effecten van het geanalyseerde systeem uit in termen van de totale bijdragen aan elk van de effectcategorieën per referentie-eenheid.

Wanneer de genormaliseerde resultaten van de levenscycluseffectbeoordeling voor de verschillende effectonderwerpen naast elkaar worden weergegeven, wordt duidelijk welke effectcategorieën het meest en welke het minst door het geanalyseerde systeem worden beïnvloed.

Genormaliseerde resultaten van levenscycluseffectbeoordelingen weerspiegelen alleen de bijdrage van het geanalyseerde systeem aan het totale effectpotentieel, niet de ernst/betekenis van het betreffende totale effect. Genormaliseerde resultaten zijn dimensieloos, maar niet additief.

Onafhankelijke externe deskundige – bevoegde persoon, die niet voltijds of deeltijds in dienst is bij de opdrachtgever van het EF-onderzoek of de gebruiker van de EF-methode en die niet betrokken is bij de bepaling van de reikwijdte of de uitvoering van het EF-onderzoek.

Figuur 1

oorbeeld van een gedeeltelijk uitgesplitste gegevensset op niveau -1

Ondersteunend onderzoek van een PEFCR – PEF-onderzoek op basis van een ontwerp-PEFCR. Het wordt gebruikt om de besluiten die in de ontwerp-PEFCR zijn genomen te bevestigen voordat de definitieve PEFCR wordt vrijgegeven.

Onderverdeling – het onderverdelen van multifunctionele processen of faciliteiten om de inputstromen te isoleren die direct verband houden met de output van de processen of faciliteiten. Het proces wordt onderzocht om na te gaan of het kan worden onderverdeeld. Wanneer onderverdeling mogelijk is, hoeven uitsluitend inventarisgegevens te worden verzameld voor de eenheidsprocessen die direct aan de betrokken producten/diensten kunnen worden toegerekend.

Onzekerheidsanalyse – procedure voor het beoordelen van de onzekerheid die in de resultaten van een PEF-onderzoek wordt geïntroduceerd als gevolg van de variabiliteit van gegevens en de onzekerheid die verband houdt met keuzes.

Opdrachtgever van het EF-onderzoek – organisatie (of groep van organisaties), zoals een commercieel bedrijf of een non-profitorganisatie, die het EF-onderzoek financiert overeenkomstig de PEF-methode en de toepasselijke PEFCR, indien beschikbaar.

Opknappen – het proces waarbij componenten tot een functionele en/of bevredigende staat worden hersteld in vergelijking met de oorspronkelijke specificatie (die dezelfde functie verstrekt), door gebruik te maken van methoden zoals het aanbrengen van een nieuwe laag, herschilderen, enz. Opgeknapte producten kunnen getest en geverifieerd zijn op hun goede werking.

Outputstroom – een product-, materiaal- of energiestroom die een eenheidsproces verlaat. Producten en materialen zijn onder meer grondstoffen, halffabricaten, co-producten en uitstoot. Elementaire stromen worden ook als outputstromen beschouwd.

Ozonvermindering – EF-effectcategorie die de afname van stratosferisch ozon omvat als gevolg van emissies van ozonverminderende stoffen, zoals langlevende chloor- en broomhoudende gassen (bijvoorbeeld chloorfluorkoolwaterstoffen (CFK’s), gedeeltelijk gehalogeneerde koolwaterstoffen (HCFK’s), halons).

Panel van beoordelaars (evaluatiepanel) – team van deskundigen (beoordelaars) die de PEFCR zullen evalueren.

PEF-onderzoek – deze term wordt gebruikt om alle handelingen vast te stellen die nodig zijn om de PEF-resultaten te berekenen. Het omvat de modellering, gegevensverzameling en analyse van de resultaten. PEF-onderzoeksresultaten vormen de basis voor de opstelling van PEF-verslagen.

PEF-onderzoek van het representatieve product (PEF-RP) – PEF-onderzoek dat op het (de) representatieve product(en) is uitgevoerd en dat bedoeld is om vast te stellen wat de relevantste levenscyclusfasen, processen, elementaire stromen, effectcategorieën en eventuele andere belangrijke eisen zijn die nodig zijn om de benchmark voor de productcategorie/subcategorieën binnen de reikwijdte van de PEFCR te definiëren.

PEF-profiel – de gekwantificeerde resultaten van een PEF-onderzoek. Het omvat de kwantificering van de effecten voor de diverse effectcategorieën en de aanvullende milieu-informatie waarvan men het nodig acht dat zij wordt gerapporteerd.

PEF-verslag – document met een samenvatting van de resultaten van het PEF-onderzoek.

Poort-tot-graf (gate to grave) – een deel van de toeleveringsketen van een product waarbij alleen wordt gekeken naar de fasen van distributie, opslag, gebruik en verwijdering of recycling.

Poort-tot-poort (gate to gate) – een deel van de toeleveringsketen van een product waarbij alleen wordt gekeken naar de processen die binnen een specifieke organisatie of locatie op een product worden uitgevoerd.

Populatie – een eindige of oneindige verzameling van levende of levenloze individuen die aan een statistisch onderzoek wordt onderworpen.

Primaire gegevens – gegevens van specifieke processen binnen de toeleveringsketen van de gebruiker van de PEF-methode of de gebruiker van de PEFCR.

Het kan gaan om activiteitsgegevens of elementaire voorgrondstromen (levenscyclusinventarisatie). Primaire gegevens zijn specifiek voor een locatie, een bedrijf (indien er meerdere locaties voor hetzelfde product zijn) of een toeleveringsketen.

Primaire gegevens kunnen worden verkregen via meteraflezingen, aankoopdocumenten, energierekeningen, engineeringmodellen, directe monitoring, materiaal-/productbalansen, stoichiometrie of andere methoden voor het verkrijgen van gegevens uit specifieke processen in de waardeketen van de gebruiker van de PEF-methode of de gebruiker van de PEFCR.

In deze methode zijn primaire gegevens een synoniem van “bedrijfsspecifieke gegevens” of “toeleveringsketenspecifieke gegevens”.

Product – een goed of een dienst.

Productcategorie – een groep producten (of diensten) die gelijkwaardige functies kunnen vervullen.

Productcategorieregels (PCR’s) – een verzameling specifieke regels, vereisten en richtsnoeren voor het opstellen van milieuverklaringen van type III voor een of meer productcategorieën.

Productstroom – de beweging of verplaatsing van producten tussen productsystemen.

Productsysteem – verzameling eenheidsprocessen met elementaire stromen en productstromen, die een of meer uitputtend omschreven functies vervult en die de levenscyclus van een product modelleert.

Referentiestroom – dit is de maat van outputs van processen in een gegeven productsysteem die vereist is om de door de functionele eenheid uitgedrukte functie te vervullen.

Regels voor de milieuvoetafdruk van een organisatiesector (OEFSR’s) – sectorspecifieke, op de levenscyclus gebaseerde regels die een aanvulling vormen op algemene methodologische richtsnoeren voor een OEF-onderzoek doordat zij bijkomende specificatie op het niveau van een specifieke sector verschaffen.

OEFSR’s kunnen het aandachtsgebied van het OEF-onderzoek helpen verschuiven naar de aspecten en parameters die er het meest toe doen, en zo bijdragen tot grotere relevantie, reproduceerbaarheid en consistentie van de resultaten door de kosten te verminderen in vergelijking met een onderzoek dat gebaseerd is op de omvangrijke vereisten van de OEF-methode. Alleen OEFSR’s die door of in samenwerking met de Europese Commissie zijn ontwikkeld, of die door de Europese Commissie of als EU-rechtshandelingen zijn vastgesteld, worden erkend als in overeenstemming met deze methode.

Regels voor de milieuvoetafdruk van productcategorieën (PEFCR’s, product environmental footprint category rules) – productcategoriespecifieke, op de levenscyclus gebaseerde regels die een aanvulling vormen op algemene methodologische richtsnoeren voor PEF-onderzoeken doordat zij bijkomende specificatie op het niveau van een specifieke productcategorie verschaffen.

PEFCR’s kunnen het aandachtsgebied van het PEF-onderzoek helpen verschuiven naar de aspecten en parameters die er het meest toe doen, en zo bijdragen tot grotere relevantie, reproduceerbaarheid en consistentie van de resultaten door de kosten te verminderen in vergelijking met een onderzoek dat gebaseerd is op de omvangrijke vereisten van de PEF-methode.

Alleen PEFCR’s die door of in samenwerking met de Europese Commissie zijn ontwikkeld, of die door de Commissie of als EU-rechtshandelingen zijn vastgesteld, worden erkend als in overeenstemming met deze methode.

Representatief product (model) – dit kan een reëel of een virtueel (onbestaand) product zijn. Het virtuele product zou moeten worden berekend op basis van gemiddelde Europese marktverkoopgewogen kenmerken voor alle bestaande technologieën/materialen die onder de productcategorie of subcategorie vallen.

Er mogen ook andere wegingen worden gebruikt als dit verantwoord is – bijvoorbeeld gewogen gemiddelde op basis van massa (ton materiaal) of gewogen gemiddelde op basis van producteenheden (stuks).

Representatieve steekproef – een representatieve steekproef met betrekking tot een of meer variabelen is een steekproef waarbij de verdeling van deze variabelen exact hetzelfde (of soortgelijk) is als bij de populatie waarvan de steekproef een onderdeel is.

Secundaire gegevens – gegevens die niet afkomstig zijn van een specifiek proces binnen de toeleveringsketen van het bedrijf dat een PEF-onderzoek uitvoert.

Het betreft gegevens die niet direct door het bedrijf zijn verzameld, gemeten of geraamd, maar eerder afkomstig zijn van een LCI-databank van derden of andere bronnen.

Secundaire gegevens omvatten gemiddelde branchegegevens (bv. afkomstig van gepubliceerde productiegegevens, regeringsstatistieken en brancheverenigingen), literatuurstudies, engineeringstudies en octrooien; zij kunnen ook gebaseerd zijn op financiële gegevens, en zij kunnen ook proxy- en andere generieke gegevens omvatten.

Primaire gegevens die horizontaal worden geaggregeerd, worden beschouwd als secundaire gegevens.

Specifieke gegevens – direct gemeten of verzamelde gegevens die representatief zijn voor activiteiten bij een bepaalde faciliteit of verzameling faciliteiten.

Synoniem van “primaire gegevens”.

Steekproef – een onderdeel dat de kenmerken van een grotere populatie bevat. Steekproeven worden gebruikt bij statistische proeven wanneer populaties te groot zijn opdat de proef alle mogelijke leden of waarnemingen kan bevatten. Een steekproef zou de hele populatie moeten vertegenwoordigen en zou geen vertekening ten opzichte van een specifiek kenmerk mogen weerspiegelen.

Stroomdiagram – schematische weergave van de stromen die zich voordoen tijdens een of meer procesfasen binnen de levenscyclus van het product dat wordt beoordeeld.

Subpopulatie – een eindige of oneindige verzameling van levende of levenloze individuen die wordt onderworpen aan een statistisch onderzoek en die een homogeen onderdeel van de totale populatie vormt.

Synoniem van “stratum”.

Subprocessen – processen die worden gebruikt om de activiteiten van de processen van niveau 1 (= bouwstenen) weer te geven. Subprocessen kunnen worden weergegeven in hun (gedeeltelijk) geaggregeerde vorm (zie figuur 1).

Substeekproef – een steekproef van een subpopulatie.

Systeemgrens – uitputtende omschrijving van de aspecten die worden opgenomen in of worden uitgesloten van de studie. Voor een EF-analyse “van wieg tot graf” omvat de systeemgrens bijvoorbeeld alle activiteiten van de winning van de grondstoffen en de fasen van de verwerking, de distributie, de opslag en het gebruik tot en met de fase van verwijdering of recycling.

Systeemgrensdiagram – schematische weergave van de systeemgrens zoals vastgesteld voor het PEF-onderzoek.

Tijdelijke opslag van koolstof – vindt plaats wanneer een product de broeikasgassen in de atmosfeer vermindert of tot negatieve emissies leidt, door koolstof tijdelijk te verwijderen en op te slaan.

Toeleveringsketen – alle up- en downstreamactiviteiten die verband houden met de activiteiten van de gebruiker van de PEF-methode, met inbegrip van het gebruik van verkochte producten door consumenten en de behandeling van verkochte producten na gebruik door de consument aan het einde van de levenscyclus van die producten.

Toeleveringsketenspecifiek – verwijst naar een specifiek aspect van een specifieke toeleveringsketen van een bedrijf. Bijvoorbeeld de hoeveelheid gerecycleerd aluminium die een specifiek bedrijf produceert.

Toepassingsspecifiek – generiek aspect van de specifieke toepassing waarin een materiaal wordt gebruikt. Bijvoorbeeld het gemiddelde recyclingpercentage van pet in flessen.

Toxiciteit voor de mens – kanker – EF-effectcategorie die de ongunstige effecten op de menselijke gezondheid omvat die worden veroorzaakt door de opneming van toxische stoffen door de inademing van lucht, de opname van voedsel/water en penetratie door de huid, voor zover zij verband houden met kanker.

Toxiciteit voor de mens – niet kanker – EF-effectcategorie die de ongunstige effecten op de gezondheid van de mens omvat die worden veroorzaakt door de opneming van toxische stoffen door de inademing van lucht, de opname van voedsel/water en penetratie door de huid, voor zover zij verband houden met andere effecten dan kanker die niet worden veroorzaakt door vaste deeltjes/ingeademde anorganische stoffen of ioniserende straling.

Tracking van elektriciteit ( 5 ) – het proces waarbij attributen voor elektriciteitsopwekking aan elektriciteitsverbruik worden toegewezen.

Uitgestelde emissies – emissies die niet direct (als een enkele emissie op tijdstip t) vrijkomen, maar pas na verloop van enige tijd, bv. vanwege langdurig gebruik of langdurige definitieve-verwijderingsfasen.

Uitsplitsing – het proces waarbij een geaggregeerde gegevensset (horizontaal of verticaal) wordt uitgesplitst in kleinere gegevenssets van eenheidsprocessen. De uitsplitsing kan helpen om gegevens specifieker te maken. Het uitsplitsingsproces zou de kwaliteit en samenhang van de oorspronkelijke geaggregeerde gegevensset nooit in het gedrang mogen brengen of dreigen te brengen.

Uitstoot – emissies in de lucht en lozingen in het water en de bodem.

Upstream – stroomopwaarts in de toeleveringsketen van aangeschafte goederen/diensten, vóór het passeren van de systeemgrens.

Validering – bevestiging, door de verificateur van een milieuvoetafdruk, dat de informatie en gegevens in het PEF-onderzoek, het PEF-verslag en de communicatiedragers betrouwbaar, geloofwaardig en correct zijn.

Valideringsverklaring – afsluitend document waarin de conclusies van de verificateurs of het verificatieteam met betrekking tot het EF-onderzoek worden samengebracht. Dit document is verplicht en moet voorzien zijn van de elektronische of handgeschreven handtekening van de verificateur of de hoofdverificateur (in het geval van een panel van verificateurs).

Vaste deeltjes – EF-effectcategorie die de ongunstige effecten op de menselijke gezondheid omvat als gevolg van emissies van vaste deeltjes (particulate matter – PM) en de precursoren daarvan (NOx, SOx, NH3).

Vergelijkende bewering – een bewering over de milieu-superioriteit of -gelijkwaardigheid van een product in vergelijking met een concurrerend product dat dezelfde functie vervult (met inbegrip van de benchmark van de productcategorie).

Vergelijking – een vergelijking (grafisch of anderszins, maar anders dan een vergelijkende bewering) van twee of meer producten op basis van de resultaten van een PEF-onderzoek en ondersteunende PEFCR’s.

Verificateur – onafhankelijke externe deskundige die een verificatie van het EF-onderzoek uitvoert en eventueel deel uitmaakt van een verificatieteam.

Verificatie – proces van conformiteitsbeoordeling dat wordt uitgevoerd door een verificateur van een milieuvoetafdruk om aan te geven of het PEF-onderzoek is uitgevoerd in overeenstemming met bijlage I.

Verificatieverslag – documentatie van het verificatieproces en de bevindingen, met inbegrip van uitvoerige opmerkingen van de verificateur(s) en de antwoorden hierop. Dit document is verplicht, maar het kan vertrouwelijk zijn. Het document moet voorzien zijn van de elektronische of handgeschreven handtekening van de verificateur of de hoofdverificateur (in het geval van een panel van verificateurs).

Verificatieteam – team van verificateurs die het EF-onderzoek, het EF-verslag en de EF-communicatiedragers verifiëren.

Verticale aggregatie – technische of op engineering gebaseerde aggregatie is de verticale aggregatie van eenheidsprocessen die direct verband houden met elkaar binnen één enkele faciliteit of procesketen. Verticale aggregatie omvat het combineren van gegevenssets van eenheidsprocessen (of geaggregeerde procesgegevenssets), die verbonden zijn door een stroom.

Verzuring – EF-effectcategorie voor de gevolgen van verzurende stoffen voor het milieu. Wanneer de gassen NOx, NH3 en SOx worden uitgestoten en vervolgens worden gemineraliseerd, komen er waterstofionen (H+) vrij. Wanneer de protonen vrijkomen in gebieden met een lage buffercapaciteit, dragen zij bij tot verzuring van bodem en water, waardoor bossen achteruitgaan en meren verzuren.

Voorgrondprocessen – de processen in de levenscyclus van een product waarvoor directe toegang tot informatie beschikbaar is. De processen op het terrein van de producent en andere door de producent of zijn contractanten beheerde processen (bv. goederenvervoer, hoofdkantoordiensten, enz.) behoren bijvoorbeeld tot de voorgrondprocessen.

Watergebruik – EF-effectcategorie die de relatieve hoeveelheid overblijvend beschikbaar water per oppervlakte in een waterscheiding aangeeft nadat aan de vraag van mensen en aquatische ecosystemen is voldaan. Hiermee wordt het potentieel van waterdeprivatie voor de mens of voor ecosystemen beoordeeld, op basis van de aanname dat hoe minder water er beschikbaar blijft per gebied, hoe waarschijnlijker het is dat een andere gebruiker zal worden gedepriveerd.

Weging – een stap die de interpretatie en bekendmaking van de analyseresultaten ondersteunt. De PEF-resultaten worden vermenigvuldigd met een reeks wegingsfactoren (in %) die het waargenomen relatieve belang van de onderzochte effectcategorieën weergeven. Gewogen EF-resultaten die betrekking hebben op verschillende effectcategorieën, kunnen direct met elkaar worden vergeleken en kunnen ook bij elkaar worden opgeteld tot één enkele totale score.

Wieg-tot-poort (cradle to gate) – een deel van de toeleveringsketen van een product, vanaf de winning van de grondstoffen (wieg) tot aan de “poort” van de fabrikant. De fasen van de distributie, de opslag en het gebruik en de slotfasen van de levenscyclus in de toeleveringsketen worden niet meegerekend.

Wieg-tot-graf (cradle to grave) – de levenscyclus van een product, met inbegrip van de fasen van de winning van grondstoffen, de verwerking, de distributie, de opslag, het gebruik en de verwijdering of het hergebruik. Voor alle fasen van de levenscyclus wordt rekening gehouden met alle relevante inputs en outputs.

Samenhang met andere methoden en normen

Bij het ontwikkelen van elk van de in deze PEF-methode gespecificeerde eisen is rekening gehouden met de aanbevelingen van vergelijkbare, algemeen erkende milieuboekhoudmethoden voor producten en documenten met richtsnoeren.

De methodologische richtsnoeren waarmee in het bijzonder rekening is gehouden, zijn:

ISO-normen, met name:

a) NEN-EN-ISO 14040:2006 Milieumanagement – Levenscyclusanalyse – Principes en raamwerk;

b) NEN-EN-ISO 14044:2006 Milieumanagementsystemen – Levenscyclusanalyse – Eisen en richtlijnen;

c) NEN-EN-ISO 14067:2018 Broeikasgassen – Carbon footprint van producten – Eisen en richtlijnen voor kwantificering;

d) NEN-ISO 14046:2014 Milieumanagement – Watervoetafdruk – Principes, eisen en richtlijnen;

e) NEN-EN-ISO 14020:2001 Milieu-etiketteringen en -verklaringen – Algemene principes;

f) NEN-EN-ISO 14021:2016 Milieu-etiketteringen en -verklaringen – Zelfvastgestelde milieu-uitspraken (Type II milieu-etikettering);

g) NEN-EN-ISO 14025:2010 Milieu-etiketteringen en -verklaringen – Type III milieuverklaringen – Principes en procedures;

h) NEN-ISO 14050:2020 Milieumanagement – Verklarende woordenlijst;

i) NVN-CEN ISO/TS 14071:2016 Milieumanagement – Levenscyclusanalyse – Proces van kritische beoordeling en vaardigheden van de beoordelaar: aanvullende eisen en richtlijnen voor ISO 14044:2006;

j) NEN-EN-ISO/IEC 17024:2012 Conformiteitsbeoordeling – Algemene eisen voor instellingen die certificatie van personen uitvoeren;

k) PEF-gids, bijlage bij Aanbeveling 2013/179/EU van de Commissie over het gebruik van gemeenschappelijke methoden voor het meten en bekendmaken van de milieuprestatie van producten en organisaties gedurende hun levenscyclus (april 2013);

l) ILCD-handboek (internationaal referentiesysteem voor levenscyclusgegevens) ( 6 ) dat is ontwikkeld door het Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van de Europese Commissie;

m) Ecological Footprint Standards ( 7 );

n) Greenhouse Gas Protocol – Product Life Cycle Accounting and Reporting Standard ( 8 ) (World Resources Institute – WRI/ World Business Council for Sustainable Development – WBCSD);

o) BP X30-323-0:2015 General principles for an environmental communication on mass market products (Agence de la transition écologique, ADEME) ( 9 );

p) PAS 2050:2011 Specification for the assessment of the life cycle greenhouse gas emissions of goods and services (British Standards Institution – BSI);

q) ENVIFOOD Protocol ( 10 );

r) FAO:2016. Environmental performance of animal feeds supply chains: Guidelines for assessment, LEAP Partnership.

Een gedetailleerde beschrijving van de meeste geanalyseerde methoden en het resultaat van de analyse is beschikbaar in het document “Analysis of Existing Environmental Footprint Methodologies for Products and Organisations: Recommendations, Rationale, and Alignment” ( 11 ).

1. Regels voor de milieuvoetafdruk van een productcategorie (PEFCR’s)

De hoofddoelstelling van een PEFCR is een consistent en specifiek geheel van regels vast te stellen voor de berekening van de relevante milieu-informatie van producten die tot de onderzochte productcategorie behoren. Een belangrijke doelstelling is dat men zich toespitst op wat er het meest toe doet voor een specifieke productcategorie, om PEF-onderzoeken gemakkelijker, sneller en goedkoper te maken.

Een even belangrijke doelstelling is vergelijkingen en vergelijkende beweringen mogelijk te maken in alle gevallen waar dit haalbaar, relevant en passend is. Vergelijkingen en vergelijkende beweringen zijn alleen toegestaan als een PEF-onderzoek wordt uitgevoerd in overeenstemming met een PEFCR. Alle PEF-onderzoeken moeten worden uitgevoerd in overeenstemming met een PEFCR, als er voor het onderzochte product een PEFCR beschikbaar is.

Deel A van bijlage II bevat eisen voor het ontwikkelen van PEFCR’s. Een PEFCR kan verder specifieke eisen bevatten die in de PEF-methode zijn vastgesteld alsook nieuwe eisen, als de PEF-methode meer dan één keuze laat. De doelstelling is ervoor te zorgen dat PEFCR’s worden ontwikkeld overeenkomstig de PEF-methode en dat zij de benodigde specificaties verschaffen om te komen tot vergelijkbaarheid, grotere reproduceerbaarheid, consistentie, relevantie, gerichtheid en efficiëntie van PEF-onderzoeken.

PEFCR’s zouden, voor zover mogelijk en met erkenning van de verschillende toepassingssituaties, in overeenstemming moeten zijn met bestaande relevante internationale regels voor productcategorieën (Product Category Rules – PCR’s). Indien er andere PCR’s van andere regelingen beschikbaar zijn, moeten deze in een lijst worden vermeld en geëvalueerd. Zij mogen worden gebruikt als basis voor het ontwikkelen van een PEFCR, overeenkomstig de in bijlage II vermelde vereisten.

1.1. Benadering en voorbeelden van potentiële toepassingen

Aan de hand van de regels die in de PEF-methode worden vermeld, kunnen beroepsbeoefenaren PEF-onderzoeken uitvoeren die reproduceerbaarder, consistenter, deugdelijker, beter verifieerbaar en vergelijkbaar zijn. De resultaten van PEF-onderzoeken vormen de basis voor het verstrekken van informatie over de milieuvoetafdruk en kunnen in diverse mogelijke toepassingsgebieden worden gebruikt.

Toepassingen van PEF-onderzoeken zonder een bestaande PEFCR voor het (de) onderzochte product(en) zijn onder meer:

1) interne toepassingen: a) optimalisering van processen tijdens de levenscyclus van een product; b) steun voor milieubeheer; c) het in kaart brengen van zwakke plekken op het gebied van milieu; d) steun voor een productontwerp dat de milieueffecten tijdens de levenscyclus tot een minimum beperkt; e) verbetering en tracering van milieuprestaties;

2) externe toepassingen (bv. business-to-business (B2B), business-to-consumer (B2C)): a) toepassing van of overeenstemming met beleidsmaatregelen die verwijzen naar de PEF; b) reacties op verzoeken van klanten en consumenten; c) marketing; d) samenwerking binnen toeleveringsketens om het product gedurende de gehele levenscyclus te optimaliseren; e) deelnemen aan regelingen van derden met betrekking tot milieuclaims of zichtbaarheid geven aan producten waarvoor de milieuprestatie tijdens de levenscyclus is berekend en bekendgemaakt. Naast bovenstaande toepassingen kunnen PEF-onderzoeken die zijn uitgevoerd in overeenstemming met een bestaande PEFCR voor het onderzochte product, ook worden gebruikt voor: — vergelijkingen en vergelijkende beweringen (d.w.z. beweringen over de algemeen superieure of gelijkwaardige milieuprestatie van het ene product ten opzichte van een ander product (naar NEN-EN-ISO 14040:2006)) op basis van PEF-onderzoeken; — vergelijking en vergelijkende beweringen ten opzichte van de benchmark van de productcategorie, gevolgd door het geven van een beoordelingscijfer aan andere producten naar gelang van hun prestaties ten opzichte van de benchmark; — vaststelling van significante milieueffecten die een productgroep gemeen heeft; — reputatieregelingen die zichtbaarheid geven aan producten waarvan de milieuprestatie tijdens de levenscyclus wordt berekend; — groene inkoop (door de openbare sector en het bedrijfsleven).

2. Algemene overwegingen voor onderzoeken van de milieuvoetafdruk van producten (PEF-onderzoeken)

2.1. Aanwijzingen voor het gebruik van deze methode

Deze methode bevat de nodige regels voor de uitvoering van een PEF-onderzoek en wordt sequentieel gepresenteerd, in de volgorde van de methodologische stappen die moeten worden voltooid wanneer een PEF wordt berekend.

De paragrafen beginnen doorgaans met een algemene beschrijving van de betreffende methodologische stap, tezamen met een overzicht van de nodige overwegingen en ondersteunende voorbeelden.

Wanneer er aanvullende eisen voor de opstelling van PEFCR’s worden gespecificeerd, zijn deze beschikbaar in bijlage II.

2.2. Uitgangspunten voor onderzoeken naar de milieuvoetafdruk van producten

Voor de uitvoering van een PEF-onderzoek moet aan de volgende twee eisen worden voldaan:

i) de materiaalstaat (BoM) moet specifiek zijn voor het onderzochte product;

ii) De modellering van de productieprocessen moet gebaseerd zijn op bedrijfsspecifieke gegevens (bv. de energie die nodig is om de materialen/componenten van het onderzochte product te monteren).

Opmerking: Voor bedrijven die meer dan één product vervaardigen, moeten de gebruikte activiteitsgegevens (met inbegrip van de BoM) specifiek zijn voor het onderzochte product.

Om betrouwbare, reproduceerbare en verifieerbare PEF-onderzoeken op te zetten, moet worden vastgehouden aan een kernverzameling van analytische beginselen. Deze beginselen verschaffen overkoepelende richtsnoeren voor de toepassing van de PEF-methode. Zij moeten in elke fase van een PEF-onderzoek in acht worden genomen, van de bepaling van het doel en de reikwijdte van het onderzoek, tot het verzamelen van gegevens, de effectbeoordeling, de verslaglegging en de verificatie van de uitkomsten van het onderzoek.

Gebruikers van deze methode moeten bij het uitvoeren van een PEF-onderzoek de volgende beginselen in acht nemen:

1) Relevantie

Alle gebruikte methoden en verzamelde gegevens voor het kwantificeren van de PEF moeten zo relevant mogelijk zijn voor het onderzoek.

2) Volledigheid

De kwantificering van de PEF moet alle vanuit milieuoogpunt relevante materiaal- en energiestromen en andere milieu-interventies omvatten die nodig zijn om de vastgestelde systeemgrenzen, de gegevenseisen en de gebruikte effectbeoordelingsmethoden te respecteren.

3) Consistentie

Deze methode moet in alle stappen van het PEF-onderzoek strikt worden nageleefd, om interne consistentie en vergelijkbaarheid te garanderen.

4) Nauwkeurigheid

Alle redelijke inspanningen moeten worden geleverd om onzekerheden in de modellering van het productsysteem en de verslaglegging van de resultaten te beperken.

5) Transparantie

PEF-informatie moet op zodanige wijze openbaar worden gemaakt dat de beoogde gebruikers de benodigde basis voor besluitvorming krijgen en belanghebbenden de deugdelijkheid en betrouwbaarheid van de informatie kunnen beoordelen.

2.3. Fasen van een onderzoek naar de milieuvoetafdruk van een product

Bij de uitvoering van een PEF-onderzoek overeenkomstig deze methode moet een aantal fasen worden voltooid – d.w.z. bepaling van het (de) doel(en), bepaling van de reikwijdte, levenscyclusinventarisatie (LCI), levenscycluseffectbeoordeling (LCIA), interpretatie van PEF-resultaten en PEF-verslaglegging – zie figuur 2.

Figuur 2

Fasen van een PEF-onderzoek

Tijdens de fase waarin het doel of de doelen worden bepaald, worden de doelstellingen van het onderzoek omschreven, namelijk de beoogde toepassing, de redenen voor het uitvoeren van het onderzoek en de beoogde doelgroep. Tijdens de fase waarin de reikwijdte wordt bepaald, worden de belangrijkste methodologische keuzes gemaakt, bijvoorbeeld de exacte definitie van de functionele eenheid, de vaststelling van de systeemgrens, de selectie van aanvullende milieu- en technische informatie, en de belangrijkste aannames en beperkingen.

De LCI-fase omvat de gegevensverzamelingsprocedure en de berekeningsprocedure om de inputs en outputs van het onderzochte systeem te kwantificeren. Inputs en outputs hebben betrekking op energie, grondstoffen en andere fysieke inputs, producten en co-producten en afval, en emissies in lucht/water/bodem. De verzamelde gegevens hebben betrekking op voorgrondprocessen en achtergrondprocessen. De gegevens worden in verband gebracht met de proceseenheden en de functionele eenheid. De LCI is een iteratief proces. Naarmate gegevens worden verzameld en er meer bekend raakt over het systeem, kan het namelijk zijn dat nieuwe gegevensvereisten of beperkingen worden vastgesteld die een wijziging in de gegevensverzamelingsprocedures vereisen zodat de doelen van het onderzoek nog steeds zullen worden behaald.

Tijdens de effectbeoordelingsfase worden LCI-resultaten in verband gebracht met milieueffectcategorieën en -indicatoren. Dit gebeurt aan de hand van LCIA-methoden, waarbij emissies eerst worden opgedeeld in effectcategorieën en vervolgens worden gekenmerkt als gezamenlijke eenheden (bv. CO2- en CH4-emissies worden beide uitgedrukt in CO2-equivalente emissies aan de hand van het aardopwarmingsvermogen ervan). Voorbeelden van effectcategorieën zijn klimaatverandering, verzuring of hulpbronnengebruik.

Tijdens de interpretatiefase worden resultaten van LCI en LCIA geïnterpreteerd overeenkomstig het vastgestelde doel en de vastgestelde reikwijdte. Tijdens deze fase worden de relevantste effectcategorieën, levenscyclusfasen, processen en elementaire stromen vastgesteld. Op basis van de analytische resultaten kunnen conclusies worden getrokken en aanbevelingen worden gedaan. Hiertoe behoort ook de verslaglegging, die bedoeld is om de resultaten van het PEF-onderzoek in het PEF-verslag samen te vatten.

Tot slot wordt tijdens de verificatiefase een conformiteitsbeoordelingsproces uitgevoerd om na te gaan of het PEF-onderzoek is uitgevoerd in overeenstemming met de huidige PEF-methode. De verificatie is verplicht telkens wanneer het PEF-onderzoek, of een deel van de informatie ervan, openbaar worden gemaakt.

3. Bepaling van het doel of de doelen en de reikwijdte van het onderzoek naar de milieuvoetafdruk van een product

3.1. Bepaling van het doel of de doelen

De eerst stap in een PEF-onderzoek is het bepalen van het doel en deze stap bepaalt de algemene context van het onderzoek. Het duidelijk bepalen van het doel moet ervoor zorgen dat de doelen, methoden, resultaten en beoogde toepassingen op elkaar worden afgestemd en dat de deelnemers aan het onderzoek worden geleid door een gezamenlijke visie.

Wanneer wordt besloten om de PEF-methode te gebruiken, moet van tevoren een besluit worden genomen over bepaalde aspecten van de bepaling van het doel, gezien de specifieke vereisten van de PEF-methode.

Bij het bepalen van het doel is het belangrijk de beoogde toepassingen vast te stellen, alsook de mate van analytische diepgang en nauwkeurigheid van het onderzoek. Deze moeten tot uitdrukking komen in de vastgestelde beperkingen van het onderzoek (fase van de bepaling van de reikwijdte).

In de bepaling van het doel of de doelen voor een PEF-onderzoek moeten de volgende aspecten worden opgenomen:

1. de beoogde toepassing(en);

2. de redenen voor het uitvoeren van het onderzoek en de beslissingscontext;

3. de doelgroep;

4. de opdrachtgever van het onderzoek;

5. de identiteit van de verificateur.







Tabel 1 Voorbeeld van bepaling van het doel of de doelen – Milieuvoetafdruk van een T-shirt Aspecten Toelichting Beoogde toepassing(en): verstrekken van productinformatie aan klant Redenen voor het uitvoeren van het onderzoek en de beslissingscontext: reageren op een verzoek van een klant Doelgroep: extern technisch publiek, business-to-business Verificateur: onafhankelijke externe verificateur, dhr. Y Opdrachtgever van het onderzoek: onderneming X B.V.

3.2. Bepaling van de reikwijdte

Bij het bepalen van de reikwijdte van het PEF-onderzoek worden het te evalueren systeem en de technische specificaties in detail beschreven.

De bepaling van de reikwijdte moet in overeenstemming zijn met de vastgestelde doelen van het onderzoek en moet het volgende omvatten (zie latere paragrafen voor een gedetailleerdere beschrijving):

1. functionele eenheid en referentiestroom;

2. systeemgrens;

4. aanvullende informatie die moet worden opgenomen;

5. aannames/beperkingen.

3.2.1 Functionele eenheid en referentiestroom

De functionele eenheid is de gekwantificeerde prestatie van een productsysteem die moet worden gebruikt als referentie-eenheid. De functionele eenheid beschrijft kwalitatief en kwantitatief de functie(s) en de (levens)duur van het onderzochte product.

De referentiestroom is de hoeveelheid producten die nodig is om de bepaalde functie te vervullen. Alle overige input- en outputstromen in de analyse staan hiermee in kwantitatief opzicht in verband. Het aantal producten dat nodig is om de levensduur van het product te voldoen, zou altijd naar boven moeten worden afgerond, tenzij er een geldige reden is om dit niet te doen. De referentiestroom mag direct met betrekking tot de functionele eenheid of op een meer productgerichte manier worden uitgedrukt.

Gebruikers van de PEF-methode moeten de functionele eenheid en de referentiestroom voor het PEF-onderzoek definiëren. Zij moeten ook beschrijven welke aspecten van het product niet gedekt zijn door de functionele eenheid en motiveren waarom (bv. omdat zij niet kwantificeerbaar zijn of omdat zij intrinsiek subjectief zijn).

De functionele eenheid voor een PEF-onderzoek moet worden bepaald aan de hand van de volgende aspecten:

i) de geleverde functie(s)/dienst(en): “wat”;

ii) de omvang van de functie of dienst: “hoeveel”;

iii) het verwachte kwaliteitsniveau: “hoe goed”;

iv) de (levens)duur van het product: “hoelang”.

Als op de verpakking van voedingsmiddelen de houdbaarheidstermijn (die bijvoorbeeld wordt aangeduid als “ten minste houdbaar tot” of “te gebruiken tot”) wordt vermeld (bv. het aantal maanden), moet het voedselverlies bij de opslag-, detailhandel- en consumentenfasen worden gekwantificeerd. Als de soort verpakking de houdbaarheidstermijn beïnvloedt, moet hiermee rekening worden gehouden. Dit is relevant voor het aspect “hoelang” van de functionele eenheid.

Als er toepasselijke normen bestaan, moeten zij bij het bepalen van de functionele eenheid in het PEF-onderzoek worden gebruikt en vermeld. Het Internationaal Stelsel van Eenheden (SI), ook bekend als het metriek stelsel, moet altijd worden gebruikt.

Voorbeeld 1

Bepaal de functionele eenheid van decoratieve verf: de functionele eenheid is de bescherming en decoratie van 1 m2 ondergrond gedurende 50 jaar met een bepaald kwaliteitsniveau (opaciteit van ten minste 98 %).

Wat: een ondergrond decoreren en beschermen;

hoeveel: bedekking van 1 m2 ondergrond;

hoe goed: met een opaciteit van ten minste 98 %;

hoelang: gedurende 50 jaar (levensduur van het gebouw);

referentiestroom: hoeveelheid product die nodig is om de gedefinieerde functie te vervullen, te meten in kg verf.

Voorbeeld 2

Bepaal de functionele eenheid en de referentiestroom voor de milieuvoetafdruk van voeder voor huisdieren.

Wat: de aanbevolen dagelijkse inname in kilocalorieën omzetbare energie (kcal ME) (“dagelijkse portie”) van bereid voeder voor een kat of een hond aanbieden;

hoeveel: dagelijkse portie;

hoe goed: om te voldoen aan de dagelijkse energie- en voedingsbehoeften van een gemiddelde kat of hond (waarbij gemiddeld verwijst naar het gewicht van het huisdier: 4 kg voor een kat en 15 kg voor een hond);

hoelang: het aanbieden van bereid voeder voor een kat of hond voor 1 dag;

referentiestroom: hoeveelheid product die nodig is om de gedefinieerde functie te vervullen, te meten in gram (g) per dag.

Voor halffabricaten is de functionele eenheid moeilijker te bepalen, aangezien zij vaak meerdere functies hebben en de hele levenscyclus van het product niet bekend is. Daarom zou een verklaarde eenheid moeten worden toegepast, bijvoorbeeld massa (kilogram) of volume (kubieke meter). In dit geval mag de referentiestroom overeenstemmen met de functionele eenheid.

3.2.2. Systeemgrens

De systeemgrens bepaalt welke delen van de levenscyclus van een product en welke hiermee verband houdende levenscyclusfasen en processen tot het geanalyseerde systeem behoren (d.w.z. vereist zijn om de functie uit te voeren zoals bepaald door de functionele eenheid), behalve voor de processen die zijn uitgesloten op basis van de ondergrensregel (zie paragraaf 4.6.4). De reden voor en de mogelijke betekenis van eventuele uitsluitingen moeten worden gemotiveerd en gedocumenteerd.

De systeemgrens moet worden gedefinieerd volgens een algemene logica van de toeleveringsketen, met inbegrip van alle fasen van winning en voorbewerking van grondstoffen, productie van het hoofdproduct, distributie en opslag van het product, gebruiksfase en behandeling in de eindfase van de levenscyclus van het product (indien van toepassing, zie paragraaf 4.2). De co-producten, bijproducten en afvalstromen van ten minste het voorgrondsysteem moeten duidelijk worden vastgesteld.

Systeemgrensdiagram

Een systeemgrensdiagram (of stroomdiagram) is een schematische weergave van het geanalyseerde systeem. Het moet duidelijk aangeven welke activiteiten of processen wel en niet worden geanalyseerd. De gebruiker van de PEF-methode moet aanduiden waar er bedrijfsspecifieke gegevens zijn gebruikt.

De namen van de activiteit en/of het proces in het systeemdiagram en in het PEF-verslag moeten dezelfde zijn. Het systeemdiagram moet worden opgenomen in de bepaling van de reikwijdte en in het PEF-verslag.

3.2.3. Milieuvoetafdrukeffectcategorieën

Het doel van de LCIA is de verzamelde LCI-gegevens te groeperen en te aggregeren volgens de respectieve bijdragen aan elke EF-effectcategorie. De keuze van EF-effectcategorieën omvat een brede waaier van relevante milieukwesties die verband houden met de betreffende toeleveringsketen, volgens de algemene volledigheidseisen voor PEF-onderzoeken.

EF-effectcategorieën ( 13 ) zijn specifieke categorieën van effecten die in een PEF-onderzoek worden bestudeerd; zij vormen de EF-effectbeoordelingsmethode. Karakteriseringsmodellen worden gebruikt om het milieumechanisme tussen de LCI (d.w.z. inputs (bv. hulpbronnen) en emissies die verband houden met de levenscyclus van het product) en de categorie-indicator van elke EF-effectcategorie te kwantificeren.

Tabel 2 bevat een standaardlijst van EF-effectcategorieën en de daarmee samenhangende beoordelingsmethoden. Voor een PEF-onderzoek moeten alle EF-effectcategorieën worden toegepast, zonder uitzondering. De volledige lijst van te gebruiken karakteriseringsfactoren wordt verstrekt binnen het EF-referentiepakket ( 14 ).







Tabel 2 EF-effectcategorieën met respectieve effectcategorie-indicatoren en karakteriseringsmodellen EF-effectcategorie Effectcategorie-indicator Eenheid Karakteriseringsmodel Deugdelijkheid Klimaatverandering, totaal (1) Aardopwarmingsvermogen (GWP100) kg CO2 eq Bern-model – Aardopwarmingsvermogens (GWP) voor een termijn van 100 jaar (op basis van IPCC 2013) I Ozonvermindering Ozonverminderend potentieel (ozone depletion potential – ODP) kg CFC-11 eq EDIP-model gebaseerd op de ODP’s van de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) gedurende een onbeperkte termijn (WMO 2014 + integraties) I Toxiciteit voor de mens, kanker Vergelijkende toxische eenheid voor de mens (Comparative toxic unit for humans – CTUh) CTUh op basis van USEtox2.1-model (Fantke et al. 2017), aangepast zoals in Saouter et al., 2018 III Toxiciteit voor de mens, niet kanker Vergelijkende toxische eenheid voor de mens (Comparative toxic unit for humans – CTUh) CTUh op basis van USEtox2.1-model (Fantke et al. 2017), aangepast zoals in Saouter et al., 2018 III Vaste deeltjes Effecten op de menselijke gezondheid Ziekte-incidentie PM-model (Fantke et al., 2016 in UNEP 2016) I Ioniserende straling, menselijke gezondheid Efficiëntie van menselijke blootstelling met betrekking tot U235 kBq U235 eq Model voor effecten op de menselijke gezondheid zoals ontwikkeld door Dreicer et al. 1995 (Frischknecht et al, 2000) II Fotochemische ozonvorming, menselijke gezondheid Toename van concentratie troposferisch ozon kg NMVOS eq LOTOS-EUROS-model (Van Zelm et al, 2008) zoals toegepast in ReCiPe 2008 II Verzuring Model voor de geaccumuleerde overschrijding (Accumulated Exceedance – AE) mol H+ eq Accumulated Exceedance (Seppälä et al. 2006, Posch et al, 2008) II Eutrofiëring, land Model voor de geaccumuleerde overschrijding (Accumulated Exceedance — AE) mol N eq Accumulated Exceedance (Seppälä et al. 2006, Posch et al, 2008) II Eutrofiëring, zoet water Fractie nutriënten die eindcompartiment van zoet water bereiken (P) kg P eq EUTREND-model (Struijs et al, 2009) zoals toegepast in ReCiPe II Eutrofiëring, zeewater Fractie nutriënten die eindcompartiment van zeewater bereiken (N) kg N eq EUTREND-model (Struijs et al, 2009) zoals toegepast in ReCiPe II Ecotoxiciteit, zoet water Vergelijkende toxische eenheid voor ecosystemen (Comparative toxic unit for ecosystems – CTU e) CTUe op basis van USEtox2.1-model (Fantke et al. 2017), aangepast zoals in Saouter et al., 2018 III Landgebruik (2) Bodemkwaliteitsindex (3) Dimensieloos (pt) Bodemkwaliteitsindex op basis van het LANCA-model (De Laurentiis et al. 2019) en van LANCA CF versie 2.5 (Horn en Maier, 2018) III Watergebruik Potentieel voor gebruikersdeprivatie (deprivatiegewogen waterverbruik) m3 water eq gedepriveerd water Available WAter REmaining (AWARE)-model (Boulay et al., 2018; UNEP 2016) III Gebruik van hulpbronnen, mineralen en metalen Vermindering van abiotische hulpbronnen (ADP (abiotic depletion potential) uiterste reserves) kg Sb eq Van Oers et al., 2002 zoals in CML 2002-methode, v.4.8 III Gebruik van hulpbronnen, fossiel Vermindering van abiotische hulpbronnen – fossiele brandstoffen (ADP-fossiel) (4) MJ Van Oers et al., 2002 zoals in CML 2002-methode, v.4.8 III ( 1 ) De indicator “Klimaatverandering, totaal” is een combinatie van drie subindicatoren: klimaatverandering – verandering fossiel; klimaatverandering – verandering biogeen; Klimaatverandering – landgebruik en verandering in landgebruik. De subindicatoren worden verder beschreven in paragraaf Error! Reference source not found. van bijlage I. De subcategorieën “Klimaatverandering – fossiel”, “Klimaatverandering – biogeen” en “Klimaatverandering – landgebruik en verandering in landgebruik” moeten afzonderlijk worden gerapporteerd als zij elk voor meer dan 5 % bijdragen aan de totale score van klimaatverandering. ( 2 ) Verwijst naar gebruik en transformatie. ( 3 ) Deze index is het resultaat van de aggregatie, uitgevoerd door het JRC, van vier indicatoren (biotische productie, weerstand tegen erosie, mechanische filtering en aanvulling van grondwater) die worden verstrekt door het LANCA-model voor de beoordeling van effecten die aan landgebruik toe te schrijven zijn, zoals gerapporteerd in De Laurentiis et al, 2019. ( 4 ) In de EF-stroomlijst, en voor deze aanbeveling, is uranium opgenomen in de lijst van energiedrgers en wordt het gemeten in MJ.

Meer informatie over effectbeoordelingsberekeningen wordt verstrekt in paragraaf 5 van deze bijlage.

3.2.4. Aanvullende informatie die in de PEF moet worden opgenomen

De relevante potentiële milieueffecten van een product kunnen verder gaan dan de EF-effectcategorieën. Het is belangrijk dat deze, wanneer dit haalbaar is, worden gerapporteerd als aanvullende milieu-informatie.

Zo kan het ook zijn dat rekening moet worden gehouden met relevante technische aspecten en/of fysieke eigenschappen van het onderzochte product. Deze aspecten moeten worden gerapporteerd als aanvullende technische informatie.

3.2.4.1. Aanvullende milieu-informatie

Aanvullende milieu-informatie moet:

a) in overeenstemming zijn met toepasselijke wetgeving, bijvoorbeeld de richtlijn oneerlijke handelspraktijken ( 15 ) en de bijbehorende richtsnoeren;

b) relevant zijn voor het betreffende product of de betreffende productcategorie;

c) een aanvulling vormen op de EF-effectcategorieën: aanvullende milieu-informatie mag geen betrekking hebben op dezelfde of soortgelijke EF-effectcategorieën, mag geen vervanging zijn van de karakteriseringsmodellen van de EF-effectcategorieën en mag geen resultaten bevatten van nieuwe karakteriseringsfactoren (CF’s) die aan effectcategorieën zijn toegevoegd.

De ondersteunende modellen van deze aanvullende informatie moeten duidelijk worden voorzien van verwijzingen en worden gedocumenteerd samen met de bijbehorende indicatoren. Veranderingen in landgebruik in verband met een specifiek terrein of specifieke activiteit kunnen bijvoorbeeld gevolgen hebben voor de biodiversiteit. Het kan nodig zijn hiervoor aanvullende effectcategorieën te gebruiken die niet zijn opgenomen in EF-effectcategorieën, of zelfs aanvullende kwalitatieve beschrijvingen, wanneer effecten niet op een kwantitatieve manier aan de toeleveringsketen van een product kunnen worden gekoppeld. Zulke bijkomende methoden zouden moeten worden gezien als een aanvulling op de standaardlijst van EF-effectcategorieën.

Aanvullende milieu-informatie mag uitsluitend betrekking hebben op milieuaspecten. Informatie en aanwijzingen, bijvoorbeeld veiligheidsinformatiebladen van producten die geen betrekking hebben op de milieuprestaties van het product, mogen geen deel uitmaken van de aanvullende milieu-informatie.

Aanvullende milieu-informatie kan omvatten:

a) informatie over lokale/locatiespecifieke effecten;

b) compensaties;

c) milieu- of productaansprakelijkheidsindicatoren (bv. conform het Global Reporting Initiative – GRI);

d) voor poort-tot-poortbeoordelingen, het aantal soorten op de Rode Lijst van bedreigde soorten van de Internationale Unie voor behoud van de natuur en de natuurlijke hulpbronnen (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources – IUCN) en het aantal soorten op nationale lijsten van beschermde soorten, met habitats in gebieden die door de activiteiten worden getroffen, per niveau van het risico van uitsterven;

e) een beschrijving van de substantiële effecten van activiteiten, producten en diensten op de biodiversiteit in beschermde gebieden en in gebieden met een grote biodiversiteit buiten beschermde gebieden;

f) geluidsimpact;

g) overige milieu-informatie die als relevant wordt beschouwd binnen de reikwijdte van het PEF-onderzoek.

Biodiversiteit

De PEF-methode bevat geen effectcategorie “biodiversiteit” omdat er momenteel geen internationale consensus bestaat over een LCIA-methode waarmee dit effect kan worden gemeten. De PEF-methode omvat evenwel ten minste acht effectcategorieën die de biodiversiteit beïnvloeden (d.w.z. klimaatverandering, eutrofiëring (zoet water), eutrofiëring (zeewater), eutrofiëring (land), verzuring, watergebruik, landgebruik, ecotoxiciteit zoet water).

Aangezien de biodiversiteit voor veel productgroepen bijzonder relevant is, moet in elk PEF-onderzoek worden verklaard of de biodiversiteit relevant is voor het onderzochte product. Als dit zo is, moet de gebruiker van de PEF-methode biodiversiteitsindicatoren opnemen in de aanvullende milieu-informatie.

De volgende opties kunnen worden gebruikt om de biodiversiteit te beschrijven:

a) het (vermeden) effect op de biodiversiteit uitgedrukt als het percentage materiaal dat afkomstig is van ecosystemen die zo zijn beheerd dat de omstandigheden voor de biodiversiteit worden behouden of verbeterd, zoals aangetoond door regelmatige monitoring van en verslaglegging over biodiversiteitsniveaus en winst of verlies van biodiversiteit (bv. minder dan 15 % verlies van soortenrijkdom door verstoring – hoewel in de PEF-onderzoeken een eigen verliesniveau mag worden vastgesteld als dit op overtuigende wijze kan gebeuren en als dit niet in strijd is met een toepasselijke bestaande PEFCR). In de beoordeling zou moeten worden verwezen naar materialen die in de eindproducten terechtkomen en naar materialen die tijdens het productieproces zijn gebruikt. Bijvoorbeeld houtskool die is gebruikt bij het productieproces van staal, of soja die is gebruikt als voeder voor koeien die zuivel produceren, enz.;

b) daarnaast een melding van het percentage van materialen waarvoor geen bewakingsketen of traceerbaarheidsinformatie te vinden is;

c) het gebruik van een certificeringssysteem als proxy. De gebruiker van de PEF-methode zou moeten bepalen welke certificeringsregelingen voldoende bewijsmateriaal leveren dat het behoud van de biodiversiteit gewaarborgd is en zou de toegepaste criteria moeten beschrijven.

De gebruiker van de PEF-methode mag andere, relevante indicatoren kiezen om de effecten van het product op de biodiversiteit te beschrijven. In het PEF-onderzoek moet de keuze worden gemotiveerd en moet de gekozen methodologie worden beschreven.

3.2.4.2. Aanvullende technische informatie

Aanvullende technische informatie kan omvatten (niet-uitputtende lijst):

a) gegevens van de materiaalstaat;

b) omkeerbare demontage, montagegemak, herstelbaarheid en overige informatie met betrekking tot circulaire economie;

c) informatie over het gebruik van gevaarlijke stoffen;

d) informatie over de verwijdering van gevaarlijke/ongevaarlijke afvalstoffen;

e) informatie over energieverbruik;

f) technische parameters, zoals het gebruik van: hernieuwbare versus niet-hernieuwbare energie; hernieuwbare versus niet-hernieuwbare brandstoffen; secundaire materialen; zoetwaterhulpbronnen;

g) totaal gewicht van afvalstoffen per type en verwijderingsmethode;

h) gewicht van vervoerde, ingevoerde, uitgevoerde of behandelde afvalstoffen die als gevaarlijk worden beschouwd volgens de bepalingen van de bijlagen I, II, III en VIII bij het Verdrag van Bazel ( 16 ) en het percentage vervoerde afvalstoffen dat naar het buitenland is verzonden;

i) informatie en gegevens met betrekking tot de functionele eenheid en technische prestatie van het product;

j) informatie over biologische afbreekbaarheid en composteerbaarheid.

Wanneer het onderzochte product een halffabricaat is, moet de technische informatie het volgende omvatten:

a) het gehalte biogene koolstof bij de fabriekspoort (fysiek gehalte en toegewezen gehalte);

b) gerecycleerd deel (R1);

c) resultaten met toepassingsspecifieke A-waarden van de circulairevoetafdrukformule (Circular Footprint Formula – CFF), indien dit relevant is.

3.2.5. Aannames/beperkingen

In PEF-onderzoeken kunnen zich meerdere beperkingen voor het uitvoeren van de analyse voordoen, waardoor het nodig kan zijn aannames te maken. Alle beperkingen (bv. gegevenshiaten) en aannames moeten op transparante wijze worden vermeld.

4. Levenscyclusinventarisatie

Als basis voor de modellering van de PEF moet er een inventaris worden opgesteld van alle materiaal-, energiebron- en afvalinputs en -outputs en emissies in de lucht, het water en de bodem voor de toeleveringsketen van het product.

Gedetailleerde gegevens- en kwaliteitseisen zijn beschreven in paragraaf 4.6.

Bij de levenscyclusinventarisatie (LCI) moet de volgende classificatie van de opgenomen stromen worden gebruikt:

1) elementaire stromen;

2) niet-elementaire (of samengestelde) stromen (bv. product- of afvalstoffenstromen).

Binnen het PEF-onderzoek moeten alle niet-elementaire stromen in de LCI worden gemodelleerd tot op het niveau van elementaire stromen, los van de productstroom voor het onderzochte product. Afvalstoffenstromen moeten bijvoorbeeld niet alleen in het onderzoek worden opgenomen als kilo’s huishoudelijk afval of gevaarlijke afvalstoffen, maar moeten ook worden gemodelleerd tot de fase van emissies in water, lucht en bodem als gevolg van de behandeling van het vaste afval. De LCI-modellering is dan ook pas volledig wanneer alle niet-elementaire stromen zijn uitgedrukt als elementaire stromen. De LCI-gegevensset van het PEF-onderzoek mag naast de productstroom voor het onderzochte product dan ook alleen elementaire stromen bevatten.

4.1. Screeningstap

Een initiële screening van de LCI – de “screeningstap” – mag worden uitgevoerd omdat door deze stap gegevens gerichter kunnen worden verzameld en beter prioriteiten kunnen worden gesteld voor de gegevenskwaliteit. Een screeningstap moet de LCIA-fase omvatten en moet leiden tot bijkomende, iteratieve verfijningen van het levenscyclusmodel voor het onderzochte product, naarmate meer informatie beschikbaar wordt. In een screeningstap zijn geen compensaties toegestaan en moeten eenvoudig beschikbare primaire of secundaire gegevens worden gebruikt die in de mate van het mogelijke voldoen aan de eisen voor gegevenskwaliteit (zoals gedefinieerd in paragraaf 4.6). Zodra de screening is uitgevoerd, kan de initiële reikwijdte eventueel worden verfijnd.

4.2 Levenscyclusfasen

De standaardlevenscyclusfasen in een PEF-onderzoek moeten ten minste zijn:

1) verwerving en voorbewerking van grondstoffen (met inbegrip van productie van onderdelen en componenten);

2) vervaardiging (productie van het hoofdproduct);

3) distributie (distributie en opslag van het product);

4) gebruik;

5) eindfase van de levenscyclus (met inbegrip van herwinning of recycling van het product).

Als er voor een van deze standaardfasen een andere naam wordt gebruikt, moet de gebruiker aangeven met welke standaardfase deze naam overeenstemt.

Als er een geldige noodzaak is om dit te doen, mag de gebruiker van de PEF-methode beslissen levenscyclusfasen op te splitsen of toe te voegen. De reden(en) hiervoor moet(en) in het PEF-verslag worden vermeld. De levenscyclusfase “Verwerving en voorbewerking van grondstoffen” kan bijvoorbeeld worden opgesplitst in “Verwerving van grondstoffen”, “Voorbewerking” en “Vervoer van grondstoffen door leverancier”.

Voor halffabricaten moeten de volgende levenscyclusfasen worden uitgesloten:

1) distributie (gemotiveerde uitzonderingen zijn toegestaan);

2) gebruik;

3) eindfase van de levenscyclus (met inbegrip van herwinning / recycling van het product).

4.2.1. Verwerving en voorbewerking van grondstoffen

Deze levenscyclusfase begint wanneer de grondstoffen aan de natuur worden onttrokken en zij eindigt wanneer de componenten van het product (via de poort) de productiefaciliteit van het product binnenkomen. Processen die in deze fase kunnen voorkomen, zijn onder andere:

1) ontginning en winning van hulpbronnen;

2) voorbewerking van alle materiaalinputs van het onderzochte product, met inbegrip van recycleerbare materialen;

3) landbouw- en bosbouwactiviteiten;

4) vervoer binnen en tussen winnings- en voorbewerkingsfaciliteiten en naar de productiefaciliteit.

De productie van verpakking moet worden gemodelleerd als onderdeel van de levenscyclusfase “Verwerving en voorbewerking van grondstoffen”.

4.2.2. Vervaardiging

De productiefase begint wanneer de componenten van het product het productieterrein binnenkomen en eindigt wanneer het voltooide product de productiefaciliteit verlaat. Voorbeelden van productiegerelateerde activiteiten zijn onder andere:

1) chemische bewerking;

2) vervaardiging;

3) vervoer van halffabricaten tussen fabricageprocessen;

4) assemblage van materiaalcomponenten.

Afvalstoffen van producten die tijdens de vervaardiging worden gebruikt, moeten worden opgenomen in de modellering voor de vervaardigingsfase. De c