1994L0080 — NL — 01.05.2004 — 002.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B RICHTLIJN 94/80/EG VAN DE RAAD
van 19 december 1994
tot vaststelling van de wijze van uitoefening van het actieve en passieve kiesrecht bij gemeente-
raadsverkiezingen ten behoeve van de burgers van de Unie die verblijven in een Lid-Staat
waarvan zij de nationaliteit niet bezitten
(PB L 368 van 31.12.1994, blz. 38)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1 Richtlijn 96/30/EG van de Raad van 13 mei 1996 L 122 14 22.5.1996
Gewijzigd bij:
►A1 Akte betreffende de toetredingsvoorwaarden voor de Tsjechische Repu-
bliek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de RepubliekLetland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek
Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de Slowaakse
Republiek en de aanpassing van de Verdragen waarop de EuropeseUnie is gegrondL 236 33 23.9.2003
▼B
RICHTLIJN 94/80/EG VAN DE RAAD
van 19 december 1994
tot vaststelling van de wijze van uitoefening van het actieve en
passieve kiesrecht bij gemeenteraadsverkiezingen ten behoeve vande burgers van de Unie die verblijven in een Lid-Staat waarvan
zij de nationaliteit niet bezitten
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,inzonderheid op artikel 8 B, lid 1,
Gezien het voorstel van de Commissie,Gezien het advies van het Europees Parlement (
1),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),
Gezien het advies van het Comité van de Regio's (3),
Overwegende dat het Verdrag betreffende de Europese Unie een
nieuwe etappe markeert in het proces van totstandbrenging van eensteeds hechter verbond tussen de volkeren van Europa; dat de Europese
Unie met name tot taak heeft de betrekkingen tussen de volkeren van
de Lid-Staten samenhangend en solidair te organiseren en dat het tothaar fundamentele doelstellingen behoort de bescherming van derechten en de belangen van de onderdanen van haar Lid-Staten doorde instelling van een burgerschap van de Unie te versterken;
Overwegende dat daartoe titel II van het Verdrag betreffende de Euro-
pese Unie voor alle onderdanen van de Lid-Staten een burgerschap van
de Unie instelt en hun uit dien hoofde een geheel van rechten toekent;
Overwegende dat het actieve en passieve kiesrecht in de Lid-Staat van
verblijf bij gemeenteraadsverkiezingen, gewaarborgd door artikel 8 B,lid 1, van het EG-Verdrag, een toepassing van het beginsel van gelijk-heid en non-discriminatie tussen onderdanen en niet-onderdanen en een
logisch uitvloeisel van het in artikel 8 A van het EG-Verdrag neerge-
legde recht van vrij verkeer en van verblijf vormt;
Overwegende dat de toepassing van artikel 8 B, lid 1, van het EG-
Verdrag geen algemene harmonisatie van de kiesstelsels van de Lid-Staten onderstelt; dat het hoofdzakelijk gericht is op het wegwerkenvan de nationaliteitsvoorwaarde die momenteel in de meeste Lid-Statenis vereist voor de uitoefening van het actieve en passieve kiesrecht en
dat bovendien uit hoofde van het in artikel 3 B, derde alinea, van het
EG-Verdrag neergelegde evenredigheidsbeginsel de communautaireregelgeving ter zake niet verder mag gaan dan noodzakelijk is om hetdoel van artikel 8 B, lid 1, van het EG-Verdrag te bereiken;
Overwegende dat met artikel 8 B, lid 1, van het EG-Verdrag wordt
beoogd dat alle burgers van de Unie, onverschillig of zij al dan niet
onderdaan van de Lid-Staat van verblijf zijn, aldaar onder gelijke voor-
waarden hun actieve en passieve kiesrecht bijgemeenteraadsverkiezingen kunnen uitoefenen en dat bijgevolg devoorwaarden, met name die betreffende de duur en het bewijs van hetverblijf, welke voor niet-onderdanen gelden, dezelfde moeten zijn als
die waaraan in voorkomend geval de onderdanen van de betrokken
Lid-Staat zijn onderworpen; dat de niet-onderdanen niet mogen wordenonderworpen aan specifieke voorwaarden, tenzij een verschillendebehandeling van onderdanen en niet-onderdanen uitzonderlijk gerecht-vaardigd is door specifieke omstandigheden welke betrekking hebbenop de laatsten en hen onderscheiden van de eersten;1994L0080 — NL — 01.05.2004 — 002.001 — 2
(1) PB nr. C 323 van 21. 11. 1994.
(2) Advies uitgebracht op 14 september 1994 (nog niet verschenen in het Publi-
katieblad).
(3) Advies uitgebracht op 28 september 1994 (nog niet verschenen in het Publi-
katieblad).
▼B
Overwegende dat artikel 8 B, lid 1, van het EG-Verdrag het actieve en
passieve kiesrecht bij gemeenteraadsverkiezingen in de Lid-Staat vanverblijf erkent zonder dat dit echter in de plaats wordt gesteld van het
actieve en passieve kiesrecht in de Lid-Staat waarvan de burger van de
Unie onderdaan is; dat de vrijheid van deze burgers om al dan niet aande gemeenteraadsverkiezingen in de Lid-Staat van verblijf deel tenemen moet worden gerespecteerd en dat deze burgers derhalve blijkmoeten geven van de wil aldaar hun actieve kiesrecht uit te oefenen,
terwijl in Lid-Staten waar geen stemplicht bestaat, kan worden toege-
staan dat deze burgers ambtshalve worden geregistreerd;
Overwegende dat het lokale bestuur van de Lid-Staten een weerspiege-
ling is van uiteenlopende politieke en juridische tradities en wordtgekenmerkt door een grote verscheidenheid aan structuren; dat hetbegrip gemeenteraadsverkiezingen verschilt per Lid-Staat; dat derhalve
het voorwerp van deze richtlijn dient te worden verduidelijkt door het
begrip gemeenteraadsverkiezingen te definiëren; dat deze verkiezingenbetrekking hebben op de algemene en rechtstreekse verkiezingen op hetniveau van de primaire lokale lichamen en hun onderverdelingen; dathet de algemene en rechtstreekse verkiezingen van zowel de gemeente-
lijke vertegenwoordigende vergaderingen als de leden van het
gemeentebestuur betreft;
Overwegende dat de onverkiesbaarheid het gevolg kan zijn van een
afzonderlijk besluit van de autoriteiten van de Lid-Staat van verblijfof van de Lid-Staat van herkomst; dat, gelet op het politieke belangvan de functie van gemeentelijke verkozene, de Lid-Staten de maatre-
gelen moeten kunnen treffen welke noodzakelijk zijn om te vermijden
dat een persoon die in zijn Lid-Staat van herkomst vervallen is van hetpassieve kiesrecht, in dit recht wordt hersteld op grond van het enkelefeit dat hij in een andere Lid-Staat verblijft; dat het wegens dit speci-fieke probleem, dat eigen is aan kandidaten die geen onderdaan zijn,gerechtvaardigd is dat de Lid-Staten die zulks nodig achten, hen niet
alleen kunnen onderwerpen aan de regeling inzake onverkiesbaarheid
van de Lid-Staat van verblijf, maar eveneens aan de wetgeving terzake van de Lid-Staat van herkomst; dat het, rekening houdend methet evenredigheidsbeginsel, volstaat het actieve kiesrecht slechts tedoen afhangen van de regeling inzake onbevoegdheid tot kiezen van
de Lid-Staat van verblijf;
Overwegende dat het, waar de bevoegdheden van het bestuur van
primaire lokale lichamen betrekking hebben op deelname aan de uitoe-fening van het openbare gezag en de bescherming van de algemenebelangen, dienstig is dat de Lid-Staten deze functies aan hun onder-danen kunnen voorbehouden; dat de Lid-Staten hiertoe eveneens
passende maatregelen moeten kunnen nemen, die echter de mogelijk-
heid voor de onderdanen van de andere Lid-Staten om te wordengekozen, niet verder mogen beperken dan voor dit doel noodzakelijk is;
Overwegende dat de deelname door gemeentelijke verkozenen aan de
verkiezing van de leden van een parlementaire vergadering aan deeigen onderdanen voorbehouden moet kunnen worden;
Overwegende dat, wanneer in de wetgevingen van de Lid-Staten is
voorzien in onverenigbaarheden tussen de hoedanigheid van gemeente-lijke verkozene en andere functies, de Lid-Staten de mogelijkheiddienen te hebben om deze onverenigbaarheden uit te breiden tot gelijk-waardige functies die in andere Lid-Staten worden uitgeoefend;
Overwegende dat volgens artikel 8 B, lid 1, van het EG-Verdrag
slechts van de algemene regels van deze richtlijn mag worden afge-
weken indien zulks door de bijzondere problemen in een Lid-Staatwordt gerechtvaardigd en dat elke afwijkende bepaling uit de aard vande zaak vatbaar moet zijn voor herziening;
Overwegende dat dergelijke bijzondere problemen zich met name
kunnen voordoen wanneer in een Lid-Staat het aantal burgers van de
Unie die aldaar verblijven zonder de nationaliteit van deze Lid-Staatte bezitten en die de kiesgerechtigde leeftijd hebben bereikt, zeer verboven het gemiddelde ligt; dat, wanneer het aantal van deze burgers20% van het totale electoraat bedraagt, afwijkende bepalingen op basisvan het criterium van de verblijfsduur gerechtvaardigd zijn;1994L0080 — NL — 01.05.2004 — 002.001 — 3
▼B
Overwegende dat het burgerschap van de Unie gericht is op een betere
integratie van de burgers van de Unie in hun gastland en dat het indeze context in overeenstemming is met de bedoelingen van de auteurs
van het EG-Verdrag elke polarisatie tussen kandidatenlijsten van onder-
danen en niet-onderdanen te voorkomen;
Overwegende dat het polarisatiegevaar in het bijzonder een Lid-Staat
betreft waar het aantal burgers van de Unie die geen onderdaan zijn
van de betrokken Lid-Staat en de kiesgerechtigde leeftijd hebben
bereikt, meer bedraagt dan 20% van het totale aantal kiesgerechtigdeburgers van de Unie die aldaar verblijf houden, en dat het derhalvevan belang is dat deze Lid-Staat in het kader van artikel 8 B van hetEG-Verdrag kan voorzien in bijzondere bepalingen ten aanzien van de
samenstelling van de kandidatenlijsten;
Overwegende dat er rekening mee dient te worden gehouden dat in
bepaalde Lid-Staten de onderdanen van andere Lid-Staten die aldaarverblijven, stemrecht hebben voor het nationale parlement en dat de indeze richtlijn vastgestelde formaliteiten derhalve verlicht kunnen
worden;
Overwegende dat in het Koninkrijk België specifieke omstandigheden
en evenwichten bestaan die in verband staan met het feit dat er volgensde grondwet (artikelen 1 tot en met 4) drie officiële talen bestaan,
alsmede een verdeling in gewesten en gemeenschappen, en dat een
integrale toepassing van deze richtlijn in sommige gemeenten daardoorzodanig zou kunnen uitwerken dat in de mogelijkheid van een afwij-king van de bepalingen van deze richtlijn moet worden voorzienteneinde met deze specifieke omstandigheden en evenwichten rekeningte houden;
Overwegende dat de Commissie een evaluatie zal maken van de
toepassing van de richtlijn in rechte en in feite, met inbegrip van deontwikkeling van het electoraat sinds de inwerkingtreding van de richt-lijn; dat de Commissie hiertoe verslag zal uitbrengen aan het Europees
Parlement en de Raad,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
HOOFDSTUK I
Algemene bepalingen
Artikel 1
1. In deze richtlijn worden de nadere regels vastgesteld volgens
welke de burgers van de Unie die in een Lid-Staat verblijven waarvanzij geen onderdaan zijn, in die Lid-Staat hun actieve en passieve kies-recht bij gemeenteraadsverkiezingen kunnen uitoefenen.
2. De bepalingen van deze richtlijn laten de bepalingen van elke
Lid-Staat betreffende het actieve en passieve kiesrecht van zijn onder-
danen die buiten zijn grondgebied verblijven of van onderdanen vanderde landen die in deze Staat verblijven, onverlet.
Artikel 2
1. In deze richtlijn wordt verstaan onder
a) „primair lokaal lichaam”: de in de bijlage genoemde overheidsli-
chamen die overeenkomstig de wetgeving van elke Lid-Staatbeschikken over op grond van algemene, rechtstreekse verkiezingen
verkozen organen en op eigen verantwoordelijkheid bevoegd zijn
voor het bestuur van bepaalde lokale aangelegenheden op het basis-niveau van de politieke en administratieve organisatie;
b) „gemeenteraadsverkiezingen”: de algemene en rechtstreekse verkie-
zingen ter aanwijzing van de leden van de vertegenwoordigendevergadering en, in voorkomend geval, van het hoofd en de ledenvan het bestuur van een primair lokaal lichaam overeenkomstig dewetgeving van elke Lid-Staat;1994L0080 — NL — 01.05.2004 — 002.001 — 4
▼B
c) „Lid-Staat van verblijf”: de Lid-Staat waar de burger van de Unie
verblijf houdt zonder dat hij de nationaliteit van deze Lid-Staatbezit;
d) „Lid-Staat van herkomst”: de Lid-Staat waarvan de burger van de
Unie onderdaan is;
e) „kiezerslijst”: het officiële register van alle personen die in een
bepaald onder een primair lokaal lichaam ressorterend gebied of ineen van zijn kieskringen kiesgerechtigd zijn, dat overeenkomstig hetrecht inzake verkiezingen van de Lid-Staat van verblijf door de
bevoegde autoriteit wordt opgesteld en bijgewerkt, of het bevol-
kingsregister indien daarin de hoedanigheid van kiezer is vermeld;
f) „referentiedag”: de dag/de dagen waarop de burgers van de Unie
volgens het recht van de Lid-Staat van verblijf moeten voldoen aan
de voorwaarden om aldaar kiesgerechtigd of verkiesbaar te zijn;
g) „formele verklaring”: de verklaring van de betrokkene, op de
onjuistheid waarvan sancties zijn gesteld uit hoofde van de toepas-
selijke nationale wetgeving.
2. Een Lid-Staat stelt de Commissie ervan in kennis wanneer een
van de in de bijlage bij de richtlijn genoemde primaire lokale lichamenkrachtens een wijziging van de nationale wetgeving wordt vervangendoor een ander lichaam dat de in lid 1, onder a), bedoelde functiesvervult, dan wel of ingevolge die wijziging een primair lokaal lichaam
wordt afgeschaft of andere dergelijke lichamen worden opgericht.
Binnen drie maanden na ontvangst van die kennisgeving en van de
garantie van de betrokken Lid-Staat dat geen afbreuk wordt gedaanaan de rechten van personen uit hoofde van deze richtlijn, past deCommissie de bijlage aan door er de nodige vervangingen, doorha-lingen en toevoegingen in aan te brengen. De aldus herziene bijlage
wordt bekendgemaakt in het Publikatieblad van de Europese Gemeen-
schappen .
Artikel 3
Een ieder die op de referentiedag
a) burger is van de Unie in de zin van artikel 8, lid 1, tweede alinea,
van het Verdrag, en,
b) zonder de nationaliteit van de Lid-Staat van verblijf te bezitten, voor
het overige voldoet aan de voorwaarden waaraan de wetgeving vandeze Staat het actieve en passieve kiesrecht van zijn onderdanenonderwerpt,
heeft in de Lid-Staat van verblijf actief en passief kiesrecht bij de
gemeenteraadsverkiezingen overeenkomstig deze richtlijn.
Artikel 4
1. Indien de onderdanen van de Lid-Staat van verblijf, om kiezer of
verkiesbaar persoon te kunnen zijn, sedert een bepaalde minimumpe-
riode op het nationale grondgebied van deze Lid-Staat verblijf moetenhebben gehouden, worden de in artikel 3 bedoelde kiezers en verkies-bare personen geacht aan deze voorwaarde te voldoen, indien zijgedurende een gelijkwaardige periode in andere Lid-Staten verblijfhebben gehouden.
2. Indien de eigen onderdanen overeenkomstig de wetgeving van de
Lid-Staat van verblijf slechts kiezer of verkiesbaar persoon kunnen zijnin het onder een primair lokaal lichaam ressorterend gebied waar zijhun voornaamste verblijfplaats hebben, geldt deze voorwaarde even-eens ten aanzien van de in artikel 3 bedoelde kiezers of verkiesbare
personen.
3. Lid 1 doet niets af aan de bepalingen van elke Lid-Staat die de
uitoefening van het actieve en passieve kiesrecht door de kiezers ofverkiesbare personen in een bepaald onder een primair lokaal lichaamressorterend gebied afhankelijk maken van een verblijf sedert een mini-mumperiode in het bedoelde gebied.1994L0080 — NL — 01.05.2004 — 002.001 — 5
▼B
Lid 1 doet evenmin afbreuk aan de op het tijdstip van aanneming van
deze richtlijn vigerende bepalingen die de uitoefening van het actieveen passieve kiesrecht afhankelijk maken van een minimumverblijf in
het landsdeel van de Lid-Staat waarvan het primaire lokale lichaam
deel uitmaakt.
Artikel 5
1. De Lid-Staten van verblijf kunnen vaststellen dat een burger van
de Unie die ingevolge een strafrechtelijke of individuele civielrechte-lijke beslissing overeenkomstig het recht van zijn Lid-Staat vanherkomst het passieve kiesrecht heeft verloren, is uitgesloten van deuitoefening van dat recht bij gemeenteraadsverkiezingen.
2. De kandidaatstelling van een burger van de Unie bij gemeente-
raadsverkiezingen in de Lid-Staten van verblijf kan niet-ontvankelijkworden verklaard indien de burger de in artikel 9, lid 2, onder a),bedoelde verklaring of het krachtens artikel 9, lid 2, onder b),verlangde bewijs niet kan overleggen.
3. De Lid-Staten kunnen bepalen dat alleen hun eigen onderdanen
verkiesbaar zijn voor de functies van hoofd, plaatsvervanger/adjunctof lid van het bestuur van een primair lokaal lichaam, voor zover zijworden verkozen voor het uitoefenen van deze functies gedurende demandaatsperiode.
De Lid-Staten kunnen tevens bepalen dat de tijdelijke en plaatsvervan-
gende vervulling van de functies van het hoofd van het bestuur van eenprimair lokaal lichaam of van diens adjunct of van de wethouders voor-behouden kan worden aan de eigen onderdanen.
De Lid-Staten kunnen met inachtneming van de bepalingen van het
Verdrag en van de algemene rechtsbeginselen de dienstige, noodzake-lijke en passende maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat deuitoefening van de functies als bedoeld in de eerste alinea alsook de
waarneming der bevoegdheden als vervanger als bedoeld in de tweede
alinea alleen door onderdanen van de betrokken Staat kan geschieden.
4. De Lid-Staten kunnen voorts bepalen dat de in een vertegenwoor-
digend lichaam verkozen burgers van de Unie niet mogen deelnemenaan de benoeming van de kiescolleges van een parlementaire vergade-
ring en evenmin aan de verkiezing van de leden daarvan.
Artikel 6
1. De in artikel 3 bedoelde verkiesbare personen worden onder-
worpen aan dezelfde voorwaarden inzake onverenigbaarheid welke
overeenkomstig de wetgeving van de Lid-Staat van verblijf van toepas-
sing zijn op de onderdanen van deze Staat.
2. De Lid-Staten kunnen vaststellen dat de hoedanigheid van
gemeentelijk verkozene in de Lid-Staat van verblijf tevens onverenig-
baar is met de in andere Lid-Staten uitgeoefende functies welke
gelijkwaardig zijn aan die welke in de Lid-Staat van verblijf een onver-enigbaarheid tot gevolg hebben.
HOOFDSTUK II
De uitoefening van het actieve en passieve kiesrecht
Artikel 7
1. De in artikel 3 bedoelde kiezer oefent bij gemeenteraadsverkie-
zingen in de Lid-Staat van verblijf het actieve kiesrecht uit indien hijblijk heeft gegeven van de wil daartoe.
2. Indien in de Lid-Staat van verblijf stemplicht bestaat, geldt deze
voor de in artikel 3 bedoelde kiezers die aldaar zijn ingeschreven op de
kiezerslijst.
3. De Lid-Staten waar geen stemplicht bestaat, kunnen bepalen dat
de in artikel 3 bedoelde kiezers ambtshalve op de kiezerslijst wordeningeschreven.1994L0080 — NL — 01.05.2004 — 002.001 — 6
▼B
Artikel 8
1. De Lid-Staten treffen de nodige maatregelen om de in artikel 3
bedoelde kiezer die daarom heeft verzocht, de mogelijkheid te bieden
tijdig voor de verkiezingen op de kiezerslijst te worden ingeschreven.
2. Om op de kiezerslijst te worden ingeschreven moet de in artikel 3
bedoelde kiezer dezelfde bewijzen overleggen als een nationale kiezer.
Bovendien kan de Lid-Staat van verblijf eisen dat de in artikel 3
bedoelde kiezer een geldig identiteitsbewijs overlegt alsmede een offi-ciële verklaring met vermelding van zijn nationaliteit en adressen in deLid-Staat van verblijf.
3. De in artikel 3 bedoelde kiezer die is ingeschreven op een
kiezerslijst blijft onder dezelfde voorwaarden als de nationale kiezer
daarop ingeschreven totdat hij ambtshalve daarvan wordt geschraptomdat hij niet langer aan de voorwaarden voor de uitoefening van hetactieve kiesrecht voldoet.
Kiezers die op eigen verzoek op de kiezerslijst zijn geplaatst, kunnen
op hun verzoek ook weer van deze lijst worden afgevoerd.
Ingeval hij zijn verblijfplaats verplaatst naar een onder een ander
primair lokaal lichaam ressorterend gebied in dezelfde Lid-Staat, wordtdeze kiezer op de kiezerslijst van dit lichaam ingeschreven onder
dezelfde voorwaarden als een nationale kiezer.
Artikel 9
1. Een in artikel 3 bedoelde verkiesbare persoon moet bij het
indienen van zijn kandidaatstelling dezelfde bewijzen overleggen alseen nationale kandidaat. De Lid-Staat van verblijf kan eisen dat hij
een officiële verklaring overlegt waarin zijn nationaliteit en zijn adres
in de Lid-Staat van verblijf zijn aangegeven.
2. De Lid-Staat van verblijf kan bovendien eisen dat de in artikel 3
bedoelde verkiesbare persoon:
a) bij zijn kandidaatstelling, in zijn verklaring overeenkomstig lid 1,
vermeldt dat hij zijn passieve kiesrecht in zijn Lid-Staat van
herkomst niet verloren heeft,
b) in geval van twijfel over de inhoud van de verklaring als bedoeld
onder a), of wanneer de wettelijke bepalingen van een Lid-Staatzulks verlangen, voor of na de verkiezingen een verklaring van debevoegde administratieve autoriteiten van de Lid-Staat van herkomstoverlegt, waarin wordt bevestigd dat hij zijn passieve kiesrecht in deLid-Staat niet verloren heeft of dat deze autoriteiten daarvan niets
bekend is,
c) een geldig identiteitsbewijs overlegt,
d) in zijn in lid 1 bedoelde officiële verklaring verklaart geen enkele
functie uit te oefenen die onverenigbaar is met het bepaalde inartikel 6, lid 2,
e) in voorkomend geval zijn laatste adres in de Lid-Staat van herkomst
aangeeft.
Artikel 10
1. De Lid-Staat van verblijf deelt de betrokkene tijdig mee welk
gevolg aan zijn verzoek om inschrijving op de kiezerslijst is gegevenof welk besluit inzake de ontvankelijkheid van zijn kandidaatstellingis genomen.
2. Wordt de betrokkene niet op de kiezerslijst ingeschreven, wordt
zijn verzoek om inschrijving op de kiezerslijst afgewezen of wordtzijn kandidaatstelling verworpen, dan kan hij de beroepsproceduresinstellen die volgens de wetgeving van de Lid-Staat van verblijf invergelijkbare gevallen voor de nationale kiezers en verkiesbarepersonen openstaan.1994L0080 — NL — 01.05.2004 — 002.001 — 7
▼B
Artikel 11
De Lid-Staat van verblijf stelt de in artikel 3 bedoelde kiezers en
verkiesbare personen tijdig en op passende wijze in kennis van de
voorwaarden en nadere bepalingen die gelden voor de uitoefening vanhet actieve en passieve kiesrecht in die Staat.
HOOFDSTUK III
Afwijzingen en overgangsbepalingen
Artikel 12
1. Indien in een Lid-Staat op 1 januari 1996 het aantal burgers van
de Unie die aldaar verblijf houden zonder de nationaliteit van deze Lid-Staat te bezitten en die de kiesgerechtigde leeftijd hebben bereikt, meer
bedraagt dan 20% van het totale aantal burgers van de Unie die de
kiesgerechtigde leeftijd hebben bereikt en die in deze Lid-Staat verblijfhouden, kan deze Lid-Staat in afwijking van de bepalingen van dezerichtlijn:
a) het actieve kiesrecht uitsluitend toekennen aan de in artikel 3
bedoelde kiezers die in deze Lid-Staat verblijf houden sedert ten
minste een bepaalde tijd, welke op niet meer dan de duur van éénmandaat in de vertegenwoordigende gemeentelijke vergaderingmag worden vastgesteld,
b) het passieve kiesrecht uitsluitend toekennen aan de in artikel 3
bedoelde verkiesbare personen die in deze Lid-Staat verblijf houdensedert ten minste een bepaalde tijd, die op niet meer dan de duurvan twee mandaten in deze vergadering mag worden vastgesteld, en
c) dienstige maatregelen inzake de samenstelling van de kandidaten-
lijsten treffen, meer bepaald met het oog op het vergemakkelijkenvan de integratie van de burgers van de Unie die onderdaan vaneen andere Lid-Staat zijn.
2. Het Koninkrijk België kan, in afwijking van de bepalingen van
deze richtlijn, de bepalingen van lid 1, onder a), toepassen op enbeperkt aantal gemeenten, waarvan het ten minste een jaar voor degemeenteraadsverkiezingen waarvoor het van de afwijking gebruikwenst te maken, de namen meedeelt.
3. Indien op 1 januari 1996 bij de wetgeving van een Lid-Staat is
voorgeschreven dat aldaar verblijvende onderdanen van een andereLid-Staat stemrecht hebben bij de verkiezingen voor het nationaleParlement van die Lid-Staat en daartoe op de kiezerslijsten van dieLid-Staat kunnen worden ingeschreven onder precies dezelfde voor-
waarden als de nationale kiezers, hoeft eerstgenoemde Lid-Staat, in
afwijking van deze richtlijn, de artikelen 6 tot en met 11 niet op dieonderdanen toe te passen.
4. Uiterlijk op 31 december 1998 en vervolgens om de zes jaar dient
de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in,
waarin zij nagaat of de redenen die toekenning aan de betrokken Lid-
Staten van een afwijking overeenkomstig artikel 8 B, lid 1, van hetVerdrag rechtvaardigen, nog aanwezig zijn en stelt zij zo nodigpassende wijzigingen voor. De Lid-Staten die overeenkomstig de leden1 en 2 afwijkende bepalingen vaststellen, verstrekken de Commissiealle nodige gegevens ter rechtvaardiging hiervan.
HOOFDSTUK IV
Slotbepalingen
Artikel 13
De Commissie brengt binnen een jaar nadat in alle Lid-Staten op basis
van de voorgaande bepalingen gemeenteraadsverkiezingen zijngehouden, verslag uit aan het Europees Parlement en de Raad over detoepassing van de bepalingen van deze richtlijn, met inbegrip van deontwikkeling van het electoraat sinds de inwerkingtreding van de richt-lijn, en stelt eventueel de aangewezen aanpassingen voor.1994L0080 — NL — 01.05.2004 — 002.001 — 8
▼B
Artikel 14
De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepa-
lingen in werking treden om vóór 1 januari 1996 aan deze richtlijn te
voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.
Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepa-
lingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaarverwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regelsvoor deze verwijzing worden vastgesteld door de Lid-Staten.
Artikel 15
Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die
van haar bekendmaking in het Publikatieblad van de Europese
Gemeenschappen .
Artikel 16
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.1994L0080 — NL — 01.05.2004 — 002.001 — 9
▼A1
BIJLAGE
Voor de toepassing van het bepaalde in artikel 2, lid 1, onder a), van deze richt-
lijn wordt onder primair lokaal lichaam het volgende verstaan:
in België:
commune — gemeente — Gemeinde,
in Tsjechië:
obec, m ěstský obvod nebo m ěstská část územn ěčleněného statutárního m ěsta,
městská část hlavního m ěsta Prahy, [municipality, municipal district or muni-
cipal part of the territorially divided statutory town, municipal part of the
Capital City of Prague],
in Denemarken:
amtskommune, Koøbenhavns kommune, Frederiksberg kommune, primærkom-
mune,
in Duitsland:
kreisfreie Stadt bzw. Stadtkreis; Kreis; Gemeinde, Bezirk in der Freien und
Hansestadt Hamburg und im Land Berlin; Stadtgemeinde Bremen in der Freien
Hansestadt Bremen, Stadt-, Gemeinde-, oder Ortsbezirke bzw. Ortschaften,
in Estland:
vald, linn,
in Griekenland:
κοινότης, δήµος,
in Spanje:
municipio, entidad de ámbito territorial inferior al municipal,
in Frankrijk:
commune, arrondissement dans les villes déterminées par la législation interne,
section de commune,
in Ierland:
country, county borough, borough, urban district, town,
in Italië:
comune, circoscrizione,
in Cyprus:
δήµος, κοινότητα,
in Letland:
pagasts, novads, pils ēta,
in Litouwen:
Savivaldyb ės taryba,
in Luxemburg:
commune,
in Hongarije,
települési önkormányzat: község, nagyközség, város, megyei jogú város,
főváros, f őváros kerületei; területi önkormányzat: megye,
in Malta:
Kunsill Lokali,1994L0080 — NL — 01.05.2004 — 002.001 — 10
▼A1
in Nederland:
gemeente, deelgemeente,
in Oostenrijk:
Gemeinden, Bezirke in der Stadt Wien,
in Polen:
gmina, powiat,
in Portugal:
município, freguesia,
in Slovenië:
občina,
in Slowakije:
samospráva obce: obec, mesto, hlavné mesto Slovenskej republiky Bratislava,
mesto Košice, mestská časťhlavného mesta Slovenskej republiky Bratislavy,
mestská časťmesta Košice; samospráva vyššieho územného celku: samosprávny
kraj,
in Finland:
kunta, kommun, kommun på Åland,
in Zweden:
kommuner, landsting,
in het Verenigd Koninkrijk:
counties in England; counties, county boroughs and communities in Wales:
regions and Islands in Scotland; districts in England, Scotland and Northern
Ireland; London boroughs; parishes in England; the City of London in relation
to ward elections for common councilmen.
Verklaring van de Duitse delegatie voor de notulen betreffende artikel 2, lid
1, onder b)
De Bondsrepubliek Duitsland gaat van het beginsel uit dat de definitie van
artikel 2, lid 1, onder b), betreffende het hoofd en de leden van het bestuur
van een primair lokaal lichaam ook geldt voor het via verkiezingen wegzenden
(„Abwahl”) van deze personen.
De Bondsrepubliek Duitsland wijst erop dat naar Duits constitutioneel recht de
bepalingen inzake gemeenteraadsverkiezingen ook gelden voor „Gemeindever-
sammlungen” wanneer die een verkozen vertegenwoordigend lichaam
vervangen.
Verklaring van de Raad en de Commissie voor de notulen betreffende
artikel 3
Artikel 3 sluit de mogelijkheid voor een Lid-Staat niet uit om zich er op niet-
discriminerende wijze van te vergewissen dat een kiezer in de zin van artikel 3
in een andere Lid-Staat dan de Lid-Staat van verblijf het kiesrecht niet verloren
heeft, mits deze voorwaarde ook voor de eigen onderdanen geldt.
Verklaring voor de notulen van de Luxemburgse delegatie betreffende de
verklaring van de Raad en van de Commissie inzake artikel 3
Volgens de Luxemburgse autoriteiten komt de eis van een verklaring op
erewoord die de kiezer in de zin van artikel 3 bij zijn opneming in de kiezers-
lijsten moet afleggen, overeen met de woorden „zich vergewissen”.1994L0080 — NL — 01.05.2004 — 002.001 — 11
▼B
▼B
Verklaring van de Raad en de Commissie voor de notulen betreffende
artikel 5, lid 3, derde alinea
De in artikel 5, lid 3, derde alinea, bedoelde maatregelen kunnen de mogelijk-
heden voor de onderdanen van de andere Lid-Staten om te worden gekozen,
slechts beperken voor zover dit noodzakelijk is voor de verwezenlijking van de
in artikel 5, lid 3, eerste en tweede alinea, vermelde doelstellingen.
Verklaring van de Franse delegatie voor de notulen betreffende artikel 5,
lid 4
De in artikel 5, lid 4, beoogde mogelijkheid om niet-onderdanen uit te sluiten
van de verkiezing van en de deelneming aan het college van verkozen kiezers
(„grands électeurs”) van de Franse Senaat, is geenszins bedoeld om het kiesrecht
en de verkiesbaarheid voor gemeenteraadsverkiezingen zoals die voortvloeien
uit artikel 8 B, lid 1, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeen-
schap, te ondergraven.
Verklaring voor de notulen van de Raad betreffende de verklaring van de
Belgische delegatie betreffende artikel 12, lid 2
De Raad neemt akte van de volgende verklaring van de Belgische delegatie:
Verklaring van de Belgische delegatie voor de notulen betreffende artikel
12, lid 2
België verklaart dat, indien het gebruik maakt van de in artikel 12, lid 2, toege-
stane afwijking, deze slechts wordt toegepast in enige van de gemeenten waar
het aantal van de in artikel 3 bedoelde kiezers meer bedraagt dan 20% van het
totale aantal kiezers en waar een specifieke situatie naar de mening van de
Belgische Federale Regering een dergelijke uitzonderlijke afwijking rechtvaar-
digt.
Verklaring van de Raad voor de notulen inzake de verklaring van de
Commissie betreffende artikel 13
De Raad neemt nota van de volgende verklaring van de Commissie:
Verklaring van de Commissie voor de notulen betreffende artikel 13
De Commissie verklaart dat zij bijzondere aandacht zal besteden aan de ontwik-
keling van het electoraat sinds de inwerkingtreding van de richtlijn, die voor een
aantal Lid-Staten specifieke problemen met zich zou kunnen brengen.
Verklaring voor de notulen van de Griekse delegatie inzake artikel 13
Griekenland hecht gezien zijn geografische ligging bijzonder veel belang aan het
verslag dat de Commissie overeenkomstig artikel 13 zal opstellen.
Griekenland verwacht dat de Commissie, rekening houdend met de ontwikkeling
van het electoraat in de Lid-Staten, de specifieke problemen zal evalueren
waarmee deze Lid-Staten na de inwerkingtreding van de richtlijn mogelijkerwijs
te kampen hebben gekregen.
Verklaring van de Spaanse delegatie voor de notulen betreffende Gibraltar
Het Koninkrijk Spanje verklaart dat, indien het Verenigd Koninkrijk besluit de
toepassing van de Richtlijn 94/80/EG van de Raad van 19 december 1994 tot
vaststelling van de wijze van uitoefening van het actieve en passieve kiesrecht
bij gemeenteraadsverkiezingen ten behoeve van de burgers van de Unie die
verblijven in een Lid-Staat waarvan zij de nationaliteit niet bezitten, tot
Gibraltar uit te breiden, zulks geacht zal worden het standpunt van Spanje met
betrekking tot Gibraltar volledig onverlet te laten.1994L0080 — NL — 01.05.2004 — 002.001 — 12