2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B RICHTLIJN 2000/13/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
van 20 maart 2000
betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgeving der lidstaten inzake de etikettering en
presentatie van levensmiddelen alsmede inzake de daarvoor gemaakte reclame
(PB L 109 van 6.5.2000, blz. 29)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1 Richtlijn 2001/101/EG van de Commissie van 26 november 2001 L 310 19 28.11.2001
►M2 Richtlijn 2003/89/EG van het Europees Parlement en de Raad van 10
november 2003L 308 15 25.11.2003
Gewijzigd bij:
►A1 Akte betreffende de toetredingsvoorwaarden voor de Tsjechische Repu-
bliek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de Republiek
Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek
Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de SlowaakseRepubliek en de aanpassing van de Verdragen waarop de EuropeseUnie is gegrondL 236 33 23.9.2003
▼B
RICHTLIJN 2000/13/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT
EN DE RAAD
van 20 maart 2000
betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgeving der
lidstaten inzake de etikettering en presentatie van levensmiddelen
alsmede inzake de daarvoor gemaakte reclame
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap,met name op artikel 95,
Gezien het voorstel van de Commissie,Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (
1),
Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag (2),
Overwegende hetgeen volgt:
(1) Richtlijn 79/112/EEG van de Raad van 18 december 1978
betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgeving der
lidstaten inzake de etikettering en presentatie van levensmid-delen alsmede inzake de daarvoor gemaakte reclame (
3)i s
herhaaldelijk en ingrijpend gewijzigd (4). Zij dient derhalve
zowel om redenen van duidelijkheid als om redenen van ratio-nele ordening van de tekst te worden gecodificeerd.
(2) De verschillen tussen de wettelijke en bestuursrechtelijke bepa-lingen van de lidstaten inzake de etikettering van
levensmiddelen kunnen het vrije verkeer van deze producten
belemmeren en tot ongelijke mededingingsvoorwaarden leiden.
(3) Het is derhalve noodzakelijk deze wetgevingen onderling aan te
passen teneinde bij te dragen tot de goede werking van de
interne markt.
(4) De onderhavige richtlijn moet ertoe strekken communautaire
voorschriften van algemene en horizontale aard op te stellen die
van toepassing zijn op alle levensmiddelen die in de handelworden gebracht.
(5) In tegenstelling daarmee moeten de voorschriften van specifiekeen verticale aard die uitsluitend betrekking hebben op bepaaldelevensmiddelen worden vastgesteld in het kader van de bepa-lingen die voor deze producten gelden.
(6) Bij iedere vorm van reglementering op het gebied van de etiket-tering van levensmiddelen dient in de eerste plaats te wordenuitgegaan van de noodzaak de consumenten voor te lichten ente beschermen.
(7) Dit vereiste impliceert dat de lidstaten met inachtneming van debepalingen van het Verdrag bepaalde eisen inzake taalgebruik
kunnen stellen.
(8) Een gedetailleerde etikettering betreffende de precieze aard en
de karakteristieken van de producten, die de verbruiker in staat
stelt met kennis van zaken zijn keuze te bepalen, is het meest
geschikt in de mate dat zij het vrije handelsverkeer het minstbelemmert.2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 2
(1) PB C 258 van 10.9.1999, blz. 12.
(2) Advies van het Europees Parlement van 18 januari 2000 (nog niet
verschenen in het Publicatieblad) en besluit van de Raad van 13 maart2000 (nog niet verschenen in het Publicatieblad).
(
3) PB L 33 van 8.2.1979, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 97/
4/EG van het Europees Parlement en de Raad (PB L 43 van 14.2.1997, blz.
21).
(4) Zie bijlage IV, deel B.
▼B
(9) Het is derhalve noodzakelijk de lijst vast te stellen van de
vermeldingen die in beginsel op de etiketten van alle levensmid-
delen moeten voorkomen.
(10) Wegens het horizontale karakter van deze richtlijn, is het nietmogelijk geweest in een eerste stadium onder de verplichtevermeldingen alle vermeldingen op te nemen die nog moetenworden toegevoegd aan de lijst die in beginsel van toepassingis op alle levensmiddelen, maar in een volgend stadium moetencommunautaire bepalingen worden vastgesteld ter aanvulling
van de nu vastgestelde voorschriften.
(11) De lidstaten dienen bij het ontbreken van specifieke communau-
taire voorschriften de mogelijkheid te behouden naast dealgemene bepalingen van deze richtlijn sommige nationale bepa-lingen vast te stellen; deze bepalingen moeten niettemin wordenonderworpen aan een communautaire procedure.
(12) Genoemde communautaire procedure dient de vorm te krijgenvan een communautair besluit wanneer een lidstaat een nieuwewetgeving wenst vast te stellen.
(13) Daarnaast dient de communautaire wetgever over de mogelijk-heid te beschikken in uitzonderlijke gevallen van bepaalde
vastgestelde algemene verplichtingen af te wijken.
(14) Bij de voorschriften inzake de etikettering moet eveneens
worden verboden de koper te misleiden of aan de levensmid-delen een geneeskrachtige werking toe te schrijven. Teneindeefficiënt te kunnen worden toegepast, moet dit verbod ookgelden voor de presentatie van de levensmiddelen en de reclamedie ervoor wordt gemaakt.
(15) Ter vergemakkelijking van het handelsverkeer tussen de lidstatenkan worden bepaald dat in het stadium vóór de verkoop aan de
eindverbruiker uitsluitend de vermeldingen over de elementen
van wezenlijk belang op de buitenverpakking moeten voorkomenen dat bepaalde verplichte vermeldingen die een voorverpaktlevensmiddel dienen te vergezellen slechts op de daarop betrek-king hebbende handelsdocumenten worden opgenomen.
(16) De lidstaten moeten naar gelang van de plaatselijke en prakti-sche omstandigheden de voorschriften voor het etiketteren van
losverkochte levensmiddelen kunnen blijven vaststellen. De
voorlichting van de consument moet echter ook in dit gevalworden gewaarborgd.
(17) Teneinde de procedure te vereenvoudigen en te bespoedigenmoet de vaststelling van uitvoeringsmaatregelen van technischeaard aan de Commissie worden overgelaten.
(18) De voor de uitvoering van deze richtlijn vereiste maatregelenworden vastgesteld overeenkomstig Besluit 1999/468/EG van deRaad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de voorwaarden voor
de uitoefening van de aan de Commissie verleende uitvoerings-
bevoegdheden (
1).
(19) Deze richtlijn doet geen afbreuk aan de verplichtingen van delidstaten wat de in bijlage IV, deel B, vervatte termijnen vooromzetting in nationaal recht betreft,
HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
1. Deze richtlijn heeft betrekking op de etikettering van levensmid-
delen bestemd om als zodanig aan de eindverbruiker te wordengeleverd, alsmede op bepaalde aspecten van de presentatie van dezelevensmiddelen en van de daarvoor gemaakte reclame.2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 3
(1) PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23.
▼B
2. Deze richtlijn is ook van toepassing op levensmiddelen bestemd
om aan restaurants, ziekenhuizen, kantines en andere soortgelijkeinstellingen, hierna „instellingen” genoemd, te worden geleverd.
3. In de zin van deze richtlijn betekent:
a) „etikettering”: de vermeldingen, aanwijzingen, fabrieks- of handels-
merken, afbeeldingen of tekens die betrekking hebben op eenlevensmiddel en voorkomen op enig verpakkingsmiddel, document,
schriftstuk, etiket, band of label, dat bij dit levensmiddel is gevoegd
of daarop betrekking heeft;
b) „voorverpakt levensmiddel”: de verkoopeenheid, die bestemd is als
zodanig aan de eindverbruiker en instellingen te worden aangebodenen bestaat uit een levensmiddel en het verpakkingsmateriaal waarindit, alvorens ten verkoop te worden aangeboden, is verpakt, waarbijdit verpakkingsmateriaal het levensmiddel geheel of ten dele kanbedekken, maar zodanig dat de inhoud niet kan worden veranderd
zonder dat het verpakkingsmateriaal wordt geopend of aangetast.
Artikel 2
1. De etikettering en de wijze waarop deze is uitgevoerd:
a) mogen de koper niet kunnen misleiden, onder meer:
i) ten aanzien van de kenmerken van het levensmiddel en met
name van de aard, identiteit, hoedanigheden, samenstelling,hoeveelheid, houdbaarheid, oorsprong of herkomst, wijze van
vervaardiging of verkrijging,
ii) door aan het levensmiddel effecten of eigenschappen toe te
schrijven die het niet bezit,
iii) door hem te suggereren dat het levensmiddel bijzondere
kenmerken vertoont, hoewel alle soortgelijke levensmiddelendezelfde kenmerken bezitten;
b) mogen, onder voorbehoud van de communautaire bepalingen ten
aanzien van natuurlijk mineraalwater en voor een bijzonderevoeding bestemde levensmiddelen, aan levensmiddelen geen eigen-
schappen toeschrijven inzake het voorkomen, behandelen of
genezen van een ziekte van de mens, of toespelingen maken opdergelijke eigenschappen.
2. Volgens de procedure van artikel 95 van het Verdrag stelt de
Raad een niet-limitatieve lijst vast van de beweringen zoals bedoeld
in lid 1, waarvan het gebruik in elk geval moet worden verboden of
beperkt.
3. De verbodsbepalingen of de beperkingen, bedoeld in de leden 1
en 2, hebben eveneens betrekking op:
a) de wijze van aanbieding van de levensmiddelen en met name de
vorm of het uiterlijk van de levensmiddelen of de verpakking, hetgebruikte verpakkingsmateriaal, de wijze waarop zij worden gepre-senteerd, alsmede de omgeving waarin zij worden uitgestald;
b) de reclame.
Artikel 3
1. Op de etikettering van levensmiddelen moeten, onder de voor-
waarden en onder voorbehoud van de afwijkende bepalingen zoals
bedoeld in de artikelen 4 tot en met 17, uitsluitend de volgende gege-
vens worden vermeld:
1. de benaming waaronder het product wordt verkocht,
2. de lijst van ingrediënten,3. de hoeveelheid van bepaalde ingrediënten of categorieën ingre-
diënten overeenkomstig artikel 7,
4. bij voorverpakte levensmiddelen: de nettohoeveelheid,2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 4
▼B
5. de datum van minimale houdbaarheid of, bij uit microbiologisch
oogpunt zeer bederfelijke levensmiddelen, de uiterste consumptie-datum,
6. de bijzondere bewaarvoorschriften en gebruiksvoorwaarden,
7. de naam of de handelsnaam en het adres van de fabrikant of van de
verpakker of van een in de Gemeenschap gevestigde verkoper.
De lidstaten mogen evenwel, voor wat de op hun grondgebied
vervaardigde boter betreft, alleen de vermelding van de fabrikant,van de verpakker of van de verkoper verplicht stellen.
Onverminderd de in artikel 24 bedoelde mededelingen, delen de
lidstaten aan de Commissie en aan de andere lidstaten alle op
grond van de tweede alinea getroffen maatregelen mede,
8. de plaats van oorsprong of herkomst indien het weglaten daarvan
de consument zou kunnen misleiden aangaande de werkelijkeoorsprong of herkomst van het levensmiddel,
9. een gebruiksaanwijzing, ingeval het levensmiddel zonder gebruiks-
aanwijzing niet behoorlijk kan worden gebruikt,
10. voor dranken met een alcoholvolumegehalte van meer dan 1,2 %:
het effectieve alcoholvolumegehalte.
2. In afwijking van lid 1, mogen de lidstaten de nationale voor-
schriften handhaven krachtens welke de fabricage of deverpakkingsinrichting, voor wat hun nationale productie betreft,verplicht moet worden aangeduid.
3. Dit artikel laat nauwkeuriger of verdergaande bepalingen op
metrologisch gebied onverlet.
Artikel 4
1. De communautaire voorschriften die alleen van toepassing zijn op
bepaalde levensmiddelen en niet op levensmiddelen in het algemeen
kunnen, bij uitzondering en zonder dat hierdoor de voorlichting van
de koper in gevaar komt, van de in artikel 3, lid 1, punten 2 en 5,bedoelde verplichtingen afwijken.
2. In de communautaire voorschriften die alleen van toepassing zijn
op bepaalde levensmiddelen en niet op levensmiddelen in het alge-meen, kan worden bepaald dat naast de in artikel 3 genoemdevermeldingen nog andere vermeldingen moeten worden opgenomen.
Bij het ontbreken van communautaire voorschriften kunnen de lidstaten
dergelijke vermeldingen voorschrijven overeenkomstig de procedurevan artikel 19.
3. De in de leden 1 en 2 bedoelde communautaire voorschriften
worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 20, lid 2.
Artikel 5
1. De verkoopbenaming van een levensmiddel is de benaming van
dat levensmiddel vermeld in de hierop toepasselijke communautaire
bepalingen.
a) Bij ontbreken van communautaire bepalingen is de verkoopbena-
ming de benaming vermeld in de wettelijke of bestuursrechtelijkebepalingen die van toepassing zijn in de lidstaat waar het levens-middel aan de eindverbruiker of aan instellingen wordt verkocht.
Bij ontbreken van dergelijke bepalingen is de verkoopbenaming de
benaming die gebruikelijk is in de lidstaat waar het levensmiddel
aan de eindverbruiker of aan instellingen wordt verkocht, dan wel
een omschrijving van het levensmiddel en, zo nodig, van de wijzewaarop dit kan worden gebruikt, die zo duidelijk is gesteld dat dekoper daaruit de ware aard van het product kan opmaken en hetkan onderschreiden van producten waarmee het zou kunnen wordenverward.2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 5
▼B
b) Het gebruik in de lidstaat van verkoop van de verkoopbenaming
waaronder het product in de lidstaat van vervaardiging op wettigewijze wordt vervaardigd en verkocht, is eveneens toegestaan.
Indien evenwel de toepassing van de overige bepalingen van deze
richtlijn, met name de bepalingen van artikel 3, de verbruiker in delidstaat van verkoop niet in staat stelt de ware aard van het product
te kennen en het te onderscheiden van levensmiddelen waarmee het
zou kunnen worden verward, dient de verkoopbenaming vergezeldte gaan van beschrijvende vermeldingen die dicht bij de verkoopbe-naming staan.
c) In uitzonderlijke gevallen mag de verkoopbenaming van de lidstaat
van vervaardiging niet in de lidstaat van verkoop worden gebruikt,wanneer het daarmee aangeduide levensmiddel in samenstelling ofvervaardigingswijze zo sterk afwijkt van het onder die naambekende levensmiddel, dat het onder b) bepaalde niet voldoende is
om een juiste voorlichting van de verbruiker in de lidstaat van
verkoop te waarborgen.
2. Een fabrieks- of handelsmerk of een fantasienaam mag niet in de
plaats treden van de verkoopbenaming.
3. De verkoopbenaming dient een aanwijzing te omvatten of verge-
zeld te zijn van een aanwijzing inzake de fysische toestand waarin het
levensmiddel zicht bevindt of de specifieke behandeling die het heeftondergaan (bijvoorbeeld poeder, gevriesdroogd, diepvries, concentraat,gerookt) indien het weglaten van deze aanwijzing bij de koper verwar-ring zou kunnen doen ontstaan.
Een levensmiddel dat met ioniserende straling is behandeld, moet één
van onderstaande vermeldingen bevatten:
— in het Spaans:
„irradiad ο” of „tratado con radiación ionizante”,
— in het Tsjechisch:
„ozářeno” of „ošet řeno ionizujícím zá řením”,
— in het Deens:
„bestrålet/…” of „strålekonserveret” of „behandlet med ioniserende
stråling” of „konserveret med ioniserende stråling”,
— in het Duits:
„bestrahlt” of „mit ionisierenden Strahlen behandelt”,
— in het Ests:
„kiiritatud” of „töödeldud ioniseeriva kiirgusega”,
— in het Grieks:
„επεξεργασ µένο µε ιονίζουσα ακτινοβολία ”o f„ ακτινοβολ-
ηµένο ”,
— in het Engels:
„irradiated” of „treated with ionising radiation”,
— in het Frans:
„traité par rayonnements ionisants” of „traité par ionisation”,
— in het Italiaans:
„irradiato” of „trattato con radiazioni ionizzanti”,
— in het Lets:
„apstarots” of „apstr ādāts ar joniz ējošo starojumu”,
— in het Litouws:
„apšvitinta” of „apdorota jonizuojan čiąja spinduliuote”,
— in het Hongaars:
„sugárkezelt vagy ionizáló energiával kezelt”,
— in het Maltees:
„ittrattat bir-radjazzjoni” of „ittrattat b'radjazzjoni jonizzanti”,
— in het Nederlands:
„doorstraald” of „door bestraling behandeld” of „met ioniserende
stralen behandeld”,
— in het Pools:2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 6
▼A1
▼A1
„napromieniony” of „poddany działaniu promieniowania joni-
zującego”,
— in het Portugees:
„irradiado” of „tratado por irradiação” of „tratado por radiação ioni-
zante”,
— in het Slowaaks:
„ošetrené ionizujúcim žiarením”,
— in het Sloveens:
„obsevano” or „obdelano z ionizirajo čim sevanjem”,
— in het Fins:
„säteilytetty” of „käsitelty ionisoivalla säteilyllä”,
— in het Zweeds:
„bestrålad” of „behandlad med joniserande strålning”.
Artikel 6
1. De lijst van ingrediënten dient te worden vermeld overeenkomstig
het bepaalde in dit artikel en in de bijlagen I, II, III en III bis.
2. De vermelding van de ingrediënten is niet vereist voor:
a) — verse groenten, aardappelen daaronder begrepen, en vers fruit,
die niet zijn geschild, gesneden of een andere soortgelijke
behandeling hebben ondergaan,
— koolzuurhoudend water waarvan de hoedanigheid blijkt uit de
benaming,
— gistingsazijn indien deze uitsluitend afkomstig is van één basis-
product en mits er geen ander ingrediënt aan is toegevoegd;
b) — kaas,
— boter,— gezuurde melk en gezuurde room,
voorzover geen andere ingrediënten zijn toegevoegd dan melkbe-
standdelen, enzymen en culturen van micro-organismen dienoodzakelijk zijn voor de vervaardiging, of dan zout dat noodzake-lijk is voor de bereiding van andere kaas dan verse kaas ofsmeltkaas;
c) producten die uit één ingrediënt bestaan:
— wanneer de verkoopbenaming en de naam van het ingrediënt
identiek zijn, of
— wanneer aan de hand van de verkoopbenaming de aard van het
ingrediënt duidelijk kan worden vastgesteld.
3. Voor dranken met een alcoholgehalte van meer dan 1,2 volume-
procent stelt de Raad, op voorstel van de Commissie, vóór 22december 1982 de etiketteringsvoorschriften voor de ingrediënten vast.
(3a) Onverminderd de op grond van lid 3 vast te stellen voor-
schriften, moeten alle in bijlage III bis vermelde en in lid 4, onder a),omschreven ingrediënten in een drank als bedoeld in lid 3, op het etiket
worden vermeld. Op de vermelding staat „bevat”, gevolgd door de
naam van het (de) desbetreffende ingrediënt(en). Er is echter geenvermelding nodig wanneer het ingrediënt reeds onder de eigen naamwordt vermeld in de lijst van ingrediënten of in de benaming waar-onder de drank wordt verkocht.2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 7
▼B
▼M2
▼B
▼M2
▼M2
Zo nodig kunnen volgens de onderstaande procedures gedetailleerde
bepalingen voor de presentatie van de in de eerste alinea bedoeldevermelding worden vastgesteld:
a) voor de in artikel 1, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1493/1999 van
de Raad van 17 mei 1999 houdende een gemeenschappelijke orde-ning der wijnmarkt (
1) bedoelde producten, de in artikel 75 van die
verordening bedoelde procedure;
b) voor de in artikel 2, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 1601/91 van
de Raad van 10 juni 1991 tot vaststelling van de algemene voor-schriften betreffende de definitie, de aanduiding en deaanbiedingsvorm van gearomatiseerde wijnen, gearomatiseerdedranken op basis van wijn en gearomatiseerde cocktails van wijn-
bouwproducten (
2) bedoelde producten, de in artikel 13 van die
verordening bedoelde procedure;
c) voor de in artikel 1, lid 2, van Verordening (EEG) nr. 1576/89 van
de Raad van 29 mei 1989 tot vaststelling van de algemene voor-schriften betreffende de definitie, de aanduiding en deaanbiedingsvorm van gedistilleerde dranken (
3) bedoelde producten,
de in artikel 14 van die verordening bedoelde procedure;
d) voor andere producten, de in artikel 20, lid 2, van deze richtlijn
bedoelde procedure.
4. a) Onder ingrediënt wordt verstaan iedere stof, met inbegrip van
additieven, die bij de vervaardiging of bereiding van een levens-
middel wordt gebruikt en die in het eindproduct, eventueel in
gewijzigde vorm, nog aanwezig is.
b) Wanneer een ingrediënt van een levensmiddel op zijn beurt uit
verschillende ingrediënten is bereid, worden deze als ingre-diënten van dit levensmiddel beschouwd.
c) Niet als ingrediënten worden beschouwd:
i) de bestanddelen van een ingrediënt die tijdens de bereiding
tijdelijk daaraan worden onttrokken en er vervolgens weer
in worden verwerkt in een hoeveelheid die het aanvankelijke
gehalte niet overschrijdt;
ii) additieven:
— waarvan de aanwezigheid in een levensmiddel uitsluitend
berust op het feit dat zij verwerkt waren in ééen of meer
ingrediënten van dit product, mits zij in het eindproduct
geen technologische functie meer vervullen,
— die worden gebruikt als technologische hulpstoffen:
iii) de stoffen die in strikt noodzakelijke doses als oplosmiddelen
of dragers van additieven en geur- of smaakstoffen wordengebruikt;
iv) stoffen die geen additieven zijn, maar die op dezelfde wijze
en voor hetzelfde doel als technologische hulpstoffen wordengebruikt en, zelfs in gewijzigde vorm, nog in het eindproduct
aanwezig zijn.
d) Volgens de procedure van artikel 20, lid 2, kan in bepaalde
gevallen worden beslist of aan de onder c), ii) en iii), bedoeldevoorwaarden is voldaan.2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 8
(1) PB L 179 van 14.7.1999, blz. 1. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Veror-
dening (EG) nr. 1795/2003 van de Commissie (PB L 262 van 14.10.2003,
blz. 13).
(2) PB L 149 van 14.6.1991, blz. 1. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Veror-
dening (EG) nr. 2061/96 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 277
van 30.10.1996, blz. 1).
(3) PB L 160 van 12.6.1989, blz. 1. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Veror-
dening (EG) nr. 3378/94 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 366
van 31.12.1994, blz. 1).▼B
▼M2
▼B
▼B
5. De lijst van ingrediënten bestaat uit de opsomming van alle ingre-
diënten van het levensmiddel in dalende volgorde van gewicht waarinzij bij de bereiding van het levensmiddel worden gebruikt. Zij wordt
voorafgegaan door een passende vermelding die het woord „ingre-
diënten” bevat.
Evenwel:
— toegevoegd water en vluchtige ingrediënten worden op de lijst
vermeld naar gelang van hun aanwezigheid in gewicht in het eind-product. De hoeveelheid water die als ingrediënt aan eenlevensmiddel is toegevoegd, wordt vastgesteld door van de totale
hoeveelheid eindproduct de totale hoeveelheid aan andere gebruikte
ingrediënten af te trekken. Deze hoeveelheid behoeft niet te wordenmeegerekend indien zij in gewicht niet meer bedraagt dan 5 % vanhet eindproduct;
— ingrediënten die in geconcentreerde of gedehydrateerde vorm
worden gebruikt en tijdens de vervaardiging weer in hun oorspron-kelijke toestand worden gebracht, mogen op de lijst wordenopgenomen volgens hun gewicht vóór concentratie of dehydratatie;
— ten aanzien van geconcentreerde of gedehydrateerde levensmid-
delen, waaraan water moet worden toegevoegd, kan de opsomminggeschieden in de volgorde van de hoeveelheden in het gereconstitu-eerde product, mits de lijst van ingrediënten vergezeld gaat van een
vermelding in de trant van „ ingrediënten van het weer in oorspron-
kelijke staat gebrachte product” of „ingrediënten van het voorconsumptie gerede product”;
— wanneer vruchten, groenten of paddestoelen, waarvan geen enkele
aanmerkelijk in gewicht overheerst en die worden gebruikt in
verhoudingen die waarschijnlijk wisselen, in een mengsel als ingre-diënten in een levensmiddel worden gebruikt, kunnen deze in delijst van de ingrediënten worden opgenomen onder de benaming„vruchten”, „groenten” of „paddestoelen”, gevolgd door dewoorden „in wisselende verhoudingen”, onmiddellijk gevolgd door
de opsomming van de aanwezige vruchten, groenten of padde-
stoelen; in dergelijke gevallen wordt het mengsel overeenkomstigde eerste alinea volgens het gewicht van het geheel van de aanwe-zige vruchten, groenten of paddestoelen in de ingrediëntenlijstvermeld;
— bij mengsels van specerijen of kruiden waarin geen van deze
producten aanmerkelijk in gewicht overheerst, kunnen deze ingre-diënten in een andere volgorde worden vermeld, mits de lijst vangenoemde ingrediënten vergezeld gaat van een vermelding in de
trant van „in wisselende verhouding”;
— ingrediënten die minder dan 2 % van het eindproduct uitmaken,
mogen in een andere volgorde worden opgesomd, na de andere
ingrediënten;
— wanneer soortgelijke of onderling verwisselbare ingrediënten voor
de vervaardiging of bereiding van een levensmiddel kunnen wordengebruikt zonder de samenstelling of gepercipieerde waarde ervan te
wijzigen, en mits deze minder dan 2 % van het eindproduct
uitmaken, mogen deze in de lijst van de ingrediënten worden opge-nomen met de vermelding „bevat … en/of …” in het geval waarinten minste één van ten hoogste twee ingrediënten in het eindproductaanwezig is. Deze bepaling is niet van toepassing op additieven
noch op de in bijlage III bis genoemde ingrediënten.
6. Ingrediënten worden aangeduid met hun specifieke naam, in voor-
komend geval overeenkomstig artikel 5.
Evenwel:
— ingrediënten die behoren tot één van de categorieën van bijlage I en
die bestanddelen zijn van een ander levensmiddel, mogen enkel metde naam van deze categorie worden vermeld.2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 9
▼M2
▼B
▼M2
▼B
▼B
De lijst van categorieën in bijlage I kan volgens de procedure van
artikel 20, lid 2, worden gewijzigd.
De in bijlage I opgenomen benaming „zetmeel” moet echter altijd
worden aangevuld met een aanduiding van de specifieke plantaar-
dige oorsprong, als dat ingrediënt gluten kan bevatten;
— ingrediënten die behoren tot één van de categorieën van bijlage II,
moeten worden aangeduid met de naam van die categorie, gevolgddoor hun specifieke naam of EG-nummer; ingeval een ingrediënttot meer dan één categorie behoort, wordt de categorie vermeld
die past bij de voornaamste functie in het betrokken levensmiddel.
Wijzigingen in deze bijlage op grond van vooruitgang in de weten-
schappelijke en technische kennis worden volgens de procedure vanartikel 20, lid 2, vastgesteld.
De in bijlage II opgenomen benaming „gemodificeerd zetmeel”
moet echter altijd worden aangevuld met een aanduiding van despecifieke plantaardige oorsprong, wanneer dat ingrediënt gluten
kan bevatten;
— aroma's worden aangeduid overeenkomstig bijlage III;— specifieke communautaire voorschriften inzake de vermelding van
de behandeling van een ingrediënt met ioniserende stralen wordenin een later stadium overeenkomstig artikel 95 van het Verdragvastgesteld.
7. In de communautaire voorschriften en, zo deze niet bestaan, in de
nationale voorschriften, kan voor sommige levensmiddelen worden
bepaald dat hun verkoopbenaming vergezeld moet gaan van devermedling van één of meer bepaalde ingrediënten.
De procedure van artikel 19 is van toepassing op de eventuele natio-
nale voorschriften.
De in dit lid bedoelde communautaire voorschriften worden vastgesteld
volgens de procedure van artikel 20, lid 2.
8. Een samengesteld ingrediënt mag, indien het een eigen benaming
heeft die wettelijk erkend of algemeen bekend is, in de gevallen
bedoeld in lid 4, onder b), naar zijn totale gewichtspercentage in de
lijst van ingrediënten worden opgenomen, mits direct daarachter deingrediënten van dat ingrediënt worden vermeld.
De lijst van ingrediënten van het samengestelde ingrediënt behoeft niet
te worden vermeld:
a) indien de samenstelling van het samengestelde ingrediënt door de
geldende communautaire voorschriften is vastgesteld en mits het
samengestelde ingrediënt minder dan 2 % van het eindproduct
uitmaakt; deze bepaling is echter niet van toepassing op additieven,behoudens lid 4, onder c);
b) voor uit mengsels van kruiden en/of aromatische planten samenge-
stelde ingrediënten die minder dan 2 % van het eindproductuitmaken, met uitzondering van de additieven, behoudens lid 4,onder c);
c) indien het samengestelde ingrediënt een levensmiddel is waarvoor
een lijst van ingrediënten door de communautaire voorschriftenniet wordt vereist.
9. In afwijking van lid 5 behoeft water niet te worden vermeld:
a) indien het tijdens de bereiding alleen wordt gebruikt om een ingre-
diënt dat in geconcentreerde gedehydrateerde vorm is gebruikt, weer
in oorspronkelijke staat te brengen,
b) bij een opgietvloeistof die gewoonlijk niet wordt geconsumeerd.
10. Onverminderd lid 2, lid 6, tweede alinea, en lid 8, tweede alinea,
moeten alle ingrediënten die gebruikt worden bij de vervaardiging vaneen levensmiddel en die, zelfs in gewijzigde vorm, nog in het eindpro-duct aanwezig zijn en die in bijlage III bis vermeld worden of die2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 10
▼M2
▼B
▼M2
▼M2
afkomstig zijn van een in bijlage III bis opgenomen ingrediënt, op het
etiket worden vermeld met een duidelijke verwijzing naar de naam vandat ingrediënt.
De in de eerste alinea bedoelde vermelding is niet vereist wanneer de
verkoopbenaming van het levensmiddel duidelijk naar het betrokken
ingrediënt verwijst.
Onverminderd het bepaalde in lid 4, onder c), ii), iii) en iv), worden
alle stoffen die gebruikt worden bij de vervaardiging van een levens-middel en die, zelfs in gewijzigde vorm, nog in het eindproductaanwezig zijn en die afkomstig zijn van in bijlage III bis opgenomeningrediënten, aangemerkt als ingrediënten en worden zij op het etiket
vermeld met een duidelijke verwijzing naar de naam van het ingrediënt
waarvan de stoffen afkomstig zijn.
11. De lijst in bijlage III bis wordt systematisch geëvalueerd en, zo
nodig, bijgewerkt op basis van de meest recente wetenschappelijkekennis. De eerste evaluatie vindt uiterlijk op 25 november 2005 plaats.
Die bijwerking kan ook betekenen dat ingrediënten waarvan weten-
schappelijk is vastgesteld dat zij geen ongewenste effecten kunnenhebben, uit bijlage III bis worden geschrapt. Daartoe kan de Commissie
tot 25 augustus 2004 in kennis worden gesteld van lopend onderzoek
dat moet leiden tot de vaststelling dat het onwaarschijnlijk is dat ingre-diënten of stoffen, die van de ingrediënten in bijlage III bis zijnafgeleid, in bepaalde omstandigheden ongewenste effecten hebben. DeCommissie stelt, na raadpleging van de Europese Autoriteit voor voed-
selveiligheid en niet later dan op 25 november 2004, een lijst vast van
de ingrediënten of stoffen die dientengevolge tot de definitieve resul-taten van het ter kennis gebrachte onderzoek of tot uiterlijk 25november 2007 niet op bijlage III bis zullen voorkomen.
Onverminderd de tweede alinea kan bijlage III bis worden gewijzigd
volgens de procedure van artikel 20, lid 2, nadat advies ingewonnen isbij de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid overeenkomstig
artikel 29 van Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parle-
ment en van de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van dealgemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetge-ving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voorvoedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveilig-
heidsaangelegenheden (
1).
Indien nodig worden er voor de interpretatie van de lijst in bijlage III
bis volgens de procedure van artikel 20, lid 2, technische richtsnoeren
opgesteld.
Artikel 7
1. De hoeveelheid van een ingrediënt of categorie ingrediënten die
bij de vervaardiging of bereiding van een levensmiddel is gebruikt,wordt overeenkomstig dit artikel vermeld.
2. Deze vermelding is verplicht:
a) wanneer het desbetreffende ingrediënt of de desbetreffende cate-
gorie ingrediënten voorkomt in de verkoopbenaming of door deverbruiker gewoonlijk met de verkoopbenaming wordt geassocieerd,
of
b) wanneer het desbetreffende ingrediënt of de desbetreffende cate-
gorie ingrediënten opvallend in woord of beeld of als grafischevoorstelling op de etikettering is aangegeven, of
c) wanneer het desbetreffende ingrediënt of de desbetreffende cate-
gorie ingrediënten van wezenlijk belang is om een levensmiddel tekarakteriseren en het te onderscheiden van de producten waarmee2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 11
(1) PB L 31 van 1.2.2002, blz. 1. Verordening gewijzigd bij Verordening (EG)
nr. 1642/2003 (PB L 245 van 29.9.2003, blz. 4).▼B
▼B
het wegens zijn benaming of aanblik zou kunnen worden verward,
of
d) in de volgens de procedure van artikel 20, lid 2, bepaalde gevallen.
3. Lid 2 is niet van toepassing:
a) op een ingrediënt of categorie ingrediënten:
— waarvan het netto-uitlekgewicht is aangegeven overeenkomstig
artikel 8, lid 4,
— waarvan de hoeveelheid reeds krachtens de communautaire
voorschriften op het etiket moet worden vermeld,
— dat/die in kleine doses ter verhoging van het aroma wordt toege-
voegd, of
— dat/die weliswaar voorkomt in de verkoopbenaming, maar niet
van dien aard is dat het/zij de keuze van de verbruiker in hetland van verkoop bepaalt omdat de variërende hoeveelheid nietvan wezenlijk belang is om het levensmiddel te karakteriseren ofhet niet van soortgelijke levensmiddelen onderscheidt. In twijfel-
gevallen wordt volgens de procedure van artikel 20, lid 2, beslist
of aan de in dit streepje vermelde voorwaarden is voldaan;
b) wanneer specifieke communautaire voorschriften de hoeveelheid
van het ingrediënt of van de categorie ingrediënten nauwkeurig
bepalen, zonder voor te schrijven dat deze op het etiket moetenworden vermeld;
c) in de gevallen bedoeld in artikel 6, lid 5, vierde en vijfde streepje;
d) in de volgens de procedure van artikel 20, lid 2, bepaalde gevallen.
4. De te vermelden hoeveelheid, uitgedrukt in procenten, stemt
overeen met de hoeveelheid van het ingrediënt of de ingrediënten ophet ogenblik waarop zij werden gebruikt. Voor bepaalde levensmid-delen kunnen communautaire voorschriften evenwel voorzien inafwijkingen van dit principe. Deze voorschriften worden vastgesteldvolgens de procedure van artikel 20, lid 2.
5. De in lid 1 bedoelde vermelding moet voorkomen in de verkoop-
benaming van het levensmiddel of in de onmiddellijke nabijheiddaarvan, dan wel in de lijst van de ingrediënten in samenhang met hetbetrokken ingrediënt of de betrokken categorie ingrediënten.
6. Dit artikel is van toepassing onverminderd de communautaire
voorschriften inzake voedingswaarde-etikettering van levensmiddelen.
Artikel 8
1. De nettohoeveelheid van voorverpakte levensmiddelen wordt
uitgedrukt:
— in volume-eenheden bij vloeibare producten,
— in massa-eenheden bij andere producten,
waarbij naar gelang het geval gebruik wordt gemaakt van liters, centi-
liters, milliliters, respectievelijk kilogrammen of grammen.
In de communautaire voorschriften en, zo deze niet bestaan, in de
nationale voorschriften die van toepassing zijn op bepaalde levensmid-
delen, kan van deze regel worden afgeweken.
De procedure van artikel 19 is van toepassing op de eventuele natio-
nale voorschriften.
2. a) Wanneer een bepaalde soort hoeveelheid (bijvoorbeeld: nominale
hoeveelheid, minimumhoeveelheid, gemiddelde hoeveelheid)moet worden vermeld volgens de communautaire voorschriftenen, zo deze niet bestaan, volgens de nationale voorschriften, isdeze hoeveelheid de nettohoeveelheid in de zin van deze richt-lijn.
Onverminderd de in artikel 24 bedoelde kennisgeving, delen de
lidstaten aan de Commissie en aan de andere lidstaten alle opgrond van dit punt getroffen maatregelen mee.2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 12
▼B
b) In de communautaire voorschriften en, zo deze niet bestaan, in
de nationale voorschriften, kan voor bepaalde levensmiddelendie zijn ingedeeld in categorieën naar hoeveelheid, worden
bepaald dat andere hoeveelheidsaanduidingen moeten worden
vermeld.
De procedure van artikel 19 is van toepassing op de eventuele
nationale voorschriften.
c) Wanneer een voorverpakking bestaat uit twee of meer afzonder-
lijke voorverpakkingen die dezelfde hoeveelheid van hetzelfde
product bevatten, wordt de nettohoeveelheid vermeld door hetaangeven van de nettohoeveelheid van elke afzonderlijke verpak-king en het totale aantal daarvan. Deze vermeldingen zijnevenwel niet verplicht wanneer het totale aantal afzonderlijke
verpakkingen duidelijk kan worden gezien en van buitenaf
gemakkelijk kan worden geteld en wanneer ten minste eenaanduiding van de in elke afzonderlijke verpakking aanwezigenettohoeveelheid van buitenaf duidelijk kan worden gezien.
d) Wanneer een voorverpakking bestaat uit twee of meer afzonder-
lijke verpakkingen die niet als verkoopeenheden wordenbeschouwd, wordt de nettohoeveelheid vermeld door hetaangeven van de totale nettohoeveelheid en het totale aantalafzonderlijke verpakkingen. In de communautaire bepalingen en,
zo deze niet bestaan, in de nationale bepalingen, kan voor
bepaalde levensmiddelen de verplichte vermelding van het totaleaantal afzonderlijke verpakkingen achterwege blijven.
Onverminderd de in artikel 24 bedoelde kennisgeving, delen de
lidstaten aan de Commissie en aan de andere lidstaten alle opgrond van dit punt getroffen maatregelen mee.
3. Bij levensmiddelen die in de regel per stuk worden verkocht
kunnen de lidstaten van de verplichte vermelding van de nettohoeveel-
heid afzien mits het aantal stuks duidelijk kan worden gezien en vanbuitenaf gemakkelijk kan worden geteld, of, zo dit niet het geval is, inde etikettering is vermeld.
Onverminderd de in artikel 24 bedoelde kennisgeving, delen de
lidstaten aan de Commissie en aan de andere lidstaten alle op grond
van dit lid getroffen maatregelen mee.
4. Wanneer een vast levensmiddel wordt aangeboden in een opgiet-
vloeistof, dient ook het netto-uitlekgewicht van dat levensmiddel in deetikettering te worden vermeld.
In de zin van dit lid verstaat men onder „opgietvloeistof” de volgende
producten en mengsels daarvan, ook wanneer zij bevroren of diepge-vroren zijn, voorzover de vloeistof slechts van ondergeschikt belang isten opzichte van de essentiële bestanddelen van deze bereiding en
derhalve niet doorslaggevend is voor de aankoop: water, waterige
oplossingen van zouten, pekel, waterige oplossingen van voedings-zuren, azijn, waterige oplossingen van suiker, waterige oplossingenvan andere zoetstoffen, sap van vruchten of groenten voor wat groentenof fruit betreft.
Deze opsomming kan worden aangevuld volgens de procedure van
artikel 20, lid 2.
Methoden voor de controle op het netto-uitlekgewicht worden vastge-
steld volgens de procedure van artikel 20, lid 2.
5. De vermelding van de nettohoeveelheid is niet verplicht voor
levensmiddelen:
a) die aanzienlijk aan volume of gewicht verliezen en die per stuk
worden verkocht dan wel in aanwezigheid van de koper wordengewogen;
b) met een nettohoeveelheid van minder dan 5 gram of 5 milliliter;
deze bepaling is evenwel niet van toepassing op specerijen enkruiden.2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 13
▼B
De communautaire voorschriften en, zo deze niet bestaan, de nationale
voorschriften die van toepassing zijn op bepaalde levensmiddelenkunnen bij wijze van uitzondering en zonder dat hierdoor de voorlich-
ting van de koper in gevaar mag komen, drempels van meer dan 5
gram of 5 milliliter vaststellen.
Onverminderd de in artikel 24 bedoelde kennisgeving, delen de
lidstaten aan de Commissie en aan de andere lidstaten alle op grondvan dit lid getroffen maatregelen mee.
6. De in lid 1, tweede alinea, lid 2, onder b) en d), en in lid 5,
tweede alinea, bedoelde communautaire voorschriften worden vastge-steld volgens de procedure van artikel 20, lid 2.
Artikel 9
1. De datum van minimale houdbaarheid van een levensmiddel is de
datum tot waarop dit zijn specifieke eigenschappen behoudt, mits hetop passende wijze wordt bewaard.
Deze datum wordt vermeld overeenkomstig de leden 2 tot en met 5.2. Deze datum wordt voorafgegaan door de vermelding:
— „Ten minste houdbaar tot …” wanneer in de datumaanduiding de
dag is vermeld,
— „Ten minste houdbaar tot einde …” in de andere gevallen.
3. De in lid 2 bedoelde vermeldingen gaan vergezeld van:
— hetzij de datum zelf,
— hetzij de vermelding van de plaats in de etikettering waar deze
voorkomt.
Zo nodig worden hieraan de bewaarvoorschriften toegevoegd, aan de
hand waarvan de aangegeven houdbaarheid kan worden gewaarborgd.
4. De datum dient ongecodeerd te worden aangegeven door vermel-
ding van achtereenvolgens de dag, de maand en het jaar.
Echter kan voor levensmiddelen:
— met een houdbaarheid van minder dan drie maanden, worden
volstaan met de vermelding van de dag en de maand,
— met een houdbaarheid van ten minste drie en ten hoogste achttien
maanden worden volstaan met de vermelding van de maand en hetjaar,
— met een houdbaarheid van meer dan achttien maanden worden
volstaan met de vermelding van het jaar.
De voorschriften voor de aanduiding van de datum kunnen volgens de
procedure van artikel 20, lid 2, worden gepreciseerd.
5. Onder voorbehoud van de communautaire bepalingen waarbij
andere datumaanduidingen worden voorgeschreven, is de vermeldingvan de datum van houdbaarheid niet vereist bij:
— verse groenten, aardappelen daaronder begrepen, en vers fruit, die
niet zijn geschild of gesneden, of soortgelijke bewerkingen hebbenondergaan. Deze ontheffing geldt niet voor gekiemde zaden ensoortgelijke producten zoals scheuten van peulvruchten,
— wijn, likeurwijn, mousserende wijn, gearomatiseerde wijn en soort-
gelijke uit andere vruchten dan druiven verkregen producten,
alsmede uit druiven of druivenmost vervaardigde dranken van deGN-codes 2206 00 91, 2206 00 93 en 2206 00 99.
— dranken met een alcoholgehalte van 10 of meer volumeprocenten,
— alcoholvrije frisdranken, vruchtensappen, vruchtennectars en alco-
holhoudende dranken in aparte recipiënten van meer dan 5 l,bestemd voor levering aan instellingen,
— broodbakkerij- of banketbakkerijproducten die naar hun aard
bestemd zijn om binnen 24 uur na de bereiding te worden geconsu-meerd,
— azijn,2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 14
▼B
— keukenzout,
— suikers in vaste vorm,— suikergoedproducten bijna uitsluitend bestaande uit gearomatiseerde
en/of gekleurde suiker(s),
— kauwgom en soortegelijke producten om te kauwen,— afzonderlijke porties consumptie-ijs.
Artikel 10
1. Bij levensmiddelen die uit microbiologisch oogpunt zeer bederfe-
lijk zijn en derhalve na korte tijd een onmiddellijk gevaar voor demenselijke gezondheid kunnen opleveren, wordt de datum von mini-male houdbaarheid vervangen door de uiterste consumptiedatum.
2. De datum wordt voorafgegaan door de woorden;
— in het Spaans:
„fecha de caducidad”,
— in het Tsjechisch:
„spotřebujte do”,
— in het Deens:
„sidste anvendelsesdato”,
— in het Duits:
„verbrauchen bis”,
— in het Ests:
„kõlblik kuni”,
— in het Grieks:
„ανάλωση µέχρι ”
— in het Engels:
„use by”,
— in het Frans:
„à consommer jusqu'au”,
— in het Italiaans:
„da consumare entro”,
— in het Lets:
„izlietot l īdz”,
— in het Litouws:
„tinka vartoti iki”,
— in het Hongaars:
„fogyasztható”,
— in het Maltees:
„uża sa”,
— in het Nederlands:
„te gebruiken tot”,
— in het Pools:
„należy spo żyćdo”,
— in het Portugees:
„a consumir até”,
— in het Slowaaks:
„spotrebujte do”,
— in het Sloveens:
„porabiti do”,
— in het Fins:
„viimeinen käyttöajankohta”,
— in het Zweeds:
„sista förbrukningsdag”.
Deze woorden gaan vergezeld van:
— hetzij de datum zelf,
— hetzij een verwijzing naar de plaats waar de datum op de etikette-
ring is aangegeven.2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 15
▼A1
▼B
▼B
Deze gegevens moeten worden gevolgd door een beschrijving van de
bewaarvoorschriften.
3. De datum dient ongecodeerd te worden aangegeven door vermel-
ding van achtereenvolgens de dag, de maand en eventueel het jaar.
4. In sommige gevallen mag volgens de procedure van artikel 20, lid
2, worden bepaald of aan de voorwaarden van lid 1 is voldaan.
Artikel 11
1. De gebruiksaanwijzing van een levensmiddel moet zo zijn aange-
duid dat het levensmiddel op de juiste wijze kan worden gebruikt.
2. In de communautaire voorschriften en, zo deze niet bestaan, in de
nationale voorschriften kan voor bepaalde levensmiddelen worden
bepaald hoe de gebruiksaanwijzing moet worden aangeduid.
De procedure van artikel 19 is van toepassing op de eventuele natio-
nale voorschriften.
De in dit lid bedoelde communautaire voorschriften worden vastgesteld
volgens de procedure van artikel 20, lid 2.
Artikel 12
De wijze van vermelding van het alcoholvolumegehalte wordt voor de
producten van de posten 22.04 en 22.05 van het gemeenschappelijkdouanetarief vastgesteld bij de specifieke communautaire bepalingendie daarop van toepassing zijn.
Voor de overige dranken met een alcoholvolumegehalte van meer dan
1,2 % wordt deze wijze van vermelding vastgesteld volgens de proce-dure van artikel 20, lid 2.
Artikel 13
1. a) Wanneer de levensmiddelen zijn voorverpakt, staan de in artikel
3 en artikel 4, lid 2, bedoelde vermeldingen op de voorverpak-
king of op een daaraan gehecht etiket.
b) In afwijking van het onder a) bepaalde en onverminderd de
communautaire voorschriften inzake nominale hoeveelheden ishet toegestaan dat, wanneer de voorverpakte levensmiddelen:
— bestemd zijn voor de eindverbruiker, doch worden verhandeld
in een stadium vóór de verkoop aan de eindverbruiker en
indien dit stadium niet de verkoop aan een instelling is,
— bestemd zijn om aan instellingen te worden geleverd om daar
te worden toebereid, verwerkt, verdeeld of versneden,
de in artikel 3 en artikel 4, lid 2, voorgeschreven vermeldingen
slechts op de op die levensmiddelen betrekking hebbendehandelsdocumenten voorkomen, wanneer kan worden gegaran-deerd dat deze documenten met alle etiketteringsgegevens de
levensmiddelen waarop zij betrekking hebben vergezellen, dan
wel tegelijkertijd met of vóór de levering worden verzonden.
c) In de onder b) bedoelde gevallen worden de in artikel 3, lid 1,
punten 1, 5 en 7, genoemde vermeldingen, aslmede, in voorko-mend geval, de in artikel 10 genoemde vermelding, ookaangebracht op de buitenste verpakking waarin de levensmid-
delen in de handel worden aangeboden.
2. De in artikel 3 en artikel 4, lid 2, bedoelde vermeldingen worden
begrijpelijk geformuleerd op een duidelijk zichtbare plaats en in duide-
lijk leesbare en onuitwisbare letters aangebracht.
Zij mogen in geen geval door andere aanduidingen of afbeeldingen zijn
verborgen, bedekt of gescheiden.
3. De in artikel 3, lid 1, punten 1, 4, 5 en 10, bedoelde vermeldingen
moeten in hetzelfde gezichtsveld staan.2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 16
▼B
Deze verplichting kan worden uitgebreid tot de in artikel 4, lid 2,
bedoelde vermeldingen.
4. Bij glazen flessen die bestemd zijn om opnieuw te worden
gebruikt, die op onuitwisbare wijze zijn gemerkt en waarop bijgevolggeen etiket, band of label is aangebracht en bij verpakkingen of recipië-nten waarvan het grootste vlak kleiner is dan 10 cm
2zijn slechts de in
artikel 3, lid 1, punten 1, 4 en 5, genoemde vermeldingen verplicht.
Lid 3 is in dit geval niet van toepassing.
5. Ierland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk kunnen in afwij-
kingen van artikel 3, lid 1, en van lid 3 van het onderhavige artikel
voorzien voor melk- en zuivelproducten die zijn verpakt in glazenflessen die bestemd zijn om opnieuw te worden gebruikt.
Zij delen de Commissie alle op grond van de eerste alinea getroffen
maatregelen mede.
Artikel 14
Voor levensmiddelen die niet voorverpakt ten verkoop aan de eindver-
bruiker of instellingen worden aangeboden of voor levensmiddelen die
op de plaats van verkoop op verzoek van de koper worden verpakt of
met het oog op de onmiddellijke verkoop worden voorverpakt, bepalende lidstaten de wijze waarop de in artikel 3 en in artikel 4, lid 2,bedoelde vermeldingen worden aangebracht.
Zij kunnen bepalen dat deze vermeldingen of enkele daarvan niet
verplicht zijn, mits de voorlichting van de koper gewaarborgd blijft.
Artikel 15
Deze richtlijn laat de bepalingen van de nationale wetgevingen onverlet
krachtens welke, zo geen communautaire voorschriften bestaan, opminder strenge wijze de etikettering wordt geregeld voor bepaaldelevensmiddelen die in fantasieverpakkingen, zoals figuurtjes of souve-nirartikelen worden aangeboden.
Artikel 16
1. De lidstaten dragen er zorg voor op hun grondgebied de handel in
levensmiddelen te verbieden waarop de in artikel 3 en in artikel 4, lid2, bedoelde vermeldingen niet zijn aangebracht in een voor de
verbruiker gemakkelijk te begrijpen taal, behalve indien de voorlichting
van de verbruiker daadwerkelijk voor één of meer etiketteringsvermel-dingen gewaarborgd is door andere, volgens de procedure van artikel20 vastgestelde maatregelen.
2. De lidstaat waar het product wordt verkocht, kan, met inachtne-
ming van de bepalingen van het Verdrag, eisen dat op zijngrondgebied voor deze vermeldingen op de etikettering ten minstegebruik wordt gemaakt van één of meer talen die hij uit de officiëletalen van de Gemeenschap kiest.
3. De leden 1 en 2 vormen geen beletsel voor het aanbrengen van
vermeldingen in meer dan één taal.
Artikel 17
De lidstaten onthouden zich ervan op andere dan de in de artikelen 3
tot en met 13 bepaalde wijze vast te stellen hoe de in artikel 3 en inartikel 4, lid 2, bedoelde vermeldingen moeten worden aangebracht.
Artikel 18
1. De lidstaten mogen de handel in levensmiddelen die voldoen aan
de voorschriften van deze richtlijn, niet verbieden door de toepassingvan niet-geharmoniseerde nationale bepalingen inzake etikettering enpresentatie van bepaalde levensmiddelen of van levensmiddelen in hetalgemeen.2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 17
▼B
2. Lid 1 is niet van toepassing op de niet-geharmoniseerde nationale
bepalingen welke gerechtvaardigd zijn uit hoofde van:
— de bescherming van de volksgezondheid,
— het tegengaan van misleiding, mits deze bepalingen niet van dien
aard zijn dat daarmee de toepassing van de in deze richtlijn vervatte
definities en voorschriften wordt belemmerd,
— de bescherming van de industriële en commerciële eigendom, de
aanduidingen van herkomst en oorsprong, alsmede het tegengaanvan oneerlijke concurrentie.
Artikel 19
In de gevallen waarin naar dit artikel wordt verwezen, is de volgende
procedure van toepassing wanneer een lidstaat het nodig acht eennieuwe wetgeving vast te stellen.
Hij deelt de beoogde maatregelen met de motivering daarvan aan de
Commissie en aan de andere lidstaten mee. De Commissie pleegt
overleg met de lidstaten in het ►
M2 Permanent Comité voor de voed-
selketen en de diergezondheid, ingesteld bij Verordening (EG) nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad ◄, wanneer zij dit
overleg nuttig acht of wanneer een lidstaat daarom verzoekt.
De lidstaat kan de beoogde maatregelen pas drie maanden na deze
mededeling treffen, tenzij bij een andersluidend advies van de
Commissie heeft ontvangen.
In het laatste geval leidt de Commissie, voor het einde van bovenbe-
doelde termijn, de procedure van artikel 20, lid 2, in teneinde te doen
beslissen of de beoogde maatregelen, zo nodig na passende wijzi-
gingen, kunnen worden uitgevoerd.
Artikel 20
1. De Commissie wordt bijgestaan door het ►
M2 Permanent
Comité voor de voedselketen en de diergezondheid ◄, hierna
„comité” te noemen.
2. Wanneer naar dit lid wordt verwezen zijn de artikelen 5 en 7 van
Besluit 1999/468/EG van toepassing, met inachtneming van artikel 8van dat besluit.
De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt
vastgesteld op drie maanden.
3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast.
Artikel 21
Indien blijkt dat overgangsmaatregelen noodzakelijk zijn om de toepas-
sing van deze richtlijn te vergemakkelijken, worden zij volgens deprocedure van artikel 20, lid 2, vastgesteld.
Artikel 22
Deze richtlijn laat de communautaire voorschriften inzake de etikette-
ring en de presentatie van bepaalde levensmiddelen, die op 22december 1978 reeds waren uitgevaardigd, onverlet.
De wijzigingen die nodig zijn voor de aanpassing van deze voor-
schriften aan de in deze richtlijn opgenomen bepalingen worden
vastgesteld volgens de procedure die op elk van de betrokken voor-
schriften van toepassing is.
Artikel 23
Deze richtlijn is niet van toepassing op producten die bestemd zijn om
uit de Gemeenschap te worden uitgevoerd.2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 18
▼B
Artikel 24
De lidstaten dragen er zorg voor dat aan de Commissie de tekst wordt
meegedeeld van de belangrijkste bepalingen van nationaal recht die zij
op het door deze richtlijn bestreken gebied aannemen.
Artikel 25
Deze richtlijn is eveneens van toepassing op de Franse overzeese
departementen.
Artikel 26
1. Richtlijn 79/112/EEG, zoals gewijzigd bij de in bijlage IV, deel
A, genoemde richtlijnen, wordt ingetrokken, onverminderd de verplich-
tingen van de lidstaten wat de in bijlage IV, deel B, genoemdetermijnen voor de omzetting van de richtlijnen in nationaal rechtbetreft.
2. Verwijzingen naar de ingetrokken richtlijn gelden als verwij-
zingen naar de onderhavige richtlijn en worden gelezen volgens de in
bijlage V opgenomen concordantietabel.
Artikel 27
Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die
van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese
Gemeenschappen .
Artikel 28
Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 19
▼B
BIJLAGE I
CATEGORIEËN INGREDIËNTEN WAARVOOR IN PLAATS VAN DE
SPECIFIEKE NAAM DE CATEGORIE MAG WORDEN VERMELD
Definitie Vermelding
Andere geraffineerde oliën dan olijfolie „Olie”, nader omschreven met:
— hetzij de aanduiding „plantaardig” of „dier-
lijk”, naar gelang van het geval,
— hetzij de aanduiding van de specifieke plant-
aardige of dierlijke oorsprong.
De aanduiding „gehard” moet worden toege-
voegd aan de vermelding van een geharde olie.
Geraffineerde vetten „Vet”, nader omschreven met:
— hetzij de aanduiding „plantaardig” of „dier-
lijk”, naar gelang van het geval,
— hetzij de aanduiding van de specifieke plant-
aardige of dierlijke oorsprong.
De aanduiding „gehard” moet worden toege-
voegd aan de vermelding van een gehard vet.
Mengsels van meel van twee of meer graan-
soorten„Meel”, gevolgd door de vermelding van de
graansoorten waarvan het afkomstig is, in
dalende volgorde van hun gewichtspercentage.
Natief zetmeel en langs fysische weg of met
enzymen gemodificeerd zetmeel„Zetmeel”
Alle soorten vis wanneer die vis een ingrediënt
vormt van een ander levensmiddel, tenzij de
naam en de presentatie van dit levensmiddel
duiden op een speciaal soort vis„Vis”
Alle soorten kaas wanneer de kaas of het
mengsel van kaassoorten een ingrediënt vormt
van een ander levensmiddel, tenzij de naam en
de presentatie van dit levensmiddel duiden op
een speciale kaassoort„Kaas”
Alle specerijen die niet meer dan 2 % van het
gewicht van het levensmiddel uitmaken„Specerijen” of „mengsel van specerijen”
Alle kruiden of delen daarvan die niet meer dan
2 % van het gewicht van het levensmiddel
uitmaken„Kruiden” of „mengsel van kruiden”
Alle soorten gompreparaten die voor de berei-
ding van gom als basis voor kauwgom worden
gebruikt„Gom”
Alle soorten paneermeel „Paneermeel”
Alle categorieën sacharose „Suiker”Watervrije dextrose en dextrosemonohydraat „Dextrose”Glucosestroop en gedehydreerde glucosestroop „Glucosestroop”Alle melkeiwitten (caseïne, caseïnaten en
eiwitten van wei) en mengsels daarvan„Melkeiwitten”
Cacaopersboter, cacaowringboter of geraffi-
neerde cacaoboter„Cacaoboter”
Alle soorten wijn, zoals gedefinieerd in Verorde-
ning (EG) nr. 1493/1999 van de Raad van 17
mei 1999 houdende een gemeenschappelijke
ordening van de wijnmarkten (1).„Wijn”2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 20
▼M2
▼B
▼B
Definitie Vermelding
De skeletspieren (**) van als voor de menselijke
consumptie geschikt erkende zoogdier- en vogel-
soorten, met de van nature ingesloten of
aanhangende weefsels, waarvan de totale
gehalten aan vet en bindweefsel de hieronder
vermelde waarden niet overschrijden en wanneer
het vlees een ingrediënt vormt van een ander
levensmiddel. Producten die onder de commu-
nautaire definitie van „separatorvlees” vallen,
vallen niet onder deze definitie.
Maximumgehalten aan vet en bindweefsel voor
de met de term „…vlees” aangeduide ingre-
diënten.
SoortenVet
(%)Bind-
weefsel (1)
(%)
Zoogdieren
(konijnen en
varkens uitgezon-
derd) en diverse
soorten met over-
wegend zoogdieren25 25
Varkens 30 25
Vogels en
konijnen15 10
(1) Het gehalte aan bindweefsel wordt berekend op
basis van de collageen/eiwitverhouding. Het colla-geengehalte bedraagt achtmaal hethydroxyprolinegehalte.
Wanneer de maximumgehalten aan vet en/of
bindweefsel worden overschreden en aan alle
andere criteria van de definitie van „vlees” wordt
voldaan, moet het gehalte aan „…vlees” dieno-
vereenkomstig worden verlaagd en moet de lijst
van ingrediënten naast de categorienaam
„…vlees” ook de vermelding van het vet en/of
bindweefsel bevatten.„…vlees”, voorafgegaan door de naam/namen (*)
van de diersoort(en) waarvan het afkomstig is
(1) PB L 179 van 14.7.1999, blz. 1.
►M1 (*) Voor de etikettering in de Engelse taal mag deze vermelding worden vervangen
door de aan het vlees van de betrokken diersoort gegeven generieke naam.
(**) Het middenrif en de kauwspieren maken deel uit van de skeletspieren, terwijl het hart,
de tong, de kopspieren (met uitzondering van de kauwspieren), het carpaal- en tarsaal-
gewricht en de staart er geen deel van uitmaken. ◄2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 21
▼M1
▼B
▼B
BIJLAGE II
CATEGORIEËN INGREDIËNTEN DIE MET DE NAAM VAN DE CATE-
GORIE, GEVOLGD DOOR HUN SPECIFIEKE BENAMING OF HET
EG-NUMMER MOETEN WORDEN VERMELD
Kleurstof
Conserveermiddel
AntioxidantEmulgator
Verdikkingsmiddel
GeleermiddelStabilisatorSmaakversterker
Voedingszuur
ZuurteregelaarAntiklontermiddel
Gemodificeerd zetmeel (
1)
ZoetstofRijsmiddelAntischuimmiddel
Glansmiddel
Smeltzout (
2)
Meelverbeteraar
Verstevigingsmiddel
BevochtigingsmiddelVulstofDrijfgas2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 22
(1) De specifieke benaming of het EG-nummer behoeft niet te worden vermeld.
(2) Alleen voor smeltkaas en producten op basis van smeltkaas.
▼B
BIJLAGE III
AANDUIDING VAN AROMA'S IN DE LIJST VAN INGREDIËNTEN
1. Aroma's worden aangeduid met hetzij de term „aroma('s)” hetzij een meer
specifieke aanduiding of een beschrijving van het aroma.
2. De term „natuurlijk” of elke andere uitdrukking die in wezen dezelfde bete-
kenis heeft, mag alleen worden gebruikt voor aroma's waarvan de
aromatiserende component uitsluitend aromatiserende stoffen bevat als
omschreven in artikel 1, lid 2, onder b), punt i), van Richtlijn 88/388/EEG
van de Raad van 22 juni 1988 betreffende de onderliggende aanpassing van
de wetgevingen der lidstaten inzake aroma's voor gebruik in levensmiddelen
en de uitgangsmaterialen voor de bereiding van die aroma's (1) inzake aroma's
en/of aromatiserende bereidingen zoals bedoeld in artikel 1, lid 2, onder c),
van voornoemde richtlijn.
3. Indien de verkoopbenaming van het aroma een verwijzing bevat naar de dier-
lijke of plantaardige oorsprong of aard van de gebruikte stoffen, mag de term
„natuurlijk” of elke andere uitdrukking die in wezen dezelfde betekenis heeft
alleen worden gebruikt wanneer de aromatiserende component werd geïso-
leerd door fysische dan wel enzymatische of microbiologische procédés of
door traditionele levensmiddelenbereidingswijzen, uitsluitend of vrijwel
uitsluitend uitgaande van het betrokken levensmiddel of het betrokken
uitgangsmateriaal voor de bereiding van aroma's.2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 23
(1) PB L 184 van 15.7.1988, blz. 61. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 91/71/EEG
van de Commissie (PB L 42 van 15.2.1991, blz. 25).
▼M2
BIJLAGE III bis
In artikel 6, leden 3 bis, 10 en 11 bedoelde ingrediënten
Glutenbevattende granen (d.w.z. tarwe, rogge, gerst, haver, spelt en kamut of de
hybride soorten daarvan) en producten op basis van glutenbevattende granen
Schaaldieren en producten op basis van schaaldieren
Eieren en producten op basis van eieren
Vis en producten op basis van visAardnoten en producten op basis van aardnoten
Soja en producten op basis van soja
Melk en producten op basis van melk (inclusief lactose)Schaalvruchten, d.w.z. amandelen (Amygdalus communis L.), hazelnoten
(Corylus avellana), walnoten (Juglans regia), cashewnoten (Anacardium occi-
dentale), pecannoten (Carya illinoiesis (Wangenh.) K. Koch), paranoten
(Bertholletia excelsa), pistachenoten (Pistacia vera), macadamianoten (Maca-
damia ternifolia) en producten op basis van schaalvruchten
Selderij en producten op basis van selderij
Mosterd en producten op basis van mosterdSesamzaad en producten op basis van sesamzaad
Zwaveldioxide en sulfieten in concentraties van meer dan 10 mg/kg of 10 mg/l
uitgedrukt als SO
2.2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 24
▼B
BIJLAGE IV
DEEL A
INGETROKKEN RICHTLIJN MET HAAR OPEENVOLGENDE WIJZI-
GINGEN
(bedoeld in artikel 26)
Richtlijn 79/112/EEG van de Raad (PB L 33 van 8.2.1979, blz. 1)Richtlijn 85/7/EEG van de Raad (PB L 2 van 3.1.1985, blz. 22) enkel artikel 1,
punt 9
Richtlijn 86/197/EEG van de Raad (PB L 144 van 29.5.1986, blz. 38)
Richtlijn 89/395/EEG van de Raad (PB L 186 van 30.6.1989, blz. 17)Richtlijn 91/72/EEG van de Commissie (PB L 42 van 15.2.1991, blz. 27)Richtlijn 93/102/EG van de Commissie (PB L 291 van 25.11.1993, blz. 14)
Richtlijn 95/42/EG van de Commissie (PB L 182 van 2.8.1995, blz. 20)
Richtlijn 97/4/EG van het Europees Parlement en de Raad (PB L 43 van
14.2.1997, blz. 21)
DEEL B
LIJST VAN DE VOOR DE OMZETTING IN NATIONAAL RECHT
VASTGESTELDE TERMIJNEN
(bedoeld in artikel 26)
RichtlijnUiterste datum voor
omzettingToelating van handel
van producten in
overeenstemming met
huidige richtlijnVerbod op handel van
producten niet in
overeenstemming met
huidige richtlijn
79/112/EEG 22 december
198022 december 1982
85/7/EEG
86/197/EEG 1 mei 1988 1 mei 1989
89/395/EEG 20 december
199020 juni 1992
91/72/EEG 30 juni 1992 1 januari 1994
93/102/EG 30 december
19941 januari 1995 30 juni 1996
95/42/EG
97/4/EG 14 augustus 1998 14 februari 20002000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 25
▼B
BIJLAGE V
CONCORDANTIETABEL
Richtlijn 79/112/EEG Onderhavige richtlijn
Artikel 1 Artikel 1
Artikel 2 Artikel 2
Artikel 3, lid 1, punt 1 Artikel 3, lid 1, punt 1Artikel 3, lid 1, punt 2 Artikel 3, lid 1, punt 2
Artikel 3, lid 1, punt 2 bis Artikel 3, lid 1, punt 3
Artikel 3, lid 1, punt 3 Artikel 3, lid 1, punt 4Artikel 3, lid 1, punt 4 Artikel 3, lid 1, punt 5
Artikel 3, lid 1, punt 5 Artikel 3, lid 1, punt 6
Artikel 3, lid 1, punt 6 Artikel 3, lid 1, punt 7Artikel 3, lid 1, punt 7 Artikel 3, lid 1, punt 8
Artikel 3, lid 1, punt 8 Artikel 3, lid 1, punt 9
Artikel 3, lid 1, punt 9 Artikel 3, lid 1, punt 10Artikel 3, leden 2 en 3 Artikel 3, leden 2 en 3
Artikel 4 Artikel 4
Artikel 5 Artikel 5Artikel 6, leden 1, 2 en 3 Artikel 6, leden 1, 2 en 3Artikel 6, lid 4, punten a) en b) Artikel 6, lid 4, punten a) en b)
Artikel 6, lid 4, punt c), onder i) Artikel 6, lid 4, punt c), onder i)
Artikel 6, lid 4, punt c), onder ii),
eerste streepjeArtikel 6, lid 4, punt c), onder ii)
Artikel 6, lid 4, punt c), onder ii),
tweede streepjeArtikel 6, lid 4, punt c), onder iii)
Artikel 6, lid 4, punt d) Artikel 6, lid 4, punt d)
Artikel 6, lid 5, punt a) Artikel 6, lid 5Artikel 6, lid 5, punt b) Artikel 6, lid 6
Artikel 6, lid 6 Artikel 6, lid 7
Artikel 6, lid 7, eerste alinea, Artikel 6, lid 8, eerste alineaArtikel 6, lid 7, tweede alinea, eerste
en tweede streepjeArtikel 6, lid 8, tweede alinea, punten
a) en b)
Artikel 6, lid 8 Artikel 6, lid 9Artikel 7 Artikel 7
Artikel 8, leden 1 tot en met 5 Artikel 8, leden 1 tot en met 5
Artikel 8, lid 6 —Artikel 8, lid 7 Artikel 8, lid 6
Artikel 9, leden 1 tot en met 4 Artikel 9, leden 1 tot en met 4
Artikel 9, lid 5 —Artikel 9, lid 6 Artikel 9, lid 5
Artikel 9 bis Artikel 10
Artikel 10 Artikel 11Artikel 10 bis Artikel 12
Artikel 11, leden 1 en 2 Artikel 13, leden 1 en 2
Artikel 11, lid 3, punt a) Artikel 13, lid 3Artikel 11, lid 3, punt b) —
Artikel 11, lid 4 Artikel 13, lid 4
Artikel 11, lid 5 —Artikel 11, lid 6 Artikel 13, lid 5, eerste alineaArtikel 11, lid 7 Artikel 13, lid 5, tweede alinea
Artikelen 12 en 13 Artikelen 14 en 15
Artikel 13 bis Artikel 16Artikelen 14 en 15 Artikelen 17 en 18
Artikel 16, punt 1 —
Artikel 16, punt 2 Artikel 19Artikel 17, eerste alinea Artikel 20, lid 1
Artikel 17, tweede, derde, vierde en
vijfde alineaArtikel 20, lid 2
Artikel 18 —
Artikelen 19, 20 en 21 Artikelen 21, 22 en 23
Artikel 22, leden 1, 2 en 3 —2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 26
▼B
Richtlijn 79/112/EEG Onderhavige richtlijn
Artikel 22, lid 4 Artikel 24
Artikel 23 —Artikel 24 Artikel 25Artikel 25 —Artikel 26 —— Artikel 26— Artikel 27— Artikel 28Bijlage I Bijlage I
Bijlage II Bijlage II
Bijlage III Bijlage III— Bijlage IV— Bijlage V2000L0013 — NL — 01.05.2004 — 003.001 — 27