1992L0100 — NL — 22.06.2001 — 002.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B RICHTLIJN 92/100/EEG VAN DE RAAD
van 19 november 1992
betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van
intellectuele eigendom
(PB L 346 van 27.11.1992, blz. 61)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1Richtlijn 93/98/EEG van de Raad van 29 oktober 1993 L 290 9 24.11.1993
►M2Richtlijn 2001/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei
2001 L 167 10 22.6.2001
▼B
RICHTLIJN 92/100/EEG VAN DE RAAD
van 19 november 1992
betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige
rechten op het gebied van intellectuele eigendom
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese EconomischeGemeenschap, inzonderheid op artikel 57, lid 2, en op de artikelen 66 en100 A,
Gezien het voorstel van de Commissie(
1),
In samenwerking met het Europese Parlement(2),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(3),
Overwegende dat er tussen de Lid-Staten verschillen bestaan op het
gebied van de rechtsbescherming, die — wat verhuur en uitlening betreft— in de nationale wetgeving en praktijk wordt geboden aanauteursrechtelijk beschermde werken en aan door naburige rechtenbeschermde zaken; dat door deze verschillen handelsbelemmeringen en
mededingingsdistorsies kunnen ontstaan, die aan de totstandbrenging en
de goede werking van de interne markt afbreuk doen;
Overwegende dat deze verschillen in rechtsbescherming nog groter
zouden kunnen worden, wanneer de Lid-Staten nieuwe en uiteenlopendewettelijke bepalingen vaststellen of wanneer de nationale rechtspraak
waarin deze bepalingen worden uitgelegd, zich op uiteenlopende wijze
ontwikkelt;
Overwegende dat deze verschillen bijgevolg moeten worden opgeheven
in overeenstemming met het in artikel 8 A van het EEG-Verdrag
gestelde doel om een ruimte zonder binnengrenzen tot stand te brengen,
zodat overeenkomstig artikel 3, onder f), van het EEG-Verdrag eenstelsel wordt ingevoerd waardoor wordt gewaarborgd dat de mededin-ging binnen de gemeenschappelijke markt niet wordt vervalst;
Overwegende dat de verhuur en uitlening van auteursrechtelijk
beschermde werken en van door naburige rechten beschermde zakeneen steeds belangrijker rol spelen, met name voor auteurs, kunstenaarsen producenten van fonogrammen en films; dat piraterij een steedsernstiger bedreiging vormt;
Overwegende dat de doeltreffende bescherming, door middel van
verhuur- en uitleenrechten, van auteursrechtelijk beschermde werkenen van door naburige rechten beschermde zaken, alsook de beschermingvan door naburige rechten beschermde zaken door middel van hetvastleggings-, het reproduktie-, het distributierecht, het recht tot
uitzending en mededeling aan het publiek bijgevolg voor de econo-
mische en culturele ontwikkeling van de Gemeenschap vanfundamenteel belang kunnen worden geacht;
Overwegende dat het auteursrecht en de bescherming door naburige
rechten moeten worden aangepast aan de nieuwe economische
ontwikkelingen, zoals nieuwe exploitatievormen;
Overwegende dat het creatieve en artistieke werk van auteurs en
uitvoerende kunstenaars een passend inkomen noodzakelijk maakt als
basis voor verder creatief en artistiek werk en dat de investeringen die
met name voor de produktie van fonogrammen en films vereist zijn,bijzonder hoog en riskant zijn en dat de mogelijkheid om dit inkomenveilig te stellen en deze investering terug te verdienen, alleendaadwerkelijk kan worden gegarandeerd door een passende juridischebescherming van de betrokken rechthebbenden;1992L0100 — NL — 22.06.2001 — 002.001 — 2
(1) PB nr. C 53 van 28. 2. 1991, blz. 35, en
PB nr. C 128 van 20. 5. 1991, blz. 8.
(2) PB nr. C 67 van 16. 3. 1992, blz. 92, en besluit van 28 oktober 1992 (nog niet
verschenen in het Publikatieblad).
(3) PB nr. C 269 van 14. 10. 1991, blz. 54.
▼B
Overwegende dat deze scheppende, artistieke en ondernemersactivi-
teiten grotendeels door zelfstandigen worden verricht; dat het verrichtenvan dergelijke activiteiten moet worden vergemakkelijkt door een
geharmoniseerde rechtsbescherming in de Gemeenschap;
Overwegende dat, in zoverre het bij deze activiteiten in hoofdzaak om
diensten gaat, het verrichten hiervan evenzeer dient te worden
vergemakkelijkt door in de Gemeenschap een geharmoniseerd wettelijkkader tot stand te brengen;
Overwegende dat de wetgeving van de Lid-Staten zodanig moet worden
geharmoniseerd, dat zij niet in strijd komt met internationale verdragenwaarop de wetten betreffende het auteursrecht en de naburige rechtenvan vele Lid-Staten zijn gebaseerd;
Overwegende dat men in de communautaire regelgeving betreffende het
verhuur- en uitleenrecht en betreffende bepaalde naburige rechtenslechts behoeft vast te stellen dat de Lid-Staten aan bepaalde groepenvan rechthebbenden rechten met betrekking tot verhuur en uitleningmoeten toekennen, en voorts alleen moet bepalen dat voor bepaalde
groepen van rechthebbenden op bescherming door naburige rechten
dient te worden voorzien in vastleggings-, reproduktie-, verspreidings-,uitzendings- en openbare-mededelingsrechten;
Overwegende dat de begrippen „verhuur” en „uitlening” moeten worden
gedefinieerd;
Overwegende dat het duidelijkheidshalve wenselijk is, bepaalde vormen
van ter beschikking stellen, zoals het ter beschikking stellen vanfonogrammen of films (cinematografisch of audiovisueel werk ofbewegende beelden, met of zonder geluid) voor publieke vertoning ofuitzending, het ter beschikking stellen voor tentoonstelling of het terbeschikking stellen voor raadpleging ter plaatse, niet te beschouwen als
„verhuur” of „uitlening” in de zin van deze richtlijn; dat „uitlening” in
de zin van deze richtlijn niet omvat het ter beschikking stellen tussenvoor het publiek toegankelijke instellingen onderling;
Overwegende dat, wanneer de door een voor het publiek toegankelijke
instelling verrichte uitlening aanleiding geeft tot een betaling waarvanhet bedrag niet hoger is dan hetgeen noodzakelijk is om de huishoude-lijke kosten van de instelling te dekken, er geen sprake is van direct ofindirect economisch of commercieel voordeel in de zin van deze
richtlijn;
Overwegende dat een regeling moet worden ingevoerd die een niet voor
afstand vatbaar recht op een billijke vergoeding waarborgt aan auteurs
en uitvoerende kunstenaars, die de mogelijkheid moeten behouden om
het beheer van dit recht toe te vertrouwen aan maatschappijen voorcollectieve belangenbehartiging die hen vertegenwoordigen;
Overwegende dat deze billijke vergoeding uitgekeerd kan worden op
basis van een of meer betalingen op ongeacht welk moment, bij hetsluiten van het contract of later;
Overwegende dat bij deze billijke vergoeding rekening dient te worden
gehouden met het belang van de bijdrage van de betrokken auteurs enuitvoerende kunstenaars aan de produktie en de exploitatie van hetfonogram of de film;
Overwegende dat ook de rechten van ten minste de auteurs ten aanzien
van openbare uitlening moeten worden beschermd door een bijzondereregeling in te voeren; dat evenwel elke op grond van artikel 5 van dezerichtlijn genomen maatregel moet overeenstemmen met het Gemeen-
schapsrecht, inzonderheid met artikel 7 van het EEG-Verdrag;
Overwegende dat de bepalingen van hoofdstuk II van deze richtlijn de
Lid-Staten niet beletten het in artikel 2, lid 5, bedoelde vermoeden uit te
breiden tot de in dit hoofdstuk opgenomen uitsluitende rechten; dat die
bepalingen de Lid-Staten bovendien niet beletten te voorzien in eenweerlegbaar vermoeden dat de exploitatie is toegestaan op grond van dein die bepalingen neergelegde uitsluitende rechten van uitvoerendekunstenaars, mits dat vermoeden verenigbaar is met het InternationaalVerdrag inzake de bescherming van uitvoerende kunstenaars, produ-1992L0100 — NL — 22.06.2001 — 002.001 — 3
▼B
centen van fonogrammen en omroeporganisaties (hierna het „Verdrag
van Rome” te noemen);
Overwegende dat de Lid-Staten kunnen voorzien in een verderreikende
bescherming van houders van naburige rechten dan op grond van artikel8 van deze richtlijn vereist is;
Overwegende dat de geharmoniseerde verhuur- en uitleenrechten niet
mogen worden uitgeoefend op een dusdanige wijze en de geharmoni-seerde bescherming op het gebied van naburige rechten niet in praktijk
mag worden gebracht op een dusdanige wijze, dat dit een verkapte
beperking van de handel tussen Lid-Staten vormt, dan wel op een wijzedie in strijd is met de chronologie voor de exploitatie door de media,zoals erkend in het arrest Cinéthèque tegen FNCF(
1),
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
HOOFDSTUK I
VERHUUR- EN UITLEENRECHT
Artikel 1
Voorwerp van de harmonisatie
1. Overeenkomstig dit hoofdstuk en onverminderd artikel 5 stellen de
Lid-Staten een recht in om de verhuur en uitlening van originelen enkopieën van auteursrechtelijk beschermde werken en anderszinsbeschermde zaken als omschreven in artikel 2, lid 1, toe te staan of teverbieden.
2. In deze richtlijn wordt onder „verhuur” verstaan: het voor gebruik
ter beschikking stellen voor een beperkte tijd en tegen een direct ofindirect economisch of commercieel voordeel.
3. In deze richtlijn wordt onder „uitlening” verstaan: het voor gebruik
ter beschikking stellen voor een beperkte tijd en zonder direct of indirecteconomisch of commercieel voordeel, indien dat plaatsvindt via voor het
publiek toegankelijke instellingen.
4. De in lid 1 genoemde rechten worden niet uitgeput door verkoop
of enige andere vorm van verspreiding van originelen of kopieën vanauteursrechtelijk beschermde werken of anderszins beschermde zakenals omschreven in artikel 2, lid 1.
Artikel 2
Rechthebbenden en voorwerp van het verhuur- en uitleenrecht
1. Het uitsluitende recht verhuur en uitlening toe te staan of te
verbieden, komt toe aan:
— de auteur, met betrekking tot het origineel en kopieën van zijn werk;
— de uitvoerende kunstenaar, met betrekking tot vastleggingen van zijn
uitvoering;
— de producent van fonogrammen, met betrekking tot zijn fono-
grammen, en
— de producent van de eerste vastlegging van een film met betrekking
tot het origineel en de kopieën van zijn film. In deze richtlijn wordtonder film verstaan een cinematografisch of audiovisueel werk ofbewegende beelden, met of zonder geluid.
2. In deze richtlijn wordt de hoofdregisseur van een cinematografisch
of audiovisueel werk beschouwd als de auteur of één van de auteurs. DeLid-Staten kunnen bepalen dat andere personen beschouwd worden alsco-auteurs.
3. Verhuur- en uitleenrechten met betrekking tot bouwwerken en
werken van toegepaste kunst vallen niet onder deze richtlijn.1992L0100 — NL — 22.06.2001 — 002.001 — 4
(1) Zaken 60/84 en 61/84, Jurisprudentie 1985, blz. 2605.
▼B
4. De in lid 1 bedoelde rechten kunnen contractueel overgedragen of
in licentie gegeven worden.
5. Onverminderd lid 7 wordt, wanneer uitvoerende kunstenaars
individueel of collectief een contract voor de productie van een filmhebben gesloten met een filmproducent, de in het contract genoemdeuitvoerende kunstenaar geacht, behoudens andersluidend beding, zijnverhuurrecht te hebben overgedragen, onder voorbehoud van artikel 4.
6. De Lid-Staten kunnen voor auteurs voorzien in een soortgelijk
vermoeden als bedoeld in lid 5.
7. De Lid-Staten kunnen bepalen dat de ondertekening van het tussen
een uitvoerend kunstenaar en een filmproducent gesloten contract voor
de productie van een film geldt als toestemming tot verhuur, voorzover
dit contract voorziet in een billijke vergoeding in de zin van artikel 4. DeLid-Staten kunnen ook bepalen dat dit lid van overeenkomstigetoepassing is op de in hoofdstuk II bedoelde rechten.
Artikel 3
Verhuur van computerprogramma's
Deze richtlijn laat artikel 4, onder c), van Richtlijn 91/250/EEG van de
Raad van 14 mei 1991 betreffende de rechtsbescherming van computer-programma's onverlet(
1).
Artikel 4
Niet voor afstand vatbaar recht op een billijke vergoeding
1. Wanneer een auteur of een uitvoerend kunstenaar zijn verhuurrecht
betreffende een fonogram of betreffende het origineel dan wel een kopie
van een film heeft overgedragen of afgestaan aan een fonogram- of
filmproducent, behoudt hij het recht op een billijke vergoeding voor deverhuur.
2. Het recht op een billijke vergoeding voor verhuur is niet vatbaar
voor afstand door de auteurs of uitvoerende kunstenaars.
3. Het beheer van het recht op een billijke vergoeding kan worden
toevertrouwd aan maatschappijen voor collectieve belangenbehartigingdie auteurs of uitvoerende kunstenaars vertegenwoordigen.
4. De Lid-Staten kunnen zelf beslissen of en in hoever het beheer van
het recht op een billijke vergoeding door maatschappijen voor
collectieve belangenbehartiging verplicht kan worden gesteld, alsmedevan wie deze vergoeding kan worden geëist of geïnd.
Artikel 5
Afwijking van het uitsluitende openbare uitleenrecht
1. De Lid-Staten kunnen ten aanzien van openbare uitlening afwijken
van het in artikel 1 bedoelde uitsluitende recht, mits ten minste deauteurs een vergoeding krijgen voor deze uitlening. Met inachtnemingvan hun doelstellingen voor bevordering van culturele activiteiten,
kunnen de Lid-Staten de hoogte van deze vergoeding vrij vaststellen.
2. Wanneer de Lid-Staten het in artikel 1 bedoelde uitsluitende
uitleenrecht betreffende fonogrammen, films en computerprogramma'sniet toepassen, voeren zij ten minste voor de auteurs een vergoeding in.
3. De Lid-Staten kunnen bepaalde categorieën instellingen vrijstellen
van betaling van de in de leden 1 en 2 bedoelde vergoeding.
4. In samenwerking met de Lid-Staten stelt de Commissie vóór 1 juli
1997 een verslag op over de openbare uitlening in de Gemeenschap. Zijdoet dit verslag aan het Europees Parlement en aan de Raad toekomen.1992L0100 — NL — 22.06.2001 — 002.001 — 5
(1) PB nr. L 122 van 17. 5. 1991, blz. 42.
▼B
HOOFDSTUK II
NABURIGE RECHTEN
Artikel 6
Vastleggingsrecht
1. De Lid-Staten voorzien ten behoeve van uitvoerende kunstenaars
in het uitsluitende recht om vastlegging van hun uitvoeringen toe te
staan of te verbieden.
2. De Lid-Staten voorzien ten behoeve van omroeporganisaties in het
uitsluitende recht om vastlegging van hun uitzendingen toe te staan of teverbieden, ongeacht of deze uitzendingen al dan niet via de ether
plaatsvinden, uitzendingen per kabel of satelliet daaronder begrepen.
3. Het in lid 2 bedoelde recht is niet van toepassing op kabelmaat-
schappijen voor het louter relayeren van uitzendingen vanomroeporganisaties via de kabel.
Artikel 8
Uitzending en mededeling aan het publiek
1. De Lid-Staten kennen uitvoerende kunstenaars het uitsluitende
recht toe, het uitzenden via de ether en het mededelen aan het publiek
van hun uitvoeringen toe te staan of te verbieden, behalve wanneer de
uitvoering op zichzelf reeds een uitzending is of aan de hand van eenvastlegging is vervaardigd.
2. De Lid-Staten stellen een recht in om ervoor te zorgen dat een
enkele billijke vergoeding wordt uitgekeerd door de gebruiker, wanneer
een voor handelsdoeleinden uitgegeven fonogram of een reproductie
daarvan wordt gebruikt voor uitzending via de ether of voor enigerleimededeling aan het publiek, en dat deze vergoeding wordt verdeeldtussen de betrokken uitvoerende kunstenaars en producenten vanfonogrammen. Bij gebreke van overeenstemming tussen uitvoerendekunstenaars en producenten van fonogrammen kunnen de Lid-Staten
bepalen volgens welke voorwaarden deze vergoeding tussen beide
partijen wordt verdeeld.
3. De Lid-Staten kennen omroeporganisaties het uitsluitende recht toe
om heruitzending van hun uitzendingen via de ether en de mededelingaan het publiek van hun uitzendingen toe te staan of te verbieden, indien
deze mededeling plaatsvindt op plaatsen die tegen betaling van een
toegangsprijs voor het publiek toegankelijk zijn.
Artikel 9
Distributierecht
1. De Lid-Staten voorzien, ten behoeve van
— uitvoerende kunstenaars, met betrekking tot de vastleggingen van
hun uitvoeringen,
— producenten van fonogrammen, met betrekking tot hun fono-
grammen,
— producenten van de eerste vastleggingen van films, met betrekking
tot het origineel en de kopieën van hun films,
— omroeporganisaties, met betrekking tot de vastleggingen van hun
uitzendingen, als omschreven in artikel 6, lid 2,
in een uitsluitend recht, hierna „distributierecht” te noemen, om deze
zaken, met inbegrip van kopieën ervan, door verkoop of anderszins ter
beschikking van het publiek te stellen.
2. Het distributierecht in de Gemeenschap op een in lid 1 bedoelde
zaak wordt slechts uitgeput wanneer die zaak door de rechthebbende ofmet diens toestemming voor de eerste maal in de Gemeenschap wordtverkocht.1992L0100 — NL — 22.06.2001 — 002.001 — 6
▼M2
▼B
▼B
3. Het distributierecht laat de bijzondere bepalingen van hoofdstuk I,
inzonderheid artikel 1, lid 4, onverlet.
4. Het distributierecht kan contractueel overgedragen of in licentie
gegeven worden.
Artikel 10
Beperkingen op de rechten
1. De Lid-Staten kunnen op de in hoofdstuk II genoemde rechten
beperkingen stellen ten aanzien van:
a) privé gebruik;
b) gebruik van korte uittreksels in verband met de verslaggeving over
actuele gebeurtenissen;
c) kortstondige vastlegging door een omroeporganisatie met behulp van
haar eigen middelen en voor haar eigen uitzendingen;
d) gebruik uitsluitend ten behoeve van onderwijs of wetenschappelijk
onderzoek.
2. Onverminderd lid 1 kan elke Lid-Staat op de bescherming van
uitvoerende kunstenaars, producenten van fonogrammen, omroeporga-nisaties en producenten van de eerste vastleggingen van films, dezelfdebeperkingen stellen als op de auteursrechtelijke bescherming van werken
van letterkunde en kunst. Dwanglicenties mogen evenwel slechts
worden toegekend in zoverre deze met het Verdrag van Romeverenigbaar zijn.
3. De beperkingen mogen slechts in bepaalde bijzondere gevallen
worden toegepast, mits daarbij geen afbreuk wordt gedaan aan de
normale exploitatie van werken of ander materiaal en de wettige
belangen van de rechthebbenden niet onredelijk worden geschaad.
HOOFDSTUK III
DUUR
HOOFDSTUK IV
GEMEENSCHAPPELIJKE BEPALINGEN
Artikel 13
Toepassing in de tijd
1. Deze richtlijn geldt met betrekking tot alle in deze richtlijn
genoemde auteursrechtelijk beschermde werken, uitvoeringen, fono-
grammen, uitzendingen en eerste vastleggingen van films die, op 1 juli
1994, nog door de wetgeving van de Lid-Staten op het gebied vanauteursrecht en de naburige rechten worden beschermd, of die op diedatum aan de beschermingscriteria van deze richtlijn voldoen.
2. Deze richtlijn laat alle vóór 1 juli 1994 verrichte exploitatie-
handelingen onverlet.
3. De Lid-Staten kunnen bepalen dat de rechthebbenden geacht
worden de verhuur of de uitlening van in artikel 2, lid 1, omschreven
zaken te hebben toegestaan, indien bewezen wordt dat deze zaken vóór1juli 1994 met dat doel aan derden ter beschikking zijn gesteld of zijnverkregen. De Lid-Staten kunnen echter, met name indien het eendigitale opname betreft, bepalen dat de rechthebbenden recht hebben opeen passende vergoeding voor het verhuren of uitlenen van die opname.1992L0100 — NL — 22.06.2001 — 002.001 — 7
▼M2
▼B
▼M1
▼B
▼B
4. De Lid-Staten hoeven artikel 2, lid 2, niet toe te passen op films
die vóór 1 juli 1994 tot stand zijn gekomen.
5. De datum van toepassing van artikel 2, lid 2, mag door de Lid-
Staten worden bepaald, mits die datum niet na 1 juli 1997 valt.
6. Onverminderd lid 3 en overeenkomstig de leden 8 en 9, laat deze
richtlijn vóór de aanneming ervan gesloten contracten onverlet.
7. De Lid-Staten kunnen, met inachtneming van de leden 8 en 9,
bepalen dat rechthebbenden die nieuwe rechten verwerven op grond vannationale regels die ter uitvoering van deze richtlijn zijn aangenomen, endie vóór 1 juli 1994 hebben toegestemd in exploitatie, geacht worden denieuwe uitsluitende rechten te hebben overgedragen.
8. De Lid-Staten kunnen de datum vaststellen met ingang waarvan
het in artikel 4 bedoelde recht op een billijke vergoeding van kracht is,
mits deze datum niet na 1 juli 1997 valt.
9. Voor contracten die vóór 1 juli 1994 zijn gesloten, is het in artikel
4 bedoelde recht op een billijke vergoeding alleen van toepassing indiende auteurs, uitvoerende kunstenaars of hun vertegenwoordigers vóór 1januari 1997 hiervoor een verzoek hebben ingediend. Indien recht-
hebbenden het niet eens kunnen worden over de hoogte van de
vergoeding, kunnen de Lid-Staten die vaststellen.
Artikel 14
Relatie tussen auteursrecht en naburige rechten
De in deze richtlijn geregelde bescherming van de naburige rechten laat
onverlet en is op generlei wijze van invloed op de auteursrechtelijkebescherming.
Artikel 15
Slotbepalingen
1. De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen in werking treden om vóór 1 juli 1994 aan deze richtlijn tevoldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.
Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die
bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar
verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels
voor deze verwijzing worden vastgesteld door de Lid-Staten.
2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst van de belangrijke
bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijnvallende gebied vaststellen.
Artikel 16
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.1992L0100 — NL — 22.06.2001 — 002.001 — 8