Onderstaande tekst dient louter ter informatie en is juridisch niet bindend. De EU-instellingen zijn niet aansprakelijk voor de  
inhoud. Alleen de besluiten die zijn gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie (te raadplegen in EUR-Lex) zijn 
authentiek. Deze officiële versies zijn rechtstreeks toegankelijk via de links in dit document  
►B VERORDENING (EU) Nr. 748/2012 VAN DE COMMISSIE  
van 3 augustus 2012  
tot vaststelling van uitvoeringsvoorschriften inzake de luchtwaardigheid en milieucertificering van 
luchtvaartuigen en aanverwante producten, onderdelen en uitrustingsstukken, alsmede voor de 
certificering van ontwerp- en productieorganisaties  
(herschikking)  
(Voor de EER relevante tekst)  
(PB L 224 van 21.8.2012, blz. 1)  
Gewĳzigd bĳ: 
Publicatieblad  
nr. blz. datum  
►M1 Verordening (EU) nr. 7/2013 van de Commissie van 8 januari 2013  L 4 36 9.1.2013  
►M2 Verordening (EU) nr. 69/2014 van de Commissie van 27 januari 2014  L 23 12 28.1.2014 
 L 167 1  1.7.2015 
 L 3 3 6.1.2016 
 L 144  1  3.6.2019  
Gerectificeerd b ĳ: 
►C1 Rectificatie PB L 146 van 5.6.2019, blz. 116 (2019/897)  02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 1
►M3 Verordening (EU) 2015/1039 van de Commissie van 30 juni 2015
►M4 Verordening (EU) 2016/5 van de Commissie van 5 januari 2016
►M5 Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/897 van de Commissie van
12 maart 2019  
02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 2  
VERORDENING (EU) Nr. 748/2012 VAN DE COMMISSIE  
van 3 augustus 2012  
tot vaststelling van uitvoeringsvoorschriften inzake de 
luchtwaardigheid en milieucertificering van luchtvaartuigen en 
aanverwante producten, onderdelen en uitrustingsstukken, 
alsmede voor de certificering van ontwerp- en productieorganisaties  
(herschikking)  
(Voor de EER relevante tekst)  
Artikel 1  
Toepassingsgebied en definities  
1. In overeenstemming met artikel 5, lid 5, en artikel 6, lid 3, van 
Verordening (EG) nr. 216/2008 stelt de onderhavige verordening ge ­
meenschappelijke technische eisen en administratieve procedures vast 
voor de luchtwaardigheid en milieucertificering van producten, onder ­
delen en uitrustingsstukken en specificeert:  
a) de afgifte van typecertificaten, beperkte typecertificaten, aanvullende 
typecertificaten en wijzigingen in die certificaten;  
b) de afgifte van bewijzen van luchtwaardigheid en beperkte bewijzen 
van luchtwaardigheid, vliegvergunningen en certificaten van vrijga ­
ve; 
c) het afgeven van goedkeuringen voor reparatieontwerpen;  
d) het aantonen van naleving van eisen op het gebied van milieu ­
bescherming;  
e) de afgifte van geluidscertificaten;  
f) de identificatie van producten, onderdelen en uitrustingsstukken;  
g) de certificering van bepaalde onderdelen en uitrustingsstukken;  
h) de certificering van ontwerp- en productieorganisaties;  
i) de uitvaardiging van luchtwaardigheidsaanwijzingen.  
2. Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:  
a) „JAA”: „gezamenlijke luchtvaartautoriteiten”;  
b) „JAR”: „gezamenlijke luchtvaartvoorschriften”;  
c) „deel 21”; de vereisten en procedures voor de certificering van lucht ­
vaartuigen en aanverwante producten, onderdelen en uitrustingsstuk ­
ken alsmede van ontwerp- en productieorganisaties, vastgesteld in 
bijlage I bij deze verordening;  
d) „deel M”: de van toepassing zijnde voorschriften voor blijvende 
luchtwaardigheid die conform Verordening (EG) nr. 216/2008 zijn 
goedgekeurd;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 3  
e) „hoofdvestiging van de organisatie”: het hoofdkantoor of geregis ­
treerde kantoor van de onderneming waar de belangrijkste financiële 
taken en de operationele controle van de in deze verordening be ­
doelde activiteiten worden uitgevoerd;  
f) „artikel”; elk onderdeel en uitrustingsstuk dat wordt gebruikt in bur ­
gerluchtvaartuigen;  
g) „ETSO”: European Technical Standard Order. De European Techni ­
cal Standard Order is een gedetailleerde luchtwaardigheidsspecifica ­
tie die door het Europees Agentschap voor de veiligheid van de 
luchtvaart („het Agentschap”) is uitgevaardigd om zeker te stellen 
dat wordt voldaan aan de voorschriften van deze verordening als een 
minimale prestatienorm voor gespecificeerde artikelen;  
h) „EPA”: European Part Approval. De European Part Approval van 
een artikel betekent dat het artikel geproduceerd is in overeenstem ­
ming met goedgekeurde ontwerpgegevens die niet toebehoren aan de 
houder van het typecertificaat van het betreffende product, behalve 
voor ETSO-artikelen.  
i) „ELA1-luchtvaartuig”: de volgende bemande European Light Air ­
craft:  
i) een vliegtuig met een maximale startmassa van hoogstens 1 200 kg 
dat niet is geklassificeerd als complex motoraangedreven lucht ­
vaartuig;-  
ii) een zweefvliegtuig of gemotoriseerd zweefvliegtuig met een 
maximale startmassa van hoogstens 1 200 kg;  
iii) een ballon ontworpen voor een gas- of heteluchtvolume van ten 
hoogste 3 400 m  3 voor heteluchtballonnen, 1 050 m  3 voor vrije 
gasballonnen, 300 m  3 voor vastgemaakte gasballonnen;  
iv) een luchtschip ontworpen voor maximaal vier inzittenden en een 
gas- of heteluchtvolume van ten hoogste 3 400 m  3 voor hete ­
luchtluchtschepen en 1 000 m  3 voor gasluchtschepen;  
j) „ELA2-luchtvaartuig”: de volgende bemande European Light Air ­
craft:  
i) een vliegtuig met een maximale startmassa van hoogstens 2 000 kg 
dat niet is geklassificeerd als complex motoraangedreven lucht ­
vaartuig;  
ii) een zweefvliegtuig of gemotoriseerd zweefvliegtuig met een 
maximale startmassa van hoogstens 2 000 kg;  
iii) een ballon;  
iv) een heteluchtluchtschip;  
v) een gasluchtschip dat aan elk van de volgende kenmerken be ­
antwoordt:  
— maxium 3 % statisch gewicht,  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 4  
— niet-gerichte stuwkracht (met uitzondering van straalomke ­
ring),  
— conventioneel en eenvoudig ontwerp van structuur, contro ­
lesysteem en ballonetsysteem,  
— onbekrachtigde besturing;  
vi) een heel licht hefschroefvliegtuig.  
Artikel 2  
Certificering van producten, onderdelen en uitrustingsstukken  
1. Voor producten, onderdelen en uitrustingsstukken worden certifi ­
caten afgegeven, als omschreven in bijlage I (deel 21).  
2. In afwijking van lid 1, zijn luchtvaartuigen, met inbegrip van 
daarin geïnstalleerde producten, onderdelen en uitrustingsstukken die 
niet zijn geregistreerd in een lidstaat, vrijgesteld van de bepalingen 
van de subdelen H en I van bijlage I (deel 21). Zij zijn eveneens vrij ­
gesteld van de bepalingen van subdeel P van bijlage I (deel 21) tenzij 
een lidstaat bepaalde identificatieaanduidingen oplegt.  
Artikel 3  
Voortdurende geldigheid van typecertificaten en de daarmee 
verbonden bewijzen van luchtwaardigheid  
1. Ten aanzien van een product dat een typecertificaat had, of een 
document dat afgifte van een bewijs van luchtwaardigheid toestond, die 
vóór 28 september 2003 door lidstaten zijn afgegeven, zijn de volgende 
bepalingen van toepassing:  
a) een dergelijk product zal beschouwd worden als een product met een 
typecertificaat dat in overeenstemming met de onderhavige verorde ­
ning is afgegeven indien:  
▼M2 
i) de typecertificering is gebaseerd op:  
— de JAA-typecertificeringsbasis, voor producten die zijn ge ­
certificeerd volgens JAA-procedures, zoals gedefinieerd in 
het JAA-gegevensblad, of  
— voor andere producten, de typecertificeringsbasis als gedefi ­
nieerd in het gegevensblad van het typecertificaat van het 
land van ontwerp, indien het betreffende land van ontwerp:  
— een lidstaat is, tenzij het Agentschap vaststelt, met name 
rekening houdend met de gebruikte certificeringsspecifi ­
caties en de gebruikservaringen, dat een dergelijke type ­
certificeringsbasis geen veiligheidsniveau verschaft dat 
gelijkwaardig is aan het bij Verordening (EG) 
nr. 216/2008 en deze verordening vereiste veiligheidsni ­
veau, of  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 5  
— een land is waarmee een lidstaat een bilaterale luchtwaar ­
digheidsovereenkomst of een vergelijkbare overeenkomst 
heeft gesloten, volgens welke de genoemde producten 
zijn gecertificeerd op basis van de certificeringsspecifica ­
ties van het betreffende land van ontwerp, tenzij het 
Agentschap vaststelt dat die certificeringsspecificaties of 
de gebruikservaringen, of het veiligheidssysteem van het 
betreffende land van ontwerp geen veiligheidsniveau op ­
leveren dat gelijkwaardig is aan het bij de Verordening 
(EG) nr. 216/2008 en deze verordening vereiste veilig ­
heidsniveau.  
Teneinde advies te kunnen uitbrengen aan de Commissie, onder 
meer over eventuele wijzigingen van de onderhavige verorde ­
ning, zal het Agentschap een eerste evaluatie maken van de 
mogelijke consequenties van de bepalingen onder het tweede 
streepje;  
▼B 
ii) de eisen op het gebied van milieubescherming zijn gehanteerd 
zoals vastgelegd in bijlage 16 van het Verdrag van Chicago, 
voor zover van toepassing op het product;  
iii) de van toepassing zijnde luchtwaardigheidsaanwijzingen zijn die 
van het betreffende land van ontwerp.  
b) een ontwerp van een luchtvaartuig dat vóór 28 september 2003 is 
ingeschreven in het register van een lidstaat wordt geacht te voldoen 
aan de bepalingen van deze verordening indien:  
i) het basistypeontwerp onderdeel is van een typecertificaat als 
vermeld onder a);  
ii) alle wijzigingen in dit basistypeontwerp, die niet vallen onder de 
verantwoordelijkheid van de houder van het typecertificaat, zijn 
goedgekeurd, en  
iii) voldaan is aan de luchtwaardigheidsaanwijzingen die vóór 
28 september 2003 door de lidstaat van registratie zijn uitgevaar ­
digd of overgenomen, inclusief eventuele wijzigingen van de 
luchtwaardigheidsaanwijzingen van het betreffende land van ont ­
werp, goedgekeurd door de lidstaat van registratie.  
2. Ten aanzien van producten waarvoor het typecertificeringsproces 
op 28 september 2003, hetzij via de JAA, hetzij via een lidstaat, lo ­
pende was, geldt het volgende:  
a) indien een goedkeuringsproces door meerdere lidstaten wordt uitge ­
voerd, geldt het verst gevorderde project als referentie;  
b) punt 21.A.15, onder a), b) en c), van bijlage I (deel 21) is niet van 
toepassing;  
▼M2 
c) in afwijking van punt 21.A.17A van bijlage I (deel 21), zal de 
typecertificeringsbasis van toepassing zijn die door de JAA of, in ­
dien van toepassing, de lidstaat, op de aanvraagdatum voor de er ­
kenning is vastgesteld;  
d) de bevindingen die tijdens procedures van de JAA of lidstaten zijn 
gedaan, worden beschouwd als zijnde bevindingen die zijn gedaan 
door het Agentschap, ter naleving van het bepaalde in punt 21.A.20, 
onder a) en d), van bijlage I (deel 21).  ▼M2
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 6  
3. Ten aanzien van producten met een nationaal typecertificaat of een 
equivalent daarvan, waarvoor de goedkeuringsprocedure voor een door 
lidstaten uitgevoerde wijziging ten tijde van de vaststelling van het 
typecertificaat in overeenstemming met de onderhavige verordening 
nog niet was afgerond, geldt het volgende:  
a) indien een goedkeuringsproces wordt uitgevoerd door meerdere lid ­
staten, geldt het verst gevorderde project als referentie;  
b) punt 21.A.93 van bijlage I (deel 21) is niet van toepassing;  
c) de typecertificeringsbasis die door de JAA of, indien van toepassing, 
de lidstaat op de aanvraagdatum voor de goedkeuring van wijziging 
is vastgesteld, is van toepassing;  
d) de bevindingen die tijdens procedures van de JAA of lidstaten zijn 
gedaan, worden beschouwd als zijnde bevindingen welke zijn gedaan 
door het Agentschap, ter naleving van het bepaalde in punt 
21.A.103, onder a) en b), van bijlage I (deel 21).  
4. Ten aanzien van producten met een nationaal typecertificaat of een 
equivalent daarvan, waarvoor de goedkeuringsprocedure voor door lid ­
staten uitgevoerde ingrijpende reparatieontwerpen ten tijde van de vast ­
stelling van het typecertificaat in overeenstemming met de onderhavige 
verordening nog niet is afgerond, geldt dat de bevindingen die tijdens 
procedures van de JAA of lidstaten zijn gedaan, worden beschouwd als 
zijnde bevindingen welke zijn gedaan door het Agentschap, ter naleving 
van het bepaalde in punt 21.A.433, onder a), van bijlage I (deel 21).  
5. Een door een lidstaat afgegeven bewijs van luchtwaardigheid dat 
de conformiteit bevestigt met een typecertificaat dat is vastgesteld in 
overeenstemming met lid 1 wordt beschouwd als een certificaat dat 
voldoet aan de onderhavige verordening.  
Artikel 4  
Voortdurende geldigheid van aanvullende typecertificaten  
1. Ten aanzien van door een lidstaat volgens JAA-procedures of 
overeenkomstig de toepasselijke nationale procedures afgegeven aanvul ­
lende typecertificaten en ten aanzien van wijzigingen in producten die 
zijn voorgesteld door andere personen dan de houder van het typecer ­
tificaat van het product en welke zijn goedgekeurd door een lidstaat 
overeenkomstig de toepasselijke nationale procedures, waarbij het aan ­
vullende typecertificaat of de wijziging geldig was op 28 september 
2003, wordt het aanvullende typecertificaat of de wijziging geacht 
krachtens deze verordening te zijn afgegeven.  
2. Ten aanzien van aanvullende typecertificaten waarvoor op 28 sep ­
tember 2003 volgens de van toepassing zijnde JAA-procedures voor 
aanvullende typecertificaten een certificeringsprocedure werd uitgevoerd 
door een lidstaat, en ten aanzien van ingrijpende wijzigingen in produc ­
ten die zijn voorgesteld door andere personen dan de houder van het 
typecertificaat van het product, waarvoor volgens de op 28 september 
2003 van toepassing zijnde nationale procedures een certificeringspro ­
cedure werd uitgevoerd door een lidstaat, geldt het volgende:  
a) indien een certificeringsproces wordt uitgevoerd door meerdere lid ­
staten, geldt het verst gevorderde project als referentie;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 7  
b) punt 21.A.113, onder a) en b), van bijlage I (deel 21) is niet van 
toepassing;  
c) van toepassing is de certificeringsbasis als vastgesteld door de JAA 
of, indien van toepassing, de lidstaat op de aanvraagdatum voor het 
aanvullende typecertificaat of goedkeuring van de ingrijpende wijzi ­
ging;  
d) de bevindingen die tijdens procedures van de JAA of lidstaten zijn 
gedaan, worden beschouwd als zijnde bevindingen die zijn gedaan 
door het Agentschap, ter naleving van het bepaalde in punt 
21.A.115, onder a), van bijlage I (deel 21).  
▼M2 __________  
▼B 
Artikel 6  
Voortdurende geldigheid van certificaten voor onderdelen en 
uitrustingsstukken  
1. Door een lidstaat afgegeven goedkeuringen van onderdelen en 
uitrustingsstukken die geldig waren op 28 september 2003, worden 
geacht te zijn afgegeven in overeenstemming met deze verordening.  
2. Ten aanzien van onderdelen en uitrustingsstukken die op 28 sep ­
tember 2003 het voorwerp uitmaakten van een lopende goedkeurings- of 
autorisatieprocedure bij een lidstaat, geldt het volgende:  
a) indien een goedkeuringsproces wordt uitgevoerd door meerdere lid ­
staten, geldt het verst gevorderde project als referentie;  
b) punt 21.A.603 van bijlage I (deel 21) is niet van toepassing;  
c) de overeenkomstig punt 21.A.605 van bijlage I (deel 21) toepasse ­
lijke vereisten inzake gegevens, zijn de door de betreffende lidstaat 
op de aanvraagdatum voor de goedkeuring of autorisatie vastgestelde 
vereisten;  
d) bevindingen die door de desbetreffende lidstaat zijn gedaan, worden 
beschouwd als zijnde bevindingen die zijn gedaan door het Agent ­
schap, ter naleving van het bepaalde in punt 21.A.606, onder b), van 
bijlage I (deel 21).  
Artikel 7  
Vliegvergunningen  
De door de lidstaten vóór 28 maart 2007 vastgestelde voorwaarden voor 
de afgifte van een vliegvergunning of ander bewijs van luchtwaardig ­
heid ten behoeve van luchtvaartuigen waarvoor geen bewijs van lucht ­
waardigheid of beperkt bewijs van luchtwaardigheid krachtens de onder ­
havige verordening gold, worden geacht te zijn vastgesteld overeenkom ­
stig de onderhavige verordening, tenzij het Agentschap vóór 28 maart 
2008 heeft geconcludeerd dat bedoelde voorwaarden niet leiden tot het 
vereiste veiligheidsniveau volgens Verordening (EG) nr. 216/2008 of de 
onderhavige verordening.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 8  
Artikel 7 bis  
Gegevens betreffende de operationele geschiktheid  
1. De houder van een typecertificaat van een luchtvaartuig dat vóór 
17 februari 2014 is afgegeven, die voornemens is op of na 17 februari 
2014 een nieuw luchtvaartuig te leveren aan een EU-exploitant, zal een 
goedkeuring verkrijgen overeenkomstig punt 21.A.21, onder e), van 
bijlage I (deel 21), behalve voor de minimumsyllabus voor typebe ­
voegdverklaringsopleidingen voor onderhoud certificeringspersoneel en 
voor de brongegevens voor de validering van het luchtvaartuig waarmee 
de objectieve kwalificatie van simulatoren wordt ondersteund. De goed ­
keuring wordt uiterlijk verkregen op 18 december 2015 of vóór een EU- 
exploitant vluchtuitvoering start met het luchtvaartuig, als dit later is. De 
gegevens betreffende de operationele geschiktheid kunnen worden be ­
perkt tot het geleverde model.  
2. De aanvrager van een typecertificaat van een luchtvaartuig waar ­
voor de aanvraag vóór 17 februari 2014 is ingediend en waarvoor geen 
typecertificaat is afgegeven vóór 17 februari 2014, zal een goedkeuring 
verkrijgen overeenkomstig punt 21.A.21, onder e), van bijlage I (deel 
21), behalve voor de minimumsyllabus voor typebevoegdverklarings ­
opleidingen voor onderhoudcertificeringspersoneel en voor de bronge ­
gevens voor de validering van het luchtvaartuig waarmee de objectieve 
kwalificatie van simulatoren wordt ondersteund. De goedkeuring wordt 
uiterlijk verkregen op 18 december 2015 of vóór een EU-exploitant 
vluchtuitvoering start met het luchtvaartuig, als dit later is. Bevindingen 
die door de autoriteiten zijn gedaan tijdens activiteiten van de raad voor 
operationele evaluatie welke onder verantwoordelijkheid van de JAA of 
het Agentschap zijn uitgevoerd vóór de inwerkingtreding van deze ver ­
ordening, worden zonder verdere verificatie door het Agentschap aan ­
vaard.  
3. Verslagen van de raad voor operationele evaluatie en basismini ­
mumuitrustingslijsten die overeenkomstig de JAA-procedures of door 
het Agentschap zijn afgegeven vóór de inwerkingtreding van deze ver ­
ordening, worden geacht de gegevens betreffende de operationele ge ­
schiktheid te zijn die zijn goedgekeurd overeenkomstig punt 21.A.21, 
onder e), van bijlage I (deel 21) en worden opgenomen in het relevante 
typecertificaat. Vóór 18 juni 2014 doen de houders van de relevante 
typecertificaten aan het Agentschap een voorstel over de opsplitsing van 
de gegevens betreffende de operationele geschiktheid in verplichte en 
niet-verplichte gegevens.  
4. Houders van een typecertificaat dat de gegevens betreffende de 
operationele geschiktheid omvat, moeten goedkeuring krijgen voor een 
uitbreiding van het toepassingsgebied van hun erkenning als ontwerp ­
organisatie of alternatieve procedures voor de erkenning als ontwerp ­
organisatie, indien van toepassing, teneinde de aspecten van de operati ­
onele geschiktheid er vóór 18 december 2015 in op te nemen.  
▼B 
Artikel 8  
Ontwerporganisaties  
1. Een organisatie die verantwoordelijk is voor het ontwerp van pro ­
ducten, onderdelen en uitrustingsstukken of voor eventuele wijzigingen 
of reparaties daarvan toont haar bekwaamheid aan in overeenstemming 
met de bepalingen van bijlage I (deel 21).  ▼M2
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 9  
2. In afwijking van lid 1, kan een organisatie die haar hoofdvestiging 
in een niet- lidstaat heeft haar bekwaamheid aantonen op basis van een 
certificaat dat aan de organisatie is afgegeven door dat land, voor het 
product, het onderdeel en het uitrustingsstuk waarvoor de aanvraag is 
ingediend, mits:  
a) het betreffende land het land van ontwerp is,  
b) het Agentschap heeft vastgesteld dat het systeem van het land het ­
zelfde onafhankelijke niveau van controle op naleving kent als de 
onderhavige verordening, via een gelijkwaardig systeem van goed ­
keuringen van organisaties of via directe betrokkenheid van de be ­
voegde autoriteit in het betreffende land.  
3. Goedkeuringen voor ontwerporganisaties die door een lidstaat zijn 
afgegeven of erkend volgens de van toepassing zijnde JAA-vereisten en 
-procedures en die vóór 28 september 2003 geldig waren, worden be ­
schouwd als goedkeuringen die voldoen aan de onderhavige verorde ­
ning.  
Artikel 9  
Productieorganisaties  
1. Een organisatie die verantwoordelijk is voor de fabricage van 
producten, onderdelen en uitrustingsstukken toont haar bekwaamheid 
aan in overeenstemming met de bepalingen van bijlage I (deel 21).  
2. In afwijking van lid 1, kan een fabrikant die niet in een lidstaat 
gevestigd is haar bekwaamheid aantonen op basis van een certificaat dat 
aan de organisatie is afgegeven door dat land, voor het product, het 
onderdeel en het uitrustingsstuk waarvoor de aanvraag is ingediend, 
mits:  
a) het betreffende land het land van vervaardiging is,  
b) het Agentschap heeft vastgesteld dat het systeem van het land het ­
zelfde onafhankelijke niveau van controle op naleving kent als de 
onderhavige verordening, via een gelijkwaardig systeem van goed ­
keuringen van organisaties of via directe betrokkenheid van de be ­
voegde autoriteit in het betreffende land.  
3. Goedkeuringen voor productieorganisaties die door een lidstaat 
zijn afgegeven of erkend volgens de van toepassing zijnde JAA-ver ­
eisten en -procedures en die vóór 28 september 2003 geldig waren, 
worden beschouwd als goedkeuringen die voldoen aan de onderhavige 
verordening.  
▼M5 
4. Bij wijze van uitzondering op lid 1 mag de productieorganisatie 
bij de bevoegde autoriteit een afwijking aanvragen van de milieueisen 
die vermeld zijn in artikel 9, lid 2, eerste alinea, van Verordening (EU) 
2018/1139 (  1 ). ▼B 
( 1 ) Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de Raad van 
4 juli 2018 tot vaststelling van gemeenschappelijke regels op het gebied van 
burgerluchtvaart en tot oprichting van een Agentschap van de Europese Unie 
voor de veiligheid van de luchtvaart, tot wijziging van de Verordeningen 
(EG) nr. 2111/2005, (EG) nr. 1008/2008, (EU) nr. 996/2010, (EU) 
nr. 376/2014 en Richtlijnen 2014/30/EU en 2014/53/EU van het Europees 
Parlement en de Raad, en houdende intrekking van Verordeningen (EG) 
nr. 552/2004 en (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de 
Raad en Verordening (EEG) nr. 3922/91 van de Raad (PB L 212 van 
22.8.2018, blz. 1).
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 10  
Article 10  
Maatregelen van het Agentschap  
1. Het Agentschap zal aanvaardbare middelen van naleving opstellen 
waarvan bevoegde autoriteiten, organisaties en personeel gebruik kun ­
nen maken om aan te tonen dat zij voldoen aan de voorschriften van 
bijlage I (deel 21) bij deze verordening.  
2. De aanvaardbare middelen van naleving die door het Agentschap 
worden opgesteld, mogen niet leiden tot de invoering van nieuwe eisen, 
noch tot de matiging van de eisen van bijlage I (deel 21) bij deze 
verordening.  
3. Wanneer gebruik wordt gemaakt van de door het Agentschap 
opgestelde aanvaardbare middelen van naleving wordt zonder verdere 
bewijsvoering geacht te zijn voldaan aan de overeenkomstige eisen van 
bijlage I (deel 21) bij deze verordening, onverminderd de artikelen 54 
en 55 van Verordening (EG) nr. 216/2008.  
Artikel 11  
Intrekking  
Verordening (EG) nr. 1702/2003 wordt ingetrokken.  
Verwijzingen naar de ingetrokken verordening gelden als verwijzingen 
naar de onderhavige verordening en worden gelezen volgens de con ­
cordantietabel in bijlage III.  
Artikel 12  
Inwerkingtreding  
De onderhavige verordening treedt in werking op de twintigste dag na 
die van de bekendmaking ervan in het  Publicatieblad van de Europese 
Unie . 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks 
toepasselijk in elke lidstaat.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 11  
BIJLAGE I  
DEEL 21  
Certificering van luchtvaartuigen en aanverwante producten, onderdelen en 
uitrustingsstukken, en van ontwerp- en productieorganisaties  
Inhoudsopgave  
21.1 Algemeen  
SECTIE A — TECHNISCHE EISEN  
SUBDEEL A — ALGEMENE BEPALINGEN  
21.A.1 Toepassingsgebied  
21.A.2 Uitvoering door een andere persoon dan de aanvrager of houder 
van een certificaat  
21.A.3A Gebreken, storingen en defecten  
21.A.3B Luchtwaardigheidsaanwijzingen  
21.A.4 Coördinatie tussen ontwerp en productie  
SUBDEEL B — TYPECERTIFICATEN EN BEPERKTE TYPECERTIFI ­ 
CATEN  
21.A.11 Toepassingsgebied  
21.A.13 Aanvaardbaarheid  
21.A.14 Bewijs van bekwaamheid  
21.A.15 Aanvraag  
21.A.16A Certificeringsspecificaties  
21.A.16B Bijzondere voorwaarden  
21.A.17A Basis voor typecertificering  
21.A.17B Certificeringsbasis voor de gegevens betreffende de operationele 
geschiktheid  
21.A.18 Aanduiding van de toepasselijke milieueisen en certificeringsspeci ­ 
ficaties  
21.A.19 Wijzigingen die een nieuw typecertificaat vereisen  
21.A.20 Overeenstemming met de typecertificeringsbasis, de certificerings ­ 
basis van de gegevens betreffende de operationele geschiktheid en 
de milieueisen  
21.A.21 Afgifte van een typecertificaat  
21.A.23 Afgifte van een beperkt typecertificaat  
21.A.31 Typeontwerp  
21.A.33 Onderzoek en tests  
21.A.35 Vliegproeven  
21.A.41 Typecertificaat  
21.A.44 Verplichtingen van de houder  
21.A.47 Overdraagbaarheid  
21.A.51 Duur en blijvende geldigheid  
21.A.55 Administratie  
21.A.57 Handboeken  
21.A.61 Instructies voor blijvende luchtwaardigheid  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 12  
21.A.62 Beschikbaarheid van gegevens betreffende de operationele geschikt ­ 
heid 
(SUBDEEL C — NIET VAN TOEPASSING)  
SUBDEEL D — WIJZIGINGEN AAN DE TYPECERTIFICATEN EN 
BEPERKTE TYPECERTIFICATEN  
21.A.90A Toepassingsgebied  
21A.90B Standaardwijzigingen  
21.A.91 Classificatie van wijzigingen van een typecertificaat  
21.A.92 Toepassingsgebied  
21.A.93 Aanvraag  
21.A.95 Geringe wijzigingen  
21.A.97 Ingrijpende wijzigingen  
21.A.101 Aanduiding van de toepasselijke certificeringsspecificaties en mi ­ 
lieueisen  
21.A.103 Goedkeuring  
21.A.105 Administratie  
21.A.107 Instructies voor blijvende luchtwaardigheid  
21.A.108 Beschikbaarheid van gegevens betreffende de operationele geschikt ­ 
heid 
21.A.109 Verplichtingen en EPA-identificatie  
SUBDEEL E — AANVULLENDE TYPECERTIFICATEN  
21.A.111 Toepassingsgebied  
21.A.112A Aanvaardbaarheid  
21.A.112B Bewijs van bekwaamheid  
21.A.113 Aanvraag om een aanvullend typecertificaat  
21.A.114 Conformiteit  
21.A.115 Afgifte van een aanvullend typecertificaat  
21.A.116 Overdraagbaarheid  
21.A.117 Wijzigingen aan het deel van een product waarop een aanvullend 
typecertificaat betrekking heeft  
21.A.118A Verplichtingen en EPA-kenmerking  
21.A.118B Duur en blijvende geldigheid  
21.A.119 Handboeken  
21.A.120A Instructies voor blijvende luchtwaardigheid  
21.A.120B Beschikbaarheid van gegevens betreffende de operationele geschikt ­ 
heid 
SUBDEEL F — PRODUCTIE ZONDER ERKENNING ALS PRODUC ­ 
TIEORGANISATIE  
21.A.121 Toepassingsgebied  
21.A.122 Aanvaardbaarheid  
21.A.124 Aanvraag  
21.A.125A Afgifte van een akkoordverklaring  
21.A.125B Bevindingen  
21.A.125C Duur en blijvende geldigheid  
21.A.126 Productiecontrolesysteem  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 13  
21.A.127 Proeven: luchtvaartuigen  
21.A.128 Proeven: motoren, propellers  
21.A.129 Verplichtingen van de fabrikant  
21.A.130 Conformiteitsverklaring  
SUBDEEL G — ERKENNING ALS PRODUCTIEORGANISATIE  
21.A.131 Toepassingsgebied  
21.A.133 Aanvaardbaarheid  
21.A.134 Aanvraag  
21.A.135 Afgifte van een erkenning als productieorganisatie  
21.A.139 Kwaliteitssysteem  
21.A.143 Handboek  
21.A.145 Erkenningseisen  
21.A.147 Wijzigingen in de erkende productieorganisatie  
21.A.148 Wijzigingen van vestigingsplaats  
21.A.149 Overdraagbaarheid  
21.A.151 Erkenningsvoorwaarden  
21.A.153 Wijzigingen aan de erkenningsvoorwaarden  
21.A.157 Onderzoeken  
21.A.158 Bevindingen  
21.A.159 Duur en blijvende geldigheid  
21.A.163 Bevoegdheden  
21.A.165 Verplichtingen van de houder  
SUBDEEL H — BEWIJZEN VAN LUCHTWAARDIGHEID EN BE ­ 
PERKTE BEWIJZEN VAN LUCHTWAARDIGHEID  
21.A.171 Toepassingsgebied  
21.A.172 Aanvaardbaarheid  
21.A.173 Classificatie  
21.A.174 Aanvraag  
21.A.175 Taal  
21.A.177 Amendement of wijziging  
21.A.179 Overdraagbaarheid en nieuwe afgifte binnen lidstaten  
21.A.180 Inspecties  
21.A.181 Duur en blijvende geldigheid  
21.A.182 Identificatie van het luchtvaartuig  
SUBDEEL I — GELUIDSCERTIFICATEN  
21.A.201 Toepassingsgebied  
21.A.203 Aanvaardbaarheid  
21.A.204 Aanvraag  
21.A.207 Amendement of wijziging  
21.A.209 Overdraagbaarheid en nieuwe afgifte binnen lidstaten  
21.A.210 Inspecties  
21.A.211 Duur en blijvende geldigheid  
SUBDEEL J — ERKENNING ALS ONTWERPORGANISATIE  
21.A.231 Toepassingsgebied  
21.A.233 Aanvaardbaarheid  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 14  
21.A.234 Aanvraag  
21.A.235 Afgifte van een erkenning als ontwerporganisatie  
21.A.239 Ontwerpborgingssysteem  
21.A.243 Gegevens  
21.A.245 Erkenningseisen  
21.A.247 Wijzigingen van het ontwerpborgingssysteem  
21.A.249 Overdraagbaarheid  
21.A.251 Erkenningsvoorwaarden  
21.A.253 Wijzigingen aan de erkenningsvoorwaarden  
21.A.257 Onderzoeken  
21.A.258 Bevindingen  
21.A.259 Duur en blijvende geldigheid  
21.A.263 Bevoegdheden  
21.A.265 Verplichtingen van de houder  
SUBDEEL K — ONDERDELEN EN UITRUSTINGSSTUKKEN  
21.A.301 Toepassingsgebied  
21.A.303 Conformiteit met toepasselijke vereisten  
21.A.305 Goedkeuring van onderdelen en uitrustingsstukken  
21.A.307 Geschiktheid van onderdelen en uitrustingsstukken om te worden 
geïnstalleerd  
(SUBDEEL L — NIET VAN TOEPASSING)  
SUBDEEL M — REPARATIES  
21.A.431 Toepassingsgebied  
21A.431B Standaardreparaties  
21.A.432A Aanvaardbaarheid  
21.A.432B Bewijs van bekwaamheid  
21.A.433 Reparatieontwerp  
21.A.435 Classificatie van reparaties  
21.A.437 Afgifte van een goedkeuring van een reparatieontwerp  
21.A.439 Productie van reparatieonderdelen  
21.A.441 Uitvoering van een reparatie  
21.A.443 Beperkingen  
21.A.445 Niet-gerepareerde schade  
21.A.447 Administratie  
21.A.449 Instructies voor blijvende luchtwaardigheid  
21.A.451 Verplichtingen en EPA-kenmerking  
(SUBDEEL N — NIET VAN TOEPASSING)  
SUBDEEL O — ETSO-AUTORISATIES  
21.A.601 Toepassingsgebied  
21.A.602A Aanvaardbaarheid  
21.A.602B Bewijs van bekwaamheid  
21.A.603 Aanvraag  
21.A.604 ETSO-autorisatie voor een hulpaggregaat (APU)  
21.A.605 Vereisten inzake gegevens  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 15  
21.A.606 Afgifte van een ETSO-autorisatie  
21.A.607 Bevoegdheden verbonden aan een ETSO-autorisatie  
21.A.608 Ontwerp- en prestatieverklaring (DDP)  
21.A.609 Verplichtingen van de houders van ETSO-autorisaties  
21.A.610 Goedkeuring voor een afwijking  
21.A.611 Ontwerpwijzigingen  
21.A.613 Administratie  
21.A.615 Inspectie door het Agentschap  
21.A.619 Duur en blijvende geldigheid  
21.A.621 Overdraagbaarheid  
SUBDEEL P — VLIEGVERGUNNING  
21.A.701 Toepassingsgebied  
21.A.703 Aanvaardbaarheid  
21.A.705 Bevoegde autoriteit  
21.A.707 Aanvraag van een vliegvergunning  
21.A.708 Vluchtvoorwaarden  
21.A.709 Aanvraag tot goedkeuring van vluchtvoorwaarden  
21.A.710 Goedkeuring van vluchtvoorwaarden  
21.A.711 Afgifte van een vliegvergunning  
21.A.713 Wijzigingen  
21.A.715 Taal  
21.A.719 Overdraagbaarheid  
21.A.721 Inspecties  
21.A.723 Duur en blijvende geldigheid  
21.A.725 Verlenging van de vliegvergunning  
21.A.727 Verplichtingen van de houder van een vliegvergunning  
21.A.729 Administratie  
SUBDEEL Q — IDENTIFICATIE VAN PRODUCTEN, ONDERDELEN 
EN UITRUSTINGSSTUKKEN  
21.A.801 Identificatie van producten  
21.A.803 Behandeling van de identificatiegegevens  
21.A.804 Identificatie van onderdelen en uitrustingsstukken  
21.A.805 Identificatie van kritieke onderdelen  
21.A.807 Identificatie van ETSO-artikelen  
SECTIE B — PROCEDURES VOOR BEVOEGDE AUTORITEI ­ 
TEN  
SUBDEEL A — ALGEMENE VOORZIENINGEN  
21.B.5 Toepassingsgebied  
21.B.20 Verplichtingen van de bevoegde autoriteit  
21.B.25 Vereisten voor de organisatie van de bevoegde autoriteit  
21.B.30 Gedocumenteerde procedures  
21.B.35 Wijzigingen in organisatie en procedures  
21.B.40 Oplossing van geschillen  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 16  
21.B.45 Rapportage/coördinatie  
21.B.55 Administratie  
21.B.60 Luchtwaardigheidsaanwijzingen  
SUBDEEL B — TYPECERTIFICATEN EN BEPERKTE TYPECERTIFI ­ 
CATEN  
21.B.85 Aanduiding van de toepasselijke milieueisen en certifice ­ 
ringsspecificaties voor een typecertificaat of beperkt type ­ 
certificaat  
(SUBDEEL C — NIET VAN TOEPASSING)  
SUBDEEL D — WIJZIGINGEN IN TYPECERTIFICATEN EN BE ­ 
PERKTE TYPECERTIFICATEN  
21.B.70 Goedkeuring van wijzigingen van typecertificaten  
SUBDEEL E — AANVULLENDE TYPECERTIFICATEN  
SUBDEEL F — PRODUCTIE ZONDER ERKENNING ALS PRODUC ­ 
TIEORGANISATIE  
21.B.120 Onderzoek  
21.B.125 Bevindingen  
21.B.130 Afgifte van een akkoordverklaring  
21.B.135 Behoud van de akkoordverklaring  
21.B.140 Wijziging van een akkoordverklaring  
21.B.145 Beperking, opschorting en intrekking van een akkoordverklaring  
21.B.150 Administratie  
SUBDEEL G — ERKENNING ALS PRODUCTIEORGANISATIE  
21.B.220 Onderzoek  
21.B.225 Bevindingen  
21.B.230 Afgifte van een certificaat  
21.B.235 Permanent toezicht  
21.B.240 Wijziging van een erkenning als productieorganisatie  
21.B.245 Opschorting en intrekking van een erkenning als productieorgani ­ 
satie 
21.B.260 Administratie  
SUBDEEL H — BEWIJZEN VAN LUCHTWAARDIGHEID EN BE ­ 
PERKTE BEWIJZEN VAN LUCHTWAARDIGHEID  
21.B.320 Onderzoek  
21.B.325 Afgifte van bewijzen van luchtwaardigheid  
21.B.326 Bewijs van luchtwaardigheid  
21.B.327 Beperkt bewijs van luchtwaardigheid  
21.B.330 Opschorting en intrekking van bewijzen van luchtwaardigheid en 
beperkte bewijzen van luchtwaardigheid  
21.B.345 Administratie  
SUBDEEL I — GELUIDSCERTIFICATEN  
21.B.420 Onderzoek  
21.B.425 Afgifte van geluidscertificaten  
21.B.430 Opschorting en intrekking van een geluidscertificaat  
21.B.445 Administratie  
SUBDEEL J — ERKENNING ALS ONTWERPORGANISATIE  
SUBDEEL K — ONDERDELEN EN UITRUSTINGSSTUKKEN  
(SUBDEEL L — NIET VAN TOEPASSING)  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 17  
SUBDEEL M — REPARATIES  
(SUBDEEL N — NIET VAN TOEPASSING)  
SUBDEEL O — ETSO-AUTORISATIES  
SUBDEEL P — VLIEGVERGUNNING  
21.B.520 Onderzoek  
21.B.525 Afgifte van vliegvergunningen  
21.B.530 Intrekking van vliegvergunningen  
21.B.545 Administratie  
SUBDEEL Q — IDENTIFICATIE VAN PRODUCTEN, ONDERDELEN 
EN UITRUSTINGSSTUKKEN  
Aanhangsels  
Aanhangsel I — EASA-formulier 1 — Certificaat van vrijgave;  
Aanhangsel II — EASA-formulier 15a — Certificaat van herbeoordeling van 
de luchtwaardigheid;  
Aanhangsel III — EASA-formulier 20a — Vliegvergunning;  
Aanhangsel IV — EASA-formulier 20b — Vliegvergunning (afgegeven door 
erkende organisaties);  
Aanhangsel V — EASA-formulier 24 — Beperkt bewijs van luchtwaardigheid;  
Aanhangsel VI — EASA-formulier 25 — Bewijs van luchtwaardigheid;  
Aanhangsel VII — EASA-formulier 45 — Geluidscertificaat;  
Aanhangsel VIII — EASA-formulier 52 — Conformiteitsverklaring voor lucht ­ 
vaartuigen;  
Aanhangsel IX — EASA-formulier 53 — Certificaat van vrijgave voor ge ­ 
bruik;  
Aanhangsel X — EASA-formulier 55 — Certificaat erkenning als productie ­ 
organisatie;  
Aanhangsel XI — EASA-formulier 65 — Akkoordverklaring voor productie 
zonder erkenning als productieorganisatie;  
▼M3 
Aanhangsel XII — Categorieën vliegproeven en kwalificaties van bemannings ­ 
leden voor vliegproeven 85.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 18  
21.1 Algemeen  
Voor de toepassing van deze bijlage wordt verstaan onder „bevoegde autoriteit”:  
a) voor organisaties die gevestigd zijn in een lidstaat, de door die lidstaat aange ­
stelde autoriteit of het Agentschap op verzoek van die lidstaat, of  
b) voor organisaties die niet gevestigd zijn in een lidstaat, het Agentschap.  
SECTIE A  
TECHNISCHE EISEN  
SUBDEEL A — ALGEMENE BEPALINGEN  
21.A.1 Toepassingsgebied  
In deze sectie worden de algemene bepalingen vastgelegd betreffende de rechten 
en verplichtingen van de aanvrager en houder van een certificaat dat overeen ­
komstig deze sectie is of zal worden afgegeven.  
21.A.2 Uitvoering door een andere persoon dan de aanvrager of houder van 
een certificaat  
De acties en verplichtingen die overeenkomstig deze sectie moeten worden uit ­
gevoerd door de houder of aanvrager van een certificaat voor een product, onder ­
deel of uitrustingsstuk mogen in zijn naam worden uitgevoerd door een andere 
natuurlijke of rechtspersoon, op voorwaarde dat de houder of aanvrager van dat 
certificaat kan aantonen dat hij een overeenkomst met die andere persoon heeft 
gesloten om zeker te stellen dat de verplichtingen van de houder naar behoren 
worden en zullen worden vervuld.  
21.A.3A Gebreken, storingen en defecten  
a) Systeem voor het verzamelen, onderzoeken en analyseren van gegevens.  
De houder van een typecertificaat, een beperkt typecertificaat, een aanvullend 
typecertificaat, een ETSO-autorisatie (European Technical Standard Order), 
een goedkeuring van een ontwerp voor een ingrijpende reparatie of enige 
andere relevante goedkeuring die beschouwd kan worden krachtens de onder ­
havige verordening te zijn afgegeven, moet beschikken over een systeem 
voor het verzamelen, onderzoeken en analyseren van rapporten en informatie 
over gebreken, storingen, defecten of andere voorvallen die een nadelig 
effect hebben of kunnen hebben op de blijvende luchtwaardigheid van het 
product, het onderdeel of het uitrustingsstuk waarvoor het typecertificaat, het 
beperkte typecertificaat, het aanvullend typecertificaat, de ETSO-autorisatie, 
de goedkeuring van een ontwerp voor een ingrijpende reparatie of enige 
andere relevante goedkeuring uit hoofde van de onderhavige verordening, 
is afgegeven. Informatie over dit systeem moet ter beschikking worden ge ­
steld aan alle bekende gebruikers van het product, onderdeel of uitrustings ­
stuk en, op verzoek, aan eenieder die bevoegd is overeenkomstig andere 
aanverwante uitvoeringsvoorschriften.  
b) Rapportage aan het Agentschap  
1. De houder van een typecertificaat, een beperkt typecertificaat, een aan ­
vullend typecertificaat, een ETSO-autorisatie, een goedkeuring van een 
ontwerp voor een ingrijpende reparatie of enige andere relevante goed ­
keuring uit hoofde van de onderhavige verordening moet aan het Agent ­
schap alle gebreken, storingen, defecten of andere voorvallen melden 
waarvan hij weet heeft met betrekking tot een product, onderdeel of 
uitrustingsstuk waarvoor het typecertificaat, het beperkt typecertificaat, 
het aanvullend typecertificaat, de ETSO-autorisatie, de goedkeuring van 
het ontwerp voor een ingrijpende reparatie of enige andere relevante 
goedkeuring uit hoofde van de onderhavige verordening is afgegeven 
en die hebben geleid of zouden kunnen leiden tot een onveilige toestand.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 19  
2. Deze meldingen moeten gebeuren in de vorm en op de wijze zoals vast ­
gelegd door het Agentschap, zodra dit mogelijk is en in ieder geval niet 
meer dan 72 uur na het vaststellen van de mogelijke onveilige toestand, 
tenzij uitzonderlijke omstandigheden het verhinderen.  
c) Onderzoek van gerapporteerde voorvallen  
1. Als een overeenkomstig punt b) of overeenkomstig de punten 21.A.129, 
onder f), 2, of 21.A.165, onder f), 2, gemeld voorval het gevolg is van 
een ontwerp- of fabricagetekortkoming, moet de houder van het typecer ­
tificaat, het beperkt typecertificaat, het aanvullend typecertificaat, de goed ­
keuring van het ontwerp voor een ingrijpende reparatie, de ETSO-autori ­
satie of enige andere relevante goedkeuring uit hoofde van de onderhavige 
verordening, of de fabrikant, naargelang van toepassing, de reden voor de 
fout onderzoeken en aan het Agentschap de resultaten rapporteren van 
zijn onderzoek en van de maatregelen die hij treft of voorstelt om de 
tekortkoming te verhelpen.  
2. Als het Agentschap oordeelt dat een maatregel dient te worden getroffen 
om de tekortkoming te verhelpen, moet de houder van het typecertificaat, 
het beperkt typecertificaat, het aanvullend typecertificaat, de goedkeuring 
van het ontwerp voor een ingrijpende reparatie, de ETSO-autorisatie, of 
enige andere relevante goedkeuring uit hoofde van de onderhavige ver ­
ordening, of de fabrikant, naargelang van toepassing, de desbetreffende 
gegevens voorleggen aan het Agentschap.  
21.A.3B Luchtwaardigheidsaanwijzingen  
a) Een luchtwaardigheidsaanwijzing is een door het Agentschap uitgevaardigd 
of overgenomen document dat werkzaamheden oplegt die aan een luchtvaar ­
tuig moeten worden uitgevoerd om opnieuw een aanvaardbaar veiligheidsni ­
veau tot stand te brengen, als er aanwijzingen voor zijn dat het veiligheid ­
sniveau van dat luchtvaartuig anders zou kunnen worden aangetast.  
b) Het Agentschap vaardigt een luchtwaardigheidsaanwijzing uit als:  
1. door het Agentschap een onveilige toestand in een luchtvaartuig is vast ­
gesteld, die het gevolg is van een tekortkoming in het luchtvaartuig of in 
een motor, propeller, onderdeel of uitrustingsstuk van dat luchtvaartuig, 
en 
2. deze toestand vermoedelijk aanwezig is of zich zal ontwikkelen in andere 
luchtvaartuigen.  
c) Als een luchtwaardigheidsaanwijzing door het Agentschap moet worden uit ­
gevaardigd om de in punt b) vermelde onveilige toestand te verhelpen of om 
een inspectie te laten uitvoeren, moet de houder van het typecertificaat, het 
beperkt typecertificaat, het aanvullend typecertificaat, de goedkeuring van het 
ontwerp voor een ingrijpende reparatie, een ETSO-autorisatie of enige andere 
relevante goedkeuring uit hoofde van de onderhavige verordening:  
1. de passende corrigerende maatregel en/of de nodige inspecties voorstellen 
en de details van deze voorstellen ter goedkeuring voorleggen aan het 
Agentschap;  
2. nadat de in punt 1 bedoelde voorstellen zijn goedgekeurd door het Agent ­
schap, aan alle bekende gebruikers of eigenaars van het product, onder ­
deel of uitrustingsstuk, en, op verzoek, aan eenieder die moet voldoen aan 
de luchtwaardigheidsaanwijzing, de passende beschrijvende gegevens en 
uitvoeringsinstructies ter beschikking stellen.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 20  
d) Een luchtwaardigheidsaanwijzing moet ten minste de volgende informatie 
bevatten:  
1. een identificatie van de onveilige toestand  
2. een identificatie van het betreffende luchtvaartuig  
3. de vereiste maatregel(en)  
4. de uitvoeringstermijn voor de vereiste maatregel(en)  
5. de datum van inwerkingtreding.  
▼M2 
21.A.4 Coördinatie tussen ontwerp en productie  
Elke houder van een typecertificaat, een beperkt typecertificaat, een aanvullend 
typecertificaat, een ETSO-autorisatie, een goedkeuring van een wijziging aan een 
typecertificaat of een goedkeuring van een reparatieontwerp moet zo nodig sa ­
menwerken met de productieorganisatie om te komen tot:  
a) een toereikende coördinatie tussen ontwerp en productie, zoals voorgeschre ­
ven in punt 21.A.122, 21A.130, onder b), punten 3) en 4), 21A.133 en 
21A.165, onder c), punten 2) en 3), voor zover van toepassing, en  
b) een passende ondersteuning van de blijvende luchtwaardigheid van het pro ­
duct, onderdeel of uitrustingsstuk.  
▼B 
SUBDEEL B — TYPECERTIFICATEN EN BEPERKTE TYPECERTIFICA ­
TEN  
21.A.11 Toepassingsgebied  
In dit subdeel wordt de procedure vastgelegd voor de afgifte van typecertificaten 
voor producten en beperkte typecertificaten voor luchtvaartuigen, en worden ook 
de rechten en verplichtingen vastgelegd van de aanvragers en houders van deze 
certificaten.  
21.A.13 Aanvaardbaarheid  
Elke natuurlijke of rechtspersoon die zijn bekwaamheid overeenkomstig punt 
21.A.14 aangetoond heeft, of aan het bewijzen is, is aanvaardbaar als aanvrager 
van een typecertificaat of een beperkt typecertificaat onder de in dit subdeel 
beschreven voorwaarden.  
21.A.14 Bewijs van bekwaamheid  
a) Elke organisatie die een typecertificaat of een beperkt typecertificaat aan ­
vraagt moet haar bekwaamheid bewijzen door houder te zijn van een door 
het Agentschap in overeenstemming met subdeel J afgegeven erkenning als 
ontwerporganisatie.  
b) In afwijking van punt a) kan een aanvrager, als alternatieve procedure om 
zijn bekwaamheid te bewijzen, de goedkeuring van het Agentschap vragen 
voor het gebruik van procedures die beschrijven met welke specifieke ont ­
werppraktijken, -middelen en -werkzaamheden zal worden voldaan aan deze 
bijlage, als het product een van de volgende is:  
1. een ELA2-luchtvaartuig;  
2. een in een ELA2-luchtvaartuig geïnstalleerde motor of propeller;  
3. een zuigermotor, of  
4. een propeller met vaste of variabele spoed.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 21  
c) In afwijking van punt a) mag een aanvrager zijn bekwaamheid bewijzen door 
het krachtens punt 21A.20(b) vereiste certificeringsprogramma aan het 
Agentschap te verstrekken als het product een van de volgende is:  
1. een ELA1-luchtvaartuig;  
2. een in een ELA1-luchtvaartuig geïnstalleerde motor of propeller.  
21.A.15 Aanvraag  
a) Een aanvraag om een typecertificaat of een beperkt typecertificaat moet 
worden ingediend in een vorm en op een wijze als vastgesteld door het 
Agentschap.  
b) Bij een aanvraag om een typecertificaat of een beperkt typecertificaat voor 
een luchtvaartuig moet een voor-, zij- en bovenaanzicht van dat luchtvaartuig 
worden gevoegd, evenals voorlopige basisgegevens, met o.a. de voorgestelde 
gebruikskenmerken en -beperkingen.  
c) Bij een aanvraag om een typecertificaat voor een motor of propeller moet een 
algemene overzichtstekening van de motor of de propeller worden gevoegd, 
evenals een beschrijving van de ontwerpkenmerken, de gebruikskenmerken 
en de voorgestelde gebruiksbeperkingen.  
▼M2 
d) Een aanvraag voor een typecertificaat of beperkt typecertificaat voor een 
luchtvaartuig moet de aanvraag voor goedkeuring van de gegevens betref ­
fende de operationele geschiktheid omvatten of hiermee na de oorspronke ­
lijke aanvraag worden aangevuld; deze gegevens betreffende de operationele 
geschiktheid bestaan uit, voor zover van toepassing:  
1. de minimumsyllabus inzake typebevoegdverklaringsopleidingen voor pi ­
loten, inclusief de vaststelling van typebevoegdverklaring;  
2. de definitie van het toepassingsgebied van de brongegevens voor de va ­
lidering van het luchtvaartuig, ter ondersteuning van de objectieve kwa ­
lificatie van simulatoren voor de typebevoegdverklaringsopleidingen voor 
piloten, of voorlopige gegevens ter ondersteuning van de tussentijdse 
kwalificatie van die simulatoren;  
3. de minimumsyllabus voor typebevoegdverklaringsopleidingen voor onder ­
houd certificeringspersoneel, inclusief de vaststelling van de typebevoegd ­
verklaringen;  
4. de vaststelling van het type of de variant voor cabinepersoneel en type ­
specifieke gegevens voor cabinepersoneel;  
5. de basisminimumuitrustingslijst, en  
6. andere elementen betreffende operationele geschiktheid die verband hou ­
den met het type.  
21.A.16A Certificeringsspecificaties  
In overeenstemming met artikel 19 van Verordening (EG) nr. 216/2008, geeft het 
Agentschap certificeringsspecificaties af, inclusief certificeringsspecificaties voor 
gegevens betreffende de operationele geschiktheid, als standaardmiddel om aan te 
tonen dat producten, onderdelen en uitrustingsstukken voldoen aan de essentiële 
eisen van bijlagen I, III en IV bij Verordening (EG) nr. 216/2008. Deze speci ­
ficaties moeten voldoende gedetailleerd en specifiek zijn, zodat de aanvragers 
weten onder welke voorwaarden certificaten worden afgegeven, gewijzigd of 
aangevuld.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 22  
21.A.16B Bijzondere voorwaarden  
a) Het Agentschap zal speciale gedetailleerde technische specificaties, bijzondere 
voorwaarden genoemd, voorschrijven voor een product, als de betreffende 
certificeringsspecificaties geen adequate of geschikte veiligheidsnormen voor 
dat product bevatten, omdat:  
1. het product nieuwe of ongewone ontwerpkenmerken heeft ten opzichte van 
de ontwerppraktijken waarop de toepasselijke certificeringsspecificaties 
zijn gebaseerd, of  
2. het beoogde gebruik van het product onconventioneel is, of  
3. uit ervaringen met andere, vergelijkbare producten die in de praktijk wor ­
den gebruikt of met producten die vergelijkbare ontwerpkenmerken heb ­
ben, is gebleken dat onveilige toestanden kunnen ontstaan.  
b) De bijzondere voorwaarden bevatten de veiligheidsnormen die het Agentschap 
noodzakelijk acht om te komen tot een veiligheidsniveau dat gelijkwaardig is 
aan het in de toepasselijke certificeringsspecificaties vastgelegde veiligheid ­
sniveau.  
21.A.17A Basis voor typecertificering  
▼B 
a) De typecertificatiebasis die dient te worden gemeld voor het afgeven van een 
typecertificaat of een beperkt typecertificaat moet bestaan uit:  
▼M2 
1. de toepasselijke, door het Agentschap vastgelegde certificeringsspecifi ­
caties die van kracht zijn op de datum van de aanvraag van dat certifi ­
caat, tenzij:  
i) anders wordt gespecificeerd door het Agentschap, of  
ii) de aanvrager verkiest te voldoen aan de certificeringsspecificaties van 
later van kracht geworden amendementen, of hiertoe verplicht is 
overeenkomstig de punten c) en d);  
▼B 
2. elke aanvullende voorwaarde die wordt voorgeschreven in overeenstem ­
ming met punt 21.A.16B, onder a).  
b) Een aanvraag om typecertificering van grote vliegtuigen en grote hefschroef ­
vliegtuigen is vijf jaar geldig en een aanvraag om elk ander typecertificaat is 
drie jaar geldig, tenzij de aanvrager op het moment van de aanvraag kan 
aantonen dat er voor het ontwerpen, ontwikkelen en testen van zijn product 
meer tijd nodig is, en het Agentschap een langere periode goedkeurt.  
c) Als er geen typecertificaat is afgegeven, of als duidelijk is dat er geen 
typecertificaat zal worden afgegeven, binnen de in punt b) vastgelegde ter ­
mijn, mag de aanvrager:  
1. een nieuwe aanvraag om een typecertificaat indienen en voldoen aan alle 
bepalingen van punt a) die van toepassing zijn op een oorspronkelijke 
aanvraag, of  
▼M2 
2. een verlenging van de oorspronkelijke aanvraag en voldoen aan de toe ­
passelijke certificeringsspecificaties die van kracht waren op een door de 
aanvrager te kiezen datum, zij het niet eerder dan de datum die wordt 
verkregen door de in punt b) voor de oorspronkelijke aanvraag vast ­
gelegde termijn af te trekken van de datum van afgifte van het typecer ­
tificaat.  ▼M2
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 23  
d) Als een aanvrager verkiest te voldoen aan een amendement bij de lucht ­
waardigheidsvoorschriften dat van kracht wordt nadat de aanvraag om een 
typecertificaat is ingediend, moet de aanvrager ook voldoen aan elk ander 
amendement dat er naar het oordeel van het Agentschap rechtstreeks verband 
mee houdt.  
▼M2 
21.A.17B Certificeringsbasis voor de gegevens betreffende de operationele 
geschiktheid  
a) Het Agentschap deelt de certificeringsbasis voor de gegevens betreffende de 
operationele geschiktheid mee aan de aanvrager. De certificeringsbasis be ­
staat uit:  
1. de toepasselijke overeenkomstig punt afgegeven 21.A.16A certificerings ­
specificaties betreffende operationele geschiktheid die effectief zijn op de 
datum van toepassing of toepassing van de aanvulling, tenzij:  
i) het Agentschap andere middelen aanvaardt om aan te tonen dat de 
relevante essentiële eisen van bijlagen I, III en IV bij Verordening 
(EG) nr. 216/2008 zijn nageleefd, of  
ii) de aanvrager ervoor kiest certificeringsspecificaties van latere effec ­
tieve amendementen na te leven;  
2. alle aanvullende voorwaarden die worden voorgeschreven in overeenstem ­
ming met punt 21.A.16B, onder a).  
b) Als een aanvrager verkiest te voldoen aan een amendement bij de certifice ­
ringsspecificaties dat van kracht wordt nadat de aanvraag om een typecerti ­
ficaat is ingediend, moet de aanvrager ook voldoen aan alle andere certifi ­
ceringsspecificaties die er naar het oordeel van het Agentschap rechtstreeks 
verband mee houden.  
▼B 
21.A.18 Aanduiding van de toepasselijke milieueisen en certificeringsspeci ­
ficaties  
▼M4 
a) De toepasselijke geluidseisen voor het afgeven van een typecertificaat voor 
een luchtvaartuig zijn vastgelegd overeenkomstig de bepalingen van hoofd ­
stuk 1 van bijlage 16, boekdeel I, deel II, van het Verdrag van Chicago en:  
1. voor subsonische straalvliegtuigen, in boekdeel I, deel II, hoofdstukken 2, 
3, 4 en 14, naar gelang van toepassing;  
2. voor propellervliegtuigen, in boekdeel I, deel II, hoofdstukken 3, 4, 5, 6, 
10 en 14, naar gelang van toepassing;  
3. voor helikopters, in boekdeel I, deel II, hoofdstukken 8 en 11, naar gelang 
van toepassing;  
4. voor supersonische vliegtuigen, in boekdeel I, deel II, hoofdstuk 12, naar 
gelang van toepassing. alsmede  
5. voor kantelrotorvliegtuigen, in boekdeel I, deel II, hoofdstuk 13, naar 
gelang van toepassing.  
▼B 
b) De toepasselijke emissie-eisen voor het afgeven van een typecertificaat voor 
een luchtvaartuig en een motor zijn vastgelegd in bijlage 16 van het Verdrag 
van Chicago:  
1. voor de preventie van opzettelijke brandstofventilatie, in boekdeel II, deel 
II, hoofdstuk 2;  
2. voor emissies van turbojet- en turbofanmotoren die alleen bestemd zijn 
voor aandrijving met subsonische snelheid, in boekdeel II, deel III, hoofd ­
stuk 2, en  
3. voor emissies van turbojet- en turbofanmotoren die alleen bestemd zijn 
voor aandrijving met supersonische snelheid, in boekdeel II, deel III, 
hoofdstuk 3.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 24  
c) Het Agentschap zal in overeenstemming met artikel 19 van Verordening (EG) 
nr. 216/2008 certificeringsspecificaties uitvaardigen die aanvaardbare metho ­
den voorzien om aan te tonen dat wordt voldaan aan de in punt a) respec ­
tievelijk b) beschreven geluids- respectievelijk emissievereisten.  
21.A.19 Wijzigingen die een nieuw typecertificaat vereisen  
Elke natuurlijke of rechtspersoon die een wijziging aan een product voorstelt, 
moet een nieuw typecertificaat aanvragen als het Agentschap oordeelt dat de 
verandering van ontwerp, vermogen, stuwkracht of massa zo groot is, dat een 
nagenoeg compleet onderzoek vereist is om na te gaan of voldaan wordt aan de 
toepasselijke typecertificeringsbasis.  
21.A.20 ►M2 Overeenstemming met de typecertificeringsbasis, de certifi ­
ceringsbasis van de gegevens betreffende de operationele geschikt ­
heid en de milieueisen  ◄ 
▼M2 
a) De aanvrager van een typecertificaat of een beperkt typecertificaat moet 
aantonen dat hij voldoet aan de toepasselijke typecertificeringsbasis, de toe ­
passelijke certificeringsbasis van de gegevens betreffende de operationele 
geschiktheid en de milieueisen, en moet aan het Agentschap aantonen met 
welke middelen hieraan voldaan wordt.  
▼B 
b) De aanvrager verstrekt het Agentschap een certificeringsprogramma waarin 
in detail is uiteengezet met welke middelen de overeenstemming is aange ­
toond. Indien nodig wordt dit document tijdens het certificeringsproces ge ­
actualiseerd.  
c) De aanvrager registreert de motivering van de overeenstemming in overeen ­
stemmingsdocumenten, overeenkomstig het onder punt b) vastgestelde certi ­
ficeringsprogramma.  
d) De aanvrager moet verklaren dat hij volledig voldoet aan de toepasselijke 
typecertificatiebasis en milieueisen, overeenkomstig het onder punt b) vast ­
gestelde certificeringsprogramma.  
e) Als de aanvrager houder is van een erkenning als ontwerporganisatie, moet 
de verklaring van punt d) worden ingediend overeenkomstig de bepalingen 
van subdeel J.  
21.A.21 Afgifte van een typecertificaat  
De aanvrager heeft recht op een door het Agentschap afgegeven producttypecer ­
tificaat nadat:  
a) hij zijn bekwaamheid heeft bewezen overeenkomstig punt 21.A.14;  
b) hij de in punt 21.A.20, onder d), vermelde verklaring heeft ingediend, en  
c) is aangetoond dat:  
▼M2 
1. het te certificeren product voldoet aan de toepasselijke typecertificerings ­
basis en de milieueisen, zoals aangeduid in de punten 21.A.17A en 
21.A.18;  
▼B 
2. het niet-voldoen aan bepaalde luchtwaardigheidsvoorschriften wordt ge ­
compenseerd door factoren die een gelijkwaardig veiligheidsniveau 
waarborgen;  
3. geen kenmerk of eigenschap het product onveilig maakt voor het gebruik 
waarvoor de certificering is aangevraagd, en  
4. de aanvrager van het typecertificaat expliciet heeft verklaard dat hij 
bereid is om te voldoen aan punt 21.A.44.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 25  
d) in het geval van een luchtvaartuigtypecertificaat voor de motor en/of de 
propeller, indien geïnstalleerd in het luchtvaartuig, een typecertificaat is af ­
gegeven of vastgesteld in overeenstemming met de onderhavige verordening;  
▼M2 
e) In het geval van een typecertificaat van een luchtvaartuig wordt aangetoond 
dat de gegevens betreffende de operationele geschiktheid voldoen aan de 
toepasselijke certificeringsbasis van de gegevens betreffende de operationele 
geschiktheid overeenkomstig 21.A.17B;  
f) Bij wijze van uitzondering op punt e) en op verzoek van de aanvrager die 
vermeld is in de in punt 21.A.20, onder d), genoemde verklaring, mag een 
typecertificaat voor een luchtvaartuig worden afgegeven alvorens is aange ­
toond dat aan de toepasselijke certificeringsbasis van de gegevens betreffende 
de operationele geschiktheid is voldaan, voor zover de aanvrager aantoont 
dat hij voldoet aan de certificeringsbasis van de gegevens betreffende de 
operationele geschiktheid vóór deze gegevens daadwerkelijk moeten worden 
gebruikt.  
21.A.23 Afgifte van een beperkt typecertificaat  
a) Voor een luchtvaartuig dat niet voldoet aan de bepalingen van punt 21.A.21, 
onder c), heeft de aanvrager recht op een door het Agentschap afgegeven 
beperkt typecertificaat, na:  
1. te hebben voldaan aan de passende, door het Agentschap vastgelegde 
typecertificeringsbasis zodat voldoende veiligheid wordt gegarandeerd 
met betrekking tot het beoogde gebruik van het luchtvaartuig, en aan 
de toepasselijke milieueisen;  
2. expliciet te hebben verklaard dat hij bereid is om te voldoen aan punt 
21.A.44;  
3. in het geval van een beperkt typecertificaat van een luchtvaartuig te 
hebben aangetoond dat de gegevens betreffende de operationele geschikt ­
heid voldoen aan de toepasselijke certificeringsbasis van de gegevens 
betreffende de operationele geschiktheid overeenkomstig punt 21.A.17B.  
b) Bij wijze van uitzondering op het bepaalde onder 3, van punt a) en op 
verzoek van de aanvrager die vermeld is in de in punt 21.A.20, onder d), 
genoemde verklaring, mag een beperkt typecertificaat worden afgegeven 
alvorens is aangetoond dat aan de toepasselijke certificeringsbasis van de 
gegevens betreffende de operationele geschiktheid is voldaan, voor zover 
de aanvrager aantoont dat hij voldoet aan de certificeringsbasis van de ge ­
gevens betreffende de operationele geschiktheid vóór deze gegevens daad ­
werkelijk moeten worden gebruikt.  
c) Voor de in het luchtvaartuig geïnstalleerde motor en/of propeller, moet:  
1. een typecertificaat zijn afgegeven of vastgesteld in overeenstemming met 
dit deel, of  
2. zijn aangetoond dat hij voldoet aan de certificeringsspecificaties die nood ­
zakelijk zijn voor de vliegveiligheid van het luchtvaartuig.  
▼B 
21.A.31 Typeontwerp  
a) Het typeontwerp moet bestaan uit:  
1. de tekeningen en specificaties, en een lijst van deze tekeningen en speci ­
ficaties, die nodig zijn om de configuratie en de ontwerpkenmerken te 
bepalen van het product waarvan aangetoond is dat het voldoet aan de 
toepasselijke typecertificatiebasis en milieueisen;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 26  
2. informatie over de materialen en procedés en over de fabricage- en assem ­
blagemethoden die nodig is om de conformiteit van het product vast te 
stellen;  
▼M2 
3. een goedgekeurde sectie luchtwaardigheidslimieten van de instructies voor 
blijvende luchtwaardigheid, zoals gedefinieerd door de toepasselijke cer ­
tificeringsspecificaties, en  
▼M5 
4. alle andere gegevens die het mogelijk maken om, door vergelijking, de 
luchtwaardigheid en, indien relevant, de milieukenmerken van latere pro ­
ducten van hetzelfde type te bepalen.  
▼B 
b) Elk typeontwerp dient naar behoren te worden geïdentificeerd.  
21.A.33 Onderzoek en proeven  
a) De aanvrager moet alle inspecties en proeven uitvoeren die nodig zijn om 
aan te tonen dat het product voldoet aan de toepasselijke typecertificatiebasis 
en milieueisen.  
b) Voordat een van de in punt a) voorgeschreven tests wordt uitgevoerd, moet 
de aanvrager hebben bepaald:  
1. voor het proefexemplaar:  
i) dat de materialen en procedés in toereikende mate beantwoorden aan 
de specificaties voor het voorgestelde typeontwerp;  
ii) dat de onderdelen van de producten in toereikende mate beantwoor ­
den aan de tekeningen van het voorgestelde typeontwerp;  
iii) dat de fabricageprocessen, de constructie en de assemblage in toerei ­
kende mate beantwoorden aan die van het voorgestelde typeontwerp, 
en 
2. dat de testuitrusting en alle voor de proeven gebruikte meetapparatuur 
geschikt zijn voor de test en juist gekalibreerd zijn.  
c) De aanvrager moet het Agentschap toelaten om elke inspectie uit te voeren 
die nodig is om vast te stellen of voldaan wordt aan punt b).  
d) De aanvrager moet het Agentschap toelaten om elk rapport te analyseren en 
elke inspectie en alle vlieg- en grondproeven uit te voeren of bij te wonen 
die nodig is om de geldigheid van de door de aanvrager overeenkomstig punt 
21.A.20, onder d), voorgelegde conformiteitsverklaring te controleren en om 
vast te stellen dat geen kenmerk of eigenschap het product onveilig maakt 
voor het gebruik waarvoor een certificering is aangevraagd.  
e) Voor proeven die door het Agentschap worden uitgevoerd of bijgewoond 
overeenkomstig punt d):  
1. moet de aanvrager aan het Agentschap een verklaring voorleggen dat 
voldaan wordt aan punt b), en  
2. mag geen wijziging die betrekking heeft op de test en invloed heeft op de 
conformiteitsverklaring worden aangebracht aan een product, onderdeel of 
uitrustingsstuk tussen het moment dat wordt aangetoond dat het voldoet 
aan punt b) en het moment dat het aan het Agentschap wordt aangeboden 
om te worden getest.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 27  
21.A.35 Vliegproeven  
a) Vliegproeven met het oog op het verkrijgen van een typecertificaat moeten 
worden uitgevoerd in overeenstemming met de voorwaarden die door het 
Agentschap zijn vastgelegd voor dergelijke vliegproeven.  
b) De aanvrager moet alle vliegproeven ondernemen die het Agentschap nodig 
acht:  
1. om vast te stellen of voldaan wordt aan de toepasselijke typecertificatie ­
basis en milieueisen, en  
2. voor luchtvaartuigen die overeenkomstig deze sectie moeten worden ge ­
certificeerd, om te bepalen of er voldoende waarborgen zijn dat het lucht ­
vaartuig, zijn onderdelen en zijn uitrustingsstukken betrouwbaar zijn en 
goed functioneren, met uitzondering van:.  
i) zweefvliegtuigen en gemotoriseerde zweefvliegtuigen,  
ii) ballonnen en luchtschepen die zijn gedefinieerd in ELA1 of ELA2,  
iii) vliegtuigen met een maximale startmassa van 2 722 kg of minder.  
c) (Voorbehouden)  
d) (Voorbehouden)  
e) (Voorbehouden)  
f) De in punt b), 2) voorgeschreven vliegproeven moeten omvatten:  
1. voor luchtvaartuigen met turbinemotoren van een type dat nog niet eerder 
gebruikt is in een luchtvaartuig met typecertificaat: tenminste 300 vlieg ­
uren met een volledig stel motoren die voldoen aan een typecertificaat, en  
2. voor alle andere luchtvaartuigen: tenminste 150 vlieguren.  
▼M5 
21.A.41 Typecertificaat  
Het typecertificaat en beperkt typecertificaat omvatten het typeontwerp, de ex ­
ploitatiebeperkingen, het gegevensblad voor luchtwaardigheid en emissies, de 
toepasselijke typecertificeringsbasis en de milieueisen waarvoor het Agentschap 
bijhoudt of eraan voldaan is, en alle andere voorwaarden of beperkingen die voor 
het product zijn voorgeschreven in de toepasselijke certificeringsspecificaties en 
milieueisen. Het typecertificaat en beperkt typecertificaat voor luchtvaartuigen 
omvatten bovendien ook de toepasselijke certificeringsbasis van de gegevens 
inzake de operationele geschiktheid, de gegevens inzake de operationele ge ­
schiktheid en het gegevensblad voor geluid. Het typecertificaat en beperkt type ­
certificaat voor het luchtvaartuig omvatten het register van de naleving van CO  2 - 
emissies en het gegevensblad voor de motor omvat de gegevens omtrent naleving 
van de emissievereisten.  
▼B 
21.A.44 Verplichtingen van de houder  
Elke houder van een typecertificaat of een beperkt typecertificaat moet:  
▼M2 
a) de in de punten 21.A.3A, 21.A.3B, 21.A.4, 21.A.55, 21.A.57, 21.A.61 en 
21.A.62 beschreven verplichtingen nakomen; en hiervoor dient hij te blijven 
voldoen aan de kwalificatie-eisen voor aanvaardbaarheid overeenkomstig 
punt 21.A.14; en  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 28  
b) de identificatiekenmerken in overeenstemming met subdeel Q specificeren.  
21.A.47 Overdraagbaarheid  
Een typecertificaat of een beperkt typecertificaat mag alleen worden overgedra ­
gen aan een natuurlijke of rechtspersoon die in staat is om de in punt 21.A.44 
vermelde verplichtingen na te komen en te dien einde heeft aangetoond dat hij 
bekwaam is om te voldoen aan de criteria van punt 21.A.14.  
21.A.51 Duur en blijvende geldigheid  
a) Een typecertificaat en een beperkt typecertificaat worden afgegeven voor een 
onbeperkte duur. Zij blijven geldig op voorwaarde dat:  
1. de houder blijft voldoen aan de bepalingen van deze bijlage, en  
2. geen afstand wordt gedaan van het certificaat of het certificaat is ingetrok ­
ken volgens de door het Agentschap vastgestelde van toepassing zijnde 
administratieve procedures.  
b) In geval van afstand of intrekking moeten het typecertificaat en beperkt 
typecertificaat worden ingeleverd bij het Agentschap.  
▼M2 
21.A.55 Administratie  
Alle relevante ontwerpinformatie, tekeningen en testrapporten, met inbegrip van 
de inspectieverslagen voor het geteste product, moeten door de houder van het 
typecertificaat of het beperkt typecertificaat ter beschikking van het Agentschap 
worden gehouden en worden bewaard, zodat de nodige informatie voorhanden is 
om vast te stellen dat het product blijvend luchtwaardig is, de gegevens betref ­
fende de operationele geschiktheid blijvend geldig zijn en het product en voldoet 
aan de toepasselijke milieueisen.  
21.A.57 Handboeken  
De houder van een typecertificaat of een beperkt typecertificaat moet originele 
exemplaren samenstellen, bijhouden en actueel houden van alle handboeken die 
voor het product vereist worden door de toepasselijke typecertificeringsbasis, de 
toepasselijke certificeringsbasis voor de gegevens betreffende de operationele 
geschiktheid en de milieueisen, en hij moet, op verzoek, kopieën bezorgen aan 
het Agentschap.  
▼B 
21.A.61 Instructies voor blijvende luchtwaardigheid  
a) De houder van het typecertificaat of het beperkt typecertificaat moet tenmin ­
ste één pakket complete instructies voor blijvende luchtwaardigheid, bevat ­
tende de beschrijvende gegevens en uitvoeringsinstructies die zijn opgesteld 
in overeenstemming met de toepasselijke typecertificatiebasis, bezorgen aan 
elke bekende eigenaar van één of meer luchtvaartuigen, motoren of propel ­
lers bij aflevering van het product of bij afgifte van het eerste bewijs van 
luchtwaardigheid voor het betreffende luchtvaartuig, al naargelang wat laatst 
geschiedt, en nadien deze instructies op verzoek beschikbaar stellen aan 
eenieder die moet voldoen aan een of meer bepalingen van deze instructies. 
Het ter beschikking stellen van een handboek of een deel van de instructies 
voor blijvende luchtwaardigheid dat betrekking heeft op revisie of andere 
vormen van groot onderhoud, mag worden uitgesteld tot na de ingebruikne ­
ming van het product, maar moet gebeuren voordat een van de producten de 
desbetreffende leeftijd of het desbetreffende aantal vlieguren/cycli bereikt.  
b) Bovendien moeten wijzigingen in de instructies voor blijvende luchtwaardig ­
heid op verzoek beschikbaar worden gesteld aan eenieder die dient te vol ­
doen aan een of meer van deze instructies. Een programma dat toont hoe 
wijzigingen aan de instructies voor blijvende luchtwaardigheid zullen worden 
verspreid, moet aan het Agentschap worden voorgelegd.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 29  
21.A.62 Beschikbaarheid van gegevens betreffende de operationele ge ­
schiktheid  
Elke houder van het typecertificaat of beperkt typecertificaat moet:  
a) minstens één set gegevens betreffende de operationele geschiktheid, voor ­
bereid overeenkomstig de toepasselijke certificeringsbasis van de gegevens 
betreffende de operationele geschiktheid, ter beschikking stellen van alle ge ­
kende EU-exploitanten van het luchtvaartuig, alvorens deze gegevens moeten 
worden gebruikt door een opleidingsorganisatie of een EU-exploitant, en  
b) alle wijzigingen van de gegevens betreffende de operationele geschiktheid ter 
beschikking stellen van alle gekende EU-exploitanten van het luchtvaartuig, 
en 
c) de in de punten a) en b) vermelde gegevens op verzoek ter beschikking stellen 
van: 
1. de bevoegde autoriteit die verantwoordelijk is voor de controle van de 
overeenstemming met een of meer elementen van deze set gegevens be ­
treffende de operationele geschiktheid, en  
2. alle personen die moeten voldoen aan een of meer elementen van deze set 
gegevens betreffende de operationele geschiktheid.  
▼B 
(SUBDEEL C — NIET VAN TOEPASSING)  
SUBDEEL D — WIJZIGINGEN AAN DE TYPECERTIFICATEN EN BE ­
PERKTE TYPECERTIFICATEN  
▼M2 
21.A.90A Toepassingsgebied  
In dit subdeel wordt de procedure vastgelegd voor de goedkeuring van wijzigin ­
gen aan typecertificaten en worden ook de rechten en verplichtingen vastgelegd 
van de aanvragers en houders van deze goedkeuringen. In dit subdeel worden 
ook standaardwijzigingen gedefinieerd waarvoor geen goedkeuringsprocedure uit 
hoofde van dit subdeel vereist is. In dit subdeel wordt met typecertificaten ook 
verwezen naar beperkte typecertificaten.  
▼B 
21A.90B Standaardwijzigingen  
▼M2 
a) standaardwijzigingen zijn wijzigingen van een typecertificaat:  
1. in verband met:  
i) vliegtuigen met een maximale startmassa van 5 700 kg of minder;  
ii) hefschroefvliegtuigen met een maximale startmassa van 3 175 kg of 
minder;  
iii) zweefvliegtuigen, gemotoriseerde zweefvliegtuigen, ballonnen en 
luchtschepen, zoals gedefinieerd in ELA1 of ELA2;  
2. die ontwerpgegevens volgen die in de door het Agentschap opgestelde 
certificeringsgegevens zijn vermeld, welke aanvaardbare methoden, tech ­
nieken en praktijken voor het uitvoeren en identificeren van standaard ­
wijzigingen bevatten, inclusief de bijbehorende instructies voor per ­
manente luchtwaardigheid, en  
3. die niet in strijd zijn met de gegevens van TC-houders.  
▼B 
b) De punten 21A.91 tot en met 21A.109 zijn niet van toepassing op standaard ­
wijzigingen.  ▼M2
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 30  
21.A.91 Classificatie van wijzigingen van een typecertificaat  
Wijzigingen van een typecertificaat worden geclassificeerd in geringe en ingrij ­
pende wijzigingen. Een „geringe wijziging” heeft geen merkbaar effect op de 
massa, de balans, de structurele sterkte, de betrouwbaarheid, de operationele 
kenmerken, de gegevens inzake operationele geschiktheid of andere kenmerken 
die de luchtwaardigheid van het product of de milieukenmerken ervan beïnvloe ­
den. Onverminderd punt 21.A.19 zijn alle andere wijzigingen in dit subdeel 
„ingrijpende wijzigingen”. Ingrijpende en geringe wijzigingen worden goedge ­
keurd overeenkomstig punt 21.A.95 of 21.A.97, al naargelang van toepassing, en 
worden op passende wijze geïdentificeerd.  
▼M2 
21.A.92 Toepassingsgebied  
a) Alleen de houder van het typecertificaat mag een aanvraag om goedkeuring 
van een ingrijpende wijziging van een typecertificaat indienen overeenkom ­
stig dit subdeel; alle andere aanvragers van een ingrijpende wijziging van een 
typecertificaat moeten hun aanvraag indienen overeenkomstig subdeel E.  
b) Elke natuurlijke of rechtspersoon mag een aanvraag om goedkeuring van een 
geringe wijziging aan een typecertificaat indienen overeenkomstig dit sub ­
deel.  
21.A.93 Aanvraag  
Een aanvraag om goedkeuring van een wijziging aan een typecertificaat moet 
gebeuren in de vorm en op de wijze zoals vastgelegd door het Agentschap, en 
moet omvatten:  
a) een beschrijving van de wijziging, met identificatie van:  
1. alle delen van het typeontwerp en de goedgekeurde handboeken waarop 
de wijziging betrekking heeft, en  
2. de certificeringsspecificaties en milieueisen waaraan de wijziging voldoet 
in overeenstemming met punt 21.A.101;  
b) een identificatie van nieuwe onderzoeken die nodig zijn om aan te tonen dat 
het gewijzigde product voldoet aan de toepasselijke certificeringsspecificaties 
en milieueisen;  
c) als de wijziging gevolgen heeft voor de gegevens betreffende de operationele 
geschiktheid moet de aanvraag de nodige wijzigingen van de gegevens be ­
treffende de operationele geschiktheid omvatten of met deze gegevens wor ­
den aangevuld na de eerste aanvraag.  
21.A.95 Geringe wijzigingen  
Geringe wijzigingen van een typecertificaat moeten worden geclassificeerd en 
goedgekeurd:  
a) door het Agentschap, of  
b) door een erkende ontwerporganisatie volgens een met het Agentschap over ­
eengekomen procedure.  
▼B 
21.A.97 Ingrijpende wijzigingen  
a) Een aanvrager van een goedkeuring van een ingrijpende wijziging moet:  
1. bewijsvoeringsgegevens, samen met alle noodzakelijke beschrijvende ge ­
gevens, ter opneming in het typeontwerp voorleggen aan het Agentschap;  ▼M5
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 31  
2. aantonen dat het gewijzigde product voldoet aan de in punt 21.A.101 
gespecificeerde toepasselijke certificeringsspecificaties en milieueisen;  
3. voldoen aan de punten 21A.20, onder b), c) en d);  
4. als de aanvrager houder is van een erkenning als ontwerporganisatie, de 
verklaring van punt 21A.20, onder d), doen overeenkomstig de bepalingen 
van subdeel J;  
5. voldoen aan punt 21.A.33 en, voor zover van toepassing, punt 21.A.35.  
▼M2 
b) De goedkeuring van een ingrijpende wijziging van een typecertificaat blijft 
beperkt tot die specifieke configuratie(s) van het typecertificaat waarop de 
wijziging betrekking heeft.  
21.A.101 Aanduiding van de toepasselijke certificeringsspecificaties en mi ­
lieueisen  
a) Een aanvrager van een wijziging van een typecertificaat moet aantonen dat 
het gewijzigde product voldoet aan de certificeringsspecificaties die van 
toepassing zijn op het gewijzigde product en van kracht zijn op de datum 
van de aanvraag om de wijziging, tenzij de aanvrager ervoor kiest de certi ­
ficeringsspecificaties van latere wijzigingen na te leven of daartoe verplicht is 
krachtens de punten e) en f), en aan de toepasselijke milieueisen zoals uit ­
eengezet in punt 21.A.18.  
b) In afwijking van punt a) mag een aanvrager aantonen dat het gewijzigde 
product voldoet aan een eerder amendement op de in punt a) vermelde 
certificeringsspecificaties, en op elke andere certificeringsspecificatie die er 
naar het oordeel van het Agentschap rechtstreeks verband mee houdt. De 
eerder geamendeerde certificeringsspecificaties mogen evenwel niet ouder 
zijn dan de overeenkomstige certificeringsspecificaties waarnaar verwezen 
wordt in het typecertificaat. De aanvrager mag aantonen dat zijn product 
voldoet aan een eerder amendement op de certificeringsspecificaties, als 
het gaat om:  
1. een wijziging die het Agentschap niet significant acht. Om te bepalen of 
een specifieke wijziging al dan niet significant is, beoordeelt het Agent ­
schap de wijziging in het licht van alle eerdere relevante ontwerpwijzi ­
gingen en alle daarmee verband houdende herzieningen van de toepasse ­
lijke certificeringsspecificaties waarnaar verwezen wordt in het typecerti ­
ficaat voor het product. Wijzigingen die beantwoorden aan een van de 
volgende criteria worden automatisch als significant beschouwd:  
i) de algemene configuratie of de constructieprincipes worden niet be ­
houden;  
ii) de voor de certificering van het te wijzigen product gebruikte ver ­
onderstellingen gelden niet langer;  
2. gebied, systeem, onderdeel of uitrustingsstuk dat naar het oordeel van het 
Agentschap niet wordt beïnvloed door de wijziging.  
3. elk gebied, systeem, onderdeel of uitrustingsstuk dat door de wijziging 
worden beïnvloed en waarvan het Agentschap oordeelt dat het voldoen 
aan de in punt a) vermelde certificeringsspecificaties niet wezenlijk zou 
bijdragen tot het veiligheidsniveau van het gewijzigde product of onprak ­
tisch zou zijn.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 32  
c) Een aanvrager van een wijziging aan een luchtvaartuig (uitgezonderd een 
hefschroefvliegtuig) met een maximumgewicht van 2 722 kg of minder, of 
aan een hefschroefvliegtuig zonder turbine met een maximumgewicht van 
1 361 kg of minder, kan aantonen dat het gewijzigde product voldoet aan de 
basis voor typecertificering waarnaar verwezen wordt in het typecertificaat. 
Als het Agentschap echter oordeelt dat de wijziging belangrijk is op een 
bepaald gebied, kan het Agentschap eisen dat voldaan wordt aan een amen ­
dement op de basis voor typecertificering waarnaar verwezen wordt in het 
typecertificaat en dat van kracht is op de datum van de aanvraag, en aan elke 
certificeringsspecificatie die er naar het oordeel van het Agentschap recht ­
streeks verband mee houdt, tenzij het Agentschap ook oordeelt dat het vol ­
doen aan dat amendement of die certificeringsspecificatie niet wezenlijk zou 
bijdragen tot het veiligheidsniveau van het gewijzigde product of onpraktisch 
zou zijn.  
d) Als het Agentschap oordeelt dat de certificeringsspecificaties die van kracht 
zijn op de datum van de aanvraag om een wijziging geen toereikende normen 
bevatten voor de voorgestelde wijziging, moet de aanvrager ook voldoen aan 
alle speciale voorwaarden, en amendementen op deze voorwaarden, die wor ­
den voorgeschreven in de bepalingen van punt 21.A.16B, om te komen tot 
een veiligheidsniveau dat gelijkwaardig is aan het veiligheidsniveau dat is 
vastgelegd in de certificeringsspecificaties die van kracht waren op de datum 
van de aanvraag tot wijziging.  
e) Een aanvraag tot wijziging van een typecertificaat voor grote luchtvaartuigen 
en grote hefschroefvliegtuigen blijft vijf jaar geldig, een aanvraag tot wijzi ­
ging van een ander typecertificaat blijft drie jaar geldig. Als de wijziging niet 
is goedgekeurd of als het duidelijk is dat ze niet zal worden goedgekeurd 
binnen de in dit punt vastgelegde termijn, kan de aanvrager:  
1. een nieuwe aanvraag tot wijziging van het typecertificaat indienen en 
voldoen aan alle bepalingen van punt a) die van toepassing zijn op een 
oorspronkelijke aanvraag om een wijziging, of  
2. een verlenging vragen van de oorspronkelijke aanvraag en voldoen aan de 
bepalingen van punt a) die van kracht waren op een door de aanvrager te 
kiezen datum, zij het niet eerder dan de datum die wordt verkregen door 
de in punt e) voor de oorspronkelijke aanvraag vastgelegde termijn af te 
trekken van de datum van goedkeuring van de wijziging.  
f) Als een aanvrager verkiest te voldoen aan een certificeringsspecificatie van 
een amendement bij de certificeringsspecificaties dat van kracht wordt nadat 
de aanvraag tot wijziging van een typecertificaat is ingediend, moet de aan ­
vrager ook voldoen aan alle andere certificeringsspecificaties die er naar het 
oordeel van het Agentschap rechtstreeks verband mee houden.  
g) Als een aanvraag tot wijziging van een typecertificaat voor een luchtvaartuig 
wijzigingen van de gegevens betreffende de operationele geschiktheid omvat 
of daar na de eerste aanvraag mee wordt aangevuld, wordt de certificerings ­
basis van de gegevens betreffende de operationele geschiktheid aangewezen 
overeenkomstig de punten a), b), c), d) en f).  
21.A.103 Goedkeuring  
a) De aanvrager heeft recht op een door het Agentschap afgegeven goedkeuring 
van een ingrijpende wijziging van een typecertificaat nadat:  
1. hij de in punt 21.A.20, onder d), vermelde verklaring heeft ingediend, en  
2. is aangetoond dat:  
i) het gewijzigde product voldoet aan de in punt 21.A.101 gespecifi ­
ceerde toepasselijke certificeringsspecificaties en milieueisen;  ▼M2
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 33  
ii) de luchtwaardigheidsvoorschriften waaraan niet is voldaan, worden 
gecompenseerd door factoren die een gelijkwaardig veiligheidsniveau 
waarborgen, en  
iii) geen kenmerk of eigenschap het product onveilig maakt voor het 
gebruik waarvoor de certificering is aangevraagd;  
3. in het geval van een wijziging die gevolgen heeft voor de gegevens 
betreffende de operationele geschiktheid, is aangetoond dat de nodige 
wijzigingen van de gegevens betreffende de operationele geschiktheid 
voldoen aan de overeenkomstig punt 21.A.101, onder g), aangewezen 
toepasselijke certificeringsbasis van de gegevens betreffende de operatio ­
nele geschiktheid;  
4. bij wijze van uitzondering op punt 3 en op verzoek van de aanvrager die 
vermeld is in de in punt 21.A.20, onder d), genoemde verklaring, mag een 
ingrijpende wijziging van een typecertificaat voor een luchtvaartuig wor ­
den goedgekeurd alvorens is aangetoond dat aan de toepasselijke certifi ­
ceringsbasis van de gegevens betreffende de operationele geschiktheid is 
voldaan, voor zover de aanvrager aantoont dat hij voldoet aan de certifi ­
ceringsbasis van de gegevens betreffende de operationele geschiktheid 
vóór de gegevens betreffende de operationele geschiktheid daadwerkelijk 
moeten worden gebruikt.  
b) Een geringe wijziging van een typecertificaat zal slechts worden goedgekeurd 
in overeenstemming met punt 21.A.95 als wordt aangetoond dat het gewij ­
zigde product voldoet aan de in punt 21.A.101 gespecificeerde toepasselijke 
certificeringsspecificaties.  
21.A.105 Administratie  
Voor elke wijziging moeten alle desbetreffende ontwerpinformatie, tekeningen en 
testverslagen, met inbegrip van de inspectieverslagen voor het geteste product, 
door de aanvrager ter beschikking van het Agentschap worden gehouden en 
worden bewaard, zodat de nodige informatie voorhanden is om vast te stellen 
dat het gewijzigde product permanent luchtwaardig is, de gegevens betreffende 
de operationele geschiktheid blijvend geldig zijn en het gewijzigde product vol ­
doet aan de van toepassing zijnde milieueisen.  
▼B 
21.A.107 Instructies voor blijvende luchtwaardigheid  
▼M2 
a) De houder van de goedkeuring van een geringe wijziging van een typecer ­
tificaat moet ten minste één kopie van de eventuele aanvullingen op de 
instructies voor blijvende luchtwaardigheid van het product waaraan de ge ­
ringe wijziging wordt aangebracht, opgesteld in overeenstemming met de 
toepasselijke certificeringsbasis, bezorgen aan elke bekende eigenaar van 
één of meer luchtvaartuigen, motoren of propellers waarin de geringe wijzi ­
ging is geïntegreerd, bij de levering of bij de afgifte van het eerste bewijs 
van luchtwaardigheid voor het betreffende luchtvaartuig, al naargelang wat 
laatst geschiedt, en daarna deze aanvullingen op de instructies op verzoek ter 
beschikking stellen van eenieder die dient te voldoen aan één of meer bepa ­
lingen van deze instructies.  
▼B 
b) Bovendien moeten wijzigingen aan deze aanvullingen op de instructies voor 
blijvende luchtwaardigheid ter beschikking worden gesteld van alle bekende 
gebruikers van een product waarin de geringe wijziging is geïntegreerd en, 
op verzoek, aan eenieder die moet voldoen aan één of meer van deze in ­
structies.  
▼M2 
21.A.108 Beschikbaarheid van gegevens betreffende de operationele ge ­
schiktheid  
In het geval van een wijziging die gevolgen heeft voor de gegevens betreffende 
de operationele geschiktheid, stelt de houder van de goedkeuring voor een ge ­
ringe wijziging:  ▼M2
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 34  
a) minstens één set wijzigingen van de gegevens betreffende de operationele 
geschiktheid, voorbereid overeenkomstig de toepasselijke certificeringsbasis 
van de gegevens betreffende de operationele geschiktheid, ter beschikking 
van alle gekende EU-exploitanten van het gewijzigde luchtvaartuig, alvorens 
deze gegevens moeten worden gebruikt door een opleidingsorganisatie of een 
EU-exploitant, en  
b) alle andere wijzigingen van de desbetreffende gegevens betreffende de ope ­
rationele geschiktheid ter beschikking van alle gekende EU-exploitanten van 
het gewijzigde luchtvaartuig, en  
c) de relevante delen van de in de punten a) en b) vermelde gegevens op ver ­
zoek ter beschikking van:  
1. de bevoegde autoriteit die verantwoordelijk is voor de controle van de 
overeenstemming met een of meer elementen van de desbetreffende gege ­
vens betreffende de operationele geschiktheid, en  
2. alle personen die moeten voldoen aan een of meer elementen van deze set 
gegevens betreffende de operationele geschiktheid.  
21.A.109 Verplichtingen en EPA-identificatie  
De houder van een goedkeuring van een geringe wijziging aan een typecertificaat 
moet:  
a) de in punten 21.A.4, 21.A.105, 21.A.107 en 21.A.108 vastgestelde verplich ­
tingen nakomen, en  
b) de identificatie specificeren, met inbegrip van de EPA-letters (European Part 
Approval), in overeenstemming met punt 21.A.804, onder a).  
▼B 
SUBDEEL E — AANVULLENDE TYPECERTIFICATEN  
▼M2 
21.A.111 Toepassingsgebied  
In dit subdeel wordt de procedure vastgelegd voor de goedkeuring van ingrij ­
pende wijzigingen aan het typecertificaat overeenkomstig de procedures van het 
aanvullend typecertificaat, en worden ook de rechten en verplichtingen vast ­
gelegd van de aanvragers of houders van deze certificaten.  
▼B 
21.A.112A Aanvaardbaarheid  
Elke natuurlijke of rechtspersoon (organisatie) die zijn bekwaamheid overeen ­
komstig punt 21.A.112B heeft bewezen, of aan het bewijzen is, is aanvaardbaar 
als aanvrager van een aanvullend typecertificaat onder de in dit subdeel beschre ­
ven voorwaarden.  
21.A.112B Bewijs van bekwaamheid  
a) Elke organisatie die een aanvullend typecertificaat aanvraagt, moet zijn be ­
kwaamheid bewijzen door houder te zijn van een door het Agentschap in 
overeenstemming met subdeel J afgegeven erkenning als ontwerporganisatie.  
b) In afwijking van punt a) kan een aanvrager, als alternatieve procedure om 
zijn bekwaamheid te bewijzen, de goedkeuring van het Agentschap vragen 
voor het gebruik van procedures die beschrijven met welke specifieke ont ­
werppraktijken, -middelen en -werkzaamheden zal worden voldaan aan dit 
subdeel.  ▼M2
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 35  
c) Bij wijze van afwijking van de punten a) en b) mag een aanvrager ervoor 
kiezen zijn bekwaamheid aan te tonen via de goedkeuring door het Agent ­
schap van een certificeringsprogramma waarin gedetailleerd de middelen zijn 
uiteengezet waarmee de naleving kan worden aangetoond voor een STC op 
in punt 21A.14, onder c) gedefinieerde luchtvaartuigen, motors en propellers.  
21.A.113 Aanvraag om een aanvullend typecertificaat  
a) Een aanvraag om een aanvullend typecertificaat moet worden ingediend in de 
vorm en op de wijze zoals vastgelegd door het Agentschap.  
▼M2 
b) Een aanvraag van een aanvullend typecertificaat moet vergezeld gaan van de 
bij punt 21.A.93 vereiste beschrijvingen, identificatie en wijzigingen van de 
gegevens betreffende de operationele geschiktheid. Daarnaast moet deze aan ­
vraag ook een verantwoording bevatten die stelt dat de informatie waarop 
deze elementen gebaseerd zijn toereikend is, en verkregen is uit de eigen 
bronnen van de aanvrager of via een overeenkomst met de houder van het 
typecertificaat.  
▼B 
21.A.114 Conformiteit  
Elke aanvrager van een aanvullend typecertificaat moet voldoen aan punt 
21.A.97.  
21.A.115 Afgifte van een aanvullend typecertificaat  
De aanvrager heeft het recht op een door het Agentschap afgegeven aanvullend 
typecertificaat nadat:  
a) hij de in punt 21A.20, onder d), vermelde verklaring heeft ingediend, en  
b) is aangetoond dat:  
1 het gewijzigde product voldoet aan de in punt 21A.101 gespecificeerde 
toepasselijke certificeringsspecificaties en milieueisen;  
2 de luchtwaardigheidsvoorschriften waaraan niet voldaan is, worden gecom ­
penseerd door factoren die een gelijkwaardig veiligheidsniveau waarbor ­
gen, en  
3 geen kenmerk of eigenschap het product onveilig maakt voor het gebruik 
waarvoor de certificering is aangevraagd.  
c) hij zijn bekwaamheid heeft bewezen in overeenstemming met punt 
21.A.112B;  
d) als de aanvrager, overeenkomstig punt 21.A.113, onder b), een overeenkomst 
heeft gesloten met de houder van het typecertificaat,  
1. de houder van het typecertificaat heeft kenbaar gemaakt dat hij geen 
technisch bezwaar heeft tegen de overeenkomstig punt 21.A.93 voor ­
gelegde informatie, en  
2. de houder van het typecertificaat ermee heeft ingestemd om met de hou ­
der van het aanvullend typecertificaat samen te werken om ervoor te 
zorgen dat alle verplichtingen inzake de blijvende luchtwaardigheid van 
het gewijzigde product nagekomen worden in overeenstemming met de 
punten 21.A.44 en 21.A.118A.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 36  
21.A.116 Overdraagbaarheid  
Een aanvullend typecertificaat mag alleen worden overgedragen aan een natuur ­
lijke of rechtspersoon die in staat is om de verplichtingen van punt 21.A.118A na 
te komen en te dien einde zijn bekwaamheid overeenkomstig de criteria van punt 
21.A.112B heeft bewezen, behalve voor ELA1-luchtvaartuigen waarvoor de na ­
tuurlijke persoon of rechtspersoon de toestemming van het Agentschap heeft 
gevraagd voor het gebruik van procedures waarin zijn activiteiten voor het na ­
komen van deze verplichtingen zijn uiteengezet.  
21.A.117 Wijzigingen aan het deel van een product waarop een aanvullend 
typecertificaat betrekking heeft  
a) Geringe wijzigingen aan het deel van een product waarop een aanvullend 
typecertificaat betrekking heeft, moeten worden geclassificeerd en goedge ­
keurd in overeenstemming met subdeel D.  
b) Elke ingrijpende wijziging aan het deel van een product waarop een aan ­
vullend typecertificaat betrekking heeft, moet worden goedgekeurd als een 
afzonderlijk aanvullend typecertificaat, in overeenstemming met dit subdeel.  
c) In afwijking van punt b) kan een ingrijpende wijziging aan het deel van een 
product waarop een aanvullend typecertificaat betrekking heeft, dat door de 
houder van het aanvullend typecertificaat is ingediend, worden goedgekeurd 
als een wijziging aan het bestaande aanvullende typecertificaat.  
21.A.118A Verplichtingen en EPA-identficatiekenmerk  
Elke houder van een aanvullend typecertificaat moet:  
▼M2 
a) de verplichtingen nakomen die:  
1. zijn vastgesteld in de punten 21.A.3A, 21.A.3B, 21.A.4, 21.A.105, 
21.A.119, 21.A.120A en 21.A.120B;  
2. inherent zijn aan de samenwerking met de houder van het typecertificaat 
overeenkomstig punt 21.A.115, onder d), punt 2);  
en hiertoe blijven voldoen aan de criteria van punt 21.A.112B;  
▼B 
b) het identificatiekenmerk specificeren, met inbegrip van de EPA-letters, in 
overeenstemming met punt 21.A.804, onder a).  
21.A.118B Duur en blijvende geldigheid  
a) Een aanvullend typecertificaat wordt afgegeven voor een onbeperkte duur. 
Het blijft geldig op voorwaarde dat:  
1. de houder blijft voldoen aan deze bijlage, en  
2. geen afstand wordt gedaan van het certificaat of het certificaat is ingetrok ­
ken volgens de door het Agentschap vastgestelde administratieve procedu ­
res. 
b) In geval van afstand of intrekking moet het aanvullende typecertificaat wor ­
den ingeleverd bij het Agentschap.  
▼M2 
21.A.119 Handboeken  
De houder van een aanvullend typecertificaat moet originele exemplaren samen ­
stellen, bijhouden en actueel houden van de aanvullingen op de door de toepas ­
selijke basis voor typecertificering, de toepasselijke certificeringsbasis voor de 
gegevens betreffende de operationele geschiktheid en de milieueisen vereiste  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 37  
handboeken, die noodzakelijk zijn om de overeenkomstig het aanvullend type ­
certificaat aangebrachte wijzigingen te behandelen en hij moet, op verzoek, ko ­
pieën van deze handleidingen bezorgen aan het Agentschap.  
21.A.120A Instructies voor blijvende luchtwaardigheid  
▼B 
a) De houder van het aanvullend typecertificaat moet ten minste één kopie van 
de betreffende aanvullingen op de instructies voor blijvende luchtwaardig ­
heid, opgesteld in overeenstemming met de toepasselijke typecertificatiebasis, 
bezorgen aan elke bekende eigenaar van één of meer luchtvaartuigen, moto ­
ren of propellers, bij levering van het product of bij afgifte van het eerste 
certificaat van luchtwaardigheid voor het betreffende luchtvaartuig, al naarge ­
lang wat laatst geschiedt, en nadien deze aanvullingen op de instructies op 
verzoek beschikbaar stellen aan eenieder die dient te voldoen aan één of 
meer bepalingen van deze instructies. Het beschikbaar stellen van een hand ­
boek of een deel van de aanvullingen op de instructies voor blijvende lucht ­
waardigheid dat betrekking heeft op revisie of andere vormen van groot 
onderhoud, mag worden uitgesteld tot na de ingebruikneming van het pro ­
duct, maar moet gebeuren voordat een van de producten de desbetreffende 
leeftijd of het desbetreffende aantal vlieguren/cycli bereikt.  
b) Bovendien moeten wijzigingen aan deze aanvullingen op de instructies voor 
blijvende luchtwaardigheid beschikbaar worden gesteld aan alle bekende 
gebruikers van een product waarvoor het aanvullend typecertificaat is afge ­
geven en aan eenieder die moet voldoen aan een of meer van deze instruc ­
ties. Een programma dat toont hoe wijzigingen aan de aanvullingen op de 
instructies voor blijvende luchtwaardigheid zullen worden verspreid, moet 
aan het Agentschap worden voorgelegd.  
▼M2 
21.A.120B Beschikbaarheid van gegevens betreffende de operationele ge ­
schiktheid  
In het geval van een wijziging die gevolgen heeft voor de gegevens betreffende 
de operationele geschiktheid, stelt de houder van het aanvullende typecertificaat 
het volgende ter beschikking:  
a) minstens één set wijzigingen van de gegevens betreffende de operationele 
geschiktheid, voorbereid overeenkomstig de toepasselijke certificeringsbasis 
voor die gegevens, ter beschikking stellen van alle gekende EU-exploitanten 
van het gewijzigde luchtvaartuig, alvorens de gegevens moeten worden ge ­
bruikt door een opleidingsorganisatie of een EU-exploitant, en  
b) alle andere wijzigingen van de desbetreffende gegevens ter beschikking stel ­
len van alle gekende EU-exploitanten van het gewijzigde luchtvaartuig, en  
c) de relevante delen van de in de punten a) en b) vermelde gegevens op 
verzoek ter beschikking stellen van:  
1. de bevoegde autoriteit die verantwoordelijk is voor de controle van de 
overeenstemming met een of meer elementen van de gegevens betreffende 
de operationele geschiktheid, en  
2. alle personen die moeten voldoen aan een of meer elementen van deze set 
gegevens betreffende de operationele geschiktheid.  
▼B 
SUBDEEL F — PRODUCTIE ZONDER ERKENNING ALS PRODUCTIE ­
ORGANISATIE  
21.A.121 Toepassingsgebied  
a) In dit subdeel wordt de procedure vastgelegd volgens dewelke moet worden 
aangetoond dat aan de toepasselijke ontwerpgegevens wordt voldaan door 
een product, onderdeel of uitrustingsstuk dat zal worden vervaardigd zonder 
erkenning als productieorganisatie overeenkomstig subdeel G.  ▼M2
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 38  
b) In dit subdeel worden de regels vastgelegd betreffende de verplichtingen van 
de fabrikant van producten, onderdelen of uitrustingsstukken die worden 
vervaardigd overeenkomstig dit subdeel.  
21.A.122 Aanvaardbaarheid  
Elke natuurlijke of rechtspersoon mag een aanvraag indienen om de conformiteit 
van individuele producten, onderdelen of uitrustingsstukken aan te tonen over ­
eenkomstig dit subdeel, als:  
a) hij houder is van of een aanvraag heeft ingediend voor een goedkeuring van 
het ontwerp van dat product, onderdeel of uitrustingsstuk, of  
b) hij heeft gezorgd voor een toereikende coördinatie tussen productie en ont ­
werp, via een overeenkomst met de aanvrager of houder van een goedkeuring 
van zo'n ontwerp.  
21.A.124 Aanvraag  
a) Elke aanvraag om een akkoordverklaring voor het aantonen van de confor ­
miteit van individuele producten, onderdelen en uitrustingsstukken overeen ­
komstig dit subdeel moet gebeuren in de vorm en op de wijze zoals vast ­
gelegd door de bevoegde autoriteit.  
b) Deze aanvraag moet bevatten:  
1. bewijsmateriaal dat aantoont, al naargelang van toepassing, dat:  
i) de afgifte van een erkenning als productieorganisatie overeenkomstig 
subdeel G ongepast zou zijn, of  
ii) de certificering of goedkeuring van een product, onderdeel of uitrus ­
tingsstuk nodig is in afwachting van de afgifte van een erkenning als 
productieorganisatie overeenkomstig subdeel G;  
2. een overzicht van de in punt 21.A.125A, onder b), voorgeschreven in ­
formatie.  
21.A.125A Afgifte van een akkoordverklaring  
De aanvrager heeft recht op een door de bevoegde autoriteit afgegeven akkoord ­
verklaring waarin deze zich akkoord verklaart met het aantonen van de confor ­
miteit van individuele producten, onderdelen en uitrustingsstukken overeenkom ­
stig dit subdeel, nadat:  
a) hij een productie-inspectiesysteem heeft ontwikkeld dat garandeert dat elk 
product, onderdeel of uitrustingsstuk voldoet aan de toepasselijke ontwerp ­
gegevens en veilig gebruikt kan worden.  
b) hij een handboek heeft verstrekt met daarin:  
1. een beschrijving van het in punt a) voorgeschreven productiecontrolesys ­
teem;  
2. een beschrijving van de besluitvormingsmethodiek van het productie-in ­
spectiesysteem van het productie-inspectiesysteem;  
3. een beschrijving van de proeven voorzien in de punten 21.A.127 en 
21.A.128, en de namen van de personen die bevoegd zijn voor de uit ­
voering van punt 21.A.130, onder a).  
c) hij heeft aangetoond dat hij in staat is om bijstand te verlenen in overeen ­
stemming met de punten 21.A.3 en 21.A.129, onder d).  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 39  
21.A.125B Bevindingen  
a) Als op basis van objectieve bewijzen wordt vastgesteld dat de houder van 
een akkoordverklaring niet voldoet aan de toepasselijke eisen van deze bij ­
lage, wordt deze bevinding als volgt geclassificeerd:  
1. een niveau 1-bevinding betekent dat het niet-voldoen aan de bepalingen 
van deze bijlage kan leiden tot een onbeheerste afwijking van de toepas ­
selijke ontwerpgegevens, en de veiligheid van het luchtvaartuig kan aan ­
tasten;  
2. een niveau 2-bevinding is elke afwijking van de bepalingen van deze 
bijlage die niet als niveau 1 geclassificeerd wordt.  
b) Een niveau 3-bevinding betreft elk element waarvan met objectieve bewijzen 
is aangetoond dat het mogelijke problemen bevat die zouden kunnen leiden 
tot een afwijking overeenkomstig punt a).  
c) Na ontvangst van de kennisgeving betreffende de bevindingen overeenkom ­
stig punt 21.B.125:  
1. moet de houder van een akkoordverklaring in het geval van een niveau 1- 
bevinding aantonen dat hij tot voldoening van de bevoegde autoriteit 
corrigerende maatregelen heeft getroffen binnen een periode van maxi ­
mum 21 werkdagen na de schriftelijke bevestiging van de bevinding;  
2. in het geval van een niveau 2-bevinding zal de periode voor corrigerende 
maatregelen die door de bevoegde autoriteit wordt toegekend toepasselijk 
zijn voor de aard van de bevinding, maar in geen geval langer dan drie 
maanden. Onder bepaalde omstandigheden en afhankelijk van de aard van 
de bevinding kan de bevoegde autoriteit de periode van drie maanden 
verlengen afhankelijk van een met de bevoegde autoriteit overeengeko ­
men geschikt actieplan voor corrigerende maatregelen;  
3. een niveau 3-bevinding vereist geen onmiddellijke maatregelen van de 
houder van de akkoordverklaring.  
d) In het geval van niveau 1- of niveau 2-bevindingen kan de akkoordverklaring 
gedeeltelijk of volledig worden gelimiteerd, opgeschort of ingetrokken over ­
eenkomstig punt 21.B.145. De houder van de akkoordverklaring moet binnen 
een redelijke termijn bevestigen dat hij de kennisgeving van limitatie, op ­
schorting of intrekking van de akkoordverklaring heeft ontvangen.  
21.A.125C Duur en blijvende geldigheid  
a) De akkoordverklaring wordt afgegeven voor een beperkte duur van ten 
hoogste één jaar. De verklaring blijft geldig tenzij:  
1. de houder van de akkoordverklaring nalaat te voldoen aan de van toepas ­
sing zijnde vereisten van dit subdeel, of  
2. het bewijs bestaat dat de fabrikant niet in staat is om de fabricage van 
producten, onderdelen of uitrustingsstukken voldoende onder controle te 
houden overeenkomstig de verklaring, of  
3. de fabrikant niet langer voldoet aan de vereisten van punt 21.A.122, of  
4. afstand is gedaan van de akkoordverklaring of deze is ingetrokken over ­
eenkomstig punt 21.B.145, ofwel is verlopen.  
b) In geval van afstand, intrekking of verloop moet de akkoordverklaring wor ­
den ingeleverd bij de bevoegde autoriteit.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 40  
21.A.126 Productie-inspectiesysteem  
a) Het in punt 21.A.125A, onder a), voorgeschreven productie-inspectiesysteem 
moet het mogelijk maken om vast te stellen dat:  
1. de binnenkomende materialen en gekochte of in onderaanneming vervaar ­
digde onderdelen die in het eindproduct worden gebruikt, overeenkomen 
met de specificaties van de toepasselijke ontwerpgegevens;  
2. de binnenkomende materialen en gekochte of in onderaanneming vervaar ­
digde onderdelen naar behoren geïdentificeerd zijn;  
3. de procedés, fabricagetechnieken en assemblagemethoden die de kwaliteit 
en veiligheid van de eindproducten beïnvloeden, uitgevoerd worden in 
overeenstemming met de door de bevoegde autoriteit geaccepteerde spe ­
cificaties;  
4. de ontwerpwijzigingen, met inbegrip van de materiaalvervangingen, zijn 
goedgekeurd overeenkomstig subdeel D of E en worden beheerst alvorens 
te worden verwerkt in het eindproduct.  
b) Het in punt 21.A.125A, onder a), voorgeschreven productie-inspectiesysteem 
moet ook garanderen dat:  
1. tijdens het verwerken van de onderdelen wordt gecontroleerd of deze 
beantwoorden aan de ontwerpgegevens op punten in het productieproces 
waar zulks nauwkeurig kan worden vastgesteld;  
2. de materialen die vatbaar zijn voor beschadiging of bederf op een ge ­
schikte manier opgeslagen en naar behoren beschermd zijn;  
3. geldende ontwerptekeningen gemakkelijk te raadplegen zijn door het fa ­
bricage- en inspectiepersoneel, en gebruikt worden wanneer nodig;  
4. afgekeurde materialen en onderdelen afgezonderd worden en dusdanig 
geïdentificeerd worden dat verwerking ervan in het eindproduct uitgeslo ­
ten is;  
5. materialen en onderdelen die worden tegengehouden omdat ze afwijken 
van de ontwerpgegevens of de specificaties, maar die wel in aanmerking 
komen om te worden verwerkt in het eindproduct, worden onderworpen 
aan een goedgekeurde ontwerp- en fabricagebeoordelingsprocedure. De 
materialen en onderdelen die door deze procedure bruikbaar worden be ­
vonden, moeten naar behoren worden geïdentificeerd en opnieuw gecon ­
troleerd als een nabewerking of reparatie noodzakelijk is. Materialen die 
als gevolg van deze procedure worden afgekeurd, moeten dusdanig wor ­
den gekenmerkt en geborgen, dat ze niet kunnen worden verwerkt in het 
eindproduct;  
6. de registraties van het productie-inspectiesysteem worden bijgehouden, 
geïdentificeerd met het afgewerkte product of onderdeel, indien uitvoer ­
baar, en bewaard door de fabrikant zodat de nodige informatie voorhan ­
den is om de blijvende luchtwaardigheid van het product te kunnen 
waarborgen.  
21.A.127 Proeven: luchtvaartuigen  
a) Elke fabrikant van een luchtvaartuig dat wordt vervaardigd overeenkomstig 
dit subdeel moet een goedgekeurde testprocedure met grond- en vliegproeven 
opstellen, evenals aankruisformulieren, en in overeenstemming met deze for ­
mulieren elk geproduceerd luchtvaartuig beproeven, teneinde vast te stellen 
of op een relevante manier wordt voldaan aan punt 21.A.125A, onder a).  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 41  
b) Elke testprocedure moet ten minste het volgende omvatten:  
1. een controle van de bestuurbaarheid;  
2. een controle van de vliegprestaties (met normale vliegtuiginstrumentatie);  
3. een controle van de goede werking van alle vliegtuigapparatuur en –sys ­
temen;  
4. een vaststelling dat alle instrumenten duidelijk gemarkeerd zijn en dat alle 
opschriften en vereiste vlieghandboeken aangebracht worden na de vlieg ­
proef;  
5. een controle van de operationele kenmerken van het vliegtuig op de 
grond;  
6. een controle van alle andere specifieke elementen van het te beproeven 
luchtvaartuig.  
21.A.128 Proeven: motoren, propellers  
Elke fabrikant van motoren of propellers die worden vervaardigd overeenkomstig 
dit subdeel moet elke motor of propeller met variabele spoed onderwerpen aan 
een aanvaardbare functionele test zoals gespecificeerd in de documentatie van de 
houder van het typecertificaat teneinde na te gaan of hij goed werkt tijdens de 
gebruikstoepassingen waarvoor een typecertificaat is afgegeven, teneinde vast te 
stellen of op een relevante manier wordt voldaan aan punt 21.A.125A, onder a).  
21.A.129 Verplichtingen van de fabrikant  
Elke fabrikant van een product, onderdeel of uitrustingsstuk dat wordt vervaar ­
digd overeenkomstig dit subdeel, moet:  
a) elk product, onderdeel of uitrustingsstuk beschikbaar houden voor controle 
door de bevoegde autoriteit;  
b) op de plaats van de fabricage de technische gegevens en tekeningen bewaren 
die nodig zijn om vast te stellen of het product voldoet aan de toepasselijke 
ontwerpgegevens;  
c) het productie-inspectiesysteem in stand houden dat garandeert dat elk product 
voldoet aan de toepasselijke ontwerpgegevens en veilig kan worden gebruikt;  
d) bijstand verlenen aan de houder van het typecertificaat, beperkt typecertifi ­
caat of de ontwerpgoedkeuring bij alle maatregelen inzake blijvende lucht ­
waardigheid die betrekking hebben op de geproduceerde producten, onder ­
delen of uitrustingsstukken;  
e) een intern voorvallenmeldingssysteem instellen en in stand houden om het 
verzamelen en beoordelen van voorvallenmeldingen in het belang van de 
veiligheid mogelijk te maken teneinde negatieve tendensen te identificeren 
of gebreken te verhelpen, en om meldbare voorvallen te selecteren. Dit 
systeem omhelst de evaluatie van relevante informatie betreffende voorvallen 
en de bekendmaking van informatie die ermee verband houdt;  
f) 1. aan de houder van het typecertificaat, beperkte typecertificaat of de ont ­
werpgoedkeuring alle gevallen melden van producten, onderdelen of uit ­
rustingsstukken die door de fabrikant zijn vrijgegeven en nadien afwijkin ­
gen van de toepasselijke ontwerpgegevens blijken te vertonen, en samen 
met de houder van het typecertificaat, beperkte typecertificaat of de ont ­
werpgoedkeuring onderzoeken welke afwijkingen kunnen leiden tot een 
onveilige toestand;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 42  
2. aan het Agentschap en de bevoegde autoriteit van de lidstaat de afwijkin ­
gen melden die kunnen leiden tot een onveilige toestand en die geïden ­
tificeerd zijn overeenkomstig punt 1. Dergelijke meldingen moeten wor ­
den gedaan in een vorm en op een wijze die vastgesteld zijn door het 
Agentschap overeenkomstig punt 21.A.3, onder b), 2, of aanvaardbaar 
voor de bevoegde autoriteit van de lidstaat;  
3. ingeval de fabrikant optreedt als leverancier voor een andere productie ­
organisatie, ook aan die andere organisatie alle gevallen melden waarin hij 
producten, onderdelen of uitrustingsstukken heeft vrijgegeven en nadien 
heeft vastgesteld dat ze mogelijke afwijkingen van de toepasselijke ont ­
werpgegevens vertonen.  
21.A.130 Conformiteitsverklaring  
a) Elke fabrikant van een product, onderdeel of uitrustingsstuk dat vervaardigd 
is overeenkomstig dit subdeel moet een conformiteitsverklaring overleggen, 
d.w.z. een EASA-formulier 52 voor complete luchtvaartuigen of een EASA- 
formulier 1 voor andere producten, onderdelen of uitrustingsstukken (zie aan ­
hangsel VIII). Deze verklaring moet worden ondertekend door een bevoegd 
persoon die een verantwoordelijke functie bekleedt in de productieorganisatie.  
▼M5 
b) Een conformiteitsverklaring omvat al het onderstaande:  
1. voor elk product, onderdeel of uitrustingsstuk: een verklaring dat het 
product, onderdeel of uitrustingsstuk voldoet aan de goedgekeurde ont ­
werpgegevens en zich in goede werkingstoestand bevindt;  
2. voor elk luchtvaartuig: een verklaring dat het luchtvaartuig op de grond en 
in de lucht beproefd is overeenkomstig punt 21.A.127, onder a);  
3. voor elke motor of propeller met verstelbare spoed: een verklaring dat de 
motor of propeller met verstelbare spoed door de fabrikant is onderworpen 
aan een functionele eindtest overeenkomstig punt 21.A.128;  
4. en, in het geval van milieueisen:  
i) een verklaring dat de voltooide motor voldoet aan de motoremissiever ­
eisten die van toepassing zijn op de datum waarop de motor is ge ­
bouwd, en  
ii) een verklaring dat het voltooide vliegtuig voldoet aan de CO  2 -emissie­
vereisten die van toepassing zijn op de datum waarop het eerste lucht ­
waardigheidscertificaat voor het vliegtuig is afgegeven.  
▼B 
c) Elke fabrikant van zo'n product, onderdeel of uitrustingsstuk moet:  
1. bij de initiële overdracht door hem van de eigendom van het product, 
onderdeel of uitrustingsstuk, of  
2. bij de aanvraag om de eerste afgifte van een bewijs van luchtwaardigheid 
voor luchtvaartuigen, of  
3. bij de aanvraag om de eerste afgifte van een vrijgavedocument betreffende 
luchtwaardigheid voor een vliegtuigmotor, een propeller, een onderdeel of 
een uitrustingsstuk,  
een recente conformiteitsverklaring voegen ter bekrachtiging door de be ­
voegde autoriteit.  
d) De bevoegde autoriteit moet met haar handtekening de conformiteitsverkla ­
ring bekrachtigen als ze na inspectie van oordeel is dat het product, het 
onderdeel of het uitrustingsstuk voldoet aan de toepasselijke ontwerpgegevens 
en veilig kan worden gebruikt.  
SUBDEEL G — ERKENNING ALS PRODUCTIEORGANISATIE  
21.A.131 Toepassingsgebied  
In dit subdeel worden vastgelegd:  
a) de procedure voor de afgifte van een erkenning als productieorganisatie aan 
een productieorganisatie waarvan de producten, onderdelen en uitrustings ­
stukken voldoen aan de toepasselijke ontwerpgegevens;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 43  
b) de regels betreffende de rechten en verplichtingen van de aanvragers en 
houders van dergelijke erkenningen.  
21.A.133 Aanvaardbaarheid  
Elke natuurlijke of rechtspersoon („organisatie”) komt in aanmerking voor een 
erkenning overeenkomstig dit subdeel. De aanvrager moet:  
a) verantwoorden dat, voor een vastgesteld werkgebied, een erkenning over ­
eenkomstig dit subdeel gepast is om aan te tonen dat zijn product voldoet 
aan een specifiek ontwerp, en  
b) houder zijn van of een aanvraag hebben ingediend voor een goedkeuring van 
dat specifieke ontwerp, of  
c) via een passende overeenkomst met de aanvrager of houder van een goed ­
keuring van dat specifieke ontwerp, gezorgd hebben voor een toereikende 
coördinatie tussen productie en ontwerp.  
21.A.134 Aanvraag  
Elke aanvraag om een erkenning als productieorganisatie moet worden ingediend 
bij de bevoegde autoriteit in de vorm en op de wijze zoals vastgelegd door die 
autoriteit, en moet een overzicht bevatten van de in punt 21.A.143 voorgeschre ­
ven informatie en van de voorwaarden van de aangevraagde erkenning overeen ­
komstig punt 21.A.151.  
21.A.135 Afgifte van een erkenning als productieorganisatie  
Een organisatie heeft recht op een door de bevoegde autoriteit afgegeven erken ­
ning als productieorganisatie, indien het heeft aangetoond dat het voldoet aan de 
toepasselijke eisen overeenkomstig dit subdeel.  
21.A.139 Kwaliteitssysteem  
a) De productieorganisatie moet aantonen dat het een kwaliteitssysteem heeft 
ingesteld en in stand kan houden. Het kwaliteitssysteem moet gedocumen ­
teerd zijn. Dit kwaliteitssysteem moet de productieorganisatie in staat stellen 
om te garanderen dat elk product, onderdeel of uitrustingsstuk dat wordt 
geproduceerd door de organisatie of door zijn partners, of wordt geleverd 
door of uitbesteed aan derden, voldoet aan de toepasselijke ontwerpgegevens 
en veilig kan worden gebruikt, zodat de organisatie de in punt 21.A.163 
beschreven voorrechten kan uitoefenen.  
b) Het kwaliteitssysteem moet omvatten:  
1. naargelang van toepassing binnen het erkenningsgebied, beheersprocedu ­
res voor:  
i) uitgifte, goedkeuring of wijziging van documenten;  
ii) evaluatieaudit en beheersing van leveranciers en onderaannemers;  
iii) verificatie dat binnenkomende producten, onderdelen, materialen en 
uitrustingen, met inbegrip van door de kopers van producten ge ­
leverde nieuwe of gebruikte delen, beantwoorden aan de toepasse ­
lijke ontwerpgegevens;  
iv) identificatie en traceerbaarheid;  
v) fabricageprocessen;  
vi) inspectie en proeven, met inbegrip van vliegproeven;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 44  
vii) kalibratie van gereedschappen, mallen en testapparatuur;  
viii) beheersing van niet-conforme artikelen;  
ix) coördinatie inzake luchtwaardigheid met de aanvrager of houder van 
een ontwerpgoedkeuring;  
x) bijhouden en bewaren van gegevens;  
xi) bekwaamheid en kwalificatie van het personeel;  
xii) afgifte van vrijgavedocumenten betreffende luchtwaardigheid;  
xiii) behandeling, opslag en verpakking;  
xiv) interne kwaliteitsaudits en eruit voortvloeiende corrigerende maat ­
regelen;  
xv) werk dat binnen de erkenningsvoorwaarden wordt uitgevoerd op een 
andere plaats dan de goedgekeurde faciliteiten;  
xvi) werk dat wordt uitgevoerd na de productie maar voor de levering, 
om het luchtvaartuig in een gebruiksveilige toestand te houden;  
xvii) afgifte van een vliegvergunning en goedkeuring van de daaraan 
gekoppelde vluchtvoorwaarden.  
De beheersprocedures moeten specifieke voorzieningen voor kritieke on ­
derdelen bevatten.  
2. Een onafhankelijke kwaliteitsborgingsfunctie om de conformiteit en de 
geschiktheid van de gedocumenteerde procedures van het kwaliteitssys ­
teem te bewaken. Deze bewaking moet een systeem omvatten van feed ­
back aan de in punt 21.A.145, onder c), 2, vermelde persoon of groep 
personen en uiteindelijk aan de in punt 21.A.145, onder c), 1), bedoelde 
manager, zodat corrigerende maatregelen worden uitgevoerd wanneer no ­
dig. 
21.A.143 Organisatiehandboek  
a) De organisatie moet aan de bevoegde autoriteit een handboek voorleggen met 
de volgende informatie:  
1. een door de verantwoordelijke manager ondertekende verklaring waarin 
bevestigd wordt dat te allen tijde zal worden voldaan aan het organisatie ­
handboek waarin is vastgelegd hoe de erkende productieorganisatie vol ­
doet aan dit subdeel;  
2. de titel(s) en namen van de managers die door de bevoegde autoriteit 
worden aanvaard in overeenstemming met punt 21.A.145, onder c), 2;  
3. de in punt 21.A.145, onder c), 2, verplichte taken en verantwoordelijk ­
heden van de manager(s), met inbegrip van zaken die zij in naam van de 
organisatie rechtstreeks met de bevoegde autoriteit mogen afhandelen;  
4. een organigram met de in punt 21.A.145, onder c), 1 en 2, voorgeschre ­
ven verantwoordelijkheidsketens van de managers;  
5. een lijst van certificeringspersoneel, zoals bedoeld in punt 21.A.145, 
onder d);  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 45  
6. een algemene beschrijving van de beschikbare mankracht;  
7. een algemene beschrijving van de faciliteiten op elk vestigingsadres dat 
in het erkenningscertificaat van de productieorganisatie wordt gespecifi ­
ceerd;  
8. een algemene beschrijving van de werkzaamheden van de productieorga ­
nisatie met betrekking tot de erkenningsvoorwaarden;  
9. de procedure voor het bekendmaken van organisatorische wijzigingen 
aan de bevoegde autoriteit;  
10. de procedure voor het aanpassen van het handboek;  
11. een beschrijving van het kwaliteitssysteem en van de in punt 21.A.139, 
onder b), 1, voorgeschreven procedures;  
12. een lijst van de in punt 21.A.139, onder a), vermelde derde partijen;  
▼M3 
13. indien vliegproeven worden uitgevoerd, een operationeel handboek voor 
vliegproeven waarin het beleid en de procedures van de organisatie met 
betrekking tot vliegproeven worden vastgesteld. Het operationeel hand ­
boek voor vliegproeven moet het volgende bevatten:  
i) een beschrijving van de procedures voor vliegproeven van de orga ­
nisatie, met inbegrip van de betrokkenheid van de vliegproeforgani ­
satie bij de procedure voor het afgeven van een vliegvergunning;  
ii) het bemanningsbeleid, met inbegrip van de samenstelling, de be ­
kwaamheid, de geldigheid en de vliegtijdbeperkingen, overeenkom ­
stig aanhangsel XII van deze bijlage I (deel 21), indien van toepas ­
sing;  
iii) procedures voor het vervoer van andere personen dan bemannings ­
leden en voor opleidingen voor vliegproeven, indien van toepassing;  
iv) een risico- en veiligheidsbeheersbeleid en de daaraan verbonden me ­
thoden;  
v) procedures voor de identificatie van instrumenten en de mee te voe ­
ren uitrusting;  
vi) een lijst van documenten die moeten worden voorgelegd voor vlieg ­
proeven.  
▼B 
b) Het handboek moet worden aangepast naargelang nodig is om de beschrij ­
ving van de organisatie actueel te houden, en kopieën van alle aanpassingen 
moeten worden bezorgd aan de bevoegde autoriteit.  
21.A.145 Erkenningseisen  
De productieorganisatie moet aantonen, op basis van de overeenkomstig punt 
21.A.143 voorgelegde informatie:  
a) met betrekking tot de algemene erkenningseisen: dat de faciliteiten, arbeids ­
omstandigheden, uitrustingen en gereedschappen, procédés en bijbehorende 
materialen, personeelssterkte en -bekwaamheid, en algemene organisatie toe ­
reikend zijn voor het nakomen van zijn verplichtingen overeenkomstig punt 
21.A.165;  
▼M5 
b) met betrekking tot alle noodzakelijke luchtwaardigheids- en milieugegevens:  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 46  
1. dat de productieorganisatie dergelijke gegevens heeft ontvangen van het 
Agentschap en van de houder of aanvrager van het typecertificaat, het 
beperkt typecertificaat of de ontwerpgoedkeuring, met inbegrip van alle 
vrijstellingen van de CO  2 -gerelateerde productiebeperkingen, teneinde te 
bepalen of voldaan is aan de toepasselijke ontwerpgegevens;  
2. dat de productieorganisatie een procedure heeft opgesteld om ervoor te 
zorgen dat de luchtwaardigheids- en milieugegevens correct worden opge ­
nomen in de productiegegevens en,  
3. dat deze gegevens up-to-date worden gehouden en ter beschikking worden 
gesteld van alle personeel dat toegang tot deze gegevens moet hebben om 
zijn taken te kunnen vervullen;  
c) met betrekking tot management en personeel:  
1. dat de productieorganisatie een manager heeft benoemd die verantwoor ­
delijkheid moet afleggen aan de bevoegde autoriteit. Hij of zij moet er 
binnen de organisatie voor zorgen dat alle productie beantwoordt aan de 
voorgeschreven normen en dat de organisatie van de productie voort ­
durend in overeenstemming is met de gegevens en procedures die vermeld 
zijn in het in punt 21.A.143 bedoelde handboek;  
2. dat de productieorganisatie een persoon of een groep van personen heeft 
benoemd om ervoor te zorgen dat de organisatie in overeenstemming is 
met de eisen van deze bijlage (deel 21), met vermelding van de identiteit 
en bevoegdheden van deze personen. Deze persoon (personen) staat 
(staan) onder de rechtstreekse autoriteit van de in punt 1 bedoelde mana ­
ger. De benoemde persoon (personen) moet (moeten) kunnen aantonen 
over passende kennis, achtergrond en ervaring te beschikken om zijn 
(hun) functies te kunnen vervullen;  
3. dat het personeel op alle niveaus de passende bevoegdheid heeft om de 
hen toegewezen verantwoordelijkheden te kunnen uitoefenen, en dat er 
binnen de productieorganisatie sprake is van volledige en effectieve coör ­
dinatie met betrekking tot kwesties inzake luchtwaardigheid en milieu ­
gegevens;  
▼B 
d) met betrekking tot certificeringspersoneel dat door de productieorganisatie is 
gemachtigd om de overeenkomstig punt 21.A.163 afgegeven documenten te 
ondertekenen, binnen het toepassingsgebied of de erkenningsvoorwaarden:  
1. de kennis, achtergrond (met inbegrip van andere functies in de organisa ­
tie) en de ervaring van het certificeringspersoneel dusdanig zijn dat zij de 
hun toegewezen verantwoordelijkheden kunnen vervullen;  
2. de productieorganisatie een register bijhoudt van al het certificeringsper ­
soneel waarin hun bevoegdheden nauwkeurig zijn vastgelegd;  
3. aan het certificeringspersoneel een bewijs van hun bevoegdheden is ver ­
strekt.  
21.A.147 Wijzigingen in de erkende productieorganisatie  
▼M5 
a) Nadat een erkenning als productieorganisatie is afgegeven, moet elke wijzi ­
ging in de erkende productieorganisatie die gevolgen heeft voor de confor ­
miteit of voor of voor de luchtwaardigheids- en milieukenmerken van het 
product, onderdeel of uitrustingsstuk, met name wijzigingen van het kwali ­
teitssysteem, worden goedgekeurd door de bevoegde autoriteit. De aanvraag 
voor een goedkeuring moet schriftelijk worden ingediend bij de bevoegde 
autoriteit en alvorens de wijziging toe te passen moet de organisatie aan de 
bevoegde autoriteit aantonen dat zij voldoet aan dit subdeel.  ▼M5
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 47  
b) De bevoegde autoriteit legt de voorwaarden vast waaronder een overeenkom ­
stig dit subdeel erkend productieorganisatie kan blijven werken gedurende 
dergelijke wijzigingen, tenzij de bevoegde autoriteit bepaalt dat de erkenning 
dient te worden opgeschort.  
21.A.148 Wijzigingen van vestigingsplaats  
Een wijziging van de vestigingsplaats van de fabricage-faciliteiten van de er ­
kende productieorganisatie dient te worden beschouwd als een ingrijpende wij ­
ziging en moet bijgevolg voldoen aan punt 21.A.147.  
21.A.149 Overdraagbaarheid  
Behalve in het geval van een verandering van eigendom, die dient te worden 
beschouwd als een ingrijpende wijziging en moet voldoen aan punt 21.A.147, 
kan een erkenning als productieorganisatie niet worden overgedragen.  
21.A.151 Erkenningsvoorwaarden  
De erkenningsvoorwaarden bepalen de werkzaamheden, en de producten en/of de 
categorieën van onderdelen en uitrustingsstukken waarvoor de houder het recht 
heeft om de in punt 21.A.163 vastgelegde bevoegdheden uit te oefenen.  
Deze voorwaarden worden afgegeven als onderdeel van een erkenning als pro ­
ductieorganisatie.  
21.A.153 Wijzigingen van de erkenningsvoorwaarden  
Elke wijziging van de erkenningsvoorwaarden moet worden goedgekeurd door 
de bevoegde autoriteit. Een aanvraag om een wijziging van de erkenningsvoor ­
waarden moet worden ingediend in de vorm en op de wijze zoals vastgelegd 
door de bevoegde autoriteit. De aanvrager moet voldoen aan de toepasselijke 
eisen van dit subdeel.  
21.A.157 Onderzoeken  
Een productieorganisatie moet voorzieningen treffen die de bevoegde autoriteit in 
staat stellen om de nodige onderzoeken, met inbegrip van een onderzoek van de 
partners en onderaannemers, uit te voeren, teneinde vast te stellen of voldaan 
wordt en permanent voldaan zal worden aan de toepasselijke eisen van dit sub ­
deel.  
21.A.158 Bevindingen  
a) Als op basis van objectieve bewijzen wordt vastgesteld dat de houder van 
een erkenning als productieorganisatie niet voldoet aan de toepasselijke eisen 
van deze bijlage, wordt deze bevinding als volgt geclassificeerd:  
1. een niveau 1-bevinding betekent dat het niet voldoen aan de bepalingen 
van deze bijlage kan leiden tot een onbeheerste afwijking met de toepas ­
selijke ontwerpgegevens, de veiligheid van het luchtvaartuig kan aantas ­
ten; 
2. een niveau 2-bevinding is elke afwijking met de bepalingen van deze 
bijlage die niet als niveau 1 geclassificeerd wordt.  
b) Een niveau 3-bevinding betreft elk element waarvan met objectieve bewijzen 
is aangetoond dat het mogelijke problemen bevat die zouden kunnen leiden 
tot een afwijking overeenkomstig punt a).  
c) Na ontvangst van de kennisgeving betreffende de bevindingen overeenkom ­
stig punt 21.B.225,  
1. moet de houder van een erkenning als productieorganisatie in het geval 
van een niveau 1-bevinding aantonen dat hij tot voldoening van de be ­
voegde autoriteit corrigerende maatregelen heeft getroffen binnen een 
periode van maximum 21 werkdagen na de schriftelijke bevestiging van 
de bevinding;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 48  
2. in het geval van een niveau 2-bevinding zal de periode voor corrigerende 
maatregelen die door de bevoegde autoriteit wordt toegekend toepasselijk 
zijn voor de aard van de bevinding, maar in geen geval langer dan drie 
maanden. Onder bepaalde omstandigheden en afhankelijk van de aard van 
de bevinding kan de bevoegde autoriteit de periode van drie maanden 
verlengen afhankelijk van een met de bevoegde autoriteit overeengeko ­
men geschikt actieplan voor corrigerende maatregelen;  
3. een niveau 3-bevinding vereist geen onmiddellijke maatregelen van de 
houder van de erkenning als productieorganisatie.  
d) In het geval van een niveau 1- of niveau 2-bevinding kan de erkenning als 
productieorganisatie gedeeltelijk of volledig worden gelimiteerd, opgeschort 
of ingetrokken overeenkomstig punt 21.B.245. De houder van de erkenning 
als productieorganisatie moet binnen een redelijke termijn bevestigen dat hij 
de kennisgeving van de limitatie, opschorting of intrekking van de erkenning 
als productieorganisatie heeft ontvangen.  
21.A.159 Duur en blijvende geldigheid  
a) Een erkenning als productieorganisatie wordt afgegeven voor een onbeperkte 
duur. Ze blijft geldig tenzij:  
1. de productieorganisatie niet kan aantonen dat het voldoet aan de toepas ­
selijke eisen van dit subdeel, of  
2. de bevoegde autoriteit door de houder of een van zijn partners of onder ­
aannemers wordt verhinderd om onderzoeken uit te voeren in overeen ­
stemming met punt 21.A.157, of  
3. er aanwijzingen zijn dat de productieorganisatie niet in staat is om de 
fabricage van producten, onderdelen of uitrustingsstukken voldoende on ­
der controle te houden overeenkomstig de erkenning, of  
4. de productieorganisatie niet langer voldoet aan de eisen van punt 
21.A.133, of  
5. afstand is gedaan van het certificaat of het certificaat is ingetrokken over ­
eenkomstig punt 21.B.245.  
b) In geval van afstand of intrekking moet het certificaat worden ingeleverd bij 
de bevoegde autoriteit.  
21.A.163 Bevoegdheden  
Overeenkomstig de in punt 21.A.135 vermelde erkenningsvoorwaarden kan de 
houder van een erkenning als productieorganisatie:  
a) productieactiviteiten uitvoeren overeenkomstig deze bijlage;  
b) in het geval van een compleet luchtvaartuig en na overlegging van een 
conformiteitsverklaring (EASA-formulier 52) overeenkomstig punt 21.A.174, 
een bewijs van luchtwaardigheid en een geluidscertificaat verkrijgen zonder 
verdere bewijsvoering;  
c) in het geval van andere producten, onderdelen of uitrustingsstukken, certifi ­
caten van vrijgave (EASA-formulier 1) afgeven overeenkomstig 21A.307 
zonder verdere bewijsvoering;  
d) een nieuw, door hem geproduceerd luchtvaartuig onderhouden en een certi ­
ficaat van vrijgave (EASA-formulier 53) met betrekking tot dat onderhoud 
afgeven;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 49  
e) met inachtneming van de procedures zoals overeengekomen met zijn be ­
voegde autoriteit voor productie, wanneer het gaat om een luchtvaartuig 
dat de houder zelf heeft gebouwd en in het geval de productieorganisatie 
krachtens haar erkenning als productieorganisatie zelf controle uitoefent op 
de configuratie van het luchtvaartuig en verklaart zich te zullen conformeren 
aan de voor de vlucht goedgekeurde ontwerpvoorwaarden, een vliegvergun ­
ning afgeven overeenkomstig punt 21.A.711 c), tevens houdende goedkeu ­
ring van de vluchtvoorwaarden overeenkomstig punt 21.A.710, onder b).  
21.A.165 Verplichtingen van de houder  
De houder van een erkenning als productieorganisatie moet:  
a) ervoor zorgen dat het in overeenstemming met punt 21.A.143 ter beschikking 
gestelde handboek en de documenten waarnaar het verwijst, in de organisatie 
gebruikt worden als basiswerkdocumenten;  
b) de productieorganisatie instandhouden conform de voor de erkenning als 
productieorganisatie goedgekeurde gegevens en procedures;  
c) 1. vaststellen dat elk geproduceerd luchtvaartuig beantwoordt aan het type ­
ontwerp en veilig kan worden gebruikt, alvorens conformiteitsverklarin ­
gen voor te leggen aan de bevoegde autoriteit, of  
▼M1 
2. vaststellen dat andere producten, onderdelen of uitrustingen compleet zijn, 
beantwoorden aan de goedgekeurde ontwerpgegevens en dat ze veilig 
kunnen worden gebruikt, alvorens EASA-formulier 1 af te geven om te 
bewijzen dat ze beantwoorden aan de goedgekeurde ontwerpgegevens en 
veilig kunnen worden gebruikt;  
3. bovendien, in het geval van motoren, vaststellen dat de geproduceerde 
motor voldoet aan de op de fabricagedatum geldende toepasselijke emis ­
sie-eisen;  
4. vaststellen dat andere producten, onderdelen of uitrustingsstukken beant ­
woorden aan de toepasselijke gegevens, alvorens EASA-formulier 1 af te 
geven als bewijs van conformiteit;  
▼B 
d) alle details van uitgevoerde werkzaamheden registreren;  
e) een intern voorvallenmeldingssysteem instellen en in stand houden om het 
verzamelen en beoordelen van voorvallenmeldingen in het belang van de 
veiligheid mogelijk te maken teneinde negatieve tendensen te identificeren 
of gebreken te verhelpen, en om meldbare voorvallen te selecteren. Dit 
systeem omhelst de evaluatie van relevante informatie betreffende voorvallen 
en de bekendmaking van informatie die ermee verband houdt;  
f) 1. aan de houder van het typecertificaat of de ontwerpgoedkeuring alle ge ­
vallen melden van producten, onderdelen of uitrustingsstukken die door 
de productieorganisatie zijn vrijgegeven en nadien mogelijke afwijkingen 
van de toepasselijke ontwerpgegevens blijken te vertonen, en samen met 
de houder van het typecertificaat of de ontwerpgoedkeuring onderzoeken 
welke afwijkingen kunnen leiden tot een onveilige toestand;  
2. aan het Agentschap en de bevoegde autoriteit van de lidstaat de over ­
eenkomstig punt 1 geïdentificeerde afwijkingen melden die kunnen leiden 
tot een onveilige toestand. Dergelijke meldingen moeten worden gedaan 
in de vorm en op de wijze zoals vastgelegd door het Agentschap over ­
eenkomstig punt 21.A.3, onder b), 2, of aanvaardbaar voor de bevoegde 
autoriteit van de lidstaat;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 50  
3. ingeval de houder van de erkenning als productieorganisatie optreedt als 
leverancier voor een andere productieorganisatie, ook aan die organisatie 
alle gevallen melden waarin hij producten, onderdelen of uitrustingsstuk ­
ken aan die organisatie heeft vrijgegeven en nadien heeft vastgesteld dat 
ze mogelijke afwijkingen van de toepasselijke ontwerpgegevens vertonen;  
g) bijstand verlenen aan de houder van het typecertificaat of de ontwerpgoed ­
keuring bij alle maatregelen inzake blijvende luchtwaardigheid die betrekking 
hebben op de geproduceerde producten, onderdelen of uitrustingsstukken;  
h) een archiefsysteem instellen waarin alle aan de partners, leveranciers en toe ­
leveranciers opgelegde eisen zijn opgenomen, en dat de gegevens bevat die 
gebruikt worden om de conformiteit van de producten, onderdelen of uitrus ­
tingsstukken aan te tonen. Deze gegevens moeten ter beschikking worden 
gehouden van de bevoegde autoriteit en dienen te worden bewaard, zodat de 
nodige informatie voorhanden is om te kunnen waarborgen dat de producten, 
onderdelen of uitrustingsstukken blijvend luchtwaardig zijn;  
i) indien de houder, overeenkomstig zijn erkenningsvoorwaarden, een certifi ­
caat van vrijgave afgeeft, vaststellen dat elk afgewerkt luchtvaartuig onder ­
worpen is aan het noodzakelijke onderhoud en veilig kan worden gebruikt, 
alvorens het certificaat af te geven;  
j) voor zover van toepassing, de voorwaarden vaststellen waaronder een vlieg ­
vergunning kan worden afgegeven met inachtneming van het bepaalde onder 
punt 21.A.163, onder e);  
k) indien van toepassing, op grond van bevoegdheid onder punt 21.A.163, 
onder e), vaststellen dat punt 21.A.711, onder c) en e), wordt nageleefd, 
alvorens een vliegvergunning voor een luchtvaartuig af te leveren.  
SUBDEEL H — BEWIJZEN VAN LUCHTWAARDIGHEID EN BEPERKTE 
BEWIJZEN VAN LUCHTWAARDIGHEID  
21.A.171 Toepassingsgebied  
In dit subdeel wordt de procedure vastgelegd voor de afgifte van bewijzen van 
luchtwaardigheid.  
21.A.172 Aanvaardbaarheid  
Elke natuurlijke of rechtspersoon onder wiens naam een luchtvaartuig is geregis ­
treerd of zal worden geregistreerd in een lidstaat („lidstaat van registratie”), of 
zijn vertegenwoordiger, kan in aanmerking komen om een bewijs van luchtwaar ­
digheid voor dat luchtvaartuig aan te vragen overeenkomstig dit subdeel.  
21.A.173 Classificatie  
Bewijzen van luchtwaardigheid worden als volgt geclassificeerd:  
a) bewijzen van luchtwaardigheid worden afgegeven voor luchtvaartuigen waar ­
voor een typecertificaat is afgegeven in overeenstemming met deze bijlage;  
b) beperkte bewijzen van luchtwaardigheid worden afgegeven voor luchtvaar ­
tuigen:  
1. waarvoor een beperkt typecertificaat is afgegeven in overeenstemming 
met deze bijlage, of  
2. waarvan is aangetoond aan het Agentschap dat zij voldoen aan de speci ­
fieke luchtwaardigheidsspecificaties die een toereikende veiligheid garan ­
deren.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 51  
21.A.174 Aanvraag  
a) Overeenkomstig punt 21.A.172 moet een aanvraag om een bewijs van lucht ­
waardigheid worden ingediend in de vorm en op de wijze zoals vastgelegd 
door de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie.  
▼M5 
b) Elke aanvraag voor een luchtwaardigheidscertificaat of beperkt luchtwaardig ­
heidscertificaat moet het volgende omvatten:  
1. de klasse van het luchtwaardigheidscertificaat waarvoor een aanvraag 
wordt ingediend;  
2. voor nieuwe luchtvaartuigen:  
i) een conformiteitsverklaring:  
— afgegeven overeenkomstig punt 21.A.163, onder b), of  
— afgegeven overeenkomstig punt 21.A.130 en gevalideerd door de 
bevoegde autoriteit, of  
— voor een geïmporteerd luchtvaartuig, een door de exporterende 
autoriteit ondertekende verklaring dat het luchtvaartuig voldoet 
aan een door het Agentschap goedgekeurd ontwerp;  
ii) een gewichts- en zwaartepuntsrapport met een beladingschema;  
iii) het vlieghandboek, indien vereist door de toepasselijke certificerings ­
specificaties voor het betreffende luchtvaartuig;  
3. voor gebruikte luchtvaartuigen:  
i) afkomstig van een lidstaat, een overeenkomstig deel M afgegeven 
certificaat van herbeoordeling van de luchtwaardigheid;  
ii) afkomstig van een niet-lidstaat:  
— een verklaring door de bevoegde autoriteit van het land waar het 
luchtvaartuig geregistreerd is, of was, waarin de luchtwaardigheids ­
toestand van het betreffende luchtvaartuig op het moment van de 
overdracht wordt beschreven;  
— een gewichts- en zwaartepuntsrapport met een beladingschema;  
— het vlieghandboek indien dit wordt vereist in de toepasselijke 
luchtwaardigheidsvoorschriften voor het betreffende luchtvaartuig;  
— historische gegevens om de productie-, wijzigings- en onderhouds ­
status van het luchtvaartuig vast te stellen, met inbegrip van alle 
beperkingen die verbonden zijn aan een beperkt bewijs van lucht ­
waardigheid overeenkomstig punt 21.B.327;  
— een aanbeveling voor de afgifte van een bewijs van luchtwaardig ­
heid of een beperkt bewijs van luchtwaardigheid en een certificaat 
van herbeoordeling van de luchtwaardigheid, na een beoordeling 
van de luchtwaardigheid in overeenstemming met deel M, en  
— de datum waarop het eerste luchtwaardigheidscertificaat is afgege ­
ven en, indien de normen van bijlage 16, volume III, van toepas ­
sing zijn, de gegevens inzake CO  2 -emissies in metrische waarden.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 52  
c) Tenzij anders overeengekomen, moeten de verklaringen vermeld in de punten 
b), 2), i) en b), 3), ii) worden afgegeven ten laatste 60 dagen voordat het 
luchtvaartuig wordt aangeboden aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat 
van registratie.  
21.A.175 Taal  
De handboeken, opschriften, lijsten en instrumentmarkeringen, en alle andere 
noodzakelijke informatie die vereist wordt door de toepasselijke certificerings ­
specificaties moeten worden opgesteld in één of meerdere van de voor de be ­
voegde autoriteit van de lidstaat van registratie aanvaardbare officiële talen van 
de Unie.  
21.A.177 Amendement of wijziging  
Een bewijs van luchtwaardigheid kan alleen door de bevoegde autoriteit van de 
lidstaat van registratie worden geamendeerd of gewijzigd.  
21.A.179 Overdraagbaarheid en nieuwe afgifte binnen lidstaten  
a) Als een luchtvaartuig van eigenaar is veranderd:  
1. en als het blijft ingeschreven in hetzelfde register, wordt het bewijs van 
luchtwaardigheid, of het beperkt bewijs van luchtwaardigheid beantwoor ­
dend aan een beperkt typecertificaat, samen met het luchtvaartuig over ­
gedragen;  
2. en als het luchtvaartuig wordt geregistreerd in een andere lidstaat, wordt 
het bewijs van luchtwaardigheid, of het beperkt bewijs van luchtwaardig ­
heid beantwoordend aan een beperkt typecertificaat, opnieuw afgegeven:  
i) na overlegging van het oude bewijs van luchtwaardigheid en van een 
overeenkomstig deel M afgegeven geldig bewijs van beoordeling van 
de luchtwaardigheid, en  
ii) als voldaan wordt aan punt 21.A.175.  
b) Als een luchtvaartuig van eigenaar is veranderd, en het luchtvaartuig een 
beperkt bewijs van luchtwaardigheid heeft dat niet beantwoordt aan een 
beperkt typecertificaat, worden de bewijzen van luchtwaardigheid tezamen 
met het luchtvaartuig overgedragen, met dien verstande dat het luchtvaartuig 
in hetzelfde register blijft ingeschreven of de bewijzen van luchtwaardigheid 
alleen worden afgegeven met de formele instemming van de bevoegde au ­
toriteit van de lidstaat van registratie waaraan het luchtvaartuig wordt over ­
gedragen.  
21.A.180 Inspecties  
De houder van het bewijs van luchtwaardigheid moet op verzoek van de be ­
voegde autoriteit van de lidstaat van registratie toegang verlenen tot het lucht ­
vaartuig waarvoor het bewijs van luchtwaardigheid is afgegeven.  
21.A.181 Duur en blijvende geldigheid  
a) Een bewijs van luchtwaardigheid wordt afgegeven voor een onbeperkte duur. 
Het blijft geldig op voorwaarde dat:  
1. de van toepassing zijnde vereisten voor type-ontwerp en blijvende lucht ­
waardigheid worden nageleefd, en  
2. het luchtvaartuig in hetzelfde register ingeschreven blijft, en  
3. het typecertificaat of beperkte typecertificaat krachtens hetwelk het bewijs 
is afgegeven niet ongeldig wordt verklaard overeenkomstig punt 21.A.51, 
en 
4. geen afstand wordt gedaan van het bewijs of het bewijs is ingetrokken 
overeenkomstig punt 21.B.330.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 53  
b) In geval van afstand of intrekking moet het bewijs worden ingeleverd bij de 
bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie.  
21.A.182 Identificatie van het luchtvaartuig  
Elke aanvrager van een bewijs van luchtwaardigheid overeenkomstig dit sub- 
deel moet aantonen dat zijn luchtvaartuig geïdentificeerd is overeenkomstig sub ­
deel Q.  
SUBDEEL I — GELUIDSCERTIFICATEN  
21.A.201 Toepassingsgebied  
In dit subdeel wordt de procedure vastgelegd voor de afgifte van geluidscertifi ­
caten.  
21.A.203 Aanvaardbaarheid  
Elke natuurlijke of rechtspersoon onder wiens naam een luchtvaartuig is geregis ­
treerd of zal worden geregistreerd in een lidstaat (lidstaat van registratie), of zijn 
vertegenwoordiger, kan in aanmerking komen om een geluidscertificaat voor dat 
luchtvaartuig aan te vragen overeenkomstig dit subdeel.  
21.A.204 Aanvraag  
a) Overeenkomstig punt 21.A.203 moet een aanvraag om een geluidscertificaat 
worden ingediend in de vorm en op de wijze zoals vastgelegd door de 
bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie.  
b) Elke aanvraag moet bevatten:  
1. voor nieuwe luchtvaartuigen:  
i) een conformiteitsverklaring:  
— afgegeven overeenkomstig punt 21.A.163, onder b), of  
— afgegeven overeenkomstig punt 21.A.130 en gevalideerd door de 
bevoegde autoriteit, of  
— voor een geïmporteerd luchtvaartuig, een door de bevoegde auto ­
riteit ondertekende verklaring dat het luchtvaartuig beantwoordt 
aan een door het Agentschap goedgekeurd ontwerp, en  
ii) de in overeenstemming met de toepasselijke geluidseisen vastgestelde 
informatie;  
2. voor gebruikte luchtvaartuigen:  
i) de in overeenstemming met de toepasselijke geluidseisen vastgestelde 
geluidsinformatie;  
ii) historische gegevens om de productie-, wijzigings- en onderhoudssta ­
tus van het luchtvaartuig vast te leggen.  
c) Tenzij anders overeengekomen, moeten de in punt b), 1) vermelde verkla ­
ringen worden afgegeven ten laatste 60 dagen voordat het luchtvaartuig 
wordt aangeboden aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie.  
21.A.207 Amendement of wijziging  
Een geluidscertificaat kan alleen door de bevoegde autoriteit van de lidstaat van 
registratie worden geamendeerd of gewijzigd.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 54  
21.A.209 Overdraagbaarheid en nieuwe afgifte binnen lidstaten  
Als een luchtvaartuig van eigenaar is veranderd:  
a) en het luchtvaartuig blijft ingeschreven in hetzelfde register, moet het ge ­
luidscertificaat samen met het luchtvaartuig worden overgedragen.  
b) en het luchtvaartuig wordt ingeschreven in het register van een andere lid ­
staat, moet een nieuw geluidscertificaat worden afgegeven na overlegging 
van het oude geluidscertificaat.  
21.A.210 Inspecties  
De houder van het geluidscertificaat moet op verzoek van de bevoegde autoriteit 
van de lidstaat van registratie of van het Agentschap toegang verlenen tot het 
luchtvaartuig waarvoor het geluidscertificaat is afgegeven, voor de uitvoering van 
inspecties.  
21.A.211 Duur en blijvende geldigheid  
a) Een geluidscertificaat wordt afgegeven voor een onbeperkte duur. Het blijft 
geldig op voorwaarde dat:  
1. de van toepassing zijnde vereisten voor type-ontwerp, milieubescherming 
en blijvende luchtwaardigheid worden nageleefd, en  
2. het luchtvaartuig in hetzelfde register ingeschreven blijft, en  
3. het typecertificaat of beperkt typecertificaat krachtens hetwelk het is af ­
gegeven niet ongeldig is verklaard overeenkomstig punt 21.A.51, en  
4. geen afstand wordt gedaan van het certificaat of het certificaat is ingetrok ­
ken overeenkomstig punt 21.B.430.  
b) In geval van afstand of intrekking moet het certificaat worden ingeleverd bij 
de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie.  
SUBDEEL J — ERKENNING ALS ONTWERPORGANISATIE  
21.A.231 Toepassingsgebied  
In dit subdeel wordt de procedure vastgelegd voor de erkenning van ontwerp ­
organisaties, en worden ook de regels betreffende de rechten en verplichtingen 
van de aanvragers en houders van dergelijke erkenningen vastgelegd.  
21.A.233 Aanvaardbaarheid  
Elke natuurlijke of rechtspersoon („organisatie”) komt in aanmerking als aan ­
vrager van een erkenning overeenkomstig dit subdeel:  
a) in overeenstemming met punt 21.A.14, 21.A.112B, 21.A.432B of 
21.A.602B, of  
b) voor de goedkeuring van geringe wijzigingen of een ontwerp voor kleine 
reparaties, indien aangevraagd met het oog op het verkrijgen van bevoegd ­
heden overeenkomstig punt 21.A.263.  
21.A.234 Aanvraag  
Elke aanvraag om een erkenning als ontwerporganisatie moet worden ingediend 
in de vorm en op de wijze zoals vastgelegd door het Agentschap en moet een 
overzicht bevatten van de in punt 21.A.243 voorgeschreven informatie en van de 
overeenkomstig punt 21.A.251 vast te leggen erkenningsvoorwaarden.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 55  
21.A.235 Afgifte van een erkenning als ontwerporganisatie  
Een organisatie heeft recht op een door het Agentschap afgegeven erkenning als 
ontwerporganisatie, indien het heeft aangetoond dat het voldoet aan de toepas ­
selijke eisen overeenkomstig dit subdeel.  
21.A.239 Ontwerpborgingssysteem  
a) De ontwerporganisatie moet aantonen dat het een ontwerpborgingssysteem 
heeft ingesteld en in stand kan houden voor het beheersen van en het toezien 
op het ontwerp, en ontwerpwijzigingen, van de producten, onderdelen en 
uitrustingsstukken waarop de aanvraag betrekking heeft. Dit ontwerpbor ­
gingssysteem moet dusdanig zijn, dat de organisatie in staat wordt gesteld 
om: 
▼M2 
1. te garanderen dat het ontwerp en de ontwerpwijzigingen van de produc ­
ten, onderdelen en uitrustingsstukken voldoen aan de toepasselijke type ­
certificeringsbasis, de toepasselijke certificeringsbasis voor de gegevens 
betreffende de operationele geschiktheid en de milieueisen, en  
▼B 
2. te garanderen dat het zijn verantwoordelijkheden naar behoren vervult in 
overeenstemming met:  
i) de toepasselijke bepalingen van deze bijlage, en  
ii) de overeenkomstig punt 21.A.251 vastgelegde erkenningsvoorwaar ­
den; 
3. onafhankelijk te bewaken of de gedocumenteerde procedures van het 
systeem worden nageleefd en toereikend zijn. Deze bewaking omvat 
een systeem van feedback naar een persoon of groep personen die be ­
voegd is/zijn om corrigerende maatregelen te treffen.  
b) Het ontwerpborgingssysteem moet een onafhankelijke conformiteitscontrole 
bevatten op basis waarvan de organisatie conformiteitsverklaringen en bij ­
behorende documentatie voorlegt aan het Agentschap.  
c) De ontwerporganisatie moet specificeren op welke manier het ontwerpbor ­
gingssysteem zeker stelt dat de ontworpen onderdelen of uitrustingsstukken 
aanvaardbaar zijn of dat de partners of onderaannemers hun taken uitvoeren 
overeenkomstig methoden die zijn vastgelegd in schriftelijke procedures.  
21.A.243 Gegevens  
▼M3 
a) De ontwerporganisatie moet aan het Agentschap een handboek bezorgen 
waarin, rechtstreeks of door middel van verwijzingen, de organisatie, de 
relevante procedures en de te ontwerpen producten of productwijzigingen 
worden beschreven. Indien vliegproeven worden uitgevoerd, moet een ope ­
rationeel handboek voor vliegproeven worden bezorgd waarin het beleid en 
de procedures van de organisatie met betrekking tot vliegproeven worden 
vastgesteld. Het operationeel handboek voor vliegproeven moet het volgende 
bevatten:  
i) een beschrijving van de procedures voor vliegproeven van de organisatie, 
met inbegrip van de betrokkenheid van de vliegproeforganisatie bij de 
procedure voor het afgeven van een vliegvergunning;  
ii) het bemanningsbeleid, met inbegrip van de samenstelling, de bekwaam ­
heid, de geldigheid en de vliegtijdbeperkingen, overeenkomstig aanhang ­
sel XII van deze bijlage I (deel 21), indien van toepassing;  
iii) procedures voor het vervoer van andere personen dan bemanningsleden 
en voor opleidingen voor vliegproeven, indien van toepassing;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 56  
iv) een risico- en veiligheidsbeheersbeleid en de daaraan verbonden metho ­
den; 
v) procedures voor de identificatie van instrumenten en de mee te voeren 
uitrusting;  
vi) een lijst van documenten die moeten worden voorgelegd voor vliegproe ­
ven. 
▼B 
b) Ingeval onderdelen of uitrustingsstukken of wijzigingen aan de producten 
worden ontworpen door partnerbedrijven of onderaannemers, moet het hand ­
boek een verklaring bevatten over de wijze waarop de ontwerporganisatie in 
staat is om, voor alle onderdelen en uitrustingsstukken, de in punt 21.A.239, 
onder b), voorgeschreven conformiteit te waarborgen en moet het tevens, 
rechtstreeks of door middel van verwijzingen, beschrijvingen en informatie 
over de ontwerpactiviteiten en de organisatie van deze partners of onder ­
aannemers bevatten, naargelang nodig is om deze verklaring op te stellen.  
c) Het handboek moet naargelang nodig worden aangepast om de beschrijving 
van de organisatie actueel te houden, en kopieën van de aanpassingen moe ­
ten aan het Agentschap worden bezorgd.  
d) De ontwerporganisatie moet een verklaring opstellen over de kwalificaties en 
ervaring van het management en van andere personen die in de organisatie 
verantwoordelijk zijn voor het nemen van beslissingen inzake luchtwaardig ­
heid en milieubescherming.  
▼M2 
21.A.245 Erkenningseisen  
De ontwerporganisatie moet, op basis van de in overeenstemming met punt 
21.A.243 voorgelegde informatie, aantonen dat niet alleen is voldaan aan punt 
21.A.239, maar dat bovendien:  
a) het personeel in alle technische afdelingen voldoende talrijk en ervaren is en 
voldoende bevoegdheden heeft gekregen om de hun toegewezen verantwoor ­
delijkheden te kunnen vervullen, en deze, samen met de accommodatie, 
voorzieningen en uitrustingen, toereikend zijn om het personeel in staat te 
stellen de voor het product vastgelegde normen inzake luchtwaardigheid, 
operationele geschiktheid en milieubescherming te bereiken;  
b) er tussen en binnen de afdelingen een volledige en efficiënte coördinatie is 
met betrekking tot alle kwesties inzake luchtwaardigheid, operationele ge ­
schiktheid en milieubescherming.  
21.A.247 Wijzigingen van het ontwerpborgingssysteem  
Nadat een erkenning als ontwerporganisatie is afgegeven, moet elke wijziging 
van het ontwerpborgingssysteem die invloed heeft op de conformiteit of de 
luchtwaardigheid, de operationele geschiktheid en de milieubeschermingskenmer ­
ken van het product, worden goedgekeurd door het Agentschap. Een schriftelijke 
aanvraag om goedkeuring moet worden ingediend bij het Agentschap en de 
ontwerporganisatie moet aan het Agentschap aantonen, op basis van ingediende 
voorstellen voor wijzigingen aan het handboek en alvorens de wijzigingen toe te 
passen, dat het na de toepassing zal blijven voldoen aan dit subdeel.  
▼B 
21.A.249 Overdraagbaarheid  
Behalve in het geval van een verandering van eigendom, die dient te worden 
beschouwd als een ingrijpende wijziging en moet voldoen aan punt 21.A.247, 
kan een erkenning als ontwerporganisatie niet worden overgedragen.  ▼M3
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 57  
21.A.251 Erkenningsvoorwaarden  
De erkenningsvoorwaarden bepalen de ontwerpwerkzaamheden en de categorieën 
van producten, onderdelen en uitrustingsstukken waarvoor de ontwerporganisatie 
een erkenning als ontwerporganisatie heeft gekregen, evenals de functies en ver ­
plichtingen die de organisatie mag vervullen met betrekking tot de luchtwaardig ­
heid, operationele geschiktheid en de milieukenmerken van de producten. Voor 
erkenningen als ontwerporganisatie die betrekking hebben op typecertificeringen 
of ETSO-autorisaties voor hulpaggregaten (APU's), bevatten de erkenningsvoor ­
waarden bovendien de lijst van producten of APU's. Die voorwaarden worden 
afgegeven als onderdeel van een erkenning als ontwerporganisatie.  
▼B 
21.A.253 Wijzigingen van de erkenningsvoorwaarden  
Elke wijziging van de erkenningsvoorwaarden moet worden goedgekeurd door 
het Agentschap. Een aanvraag om een wijziging van de erkenningsvoorwaarden 
moet worden ingediend in de vorm en op de wijze zoals vastgelegd door het 
Agentschap. De aanvrager moet voldoen aan de toepasselijke eisen van dit sub ­
deel.  
21.A.257 Onderzoeken  
a) De ontwerporganisatie moet voorzieningen treffen die het Agentschap in 
staat stellen om de nodige onderzoeken, met inbegrip van een onderzoek 
van partners en onderaannemers, uit te voeren, teneinde vast te stellen of 
voldaan wordt en permanent voldaan zal worden aan de toepasselijke eisen 
van dit subdeel.  
b) De ontwerporganisatie moet het Agentschap toestaan om alle rapporten te 
analyseren en alle inspecties en grond- en vliegproeven bij te wonen en uit te 
voeren die nodig zijn om de geldigheid te controleren van de door de aan ­
vrager overeenkomstig punt 21.A.239, onder b), voorgelegde conformiteits ­
verklaringen.  
21.A.258 Bevindingen  
a) Als op basis van objectieve bewijzen wordt vastgesteld dat de houder van 
een erkenning als ontwerporganisatie niet voldoet aan de toepasselijke eisen 
van deze bijlage, wordt deze bevinding als volgt geclassificeerd:  
1. een niveau 1-bevinding betekent dat het niet voldoen aan de bepalingen 
van deze bijlage kan leiden tot een onbeheerste afwijking met de toepas ­
selijke eisen, welke de veiligheid van het luchtvaartuig kan aantasten;  
2. een niveau 2-bevinding is elke afwijking van de bepalingen van deze 
bijlage die niet als niveau 1 geclassificeerd wordt.  
b) Een niveau 3-bevinding betreft elk element waarvan met objectieve bewijzen 
is aangetoond dat het mogelijke problemen bevat die zouden kunnen leiden 
tot een afwijking overeenkomstig punt a).  
c) Na ontvangst van de kennisgeving betreffende de bevindingen volgens de 
door het Agentschap vastgestelde administratieve procedures,  
1. moet de houder van een erkenning als ontwerporganisatie in het geval van 
een niveau 1-bevinding aantonen dat hij tot voldoening van het Agent ­
schap corrigerende maatregelen heeft getroffen binnen een periode van 
maximum 21 werkdagen na de schriftelijke bevestiging van de bevinding;  ▼M5
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 58  
2. in het geval van een niveau 2-bevinding zal de periode voor corrigerende 
maatregelen die door het Agentschap wordt toegekend toepasselijk zijn 
voor de aard van de bevinding, maar in geen geval langer dan drie 
maanden. Onder bepaalde omstandigheden en afhankelijk van de aard 
van de bevinding kan het Agentschap de periode van drie maanden ver ­
lengen afhankelijk van een met het Agentschap overeengekomen geschikt 
actieplan voor corrigerende maatregelen;  
3. een niveau 3-bevinding vereist geen onmiddellijke maatregelen van de 
houder van de erkenning als ontwerporganisatie.  
d) In het geval van een niveau 1- of niveau 2-bevinding kan de erkenning als 
ontwerporganisatie gedeeltelijk of volledig worden opgeschort of ingetrokken 
volgens de administratieve procedures van het Agentschap. De houder van de 
erkenning als ontwerporganisatie moet binnen een redelijke termijn bevesti ­
gen dat hij de kennisgeving van opschorting of intrekking van de akkoord ­
verklaring heeft ontvangen.  
21.A.259 Duur en blijvende geldigheid  
a) Een erkenning als ontwerporganisatie wordt afgegeven voor een onbeperkte 
duur. Ze blijft geldig tenzij:  
1. de ontwerporganisatie niet kan aantonen dat het voldoet aan de toepasse ­
lijke eisen van dit subdeel, of  
2. het Agentschap door de houder of een van zijn partners of onderaan ­
nemers wordt verhinderd om onderzoeken uit te voeren in overeenstem ­
ming met punt 21.A.257, of  
3. er aanwijzingen zijn dat het ontwerpborgingssysteem niet in staat is om 
voldoende controle en toezicht uit te oefenen op het ontwerp van produc ­
ten, of wijzigingen eraan, of  
4. afstand is gedaan van het certificaat of het certificaat is ingetrokken 
volgens de door het Agentschap vastgestelde administratieve procedures.  
b) In geval van afstand of intrekking moet het certificaat worden ingeleverd bij 
het Agentschap.  
▼M5 
21.A.263 Bevoegdheden  
a) (Gereserveerd)  
b) (Gereserveerd)  
c) De houder van een erkenning als ontwerporganisatie heeft het recht om, 
binnen de reikwijdte van de erkenningsvoorwaarden, zoals vastgesteld door 
het Agentschap, en overeenkomstig de relevante procedures van het ontwerp ­
borgingssysteem:  
1. wijzigingen van een typecertificaat of een aanvullend typecertificaat en 
reparaties te classificeren als „ingrijpend” of „gering”;  
2. geringe wijzigingen van een typecertificaat of een aanvullend typecertifi ­
caat en geringe reparatieontwerpen goed te keuren;  
3. (Gereserveerd);  
4. (Gereserveerd);  
5. bepaalde ingrijpende wijzigingen van reparatieontwerpen van producten of 
hulpaggregaten (APU's) goed te keuren onder Subdeel M;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 59  
6. voor bepaalde luchtvaartuigen de voorwaarden goed te keuren waaronder 
een vliegvergunning kan worden afgegeven overeenkomstig 
punt 21.A.710, onder a), punt 2, behoudens vliegvergunningen afgegeven 
krachtens punt 21.A.701, onder a), punt 15;  
7. een vliegvergunning af te geven in overeenstemming met punt 21.A.711, 
onder b), voor een luchtvaartuig dat hij heeft ontworpen of gewijzigd, of 
waarvoor hij onder punt 21.A.263, onder c), punt 6, de voorwaarden 
waaronder de vliegvergunning kan worden afgegeven, heeft goedgekeurd, 
en wanneer de houder van een erkenning als ontwerporganisatie zelf:  
i) de configuratie van het luchtvaartuig controleert, en  
ii) de conformiteit met de voor de vlucht goedgekeurde ontwerpvoor ­
waarden bevestigt;  
8. bepaalde ingrijpende wijzigingen van een typecertificaat onder Subdeel D 
goed te keuren, en  
9. bepaalde aanvullende typecertificaten af te geven onder Subdeel E en 
bepaalde ingrijpende wijzigingen van die certificaten goed te keuren.  
▼B 
21.A.265 Verplichtingen van de houder  
De houder van een erkenning als ontwerporganisatie moet:  
a) het handboek bijhouden in overeenstemming met het ontwerpborgingssys ­
teem;  
b) ervoor zorgen dat dit handboek in de organisatie wordt gebruikt als basis ­
werkdocument;  
c) vaststellen dat het ontwerp van producten, wijzigingen of reparaties, al naar ­
gelang van toepassing, voldoet aan de toepasselijke eisen en geen onveilige 
kenmerken vertoont;  
d) behalve voor geringe wijzigingen of kleine reparaties, goedgekeurd krachtens 
de in punt 21.A.263 bedoelde bevoegdheid, aan het Agentschap verklaringen 
en bijbehorende documentatie bezorgen die bevestigen dat wordt voldaan aan 
punt c);  
e) aan het Agentschap informatie of instructies verstrekken met betrekking tot 
de in punt 21.A.3B voorgeschreven maatregelen;  
f) voor zover van toepassing, de voorwaarden waaronder een vliegvergunning 
kan worden afgegeven vaststellen, met inachtneming van het bepaalde onder 
punt 21.A.263, onder c), 6;  
g) Indien van toepassing, op grond van bevoegdheid onder punt 21.A.163, 
onder c), 7, vaststellen dat punt 21.A.711, onder b) en e), wordt nageleefd, 
alvorens een vliegvergunning voor een luchtvaartuig af te leveren.  
SUBDEEL K — ONDERDELEN EN UITRUSTINGSSTUKKEN  
21.A.301 Toepassingsgebied  
In dit subdeel wordt de procedure vastgelegd voor de goedkeuring van onder ­
delen en uitrustingsstukken.  
21.A.303 Overeenstemming met toepasselijke vereisten  
De overeenstemming van de onderdelen en uitrustingsstukken die worden geïn ­
stalleerd in een product waarvoor een typecertificaat is afgegeven dient te worden 
aangetoond:  ▼M5
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 60  
a) in combinatie met de typecertificeringsprocedures van subdeel B, D of E 
voor het product waarin ze worden geïnstalleerd, of  
b) indien van toepassing, overeenkomstig de ETSO-autorisatieprocedures van 
subdeel O, of  
c) in het geval van standaardonderdelen, in overeenstemming met officieel 
erkende normen.  
21.A.305 Goedkeuring van onderdelen en uitrustingsstukken  
In alle gevallen waarin de goedkeuring van een onderdeel of uitrustingsstuk 
expliciet vereist wordt door wetgeving van de Unie of maatregelen van het 
Agentschap, moet het onderdeel of uitrustingsstuk voldoen aan de toepasselijke 
ETSO-bepalingen of aan de specificaties die door het Agentschap als gelijkwaar ­
dig worden beschouwd voor het concrete geval.  
21.A.307 Geschiktheid van onderdelen en uitrustingsstukken om te worden 
geïnstalleerd  
Geen enkel onderdeel of uitrustingsstuk (met uitzondering van standaardonder ­
delen) wordt geschikt bevonden om te worden geïnstalleerd in een product met 
typecertificaat, tenzij het:  
a) vergezeld gaat van een certificaat van vrijgave (EASA formulier 1), waarin 
wordt verklaard dat het element gefabriceerd is overeenkomstig goedge ­
keurde ontwerpgegevens en veilig kan worden gebruikt, en  
b) gemerkt is in overeenstemming met subdeel Q.  
c) in het geval van ELA1- of ELA2-luchtvaartuigen, een onderdeel of uitrus ­
tingsstuk betreft dat:  
1. geen beperkte levensduur heeft en geen deel uitmaakt van de primaire 
structuur of van de besturingsorganen;  
2. vervaardigd is in overeenstemming met het toepasselijke ontwerp;  
3. gemarkeerd is overeenkomstig subdeel Q;  
4. geïdentificeerd is voor installatie in het specifieke luchtvaartuig;  
5. wordt geïnstalleerd in een luchtvaartuig waarvoor de eigenaar is nagegaan 
of het in overeenstemming is met voorwaarden 1 tot en met 4 en de 
verantwoordelijkheid voor deze overeenstemming heeft aanvaard.  
(SUBDEEL L — NIET VAN TOEPASSING)  
SUBDEEL M — REPARATIES  
21.A.431 A Toepassingsgebied  
a) In dit subdeel wordt de procedure vastgelegd voor de goedkeuring van re ­
paratieontwerpen, en worden ook de rechten en verplichtingen vastgelegd 
van de aanvragers en houders van deze goedkeuringen.  
b) In dit subdeel worden standaardreparaties gedefinieerd waarvoor geen goed ­
keuringsprocedure overeenkomstig dit subdeel hoeft plaats te vinden.  
c) Een „reparatie” betekent het verwijderen van schade en/of het opnieuw in 
een luchtwaardige toestand brengen van een product, onderdeel of uitrus ­
tingsstuk nadat het oorspronkelijk door de fabrikant voor gebruik is vrijge ­
geven.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 61  
d) Als schade wordt verwijderd door onderdelen of uitrustingsstukken te ver ­
vangen zonder dat enige ontwerpactiviteit nodig is, wordt dit beschouwd als 
een onderhoudstaak en is hiervoor bijgevolg geen goedkeuring overeenkom ­
stig deze bijlage vereist.  
e) Een reparatie van een ander ETSO-artikel dan een hulpaggregaat moet wor ­
den goedgekeurd als een wijziging aan het ETSO-ontwerp en moet worden 
behandeld in overeenstemming met punt 21.A.611.  
21A.431B Standaardreparaties  
a) Standaardreparaties zijn reparaties:  
1) van:  
i) vliegtuigen met een maximale startmassa van 5 700 kg of minder;  
ii) hefschroefvliegtuigen met een maximale startmassa van 3 175 kg of 
minder;  
iii) zweefvliegtuigen en gemotoriseerde zweefvliegtuigen, ballonnen en 
luchtschepen, zoals gedefinieerd in ELA1 of ELA2;  
2) volgens ontwerpgegevens die in de door het Agentschap opgestelde cer ­
tificeringsgegevens zijn vermeld, welke aanvaardbare methoden, technie ­
ken en praktijken voor het uitvoeren en identificeren van standaardrepa ­
raties bevatten, inclusief de bijbehorende instructies voor blijvende lucht ­
waardigheid, en  
3) die niet in strijd zijn met de gegevens van TC-houders.  
b) De punten 21A.432A tot en met 21A.451 zijn niet van toepassing op stan ­
daardreparaties.  
21.A.432A Aanvaardbaarheid  
a) Elke natuurlijke of rechtspersoon die zijn bekwaamheid overeenkomstig punt 
21.A.432B bewezen heeft, of aan het bewijzen is, is aanvaardbaar als aan ­
vrager van een goedkeuring van een ontwerp voor een grotere reparatie onder 
de in dit subdeel beschreven voorwaarden.  
b) Elke natuurlijke of rechtspersoon komt in aanmerking om een goedkeuring 
van een ontwerp voor een kleine reparatie aan te vragen.  
21.A.432B Bewijs van bekwaamheid  
a) Een aanvrager van een goedkeuring van een ontwerp voor een ingrijpende 
reparatie moet zijn bekwaamheid bewijzen door houder te zijn van een door 
het Agentschap in overeenstemming met subdeel J afgegeven erkenning als 
ontwerporganisatie.  
b) In afwijking van punt a) kan een aanvrager, als alternatieve procedure om 
zijn bekwaamheid te bewijzen, de goedkeuring van het Agentschap vragen 
voor het gebruik van procedures die beschrijven met welke specifieke ont ­
werppraktijken, -middelen en -werkzaamheden zal worden voldaan aan dit 
subdeel.  
c) Bij wijze van afwijking van de punten a) en b) mag een aanvrager de 
toestemming van het Agentschap vragen voor de goedkeuring van een cer ­
tificeringsprogramma waarin de specifieke ontwerppraktijken, de hulpmidde ­
len en de volgorde van de activiteiten die nodig zijn opdat een in punt 
21A.14, onder c), gedefinieerd product aan dit deel zou voldoen, zijn ver ­
meld.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 62  
21.A.433 Reparatieontwerp  
a) De aanvrager van een goedkeuring van een reparatieontwerp moet:  
1. aantonen dat hij voldoet aan de typecertificatiebasis en milieueisen waar ­
naar verwezen wordt in het typecertificaat, het aanvullend typecertificaat 
of de ETSO-autorisatie voor een hulpaggregaat, al naargelang van toepas ­
sing, of aan de eisen die van kracht zijn op de datum van de aanvraag 
(om goedkeuring van een reparatieontwerp), plus alle eventuele amende ­
menten op de certificeringsspecificaties of bijzondere voorwaarden die het 
Agentschap nodig acht om een veiligheidsniveau vast te leggen dat gelijk 
is aan het veiligheidsniveau dat wordt vastgelegd door de typecertificatie ­
basis waarnaar verwezen wordt in het typecertificaat, het aanvullend ty ­
pecertificaat of de ETSO-autorisatie voor een hulpaggregaat;  
2. alle nodige bewijsvoeringsgegevens voorleggen als het Agentschap 
daarom verzoekt;  
3. verklaren dat hij voldoet aan de certificeringsspecificaties en milieueisen 
van punt a), 1).  
b) Als de aanvrager niet de houder is van het typecertificaat, het aanvullend 
typecertificaat of de ETSO-autorisatie voor een hulpaggregaat, al naargelang 
van toepassing, kan hij voldoen aan de eisen van punt a) door gebruik te 
maken van eigen bronnen of via een overeenkomst met de houder van het 
typecertificaat, het aanvullend typecertificaat of de ETSO-autorisatie voor een 
hulpaggregaat, al naargelang van toepassing.  
21.A.435 Classificatie van reparaties  
▼M2 
a) Een reparatie kan „ingrijpend” of „gering” zijn. De indeling moet gebeuren in 
overeenstemming met de criteria van punt 21.A.91 voor een wijziging van 
het typecertificaat.  
▼B 
b) Een reparatie wordt overeenkomstig punt a) geclassificeerd als „groot” of 
„klein”:  
1. door het Agentschap, of  
2. door een erkende ontwerporganisatie volgens een met het Agentschap 
overeengekomen procedure.  
21.A.437 Afgifte van een goedkeuring van een reparatieontwerp  
Als is verklaard en aangetoond dat het reparatieontwerp voldoet aan de toepas ­
selijke certificeringsspecificaties en milieueisen van punt 21.A.433, onder a), 1, 
zal het worden goedgekeurd:  
a) door het Agentschap, of  
b) door een erkende organisatie die ook de houder van het typecertificaat, het 
aanvullend typecertificaat of de ETSO-autorisatie voor een hulpaggregaat is, 
volgens een met het Agentschap overeengekomen procedure, of  
c) uitsluitend voor kleine reparaties, door een erkende ontwerporganisatie, vol ­
gens een met het Agentschap overeengekomen procedure.  
21.A.439 Productie van reparatieonderdelen  
Voor de reparatie te gebruiken onderdelen en uitrustingsstukken moeten worden 
gefabriceerd in overeenstemming met productiegegevens die gebaseerd zijn op 
alle nodige ontwerpgegevens, verstrekt door de houder van de goedkeuring van 
het reparatieontwerp:  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 63  
a) overeenkomstig subdeel F, of  
b) door een organisatie die erkend is overeenkomstig subdeel G, of  
c) door een naar behoren erkende onderhoudsorganisatie.  
21.A.441 Uitvoering van een reparatie  
a) De uitvoering van een reparatie moet gebeuren overeenkomstig deel M of 
deel 145, voor zover van toepassing, of door een productieorganisatie die is 
erkend in overeenstemming met subdeel G, overeenkomstig de in punt 
21.A.163, onder d), bedoelde bevoegdheid.  
b) De ontwerporganisatie moet de organisatie die de reparatie uitvoert alle 
nodige installatie-instructies bezorgen.  
21.A.443 Beperkingen  
Een reparatieontwerp kan worden goedgekeurd onder voorbehoud van beperkin ­
gen; in dat geval bevat de goedkeuring van het reparatieontwerp alle nodige 
instructies en beperkingen. Deze instructies en beperkingen moeten door de 
houder van de goedkeuring van het reparatieontwerp worden bezorgd aan de 
gebruiker volgens een met het Agentschap overeengekomen procedure.  
21.A.445 Niet-gerepareerde schade  
a) Als een beschadigd product, onderdeel of uitrustingsstuk niet gerepareerd 
wordt en niet valt onder eerder goedgekeurde gegevens, mogen de gevolgen 
van de schade voor de luchtwaardigheid van het product, onderdeel of uit ­
rustingsstuk alleen worden beoordeeld;  
1. door het Agentschap, of  
2. door een erkende ontwerporganisatie volgens een met het Agentschap 
overeengekomen procedure.  
Alle nodige beperkingen moeten worden verwerkt in overeenstemming met 
de procedures van punt 21.A.443.  
b) Als de organisatie die de schade beoordeelt overeenkomstig punt a) noch het 
Agentschap noch de houder van het typecertificaat, het aanvullend typecer ­
tificaat of de ETSO-autorisatie voor een hulpaggregaat is, moet deze orga ­
nisatie aantonen dat de informatie waarop de beoordeling is gebaseerd toe ­
reikend is, hetzij aan de hand van eigen bronnen, hetzij via een overeenkomst 
met de houder van het typecertificaat, het aanvullend typecertificaat of de 
ETSO-autorisatie voor een hulpaggregaat of de fabrikant, al naargelang van 
toepassing.  
21.A.447 Administratie  
Voor elke reparatie moeten alle relevante ontwerpinformatie, tekeningen en test ­
rapporten, de eventueel in overeenstemming met punt 21.A.443 vastgelegde in ­
structies en beperkingen, de classificatieverantwoording en de bewijzen van de 
ontwerpgoedkeuring:  
a) door de houder van de goedkeuring van het reparatieontwerp ter beschikking 
van het Agentschap worden gehouden, en  
b) door de houder van de goedkeuring van het reparatieontwerp worden be ­
waard zodat de nodige informatie voorhanden is om te waarborgen dat de 
gerepareerde producten, onderdelen en uitrustingsstukken blijvend luchtwaar ­
dig zijn.  
21.A.449 Instructies voor blijvende luchtwaardigheid  
a) De houder van de goedkeuring van het reparatieontwerp moet ten minste één 
volledige kopie van de wijzigingen aan de instructies voor blijvende lucht ­
waardigheid die voortvloeien uit het ontwerp van de reparatie, met o.a.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 64  
beschrijvende gegevens en uitvoeringsinstructies opgesteld in overeenstem ­
ming met de toepasselijke eisen, bezorgen aan elke gebruiker van luchtvaar ­
tuigen waarop de reparatie is uitgevoerd. Het gerepareerde product, onderdeel 
of uitrustingsstuk mag voor gebruik worden vrijgegeven voordat de wijzi ­
gingen aan deze instructies zijn voltooid, maar dit slechts voor een beperkte 
gebruiksperiode en na akkoord van het Agentschap. Deze wijzigingen aan de 
instructies moeten op verzoek beschikbaar worden gesteld voor eenieder die 
moet voldoen aan een of meer bepalingen van deze wijzigingen aan de 
instructies. Het ter beschikking stellen van een handboek of een deel van 
de instructies voor blijvende luchtwaardigheid dat betrekking heeft op revisie 
of andere vormen van groot onderhoud, mag worden uitgesteld tot na de 
ingebruikneming van het product, maar moet gebeuren voordat een van de 
producten de desbetreffende leeftijd of het desbetreffende aantal vlieguren/ 
cycli bereikt.  
b) Als de houder van de goedkeuring van het reparatieontwerp de wijzigingen 
aan de instructies voor blijvende luchtwaardigheid aanpast nadat de reparatie 
is goedgekeurd, moeten deze aanpassingen worden bezorgd aan elke gebrui ­
ker en op verzoek beschikbaar worden gesteld voor eenieder die moet vol ­
doen aan alle bepalingen van deze wijzigingen aan de instructies. Een pro ­
gramma dat toont hoe wijzigingen aan de instructies voor blijvende lucht ­
waardigheid zullen worden verspreid, moet aan het Agentschap worden voor ­
gelegd.  
21.A.451 Verplichtingen en EPA-identificatiekenmerk  
a) Elke houder van een goedkeuring van een ontwerp voor een ingrijpende 
reparatie moet:  
1. de verplichtingen nakomen:  
i) die worden beschreven in de punten 21.A.3, 21.A.3B, 21.A.4, 
21.A.439, 21.A.441, 21.A.443, 21.A.447 en 21.A.449;  
ii) die inherent zijn aan de samenwerking van de houder van het type ­
certificaat, het aanvullend typecertificaat of de ETSO-autorisatie voor 
een hulpaggregaat overeenkomstig punt 21.A.433, onder b), al naarge ­
lang van toepassing;  
2. de identificatiekenmerken specificeren, met inbegrip van de EPA-letters, 
in overeenstemming met punt 21.A.804, onder a).  
b) Behalve houders van een typecertificaat of een ETSO-autorisatie voor een 
hulpaggregaat waarvoor punt 21.A.44 geldt, moet de houder van een goed ­
keuring van een ontwerp voor een kleine reparatie:  
1. de in de punten 21.A.4, 21.A.447 en 21.A.449 beschreven verplichtingen 
nakomen, en  
2. de identificatiekenmerken specificeren, met inbegrip van de EPA-letters, 
in overeenstemming met punt 21.A.804, onder a).  
(SUBDEEL N — NIET VAN TOEPASSING)  
SUBDEEL O — ETSO-AUTORISATIES  
21.A.601 Toepassingsgebied  
In dit subdeel wordt de procedure vastgelegd voor de afgifte van ETSO-autori ­
saties, en worden ook de regels betreffende de rechten en verplichtingen van de 
aanvragers of houders van dergelijke autorisaties vastgelegd.  
21.A.602A Aanvaardbaarheid  
Elke natuurlijke of rechtspersoon die een ETSO-artikel produceert of de produc ­
tie ervan voorbereidt en zijn bekwaamheid overeenkomstig punt 21.A.602B be ­
wezen heeft, of aan het bewijzen is, komt in aanmerking als aanvrager van een 
ETSO-autorisatie.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 65  
21.A.602B Bewijs van bekwaamheid  
Elke aanvrager van een ETSO-autorisatie moet zijn bekwaamheid als volgt be ­
wijzen:  
a) in het geval van productie, door houder te zijn van een in overeenstemming 
met subdeel G afgegeven erkenning als productieorganisatie, of door te vol ­
doen aan de procedures van subdeel F, en  
b) in het geval van ontwerp:  
1. voor een hulpaggregaat: door houder te zijn van een door het Agentschap 
in overeenstemming met subdeel J afgegeven erkenning als ontwerporga ­
nisatie;  
2. voor alle andere artikelen: door procedures te gebruiken die beschrijven 
met welke specifieke ontwerppraktijken, -methoden en -werkzaamheden 
zal worden voldaan aan de bepalingen van deze bijlage.  
21.A.603 Aanvraag  
a) Een aanvraag om een ETSO-autorisatie moet worden ingediend in de vorm 
en op de wijze zoals vastgelegd door het Agentschap en moet een overzicht 
van de in punt 21.A.605 voorgeschreven informatie bevatten.  
b) Als een reeks geringe wijzigingen in overeenstemming met punt 21.A.611 
wordt voorzien, moet de aanvrager in zijn aanvraag het nummer van het 
basismodel van het artikel en de bijbehorende stuknummers laten volgen 
door open haakjes, om aan te geven dat wijzigingsnummers of -letters (of 
combinaties van beide) van tijd tot tijd als achtervoegsel zullen worden 
toegevoegd.  
21.A.604 ETSO-autorisatie voor een hulpaggregaat (APU)  
Met betrekking tot ETSO-autorisaties voor een hulpaggregaat:  
▼M2 
a) zijn de punten 21.A.15, 21.A.16B, 21.A.17A, 21.A.17B, 21.A.20, 21.A.21, 
21.A.31, 21.A.33, 21.A.44 van toepassing in afwijking van de punten 
21.A.603, 21.A.606, onder c), 21.A.610 en 21.A.615, met dien verstande 
dat een ETSO-autorisatie wordt afgegeven in plaats van een typecertificaat in 
overeenstemming met 21.A.606.  
▼B 
b) is subdeel D of subdeel E van deze Sectie, in afwijking van punt 21.A.611, 
van toepassing voor de goedkeuring van ontwerpwijzigingen. Als subdeel E 
wordt gebruikt, wordt een afzonderlijke ETSO-autorisatie afgegeven in 
plaats van een aanvullend typecertificaat.  
c) Subdeel M is van toepassing op de goedkeuring van reparatieontwerpen.  
21.A.605 Vereisten inzake gegevens  
De aanvrager moet de volgende documenten voorleggen aan het Agentschap:  
a) een conformiteitsverklaring waarin gecertificeerd wordt dat de aanvrager 
heeft voldaan aan de vereisten van dit subdeel;  
b) een ontwerp- en prestatieverklaring (DDP);  
c) één kopie van de technische gegevens die vereist worden door de toepasse ­
lijke ETSO;  
d) het handboek (of een verwijzing naar het handboek) zoals vermeld in 
21.A.143 met het oog op het verkrijgen van een erkenning als productie ­
organisatie overeenkomstig subdeel G of het handboek(of een verwijzing 
naar het handboek) zoals vermeld in punt 21.A.125A, onder b), met het 
oog op fabricage overeenkomstig subdeel F zonder erkenning als productie ­
organisatie;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 66  
e) voor een hulpaggregaat het handboek (of een verwijzing naar het handboek) 
dat vermeld wordt in punt 21.A.243 met het oog op het verkrijgen van een 
erkenning als ontwerporganisatie overeenkomstig subdeel J;  
f) voor alle andere artikelen, de in punt 21.A.602B, onder b), 2, vermelde 
procedures.  
21.A.606 Afgifte van een ETSO-autorisatie  
De aanvrager heeft recht op een door het Agentschap afgegeven ETSO-autori ­
satie, nadat:  
a) hij zijn bekwaamheid heeft bewezen in overeenstemming met punt 
21.A.602B, en  
b) hij heeft aangetoond dat het artikel voldoet aan de technische voorwaarden 
van de toepasselijke ETSO, en de overeenkomstige conformiteitsverklaring 
heeft voorgelegd;  
c) hij expliciet verklaard heeft bereid te zijn punt 21.A.609 na te leven.  
21.A.607 Bevoegdheden verbonden aan een ETSO-autorisatie  
De houder van een ETSO-autorisatie heeft het recht om het artikel te produceren 
en te voorzien van de passende ETSO-identificatiekenmerk.  
21.A.608 Ontwerp- en prestatieverklaring (DDP)  
a) De ontwerp- en prestatieverklaring moet ten minste de volgende informatie 
bevatten:  
1. informatie overeenkomstig punt 21.A.31, onder a) en b), waarin het ar ­
tikel en zijn ontwerp- en testnorm worden gepreciseerd;  
2. de verwachte prestaties van het artikel, indien van toepassing, hetzij direct 
hetzij door te verwijzen naar andere aanvullende documenten;  
3. een conformiteitsverklaring waarin bevestigd wordt dat het artikel voldoet 
aan de betreffende ETSO;  
4. een verwijzing naar relevante testrapporten;  
5. een verwijzing naar de betreffende onderhouds-, revisie- en reparatiehand ­
boeken;  
6. de mate waarin wordt voldaan aan de desbetreffende eisen, indien ver ­
schillende niveaus worden toegestaan door de ETSO;  
7. een lijst van in overeenstemming met punt 21.A.610 aanvaarde afwijkin ­
gen. 
b) De ontwerp- en prestatieverklaring moet met datum en handtekening worden 
bekrachtigd door de houder van de ETSO-autorisatie, of door zijn erkende 
vertegenwoordiger.  
21.A.609 Verplichtingen van de houders van ETSO-autorisaties  
De houder van een ETSO-autorisatie overeenkomstig dit subdeel moet:  
a) elk artikel vervaardigen in overeenstemming met subdeel G of subdeel F, dat 
waarborgt dat elk afgewerkt artikel voldoet aan zijn ontwerpgegevens en 
veilig geïnstalleerd kan worden;  
b) voor elke model van elk artikel waarvoor een ETSO-autorisatie is afgegeven, 
een recent bestand van complete technische gegevens en verslagen opstellen 
en bijhouden in overeenstemming met punt 21.A.613;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 67  
c) originele exemplaren opstellen, bijhouden en bijwerken van alle handboeken 
die voor het artikel vereist worden door de toepasselijke certificeringsspeci ­
ficaties;  
d) de onderhouds-, revisie- en reparatiehandboeken die nodig zijn om het artikel 
te gebruiken en te onderhouden, evenals wijzigingen aan deze handboeken, 
op verzoek ter beschikking stellen van de gebruikers van het artikel en van 
het Agentschap;  
e) elk artikel identificeren in overeenstemming met punt 21.A.807;  
f) voldoen aan de punten 21.A.3, 21.A.3B en 21.A.4;  
g) blijven voldoen aan de kwalificatie-eisen van punt 21.A.602B.  
21.A.610 Goedkeuring voor een afwijking  
a) Elke fabrikant die een goedkeuring vraagt om te mogen afwijken van een 
ETSO-prestatienorm moet aantonen dat de normen waarvan een afwijking 
wordt gevraagd worden gecompenseerd door factoren of ontwerpkenmerken 
die een gelijkwaardig veiligheidsniveau waarborgen.  
b) Het verzoek om een goedkeuring voor een afwijking moet, samen met alle 
relevante gegevens, worden ingediend bij het Agentschap.  
21.A.611 Ontwerpwijzigingen  
a) De houder van de ETSO-autorisatie mag geringe wijzigingen (alle wijzigin ­
gen die geen ingrijpende wijziging zijn) aan het ontwerp aanbrengen zonder 
toestemming van het Agentschap. In dat geval behoudt het gewijzigde artikel 
het nummer van het originele model (geringe wijzigingen worden aangeduid 
door gewijzigde stuknummers of door amendementen) en moet de houder 
aan het Agentschap alle herziene gegevens bezorgen die nodig zijn om te 
voldoen aan punt 21.A.603, onder b).  
b) Als de houder van de ETSO-autorisatie een wijziging aan een ontwerp aan ­
brengt die dermate significant is dat een nagenoeg compleet onderzoek ver ­
eist is om vast te stellen of nog voldaan wordt aan een ETSO, gaat het om 
een ingrijpende wijziging. Voordat hij zulke wijziging aanbrengt, moet de 
houder een nieuwe type- of modelnaam aan het artikel toekennen en een 
nieuwe autorisatie overeenkomstig punt 21.A.603 aanvragen.  
c) Geen enkele wijziging die aan een ontwerp wordt aangebracht door een 
natuurlijke of rechtspersoon die niet de houder van de ETSO-autorisatie is, 
en die de conformiteitsverklaring voor het artikel heeft ingediend, komt in 
aanmerking voor een goedkeuring overeenkomstig dit subdeel O, tenzij de 
persoon die de goedkeuring wenst, een aanvraag om een afzonderlijke ET ­
SO-autorisatie indient overeenkomstig punt 21.A.603.  
21.A.613 Administratie  
Naast de administratievereisten die eigen zijn aan of verband houden met het 
kwaliteitssysteem, moeten alle relevante ontwerpinformatie, tekeningen en test ­
rapporten, met inbegrip van inspectieverslagen voor het geteste artikel, ter be ­
schikking van het Agentschap worden gehouden en worden bewaard, zodat de 
nodige informatie voorhanden is om te waarborgen dat zowel het artikel als het 
product met typecertificaat waarin het wordt geïnstalleerd blijvend luchtwaardig 
zijn. 
21.A.615 Inspectie door het Agentschap  
Op verzoek van het Agentschap moet elke aanvrager of houder van een ETSO- 
autorisatie voor een artikel het Agentschap toelaten om:  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 68  
a) proeven bij te wonen;  
b) de technische gegevensbestanden betreffende dat artikel te controleren.  
21.A.619 Duur en blijvende geldigheid  
a) Een ETSO-autorisatie wordt afgegeven voor een onbeperkte duur. Ze blijft 
geldig, tenzij:  
1. de voorwaarden die vereist waren toen de ETSO-autorisatie werd ver ­
leend, niet langer worden nageleefd, of  
2. de in punt 21.A.609 gespecificeerde verplichtingen van de houder niet 
langer worden vervuld, of  
3. het artikel tijdens het gebruik onaanvaardbare gevaren heeft veroorzaakt, 
of 
4. afstand is gedaan van de autorisatie of de autorisatie is ingetrokken vol ­
gens de door het Agentschap vastgestelde administratieve procedures.  
b) In geval van afstand of intrekking moet de autorisatie worden ingeleverd bij 
het Agentschap.  
21.A.621 Overdraagbaarheid  
Behalve in het geval van een verandering van eigendom, die dient te worden 
beschouwd als een ingrijpende wijziging en dus moet voldoen aan de punten 
21.A.147 en 21.A.247, al naargelang van toepassing, kan een overeenkomstig 
deze bijlage afgegeven ETSO-autorisatie niet worden overgedragen.  
SUBDEEL P — VLIEGVERGUNNING  
21.A.701 Toepassingsgebied  
a) Vliegvergunningen worden overeenkomstig dit subdeel afgegeven voor lucht ­
vaartuigen die niet voldoen aan of waarvan niet is aangetoond dat zij voldoen 
aan de geldende luchtwaardigheidsvereisten, doch welke op veilige wijze 
kunnen vliegen onder nader omschreven voorwaarden en voor de volgende 
doeleinden:  
1. ontwikkeling;  
2. aantonen van de naleving van regelgeving of certificeringsspecificaties;  
3. scholing van personeel van ontwerp- of productieorganisaties;  
4. productiegerelateerde testvluchten van nieuw geproduceerde luchtvaar ­
tuigen;  
5. het vliegen met in productie zijnde luchtvaartuigen tussen productiefaci ­
liteiten;  
6. het vliegen met het luchtvaartuig voor aanvaarding door de klant;  
7. levering of export van het luchtvaartuig;  
8. het vliegen met het luchtvaartuig voor aanvaarding door de bevoegde 
autoriteit;  
9. marktonderzoek, in combinatie met de scholing van het personeel van de 
klant;  
10. beurzen en luchtshows;  
11. het vliegen met het luchtvaartuig naar een locatie waar onderhoud of 
controle op de luchtwaardigheid plaatsvindt, of naar een stallingslocatie;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 69  
12. het vliegen met een luchtvaartuig met een hoger gewicht dan het maxi ­
maal gecertificeerde startgewicht voor langere vluchten dan de normale 
afstand over water, of over grondgebieden waar geen adequate landings ­
faciliteiten zijn of geen geschikte brandstof aanwezig is;  
13. pogingen tot vestiging van nieuwe records, luchtsnelheidswedstrijden of 
soortgelijke wedijver;  
14. het vliegen met luchtvaartuigen die voldoen aan de toepasselijke lucht ­
waardigheidsvereisten voordat sprake is van conformiteit met de milieu ­
vereisten;  
15. voor niet-commerciële vliegactiviteiten met individuele, niet-complexe 
luchtvaartuigen of types waarvoor een bewijs van luchtwaardigheid of 
beperkt bewijs van luchtwaardigheid niet van toepassing is.  
b) In dit subdeel wordt de procedure vastgelegd voor de afgifte van vliegver ­
gunningen en de goedkeuring van daaraan gekoppelde vluchtvoorwaarden, 
en worden de rechten en verplichtingen vastgelegd van de aanvragers en 
houders van deze vergunningen en goedkeuringen van vluchtvoorwaarden.  
21.A.703 Aanvaardbaarheid  
a) Iedere natuurlijke of rechtspersoon heeft het recht een vliegvergunning aan te 
vragen, behalve indien het een vliegvergunning betreft die wordt aange ­
vraagd voor doeleinden als omschreven in punt 21.A.701, onder a), 15, 
waarbij de aanvrager tevens de eigenaar is.  
b) Iedere natuurlijke of rechtspersoon heeft het recht om de goedkeuring van de 
vluchtvoorwaarden te vragen.  
21.A.705 Bevoegde autoriteit  
Onverminderd het bepaalde in punt 21.1 van deze bijlage, wordt voor de toe ­
passing van het onderhavige subdeel onder „bevoegde autoriteit” verstaan:  
a) de door de lidstaat van registratie aangewezen instantie, of  
b) in het geval van niet-geregistreerde luchtvaartuigen, de instantie die is aange ­
wezen door de lidstaat die voorschriften uitvaardigde voor identificatieaan ­
duidingen.  
21.A.707 Aanvraag van een vliegvergunning  
a) Ingevolge punt 21.A.703, en indien de aanvrager niet over de bevoegdheid 
beschikt om een vliegvergunning af te geven, dient een vliegvergunning bij 
de bevoegde autoriteit te worden aangevraagd in de vorm en op de wijze als 
vastgesteld door deze instantie.  
b) Elke aanvraag van een vliegvergunning moet het volgende bevatten:  
1. het doel van de vlucht(en), overeenkomstig punt 21.A.701;  
2. in hoeverre het luchtvaartuig niet voldoet aan de geldende luchtwaardig ­
heidsvereisten;  
3. de overeenkomstig punt 21.A.710 goedgekeurde vluchtvoorwaarden.  
c) Indien de vluchtvoorwaarden niet zijn goedgekeurd op het moment waarop 
de vliegvergunning wordt aangevraagd, dient een goedkeuring van de vlucht ­
voorwaarden te worden aangevraagd overeenkomstig punt 21.A.709.  
21.A.708 Vluchtvoorwaarden  
De vluchtvoorwaarden hebben betrekking op:  
a) de configuratie(s) waarvoor de vliegvergunning wordt aangevraagd;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 70  
b) alle voorwaarden of beperkingen die noodzakelijk zijn voor het veilige ge ­
bruik van het luchtvaartuig, zoals:  
1. de voor de vlucht(en) noodzakelijke voorwaarden of beperkingen met 
betrekking tot de vliegroutes en/of het luchtruim;  
▼M3 
2. de voorwaarden en beperkingen met betrekking tot de cockpitbemanning 
van het luchtvaartuig, in aanvulling op die welke zijn vastgesteld in aan ­
hangsel XII van deze bijlage I (deel 21);  
▼B 
3. de beperkingen met betrekking tot het vervoer van personen de niet tot 
het vliegend personeel behoren;  
4. de exploitatiebeperkingen, specifieke procedures of technische voorwaar ­
den welke dienen te worden nageleefd;  
5. het specifieke vluchttestprogramma (voor zover van toepassing);  
6. de specifieke regels ter waarborging van de blijvende luchtwaardigheid, 
waaronder onderhoudsinstructies en de regels volgens welke deze dienen 
te worden uitgevoerd;  
c) de staving dat het luchtvaartuig veilig kan vliegen onder de in punt b) 
genoemde voorwaarden of beperkingen;  
d) de methode die wordt gebruikt voor controle op de configuratie van het 
luchtvaartuig om te kunnen blijven voldoen aan de vastgestelde voorwaar ­
den. 
21.A.709 Aanvraag tot goedkeuring van vluchtvoorwaarden  
a) Ingevolge punt 21.A.707, onder c), en indien de aanvrager niet bevoegd is 
voor de goedkeuring van de vluchtvoorwaarden, dient een goedkeuring van 
de vluchtvoorwaarden te worden aangevraagd:  
1. indien de goedkeuring van de vluchtvoorwaarden verband houdt met de 
veiligheid van het ontwerp, bij het Agentschap in de vorm en op de wijze 
zoals vastgesteld door het Agentschap, of  
2. indien de goedkeuring van de vluchtvoorwaarden geen verband houdt met 
de veiligheid van het ontwerp, bij de bevoegde autoriteit in de vorm en op 
de wijze zoals vastgesteld door deze instantie.  
b) Bij iedere aanvraag tot goedkeuring van de vluchtvoorwaarden dient het 
volgende te worden vermeld:  
1. de voorgestelde vluchtvoorwaarden;  
2. de documenten ter onderbouwing van deze voorwaarden, en  
3. de verzekering dat het luchtvaartuig veilig kan vliegen onder de voor ­
waarden of beperkingen van punt 21.A.708, onder b).  
21.A.710 Goedkeuring van vluchtvoorwaarden  
a) Wanneer de goedkeuring van de vluchtvoorwaarden verband houdt met de 
veiligheid van het ontwerp, worden de voorwaarden goedgekeurd door:  
1. het Agentschap, of  
2. een naar behoren erkende ontwerporganisatie; krachtens de in punt 
21.A.263, onder c), 6, bedoelde bevoegdheid.  
b) Indien goedkeuring van de vluchtvoorwaarden geen verband houdt met de 
veiligheid van het ontwerp, worden deze goedgekeurd door de bevoegde 
autoriteit of de daartoe erkende organisatie die ook de vliegvergunning af ­
geeft.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 71  
c) Voordat de vluchtvoorwaarden worden goedgekeurd, dient het Agentschap of 
de bevoegde autoriteit of de erkende organisatie overtuigd te zijn dat het 
luchtvaartuig veilig kan vliegen onder de gespecificeerde voorwaarden en 
beperkingen. Het Agentschap of de bevoegde autoriteit kan de aanvrager 
ertoe verplichten de daarvoor noodzakelijke inspecties of proefnemingen 
uit te voeren.  
21.A.711 Afgifte van een vliegvergunning  
a) Een vliegvergunning (EASA-formulier 20a, zie aanhangsel III) mag worden 
afgegeven door de bevoegde autoriteit onder de voorwaarden gespecificeerd 
in punt 21.B.525.  
b) Een ter zake erkende ontwerporganisatie kan een vliegvergunning afgeven 
(EASA-formulier 20b, zie aanhangsel IV) op grond van de bevoegdheid 
verleend krachtens punt 21.A.263, onder c), 7, indien de vluchtvoorwaarden 
zoals vermeld in punt 21.A.708 zijn goedgekeurd overeenkomstig punt 
21.A.710.  
c) Een ter zake erkende productieorganisatie mag een vliegvergunning afgeven 
(EASA-formulier 20b, zie aanhangsel IV) op grond van de bevoegdheid 
verleend krachtens punt 21.A.263, onder e), indien de vluchtvoorwaarden 
zoals vermeld in punt 21.A.708 zijn goedgekeurd overeenkomstig punt 
21.A.710.  
d) Een ter zake erkende organisatie die de blijvende luchtwaardigheid beheert, 
kan een vliegvergunning afgeven (EASA-formulier 20b, zie aanhangsel IV) 
op grond van de bevoegdheid verleend krachtens punt M.A.711 van bijlage I 
(deel M) van Verordening (EG) nr. 2042/2003 van de Commissie (  1 ), indien 
de vluchtvoorwaarden zoals vermeld in punt 21.A.708 zijn goedgekeurd 
overeenkomstig punt 21.A.710.  
e) De vliegvergunning moet de doelen, voorwaarden en beperkingen vermelden 
die zijn goedgekeurd in overeenstemming met punt 21.A.710.  
f) Voor vergunningen afgegeven onder de punten b), c) of d) dient een kopie 
van de vliegvergunning en bijbehorende vluchtvoorwaarden te worden in ­
gediend bij de bevoegde autoriteit bij de eerste gelegenheid maar niet later 
dan 3 dagen.  
g) Als er aanwijzingen zijn dat de in punt 21.A.723, onder a), gespecificeerde 
voorwaarden niet worden vervuld voor een vliegvergunning die door een 
organisatie werd afgegeven overeenkomstig de punten b), c) of d), zal de 
organisatie deze vliegvergunning onmiddellijk intrekken en de bevoegde 
autoriteit onverwijld op de hoogte brengen.  
21.A.713 Wijzigingen  
a) Iedere wijziging als gevolg waarvan de vluchtvoorwaarden of de daarmee 
verband houdende gronden voor afgifte van de vliegvergunning teniet wor ­
den gedaan, dient te worden goedgekeurd overeenkomstig punt 21.A.710. 
Voor zover relevant, dient een aanvraag te worden gedaan overeenkomstig 
punt 21.A.709.  
b) Wanneer een wijziging gevolgen heeft voor de inhoud van de vliegvergun ­
ning, dient een nieuwe vliegvergunning te worden afgegeven overeenkomstig 
punt 21.A.711.  
21.A.715 Taal  
De handboeken, (plak)biljetten, lijsten en overzichten, instrumentaanduidingen en 
andere noodzakelijke informatie zoals vereist ingevolge de geldende certifice ­
ringsspecificaties zijn gesteld in een of meer, voor de bevoegde autoriteit aan ­
vaardbare talen van de Unie.  
21.A.719 Overdraagbaarheid  
a) Een vliegvergunning is niet overdraagbaar.  ▼B 
( 1 ) PB L 315 van 28.11.2003, blz. 1.
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 72  
b) Onverminderd het bepaalde onder punt a) geldt voor een vliegvergunning 
welke is afgegeven krachtens punt 21.A.701, onder a), 15, wanneer een 
luchtvaartuig van eigenaar is veranderd, dat deze vliegvergunning tezamen 
met het luchtvaartuig wordt overgedragen, met dien verstande dat het lucht ­
vaartuig in hetzelfde register blijft ingeschreven, of dat de vliegvergunning 
alleen wordt afgegeven met instemming van de bevoegde autoriteit van de 
lidstaat van registratie waaraan overdracht plaatsvindt.  
21.A.721 Inspecties  
De houder of aanvrager van een vliegvergunning dient op verzoek van de be ­
voegde autoriteit toegang te verlenen tot het betrokken luchtvaartuig.  
21.A.723 Duur en blijvende geldigheid  
a) Een vliegvergunning wordt afgegeven voor een periode van maximaal 12 
maanden en blijft geldig op voorwaarde dat:  
1. wordt voldaan aan de voorwaarden en beperkingen in punt 21.A.711, 
onder e), met betrekking tot de vliegvergunning;  
2. geen afstand wordt gedaan van de vliegvergunning of deze niet wordt 
ingetrokken;  
3. het luchtvaartuig in hetzelfde register blijft ingeschreven.  
b) Onverminderd het bepaalde onder a), kan een vliegvergunning welke is 
afgegeven krachtens punt 21.A.701, onder a), 15, worden afgegeven voor 
onbeperkte duur.  
c) In het geval van afstand of intrekking dient de vliegvergunning terug te 
worden gegeven aan de bevoegde autoriteit.  
21.A.725 Verlenging van de vliegvergunning  
Een verlenging van de vliegvergunning wordt beschouwd als een wijziging over ­
eenkomstig punt 21.A.713.  
21.A.727 Verplichtingen van de houder van een vliegvergunning  
De houder van een vliegvergunning dient erop toe te zien dat alle aan de vlieg ­
vergunning verbonden voorwaarden en beperkingen worden nageleefd.  
21.A.729 Administratie  
a) Alle documenten ter vaststelling en waarborging van de vluchtvoorwaarden 
zullen door de houder van de goedkeuring van de vluchtvoorwaarden ter 
beschikking van het Agentschap en de bevoegde autoriteit worden gehouden, 
en zullen worden bewaard teneinde de noodzakelijke informatie te kunnen 
verstrekken ter waarborging van de blijvende luchtwaardigheid van het lucht ­
vaartuig.  
b) Alle documenten verband houdend met de afgifte van vliegvergunningen 
krachtens de bevoegdheid van erkende organisaties, waaronder inspectierap ­
porten, documenten die de goedkeuring van de vluchtvoorwaarden onder ­
steunen en de vliegvergunning zelf, zullen door de desbetreffende erkende 
organisatie ter beschikking van het Agentschap of de bevoegde autoriteit 
worden gehouden, en worden bewaard teneinde de noodzakelijke informatie 
te kunnen verstrekken ter waarborging van de blijvende luchtwaardigheid 
van het luchtvaartuig.  
SUBDEEL Q — IDENTIFICATIE VAN PRODUCTEN, ONDERDELEN EN 
UITRUSTINGSSTUKKEN  
21.A.801 Identificatie van producten  
a) De identificatie van producten moet de volgende informatie bevatten:  
1. naam van de fabrikant;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 73  
2. benaming van het product;  
3. serienummer van de fabrikant;  
4. elke andere informatie die het Agentschap nodig acht.  
b) Elke natuurlijke of rechtspersoon die een luchtvaartuig of een motor ver ­
vaardigt overeenkomstig subdeel G of subdeel F, moet dat luchtvaartuig of 
die motor identificeren door middel van een vuurvaste plaat waarop de in 
punt a) vermelde informatie is geëtst, geperst, gegraveerd of aangebracht 
volgens een andere goedgekeurde methode van vuurvaste merking. De iden ­
tificatieplaat moet dusdanig zijn aangebracht, dat deze toegankelijk en lees ­
baar is en de kans klein is dat deze tijdens normaal gebruik wordt beschadigd 
of verwijderd, of tijdens een ongeluk verloren raakt of wordt vernietigd.  
c) Elke natuurlijke of rechtspersoon die een propeller, een propellerblad of een 
propellernaaf vervaardigt overeenkomstig subdeel G of subdeel F moet zijn 
product identificeren door middel van een plaat, of door een vuurvaste iden ­
tificatie te persen, te graveren, te etsen of volgens een andere goedgekeurde 
methode aan te brengen op een niet-kritiek oppervlak; deze identificatie moet 
de in punt a) vermelde informatie bevatten en dusdanig zijn aangebracht dat 
de kans klein is dat deze tijdens normaal gebruik wordt beschadigd of ver ­
wijderd, of tijdens een ongeluk verloren raakt of wordt vernietigd.  
d) Voor bemande ballonnen moet de in punt b) voorgeschreven identificatie ­
plaat worden bevestigd aan het ballonomhulsel en, indien mogelijk, zodanig 
worden geplaatst dat de gebruiker ze kan lezen wanneer de ballon is opge ­
blazen. Verder moeten op de mand, het laadgedeelte en de brander per ­
manent en leesbaar aangebracht zijn: de naam van de fabrikant, het stuk ­
nummer, of gelijkwaardig, en het serienummer, of gelijkwaardig.  
21.A.803 Behandeling van de identificatiegegevens  
a) Niemand mag identificatie-informatie zoals bedoeld in punt 21.A.801, onder 
a), voor luchtvaartuigen, motoren, propellers, propellerbladen of propellerna ­
ven, of zoals bedoeld in punt 21.A.807, onder a), voor hulpaggregaten, ver ­
wijderen, wijzigen of plaatsen zonder goedkeuring van het Agentschap.  
b) Niemand mag een identificatieplaat zoals bedoeld in punt 21.A.801, of in 
punt 21.A.807 voor hulpaggregaten, verwijderen of aanbrengen zonder goed ­
keuring van het Agentschap.  
c) In afwijking van de punten a) en b) mogen natuurlijke en rechtspersonen die 
onderhoudswerkzaamheden uitvoeren overeenkomstig de van toepassing 
zijnde aanverwante uitvoeringsvoorschriften, in overeenstemming met de 
door het Agentschap vastgelegde methoden, technieken en praktijken:  
1. identificatie-informatie zoals bedoeld in punt 21.A.801, onder a), voor 
luchtvaartuigen, motoren, propellers, propellerbladen of propellernaven, 
of zoals bedoeld in punt 21.A.807, onder a), voor hulpaggregaten, ver ­
wijderen, wijzigen of plaatsen, of  
2. een identificatieplaat zoals bedoeld in punt 21.A.801, of 21.A.807 voor 
hulpaggregaten, indien nodig verwijderen tijdens de onderhoudswerk ­
zaamheden.  
d) Niemand mag een in overeenstemming met punt c), 2) verwijderde identifi ­
catieplaat aanbrengen op een ander luchtvaartuig of een andere motor, pro ­
peller, propellerblad of propellernaaf dan waarvan deze verwijderd is.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 74  
21.A.804 Identificatie van onderdelen en uitrustingsstukken  
a) Op elk onderdeel of uitrustingsstuk moet permanent en leesbaar zijn aange ­
bracht:  
1. de naam, het handelsmerk of het logo van de fabrikant op een manier 
zoals gedefinieerd in de toepasselijke ontwerpgegevens, en  
2. het stuknummer, zoals gedefinieerd in de toepasselijke ontwerpgegevens, 
en 
3. de EPA-letters voor onderdelen of uitrustingsstukken die geproduceerd 
zijn in overeenstemming met goedgekeurde ontwerpgegevens die niet 
behoren tot de houder van het typecertificaat voor het betreffende product, 
behalve voor ETSO-artikelen.  
b) In afwijking van punt a), als het Agentschap ermee akkoord gaat dat het 
onderdeel of uitrustingsstuk te klein is of dat het niet praktisch zou zijn om 
het onderdeel of uitrustingsstuk te voorzien van de in punt a) voorgeschreven 
informatie, mag op het certificaat van vrijgave dat bij het onderdeel of het 
uitrustingsstuk of zijn verpakking is gevoegd, de informatie worden vermeld 
die niet kon worden aangebracht op het onderdeel of uitrustingsstuk.  
21.A.805 Identificatie van kritieke onderdelen  
Naast de vereisten van punt 21.A.804, moet elke fabrikant van een in een product 
met typecertificaat te installeren onderdeel dat is geïdentificeerd als een kritiek 
onderdeel, permanent en leesbaar een stuknummer en een serienummer aanbren ­
gen op dat onderdeel.  
21.A.807 Identificatie van ETSO-artikelen  
a) Elke houder van een ETSO-autorisatie overeenkomstig subdeel O moet elk 
artikel permanent en leesbaar voorzien van de volgende informatie:  
1. de naam en het adres van de fabrikant;  
2. de naam, het type, het stuknummer of de modelnaam van het artikel;  
3. het serienummer en/of de fabricagedatum van het artikel, en  
4. het toepasselijke ETSO-nummer.  
b) In afwijking van punt a), als het Agentschap ermee akkoord gaat dat het 
onderdeel of uitrustingsstuk te klein is of dat het niet praktisch zou zijn om 
het onderdeel of uitrustingsstuk te voorzien van de in punt a) voorgeschreven 
informatie, moet op het certificaat van vrijgave dat bij het onderdeel of het 
uitrustingsstuk of zijn verpakking is gevoegd, de informatie worden vermeld 
die niet kon worden aangebracht op het onderdeel of uitrustingsstuk.  
c) Eenieder die een hulpaggregaat overeenkomstig subdeel G of subdeel F 
vervaardigt, moet dat hulpaggregaat identificeren door middel van een vuur ­
vaste plaat waarop de in punt a) gespecificeerde informatie is geëtst, geperst, 
gegraveerd of aangebracht volgens een andere goedgekeurde methode van 
vuurvaste merking. De identificatieplaat moet zo worden bevestigd, dat de 
kans klein is dat ze tijdens normaal gebruik wordt beschadigd of verwijderd, 
of tijdens een ongeluk verloren raakt of wordt vernietigd.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 75  
SECTIE B  
PROCEDURES VOOR BEVOEGDE AUTORITEITEN  
SUBDEEL A — ALGEMENE VOORZIENINGEN  
21.B.5 Toepassingsgebied  
a) In deze sectie wordt vastgelegd welke procedure de bevoegde autoriteit van 
de lidstaat moet volgen bij het uitoefenen van haar taken en verantwoorde ­
lijkheden met betrekking tot het afgeven, behouden, wijzigen, opschorten en 
intrekken van de in deze bijlage behandelde certificaten, goedkeuringen en 
autorisaties.  
b) Het Agentschap ontwikkelt in overeenstemming met artikel 19 van Verorde ­
ning (EG) nr. 216/2008 certificeringsspecificaties en richtsnoeren om de lid ­
staten bij te staan bij de tenuitvoerlegging van deze sectie.  
21.B.20 Verplichtingen van de bevoegde autoriteit  
Elke bevoegde autoriteit van de lidstaat is verantwoordelijk voor de tenuitvoer ­
legging van sectie A, subdelen F, G, H, I en P, voor zover het aanvragers of 
houders betreft die gevestigd zijn op haar grondgebied.  
21.B.25 Vereisten voor de organisatie van de bevoegde autoriteit  
a) Algemeen:  
De lidstaat stelt een bevoegde autoriteit aan die verantwoordelijkheden toe ­
gewezen krijgt voor de tenuitvoerlegging van sectie A, subdelen F, G, H, I 
en P met gedocumenteerde procedures, organisatiestructuur en personeel.  
b) Personeel:  
1. het aantal personeelsleden moet voldoende groot zijn om de toegewezen 
taken te kunnen uitvoeren;  
2. de bevoegde autoriteit van de lidstaat moet een manager, of managers, 
benoemen die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de betreffende 
taak of taken binnen de autoriteit, met inbegrip van de communicatie met 
het Agentschap en de andere nationale autoriteiten, indien van toepassing.  
c) Kwalificatie en opleiding:  
Alle personeelsleden moeten de juiste kwalificatie hebben en over voldoende 
kennis, ervaring en opleiding beschikken om de hun toegewezen taken uit te 
voeren.  
21.B.30 Gedocumenteerde procedures  
a) De bevoegde autoriteit van de lidstaat moet gedocumenteerde procedures 
vastleggen om te beschrijven met welke organisatie, middelen en methoden 
zij de vereisten van deze bijlage zal naleven. De procedures moeten geregeld 
worden bijgewerkt en binnen de autoriteit als basiswerkdocumenten voor alle 
verbandhoudende werkzaamheden dienen.  
b) Een kopie van de procedures en hun amendementen moet aan het Agent ­
schap ter beschikking worden gesteld.  
21.B.35 Wijzigingen in organisatie en procedures  
a) De bevoegde autoriteit van de lidstaat moet alle ingrijpende wijzigingen in de 
organisatie en gedocumenteerde procedures melden aan het Agentschap.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 76  
b) De bevoegde autoriteit van de lidstaat moet zijn gedocumenteerde procedures 
binnen een redelijke termijn aanpassen aan elke wijziging van de voorschrif ­
ten, teneinde een effectieve tenuitvoerlegging te waarborgen.  
21.B.40 Oplossing van geschillen  
a) De bevoegde autoriteit van de lidstaat moet een procedé vastleggen voor de 
oplossing van geschillen binnen haar organisatie.  
b) Als er een onoplosbaar geschil bestaat tussen de bevoegde autoriteiten van de 
lidstaten, moeten de in punt 21.B.25, onder b), 2), bedoelde managers de 
kwestie bespreken met het Agentschap en de bemiddeling ervan inroepen.  
21.B.45 Rapportage/coördinatie  
a) De bevoegde autoriteit van de lidstaat moet zorgen voor de coördinatie, al 
naargelang van toepassing, met andere betreffende certificerings-, onder ­
zoeks- of erkenningsteams van die autoriteit, met andere lidstaten en met 
het Agentschap, om een efficiënte uitwisseling te waarborgen van informatie 
die relevant is voor de veiligheid van de producten, onderdelen en uitrus ­
tingsstukken.  
b) De bevoegde autoriteit van de lidstaat moet elke moeilijkheid bij de ten ­
uitvoerlegging van deze bijlage melden aan het Agentschap.  
21.B.55 Administratie  
De bevoegde autoriteit van de lidstaat moet de passende administratie bijhouden, 
of toegankelijk houden, van de certificaten, goedkeuringen en autorisaties die ze 
heeft afgegeven in overeenstemming met de respectievelijke nationale regelge ­
vingen, en waarvoor verantwoordelijkheid is overgedragen aan het Agentschap, 
voor zover deze documenten nog niet zijn overgedragen aan het Agentschap.  
21.B.60 Luchtwaardigheidsaanwijzingen  
Als de bevoegde autoriteit van een lidstaat een luchtwaardigheidsaanwijzing ont ­
vangt van de bevoegde autoriteit van een niet-lidstaat, moet die luchtwaardig ­
heidsaanwijzing worden overgedragen aan het Agentschap, dat hem verspreidt in 
overeenstemming met artikel 20 van Verordening (EG) nr. 216/2008.  
SUBDEEL B — TYPECERTIFICATEN EN BEPERKTE TYPECERTIFICA ­
TEN  
De door het Agentschap vastgestelde administratieve procedures zijn van toepas ­
sing. 
▼M5 
21.B.85 Aanduiding van de toepasselijke milieueisen en certificeringsspeci ­
ficaties voor een typecertificaat of beperkt typecertificaat  
a) Het Agentschap bepaalt de toepasselijke geluidseisen die zijn vastgesteld in 
bijlage 16 bij het Verdrag van Chicago, Volume I, Deel II, Hoofdstuk 1, en 
deelt deze mee aan de aanvrager van een typecertificaat of een beperkt 
typecertificaat voor een luchtvaartuig, van een aanvullend typecertificaat of 
van een ingrijpende wijziging van een typecertificaat of aanvullend typecer ­
tificaat, en:  
1. voor subsonische straalvliegtuigen, in hoofdstukken 2, 3, 4 en 14;  
2. voor propellervliegtuigen, in hoofdstukken 3, 4, 5, 6, 10 en 14;  
3. voor helikopters, in hoofdstukken 8 en 11;  
4. voor supersonische vliegtuigen, hoofdstuk 12, en  
5. voor luchtvaartuigen met kantelende rotor, in hoofdstuk 13.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 77  
b) Het Agentschap bepaalt de toepasselijke emissievoorschriften voor de pre ­
ventie van opzettelijke brandstofventilatie door luchtvaartuigen die zijn vast ­
gesteld in bijlage 16 bij het Verdrag van Chicago, Volume II, Deel II, 
hoofdstukken 1 en 2, en deelt deze mee aan de onder a) bedoelde aanvrager.  
c) Het Agentschap zorgt voor de vaststelling en mededeling aan de onder a) 
bedoelde aanvrager van de toepasselijke voorschriften voor de rook-, gas- en 
deeltjesemissies van motoren, die zijn vastgesteld in bijlage 16 bij het Ver ­
drag van Chicago, Volume II, Deel III, hoofdstuk 1, en  
1. voor rook- en gasemissies van turbojet- en turbofanmotoren die alleen 
bestemd zijn voor aandrijving met subsonische snelheid, in hoofdstuk 2;  
2. voor rook- en gasemissies van turbojet- en turbofanmotoren die bestemd 
zijn voor aandrijving met supersonische snelheid, in hoofdstuk 3, en  
3. voor deeltjesemissies van turbojet- en turbofanmotoren die alleen bestemd 
zijn voor aandrijving met subsonische snelheid, in hoofdstuk 4.  
d) Het Agentschap zorgt voor de vaststelling en mededeling aan de onder a) 
bedoelde aanvrager van de toepasselijke voorschriften voor CO  2 -emissies van 
vliegtuigen, die zijn vastgesteld in bijlage 16 bij het Verdrag van Chicago, 
Volume III, Deel II, hoofdstuk 1, en  
1. voor subsonische straalvliegtuigen, in hoofdstuk 2, en  
2. voor subsonische propellervliegtuigen, in hoofdstuk 2.  
▼B 
(SUBDEEL C — NIET VAN TOEPASSING)  
SUBDEEL D — WIJZIGINGEN IN TYPECERTIFICATEN EN BEPERKTE 
TYPECERTIFICATEN  
▼M2 __________  
21.B.70 Goedkeuring van wijzigingen van typecertificaten  
De goedkeuring van de wijzigingen van de gegevens betreffende de operationele 
geschiktheid wordt opgenomen in de goedkeuring van de wijziging van het 
typecertificaat. Het Agentschap maakt echter gebruik van een afzonderlijk inde ­
lings- en goedkeuringsproces voor het aanbrengen van wijzigingen aan de gege ­
vens betreffende de operationele geschiktheid.  
▼B 
SUBDEEL E — AANVULLENDE TYPECERTIFICATEN  
De door het Agentschap vastgestelde administratieve procedures zijn van toepas ­
sing.  
SUBDEEL F — PRODUCTIE ZONDER ERKENNING ALS PRODUCTIE ­
ORGANISATIE  
21.B.120 Onderzoek  
a) De bevoegde autoriteit moet voor elke aanvrager of houder van een akkoord ­
verklaring een onderzoeksteam aanstellen dat alle relevante taken met be ­
trekking tot deze akkoordverklaring vervult en bestaat uit een teamleider, die 
het onderzoeksteam bestuurt en leidt, en, indien nodig, één of meer team ­
leden. De teamleider brengt verslag uit bij de manager die verantwoordelijk 
is voor de betreffende werkzaamheid, zoals bepaald in punt 21.B.25, onder 
b), 2).  ▼M5
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 78  
b) De bevoegde autoriteit moet voldoende onderzoeksactiviteiten uitvoeren voor 
een aanvrager of houder van een akkoordverklaring om verantwoorde aan ­
bevelingen te kunnen doen inzake het afgeven, behouden, wijzigen, opschor ­
ten of intrekken van de akkoordverklaring.  
c) De bevoegde autoriteit moet procedures opstellen voor het onderzoek van 
aanvragers of houders van een akkoordverklaring, als onderdeel van de 
gedocumenteerde procedures, die op zijn minst de volgende elementen be ­
vatten:  
1. evaluatie van ontvangen aanvragen;  
2. samenstelling van het onderzoeksteam;  
3. voorbereiding en planning van het onderzoek;  
4. evaluatie van de documentatie (handboek, procedures, enz.);  
5. audits en inspectie;  
6. opvolging van corrigerende maatregelen, en  
7. aanbevelingen inzake het afgeven, wijzigen, opschorten of intrekken van 
de akkoordverklaring.  
21.B.125 Bevindingen  
a) Als de bevoegde autoriteit op basis van audits of door andere middelen 
objectief bewijsmateriaal vindt waaruit blijkt dat de houder van een akkoord ­
verklaring niet voldoet aan de toepasselijke eisen in sectie A van deze bij ­
lage, wordt deze bevinding geclassificeerd overeenkomstig punt 21.A.125B. 
onder a).  
b) De bevoegde autoriteit neemt de volgende acties:  
1. voor een bevinding van niveau 1 moet de bevoegde autoriteit onmiddel ­
lijk actie ondernemen om de akkoordverklaring geheel of gedeeltelijk te 
beperken, op te schorten of in te trekken, afhankelijk van de omvang van 
de bevinding, totdat de organisatie succesvol corrigerende maatregelen 
heeft uitgevoerd;  
2. voor een bevinding van niveau 2 moet de bevoegde autoriteit een periode 
voor corrigerende maatregelen toekennen die toepasselijk is voor de aard 
van de bevinding, maar niet meer dan drie maand bedraagt. Onder be ­
paalde omstandigheden, op het einde van deze periode en afhankelijk van 
de aard van de bevinding kan de bevoegde autoriteit de periode van drie 
maanden verlengen onder voorbehoud van een geschikt actieplan voor 
corrigerende maatregelen.  
c) De bevoegde autoriteit moet actie ondernemen om de akkoordverklaring 
geheel of gedeeltelijk op te schorten als de termijn die door de bevoegde 
autoriteit werd toegekend, niet werd gerespecteerd.  
21.B.130 Afgifte van een akkoordverklaring  
a) Als de bevoegde autoriteit ervan overtuigd is dat de fabrikant voldoet aan de 
toepasselijke eisen van sectie A, subdeel F, geeft zij zonder onnodig uitstel 
een brief af waarin zij zich akkoord verklaart met de bewijzen van confor ­
miteit van individuele producten, onderdelen of uitrustingsstukken (EASA- 
formulier 65, zie aanhangsel XI).  
b) In de akkoordverklaring moet vermeld staan in hoeverre, tot welke datum en, 
indien van toepassing, met welke beperkingen de bevoegde autoriteit haar 
toestemming verleent.  
c) De akkoordverklaring is niet langer dan een jaar geldig.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 79  
21.B.135 Behoud van de akkoordverklaring  
De bevoegde autoriteit zal de akkoordverklaring behouden zolang:  
a) de fabrikant EASA-formulier 52 (zie aanhangsel VIII) naar behoren gebruikt 
als conformiteitsverklaring voor complete luchtvaartuigen, en EASA-formu ­
lier 1 (zie aanhangsel I) voor andere producten dan complete luchtvaartuigen, 
onderdelen en uitrustingsstukken, en  
b) bij de inspecties die door de bevoegde autoriteit worden uitgevoerd voor de 
validering van EASA-formulier 52 (zie aanhangsel VIII) of EASA-formulier 
1 (zie aanhangsel I), overeenkomstig punt 21.A.130, onder c), geen aan ­
wijzingen worden gevonden dat niet wordt voldaan aan de vereisten of de 
procedures vermeld in het door de fabrikant voorziene handboek, of dat de 
respectievelijke producten, onderdelen of uitrustingsstukken niet conform 
zijn. Deze inspecties zullen ten minste controleren of:  
1. de akkoordverklaring betrekking heeft op het te valideren product, onder ­
deel of uitrustingsstuk, en geldig blijft;  
2. het in punt 21.A.125A, onder b), beschreven handboek, en de in de 
akkoordverklaring vermelde wijzigingen eraan, door de fabrikant gebruikt 
wordt als basiswerkdocument. Zo niet, mag de inspectie niet worden 
voortgezet en mogen de certificaten van vrijgave niet worden gevalideerd;  
3. de productie is geschied overeenkomstig de in de akkoordverklaring opge ­
legde voorwaarden, en op een bevredigende wijze is uitgevoerd;  
4. de inspecties en proeven (met inbegrip van vliegproeven, indien van 
toepassing), in overeenstemming met punt 21.A.130, onder b), 2), en/of 
b), 3), zijn geschied overeenkomstig de in de akkoordverklaring opge ­
legde voorwaarde, en op een bevredigende wijze zijn uitgevoerd;  
5. de in de akkoordverklaring beschreven of behandelde inspecties door de 
bevoegde autoriteit zijn uitgevoerd en aanvaardbaar zijn bevonden;  
6. de conformiteitsverklaring voldoet aan punt 21.A.130, en de erin ver ­
strekte informatie de validering niet verhindert, en  
c) geen einddatum voor de akkoordverklaring is bereikt.  
21.B.140 Wijziging van een akkoordverklaring  
a) De bevoegde autoriteit moet, in overeenstemming met punt 21.B.120, elke 
wijziging van de akkoordverklaring zo nodig onderzoeken.  
b) Als de bevoegde autoriteit ervan overtuigd is dat er nog altijd wordt voldaan 
aan de eisen van sectie A, subdeel F, wijzigt ze de akkoordverklaring dien ­
overeenkomstig.  
21.B.145 Limitatie, opschorting en intrekking van een akkoordverklaring  
a) De limitatie, opschorting of intrekking van een akkoordverklaring moet 
schriftelijk worden meegedeeld aan de houder van de akkoordverklaring. 
De bevoegde autoriteit specificeert de redenen voor de limitatie, opschorting 
of intrekking en brengt de houder van de akkoordverklaring op de hoogte 
van zijn recht op beroep.  
b) Een opgeschorte akkoordverklaring wordt pas hersteld nadat opnieuw vol ­
daan wordt aan sectie A, subdeel F, van deze bijlage.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 80  
21.B.150 Administratie  
a) De bevoegde autoriteit moet een administratiesysteem instellen dat het mo ­
gelijk maakt om vlot het proces van afgifte, behoud, wijziging, opschorting 
of intrekking van elke afzonderlijke akkoordverklaring toegankelijk te ma ­
ken. 
b) Het administratiesysteem moet ten minste bevatten:  
1. de door de aanvrager of houder van een akkoordverklaring verstrekte 
documenten;  
2. de tijdens onderzoek en inspectie opgestelde documenten waarin de werk ­
zaamheden en de eindresultaten van de in punt 21.B.120 bepaalde ele ­
menten vermeld staan;  
3. de akkoordverklaring, met inbegrip van eventuele wijzigingen, en  
4. de notulen van de vergaderingen met de fabrikant.  
c) De documenten van het administratiesysteem moeten in een archief worden 
bewaard gedurende ten minste zes jaar na de einddatum van de akkoord ­
verklaring.  
d) De bevoegde autoriteit moet ook een administratie bijhouden van alle con ­
formiteitsverklaringen (EASA-formulier 52, zie aanhangsel VIII) en certifi ­
caten van vrijgave (EASA-formulier 1, zie aanhangsel I) die ze heeft gevali ­
deerd.  
SUBDEEL G — ERKENNING ALS PRODUCTIEORGANISATIE  
21.B.220 Onderzoek  
a) De bevoegde autoriteit moet voor elke aanvrager of houder van een erken ­
ning als productieorganisatie een onderzoeksteam aanstellen dat alle relevante 
taken met betrekking tot deze erkenning als productieorganisatie vervult en 
bestaat uit een teamleider, die het onderzoeksteam bestuurt en leidt, en, 
indien nodig, één of meer teamleden. De teamleider brengt verslag uit bij 
de manager die verantwoordelijk is voor de betreffende werkzaamheid, zoals 
bepaald in punt 21.B.25, onder b), 2).  
b) De bevoegde autoriteit moet voldoende onderzoeksactiviteiten uitvoeren voor 
een aanvrager of houder van een erkenning als productieorganisatie om ver ­
antwoorde aanbevelingen te kunnen doen inzake het afgeven, behouden, 
wijzigen, opschorten of intrekken van de erkenning.  
c) De bevoegde autoriteit moet procedures opstellen voor het onderzoek van 
een erkenning als productieorganisatie, als onderdeel van de gedocumen ­
teerde procedures, die op zijn minst de volgende elementen bevatten:  
1. evaluatie van de ontvangen aanvragen;  
2. samenstelling van het onderzoeksteam;  
3. voorbereiding en planning van het onderzoek;  
4. evaluatie van de documentatie (handboek, procedures, enz.);  
5. audits;  
6. opvolging van corrigerende maatregelen;  
7. aanbevelingen inzake het afgeven, wijzigen, opschorten of intrekken van 
de erkenning als productieorganisatie;  
8. permanent toezicht.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 81  
21.B.225 Bevindingen  
a) Als de bevoegde autoriteit op basis van audits of door andere middelen 
objectief bewijsmateriaal vindt waaruit blijkt dat de houder van een erken ­
ning als productieorganisatie niet voldoet aan de toepasselijke eisen in sectie 
A van deze bijlage, wordt deze bevinding geclassificeerd overeenkomstig 
punt 21.A.158, onder a).  
b) De bevoegde autoriteit neemt de volgende acties:  
1. voor een bevinding van niveau 1 moet de bevoegde autoriteit onmiddel ­
lijk actie ondernemen om de erkenning als productieorganisatie geheel of 
gedeeltelijk te beperken, op te schorten of in te trekken, afhankelijk van 
de omvang van de bevinding, totdat de organisatie succesvolle corrige ­
rende maatregelen heeft uitgevoerd;  
2. voor een bevinding van niveau 2 moet de bevoegde autoriteit een periode 
voor corrigerende maatregelen toekennen die toepasselijk is voor de aard 
van de bevinding, maar niet meer dan drie maand bedraagt. Onder be ­
paalde omstandigheden, op het einde van deze periode en afhankelijk van 
de aard van de bevinding kan de bevoegde autoriteit de periode van drie 
maanden verlengen onder voorbehoud van een geschikt actieplan voor 
corrigerende maatregelen.  
c) De bevoegde autoriteit moet actie ondernemen om de erkenning geheel of 
gedeeltelijk op te schorten als de termijn die door de bevoegde autoriteit 
werd toegekend, niet werd gerespecteerd.  
21.B.230 Afgifte van een certificaat  
a) Als de bevoegde autoriteit ervan overtuigd is dat de productieorganisatie 
voldoet aan de toepasselijke eisen van sectie A, subdeel G, geeft zij zonder 
onnodig uitstel een erkenning als productieorganisatie (EASA-formulier 55, 
zie aanhangsel X) af.  
b) Het referentienummer moet worden opgenomen in EASA-formulier 55 op 
een door het Agentschap vastgestelde wijze.  
21.B.235 Permanent toezicht  
a) Om het behoud van de erkenning als productieorganisatie te verantwoorden 
moet de bevoegde autoriteit permanent toezicht houden:  
1. om te controleren of het kwaliteitssysteem van de houder van de erken ­
ning als productieorganisatie voldoet aan sectie A, subdeel G van deze 
bijlage;  
2. om te controleren of de organisatie van de houder van de erkenning als 
productieorganisatie werkt in overeenstemming met het handboek;  
3. om de doeltreffendheid te controleren van de procedures in het handboek, 
en 
4. om door middel van steekproeven de normen van het product, onderdeel 
of uitrustingsstuk te controleren.  
b) Er moet permanent toezicht worden uitgeoefend in overeenstemming met 
punt 21.B.220.  
c) De bevoegde autoriteit moet er door middel van planmatig permanent toe ­
zicht voor zorgen dat een erkenning als productieorganisatie gedurende een 
periode van 24 maanden volledig wordt beoordeeld inzake haar conformiteit 
met deze bijlage. Het permanent toezicht mag tijdens deze periode bestaan 
uit verscheidene onderzoeksactiviteiten. Het aantal controles kan variëren 
naar gelang van de complexiteit van de organisatie, het aantal vestigingen 
en het kritieke karakter van de productie. Op zijn minst moet de houder van 
een erkenning als productieorganisatie tenminste eenmaal per jaar worden 
onderworpen aan een activiteit van permanent toezicht door de bevoegde 
autoriteit.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 82  
21.B.240 Wijziging van een erkenning als productieorganisatie  
a) De bevoegde autoriteit controleert elke wijziging, hoe klein ook, via de 
activiteiten van permanent toezicht.  
b) De bevoegde autoriteit onderzoekt, naargelang van toepassing, in overeen ­
stemming met punt 21.B.220 elke belangrijke wijziging aan een erkenning 
als productieorganisatie of elke aanvraag door de productieorganisatie om 
een wijziging van het toepassingsgebied en de voorwaarden van de erken ­
ning.  
c) Als de bevoegde autoriteit ervan overtuigd is dat er nog altijd wordt voldaan 
aan de eisen van sectie A, subdeel G, wijzigt ze de erkenning als productie ­
organisatie dienovereenkomstig.  
21.B.245 Opschorting en intrekking van een erkenning als productieorga ­
nisatie  
a) In het geval van een niveau 1- of niveau 2-bevinding moet de bevoegde 
autoriteit een erkenning als productieorganisatie als volgt geheel of gedeel ­
telijk limiteren, opschorten of intrekken:  
1. in het geval van een niveau 1-bevinding wordt de erkenning als productie ­
organisatie onmiddellijk gelimiteerd of opgeschort. Als de houder van de 
erkenning als productieorganisatie nalaat te voldoen aan punt 21.A.125B, 
onder c), 1, wordt de erkenning ingetrokken;  
2. in het geval van een niveau 2-bevinding moet de bevoegde autoriteit 
beslissen over een beperking van de erkenning door een tijdelijke op ­
schorting van de erkenning als productieorganisatie of delen daarvan. 
Als de houder van de erkenning als productieorganisatie nalaat te voldoen 
aan punt 21.A.158, onder c), 2, moet de erkenning worden ingetrokken.  
b) De limitatie, opschorting of intrekking van de erkenning als productieorga ­
nisatie moet schriftelijk worden meegedeeld aan de houder van de erkenning. 
De bevoegde autoriteit specificeert de redenen voor de opschorting of in ­
trekking en brengt de houder van de erkenning als productieorganisatie op de 
hoogte van zijn recht op beroep.  
c) Een opgeschorte erkenning als productieorganisatie wordt pas hersteld nadat 
opnieuw voldaan wordt aan sectie A, subdeel G.  
21.B.260 Administratie  
a) De bevoegde autoriteit moet een administratiesysteem instellen dat het mo ­
gelijk maakt om vlot het proces van afgifte, behoud, wijziging, opschorting 
of intrekking van elke afzonderlijke erkenning als productieorganisatie toe ­
gankelijk te maken.  
b) Het administratiesysteem moet ten minste bevatten:  
1. de door de aanvrager of houder van een erkenning als productieorganisa ­
tie verstrekte documenten;  
2. tijdens onderzoek en inspectie opgestelde documenten waarin de werk ­
zaamheden en de eindresultaten van de in punt 21.B.220 bepaalde ele ­
menten vermeld staan, met inbegrip van de overeenkomstig punt 21.B.225 
gedane vaststellingen;  
3. het programma van permanent toezicht, met inbegrip van verslagen van 
de uitgevoerde onderzoeken;  
4. de erkenning als productieorganisatie, met inbegrip van eventuele wijzi ­
gingen;  
5. de notulen van de vergaderingen met de houder van de erkenning als 
productieorganisatie.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 83  
c) De documenten van het administratiesysteem moeten in een archief worden 
bewaard gedurende tenminste zes jaar.  
SUBDEEL H — BEWIJZEN VAN LUCHTWAARDIGHEID EN BEPERKTE 
BEWIJZEN VAN LUCHTWAARDIGHEID  
21.B.320 Onderzoek  
a) De bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie moet voldoende onder ­
zoeksactiviteiten uitvoeren voor een aanvrager of houder van een bewijs van 
luchtwaardigheid om de afgifte, behoud, wijziging, opschorting of intrekking 
van het certificaat of de vergunning te verantwoorden.  
b) De bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie moet evaluatieprocedu ­
res opstellen die op zijn minst de volgende elementen bevatten:  
1. evaluatie van de aanvaardbaarheid van de aanvrager;  
2. evaluatie van de aanvaardbaarheid van de aanvraag;  
3. classificatie van de bewijzen van luchtwaardigheid;  
4. evaluatie van de samen met de aanvraag ontvangen documentatie;  
5. inspectie van het luchtvaartuig;  
6. vastlegging van de noodzakelijke voorwaarden of beperkingen voor de 
bewijzen van luchtwaardigheid.  
21.B.325 Afgifte van bewijzen van luchtwaardigheid  
a) De bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie zal zonder onnodig 
uitstel een bewijs van luchtwaardigheid (EASA-formulier 25, zie aanhangsel 
VI) afgeven of wijzigen als zij ervan overtuigd is dat wordt voldaan aan de 
eisen van punt 21.B.326 en de toepasselijke eisen van sectie A, subdeel H, 
van deze bijlage.  
b) De bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie zal zonder onnodig 
uitstel een beperkt bewijs van luchtwaardigheid (EASA-formulier 24, zie 
aanhangsel V) afgeven of wijzigen als zij ervan overtuigd is dat wordt vol ­
daan aan de eisen van punt 21.B.327 en de toepasselijke eisen van sectie A 
van subdeel H van deze bijlage I (deel 21).  
c) Voor een nieuw luchtvaartuig of een gebruikt luchtvaartuig afkomstig uit een 
niet-lidstaat, geeft de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie, naast 
een bewijs van luchtwaardigheid als bedoeld in punt a) of b), een certificaat 
van beoordeling van de luchtwaardigheid af (EASA-formulier 15a, zie aan ­
hangsel II).  
▼M5 
21.B.326 Bewijs van luchtwaardigheid  
De bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie geeft een bewijs van lucht ­
waardigheid af voor:  
a) nieuwe luchtvaartuigen:  
1. na voorlegging van de in punt 21.A.174, onder b), punt 2), voorgeschre ­
ven documenten;  
2. als de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie ervan overtuigd is 
dat het luchtvaartuig beantwoordt aan een goedgekeurd ontwerp en veilig 
kan worden gebruikt. Hiervoor kunnen inspecties door de bevoegde au ­
toriteit van de lidstaat van registratie nodig zijn, en  
3. als de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie ervan overtuigd is 
dat het luchtvaartuig voldoet aan de CO  2 -emissievereisten die van toepas ­
sing zijn op de datum waarop het eerste luchtwaardigheidscertificaat is 
afgegeven;  
b) gebruikte luchtvaartuigen:  
1. na voorlegging van de in punt 21.A.174, onder b), punt 3), voorgeschre ­
ven documenten die aantonen dat:  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 84  
i) het luchtvaartuig beantwoordt aan een krachtens een typecertificaat 
goedgekeurd typeontwerp, en aan elk aanvullend typecertificaat, 
elke wijziging of reparatie die is goedgekeurd overeenkomstig deze 
bijlage (Deel 21), en  
ii) voldaan is aan de toepasselijke luchtwaardigheidsrichtlijnen, en  
iii) het luchtvaartuig is geïnspecteerd in overeenstemming met de toepas ­
selijke bepalingen van bijlage I (deel M) van Verordening (EG) 
nr. 2042/2003 en;  
iv) het luchtvaartuig voldeed aan de CO  2 -emissievereisten die van toe ­
passing waren op de datum waarop het eerste luchtwaardigheidscer ­
tificaat is afgegeven;  
2. als de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie ervan overtuigd is 
dat het luchtvaartuig beantwoordt aan een goedgekeurd ontwerp en veilig 
kan worden gebruikt. Hiervoor kunnen inspecties door de bevoegde au ­
toriteit van de lidstaat van registratie nodig zijn, en;  
3. als de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie ervan overtuigd is 
dat het luchtvaartuig voldeed aan de CO  2 -emissievereisten die van toe ­
passing waren op de datum waarop het eerste luchtwaardigheidscertificaat 
is afgegeven.  
▼B 
21.B.327 Beperkt bewijs van luchtwaardigheid  
a) De bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie geeft een beperkt bewijs 
van luchtwaardigheid af:  
1. voor nieuwe luchtvaartuigen:  
i) na voorlegging van de in punt 21.A.174, onder b), 2), voorgeschreven 
documenten;  
ii) als de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie ervan over ­
tuigd is dat het luchtvaartuig beantwoordt aan een door het Agent ­
schap goedgekeurd ontwerp, krachtens een beperkt typecertificaat of in 
overeenstemming met specifieke luchtwaardigheidsspecificaties, en 
veilig kan worden gebruikt. Hiervoor kunnen inspecties door de be ­
voegde autoriteit van de lidstaat van registratie nodig zijn;  
2. voor gebruikte luchtvaartuigen:  
i) na voorlegging van de in punt 21.A.174, onder b), 3), voorgeschreven 
documenten die aantonen dat:  
A) het luchtvaartuig beantwoordt aan een door het Agentschap goed ­
gekeurd ontwerp, krachtens een beperkt typecertificaat of in over ­
eenstemming met specifieke luchtwaardigheidsspecificaties en aan 
elk aanvullend typecertificaat, elke wijziging of reparatie die is 
goedgekeurd overeenkomstig deze bijlage, en  
B) er wordt voldaan aan de toepasselijke luchtwaardigheidsaanwijzin ­
gen, en  
▼M2 
C) het luchtvaartuig is geïnspecteerd in overeenstemming met de toe ­
passelijke bepalingen van bijlage I (deel M) van Verordening (EG) 
nr. 2042/2003;  
▼B 
ii) als de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie ervan over ­
tuigd is dat het luchtvaartuig beantwoordt aan het goedgekeurde ont ­
werp en veilig kan worden gebruikt. Hiervoor kunnen inspecties door 
de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie nodig zijn.  
b) Voor een luchtvaartuig dat niet kan voldoen aan de in Verordening (EG) nr. 
216/2008 vastgelegde essentiële eisen en dat niet aanvaardbaar is voor een 
beperkt typecertificaat, zal het Agentschap, naargelang nodig is om rekening 
te houden met afwijkingen van deze essentiële eisen:  ▼M5
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 85  
1. specifieke luchtwaardigheidsspecificaties uitvaardigen en de naleving er ­
van controleren, zodat een toereikende veiligheid met betrekking tot het 
voorziene gebruik gegarandeerd is, en  
2. gebruiksbeperkingen vastleggen voor dit luchtvaartuig.  
c) Aan beperkte bewijzen van luchtwaardigheid worden gebruiksbeperkingen 
gekoppeld, met inbegrip van luchtruimbeperkingen, naargelang nodig is 
om rekening te houden met afwijkingen van de in Verordening (EG) 
nr. 216/2008 vastgelegde essentiële eisen inzake luchtwaardigheid.  
21.B.330 Opschorting en intrekking van bewijzen van luchtwaardigheid en 
beperkte bewijzen van luchtwaardigheid  
a) Als er aanwijzingen zijn dat de in punt 21.A.181, onder a), genoemde voor ­
waarden niet zijn vervuld, kan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van 
registratie een bewijs van luchtwaardigheid opschorten of intrekken.  
b) Bij het afgeven van de kennisgeving van opschorting of intrekking van een 
bewijs van luchtwaardigheid of een beperkt bewijs van luchtwaardigheid 
specificeert de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie de redenen 
voor de opschorting of intrekking en brengt zij de houder van het certificaat 
op de hoogte van zijn recht op beroep.  
21.B.345 Administratie  
a) De bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie moet een administra ­
tiesysteem instellen dat het mogelijk maakt om vlot het proces van afgifte, 
behoud, wijziging, opschorting of intrekking van elk afzonderlijk bewijs van 
luchtwaardigheid toegankelijk te maken.  
b) Het administratiesysteem moet ten minste bevatten:  
1. de door de aanvrager verstrekte documenten;  
2. tijdens het onderzoek opgestelde documenten waarin de werkzaamheden 
en de eindresultaten van de in punt 21.B.320, onder b), bepaalde ele ­
menten vermeld staan, en  
3. een kopie van het certificaat of de vergunning, met inbegrip van eventuele 
amendementen.  
c) De documenten van de administratie moeten in een archief worden bewaard 
gedurende ten minste zes jaar na het uitschrijven uit het nationaal register.  
SUBDEEL I — GELUIDSCERTIFICATEN  
21.B.420 Onderzoek  
a) De bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie moet voldoende onder ­
zoeksactiviteiten uitvoeren voor een aanvrager of houder van een geluids ­
certificaat om de afgifte, behoud, wijziging, opschorting of intrekking van het 
certificaat te verantwoorden.  
b) De bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie moet evaluatieprocedu ­
res als onderdeel van de gedocumenteerde procedures opstellen die op zijn 
minst de volgende elementen bevatten:  
1. evaluatie van de aanvaardbaarheid,  
2. evaluatie van de samen met de aanvraag ontvangen documentatie,  
3. inspectie van het luchtvaartuig.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 86  
21.B.425 Afgifte van geluidscertificaten  
De bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie zal, naargelang van toepas ­
sing, zonder onnodig uitstel een geluidscertificaat (EASA-formulier 45, zie aan ­
hangsel VIII) afgeven of wijzigen als zij ervan overtuigd is dat wordt voldaan 
aan de toepasselijke eisen van sectie A, subdeel I.  
21.B.430 Opschorting en intrekking van een geluidscertificaat  
a) Als er aanwijzingen zijn dat een aantal van de in punt 21.A.211, onder a), 
genoemde voorwaarden niet wordt vervuld, kan de bevoegde autoriteit van 
de lidstaat van registratie een geluidscertificaat opschorten of intrekken.  
b) Bij het afgeven van de kennisgeving van opschorting of intrekking van een 
geluidscertificaat specificeert de bevoegde autoriteit van de lidstaat van regis ­
tratie de redenen voor de opschorting of intrekking en brengt zij de houder 
van het certificaat op de hoogte van zijn recht op beroep.  
21.B.445 Administratie  
a) De bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie moet een administra ­
tiesysteem instellen dat het mogelijk maakt om vlot het proces van afgifte, 
behoud, wijziging, opschorting of intrekking van elk afzonderlijk geluids ­
certificaat toegankelijk te maken.  
b) Het administratiesysteem moet ten minste bevatten:  
1. de door de aanvrager verstrekte documenten;  
2. tijdens het onderzoek opgestelde documenten waarin de werkzaamheden 
en de eindresultaten van de in punt 21.B.420, onder b), bepaalde ele ­
menten vermeld staan;  
3. een kopie van het certificaat, met inbegrip van eventuele amendementen.  
c) De administratieve documenten moeten in een archief worden bewaard ge ­
durende ten minste zes jaar na het verlaten van het nationaal register.  
SUBDEEL J — ERKENNING ALS ONTWERPORGANISATIE  
De door het Agentschap vastgestelde administratieve procedures zijn van toepas ­
sing.  
SUBDEEL K — ONDERDELEN EN UITRUSTINGSSTUKKEN  
De door het Agentschap vastgestelde administratieve procedures zijn van toepas ­
sing.  
(SUBDEEL L — NIET VAN TOEPASSING)  
SUBDEEL M — REPARATIES  
De door het Agentschap vastgestelde administratieve procedures zijn van toepas ­
sing.  
(SUBDEEL N — NIET VAN TOEPASSING)  
SUBDEEL O — ETSO-AUTORISATIES  
De door het Agentschap vastgestelde administratieve procedures zijn van toepas ­
sing.  
SUBDEEL P — VLIEGVERGUNNING  
21.B.520 Onderzoek  
a) De bevoegde autoriteit zal voldoende onderzoek verrichten om de afgifte of 
intrekking van de vliegvergunning te rechtvaardigen.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 87  
b) De bevoegde autoriteit zal evaluatieprocedures ontwikkelen voor minstens de 
volgende elementen:  
1. evaluatie van de criteria waaraan de aanvrager dient te voldoen;  
2. evaluatie van de criteria waaraan de aanvraag dient te voldoen;  
3. evaluatie van de bij de aanvraag gevoegde documentatie;  
4. inspectie van het luchtvaartuig;  
5. goedkeuring van de vluchtvoorwaarden overeenkomstig punt 21.A.710, 
onder b).  
21.B.525 Afgifte van vliegvergunningen  
De bevoegde autoriteit gaat zonder onnodig uitstel over tot afgifte van een vlieg ­
vergunning (EASA-formulier 20a, zie aanhangsel III):  
a) na voorlegging van de in punt 21.A.707 vereiste gegevens, en  
b) als de in punt 21.A.708 genoemde vluchtvoorwaarden werden goedgekeurd 
overeenkomstig punt 21.A.710, en  
c) indien de bevoegde autoriteit door eigen onderzoekmeer in de vorm van 
inspecties of via met de aanvrager overeengekomen procedures, ervan over ­
tuigd is dat het luchtvaartuig voldoet aan het overeenkomstig punt 21.A.708 
vastgestelde ontwerp alvorens ermee wordt gevlogen.  
21.B.530 Intrekking van vliegvergunningen  
a) Indien er aanwijzingen zijn dat aan één van de in punt 21.A.723, onder a), 
vermelde voorwaarden van een door de bevoegde autoriteit afgegeven vlieg ­
vergunning niet is voldaan, trekt zij die vergunning in.  
b) Bij kennisgeving van de intrekking van een vliegvergunning deelt de be ­
voegde autoriteit de redenen mee voor de intrekking, en informeert zij de 
houder van de vliegvergunning over diens recht daartegen beroep aan te 
tekenen.  
21.B.545 Administratie  
a) De bevoegde autoriteit zal een administratie bijhouden op basis waarvan op 
adequate wijze controle kan worden uitgeoefend op de procedures voor de 
afgifte en intrekking van iedere individuele vliegvergunning.  
b) Het administratiesysteem moet ten minste bevatten:  
1. de door de aanvrager ingediende documenten;  
2. de tijdens het onderzoek opgestelde documenten waarin de activiteiten en 
de eindresultaten van de onder punt 21.B.520, onder b), omschreven ele ­
menten worden vermeld, en  
3. een kopie van de vliegvergunning.  
c) De bevoegde autoriteit dient de administratie gedurende ten minste zes jaar 
na het vervallen van de vergunning te bewaren.  
SUBDEEL Q — IDENTIFICATIE VAN PRODUCTEN, ONDERDELEN EN 
UITRUSTINGSSTUKKEN  
De door het Agentschap vastgestelde administratieve procedures zijn van toepas ­
sing. ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 88  
Aanhangsels  
EASA-FORMULIEREN  
Als de formulieren in deze bijlage worden afgegeven in een andere taal dan het Engels, 
moet een Engelse vertaling worden bijgevoegd.  
Voor de in de aanhangsels bij dit Deel vermelde formulieren van Europees 
Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart geldt verplicht het navolgende. 
De lidstaten garanderen dat de EASA-formulieren die zij afgeven herkenbaar 
zijn; zij zijn verantwoordelijk voor det afdrukken van dergelijke formulieren.  
Aanhangsel I — EASA-formulier 1 Certificaat van geschiktheid voor gebruik  
Aanhangsel II — EASA-formulier 15a Certificaat herbeoordeling luchtwaardig ­
heid 
Aanhangsel III — EASA-formulier 20a Vliegvergunning  
Aanhangsel IV — EASA-formulier 20b Vliegvergunning (afgegeven door er ­
kende organisaties)  
Aanhangsel V — EASA-formulier 24 Beperkt bewijs van luchwaardigheid  
Aanhangsel VI — EASA-formulier 25 Bewijs van luchwaardigheid  
Aanhangsel VII — EASA-formulier 45 Geluidscertificaat  
Aanhangsel VIII — EASA-formulier 52 Conformiteitsverklaring voor luchtvaar ­
tuigen  
Aanhangsel IX — EASA-formulier 53 Bewijs van vrijgave voor gebruik  
Aanhangsel X — EASA-formulier 55 Certificaat erkenning als productieorgani ­
satie 
Aanhangsel XI — EASA-formulier 65 Akkoordverklaring voor productie zonder 
erkenning als productieorganisatie  
Aanhangsel XII — Categorieën vliegproeven en kwalificaties van bemannings ­
leden voor vliegproeven 85  ▼B
02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 89  
Aanhangsel I 
Certificaat van vrijgave — EASA-formulier 1, waarnaar in bijlage I (deel 21) wordt 
verwezen 
► (1) (2) (3) (4) (5)  M2▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 90  
Instructies voor het gebruik van EASA-formulier 1  
▼M2 
Deze instructies gelden slechts voor het gebruik van EASA-formulier 1 voor 
productiedoeleinden. De aandacht wordt gevestigd op aanhangsel II van bijlage 
I (deel M) bij Verordening (EG) nr. 2042/2003, dat het gebruik beschrijft van 
EASA-formulier 1 voor onderhoudsdoeleinden.  
▼B 
1. DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED  
1.1. Een primaire doelstelling van het certificaat is het luchtwaardig verklaren 
van nieuwe luchtvaartproducten, onderdelen en uitrustingsstukken (hierna 
„artikel(en)” genoemd).  
1.2. Tussen het certificaat en het artikel of de artikelen moet een correlatie zijn 
vastgesteld. De opdrachtgever moet een certificaat bijhouden in een vorm 
die controle van de originele gegevens toelaat.  
1.3. Het certificaat wordt aanvaard door veel luchtwaardigheidsautoriteiten, 
maar kan afhangen van bilaterale overeenkomsten en/of het beleid van 
de luchtwaardigheidsautoriteit.  
1.4. Het certificaat is geen leveringsbon of verschepingsdocument.  
1.5. Luchtvaartuigen mogen niet worden vrijgegeven door middel van dit cer ­
tificaat.  
1.6. Het certificaat is geen goedkeuring om het artikel te installeren in een 
welbepaald luchtvaartuig, een welbepaalde motor of propeller, maar helpt 
de eindgebruiker zich een oordeel te vormen over de stand van zaken bij 
de goedkeuring van de luchtwaardigheid ervan.  
1.7. Een mengeling van door fabricage en door onderhoud vrijgegeven artike ­
len is niet geoorloofd op hetzelfde certificaat.  
1.8. Een mengeling van artikelen die conform „goedgekeurde gegevens” en 
„niet-goedgekeurde gegevens” gecertificeerd zijn, is niet toegestaan op 
hetzelfde certificaat.  
2 ALGEMEEN  
2.1. Het certificaat moet overeenstemmen met het bijgevoegde formaat inclu ­
sief de nummers van de vakken en de plaats van elk vak. De opmaak van 
ieder vak mag evenwel worden aangepast aan de individuele aanvraag, 
maar niet in zodanige mate dat de conformiteitsverklaring er onherkenbaar 
door wordt.  
2.2. Het certificaat moet opgemaakt zijn in „liggende” indeling, maar het totale 
formaat van het certificaat mag in aanzienlijke mate worden vergroot of 
verkleind zolang het certificaat herkenbaar en leesbaar blijft. In geval van 
twijfel dient u de bevoegde autoriteit te raadplegen.  
2.3. De verklaring in verband met de verantwoordelijkheden van de gebruiker/ 
installateur mag op de voor- of de achterzijde van het formulier worden 
geplaatst.  
2.4. Tekst moet duidelijk en leesbaar worden aangebracht om het leesgemak te 
vergroten.  
2.5. Het certificaat kan ofwel voorgedrukt ofwel per computer gegenereerd 
worden; in beide gevallen moeten de regels en tekens duidelijk en goed 
leesbaar en in overeenstemming met de vastgestelde opmaak worden af ­
gedrukt.  
2.6. Het certificaat moet worden opgesteld in het Engels en, voor zover van 
toepassing, in een of meer andere talen.  
2.7. De gegevens die op het certificaat moeten worden ingevuld, kunnen ma ­
chinaal of per computer worden afgedrukt of kunnen met de hand worden 
ingevuld in blokletters en de tekst moet gemakkelijk leesbaar zijn.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 91  
2.8. Het gebruik van afkortingen moet, voor de duidelijkheid, tot een minimum 
worden beperkt.  
2.9. De open ruimte op de achterkant van het certificaat mag door de opsteller 
worden gebruikt om aanvullende informatie te geven maar mag geen 
certificeringsverklaring bevatten. Als het certificaat op de achterkant wordt 
ingevuld, moet hiernaar worden verwezen in het betreffende vak op de 
voorkant van het certificaat.  
3. AFSCHRIFTEN  
3.1. Het aantal afschriften van het certificaat dat naar de klant gestuurd wordt 
of door de opsteller bewaard wordt, is onbeperkt.  
4. FOUT(EN) OP EEN CERTIFICAAT  
4.1. Als een eindgebruiker een fout of fouten aantreft op een certificaat, moet 
hij deze schriftelijk melden aan de opsteller. De opsteller mag een nieuw 
certificaat opmaken als deze de fout(en) kan verifiëren en verbeteren.  
4.2. Het nieuwe certificaat moet een nieuw volgnummer krijgen en het moet 
opnieuw ondertekend en gedateerd worden.  
4.3. De aanvraag van een nieuw certificaat kan worden gehonoreerd zonder een 
hernieuwde verificatie van de toestand van het artikel of de artikelen. Het 
nieuwe certificaat is geen verklaring over de huidige toestand en dient in 
vak 12 naar het vorige certificaat te verwijzen door middel van de vol ­
gende verklaring: „Dit certificaat corrigeert de fout(en) in vak(ken) [ge ­
corrigeerd(e) vak(ken) invullen] van certificaat [oorspronkelijk volgnum ­
mer invullen] op datum van [oorspronkelijke afgiftedatum invullen] en 
houdt geen verklaring van overeenstemming/toestand/vrijgave voor ge ­
bruik in”. Beide certificaten moeten worden bewaard gedurende de bewa ­
ringsperiode die geldt voor het eerste certificaat.  
5. INVULLEN VAN HET CERTIFICAAT DOOR DE OPSTELLER  
Vak 1  Bevoegde autoriteit /land van afgifte erkenning  
Vermeld de naam en het land van de bevoegde au ­
toriteit onder wier bevoegdheid dit certificaat wordt 
afgegeven. Indien de bevoegde autoriteit het Agent ­
schap is, moet alleen „EASA” vermeld worden.  
Vak 2  Koptekst EASA-formulier 1  
„CERTIFICAAT VAN VRIJGAVE EASA-FORMU ­
LIER 1”  
Vak 3  Volgnummer formulier  
In dit vak moet een uniek nummer staan dat wordt 
vastgesteld door het nummeringssysteem of de num ­
meringsprocedure van de in vak 4 vermelde organisa ­
tie; dit nummer mag alfanumerieke en numerieke te ­
kens bevatten.  
Vak 4  Naam en adres organisatie  
Vul de volledige naam en het adres in van de produc ­
tieorganisatie (raadpleeg EASA-formulier 55 blad A) 
die het artikel of de artikelen waarover het certificaat 
handelt, vrijgeeft. Logo’s e.d. van de organisatie zijn 
toegestaan als ze in het vak passen.  
Vak 5  Werkopdracht/contract/factuur  
Vul het werkopdrachtnummer, contractnummer, fac ­
tuurnummer of een gelijkaardig referentienummer in 
om de traceerbaarheid van het artikel of de artikelen 
te vergemakkelijken.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 92  
Vak 6  Artikel  
Vul regelartikelnummers in wanneer er meer dan een 
regelartikel is. Dit vak maakt het mogelijk om kruis ­
verwijzingen aan te brengen met de opmerkingen in 
vak 12.  
Vak 7  Omschrijving  
Hier moet de naam of een omschrijving van het ar ­
tikel worden ingevuld. Het verdient de voorkeur de 
benaming te gebruiken uit de instructies voor blij ­
vende luchtwaardigheid of onderhoudsgegevens (bv. 
geïllustreerde onderdelencatalogus, handboek voor 
luchtvaartuigonderhoud, onderhoudsrapport, handboek 
voor onderdelenonderhoud).  
Vak 8  Onderdeelnummer  
Vul het onderdeelnummer in zoals dit wordt vermeld 
op het artikel of het label/de verpakking. Voor een 
motor of propeller mag de benaming van het type 
worden gebruikt.  
Vak 9  Aantal  
Vermeld het aantal artikelen.  
Vak 10  Serienummer  
Als het artikel volgens de regelgeving moet worden 
geïdentificeerd met een serienummer, moet dit hier 
worden vermeld. Bovendien mogen alle andere serie ­
nummers worden vermeld die niet door de regelge ­
ving worden vereist. Vul „n.v.t.” in als het artikel 
geen serienummer draagt.  
Vak 11  Status/werk  
Vermeld hier „PROTOTYPE” of „NIEUW”.  
Vermeld „PROTOTYPE” voor:  
i) de productie van een nieuw artikel in overeenstem ­
ming met niet-goedgekeurde ontwerpgegevens;  
ii) hercertificering door de organisatie vermeld in vak 
4 van het vorige certificaat na veranderings- of 
rectificatiewerkzaamheden aan een artikel voor ­
afgaand aan de ingebruikneming (bv. na verwer ­
king van een wijziging aan het ontwerp, verbete ­
ring van een defect, een inspectie of test, of her ­
nieuwing van de levensduur). Gegevens over de 
oorspronkelijke vrijgave en de veranderings- of 
rectificatiewerkzaamheden moeten in vak 12 wor ­
den vermeld.  
Vermeld „NIEUW” voor:  
i) de productie van een nieuw artikel in overeen ­
stemming met de goedgekeurde ontwerpgegevens;  
ii) hercertificering door de organisatie vermeld in vak 
4 van het vorige certificaat na veranderings- of 
rectificatiewerkzaamheden aan een artikel voor ­
afgaand aan de ingebruikneming (bv. na verwer ­
king van een wijziging aan het ontwerp, verbete ­
ring van een defect, een inspectie of test, of her ­
nieuwing van de levensduur). Gegevens over de 
oorspronkelijke vrijgave en de veranderings- of 
rectificatiewerkzaamheden moeten in vak 12 wor ­
den vermeld;  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 93  
iii) hercertificering door de productfabrikant of de or ­
ganisatie vermeld in vak 4 van het vorige certifi ­
caat van artikelen van „prototype” (uitsluitend 
conform niet-goedgekeurde gegevens) tot „nieuw” 
(conform goedgekeurde gegevens en geschikt 
voor veilig gebruik), na goedkeuring van de toe ­
passelijke ontwerpgegevens, op voorwaarde dat de 
ontwerpgegevens niet gewijzigd zijn. In vak 12 
moet de volgende verklaring worden ingevuld:  
„HERCERTIFICERING VAN ARTIKELEN 
VAN „PROTOTYPE” TOT „NIEUW”: DIT DO ­
CUMENT CERTIFICEERT DAT DE ONT ­
WERPGEGEVENS [TC/STC-NUMMER, REVI ­
SIENIVEAU VERMELDEN] OP BASIS WAAR ­
VAN DIT ARTIKEL (DEZE ARTIKELEN) 
WERD(EN) VERVAARDIGD, WERDEN 
GOEDGEKEURD OP [ZO NODIG DATUM IN ­
VULLEN TER IDENTIFICATIE VAN REVISIE ­
STATUS].”  
Het vak „goedgekeurde ontwerpgegevens en kun ­
nen veilig worden gebruikt” in vak 13a moet wor ­
den aangekruist;  
iv) het onderzoek van een eerder vrijgegeven nieuw 
artikel voordat dit in gebruik genomen wordt in 
overeenstemming met een klantspecifieke norm of 
specificatie (bijzonderheden en de oorspronkelijke 
vrijgave moeten worden ingevuld in vak 12) of 
om de luchtwaardigheid vast te stellen (een uitleg 
van de basis voor vrijgave en gedetailleerde gege ­
vens over de oorspronkelijke vrijgave moeten 
worden ingevuld in vak 12).  
Vak 12  Opmerkingen  
Beschrijf het werk vermeld in vak 11, ofwel direct, 
ofwel met verwijzing naar ondersteunende documen ­
tatie, dat voor de gebruiker of installateur nodig is bij 
de bepaling van de luchtwaardigheid van het artikel of 
de artikelen met betrekking tot het werk dat gecerti ­
ficeerd wordt. Indien nodig mag er een afzonderlijk 
blad worden gebruikt met verwijzing naar EASA-for ­
mulier 1. Van iedere verklaring moet duidelijk zijn 
naar welk(e) artikel(en) in vak 6 zij verwijst. Indien 
geen verklaring wordt gegeven, moet „Geen” worden 
ingevuld.  
Vermeld de verantwoording voor vrijgave voor niet- 
goedgekeurde ontwerpgegevens in vak 12 (bv. in af ­
wachting van een typecertificaat, bestemd voor test ­
doeleinden, in afwachting van goedgekeurde gege ­
vens).  
Als de gegevens van een elektronisch EASA-formu ­
lier 1 worden afgedrukt, moeten alle gegevens die niet 
in andere vakken passen in dit vak worden ingevuld.  
Vak 13a  Kruis slechts een van de twee vakjes aan.  
1. Kruis het vakje „goedgekeurde ontwerpgegevens 
en kunnen veilig worden gebruikt” aan als het 
artikel of de artikelen werden vervaardigd met 
behulp van goedgekeurde ontwerpgegevens en ge ­
schikt bevonden zijn voor veilig gebruik.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 94  
2. Kruis het vakje „niet-goedgekeurde ontwerpgege ­
vens zoals gespecificeerd in vak 12” aan als het 
artikel of de artikelen werden vervaardigd met 
behulp van toepasselijke niet-goedgekeurde ont ­
werpgegevens. Preciseer de gegevens in vak 12 
(bv. in afwachting van een typecertificaat, be ­
stemd voor testdoeleinden, in afwachting van 
goedgekeurde gegevens).  
Een mengeling van artikelen die worden vrijgege ­
ven op grond van goedgekeurde en niet-goedge ­
keurde ontwerpgegevens, is niet toegestaan op 
hetzelfde certificaat.  
Vak 13b  Bevoegde handtekening  
In deze ruimte moet de handtekening van de be ­
voegde persoon worden gezet. Alleen personen die 
specifiek gemachtigd zijn volgens de regels en het 
beleid van de bevoegde autoriteit, mogen dit vak on ­
dertekenen. Ter vergroting van de herkenbaarheid 
mag een uniek nummer worden toegevoegd dat de 
bevoegde persoon identificeert.  
Vak 13c  Nummer erkenning/autorisatie  
Vermeld het nummer/de referentie van de erkenning/ 
autorisatie. Dit nummer of deze referentie wordt af ­
gegeven door de bevoegde autoriteit.  
Vak 13d  Naam  
Vermeld de naam van de persoon wiens handtekening 
in vak 13b wordt gezet in een leesbare vorm.  
Vak 13e  Datum  
Hier moet de datum waarop vak 13b wordt onder ­
tekend, worden ingevuld in de volgende vorm: dd = 
2 cijfers voor de dag, mmm = de 3 eerste letters van 
de maand, jjjj = 4 cijfers voor het jaartal.  
Vak 14a-14e  Algemene vereisten voor de vakken 14a-14e:  
worden niet gebruikt voor productievrijgave. Breng schaduw of een don ­
kere kleur aan of markeer deze vakken zodanig dat er geen onopzettelijk 
of onbevoegd gebruik van kan worden gemaakt.  
Verantwoordelijkheden van de gebruiker/installateur  
Zet de volgende verklaring op het certificaat om de eindgebruikers erop te 
wijzen dat zij niet van hun verantwoordelijkheden ontheven worden be ­
treffende installatie en gebruik van een artikel dat door dit formulier wordt 
vergezeld:  
„DIT CERTIFICAAT HOUDT NIET AUTOMATISCH TOESTEMMING 
TOT INSTALLATIE IN.  
INDIEN DE GEBRUIKER/INSTALLATEUR TE WERK GAAT VOL ­
GENS DE VOORSCHRIFTEN VAN EEN ANDERE LUCHTWAAR ­
DIGHEIDSAUTORITEIT DAN DE IN VAK 1 VERMELDE LUCHT ­
WAARDIGHEIDSAUTORITEIT, IS HET VAN ESSENTIEEL BELANG 
DAT DE GEBRUIKER/INSTALLATEUR ZICH ERVAN VERGEWIST 
DAT ZIJN/HAAR LUCHTWAARDIGHEIDSAUTORITEIT DE ARTI ­
KELEN VAN DE IN VAK 1 VERMELDE LUCHTWAARDIGHEIDS ­
AUTORITEIT ACCEPTEERT.  
DE VERKLARINGEN IN VAKKEN 13a EN 14a VORMEN GEEN IN ­
STALLATIECERTIFICERING. HET ONDERHOUDSRAPPORT VOOR 
LUCHTVAARTUIGEN MOET IN ALLE GEVALLEN EEN INSTAL ­
LATIECERTIFICERING BEVATTEN DIE OVEREENKOMSTIG DE 
NATIONALE VOORSCHRIFTEN AAN DE GEBRUIKER/INSTALLA ­
TEUR IS AFGEGEVEN VOORDAT ER MET HET LUCHTVAARTUIG 
GEVLOGEN MAG WORDEN.”.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 95  
Aanhangsel II  
Certificaat van herbeoordeling van de luchtwaardigheid — EASA- 
formulier 15a
  ▼M3
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 96  
Aanhangsel III
  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 97  
Aanhangsel IV
  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 98  
Aanhangsel V  
Beperkt bewijs van luchtwaardigheid — EASA-formulier 24
  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 99  
Aanhangsel VI  
Bewijs van luchtwaardigheid — EASA-formulier 25
  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 100  
Aanhangsel VII
  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 101  
Aanhangsel VIII  
Conformiteitsverklaring voor luchtvaartuigen — EASA-formulier 52
  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 102  
Instructies voor het gebruik van het EASA-formulier 52 Conformiteitsver ­
klaring voor luchtvaartuigen  
1. DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED  
1.1. Het gebruik van de door de uit hoofde van deel 21, sectie A, subdeel F, 
producerende fabrikant afgegeven conformiteitsverklaring voor luchtvaar ­
tuigen wordt beschreven in punt 21.A.130 en de bijhorende aanvaardbare 
middelen ter naleving.  
1.2. Met de krachtens deel 21, sectie A, subdeel G, afgegeven conformiteits ­
verklaring voor luchtvaartuigen (EASA-formulier 52) wordt beoogd de 
houder van een toepasselijke erkenning als productieorganisatie in staat 
te stellen zijn privilege te laten gelden om een individueel bewijs van 
luchtwaardigheid voor een luchtvaartuig te verkrijgen van de bevoegde 
autoriteit van de lidstaat van registratie.  
2. ALGEMEEN  
2.1. De conformiteitsverklaring moet overeenstemmen met het bijgevoegde 
formaat inclusief de nummers van de vakken en de plaats van elk vak. 
De opmaak van ieder vak mag evenwel worden aangepast aan de indivi ­
duele aanvraag, maar niet in zodanige mate dat de conformiteitsverklaring 
er onherkenbaar door wordt. In geval van twijfel dient u de bevoegde 
autoriteit te raadplegen.  
2.2. De conformiteitsverklaring kan ofwel voorgedrukt ofwel per computer 
gegenereerd worden; in beide gevallen moeten de regels en tekens duide ­
lijk en goed leesbaar worden afgedrukt. Voorgedrukte formuleringen zijn 
toegestaan overeenkomstig het aangehechte model maar andere certifice ­
ringsverklaringen zijn niet toegestaan.  
2.3. U mag het formulier met de typemachine/computer of met de hand invul ­
len indien u blokletters gebruikt om de tekst gemakkelijk leesbaar te 
maken. De conformiteitsverklaringen mogen worden opgesteld in het En ­
gels en, voor zover van toepassing, in een of meerdere officiële talen van 
de lidstaten die het afgeven.  
2.4. Een afschrift van de verklaring en alle referentiestukken moeten door de 
erkende productieorganisatie worden bewaard.  
3. INVULLEN VAN DE CONFORMITEITSVERKLARING DOOR DE 
OPSTELLER  
3.1. Om van dit document een geldige verklaring te maken moeten alle vakken 
worden ingevuld.  
3.2. Een conformiteitsverklaring mag niet worden afgegeven door de bevoegde 
autoriteit van de lidstaat van registratie als het ontwerp van het luchtvaar ­
tuig en de daarop te monteren producten niet zijn goedgekeurd.  
3.3. De in de vakken 9, 10, 11, 12, 13 en 14 in te vullen gegevens mogen een 
verwijzing zijn naar een apart document dat door de productieorganisatie 
in haar archieven wordt bewaard, tenzij de bevoegde autoriteit anders 
beslist.  
3.4. Met deze conformiteitsverklaring worden niet alle artikelen van de uitrus ­
ting bedoeld die geschikt zouden moeten zijn voor installatie ter naleving 
van de van toepassing zijnde operationele voorschriften. Evenwel kunnen 
een aantal individuele artikelen worden opgenomen in vak 10 of in het 
goedgekeurde typeontwerp. Exploitanten worden derhalve herinnerd aan 
hun verantwoordelijkheid de naleving van de toepasselijke operationele 
voorschriften voor hun eigen particuliere exploitanten te garanderen.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 103  
Vak 1  Vul hier de naam van de lidstaat van vervaardiging in.  
Vak 2  Hier moet de bevoegde autoriteit worden vermeld uit hoofde waarvan 
de conformiteitsverklaring wordt afgegeven.  
Vak 3  Een uniek serienummer moet worden voorgedrukt in dit vak ten be ­
hoeve van controle en traceerbaarheid van de verklaring. In het geval 
van een per computer gegenereerd document hoeft het nummer niet 
voorgedrukt te zijn, als de computer zodanig geprogrammeerd is dat 
het een uniek nummer kan produceren en printen.  
Vak 4  Hier komt de volledige naam en het adres van de organisatie die de 
verklaring afgeeft. Dit vak mag voorgedrukt zijn. Logo's e.d. zijn toe ­
gestaan mits deze in het vak passen.  
Vak 5  Schrijf het luchtvaartuigtype voluit zoals gedefinieerd in het typecerti ­
ficaat en het bijbehorende gegevensblad.  
Vak 6  Referentienummers van het typecertificaat en datum van afgifte voor 
het desbetreffende luchtvaartuig.  
Vak 7  Indien het luchtvaartuig geregistreerd is, moeten hier de registratiete ­
kens worden ingevuld. Indien het luchtvaartuig niet geregistreerd is, 
moet hier een teken worden ingevuld dat door de bevoegde autoriteit 
van de lidstaat aanvaard wordt en, indien van toepassing, door de 
bevoegde autoriteit van een derde land.  
Vak 8  Vermeld hier het identificatienummer van de fabrikant ten behoeve van 
controle, traceerbaarheid en productondersteuning. Soms wordt hiernaar 
verwezen als serienummer van de fabrikant of nummer van de con ­
structeur.  
Vak 9  Schrijf het type motor en propeller voluit zoals gedefinieerd in het 
typecertificaat en het bijhorende gegevensblad. Het identificatienummer 
van de fabrikant en het bijbehorende adres moeten ook worden ver ­
meld.  
Vak 10  Goedgekeurde wijzigingen in het ontwerp van de definitie van het 
luchtvaartuig.  
Vak 11  Een opsomming van alle toepasselijke luchtwaardigheidsaanwijzingen 
(of equivalente voorschriften) en een verklaring omtrent naleving hier ­
van, samen met een beschrijving van de wijze van naleving voor 
individuele luchtvaartuigen inclusief producten en gemonteerde onder ­
delen, uitrustingsstukken en apparatuur. Eventuele toekomstige vereis ­
ten wat betreft uitvoeringstermijn moeten worden vermeld.  
Vak 12  Goedgekeurde, niet-opzettelijke afwijking van het goedgekeurde type ­
ontwerp waarnaar soms verwezen wordt als concessie, divergentie of 
niet-conform ontwerp.  
Vak 13  Uitsluitend overeengekomen vrijstellingen, afstandsverklaringen of de ­
rogaties mogen hier worden opgenomen.  
Vak 14  Opmerkingen. Eventuele verklaringen, informatie, bijzondere gegevens 
of beperkingen die van invloed kunnen zijn op de luchtwaardigheid van 
het luchtvaartuig. Indien dergelijke informatie of gegevens ontbreken, 
vul „GEEN” in.  
Vak 15  Vul in „Bewijs van luchtwaardigheid” of „Beperkt bewijs van lucht ­
waardigheid” al naargelang de toepassing.  
Vak 16  Bijkomende vereisten zoals meegedeeld door een importerend land 
moeten in dit vak worden vermeld.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 104  
Vak 17  De conformiteitsverklaring is geldig als alle vakken op het formulier 
zijn ingevuld. Een kopie van het testvluchtrapport dient samen met 
eventueel geregistreerde defecten en rectificatiegegevens door de 
EPO-houder te worden gearchiveerd. Het rapport moet worden onder ­
tekend als voldoende door het ter zake kundige certificeringspersoneel 
en een lid van de bemanning, bv. de testpiloot of de boordwerkdes ­
kundige tijdens de testvlucht. De uitgevoerde testvluchten gebeuren 
overeenkomstig de bepalingen van het kwaliteitssysteem, zoals vast ­
gesteld door punt 21.A.139 en met name 21.A.139, onder b), 1, vi), 
teneinde te waarborgen dat het luchtvaartuig overeenstemt met de toe ­
passelijke ontwerpgegevens en geschikt is voor veilig gebruik.  
De opsomming van verschafte (of beschikbaar gestelde) artikelen om te 
voldoen aan de veilige exploitatieaspecten van deze verklaring moeten 
door de EPO-houder worden gearchiveerd.  
Vak 18  De conformiteitsverklaring mag worden ondertekend door de persoon 
die daartoe geautoriseerd is door de houder van de erkenning als pro ­
ductieorganisatie in overeenstemming met punt 21.A.145, onder d). 
Gebruik van een stempel is niet toegestaan.  
Vak 19  Hier moet de naam van de ondertekenaar worden ingevuld in een 
leesbare vorm, gedrukt of getypt.  
Vak 20  Hier moet de datum worden vermeld waarop de conformiteitsverklaring 
is ondertekend.  
Vak 21  Vermeld hier het door de bevoegde autoriteit verstrekte erkennings ­
nummer.  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 105  
Aanhangsel IX
  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 106  
CERTIFICAAT VAN VRIJGAVE VOOR GEBRUIK — EASA- 
FORMULIER 53  
INSTRUCTIES VOOR HET INVULLEN  
Het vak KORTE BESCHRIJVING VAN DE UITGEVOERDE WERKZAAM ­
HEDEN op EASA-formulier 53 moet een verwijzing bevatten naar de goedge ­
keurde gegevens die gebruikt zijn om de werkzaamheden uit te voeren.  
Het vak LOCATIE op EASA-formulier 53 verwijst naar de plaats waar het 
onderhoud is gepleegd, niet de plaats waar de organisatie haar faciliteiten heeft 
(indien verschillend).  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 107  
Aanhangsel X  
Certificaten erkenning als productieorganisatie waarnaar in subdeel G van bijlage I (deel 21) wordt verwezen 
— EASA-formulier 55
  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 108
  
▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 109  
Aanhangsel XI  
Akkoordverklaring — EASA-formulier 65 — waarnaar in subdeel F van bijlage I (deel 21) wordt verwezen
  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 110  
Aanhangsel XII  
Categorieën vliegproeven en kwalificaties van bemanningsleden voor 
vliegproeven  
A. Algemeen  
In dit aanhangsel worden de nodige kwalificaties vastgesteld voor cockpitbe ­
manningsleden die betrokken zijn bij het uitvoeren van vliegproeven met 
volgens CS-23 voor luchtvaartuigen met een maximale startmassa van ten 
minste 2 000 kg, CS-25, CS-27, CS-29 of gelijkwaardige luchtwaardigheids ­
voorschriften gecertificeerde of te certificeren luchtvaartuigen.  
B. Definities  
1. „Boordwerktuigkundige voor vliegproeven”: boordwerktuigkundige 
die betrokken is bij vliegproeven op de grond en in de lucht.  
2. „Hoofdboordwerktuigkundige voor vliegproeven”: boordwerktuigkun ­
dige die aan boord van een luchtvaartuig wordt ingezet voor het uit ­
voeren van vliegproeven of voor het ondersteunen van de piloot tij ­
dens de bediening van het luchtvaartuig en zijn systemen tijdens vlieg ­
proefactiviteiten.  
3. „Vliegproeven”:  
3.1. vluchten tijdens de ontwikkelingsfase van een nieuw ontwerp (lucht ­
vaartuig, voortstuwingssystemen, onderdelen en uitrustingsstukken);  
3.2. vluchten om overeenstemming met de certificeringsbasis of het type ­
ontwerp aan te tonen;  
3.3. vluchten om nieuwe ontwerpconcepten te testen, waarbij ongebruike ­
lijke manoeuvres of profielen nodig zijn en de reeds goedgekeurde 
begrenzingen van het luchtvaartuig eventueel moeten worden over ­
schreden;  
3.4. opleidingsvluchten voor vliegproeven.  
C. Categorieën vliegproeven  
1. Algemeen  
De onderstaande beschrijvingen gelden voor vluchten die worden uit ­
gevoerd door ontwerp- en productieorganisaties volgens bijlage I (deel 
21). 
2. Toepassingsgebied  
Als voor een vliegproef meer dan één luchtvaartuig wordt ingezet, 
wordt elk luchtvaartuig afzonderlijk op grond van deze bijlage beoor ­
deeld om vast te stellen of het om een vliegproef gaat en zo ja, van 
welke categorie.  
Alleen de vluchten als bedoeld onder B, punt 3, vallen binnen het 
toepassingsgebied van dit aanhangsel.  
3. Categorieën vliegproeven  
Vliegproeven omvatten de volgende vier categorieën:  
3.1. Categorie één (1)  
a) Eerste vlucht(en) van een nieuw type luchtvaartuig of van een 
luchtvaartuig waarvan de vliegeigenschappen aanzienlijk zijn ge ­
wijzigd;  ▼M3
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 111  
b) vluchten waarbij mogelijk vliegeigenschappen aan het licht kunnen 
komen die sterk verschillen van de al bekende eigenschappen;  
c) vluchten waarbij nieuwe of ongewone ontwerpkenmerken of -tech ­
nieken worden onderzocht;  
d) vluchten waarbij de operationele begrenzingen worden vastgesteld 
of uitgebreid;  
e) vluchten waarbij de gereglementeerde prestaties, de vliegeigen ­
schappen en de bestuurbaarheid worden vastgesteld tegen de ope ­
rationele begrenzingen aan;  
f) opleidingen voor vliegproeven van categorie 1.  
3.2. Categorie twee (2)  
a) Vluchten die niet zijn ingedeeld in categorie 1 met een luchtvaar ­
tuig waarvan het type nog niet is gecertificeerd;  
b) vluchten die niet zijn ingedeeld in categorie 1 met een luchtvaartuig 
waarvan het type al is gecertificeerd, nadat een nog niet goedge ­
keurde wijziging is doorgevoerd waardoor:  
i) het algemene gedrag van het luchtvaartuig moet worden beoor ­
deeld, of  
ii) ingeval er een nieuw of gewijzigd systeem actief of noodzake ­
lijk is, de basisprocedures voor de bemanning moeten worden 
beoordeeld, of  
iii) doelbewust moet worden gevlogen buiten de goedgekeurde 
operationele begrenzingen, maar binnen de onderzochte vlucht ­
begrenzingen.  
c) opleidingen voor vliegproeven van categorie 2.  
3.3. Categorie drie (3)  
Vluchten voor de afgifte van een conformiteitsverklaring voor nieuwe 
luchtvaartuigen, waarbij de grenzen van het typecertificaat of het vlieg ­
handboek niet worden overschreden  
3.4. Categorie vier (4)  
Vluchten die niet zijn ingedeeld in categorie 1 of 2 met een luchtvaar ­
tuig waarvan het type al is gecertificeerd, nadat een nog niet goedge ­
keurde ontwerpwijziging is doorgevoerd.  
D. Bekwaamheid en ervaring van piloten en hoofdboordwerktuigkundigen 
voor vliegproeven  
1. Algemeen  
Piloten en hoofdboordwerktuigkundigen voor vliegproeven beschikken 
over de bekwaamheden en de ervaring in onderstaande tabel.  
Categorieën vliegproeven  
Luchtvaartuig  1  2  3  4  
CS-23-commuter of luchtvaartuig 
met een duiksnelheid (Md) hoger 
dan 0,6 of een maximale hoogte bo ­
ven 7 260 m (25 000 voet), CS-25, 
CS-27, CS-29 of gelijkwaardige 
luchtwaardigheidsvoorschriften  Bekwaamheids ­
niveau 1  Bekwaamheids ­
niveau 2  Bekwaamheids ­
niveau 3  Bekwaamheids ­
niveau 4  
Andere CS-23 met een maximale 
startmassa van 2 000 kg of meer  Bekwaamheids ­
niveau 2  Bekwaamheids ­
niveau 2  Bekwaamheids ­
niveau 3  Bekwaamheids ­
niveau 4  ▼M3
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 112  
1.1. Bekwaamheidsniveau 1:  
1.1.1. Piloten voldoen aan de vereisten van bijlage I (deel-FCL) van Ver ­
ordening (EU) nr. 1178/2011 van de Commissie (  1 ). 
1.1.2. De hoofdboordwerktuigkundige voor vliegproeven:  
a) heeft met succes een opleidingscursus voor bekwaamheidsniveau 1 
gevolgd, en  
b) heeft ten minste 100 uur vliegervaring, met inbegrip van opleidin ­
gen voor vliegproeven.  
1.2. Bekwaamheidsniveau 2:  
1.2.1. Piloten voldoen aan de vereisten van bijlage I (deel-FCL) van Ver ­
ordening (EU) nr. 1178/2011.  
1.2.2. De hoofdboordwerktuigkundige voor vliegproeven:  
a) heeft met succes een opleidingscursus voor bekwaamheidsniveau 1 
of 2 gevolgd, en  
b) heeft ten minste 50 uur vliegervaring, met inbegrip van opleidingen 
voor vliegproeven.  
De opleidingscursussen voor hoofdboordwerktuigkundigen van be ­
kwaamheidsniveau 1 of 2 omvatten ten minste de volgende onderwer ­
pen: 
i) prestaties;  
ii) stabiliteit en besturings-/vliegkenmerken;  
iii) systemen;  
iv) testbeheer, en  
v) risico-/veiligheidsbeheer.  
1.3. Bekwaamheidsniveau 3:  
1.3.1. Piloten hebben een geldige vergunning voor de geteste luchtvaartuig ­
categorie die is afgegeven overeenkomstig deel-FCL en hebben ten 
minste een bewijs van bevoegdheid als beroepspiloot. Bovendien heeft 
de gezagvoerder:  
a) een bevoegdverklaring voor vliegproeven, of  
b) ten minste 1 000 uur vliegervaring als gezagvoerder van luchtvaar ­
tuigen met vergelijkbare complexiteit en kenmerken, en  
c) met elke klasse of elk type van luchtvaartuig deelgenomen aan alle 
vluchten van het programma voor de afgifte van het individuele 
luchtwaardigheidscertificaat voor ten minste vijf vliegtuigen.  
1.3.2. De hoofdboordwerktuigkundige voor vliegproeven:  
a) heeft bekwaamheidsniveau 1 of 2 gehaald, of  
b) heeft heel wat relevante ervaring opgedaan, en  
c) heeft deelgenomen aan alle vluchten van het programma voor de 
afgifte van het individuele luchtwaardigheidscertificaat voor ten 
minste vijf vliegtuigen.  ▼M3 
( 1 ) Verordening (EU) nr. 1178/2011 van de Commissie van 3 november 2011 tot vaststel ­
ling van technische eisen en administratieve procedures met betrekking tot de bemanning 
van burgerluchtvaartuigen, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 216/2008 van het Eu ­
ropees Parlement en de Raad (PB L 311 van 25.11.2011, blz. 1).
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 113  
1.4. Bekwaamheidsniveau 4:  
1.4.1. Piloten hebben een geldige vergunning voor de geteste luchtvaartuig ­
categorie die is afgegeven overeenkomstig deel-FCL en hebben ten 
minste een bewijs van bevoegdheid als beroepspiloot. De gezagvoerder 
is bovendien houder van een bevoegdverklaring voor vliegproeven of 
heeft ten minste 1 000 uur vliegervaring als gezagvoerder van lucht ­
vaartuigen met vergelijkbare complexiteit en kenmerken.  
1.4.2. De bekwaamheden en de ervaring van hoofdboordwerktuigkundigen 
zijn vastgesteld in het operationeel handboek voor vliegproeven.  
2. Hoofdboordwerktuigkundigen voor vliegproeven  
Hoofdboordwerktuigkundigen voor vliegproeven krijgen een vergun ­
ning van de organisatie waarbij zij in dienst zijn, met vermelding van 
hun takenpakket binnen de organisatie. De vergunning bevat de vol ­
gende gegevens:  
a) naam;  
b) geboortedatum;  
c) ervaring en opleiding;  
d) positie in de organisatie;  
e) toepassingsgebied van de vergunning;  
f) datum van eerste afgifte van de vergunning;  
g) indien van toepassing, vervaldatum van de vergunning, en  
h) identificatienummer van de vergunning.  
Hoofdboordwerktuigkundigen voor vliegproeven worden alleen voor 
een specifieke vlucht benoemd als zij fysiek en mentaal geschikt 
zijn om hun taken en verantwoordelijkheden veilig uit te voeren.  
De organisatie stelt alle relevante gegevens over de vergunningen 
beschikbaar voor de houders ervan.  
E. Bekwaamheid en ervaring van andere boordwerktuigkundigen voor 
vliegproeven.  
Voor zover van toepassing, beschikken andere boordwerktuigkundigen die 
zich tijdens vliegproeven boord van het luchtvaartuig bevinden over de no ­
dige ervaring en opleiding voor de taken die zij als bemanningsleden moeten 
uitvoeren, overeenkomstig het operationeel handboek voor vliegproeven.  
De organisatie stelt alle relevante gegevens met betrekking tot de vluchtacti ­
viteiten beschikbaar voor de desbetreffende boordwerktuigkundige voor vlieg ­
proeven.  ▼M3
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 114  
BIJLAGE II  
Ingetrokken verordening met overzicht van de achtereenvolgende 
wijzigingen ervan  
Verordening (EG) nr. 1702/2003 van de 
Commissie  (PB L 243 van 27.9.2003, blz. 6)  
Verordening (EG) nr. 381/2005 van de 
Commissie  (PB L 61 van 8.3.2005, blz. 3)  
Verordening (EG) nr. 706/2006 van de 
Commissie  (PB L 122 van 9.5.2006, 
blz. 16)  
Verordening (EG) nr. 335/2007 van de 
Commissie  (PB L 88 van 29.3.2007, 
blz. 40)  
Verordening (EG) nr. 375/2007 van de 
Commissie  (PB L 94 van 4.4.2007, blz. 3)  
Verordening (EG) nr. 287/2008 van de 
Commissie  (PB L 87 van 29.3.2008, blz. 3)  
Verordening (EG) nr. 1057/2008 van de 
Commissie  (PB L 283 van 28.10.2008, 
blz. 30)  
Verordening (EG) nr. 1194/2009 van de 
Commissie  (PB L 321 van 8.12.2009, 
blz. 5)  ▼B
 02012R0748 — NL — 23.06.2019 — 007.001 — 115  
BIJLAGE III  
Concordantietabel  
Verordening (EG) nr. 1702/2003  De onderhavige verordening  
Artikel 1  Artikel 1  
Artikel 2, leden 1 en 2  Artikel 2, leden 1 en 2  
Artikel 2, lid 3  —  
Artikel 2 bis, lid 1, aanhef  Artikel 3, lid 1, aanhef  
Artikel 2 bis, lid 1, onder a) en b)  Artikel 3, lid 1, onder a) en b)  
Artikel 2 bis, lid 1, onder c) en d)  —  
Artikel 2 bis, leden 2 t/m 5  Artikel 3, leden 2 t/m 5  
Artikel 2 ter  Artikel 4  
Artikel 2 quater, lid 1  Artikel 5  
Artikel 2 quater, leden 2 en 3  —  
Artikel 2 quinquies  Artikel 6  
Artikel 2 sexies, eerste alinea  Artikel 7  
Artikel 2 sexies, tweede alinea  —  
Artikel 3, leden 1 en 2 en lid 3, eerste 
zin Artikel 8, leden 1, 2 en 3  
Artikel 3, lid 3, tweede zin, en leden 4 
en 5 — 
Artikel 3, lid 6, aanhef  Artikel 8, lid 4, aanhef  
Artikel 3, lid 6, punt 1)  Artikel 8, lid 4, onder a)  
Artikel 3, lid 6, punt 2)  Artikel 8, lid 4, onder b)  
Artikel 4, leden 1, 2 en lid 3, eerste zin  Artikel 9, leden 1, 2 en 3  
Artikel 4, lid 3, tweede zin, en leden 4 
en 5 — 
Artikel 4, lid 6  Artikel 9, lid 4  
— Artikel 10  
Artikel 5, lid 1  Artikel 11  
Artikel 5, leden 2 t/m 5  —  
Bijlage  Bijlage I  
— Bijlage II  
— Bijlage III  ▼B