1980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B ►M2 RICHTLIJN VAN DE RAAD
von 16 december 1980
betreffende de emissie van kooldioxide en het brandstofverbruik van motorvoertuigen
(80/1268/EEG) ◄
(PB L 375 van 31.12.1980, blz. 36)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1 Richtlijn 89/491/EEG van de Commissie van 17 juli 1989 L 238 43 15.8.1989
►M2 Richtlijn 93/116/EG van de Commissie van 17 december 1993 L 329 39 30.12.1993
►M3 Richtlijn 1999/100/EG van de Commissie van 15 december 1999 L 334 36 28.12.1999
Gerectificeerd bij:
►C1 Rectificatie PB L 42 van 15.2.1994, blz. 27 (93/116/EG)
▼B
RICHTLIJN VAN DE RAAD
von 16 december 1980
betreffende de emissie van kooldioxide en het brandstofverbruik
van motorvoertuigen
(80/1268/EEG)
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100,
Gezien hetvoorst el van de Commissie (1),
Gezien hetadvies van hetEuropese Parlement (2),
Gezien hetadvies van hetEconomisch en Sociaal Comit é (3),
Overwegende dat de technische voorschriften waaraan motorvoertuigen
krachtens bepaalde nationale wetgevingen moeten voldoen, onder
andere betrekking hebben op de methode voor het meten van het
brandstofverbruik welke dient te worden toegepast om het brandstof-verbruik van een voertuigtype aan te kunnen geven;
Overwegende dat deze voorschriften van Lid-Staat tot Lid-Staat
verschillen; dat daardoor technische handelsbelemmeringen ontstaan
voor de opheffing waarvan alle Lid-Staten dezelfde voorschriftenmoeten aannemen, hetzijlig ter aanvulling, hetzijlig in plaats van hunhuidige regeling, ten einde met name voor ieder type voertuig deEEG-goedkeuringsprocedure van Richtlijn 70/156/EEG van de Raadvan 6 februari 1970 inzake de onderlinge aanpassing van de wetge-
vingen van de Lid-Staten betreffende de goedkeuring van
motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan (
4), laatstelijk gewijzigd
bij Richtlijn 80/1267/EEG (5), te kunnen invoeren;
Overwegende dat het in de eerste plaats nodig is in de communautaire
voorschriften een methode vast te stellen voor het meten van het brand-stofverbruik van motorvoertuigen;
Overwegende dat een communautaire methode voor het meten van het
brandstofverbruik ook en vooral noodzakelijk is met het oog op een
objectieve en nauwkeurige voorlichting van kopers en gebruikers;
Overwegende dat de voorschriften van deze richtlijn slechts betrekking
hebben op motorvoertuigen van de categorie M
1volgens de internatio-
nale indeling van motorvoertuigen welke voorkomt in Richtlijn 70/156/
EEG; dat voor de andere categorieën van motorvoertuigen een methodevoor het meten van het brandstofverbruik zal worden vastgesteld zodrabepaalde technische moeilijkheden zullen kunnen worden opgelost,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
Onder voertuig wordt in deze richtlijn verstaan ieder voor deelneming
aan het wegverkeer bestemd motorvoertuig, met of zonder carosserie,op ten minste vier wielen en met een door de constructie bepaaldemaximumsnelheid van meer dan 25 km/h, metuit zondering van voer-tuigen die zich over rails bewegen alsmede landbouwtrekkers en -machines.1980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 2
(1) PB nr. C 104 van 28. 4. 1980, blz. 1.
(2) PB nr. C 265 van 13. 10. 1980, blz. 76.
(3) PB nr. C 182 van 21. 7. 1980, blz. 3.
(4) PB nr. L 42 van 23. 2. 1970, blz. 1.
(5) Zie bladzijde 34 van ditPublikat ieblad.▼M2
▼B
▼M2
Artikel 2
De Lid-Staten mogen de EG-goedkeuring of de nationale goedkeuring
van een voertuig niet weigeren noch de verkoop, de registratie, het in
hetverkeer brengen of hetgebruik van een voert uig weigeren of
verbieden om redenen die verband houden metde emissies van kooldi-oxide en methetbrandst ofverbruik, indien de emissie- enverbruikswaarden zijn vastgesteld overeenkomstig de bijlagen I en IIen zijn vermeld in een documentdatbij de aankoop aan de aut omobi-list wordt verstrekt volgens de eventuele nadere regels die door elke
Staat worden vastgesteld.
Artikel 3
De wijzigingen die noodzakelijk zijn om de voorschriften van de
bijlagen aan te passen aan de vooruitgang van de techniek worden vast-gesteld overeenkomstig de procedure van artikel 13 van Richtlijn 70/156/EEG.
Artikel 4
1. De Lid-Staten doen de nodige maatregelen in werking treden om
binnen achttien maanden na kennisgeving van deze richtlijn aan dezerichtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in
kennis.
2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst van alle belangrijke
bepalingen van intern recht mede, die zij op het onder deze richtlijnvallende gebied vaststellen.
Artikel 5
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.1980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 3
▼B
▼M2
BIJLAGE I
VASTSTELLING VAN CO2-EMISSIES EN HET BRANDSTOFVER-
BRUIK
1. TOEPASSINGSGEBIED
Deze richtlijn betreft de emissies van koolstofdioxide (CO2) en het
brandstofverbruik van alle motorvoertuigen van categorie M1.
2. AANVRAAG VAN EG-GOEDKEURING
2.1. De aanvraag van EG-goedkeuring overeenkomstig artikel 3, lid 4,
van Richtlijn 70/156/EEG voor een voertuigtype met betrekking tot
CO2-emissies en hetbrandst ofverbruik moetdoor de fabrikant
worden ingediend.
2.2. Een model van hetinlicht ingenformulier is gegeven in bijlage II van
Richtlijn 70/220/EEG. Het goedkeuringsnummer moet eveneens
worden aangegeven wanneer ditreeds beschikbaar is. Indien van
toepassing worden kopieën van andere goedkeuringen met de rele-
vante data verstrekt om de goedkeuring te kunnen uitbreiden
overeenkomstig punt 11. Op verzoek van de met de uitvoering van
de proef belaste technische dienst of de fabrikant kunnen aanvul-
lende technische gegevens in aanmerking worden genomen voor
bepaalde voertuigen met een bijzonder efficiënt brandstofverbruik.
2.3. Voor de in punt6 van deze bijlage beschreven t estwordteen voer-
tuig dat representatief is voor het te keuren voertuigtype ter
beschikking gesteld wanneer de voor de goedkeuringsproeven
verantwoordelijke dienst zelf de proeven uitvoert. Gedurende de
test gaat de technische dienst na of dit voertuig voldoet aan de in
de gewijzigde Richtlijn 70/220/EEG voor dat type genoemde grens-
waarden.
3. VERLENING VAN EG-GOEDKEURING
3.1. Als aan de desbetreffende voorschriften wordt voldaan, dient EG-
goedkeuring overeenkomstig artikel 4, lid 3, van Richtlijn 70/156/
EEG te worden verleend.
3.2. Een model van het EG-goedkeuringscertificaat staat afgebeeld in
bijlage II.
3.3. Aan elk goedgekeurd voertuigtype wordt overeenkomstig bijlage
VII van Richtlijn 70/156/EEG een goedkeuringsnummer toegekend.
Dezelfde Lid-Staat mag niet hetzelfde nummer aan een ander voer-
tuigtype toekennen.
4. ALGEMENE VOORSCHRIFTEN
4.1. De CO2-emissies worden gemeten gedurende een serie proeven
waarbij rijpatronen in en buiten stedelijke gebieden worden gesimu-
leerd zoals beschreven in aanhangsel 1 van bijlage III van Richtlijn
70/220/EEG, als laatstelijk gewijzigd.
4.2. De resultaten van de proef moeten worden uitgedrukt als koolstof-
dioxide-emissies in g/km, afgerond op het dichtstbijgelegen gehele
getal.
4.3. Hetbrandst ofverbruik wordtberekend volgens punt7 metbehulp
van de koolstofbalansmethode waarbij gebruik gemaakt wordt van
de gemeten CO2-emissies en de andere koolstofhoudende emissies
(CO en HC). De resultaten worden afgerond op de eerste decimaal.
4.4. Proefbrandstof
4.4.1. Benzine- en dieselvoertuigen
Bij de proef moeten de juiste referentiebrandstoffen worden
gebruikt, als gedefinieerd in bijlage IX bij Richtlijn 70/220/EEG,
zoals laatstelijk gewijzigd.1980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 4
▼M3
▼M2
▼M3
▼M3
4.4.2. Voertuigen op LPG en aardgas
Voor LPG en aardgas moetde brandst of worden gebruiktdie de
fabrikant heeft gekozen voor de meting van het nettovermogen
overeenkomstig bijlage I bij Richtlijn 80/1269/EEG, zoals laatstelijk
gewijzigd. De gekozen brandstof wordt vermeld in het inlichtingen-
formulier als bedoeld in bijlage II.
4.4.3. Voor de in punt4.3. genoemde berekening wordtvan de volgende
brandstofkarakteristieken uitgegaan:
a) dichtheid: gemeten bij de proefbrandstof overeenkomstig ISO
3675 of een equivalente methode; voor benzine en diesel wordt
de gemeten dichtheid bij 15 ºC gebruikt; voor LPG en aardgas
wordt de volgende referentiedichtheid gebruikt:
0,538 kg/liter voor LPG,
0,654 kg/m3voor aardgas (1);
b) voor de verhouding waterstof/koolstof worden de volgende vaste
waarden gebruikt:
1,85 voor benzine,
1,86 voor diesel,
2,525 voor LPG,
4,00 voor aardgas,2,93 voor aardgas (NHMC).
5. PROEFOMSTANDIGHEDEN
5.1. Aan de proef onderworpen voertuig
5.1.1. Het voertuig moet zich in goede mechanische staat bevinden. Het
moet zijn ingereden en voor de proef ten minste 3 000 km en maxi-
maal 15 000 km hebben afgelegd.
5.1.2. De afstellingen van motor en bedieningsorganen van het voertuig
moeten overeenstemmen met de aanwijzigingen van de fabrikant.
Dit geldt met name voor de afstelling van het stationair draaien,
van de koude-startvoorziening en van de reinigingssystemen van de
uitlaatgassen.
5.1.3. De technische dienst kan controleren of de prestaties van het voer-
tuig overeenstemmen met de specificaties van de fabrikant en of het
voor normaal rijden bruikbaar is, in hetbijzonder de koude en
warme start.
5.1.4. Voor de proef moet het voertuig in een ruimte geplaatst worden
waar de temperatuur vrijwel constant is tussen 293 en 303 K (20
en 30 ºC). Deze aanpassingsperiode duurt ten minste zes uur tot
het moment dat de temperatuur van de motorolie en de koelvloeistof
op kamertemperatuur ± 2 K is. Op verzoek van de fabrikant mag de
proef binnen ten hoogste 30 uur nadat het voertuig bij normale
temperatuur is gebruikt worden uitgevoerd. ►
M3Op verzoek van
de fabrikant mogen voertuigen met een motor met elektrische
ontsteking worden voorbereid op de in punt 5.2.1. van bijlage VI
bij Richtlijn 70/220/EEG, zoals laatstelijk gewijzigd, beschreven
wijze. Voertuigen met een motor met compressieontsteking mogen
worden voorbereid op de in punt5.3. van bijlage III bij genoemde
richtlijn beschreven wijze. ◄
5.1.5. Alleen de apparatuur die nodig is voor het functioneren van het
voertuig tijdens de proef mag werken. Indien er een handbediende
voorziening aan de carburateurinlaat voor de verwarming van de
lucht aanwezig is, moet deze in de zomerstand staan. In het alge-
meen moetde hulpapparat uur die nodig is voor hetnormaal rijden
van hetvoert uig werken.
5.1.6. Indien de radiateurventilator met een thermoschakelaar wordt
bediend moetdeze op dezelfde wijze funct ioneren als bij normaal
rijden. Het verwarmingssysteem van het passagierscompartiment
moet zijn uitgeschakeld evenals het airconditioningsysteem, hoewel
de compressor daarvan normaal moetwerken.1980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 5
(1) Dit is de gemiddelde waarde van de referentiebrandstoffen G 20 en G 23 bij 15 ºC.▼M2
▼M2
5.1.7. Als er een drukvulinrichting aanwezig is moet deze normaal functi-
oneren.
5.2. Smeermiddelen
Alle smeermiddelen moeten de door de fabrikant van het voertuig
aanbevolen smeermiddelen zijn en moeten worden vermeld in het
testrapport.
5.3. Banden
De banden moeten van een van de typen zijn die door de voertuig-
fabrikant als oorspronkelijke uitrusting zijn aangegeven, opgepompt
tot de voor de proefbelasting en -snelheden aanbevolen druk (even-
tueel aangepast aan het gebruik op een proefbank onder
proefomstandigheden). De gebruikte drukken moeten worden aange-
geven in het testrapport.
6. METING VAN CO2EN KOOLSTOFHOUDENDE EMISSIES
6.1. Proefcyclus
De proefcyclus wordtbeschreven in aanhangsel 1 van bijlage III bij
Richtlijn 70/220/EEG, zoals laatstelijk gewijzigd, met inbegrip van
deel I (stadscyclus) en deel II (cyclus buiten stedelijke gebieden).
Alle in dit aanhangsel genoemde rijvoorschriften moeten worden
toegepast voor de CO2-meting.
6.2. Definitie
6.2.1. Referentiemassa
De massa van het voertuig in rijklare toestand verminderd met de
standaardmassa van de bestuurder van 75 kg en verhoogd met een
standaardmassa van 100 kg.
6.3. Afstelling van de rem
6.3.1. De belasting en de traagheid van de rem worden afgesteld volgens
bijlage III bij Richtlijn 70/220/EEG, zoals laatstelijk gewijzigd.
6.4. Berekening van de emissies
6.4.1. Algemene voorschriften6.4.1.1. Emissies van gasvormige verontreinigende stoffen worden berekend
metbehulp van de volgende vergelijking:
M
i¼Vmix/C1Qi/C1Ci/C110/C06
d(1)
waarin:
Mi= de massa van de geëmitteerde verontreinigende stof i in
gram per kilometer,
Vmix= de inhoud van de verdunde uitlaatgassen uitgedrukt in
liters per proef en gecorrigeerd naar normale omstandig-
heden (273,2 K en 101,33 kPa),
Qi= de dichtheid van de verontreinigende stof i in gram per
liter bij normale temperatuur en druk (273,2 K en
101,33 kPa),
Ci= de concentratie van de verontreinigende stof i in de
verdunde uitlaatgassen uitgedrukt in ppm en gecorrigeerd
voor de hoeveelheid van de in de verdunningslucht
aanwezige verontreinigende stof i. Indien Ciin volume-
percentage is uitgedrukt, wordt de factor 10−6vervangen
door 10−2,
d = de afgelegde weg tijdens de proefcyclus in km.1980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 6
▼M3
▼M2
▼M3
▼M2
▼M2
6.4.1.2. Volumebepaling
6.4.1.2.1. Berekening van hetvolume wanneer gebruik wordtgemaaktvan
een regelbare verdunningsinrichting waarbij de stroom constant
wordtgehouden metbehulp van een gekalibreerde opening of een
venturi. De parameters die de volumetrische stroom bepalen,
moeten voortdurend worden geregistreerd en het totale volume
moetvoor de duur van de proef worden berekend.
6.4.1.2.2. Berekening van hetvolume bij gebruik van een verdringerpomp.
Het volume van de verdunde uitlaatgassen in systemen met een
verdringerpomp wordtmetbehulp van de volgende formule bere-
kend:
V¼Vo/C1N
waarin:
V = het volume van de verdunde gassen uitgedrukt in liter per
proef (voor correctie),
Vo= volume van de gassen die door de verdringerpomp worden
verplaatst onder de proefomstandigheden in liter per
omwenteling,
N = het aantal omwentelingen per proef.
6.4.1.2.3. Correctie van het volume van de verdunde uitlaatgassen naar
normale omstandigheden. Het verdunde uitlaatgasvolume wordt
gecorrigeerd metbehulp van de volgende formule:
Vmix¼V/C1K1/C1Pp
Tp(2)
waarin:
K1¼273 ;2
101 ;33¼2;6961 K /C1kPa/C01/C0/C1
(3)
en:
Pp= de absolute druk bij de inlaat van de verdringerpomp in kPa,
Tp= gemiddelde temperatuur van de verdunde uitlaatgassen die
tijdens de test in de verdringerpomp worden gezogen (K).
6.4.1.3. Berekening van de gecorrigeerde concentratie van de verontreini-
gende stoffen in de bemonsteringszak
Ci¼Ce/C0Cd1/C01
DF/C18/C19
(4)
waarin:
Ci= de concentratie van de verontreinigende stof i in de
verdunde uitlaatgassen uitgedrukt in ppm of volumepercen-
tage en gecorrigeerd voor de in de verdunningslucht
aanwezige hoeveelheid i,
Ce= de gemeten concentratie van de verontreinigende stof i in
de verdunde uitlaatgassen uitgedrukt in ppm of volumeper-
centage,
Cd= de gemeten concentratie van de verontreinigende stof i in
de verdunningsluchtuit gedruktin ppm of volumepercen-
tage,
DF = de verdunningsfactor.
De verdunningsfactor wordt als volgt berekend:
voor benzine en diesel:
DF¼13;4
CCO2þCHCþCCO ðÞ 10/C04
voor LPG:
DF¼11;9
CCO2þCHCþCCO ðÞ 10/C04
voor aardgas:
DF¼9;5
CCO2þCHCþCCO ðÞ 10/C041980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 7
▼M3
▼M3
waarin:
CCO2 =d eC O2-concentratie in de verdunde uitlaatgassen die
zich in de bemonsteringszak bevinden uitgedrukt in
volumepercentage,
CHC= de HC-concentratie in de verdunde uitlaatgassen die zich
in de bemonsteringszak bevinden uitgedrukt in ppm
koolstofequivalent,
CCO= de CO-concentratie in de verdunde uitlaatgassen die zich
in de bemonsteringszak bevinden uitgedrukt in ppm.
6.4.1.4. Voorbeeld6.4.1.4.1. Gegevens
6.4.1.4.1.1. Omgevingsomstandigheden:
omgevingstemperatuur: 23 ºC = 296,2 K,luchtdruk: P
B= 101,33 kPa.
6.4.1.4.1.2. Gemeten volume, teruggebracht tot normale omstandigheden:
V¼51961 l
6.4.1.4.1.3. Aflezingen van hetanalyseapparaat :
Verdunde uitlaatgassen Verdunningslucht
HC (1) 92 ppm 3,0 ppm
CO 470 ppm 0 ppmCO
21,6 vol. % 0,03 vol. %
(1) in ppm koolstofequivalent.
6.4.1.4.2. Berekening
6.4.1.4.2.1. Verdunningsfactor (DF) (zie formule (5))
DF¼13;4
CCO2þCCHþCCO ðÞ 10/C04
DF¼13;4
1;6þ92þ470 ðÞ 10/C04
DF¼8;091
6.4.1.4.2.2. Berekening van de gecorrigeerde concentratie van de verontreini-
gende stoffen in de bemonsteringszak:
massa van de HC-emissies (zie formule (4) en (1))
Ci¼Ce/C0Cd1/C01
DF/C18/C19
(4)
CHC¼92/C031 /C01
8;091/C18/C19
CHC¼89;371 ppm
MHC¼CHC/C1Vmix/C1QHC/C11
d/C110/C06(1)
QHC¼0;619
MHC¼89;371/C151961 /C10;619/C110/C06/C11
d
MHC¼2;88
dg=km1980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 8
▼M2
▼M2
massa van de CO-emissies (zie formule (1))
MCO¼CCO/C1Vmix/C1QCO/C11
d/C110/C06(1)
QCO¼1;25
MCO¼470/C151961 /C11;25/C110/C06/C11
d
MCO¼30;5
dg=km
massa van de CO2-emissies (zie formule (1))
Ci¼Ce/C0Cd1/C01
DF/C18/C19
(4)
CCO2¼1;6/C00;03 1 /C01
8;091/C18/C19
CCO2¼1;573 vol :%
QCO2¼1;964
MCO2¼CCO2/C1Vmix/C1QCO2/C110/C02/C11
d(1)
MCO2¼1;573/C151961 /C11;964/C110/C02/C11
d
MCO2¼1605 ;27
dg=km
6.4.2. Speciale bepalingen voor voertuigen met motoren met compressie-
ontsteking
Metingen van HC voor motoren met compressie-ontsteking
De gemiddelde HC-concentratie die wordt gebruikt om de massa
van de HC-emissies van motoren met compressieontsteking te
bepalen wordtberekend metbehulp van de volgende formule:
Ce¼Zt2
t1CHC/C1dt
t2/C0t1(7)
waarin
Zt2
t1CHC/C1dt = de integraal van de tijdens de proef door de
verwarmde FID geregistreerde waarden (t2−t1),
Ce= de HC-concentratie in het verdunde uitlaatgas-
monster berekend met het geïntegreerde HC-
spoor in ppm koolstofequivalent.
6.5. Interpretatie van de resultaten
6.5.1. De als goedkeuringswaarde vastgestelde CO2-waarde is de door de
fabrikantopgegeven waarde als de door de t echnische dienst
gemeten waarde niet meer dan 4 % hoger ligt dan de opgegeven
waarde. Als de gemeten waarde lager is, gelden geen beperkingen.
6.5.2. Als de gemeten CO2-waarde meer dan 4 % hoger ligtdan de door
de fabrikantopgegeven CO2-waarde moet hetzelfde voertuig een
nieuwe proef ondergaan.
Wanneer het gemiddelde van de twee testresultaten niet meer dan
4 % hoger ligtdan de door de fabrikantopgegeven waarde wordt
de door de fabrikantopgegeven waarde genomen als de goedkeu-
ringswaarde.
6.5.3. Als hetgemiddelde meer dan 4 % hoger ligtdan de opgegeven
waarde moet hetzelfde voertuig een eindtest ondergaan. Het gemid-
delde van de drie testresultaten wordt genomen als de
goedkeuringswaarde.1980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 9
▼M2
7. BEREKENING VAN HET BRANDSTOFVERBRUIK
7.1. Hetbrandst ofverbruik wordtberekend op basis van de emissies van
koolwaterstoffen, koolmonoxide en kooldioxide die overeenkomstig
hoofdstuk 6 zijn berekend.
7.2. Het brandstofverbruik, uitgedrukt in liter per 100 km (voor benzine,
LPG of diesel) of in m3per 100 km (voor aardgas), wordtberekend
metbehulp van de volgende formules (1):
a) voor voertuigen met een benzinemotor met elektrische ontste-
king:
FC¼0;1154 =D ðÞ x0 ;866xTHCðÞ þ 0;429xCOðÞ þ 0;273xCO 2 ðÞ ½/C138 ;
b) voor voertuigen met een LPG-motor met elektrische ontsteking:
FCnorm ¼0;1212 =0;538 ðÞ x0 ;825xTHCðÞ þ 0;429xCOðÞ þ 0;273xCO 2 ðÞ ½/C138 ;
Indien de samenstelling van de voor de proef gebruikte brandstof
afwijktvan de voor de berekening van hetgenormaliseerde
verbruik aangenomen samenstelling, kan op verzoek van de
fabrikant een correctiefactor cf worden toegepast op de hieronder
aangegeven wijze:
FCnorm ¼0;1212 =0;538 ðÞ xcfx 0 ;825xTHCðÞ þ 0;429xCOðÞ þ 0;273xCO 2 ðÞ ½/C138 :
De correctiefactor cf die kan worden toegepast, wordt als volgt
bepaald:
cf¼0;825þ0;0693xn werkelijk
waarin:
nwerkelijk= de werkelijke H/C verhouding van de gebruikte
brandstof;
c) voor voertuigen met een aardgasmotor met elektrische ontste-
king:
FCnorm ¼0;1336 =0;654 ðÞ x0 ;749xTHCðÞ þ 0;429xCOðÞ þ 0;273xCO 2 ðÞ ½/C138 ;
d) voor voertuigen met een motor met compressieontsteking:
FC¼0;1155 =D ðÞ x0 ;866xTHCðÞ þ 0;429xCOðÞ þ 0;273xCO 2 ðÞ ½/C138 :
In deze formules is:
FC = het brandstofverbruik in liter per 100 km (voor benzine,
LPG of diesel) of in m3per 100 km (voor aardgas);
THC = de gemeten emissie van totale koolwaterstoffen in g/km;CO = de gemeten emissie van koolmonoxide in g/km;CO
2= de gemeten emissie van kooldioxide in g/km;
D = de dichtheid van de proefbrandstof bij 15 ºC.
8. TYPEWIJZIGING
8.1. In geval van wijziging van een typegoedkeuring overeenkomstig
deze richtlijn zijn de bepalingen van artikel 5 van Richtlijn 70/156/
EEG van toepassing.
9. OVEREENSTEMING VAN DE PRODUKTIE WAT BETREFT
CO2-EMISSIES
9.1. In het algemeen worden de maatregelen om te zorgen voor overeen-
stemming van de produktie wat betreft CO2-emissies van voertuigen
gecontroleerd op basis van de omschrijving in het in bijlage II van
deze richtlijn afgebeelde goedkeuringscertificaat en aan de hand van
de bepalingen van artikel 10 van Richtlijn 70/156/EEG.1980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 10
(1) Herhaal voor benzine en gasvormige brandstof bij een voertuig dat zowel op benzine
als op een gasvormige brandstof kan rijden. Voertuigen die voor zowel benzine alsgasvormige brandstof geschikt zijn, maar waarbij het benzinesysteem alleen voor nood-gevallen of voor het starten is bestemd en waarvan de benzinetank niet meer dan 15liter benzine kan bevatten, worden voor de proef beschouwd als voertuigen die uitslui-
tend op gasvormige brandstof kunnen rijden.▼M3
▼M2
▼M2
Als de instantie de controleprocedure van de fabrikant ontoereikend
acht, zijn de punten 2.4.2 en 2.4.3 van bijlage X van Richtlijn 70/
156/EEG van toepassing.
9.1.1. Als een voertuigtype een of merdere keren is uitgebreid worden de
proeven uitgevoerd op het (de) in het informatiepakket bij de eerste
aanvraag van typegoedkeuring beschreven voertuig(en).
9.1.1.1. Overeenstemming van het voertuig wat betreft de CO2-proef
9.1.1.1.1. Er worden drie willekeurige voertuigen uit de serie gekozen en op
de in hoofdstuk 6 van deze bijlage beschreven wijze beproefd.
9.1.1.1.2. Indien de instantie de door de fabrikant opgegeven standaardafwij-
king van de produktie overeenkomstig bijlage X van Richtlijn 70/
156/EEG aanvaardbaar acht, worden de proeven overeenkomstig
punt9.2 van deze bijlage uit gevoerd.
Indien de instantie de door de fabrikant opgegeven standaardafwij-
king van de produktienorm overeenkomstig bijlage X van Richtlijn
70/156/EEG nietaanvaardbaar acht , worden de proeven overeen-
komstig punt 9.3 van deze bijlage uitgevoerd.
9.1.1.1.3. De produktie van een serie wordt in overeenstemming of niet in
overeenstemming geacht op basis van proeven op de drie wille-
keurig gekozen voertuigen als een besluit wordt genomen over het
al dan nietvoldoen aan de CO2-voorschriften aan de hand van de
toegepaste testcriteria uit de relevante tabel.
Als er geen besluitvaltover hetal dan nietvoldoen aan de CO2-
voorschriften wordt een proef op een ander voertuig uitgevoerd
(zie figuur I/8).
FIGUUR I/8
9.1.1.2. In afwijking van de bepalingen van punt5.1.1 van deze bijlage
moeten de proeven uitgevoerd worden met voertuigen waarmee
nog nietis gereden.
9.1.1.2.1. Op verzoek van de fabrikantkunnen de proeven echt er worden
uitgevoerd op voertuigen die zijn ingereden met een maximum van
15 000 km.
In ditgeval moetde inrijprocedure zijn uit gevoerd door de fabrikant
die deze voertuigen niet verder mag bijstellen.1980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 11
▼M2
9.1.1.2.2. Indien de fabrikantverzoekteen inrijprocedure uitt e voeren („x”
km, waarbij x ≤15 000 km) mag deze als volgtworden uit ge-
voerd:
—d eC O2-emissie wordtgemet en bij nul en bij „x” km op het
eerste proefvoertuig (dit kan het goedkeuringsvoertuig zijn);
— de evolutiecoëfficiënt van de emissie tussen nul en „x” km
wordtals volgtberekend:
EC =emissies „x” km
emissies nul km
Deze waarde kan minder dan één zijn;
— de volgende voertuigen worden niet ingereden, maar de emissies
bij nul km worden gecorrigeerd metde evolut iecoëfficiëntEC.
In ditgeval zijn de t e kiezen waarden:
— de waarde bij „x” km voor het eerste voertuig;
— de waarden bij nul km vermenigvuldigd metde evolut iecoëf-
ficiëntvoor de volgende voert uigen.
9.1.1.2.3. Als alternatief voor deze procedure kan de autofabrikant een vaste
evolutiecoëfficiënt EC van 0,92 toepassen en alle gemeten CO2-
waarden bij nul km metdeze fact or vermenigvuldigen.
9.1.1.2.4. Voor de proeven worden de referentiebrandstoffen gebruikt, zoals
beschreven in bijlage IX en bijlage IXa bij Richtlijn 70/220/EEG,
zoals laatstelijk gewijzigd.
9.2. Overeenstemming van de produktie wanneer statistische gegevens
van de fabrikantbeschikbaar zijn
9.2.1. In de volgende punten wordt de procedure beschreven die moet
worden gevolgd om de overeenkomst van de produktie wat betreft
de CO2-voorschriften te controleren wanneer de standaardafwijking
van de produktie van de fabrikant aanvaardbaar is.
9.2.2. Bij een steekproefgrootte van drie is de bemonsteringsprocedure
zodanig dat de kans dat een partij waarbij 40 % van de produktie
ondeugdelijk is door de proef komt0,95 is (risico van de
producent = 5 %) terwijl de kans dat een partij waarbij 65 % van
de produktie ondeugdelijk is 0,1 is (risico van de consument = 10 %).
9.2.3. De onderstaande procedure wordt gevolgd (zie figuur I/8).
Stel de natuurlijke logaritme van de voor goedkeuring gehanteerde
CO2-waarde is L,
xi= de natuurlijke logaritme van de meting op het i-de voertuig
van hetmonst er,
s = een schatting van de standaardafwijking van de produktie (na
de natuurlijke logaritme van de metingen te hebben
genomen),
n = het relevante monsternummer.
9.2.4. Bereken voor het monster de testgrootheid waarbij de som van de
standaardafwijkingen tot de limiet wordt gekwantificeerd en die
gedefinieerd is als:
1
sXn
i¼1L/C0xi ðÞ
9.2.5. Vervolgens:
— indien de testgrootheid groter is dan het goedkeuringsgetal voor
de steekproefgrootte als vermeld in tabel I/ - /9.2.5 wordt tot
goedkeuring besloten,
— indien de testgrootheid kleiner is dan het afkeuringsgetal voor de
steekproefgrootte als vermeld in tabel I/ - /9.2.5 wordt tot afwij-
zing besloten,
— in alle andere gevallen wordtnog een voert uig volgens punt6
van deze bijlage beproefd en wordtde procedure op de met
één eenheid vergrote steekproef toegepast.1980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 12
▼M3
▼M2
▼M2
TABEL I/ - /9.2.5
Steekproefgrootte
(oplopend aantal beproefde
voertuigen)Goedkeuringsgetal Afkeuringsgetal
(a) (b) (c)
3 3,327 − 4,724
4 3,261 − 4,7905 3,195 − 4,8566 3,129 − 4,9227 3,063 − 4,9888 2,997 − 5,0549 2,931 − 5,120
10 2,865 − 5,185
11 2,799 − 5,251
12 2,733 − 5,31713 2,667 − 5,38314 2,601 − 5,44915 2,535 − 5,51516 2,469 − 5,58117 2,403 − 5,64718 2,337 − 5,71319 2,271 − 5,779
20 2,205 − 5,845
21 2,139 − 5,91122 2,073 − 5,97723 2,007 − 6,04324 1,941 − 6,10925 1,875 − 6,17526 1,809 − 6,24127 1,743 − 6,30728 1,677 − 6,37329 1,611 − 6,439
30 1,545 − 6,505
31 1,479 − 6,57132 − 2,112 − 2,112
9.3. Overeenstemming van de produktie wanneer de statistische gege-
vens van de fabrikantnietnaar behoren of nietbeschikbaar zijn
9.3.1. In de volgende punten wordt de procedure beschreven die moet
worden gevolgd om de overeenstemming van de produktie wat
betreft de CO
2-voorschriften te controleren wanneer de bewijs-
stukken aangaande de standaardafwijking van de produktie van de
fabrikantont oereikend of nietbeschikbaar is.
9.3.2. Bij een steekproefgrootte van drie is de bemonsteringsprocedure
zodanig dat de kans dat een partij waarbij 40 % van de produktie
ondeugdelijk is een proef doorstaat 0,95 is (risico van de
producent = 5 %) terwijl de kans dat een partij waarbij 65 % van
de produktie ondeugdelijk is 0,1 is (risico van de consument = 10 %).
9.3.3. De meting van CO2wordt beschouwd als logaritmisch normaal te
zijn verdeeld en moeteerstworden omgezetdoor de nat uurlijke
logaritme te nemen. Stel m0en m zijn respectievelijk de minimum-
en de maximumsteekproefgrootten (m0= 3 en m = 32) en stel dat n
het relevante monsternummer aangeeft.
9.3.4. Indien de natuurlijke logaritme van de metingen in de serie x1,x2,
…, xjzijn en L de natuurlijke logaritme van de CO2-goedkeurings-
waarde is, dan is:
dj¼xj/C0L
.C22ddn¼1
nXn
j¼1dj
en1980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 13
▼M2
V2
n¼1
nXn
j¼1dj/C0.C22ddn/C0/C12
9.3.5. In tabel I/ - /9.3.5 staan de waarden voor de goedkeurings- (An)e n
de afkeurings- (Bn) getallen naast het relevante monsternummer
vermeld. De testgrootheid is de verhouding .C22ddn/Vnen moetworden
gebruikt om vast te stellen of de serie al dan niet aanvaardbaar is:
Voor m0≤n≤m:
— de serie is aanvaardbaar indien .C22ddn/Vn≤An,
— de serie is onaanvaardbaar als .C22ddn/Vn≥Bn,
— meetopnieuw indien An<.C22ddn/Vn<Bn.
9.3.6. Opmerkingen
De volgende repeterende formules zijn nuttig voor de berekening
van de opeenvolgende waarden van de testgrootheid:
.C22ddn¼1/C01
n/C18/C19
.C22ddn/C01þ1
ndn
V2
n¼1/C01
n/C18/C19
V2
n/C01þ.C22ddn/C0dn/C0/C12
n/C01
n¼2;3;...;.C22dd1¼d1;V 1 ¼0/C0/C1
TABEL I/ - /9.3.5
Steekproefgrootte
(oplopend aantal beproefde
voertuigen)
nGoedkeuringsgetal
AnAfkeuringsgetal
Bn
(a) (b) (c)
3 − 0,80381 16,64743
4 − 0,76339 7,686275 − 0,72982 4,671366 − 0,69962 3,255737 − 0,67129 2,454318 − 0,64406 1,943699 − 0,6175 1,59105
10 − 0,59135 1,33295
11 − 0,56542 1,13566
12 − 0,5396 0,979713 − 0,51379 0,8530714 − 0,48791 0,7480115 − 0,46191 0,6592816 − 0,43573 0,5832117 − 0,40933 0,5171818 − 0,38266 0,4592219 − 0,3557 0,4078820 − 0,3284 0,36203
21 − 0,30072 0,32078
22 − 0,27263 0,2834323 − 0,2441 0,2494324 − 0,21509 0,2183125 − 0,18557 0,189726 − 0,1555 0,1632827 − 0,12483 0,138828 − 0,09354 0,1160329 − 0,06159 0,0948
30 − 0,02892 0,07493
31 ►
C10,00449◄ 0,05629
32 ►C10,03876◄ 0,038761980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 14
▼M2
10. SPECIALE VOORSCHRIFTEN
10.1. In de toekomst kunnen voertuigen met speciale zuinige technolo-
gieën worden aangeboden die kunnen worden onderworpen aan
aanvullende testprogramma's. Deze zullen in een later stadium nader
worden gepreciseerd hetgeen door de fabrikant kan worden verlangd
ten einde de voordelen van de oplossing aan te tonen.
11. UITBREIDING VAN DE GOEDKEURING
11.1. De typegoedkeuring kan worden uitgebreid tot voertuigen van
hetzelfde type of van een ander type die wat betreft de volgende
karakteristieken van bijlage II verschillen indien de door de techni-
sche dienstgemet en CO2-emissies niethoger liggen dan 4 % van de
goedkeuringswaarden:
11.1.1. Massa.
11.1.2. Toegelaten maximummassa
11.1.3. Type carrosserie: sedan — stationcar — coupé11.1.4. Totale overbrengingsverhoudingen
11.1.5. Motoruitrusting en toebehoren1980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 15
▼M2
BIJLAGE II
MODEL
(maximumformaatA4 (210 bij 297 mm))
EG-GOEDKEURINGSFORMULIER
1980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 16
▼M2
►(1) (2)M31980L1268 — NL — 31.12.1999 — 003.001 — 17