2003R2004 — NL — 27.12.2007 — 001.001

Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschĳnt buiten de verantwoordelĳkheid van de instellingen

►B VERORDENING (EG) Nr. 2004/2003 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 4 november 2003 betreffende het statuut en de financiering van politieke partijen op Europees niveau (PB L 297, 15.11.2003, p.1)

Gewĳzigd bĳ:









▼B

VERORDENING (EG) Nr. 2004/2003 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

van 4 november 2003

betreffende het statuut en de financiering van politieke partijen op Europees niveau







HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op artikel 191, Gezien het voorstel van de Commissie, Volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag ( 1 ), Overwegende hetgeen volgt: (1) Volgens artikel 191 van het Verdrag zijn politieke partijen op Europees niveau een belangrijke factor voor integratie binnen de Unie en dragen zij bij tot de vorming van een Europees bewustzijn en tot de uiting van de politieke wil van de burgers van de Unie. (2) Er dienen een aantal basisregels, in de vorm van een statuut, te worden vastgelegd voor de politieke partijen op Europees niveau, met name wat hun financiering betreft. Vervolgens zal de ervaring met de toepassing van deze verordening uitwijzen of, en in hoeverre, dat statuut aanvulling behoeft. (3) Gelet op de praktijk zal een politieke partij op Europees niveau bestaan hetzij uit burgers die zich in een politieke partij hebben verenigd, hetzij uit politieke partijen die een alliantie hebben gesloten. Daarom dienen de begrippen „politieke partij” en „alliantie van politieke partijen” ten behoeve van deze verordening nader te worden omschreven. (4) Opdat partijen als „politieke partij op Europees niveau” kunnen worden aangemerkt, moeten eerst de voorwaarden daartoe worden vastgesteld. Zo is het noodzakelijk dat een politieke partij op Europees niveau de beginselen eerbiedigt die ten grondslag liggen aan de Europese Unie, die in de Verdragen zijn neergelegd en in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zijn erkend. (5) Het is nuttig dat een procedure wordt vastgesteld die politieke partijen op Europees niveau moeten volgen, indien zij op grond van deze verordening een financiering wensen te ontvangen. (6) Tevens dient te worden gezorgd voor een regelmatige controle van de voorwaarden waaraan een politieke partij op Europees niveau moet voldoen. (7) Politieke partijen op Europees niveau die op grond van deze verordening financiering ontvangen, dienen de voorschriften inzake transparantie van hun financieringsbronnen in acht te nemen. (8) Volgens Verklaring nr. 11 ad artikel 191 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, die is gehecht aan de Slotakte van het Verdrag van Nice, mag financiering op grond van deze verordening niet worden aangewend om politieke partijen op nationaal niveau rechtstreeks of zijdelings te financieren. Volgens deze verklaring moeten de bepalingen betreffende de financiering van de politieke partijen op Europees niveau gelijkelijk van toepassing zijn op alle politieke stromingen die in het Europees Parlement vertegenwoordigd zijn. (9) Het soort uitgaven waarvoor op grond van deze verordening financiering kan worden toegekend, dient duidelijk te worden omschreven. (10) De kredieten die voor de financiering op grond van deze verordening worden uitgetrokken, dienen te worden vastgesteld in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure. (11) Er dient zorg te worden gedragen voor maximale transparantie en financiële controle van de politieke partijen op Europees niveau die uit de algemene begroting van de Europese Unie worden gefinancierd. (12) Voor kredieten die jaarlijks beschikbaar worden gesteld dient een verdeelsleutel te worden vastgesteld die rekening houdt met het aantal gegadigde partijen enerzijds, en met het aantal verkozenen in het Europees Parlement anderzijds. (13) Het Europees Parlement laat zich bij zijn technische ondersteuning aan de politieke partijen op Europees niveau leiden door het beginsel van gelijke behandeling. (14) De toepassing van deze verordening en de gefinancierde activiteiten dienen te worden onderzocht in een verslag van het Europees Parlement dat openbaar wordt gemaakt. (15) De rechterlijke toetsing berust bij het Hof van Justitie en draagt bij tot de correcte toepassing van deze verordening. (16) Voor een gemakkelijke overgang naar de nieuwe regels is het wenselijk sommige bepalingen van deze verordening buiten toepassing te laten tot de nieuwe samenstelling van het Europees Parlement na de verkiezingen van juni 2004, Overwegende hetgeen volgt: HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:







Artikel 1

Voorwerp en werkingssfeer

Deze verordening legt de regels vast betreffende het statuut en de financiering van politieke partijen op Europees niveau.

Artikel 2

Definities

In deze verordening wordt verstaan onder:

1. „politieke partij”: een vereniging van burgers — die politieke doeleinden nastreeft, en — die erkend is door, of opgericht is in overeenstemming met, de rechtsorde van ten minste één lidstaat;

2. „alliantie van politieke partijen”: een gestructureerde samenwerking tussen minstens twee politieke partijen;

3. „politieke partij op Europees niveau”: een politieke partij of alliantie van politieke partijen die voldoet aan de voorwaarden van artikel 3;

▼M1

4. „politieke stichting op Europees niveau”: een entiteit/netwerk van entiteiten met rechtspersoonlijkheid in een lidstaat die/dat verbonden is met een politieke partij op Europees niveau en waarvan de activiteiten, binnen de doelstellingen en fundamentele waarden die de Europese Unie nastreeft, het bereiken van de doelstellingen van de politieke partij op Europees niveau dichterbij kunnen helpen brengen, in het bijzonder door: — het maken van observaties en analyses, en het leveren van bijdragen aan het debat over Europese politieke aangelegenheden en over het proces van Europese integratie; — het ontwikkelen van activiteiten in verband met Europees overheidsbeleid, zoals het organiseren en mede mogelijk maken van studiebijeenkomsten, opleidingen, conferenties en studies over dergelijke aangelegenheden voor betrokkenen en belanghebbenden, waaronder jongerenorganisaties en andere vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld; — het ontwikkelen van samenwerking met gelijksoortige entiteiten ter bevordering van de democratie; — het kader te vormen waarbinnen nationale politieke stichtingen, academici en andere relevante actoren op Europees niveau kunnen samenwerken;

5. „financiering uit de algemene begroting van de Europese Unie”: een subsidie als bedoeld in artikel 108, lid 1, van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 ( 2 ) (het „Financieel Reglement”).

▼B

Artikel 3

Voorwaarden

►M1 1. ◄ Een politieke partij op Europees niveau voldoet aan de volgende voorwaarden:

a) zij bezit rechtspersoonlijkheid in de lidstaat waar haar zetel gevestigd is;

b) zij is in ten minste eenvierde van de lidstaten vertegenwoordigd door leden van het Europees Parlement, of leden van nationale dan wel regionale parlementen, of leden van regionale assemblees, of zij heeft in ten minste eenvierde van de lidstaten bij de laatste verkiezingen voor het Europees Parlement ten minste drie percent van de in ieder van die lidstaten uitgebrachte stemmen behaald;

c) met name in haar programma en optreden eerbiedigt zij de beginselen waarop de Europese Unie is gegrondvest te weten vrijheid, democratie, eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden alsmede de rechtsstaat;

d) zij heeft deelgenomen aan de verkiezingen voor het Europees Parlement of heeft haar voornemen hiertoe te kennen gegeven.

▼M1

2. Een politieke stichting op Europees niveau moet aan de volgende voorwaarden voldoen:

a) zij moet banden hebben met een van de overeenkomstig lid 1 erkende politieke partijen op Europees niveau, die het bestaan van die banden bevestigt;

b) zij moet een rechtspersoonlijkheid hebben in de lidstaat waar haar zetel gevestigd is. Deze rechtspersoonlijkheid is onderscheiden van die van de politieke partij op Europees niveau waarmee zij verbonden is;

c) zij moet, in het bijzonder in haar programma en activiteiten, de beginselen eerbiedigen waarop de Europese Unie is gegrondvest, met name de beginselen van vrijheid, democratie, eerbied voor de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, en de rechtsstaat;

d) zij mag geen winstoogmerk hebben;

e) haar raad van bestuur moet geografisch evenwichtig zijn samengesteld.

3. Het komt binnen het kader van deze richtlijn aan elke politieke partij en stichting op Europees niveau toe om de bijzondere voorschriften voor hun relatie vast te stellen, overeenkomstig nationaal recht, waaronder een adequate scheiding tussen de dagelijkse leiding en de bestuursstructuren van de politieke stichting op Europees niveau enerzijds, en de politieke partij waarmee zij banden heeft anderzijds.

▼B

Artikel 4

Verzoek om financiering

1. Politieke partijen op Europees niveau die voor financiering uit de algemene begroting van de Europese Unie in aanmerking wensen te komen, dienen jaarlijks een verzoek bij het Europees Parlement in.

Het Europees Parlement besluit binnen een termijn van drie maanden. De kredieten worden door het Europees Parlement toegestaan en beheerd.

2. Een eerste verzoek om financiering gaat vergezeld van:

▼M1

a) documenten waaruit blijkt dat de verzoekende partij voldoet aan de voorwaarden van de artikelen 2 en 3;

▼B

b) een politiek programma met de doelstellingen van de verzoekende partij;

c) een statuut waarin met name is vastgelegd bij welke organen de verantwoordelijkheid voor de politieke leiding en het financieel beheer berust, alsmede bij welke organen of natuurlijke personen in de respectieve lidstaten de wettelijke vertegenwoordiging berust, in het bijzonder voor verwerving of vervreemding van roerende en onroerende goederen en voor het optreden in rechte.

3. Wijzigingen met betrekking tot de in lid 2 bedoelde documenten, met name van reeds overgelegde politieke programma's of statuten, worden binnen een termijn van twee maanden aan het Europees Parlement ter kennis gebracht. Bij gebreke van kennisgeving wordt de financiering opgeschort.

▼M1

4. Een politieke stichting op Europees niveau kan alleen een verzoek om financiering uit de algemene begroting van de Europese Unie indienen via de politieke partij op Europees niveau waarmee zij banden heeft.

5. Financieringen voor politieke stichtingen op Europees niveau worden toegekend op grond van hun banden met een politieke partij op Europees niveau, onverminderd artikel 10, lid 1. Op de toegekende middelen zijn artikel 9 en 9 bis van toepassing.

6. Aan een politieke stichting op Europees niveau toegekende middelen mogen uitsluitend worden gebruikt ter financiering van de in artikel 2, punt 4, bedoelde activiteiten. De middelen mogen in geen geval worden gebruikt ter financiering van campagnes voor verkiezingen of referenda.

7. De leden 1 en 3 zijn van overeenkomstige toepassing op de politieke stichtingen op Europees niveau wanneer verzoeken om financiering uit de algemene begroting van de Europese Unie worden beoordeeld.

▼B

Artikel 5

Onderzoek

1. Het Europees Parlement onderzoekt regelmatig of de politieke partijen op Europees niveau nog steeds aan de voorwaarden van artikel 3, onder a) en b), voldoen.

2. Wat betreft de voorwaarde van artikel 3, onder c), onderzoekt het Europees Parlement, op verzoek van een kwart van zijn leden dat ten minste drie fracties in het Europees Parlement vertegenwoordigt en op grond van een met meerderheid van zijn leden genomen besluit, of een bepaalde politieke partij op Europees niveau nog steeds aan deze voorwaarde voldoet.

Voorafgaand aan dit onderzoek worden de vertegenwoordigers van de desbetreffende politieke partij op Europees niveau door het Europees Parlement gehoord en wordt een comité van onafhankelijke vooraanstaande personen door het Europees Parlement verzocht om binnen een redelijke termijn over de kwestie advies uit te brengen.

Dit comité bestaat uit drie leden. Het Europees Parlement, de Raad en de Commissie wijzen elk één lid aan. De secretariaatswerkzaamheden en de financiering van het comité gaan ten laste van het Europees Parlement.

3. Komt het Europees Parlement tot de bevinding dat een politieke partij op Europees niveau niet langer aan één van de voorwaarden van artikel 3, onder a), b) en c), voldoet, dan verliest de partij hierdoor haar hoedanigheid van politieke partij op Europees niveau en wordt zij van financiering op grond van deze verordening uitgesloten.

▼M1

4. Lid 2 is van overeenkomstige toepassing op politieke stichtingen op Europees niveau.

5. Indien de politieke partij op Europees niveau waarmee een politieke stichting op Europees niveau banden heeft haar status verliest, wordt de betrokken politieke stichting op Europees niveau van financiering op grond van deze verordening uitgesloten.

6. Indien het Europees Parlement vindt dat niet langer aan één van de in artikel 3, lid 2, onder c), gestelde voorwaarden is voldaan, wordt de betrokken politieke stichting op Europees niveau van financiering op grond van deze verordening uitgesloten.

▼M1

Artikel 6

Verplichtingen in verband met de financiering

1. Elke politieke partij op Europees niveau en elke politieke stichting op Europees niveau:

a) publiceert een jaarlijkse staat van ontvangsten en uitgaven en een verklaring aangaande haar activa en passiva;

b) legt verklaring af van haar financieringsbronnen door overlegging van een lijst van donateurs met opgave per donateur van het geschonken bedrag; dit geldt niet voor donaties van minder dan 500 EUR per jaar en per donateur.

2. Elke politieke partij op Europees niveau en elke politieke stichting op Europees niveau aanvaardt geen:

a) anonieme donaties,

b) donaties uit de begrotingen van fracties in het Europees Parlement,

c) donaties van ondernemingen waarop de overheid rechtstreeks of onrechtstreeks een overheersende invloed kan uitoefenen hetzij op grond van eigendom of financiële participatie hetzij via de op de onderneming toepasselijke bepalingen,

d) donaties van meer dan 12 000 EUR per jaar en per donateur van andere natuurlijke of rechtspersonen dan de onder c) genoemde ondernemingen, onverminderd de derde en de vierde alinea,

e) donaties van overheden van derde landen, inclusief donaties van ondernemingen waarop de overheid rechtstreeks of onrechtstreeks een overheersende invloed kan uitoefenen hetzij op grond van eigendom of financiële participatie hetzij via de op de onderneming toepasselijke bepalingen.

3. Bijdragen aan een politieke partij op Europees niveau van nationale politieke partijen die lid zijn van een politieke partij op Europees niveau of van een natuurlijk persoon die lid is van een politieke partij op Europees niveau zijn wel toegestaan. De bijdragen aan een politieke partij op Europees niveau van nationale politieke partijen of van een natuurlijk persoon mogen echter niet meer bedragen dan 40 % van de jaarlijkse begroting van deze politieke partij op Europees niveau.

4. Bijdragen aan een politieke stichting op Europees niveau van nationale politieke stichtingen die lid zijn van een politieke stichting op Europees niveau en van politieke partijen op Europees niveau zijn wel toegestaan. Zij mogen echter niet meer bedragen dan 40 % van de jaarlijkse begroting van deze politieke stichting op Europees niveau en mogen niet afkomstig zijn uit middelen die een politieke partij op Europees niveau overeenkomstig deze verordening uit de algemene begroting van de Europese Unie heeft ontvangen.

De bewijslast berust bij de politieke partij op Europees niveau.

Artikel 7

Financieringsverbod

1. Financieringen van politieke partijen op Europees niveau uit de algemene begroting van de Europese Unie of uit enige andere bron mogen niet gebruikt worden voor rechtstreekse of zijdelingse financiering van andere politieke partijen, met name niet voor nationale politieke partijen of kandidaten. Op deze nationale politieke partijen en kandidaten blijven de nationale regelgevingen van toepassing.

2. Financieringen van politieke stichtingen op Europees niveau uit de algemene begroting van de Europese Unie of enige andere bron mogen niet gebruikt worden voor rechtstreekse of zijdelingse financiering van hetzij nationale, hetzij Europese politieke partijen of kandidaten, of van nationale politieke stichtingen.

Artikel 8

Soort uitgave

Onverminderd de financiering van politieke stichtingen, mogen in overeenstemming met deze verordening uit de algemene begroting van de Europese Unie afkomstige kredieten uitsluitend worden besteed voor uitgaven die rechtstreeks verband houden met de doelstellingen van het in artikel 4, lid 2, onder b), bedoelde politieke programma.

Deze uitgaven hebben betrekking op administratieve kosten, kosten in verband met logistieke steun, bijeenkomsten, onderzoek, grensoverschrijdende evenementen, studies, voorlichting en publicaties.

De uitgaven van politieke partijen op Europees niveau kunnen eveneens betrekking hebben op de financiering van campagnes die door politieke partijen op Europees niveau worden gevoerd naar aanleiding van de verkiezingen voor het Europees Parlement waaraan zij overeenkomstig artikel 3, lid 1, onder d), deelnemen. Deze kredieten mogen in overeenstemming met artikel 7 niet rechtstreeks of zijdelings worden gebruikt om nationale partijen of kandidaten te financieren.

Dergelijke uitgaven worden niet aangewend voor de financiering van campagnes voor referenda.

Overeenkomstig artikel 8 van de Akte betreffende de verkiezing van de leden in het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen wordt de financiering en beperking van de verkiezingskosten voor de verkiezingen voor het Europees Parlement in elke lidstaat echter door de nationale bepalingen geregeld.

▼B

Artikel 9

Uitvoering en controle

▼M1

1. Kredieten voor de financiering van politieke partijen op Europees niveau en van politieke stichtingen op Europees niveau worden vastgesteld volgens de jaarlijkse begrotingsprocedures en besteed volgens het Financieel Reglement en de uitvoeringsvoorschriften daarvan.

De uitvoeringsbepalingen van deze verordening worden vastgesteld door de ordonnateur.

2. Waardebepaling en afschrijving van roerende en onroerende goederen geschieden overeenkomstig de bepalingen van toepassing op de instellingen, vastgelegd in artikel 133 van het Financieel Reglement.

3. De controle op de financiële middelen die in het kader van deze verordening worden toegekend, wordt uitgeoefend overeenkomstig het Financieel Reglement en de uitvoeringsvoorschriften daarvan.

De controle geschiedt daarenboven op grond van een jaarlijkse audit door een externe en onafhankelijke instantie. Het auditverslag wordt het Europees Parlement en de Rekenkamer binnen zes maanden na afloop van het betreffende begrotingsjaar toegezonden.

▼B

4. Middelen die politieke partijen op Europees niveau ten onrechte uit de algemene begroting van de Europese Unie hebben ontvangen, worden met toepassing van deze verordening aan die begroting terugbetaald.

5. Politieke partijen op Europees niveau die financieringen op grond van deze verordening hebben ontvangen, verstrekken de Rekenkamer op haar verzoek alle documenten of inlichtingen die voor de uitoefening van haar taak noodzakelijk zijn.

In geval van uitgaven die gezamenlijk zijn aangegaan door politieke partijen op Europees niveau en nationale politieke partijen en andere organisaties, worden de bescheiden die betrekking hebben op de uitgaven van de politieke partijen op Europees niveau voor de Rekenkamer toegankelijk gesteld.

6. Op de financiering van politieke partijen op Europees niveau in hun hoedanigheid van organisaties die een doel van algemeen Europees belang nastreven, is artikel 113 van het Financieel Reglement, dat betrekking heeft op het degressieve karakter van dit type financiering, niet van toepassing.

▼M1

Artikel 9 bis

Transparantie

Het Europees Parlement publiceert, in een speciaal daartoe gecreëerde rubriek op zijn website, de volgende documenten:

— een jaarverslag met een tabel met de aan elke partij of aan elke stichting op Europees niveau uitgekeerde bedragen, voor elk begrotingsjaar waarvoor subsidies zijn betaald;

— het verslag van het Europees Parlement over de toepassing van deze verordening en de gefinancierde activiteiten als bedoeld in artikel 12;

— de toepassingbepalingen van deze verordening.

▼B

Artikel 10

Verdeling

1. De beschikbare kredieten worden jaarlijks als volgt verdeeld over de politieke partijen op Europees niveau waarvan het verzoek uit hoofde van artikel 4 werd ingewilligd:

a) 15 % wordt gelijkelijk verdeeld;

b) 85 % wordt verdeeld over de partijen waarvan vertegenwoordigers zetelen in het Europees Parlement, in verhouding tot het aantal gekozen leden.

Voor de toepassing van deze bepalingen kan een lid van het Europees Parlement slechts lid zijn van één politieke partij op Europees niveau.

▼M1

2. Financiering uit de algemene begroting van de Europese Unie mag niet meer bedragen dan 85 % van de kosten van een politieke partij of politieke stichting op Europees niveau die voor financiering in aanmerking komen. De bewijslast berust bij de politieke partij op Europees niveau.

▼B

Artikel 11

Technische ondersteuning

Iedere vorm van technische ondersteuning van het Europees Parlement aan politieke partijen op Europees niveau berust op het beginsel van gelijke behandeling. Zij wordt verleend volgens voorwaarden die niet ongunstiger zijn dan die welke gelden voor andere externe organisaties en verenigingen waaraan vergelijkbare voorzieningen ter beschikking kunnen worden gesteld. Zij wordt verleend tegen overlegging van een factuur en tegen betaling.

Het Europees Parlement publiceert een jaarlijks verslag met nadere gegevens over de technische ondersteuning die aan elke politieke partij op Europees niveau is verleend.

▼M1

Artikel 12

Evaluatie

Het Europees Parlement publiceert uiterlijk op 15 februari 2011 een verslag over de toepassing van deze verordening en over de gefinancierde activiteiten. Eventuele in het financieringsstelsel aan te brengen wijzigingen worden in voorkomend geval in het verslag vermeld.

▼B

Artikel 13

Inwerkingtreding en toepassing

Deze verordening treedt in werking drie maanden na de dag van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.

De artikelen 4 tot en met 10 zijn van toepassing vanaf de opening van de eerste vergaderperiode van het Europees Parlement na de verkiezingen van juni 2004.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.