1997L0080 — NL — 22.07.1998 — 001.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en versch ĳnt buiten de verantwoordel ĳkheid van de instellingen
►B RICHTLIJN 97/80/EG VAN DE RAAD
van 15 december 1997
inzake de bewijslast in gevallen van discriminatie op grond van het geslacht
(PB L 14 van 20.1.1998, blz. 6)
Gewĳzigd b ĳ:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1Richtl ĳn 98/52/EG van de Raad van 13 juli 1998 L205 66 22.7.1998
1997L0080 — NL — 22.07.1998 — 001.001 — 2
▼B
RICHTLIJN 97/80/EG VAN DE RAAD
van 15 december 1997
inzake de bewijslast in gevallen van discriminatie op grond van het
geslacht
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gelet op de Overeenkomst betreffende de sociale politiek bij hetProtocolnr.14betreffendedesocialepolitiek,gehechtaanhetVerdragtotoprichtingvandeEuropeseGemeenschap,inzonderheidopartikel2,lid 2,
Gezien het voorstel van de Commissie(
1),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(2),
Volgensdeprocedurevanartikel189CvanhetVerdrag,insamenwer-
king met het Europees Parlement(3),
(1)Overwegende dat op grond van het aan het Verdrag gehechteProtocolbetreffendedesocialepolitiek,delidstaten,metuitzon-dering van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië enNoord-Ierland (hierna de „lidstaten” te noemen), geleid door dewenshetSociaalHandvestvan1989uittevoeren,eenovereen-komst betreffende de sociale politiek hebben gesloten;
(2)Overwegende dat het Gemeenschapshandvest van de socialegrondrechtenvandewerkendenhetbelangerkentvandebestrij-dingvanallevormenvandiscriminatie,metnamedieopgrondvan geslacht, huidskleur, ras, opvattingen en geloof;
(3)Overwegendedatinpunt16vanhetGemeenschapshandvestvandesocialegrondrechtenvandewerkendenbetreffendedegelijkebehandelingvanmannenenvrouwenonderandereisbepaalddat„intensievereactiedienttewordenondernomenomdegelijkheidvan mannen en vrouwen te waarborgen, met name inzake detoegangtotdearbeidsmarkt,bezoldigingen,arbeidsvoorwaarden,socialebescherming,onderwijsenberoepsopleiding,enloopbaa-nontwikkeling”;
(4)OverwegendedatdeCommissie,overeenkomstigartikel3,lid2,van de Overeenkomst betreffende de sociale politiek, de socialepartners op communautair niveau heeft geraadpleegd over demogelijkerichtingvaneencommunautairoptredenophetgebiedvandebewijslastingevallenvandiscriminatieopgrondvanhetgeslacht;
(5)Overwegende dat de Commissie, die na deze raadpleging eencommunautair optreden wenselijk oordeelde, de sociale partnersovereenkomstig artikel 3, lid 3, van genoemde Overeenkomstopnieuw heeft geraadpleegd over de inhoud van het beoogdevoorstel, en dat die hun advies aan de Commissie hebben doentoekomen;
(6)Overwegende dat de sociale partners, na deze tweede raadple-gingsfase, de Commissie niet te kennen hebben gegeven het inartikel4vangenoemdeOvereenkomstbedoeldeprocestewilleninleiden, dat tot sluiting van een overeenkomst kan leiden;
(1) PB C 332 van 7. 11. 1996 en
PB C 185 van 18. 6. 1997, blz. 21.
(2) PB C 133 van 28. 4. 1997, blz. 34.
(3) Advies van het Europees Parlement van 10 april 1997 (PB C 132 van 28.
4. 1997, blz. 215), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 24 juli1997 (PB C 307 van 8. 10. 1997, blz. 6), en besluit van het EuropeesParlement van 6 november 1997 (PB C 358 van 24. 11. 1997).
1997L0080 — NL — 22.07.1998 — 001.001 — 3
▼B
(7)OverwegendedatdeGemeenschapendelidstatenzich,conform
artikel1vandeOvereenkomst,onderanderedeverbeteringvande levensomstandigheden en de arbeidsvoorwaarden ten doelhebbengesteld;datdefeitelijketoepassingvanhetbeginselvangelijkebehandelingvanmannenenvrouwentotverwezenlijkingvan deze doelstelling bijdraagt;
(8)Overwegende dat het beginsel van gelijke behandeling wordtgenoemd in artikel 119 van het EG-Verdrag en in Richtlijn75/117/EEG van de Raad van 10 februari 1975 betreffende hetnadertotelkaarbrengenvandewetgevingenderlidstateninzakedetoepassingvanhetbeginselvangelijkebeloningvoormanne-lijke en vrouwelijke werknemers(
1), alsook in Richtlijn 76/
207/EEGvandeRaadvan9februari1976betreffendedetenuit-voerlegging van het beginsel van gelijke behandeling vanmannenenvrouwentenaanzienvandetoegangtothetarbeids-proces,deberoepsopleidingendepromotiekansenentenaanzienvan de arbeidsvoorwaarden(
2);
(9)Overwegende dat Richtlijn 92/85/EEG van de Raad van 19oktober 1992 inzake de tenuitvoerlegging van maatregelen terbevorderingvandeverbeteringvandeveiligheidendegezond-heidophetwerkvanwerkneemsterstijdensdezwangerschap,nade bevalling en tijdens de lactatie(
3), eveneens bijdraagt tot de
feitelijke verwezenlijking van een gelijke behandeling vanmannenenvrouwen;datdierichtlijngeenafbreukmagdoenaandebovengenoemderichtlijneninzakegelijkebehandeling;datdein die richtlijn bedoelde werkneemsters derhalve onder dezelfdevoorwaarden voor een aanpassing van de regels op het gebiedvan de bewijslast in aanmerking moeten komen.
(10)Overwegende dat Richtlijn 96/34/EG van de Raad van 3 juni1996 betreffende de door de UNICE, het CEEP en het EVVgesloten raamovereenkomst inzake ouderschapsverlof(
4) even-
eens gebaseerd is op het beginsel van gelijke behandeling vanmannen en vrouwen;
(11)Overwegendedatdeverwijzingennaar„rechtsvordering”en„derechter”betrekkinghebbenopmechanismenwaarmeegeschillenmet het oog op een onderzoek en een uitspraak kunnen wordenvoorgelegd aan onafhankelijke instanties, die voor de betrokkenpartijen bindende besluiten kunnen nemen;
(12)Overwegende dat onder „buitengerechtelijke procedures” metnameproceduresalsverzoeningenbemiddelingwordenverstaan;
(13)Overwegende dat de beoordeling van de feiten die directe ofindirecte discriminatie kunnen doen vermoeden, toekomt aan denationale gerechtelijke of andere bevoegde instantie, overeen-komstig de nationale wetgeving en/of praktijk;
(14)Overwegendedatdelidstatenhetrechtbehoudenominallefasenvandeprocedureseenvoordeeisergunstigerbewijsregelinginte voeren;
(15)Overwegende dat het noodzakelijk is de bijzondere eigen-schappenvanderechtsstelselsvanbepaaldelidstateninaanmer-king te nemen onder meer waar het bewijs van discriminatiegeleverdiswanneerdeverweerdervoorderechterofeenanderebevoegde instantie niet kan weerleggen dat het beginsel vangelijke behandeling werd geschonden;
(16)Overwegende dat de lidstaten kunnen nalaten de regels van debewijslast toe te passen op procedures waarin de rechter of debevoegdeinstantiedefeitenvandezaakmoetonderzoeken;dathierprocedureswordenbedoeldwaarindeeisendepartijisvrij-
(1) PB L 45 van 19. 2. 1975, blz. 19.
(2) PB L 39 van 14. 2. 1976, blz. 40.
(3) PB L 348 van 28. 11. 1992, blz. 1.
(4) PB L 145 van 19. 6. 1996, blz. 4.
1997L0080 — NL — 22.07.1998 — 001.001 — 4
▼B
gesteldvandebewijslasttenaanzienvanfeitendiederechterofde bevoegde instantie moet onderzoeken;
(17)Overwegende dat de eisende partijen verstoken zouden kunnenzijn van elk doeltreffend middel om de inachtneming van hetbeginsel van gelijke behandeling voor de nationale rechter af tedwingen,indienhetbewijsvaneenkennelijkediscriminatievoorde verweerder niet de verplichting zou meebrengen om aan tetonen dat zijn praktijk in werkelijkheid niet discriminerend is;
(18)OverwegendedathetHofvanJustitievandeEuropeseGemeen-schappen derhalve heeft geoordeeld dat een aanpassing van deregels inzake de bewijslast noodzakelijk is zodra er een kenne-lijke discriminatie bestaat; dat in de gevallen waarin een derge-lijke situatie inderdaad blijkt te bestaan, de feitelijke toepassingvanhetbeginselvangelijkebehandelingvergtdatdebewijslastbij de verweerder wordt gelegd;
(19)Overwegende dat het bewijs van discriminatie des te moeilijkerkan worden geleverd, wanneer het omindirecte discrim inatiegaat; dat dit begrip derhalve dient te worden omschreven;
(20)Overwegende dat het doel van een adequate aanpassing van deregelsinzakedebewijslastnietinallelidstatenvoldoendeverwe-zenlijktisendatzulks,overeenkomstighetinartikel3BvanhetVerdraggenoemdebeginselvansubsidiariteitenhetbeginselvanevenredigheid,opcommunautairniveaumoetwordenbereikt;datdeze richtlijn zich tot het vereiste minimum beperkt en nietverder gaat dan hetgeen daartoe noodzakelijk is,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
Doel
Deze richtlijn beoogt te waarborgen dat de door de lidstaten overeen-
komstig het beginsel van gelijke behandeling genomen maatregelen,teneindeeeniederdiezichdoordeniet-toepassingtezijnenaanzienvanhetbeginselvangelijkebehandelingbenadeeldacht,demogelijkheidtebiedenomnaeeneventueelberoepopanderebevoegdeinstantieshunaansprakeninrechtegeldendtemaken,doeltreffenderwordengemaakt.
Artikel 2
Definities
1. Voor de toepassing van deze richtlijn wordt onder beginsel van
gelijkebehandelingverstaandeafwezigheidvanelkevormvandiscri-minatie op grond van het geslacht, hetzij direct, hetzij indirect.
2. Voordetoepassingvanhetinlid1genoemdebeginselvangelijke
behandeling is van indirecte discriminatie sprake wanneer een ogen-schijnlijk neutrale bepaling, maatstaf of handelwijze een wezenlijkgroter gedeelte van de leden van een geslacht benadeelt, tenzij diebepaling, maatstaf of handelwijze passend en noodzakelijk is en kanworden gerechtvaardigd door objectieve factoren die geen verbandhouden met het geslacht van de betrokkenen.
Artikel 3
Werkingssfeer
1. Deze richtlijn is van toepassing op:
a) desituaties,bestrekendoorartikel119vanhetVerdragendoorde
Richtlijnen75/117/EEG,76/207/EEG,envoorzoverersprakeisvandiscriminatie op grond van het geslacht, 92/85/EEG en 96/34/EG;
b) elke civiel- of bestuursrechtelijke procedure inzake de openbare of
particuliere sector, waarbij volgens de nationale wetgeving tertoepassing van de onder a) genoemde bepalingen in beroep wordt
1997L0080 — NL — 22.07.1998 — 001.001 — 5
▼B
voorzien, met uitzondering van buitengerechtelijke procedures van
voluntaire aard of waarin het nationale recht voorziet.
2. Dezerichtlijnisnietvantoepassingopstrafrechtelijkeprocedures,
tenzij de lidstaten anders bepalen.
Artikel 4
Bewijslast
1. De lidstaten nemen, overeenkomstig hun nationale rechtsstelsels,
de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat wanneer iemand diezichdoorniet-toepassingtezijnenaanzienvanhetbeginselvangelijkebehandeling benadeeld acht, voor de rechter of een andere bevoegdeinstantie feiten aanvoert die directe of indirecte discriminatie kunnendoenvermoeden,deverweerderdienttebewijzendathetbeginselvangelijke behandeling niet werd geschonden.
2. Deze richtlijn belet de lidstaten niet een voor de eiser gunstiger
bewijsregeling in te voeren.
3. Delidstatenkunnenervanafzienlid1toetepassenopprocedures
waarbijdeverplichtingtotonderzoekvandefeitenberustbijderecht-bank of de bevoegde instantie.
Artikel 5
Kennisgeving
Delidstatendragenerzorgvoordatdeteruitvoeringvandezerichtlijn
getroffenmaatregelen,alsmededeterzakereedsgeldendebepalingen,met alle geschikte middelen ter kennis van alle betrokkenen wordengebracht.
Artikel 6
Vrijwaring van het beschermingsniveau
Deuitvoeringvandebepalingenvandezerichtlijnrechtvaardigtgeens-
zins een vermindering van het algemeen beschermingsniveau van dewerknemers op het door deze richtlijn bestreken gebied, zulks onver-minderd het recht van de lidstaten om, gezien de evolutie van desituatie, wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in te voeren dieafwijken van die welke op het tijdstip van kennisgeving van dezerichtlijnbestaan,voorzoveraandeindezerichtlijngesteldeminimum-vereisten wordt voldaan.
Artikel 7
Implementatie
Delidstatendoendenodigewettelijkeenbestuursrechtelijkebepalingen
in werking treden omuiterlijk op 1 januari 2001 aan deze richtlijn tevoldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.
▼
M1
Voor het Verenigd Koninkr ĳk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland
wordt de datum1 januari 2001 in de eerste alinea vervangen door 22juli 2001.
▼
B
Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepa-lingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaarverwezenbijdeofficiëlebekendmakingvandiebepalingen.Deregelsvoor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.
De lidstaten verstrekken aan de Commissie, uiterlijk twee jaar na de
tenuitvoerleggingvandezerichtlijn,alledienstigegegevensomhaarinstaattestellenaanhetEuropeesParlementendeRaadeenverslagoverde toepassing van deze richtlijn voor te leggen.
Artikel 8
Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.