Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
"B GEMEENSCHAPPELIJK OPTREDEN
van 17 december 1998
door de Raad aangenomen op basis van artikel J.3 van het V erdrag betreffende de Europese Unie inzake de
bijdrage van de Europese Unie aan de bestrijding van de destabiliserende accumulatie en verspreiding van
handvuurwapens en lichte wapens
(1999/34/GBVB)
(PB L 9 van 15.1.1999, blz. 1)
Gerectificeerd bij:
"C1 Rectificatie, PB L 93 van 8.4.1999, blz. 27 (1999/34)1999X0034 — NL — 17.12.1998 — 000.001 — 1
GEMEENSCHAPPELIJK OPTREDEN
van 17 december 1998
door de Raad aangenomen op basis van artikel J.3 van het V erdrag
betreffende de Europese Unie inzake de bijdrage van de Europese Unie
aan de bestrijding van de destabiliserende accumulatie en verspreiding
van handvuurwapens en lichte wapens
(1999/34/GBVB)
DE RAAD V AN DE EUROPESE UNIE,
Gelet op het Verdrag betreffende de Europese Unie, inzonderheid op artikel
J.3,
Gelet op de algemene richtsnoeren van de Europese Raad van 26 en 27 juni
1992, waarin werd aangegeven op welke veiligheidsgebieden vanaf deinwerkingtreding van het Verdrag betreffende de Europese Unie gemeen-schappelijk kan worden opgetreden,
Overwegende dat de excessieve en ongecontroleerde accumulatie en
verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens (hierna „handvuur-wapens” genoemd) (
1) zich heeft ontwikkeld tot een probleem dat de
internationale gemeenschap grote zorgen baart, en dat dit verschijnsel een
bedreiging vormt voor de vrede en veiligheid en dat het de vooruitzichtenvoor duurzame ontwikkeling in vele regio’ s van de wereld beperkt;
Overwegende dat de Europese Unie het toejuicht dat de Autoriteit van
staatshoofden en regeringsleiders van de Economische Gemeenschap van
West-Afrikaanse Staten (Ecowas) op zijn eenentwintigste zitting eenmoratorium op de invoer, uitvoer en vervaardiging van lichte wapens in de
Ecowas-lidstaten heeft goedgekeurd en afgekondigd;
Overwegende dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties op 19 november
1998 met eenparigheid van stemmen zijn goedkeuring heeft gehecht aanresolutie 1209 (1998) betreffende de situatie van Afrika, illegale wapen-
leveringen aan en de illegale wapenhandel in Afrika;
Overwegende dat de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties met
name in Resolutie 52/38J betreffende handvuurwapens en Resolutie 52/38Gbetreffende de consolidering van de vrede door middel van praktische
ontwapeningsmaatregelen, de problemen veroorzaakt door de destabiliserende
accumulatie en verspreiding van handvuurwapens aan de orde heeft gesteld;
Overwegende dat de groep van regeringsdeskundigen inzake handvuurwapens
overeenkomstig Resolutie 52/38J door de secretaris-generaal opnieuw is
opgericht om het reeds door het panel van regeringsdeskundigen betreffendehandvuurwapens verrichte werk voort te zetten;
Overwegende dat de Economische en Sociale Raad van de Verenigde Naties
heeft aanbevolen dat de staten in de context van een verdrag van de Verenigde
Naties tegen de transnationale georganiseerde misdaad ijveren voor deopstelling van een internationaal instrument ter bestrijding van de illegalevervaardiging van en handel in vuurwapens, onderdelen en componenten
daarvan en van munitie;
Overwegende dat de Internationale Criminele Politieorganisatie (Interpol)
actief voortgaat met de bestrijding van het criminele gebruik van vuurwapens;
Overwegende dat er, in de geest van de „Brussels Call for Action” en teneinde
de verantwoordelijkheid van de staat om de veiligheid van de burgers tebeschermen in te bedden in een kader van behoorlijk bestuur en geïntegreerdbeleid inzake veiligheid en duurzame ontwikkeling, een scale van maat-
regelen moet worden genomen om een einde te maken aan het ongecontro-
leerde verkeer van handvuurwapens;
Overwegende dat het onderhavige initiatief een voortzetting is van en een
aanvulling vormt op de reeds bestaande initiatieven van de Europese Unie,
met name het op 26 juni 1997 door de Raad aangenomen EU-programma tervoorkoming en bestrijding van illegale handel in conventionele wapens en deop 8 juni 1998 door de Raad aangenomen EU-gedragscode voor wapen-
uitvoer;!B
(1) Zie bijlage.1999X0034 — NL — 17.12.1998 — 000.001 — 2
Overwegende dat de Europese Unie steun heeft verleend aan acties ter
demobilisering en reïntegratie van voormalige combattanten en vanwapencollecties in het kader van haar beleid inzake humanitaire hulp,wederopbouw en samenwerking,
HEEFT HET VOLGENDE GEMEENSCHAPPELIJK OPTREDEN V AST -
GESTELD:
Artikel 1
1. Dit gemeenschappelijk optreden strekt ertoe:
— de destabiliserende accumulatie en verspreiding van handvuurwapens te
bestrijden en bij te dragen tot de beëindiging ervan,
— bij te dragen tot de beperking van de bestaande accumulaties van deze
wapens tot niveaus die corresponderen met de legitieme veiligheids-
behoeften van landen en
— te helpen bij het oplossen van de problemen die door dergelijke
accumulaties veroorzaakt zijn.
2. Dit gemeenschappelijk optreden behelst de volgende elementen:
— een consensus bereiken over de in titel I genoemde beginselen en
maatregelen;
— op verschillende fronten bijdragen leveren als bedoeld in titel II.
TITEL I
Beginselen inzake preventieve en reactieve aspecten
Artikel 2
De Europese Unie zal de inspanningen opvoeren om binnen de terzake
bevoegde regionale en internationale gremia (bv. de VN en de OVSE) enonder de betrokken staten een consensus tot stand te brengen inzake de in
"C1artikel 3 uiteengezette beginselen en maatregelen en die welke in de
artikelen 4 en 5 worden uiteengezet 3als basis voor een regionale en steeds
intensievere aanpak van het probleem en waar passend voor wereldoms-pannende internationale regelingen voor handvuurwapens.
Artikel 3
Bij het nastreven van de in artikel 1 genoemde doelstellingen zet de Europese
Unie zich in voor het tot stand brengen van een consensus binnen de relevante
internationale gremia, en waar passend in een regionale context, ten behoevevan de verwezenlijking van de volgende beginselen en maatregelen ter
voorkoming van de verdere destabiliserende accumulatie van handvuur-
wapens:
a) de verbintenis van alle landen dat zij handvuurwapens uitsluitend zullen
importeren en in bezit hebben voor hun legitieme behoeften op
veiligheidsgebied, tot een niveau dat evenredig is met hun legitieme
zelfverdedigings- en veiligheidsbehoeften, met inbegrip van hun ver-mogen om aan VN-vredeshandhavingsoperaties deel te nemen;
b) de verbintenis van exporterende landen dat zij handvuurwapens alleen
aan regeringen leveren (hetzij rechtstreeks, hetzij via instanties die naarbehoren zijn gemachtigd om uit hun naam wapens aan te kopen) metinachtneming van passende internationale en regionale wapenuitvoerbe-
perkingscriteria, waaronder met name die van de EU-gedragscode, met
inbegrip van officieel goedgekeurde eindgebruikcertificaten of, waarnodig, andere relevante informatie over het eindgebruik;
c) de verbintenis van alle landen om handvuurwapens alleen te produceren
voor het voorhanden hebben als hierboven bedoeld onder a) of voorexport als hierboven bedoeld onder b);
d) met het oog op controle, het opstellen en bijhouden van nationale lijsten
van wapens die de autoriteiten van het land legaal voorhanden hebben en
het opstellen van een restrictieve nationale wapenwetgeving voor!B1999X0034 — NL — 17.12.1998 — 000.001 — 3
handvuurwapens, die tevens voorziet in strafrechtelijke sancties en
doeltreffende administratieve controle;
e) het uitwerken van vertrouwenscheppende maatregelen, waaronder maat-
regelen om een grotere transparantie en openheid te bevorderen, doormiddel van regionale registers inzake handvuurwapens en regelmatigeuitwisselingen van de beschikbare informatie over export, import, de
productie en het in bezit hebben van handvuurwapens, en over de
nationale wapenwetgeving, alsmede via overleg tussen de betreffendepartijen over de uitgewisselde informatie;
f) de verbintenis om de illegale handel in handvuurwapens te bestrijden
door middel van de uitvoering van daadwerkelijke nationale controles,
zoals doelmatige grens- en douanemechanismen, regionale en inter-
nationale samenwerking, en verbeterde informatieuitwisseling;
g) de verbintenis om de „geweldscultuur” aan te pakken en terug te dringen,
door de betrokkenheid van het publiek te vergroten door middel vanprogramma’s tot vorming en bewustmaking van het publiek.
Artikel 4
Bij het verwezenlijken van de in artikel 1 genoemde doelstellingen streeft de
Europese Unie naar een consensus binnen de betrokken internationale gremia,
en waar nodig, in een regionale context, voor de verwezenlijking van de
volgende beginselen en maatregelen ter beperking van de bestaandeaccumulaties van handvuurwapens:
a) passende bijstand aan de landen die vragen om ondersteuning bij het
onder controle brengen of elimineren van een overschot aan handvuur-wapens op hun grondgebied, met name wanneer dit kan bijdragen tot de
preventie van een gewapend conflict, alsook na afloop van conflicten;
b) het bevorderen van vertrouwenscheppende maatregelen en stimulansen
om de vrijwillige inlevering van overtollige of illegaal in bezit gehoudenhandvuurwapens, de demobilisatie van combattanten en, in aansluitinghierop, hun wederopneming en reïntegratie in de maatschappij aan te
moedigen; dergelijke maatregelen dienen ook naleving van vredes- en
wapenbeheersingsovereenkomsten onder gezamenlijk toezicht of toezichtvan een derde partij, eerbiediging van de mensenrechten en humanitairewetgeving, de bescherming van de rechtsstaat, met name ten aanzien van
de persoonlijke veiligheid van voormalige combattanten en amnestie voor
het bezit van handvuurwapens, alsook ontwikkelingsprojecten opcommunautaire basis en andere economische en sociale stimulerings-maatregelen te omvatten;
c) de daadwerkelijke verwijdering van handvuurwapenoverschotten, met
inbegrip van de veilige opslag en snelle en doeltreffende vernietiging van
deze wapens, bij voorkeur onder internationaal toezicht;
d) het verlenen van bijstand door internationale organisaties, programma’s
en agentschappen op dit gebied alsook in het kader van regionaleregelingen.
Artikel 5
Waar nodig zullen de lidstaten bij het oplossen van gewapende conflicten
bevorderen dat
a) in vredesregelingen tussen de partijen bij een conflict, hun mandaten voor
vredesondersteuningsoperaties of andere relevante missies die gericht
zijn op een vreedzame oplossing, bepalingen worden opgenomen voor
demobilisatie, eliminatie van wapenoverschotten en integratie vanvoormalige combattanten,
b) overwogen wordt, wanneer het betrokken land of de betrokken partijen
niet aan de betreffende verplichtingen kunnen voldoen, of kan wordenvoorzien in de noodzakelijke maatregelen ter waarborging van de
verwijdering van handvuurwapens in de context van demobilisatie door
de veiligheidsraad van de Verenigde Naties.!B1999X0034 — NL — 17.12.1998 — 000.001 — 4
TITEL II
Bijdrage van de Europese Unie aan specifieke acties
Artikel 6
1. De Unie biedt financiële en technische bijstand voor programma’s of
projecten die een rechtstreekse en herkenbare bijdrage vormen aan de in titel Igenoemde beginselen en maatregelen, met inbegrip van programma’s of
projecten op dit gebied van de Verenigde Naties, het Internationaal Comité
van het Rode Kruis, andere internationale organisaties en regionale verbandenen NGO’ s. Deze projecten kunnen o.a. betrekking hebben op het inzamelenvan wapens, de hervorming van de veiligheidssector en programma’s voor
demobilisatie en reïntegratie alsook specifieke bijstand aan slachtoffers.
2. Bij het verlenen van deze bijstand houdt de Europese Unie in het
bijzonder rekening met de verbintenis van de ontvanger dat hij zich zal
houden aan de in artikel 3 genoemde beginselen, de eerbiediging van demensenrechten, de inachtneming van het internationaal humanitair recht en debescherming van de rechtstaat, de vraag of hij al dan niet voldoet aan zijn
internationale verplichtingen, vooral wat betreft de bestaande vredesverdragen
en internationale wapencontroleovereenkomsten.
Artikel 7
1. De Raad neemt besluiten over:
— de toewijzing van de in artikel 6 bedoelde financiële en technische
bijdrage;
— de prioriteiten voor het gebruik van deze middelen;
— de voorwaarden voor de uitvoering van specifieke acties door de Unie,
met inbegrip van de mogelijkheid om in bepaalde gevallen een persoon
aan te wijzen die voor de uitvoering ervan verantwoordelijk is.
2. De Raad neemt per geval een besluit over het beginsel, de regelingen en
de financiering van dergelijke projecten op basis van concrete, van een
passende begroting voorziene projectvoorstellen, onverminderd de bilaterale
bijdrage van de lidstaten en de activiteiten van de Europese Gemeenschap.
3. Het voorzitterschap, dient, onder de voorwaarden van artikel J.5, lid 3,
van het Verdrag:
— zorg te dragen voor de contacten met de Verenigde Naties en alle andere
betrokken organisaties;
— met regionale verbanden en met derde landen de contacten te leggen die
noodzakelijk zijn voor de uitvoering van het specifieke optreden van deUnie.
Het voorzitterschap houdt de Raad op de hoogte.
Artikel 8
De Raad neemt er nota van dat de Commissie zinnens is haar activiteiten te
richten op het verwezenlijken van de doelstellingen en prioriteiten, neergelegd
in dit gemeenschappelijk optreden, in voorkomend geval via passendecommunautaire maatregelen.
Artikel 9
1. De Raad en de Commissie waarborgen de samenhang van de activiteiten
van de Unie op het gebied van handvuurwapens, met name in het licht van
haar ontwikkelingsbeleid. Daartoe leggen de lidstaten en de Commissie allerelevante informatie voor aan de betrokken Raadsinstanties. De Raad en deCommissie dragen zorg voor de uitvoering van hun respectieve optreden, elk
overeenkomstig zijn of haar bevoegdheden.
2. Tevens streven de lidstaten naar grotere doeltreffendheid van hun
nationaal optreden op het gebied van handvuurwapens. Overeenkomstig
artikel 6 ondernomen acties worden zoveel mogelijk gecoördineerd met dievan de lidstaten en van de Europese Gemeenschap.!B1999X0034 — NL — 17.12.1998 — 000.001 — 5
Artikel 10
De Raad evalueert jaarlijks de in het kader van dit gemeenschappelijk
optreden genomen maatregelen.
Artikel 11
Dit gemeenschappelijk optreden treedt in werking op de dag waarop het wordt
aangenomen.
Artikel 12
Dit gemeenschappelijk optreden wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad.!B1999X0034 — NL — 17.12.1998 — 000.001 — 6
BIJLAGE
Het gemeenschappelijk optreden is van toepassing op de volgende categorieën van
wapens, zonder vooruit te lopen op eventuele toekomstige in internationaal verbandovereengekomen definities van handvuurwapens en lichte wapens. Het kan nodigblijken deze categorieën nader te verduidelijken of te herzien in het licht van dergelijkein internationaal verband overeengekomen definities:
a) handvuurwapens en toebehoren die speciaal voor militair gebruik ontworpen zijn:
— mitrailleurs (met inbegrip van zware mitrailleurs),
— pistoolmitrailleurs, met inbegrip van machinepistolen,
— volledig automatische geweren,— semi-automatische geweren, indien ontwikkeld en/of in gebruik als leger-
model,
— geluiddempers.
b) door een of meer personen te dragen lichte wapens:
— kanon (met inbegrip van automatische kanonnen), houwitsers en mortieren
met een kaliber van minder dan 100 mm,
— granaatwerpers,
— anti-tankwapens, terugstootloze vuurwapens (raketwerpers),
— anti-tankraketten en werpers,— luchtverdedigingsraketten/draagbare luchtverdedigingssystemen (Manpads).!
B1999X0034 — NL — 17.12.1998 — 000.001 — 7