1990L0388 — NL — 01.01.1996 — 002.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B RICHTLIJNVANDECOMMISSIE
van28juni1990
betreffendedemededingingopdemarktenvoortelecommunicatiediensten
(90/388/EEG)
(PB L 192 van 24.7.1990, blz. 10)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1Richtlijn 94/46/EG van de Commissie van 13 oktober 1994 L 268 15 19.10.1994
►M2Richtlijn 95/51/EG van de Commissie van 18 oktober 1995 L 256 49 26.10.1995
Gerectificeerd bij:
►C1Rectificatie PB L 308 van 29.11.1996, blz. 59 (95/51/EG)
1990L0388 — NL — 01.01.1996 — 002.001 — 2
▼B
RICHTLIJNVANDECOMMISSIE
van28juni1990
betreffendedemededingingopdemarktenvoortelecommunicatie-
diensten
(90/388/EEG)
DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdragtot oprichtingvan de Europese Economische
Gemeenschap, en met name op artikel 90, lid 3,
(1)Overwegende dat de versterking van de telecommunicaties in
de Gemeenschap voor zowel de verleners als de gebruikers van
diensten een van de belangrijkste voorwaarden is voor de har-
monische ontwikkelingvan de economische bedrijvig heid eneen competitieve markt binnen de Gemeenschap; dat de Com-missie derhalve in haar Groenboek over de ontwikkelingvan degemeenschappelijke markt voor telecommunicatiediensten en -apparatuur en haar mededeling over de tenuitvoerlegging van
het Groenboek tot in 1992 een actieprogramma voor de geleide-
lijke openingvan de markt voor telecommunicaties voor deconcurrentie heeft opgesteld; dat dit actieprogramma betrekkingheeft op mobiele radiotelefonie, semafoon noch diensten inzakemassacommunicatie zoals radio-omroep of televisie; dat de
Raad in zijn resolutie van 30 juni 1988(
1) steun heeft gegeven
aan de doelstellingen van dit programma en met name aan degeleidelijke invoering van een open communautaire markt voorde telecommunicatiediensten; dat de telecommunicatiesector deafgelopen decennia een snelle technologische ontwikkeling heeftdoorgemaakt; dat deze het aanbod van een steeds ruimer assor-
timent diensten mogelijk maakt, met name betreffende de data-
transmissie; dat zij bovendien technisch en economisch een stel-sel mogelijk maakt waarin concurrentie tussen verschillendedienstenverstrekkers kan plaatsvinden;
(2)Overwegende dat in alle Lid-Staten de aanleg en de exploitatievan het telecommunicatienetwerk en het aanbieden van dienstenop dat gebied gewoonlijk via toekenning van bijzondere of uit-sluitende rechten aan een of meer telecommunicatieorganisatiesis toevertrouwd; dat deze rechten worden gekenmerkt door de
discretionaire bevoegdheid die de overheid op verschillende
niveaus uitoefent wat de toegang tot de markten voor telecom-municatiediensten betreft;
(3)Overwegende dat de organisaties die zijn belast met de aanlegen de exploitatie van het telecommunicatienet ondernemingenzijn als bedoeld in artikel 90, lid 1, van het Verdrag, omdat zijop georganiseerde wijze een economische bedrijvigheid, teweten het verlenen van telecommunicatiediensten, uitoefenen;
dat zij openbare bedrijven zijn dan wel ondernemingen waaraan
de Staten bijzondere of uitsluitende rechten hebben verleend;
(4)Overwegende dat een aantal Lid-Staten, met behoud van detaken van openbare dienst, het systeem van bijzondere of uit-
sluitende rechten dat tot dusver op het vlak van de telecommu-
nicaties gold, reeds hebben herzien; dat het stelsel van uitslui-tende of bijzondere rechten in alle gevallen voor de aanleg ende exploitatie van het telecommunicatienet is gehandhaafd; datin bepaalde Lid-Staten hetzelfde geldt voor alle telecommunica-
tiediensten, terwijl dergelijke rechten in andere Lid-Staten
slechts enkele diensten dekken; dat alle Lid-Staten bovendienzelf wettelijke en bestuursrechtelijke maatregelen hebben vast-gesteld, dan wel telecommunicatieorganisaties de bevoegdheiddaartoe hebben gegeven, waarbij het vrij verlenen van telecom-municatiediensten wordt beperkt;
(1) PB nr. C 257 van 4. 10. 1988, blz. 1.
1990L0388 — NL — 01.01.1996 — 002.001 — 3
▼B
(5)Overwegende dat, wanneer een Lid-Staat in het raam van zijn
discretionaire bevoegdheid aan een of meer ondernemingen bij-
zondere of uitsluitende rechten voor de exploitatie van het net-werk toekent, de aanbiedingvan de betrokken diensten doorandere ondernemingen uit of naar andere Lid-Staten wordtbeperkt;
(6)Overwegende dat de beperkingen in de zin van artikel 59 vanhet Verdragop het verrichten van telecommunicatiedienstennaar of uit andere Lid-Staten in de praktijk met name bestaanin het verbod op verbindingen van huurlijnen via concentrators,multiplexen en andere installaties met het geschakelde telefoon-net, de heffing van „access charges” voor deze verbindingen die
niet in verhoudingstaan tot de verrichte dienst, het verbod op
de routeringvan sig nalen uit of naar derde landen via huurlij-nen, of in de toepassing zonder economische rechtvaardiging,van een tarief, evenredig aan het gebruik, of in de weigeringbepaalde dienstverstrekkers toegang tot het telecommunicatienette geven; dat deze gebruiksbeperkingen en tarieven die buiten-
sporigzijn ten opzichte van de g emaakte kosten, het verrichten
uit of naar andere Lid-Staten van telecommunicatiediensten als
— diensten die zijn gericht op de verbetering van de telecom-
municatiefuncties, bij voorbeeld het converteren van proto-collen, codes, formaat of transmissiecapaciteit,
— op informatica gebaseerde diensten ten aanzien van de toe-
gang tot databases,
— computerdiensten op afstand,
— diensten bestaande uit opslagen transmissie van berichten,
zoals elektronische post,
— transactiediensten, bij voorbeeld financiële transacties, elek-
tronische overdracht van data voor commerciële doeleinden,teleaankoop en telereservering, en van
— teleactiediensten, bij voorbeeld telemetrie en telecontrole,
belemmeren;
(7)Overwegende dat artikel 66 in samenhang met de artikelen 55
en 56 van het Verdraguitzondering en op de vrijheid van dien-sten om niet-economische redenen toestaat; dat de aanvaardebeperkingen naast het uitoefenen, zelfs occasioneel, van het
openbaar gezag, de openbare orde, de openbare veiligheid en de
volksgezondheid zijn; dat deze uitzonderingen restrictief moetenworden geïnterpreteerd; dat geen enkele telecommunicatiedienstvalt onder de uitoefening van het openbaar gezag die de moge-lijkheid inhoudt buitengewone bevoegdheden die het gemeen-recht te buiten gaan, aan te wenden, of voorrechten van de
openbare macht of eenzijdig dwingende maatregelen aan de
burgers op te leggen; dat het aanbod van telecommunicatiedien-sten op zich de openbare orde niet in gevaar kan brengen en devolksgezondheid niet kan bedreigen;
(8)Overwegende dat de rechtspraak van het Hof van Justitie
bovendien beperkingen op het vrij verrichten van diensten aan-
vaardt wanneer deze beperkingen beantwoorden aan essentiëleeisen die noodzakelijk zijn uit het oogpunt van het algemeenbelang, op niet-discriminerende wijze worden toegepast en inverhoudingstaan tot het nag estreefde doel; dat de beschermingvan de gebruikers geen beperkingen op het vrij verrichten van
diensten op het gebied van de telecommunicatie onmisbaar
maakt, nu dit doel eveneens door vrije mededinging kan wordenverwezenlijkt; dat ook de beschermingvan de intellectueleeigendom niet kan worden ingeroepen; dat de enige essentiëleeisen die voor een afwijkingvan artikel 59 kunnen worden aan-
gevoerd om beperkingen op het gebruik van het openbaar net-
werk te rechtvaardigen zijn, het behoud van de netwerkintegri-teit, de operationele veiligheid van netwerken en, in gerecht-vaardigde gevallen, de interoperabiliteit van de diensten en debescherming van gegevens; dat de opgelegde beperkingen ech-ter in verhoudingmoeten staan tot de doelstelling en die met
1990L0388 — NL — 01.01.1996 — 002.001 — 4
▼B
deze legitieme eisen worden beoogd; dat de Lid-Staten deze
beperkingen openbaar moeten maken en aan de Commissiemoeten melden opdat deze laatstgenoemde er de evenredigheid
van zou kunnen beoordelen;
(9)Overwegende dat in deze context de operationele veiligheid van
netwerken de beschikbaarheid van het openbaar netwerk in
noodgevallen beoogt; dat het behoud van de integriteit van het
openbaar netwerk de normale werkingvan dat netwerk alsookde onderlinge verbinding van de openbare netwerken in deGemeenschap op grond van gemeenschappelijke technische spe-cificaties moet waarborgen; dat het begrip interoperabiliteit vandiensten de nalevingbeoog t van minimale technische specifica-
ties die werden ingesteld om dienstverrichting en de keuzemo-
gelijkheid van de gebruiker uit te breiden; dat de beschermingvan gegevens de vertrouwelijkheid van de communicaties en debescherming van persoonlijke gegevens beoogt te waarborgen;
(10)Overwegende voorts dat naast de essentiële eisen die mogenworden opgelegd in de vergunnings- en aanmeldingsprocedures,de Lid-Staten ten aanzien van geschakelde datatransportdienstenvoorwaarden betreffende openbare-dienstverplichtingen mogenstellen in de vorm van objectieve, niet-discriminerende en dui-
delijk te begrijpen handelsreglementeringen met betrekking tot
de bestendigheid, de beschikbaarheid en het peil van de dienst-verlening;
(11)Overwegende ten slotte dat, wanneer een Lid-Staat een telecom-
municatieorganisatie met het aanbieden van pakket- en circuit-
geschakelde datadiensten aan het publiek heeft belast en dezedienstverleningdoor de concurrentie van particuliere dienstver-strekkers zou kunnen falen, de Commissie die Lid-Staat kantoestaan bijkomende voorwaarden, waaronder ook voorwaarden
inzake het geografische bereik, voor het aanbieden van de
betrokken datadienst op te leggen; dat de Commissie bij debeoordeling van de betrokken maatregelen, in acht genomen debasisbeginselen van het Verdrag, zoals opgesomd in artikel 2,met inbegrip van de versterking van de sociale en economischesamenhangvan de Gemeenschap zoals bedoeld in artikel 130
A, mede rekeningmoet houden met de situatie van de Lid-Sta-
ten waarvan het netwerk voor pakket- en circuitgeschakeldedatadiensten onvoldoende is uitgebouwd, hetgeen voor dezeLid-Staten een verlenging van het eventuele verbod op degewone doorverkoop van capaciteit van huurlijnen tot 1 januari1996 zou kunnen rechtvaardigen;
(12)Overwegende dat in artikel 59 van het Verdrag is bepaald datalle andere beperkingen op het vrij verrichten van diensten bin-nen de Gemeenschap moeten worden opgeheven ten aanzien
van de onderdanen van de Lid-Staten die in een ander land van
de Gemeenschap zijn gevestigd dan dat, waarin degene isgevestigd te wiens behoeve de dienst wordt verricht; dat der-halve het behoud of het invoeren van elk bijzonder of uitslui-tend recht dat niet aan de voorgaande criteria beantwoordt, eeninbreuk op artikel 90 in samenhangmet artikel 59 uitmaakt;
(13)Overwegende dat het volgens artikel 86 van het Verdrag onver-enigbaar met de gemeenschappelijke markt is dat een of meerondernemingen misbruik maken van een machtspositie op degemeenschappelijke markt of op een wezenlijk deel daarvan;
dat de telecommunicatieorganisaties ondernemingen zijn in de
zin van dit artikel omdat zij een economische bedrijvigheid uit-oefenen en met name een dienst aanbieden die de terbeschik-kingstelling van het net en van telecommunicatiediensten aande gebruikers inhoudt; dat deze terbeschikkingstelling van het
net een gescheiden dienstenmarkt uitmaakt omdat zij niet ver-
wisselbaar is met andere diensten; dat de terbeschikkingstellingvan het telecommunicatienet en de andere telecommunicatie-diensten op elk der nationale markten plaatsvindt tegen concur-rentievoorwaarden die voldoende homogeen zijn om de Com-missie in staat te stellen de economische macht van de onderne-
1990L0388 — NL — 01.01.1996 — 002.001 — 5
▼B
mingen die deze op die markten verrichten, te beoordelen; dat
de territoria van de Lid-Staten even zovele onderscheiden geo-grafische markten vormen; dat dit een gevolg is van het verschil
tussen de reglementeringen inzake de voorwaarden voor toe-
gang en technische werking, in verband met de beschikbaarstel-lingvan het net en van deze telecommunicatiediensten; datbovendien elk van hen een wezenlijk deel van de gemeenschap-pelijke markt vormt;
(14)Overwegende dat deze ondernemingen op elk van hun nationalemarkten voor de aanlegen de exploitatie van het netwerk indi-vidueel of collectief een machtspositie innemen omdat zij deenige zijn die in elk der Lid-Staten beschikken over een net-werk dat het gehele territorium van de Staat omvat en omdathun regering hun het uitsluitende recht op exploitatie, alleen of
gezamenlijk met andere ondernemingen, van het net heeft toe-
gekend;
(15)Overwegende dat, wanneer bijzondere of uitsluitende rechten ophet gebied van de telecommunicatiediensten door de Staat zijntoegekend aan organisaties die, wat de aanleg en de exploitatie
van het net betreft, reeds een machtspositie innemen, deze rech-
ten tot gevolg hebben dat deze machtspositie door de uitbrei-dingervan tot de diensten wordt versterkt;
(16)Overwegende dat verder de bijzondere of uitsluitende rechtenwelke door de Staat aan telecommunicatieorganisaties wordenverleend in verband met het aanbieden van bepaalde telecom-
municatiediensten tot gevolg hebben dat deze organisaties
a) concurrenten op de markt voor telecommunicatiediensten
van de markt uitsluiten of hun de toegang tot die markt
belemmeren en zo de vrije keuze van de gebruikers beper-
ken, wat de technologische vooruitgang ten nadele van degebruikers kan beperken;
b) de gebruikers van het net dwingen gebruik te maken van
diensten waarop de uitsluitende rechten betrekkinghebbenen zo het sluiten van overeenkomsten voor het gebruik van
het net afhankelijk stellen van de aanvaardingvan bijko-
mende prestaties die met het voorwerp van deze overeen-komsten geen verband houden;
dat elk van deze gedragingen een onderscheiden misbruik van
een machtspositie oplevert dat de handel tussen Lid-Staten opwaarneembare wijze ongunstig kan beïnvloeden; dat inderdaadalle betrokken diensten in principe kunnen worden aangebodendoor dienstverstrekkers uit andere Lid-Staten; dat de concurren-
tieverhoudingen binnen de gemeenschappelijke markt daardoor
ingrijpend worden veranderd; dat de bijzondere of uitsluitenderechten die voor deze dienstverleningzijn verleend, alleszinsleiden tot een situatie die in strijd is met het oogmerk van arti-kel 3, punt f), van het Verdrag, dat is gericht op de invoeringvan een regime waardoor wordt gewaarborgd dat de mededin-
ging binnen de gemeenschappelijke markt niet wordt vervalst
en waardoor dus a fortiori de mededinging niet wordt uitgescha-keld; dat de Lid-Staten zich krachtens artikel 5 van het Verdragmoeten onthouden van alle maatregelen welke de verwezenlij-king van de doelstellingen van het Verdrag, die van artikel 3,
punt f), inbegrepen, in gevaar kunnen brengen;
(17)Overwegende dat de uitsluitende rechten die voor telecommuni-
catiediensten worden verleend aan de openbare bedrijven en deondernemingen waaraan de Lid-Staten bijzondere of uitsluitenderechten voor de aanlegvan het telecommunicatienetwerk heb-ben verleend, onverenigbaar zijn met artikel 90, lid 1, in samen-
hangmet artikel 86;
(18)Overwegende dat artikel 90, lid 2, van het Verdrag de mogelijk-
heid biedt om van de toepassingvan de artikelen 59 en 86 vanhet Verdragaf te wijken in alle g evallen waarin de toepassingervan de vervulling, in feite of in rechte, van de bijzondere taakwelke aan de telecommunicatieorganisaties is toevertrouwd, ver-
1990L0388 — NL — 01.01.1996 — 002.001 — 6
▼B
hindert; dat deze taak bestaat in de aanlegen de exploitatie van
een universeel netwerk, dit wil zeggen met een algemene geo-grafische dekking, waarop alle gebruikers of dienstverstrekkers
op hun verzoek en binnen een redelijke termijn kunnen aanslui-
ten; dat de financiële middelen voor de uitbouw van het netnogsteeds vooral worden opg ebracht door de exploitatie van despraaktelefoondienst; dat bijgevolg de toepassing van de mede-dingingsregels op deze dienst het financieel evenwicht van de
telecommunicatieorganisaties zou kunnen bedreigen; dat de
spraaktelefoondienst, ongeacht of deze dienst via het huidigetelefoonnet of als onderdeel van de ISDN-dienst wordt aangebo-den, bovendien thans het belangrijkste middel is voor het ver-wittigen en het oproepen van de nooddiensten die voor de open-bare veiligheid instaan;
(19)Overwegende dat de terbeschikkingstelling van huurlijnen eenwezenlijk bestanddeel is van de taak van de telecommunicatie-organisaties; dat thans in bijna alle Lid-Staten een belangrijk
verschil bestaat tussen de tarieven voor het transport van gege-
vens via het geschakelde datanet en voor het gebruik van huur-lijnen; dat een onverwijld op elkaar afstemmen van deze tarie-ven de vervullingvan deze taak van alg emeen economischbelang zou kunnen verhinderen; dat deze gelijkschakeling gelei-delijk tegen 31 december 1992 moet kunnen worden doorge-
voerd; dat het inmiddels aan de particuliere dienstverstrekkers
moet kunnen worden verboden dat zij aan het publiek eendienst aanbieden die zou bestaan in het gewoon doorverkopenvan capaciteit van huurlijnen, met andere woorden die enkel hetverwerken, het schakelen en het opslaan van gegevens of het
converteren van protocollen zou omvatten, noodzakelijk voor
transport zonder tijdsverschil (in „real-time”); dat de Lid-Statenbijgevolg kunnen voorzien in een aanmeldingsprocedure waarbijde particuliere dienstverstrekkers zich ertoe verbinden geen der-gelijke doorverkoop uit te voeren; dat evenwel om dit verbod tedoen naleven aan deze dienstverstrekkers geen enkele andere
verplichting mag worden opgelegd;
(20)Overwegende dat deze beperkingen de ontwikkeling van het
handelsverkeer niet beïnvloeden in een mate die strijdigis methet belangvan de Gemeenschap; dat, g elet op een en ander,
deze beperkingen verenigbaar zijn met artikel 90, lid 2, van het
Verdrag; dat dit eveneens geldt voor de maatregelen die de Lid-Staten treffen om te waarborgen dat de activiteit van particu-liere dienstverstrekkers geen belemmering vormt voor degeschakelde openbare datadienst;
(21)Overwegende dat de regels van het Verdrag, mededingingsre-gels inbegrepen, op de telexdienst van toepassing zijn; dat debetekenis van deze dienst in alle Lid-Staten momenteel terug-loopt wegens de opkomst van concurrerende telecommunicatie-
middelen als de telefax; dat de opheffingvan de huidig e beper-
kingen op het gebruik van het geschakelde telefoonnet en vande huurlijnen het verder doorzenden van telexberichten mogelijkzal maken; dat gelet op deze ontwikkeling een specifieke bena-deringnodigis; dat deze richtlijn dan ook niet op de telexdienstvan toepassingis;
(22)Overwegende dat de Commissie in ieder geval in de loop van1992 alle resterende bijzondere of uitsluitende rechten aan eennieuw onderzoek zal onderwerpen met inaanmerkingneming van
de technologische ontwikkeling en de evolutie naar een digitale
infrastructuur;
(23)Overwegende dat de Lid-Staten moet worden toegestaan billijkeprocedures voor de verlening van vergunningen uit te werken
ten einde de essentiële eisen te doen naleven, onverminderd een
harmonisatie daarvan waarin op communautair vlak is voorzienin het kader van de richtlijnen van de Raad betreffende de aan-biedingvan een open netwerk (Open Netwerk Provision(ONP)); dat, wat de geschakelde datadiensten betreft, de Lid-Staten in deze procedures de verplichtingmoeten kunnen opleg -
1990L0388 — NL — 01.01.1996 — 002.001 — 7
▼B
gen tot naleving van de handelsreglementeringen met betrekking
tot de bestendigheid, de beschikbaarheid en het peil van dedienstverlening, alsook van de maatregelen die ertoe strekken
de vervulling te waarborgen van de taak van algemeen econo-
misch belangdie zij aan een telecommunicatieorg anisatie heb-ben toevertrouwd; dat deze procedures moeten zijn gebaseerdop objectieve, nauwkeurigomschreven criteria, en dat zij opniet-discriminerende wijze moeten worden toegepast; dat deze
criteria inzonderheid gerechtvaardigd en evenredig met het
beoogde algemeen belang moeten zijn en dat zij tevens vol-doende met redenen omkleed en bekendgemaakt moeten zijn;dat de Commissie deze grondig moet kunnen onderzoeken inhet licht van de mededingingsregels en van de regels inzake hetvrij verrichten van diensten; dat de Lid-Staten die de Commis-
sie na een zekere tijd geen ontwerp van criteria en procedures
voor vergunningen hebben meegedeeld hoe dan ook geen beper-kingen meer mogen leggen op het vrij aanbieden van datatrans-missiediensten aan het grote publiek;
(24)Overwegende dat de Lid-Staten over extra tijd moeten beschik-ken om algemene regels vast te stellen wat de voorwaardenvoor het aanbod van pakket- of circuitgeschakelde datadienstenaan het grote publiek betreft;
(25)Overwegende dat de telecommunicatiediensten voor het overigeaan geen beperkingen mogen worden onderworpen ten aanzienvan de vrije toegang van de gebruikers tot deze diensten nochten aanzien van de gegevensverwerking die door gebruikers kan
plaatsvinden voor de datatransmissie via het telecommunica-
tienet, of nadat de data zijn ontvangen, tenzij deze beperkingenzijn gerechtvaardigd door een essentiële eis die evenredig is aanhet nagestreefde doel;
(26)Overwegende dat de digitalizering van het telecommunicatieneten de technologische verbetering van de daaraan gekoppeldeeindapparatuur het aantal functies dat vroeger binnen het netwerd verricht, heeft vergroot, zodat deze functies via steeds ver-fijnder eindapparatuur door de gebruikers zelf kunnen worden
uitgevoerd; dat erop dient te worden toegezien dat de verstrek-
kers van telecommunicatiediensten, inzonderheid van de tele-foondienst en van pakket- en circuitgeschakelde datadiensten,de marktdeelnemers toestaan deze functies van het net tegebruiken;
(27)Overwegende dat in afwachting van de vaststelling van commu-nautaire normen voor de leveringvan een open netwerk (ONP),de publikatie van technische interfaces die thans reeds in deLid-Staten worden gebruikt, noodzakelijk is om de ondernemin-
gen die op de markten voor de telecommunicatiediensten willen
optreden in staat te stellen de nodige maatregelen te nemen omde kenmerken van hun diensten aan de technische eisen van denetten aan te passen; dat voor zover deze technische interfacesnogniet door de Lid-Staten zijn vastg esteld dit zo spoedigmogelijk dient te geschieden; dat ieder ontwerp dat ter zake
wordt uitgewerkt, overeenkomstig Richtlijn 83/189/EEG van de
Raad(
1), laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 88/182/EEG(2), moet
worden meegedeeld;
(28)Overwegende dat de nationale wetten in het algemeen aan detelecommunicatieorganisaties de taak toevertrouwen om de tele-communicatiediensten te reglementeren, meer in het bijzonderter zake van het verlenen van vergunningen, de controle op devergunningen en het voorschrijven van specificaties voor inter-faces, de toewijzingvan frequenties en het toezicht op de
gebruiksvoorwaarden; dat deze wetten soms alleen de algemene
principes voor de exploitatie van de aan vergunning onderwor-pen diensten aangeven en de telecommunicatieorganisaties de
(1) PB nr. L 109 van 26. 4. 1983, blz. 8.
(2) PB nr. L 81 van 26. 3. 1988, blz. 75.
1990L0388 — NL — 01.01.1996 — 002.001 — 8
▼B
bevoegdheid laten om de specifieke toepassingsvoorwaarden
nader te omschrijven;
(29)Overwegende dat dit samengaan van regelgevende en commer-
ciële activiteiten van de telecommunicatieorganisaties recht-
streeks van invloed is op de activiteit van de economische sub-jecten die telecommunicatiediensten aanbieden in concurrentiemet de betrokken organisaties; dat genoemde organisatiesimmers door deze dubbele activiteit de verstrekkingvan dedoor hun concurrenten aangeboden diensten bepalen of althans
in sterke mate beïnvloeden; dat het feit dat aan een onderne-
mingmet een dominerende positie wat de aanlegen de exploi-tatie van het net betreft, de bevoegdheid wordt verleend om detoegang tot de markt van de telecommunicatiediensten te rege-len, de dominerende positie van deze ondernemingop deze
markt verstevigt; dat dit feit, gelet op het belangenconflict, de
toegang van concurrenten tot de markten voor telecommunica-tiediensten kan belemmeren en de vrije keuze van de gebruikerskan beperken; dat voorts deze maatregelen de afzetkanalen vanuitrustingbestemd voor de verwerkingvan telecommunicatie-signalen en derhalve de technologische vooruitgang op dit
gebied, kunnen beperken; dat de cumulering van deze activitei-
ten dan ook een misbruik van een machtspositie in de zin vanartikel 86 vanwege de betrokken telecommunicatieorganisatiesoplevert; dat waar deze gedragingen voortvloeien uit een maat-regel van de Staat, deze maatregel ook onverenigbaar is metartikel 90, lid 1, in samenhangmet artikel 86 van het Verdrag ;
(30)Overwegende dat de Commissie, wil zij haar toezichthoudendetaak uit hoofde van artikel 90, lid 3, van het Verdrag, doeltref-fend vervullen, over bepaalde essentiële informatie moetbeschikken; dat deze informatie met name de transparantie vande maatregelen van de Lid-Staten moet waarborgen, opdat deCommissie zou kunnen nagaan of de toegang tot het netwerk
en de verschillende daarmee samenhangende diensten door elke
telecommunicatieorganisatie aan alle klanten worden verschafttegen niet-discriminerende tarieven en voorwaarden; dat dezeinformatie betrekkingmoet hebben op:
— de maatregelen die worden genomen om de in deze richtlijn
bedoelde uitsluitende rechten af te schaffen;
— de voorwaarden waaronder de exploitatievergunningen voor
telecommunicatiediensten worden verleend;
dat de Commissie over deze inlichtingen moet beschikken om
inzonderheid te kunnen nagaan of alle gebruikers van het net en
de diensten, met inbegrip van de telecommunicatieorganisaties
die diensten verrichten, onpartijdigworden behandeld;
(31)Overwegende dat voor het verrichten van telecommunicatiedien-sten die voortaan voor concurrentie openstaan, de houders vande betrokken bijzondere of uitsluitende rechten hun afnemers inhet verleden overeenkomsten met een lange looptijd hebben
kunnen opleggen; dat dergelijke overeenkomsten de mogelijk-
heid van nieuwe concurrenten om deze afnemers hun dienstenaan te bieden, en voor deze laatsten om daarvan te genieten, inde praktijk beperken; dat derhalve dient te worden bepaald datde gebruiker binnen een redelijke termijn de ontbinding vanzijn overeenkomst kan verkrijgen;
(32)Overwegende dat thans iedere Lid-Staat het verlenen van tele-
communicatiediensten naar eigen inzicht regelt; dat zelfs de
omschrijvingvan bepaalde diensten van de ene Lid-Staat tot deandere verschilt; dat daaruit vervalsingen van de concurrentiekunnen voortvloeien die het aanbod van grensoverschrijdendetelecommunicatiediensten voor de economische subjecten kun-
nen bemoeilijken; dat de Raad daarom in zijn resolutie van 30
juni 1988 heeft overwogen dat een van de doelstellingen vaneen telecommunicatiebeleid was de totstandbrenging van eenopen communautaire markt voor telecommunicatiediensten,inzonderheid door een snelle bepalingaan de hand van richtlij-nen van de Raad van de technische voorwaarden, de gebruiks-
1990L0388 — NL — 01.01.1996 — 002.001 — 9
▼B
voorwaarden en de tariefbeginselen voor de aanbieding van een
open netwerk (Open Network Provision (ONP)); dat de Com-missie de Raad daartoe een voorstel heeft voorgelegd; dat een
harmonisatie van de toegangsvoorwaarden niettemin niet het
geschikte middel is om de handelsbelemmeringen die voort-vloeien uit inbreuken op het Verdragwegte nemen; dat deCommissie over de doeltreffende en globale toepassing van deVerdragsbepalingen moet waken;
(33)Overwegende dat artikel 90, lid 3, de Commissie duidelijkplichten oplegt en nauwkeurig omschreven bevoegdheden toe-kent ten aanzien van het toezicht op de betrekkingen tussen deLid-Staten en hun openbare bedrijven en de ondernemingenwaaraan zij bijzondere of uitsluitende rechten hebben toege-kend, met name ter zake van de verwijderingvan belemmerin-
gen op het vlak van het vrij verrichten van diensten, de discri-
minatie tussen onderdanen van de Lid-Staten en de mededin-ging; dat anderzijds een globale aanpak is vereist om een eindete maken aan de inbreuken die in bepaalde Lid-Staten nogwor-den gepleegd en om duidelijke aanwijzingen te geven aan de
Lid-Staten die hun wetgeving herzien om nieuwe inbreuken te
vermijden; dat bijgevolg een richtlijn in de zin van artikel 90,lid 3, van het Verdragdaartoe het meest g eschikte middel is,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
1. In deze richtlijn wordt verstaan onder:
— „telecommunicatieorganisaties”: openbare en particuliere lichamen,
met inbegrip van door hen gecontroleerde dochterondernemingen,waaraan door een Lid-Staat bijzondere of uitsluitende rechten zijnverleend om openbare telecommunicatienetten aan te leggen en, in
voorkomend geval, om telecommunicatiediensten aan te bieden;
— „uitsluitende rechten”: rechten die een Lid-Staat aan één onderne-
mingverleent door middel van wettelijk of bestuursrechtelijkinstrument, uit hoofde waarvan deze onderneminghet recht wordtvoorbehouden binnen een bepaald geografisch gebied een telecom-
municatiedienst aan te bieden of bepaalde activiteiten te ont-
plooien;
— „bijzondere rechten”: rechten die een Lid-Staat aan een beperkt
aantal ondernemingen verleent door middel van een wettelijk ofbestuursrechtelijk instrument, waarbij binnen een bepaald geogra-
fisch gebied
— het aantal ondernemingen, gerechtigd om een dienst te verlenen
of een werkzaamheid uit te oefenen, anders dan op grond vanobjectieve, proportionele en niet-discriminerende criteria tottwee of meer wordt beperkt,
— anders dan op grond van zulke criteria verscheidene met elkaar
concurrerende ondernemingen worden aangewezen, die eendienst mogen verlenen of een werkzaamheid uitoefenen, of
— anders dan op grond van zulke criteria een of meer onderne-
mingen wettelijk of bestuursrechtelijk worden bevoordeeld,waardoor de mogelijkheden van andere ondernemingen om inhetzelfde geografische gebied en onder in wezen gelijkwaardigeomstandigheden dezelfde dienst te verlenen of werkzaamhedente gaan uitoefenen, merkelijk negatief worden beïnvloed;
— „openbaar telecommunicatienet”: de openbare telecommunicatie-
infrastructuur die het transport mogelijk maakt van signalen tussengedefinieerde netwerkaansluitpunten via draadverbindingen, micro-golfsystemen, optische middelen of andere elektromagnetischemiddelen;▼
M1
▼B
1990L0388 — NL — 01.01.1996 — 002.001 — 10
▼M2
— „telecommunicatiediensten”: diensten die geheel of gedeeltelijk
bestaan in de overdracht en/of routeringvan sig nalen over eentelecommunicatienet;
— „satellietgrondstationnetwerk”: een configuratie van twee of meer
grondstations die via een satelliet samenwerken;
— „satellietnetwerkdiensten”: het opzetten en exploiteren van satel-
lietgrondstationnetten; deze diensten bestaan ten minste uit het totstand brengen door satellietgrondstations van radiocommunicatie
naar het ruimtesegment („opstraal”), en het tot stand brengen van
radiocommunicatie tussen het ruimtesegment en satellietgrondstati-ons („neerstraal”);
— „satellietcommunicatiediensten”: diensten voor het aanbieden waar-
van geheel of ten dele van satellietnetwerkdiensten gebruik wordtgemaakt;
— „satellietdiensten”: het aanbieden van satellietcommunicatiedien-
sten en/of het aanbieden van satellietnetwerkdiensten;
— „netwerkaansluitpunt”: het geheel van fysieke verbindingen, met
hun technische toegangsspecificaties, die deel uitmaken van hetopenbaar telecommunicatienet, en nodigzijn om toeg angte ver-krijgen tot dit openbaar netwerk en om efficiënt via dit netwerk te
kunnen communiceren;
— „essentiële eisen”: redenen van algemeen belang en van niet-eco-
nomische aard die een Lid-Staat ertoe kunnen bewegen de toegang
tot het openbare telecommunicatienetwerk of de openbare telecom-
municatiediensten te beperken. ►
M1Deze redenen zijn: de vei-
ligheid van het functioneren van het netwerk, het behoud van net-werkintegriteit en, in gerechtvaardigde gevallen, de interoperabili-teit van diensten en de bescherming van gegevens alsook, waar hetsatellietnetwerkdiensten betreft, het daadwerkelijke gebruik van het
frequentiespectrum en het vermijden van schadelijke interferentie
tussen satelliettelecommunicatiesystemen en andere technische sys-temen in de ruimte of op aarde. ◄Gegevensbescherming kan
bestaan uit de bescherming van persoonlijke gegevens, het vertrou-welijke karakter van informatie die wordt doorgegeven en/of opge-
slagen, alsook uit de bescherming van de persoonlijke levenssfeer;
— „spraaktelefoondienst”: de commerciële exploitatie ten behoeve
van het publiek van direct transport en schakelingvan spraak in
real-time van en naar aansluitpunten van het geschakelde openbaar
netwerk, waar van iedere gebruiker van op een dergelijk aansluit-punt aangesloten apparatuur gebruik kan maken om met een anderaansluitpunt te communiceren;
— „telexdienst”: de commerciële exploitatie ten behoeve van het
publiek van direct transport van telexberichten overeenkomstigdetoepasselijke aanbevelingvan de Internationale Raadg evende Com-missie inzake telegrafie en telefonie (CCITT) van en naar aansluit-
punten van het geschakelde openbaar netwerk, waarvan iedere
gebruiker van op een dergelijk aansluitpunt aangesloten apparatuurgebruik kan maken om met een ander aansluitpunt te communice-ren;
— „pakket- en circuitgeschakelde datadiensten”: de commerciële
exploitatie ten behoeve van het publiek van direct datatransportvan en naar aansluitpunten van het geschakelde openbaar netwerk,waarvan iedere gebruiker van op een dergelijk aansluitpunt aange-
sloten apparatuur gebruik kan maken om te communiceren met
een ander aansluitpunt;
— „gewone doorverkoop van capaciteit”: de commerciële exploitatie
ten behoeve van het publiek van datatransport via huurlijnen als
afzonderlijke dienst, die enkel het schakelen, het verwerken enopslaan van gegevens en het converteren van protocollen omvat,noodzakelijk voor transport zonder tijdsverschil (real-time) van ennaar eindpunten van het geschakelde openbaar net;
— „kabeltelevisienetten”: elke infrastructuur hoofdzakelijk met kabels
waarvoor door een Lid-Staat een vergunning is afgegeven voor het▼
M1
▼B
▼M2
▼C1
1990L0388 — NL — 01.01.1996 — 002.001 — 11
▼C1
doorgeven of verspreiden van radio- en televisieprogramma's aan
het publiek.
Deze richtlijn laat de specifieke regels onverlet die door de Lid-Staten
in overeenstemmingmet het Gemeenschapsrecht zijn vastg esteld met
betrekkingtot de verspreidingvan voor het publiek bestemde audiovi-suele programma's en de inhoud van die programma's.
2. Deze richtlijn is niet van toepassingop de telexdienst of op ter-
restrische mobiele radiocommunicatie.
Artikel 2
Onverminderd artikel 1, lid 2, trekken de Lid-Staten alle maatregelen
in waarbij
a) uitsluitende rechten worden verleend voor het aanbieden van tele-
communicatiediensten anders dan spraaktelefonie, en
b) bijzondere rechten worden verleend, waardoor het aantal onderne-
mingen dat over een vergunning beschikt voor het aanbieden van
dergelijke telecommunicatiediensten tot twee of meer wordtbeperkt, anders dan op grond van objectieve, proportionele en niet-discriminerende criteria, of
c) bijzondere rechten worden verleend om anders dan op grond van
dergelijke criteria verscheidene concurrerende ondernemingen voorhet aanbieden van dergelijke telecommunicatiediensten aan te wij-
zen.
De Lid-Staten nemen de noodzakelijke maatregelen om ervoor te zor-
gen dat elke exploitant gerechtigd is al deze telecommunicatiedienstenaan te bieden, met uitzonderingvan spraaktelefoondiensten.
De Lid-Staten die het aanbieden van deze diensten met het oogop de
naleving van een vergunnings- of aanmeldingsprocedure doen afhan-gen, zien er, onverminderd artikel 3, op toe dat de vergunningen wor-den verleend volgens objectieve, niet-discriminerende en duidelijkecriteria. De eventuele weigering van de vergunning moet genoegzaam
met redenen zijn omkleed en er moet worden voorzien in een proce-
dure om tegen dergelijke weigeringen in beroep te gaan.
Onverminderd artikel 3 delen de Lid-Staten de Commissie uiterlijk op
31 december 1990 mee welke maatregelen zij hebben genomen omaan dit artikel te voldoen en stellen zij haar in kennis van debestaande regelingen en van elk voornemen om nieuwe vergunnings-
procedures in te voeren of bestaande procedures te wijzigen.
De Lid-Staten doen mededelingvan de criteria op g rond waarvan ver-
gunningen worden verleend, alsook van de aan deze vergunningen enaan de procedures voor het afgeven van verklaringen voor de exploita-
tie van terrestrische zendstations verbonden voorwaarden.
De Lid-Staten brengen de Commissie steeds op de hoogte van voorne-
mens om nieuwe vergunningsprocedures in te voeren of bestaandeprocedures te wijzigen.
Artikel 3
Wat de pakket- en circuitgeschakelde datadiensten betreft, kunnen de
Lid-Staten in het kader van de in artikel 2 bedoelde vergunningsproce-dures tot 31 december 1992 verbieden dat de economische subjectenhet publiek de gewone doorverkoop van capaciteit van huurlijnen aan-bieden.▼
M2
▼M1
▼B
▼M1
▼B
▼M1
▼B
1990L0388 — NL — 01.01.1996 — 002.001 — 12
▼B
De Lid-Staten delen de Commissie uiterlijk op 30 juni 1992 in ont-
werp de vergunnings- en aanmeldingsprocedures mee die betrekkinghebben op het aanbieden van pakket- en circuitgeschakelde datadien-
sten aan het publiek en die zijn gericht op de naleving van
— essentiële eisen,
— handelsreglementeringen met betrekking tot de voorwaarden voor
bestendigheid, de beschikbaarheid en de kwaliteit van de dienst,
dan wel
— maatregelen gericht op het veilig stellen van de taak van algemeen
economisch belangdie zij aan een telecommunicatieorg anisatiehebben opgedragen voor het leveren van geschakelde datadiensten,
indien het optreden van particuliere dienstverleners de vervulling
van deze taak zou kunnen verhinderen.
Deze voorwaarden worden opgenomen in een lastenkohier van open-
bare dienstverleningen zijn objectief, duidelijk en niet-discriminerend.
De Lid-Staten zorgen ervoor dat de vergunnings- of aanmeldingspro-
cedures welke voor deze diensten zijn vastgesteld, uiterlijk op 31
december 1992 worden gepubliceerd.
De Commissie ziet er vóór de uitvoeringvan deze ontwerpen op toe
dat zij met het Verdragverenig baar zijn.
Artikel 4
De Lid-Staten die voor de aanlegen exploitatie van openbare telecom-
municatienetten bijzondere of uitsluitende rechten in stand houden,nemen de nodige maatregelen om de voorwaarden voor de toegang tot
de netwerken openbaar, objectief en niet-discriminerend te maken.
In het bijzonder waarborgen zij dat de gebruikers die een aanvraag
indienen, binnen een redelijke termijn huurlijnen krijgen en dat er aan
het gebruik daarvan geen andere beperkingen worden gesteld dan die
welke volgens artikel 2 gerechtvaardigd zijn.
De Lid-Staten
— trekken alle beperkingen op het aanbieden van transmissiecapaci-
teit via kabeltelevisienetten in en staan het gebruik van kabelnetten
toe voor het verstrekken van telecommunicatiediensten, met uit-zonderingvan spraaktelefoondiensten;
— dragen er zorg voor dat de onderlinge verbinding tussen kabeltele-
visienetten en het openbare telecommunicatienet voor dat doel is
toegestaan, inzonderheid de verbinding met huurlijnen, en dat debeperkingen inzake de rechtstreekse onderlinge verbinding vankabeltelevisienetten door kabeltelevisie-exploitanten worden opge-heven.
De Lid-Staten delen de Commissie uiterlijk op 31 december 1990 mee
welke maatregelen zij hebben genomen om aan dit artikel te voldoen.
Bij elke verhoging van het tarief voor huurlijnen delen de Lid-Staten
de Commissie de gegevens mee aan de hand waarvan de gegrondheidvan deze verhoging kan worden beoordeeld.
Artikel 5
De Lid-Staten zorgen ervoor dat de kenmerken van de technische
interfaces die nodigzijn voor het g ebruik van de openbare telecommu-nicatienetten uiterlijk op 31 december 1990 worden gepubliceerd, zon-der afbreuk te doen aan de toepasselijke internationale verdragen.
De Lid-Staten delen de Commissie overeenkomstigRichtlijn 83/189/
EEG iedere voorgenomen maatregel ter zake mee.
Artikel 6
De Lid-Staten zorgen ten aanzien van het verlenen van telecommuni-
catiediensten voor de afschaffingvan bestaande beperking en met▼
M2
▼B
1990L0388 — NL — 01.01.1996 — 002.001 — 13
▼B
betrekking tot de verwerking van signalen voorafgaand aan hun trans-
missie via het openbaar net of na hun ontvangst, tenzij wordt aange-toond dat deze beperkingen noodzakelijk zijn om de openbare orde of
essentiële eisen te doen naleven.
Onverminderd de geharmoniseerde communautaire regels welke door
de Raad zijn vastgesteld voor de aanbieding van een open netwerk
(Open Network Provision), zorgen de Lid-Staten ervoor dat de dien-
stenverleners, telecommunicatieorganisaties inbegrepen, ten aanzienvan de gebruiksvoorwaarden noch ten aanzien van de tarieven wordengediscrimineerd.
De Lid-Staten dragen er zorg voor dat de eventuele vergoedingen die
voor dienstverleners als onderdeel van een vergunningssysteem ver-plicht worden gesteld, op objectieve, doorzichtige en niet-discrimine-rende criteria zijn gebaseerd.
De vergoedingen, de criteria op basis waarvan zij zijn vastgesteld, en
veranderingen daarin worden op gepaste wijze en in bijzonderhedenbekend gemaakt, teneinde deze informatie gemakkelijk toegankelijk temaken.
De Lid-Staten geven de Commissie uiterlijk negen maanden na publi-
katie van de onderhavige richtlijn, en daarna ingeval wijzigingen wor-den aangebracht, kennis van de wijze waarop deze informatie beschik-
baar wordt gesteld. De Commissie publiceert op gezette tijden de refe-
renties van deze kennisgevingen.
De Lid-Staten delen de Commissie uiterlijk op 31 december 1990 mee
welke maatregelen zij hebben genomen of welke ontwerpen zij hebbeningediend om aan dit artikel te voldoen.
De Lid-Staten zorgen ervoor dat alle wettelijke en bestuursrechtelijke
verboden en beperkingen op het aanbod van capaciteit van het ruimte-segment aan een exploitant van een satellietgrondstationnetwerk dieover een vergunning beschikt, worden afgeschaft en geven op hun
grondgebied aan elke aanbieder van capaciteit van het ruimtesegment
vergunning om te verifiëren of het satellietgrondstationnetwerk dat incombinatie met het ruimtesegment van de betrokken aanbiedergebruikt zal worden, in overeenstemming is met de openbaargemaakte voorwaarden voor toegang tot zijn capaciteit van het ruimte-
segment.
Artikel 7
De Lid-Staten zorgen ervoor dat de toekenning van exploitatievergun-
ningen, de controle op de typegoedkeuringen en de verplichte specifi-
caties, de toekenningvan frequenties en het toezicht op de g ebruiks-voorwaarden vanaf 1 juli 1991 gebeurt door een instantie die onafhan-kelijk is van de telecommunicatieorganisaties.
Zij delen de Commissie uiterlijk op 31 december 1990 mee welke
maatregelen zij met het oog daarop hebben genomen of welke ontwer-pen zij met het oogdaarop hebben ing ediend.
Artikel 8
De Lid-Staten zorgen ervoor dat, zodra de betrokken bijzondere of uit-
sluitende rechten zijn afgeschaft, de telecommunicatieorganisaties hun
klanten die door een overeenkomst voor het aanbieden van telecom-
municatiediensten voor langer dan een jaar aan hen zijn gebonden, demogelijkheid geven om deze overeenkomst met een termijn van zesmaanden op te zeggen, voor zover bij het sluiten van die overeen-komst bijzondere of uitsluitende rechten voor het aanbieden van diediensten bestonden.▼
M1
▼B
▼M1
▼B
1990L0388 — NL — 01.01.1996 — 002.001 — 14
▼B
Artikel 9
De Lid-Staten verschaffen de Commissie de informatie die nodigis
om gedurende een periode van drie jaar, telkens tegen het einde van
een jaar, een samenvattend verslagover de toepassingvan deze richt-
lijn op te stellen. De Commissie doet dit verslagtoekomen aan deLid-Staten, de Raad, het Europese Parlement en het Economisch enSociaal Comité.
Artikel 10
In 1992 voert de Commissie in het licht van de doelstellingen van
deze richtlijn een allesomvattende evaluatie uit van de situatie van desector van de telecommunicatiediensten.
In de loop van 1994 maakt de Commissie de balans op van de gevol-
gen van de maatregelen bedoeld in artikel 3, om na te gaan of er aan-
passingen van de bepalingen van dit artikel nodig zijn, daarbij met
name de technologische evolutie en de ontwikkeling van de handel inde Gemeenschap in aanmerkingnemend.
Artikel 11
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.