2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B RICHTSNOER VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK
van 31 augustus2000
betreffende monetaire beleidsinstrumenten en -procedures van het Eurosysteem
(ECB/2000/7)
►C1(2000/776/EC) ◄
(PB L 310 van 11.12.2000, blz. 1)
Gerectificeerd bij:
►C1Rectificatie PB L 123 van 4.5.2001, blz. 35 (776/2000)
▼B
RICHTSNOER VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK
van 31 augustus2000
betreffende monetaire beleidsinstrumenten en -procedures van het
Eurosysteem
(ECB/2000/7)
►C1(2000/776/EC) ◄
DE RAAD VAN BESTUUR VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap
(hierna aangeduid als het „Verdrag”), inzonderheid op artikel 105, lid 2,en op de artikelen 12.1 en 14.3 van de statuten van het Europees Stelselvan Centrale Banken en van de Europese Centrale Bank (hierna
aangeduid als de „statuten”), in samenhang met het eerste streepje van
artikel 3.1, artikel 18.2 en de eerste paragraafvan artikel 20,
Overwegende hetgeen volgt:
(1) Het verwezenlijken van een gemeenschappelijk monetair beleid
noopt tot het definiëren van instrumenten ten behoeve van de
nationale centrale banken van lidstaten, die overeenkomstig het
Verdrag de euro hebben aangenomen (respectievelijk de NCB'sen de deelnemende lidstaten) en de Europese Centrale Bank(Eurosysteem), ter uniforme uitvoering van een dergelijk beleid inalle deelnemende lidstaten.
(2) De ECB heeft de bevoegdheid om de nodige richtsnoeren op testellen ter uitvoering van het gemeenschappelijke monetairebeleid en de NCB's zijn gehouden overeenkomstig die richt-snoeren te handelen.
(3) Overeenkomstig de artikelen 12.1 en 14.3 van de statuten, vormenrichtsnoeren van de ECB een integrerend onderdeel van decommunautaire wetgeving,
HEEFT HET VOLGENDE RICHTSNOER VASTGESTELD:
Artikel 1
Principes, instrumenten, procedures en criteria betreffende de
uitvoering van het gemeenschappelijke monetaire beleid van het
Eurosysteem
Het gemeenschappelijke monetaire beleid wordt overeenkomstig de
principes, instrumenten, procedures en criteria uitgevoerd, zoals vast-
gelegd in de bijlagen I en II van dit richtsnoer. De NCB's nemen allepassende maatregelen ter uitvoering van de monetaire beleidstransactiesovereenkomstig de principes, instrumenten, procedures en criteria, zoalsvastgelegd in de bijlagen I en II van dit richtsnoer.
Artikel 2
Verificatie
De NCB's doen de ECB ten laatste op 15 oktober 2000 details inzake
teksten en middelen toekomen, middels welke zij voornemens zijn te
voldoen aan dit richtsnoer.
Artikel 3
Slotbepalingen
1. Dit richtsnoer is gericht tot de nationale centrale banken van de
deelnemende lidstaten.
2. Dit richtsnoer treedt op 1 januari 2001 in werking.3. Dit richtsnoer wordt gepubliceerd in het Publicatieblad van de
Europese Gemeenschappen .2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 2
▼B
BIJLAGE I
HET GEMEENSCHAPPELIJKE MONETAIRE BELEID IN DE DERDE
FASE
Algemene documentatie betreffende monetaire beleidsinstrumenten en -
procedures van het Eurosysteem
November 20002000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 3
▼B
INHOUD
Inleiding 7
HOOFDSTUK 1
1.Overzicht van het monetaire-beleidskader 8
1.1. Het Europees Stelsel van Centrale Banken 81.2. Doelstellingen van het Eurosysteem 81.3. Monetaire-beleidsinstrumenten van het Eurosysteem 8
1.3.1. Open-markttransacties 8
1.3.2. Permanente faciliteiten 91.3.3. Reserveverplichtingen 91.4. Tegenpartijen 9
1.5. Beleenbare activa 101.6. Aanpassing van het monetaire-beleidskader 10
HOOFDSTUK 2
2.Tegenpartijen 11
2.1. Algemene criteria voor tegenpartijen 112.2. Keuze van tegenpartijen bij snelle tenders en bilaterale transacties 112.3. Sancties als een tegenpartij verplichtingen niet nakomt 122.4. Opschorting ofuitsluiting op grond van het voorzichtigheidsbeginsel 12
HOOFDSTUK 3
3.Open-markttransacties 13
3.1. Transacties met wederinkoop 133.1.1. Algemene overwegingen 133.1.2. Basis-herfinancieringstransacties 133.1.3. Langerlopende herfinancieringstransacties 143.1.4. „Fine-tuning”-transacties met wederinkoop 14
3.1.5. Structurele transacties met wederinkoop 15
3.2. Rechtstreekse aan- ofverkopen van waardepapier 153.3. Uitgifte van ECB-schuldbewijzen 163.4. Deviezenswaps 17
3.5. Aantrekken van termijndeposito's 18
HOOFDSTUK 4
4.Permanente faciliteiten 18
4.1. De marginale beleningsfaciliteit 184.2. De depositofaciliteit 19
HOOFDSTUK 5
5.Procedures 20
5.1. Tenders 20
5.1.1. Algemene overwegingen 205.1.2. Kalender voor tenders 222000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 4
▼B
5.1.3. Aankondiging van tenders 23
5.1.4. Actie van de zijde van tegenpartijen en indiening van inschrijvingen 24
5.1.5. Toewijzingsprocedures bij tenders 255.1.6. Bekendmaking van tenderresultaten 28
5.2. Procedures voor bilaterale transacties 29
5.3. Procedures voor het afrekenen van transacties 30
5.3.1. Algemene overwegingen 30
5.3.2. Afrekening van open-markttransacties 30
5.3.3. Einde-dagprocedures 31
HOOFDSTUK 6
6.Beleenbare activa 31
6.1. Algemene overwegingen 31
6.2. Op lijst 1 opgenomen activa 32
6.3. Op lijst 2 opgenomen activa 34
6.4. Risicobeheersingsmaatregelen 36
6.4.1. Initiële marges 37
6.4.2. Risicobeheersingsmaatregelen voor op lijst 1 opgenomen activa 37
6.4.3. Risicobeheersingsmaatregelen voor op lijst 2 opgenomen activa 396.5. Waarderingsgrondslagen voor beleenbare activa 41
6.6. Grensoverschrijdend gebruik van beleenbare activa 42
6.6.1. Het Correspondentenmodel voor centrale banken 42
6.6.2. Grensoverschrijdende koppelingen 43
HOOFDSTUK 7
7.Reserveverplichtingen 44
7.1. Algemene overwegingen 44
7.2. Reserveplichtige instellingen 45
7.3. Vaststelling van reserveverplichtingen 45
7.4. Aanhouding van verplichte reserves 47
7.5. Rapportage en controle van de reservebasis 48
7.6. Niet-nakoming van reserveverplichtingen 48
Bijlagen
1. Voorbeelden van monetaire-beleidstransacties en -procedures 49
2. Lijst van termen 60
3. Keuze van tegenpartijen bij deviezeninterventies en bij deviezenswaps voor monetaire-
beleidsdoeleinden 67
4. Rapportagekader voor de monetaire en bancaire statistieken van de Europese Centrale Bank 68
5. De websites van het Eurosysteem 75
6. Procedures en sancties als een tegenpartij niet aan verplichtingen voldoet 76
Grafieken, tabellen en kaders
Grafieken
1. Normaal tijdschema voor het uitvoeren van standaardtenders 21
2. Normaal tijdschema voor het uitvoeren van snelle tenders 222000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 5
▼B
3. Het Correspondentenmodel voor centrale banken 42
4. Koppelingen tussen effectenvereveningssystemen 43
Tabellen
1. Monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem 102. Normale transactiedagen voor de basis- en langerlopende herfinancieringstransacties 233. Normale valutadata voor open-markttransacties van het Eurosysteem 31
4. Activa die gebruikt kunnen worden voor de monetaire-beleidstransacties van het
Eurosysteem 34
Kaders
1. Uitgifte van ECB-schuldbewijzen 16
2. Deviezenswaps 17
3. Tenderprocedure 21
4. Toewijzing van vaste-rentetenders 25
5. Toewijzing van variabele-rentetenders in euro 266. Toewijzing van variabele-deviezenswaptenders 27
7. Maatregelen ter beheersing van risico's 36
8. Surpluspercentages voor beleenbare activa 379. Berekening van initiële marges en surpluspercentages 38
10. Surpluspercentages voor op lijst 2 opgenomen activa 39
11. Reservebasis en reserveratio's 4612. Berekening van de rentevergoeding over aangehouden reserves 472000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 6
▼B
Afkortingen
Landen
BE België
DK Denemarken
DE Duitsland
GR GriekenlandES SpanjeFR Frankrijk
IE Ierland
IT ItaliëLU Luxemburg
NL Nederland
AT OostenrijkPT Portugal
FI Finland
SE ZwedenUK Verenigd Koninkrijk
JP Japan
US Verenigde Staten
Andere
bbp bruto binnenlands product
BIB Bank voor Internationale Betalingen
BPM4 IMF Balance ofPayments Manual (4e editie)
BPM5 IMF Balance ofPayments Manual (5e editie)c.i.f. c.i.f. aan grens importerend land
CD's depositocertificaten
CPI consumptieprijsindexECB Europese Centrale Bank
ECU Europese rekeneenheid
EMI Europees Monetair InstituutESCB Europees Stelsel van Centrale Banken
ESR 95 Europees Stelsel van Rekeningen 1995
EU Europese UnieEUR euro
f.o.b. f.o.b. aan grens exporterend land
HICP geharmoniseerde consumptieprijsindexILO Internationale Arbeidsorganisatie
IMF Internationaal Monetair Fonds
MFI's monetaire financiële instellingenNCB's nationale centrale banken
repo's repurchase agreements
SITC Rev.3 Standard International Trade Classification (3e herziening)
Conform het binnen de Gemeenschap bestaande gebruik worden de landen van de
EU in dit verslag gerangschikt in alfabetische volgorde van de namen in de
nationale talen.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 7
▼B
Inleiding
In dit document wordt het door het Eurosysteem (1) voor het gemeenschappelijke
monetaire beleid in de derde fase van de Economische en Monetaire Unie
gekozen operationele kader uiteengezet. Het is de bedoeling dat dit document, dat
deel uitmaakt van het juridische kader van het Eurosysteem voor de monetaire-
beleidsinstrumenten en -procedures, als „algemene documentatie” zal dienen met
betrekking tot de monetaire-beleidsinstrumenten en -procedures van het Euro-
systeem, en meer in het bijzonder als informatiebron met betrekking tot het
monetaire-beleidskader van het Eurosysteem ten behoeve van tegenpartijen.
Aan de algemene documentatie zelfkunnen door tegenpartijen geen rechten
worden ontleend noch kunnen aan hen op basis daarvan verplichtingen worden
opgelegd. De juridische verhouding tussen het Eurosysteem en tegenpartijen is in
contracten ofreglementen vastgelegd.
Het document bestaat uit zeven hoofdstukken. In hoofdstuk 1 wordt een overzicht
gegeven van het operationele kader voor het door het Eurosysteem te voeren
monetaire beleid. In hoofdstuk 2 worden de criteria uiteengezet waaraan
tegenpartijen moeten voldoen die wensen deel te nemen aan de monetaire-
beleidstransacties van het Eurosysteem. In hoofdstuk 3 worden de open-
markttransacties beschreven en in hoofdstuk 4 de aan tegenpartijen ter
beschikking staande permanente faciliteiten. Hoofdstuk 5 legt de procedures
vast voor de uitvoering van monetaire-beleidstransacties. Hoofdstuk 6 gaat in op
de criteria voor de beleenbare activa die bij de uitvoering van monetaire-
beleidstransacties worden gebruikt. In hoofdstuk 7 wordt het stelsel van
reserveverplichtingen van het Eurosysteem uiteengezet.
De bijlagen bevatten voorbeelden van monetaire-beleidstransacties en -proce-
dures, een lijst van termen, criteria voor de keuze van tegenpartijen bij
deviezeninterventies van het Eurosysteem, een uiteenzetting van het rapportage-
kader voor de monetaire en bancaire statistieken van de Europese Centrale Bank,
een lijst van websites van de Europese Centrale Bank en de nationale centrale
banken en een beschrijving van de procedures en sancties als een tegenpartij niet
aan verplichtingen voldoet.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 8
(1) De Raad van Bestuur van de Europese Centrale Bank is overeengekomen de term
Eurosysteem te gebruiken als aanduiding van de samenstelling waarin het EuropeesStelsel van Centrale Banken zijn basistaken vervult, te weten de nationale centralebanken van de lidstaten die overeenkomstig het Verdrag tot oprichting van de Europese
Gemeenschap op de gemeenschappelijke munt zijn overgegaan, alsmede de ECB.
▼B
HOOFDSTUK 1
1.OVERZICHT VAN HET MONETAIRE-BELEIDSKADER
1.1.Het Europees Stelsel van Centrale Banken
Het Europees Stelsel van Centrale Banken (ESCB) bestaat uit de
Europese Centrale Bank (ECB) en de nationale centrale banken van de
lidstaten van de EU(1). De activiteiten van het ESCB worden uitgevoerd
overeenkomstig het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeen-
schap (hierna het Verdrag te noemen) en de Statuten van het Europees
Stelsel van Centrale Banken en van de Europese Centrale Bank (hierna
de Statuten van het ESCB te noemen). Het ESCB wordt bestuurd door
de besluitvormende organen van de ECB. Daarbij is de Raad van
Bestuur van de ECB verantwoordelijk voor het bepalen van het
monetaire beleid, terwijl de Directie bevoegd is het monetaire beleid uit
te voeren volgens de door de Raad van Bestuur vastgestelde besluiten en
richtsnoeren. Voorzover mogelijk en passend doet de ECB, met het oog
op de operationele doelmatigheid, een beroep op de nationale centrale
banken (2) bij het uitvoeren van de transacties die tot de taken van het
Eurosysteem behoren. De monetaire-beleidstransacties van het Euro-
systeem worden in alle lidstaten (3) op uniforme voorwaarden ten uitvoer
gelegd.
1.2.Doelstellingen van het Eurosysteem
Het hoofddoel van het Eurosysteem is, zoals vastgelegd in artikel 105
van het Verdrag, het handhaven van prijsstabiliteit. Onverminderd het
hoofddoel van prijsstabiliteit ondersteunt het Eurosysteem het algemene
economische beleid in de Europese Gemeenschap. Bij het nastreven van
de doelstellingen moet het Eurosysteem handelen in overeenstemming
met het beginsel van een open-markteconomie met vrije mededinging,
waarbij een doelmatige allocatie van middelen wordt bevorderd.
1.3.Monetaire-beleidsinstrumenten van het Eurosysteem
Ter verwezenlijking van de doelstellingen staat aan het Eurosysteem een
samenstel van monetaire-beleidsinstrumenten ter beschikking: het
Eurosysteem verricht open-markttransacties, biedt permanente facili-
teiten en eist dat kredietinstellingen op rekeningen bij het Eurosysteem
minimumreserves aanhouden.
1.3.1.Open-markttransacties
Open-markttransacties spelen een belangrijke rol bij het monetaire
beleid van het Eurosysteem en dienen voor het sturen van de rente, het
beheersen van de liquiditeitsverhoudingen op de markt en het afgeven
van signalen omtrent de koers van het monetaire beleid. Aan het
Eurosysteem staan vijfsoorten instrumenten ter beschikking voor het
uitvoeren van open-markttransacties. Het belangrijkste instrument
bestaat uit transacties met wederinkoop (op basis van repo-overeen-
komsten ofleningen tegen onderpand). Het Eurosysteem kan zich ook
bedienen van rechtstreekse aan- ofverkopen van waardepapieren in de
open markt, de uitgifte van schuldbewijzen, deviezenswaps en het
aantrekken van termijndeposito's. Open-markttransacties vinden plaats
op initiatiefvan de ECB, die tevens het te benutten instrument bepaalt
alsmede de modaliteiten. De transacties kunnen worden uitgevoerd als
standaardtenders, snelle tenders ofbilaterale transacties (4). Met betrek-2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 9
(1) Opgemerkt wordt dat de nationale centrale banken van lidstaten die niet overeenkomstig
het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap zijn overgegaan op de
gemeenschappelijke munt hun bevoegdheden op het monetaire vlak krachtens nationalewetgeving behouden en derhalve niet betrokken zijn bij de uitvoering van hetgemeenschappelijke monetaire beleid.
(
2) In dit document heeft de term „nationale centrale banken” betrekking op de nationale
centrale banken van de lidstaten die overeenkomstig het Verdrag op de gemeenschap-
pelijke munt zijn overgegaan.
(3) In dit document heeft de term „lidstaat” betrekking op een lidstaat die overeenkomstig
het Verdrag op de gemeenschappelijke munt is overgegaan.
(4) De verschillende procedures voor het uitvoeren van open-markttransacties door het
Eurosysteem, d.w.z. standaardtenders, snelle tenders en bilaterale transacties, worden
beschreven in hoofdstuk 5. Standaardtenders worden uitgevoerd binnen een tijdsbestekvan 24 uur, gerekend vanafde aankondiging van de tender tot en met certif icering vanhet toewijzingsresultaat. Alle tegenpartijen die aan de algemene, in paragraaf2.1vermelde algemene criteria voldoen, kunnen deelnemen aan standaardtenders. Snelle
tenders worden binnen een tijdsbestek van 1 uur uitgevoerd. Het Eurosysteem kan een
beperkt aantal tegenpartijen selecteren voor deelname aan snelle tenders. De termbilaterale transacties heeft betrekking op die gevallen waarin het Eurosysteem eentransactie aangaat met één tegenpartij ofenkele tegenpartijen zonder gebruik te makenvan tenderprocedures. Bilaterale transacties omvatten tevens transacties die via
effectenbeurzen of marktagenten worden uitgevoerd.
▼B
king tot doelstelling, frequentie en procedure, kunnen de open-markt-
transacties van het Eurosysteem in de volgende vier categorieën worden
verdeeld (zie ook tabel 1):
— De basis-herfinancieringstransacties bestaan uit reguliere liquidi-
teitsverschaffende transacties met wederinkoop, met een wekelijkse
frequentie en een looptijd van twee weken. Deze transacties worden
door de nationale centrale banken uitgevoerd op basis van
standaardtenders. Deze herfinancieringstransacties vervullen een
sleutelrol bij de open-markttransacties van het Eurosysteem en
nemen het grootste deel van de herfinanciering van de financiële
sector voor hun rekening.
— De langerlopende herfinancieringstransacties zijn liquiditeitsver-
schaffende transacties met wederinkoop, met een maandelijkse
frequentie en een looptijd van drie maanden. Deze transacties
strekken ertoe tegenpartijen van aanvullende herfinanciering op
langere termijn te voorzien en worden op basis van standaardtenders
uitgevoerd door de nationale centrale banken. Bij deze transacties
geeft het Eurosysteem doorgaans geen signalen af aan de markt
zodat normaliter de door de markt gewenste rentevoet wordt
gehanteerd.
— „Fine-tuning”-transacties worden uitgevoerd op ad-hocbasis en
hebben tot doel de liquiditeitsverhoudingen in de markt te beheersen
en de rente te sturen, met name om de rente-effecten van
onverwachte fluctuaties in liquiditeitsverhoudingen op de markt te
egaliseren. „Fine-tuning”-transacties worden hoofdzakelijk uitge-
voerd als transacties met wederinkoop maar ook als rechtstreekse
aan- ofverkopen van waardepapieren, deviezenswaps en het
aantrekken van termijndeposito's. De daarbij te gebruiken instru-
menten en procedures worden aangepast aan de heersende
omstandigheden en aan de specifiek nagestreefde doelen. Normaliter
worden deze transacties door de nationale centrale banken uitge-
voerd als snelle tenders ofbilaterale transacties. De Raad van
Bestuur van de ECB zal besluiten ofonder uitzonderlijke omstan-
digheden bilaterale „fine-tuning”-transacties door de ECB zelf
kunnen worden uitgevoerd.
— Daarnaast kan het Eurosysteem ook structurele transacties uitvoeren
door middel van uitgifte van schuldbewijzen, transacties met
wederinkoop en rechtstreekse aan- ofverkopen van waardepapieren.
Deze transacties worden uitgevoerd als de ECB de structurele positie
van het Eurosysteem ten opzichte van de financiële sector (regel-
matig ofniet-regelmatig) wil beïnvloeden. Structurele transacties
met wederinkoop en de uitgifte van schuldbewijzen worden door de
nationale centrale banken met behulp van standaardtenders uitge-
voerd. Structurele transacties in de vorm van rechtstreekse aan- of
verkopen van waardepapieren worden door middel van bilaterale
transacties uitgevoerd.
1.3.2.Permanente faciliteiten
Permanente faciliteiten dienen ertoe zeer kortlopende liquiditeiten te
verschaffen en te onttrekken, signalen af te geven omtrent de algemene
koers van het monetaire beleid en grenzen te stellen aan de zeer korte
marktrente. Aan de daarvoor in aanmerking komende tegenpartijen
staan twee permanente faciliteiten ter beschikking, waarvan zij op eigen
initiatiefgebruik kunnen maken (zie ook tabel 1):
— Tegenpartijen kunnen gebruik maken van de marginale belenings-
faciliteit ter verkrijging van daggeld van de nationale centrale
banken tegen onderpand van beleenbare activa. Normaliter is de
toegang tot de faciliteit niet gebonden aan krediet- of andere
limieten behoudens het vereiste dat voldoende beleenbare activa
beschikbaar moeten zijn. De rente op de marginale belenings-
faciliteit stelt normaliter een bovengrens aan de zeer korte
marktrente.
— Tegenpartijen kunnen gebruik maken van de depositofaciliteit om
bij de nationale centrale banken kortlopende deposito's aan te
houden. Normaliter is de toegang tot de faciliteit niet onderhevig aan
limieten ofandere beperkingen. De rente op de depositof aciliteit
stelt normaliter een ondergrens aan de zeer korte marktrente.
De permanente faciliteiten worden door de nationale centrale banken
gedecentraliseerd beheerd.
1.3.3.Reserveverplichtingen
Het stelsel van reserveverplichtingen van het Eurosysteem heeft
betrekking op kredietinstellingen in het eurogebied en strekt er
hoofdzakelijk toe de geldmarktrente te stabiliseren en een structureel2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 10
▼B
liquiditeitstekort tot stand te brengen (ofte vergroten). Het bedrag aan
reserves dat elke instelling moet aanhouden wordt bepaald als
percentage van de op de balans opgenomen posten. Om bij te dragen
tot het stabiliseren van de rente is in het stelsel van reserveverplich-
tingen van het Eurosysteem een middelingsvoorziening opgenomen,
zodat de bepaling ofeen instelling al dan niet aan de reservever-
plichtingen voldoet geschiedt op grond van de dagelijks aangehouden
reserves gedurende een aanhoudingsperiode van één maand. Over de
door de instellingen aangehouden reserves wordt rente vergoed tegen
het tariefvoor de basis-herf inancieringstransacties van het Eurosysteem.
1.4.Tegenpartijen
Het monetaire-beleidskader van het Eurosysteem is zodanig dat een
breed scala aan tegenpartijen kan deelnemen. Krachtens artikel 19.1 van
de Statuten van het ESCB hebben reserveplichtige instellingen toegang
tot de permanente faciliteiten en nemen deel aan de open-markttrans-
acties op basis van standaardtenders. Het Eurosysteem kan een beperkt
aantal tegenpartijen uitkiezen voor het aangaan van „fine-tuning”-
transacties. Met betrekking tot rechtstreekse aan- ofverkopen van
waardepapieren gelden geen a-prioribeperkingen ten aanzien van het
scala aan tegenpartijen. Deviezenswaps, die ten behoeve van het
monetaire beleid worden afgesloten, worden aangegaan met actieve
marktpartijen. De tegenpartijen bij deze transacties zijn beperkt tot die
instellingen die door het Eurosysteem zijn geselecteerd voor deviezen-
transacties en die in het eurogebied zijn gevestigd.
1.5.Beleenbare activa
Conform artikel 18.1 van de Statuten van het ESCB moeten alle
krediettransacties van het Eurosysteem worden gedekt door toereikend
onderpand. Het Eurosysteem aanvaardt een breed scala aan activa als
onderpand bij transacties. Hoofdzakelijk voor interne doeleinden binnen
het Eurosysteem wordt een onderscheid gemaakt tussen twee soorten
activa: die op lijst 1 en die op lijst 2. Lijst 1 bestaat uit verhandelbare
activa die aan het gehele eurogebied omspannende, door de ECB
vastgestelde beleenbaarheidscriteria voldoen. Lijst 2 bestaat uit andere,
verhandelbare en niet-verhandelbare activa die van bijzonder belang zijn
voor de nationale financiële markten en het nationale bankwezen en
waarvoor, met toestemming van de ECB, beleenbaarheidscriteria
worden vastgesteld door de nationale centrale banken. Tussen de lijsten
wordt met betrekking tot de kwaliteit van de activa en hun beleenbaar-
heid voor de verschillende monetaire-beleidstransacties van het
Eurosysteem geen onderscheid gemaakt (behalve dat activa op lijst 2normaliter niet door het Eurosysteem worden gebruikt bij rechtstreekse
aan- ofverkopen van waardepapieren). Beleenbare activa kunnen ook
grensoverschrijdend worden gebruikt, via het correspondentenmodel
voor centrale banken of via goedgekeurde koppelingen tussen effecten-
vereveningssystemen binnen de EU, als onderpand bij alle soorten
kredietverlening van het Eurosysteem (
5). Alle beleenbare activa voor de
monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem kunnen ook worden
gebruikt als beleenbare activa bij het verstrekken van krediet gedurende
de dag.
1.6.Aanpassingvan het monetaire-beleidskader
De Raad van Bestuur van de ECB kan te allen tijde besluiten tot
aanpassing van de instrumenten, voorwaarden, criteria en procedures
voor de tenuitvoerlegging van de monetaire-beleidstransacties van het
Eurosysteem2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 11
(5) Zie paragraaf6.6.1 en 6.6.2.
TABEL 1
Monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem
Monetaire-beleidstransactiesSoort transactie
Looptijd Frequentie Procedure
Liquiditeitsverruimend Liquiditeitsverkrappend
Open-markttransacties
Basisherfinancieringstransacties Transacties met wederinkoop — Twee weken Wekelijks StandaardtendersLangerlopende herfinancie-
ringstransactiesTransacties metwederinkoop — Drie maanden Maandelijks Standaardtenders
„Fine-tuning”-transacties — Transacties met wederin-
koop
— Deviezenswaps— Deviezenswaps
— Aantrekken van termijnde-
posito's
— Transacties met wederin-
koopNiet gestandaardiseerd Niet regelmatig — Snelle tenders
— Bilaterale transacties
Rechtstreekse aankopen van
waardepapierenRechtstreekse verkopen van
waardepapieren— Niet regelmatig Bilaterale transacties
Structurele transacties Transacties met wederinkoop Uitgifte van schuldbewijzen Gestandaardiseerd/niet
gestandaardiseerdRegelmatig en niet regelmatig Standaardtenders
Rechtstreekse aankopen van
waardepapierenRechtstreekse verkopen van
waardepapieren— Niet regelmatig Bilaterale transacties
Permanente faciliteiten
Marginale beleningsfaciliteit Transacties met wederinkoop — „Overnight” Toegang op initiatief van tegenpartijenDepositofaciliteit — Deposito's „Overnight” Toegang op initiatief van tegenpartijen▼B2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 12
▼B
HOOFDSTUK 2
2.TEGENPARTIJEN
2.1.Algemene criteria voor tegenpartijen
De tegenpartijen bij de monetaire-beleidstransacties van het Euro-
systeem moeten aan bepaalde criteria voldoen (6). Deze criteria zijn erop
gericht een breed scala aan tegenpartijen toegang te verlenen tot de
monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem, zodat de gelijkheid
van behandeling van instellingen in het gehele eurogebied wordt
bevorderd en wordt verzekerd dat de tegenpartijen voldoen aan bepaalde
operationele en bedrijfseconomische vereisten.
— Alleen instellingen die conform artikel 19.1 van de Statuten van het
ESCB zijn onderworpen aan het stelsel van reserveverplichtingen
van het Eurosysteem komen in aanmerking om als tegenpartijen op
te treden. Instellingen die zijn uitgezonderd van hun verplichtingen
ingevolge het stelsel van reserveverplichtingen van het Eurosysteem
(zie paragraaf7.2) zullen niet kunnen optreden als tegenpartijen bij
de permanente faciliteiten en open-markttransacties van het Euro-
systeem.
— Tegenpartijen moeten financieel gezond zijn. Zij dienen onder-
worpen te zijn aan ten minste één vorm van binnen de EU/EER
geharmoniseerd, door nationale autoriteiten uitgeoefend toezicht (7).
Financieel gezonde instellingen die onderworpen zijn aan niet-
geharmoniseerd nationaal toezicht dat aan vergelijkbare normen
voldoet kunnen ook als tegenpartijen worden aanvaard, zoals
bijkantoren in het eurogebied van instellingen waarvan het hoofd-
kantoor zich buiten de Europese Economische Ruimte bevindt.
— Tegenpartijen moeten voldoen aan operationele criteria, vastgelegd
in de desbetreffende, door de respectieve nationale centrale bank (of
de ECB) toegepaste contractuele ofandere regelingen, ten einde de
doelmatige tenuitvoerlegging van de monetaire-beleidstransactiesvan het Eurosysteem te waarborgen.
Deze algemene criteria zijn gelijk voor het gehele eurogebied.
Instellingen die aan de criteria voldoen:
— wordt toegang verleend tot de permanente faciliteiten van het
Eurosysteem, en
— kunnen deelnemen aan de open-markttransacties van het Euro-
systeem op basis van standaardtenders.
Toegang tot de permanente faciliteiten en open-markttransacties van het
Eurosysteem op basis van standaardtenders is alleen mogelijk via de
nationale centrale bank van de lidstaat waar de instelling is gevestigd.
Indien een instelling vestigingen (hoofdkantoor en bijkantoren) heeft in
verschillende lidstaten, kan elk van deze vestigingen toegang tot deze
faciliteiten verkrijgen via de nationale centrale bank van de lidstaat van
vestiging; inschrijvingen op tenders kunnen echter slechts worden
ingediend door één van deze vestigingen (hetzij het hoofdkantoor hetzij
een daartoe aangewezen bijkantoor) in elke lidstaat.
2.2.Keuze van tegenpartijen bij snelle tenders en bilaterale transacties
Met betrekking tot rechtstreekse aan- ofverkopen van waardepapieren
worden a priori geen beperkingen gesteld aan tegenpartijen.
Met betrekking tot deviezenswaps voor monetaire-beleidsdoeleinden
moeten tegenpartijen in staat zijn onder alle marktomstandigheden
grootschalige deviezentransacties doelmatig te verrichten. De tegen-
partijen bij deviezenswaps komen overeen met de in het eurogebied
gevestigde tegenpartijen bij de deviezentransacties van het Eurosysteem.
De bij de keuze van tegenpartijen toegepaste criteria en procedures
worden beschreven in bijlage 3.
Bij andere door middel van snelle tenders en bilaterale transacties
uitgevoerde operaties („fine-tuning”-transacties met wederinkoop en het
aantrekken van termijndeposito's), selecteert elke nationale centrale2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 13
(6) Voor rechtstreekse aan- en verkopen van waardepapieren gelden geen a-prioribe-
perkingen ten aanzien van het scala aan tegenpartijen.
(7) Het geharmoniseerde toezicht op kredietinstellingen is gebaseerd op Richtlijn 2000/12/
EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 maart 2000 betreffende de toegangtot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (PB L 126 van
26.5.2000, blz. 1).
▼B
bank tegenpartijen uit de in de desbetreffende lidstaat gevestigde
instellingen die aan de algemene, voor tegenpartijen geldende criteria
voldoen. Hierbij is de activiteit op de geldmarkt het belangrijkste
criterium. Mogelijke andere criteria zijn bijvoorbeeld het vermogen om
grootschalige transacties doelmatig te verrichten en het vermogen op
grote bedragen in te schrijven.
Bij snelle tenders en bilaterale transacties doen de nationale centrale
banken alleen zaken met tegenpartijen die zijn opgenomen in hun
desbetreffende lijsten van tegenpartijen voor „fine-tuning”-transacties.
Als, om operationele redenen, een nationale centrale bank niet elke
transactie kan aangaan met al haar tegenpartijen voor „fine-tuning”-
doeleinden, zal de keuze van tegenpartijen op roulerende basis
plaatsvinden om toch een billijke toegang te waarborgen.
De Raad van Bestuur van de ECB zal beslissen of, in uitzonderlijke
omstandigheden, bilaterale transacties voor „fine-tuning”-doeleinden
kunnen worden uitgevoerd door de ECB zelf. Als de ECB zelf bilaterale
transacties uitvoert, zal zij in dergelijke gevallen de tegenpartijen op
roulerende basis kiezen uit die tegenpartijen in het eurogebied die in
aanmerking komen voor snelle tenders en bilaterale transacties ten eindeeen billijke toegang te waarborgen.
2.3.Sancties als een tegenpartij verplichtingen niet nakomt
Conform Verordening (EG) nr. 2532/98 van de Raad van 23 november
1998 met betrekking tot de bevoegdheid van de Europese Centrale Bank
om sancties op te leggen, Verordening (EG) nr. 2157/1999 van de
Europese Centrale Bank van 23 september 1999 met betrekking tot de
bevoegdheid van de Europese Centrale Bank om sancties op te leggen
(ECB/1999/4) (PB L 264 van 12.10.1999, blz. 21), Verordening (EG) nr.
2531/98 van de Raad van 23 november 1998 met betrekking tot de
toepassing van reserveverplichtingen door de Europese Centrale Bank
(PB L 318 van 27.11.1998, blz. 4) en Verordening (EG) nr. 2818/98 van
de Europese Centrale Bank van 1 december 1998 inzake de toepassing
van reserveverplichtingen (ECB/1998/15) (PB L 356 van 30.12.1998,
blz. 1), legt de ECB sancties op aan instellingen die niet voldoen aan
verplichtingen voortvloeiend uit verordeningen en besluiten van de ECB
met betrekking tot de toepassing van reserveverplichtingen. De
desbetreffende sancties en de regels voor de toepassing ervan zijn in
bovenvermelde verordeningen vastgelegd. Daarnaast kan, bij ernstige
overtreding van de reserveverplichtingen, het Eurosysteem tegenpartijen
schorsen van deelname aan open-markttransacties.
Conform de bepalingen in de door de desbetreffende nationale centrale
bank (ofde ECB) gehanteerde contractuele ofandere regelingen, legthet Eurosysteem aan tegenpartijen zoals onderstaand beschreven
financiële sancties op of schort de deelname van tegenpartijen aan
open-markttransacties indien deze tegenpartijen niet voldoen aan hun
verplichtingen ingevolge de door de nationale centrale bank (ofde ECB)
gehanteerde contractuele ofandere regelingen.
Dit heeft betrekking op overtreding van de tenderregels (als een
tegenpartij niet in staat is een voldoende hoeveelheid beleenbare activa
over te dragen tegenover het bedrag aan toegewezen liquiditeiten bij een
liquiditeitsverruimende transactie ofals de tegenpartij niet in staat is een
voldoende hoeveelheid liquide middelen te leveren tegenover het
toegewezen bedrag bij een liquiditeitsverkrappende transactie), en op
bilaterale transacties (als een tegenpartij niet in staat is een voldoende
hoeveelheid beleenbare activa over te dragen ofniet in staat is een
voldoende hoeveelheid liquide middelen te leveren tegenover het bij een
bilaterale transactie overeengekomen bedrag).
Dit geldt ook indien een tegenpartij niet voldoet aan de regels voor het
gebruik van beleenbare activa (als een tegenpartij activa gebruikt die
niet ofniet meer beleenbaar zijn, bijvoorbeeld als de emittent en de
tegenpartij nauwe betrekkingen onderhouden ofeen en dezelf de partij
zijn) ofniet voldoet aan de regels met betrekking tot de einde-
dagprocedures en toegangsvoorwaarden voor de marginale belenings-
faciliteit (als een tegenpartij die aan het einde van de dag een negatief
saldo heeft op de vereveningsrekening niet voldoet aan de toegangs-
voorwaarden voor de marginale beleningsfaciliteit).
Daarnaast kan een opschortende maatregel jegens een tegenpartij die
niet aan de regels voldoet ook worden uitgebreid tot bijkantoren van die
tegenpartij in andere lidstaten. Waar dit, als een uitzonderlijke maatregel
gegeven de ernst van de overtreding, blijkens bijvoorbeeld de frequentie
ofde duur ervan, nodig is, kan de deelname van een tegenpartij aan alle
toekomstige monetaire-beleidstransacties gedurende een bepaalde
periode worden opgeschort.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 14
▼B
Financiële sancties die door een nationale centrale bank worden
opgelegd bij niet-nakoming van de regels inzake tendertransacties,
bilaterale transacties, beleenbare activa, einde-dagprocedures ofde
toegangsvoorwaarden voor de marginale beleningsfaciliteit, worden
berekend op basis van een tevoren vastgestelde boeterente (zoals
uiteengezet in bijlage 6).
2.4.Opschortingofuitsluitingopgrondvanhetvoorzichtigheidsbeginsel
Conform de bepalingen in de door de desbetreffende nationale centrale
bank (ofde ECB) gehanteerde contractuele ofandere regelingen, kan
het Eurosysteem op grond van het voorzichtigheidsbeginsel tegen-
partijen uitsluiten van toegang tot monetaire-beleidsinstrumenten of
deze toegang opschorten.
Daarnaast kan uitsluiting ofopschorting gerechtvaardigd zijn in enkele
gevallen die vallen onder het begrip „in gebreke blijven” zoals
vastgelegd in de door de nationale centrale banken gehanteerde
contractuele ofandere regelingen.
HOOFDSTUK 3
3.OPEN-MARKTTRANSACTIES
Open-markttransacties spelen een belangrijke rol bij het monetaire
beleid van het Eurosysteem en zijn gericht op het sturen van de rente,
het beheersen van de liquiditeitsverhoudingen in de markt en het
afgeven van signalen omtrent de koers van het monetaire beleid. Wat
doel, frequentie en procedure betreft, kunnen de open-markttransacties
van het Eurosysteem in vier categorieën worden verdeeld: basis-
herfinancieringstransacties, langerlopende herfinancieringstransacties,
„fine-tuning”-transacties en structurele transacties. Wat de toegepaste
instrumenten betreft, vormen transacties met wederinkoop het belang-
rijkste open-marktinstrument van het Eurosysteem en kunnen voor alle
vier soorten operaties worden gebruikt, terwijl schuldbewijzen kunnen
worden toegepast voor het structureel onttrekken van liquiditeiten.
Daarnaast beschikt het Eurosysteem over nog drie instrumenten voor het
uitvoeren van „fine-tuning”-transacties, te weten rechtstreekse aan- of
verkopen van waardepapieren, deviezenswaps en het aantrekken van
termijndeposito's. Onderstaand worden de verschillende soorten door het
Eurosysteem gebruikte instrumenten meer gedetailleerd besproken.
3.1.Transacties met wederinkoop
3.1.1.Algemene overwegingen
a) Soort instrument
Transacties met wederinkoop zijn transacties waarbij het Euro-
systeem door middel van repo's activa koopt ofverkoopt dan wel
tegen onderpand van beleenbare activa krediet verstrekt. Dergelijke
transacties worden benut voor de basis- en langerlopende herfinan-
cieringstransacties. Bovendien kan het Eurosysteem van transacties
met wederinkoop gebruikmaken voor structurele en „fine-tuning”-
operaties.
b) Juridische aard
De nationale centrale banken kunnen transacties met wederinkoop
uitvoeren hetzij als repo's (d.w.z. dat de eigendom van het activum
wordt overgedragen aan de crediteur waarbij de partijen overeen-
komen de transactie op een in de toekomst gelegen tijdstip om te
keren door heroverdracht van het activum aan de debiteur) ofals
leningen tegen onderpand (d.w.z. dat een afdwingbaar pandrecht op
het activum wordt gevestigd waarbij, op grond van de verwachting
dat aan de schuldverplichting zal worden voldaan, de eigendom van
het activum bij de debiteur blijft berusten). Verdere bepalingen ten
aanzien van transacties met wederinkoop in de vorm van repo's zijn
vastgelegd in de door de desbetreffende nationale centrale bank (of
de ECB) gehanteerde contractuele regelingen. In de regelingen voor
transacties met wederinkoop op basis van leningen tegen onderpand
moet rekening worden gehouden met de verschillende procedures en
formaliteiten in de verschillende jurisdicties voor het vestigen en te
gelde maken van een onderpandsbelang (b.v. pandrecht).
c) Rente
Bij een repo komt het verschil tussen de aankoopprijs en de
wederinkoopprijs overeen met de verschuldigde rente op het
geleende bedrag over de looptijd van de transactie, zodat de te
betalen rente is begrepen in de wederinkoopprijs. Bij een transactie2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 15
▼B
met wederinkoop in de vorm van een lening tegen onderpand wordt
de rente bepaald door de vastgestelde rentevoet toe te passen op het
bedrag van het krediet over de looptijd van de transactie. De
rentevoet op door het Eurosysteem verrichte open-markttransacties
met wederinkoop bestaat uit een enkelvoudige rente; de rente wordt
berekend volgens de conventie: werkelijk aantal dagen/360.
3.1.2.Basis-herfinancieringstransacties
De basis-herfinancieringstransacties vormen de belangrijkste open-
markttransacties van het Eurosysteem en spelen een sleutelrol bij het
sturen van de rente, het beheersen van de liquiditeitsverhoudingen in de
markt en het afgeven van signalen omtrent de koers van het monetaire
beleid. Zij voorzien tevens in het overgrote deel van de herfinancie-
ringsbehoefte van de financiële sector. De operationele kenmerken van
de basis-herfinancieringstransacties kunnen als volgt worden samen-
gevat:
— zij zijn liquiditeitsverruimend;
— zij worden op regelmatige basis, en wel wekelijks, uitgevoerd (8);
— zij hebben doorgaans een looptijd van twee weken (9);
— zij worden gedecentraliseerd uitgevoerd door de nationale centrale
banken;
— zij worden uitgevoerd als standaardtenders (zoals beschreven in
paragraaf5.1);
— alle tegenpartijen die aan de geldende algemene criteria (zoals
beschreven in paragraaf2.1) voldoen kunnen inschrijven op tenders
voor de basis-herfinancieringstransacties;
— zowel op lijst 1 als op lijst 2 opgenomen activa (zoals beschreven in
hoofdstuk 6) worden gebruikt als beleenbare activa in het kader van
de basis-herfinancieringstransacties.
3.1.3.Langerlopende herfinancieringstransacties
Het Eurosysteem maakt ook gebruik van regelmatige herfinancierings-
transacties met een looptijd van drie maanden, gericht op het voorzien in
de herfinancieringsbehoefte van de financiële sector op de langere
termijn. Deze transacties nemen slechts een beperkt deel van de totale
herfinancieringsbehoefte voor hun rekening. Bij deze transacties geeft
het Eurosysteem doorgaans geen signalen afaan de markt zodat
normaliter de door de markt gewenste rentevoet wordt gehanteerd.
Daarom worden de langerlopende herfinancieringstransacties gewoon-
lijk uitgevoerd als variabele-rentetenders en geeft de ECB van tijd tot
tijd het bedrag aan dat bij komende tenders zal worden toegewezen.
Onder uitzonderlijke omstandigheden kan het Eurosysteem lange-
rlopende herfinancieringstransacties ook vorm geven als vaste-
rentetenders.
De operationele kenmerken van de langerlopende herfinancieringstrans-
acties kunnen als volgt worden samengevat:
— zij zijn liquiditeitsverruimend;
— zij worden op regelmatige basis, en wel maandelijks, uitgevoerd (10);
— zij hebben doorgaans een looptijd van drie maanden (11);
— zij worden gedecentraliseerd uitgevoerd door de nationale centrale
banken;
— zij worden uitgevoerd als standaardtenders (zoals beschreven in
paragraaf5.1);
— alle tegenpartijen die aan de geldende algemene criteria (zoals
beschreven in paragraaf2.1) voldoen kunnen inschrijven op tenders
voor de langerlopende herfinancieringstransacties;
— zowel op lijst 1 als op lijst 2 opgenomen activa (zoals beschreven in
hoofdstuk 6) zijn beleenbaar in het kader van de langerlopende
herfinancieringstransacties.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 16
(8) De basis- en de langerlopende herfinancieringstransacties worden uitgevoerd conform de
tevoren aangekondigde tenderkalender van het Eurosysteem, die op de website van de
ECB (www.ecb.int, zie ook paragraaf5.1.2) te vinden is; inf ormatie is ook te vinden op
de websites van de nationale centrale banken (zie bijlage 5).
(9) In incidentele gevallen kan de looptijd van de basis- en de langerlopende herfinancie-
ringstransacties wisselen, afhankelijk van onder meer officiële feestdagen in de lidstaten.
(10) Zie voetnoot 8.
(11) Zie voetnoot 9.
▼B
3.1.4.„Fine-tuning”-transacties met wederinkoop
Het Eurosysteem kan „fine-tuning”-transacties uitvoeren als open-
markttransacties met wederinkoop. „Fine-tuning”-transacties strekken
ertoe de liquiditeitsverhoudingen in de markt te beheersen en de rente te
sturen, en in het bijzonder om de rente-effecten van onverwachte
liquiditeitsfluctuaties in de markt te egaliseren. Het feit dat het bij
onverwachte marktontwikkelingen nodig kan zijn snel in te grijpen
brengt met zich mee dat het Eurosysteem een hoge mate van flexibiliteit
moet hebben bij de keuze van de procedures en operationele kenmerken
bij het uitvoeren van deze transacties:
— zij zijn liquiditeitsverruimend of-verkrappend;
— zij hebben geen gestandaardiseerde frequentie;
— zij hebben geen gestandaardiseerde looptijd;
— liquiditeitsverruimende „fine-tuning”-transacties met wederinkoop
worden doorgaans uitgevoerd door middel van snelle tenders,
hoewel de mogelijkheid van bilaterale transacties niet wordt
uitgesloten (zie hoofdstuk 5);
— liquiditeitsverkrappende „fine-tuning”-transacties met wederinkoop
worden doorgaans uitgevoerd door middel van bilaterale transacties
(zoals beschreven in paragraaf5.2);
— zij worden doorgaans gedecentraliseerd uitgevoerd door de nationale
centrale banken (de Raad van Bestuur van de ECB zal besluiten of
onder uitzonderlijke omstandigheden bilaterale „fine-tuning”-trans-
acties met wederinkoop kunnen worden uitgevoerd door de ECB);
— het Eurosysteem kan, conform de in paragraaf 2.2 beschreven
criteria, een beperkt aantal tegenpartijen selecteren voor deelname
aan „fine-tuning”-transacties met wederinkoop;
— zowel op lijst 1 als lijst 2 opgenomen activa (zoals beschreven in
hoofdstuk 6) zijn beleenbaar in het kader van de „fine-tuning”-
transacties met wederinkoop.
3.1.5.Structurele transacties met wederinkoop
Het Eurosysteem kan structurele transacties uitvoeren als open-markt-
transacties met wederinkoop, gericht op het beïnvloeden van de
structurele positie van het Eurosysteem ten opzichte van de financiële
sector. De operationele kenmerken van deze transacties kunnen als volgt
worden samengevat:
— zij zijn liquiditeitsverruimend;
— zij worden met een regelmatige ofonregelmatige f requentie
uitgevoerd;
— de looptijd is niet a priori gestandaardiseerd;
— zij worden uitgevoerd door middel van standaardtenders (zoals
beschreven in paragraaf5.1);
— zij worden gedecentraliseerd uitgevoerd door de nationale centrale
banken;
— alle tegenpartijen die aan de geldende algemene criteria (zoals
beschreven in paragraaf2.1) voldoen kunnen inschrijven op tenders
voor structurele transacties met wederinkoop;
— zowel op lijst 1 als lijst 2 opgenomen activa (zoals beschreven in
hoofdstuk 6) zijn beleenbaar in het kader van de structurele
transacties met wederinkoop.
3.2.Rechtstreekse aan- of verkopen van waardepapier
a) Soort instrument
Rechtstreekse aan- ofverkopen van waardepapier zijn transacties
waarbij het Eurosysteem activa rechtstreeks in de markt koopt of
verkoopt. Rechtstreekse aan- ofverkopen van waardepapier worden
alleen verricht voor structurele en „fine-tuning”-doeleinden.
b) Juridische aard
Bij rechtstreekse aan- ofverkopen van waardepapieren gaat de
eigendom over van de verkoper naar de koper zonder een daarmee
verbonden heroverdracht van eigendom. De transacties worden
uitgevoerd conform de geldende marktusance voor het bij de
transactie gebruikte schuldbewijs.
c) Prijs
Bij de berekening van de prijs handelt het Eurosysteem conform de
geldende marktusance voor het bij de transactie gebruikte schuld-
bewijs.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 17
▼B
d) Andere operationele kenmerken
De operationele kenmerken van de rechtstreekse aan- ofverkopen
van waardepapieren door het Eurosysteem kunnen als volgt worden
samengevat:
— zij kunnen liquiditeitsverruimend (rechtstreekse aankoop) of
liquiditeitsverkrappend (rechtstreekse verkoop) zijn;
— de frequentie is niet gestandaardiseerd;— zij worden uitgevoerd als bilaterale transacties (zoals beschreven
in paragraaf5.2);
— zij worden doorgaans gedecentraliseerd uitgevoerd door de
nationale centrale banken (de Raad van Bestuur van de ECB
zal besluiten ofonder uitzonderlijke omstandigheden recht-
streekse aan- ofverkopen van waardepapieren voor „f ine-
tuning”-doeleinden kunnen worden uitgevoerd door de ECB);
— er worden a priori geen beperkingen gesteld aan de tegenpartijen
bij rechtstreekse aan- ofverkopen van waardepapieren;
— alleen op lijst 1 opgenomen activa (zoals beschreven in paragraaf
6.1) worden gewoonlijk gebruikt als beleenbare activa bij
rechtstreekse aan- ofverkopen van waardepapieren.
3.3.Uitgifte van ECB-schuldbewijzen
a) Soort instrument
De ECB kan schuldbewijzen uitgeven ter beïnvloeding van de
structurele positie van het Eurosysteem ten opzichte van de
financiële sector om aldus een liquiditeitstekort in de markt te
bewerkstelligen (ofte vergroten).
b) Juridische aard
De schuldbewijzen belichamen een schuldverplichting van de ECB
aan de houder. De schuldbewijzen worden uitgegeven en aange-
houden in girale vorm bij effectenbewaarinstellingen in het
eurogebied. De ECB stelt geen beperkingen aan de overdraagbaar-
heid van de schuldbewijzen. Nadere bepalingen omtrent de
schuldbewijzen zullen zijn vervat in de Voorwaarden voor ECB-
schuldbewijzen.
c) Rente
De schuldbewijzen worden op discontobasis uitgegeven, d.w.z. dat
de uitgiftekoers lager is dan de nominale waarde en dat tegen
nominale waarde wordt afgelost. Het verschil tussen de uitgiftekoers
en het bedrag van de aflossing is gelijk aan de rente over de
uitgiftekoers tegen de overeengekomen rentevoet over de looptijd
van het schuldbewijs. De toegepaste rentevoet bestaat uit een
enkelvoudige rente; de rente wordt berekend volgens de conventie:
werkelijk aantal dagen/360. De berekening van de uitgiftekoers
wordt geïllustreerd in kader 1.
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 18
▼B
d) Andere operationele kenmerken
De operationele kenmerken van de uitgifte van ECB-schuldbewijzen
kunnen als volgt worden samengevat:
— de schuldbewijzen worden uitgegeven om liquiditeiten aan de
markt te onttrekken;
— de schuldbewijzen kunnen op regelmatige ofniet-regelmatige
basis worden uitgegeven;
— de schuldbewijzen hebben een looptijd van minder dan twaalf
maanden;
— de schuldbewijzen worden uitgegeven door middel van stan-
daardtenders (zoals beschreven in paragraaf5.1);
— de tenders voor de uitgifte van schuldbewijzen, alsmede de
afrekening, worden gedecentraliseerd verzorgd door de nationale
centrale banken;
— alle tegenpartijen die aan de geldende algemene criteria (zoals
beschreven in paragraaf2.1) voldoen kunnen inschrijven op
tenders voor de uitgifte van ECB-schuldbewijzen.
3.4.Deviezenswaps
a) Soort instrument
Deviezenswaps voor monetaire-beleidsdoeleinden bestaan uit een
gelijktijdige contante transactie en een termijntransactie in de euro
tegen vreemde valuta. Zij worden gebruikt voor „fine-tuning”-
doeleinden, hoofdzakelijk om de liquiditeitsverhoudingen in de
markt te beheersen en de rente te sturen.
b) Juridische aard
Deviezenswaps voor monetaire-beleidsdoeleinden zijn transacties
waarbij het Eurosysteem contante euro aankoopt (ofverkoopt) tegen
een vreemde valuta onder gelijktijdige verkoop (ofaankoop) op
termijn per een overeengekomen datum. Verdere bepalingen ten
aanzien van deviezenswaps zijn vastgelegd in de door de
desbetreffende nationale centrale banken (of de ECB) gehanteerde
contractuele regelingen.
c) Valuta's en koersen
Normaliter sluit het Eurosysteem slechts transacties afin valuta's die
op ruime schaal worden verhandeld, met inachtneming van de
marktusance. Bij elke deviezenswap komen het Eurosysteem en de
tegenpartijen de voor de transactie geldende swap-punten overeen.
De swap-punten betreffen het verschil tussen de koers voor de
termijntransactie en die voor de contante transactie. De swap-punten
van de euro ten opzichte van de vreemde valuta worden in
overeenstemming met de algemene marktpraktijk genoteerd. Zie
kader 2 voor de bij een deviezenswap gehanteerde koersen.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 19
▼B
d) Andere operationele kenmerken
De operationele kenmerken van deviezenswaps kunnen als volgt
worden samengevat:
— zij kunnen liquiditeitsverruimend of-verkrappend zijn;
— de frequentie is niet gestandaardiseerd;
— de looptijd is niet gestandaardiseerd;— zij worden uitgevoerd door middel van snelle tenders of
bilaterale transacties (zie hoofdstuk 5);
— zij worden doorgaans gedecentraliseerd uitgevoerd door de
nationale centrale banken (de Raad van Bestuur van de ECB
zal besluiten ofonder uitzonderlijke omstandigheden bilaterale
deviezenswaps kunnen worden uitgevoerd door de ECB);
— het Eurosysteem kan, volgens de in paragraaf2.2 en bijlage 3
beschreven criteria, een beperkt aantal tegenpartijen selecteren
voor deelname aan deviezenswaps.
3.5.Aantrekken van termijndeposito's
a) Soort instrument
Het Eurosysteem kan tegenpartijen in de gelegenheid stellen
rentedragende deposito's met een vaste looptijd aan te houden bij
de nationale centrale bank van de lidstaat van vestiging van de
tegenpartij. Het is de bedoeling dat dit instrument alleen wordt
gebruikt voor „fine-tuning”-doeleinden om liquiditeiten aan de markt
te onttrekken.
b) Juridische aard
Van tegenpartijen aanvaarde deposito's hebben een vaste looptijd en
een vaste rentevoet. Tegenover deposito's wordt door de nationale
centrale banken geen onderpand verstrekt.
c) Rente
De toegepaste rentevoet bestaat uit een enkelvoudige rente; de rente
wordt berekend volgens de conventie: werkelijk aantal dagen/360.
De rente wordt betaald op de vervaldag van het deposito.
d) Andere operationele kenmerken
De operationele kenmerken van het aantrekken van termijndeposito's
kunnen als volgt worden samengevat:
— de deposito's worden aangetrokken om liquiditeiten te
onttrekken;
— de frequentie waarmee deposito's worden aangetrokken is niet
gestandaardiseerd;2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 20
▼B
— de looptijd van de deposito's is niet gestandaardiseerd;
— het aantrekken van deposito's geschiedt doorgaans door middel
van snelle tenders, hoewel de mogelijkheid van bilaterale
transacties niet wordt uitgesloten (zie hoofdstuk 5);
— het aantrekken van deposito's geschiedt doorgaans gedecentrali-
seerd door de nationale centrale banken (de Raad van Bestuur
van de ECB zal besluiten ofonder uitzonderlijke omstandigheden
termijndeposito's bilateraal kunnen worden aangetrokken door de
ECB) (12);
— het Eurosysteem kan, volgens de in paragraaf2.2 beschreven
criteria, een beperkt aantal tegenpartijen selecteren voor het
aantrekken van termijndeposito's.
HOOFDSTUK 4
4.PERMANENTE FACILITEITEN
4.1.De marginale beleningsfaciliteit
a) Soort instrument
Tegenpartijen kunnen een beroep doen op de marginale belenings-
faciliteit voor het verkrijgen van zeer kortlopende liquiditeiten van
nationale centrale banken tegen een tevoren vastgestelde rentevoet
op onderpand van beleenbare activa (zoals beschreven in hoofdstuk
6). De faciliteit dient ter voorziening in de tijdelijke liquiditeits-
behoeften van tegenpartijen. Normaliter stelt de rentevoet op de
faciliteit een bovengrens aan de zeer korte marktrente. De
modaliteiten van de faciliteit zijn voor het gehele eurogebied
identiek.
b) Juridische aard
De nationale centrale banken kunnen liquiditeiten krachtens de
marginale beleningsfaciliteit verstrekken in de vorm van repo's
(d.w.z. dat de eigendom van het activum wordt overgedragen aan de
crediteur waarbij de partijen overeenkomen de transactie op de
volgende werkdag om te keren door heroverdracht van het activum
aan de debiteur) ofin de vorm van leningen tegen onderpand met een
looptijd tot de volgende werkdag (d.w.z. dat een afdwingbaar
pandrecht op het activum wordt gevestigd waarbij, op grond van de
verwachting dat aan de schuldverplichting zal worden voldaan, de
eigendom van het activumbij de debiteur blijft berusten). Verdere
bepalingen ten aanzien van repo's zijn vastgelegd in de door de
desbetreffende nationale centrale bank gehanteerde contractuele
regelingen. In de regelingen voor het verstrekken van liquiditeiten
in de vorm van leningen tegen onderpand wordt rekening gehouden
met de verschillende procedures en formaliteiten in de verschillende
jurisdicties voor het vestigen en te gelde maken van een
onderpandsbelang (ofpandrecht).
c) Toegang
Tegenpartijen die voldoen aan de in paragraaf2.1 vastgelegde
algemene criteria kunnen een beroep doen op de marginale
beleningsfaciliteit. Toegang tot de marginale beleningsfaciliteit
wordt verleend via de nationale centrale bank van de lidstaat van
vestiging van de tegenpartij. Toegang tot de marginale belenings-
faciliteit van een bepaalde nationale centrale bank wordt slechts
verleend gedurende die dagen dat het desbetreffende nationale
RTBV („real-time” bruto-verevenings)systeem en de afwikkelings-
systemen voor effecten in werking zijn (13).
Aan het einde van de dag wordt een debetpositie op de vereve-
ningsrekeningen van tegenpartijen bij de nationale centrale banken
automatisch beschouwd als een verzoek om een beroep te mogen
doen op de marginale beleningsfaciliteit. De procedures voor het
doen van een beroep op de marginale beleningsfaciliteit aan het
einde van de werkdag worden beschreven in paragraaf5.3.3.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 21
(12) Termijndeposito's worden aangehouden op rekeningen bij de nationale centrale banken,
zelfs als dergelijke transacties gecentraliseerd door de ECB zouden worden uitgevoerd.
(13) Nationale centrale banken waarvan het nationale RTBV-systeem in werking is als de
TARGET-koppelingscomponent is gesloten, moeten toegang bieden tot de permanentefaciliteiten. De sluitingstijd voor toegang tot de permanente faciliteiten is dan 30
minuten na de sluitingstijd van het desbetreffende nationale RTBV-systeem.
▼B
Een tegenpartij kan ook een beroep doen op de marginale
beleningsfaciliteit door een verzoek daartoe aan de nationale centrale
bank van het land van vestiging te zenden. Om de nationale centrale
bank in staat te stellen dit verzoek op dezelfde dag te kunnen
behandelen, moet het verzoek uiterlijk 30 minuten na sluitingstijd
van TARGET in het bezit van de nationale centrale bank zijn (14). In
het algemeen is de sluitingstijd van TARGET 18.00 uur ECB-tijd
(Midden-Europese tijd). Het uiterste tijdstip voor een verzoek om
toegang tot de marginale beleningsfaciliteit is op de laatste werkdag
van het Eurosysteem van een reserve-aanhoudingsperiode 30
minuten later (15). In het verzoek moet het gewenste kredietbedrag
worden opgegeven en moeten, indien deze niet reeds tevoren bij de
nationale centrale bank zijn gedeponeerd, de aan te leveren
beleenbare activa worden vermeld.
Afgezien van de eis van voldoende beleenbare activa, worden geen
grenzen gesteld aan het krachtens de marginale beleningsfaciliteit op
te nemen bedrag.
d )L o o p t i j de nr e n t e
De looptijd van krachtens de faciliteit verstrekte kredieten strekt zich
uit tot de volgende ochtend. Ten aanzien van rechtstreeks aan
TARGET deelnemende tegenpartijen, wordt het krediet de volgende
dag wanneer het desbetreffende nationale RTBV-systeem en het
desbetreffende afwikkelingssysteem voor effecten operationeel zijn,
afgelost, en wel bij de opening van deze systemen.
De rentevoet wordt tevoren door het Eurosysteem aangekondigd en
wordt berekend als een enkelvoudige rente volgens de conventie:
werkelijk aantal dagen/360. De ECB kan te allen tijde de rentevoetwijzigen; een dergelijke wijziging wordt op zijn vroegst op de
volgende werkdag van het Eurosysteem van kracht (
16). De rente op
de faciliteit moet bij de aflossing van het krediet worden betaald.
e) Opschorting van de faciliteit
Toegang tot de faciliteit wordt slechts verleend indien dit in
overeenstemming is met de doelstellingen en de algemene
monetaire-beleidsoverwegingen van de ECB. De ECB kan te allen
tijde de modaliteiten van de faciliteit wijzigen of de faciliteit
opschorten.
4.2.De depositofaciliteit
a) Soort instrument
Tegenpartijen kunnen gebruik maken van de depositofaciliteit om tot
de volgende ochtend deposito's bij nationale centrale banken te
plaatsen. Op de deposito's wordt rente vergoed tegen een tevoren
aangekondigd tarief. Normaliter stelt de rentevoet op de faciliteit een
ondergrens aan de zeer korte marktrente. De modaliteiten van de
faciliteit zijn voor het gehele eurogebied identiek (17).
b) Juridische aard
Op de van tegenpartijen aanvaarde deposito's wordt tegen een vast
tariefrente vergoed. Tegenover deposito's wordt geen onderpand
verstrekt.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 22
(14) In sommige lidstaten is het mogelijk dat de nationale centrale bank (ofsommige
bijkantoren) op bepaalde werkdagen van het ESCB niet open is voor het verrichten vanmonetaire-beleidstransacties, als gevolg van nationale ofregionale f eestdagen. In dat
geval moet de desbetreffende nationale centrale bank tegenpartijen tevoren informeren
omtrent de toe te passen regeling voor een beroep op de marginale beleningsfaciliteitgedurende deze dagen.
(
15) De dagen waarop TARGET is gesloten worden op de website van de ECB
(www.ecb.int) aangekondigd; informatie is ook te vinden op de websites van de
nationale centrale banken (zie bijlage 5).
(16) In dit document heeft de term „werkdag van het Eurosysteem” betrekking op elke dag
waarop de ECB en ten minste één nationale centrale bank zijn geopend voor hetverrichten van monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem.
(
17) Er kunnen zich tussen de eurolanden operationele verschillen voordoen als gevolg van
verschillen in rekeningstructuren tussen de diverse nationale centrale banken.
▼B
c) Toegang (18)
Tegenpartijen die voldoen aan de in paragraaf2.1 vastgelegde
algemene criteria kunnen gebruik maken van de depositofaciliteit.
Toegang tot de depositofaciliteit wordt verleend via de nationale
centrale bank van de lidstaat van vestiging van de tegenpartij.
Toegang tot de depositofaciliteit wordt slechts verleend gedurende
die dagen dat het desbetreffende nationale RTBV-systeem in
werking is.
Om toegang te krijgen tot de depositofaciliteit moet een tegenpartij
een verzoek daartoe zenden aan de nationale centrale bank van de
lidstaat van vestiging. Om de nationale centrale bank in staat te
stellen dit verzoek op dezelfde dag te kunnen behandelen, moet het
verzoek uiterlijk 30 minuten na sluitingstijd van TARGET in het
bezit van de nationale centrale bank zijn. In het algemeen is de
sluitingstijd van TARGET 18.00 uur ECB-tijd (Midden-Europese
tijd) (19). Het uiterste tijdstip voor een verzoek om toegang tot de
depositofaciliteit is op de laatste werkdag van het Eurosysteem van
een reserve-aanhoudingsperiode 30 minuten later (20). In het verzoek
moet het te deponeren bedrag worden vermeld.
Het door een tegenpartij krachtens de faciliteit te deponeren bedrag
is niet onderhevig aan beperkingen.
d )L o o p t i j de nr e n t e
De looptijd van krachtens de faciliteit aangehouden deposito's strekt
zich uit tot de volgende ochtend. Ten aanzien van rechtstreeks aan
TARGET deelnemende tegenpartijen, vervallen krachtens de facili-
teit aangehouden deposito's op de volgende dag waarop het
desbetreffende nationale RTBV-systeem operationeel is, en wel bij
de opening daarvan. De rentevoet wordt tevoren door het Euro-
systeem aangekondigd en wordt berekend als een enkelvoudige rente
volgens de conventie: werkelijk aantal dagen/360. De ECB kan te
allen tijde de rentevoet wijzigen; een dergelijke wijziging wordt opzijn vroegst op de volgende werkdag van het Eurosysteem van
kracht. De rente wordt bij het vervallen van het deposito betaald.
e) Opschorting van de faciliteit
Toegang tot de faciliteit wordt slechts verleend indien dit in
overeenstemming is met de doelstellingen en de algemene
monetaire-beleidsoverwegingen van de ECB. De ECB kan te allen
tijde de modaliteiten van de faciliteit wijzigen of de faciliteit
opschorten.
HOOFDSTUK 5
5.PROCEDURES
5.1.Tenders
5.1.1.Algemene overwegingen
De open-markttransacties van het Eurosysteem worden normaliter
uitgevoerd in de vorm van tenders. De tenders van het Eurosysteem
worden uitgevoerd in zes stappen, zoals in kader 3 weergegeven.
Het Eurosysteem maakt een onderscheid tussen twee soorten tender-
procedures: standaardtenders en snelle tenders. De procedures voor
beide soorten tenders zijn gelijk, met uitzondering van het tijdschema en
de keuze van tegenpartijen.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 23
(18) Als gevolg van verschillen in rekeningstructuren tussen de diverse nationale centrale
banken, kan de ECB toestaan dat nationale centrale banken tijdelijk toegangs-
voorwaarden hanteren die enigszins afwijken van de hier vermelde voorwaarden. De
nationale centrale banken zullen omtrent dergelijke afwijkingen informatie verstrekken.
(19) In sommige lidstaten is het mogelijk dat de nationale centrale bank (ofsommige
bijkantoren) op bepaalde werkdagen van het Eurosysteem niet open is voor hetverrichten van monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem, als gevolg van
nationale of regionale feestdagen. In dat geval moet de desbetreffende nationale centrale
bank tegenpartijen tevoren informeren omtrent de toe te passen regeling voor toegangtot de depositofaciliteit gedurende deze dagen.
(
20) De dagen waarop TARGET is gesloten worden op de website van de ECB
(www.ecb.int) aangekondigd; informatie is ook te vinden op de websites van de
nationale centrale banken (zie bijlage 5).
▼B
a) Standaardtenders
Standaardtenders krijgen hun beslag binnen 24 uur, gerekend vanaf
de aankondiging van de tender tot en met certificering van het
toewijzingsresultaat (waarbij het tijdsverloop tussen het uiterste
tijdstip van inschrijving en de aankondiging van het toewijzings-
resultaat ongeveer twee uur bedraagt). In grafiek 1 wordt een
overzicht gegeven van het normale tijdschema voor standaardten-
ders. De ECB kan, waar nodig, het tijdschema in individuele
gevallen aanpassen.
De basis-herfinancieringstransacties, de langerlopende herfinancie-
ringstransacties en de structurele transacties (met uitzondering van
rechtstreekse aan- ofverkopen van waardepapieren) worden altijd als
standaardtenders uitgevoerd. Tegenpartijen die aan de in paragraaf
2.1 vastgelegde algemene criteria voldoen kunnen deelnemen aan
standaardtenders.
GRAFIEK 1
Normaal tijdschema voor het uitvoeren van standaardtenders
(ECB-tijd (Midden-Europese tijd))
De cijfers hebben betrekking op de in kader 3 bedoelde stappen.
b) Snelle tenders
Snelle tenders krijgen normaliter binnen één uur hun beslag,
gerekend vanafde aankondiging van de tender tot en met certif ice-
ring van het toewijzingsresultaat. In grafiek 2 wordt een overzicht2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 24
▼B
gegeven van het normale tijdschema voor snelle tenders. De ECB
kan, waar nodig, het tijdschema in individuele gevallen aanpassen.
Snelle tenders worden alleen gebruikt voor het uitvoeren van „fine-
tuning”-transacties. Het Eurosysteem kan, op grond van de in
paragraaf2.2 vastgelegde criteria en procedures, een beperkt aantal
tegenpartijen selecteren voor deelname aan snelle tenders.
GRAFIEK2
Normaal tijdschema voor het uitvoeren van snelle tenders
De cijfers hebben betrekking op de in kader 3 bedoelde stappen.
c) Vaste- en variabele-rentetenders
Het Eurosysteem kan kiezen tussen vaste-rentetenders (volumeten-
ders) en variabele-rentetenders (rentetenders). Bij een vaste-
rentetender maakt de ECB tevoren de rentevoet bekend en geven
deelnemende tegenpartijen het bedrag op waarvoor zij tegen die
vaste rentevoet een transactie wensen aan te gaan (21). Bij een
variabele-rentetender doen tegenpartijen opgave van het bedrag
waarvoor en de rentevoet waartegen zij een transactie met de
nationale centrale banken wensen aan te gaan (22).
5.1.2.Kalender voor tenders
a) Basis- en langerlopende herfinancieringstransacties
De basis- en langerlopende herfinancieringstransacties worden
uitgevoerd volgens een door het Eurosysteem gepubliceerde indica-
tieve kalender (23). De kalender wordt ten minste drie maanden vóór
het begin van het desbetreffende jaar gepubliceerd. In tabel 2 zijn de
normale transactiedagen voor de basis- en langerlopende herfinancie-
ringstransacties weergegeven. De ECB streeft ernaar te waarborgen
dat tegenpartijen in alle lidstaten kunnen deelnemen aan de basis- en
langerlopende herfinancieringstransacties. Derhalve houdt de ECB
bij het opstellen van de kalender voor deze transacties rekening met
de officiële feestdagen in de afzonderlijke lidstaten.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 25
(21) Bij een vaste-deviezenswaptender stelt de ECB de swap-punten voor de transactie vast
en geven tegenpartijen het vaste bedrag aan vreemde valuta op dat zij tegen die koerswillen verkopen (en terugkopen) ofkopen (en weer verkopen).
(
22) Bij een variabele-deviezenswaptender doen de tegenpartijen opgave van het vaste
bedrag aan vreemde valuta waarvoor en het swap-punt waarop zij de transactie wensenaan te gaan.
(
23) De kalender voor de tendertransacties van het Eurosysteem is op de website van de ECB
(www.ecb.int) te vinden; informatie is ook te vinden op de websites van de nationale
centrale banken (zie bijlage 5).
▼B
TABEL 2
Normale transactiedagen voor de basis-en langerlopende herfinancieringstransacties
Soort transactie Normale transactiedag (T)
Basis-herfinancieringstransacties Elke dinsdag
Langerlopende herfinancieringstransacties De eerste woensdag van elke reserve-
aanhoudingsperiode
b) Structurele transacties
Structurele transacties door middel van standaardtenders worden niet
volgens een tevoren vastgestelde kalender uitgevoerd. Structurele
transacties worden echter gewoonlijk slechts uitgevoerd en afgere-
kend op dagen die werkdagen van de nationale centrale bank zijn (24).
c) „Fine-tuning”-transacties
„Fine-tuning”-transacties worden niet volgens een tevoren vast-
gestelde kalender uitgevoerd. De ECB kan besluiten „fine-tuning”-
transacties uit te voeren op elke werkdag van het Eurosysteem.
Alleen nationale centrale banken van lidstaten waar de transactiedag,
de ingangsdatum en de einddatum werkdagen van de nationale
centrale bank zijn, kunnen aan dergelijke transacties deelnemen.
5.1.3.Aankondiging van tenders
Standaardtenders van het Eurosysteem worden via nieuwsagentschappen
openbaar aangekondigd. Daarnaast kunnen de nationale centrale banken
de tenders ook rechtstreeks bekendmaken aan tegenpartijen die geen
toegang tot nieuwsagentschappen hebben. De openbare tenderaankondi-
ging zal doorgaans de volgende informatie bevatten:
— het referentienummer van de tendertransactie;
— de datum van de tendertransactie;— het type transactie (liquiditeitsverruimend of-verkrappend, alsmede
het soort monetaire-beleidsinstrument);
— de looptijd van de transactie;— het type tender (vast ofvariabel);— de methode van toewijzing (Nederlands ofAmerikaans veiling-
systeem, zoals beschreven in paragraaf5.1.5d);
— het voorgenomen volume (gewoonlijk alleen bij langerlopende
herfinancieringstransacties);
— rentevoet/koers/swap-punt (bij vaste-rentetenders);— minimaal/maximaal aanvaardbare rentevoet/koers/swap-punt (indien
van toepassing);
— de aanvangsdatum en de afloopdatum van de transactie (indien van
toepassing) ofde valutadatum en vervaldatum van het instrument
(bij uitgifte van schuldbewijzen);
— de bij de transactie betrokken valuta's en de valuta waarvan het
bedrag vast blijft (bij deviezenswaps);
— de contante wisselkoers die dient als referentie bij het berekenen van
inschrijvingen (bij deviezenswaps);
— het maximumbedrag waarvoor kan worden ingeschreven (indien van
toepassing);
— de minimale toewijzing per tegenpartij (indien van toepassing);— het minimale toewijzingspercentage (indien van toepassing);— het tijdschema voor het doen van inschrijvingen;— de coupure van de schuldbewijzen (bij uitgifte van schuldbewijzen);— de ISIN-code van de uitgifte (bij uitgifte van schuldbewijzen).
Teneinde de doorzichtigheid van „fine-tuning”-transacties te bevor-
deren, kondigt het Eurosysteem snelle tenders doorgaans tevoren2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 26
(24) In dit document heeft de term „werkdag van een nationale centrale bank” betrekking op
elke dag waarop de nationale centrale bank van een bepaalde lidstaat is geopend voor
het verrichten van monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem. In sommige
lidstaten is het mogelijk dat bijkantoren van de nationale centrale bank zijn gesloten opbepaalde werkdagen van de nationale centrale bank, als gevolg van nationale ofregionale feestdagen. In dat geval moet de desbetreffende nationale centrale banktegenpartijen tevoren informeren omtrent de toe te passen regeling voor transacties via
deze bijkantoren.
▼B
publiekelijk aan. Onder uitzonderlijke omstandigheden kan de ECB
echter besluiten snelle tenders tevoren niet publiekelijk aan te kondigen.
Bij de aankondiging van snelle tenders wordt dezelfde procedure
gevolgd als bij standaardtenders. Bij een snelle tender worden, ongeacht
ofde tender al dan niet publiekelijk wordt aangekondigd, de gekozen
tegenpartijen rechtstreeks door de nationale centrale banken benaderd.
5.1.4.Actie van de zijde van tegenpartijen en indiening van inschrijvingen
Inschrijvingen moeten door tegenpartijen worden ingediend in een vorm
volgens het door de nationale centrale banken voor de desbetreffende
transactie voorgeschreven pro-formamodel. Inschrijvingen moeten
worden ingediend bij de nationale centrale bank van de lidstaat waar
de instelling een vestiging heeft (hoofdkantoor of bijkantoor). Op een
tender mag door een instelling slechts worden ingeschreven via één
vestiging (hoofdkantoor of bijkantoor) in elke lidstaat.
Bij vaste-rentetenders moeten tegenpartijen in hun inschrijving het
bedrag opgeven waarvoor zij de transactie met de nationale centrale
banken wensen aan te gaan (25).
Bij variabele-rentetenders mogen tegenpartijen inschrijvingen indienen
voor maximaal tien verschillende rentevoeten/koersen/swap-punten. In
elk daarvan moeten zij het bedrag opgeven waarvoor zij de transactie
met de nationale centrale banken wensen aan te gaan, alsmede de
rentevoet (26)(27). De rentevoet moet worden uitgedrukt als een veelvoud
van 0,01 procentpunt. Bij een variabele-deviezenswap moeten de swap-
punten conform de marktpraktijk worden uitgedrukt en moeten zij bij de
inschrijving worden opgegeven als een veelvoud van 0,01 swap-punt.
Voor de basis-herfinancieringstransacties kan worden ingeschreven voor
een minimaal bedrag van EUR 1 000 000. Bedragen daarboven worden
uitgedrukt als een veelvoud van EUR 100 000. Voor „fine-tuning”- en
structurele transacties gelden hetzelfde minimale inschrijvingsbedrag en
dezelfde regels voor bedragen daarboven. Het minimale inschrijvings-
bedrag is van toepassing op elke afzonderlijke rentevoet/koers/swap-
punt.
Voor de langerlopende herfinancieringstransacties stelt elke nationale
centrale bank een minimaal inschrijvingsbedrag vast tussen EUR 10 000
en EUR 1 000 000. Bedragen daarboven moeten zijn uitgedrukt als een
veelvoud van EUR 10 000. Het minimale inschrijvingsbedrag is van
toepassing op elke afzonderlijke rentevoet.
De ECB is gerechtigd een plafond vast te stellen teneinde onevenredig
grote inschrijvingen te voorkomen. Een dergelijk plafond wordt altijd in
de openbare aankondiging van de tender vermeld.
Tegenpartijen worden geacht hun toewijzingen in alle gevallen te
kunnen dekken door een toereikend bedrag aan beleenbare activa (28). De
door de desbetreffende nationale centrale bank gehanteerde contractuele
ofandere regelingen voorzien in de mogelijkheid boetes op te leggen als
de tegenpartij niet in staat is een toereikend bedrag aan beleenbare
activa over te dragen ofin liquide middelen te voldoen tegenover de
toewijzing bij een tender.
Inschrijvingen kunnen tot het uiterste tijdstip van indiening worden
teruggetrokken. Inschrijvingen die na het in de aankondiging van de
tender vermelde uiterste tijdstip worden ingediend zijn ongeldig. Ofeen
inschrijving al ofniet vóór het uiterste tijdstip is ingediend is ter
beoordeling aan de nationale centrale banken. De nationale centrale
banken leggen alle inschrijvingen van een tegenpartij terzijde als het
totale ingeschreven bedrag een eventueel door de ECB vastgestelde
inschrijvingslimiet te boven gaat. De nationale centrale banken leggen
ook inschrijvingen terzijde waarvan het bedrag het minimale inschrij-vingsbedrag onderschrijdt ofwaarvan het bedrag respectievelijk lager of
hoger is dan een eventueel vastgesteld(e) laagste ofhoogste rentevoet/
koers/swap-punt. De nationale centrale banken kunnen voorts inschrij-
vingen terzijde leggen die niet volledig zijn ofdie niet voldoen aan het2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 27
(25) Bij een vaste-deviezenswap moet het vaste bedrag aan vreemde valuta worden
opgegeven waarvoor de tegenpartij de transactie met het Eurosysteem wenst aan tegaan.
(
26) Ten aanzien van de uitgifte van ECB-schuldbewijzen, kan de ECB besluiten dat
inschrijvingen moeten luiden in de vorm van een koers in plaats van een rentevoet. In
dat geval worden de koersen uitgedrukt als percentage van het nominale bedrag.
(27) Bij een variabele-deviezenswaptender moet het vaste bedrag aan vreemde valuta worden
opgegeven waarvoor de tegenpartij de transactie met het Eurosysteem wenst aan tegaan, alsmede het swap-punt.
(
28) Ofin liquide middelen te kunnen voldoen bij liquiditeitsverkrappende transacties.
▼B
pro-formamodel. Als een inschrijving terzijde wordt gelegd, informeert
de desbetreffende nationale centrale bank de tegenpartij van haar besluit
vóór de toewijzing van de tender.
5.1.5.Toewijzingsprocedures bij tenders
a) Vaste-rentetenders
Bij de toewijzing van een vaste-rentetender worden de door
tegenpartijen ingediende inschrijvingen opgeteld. Als het totale
ingeschreven bedrag het totale bedrag aan te verschaffen liquiditeiten
overtreft, worden de inschrijvingen toegewezen in evenredigheid met
de verhouding tussen het toe te wijzen bedrag en het totale
ingeschreven bedrag (zie kader 4). Het aan elke tegenpartij
toegewezen bedrag wordt tot op één euro nauwkeurig afgerond. De
ECB kan echter besluiten bij vaste-rentetenders aan iedere
inschrijver een bepaald minimaal bedrag/percentage toe te wijzen.
b) Variabele-rentetenders in euro
Bij de toewijzing van liquiditeitsverschaffende variabele-renteten-
ders in euro worden de inschrijvingen gerangschikt in aflopende
volgorde van rentevoeten. Inschrijvingen met de hoogste rentevoet
worden allereerst toegewezen, gevolgd door die met de naastlagere
rentevoet totdat het totale bedrag aan de te verschaffen liquiditeiten
is bereikt. Indien bij de laagste rentevoet waarop wordt toegewezen
(de marginale rentevoet) de totale inschrijving de resterende
toewijzing te boven gaat, wordt het resterende bedrag toegewezen
in evenredigheid met de verhouding tussen het toe te wijzen
resterende bedrag en het totale tegen de marginale rentevoet
ingeschreven bedrag (zie kader 5). Het aan elke tegenpartij
toegewezen bedrag wordt tot op één euro nauwkeurig afgerond.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 28
▼B
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 29
▼B
Bij de toewijzing van liquiditeitsonttrekkende variabele-rentetenders
(die kunnen worden gebruikt voor de uitgifte van schuldbewijzen en
het aantrekken van termijndeposito's) worden de inschrijvingen
gerangschikt in oplopende volgorde van rentevoeten (ofaf lopende
volgorde van koersen). Inschrijvingen met de laagste rentevoet
(hoogste koers) worden allereerst toegewezen, gevolgd door die met
de naasthogere rentevoet (naastlagere koers) totdat het totale bedrag
aan de te onttrekken liquiditeiten is bereikt. Indien bij de hoogste
rentevoet (laagste koers) waarop wordt toegewezen (de marginale
rentevoet/koers) de totaleinschrijving de resterende toewijzing te
boven gaat, wordt het resterende bedrag toegewezen in evenredig-
heid met de verhouding tussen het toe te wijzen resterende bedrag en
het totale tegen de marginale rentevoet (koers) ingeschreven bedrag
(zie kader 5). Bij de uitgifte van schuldbewijzen wordt het aan elke
tegenpartij toegewezen bedrag afgerond op een veelvoud van de
coupure van de schuldbewijzen. Bij andere liquiditeitsverkrappende
transacties wordt het aan elke tegenpartij toegewezen bedrag tot op
één euro afgerond.
De ECB kan besluiten bij variabele-rentetenders aan iedere
inschrijver een bepaald minimaal bedrag toe te wijzen.
c) Variabele-deviezenswaptenders
Bij de toewijzing van liquiditeitsverschaffende variabele-deviezens-
waptenders worden de inschrijvingen gerangschikt in oplopende
volgorde van opgegeven swap-punten (29). Inschrijvingen met het
laagste opgegeven swap-punt worden allereerst toegewezen, gevolgd
door die met het naasthogere opgegeven swap-punt totdat het totale
bedrag aan de te verschaffen vaste valuta is bereikt. Indien bij het
hoogste opgegeven swap-punt waarop wordt toegewezen (het
marginale swap-punt) de totale inschrijving het resterende toe te
wijzen bedrag te boven gaat, wordt het resterende bedrag toegewezen
in evenredigheid met de verhouding tussen het resterende bedrag en
het totale tegen het marginale swap-punt ingeschreven bedrag (zie
kader 6). Het aan elke tegenpartij toegewezen bedrag wordt tot op
één euro nauwkeurig afgerond.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 30
(29) Opgegeven swap-punten worden in oplopende volgorde gerangschikt met inachtneming
van het teken, dat afhangt van het teken van het renteverschil tussen de vreemde valuta
en de euro. Indien, voor de looptijd van de swap, de rentevoet op de vreemde valuta
hoger is dan de overeenkomstige rentevoet op de euro, is het opgegeven swap-puntpositief(en doet de euro agio ten opzichte van de vreemde valuta). Omgekeerd is, als derentevoet op de vreemde valuta lager is dan de overeenkomstige rentevoet op de euro,het opgegeven swap-punt negatief(en doet de euro disagio ten opzichte van de vreemde
valuta).
▼B
Bij de toewijzing van liquiditeitsonttrekkende variabele-deviezens-
waptenders worden de inschrijvingen gerangschikt in aflopende
volgorde van opgegeven swap-punten. Inschrijvingen met het
hoogste opgegeven swap-punt worden allereerst toegewezen,
gevolgd door die met het naastlagere opgegeven swap-punt totdat
het totale bedrag aan de te onttrekken vaste valuta is bereikt. Indien
bij het laagste opgegeven swap-punt waarop wordt toegewezen (het
marginale swap-punt) de totale inschrijving het resterende toe tewijzen bedrag te boven gaat, wordt het resterende bedrag toegewezen
in evenredigheid met de verhouding tussen het resterende bedrag en
het totale tegen het marginale swap-punt ingeschreven bedrag (zie
kader 6). Het aan elke tegenpartij toegewezen bedrag wordt tot op
één euro nauwkeurig afgerond.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 31
▼B
d) Methode van toewijzing
Bij variabele-rentetenders kan het Eurosysteem hetzij een op een
enkelvoudige hetzij een op een meervoudige rentevoet gebaseerde
toewijzingsprocedure toepassen. Bij een toewijzingsprocedure op
basis van een enkelvoudige rentevoet (Nederlands veilingsysteem) is
de rentevoet dan wel de koers dan wel het swap-punt voor het
toegewezen bedrag voor alle toegewezen inschrijvingen gelijk aan de
marginale rentevoet dan wel de marginale koers dan wel het
marginale swap-punt (waarmee het totaal beschikbare bedrag wordt
uitgeput). Bij een toewijzingsprocedure op basis van een meer-
voudige rentevoet (Amerikaans veilingsysteem) is de rentevoet dan
wel de koers dan wel het swap-punt op het toegewezen bedrag voor
elke afzonderlijke inschrijving gelijk aan de rentevoet dan wel de
koers dan wel het swap-punt dat bij de inschrijving is opgegeven.
5.1.6.Bekendmaking van tenderresultaten
De resultaten van de toewijzing van standaardtenders en snelle tenders
worden publiekelijk via nieuwsagentschappen bekendgemaakt. Daar-
naast kunnen nationale centrale banken de resultaten van de toewijzing
ook rechtstreeks aan tegenpartijen bekendmaken. De bekendmaking
bevat doorgaans de volgende informatie:
— het referentienummer van de tendertransactie;
— de datum van de tendertransactie;— het type transactie;
— de looptijd van de transactie;
— het totale door tegenpartijen van het Eurosysteem ingeschreven
bedrag;
— het aantal inschrijvers;
— de bij de transactie betrokken valuta's (bij deviezenswaps);— het totale toegewezen bedrag;— het toewijzingspercentage (bij vaste-rentetenders);
— de contante koers (bij deviezenswaps);
— aanvaarde marginale rentevoet/koers/swap-punt en het toewijzings-
percentage daarbij (bij variabele-rentetenders);
— de minimale opgegeven rentevoet, de maximale opgegeven rente-
voet en het gewogen gemiddelde van de toegewezen rentevoeten (bij
toewijzing op basis van een meervoudige rentevoet);
— de aanvangsdatum en de afloopdatum van de transactie (indien van
toepassing) ofde valutadatum en vervaldag van het instrument (bij
uitgifte van schuldbewijzen);
— de minimale toewijzing per tegenpartij (indien van toepassing);
— het minimale toewijzingspercentage (indien van toepassing);
— de coupure van de schuldbewijzen (bij uitgifte van schuldbewijzen);— de ISIN-code van de uitgifte (bij uitgifte van schuldbewijzen).
De nationale centrale banken zullen de afzonderlijke toewijzingen
rechtstreeks bekendmaken aan inschrijvers die een toewijzing
ontvangen.
5.2.Procedures voor bilaterale transacties
a) Algemene overwegingen
De nationale centrale banken kunnen transacties op bilaterale basis
uitvoeren (
30). Bilaterale procedures kunnen worden benut voor open-
markttransacties, voor „fine-tuning”-doeleinden en voor structurele
rechtstreekse aan- ofverkopen van waardepapieren. Bilaterale
transacties worden in algemene zin gedefinieerd als transacties
tussen het Eurosysteem en één ofenkele tegenpartijen zonder dat
gebruik wordt gemaakt van een tender. Daarbij kunnen twee soorten
bilaterale transacties worden onderscheiden: transacties waarbij de
tegenpartijen rechtstreeks worden benaderd door het Eurosysteem en
transacties die worden uitgevoerd via effectenbeurzen en markt-
agenten.
b) Rechtstreekse benadering van tegenpartijen
Hierbij benaderen de nationale centrale banken rechtstreeks één of
enkele binnenlandse tegenpartijen, die volgens de in paragraaf2.22000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 32
(30) De Raad van Bestuur van de ECB zal besluiten ofonder uitzonderlijke omstandigheden
bilaterale transacties voor „fine-tuning”-doeleinden ook door de ECB zelf kunnen
worden uitgevoerd.
▼B
vastgelegde criteria worden gekozen. Overeenkomstig de door de
ECB verstrekte gedetailleerde instructies besluiten de nationale
centrale banken al ofniet met de tegenpartijen een transactie aan te
gaan. De transacties worden via de nationale centrale banken
afgerekend.
Als door de Raad van Bestuur van de ECB zou worden besloten dat
onder uitzonderlijke omstandigheden bilaterale transacties ook
kunnen worden uitgevoerd door de ECB zelf(ofdoor één ofenkele
nationale centrale banken die dan als agent van de ECB optreden),
zullen de procedures dienovereenkomstig worden aangepast. In dat
geval zal de ECB (oféén ofenkele nationale centrale banken die dan
als agent optreden) één ofenkele tegenpartijen in het eurogebied,
gekozen volgens de in paragraaf2.2 vastgelegde criteria, rechtstreeks
benaderen. De ECB (oféén ofenkele nationale centrale banken die
dan als agent optreden) zal dan besluiten om al dan niet een
transactie met de tegenpartijen aan te gaan. Desondanks zullen de
transacties gedecentraliseerd via de nationale centrale banken
worden afgerekend.
Bilaterale procedures via een directe benadering van tegenpartijen
kunnen worden toegepast voor transacties met wederinkoop, recht-
streekse aan- ofverkopen van waardepapieren, deviezenswaps en het
aantrekken van termijndeposito's.
c) Transacties via effectenbeurzen en marktagenten
De nationale centrale banken kunnen rechtstreekse aan- ofverkopen
van waardepapieren via effectenbeurzen en marktagenten uitvoeren.
Daarbij is het scala aan tegenpartijen niet a priori beperkt; de
procedures worden aangepast aan de geldende marktusance. De Raad
van Bestuur van de ECB zal besluiten ofonder uitzonderlijke
omstandigheden de ECB zelf(oféén ofenkele nationale centrale
banken die dan alsagent van de ECB optreden) rechtstreekse aan- of
verkopen van waardepapieren voor „fine-tuning”-doeleinden via
effectenbeurzen en marktagenten kan uitvoeren.
d) Aankondiging van bilaterale transacties
Bilaterale transacties worden gewoonlijk niet tevoren publiekelijk
aangekondigd. De ECB kan besluiten de resultaten van bilaterale
transacties niet publiekelijk bekend te maken.
e) Transactiedagen
De ECB kan besluiten bilaterale transacties voor „fine-tuning”-
doeleinden uit te voeren op elke werkdag van het Eurosysteem.
Alleen die nationale centrale banken van lidstaten waar de
transactiedag, de ingangsdatum en de einddatum werkdagen van de
nationale centrale bank zijn, kunnen aan dergelijke transacties
deelnemen.
Bilaterale rechtstreekse aan- ofverkopen van waardepapieren voor
structurele doeleinden worden doorgaans slechts uitgevoerd en
afgerekend op dagen die in alle lidstaten werkdagen van de nationale
centrale bank zijn.
5.3.Procedures voor het afrekenen van transacties
5.3.1.Algemene overwegingen
De geldtransacties die gemoeid zijn met de permanente faciliteiten en de
open-markttransacties van het Eurosysteem worden afgerekend via de
door de tegenpartijen bij de nationale centrale banken aangehouden
rekeningen (ofvia hun rekeningen bij verevenende banken die aan
TARGET deelnemen). De geldtransacties worden slechts afgerekend na
(ofop het tijdstip van) de uiteindelijke overdracht van de aan de
transactie ten grondslag liggende activa. Dit betekent dat beleenbare
activa tevoren moeten worden gedeponeerd op een effectenrekening bij,
ofop levering-tegen-betalingsbasis binnen de dag worden verrekend
met, de nationale centrale banken. De overdracht van beleenbare activa
vindt plaats via de door tegenpartijen aangehouden effectenrekeningen
bij een effectenvereveningssysteem dat aan de minimumnormen van de
ECB voldoet (31). Tegenpartijen die niet beschikken over een effecten-
rekening bij een nationale centrale bank of een effectenrekening bij een
effectenvereveningssysteem dat aan de minimumnormen van de ECB2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 33
(31) De normen ten aanzien van effectenvereveningssystemen in het eurogebied en een
geactualiseerde lijst van de goedgekeurde koppelingen tussen deze systemen zijn te
vinden op de website van de ECB (www.ecb.int).
▼B
voldoet, kunnen hun transacties in beleenbare activa verrekenen via een
effectenrekening of de effectenrekening van een correspondent-krediet-
instelling.
Verdere bepalingen met betrekking tot de verrekeningsprocedures zijn
vastgelegd in de contractuele regelingen die door de nationale centrale
banken (of de ECB) worden toegepast voor het desbetreffende
monetairebeleidsinstrument. De verrekeningsprocedures van de diverse
nationale banken kunnen enigszins van elkaar verschillen als gevolg van
verschillen in nationale wetgeving en usance.
5.3.2.Afrekening van open-markttransacties
Open-markttransacties op basis van standaardtenders (de basis-herfi-
nancieringstransacties, de langerlopende herfinancieringstransacties en
structurele transacties) worden gewoonlijk afgerekend op de eerste dag
na de transactiedag waarop alle desbetreffende nationale RTBV-
systemen en alle desbetreffende effectenvereveningssystemen zijn
geopend. Het Eurosysteem streeft er principieel naar de transacties
met betrekking tot open-marktoperaties gelijktijdig in alle lidstaten te
verrekenen met alle tegenpartijen die voldoende beleenbare activa
hebben geleverd. Als gevolg van operationele beperkingen en de
technische kenmerken van de afwikkelingssystemen voor effecten, kan
het precieze tijdstip van verrekening van open-markttransacties in het
eurogebied binnen dezelfde dag verschillen. Het tijdstip waarop de
basis- en de langerlopende herfinancieringstransacties worden verrekend
valt doorgaans samen met het tijdstip waarop een vorige transactie met
een overeenkomstige looptijd wordt afgewikkeld.
Het Eurosysteem streeft ernaar open-markttransacties op basis van
snelle tenders en bilaterale procedures op de transactiedag te
verrekenen. Om operationele redenen kan het Eurosysteem echter
incidenteel voor deze transacties andere verrekeningsdata toepassen, in
het bijzonder met betrekking tot rechtstreekse aan- ofverkopen van
waardepapieren (voor zowel „fine-tuning”- als structurele doeleinden)
en deviezenswaps (zie tabel 3).
TABEL 3
Normale valutadata voor open-markttransacties van het Eurosysteem (1)
Monetaire-beleidsinstrumentValutadatum voor transacties op
basis van standaardtendersValutadatum voor transacties op
basis van snelle tenders ofbila-
terale procedures
Transacties met wederinkoop T+1 (2)T
Rechtstreekse aan- of
verkopen van waardepa-
pieren— Conform marktpraktijk
voor beleenbare activa
Uitgifte van schuldbewijzen T+1 —
Deviezenswaps — T, T+1 ofT+2
Aantrekken van termijndepo-
sito's—T
(1) T is de transactiedag. De aanduiding van de verrekeningsdatum is gebaseerd op werkdagen van het
Eurosysteem.
(2) Als de normale verrekeningsdatum voor de basis- ofde langerlopende herf inancieringstransacties
samenvalt met een officiële vrije dag, kan de ECB besluiten een andere verrekeningsdatum toe tepassen, met inbegrip van verrekening op dezelfde dag. De verrekeningsdata voor de basis- en delangerlopende herfinancieringstransacties worden tevoren vastgelegd in de tenderkalender van het
Eurosysteem (zie paragraaf5.1.2).2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 34
▼B
5.3.3.Einde-dagprocedures
De einde-dagprocedures zijn vastgelegd in documentatie met betrekking
tot de nationale RTBV-systemen en het TARGET-systeem. In het
algemeen is de sluitingstijd van het TARGET-systeem 18.00 uur ECB-
tijd (Midden-Europese tijd). Na sluitingstijd worden geen opdrachten
voor de nationale RTBV-systemen meer aanvaard; op dat tijdstip
aanwezige opdrachten die vóór sluitingstijd zijn aanvaard worden nog
verwerkt. Verzoeken van tegenpartijen om toegang tot de marginale
beleningsfaciliteit of de depositofaciliteit moeten uiterlijk 30 minuten na
de sluitingstijd van TARGET bij de desbetreffende nationale centrale
bank zijn ingediend (32)(33).
Een eventueel negatiefsaldo op de vereveningsrekening (in het
nationale RTBV-systeem) van een tegenpartij na voltooiing van de
einde-dagprocedures wordt automatisch beschouwd als een verzoek om
toegang tot de marginale beleningsfaciliteit (zie paragraaf 4.1).
HOOFDSTUK 6
6.BELEENBARE ACTIVA
6.1.Algemene overwegingen
Conform artikel 18.1 van de Statuten van het ESCB is het de ECB en de
nationale centrale banken toegestaan op de financiële markten te
opereren door beleenbare activa rechtstreeks ofdoor middel van repo's
te kopen en verkopen, en moeten alle krediettransacties van het
Eurosysteem door toereikend onderpand worden gedekt. Dienovereen-
komstig worden alle liquiditeitsverschaffende transacties van het
Eurosysteem gebaseerd op door de tegenpartijen verstrekte beleenbare
activa, hetzij door overdracht van de eigendom van de activa (bij
rechtstreekse aan- ofverkopen van waardepapieren ofrepo's) hetzij door
de vestiging van een pandrecht (bij leningen op onderpand) (34).
Teneinde het Eurosysteem te vrijwaren van verliezen als gevolg van de
monetaire-beleidstransacties, de gelijke behandeling van tegenpartijen te
waarborgen en de operationele doelmatigheid te verhogen, moeten
beleenbare activa aan bepaalde criteria voldoen om te mogen worden
gebruikt bij de monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem.
Onder erkenning van het feit dat harmonisatie van deze criteria in het
eurogebied zou bijdragen tot gelijke behandeling en operationele
doelmatigheid, moet tezelfdertijd rekening worden gehouden met
bestaande verschillen in financiële structuur tussen de lidstaten.
Derhalve wordt, hoofdzakelijk ten behoeve van interne doeleinden van
het Eurosysteem, een onderscheid gemaakt tussen twee categorieën
activa die gebruikt kunnen worden in het kader van de monetaire-
beleidstransacties van het Eurosysteem. Deze twee categorieën worden
aangeduid als op lijst 1 respectievelijk lijst 2 opgenomen activa:
— lijst 1 bestaat uit verhandelbare schuldbewijzen die voldoen aan het
gehele eurogebied omspannende, door de ECB vastgestelde criteria;
— lijst 2 bestaat uit aanvullende verhandelbare en niet-verhandelbare
activa die van bijzonder belang zijn voor de nationale financiële
markten en het nationale bankwezen en waarvoor door de nationale
centrale banken criteria worden vastgesteld met inachtneming van
de door de ECB vastgestelde minimumcriteria. De specifieke, door
de nationale centrale banken toegepaste criteria behoeven de
goedkeuring van de ECB.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 35
(32) Op de laatste werkdag van het Eurosysteem van een reserve-aanhoudingsperiode is het
uiterste tijdstip voor verzoeken tot toegang tot de permanente faciliteiten van hetEurosysteem 30 minuten later.
(
33) Zie ook voetnoot 13 voor nationale centrale banken waar het nationale RTBV-systeem
in werking is terwijl de koppelingscomponent van TARGET gesloten is.
(34) Liquiditeitsverkrappende rechtstreekse aan- ofverkopen van waardepapieren en open-
markttransacties met wederinkoop worden ook gebaseerd op beleenbare activa. Voor debij liquiditeitsverkrappende open-markttransacties met wederinkoop gebruikte beleen-bare activa zijn de criteria dezelfde als die voor activa gebruikt bijliquiditeitsverruimende open-markttransacties met wederinkoop. Bij liquiditeitsverkrap-
pende transacties worden echter geen initiële marges ofsurpluspercentages gehanteerd.
▼B
Met betrekking tot de kwaliteit van de activa en hun beleenbaarheid in
het kader van de verschillende monetaire-beleidstransacties van het
Eurosysteem, wordt tussen de op de twee lijsten opgenomen activa geen
onderscheid gemaakt (behoudens dat op lijst 2 opgenomen activa
doorgaans niet door het Eurosysteem worden gebruikt bij rechtstreekse
aan- ofverkopen van waardepapieren). De activa die gebruikt kunnen
worden voor de monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem
kunnen ook gebruikt worden als beleenbare activa bij de verstrekking
van krediet binnen de werkdag (35).
De op lijst 1 en lijst 2 opgenomen activa zijn onderworpen aan de in
paragraaf6.4 beschreven risicobeheersingsmaatregelen.
Tegenpartijen van het Eurosysteem kunnen beleenbare activa grens-
overschrijdend gebruiken, d.w.z. dat zij liquiditeiten kunnen verkrijgen
van de centrale bank van de lidstaat waarin zij zijn gevestigd op
onderpand van activa die zich in een andere lidstaat bevinden (zie
paragraaf6.6).
6.2.Op lijst 1 opgenomen activa
De ECB stelt vast welke activa op lijst 1 worden opgenomen, en houdt
deze lijst bij. De lijst is openbaar (36).
Door de ECB uitgegeven schuldbewijzen worden op lijst 1 opgenomen.
Door de nationale centrale banken vóór de overgang van de respectieve
lidstaat op de euro uitgegeven schuldbewijzen worden ook op lijst 1
opgenomen.
Voor de overige op lijst 1 opgenomen activa gelden de volgende criteria
(zie ook tabel 4):
— de activa dienen schuldbewijzen te zijn (37);
— de activa moeten voldoen aan hoge kwaliteitseisen. Bij de beoorde-
ling van de kwaliteit van schuldbewijzen, houdt de ECB onder meer
rekening met beschikbare beoordelingen van de kredietwaardigheid
door commerciële bureaus en met bepaalde institutionele criteria die
een zeer hoge mate van bescherming van de houders waar-
borgen (38);
— de activa moeten zich in het eurogebied bevinden (zodat het
eventueel te gelde maken onderworpen is aan de wetgeving van een
lidstaat van het eurogebied), giraal overdraagbaar zijn en gedepo-
neerd zijn bij een nationale centrale bank ofbij een centrale
effectenbewaarinstelling die voldoet aan de door de ECB vast-
gelegde minimumvereisten (39);
— de activa moeten luiden in euro(40);2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 36
(35) Daarnaast kan de ECB de nationale centrale banken toestaan om bepaalde soorten activa
die niet gebruikt kunnen worden voor de monetaire-beleidstransacties van hetEurosysteem te gebruiken als beleenbare activa bij de verstrekking van krediet binnende werkdag (zie voetnoot 47).
(
36) Deze lijst, die wekelijks wordt geactualiseerd, is te vinden op de website van de ECB
(www.ecb.int).
(37) Schuldbewijzen die kunnen worden geconverteerd in aandelen (ofvergelijkbare
kenmerken hebben) alsmede schuldbewijzen die rechten verlenen welke achtergesteldzijn aan rechten van houders van andere schuldbewijzen van de emittent zijn van lijst 1uitgesloten.
(
38) Door kredietinstellingen uitgegeven schuldbewijzen die niet volledig voldoen aan de in
artikel 22, lid 4, van de ICBE-richtlijn (Richtlijn 88/220/EEG van de Raad (PB L 100van 19.4.1988, blz. 31) ter wijziging van Richtlijn 85/611/EEG van de Raad (PB L 375van 31.12.1985, blz. 3)) gestelde criteria worden slechts op lijst 1 opgenomen als aaniedere emissie als zodanig een kredietwaardigheidsbeoordeling (van een commerciële
kredietbeoordelaar) is toegekend die, naar het oordeel van het ESCB, aangeeft dat het
schuldbewijs aan hoge kredietwaardigheidsnormen voldoet.
(
39) De normen ten aanzien van effectenvereveningssystemen in het eurogebied en een
geactualiseerde lijst van de goedgekeurde koppelingen tussen deze systemen zijn tevinden op de website van de ECB (www.ecb.int).
(
40) Als zodanig ofin de nationale uitdrukkingen van de euro.
▼B
— de activa moeten zijn geëmitteerd (ofgegarandeerd) door in de EER
gevestigde entiteiten (41);
— de activa moeten ten minste genoteerd zijn op een gereguleerde
markt zoals omschreven in de Richtlijn beleggingsdiensten (42), of
genoteerd ofverhandeld op bepaalde niet-gereguleerde, door de
ECB aangewezen markten (43). Voorts kan door de ECB bij het
beleenbaar verklaren van afzonderlijke schuldbewijzen de liquiditeit
van de markt in aanmerking worden genomen.
Nationale centrale banken mogen, ook al zijn deze opgenomen op lijst 1,
geen schuldbewijzen accepteren die zijn uitgegeven ofgegarandeerd
door de tegenpartij ofdoor enige andere entiteit waarmee de tegenpartij
nauwe banden onderhoudt, zoals gedefinieerd in Richtlijn 2000/12/EG
betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van
kredietinstellingen (44)(45).
Nationale centrale banken kunnen desondanks besluiten de volgende, op
lijst 1 opgenomen instrumenten niet als beleenbare activa te aanvaarden:
— schuldbewijzen die vervallen vóór de vervaldatum van de monetaire-
beleidstransactie waarbij zij als beleenbare activa worden
gebruikt (46);
— schuldbewijzen met een inkomensstroom (b.v. een couponbetaling)
in de periode tot de vervaldatum van de monetaire-beleidstransactie
waarbij zij als beleenbare activa worden gebruikt.
Alle op lijst 1 opgenomen instrumenten kunnen grensoverschrijdend
worden benut, wat inhoudt dat een tegenpartij krediet kan verkrijgen bij
de nationale centrale bank van het land van vestiging door gebruik te
maken van op lijst 1 opgenomen activa die zich in een andere lidstaat
bevinden (zie paragraaf6.6).
Op lijst 1 opgenomen activa kunnen worden gebruikt voor alle
monetaire-beleidstransacties die zijn gebaseerd op beleenbare activa,
d.w.z. transacties met wederinkoop en rechtstreekse aan- ofverkopen
van waardepapieren op de open markt en de marginale belenings-
faciliteit.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 37
(41) Het vereiste dat de emitterende entiteit in de EER moet zijn gevestigd geldt niet voor
internationale en supranationale instellingen.
(42) Richtlijn 93/22/EEG van de Raad van 10 mei 1993 inzake beleggingsdiensten (PB L
141 van 11.6.1993, blz. 27).
(43) Door kredietinstellingen uitgegeven schuldbewijzen die niet volledig voldoen aan de in
artikel 22, lid 4, van de ICBE-richtlijn (Richtlijn 88/220/EEG ter wijziging van Richtlijn
85/611/EEG) gestelde criteria worden slechts op lijst 1 opgenomen als zij zijn genoteerd
op een gereguleerde markt zoals gedefinieerd in de Richtlijn beleggingsdiensten(Richtlijn 93/22/EEG) en voldoen aan de in de Prospectusrichtlijn (Richtlijn 89/298/EEG van de Raad (PB L 124 van 5.5.1989, blz. 8)) gestelde eisen.
(
44) Artikel 1, punt 26, van Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad
van 20 maart 2000 betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden
van kredietinstellingen luidt als volgt:„nauwe banden: een situatie waarbij twee ofmeer natuurlijke ofrechtspersonenverbonden zijn door:
a) een deelneming, d.w.z. het rechtstreeks ofdoor middel van een zeggenschapsband in
bezit hebben van ten minste 20 % van de stemrechten ofhet kapitaal van een
onderneming, of
b) een zeggenschapsband, d.w.z. de band die bestaat tussen een moederonderneming en
een dochteronderneming, in alle gevallen zoals bedoeld in artikel 1, leden 1 en 2,van Richtlijn 83/349/EEG, ofeen band van dezelf de aard tussen een natuurlijke of
een rechtspersoon en een onderneming; elke dochteronderneming van een dochter-
onderneming wordt ook beschouwd als een dochteronderneming van demoederonderneming die aan het hoofd van deze ondernemingen staat. Als eennauwe band tussen twee ofmeer natuurlijke ofrechtspersonen wordt tevensbeschouwd een situatie waarin deze personen via een zeggenschapsband duurzaam
verbonden zijn met eenzelfde persoon.”
(
45) Deze bepaling is niet van toepassing op nauwe banden tussen de tegenpartij en de
overheden van landen van de EER. Ook uitgesloten van de definitie van nauwe bandenzijn gevallen waarin dergelijke schuldbewijzen zijn beschermd door specifiekejuridische waarborgen, zoals instrumenten die volledig voldoen aan de in artikel 22,
lid 4, van de ICBE-richtlijn (Richtlijn 85/611/EEG, zoals gewijzigd bij Richtlijn 88/220/
EEG) vastgelegde criteria.
(
46) Als de nationale centrale banken het gebruik van instrumenten zouden toestaan met een
looptijd korter dan die van de monetaire-beleidstransacties waarbij ze als beleenbareactiva worden benut, zouden tegenpartijen dergelijke activa op ofvóór de vervaldatum
moeten vervangen.
▼B
6.3.Op lijst 2 opgenomen activa (47)
Naast schuldbewijzen die voldoen aan de criteria voor opneming op lijst
1, kunnen nationale centrale banken ook andere activa beleenbaar
verklaren die van bijzonder belang zijn voor de nationale financiële
markten en het nationale bankwezen; deze activa worden dan op lijst 2
opgenomen. Criteria voor opneming van activa op lijst 2 worden
overeenkomstig de onderstaand vermelde minimumvereisten door de
nationale centrale banken vastgesteld. De specifieke nationale criteria
voor op lijst 2 opgenomen activa behoeven de goedkeuring van de ECB.
De nationale centrale banken stellen vast welke activa op nationale
lijsten 2 worden opgenomen, en houden deze lijsten bij. De lijsten zijn
openbaar (48).
Voor de op lijst 2 opgenomen activa gelden de volgende criteria (zie ook
tabel 4):
— de activa moeten bestaan uit hetzij schuldbewijzen (verhandelbaar of
niet-verhandelbaar) hetzij aandelen (verhandeld op een gereguleerde
markt zoals gedefinieerd in de Richtlijn beleggingsdiensten (49)).
Door kredietinstellingen uitgegeven aandelen en door kredietin-
stellingen uitgegeven schuldbewijzen die niet geheel voldoen aan de
in artikel 22, lid 4, van de ICBE-richtlijn gestelde criteria komen
doorgaans niet in aanmerking voor opneming op lijst 2. De ECB kan
nationale centrale banken echter machtigen dergelijke activa onder
bepaalde voorwaarden en beperkingen op hun lijst 2 op te nemen;
TABEL 4
Activa die gebruikt kunnen worden voor de monetaire-beleidstransacties van het
Eurosysteem
Criteria Lijst 1 Lijst 2
Soort activa — ECB-schuldbewijzen
— Andere verhandelbare
schuldbewijzen (1)— Verhandelbare schuld-
bewijzen
— Niet-verhandelbare
schuldbewijzen
— Op gereguleerde markt
verhandelde aandelen
Verrekening Activa moeten centraal
giraal zijn gedeponeerd
bij nationale centrale
bank of effectenvereve-
ningssysteem dat aan
eisen ECB voldoetActiva moeten goed toegan-
kelijk zijn voor nationale
centrale bank die activa op
lijst heeft opgenomen2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 38
(47) Naast de op lijst 2 opgenomen activa die gebruikt kunnen worden voor de monetaire-
beleidstransacties van het Eurosysteem, kan de ECB de nationale centrale banken
toestaan om krediet binnen de werkdag te verstrekken op onderpand van schuldbewijzen
die bij de verstrekking van krediet binnen de werkdag door niet-deelnemende centralebanken van de EU als beleenbaar beschouwd worden en die: 1) zich bevinden in landenvan de EER buiten de EU; 2) zijn geëmitteerd door entiteiten in landen van de EERbuiten de EU; 3) luiden in valuta's van landen van de EER ofop ruime schaal
verhandelde valuta's. De goedkeuring van de ECB wordt slechts verleend indien dit niet
ten koste gaat van de operationele doelmatigheid en de beheersing van de met dergelijkeschuldbewijzen gepaard gaande, specifieke juridische risico's. Binnen het eurogebiedmogen deze schuldbewijzen niet grensoverschrijdend benut worden (d.w.z. dattegenpartijen deze schuldbewijzen slechts mogen gebruiken om direct gelden te
ontvangen van de nationale centrale bank die van de ECB toestemming heeft gekregen
om op onderpand van deze activa krediet binnen de werkdag te verstrekken).
(
48) Deze lijsten, die wekelijks worden geactualiseerd, worden op de website van de ECB
(www.ecb.int) gepubliceerd. Met betrekking tot niet-verhandelbare, op lijst 2opgenomen activa en schuldbewijzen met een beperkte liquiditeit en bijzondere
kenmerken, kunnen nationale centrale banken besluiten geen informatie te verstrekken
omtrent afzonderlijke emissies, emittenten/debiteuren of garanten bij de bekendmakingvan hun nationale lijsten 2; in dat geval dienen zij andere informatie te verschaffen omtegenpartijen in het gehele eurogebied in staat te stellen op eenvoudige wijze te bepalenofeen activum beleenbaar is.
(
49) Richtlijn 93/22/EEG van de Raad van 10 mei 1993 inzake beleggingsdiensten.
▼B
Criteria Lijst 1 Lijst 2
Emittent — Eurosysteem
— Publieke sector— Private sector (
2)
— Internationale en
supranationale instel-
lingen— Publieke sector
— Private sector (3)
Kredietwaardigheid Emittent (garant) moet
door ECB financieel
gezond worden geachtEmittent/debiteur (garant)
moet financieel gezond
worden geacht door natio-
nale centrale bank die het
activum op lijst heeft opge-
nomen
Locatie emittent (ofgarant) EER (4) Eurogebied
Locatie activa Eurogebied (5) Eurogebied (5)
Valutadenominatie Euro (6) Euro (6)
PM: Grensoverschrijdend
gebruikJa Ja
(1) Schuldbewijzen die kunnen worden omgezet in aandelen (ofdie vergelijkbare kenmerken bezitten)
en achtergestelde schuldbewijzen zijn van lijst 1 uitgesloten.
(2) Door kredietinstellingen uitgegeven schuldbewijzen die niet volledig voldoen aan de in artikel 22,
lid 4, van de ICBE-richtlijn (Richtlijn 88/220/EEG ter wijziging van Richtlijn 85/611/EEG)gestelde criteria worden slechts op lijst 1 opgenomen als aan de volgende drie voorwaarden wordt
voldaan. Ten eerste moet aan elke emissie als zodanig een „rating” (van een kredietbeoordelings-
instantie) zijn toegekend, die naar de mening van het Eurosysteem aangeeft dat het schuldbewijsaan hoge kredietnormen voldoet. Ten tweede moet het schuldbewijs op een gereguleerde marktzoals gedefinieerd in de Richtlijn beleggingsdiensten (Richtlijn 93/22/EEG) zijn genoteerd. Tenderde moet het schuldbewijs voldoen aan de in de Prospectusrichtlijn (Richtlijn 89/298/EEG)
gestelde eisen.
(
3) Door kredietinstellingen uitgegeven aandelen en door kredietinstellingen uitgegeven schuldbe-
wijzen die niet volledig voldoen aan de in artikel 22, lid 4, van de ICBE-richtlijn gestelde criteriakomen doorgaans niet in aanmerking voor opneming op lijst 2. De ECB kan nationale centralebanken echter machtigen dergelijke activa onder bepaalde voorwaarden en beperkingen op hun lijst
2 op te nemen.
(
4) Het vereiste dat de uitgevende entiteit in de EER moet zijn gevestigd is niet van toepassing op
internationale en supranationale instellingen.
(5) Zodat het te gelde maken is onderworpen aan het recht van een lidstaat van het eurogebied.
(6) Als zodanig ofin de nationale uitdrukkingen van de euro.
— de activa moeten bestaan uit schuldverplichtingen ofaandelen van
(ofzijn gegarandeerd door) entiteiten die f inancieel gezond worden
geacht door de nationale centrale bank die deze activa op haar lijst 2
heeft opgenomen;
— de activa moeten gemakkelijk toegankelijk zijn voor de nationale
centrale bank die deze activa op de desbetreffende lijst 2 heeft
opgenomen;
— de activa moeten zich in het eurogebied bevinden (zodat eventuele
realisatie is onderworpen aan de wetgeving van een lidstaat van het
eurogebied);
— de activa moeten luiden in euro(50);
— de activa moeten zijn geëmitteerd (ofgegarandeerd) door in het
eurogebied gevestigde entiteiten.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 39
(50) Als zodanig ofin de nationale uitdrukkingen van de euro.
▼B
Nationale centrale banken mogen, ook al zijn deze opgenomen in lijst 2,
geen schuldverplichtingen accepteren ofaandelen van de tegenpartij of
enige andere entiteit waarmee de tegenpartij nauwe banden onderhoudt,
zoals gedefinieerd in artikel 1, punt 26, van Richtlijn 2000/12/EG
betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van
kredietinstellingen (51)(52).
Nationale centrale banken kunnen besluiten de volgende, op lijst 2
opgenomen instrumenten desondanks niet als beleenbare activa te
aanvaarden:
— schuldbewijzen die vervallen vóór de vervaldatum van de monetaire-
beleidstransactie waarbij zij als beleenbare activa worden
gebruikt (53);
— schuldbewijzen met een inkomensstroom (b.v. een couponbetaling)
in de periode tot de vervaldatum van de monetaire-beleidstransactie
waarbij de bewijzen worden gebruikt als beleenbare activa;
— aandelen ten aanzien waarvan enigerlei betaling (ook in specie) zal
worden verricht ofenig ander daaraan verbonden recht zal worden
uitgeoefend waardoor hun beleenbaarheid wordt aangetast in de
periode tot de vervaldatum van de monetaire-beleidstransactie
waarbij zij als beleenbare activa worden gebruikt.
Op lijst 2 opgenomen instrumenten die gebruikt kunnen worden voor de
monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem kunnen grensover-
schrijdend worden benut, hetgeen inhoudt dat een tegenpartij
liquiditeiten kan verkrijgen bij de nationale centrale bank van het land
van vestiging door gebruik te maken van activa die zich in een andere
lidstaat bevinden (zie paragraaf6.6).
Op lijst 2 opgenomen activa kunnen worden gebruikt als beleenbare
activa voor open-markttransacties met wederinkoop en de marginale
beleningsfaciliteit. Op lijst 2 opgenomen activa worden doorgaans niet
gebruikt bij rechtstreekse aan- ofverkopen van waardepapieren door het
Eurosysteem.
6.4.Risicobeheersingsmaatregelen
Op de aan de monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem ten
grondslag liggende activa worden risicobeheersingsmaatregelen toege-
past om het Eurosysteem te beschermen tegen financiële verliezen als
deze activa te gelde moeten worden gemaakt bij wanprestatie van de
kant van een tegenpartij. De aan het Eurosysteem ter beschikking
staande maatregelen ter beheersing van risico's worden beschreven in
kader 7.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 40
(51) Zie voetnoot 44.
(52) Deze bepaling is niet van toepassing op (i) nauwe banden tussen de tegenpartij en de
overheden van landen van de EER; (ii) handelswissels waarvoor ten minste één entiteit(anders dan een kredietinstelling) naast de tegenpartij aansprakelijk is; (iii) schuldbe-wijzen die volledig voldoen aan de in artikel 22, lid 4, van de ICBE-richtlijn (Richtlijn85/611/EEG zoals gewijzigd bij Richtlijn 88/220/EEG) vastgelegde criteria, of(iv)
gevallen waarin schuldbewijzen zijn beschermd door specifieke juridische waarborgen
vergelijkbaar met (iii).
(
53) Als de nationale centrale banken het gebruik van instrumenten zouden toestaan met een
looptijd korter dan die van de monetaire-beleidstransacties waarbij ze als beleenbareactiva worden benut, zouden tegenpartijen dergelijke activa op ofvóór de vervaldatum
moeten vervangen.
▼B
6.4.1.Initiële marges
Het Eurosysteem hanteert initiële marges, overeenkomend met een
bepaald percentage van de verstrekte liquiditeiten, die worden opgeteld
bij de vereiste waarde van de beleenbare activa. Er worden twee
verschillende marges gehanteerd, waarbij rekening wordt gehouden met
de periode gedurende welke het Eurosysteem risico loopt:
— een marge van 1 % voor transacties binnen de werkdag en
transacties tot de volgende ochtend;
— een marge van 2 % voor transacties met een oorspronkelijke looptijd
van meer dan één werkdag.
Voor liquiditeitsverkrappende transacties worden geen initiële marges
gehanteerd.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 41
▼B
6.4.2.Risicobeheersingsmaatregelen voor op lijst 1 opgenomen activa
Naast de op het verstrekte bedrag aan liquiditeiten toegepaste initiële
marges, hanteert het Eurosysteem specifieke maatregelen van risicobe-
heersing, afhankelijk van het soort door de tegenpartij aangeboden
beleenbare activa. De maatregelen ter beheersing van de risico's
verbonden aan de op lijst 1 opgenomen activa worden vastgesteld
door de ECB met inachtneming van verschillen in juridische stelsels
tussen de lidstaten. Deze maatregelen zijn voor het eurogebied globaal
geharmoniseerd (54). Het kader voor de beheersing van de risico's
verbonden aan de op lijst 1 opgenomen activa omvat de volgende
elementen:
— Op afzonderlijke schuldbewijzen worden specifieke surpluspercen-
tages toegepast. De surpluspercentages worden toegepast door een
bepaald percentage afte trekken van de marktwaarde van het
beleenbare activum. De percentages verschillen al naar gelang van
de resterende looptijd en de couponstructuur van de schuldbewijzen,
zoals beschreven in kader 8.
— Bij liquiditeitsverkrappende transacties worden geen surpluspercen-
tages toegepast.
— Afhankelijk van jurisdictie en van het nationale operationele stelsel
hanteren de nationale centrale banken een onderpandsdepot en/of
eisen zij dat voor elke afzonderlijke transactie activa worden
aangewezen. Bij gebruikmaking van een onderpandsdepot stelt de
tegenpartij aan de centrale bank een voldoende groot depot van
beleenbare activa ter beschikking ter dekking van alle van de
centrale bank ontvangen kredieten, zodat er geen direct verband
bestaat tussen specifieke krediettransacties en afzonderlijke activa.
Bij een stelsel waarbij voor elke krediettransactie afzonderlijke
activa worden aangewezen, bestaat een dergelijk direct verband wel.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 42
(54) Als gevolg van operationele verschillen tussen lidstaten met betrekking tot de
procedures voor de levering door tegenpartijen van beleenbare activa aan de nationalecentrale banken (in de vorm van een aan de nationale centrale bank verpandonderpandsdepot ofals repo's op basis van voor elke transactie af zonderlijkgespecificeerde activa), kunnen zich geringe verschillen voordoen met betrekking tot
het tijdstip van waardering en andere operationele kenmerken van het margekader.
▼B
— De activa worden dagelijks gewaardeerd. Dagelijks berekenen de
nationale centrale banken de vereiste waarde van de beleenbare
activa, waarbij rekening wordt gehouden met wijzigingen in
uitstaande kredietbedragen, de in paragraaf6.5 geschetste waarde-
ringsgrondslagen en de initiële marges en surpluspercentages.
— Als na waardering de waarde van de beleenbare activa niet
overeenstemt met de op die dag berekende vereiste waarde, vinden
symmetrische margestortingen plaats. Om de frequentie daarvan te
beperken, kunnen de nationale centrale banken een margestortings-
punt toepassen, dat dan 1 % van het verstrekte bedrag aan
liquiditeiten bedraagt. Afhankelijk van jurisdictie kunnen de
nationale centrale banken bepalen dat de storting plaatsvindt in de
vorm van hetzij de levering van aanvullende activa hetzij de
overdracht van liquiditeiten. Dit houdt in dat, als de marktwaarde
van de beleenbare activa beneden het onderste margestortingspunt
daalt, tegenpartijen aanvullende activa moeten leveren (ofliquidi-
teiten overdragen). Omgekeerd is het zo dat, als de marktwaarde van
de beleenbare activa na herwaardering het bovenste margestortings-
punt overschrijdt, de nationale centrale bank het surplus aan activa
aan de tegenpartij retourneert (ofliquiditeiten overdraagt) (zie kader
9).
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 43
▼B
— Bij gebruikmaking van een onderpandsdepot kunnen tegenpartijen
per definitie beleenbare activa dagelijks substitueren.
— Bij een stelsel waarbij voor elke krediettransactie afzonderlijke
activa worden aangewezen, kan substitutie van beleenbare activa
door de nationale centrale bank worden toegestaan.
— De ECB kan te allen tijde besluiten bepaalde schuldbewijzen van
lijst 1 uit te sluiten (55).
6.4.3.Risicobeheersingsmaatregelen voor op lijst 2 opgenomen activa
De maatregelen ter beheersing van de risico's verbonden aan de op lijst 2
opgenomen activa worden vastgesteld door de nationale centrale bank
die de desbetreffende activa op de lijst heeft opgenomen. De
maatregelen behoeven de goedkeuring van de ECB. Het Eurosysteem
streeft er bij de vaststelling van de risicobeheersingsmaatregelen voor op
lijst 2 opgenomen activa naar discriminatie binnen het eurogebied te
vermijden. In dit kader weerspiegelen de surpluspercentages voor activa
op lijst 2 de specifieke, met deze activa samenhangende risico's en zijn
ten minste gelijk aan die voor activa op lijst 1.
Op de tweede lijst opgenomen activa worden, voor wat de surplus-
percentages betreft, in vier categorieën ingedeeld, al naar gelang van
hun intrinsieke kenmerken en liquiditeit (zie kader 10). De risicobeheer-
singsmaatregelen zijn gebaseerd op de rentevolatiliteit, het renteniveau,
een veronderstelde liquiditeitshorizon, en de relevante looptijd van het
activum.
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 44
(55) Indien ten tijde van een dergelijke uitsluiting een schuldbewijs bij een krediettransactie
van het Eurosysteem wordt gebruikt, moet hieraan binnen 20 werkdagen vanafhet
tijdstip van uitsluiting een einde worden gemaakt.
▼B
1. Aandelen
2. Verhandelbare schuldbewijzen met beperkte liquiditeit
Het merendeel van de op lijst 2 opgenomen activa valt hieronder.
Ofschoon de mate van liquiditeit enigszins kan verschillen zijn de
activa vergelijkbaar in die zin dat zij op een kleine secundaire markt
worden verhandeld, dat er mogelijk geen dagelijkse notering
plaatsvindt en dat transacties van normale omvang de koers kunnen
beïnvloeden.
3. Schuldbewijzen met beperkte liquiditeit en bijzondere
kenmerken
Dit zijn activa die tot op zekere hoogte verhandelbaar zijn maar
waarvoor in geval van liquidatie extra tijd nodig is. Dit geldt voor
activa die in het algemeen niet verhandelbaar zijn, maar bijzondere
kenmerken hebben waardoor een zekere mate van verhandelbaarheid
wordt gecreëerd, zoals veilingprocedures (als er behoefte aan
liquidatie bestaat), en een dagelijkse waardering.
4. Niet-verhandelbare schuldbewijzen
Deze instrumenten zijn in de praktijk niet verhandelbaar en bezitten
derhalve geen ofeen lage mate van liquiditeit.
Opname van op lijst 2 opgenomen activa in één van deze categorieën
geschiedt op voorstel van de nationale centrale banken en behoeft de
toestemming van de ECB.
Voor op lijst 2 opgenomen activa waarbij de rente kan worden
aangepast en waarbij deze aanpassing conform marktusances op
eenduidige en heldere wijze met toestemming van de ECB geschiedt,
geldt als relevante looptijd de tijdsduur tot de rente-aanpassing,2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 45
▼B
ongeacht de liquiditeitscategorie waarin het desbetreffende activum
is opgenomen.
De nationale centrale banken hanteren hetzelfde margestortingspunt
(indien van toepassing) voor activa op lijst 1 en lijst 2. Bovendien
kunnen de nationale centrale banken limieten toepassen bij het
aanvaarden van op lijst 2 opgenomen activa, kunnen zij aanvullende
garanties eisen en kunnen zij te allen tijde afzonderlijke activa van
lijst 2 uitsluiten.
6.5.Waarderingsgrondslagen voor beleenbare activa
Bij de waardebepaling van beleenbare activa bij transacties met
wederinkoop past het Eurosysteem de volgende waarderingsgrondslagen
toe:
— Voor elk op lijst 1 oflijst 2 opgenomen activum wijst het
Eurosysteem één markt aan voor het ontlenen van koersinformatie.
Dit houdt in dat voor activa die op meer dan één markt worden
genoteerd ofverhandeld, slechts één van deze markten voor het
desbetreffende activum wordt gebruikt voor het ontlenen van
koersinformatie.
— Voor elke referentiemarkt stelt het Eurosysteem vast welke meest
representatieve koers moet worden gebruikt voor het berekenen van
marktwaarden. Als meer dan één koers wordt genoteerd, wordt de
laagste daarvan (doorgaans de biedkoers) gebruikt.
— De waarde van verhandelbare activa wordt berekend op basis van de
meest representatieve koers op de werkdag voorafgaand aan de dag
van waardering.
— Als voor een bepaald activum geen representatieve koers op de
werkdag voorafgaand aan de dag van waardering beschikbaar is,
wordt de laatste gedane koers gebruikt. Als deze niet beschikbaar is,
stelt de nationale centrale bank een koers vast, rekening houdend
met de meest recente, op de referentiemarkt vastgestelde koers voor
het desbetreffende activum.
— De marktwaarde van een schuldbewijs wordt berekend met inbegrip
van lopende rente.
— Afhankelijk van verschillen in nationale rechtsstelsels en operatio-
nele kenmerken, kan de behandeling van inkomensstromen (b.v.
couponbetalingen) die met betrekking tot een activum gedurende de
looptijd van een transactie met wederinkoop worden ontvangen,
tussen de nationale centrale banken verschillen. Als de inkomens-
stroom aan de tegenpartij wordt overgedragen zullen de nationale
centrale banken verzekeren dat de desbetreffende transacties
volledig gedekt blijven door een toereikende hoeveelheid beleenbare
activa alvorens het inkomen wordt overgedragen. De nationale
centrale banken streven ernaar te waarborgen dat het economische
effect van de behandeling van inkomensstromen gelijk is aan de
situatie waarin het inkomen op de betaaldag aan de tegenpartij wordt
overgedragen (56).
— Voor niet-verhandelbare op lijst 2 opgenomen activa legt de
nationale centrale bank die de desbetreffende activa op de lijst
heeft opgenomen afzonderlijke waarderingsgrondslagen vast.
6.6.Grensoverschrijdend gebruik van beleenbare activa
Tegenpartijen van het Eurosysteem kunnen beleenbare activa grens-
overschrijdend gebruiken, d.w.z. dat zij liquiditeiten kunnen verkrijgen
van de nationale centrale bank van de lidstaat waarin zij zijn gevestigd
op onderpand van activa die zich in een andere lidstaat bevinden.
Beleenbare activa kunnen grensoverschrijdend worden gebruikt bij alle
transacties waarbij het Eurosysteem liquiditeiten verschaft tegen
beleenbare activa. Door de nationale centrale banken (en de ECB) is
een mechanisme ontwikkeld om te waarborgen dat alle beleenbare
activa op deze wijze kunnen worden gebruikt. Dit staat bekend als het
Correspondentenmodel voor centrale banken (veelal, als afkorting van
de Engelse benaming, aangeduid als CCBM), waarbij nationale centrale
banken voor elkaar (en voor de ECB) optreden als bewaarnemers
(„correspondenten”) met betrekking tot in hun lokale depots of
afwikkelingssysteem opgenomen activa. Het model kan worden2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 46
(56) Nationale centrale banken kunnen besluiten schuldbewijzen met een inkomensstroom
(b.v. een couponbetaling) en aandelen ten aanzien waarvan enigerlei vorm van betalingzal plaatsvinden (ofenig ander daaraan verbonden recht dat hun beleenbaarheidmogelijk vermindert zal worden uitgeoefend) in de periode tot de vervaldatum van demonetaire-beleidstransactie, niet te aanvaarden als beleenbare activa bij transacties met
wederinkoop (zie paragrafen 6.2 en 6.3).
▼B
toegepast voor alle beleenbare activa. Voor niet-verhandelbare activa of
op lijst 2 opgenomen activa met beperkte liquiditeit en bijzondere
kenmerken die niet via een effectenvereveningssysteem kunnen worden
overgedragen kunnen specifieke oplossingen worden toegepast (57). Het
CCBM kan worden benut voor het verstrekken van onderpand voor alle
soorten krediettransacties van het Eurosysteem (58). Naast het CCBM
kunnen ook goedgekeurde koppelingen tussen effectenverevenings-
systemen worden gebruikt voor grensoverschrijdende overdracht van
effecten (59).
6.6.1.Het Correspondentenmodel voor centrale banken
In grafiek 3 wordt de werking van het CCBM geïllustreerd.
GRAFIEK3
Het Correspondentenmodel voor centrale banken
Ten behoeve van het grensoverschrijdende gebruik van beleenbare
activa houden alle nationale centrale banken bij elkaar effecten-
rekeningen aan. De werking van het CCBM hangt afvan het f eit of
de beleenbare activa door de centrale bank van het thuisland aan een
specifieke transactie worden gekoppeld of dat deze bij de centrale bank
van het thuisland in een onderpandsdepot worden aangehouden (60):
— Bij een stelsel waarbij de activa aan een transactie worden
gekoppeld, geeft de tegenpartij, zodra een kredietinschrijving door
de nationale centrale bank van de lidstaat van vestiging (d.w.z. de
centrale bank van het thuisland) is aanvaard, opdracht (eventueel via
de eigen bewaarnemer) aan het effectenvereveningssysteem in het
land waar de effecten worden aangehouden om deze over te boeken
naar de centrale bank van dat land op de rekening van de centrale
bank van het thuisland. Zodra de centrale bank van het thuisland
door de correspondent-centrale bank is ingelicht dat het onderpand is
ontvangen, maakt zij de gelden aan de tegenpartij over. Centrale
banken verstrekken geen gelden voordat zeker is dat de effecten van2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 47
(57) Voor meer gegevens wordt verwezen naar de „CCBM Brochure” op de website van de
ECB (www.ecb.int).
(58) De ECB kan de nationale centrale banken toestaan krediet binnen de werkdag te
verstrekken op basis van bepaalde soorten „buitenlandse” schuldbewijzen (zie voetnoot
47). Binnen het eurogebied mogen dergelijke schuldbewijzen echter niet grens-overschrijdend benut worden.
(
59) Beleenbare activa kunnen worden benut via een rekening van een centrale bank bij een
effectenvereveningssysteem in een ander land dan dat van de desbetreffende centrale
bank als het Eurosysteem het gebruik van een dergelijke rekening heeft goedgekeurd.
Per augustus 2000 heeft de Central Bank of Ireland toestemming een dergelijkerekening bij Euroclear te openen. Deze rekening kan worden gebruikt voor alle bijEuroclear aangehouden beleenbare activa, met inbegrip van beleenbare activa die viagoedgekeurde koppelingen aan Euroclear zijn overgedragen.
(
60) Zie paragraaf6.4.1 en de „CCBM Brochure” voor nadere toelichting.
▼B
de tegenpartij door de correspondent-centrale bank zijn ontvangen.
Waar nodig met het oog op het uiterste tijdstip van afwikkeling,
kunnen tegenpartijen met gebruikmaking van de procedures van het
model activa tevoren bij correspondent-centrale banken op de
rekening van de centrale bank van het thuisland deponeren.
— Bij gebruikmaking van een onderpandsdepot kan de tegenpartij te
allen tijde effecten aan de correspondent-centrale bank overmaken
op de rekening van de centrale bank van de lidstaat van het
thuisland. Zodra de centrale bank van het thuisland door de
correspondent-centrale bank is ingelicht dat de effecten zijn
ontvangen, zullen de desbetreffende effecten in het onderpandsdepot
van de tegenpartij worden opgenomen.
Het CCBM is voor tegenpartijen beschikbaar vanaf9.00 uur ECB-tijd
(Midden-Europese tijd) op elke werkdag van het Eurosysteem. Een
tegenpartij die gebruik wenst te maken van het CCBM moet de
nationale centrale bank waarvan zij krediet wenst te ontvangen — de
centrale bank van het thuisland — daarvan vóór 16.00 uur ECB-tijd
(Midden-Europese tijd) in kennis stellen. Voorts moet de tegenpartij
ervoor zorgen dat het desbetreffende onderpand uiterlijk om 16.45 uur
ECB-tijd (Midden-Europese tijd) op de rekening van de correspondent-
centrale bank wordt overgeschreven. Ten aanzien van later gegeven
opdrachten oflater uitgevoerde bijschrijvingen kan pas de volgende
werkdag krediet worden verleend. Als tegenpartijen verwachten dat zij
op een laat tijdstip gebruik moeten maken van het CCBM, moeten zij
waar mogelijk de activa tevoren leveren (d.w.z. de activa tevoren
deponeren). In uitzonderlijke omstandigheden ofals zulks voor
monetaire-beleidsdoeleinden is vereist kan de ECB besluiten de
sluitingstijd van het CCBM uit te stellen tot de sluitingstijd van
TARGET.
6.6.2.Grensoverschrijdende koppelingen
Naast het CCBM kunnen goedgekeurde koppelingen tussen effecten-
vereveningssystemen in de EU ook worden gebruikt voor de
grensoverschrijdende overdracht van effecten.
GRAFIEK4
Koppelingen tussen effectenvereveningssystemen
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 48
▼B
Een koppeling tussen twee effectenvereveningssystemen stelt een
deelnemer aan het ene systeem in staat in een ander systeem uitgegeven
effecten aan te houden zonder aan dat andere systeem deel te nemen.
Voordat deze koppelingen kunnen worden benut voor het overdragen
van onderpand voor krediettransacties van het Eurosysteem moeten zij
na een beoordeling zijn goedgekeurd in het licht van de normen voor het
gebruik van effectenvereveningssystemen binnen de EU (61)(62).
Vanuit het oogpunt van het Eurosysteem vervullen het CCBM en de
grensoverschrijdende koppelingen tussen effectenvereveningssystemen
in de EU dezelfde rol; zij stellen tegenpartijen namelijk in staat
onderpand grensoverschrijdend te gebruiken. Beide systemen stellen
tegenpartijen in staat onderpand te gebruiken om krediet te verkrijgen
van de centrale bank van het land van vestiging, ook al is dat onderpand
uitgegeven in een effectenvereveningssysteem van een ander land. Het
CCBM en de grensoverschrijdende koppelingen vervullen deze functie
op verschillende wijzen. Binnen het CCBM is de grensoverschrijdende
relatie er een tussen de nationale centrale banken, die voor elkaar als
bewaarnemer optreden. Bij de koppelingen is de grensoverschrijdende
relatie er een tussen de effectenvereveningssystemen, die bij elkaar
omnibusrekeningen openen. Bij een correspondent-centrale bank
gedeponeerde activa kunnen alleen worden gebruikt als onderpand
voor krediettransacties van het Eurosysteem. Via een koppeling
aangehouden activa kunnen daarnaast ook voor andere doeleinden
worden gebruikt. Bij gebruikmaking van grensoverschrijdende koppe-
lingen houden de tegenpartijen de activa aan op hun eigen rekening bij
het effectenvereveningssysteem van het eigen land en is er geen
noodzaak van een bewaarnemer.
HOOFDSTUK 7
7.RESERVEVERPLICHTINGEN (63)
7.1.Algemene overwegingen
De ECB eist dat kredietinstellingen op rekeningen bij de nationale
centrale banken minimumreserves aanhouden in het kader van het
stelsel van reserveverplichtingen van het Eurosysteem. Het juridische
kader voor het stelsel van reserveverplichtingen van het Eurosysteem is
vastgelegd in artikel 19 van de Statuten van het ESCB, de Raadsver-
ordening (EG) met betrekking tot de toepassing van
reserveverplichtingen door de Europese Centrale Bank en de Verorde-
ning van de ECB inzake de toepassing van reserveverplichtingen. De
toepassing van de Verordening van de ECB waarborgt dat de
modaliteiten van het stelsel van reserveverplichtingen van het Euro-
systeem voor het gehele eurogebied gelijk zijn.
Het door elke instelling aan te houden bedrag aan minimumreserves
wordt bepaald in relatie tot de reservebasis van de instelling. Het stelsel
van reserveverplichtingen van het Eurosysteem stelt tegenpartijen in
staat gebruik te maken van een middelingsvoorziening, zodat de
bepaling ofeen instelling al dan niet aan de reserveverplichtingen
voldoet geschiedt op grond van het gemiddelde van de op de
reserverekeningen van tegenpartijen aangehouden bedragen aan het
einde van elke kalenderdag gedurende een aanhoudingsperiode van één
maand. Over de door de instellingen aangehouden reserves wordt rente
vergoed tegen de rentevoet voor de basis-herfinancieringstransacties van
het Eurosysteem.
Het stelsel van reserveverplichtingen van het Eurosysteem wordt primair
gebruikt voor de volgende monetaire-beleidsfuncties:
—Het stabiliseren van de geldmarktrente
De middelingsbepaling in het stelsel van reserveverplichtingen van
het Eurosysteem is erop gericht bij te dragen tot het stabiliseren van
de geldmarktrente door instellingen aan te sporen de effecten van
tijdelijke fluctuaties in liquiditeitsverhoudingen te egaliseren.
—Het bewerkstelligen of vergroten van een structureel liquiditeits-
tekort2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 49
(61) De geactualiseerde lijst van goedgekeurde koppelingen is te vinden op de website van
de ECB (www.ecb.int).
(62) Zie „Standards for the use of EU securities settlement systems in ESCB credit
operations”, januari 1998.
(63) Het juridische kader voor de toepassing door de ECB van reserveverplichtingen is te
vinden in Raadsverordening (EG) nr. 2531/98 en Verordening (EG) nr. 2819/98 inzakede toepassing van reserveverplichtingen (ECB/1998/15). Dit hoofdstuk is louter
informatief.
▼B
Het stelsel van reserveverplichtingen van het Eurosysteem draagt bij
tot het bewerkstelligen ofvergroten van een structureel liquiditeits-
tekort. Dit kan het Eurosysteem beter in staat stellen op doelmatige
wijze op te treden als verschaffer van liquiditeiten.
Bij het toepassen van reserveverplichtingen is de ECB gehouden
overeenkomstig de doelstellingen van het Eurosysteem te handelen,
zoals vastgelegd in artikel 105, lid 1, van het Verdrag en artikel 2 van de
Statuten van het ESCB, hetgeen onder meer inhoudt dat significante,
ongewenste delocatie ofdesintermediatie niet mag worden bevorderd.
7.2.Reserveplichtige instellingen
Conform artikel 19.1 van de Statuten van het ESCB verlangt de ECB dat
de in de lidstaten gevestigde kredietinstellingen minimumreserves
aanhouden. Dit houdt in dat bijkantoren in het eurogebied van entiteiten
waarvan het hoofdkantoor zich niet in het eurogebied bevindt ook
hieraan zijn onderworpen. Bijkantoren buiten het eurogebied van in het
eurogebied gevestigde kredietinstellingen zijn echter niet aan het stelsel
onderworpen.
De ECB kan instellingen die zich in liquidatie ofin een reorganisatie-
proces bevinden vrijstellen van reserveverplichtingen. Krachtens de
Raadsverordening (EG) met betrekking tot de toepassing van mini-
mumreserves door de Europese Centrale Bank en de Verordening van de
ECB inzake de toepassing van minimumreserves kan de ECB op niet-
discriminatoire basis ook categorieën andere instellingen vrijstellen van
reserveverplichtingen als de door de verplichtingen nagestreefde
doeleinden niet worden gediend door het opleggen van de verplich-
tingen aan de desbetreffende instellingen. Bij een besluit omtrent een
dergelijke vrijstelling neemt de ECB één ofmeer van de volgende
criteria in acht:
— de instelling houdt zich bezig met gespecialiseerde functies;
— de instelling oefent geen actieve bancaire functies uit in concurrentie
met andere kredietinstellingen;
— de instelling heeft alle deposito's aangemerkt voor gebruik ten
behoeve van regionale en/ofinternationale ontwikkelingshulp.
De ECB stelt een lijst van instellingen samen die onderworpen zijn aan
reserveverplichtingen en houdt deze lijst bij. De ECB stelt tevens een
openbare lijst op van instellingen die om andere redenen dan
reorganisatie zijn vrijgesteld van reserveverplichtingen, en houdt deze
lijst bij (64). Tegenpartijen kunnen zich op deze lijsten beroepen ten
aanzien van besluiten of hun passiva een andere instelling betreffen die
zelfaan reserveverplichtingen is onderworpen. De lijsten die op de
laatste werkdag van het Eurosysteem van elke kalendermaand openbaar
worden gemaakt dienen als basis voor de berekening van de reservebasis
voor de volgende aanhoudingsperiode.
7.3.Vaststelling van reserveverplichtingen
a) Reservebasis en reserveratio's
De reservebasis van een instelling wordt vastgesteld aan de hand van
de balansposten van die instelling. De balansgegevens worden aan de
nationale centrale banken gerapporteerd in het algemene kader van
de bancaire en monetaire statistieken van de ECB (zie paragraaf
7.5)(65). Voor instellingen die aan de volledige rapportageverplich-
tingen zijn onderworpen, worden de balansgegevens per de ultimo
van een gegeven kalendermaand gebruikt voor de vaststelling van de
reservebasis voor de aanhoudingsperiode die de daaropvolgende
kalendermaand begint.
Het rapportagekader voor de monetaire en bancaire statistieken van
de ECB voorziet in de mogelijkheid de rapportagelast van kleine
instellingen te verlichten. Instellingen waarvoor dit geldt hoeven
slechts een beperkt aantal balansgegevens op kwartaalbasis (als
kwartaalultimo-gegevens) te rapporteren, met een uiterste inleve-
ringsdatum na de overeenkomstige datum voor grotere instellingen.
Voor deze instellingen worden de voor een bepaald kwartaal
gerapporteerde gegevens gebruikt om, met een vertraging van één
maand, de reservebasis voor de drie daaropvolgende één-maands-
aanhoudingsperioden vast te stellen.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 50
(64) De lijsten zijn beschikbaar op de website van de ECB (www.ecb.int).
(65) Het rapportagekader voor de monetaire en bancaire statistieken van de ECB wordt
beschreven in bijlage 4.
▼B
Volgens de Raadsverordening (EG) met betrekking tot de toepassing
van minimumreserves door de Europese Centrale Bank, is de ECB
gerechtigd uit toevertrouwde gelden resulterende passiva alsmede uit
buiten-balansposten voortvloeiende passiva in de reservebasis van
instellingen op te nemen. In het stelsel van reserveverplichtingen van
het Eurosysteem worden slechts de passiva „deposito's”, „uitgegeven
schuldbewijzen” en „geldmarktpapier” daadwerkelijk in de reserve-
basis opgenomen (zie kader 11).
Passiva ten opzichte van andere instellingen die aan reservever-
plichtingen zijn onderworpen en passiva ten opzichte van de ECB en
de nationale centrale banken worden niet in de reservebasis
opgenomen. In dit opzicht moet, voor de categorieën „uitgegeven
schuldbewijzen” en „geldmarktpapier”, de emittent aantonen voor
welk bedrag deze instrumenten worden aangehouden door andere
reserveplichtige instellingen alvorens dit van de reservebasis te
mogen aftrekken. Als dit niet kan worden aangetoond, mogen
emittenten forfaitaire aftrekken in de vorm van een vast percen-
tage (66) op elk van deze balansposten toepassen.
De reserveratio's worden door de ECB vastgesteld met inachtneming
van het in de Raadsverordening (EG) omtrent de toepassing van
minimumreserves door de Europese Centrale Bank vastgestelde
plafond. De ECB past een uniforme reserveratio, die ongelijk is aan
nul, toe op de meeste in de reservebasis opgenomen posten. Deze
reserveratio wordt vermeld in de Verordening van de ECB omtrent
minimumreserves. De ECB past een reserveratio van nul toe op de
volgende passiva: „deposito's met vaste looptijd van meer dan 2
jaar”, „deposito's met een opzegtermijn van meer dan 2 jaar”, „repo's'
en „schuldbewijzen met een vaste looptijd van meer dan 2 jaar” (zie
kader 11). De ECB kan te allen tijde de reserveratio's wijzigen.
Wijzigingen in de reserveratio's worden door de ECB aangekondigd
vóór de eerste aanhoudingsperiode waarvoor de wijziging van kracht
wordt.”2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 51
(66) Zie Verordening (EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/15) inzake de toepassing van
reserveverplichtingen. Nadere informatie omtrent de gestandaardiseerde aftrek is tevinden op de website van de ECB (www.ecb.int). Informatie is ook te vinden op de
websites van de nationale centrale banken (zie bijlage 5).
▼B
b) Berekening van reserveverplichtingen
De reserveverplichting van elke afzonderlijke instelling wordt
berekend door op het bedrag van de reserveplichtige passiva de
reserveratio's voor de overeenkomstige categorieën passiva toe te
passen.
Elke instelling past een uniforme aftrek in de vorm van een vast
bedrag toe op de reserveverplichting in elke lidstaat waar de
instelling een vestiging heeft. De grootte van deze aftrek is vermeld
in de Verordening van de ECB omtrent minimumreserves. Het
toestaan van een dergelijke aftrek laat de juridische verplichtingen
van de aan het stelsel van reserveverplichtingen van het Eurosysteemonderworpen instellingen onverlet (
67).
De reserveverplichting voor elke aanhoudingsperiode wordt tot op
één euro nauwkeurig afgerond.
7.4.Aanhoudingvan verplichte reserves
a) Aanhoudingsperiode
De aanhoudingsperiode is één maand, en gaat in op de 24e
kalenderdag van elke maand en eindigt op de 23ekalenderdag van
de volgende maand.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 52
(67) Met betrekking tot instellingen die conform de bepalingen van het rapportagekader voor
de monetaire en bancaire statistieken van de ECB statistische gegevens op geconsoli-
deerde basis mogen rapporteren (zie bijlage 4) zal slechts één aftrek aan het concern alsgeheel worden toegekend, tenzij deze instellingen zodanig gedetailleerde gegevens overde reservebasis en de aangehouden reserves verstrekken dat het Eurosysteem dejuistheid en de kwaliteit van de gegevens kan controleren en de reserveverplichting voor
elke afzonderlijke instelling binnen het concern kan vaststellen.
▼B
b) Plaats van aanhouding
Elke instelling moet de minimumreserves aanhouden op één ofmeer
reserverekeningen bij de nationale centrale bank van de lidstaat van
vestiging. Bij instellingen met meer dan één vestiging in een lidstaat
is het hoofdkantoor ervoor verantwoordelijk dat aan de totale
reserveverplichtingen van alle binnenlandse vestigingen van de
instelling wordt voldaan (68). Een instelling met vestigingen in meer
dan één lidstaat moet reserves aanhouden bij de nationale centrale
bank van elke lidstaat waar zij een vestiging heeft, conform de
reservebasis in de desbetreffende lidstaat.
Door instellingen bij de nationale centrale banken aangehouden
vereveningsrekeningen kunnen als reserverekeningen worden
gebruikt. Op vereveningsrekeningen aangehouden reserves kunnen
worden gebruikt voor vereveningen gedurende de dag. De dagelijks
aangehouden reserves worden berekend als het saldo op de
reserverekening aan het einde van de dag.
Een instelling kan aan de nationale centrale bank van de lidstaat waar
de instelling ingezetene is toestemming vragen alle minimumre-
serves indirect te mogen aanhouden via een intermediair. Deze
mogelijkheid via een intermediair reserves aan te houden is
normaliter beperkt tot instellingen die zo zijn georganiseerd dat
een deel van het beheer (b.v. het liquiditeitenbeheer) doorgaans bij
de intermediair is ondergebracht (een netwerk van spaarbanken of
coöperatieve banken kan bijvoorbeeld het aanhouden van mini-
mumreserves centraliseren). De aanhouding van minimumreserves
via een intermediair is onderworpen aan de bepalingen van de
Verordening van de ECB omtrent minimumreserves.
c) Rentevergoeding op aangehouden reserves
Over de aangehouden reserves wordt rente vergoed tegen het
gemiddelde, gedurende de aanhoudingsperiode, van het rentetarief
van de ECB (gewogen naar het aantal kalenderdagen) voor de basis-
herfinancieringstransacties volgens de in kader 12 weergegeven
formule. Over reserves die de reserveverplichting te boven gaan
wordt geen rente vergoed. De rente wordt betaald op de tweede
werkdag van de nationale centrale bank na het einde van de
desbetreffende aanhoudingsperiode.
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 53
(68) Als een instelling geen hoofdkantoor heeft in een lidstaat van vestiging, moet deze
instelling een eerste bijkantoor aanwijzen, dat er dan verantwoordelijk voor is dat aan detotale reserveverplichtingen van alle vestigingen van de instelling in de desbetreffende
lidstaat wordt voldaan.
▼B
7.5.Rapportage en controle van de reservebasis
De in de reservebasis opgenomen posten voor de toepassing van
reserveverplichtingen worden door de reserveplichtige instellingen zelf
berekend en worden aan de nationale centrale banken gerapporteerd in
het algemene kader van de monetaire en bancaire statistieken van de
ECB (zie bijlage 4). In artikel 5 van Verordening (EG) nr. 2819/98
(ECB/1998/15) zijn de procedures vastgelegd voor de controle en, in
bijzondere gevallen, de herziening van de reservebasis en de reserve-
verplichting.
Voor instellingen die toestemming hebben verkregen als intermediair op
te treden voor de indirecte aanhouding van reserves ten behoeve van
andere instellingen zijn speciale rapportage-eisen vastgelegd in de
Verordening van de ECB omtrent minimumreserves. De statistische
rapportageverplichtingen blijven van kracht ongeacht ofinstellingen hun
reserves al dan niet via een intermediair aanhouden.
De ECB en de nationale centrale banken zijn, in het kader van de
Raadsverordening (EG) met betrekking tot de toepassing van mini-
mumreserves door de Europese Centrale Bank, gerechtigd de juistheid
en de kwaliteit van de verzamelde gegevens te controleren.
7.6.Niet-nakoming van reserveverplichtingen
Aan de reserveverplichtingen wordt niet voldaan als het gemiddelde van
de eindedagstanden op de reserverekening(en) gedurende de aanhou-
dingsperiode lager is dan de reserveverplichting voor de desbetreffende
aanhoudingsperiode.
Indien een instelling geheel ofgedeeltelijk in gebreke blijf t bij de
vervulling van de reserveverplichting, is de ECB, krachtens de
Raadsverordening (EG) omtrent de toepassing van minimumreserves
door de Europese Centrale Bank, gerechtigd één van de volgende
sancties op te leggen:
— een boete van maximaal vijfprocentpunt boven de marginale
beleningsrente, toegepast op het bedrag van de reserveverplichting
waaraan de desbetreffende instelling niet heeft voldaan, of
— een boete van maximaal tweemaal de marginale beleningsrente,
toegepast op het bedrag van de reserveverplichting waaraan de
desbetreffende instelling niet heeft voldaan, of
— het verplicht aanhouden door de desbetreffende instelling van
renteloze tegoeden bij de ECB ofde nationale centrale banken tot
maximaal driemaal het bedrag van de reserveverplichting waaraan
de desbetreffende instelling niet heeft voldaan. De looptijd van het
tegoed mag de periode gedurende welke de instelling niet aan de
reserveverplichting heeft voldaan niet te boven gaan.
Indien een instelling niet voldoet aan andere verplichtingen opgelegd
ingevolge verordeningen ofbeschikkingen van de ECB met betrekking
tot de reserveverplichtingen van het Eurosysteem (als bijvoorbeeld
gegevens niet tijdig worden gerapporteerd ofals de gerapporteerde
gegevens onjuist zijn) is de ECB gerechtigd sancties op te leggen
conform Verordening (EG) nr. 2532/98 met betrekking tot de bevoegd-
heid van de Europese Centrale Bank om sancties op te leggen en
Verordening (EG) nr. 2157/1999 met betrekking tot de bevoegdheid van
de ECB om sancties op te leggen (ECB/1999/4). De Directie van de
ECB kan de criteria vaststellen en bekendmaken op grond waarvan de in
artikel 7, lid 1, van Verordening (EG) nr. 2531/98 met betrekking tot de
toepassing van reserveverplichtingen door de ECB voorziene sancties
worden opgelegd (69).
Bovendien kan het Eurosysteem, bij ernstige overtreding van de
reserveverplichtingen, de toegang van tegenpartijen tot open-markt-
transacties opschorten.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 54
(69) Deze criteria zijn gepubliceerd in een kennisgeving getiteld „Kennisgeving van de
Europese Centrale Bank betreffende het opleggen van sancties voor niet-naleving van deverplichting tot het aanhouden van minimumreserves” in het Publicatieblad van de
Europese Gemeenschappen van 11 februari 2000.
▼B
BIJLAGEN
Bijlage I
Voorbeelden van monetaire-beleidstransacties en -procedures
Inhoud
1. Liquiditeitsverruimende transactie met wederinkoop door middel van een
vaste-rentetender
2. Liquiditeitsverruimende transactie met wederinkoop door middel van een
variabele-rentetender
3. Uitgifte van ECB-schuldbewijzen door middel van een variabele-rentetender
4. Liquiditeitsverkrappende deviezenswap door middel van een variabele-rente-
tender
5. Liquiditeitsverruimende deviezenswap door middel van een variabele-rente-
tender
6. Maatregelen ter beheersing van risico's
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 55
▼B
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 56
▼B
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 57
▼B
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 58
▼B
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 59
▼B
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 60
▼B
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 61
▼B
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 62
▼B
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 63
▼B
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 64
▼B
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 65
▼B
Bijlage 2
Lijst van termen
Aandelenkoersrisico: Het risico van koersverliezen als gevolg van wijzigingen in
aandelenkoersen. Het Eurosysteem loopt bij zijn monetaire-beleidstransacties
aandelenkoersrisico voorzover aandelen als beleenbare activa worden aanvaard.
Aangehouden reserves: De door tegenpartijen ter voldoening aan hun reserve-
verplichtingen op reserverekeningen aangehouden bedragen.
Aanhoudingsperiode: De periode waarover wordt bezien ofaan de reservever-
plichtingen is voldaan. De aanhoudingsperiode ingevolge eventueel door het
Eurosysteem op te leggen reserveverplichtingen zal één maand zijn, gerekend
vanafeen vaste dag van elke maand (de aanhoudingsperiode kan bijvoorbeeld
beginnen op de 24e kalenderdag van de maand en eindigen op de 23e kalenderdag
van de volgende maand).
Aankoopdatum: De datum waarop de verkoop van gekochte activa door de
verkoper aan de koper van kracht wordt.
Aankoopprijs: De prijs waartegen gekochte activa door de verkoper aan de koper
worden ofzullen worden verkocht.
Aantrekken van termijndeposito's: Een monetaire-beleidsinstrument dat door het
Eurosysteem kan worden gebruikt voor „fine-tuning”-doeleinden waarbij het
Eurosysteem een rentevergoeding biedt op door tegenpartijen op rekeningen bij
de nationale centrale banken aangehouden termijndeposito's teneinde liquiditeiten
aan de markt te onttrekken.
Aanvangsdatum: De datum waarop het eerste deel van een monetaire-beleids-
transactie wordt afgewikkeld. De aanvangsdatum komt overeen met de
aankoopdatum voor transacties op basis van repo's en deviezenswaps.
Amerikaans veilingsysteem: Zie toewijzing op basis van een meervoudige
rentevoet.
Achterafvastgestelde couponrente: Een couponrente op een instrument met
variabele rente die wordt vastgesteld op basis van de waarde van de referentie-
index op een bepaalde datum ofbepaalde data gedurende de looptijd.
Basis-herfinancieringstransactie: Een op regelmatige basis door het Eurosysteem
uitgevoerde open-markttransactie in de vorm van een transactie met wederinkoop.
Basis-herfinancieringstransacties worden uitgevoerd door middel van wekelijkse
standaardtenders en hebben een looptijd van twee weken.
Bewaarinstelling: Een instelling met als belangrijkste taak het registeren van
effecten, hetzij fysiek hetzij elektronisch, en het administreren van de eigendom
ervan.
Bewaarnemer: Een instelling die zich ten behoeve van anderen belast met de
bewaring en de administratie van effecten en andere financiële activa.
Bewaarnemingrekening: Een door de centrale bank geadministreerde effecten-
rekening waarop kredietinstellingen effecten kunnen deponeren die in het kader
van transacties van de centrale bank beleenbaar zijn.
Bilaterale procedure: Een procedure waarbij de centrale bank rechtstreeks een
transactie aangaat met slechts één tegenpartij ofenkele tegenpartijen zonder
gebruik te maken van tenderprocedures. Bilaterale procedures omvatten tevens
transacties die via de effectenbeurs of agenten in de markt worden uitgevoerd.
Centrale effectenbewaarinstelling: Een instelling voor het bewaren van effecten
waarbij het mogelijk is effectentransacties met een giraal systeem te verwerken.
Fysieke effecten kunnen door de instelling worden geïmmobiliseerd; ook kunnen
effecten worden gedematerialiseerd (d.w.z. dat zij slechts in de vorm van
elektronische posten bestaan). Naast bewaarneming, kan een centrale effecten-
bewaarinstelling zich ook belasten met verificatie, clearing en verevening.
Correspondentbanken-systeem: Een regeling waarbij een bank aan een andere
bank betalings- en andere diensten verleent. Betalingen via correspondentbanken
worden veelal uitgevoerd via onderlinge rekeningen (zogeheten nostro- en
lororekeningen), waaraan vaste kredietlimieten kunnen zijn verbonden. De in dit
kader verleende diensten zijn hoofdzakelijk grensoverschrijdend.
Correspondentenmodel voor centrale banken: Een door het ESCB vastgesteld
model dat tegenpartijen in staat stelt beleenbare activa grensoverschrijdend te
gebruiken. Daarbij treden nationale centrale banken voor elkaar op als
bewaarnemers. Dit betekent dat iedere nationale centrale bank een effecten-
rekening aanhoudt voor elk van de andere nationale centrale banken (en voor de
ECB). Door het Eurosysteem kunnen specifieke oplossingen worden toegepast
voor het grensoverschrijdend gebruik van niet-verhandelbare activa.
Dagtellingsconventie: De conventie voor het vaststellen van het aantal dagen bij
het berekenen van rente op een krediet. Bij de monetaire-beleidstransacties van2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 66
▼B
het Eurosysteem wordt de dagtellingsconventie „werkelijk aantal dagen/360”
toegepast.
Dematerialisatie: De eliminatie van fysieke certificaten of waardepapieren zodat
de financiële activa nog slechts als boekhoudkundige posten bestaan.
Depositofaciliteit: Een permanente faciliteit van het Eurosysteem die door
tegenpartijen kan worden benut om deposito's met een looptijd tot de volgende
ochtend te plaatsen tegen een tevoren vastgestelde rentevoet.
Deviezenswap: Een gelijktijdige contante en termijntransactie, waarbij een valuta
tegen een andere valuta wordt verhandeld. Het Eurosysteem voert open-
markttransacties uit in de vorm van deviezenswaps waarbij door de nationale
centrale banken (ofde ECB) contante aankopen (ofverkopen) van euro tegen een
vreemde valuta worden verricht onder gelijktijdige verkoop (ofaankoop) op
termijn.
ECB-tijd: De tijd van de plaats waar de ECB is gevestigd.EER (Europese Economische Ruimte): De lidstaten van de EU alsmede IJsland,
Liechtenstein en Noorwegen.
Einde van de dag: Het tijdstip gedurende de werkdag (na sluiting van het
TARGET-systeem) waarop de in het TARGET-systeem gedane betalingen
onherroepelijk worden verwerkt.
Emittent: Diegene die effecten of andere financiële instrumenten heeft
uitgegeven.
Eurogebied: Het gebied bestaande uit die lidstaten van de EU die overeenkomstig
het Verdrag zijn overgegaan op de euro als hun gemeenschappelijke munt.
Europees Stelsel van Centrale Banken (ESCB): Omvat de Europese Centrale
Bank (ECB) en de nationale centrale banken van de lidstaten van de EU.
(Opgemerkt wordt dat de nationale centrale banken van lidstaten die niet
overeenkomstig het Verdrag op de gemeenschappelijke munt zijn overgegaan hun
bevoegdheden op het monetaire vlak overeenkomstig de nationale wetgeving
behouden en derhalve niet zijn betrokken bij de uitvoering van het monetaire
beleid van het Eurosysteem.)
Eurosysteem: De nationale centrale banken van de lidstaten die overeenkomstig
het Verdrag op de gemeenschappelijke munt zijn overgegaan, alsmede de ECB.
„Fine-tuning”-transactie: Een door het Eurosysteem op niet-regelmatige basis
uitgevoerde open-markttransactie die hoofdzakelijk dient om onverwachte
fluctuaties in liquiditeitsverhoudingen in de markt op te vangen.
Forfaitaire aftrek: Het vaste percentage van het uitstaande bedrag aan
schuldbewijzen met een vaste looptijd tot en met 2 jaar en aan geldmarktpapier
dat van de reservebasis kan worden afgetrokken door die emittenten die niet
kunnen aantonen dat een dergelijk uitstaand bedrag door andere reserveplichtige
instellingen van het Eurosysteem, door de ECB ofdoor een nationale centrale
bank wordt aangehouden.
Giraal systeem: Een administratiesysteem waarbij vorderingen (zoals effecten en
andere financiële activa) kunnen worden overgedragen zonder fysieke overdracht
van documenten ofcertif icaten. Zie ook dematerialisatie.
Harde betaling: Een onherroepelijke en onvoorwaardelijke betaling ter voldoe-
ning aan een betalingsverplichting.
Initiële marge: Een maatregel ter beperking van risico's die wordt toegepast op
beleenbare activa bij transacties met wederinkoop, waarbij het voor een transactie
vereiste onderpand gelijk is aan het aan de tegenpartij verstrekte krediet plus de
waarde van de initiële marge. Het Eurosysteem past initiële margevereisten toe
die afhangen van de duur van het door het Eurosysteem ten opzichte van de
tegenpartij bij een bepaalde transactie gelopen risico.
Instrument met variabele rente: Een financieel instrument waarbij de couponrente
periodiek wordt aangepast aan een referentie-index als gevolg van wijzigingen in
marktrentevoeten op de korte ofmiddellange termijn. Instrumenten met variabelerente hebben hetzij een voorafvastgestelde hetzij een achterafvastgestelde
couponrente.
InternationalSecuritiesIdentificationNumber(ISIN) : Een internationale code die
wordt toegekend aan op de financiële markten uitgegeven effecten.
Instrument met inverse variabele rente: Een gestructureerd type effecten waarbij
de aan de houder betaalde rentevoet omgekeerd varieert met de mutaties in een
bepaalde referentierente.
Koppeling: Een koppeling bestaat uit alle procedures en regelingen tussen twee
effectenvereveningssystemen voor de girale overdracht van effecten tussen de
twee betrokken systemen.
Krediet gedurende de dag: Krediet dat binnen één werkdag wordt verleend en
afgelost. Het ESCB verstrekt (op basis van beleenbare activa) voor betalings-
doeleinden krediet gedurende de dag aan daarvoor in aanmerking komende
tegenpartijen.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 67
▼B
Kredietinstelling: In dit verslag betekent de term kredietinstelling een instelling
als gedefinieerd in artikel 1.1 van de Richtlijn 2000/12/EG van het Europees
Parlement en de Raad van 20 maart 2000 betreffende de toegang tot en de
uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen, d.w.z. „een onderne-
ming waarvan de werkzaamheden bestaan in het van het publiek in ontvangst
nemen van deposito's ofvan andere terugbetaalbare gelden en het verlenen van
kredieten voor eigen rekening”.
Langerlopende herfinancieringstransactie: Een op regelmatige basis door het
Eurosysteem uitgevoerde open-markttransactie in de vorm van een transactie met
wederinkoop. Langerlopende herfinancieringstransacties worden uitgevoerd door
middel van maandelijkse standaardtenders en hebben een looptijd van drie
maanden.
Levering tegen betaling (delivery versus payment system (DVP)) : Een
mechanisme bij een afwikkelingssysteem (bijvoorbeeld voor effecten) dat
waarborgt dat de onherroepelijke overdracht van een activum slechts geschiedt
na de onherroepelijke overdracht van een ander activum.
Lidstaat: Met lidstaat wordt in dit document een lidstaat van de Europese Unie
bedoeld die overeenkomstig het Verdrag is overgegaan op de gemeenschappelijke
munt.
Lijst 1: Een lijst van verhandelbare activa die aan bepaalde, door de ECB
vastgestelde en voor het gehele eurogebied geldende beleenbaarheidscriteria
voldoen. Deze criteria houden onder meer in dat het activum moet luiden in euro,
moet zijn uitgegeven (ofgegarandeerd) door een in een EER-land gevestigde
instelling en zich moet bevinden bij een nationale centrale bank ofcentrale
effectenbewaarinstelling binnen het eurogebied.
Lijst 2: Een lijst van verhandelbare en niet-verhandelbare activa waarvoor door
de nationale centrale banken, met goedkeuring door de ECB, beleenbaarheids-
criteria worden vastgesteld.
Margestorting: Een met de toepassing van variatiemarge verband houdende
procedure waarbij, als de regelmatig vastgestelde waarde van de beleenbareactiva beneden een bepaald niveau daalt, centrale banken bij tegenpartijen
aanvullende activa (ofliquiditeiten) kunnen opvragen. Omgekeerd is het zo dat,
als de waarde van de beleenbare activa na herwaardering het door de
tegenpartijen verschuldigde bedrag plus de variatiemarge overschrijdt, de centrale
bank het surplus aan activa (ofliquiditeiten) aan de tegenpartij retourneert.
Margestortingspunt: Een tevoren vastgesteld waardeniveau van de beleenbare
activa ten opzichte van het uitstaande krediet waarbij een margestorting wordt
vereist.
Marginaal swap-punt: Het opgegeven swap-punt waarbij het totaal beschikbare
bedrag bij een tender wordt uitgeput.
Marginale beleningsfaciliteit: Een permanente faciliteit van het Eurosysteem die
door tegenpartijen kan worden benut voor het verkrijgen van krediet tot de
volgende ochtend tegen een tevoren vastgestelde rentevoet.
Marginale rentevoet: De rentevoet waarbij het totaal beschikbare bedrag bij een
tender wordt uitgeput.
Maximale inschrijving: De hoogste inschrijving van een afzonderlijke tegenpartij
die bij een tender nog aanvaardbaar is. Het Eurosysteem kan grenzen stellen aan
de hoogte van inschrijvingen om buitensporige inschrijvingen door afzonderlijke
tegenpartijen te voorkomen.
Maximale inschrijvingsrente: De maximale rente waartegen tegenpartijen mogen
inschrijven op variabele-rentetenders. Inschrijvingen tegen een hogere rente
worden door de ECB terzijde gelegd.
Middelingsbepaling: Een bepaling waarbij het tegenpartijen wordt toegestaan aan
hun reserveverplichtingen te voldoen op basis van hun gemiddelde aangehouden
reserves gedurende de aanhoudingsperiode. De middelingsbepaling draagt bij tot
het stabiliseren van de geldmarktrente door instellingen aan te sporen tot het
egaliseren van de effecten van tijdelijke fluctuaties in liquiditeitsverhoudingen.
Het stelsel van reserveverplichtingen van het Eurosysteem voorziet in middeling.
Minimaal toewijzingsbedrag: Het laagste bedrag dat bij een tender aan
afzonderlijke tegenpartijen kan worden toegewezen. Het Eurosysteem kan
besluiten bij een tender aan elke tegenpartij een minimaal bedrag toe te wijzen.
Minimaal toewijzingspercentage: De ondergrens, uitgedrukt als een percentage
van de inschrijvingen, van de toewijzingen tegen de marginale rentevoet bij een
tendertransactie. Het Eurosysteem kan besluiten bij tendertransacties een
minimaal toewijzingspercentage te hanteren.
Minimale inschrijvingsrente: De minimale rente waartegen tegenpartijen mogen
inschrijven op variabele-rentetenders. Inschrijvingen tegen een lagere rente dan
de door de ECB aangekondigde minimale inschrijvingsrente worden door de ECB
terzijde gelegd.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 68
▼B
Monetaire Financiële Instelling (MFI): Een kredietinstelling ofandere f inanciële
instelling die er haar bedrijfvan maakt deposito's en/ofnauwe substituten van
deposito's aan te trekken van het publiek en die voor eigen rekening (ten minste in
economische zin) krediet verstrekt en/of belegt in effecten.
Nationale centrale bank: Refereert in dit document aan de centrale bank van een
lidstaat van de Europese Unie die overeenkomstig het Verdrag is overgegaan op
de gemeenschappelijke munt.
Nauwe banden: Nauwe banden: Artikel 1, nr. 26 van Richtlijn 2000/12/EG van
het Europees Parlement en de Raad van 20 maart 2000 betreffende de toegang tot
en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen luidt als volgt:
„Nauwe banden: een situatie waarbij twee ofmeer natuurlijke ofrechtspersonen
verbonden zijn door: a) een deelneming, d.w.z. het rechtstreeks ofdoor middel
van een zeggenschapsband in bezit hebben van ten minste 20 % van destemrechten ofhet kapitaal van een onderneming, ofb) een zeggenschapsband,
d.w.z. de band die bestaat tussen een moederonderneming en een dochteronder-
neming, in alle gevallen zoals bedoeld in artikel 1, leden 1 en 2, van Richtlijn 83/
349/EEG van de Raad (PB L 193 van 18.7.1983, blz. 1), ofeen band van dezelf de
aard tussen een natuurlijke ofeen rechtspersoon en een onderneming; elke
dochteronderneming van een dochteronderneming wordt ook beschouwd als een
dochteronderneming van de moederonderneming die aan het hoofd van deze
ondernemingen staat. Als een nauwe band tussen twee ofmeer natuurlijke of
rechtspersonen wordt tevens beschouwd een situatie waarin deze personen via
een zeggenschapsband duurzaam verbonden zijn met eenzelfde persoon.”
Nederlands veilingsysteem: Zie toewijzing op basis van een enkelvoudige
rentevoet.
Nulcouponobligatie: Een obligatie waarop slechts eenmaal gedurende de looptijd
rendement wordt betaald. In het huidige document omvat de term nulcoupono-
bligaties tevens op discontobasis uitgegeven effecten en effecten waarbij op de
vervaldatum één enkele couponbetaling plaatsvindt. Strips vormen een speciale
categorie nulcouponobligaties.
Onderpandsdepot: Een systeem voor het onderpandsbeheer bij centrale banken
waarbij de tegenpartijen een depot aan activa ter beschikking stellen dat dient als
onderpand voor hun transacties met de centrale bank. Hierbij worden aan
afzonderlijke krediettransacties geen afzonderlijke activa toegewezen.
Open-markttransactie: Een op initiatiefvan de centrale bank op de f inanciële
markten uitgevoerde transactie in één van de volgende vormen: 1. rechtstreekse
aan- ofverkoop van activa (contant ofop termijn); 2. koop ofverkoop van activa
krachtens een repo-overeenkomst; 3. lening op onderpand van beleenbare activa;
4. uitgifte van schuldbewijzen van de centrale bank, of 5. aantrekken van
termijndeposito's.
Permanente faciliteit: Een door de centrale bank geboden faciliteit waarvan
tegenpartijen op eigen initiatiefgebruik kunnen maken. Het Eurosysteem biedt
twee permanente faciliteiten met een looptijd tot de volgende ochtend, te weten
de marginale beleningsfaciliteit en de depositofaciliteit.
Rechtstreekse aan- ofverkoop van waardepapier: Een transactie waarbij de
centrale bank activa rechtstreeks op de markt aan- ofverkoopt (contant en op
termijn).
Repo: Een liquiditeitsverschaffende transactie met wederinkoop op basis van een
repo-overeenkomst.
Repo-overeenkomst: Een overeenkomst waarbij een activum wordt verkocht
terwijl de verkoper tegelijkertijd het recht verwerft en de verplichting op zich
neemt dat activum tegen een vastgestelde prijs op een toekomstige datum of
verzoek terug te kopen. Een dergelijke overeenkomst is vergelijkbaar met het
opnemen van krediet op onderpand, behalve dat de eigendom van de effecten niet
door de verkoper wordt behouden. Bij transacties met wederinkoop maakt het
Eurosysteem gebruik van repo-overeenkomsten met een vaste looptijd.
Reservebasis: De som van de reserveplichtige balansposten (met name passiva)
die de basis vormen voor de berekening van de reserveverplichtingen van een
instelling.
Reserveratio: Het door de centrale bank vastgestelde percentage voor elke
categorie reserveplichtige posten die deel uitmaken van de reservebasis. De ratio's
worden gebruikt voor het berekenen van reserveverplichtingen.
Reserverekening: Een rekening bij de nationale centrale bank waarop de reserves
van een tegenpartij worden aangehouden. De vereveningsrekeningen die tegen-
partijen bij centrale banken aanhouden kunnen worden gebruikt als
reserverekeningen.
Reserveverplichtingen: De verplichting minimumreserves aan te houden bij de
centrale bank. In het stelsel van reserveverplichtingen van het Eurosysteem wordt
de reserveverplichting van een instelling berekend door de reserveratio voor elke
categorie in de reservebasis opgenomen posten te vermenigvuldigen met het2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 69
▼B
bedrag van die posten in de balans van de instelling. Daarnaast is het instellingen
toegestaan een vaste aftrek op hun reserveverplichtingen toe te passen.
RTBV-systeem („real-time” bruto-vereveningssysteem): Een vereveningssysteem
waarbij verwerking en verevening opdracht voor opdracht (zonder saldering) en
continu plaatsvinden. Zie ook TARGET-systeem.
Snelle tender: Een door het Eurosysteem hoofdzakelijk voor „fine-tuning”-
transacties gebruikte tenderprocedure als het wenselijk wordt geacht de liquidi-
teitsverhoudingen in de markt snel te beïnvloeden. Snelle tenders worden
uitgevoerd in een tijdsbestek van één uur en worden slechts aangegaan met een
beperkt aantal tegenpartijen.
Solvabiliteitsrisico: Het risico van verliezen als gevolg van het faillissement van
een emittent van financiële activa of als gevolg van het faillissement van de
tegenpartij.
Standaardtender: Een tenderprocedure die door het Eurosysteem bij op
regelmatige basis uitgevoerde open-markttransacties wordt gebruikt. Standaard-
tenders worden uitgevoerd in een tijdsbestek van 24 uur. Alle tegenpartijen die
aan de algemene voorwaarden voldoen mogen inschrijven op standaardtenders.
Strip (Separate trading of interest and principal) : Een nulcouponobligatie die
wordt gecreëerd om de aanspraken op bepaalde inkomensstromen en op de
hoofdsom van hetzelfde instrument afzonderlijk te kunnen verhandelen.
Structurele transactie: Een door het Eurosysteem uitgevoerde open-markttrans-
actie die er hoofdzakelijk toe strekt de structurele liquiditeitspositie van het
financiële stelsel ten opzichte van het Eurosysteem te beïnvloeden.
Surpluspercentage: Een maatregel ter beheersing van risico's, toegepast op bij
transacties met wederinkoop gebruikte activa, waarbij de centrale bank de waarde
van de beleenbare activa berekent als de marktwaarde minus een bepaald
percentage. Het Eurosysteem past surpluspercentages toe afhankelijk van de
kenmerken van de betrokken activa, zoals de resterende looptijd.
Swap-punt: Het verschil tussen de wisselkoers bij de termijntransactie en de
wisselkoers bij de contante transactie bij een deviezenswap.
TARGET (Trans-European Automated Real-time Gross settlement Express
Transfer) : Een betalingssysteem bestaande uit één „real-time” bruto-verevenings-
systeem (RTBV-systeem) in elk van de lidstaten die bij de aanvang van de derde
fase van de Economische en Monetaire Unie aan het eurogebied deelnemen. De
nationale RTBV-systemen zullen onderling worden verbonden door middel van
het Interlinking-mechanisme teneinde in het gehele eurogebied grensoverschrij-
dende betalingen gedurende dezelfde dag mogelijk te maken. RTBV-systemen
van niet aan het eurogebied deelnemende lidstaten kunnen eveneens aan
TARGET worden gekoppeld, mits zij in staat zijn euro te verwerken.
Tegenpartij: De andere partij bij een financiële transactie (b.v. bij een transactie
met de centrale bank).
Tenderprocedure: Een procedure waarbij de centrale bank liquiditeiten aan de
markt verstrekt ofonttrekt op basis van door tegenpartijen ingediende
inschrijvingen. De meest concurrerende inschrijvingen worden eerst toegewezen
totdat het totale door de centrale bank te verstrekken ofonttrekken bedrag is
behaald.
Terugkoopdatum: De datum waarop de koper verplicht is activa aan de verkoper
terug te verkopen als onderdeel van een transactie krachtens een repo-
overeenkomst.
Terugkoopprijs: De prijs waartegen de koper verplicht is activa aan de verkoper
terug te verkopen als onderdeel van een transactie krachtens een repo-
overeenkomst. De terugkoopprijs is gelijk aan de som van de aankoopprijs en
het prijsverschil dat overeenkomt met de rente over de verstrekte liquiditeiten
gedurende de looptijd van de transactie.
Toewijzing op basis van een enkelvoudige rentevoet (Nederlandse veiling): Een
toewijzingssysteem waarbij de rentevoet (ofde koers ofhet swap-punt) waarop
wordt toegewezen voor alle toegewezen inschrijvingen gelijk is aan de marginale
rentevoet.
Toewijzing op basis van een meervoudige rentevoet (Amerikaanse veiling): Een
toewijzingssysteem waarbij de rentevoet (ofde koers ofhet swap-punt) waarop
wordt toegewezen gelijk is aan de in elke afzonderlijke inschrijving opgegeven
rentevoet.
Transactie met wederinkoop: Een transactie waarbij de nationale centrale bank
activa koopt ofverkoopt krachtens een repo-overeenkomst, ofkrediet verleent
tegen onderpand.
Transactiedatum (T): De datum waarop een transactie (d.w.z. een overeenkomst
met betrekking tot een financiële transactie tussen twee tegenpartijen) wordt
afgesloten. De transactiedatum kan samenvallen met de valutadatum (verevening
op dezelfde dag) of een bepaald aantal werkdagen vóór de valutadatum liggen (de
valutadatum wordt aangegeven als T + het aantal dagen tot de afwikkeling).2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 70
▼B
Valutadatum: De datum waarop een transactie wordt afgewikkeld. De afwikke-
ling kan samenvallen met de transactiedatum ofkan één ofmeerdere dagen na de
transactiedatum liggen (de valutadatum wordt aangegeven als T + het aantal
dagen tot de afwikkeling).
Variabele-rentetender: Een tenderprocedure waarbij de tegenpartijen in hun
inschrijving zowel het bedrag opgeven waarvoor zij de transactie met de centrale
bank wensen aan te gaan als de rentevoet.
Variatiemarge: Het Eurosysteem kan eisen dat een bepaalde marge in de tijd
wordt aangehouden met betrekking tot een bij een liquiditeitsverschaffende
transactie met wederinkoop gebruikt beleenbaar activum. Dit betekent dat, als de
regelmatig vastgestelde marktwaarde van de beleenbare activa een bepaald
niveau onderschrijdt, tegenpartijen aanvullende activa (ofliquiditeiten) moeten
verstrekken. Omgekeerd is het zo dat, als de waarde van de beleenbare activa na
herwaardering het door de tegenpartijen verschuldigde bedrag plus de variatie-
marge overschrijdt, de centrale bank het surplus aan activa (ofliquiditeiten) aan
de tegenpartij retourneert.
Vaste aftrek: Een vast bedrag dat een instelling mag aftrekken bij de berekening
van de reserveverplichtingen in het kader van het stelsel van reserveverplich-
tingen van het Eurosysteem.
Vaste-rentetender: Een tenderprocedure waarbij de rentevoet tevoren door de
centrale bank wordt vastgesteld en deelnemende tegenpartijen inschrijven voor
het bedrag waarvoor zij, tegen die vaste rentevoet, de transactie wensen aan te
gaan.
Vastrentend instrument: Een financieel instrument waarbij de couponrente voor
de totale looptijd van het instrument vast is.
Verdrag: Het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (EG-
Verdrag). Het bestaat uit het oorspronkelijke EEG-Verdrag (Verdragen van
Rome), zoals sindsdien gewijzigd.
Vereveningsdatum: De datum waarop een transactie wordt verevend. De
vereveningsdatum kan samenvallen met de transactiedatum (verevening op
dezelfde dag) of een bepaald aantal dagen na de transactiedatum liggen (de
valutadatum wordt aangegeven als T + het aantal dagen tot de verevening).
Vereveningsrekening: Een door een rechtstreekse deelnemer aan een nationaal
„real-time” bruto-vereveningssysteem bij de centrale bank aangehouden rekening
voor het verwerken van betalingen.
Vervaldatum: De datum waarop een monetaire-beleidstransactie afloopt. Bij een
repo ofeen swap is de vervaldatum gelijk aan de datum van wederinkoop.
Volumetender: Zie vaste-rentetender.Voorafvastgestelde couponrente: Een couponrente op een instrument met
variabele rente die wordt vastgesteld op basis van de waarde van de referentie-
index op een bepaalde datum ofbepaalde data vóór de aanvang van de looptijd.
Waarderingsdatum: De datum waarop de aan krediettransacties ten grondslag
liggende activa worden gewaardeerd.
Werkdag van een nationale centrale bank: Elke dag waarop de nationale centrale
bank van een bepaalde lidstaat is geopend voor het verrichten van monetaire-
beleidstransacties van het Eurosysteem. In sommige lidstaten kunnen bijkantoren
van de nationale centrale bank op werkdagen van de nationale centrale bank zijn
gesloten, als gevolg van locale ofregionale f eestdagen. In dat geval moet de
desbetreffende nationale centrale bank tegenpartijen tevoren informeren over de
regelingen terzake van transacties waarbij deze bijkantoren zijn betrokken.
Werkdag van het Eurosysteem: Elke dag waarop de ECB en ten minste één
nationale centrale bank zijn geopend voor het verrichten van monetaire-
beleidstransacties van het Eurosysteem.
Werkelijk aantal dagen/360: De dagtellingsconventie voor het berekenen van
rente op een krediet, waarbij de rente wordt berekend over de werkelijke looptijd
van het krediet in kalenderdagen en het jaar wordt gesteld op 360 dagen. Deze
conventie wordt bij de monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem
toegepast.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 71
▼B
Bijlage 3
Keuze van tegenpartijen bij deviezeninterventies en bij deviezenswaps voor
monetaire-beleidsdoeleinden
Bij de keuze van tegenpartijen bij deviezeninterventies en deviezenswaps voor
monetaire-beleidsdoeleinden zal een uniforme benadering worden gevolgd,
ongeacht de voor de externe transacties van het Eurosysteem gekozen
organisatorische opzet. Een dergelijk beleid wijkt niet wezenlijk afvan de
bestaande marktpraktijk, aangezien zij zal worden ontleend aan de thans bij denationale centrale banken toegepaste, meest geëigende procedures. De keuze van
tegenpartijen bij de deviezentransacties van het Eurosysteem zal primair worden
gebaseerd op twee categorieën criteria.
De eerste categorie gaat uit van bedrijfseconomische overwegingen. Een daarvan
is de kredietwaardigheid, die zal worden beoordeeld aan de hand van een
samenstel van verschillende methoden (b.v. door gebruik te maken van door
commerciële kredietbeoordelaars samengestelde beoordelingen van de krediet-
waardigheid en een interne analyse van vermogensverhoudingen en andere
kengetallen); een tweede criterium bestaat erin dat het Eurosysteem zal eisen dat
alle potentiële tegenpartijen onderworpen zijn aan door een erkende toezicht-
houder uitgeoefend toezicht; een derde criterium is dat alle tegenpartijen van het
Eurosysteem bij deviezentransacties hoge ethische normen in acht nemen en over
een goede reputatie beschikken.
Als aan de bedrijfseconomische criteria is voldaan, wordt de tweede categorie
criteria toegepast, die is gebaseerd op overwegingen van doelmatigheid. Een
eerste doelmatigheidscriterium heeft betrekking op concurrerend prijsgedrag en
op het vermogen van de tegenpartij om, zelfs onder turbulente marktomstandig-
heden, grote transacties te kunnen verrichten. De kwaliteit en de reikwijdte van
door tegenpartijen verstrekte informatie maakt deel uit van de overige
doelmatigheidscriteria.
Het aantal potentiële tegenpartijen zal voldoende groot en divers zijn om de
noodzakelijke flexibiliteit te waarborgen bij de uitvoering van interventies. Dit
zal het Eurosysteem in staat stellen uit verschillende interventiekanalen te kiezen.
Ten einde op doelmatige wijze in verschillende geografische locaties en tijdzones
te kunnen interveniëren, zal het Eurosysteem transacties kunnen afsluiten met
tegenpartijen in alle financiële centra. In de praktijk ligt het echter voor de hand
dat een aanzienlijk deel van de tegenpartijen in het eurogebied zal zijn gevestigd.
Deviezenswaps ten behoeve van het monetaire beleid zullen alleen worden
afgesloten met tegenpartijen in het eurogebied.
De nationale centrale banken kunnen stelsels van limieten hanteren ter beheersing
van kredietrisico's ten opzichte van afzonderlijke tegenpartijen bij deviezenswaps
ten behoeve van het monetaire beleid.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 72
▼B
Bijlage 4
Rapportagekader voor de monetaire en bancaire statistieken van de
Europese Centrale Bank (1)
1.Inleiding
Verordening (EG) nr. 2533/98 van de Raad van 23 november 1998 met
betrekking tot het verzamelen van statistische gegevens door de Europese
Centrale Bank (PB L 318 van 27.11.1998, blz. 8) definieert de rapportage-
plichtige natuurlijke personen en rechtspersonen (de zogeheten referentie-
rapportagepopulatie), de geheimhoudingsvoorschriften en de bepalingen om
nakoming van de verplichtingen conform artikel 5.4 van de Statuten van het
Europees Stelsel van Centrale Banken en van de Europese Centrale Bank (de
Statuten) afte dwingen. Voorts stelt de Verordening de ECB in staat haar
regelgevende bevoegdheden uit te oefenen ten aanzien van:
— het vaststellen van de werkelijke rapportagepopulatie;
— het vaststellen van de statistische rapportagevereisten van de ECB en het
opleggen daarvan aan de werkelijke rapportagepopulatie van de deel-
nemende lidstaten;
— het bepalen van de voorwaarden waaronder de ECB en de nationale
centrale banken het recht kunnen uitoefenen statistische gegevens te
controleren ofde verplichte verzameling van statistische gegevens te doen
uitvoeren.
2.Algemene overwegingen
Verordening (EG) nr. 2819/98 van de Europese Centrale Bank van 1 december
1998 met betrekking tot de geconsolideerde balans van de sector monetaire
financiële instellingen (ECB/1998/16) stelt de ECB en, conform artikel 5.2
van de Statuten, de nationale centrale banken — die waar mogelijk het werk
zullen verrichten — in staat de statistische gegevens te verzamelen die zijn
vereist voor het vervullen van de taken van het Europees Stelsel van Centrale
Banken (ESCB), met name de taak het monetaire beleid van de Gemeenschap
te bepalen en ten uitvoer te leggen conform artikel 105, lid 2, eerste streepje,
van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (het Verdrag).
De conform ECB-Verordening (EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/16) verzamelde
statistische gegevens worden gebruikt voor het opstellen van de geconsoli-
deerde balans van de MFI-sector, die er hoofdzakelijk toe strekt de ECB een
statistisch totaaloverzicht te verschaffen van de monetaire ontwikkelingen met
betrekking tot de totale financiële activa en passiva van de MFI's gevestigd inde deelnemende lidstaten, die als één economisch gebied worden gezien.
Aan de statistische rapportage-eisen van de ECB in het kader van de
geconsolideerde balans van de MFI-sector liggen in hoofdzaak drie
overwegingen ten grondslag.
Ten eerste moet de ECB kunnen beschikken over vergelijkbare, betrouwbare
en actuele statistische gegevens, die onder vergelijkbare voorwaarden in het
gehele eurogebied zijn verzameld. Hoewel de gegevens door de nationale
centrale banken gedecentraliseerd worden verzameld conform artikel 5.1 en
artikel 5.2 van de Statuten, en voorzover nodig in combinatie met andere
statistische gegevens voor Communautaire ofnationale doeleinden, zijn een
voldoende mate van harmonisatie en de toepassing van minimumnormen
terzake van de rapportage vereist gezien de behoefte aan een betrouwbare
statistische basis voor de bepaling en tenuitvoerlegging van het gemeenschap-
pelijke monetaire beleid.
Ten tweede moet in de in de ECB-Verordening (EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/
16) vastgelegde rapportageverplichtingen rekening worden gehouden met de
aspecten doorzichtigheid en rechtszekerheid. De reden daarvoor ligt in het feit
dat de Verordening (EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/16) in haar geheel bindend is
en van rechtstreekse toepassing in het gehele eurogebied. De Verordening legt
rechtstreeks verplichtingen op aan natuurlijke personen en rechtspersonen aan
wie de ECB sancties mag opleggen als niet aan de rapportageverplichtingen
van de ECB wordt voldaan (zie artikel 7 van Verordening (EG) nr. 2533/98).
De rapportageverplichtingen zijn derhalve duidelijk vastgelegd en als de ECB
bij de controle van statistische gegevens ofhet af dwingen van rapportages2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 73
(1) De inhoud van deze bijlage is louter informatief. De juridische basis voor de rapportage
van de monetaire en bancaire statistieken wordt gevormd door Verordening (EG) nr.2533/98 van de Raad van 23 november 1998 met betrekking tot het verzamelen vanstatistische gegevens door de Europese Centrale Bank en Verordening (EG) nr. 2819/98van de Europese Centrale Bank van 1 december 1998 met betrekking tot de
geconsolideerde balans van de sector monetaire financiële instellingen (ECB/1998/16).
▼B
gebruik maakt van de haar gegeven discretionaire bevoegdheden, worden
daarbij herkenbare criteria aangehouden.
Ten derde moet de ECB de rapportagelast zo gering mogelijk houden (zie
artikel 3, onder a), van Raadsverordening (EG) nr. 2533/98). Derhalve zullen
de door de nationale centrale banken conform Verordening (EG) nr. 2819/98
(ECB/1998/16) verzamelde statistische gegevens ook worden gebruikt voor
het berekenen van de reservebasis conform Verordening (EG) nr. 2818/98 van
de Europese Centrale Bank van 1 december 1998 inzake de toepassing van
reserveverplichtingen (ECB/1998/15).
De artikelen van Verordening (EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/16) beperken zich
tot het vaststellen in algemene termen van de werkelijke rapportagepopulatie,
van de rapportageverplichtingen en van de principes volgens welke de ECB en
de nationale centrale banken normaliter gebruik maken van hun bevoegdheid
om de statistische gegevens te controleren ofde rapportages afte dwingen. De
details met betrekking tot de statistische gegevens die gerapporteerdmoeten
worden om aan de statistische-rapportageverplichtingen van de ECB te
voldoen en de minimumvereisten waaraan moet worden voldaan, worden in de
bijlagen I tot en met IV bij Verordening (EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/16)
uiteengezet.
3.Werkelijke rapportagepopulatie; lijst van MFI's voor statistische doeleinden
Monetaire Financiële Instellingen zijn ingezeten kredietinstellingen zoals
gedefinieerd in Communautaire wetgeving, en alle andere ingezeten financiële
instellingen die er hun bedrijfvan maken deposito's en/ofnauwe substituten
van deposito's aan te trekken van andere instellingen dan MFI's, en voor eigen
rekening (tenminste in economische zin) krediet te verstrekken en/ofte
beleggen in effecten. De ECB stelt een lijst samen, en houdt die bij, van
instellingen die aan deze definitie voldoen, en houdt zich daarbij aan de
classificatiebeginselen die in bijlage 1 bij Verordening (EG) nr. 2819/98
(ECB/1998/16) worden uiteengezet. De bevoegdheid deze Lijst van MFI's
voor statistische doeleinden op te stellen en bij te houden komt toe aan de
Directie van de ECB. De populatie van MFI's die gevestigd zijn in het
eurogebied maakt de werkelijke rapportagepopulatie uit.
De nationale centrale banken zijn bevoegd vrijstelling te verlenen aan kleine
MFI's als de MFI's die bijdragen aan de opstelling van de maandelijkse
geconsolideerde balans ten minste 95 % uitmaken van de totale MFI-balans in
elke deelnemende lidstaat. Deze ontheffingen stellen de nationale centrale
banken in staat de methode van „cutting off the tail” toe te passen.
4.Statistische rapportageverplichtingen
Voor de opstelling van de geconsolideerde balans moet de werkelijke
rapportagepopulatie maandelijks statistische balansgegevens rapporteren.
Voorts is nadere informatie vereist op kwartaalbasis. De te rapporteren
statistische gegevens zijn nader uiteengezet in bijlage 1 bij Verordening (EG)
nr. 2819/98 (ECB/1998/16).
De desbetreffende statistische gegevens worden verzameld door de nationale
centrale banken, die de te volgen rapportageprocedures vaststellen. Verorde-
ning (EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/16) verhindert de nationale centrale banken
niet de voor de statistische vereisten van de ECB benodigde gegevens van de
werkelijke rapportagepopulatie te verzamelen als onderdeel van een breder
statistisch rapportagekader, dat door de nationale centrale banken onder hun
eigen verantwoordelijkheid is vastgesteld conform Communautaire of
nationale wetgeving oflangjarige praktijk en dat voor andere statistischedoeleinden dient. Dit laat echter onverlet dat moet worden voldaan aan de in
Verordening (EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/16) vastgelegde statistische
vereisten. In specifieke gevallen kan de ECB ter voldoening aan haar eisen
gebruik maken van de aldus verzamelde statistische gegevens.
Een door een nationale centrale bank zoals boven omschreven verleende
vrijstelling heeft tot gevolg dat de desbetreffende kleine MFI's slechts aan
verminderde rapportageverplichtingen onderworpen zijn (die onder meer
inhouden dat slechts op kwartaalbasis moet worden gerapporteerd) in het
kader van de minimumreserves (zoals uiteengezet in bijlage II bij Verordening
(EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/16)). De eisen terzake van kleine MFI's die geen
kredietinstelling zijn worden uiteengezet in bijlage III bij Verordening (EG)
nr. 2819/98 (ECB/1998/16). MFI's die zijn vrijgesteld kunnen er echter voor
kiezen toch aan de volledige rapportageverplichtingen te voldoen.
5.Gebruik van statistische gegevens conform de ECB-Verordening inzake
reserveverplichtingen
Om de rapportagelast zo gering mogelijk te houden en om bij het verzamelen
van statistische gegevens dubbel werk te voorkomen, wordt de statistische2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 74
▼B
informatie met betrekking tot de balansrapportage door MFI's conform
Verordening (EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/16) ook gebruikt voor het
berekenen van de reservebasis conform Verordening (EG) nr. 2818/98
(ECB/1998/15).
Voor statistische doeleinden moeten de rapporterende instellingen de gegevens
aan hun nationale centrale bank rapporteren conform het in tabel 1
weergegeven kader, dat is opgenomen in bijlage 1 bij Verordening (EG) nr.
2819/98 (ECB/1998/16). Binnen de tabel worden de vakjes met een sterretje
door de rapporterende instellingen gebruikt om hun reservebasis te berekenen
(zie kader 11 in hoofdstuk 7 van deze Algemene Documentatie).
Om een juiste berekening te kunnen maken van de reservebasis waarop een
positieve reserveratio wordt toegepast, is een gedetailleerde uitsplitsing nodig
van deposito's met een vaste looptijd van meer dan twee jaar, van deposito's
met een opzegtermijn van meer dan twee jaar en van repo-verplichtingen van
kredietinstellingen ten opzichte van (zowel in het binnenland als in de andere
lidstaten van het eurogebied gevestigde) MFI's, reserveplichtige kredietin-
stellingen, de ECB en de nationale centrale banken, ten opzichte van de
centrale overheid en ten opzichte van de rest van de wereld.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 75
▼B
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 76
▼B
2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 77
▼B
Voorts mogen, afhankelijk van de nationale systemen voor de verzameling van
de gegevens en met handhaving van de definities en rubriceringen voor de
balans van de MFI-sector zoals uiteengezet in Verordening (EG) nr. 2819/98
(ECB/1998/16), reserveplichtige kredietinstellingen de voor het berekenen van
de reservebasis benodigde gegevens, met uitzondering van die met betrekking
tot verhandelbare instrumenten, ook volgens onderstaande tabel rapporteren
mits een en ander geen vetgedrukte posities uit bovenstaande tabel aantast.
Bijlage II bij Verordening (EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/16) bevat specifieke
bepalingen en overgangsbepalingen ten aanzien van de reserveverplichtingen
bij fusies waarbij kredietinstellingen zijn betrokken.
Bijlage II bij Verordening (EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/16) bevat met name
een rapportageschema voor kredietinstellingen in de „staart”. Deze krediet-
instellingen moeten ten minste de kwartaalgegevens rapporteren die nodig zijn
voor het berekenen van de reservebasis conform de onderstaande tabel 1A.
Deze instellingen moeten ervoor zorgen dat de rapportage conform tabel 1A
geheel overeenstemt met de in tabel 1 toegepaste definities en rubriceringen.
De reservebasis van de instellingen in de „staart” voor drie reserve-
aanhoudingsperioden (van één maand elk) wordt gebaseerd op de door de
nationale centrale banken verzamelde kwartaalultimogegevens; deze gegevens
moeten uiterlijk 28 werkdagen na het desbetreffende kwartaal worden
gerapporteerd.
Bijlage II bij Verordening (EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/16) bevat ook
bepalingen ten aanzien van rapportage op geconsolideerde basis. Met
toestemming van de Europese Centrale Bank (ECB) mag een reserveplichtige
kredietinstelling voor een concern van reserveplichtige kredietinstellingen
binnen een bepaald nationaal grondgebied op geconsolideerde basis
rapporteren, mits alle betrokken instellingen afstand hebben gedaan van de
mogelijkheid om een vast bedrag op de reserveverplichting in mindering te
brengen. Deze vaste aftrek mag echter wel voor het concern als geheel worden
toegepast. Alle betrokken instellingen worden afzonderlijk opgenomen in de
lijst van monetaire financiële instellingen (MFI's) van de ECB.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 78
▼B
Bijlage II bij Verordening (EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/16) bevat tevens
bepalingen ten aanzien van fusies tussen kredietinstellingen. In deze bijlage
hebben de termen „fusie”, „fuserende instellingen” en „overnemende instel-
ling” de betekenis als vastgesteld in Verordening (EG) nr. 2818/98 (ECB/
1998/15). Voor de aanhoudingsperiode gedurende welke een fusie plaatsvindt,
wordt de reserveverplichting van de overnemende instelling berekend, en moet
daaraan worden voldaan, conform artikel 13 van Verordening (EG) nr. 2818/
98 (ECB/1998/15). Voor de opeenvolgende reserve-aanhoudingsperioden,
worden de reserveverplichtingen van de overnemende instelling in voor-
komende gevallen volgens speciale regels berekend op basis van een
reservebasis en van statistische gegevens (zie de tabel in bijlage II bij
Verordening (EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/16)). Voor het overige zijn de
normale regels voor de rapportage van statistische gegevens en de berekening
van de reserveverplichting, zoals vervat in artikel 3 van Verordening (EG) nr.
2818/98 (ECB/1998/15), van toepassing. Bovendien kan de desbetreffende
nationale centrale bank de overnemende instelling machtigen de vereiste
statistische gegevens te rapporteren via tijdelijke procedures. Deze afwijking
van de normale rapportageprocedure moet zo kort mogelijk duren en mag in
geen geval een periode van zes maanden, gerekend vanafde datum van de
fusie, overschrijden. Een en ander laat onverlet dat de overnemende instelling
de eigen rapportageverplichtingen conform Verordening (EG) nr. 2819/98
(ECB/1998/16) moet vervullen en in voorkomende gevallen ook die van de
fuserende instellingen. De overnemende instelling moet, zodra het fusievoor-
nemen openbaar wordt en ruim voordat de fusie plaatsvindt, de desbetreffende
nationale centrale bank in kennis stellen van de wijze waarop zal worden
voldaan aan de statistische rapportageverplichtingen met betrekking tot de
vaststelling van de reserveverplichting.
6.Controle en verplichte verzameling
De ECB zelfen de nationale centrale banken maken normaliter gebruik van de
bevoegdheid om statistische gegevens te controleren en de indiening daarvan
afte dwingen wanneer niet voldaan wordt aan de minimumeisen terzake van
indiening, juistheid, conformiteit met de indelingscriteria alsmede herzie-
ningen. Deze minimumeisen zijn uiteengezet in bijlage IV bij Verordening
(EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/16).2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 79
▼B
7.Niet-deelnemende lidstaten
Aangezien aan een verordening krachtens artikel 34.1 van de Statuten geen
rechten ofplichten kunnen worden ontleend door lidstaten met een derogatie
(artikel 43.1 van de Statuten) en door Denemarken (artikel 2 van het protocol
met betrekking tot enkele bepalingen inzake Denemarken) en een dergelijke
verordening niet van toepassing is op het Verenigd Koninkrijk (artikel 8 van
het protocol betreffende enkele bepalingen met betrekking tot het Verenigd
Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland), is Verordening (EG) nr.
2819/98 (ECB/1998/16) slechts van toepassing op de deelnemende lidstaten.
Artikel 5 van de Statuten met betrekking tot de bevoegdheid van de ECB en
van de nationale centrale banken op het terrein van statistieken en
Raadsverordening (EG) nr. 2533/98 zijn echter in alle lidstaten van toepassing.
Tezamen met artikel 10 (ex artikel 5) van het Verdrag vloeit hieruit ook de
verplichting voor niet-deelnemende lidstaten voort om op nationaal niveau alle
maatregelen uit te werken en ten uitvoer te leggen die zij passend achten voor
het verzamelen van de ter vervulling van de statistische rapportagevereisten
van de ECB benodigde statistische gegevens, evenals een verplichting tijdig
op het statistische terrein voorbereidingen te treffen om deelnemende lidstaten
te worden. Deze verplichting is uitdrukkelijk vermeld in artikel 4 en
overweging 17 van Raadsverordening (EG) nr. 2533/98. Omwille van de
doorzichtigheid wordt deze speciale verplichting herhaald in de overwegingen
van Verordening (EG) nr. 2819/98 (ECB/1998/16).2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 80
▼B
Bijlage 5
De websites van het Eurosysteem
Centrale Bank Website
European Central Bank www.ecb.int
Nationale Bank van België/Banque Nationale de
Belgiquewww.bnb.be
Deutsche Bundesbank www.bundesbank.de
Bank van Griekenland (1) www.bankofgreece.gr
Banco de España www.bde.esBanque de France www.banque-france.frCentral Bank ofIreland www.centralbank.ie
Banca d'Italia www.bancaditalia.it
Banque centrale du Luxembourg www.bcl.luDe Nederlandsche Bank www.dnb.nlÖsterreichische Nationalbank www.oenb.co.atBanco de Portugal www.bportugal.pt
Suomen Pankki www.bof.fi
(1) per 1 januari 2001.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 81
▼B
Bijlage 6
Procedures en sancties als een tegenpartij niet aan verplichtingen voldoet
1.Financiële sancties
Als een tegenpartij niet voldoet aan de regels voor tenders (1), de regels voor
bilaterale transacties (2), de regels voor het gebruik van beleenbare activa (3), of
de einde-dagprocedures en toegangsvoorwaarden voor de marginale bele-
ningsfaciliteit (4) worden door het Eurosysteem als volgt sancties opgelegd:
i) Bij overtreding van de regels met betrekking tot tendertransacties,
bilaterale transacties en het gebruik van beleenbare activa, wordt voor de
eerste en de tweede overtreding binnen een periode van 12 maanden voor
elke overtreding een financiële sanctie opgelegd. De op te leggen
financiële sancties worden berekend op basis van de marginale belenings-
rente plus 2,5 procentpunt;
— bij overtreding van de regels met betrekking tot tendertransacties en
bilaterale transacties, worden de financiële sancties berekend op basis
van het bedrag aan onderpand ofliquiditeiten dat door de tegenpartij
niet kon worden voldaan, vermenigvuldigd met de coëfficiënt 7/360;
— bij overtreding van de regels met betrekking tot het gebruik van
beleenbare activa, worden de financiële sancties berekend op basis van
het bedrag aan niet-beleenbare activa dat (1) door de tegenpartij aan
een nationale centrale bank ofaan de ECB is geleverd of(2) door de
tegenpartij niet is teruggenomen na een periode van 20 werkdagen
nadat de beleenbare activa hun beleenbaarheid hebben verloren,
vermenigvuldigd met de coëfficiënt 1/360.
ii) De eerste keer dat de regels met betrekking tot einde-dagprocedures of
voor toegang tot de marginale beleningsfaciliteit worden overtreden,
worden de op te leggen financiële sancties berekend tegen 5 procentpunt.
Bij herhaalde overtreding wordt de boeterente verhoogd met 2,5
procentpunt bij elke volgende overtreding binnen een periode van 12
maanden, berekend op basis van het bedrag waartoe ten onrechte toegang
is verkregen tot de marginale beleningsfaciliteit (5).
2.Niet-financiële sancties
Bij overtreding van de regels met betrekking tot tendertransacties en bilaterale
transacties, en bij overtreding van de regels met betrekking tot beleenbare
activa schorst het Eurosysteem tegenpartijen als volgt:
a) Schorsing na overtreding van de regels met betrekking tot
tendertransacties en bilaterale transacties
Bij een derde overtreding van dezelfde aard binnen een periode van 12
maanden, schorst het Eurosysteem de desbetreffende tegenpartij gedurende
een bepaalde periode van deelname aan de volgende open-markttrans-
actie(s) van dezelfde soort en uitgevoerd met gebruikmaking van dezelfde
procedures; een dergelijke schorsing wordt opgelegd naast de financiële
sanctie conform paragraaf 1. De duur van de schorsing wordt als volgt
bepaald:
i) als het bedrag aan niet-geleverd(e) onderpand ofliquiditeiten minder is
dan 40 % van de totale hoeveelheid onderpand ofliquiditeiten die bij
de derde overtreding had moeten worden geleverd, volgt een schorsing
van één maand;
ii) als het bedrag aan niet-geleverd(e) onderpand ofliquiditeiten tussen de
40 % en 80 % bedraagt van de totale hoeveelheid onderpand of2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 82
(1) Dit is het geval als een tegenpartij niet in staat is voldoende beleenbare activa over te
dragen tegenover het toegewezen bedrag aan liquiditeit bij een liquiditeitsverruimendetransactie ofals een tegenpartij niet in staat is voldoende liquiditeiten over te dragentegenover het bij een liquiditeitsverkrappende transactie toegewezen bedrag.
(
2) Dit is het geval als een tegenpartij niet in staat is voldoende beleenbare activa of
voldoende liquiditeiten over te dragen tegenover het bij een bilaterale transactie
overeengekomen bedrag.
(3) Dit is het geval als een tegenpartij activa gebruikt die niet meer beleenbaar zijn ofdie
tijdens de looptijd van een transactie hun beleenbaarheid verliezen.
(4) Dit is het geval als een tegenpartij aan het einde van de dag een negatiefsaldo heef t op
de vereveningsrekening en niet voldoet aan de toegangsvoorwaarden voor de marginale
beleningsfaciliteit.
(5) Financiële sancties bij overtreding van de regels met betrekking tot het gebruik van
activa die alleen beleenbaar zijn voor krediet binnen de werkdag kunnen slechts wordenopgelegd uit hoofde van het juridische kader voor TARGET. Dergelijke overtredingen
vallen buiten het kader van deze Algemene Documentatie.
▼B
liquiditeiten die bij de derde overtreding had moeten worden geleverd,
volgt een schorsing van twee maanden;
iii) als het bedrag aan niet-geleverd(e) onderpand ofliquiditeiten tussen de
80 % en 100 % bedraagt van de totale hoeveelheid onderpand of
liquiditeiten die bij de derde overtreding had moeten worden geleverd,
volgt een schorsing van drie maanden.
Deze financiële sancties en schorsingen gelden ook, onverminderd
onderstaande paragraafc, voor elke volgende overtreding gedurende een
periode van 12 maanden.
b) Schorsing na overtreding van de regels met betrekking tot
beleenbare activa
Als zich binnen een periode van 12 maanden een derde overtreding
voordoet, schorst het Eurosysteem de desbetreffende tegenpartij van
deelname aan de volgende open-markttransactie; een dergelijke schorsing
wordt opgelegd naast de financiële sanctie conform paragraaf 1.
Deze financiële sancties en schorsingen gelden ook, onverminderd
onderstaande paragraafc, voor elke volgende overtreding gedurende een
periode van 12 maanden.
c) Schorsing, in uitzonderlijke gevallen, van deelname aan alle
monetaire-beleidstransacties gedurende een bepaalde periode
In uitzonderlijke gevallen kan, gezien de ernst van de overtreding(en) en
met inachtneming van de daarmee gemoeide bedragen, de frequentie of de
duur van de overtreding(en), worden overwogen, naast een conform
paragraaf 1 berekende financiële sanctie, de desbetreffende tegenpartij
gedurende een periode van drie maanden te schorsen van deelname aan alle
monetaire-beleidstransacties.
d) In andere lidstaten gevestigde instellingen
Het Eurosysteem kan ook besluiten dat de jegens de in overtreding zijnde
tegenpartij te nemen schorsingsmaatregel tevens van toepassing is op in
andere lidstaten gevestigde bijkantoren van dezelfde instelling.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 83
▼B
BIJLAGE II
AANVULLENDEGEMEENSCHAPPELIJKE BASISKENMERKEN
I.Op alle regelingen inzake monetaire-beleidstransacties toepasselijke
aanvullende gemeenschappelijke basiskenmerken
1. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen te waarborgen dat haar standaardvoorwaarden van
toepassing zijn op monetaire-beleidstransacties.
2. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen te waarborgen, dat de nationale centrale banken
iedere wijziging in het monetaire beleidskader onverwijld kunnen
toepassen. Dergelijke veranderingen dienen aan de tegenpartijen te
worden gecommuniceerd, met name wanneer deze wijzigingen het vankracht worden betreffen.
3. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen te stipuleren, dat alle betalingen inzake monetaire-
beleidstransacties (met uitzondering van betalingen in vreemde valuta bij
deviezenswaps) in euro plaats dienen te vinden.
4. Indien alle transacties uit hoofde van een overeenkomst één contractuele
regeling moeten vormen en/ofeen overeenkomst een kaderovereenkomst
moet vormen voor een effectieve voortijdige beëindiging en vervroegde
afwikkeling dient een dergelijke bepaling te worden opgenomen.
5. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen te waarborgen, dat, in de betrekkingen tussen de
nationale centrale bank en haar tegenpartijen, passende en niet voor
meerdere uitleg vatbare regels voor het gebruik van formulieren (met
inbegrip van de bevestiging van transactievoorwaarden), gegevensdra-
gers en communicatiemiddelen en -modaliteiten van toepassing zijn.
6. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen ten minste gevallen inzake tekortkoming in de
nakoming door tegenpartijen te omvatten, die materieel niet verschillen
van de hiernavolgende:
a) een uitspraak van een bevoegde gerechtelijke ofandere instantie
inzake liquidatie van de tegenpartij ofde aanstelling van een curator
ofeen soortgelijke f unctionaris voor de tegenpartij ofeen soortge-
lijke procedure; of
b) een uitspraak van een bevoegde gerechtelijke ofandere instantie
inzake sanering ofeen soortgelijke procedure ten aanzien van de
tegenpartij teneinde haar financiële positie te vrijwaren of te
herstellen en een uitspraak als onder a) te voorkomen; of
c) een schriftelijke verklaring van de tegenpartij dat zij niet in staat is
haar schulden geheel ofgedeeltelijk te betalen ofaan haar
verplichtingen in het kader van monetaire-beleidstransacties te
voldoen, dan wel met betrekking tot haar crediteuren een akkoord
ofandere soortgelijke procedures, ofindien de tegenpartij insolvent
is, dan wel geacht wordt insolvent te zijn ofdan wel geacht wordt
haar schulden niet te kunnen betalen; of
d) aan een uitspraak als onder a) ofb) vooraf gaande procedurele
stappen; of
e) een toezegging ofenige andere precontractuele verklaring van de
tegenpartij, dan wel die zij geacht wordt te hebben afgelegd uit
hoofde van toepasselijke vigerende wetgeving, is onjuist dan wel niet
waar; of
f) schorsing of intrekking van de vergunning van de tegenpartij om
activiteiten te verrichten hetzij uit hoofde van Richtlijn 2000/12/EG
betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden
van kredietinstellingen (zoals achtereenvolgens gewijzigd), dan wel
uit hoofde van Richtlijn 93/22/EEG betreffende het verrichten van
diensten op het gebied van beleggingen in effecten (zoals achtereen-
volgens gewijzigd), zoals toegepast in de betreffende lidstaat van het
Eurosysteem; of
g) schorsing ofbeëindiging van het lidmaatschap van de tegenpartij van
een betalingssysteem ofvan een regeling via welke betalingen uit
hoofde van monetaire-beleidstransacties plaatsvinden, of (met
uitzondering van deviezenswaps) schorsing ofbeëindiging van haar
lidmaatschap van een effectenafwikkelingssysteem voor de afwikke-
ling van monetaire-beleidstransacties van het Eurosysteem; of2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 84
▼B
h) maatregelen tegen de tegenpartij, zoals bedoeld in artikel 22 van
Richtlijn 2000/12/EG van het betreffende de toegang tot en de
uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (zoals
achtereenvolgens gewijzigd); of
i) (met betrekking tot transacties met wederinkoop) de tegenpartij
voldoet niet aan het vereiste van risicobeheersing; of
j) (met betrekking tot repo-transacties) de tegenpartij betaalt de aan- of
terugkoopprijs niet oflevert de aan- ofteruggekochte activa niet; of
(in geval van leningen tegen onderpand) de tegenpartij levert de
activa niet ofbetaalt het krediet niet terug op de toepasselijke data
voor de betalingen en leveringen; of
k) (met betrekking tot deviezenswaps en termijndeposito's) de tegen-
partij betaalt het bedrag in euro of(in geval van deviezenswaps) in
deviezen niet op de toepasselijke betaaldata; of
l) tekortkoming in de nakoming (geen materieel verschil met de in punt
6 genoemde gevallen) met betrekking tot een tegenpartij uit hoofde
van een overeenkomst voor het beheer van de deviezenreserves of
van het eigen vermogen van een lid van het Eurosysteem;
m) de tegenpartij verstrekt relevante informatie niet, wat ernstige
gevolgen voor de betrokken nationale centrale bank heeft; of
n) de tegenpartij komt andere verplichtingen uit hoofde van regelingen
voor transacties met wederinkoop en deviezenswaps niet na en
(indien herstel mogelijk is) verzuimt zulks te herstellen binnen ten
hoogste 30 dagen in geval van leningen tegen verstrekking van
zekerheid en ten hoogste tien dagen in geval van deviezenswaps na
aanmaning tot herstel door de nationale centrale bank; of
o) de tegenpartij komt tekort in de nakoming van een overeenkomst
inzake monetaire-beleidstransacties met een ander lid van het
Eurosysteem, waarbij het andere lid van het Eurosysteem iedere
transactie onder een dergelijke overeenkomst voortijdig heeft
beëindigd wegens tekortkoming in de nakoming.
Geval a) moet, de gevallen b) en c) kunnen automatisch toepassing
vinden. Dat geldt niet voor de gevallen d) tot en met o); deze vinden
toepassing na vervulling van een relevante voorwaarde (dat wil zeggen,
dat deze situaties pas intreden na ingebrekestelling). Deze ingebreke-
stelling kan een respijttermijn van maximaal drie werkdagen stipuleren
om de desbetreffende situatie te herstellen. In geval van een tekortko-
ming waarvoor het vereiste van ingebrekestelling geldt, dienen de
relevante bepalingen tevens te wijzen op de gevolgen van ingebreke-
stelling.
7. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen te waarborgen dat de nationale centrale bank, indien
een tegenpartij tekortschiet in de nakoming, gerechtigd is de volgende
maatregelen te treffen: opschorting van de toegang van de tegenpartij tot
openmarkttransacties; vervroegde afwikkeling van alle lopende overeen-
komsten en transacties; ofverzoek tot versnelde betaling van nog niet
vervallen ofvoorwaardelijke vorderingen. Voorts kan de nationale
centrale bank het recht hebben de volgende mogelijkheden te benutten:
gebruik van deposito's van de tegenpartij bij de nationale centrale bank
om vorderingen op deze tegenpartij te verrekenen; opschorting van de
verplichtingen jegens de tegenpartij totdat de vordering door de
tegenpartij is voldaan; berekenen van moratoire rente, ofhet eisen van
een schadevergoeding voor verliezen voortvloeiend uit de tekortkoming
in de nakoming door de tegenpartij. Bovendien dienen de door de
nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten ofreglementen
te waarborgen, dat zij in geval van een tekortkoming in de nakoming het
recht van parate executie heeft ten aanzien van alle activa die als
zekerheid dienen, opdat het door de nationale centrale bank verstrekte
krediet afgelost wordt, indien de tegenpartij haar negatieve saldo niet
onverwijld aanzuivert.
8. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen te waarborgen, dat de nationale centrale banken alle
relevante informatie van tegenpartijen inzake monetaire-beleidstrans-
acties binnen het Eurosysteem kunnen verkrijgen.
9. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen te bepalen, dat alle kennisgevingen ofandere
mededelingen schriftelijk en/of elektronisch geschieden. De door de
nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten ofreglementen
dienen uitsluitsel te geven over de wijze waarop kennisgevingen of
andere mededelingen dienen te worden gedaan en vanafwanneer zij
gelden. De duur van de termijn voorafgaande aan het van kracht worden
mag het economische effect van de regelingen als geheel niet wijzigen.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 85
▼B
Met name dient een bevestiging onverwijld te worden afgegeven en
prompt te worden geverifieerd.
10. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen te bepalen, dat de tegenpartij haar rechten en
verplichtingen niet mag cederen, bezwaren ofanderszins verplichten
zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de nationale centrale
bank.
11. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen te bepalen dat enkel de nationale centrale bank en de
geïdentificeerde tegenpartij uit de transactie voortvloeiende rechten en
verplichtingen hebben (zij kunnen echter verbintenissen toestaan tussen
de nationale centrale banken (en/ofde ECB) voortvloeiend uit het
grensoverschrijdende gebruik van beleenbare activa en voorzover
noodzakelijk tevens transacties met tegenpartijen die hun transacties
afhandelen via een centrale instelling).
12. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen te bepalen dat het geldende recht voor door de NCB
gehanteerde contracten ofreglementen en voor alle transacties uit hoof de
van deze regelingen het recht van de lidstaat dient te zijn waar de
nationale centrale bank is gevestigd (tenzij het grensoverschrijdende
gebruik van beleenbare activa anderszins vereist) en de beslechting van
geschillen dient, onverminderd de bevoegdheid van het Hofvan Justitie
van de Europese Gemeenschappen, te geschieden voor de rechtbanken
van voornoemde lidstaat.
13. Depositoregelingen dienen te bepalen, dat de verrekening (zowel de
acceptatie als de uitbetaling) van termijndeposito's plaatsvindt op de
dagen die in de aankondiging van de depositotransactie door de ECB zijn
gespecificeerd.
II.Aanvullende gemeenschappelijke basiskenmerken voor transacties met
wederinkoop
Kenmerken eigen aan alle transacties met wederinkoop
14. De datum van het wederinkoopdeel (reverse leg) van de transactie dient
bij het aangaan van iedere transactie te worden vastgelegd.
15. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen een „werkdag” inzake een betalingsverplichting te
definiëren als iedere dag dat alle voor de betaling relevante delen van
TARGET operationeel zijn voor de effectuering van een dergelijke
betaling en, inzake een leveringsverplichting van activa, iedere dag dat
de effectenvereveningssystemen, via welke de levering moet plaats-
vinden, open zijn voor werkzaamheden daar waar de levering van de
desbetreffende effecten moet geschieden.
16. Het mechanisme voor het converteren in euro van niet in euro luidende
bedragen dient te vermelden dat de dagelijks vastgestelde referentie-
wisselkoers van de ECB de toe te passen koers is, ofbij gebreke daarvan,
de contante wisselkoers die de ECB op de aan de convertering
voorafgaande werkdag voor verkoop van euro tegen de aankoop van
een andere valuta heeft vermeld.
Kenmerken van repo-transacties
17. Een verkoop van beleenbare activa dient plaats te vinden tegen euro cash
(liquiditeiten); tegelijkertijd wordt een overeenkomst afgesloten om op
een welbepaalde datum tegen euro cash equivalente activa terug te
verkopen.
18. Onder de verplichting om equivalente activa terug te verkopen dient te
worden verstaan, dat het activa van dezelfde emittent zijn, die deel
uitmaken van dezelfde emissie (ongeacht de uitgiftedatum) en van
dezelfde soort, met een gelijke nominale waarde, voor hetzelfde bedrag
en met dezelfde beschrijving als de activa waarmee deze worden
vergeleken. Indien de vergeleken activa zijn geconverteerd ofgerede-
nomineerd ofin geval van een call, moet de def initie van equivalentie
worden aangepast, zodat conversie de geconverteerde activa betreft, in
geval van een call activa die equivalent zijn aan de volgestorte activa, op
voorwaarde dat de verkoper aan de koper een aan de call equivalent
bedrag heeft betaald, en in geval van geredenomineerde activa, activa die
equivalent zijn aan de geredenomineerde activa, inclusief, indien
toepasselijk, een bedrag dat gelijk is aan enig waardeverschil tussen de
activa vóór en na de redenominatie.
19. Tekortkoming in de nakoming van verplichtingen, op grond waarvan de
nationale centrale bank alle lopende transacties voortijdig mag beëin-2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 86
▼B
digen en vervroegd mag afwikkelen, dient materieel niet te verschillen
van de bepalingen in punt 6.
20. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen verrekeningsbepalingen te bevatten teneinde econo-
mische effecten te realiseren, die equivalent zijn aan de hiernavolgende:
a) In geval van tekortkoming in de nakoming wordt de terugkoopdatum
voor iedere transactie geacht onmiddellijk in te gaan en moeten,
onderworpen aan navolgende bepalingen, equivalente activa onmid-
dellijk worden geleverd (i.e. levering van de activa en de betaling van
de wederinkoopprijs voor wederingekochte activa geschieden slechts
conform het onder b) hiernavolgend vermelde), dan wel wordt de
repo-transactie vervroegd afgewikkeld;
b) i) de marktwaarde van de wederingekochte activa ten tijde van de
tekortkoming in de nakoming en equivalente activa die moeten
worden overgedragen en de wederinkoopprijs die door iedere
partij dient te worden betaald, worden voor alle transacties door
de nationale centrale bank per wederinkoopdatum vastgesteld; en
ii) op basis van de aldus vastgestelde bedragen berekent de nationale
centrale bank (per wederinkoopdatum) wat de partijen elkaar
verschuldigd zijn; waarbij het door partijen aan elkaar verschul-
digde wordt verrekend en alleen het nettosaldo verschuldigd en
betaalbaar is op de eerstvolgende dag datalle inzake een betaling
relevante TARGET-delen operationeel zijn. Voor deze berekening
worden alle niet in euro luidende bedragen, op de desbetreffende
dag geconverteerd in euro tegen de overeenkomstig punt 16
vermelde koers;
c) „marktwaarde ten tijde van de tekortkoming in de nakoming”
betekent ten aanzien van alle activa op ongeacht welke datum,
i) de marktwaarde van activa op het moment waarop vanwege de
tekortkoming in de nakoming waardering dient plaats te vinden,
berekend op basis van de meest representatieve koers op de aan
de waarderingsdag voorafgaande werkdag; of
ii) als voor een bepaald activum op de aan de waarderingsdag
voorafgaande werkdag geen representatieve koers beschikbaar is,
de meest recente verhandelingskoers. Als er geen verhandelings-
koers beschikbaar is, stelt de nationale centrale bank een koers
vast, rekening houdend met de meest recente op de referentie-
markt vastgestelde koers voor het desbetreffende activum; of
iii) indien voor de activa geen marktwaarde bestaat, een andere
billijke waarderingsmethode; of
iv) indien de nationale centrale bank vóór het moment waarop
vanwege het in gebreke blijven waardering dient plaats te vinden
de activa ofequivalente activa tegen de marktkoers heef t
verkocht, de netto-opbrengst van de verkoop, na aftrek van alle
billijke kosten, vergoedingen en uitgaven in verband met de
verkoop; waarbij de nationale centrale bank de berekening
uitvoert en de bedragen vaststelt.
21. Als de door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten
ofreglementen bepalingen bevatten voor de vervanging van zekerheid,
dient zulks het vereiste van risicobeheersing onverlet te laten.
22. Als de door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten
ofreglementen bepalingen bevatten voor margestortingen (ofretourne-
ring ervan), dient te worden bepaald, dat aan andere verplichtingen tot
retournering (ofstorting) van marges contant dient te worden voldaan ten
belope van hetzelfde bedrag (inclusief de rente daarop).
Kenmerken van leningen tegen verstrekking van zekerheid
23. De activa die onder een kredietregeling tegen verstrekking van zekerheid
(bijvoorbeeld pand) zijn verstrekt, moeten wettelijk realiseerbaar zijn
zonder dat er bevoorrechte claims op de desbetreffende activa rusten. Het
zou voor derden (met inbegrip van de vereffenende instantie in geval vaninsolventie) niet mogelijk moeten zijn te interveniëren en met succes de
in pand gegeven activa (tenzij er sprake is van fraude) of daarop rustende
rechten op te eisen.
24. De nationale centrale bank dient juridisch gerechtigd te zijn de
economische waarde van in de context van een liquiditeitsverruimende
transactie in pand gegeven activa te realiseren onder voorafvastgestelde
materieel niet van de in punt 6 geschetste situaties afwijkende
omstandigheden, e.g. de nationale centrale bank kan uit hoofde van
repo-regelingen ervan uitgaan, dat de tegenpartij tekort komt in de
nakoming ervan.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 87
▼B
25. Leningen tegen verstrekking van zekerheid dienen de mogelijkheid te
bieden dat intraday-kredieten overnight kunnen worden verlengd.
III.Aanvullende gemeenschappelijke basiskenmerken voor deviezenswaps
26. Iedere transactie dient te bestaan uit een gelijktijdige contante en een
termijntransactie en aankoop van euro tegen vreemde valuta.
27. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen bepalingen te bevatten over tijdstip en betalings-
mechanisme. De datum van de termijnverkoop/-aankoop dient bij het
afsluiten van iedere transactie te worden vastgelegd.
28. In de door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen deviezen, contante koersen, termijnkoersen, over-
boekings- en terugboekingsdata als volgt te zijn gedefinieerd:
a) „Deviezen”: ieder ander wettig betaalmiddel dan de euro.
b) „Contante koers”: met betrekking tot een specifieke transactie, de
wisselkoers (overeenkomstig punt 16 berekend) die ten behoeve van
de desbetreffende transactie wordt toegepast voor de convertering van
het bedrag in euro in het overeenkomstige bedrag in de vreemde
valuta, dat een partij op de overboekingsdatum in euro aan de andere
partij moet overmaken; deze koers wordt in de bevestiging vermeld.
c) „Termijnkoers”: de overeenkomstig punt 16 berekende wisselkoers,
die wordt toegepast voor de convertering van het bedrag in euro in
het overeenkomstige bedrag in de vreemde valuta dat een partij op de
terugboekingsdatum in euro aan de andere partij moet overmaken;
deze koers wordt in de bevestiging vermeld en in de door de nationale
centrale bank gehanteerde relevante contracten ofreglementen
gedefinieerd.
d) „Terugboeking van bedrag in vreemde valuta”: het bedrag in vreemde
valuta dat benodigd is om het bedrag in euro op de terugboekings-
datum aan te kopen.
e) „Overboekingsdatum”: met betrekking tot een transactie, de datum
(en in voorkomend geval het tijdstip op die dag) dat de overdracht
van het bedrag in euro door de ene partij aan de andere daadwerkelijk
dient plaats te vinden; voor alle duidelijkheid: dit is de datum (en in
voorkomend geval het tijdstip op die dag) die de partijen zijn
overeengekomen voor de afwikkeling van een overboeking in euro.
f) „Terugboekingsdatum”: met betrekking tot een transactie, de dag (en
in voorkomend geval het tijdstip op die dag) dat een partij het bedrag
in euro aan de andere partij moet terugboeken.
29. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen te bepalen, dat bepaalde gebeurtenissen (zie punt 30)
dienen te leiden tot voortijdige beëindiging van alle lopende transacties;
daarbij dient te worden vermeld op welke wijze de beëindiging (met
inbegrip van vervroegde afwikkeling) moet geschieden.
30. Gevallen van tekortkoming in de nakoming van verplichtingen als
gevolg waarvan de nationale centrale bank het recht heeft alle lopende
transacties voortijdig te beëindigen en vervroegd afte wikkelen, dienen
materieel niet te verschillen van de bepalingen in punt 6.
31. De door de nationale centrale bank gehanteerde relevante contracten of
reglementen dienen bepalingen te bevatten met betrekking tot verreke-
ning die gericht zijn op het realiseren van economische effecten, die
equivalent zijn aan de hierna vermelde:
a) In geval van een tekortkoming in de nakoming wordt iedere transactie
geacht voortijdig te zijn beëindigd en zal de nationale centrale bank
het vervangende bedrag in euro en de terugboekingsbedragen in
vreemde valuta vaststellen, ervanuitgaande dat dergelijke vervan-
gende bedragen noodzakelijk zijn om voor de nationale centrale bankhet equivalent ten belope van de oorspronkelijke betalingen te
vrijwaren; en
b) op basis van de aldus vastgestelde bedragen berekent de nationale
centrale bank (per terugboekingsdatum) wat de partijen elkaar
verschuldigd zijn, en de door de ene partij verschuldigde bedragen
worden zo nodig overeenkomstig punt 16 geconverteerd in euro en
verrekend met de aan de andere partij verschuldigde bedragen; alleen
het nettosaldo is verschuldigd en betaalbaar op de eerstvolgende dag
dat alle inzake een betaling relevante TARGET-delen operationeel
zijn.2000X0776 — NL — 01.01.2001 — 000.001 — 88