1971L0393 — NL — 09.10.1998 — 004.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B TWEEDE RICHTLIJN VAN DE COMMISSIE
van 18 november 1971
betreffende de vaststelling van gemeenschappelijke analysemethoden voor de officiële controle van
veevoeders
(71/393/EEG)
(PB L 279 van 20.12.1971, blz. 7)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1Richtlijn 73/47/EEG van de Commissie van 5 december 1972 L 83 35 30.3.1973
►M2Richtlijn 81/680/EEG van de Commissie van 30 juli 1981 L 246 32 29.8.1981
►M3Richtlijn 84/4/EEG van de Commissie van 20 december 1983 L 15 28 18.1.1984
►M4Richtlijn 98/64/EG van de Commissie van 3 september 1998 L 257 14 19.9.1998
▼B
TWEEDE RICHTLIJN VAN DE COMMISSIE
van 18 november 1971
betreffende de vaststelling van gemeenschappelijke analyseme-
thoden voor de officiële controle van veevoeders
(71/393/EEG)
DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap,
Gelet op de richtlijn van de Raad van 20 juli 1970 betreffende invoe-
ring van gemeenschappelijke bemonsterings- en analysemethoden voor
de officiële controle van veevoeders(1), inzonderheid op artikel 2,
Overwegende dat in de bovenbedoelde richtlijn isbepaald dat de offi-
ciële controle van veevoeders, welke ertoe strekt na te gaan of aan deop grond van de wettelijke of bestuursrechtelijke bepalingen inzake dekwaliteit en de samenstelling van veevoeders gestelde voorwaarden isvoldaan, geschiedt volgens communautaire bemonsterings- en analyse-
methoden;
Overwegende dat bij Richtlijn nr. 71/250/EEG van de Commissie van
15 juni 1971(
2) reeds een zeker aantal gemeenschappelijke analyseme-
thoden isvas tgelegd; dat gezien de vorderingen welke dewerkzaamheden sindsdien hebben gemaakt het nuttig is een tweedeserie methoden uit te vaardigen;
Overwegende dat de in deze richtlijn vervatte maatregelen in overeen-
stemming zijn met het advies van het Permanent Comité voor
veevoeders,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
De Lid-Staten schrijven voor dat de analysen voor de officiële controle
van veevoedersten aanzien van hun gehalte aan vocht, vluchtige s tik-stofbasen, totaal fosfor en ruwvet, geschieden volgens de in de bijlagebij deze richtlijn omschreven methoden.
Artikel 2
De Lid-Staten laten uiterlijk op 1 januari 1973 de wettelijke of
bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden ten einde zich tevoegen naar deze richtlijn. Zij stellen de Commissie onverwijld hiervanin kennis.
Artikel 3
Deze richtlijn isgericht tot de Lid-Staten.1971L0393 — NL — 09.10.1998 — 004.001 — 2
(1) PB nr. L 170 van 3. 8. 1970, blz. 2.
(2) PB nr. L 155 van 12. 7. 1971, blz. 13.▼M2
▼B
▼B
BIJLAGE
1.BEPALING VAN VOCHT
1.Doel en toepasbaarheid
Het voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van het gehalte aan
vocht in veevoeders. ►M1Het heeft geen betrekking op het onderzoek van
melkprodukten alsenkelvoudig veevoeder, van mineralen en mengs elsdie
overwegend uit mineralen bestaan, het onderzoek van dierlijke en plantaar-
dige vetten en oliën, evenalshet onderzoek van oliehoudende zaden en
vruchten omschreven in Verordening nr. 136/66/EEG van de Raad van 22
september 1966 houdende de tot standbrenging van een gemeenschappelijke
ordening der markten in de sektor oliën en vetten(1)◄.
De bepaling van het gehalte aan vocht in oliehoudende zaden en vruchten
wordt beschreven in bijlage III van Verordening (EEG) nr. 1470/68 van de
Commissie van 23 september 1968 betreffende het nemen en het omzetten
van monsters alsmede betreffende het bepalen van het oliegehalte, het gehalte
aan onzuiverheden en het vochtgehalte van oliehoudende zaden(2).
2.Beginsel
Het monster wordt gedroogd onder bepaalde omstandigheden, die afhankelijk
zijn van de aard van het veevoeder. Het gewichtsverlies wordt bepaald door
wegen. Bij vaste veevoeders met een hoog gehalte aan vocht is het noodza-
kelijk eerst voor te drogen.
3.Apparatuur
3.1. Molen van een materiaal dat geen vocht absorbeert, die gemakkelijk te
reinigen isen waarmee s nel en gelijkmatig kan worden gemalen zonder
noemenswaardig warmte op te wekken, die zo goed mogelijk kan
worden afgesloten van de buitenlucht en voldoet aan de eisen genoemd
onder 4.1.1 en 4.1.2 (b. v. mikrokruisslagmolens, mikromolens met
waterkoeling, demonteerbare kogelmolens, langzaam lopende kogelmo-
lensen molensmet getande s chijven).
3.2. Analytische balans met een gevoeligheid van ten minste 0,5 mg.3.3. Vochtdozen van roestvast metaal of van glas met luchtdicht afsluitende
deksels en met een zodanig nuttig oppervlak dat het monster kan
worden verdeeld naar rata van ongeveer 0,3 g per cm
2.
3.4. Elektrische droogstoof met thermostaat (± 1 º C), waarmee de tempera-
tuur snel kan worden geregeld en die goed ventileert(3).
3.5. Elektrische vacuumdroogstoof met thermostaat en oliepomp, voorzien
van een inrichting voor toevoer van gedroogde, warme lucht of voorzien
van een droogmiddel (b. v. calciumoxide).
3.6. Exsiccator met dikke, geperforeerde plaat van metaal of porselein en
met een effectief droogmiddel.
4.Uitvoering
N.B.: De in dit hoofdstuk beschreven handelingen moeten direct na het
openen van de verpakking van de monsters worden uitgevoerd. De
analysen dienen ten minste in tweevoud te worden uitgevoerd.
4.1.Voorbereiding
4.1.1.Veevoeders met uitzondering van die, genoemd onder 4.1.2 en
4.1.3
Neem ten minste 50 g. Maak dit, zo nodig, op passende wijze
fijn, zodanig dat veranderingen in het vochtgehalte worden voor-
komen (zie 6).1971L0393 — NL — 09.10.1998 — 004.001 — 3
(1) PB nr. 172 van 30. 9. 1966, blz. 3025/66.
(2) PB nr. L 239 van 28. 9. 1968, blz. 2.
(3) Voor het drogen van granen en bijprodukten van de verwerking van granen dient de
droogstoof een zodanige warmtecapaciteit te hebben dat, indien zij tevoren is ingesteldop een temperatuur van 131ºC, deze temperatuur weer binnen 45 min na het inzetten
van het maximum aantal monsters wordt bereikt.
▼B
4.1.2.Granen en grutten
Neem ten minste 50 g. Maal dit tot deeltjes van zodanige grootte
dat ten minste 50 % ervan door een zeef gaat van 0,5 mm en dat
niet meer dan 10 % blijft liggen op een zeef met ronde mazen
van 1 mm.
4.1.3.Vloeibare of brijachtige veevoeders; veevoeders die in hoofdzaak
bestaan uit vet
Neem ongeveer 25 g, op 10 mg nauwkeurig gewogen, voeg toe
een passende hoeveelheid watervrij zand, op 10 mg nauwkeurig
gewogen, en meng tot een homogeen produkt isverkregen.
4.2.Drogen
4.2.1.Veevoeders, met uitzondering van die, genoemd onder 4.2.2 en
4.2.3
Weeg een vochtdoos(3.3) met deks el op 0,5 mg nauwkeurig.
Breng ongeveer 5 g van het monster, tot op 1 mg nauwkeurig
gewogen, in de getarreerde vochtdoosen s preid gelijkmatig uit.
Plaatsde vochtdooszonder deks el in een vooraf op 103 º C
gebrachte droogstoof. Om te voorkomen dat de temperatuur
teveel daalt, dient de vochtdoos zo snel mogelijk in de droogstoof
gebracht te worden. Laat gedurende 4 h drogen, gerekend vanaf
het tijdstip dat de stoof weer op een temperatuur van 103 º C is.
Sluit na het openen van de stoof de vochtdoos met het deksel,
neem haar uit de stoof, laat gedurende 30 à 45 min afkoelen in
de exsiccator (3.6) en weeg tot op 1 mg nauwkeurig.
Monsters, die in hoofdzaak bestaan uit vet, worden nogmaals in
de stoof bij 103 º C gedroogd gedurende 30 min.
Het verschil tussen de resultaten van beide wegingen mag niet
meer bedragen dan 0,1 % vocht.
4.2.2.Graan, meel, grutten en gries
Weeg een vochtdoos(3.3) met deks el op 0,5 mg nauwkeurig.
Breng ongeveer 5 g van het fijngemaakte monster, tot op 1 mg
nauwkeurig gewogen, in de getarreerde vochtdoosen s preid
gelijkmatig uit. Plaatsde vochtdooszonder deks el in een vooraf
op 130 º C gebrachte droogstoof. Om te voorkomen dat de
temperatuur teveel daalt, dient de vochtdooszo s nel mogelijk in
de droogstoof gebracht te worden.
Laat gedurende 2 h drogen, gerekend vanaf het tijdstip dat de
stoof weer op een temperatuur van 130 º C is.
Sluit na het openen van de stoof de vochtdoos met het deksel,
neem haar uit de stoof, laat gedurende 30 à 45 min afkoelen in
de exsiccator (3.6) en weeg tot op 1 mg nauwkeurig.
4.2.3.Mengvoeders met een gehalte aan suikers, afkomstig van saccha-
rose of van lactose, van meer dan 4 %, alsmede de volgende
enkelvoudige veevoeders: Johannisbroodschroot, gehydrolyseerde
graanprodukten, moutkiemen, suikerbietensnijdsels, vissolubles,
suiker en mengvoeders die meer dan 25 % kristalwaterhoudende
minerale zouten bevatten
Weeg een vochtdoos(3.3) met deks el op 0,5 mg nauwkeurig.
Breng ongeveer 5 g van het fijngemaakte monster, tot op 1 mg
nauwkeurig gewogen, in de getarreerde vochtdoosen s preid gelij-
matig uit. Plaatsde vochtdooszonder deks el in de vooraf op 80 à
85 º C gebrachte vacuumdroogstoof (3.5). Om tevoorkomen dat
de temperatuur teveel daalt, dient de vochtdooszo s nel mogelijk
in de droogstoof gebracht te worden. Stel de druk in op 10 cm
kwik en droog het monster gedurende 4 h bij deze druk, hetzij
onder toevoer van droge, warme lucht, hetzij met behulp van
een droogmiddel (ongeveer 300 g voor 20 monsters). In het
laatste geval wordt bij het bereiken van de voorgeschreven druk
de verbinding met de vacuumpomp verbroken. Reken de droog-
tijd vanaf het tijdstip dat de droogstoof weer op een temperatuur
van 80 º à 85 º C is. Laat na het beëindigen van de droogtijd de
druk in de stoof voorzichtig weer komen op die van de buiten-
lucht.
Sluit na het openen van de vacuumdroogstoof de vochtdoos met
het deksel, neem haar uit de stoof, laat gedurende 30 à 45 min
afkoelen in de exsiccator (3.6) en weeg vervolgens op 1 mg1971L0393 — NL — 09.10.1998 — 004.001 — 4
▼B
nauwkeurig. Droog nog gedurende 30 min onder vacuum in de
stoof bij 80 à 85 º C en weeg opnieuw. Het verschil tussen de
resultaten van beide wegingen mag niet meer bedragen dan
0,1 % vocht.
4.3.Voordrogen
4.3.1.Veevoeders, met uitzondering van die, genoemd onder 4.3.2
Vaste veevoeders met een hoog gehalte aan vocht, die moeilijk
fijn te maken zijn, worden alsvolgt voorgedroogd.
Breng 50 g van het ongemalen monster (geperste veevoeders of
veevoedersin brokken zo nodig grof breken), op 10 mg nauw-
keurig gewogen, in een geschikte recipiënt (b. v. schaal van
aluminium van 20 × 12 cm met een rand van 0,5 cm). Droog in
een stoof bij een temperatuur van 60 à 70 º C, totdat het vochtge-
halte is teruggebracht tot een waarde gelegen tussen 8 % en 12 %.
Neem de recipiënt uit de droogstoof en laat onafgedekt gedurende
1 h afkoelen in het laboratorium; weeg vervolgensop 10 mg
nauwkeurig. Maak het monster onmiddellijk daarna fijn als
beschreven onder 4.1.1. en droog, alnaargelang de aard van het
monster, als beschreven onder 4.2.1 of 4.2.3.
4.3.2.Granen
Granen met een vochtgehalte van meer dan 17 % moeten als
volgt worden voorgedroogd:
Breng 50 g van het ongemalen graan, op 10 mg nauwkeurig
gewogen, in een geschikte recipiënt (b. v. schaal van aluminium
van 20 × 12 cm met een rand van 0,5 cm). Droog in een stoof
gedurende 5 à 7 min bij een temperatuur van 130º C.
Neem de recipiënt uit de droogstoof en laat onafgedekt gedurende
2 h. afkoelen in het laboratorium; weeg vervolgensop 10 mg
nauwkeurig. Maak onmiddellijk daarna fijn alsbes chreven onder
4.1.2. en droog alsbes chreven onder 4.2.2.
5.Berekening van de resultaten
Het gehalte aan vocht in percenten van het monster wordt weergegeven door
de volgende formules:
5.1.Drogen zonder voordrogen
E/C0m ðÞ /C1100
E
waarin:
E = massa in g van het analysemateriaal, waarvan werd uitgegaan,
m = massa in g van het gedroogde analysemateriaal.
5.2.Drogen met voordrogen
M0/C0m ðÞ M
M0 þE/C0M/C1100
E¼100 1 /C0Mm
EM0
waarin:
E = massa in g van het analysemateriaal, waarvan werd uitgegaan,
M = massa in g van het analysemateriaal na voordrogen,M′= massa in g van het analysemateriaal na fijnmaken of malen,
m = massa in g van het gedroogde analysemonster.
5.3.Herhaalbaarheid
Het verschil tussen de resultaten van een bepaling in tweevoud in
hetzelfde monster mag niet meer bedragen dan 0,2 % vocht.
6.Opmerking
Indien het monster fijngemaakt moet worden en dit een verandering van het
vochtgehalte van het produkt ten gevolge heeft, dan dienen de analyseresul-1971L0393 — NL — 09.10.1998 — 004.001 — 5
▼B
taten, die betrekking hebben op de bestanddelen van het veevoeder, omgere-
kend te worden op het vochtgehalte van het oorspronkelijke monster.
2.BEPALING VAN VLUCHTIGE STIKSTOFHOUDENDE BASEN
A. DOOR MICRODIFFUSIE
1.Doel en toepasbaarheid
Dit voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van het gehalte aan
vluchtige stikstofhoudende basen, uitgedrukt als ammoniak, in veevoeders.
2.Beginsel
Het monster wordt met water geëxtraheerd, de oplossing geklaard en gefil-
treerd. De vluchtige stikstofhoudende basen worden met behulp van een
kaliumcarbonaatoplossing door microdiffusie uitgedreven, in een boorzuurop-
lossing opgevangen en met zwavelzuur getitreerd.
3.Reagentia
3.1. Trichloorazijnzuuroplossing 200 g/l.3.2. Indicator: losop 33 mg broomkres olgroen met 65 mg methylrood in
10 ml ethanol 95-96 % (v/v).
3.3. Boorzuuroplossing: los op 10 g boorzuur in 200 ml ethanol 95-96 % (v/
v) en 700 ml water in een maatkolf van 1 l. Voeg toe 10 ml indicator
(3.2). Meng en neutraliseer de oplossing zonodig met natronloog tot
zwak rood. 1 ml van deze oplossing kan maximaal 300 µ NH
3binden.
3.4. Verzadigde kaliumcarbonaatoplossing: los op 100 g kaliumcarbonaat p.
a. in 100 ml kokend water. Laat afkoelen en filtreer.
3.5. Zwavelzuur 0,02 N.
4.Apparatuur
4.1. Roteerapparaat met ongeveer 35 à 40 omwentelingen per minuut.
4.2. Conwayschalen nr. 1 (zie figuur) van glas of kunststof.
4.3. Microburet, verdeeld tot in 1/100 ml.
5.Uitvoering
Breng 10 g van het monster, tot op 1 mg nauwkeurig gewogen, met 100 ml
water in een maatkolf van 200 ml en laat gedurende 30 min roteren. Voeg
dan toe 50 ml trichloorazijnzuuroplossing (3.1), vul aan met water tot de
streep, schud krachtig en filtreer door een vouwfilter.
Pipeteer in het midden van de Conwayschaal 1 ml boorzuuroplossing (3.3) en
in de buitenring 1 ml filtraat van het monster. Sluit de schaal gedeeltelijk met
het ingevette deksel. Breng dan snel in de buitenring 1 ml verzadigde
kaliumcarbonaatoplossing (3.4) en sluit de schaal luchtdicht af. Manipuleer
vervolgens voorzichtig met de schaal zodanig, dat de beide oplossingen in
de buitenring gemengd worden. Laat dan ten minste gedurende 4 h staan bij
kamertemperatuur of gedurende 1 h bij 40 º C.
Titreer vervolgens de vluchtige basen in de boorzuuroplossing met zwavel-
zuur 0,02 N (3.5) met hulp van een microburet (4.3).
Verricht op gelijke wijze een blancobepaling zonder analysemateriaal.
6.Berekening van de resultaten
1m lH2SO40,02 N komt overeen met 0,34 mg ammoniak.
Druk het resultaat uit in percenten van het monster.
Herhaalbaarheid
Het verschil tussen de resultaten van een bepaling in tweevoud in hetzelfde
monster mag niet meer bedragen dan:
10 % relatief bij gehalten aan ammoniak van minder dan 1 %;0,1 % absoluut bij gehalten aan ammoniak van 1 % of meer.1971L0393 — NL — 09.10.1998 — 004.001 — 6
▼B
7.Opmerking
Indien het gehalte aan ammoniak in het monster meer bedraagt dan 0,6 %
wordt het oorspronkelijke filtraat verdund.1971L0393 — NL — 09.10.1998 — 004.001 — 7
▼B
CONWAY-SCHAAL
Schaal 1/1
1971L0393 — NL — 09.10.1998 — 004.001 — 8
▼B
B. DOOR DESTILLATIE
1.Doel en toepasbaarheid
Dit voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van het gehalte aan
vluchtige stikstofhoudende basen, uitgedrukt als ammoniak, in vismelen,
die praktisch geen ureum bevatten. De methode is slechts toepasselijk,
indien het gehalte aan ammoniak minder bedraagt dan 0,25 %.
2.Beginsel
Het monster wordt met water geëxtraheerd, de oplossing geklaard en
gefiltreerd. Na toevoegen van magnesiumoxide worden de vluchtige stik-
stofhoudende basen bij kooktemperatuur uitgedreven en opgevangen in
een afgemeten hoeveelheid zwavelzuur. De overmaat zuur wordt terugge-
titreerd met natronloog.
3.Reagentia
3.1. Trichloorazijnzuuroplossing 200 g/l.
3.2. Magnesiumoxide p. a.
3.3. Antischuimemulsie (b. v. siliconen).
3.4. Zwavelzuur 0,1 N.
3.5. Natriumhydroxide-oplossing 0,1 N.
3.6. Methylroodoplossing: 3 g/l in ethanol van 95-96 p.cent (v/v).
4.Apparatuur
4.1. Roteerapparaat met ongeveer 35 à 40 omwentelingen per minuut.
4.2. Destillatie-apparatuur volgens Kjeldahl.
5.Uitvoering
Breng 10 g van het monster, tot op 1 mg nauwkeurig gewogen, met
100 ml water in een maatkolf van 200 ml en laat gedurende 30 min
roteren.
Voeg vervolgens toe 50 ml trichloorazijnzuuroplossing (3.1), vul aan met
water tot de streep, schud krachtig en filtreer door een vouwfilter. Breng
van het heldere filtraat een bepaalde hoeveelheid — afhankelijk van het te
verwachten gehalte aan vluchtige stikstofhoudende basen (in het algemeen
100 ml) — in de destillatiekolf. Verdun tot 200 ml en voeg toe 2 g
magnesiumoxide (3.2) en enkele druppels antischuimemulsie (3.3). De
oplossing moet alkalisch reageren t. o. v. lakmoespapier; indien dit niet
het geval is, dan moet meer magnesiumoxide (3.2) toegevoegd worden.
Destilleer in de apparatuur volgens Kjeldahl ongeveer 150 ml van de
oplossing af en vang het destillaat op in een konische kolf, die een nauw-
keurig afgemeten hoeveelheid zwavelzuur 0,1 N (3.4) bevat. Draag er
zorg voor dat tijdensde des tillatie de wand van de kolf niet overhit wordt.
Kook het destillaat gedurende 2 min uit, koel af en titreer de overmaat
zwavelzuur terug met natronloog 0,1 N (3.5) t. o. v. methylrood (3.6).
Verricht op gelijke wijze een blancobepaling zonder analysemateriaal.
6.Berekening van de resultaten
1m lH2SO40,1 N komt overeen met 1,7 mg ammoniak.
Druk het resultaat uit in percenten van het monster.
Herhaalbaarheid
Het verschil tussen de resultaten van een bepaling in tweevoud in
hetzelfde monster mag niet meer bedragen dan 10 % relatief.
3.BEPALING VAN TOTAAL FOSFOR
— fotometrische methode —
1.Doel en toepasbaarheid
Het voorschrift beschrijft de methode voor de bepaling van het gehalte aan
totaal fosfor in veevoeders. De methode is bijzonder geschikt voor de analyse1971L0393 — NL — 09.10.1998 — 004.001 — 9
▼B
van veevoedersmet een laag gehalte aan fos for, in bepaalde gevallen
(produkten rijk aan fosfor) kan een gravimetrische methode worden toege-
past.
2.Beginsel
Het monster wordt gedestrueerd, hetzij langs natte weg (speciaal bij minerale
stoffen en vloeibare veevoeders), hetzij langs droge weg (speciaal bij organi-
sche veevoeders) en in zure oplossing gebracht. De oplossing wordt
behandeld met vanadaatmolybdaatreagens. De extinctie van de gevormde
geelgekleurde oplossing wordt gemeten met behulp van een spectrofotometer
bij 430 nm.
3.Reagentia
3.1. Calciumcarbonaat p. a.
3.2. Zoutzuur p.a., d = 1,1 (ca. 6 N).
3.3. Salpeterzuur p. a., d = 1,045.3.4. Salpeterzuur p. a., d = 1,38 à 1,42.3.5. Zwavelzuur p. a., d = 1,84.
3.6. Vanadaatmolybdaatreagens: meng in een maatkolf van 1 l 200 ml
ammoniumheptamolybdaatoplossing (3.6.1), 200 ml ammoniummonova-
nadaatoplossing (3.6.2) en 134 ml salpeterzuur (3.4). Vul aan met water
tot de streep.
3.6.1. Ammoniumheptamolybdaatoplossing: los op 100 g ammonium-
heptamolybdaat p.a., (NH
4)6Mo7O24·4 H2O, in warm water. Voeg
toe 10 ml ammonia (d = 0,91) en vul aan met water tot 1 l.
3.6.2. Ammoniummonovanadaatoplossing: los op 2,35 g ammoniummo-
novanadaat p. a., NH4VO3, in 400 ml warm water. Voeg
langzaam, onder voortdurend roeren, toe 20 ml verdund salpeter-
zuur (7 ml HNO3(3.4) + 13 ml H2O) en vul aan met water tot 1 l.
3.7. Fosforstandaardoplossing 1 mg/ml: los op in water 4,387 g kaliumwater-
stoffosfaat en vul aan met water tot 1 l.
4.Apparatuur
4.1. Verassingschalen van kwarts of porselein.4.2. Elektrische moffeloven met thermostaat, ingesteld op 550 º C.4.3. Kjeldahlkolven van 250 ml.
4.4. Maatkolven en pipetten.
4.5. Spectrofotometer.4.6. Reageerbuizen, doorsnede ca. 16 mm, met normaalslijpstuk 14,5; inhoud
25 à 30 ml.
5.Uitvoering
5.1.Bereiding van de oplossing
Bereid de oplossing als beschreven onder 5.1.1 of 5.1.2, afhankelijk van
de aard van het monster.
5.1.1.Algemene werkwijze
Breng 1 g of meer van het monster, tot op 1 mg nauwkeurig
gewogen, in een Kjeldahlkolf. Voeg toe 20 ml zwavelzuur (3.5)
en zwenk om, ten einde het analysemateriaal goed te bevochtigen
met het zuur en vastzitten aan de wand van de kolf te voorkomen.
Verhit de kolf en laat gedurende 10 min koken. Laat even
afkoelen, voeg toe 2 ml salpeterzuur (3.4) en verwarm zacht.
Laat weer even afkoelen, voeg opnieuw een weinig salpeterzuur
(3.4) toe en breng weer aan de kook. Herhaal deze bewerkingen,
totdat de oplossing kleurloos is. Laat hierna afkoelen, voeg
opnieuw een weinig salpeterzuur (3.4) toe en breng weer aan de
500 ml en spoel de Kjeldahlkolf met warm water uit. Laat
afkoelen, vul aan met water tot de streep, meng en filtreer.1971L0393 — NL — 09.10.1998 — 004.001 — 10
▼B
5.1.2.Werkwijze voor monsters, die organische stoffen bevatten, maar
geen calcium- of magnesiumdiwaterstoffosfaat
Breng ongeveer 2,5 g van het monster, tot op 1 mg nauwkeurig
gewogen, in een verassingsschaal en meng innig met 1 g calcium-
carbonaat (3.1). Verasin de moffeloven bij 550 º C ± 5 º C,
totdat een witte of grijze asverkregen is(een kleine hoeveelheid
koolstof stoort niet).
Breng de asin een bekerglasvan 250 ml, voeg toe 20 ml water
en zoveel zoutzuur (3.2) tot het bruisen ophoudt. Voeg dan nog
toe 10 ml zoutzuur (3.2) in overmaat. Plaatshet bekerglasop
een zandbad en damp in tot droog om het kiezelzuur onoplosbaar
te maken. Neem het residu op in 10 ml salpeterzuur (3.3) en laat
gedurende 5 min koken op het zandbad, zonder dat tot droog
ingedampt wordt. Spoel de vloeistof over in een maatkolf van
500 ml en washet bekerglasmeermalen met heet water. Koel
af, vul aan met water tot de streep, meng en filtreer.
5.2.Ontwikkelen van de kleur en meten van de extinctie
Verdun een aliquoot deel van het onder 5.1.1 of 5.1.2 verkregen filtraat
zó, dat een concentratie aan fosfor verkregen wordt van ten hoogste
40 µg/ml. Pipeteer 10 ml van deze oplossing in een reageerbuis met
slijpstuk (4.6), voeg toe 10 ml vanadaatmolybdaatreagens (3.6) en
meng. Laat gedurende ten minste 10 min staan bij 20 º C. Meet dan de
extinctie met behulp van een spectrofotometer bij 430 nm tegen een
oplossing, bestaande uit 10 ml water en 10 ml vanadaatmolybdaatrea-
gens(3.6).
5.3.IJkgrafiek
Bereid van de standaardoplossing (3.7) oplossingen, die respectievelijk
5, 10, 20, 30 en 40 µg fosfor per ml bevatten. Voeg aan 10 ml van elk
van deze oplossingen 10 ml vanadaatmolybdaatreagens (3.6) toe en
meng. Laat gedurende ten minste 10 min staan bij 20 º C. Meet dan de
extincties onder de omstandigheden als beschreven in 5.2. Stel een
ijkgrafiek op, waarbij op de abcisde hoeveelheden fos for en op de ordi-
naat de daarbij behorende extinctiewaarden worden uitgezet. Het
verloop van de ijkgrafiek islineair voor concentratiesaan fos for van 0
tot 40 µg fosfor per ml.
6.Berekening van de resultaten
Bepaal met behulp van de ijkgrafiek het gehalte aan fosfor in het analyse-
monster.
Druk het resultaat uit in percenten van het monster.
Herhaalbaarheid
Het verschil tussen de resultaten van een bepaling in tweevoud in hetzelfde
monster mag niet meer bedragen dan:
3 % relatief bij gehalten van minder dan 5 % fosfor;
0,15 % absoluut bij gehalten van 5 % of meer.
4.BEPALING VAN RUWVET
1.Doel en toepassingsgebied
Methoden voor de bepaling van het gehalte aan ruwvet in diervoeder. De
methoden gelden niet voor de analyse van oliehoudende zaden en vruchten,
bedoeld in Verordening nr. 136/66/EEG van de Raad van 22 september 1966.
Naar gelang van de aard en samenstelling van het diervoeder en de reden van
de analyse moet één van de twee hieronder omschreven methoden worden
gevolgd.
1.1.Methode A — rechtstreeks extraheerbaar ruwvet
Deze methode is toepasselijk voor enkelvoudige diervoeders van plant-
aardige oorsprong, met uitzondering van die waarvoor methode B kan
worden toegepast.1971L0393 — NL — 09.10.1998 — 004.001 — 11
▼M4
▼M4
1.2.Methode B — totaal ruwvet
Deze methode is toepasselijk voor enkelvoudige diervoeders van dier-
lijke oorsprong en voor alle mengvoeders. Zij moet worden gebruikt
voor alle diervoeder waaruit het ruwvet niet volledig kan worden
geëxtraheerd zonder voorafgaande hydrolyse. Dit geldt bijvoorbeeld
voor glutenproducten, gist, aardappeleiwitten en producten die behande-
lingen alsextrus ie, vervlokking en verhitting ondergaan.
1.3.Interpretatie van de resultaten
In alle gevallen waarin met methode B, alsuitkoms t, een hoger percen-
tage wordt geconstateerd dan met methode A, wordt de uitkomst van
methode B als de juiste waarde beschouwd.
2.Beginsel
2.1.Methode A
Het ruwvet wordt geëxtraheerd met petroleumether. Het oplosmiddel
wordt afgedestilleerd en het residu gedroogd en gewogen.
2.2.Methode B
Het monster wordt bij verhoogde temperatuur met zoutzuur behandeld.
Het mengsel wordt afgekoeld en gefiltreerd. Het residu wordt gewassen
en gedroogd en verder volgensmethode A geanalys eerd.
3.Reagentia
3.1. Petroleumether, kooktraject: 40-60 ºC. De broomwaarde moet minder
dan 1 zijn en het verdampingsresidu minder dan 2 mg/100 ml.
3.2. Natriumsulfaat, watervrij.3.3. Zoutzuur 3M.3.4. Filtermateriaal, bijvoorbeeld kiezelgoer, Hyflo-supercel.
4.Apparatuur
4.1. Extractieapparaat. Indien het apparaat werkt met een hevel (Soxhlet)
moet de refluxsnelheid zodanig zijn dat ongeveer tien cyclussen per
uur worden doorlopen; bij apparaten zonder hevel moet de refluxsnel-
heid ongeveer 10 ml per minuut zijn.
4.2. Extractiehulzen die geen in petroleumether oplosbaar materiaal bevatten
en een aan de eisen van 4.1 aangepaste porositeit hebben.
4.3. Droogstof, hetzij een vacuümstoof ingesteld op 75 ºC ± 3 ºC of een
oven met luchtcirculatie ingesteld op 100 ºC ± 3 ºC.
5.Uitvoering
5.1.Methode A (zie punt 8.1)
Weeg 5 g van het monster tot op 1 mg nauwkeurig af, breng dit in een
extractiehuls(4.2) en dek het af met ontvette watten.
Breng de hulsin een extractieapparaat (4.1) en extraheer gedurende zes
uur met petroleumether (3.1). Vang het extract op in een van enkele
stukjes puimsteen(
1) voorzien, gedroogd en getarreerd kolfje.
Destilleer het oplosmiddel af en droog het residu vervolgens gedurende
anderhalf uur in de droogstof (4.3). Laat afkoelen in een exsiccator en
weeg. Droog nogmaalsgedurende 30 minuten om zeker te zijn dat het
gewicht van het vet constant is (het gewichtsverlies tussen de twee
wegingen moet minder bedragen dan 1 mg).
5.2.Methode B
Weeg 2,5 g van het monster tot op 1 mg nauwkeurig af (8.2), breng het
in een bekerglasvan 400 ml of een erlenmeyerkolf van 300 ml en voeg
100 ml zoutzuur 3M (3.3) en enkele stukjes puimsteen toe. Bedek het
bekerglasmet een horlogeglasof s luit de erlenmeyerkolf aan op een1971L0393 — NL — 09.10.1998 — 004.001 — 12
(1) Neem, indien het vet later kwalitatief moet worden onderzocht, glasparels in plaats van
de stukjes puimsteen.
▼M4
terugvloeikoeler. Breng het mengsel op een kleine vlam of op een kook-
plaat net aan de kook en laat het gedurende een uur zachtjeskoken.
Zorg ervoor dat zich geen materiaal aan de wand vastzet.
Koel het mengsel af en voeg zoveel filtermateriaal (3.4) toe, dat bij het
filtreren geen vetverliesoptreedt. Filtreer door nat, vetvrij dubbel
filtreerpapier. Was het residu met koud water totdat het waswater
neutraal is. Controleer of het filtraat vet bevat. Indien in het filtraat vet
aanwezig is, moet het monster vóór de hydrolyse geëxtraheerd worden
met petroleumether, volgensmethode A.
Breng het dubbelfilter met residu op een horlogeglas en droog het gedu-
rende anderhalf uur in een droogstoof op 100 ºC ± 3 ºC.
Breng het dubbele filter met gedroogd residu in een extractiehuls (4.2)
en dek het af met ontvette watten. Breng de hulsin een extractieappa-
raat (4.1) en handel verder alsbes chreven onder punt 5.1, tweede en
derde alinea.
6.Weergave van de resultaten
Druk het gewicht van het residu uit in percenten van het monster.
7.Herhaalbaarheid
Het verschil tussen de resultaten van een bepaling in tweevoud op hetzelfde
monster, door dezelfde analyst, mag de volgende waarden niet overschrijden:
— 0,2 % in absolute waarde, voor gehalten aan ruwvet lager dan 5 %,
— 4,0 % van het hoogste resultaat voor gehalten tussen 5 en 10 %,
— 0,4 % in absolute waarde, voor gehalten boven 10 %.
8.Opmerkingen
8.1. Producten met een hoog vetgehalte, die moeilijk fijn te maken zijn, of
waarvan moeilijk een homogeen analysemonster kan worden getrokken,
worden alsvolgt behandeld:
Weeg 20 g van het monster op 1 mg nauwkeurig af en meng dit met
10 g of meer watervrij natriumsulfaat (3.2). Extraheer het mengsel met
petroleumether (3.1) zoalsbes chreven onder punt 5.1. Breng het volume
van het extract met petroleumether (3.1) op 500 ml en meng. Breng
50 ml van deze oplossing in een van enkele stukjes puimsteen(1) voor-
ziene, gedroogde en getarreerde kolf. Destilleer het oplosmiddel af,
droog het residu en handel verder als beschreven onder punt 5.1, laatste
alinea.
Verwijder het oplosmiddel uit het extractieresidu in de huls en maak het
residu dan fijn tot een deeltjesgrootte van 1 mm. Breng het residu weer
in de huls(geen natriums ulfaat toevoegen) en handel verder als
beschreven onder punt 5.1, tweede en derde alinea.
Bereken het vetgehalte in percenten van het monster met de volgende
formule:
(10 a + b) × 5waarin:a = massa in g van het residu na de eerste extractie (aliquoot deel van
het extract)
b = massa in g van het residu na de tweede extractie.
8.2. Bij vetarme waren kan van 5 g analysemateriaal worden uitgegaan.8.3. Het kan nodig zijn om, vóór hydrolyse en extractie via methode B, aan
voer voor gezelschapsdieren dat een hoog vochtgehalte heeft, watervrij
natriumsulfaat toe te voegen.
8.4. Ten aanzien van het bepaalde in punt 5.2. kan het doeltreffender zijn om
warm in plaatsvan koud water te gebruiken om het res idu, na filtrering,
te wassen.
8.5. Het kan nodig zijn sommige voeders langer dan anderhalf uur te drogen.
Te veel drogen moet evenwel worden voorkomen aangezien dit tot lage
resultaten kan leiden. Er mag gebruik worden gemaakt van een micro-
golfoven.1971L0393 — NL — 09.10.1998 — 004.001 — 13
(1) Neem, indien het vet later kwalitatief moet worden onderzocht, glasparels in plaats van
de stukjes puimsteen.
▼M4
8.6. Alshet ruwvetgehalte hoger isdan 15 % verdient het aanbeveling om
het monster vóór hydrolyse via methode A en vervolgens nogmaals via
methode B te extraheren. Dit hangt tot op zekere hoogte af van de aard
van het diervoeder en de aard van het ruwvet in het voeder.1971L0393 — NL — 09.10.1998 — 004.001 — 14