1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B RICHTLIJN VAN DE RAAD
van 20 maart 1970
inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten met betrekking tot de maat-
regelen die moeten worden genomen tegen de luchtverontreiniging door gassen afkomstig van
motoren met elektrische ontsteking in motorvoertuigen
(70/220/EEG)
(PB L 76 van 6.4.1970, blz. 1)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1 Richtlijn 74/290/EEG van de Raad van 28 mei 1974 L 159 61 15.6.1974
►M2 Richtlijn 77/102/EEG van de Commissie van 30 november 1976 L 32 32 3.2.1977
►M3 Richtlijn 78/665/EEG van de Commissie van 14 juli 1978 L 223 48 14.8.1978
Gewijzigd bij:
►A1 Toetredingsakte van Denemarken, Ierland, het Verenigd Koninkrijk van
Groot-Brittannië en Noord-IerlandL 73 14 27.3.1972
Gerectificeerd bij:
►C1 Rectificatie PB L 81 van 11.4.1970, blz. 15 (70/220/EEG)
▼B
RICHTLIJN VAN DE RAAD
van 20 maart 1970
inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten
met betrekking tot de maatregelen die moeten worden genomentegen de luchtverontreiniging door gassen afkomstig van motoren
met elektrische ontsteking in motorvoertuigen
(70/220/EEG)
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100,
Gezien hetvoorst el van de Commissie,Gezien hetadvies van hetEuropese Parlement ►
C1(1)◄,
Gezien hetadvies van hetEconomisch en Sociaal Comit é
►C1(2)◄,
Overwegende dat in Duitsland in het „Bundesgesetzblatt I” van 18
oktober 1968 een besluit van 14 oktober 1968 is gepubliceerd
houdende wijziging van de „Straßenverkehrs-Zulassungs-Ordnung”;
dat dit besluit bepalingen bevat betreffende de maatregelen die moetenworden genomen tegen de luchtverontreiniging door motoren met elek-trische ontsteking in motorvoertuigen; dat deze bepalingen op 1oktober 1970 in werking treden;
Overwegende datin Frankrijk op 17 mei 1969 in het„Journal officiel”
een besluitvan 31 maart1969 is gepubliceerd inzake de „samenst ellingvan de uitlaatgassen van met een benzinemotor uitgeruste motorvoer-tuigen”; dat dit besluit van toepassing is
— met ingang van 1 september 1971 op voertuigen waarvoor een type-
goedkeuring is verleend en die zijn uitgerust met een nieuw typemotor, dat wil zeggen een type dat nog niet eerder gemonteerd isgeweest op een voertuig waarvoor een typegoedkeuring is verleend;
— met ingang van 1 september 1972 op voertuigen die voor het eerst
in hetverkeer worden gebracht ;
Overwegende datdeze bepalingen belemmeringen kunnen vormen voor
de totstandkoming en werking van de gemeenschappelijke markt; dat
het derhalve noodzakelijk is, dat alle Lid-Staten dezelfde voorschriftenaannemen, hetzij ter aanvulling, hetzij in plaats van hun huidige rege-ling, ten einde met name voor ieder type voertuig de E.E.G.-goedkeuringsprocedure van de richtlijn van de Raad van 6 februari1970 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de
Lid-Staten betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen en
aanhangwagens daarvan (
3) te kunnen invoeren;
Overwegende evenwel dat de voorschriften van de onderhavige richt-
lijn zullen worden toegepast met ingang van een eerdere datum dan
die van de toepassing van genoemde richtlijn; dat derhalve de proce-dures waarin laatstgenoemde richtlijn voorziet nog niet zullen wordentoegepast; dat er dus een procedure ad hoc moet worden ingesteld inde vorm van een mededeling waarbij wordtvermeld dathetvoert uig-
type is gekeurd en aan de voorschriften van de onderhavige richtlijn
beantwoordt;
Overwegende datdeze mededeling elke Lid-St aatwaaraan een verzoek
wordt gericht om een nationale goedkeuring voor hetzelfde type voer-
tuig, in staat moet stellen om te constateren dat dit type voertuigonderworpen is geweest aan de controles die deze richtlijn voorschrijft;dat elke Lid-Staat te dien einde de overige Lid-Staten in kennis dient testellen van de gedane constatering door voor elk gecontroleerd typevoertuig een afschrift toe te zenden van de mededeling;1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 2
(1) PB nr. C 40 van 3. 4. 1970, blz. 28.
(2) PB nr. C 36 van 28. 3. 1970, blz. 26.
(3) PB nr. L 42 van 23. 2. 1970, blz. 1.
▼B
Overwegende dat ten opzichte van de technische voorschriften van
deze richtlijn rekening moet worden gehouden met een langere aanpas-singstermijn voor de industrie aan de voorschriften voor de bepaling
van de gemiddeld in een bebouwde kom metdruk verkeer na koud
starten verspreide verontreinigende gassen;
Overwegende dat het wenselijk is, de technische voorschriften over te
nemen van die welke zijn aanvaard door de Economische Commissievoor Europa van de U.N.O. als neergelegd in reglementnr. 15 dezerCommissie („eenvormige voorschriften betreffende de goedkeuring
van voertuigen uitgerust met een motor met elektrische ontsteking wat
betreft het uitlaten door de motor van verontreinigende gassen”), welkreglementis gehechtaan hetAkkoord van 20 maart1958 inzake deaanvaarding van uniforme voorwaarden voor goedkeuring en weder-zijdse erkenning van de goedkeuring van toebehoren en onderdelen
van motorvoertuigen (
1);
Overwegende dat voorts de technische voorschriften snel moeten
worden aangepast aan de technische ontwikkeling; dat derhalve deprocedure die is vastgesteld in artikel 13 van de richtlijn van de Raadvan 6 februari 1970 inzake de goedkeuring van motorvoertuigen enaanhangwagens daarvan, moet worden toegepast,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
Onder voertuig wordt in deze richtlijn verstaan, ieder voor deelneming
aan het wegverkeer bestemd voertuig dat is uitgerust met een motor
met elektrische ontsteking, met of zonder carrosserie, op ten minstevier wielen, met een toegestaan maximumgewicht van ten minste400 kg en met een door de constructie bepaalde maximumsnelheidvan ten minste 50 km per uur, met uitzondering van landbouwtractorenen landbouwmachines alsmede toestellen voor openbare werken.
Artikel 2
De Lid-Staten mogen de E.E.G.-goedkeuring of de nationale goedkeu-
ring van een voert uig nietweigeren om redenen in verband metde
luchtverontreiniging door verontreinigende gassen van de motor metelektrische ontsteking in dit voertuig:
— vanaf 1 oktober 1970, indien dit voertuig beantwoordt aan het
bepaalde in bijlage I, met uitzondering van de punten 3.2.1.1. en
3.2.2.1., alsmede in de bijlagen II, IV, V en VI;
— vanaf 1 oktober 1971, indien dit voertuig bovendien beantwoordt
aan de voorschriften genoemd onder de punten 3.2.1.1. en 3.2.2.1.van bijlage I en aan bijlage III.
Artikel 2 bis
De Lid-Staten mogen de verkoop, de registratie, het in het verkeer
brengen of hetgebruik van de voert uigen nietweigeren of verbieden
om redenen die in verband staan met de luchtverontreiniging door
gassen afkomstig van motoren met elektrische ontsteking in hetbetrokken voertuig indien dit voertuig beantwoordt aan de in debijlagen I, II, III, IV, V en VI vermelde voorschriften.
Artikel 3
1. Op verzoek van een fabrikantof diens last hebber vullen de
bevoegde instanties van de Lid-Staten de rubrieken in van de in bijlage
VII bedoelde mededeling. Een afschriftvan deze mededeling wordttoegezonden aan de andere Lid-Staten en aan de aanvrager. De overige1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 3
(1) Doc. W/TRANS/WP29/293/herz. 1 d.d. 11 april 1969 van de Economische
Commissie voor Europa te Genève.▼A1
▼B
▼B
Lid-Staten, aan wie om nationale goedkeuring wordt verzocht voor
hetzelfde type voertuig, aanvaarden dit document als bewijs dat debeoogde controles zijn verricht.
2. Hetin lid 1 bepaalde vervaltzodra de richt lijn van de Raad van 6
februari 1970 inzake de goedkeuring van motorvoertuigen en aanhang-wagens daarvan van toepassing wordt.
Artikel 4
De Lid-Staat die de goedkeuring heeft verleend treft de nodige maatre-
gelen om in kennis te worden gesteld van elke wijziging ten aanzienvan de in bijlage I, punt1.1, vermelde onderdelen of kenmerken. Deautoriteiten van deze staat beoordelen of het gewijzigde prototype aannieuwe keuringen moetworden onderworpen en of een nieuw meet ver-
slag moetworden opgest eld. Indien uitde keuringen blijktdatnietaan
de voorschriften van deze richtlijn is voldaan, wordt de wijziging nietgoedgekeurd.
Artikel 5
De wijzigingen die noodzakelijk zijn om de voorschriften van de
bijlagen I tot en met VII aan te passen aan de technische vooruitgang,worden vastgesteld overeenkomstig de procedure van artikel 13 van derichtlijn van de Raad van 6 februari 1970 betreffende de goedkeuring
van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan.
Artikel 6
1. De Lid-Staten nemen de nodige maatregelen om zich vóór 30 juni
1970 aan deze richtlijn aan te passen en stellen de Commissie daarvan
onverwijld in kennis.
2. De Lid-Staten dragen er zorg voor dat zij aan de Commissie de
tekst mededelen van de belangrijke bepalingen in hun nationale wetge-ving die zij op het terrein van deze richtlijn vaststellen.
Artikel 7
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 4
▼B
BIJLAGE I
DEFINITIES, AANVRAAG TOT GOEDKEURING EN VOOR-
SCHRIFTEN INZAKE PROEVEN
1. DEFINITIES
1.1. Type voertuig wat betreft de beperking van de verspreiding van
verontreinigende gassen door de motor
Het begrip „type voertuig wat betreft de beperking van de versprei-
ding van verontreinigende gassen door de motor” omvat voertuigen
die onderling geen wezenlijke verschillen vertonen; deze verschillen
kunnen in het bijzonder de volgende punten betreffen:
1.1.1. Gelijkwaardige traagheid, bepaald in verhouding tot de
►M3referentiemassa ◄zoals voorgeschreven in punt4.2 van
bijlage III;
1.1.2. Kenmerken van de motor als omschreven in de punten 1 tot en met
6, en punt8 van bijlage II.
1.2. Referentiemassa
Onder „referentiemassa” verstaat men de massa van het voertuig in
rijklare toestand verminderd met een forfaitaire massa voor de
bestuurder van 75 kg en vermeerderd met een forfaitaire massa
van 100 kg.
1.2.1. Onder „massa van het voertuig in rijklare toestand” verstaat men de
massa omschreven in punt2.6 van bijlage I van Richt lijn 70/156/
EEG.
1.3. Motorcarter
Onder „motorcarter” verstaat men de in dan wel buiten de motor
aanwezige ruimten die met het oliecarter zijn verbonden door
inwendige of uitwendige verbindingen waardoor de gassen en
dampen kunnen ontsnappen.
1.4. Verontreinigende gassen
Onder „verontreinigende gassen” verstaat men koolmonoxyde, kool-
waterstoffen en stikstofoxyden, waarbij deze laatste worden
uitgedrukt in stikstofdioxyde-equivalent (NO2).
1.5. ►M3 Maximale massa ◄
Onder „ ►M3maximale massa ◄” verstaat men het volgens
opgave van de fabrikant technisch toelaatbare ►M3maximale
massa◄(deze massa kan hoger zijn dan de toegestane
►M3maximale massa ◄).
2. AANVRAAG TOT GOEDKEURING
2.1. De fabrikant of diens lasthebber dient de volgende gegevens te
verstrekken:
2.1.1. Beschrijving van het type motor met alle in bijlage II opgenomen
bijzonderheden;
2.1.2. Tekeningen van de verbrandingsruimte en van de zuiger, de zuiger-
veren daarbij inbegrepen;
2.1.3. Maximale lichthoogten van de kleppen en de openings- en sluitings-
hoeken ten opzichte van de dode punten.
2.2. Een voertuig dat representatief is voor het goed te keuren type voer-
tuig moet ter beschikking worden gesteld van de met de in punt 3
bedoelde proeven belaste technische dienst.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 5
▼M3
▼B
▼M2
▼B
▼B
3. VOORSCHRIFTEN INZAKE PROEVEN
3.1. Algemeen
De onderdelen die van invloed kunnen zijn op de verspreiding van
verontreinigende gassen moeten zodanig zijn ontworpen, vervaar-
digd en aangebrachtdathetvoert uig onder normale
bedrijfsomstandigheden en ongeacht de trillingen waaraan het kan
worden blootgesteld, kan voldoen aan de voorschriften van deze
richtlijn.
3.2. Beschrijving der proeven
3.2.1. Het voertuig wordt, afhankelijk van de gewichtscategorie waartoe
hetbehoorten op de hieronder aangegeven wijze, onderworpen
aan de proeven van de typen I, II en III.
3.2.1.1. Proef van het type I (bepaling van de gemiddeld in een bebouwde
kom met druk verkeer na koud starten verspreide verontreinigende
gassen).
3.2.1.1.1. Deze proef moet worden uitgevoerd aan de in artikel 1 bedoelde
voertuigen waarvan de ►M3maximale massa ◄niethoger is
dan 3,5 t.
3.2.1.1.2. Het voertuig wordt op een dynamometerbank geplaatst, welke is
voorzien van een rem en een vliegwiel. Zonder onderbreking wordt
een proef uitgevoerd die in totaal 13 minuten duurt en vier cycli
omvat. Iedere cyclus bestaat uit 15 fasen (stationair draaien,
versnellen, constante snelheid, vertragen, enz.). Tijdens de proef
worden de uitlaatgassen opgevangen in een of meer zakken. Aan
heteinde van de vult ijd worden de gassen geanalyseerd en het
volume ervan gemeten.
3.2.1.1.3. De proef wordtuit gevoerd volgens de in bijlage III omschreven
methode. Het opvangen en analyseren van de gassen moet
geschieden overeenkomstig de voorgeschreven methoden. Andere
methoden kunnen worden goedgekeurd indien wordt bevonden dat
deze gelijkwaardige resultaten geven.
3.2.1.1.4. Behoudens hetbepaalde in punt3.2.1.1.5 wordtde proef drie maal
uitgevoerd. ►M2Bij iedere proef moeten de verkregen hoeveel-
heden koolmonoxyde, koolwaterstoffen en stikstofoxyden,
afhankelijk van de ►M3referentiemassa ◄van hetvoert uig
kleiner zijn dan de waarden vermeld in onderstaande tabel. ◄
Referentiemassa
(kg)
PrMassa
koolmonoxyde
(g/proef)
L1Massa
koolwaterstoffen
(g/proef)
L2Massa
stikstofoxyden in
NO2-equivalent
(g/proef)
L3
Pr≤750 65 6,0 8,5
750 < Pr ≤850 71 6,3 8,5
850 < Pr ≤1 020 76 6,5 8,5
1 020 < Pr ≤1 250 87 7,1 10,2
1 250 < Pr ≤1 470 99 7,6 11,9
1 470 < Pr ≤1 700 110 8,1 12,3
1 700 < Pr ≤1 930 121 8,6 12,8
1 930 < Pr ≤2 150 132 9,1 13,2
2 150 < Pr 143 9,6 13,6
3.2.1.1.4.1. Voor de typegoedkeuring inzake de uitlaatgassen van voertuigen
van categorie M1uitgerust met een automatische transmissie worden
evenwel met betrekking tot de uitgeworpen stikstofoxyden tot 1
oktober 1981 grenswaarden toegepast, die worden verkregen door
de in de tabel onder punt 3.2.1.1.4 vermelde waarden L 3 te verme-
nigvuldigen meteen fact or 1,25.
Voor andere voertuigen dan die van categorie M1gelden de grens-
waarden voor de uitworp van stikstofoxyden zoals deze zijn
vermeld onder punt3.2.1.1.4 van Richt lijn 77/102/EEG, vermenig-
vuldigd meteen fact or 1,25.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 6
▼M1
▼M3
▼M1
►M23.2.1.1.4.2. ◄Voor ieder van de in punt3.2.1.1.4 in aanmerking
genomen verontreinigende stoffen mag echter een van de drie
verkregen resultaten de in genoemd punt voor het betrokken voer-
tuig gestelde limiet met maximaal 10 % overschrijden, mits het
rekenkundige gemiddelde van de drie resultaten kleiner is dan de
toegelaten limiet. Vindt de overschrijding plaats voor verschillende
verontreinigende stoffen, dan mag dit bij dezelfde proef of bij
verschillende proeven hetgeval zijn.
3.2.1.1.5. Hetaant al bij punt3.2.1.1.4 voorgeschreven proeven wordtvermin-
derd onder de hierna omschreven voorwaarden; metV1wordthet
resultaat van de eerste proef en met V2het resultaat van de tweede
proef aangeduid voor een van de in punt3.2.1.1.4 in aanmerking
genomen verontreinigende stoffen.
3.2.1.1.5.1. Er wordt slechts één proef uitgevoerd indien ►M2voor de drie in
aanmerking genomen verontreinigende stoffen ◄V1≤0,70 L.
3.2.1.1.5.2. Er worden slechts twee proeven uitgevoerd indien ►M2voor de
drie in aanmerking genomen verontreinigende stoffen ◄
V1≤0,85 L, maar bij ten minste één ervan V1> 0,70 L. Voorts
moetvoor ieder van de in aanmerking genomen veront reinigende
stoffen V2voldoen aan de voorwaarden V1+V2≤1,70 L en
V2≤L.
3.2.1.2. Proef van het type II (bepaling van de verspreiding van koolmon-
oxyde bij stationair draaien).
3.2.1.2.1. Deze proef moet worden uitgevoerd aan voertuigen als bedoeld in
artikel 1.
3.2.1.2.2. Het volumetrische gehalte aan koolmonoxyde van de uitlaatgassen
bij stationair draaien mag 3,5 % niet overschrijden. Tijdens de
beproeving volgens de voorschriften van bijlage IV onder bedrijfs-
omstandigheden die afwijken van de door de fabrikant aanbevolen
specificaties (afstelling van de regelorganen) mag het gemeten
volumetrische gehalte 4,5 % niet overschrijden.
3.2.1.2.3. Of aan deze laatstgenoemde eis wordt voldaan wordt nagegaan
tijdens een proef die wordt uitgevoerd volgens de methode
beschreven in bijlage IV.
3.2.1.3. Proef van het type III (bepaling van de afgifte van cartergassen).
3.2.1.3.1. Deze proef moet worden uitgevoerd aan de voertuigen bedoeld in
artikel 1, met uitzondering van voertuigen voorzien van een twee-
takt motor met compressie in het carter.
3.2.1.3.2. De hoeveelheid koolwaterstoffen die aanwezig is in de niet door de
motor opnieuw aangezogen cartergassen moet minder bedragen dan
0,15 % van de hoeveelheid door de motor verbruikte brandstof.
3.2.1.3.3. Voornoemde hoeveelheid wordt gecontroleerd tijdens een proef
welke wordtuit gevoerd volgens de in bijlage V beschreven
methode.
4. UITBREIDING VAN DE E.E.G.-GOEDKEURING
4.1. Voertuigtypen met afwijkend ►M3 referentiemassa ◄
De voor een voertuigtype verleende typegoedkeuring kan onder de
hierna genoemde voorwaarden worden uitgebreid tot voertuigtypen
die alleen ten aanzien van de ►M3referentiemassa ◄afwijken
van hetreeds goedgekeurde t ype.
4.1.1. De typegoedkeuring kan slechts worden uitgebreid met die voertuig-
typen die een zodanig ►M3referentiemassa ◄hebben datde
direct naastliggende equivalente traagheden van toepassing worden.
4.1.2. Indien de ►M3referentiemassa ◄van het voertuigtype waarvoor
om uitbreiding van de typegoedkeuring wordt verzocht leidt tot
toepassing van een vliegwiel waarmede een groter traagheidsequiva-
lentwordtverkregen dan methetvliegwiel datovereenkomtmethet
voertuigtype waarvoor reeds typegoedkeuring is verleend, wordt de
uitbreiding van de typegoedkeuring toegestaan.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 7
▼B
▼M3
▼B
▼M1
▼M1
4.1.3. Indien de ►M3referentiemassa ◄van het voertuigtype waarvoor
om uitbreiding van de typegoedkeuring wordt verzocht leidt tot
toepassing van een vliegwiel waarmede een kleiner traagheidsequi-
valentwordtverkregen dan methetvliegwiel datovereenkomtmet
het voertuigtype waarvoor reeds typegoedkeuring is verleend wordt
de uitbreiding van de typegoedkeuring toegestaan indien de
hoeveelheden verontreinigende stoffen verkregen bij het voertuig
waarvoor reeds typegoedkeuring werd verleend voldoen aan de
grenswaarden die zijn gesteld voor het voertuig waarvoor om
uitbreiding van de typegoedkeuring wordt verzocht.
4.2. Voertuigtypen met afwijkende totale overbrengingsverhou-
dingen
De voor een voertuigtype verleende typegoedkeuring kan onder de
hierna genoemde voorwaarden worden uitgebreid tot voertuigtypen
die van hetreeds goedgekeurde t ype alleen afwijken voor wat
betreft de totale overbrengingsverhoudingen.
4.2.1. Voor ieder van de overbrengingsverhoudingen die toepassing vinden
bij de proef van hett ype I wordtde verhouding E ¼V2/C0V1
V1
bepaald, waarin V1en V2aanduiden de snelheden die hetreeds
goedgekeurde voertuigtype, respektievelijk het voertuigtype waar-
voor om uitbreiding van de typegoedkeuring wordt verzocht
bezitten bij een motortoerental van 1 000 omwentelingen per
minuut.
4.2.2. Indien voor iedere overbrengingsverhouding, ►M3E≤8%◄,
wordt de uitbreiding toegestaan zonder dat de proeven van het type
I worden herhaald.
4.2.3. Indien voor ten minste één overbrengingsverhouding, ►M3E
≤8%◄en indien voorts voor iedere overbrengingsverhouding,
►M3E≤13 %◄, moeten de proeven van het type I worden
herhaald, doch zij kunnen met toestemming van de instanties die
bevoegd zijn om de typegoedkeuring te verlenen, worden verricht
in een door de fabrikantgekozen laborat orium. Hetkeuringsrapport
moet aan het erkende laboratorium worden toegezonden.
4.3. Voertuigtypen met afwijkende ►M3 referentiemassa's ◄en
afwijkende totale overbrengingsverhoudingen
De voor een bepaald voertuigtype verleende typegoedkeuring kan
voor zover voldaan is aan al hetbepaalde in de punt en 4.1 en 4.2
worden uitgebreid tot voertuigtypen die van het reeds goedgekeurde
type alleen afwijken voor wat betreft de ►M3referentiemassa ◄
en de totale overbrengingsverhoudingen.
4.4. Opmerking
Indien met betrekking tot de goedkeuring van een voertuigtype het
bepaalde in de punten 4.1 tot en met 4.3 is toegepast, kan deze
goedkeuring niet tot andere voertuigtypen worden uitgebreid.
5. CONFORMITEIT VAN DE PRODUKTIE
5.1. Als algemene regel geldt dat de controle of de produktie aan de
voorschriften voldoet wat betreft de beperking van de uitworp van
verontreinigende gassen door de motor, geschiedt aan de hand van
de omschrijving in de mededeling in bijlage VII en, zo nodig, aan
de hand van de proeven van hett ype I, II en III, als vermeld onder
punt3.2, of van bepaalde van deze proeven.
5.1.1. Om na te gaan of de produktie aan de voorschriften voldoet wordt
voor wat betreft de proef van het type I als volgt gehandeld:
5.1.1.1. Een voertuig wordt uit de serie gelicht en onderworpen aan de in
punt3.2.1.1 omschreven proef. De in punt3.2.1.1.4 genoemde
grenswaarden worden evenwel vervangen door de volgende grens-
waarden:1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 8
▼M3
Referentiemassa
(kg)
PrMassa
koolmonoxyde
(g/proef)
L1Massa
koolwaterstoffen
(g/proef)
L2Massa
stikstofoxyden in
NO2-equivalent
(g/proef)
L3
Pr≤750 78 7,8 10,2
750 < Pr ≤850 85 8,2 10,2
850 < Pr ≤1 020 91 8,5 10,2
1 020 < Pr ≤1 250 104 9,2 12,2
1 250 < Pr ≤1 470 119 9,9 14,3
1 470 < Pr ≤1 700 132 10,5 14,8
1 700 < Pr ≤1 930 145 11,2 15,4
1 930 < Pr ≤2 150 158 11,8 15,8
2 150 < Pr 172 12,5 16,3
5.1.1.1.1. Voor voertuigen van categorie M1uitgerust met een automatische
transmissie waarvan de typegoedkeuring inzake de uitlaatgassen
vóór 1 oktober 1981 wordt afgegeven worden, wat betreft de stik-
stofoxyden, de grenswaarden toegepast die worden verkregen door
de in tabel onder punt 5.1.1.1 vermelde waarden L 3 te vermenig-
vuldigen meteen fact or 1,25.
Voor andere voertuigen dan die van categorie M1gelden de grens-
waarden voor de uitworp van stikstofoxyden zoals deze zijn
vermeld onder punt5.1.1.1 van Richt lijn 77/102/EEG, vermenigvul-
digd meteen fact or 1,25.
5.1.1.2. Indien het uit de serie gelichte voertuig niet voldoet aan het
bepaalde in punt5.1.1.1, kan de fabrikantverzoeken dater
metingen worden verricht op een aantal als monster uit de serie
gelichte voertuigen, waaronder het oorspronkelijk beproefde voer-
tuig. De fabrikant stelt het aantal n van de monsters vast. Deze
voertuigen, met uitzondering van het oorspronkelijk gekozen voer-
tuig, worden onderworpen aan een enkele proef van het type I.
Het voor het oorspronkelijk beproefde voertuig in aanmerking te
nemen resultaat is het rekenkundig gemiddelde van de resultaten
van de drie proeven van het type I die aan dit voertuig zijn uitge-
voerd. Vervolgens bepaaltmen voor elk veront reinigend gas het
rekenkundige gemiddelde x van de resultaten die zijn verkregen bij
deze voertuigen, alsmede de standaardafwijking S (1) van het
monster.
De produktie van de serie wordt geacht in overeenstemming te zijn
metde voorschrift en indien aan de volgende voorwaarden is
voldaan:
/C22xxþk/C1S/C20L:
L = de in punt5.1.1.1. voorgeschreven maximumwaarde voor elk
betrokken verontreinigend gas;
k = de statistische factor, afhankelijk van n en gegeven in onder-
staande tabel:
n 234567
k 0,973 0,613 0,489 0,421 0,376 0,342
n8 9 1 0 1 1 1 2 1 3
k 0,317 0,296 0,279 0,265 0,253 0,242
n 1 41 51 61 71 81 9
k 0,233 0,224 0,216 0,210 0,203 0,1981970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 9
(1)S2¼Xx/C0/C22xxðÞ2
n/C01;waarbij x een van de n individuele resultaten is.▼M1
▼M1
Indien n ≥20, dan geldtk ¼0;860ﬃﬃﬃnp
5.1.2. Bij een proef van het type II of van het type III verricht op een uit
de serie gelicht voertuig moet aan het bepaalde in de punten
3.2.1.2.2 en 3.2.1.3.2 worden voldaan.
5.1.3. In afwijking van hetbepaalde in punt2.1.1 van bijlage III kan de
technische dienst die moet nagaan of de produktie aan de voor-
schriften voldoet, met instemming van de fabrikant de proeven van
de typen I, II en III verrichten op voertuigen die minder dan
3 000 km hebben afgelegd.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 10
▼B
BIJLAGE II
►(1)M11970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 11
▼B
►(1)M1
►(2)M31970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 12
▼B
►(1) (2)M31970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 13
▼B
BIJLAGE III
PROEF VAN HET TYPE I
(Bepaling van de gemiddeld in een bebouwde kom metdruk verkeer na koud
starten verspreide verontreinigende gassen)
Methode voor het uitvoeren van de proef van het type I als omschreven in
paragraaf 3.2.1.1. van bijlage I
1. CYCLUS OP DE DYNAMOMETERBANK1.1. Beschrijving van de cyclus
De op de dynamometerbank uit te voeren cyclus moet verlopen als
aangegeven in onderstaande tabel en afgebeeld in aanhangsel 1. De
splitsing naar handelingen wordt gegeven in aanhangsel 2.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 14
Cyclus op de dynamometerbank
Nr. van de
handelingHandeling FaseVersnelling
m/sec.2Snelheid
km/uDuur van elkeGecumu-
leerde tijd
sec.Te bezigen versnel-
ling in geval van een
mechanische versnel-
lingsbakhandeling
sec.fase
sec.
1 Stationair 1 11 11 11 6 sec. PM + 5 sec.
K1(1)
2 Versnelling 2 1,04 0—15 4 4 15 13 Constante snelheid 3 15 8 8 23 14 Vertraging9
=
; 4−0,69 15—10 29
=
; 525 1
5 Vertraging met motor ontkoppeld −0,92 10—0 3 28 K
1
6 Stationair 5 21 21 49 16 sec. PM + 5 sec.
K1
7 Versnelling9
>>>=
>>>;60,83 0—15 59
>>>=
>>>;1254 1
8 Schakelen van versnelling 2 569 Versnelling 0,94 15—32 5 61 2
10 Constante snelheid 7 32 24 24 85 211 Vertraging9
=
; 8−0,75 32—10 89
=
; 1193 2
12 Vertraging met motor ontkoppeld −0,92 10—0 3 96 K
2
13 Stationair 9 21 21 117 16 sec. PM + 5 sec.
K1
14 Versnelling9
>>>>>>>>>=
>>>>>>>>>;100,83 0—15 59
>>>>>>>>>=
>>>>>>>>>;26122 1
15 Schakelen van versnelling 2 124
16 Versnelling 0,62 15—35 9 133 2
17 Schakelen van versnelling 2 13518 Versnelling 0,52 35—50 8 143 319 Constante snelheid 11 50 12 12 155 320 Vertraging 12 −0,52 50—35 8 8 163 321 Constante snelheid 13 35 13 13 176 322 Schakelen van versnelling9
>>>>=
>>>>;1429
>>>>=
>>>>;12178
23 Vertraging −0,86 32—10 7 185 224 Vertraging met motor ontkoppeld −0,92 10—0 3 188 K
2▼B1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 15
Nr. van de
handelingHandeling FaseVersnelling
m/sec.2Snelheid
km/uDuur van elkeGecumu-
leerde tijd
sec.Te bezigen versnel-
ling in geval van een
mechanische versnel-
lingsbakhandeling
sec.fase
sec.
25 Stationair 15 7 7 195 7 sec. PM
(1) PM = versnellingsbak in neutraal, motor gekoppeld.
K1,K3= versnellingsbak in 1e of 2e versnelling, motor ontkoppeld.▼B1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 16
▼B
1.2. Algemene voorwaarden voor de uitvoering van de cyclus
Er moeten voorbereidende proefcycli worden uitgevoerd ten einde de
beste wijze van bediening van gas en rem te bepalen, zodat een
cyclus kan worden uitgevoerd die de theoretische cyclus tot binnen
de voorgeschreven grenzen benadert.
1.3. Gebruik van de versnellingsbak
1.3.1. Indien de maximumsnelheid die kan worden bereiktin de eerst e
versnelling minder bedraagtdan 15 km per uur, dienen de 2e, 3e en
4e versnelling te worden gebruikt.
1.3.2. Voertuigen voorzien van een halfautomatische versnellingsbak
worden gekeurd metgebruikmaking van de normaal op de weg gebe-
zigde versnellingen, terwijl de versnellingshefboom dient te worden
gebruiktvolgens de aanwijzingen van de fabrikant . ►M3Men kan
eveneens gebruik maken van de 2e, 3e en 4e versnelling indien in de
gebruiksaanwijzing wegrijden in de 2e versnelling wordtaanbevolen,
of indien de eerste versnelling is bedoeld voor het rijden in het
terrein, op hellingen of voor het slepen. ◄
1.3.3. Voertuigen voorzien van een automatische versnellingsbak worden
gekeurd met inschakeling van de hoogste positie (drive). Het
gasgeven geschiedtzodanig dateen zo const antmogelijke versnelling
wordtverkregen, zodatde verschillende versnellingen in de normale
volgorde worden ingeschakeld. De in aanhangsel 1 aangegeven over-
schakelingspunten zijn niet van toepassing en de versnelling moet
geschieden langs de rechte lijnen die het einde van de periode van
stationair draaien verbinden met het begin van de volgende periode
van constante snelheid. De toleranties van punt 1.4. zijn van toepas-
sing.
1.3.4. Voertuigen met een overdrive die door de bestuurder kan worden
bediend worden gekeurd zonder gebruik van de overdrive.
1.4. Toleranties
1.4.1. Toegestaan is een afwijking van ± 1 km per uur ten opzichte van de
theoretische snelheid bij versnellen, bij constante snelheid en bij
vertragen wanneer de remmen van het voertuig worden gebruikt.
Indien hetvoert uig sneller vaartmindertzonder gebruik van de
remmen, zijn alleen de voorschriften van punt 5.6.3. van toepassing.
Bij het overgaan van de ene fase op de andere zijn toleranties op de
snelheid toegestaan welke hoger liggen dan de hier voorgeschreven
waarden, mits de toleranties nooit met meer dan 0,5 seconde worden
overschreden.
1.4.2. De tijdtoleranties bedragen ± 0,5 sec. Deze toleranties gelden zowel
bij hetbegin als heteinde van iedere periode van schakelen van
versnelling (1).
1.4.3. De toleranties van snelheid en tijden worden gecombineerd zoals is
aangegeven in aanhangse l 1.
2. VOERTUIG EN BRANDSTOF
2.1. Voertuig voor keuring
2.1.1. Het voertuig moet in goede mechanische staat worden aangeboden.
Het moet zijn ingereden en voor de keuring ten minste 3.000 km
hebben afgelegd.
2.1.2. De uitlaatinrichting mag geen lekken vertonen waardoor de hoeveel-
heid opgevangen uitlaatgassen van de motor zou kunnen verminderen.
2.1.3. De luchtdichtheid van het inlaatsysteem kan worden gecontroleerd,
om te voorkomen dat de carburatie wordt gewijzigd door aangezogen
valse lucht.
2.1.4. De afstellingen van de motor en de apparatuur van het voertuig
moeten overeenstemmen met de aanwijzingen van de fabrikant.
►M3Dit geldt eveneens en speciaal voor de stationaire afstelling
(toerental en CO-gehalte van de uitlaatgassen), de automatische choke
en de systemen voor reiniging der uitlaatgassen. ◄1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 17
(1) Op te merken valt dat de toegestane tijd van 2 seconden de duur van het schakelen
omvaten, waar nodig, een zekere speling om de cyclus bij t e houden.
▼M3
2.1.5. Het inlaatsysteem van het aan de proef te onderwerpen voertuig moet
achter de gasklep zijn voorzien van een verbinding die het mogelijk
maakt de onderdruk in de inlaatpijp nauwkeurig te meten.
2.1.6. In het laboratorium kan worden nagegaan of het voertuig beantwoordt
aan de door de fabrikant opgegeven prestaties en of het kan worden
gebruiktvoor normaal rijden en metname of hetwarm en koud kan
starten.
2.1.7. De voertuigen die zijn voorzien van een katalysator moeten zonder
deze worden beproefd, maar metdien verst ande datdeze voorziening
mag worden gemonteerd op voertuigen van het goedgekeurde type.
2.2. Motorbrandstof
2.2.1. Als brandstof wordt de standaardbrandstof gebruikt waarvan de
omschrijving is gegeven in bijlage VI. Indien de motor mengsmering
heeft, wordt aan de standaardbrandstof olie toegevoegd van een
kwaliteit en kwantiteit als aanbevolen door de constructeur.
3. UITRUSTING VOOR KEURINGEN
3.1. Dynamometerrem
Geen enkel model is voorgeschreven. De afstelling ervan mag even-
tueel niet veranderen met het verstrijken van de tijd. Het apparaat
mag in het voertuig geen merkbare trillingen doen ontstaan die de
normale werking ervan nadelig kunnen beïnvloeden. De dynamome-
terrem dient te zijn uitgerust met een gewichtssimulator, waardoor
het gedrag van het voertuig op de weg kan worden nagebootst (gelijk-
waardige traagheden).
3.2. Uitrusting voor het opvangen van de gassen
3.2.1. ►M2De verbindingsleidingen moeten van roestvrij staal zijn en
zoveel mogelijk van starre koppelingen zijn voorzien. ◄Om de
inrichting te vrijwaren van trillingen van het voertuig moet evenwel
een volkomen gasdichtbuigzaam ringst uk worden gebezigd. Het
gebruik van andere materialen is toegestaan indien deze geen invloed
hebben op de samenstelling der gassen.
3.2.2. Indien het voertuig een uit meerdere takken bestaande uitlaatpijp
heeft, moeten deze verschillende takken zo dicht mogelijk bij het
voertuig onderling worden verbonden.
3.2.3. De temperatuur van de gassen in het opvangsysteem moet verenigbaar
zijn met een goede werking van de motor, het in goede staat houden
van de opvangzakken, het koolwaterstofabsorptieniveau genoemd in
punt4.5.1 ►M2 ◄.
3.2.4. Tussen de uitlaatpijp van de motor en de inlaatopening van de
zak(ken) dient ter afkoeling een zodanige condensor te worden
geplaatst, dat de temperatuur van de gassen aan de uitlaat van de
condensor nietlager wordtdan 5 ºC. Hetkoelsyst eem moetzodanig
zijn geconstrueerd dat elke meezuiging van condenswater door de
doorstromende gassen wordt voorkomen; de relatieve vochtigheid
van de gassen in de opvangzak(ken) moetminder zijn dan 90 % bij
een temperatuur van 20 ºC.
3.2.5. Het totale volume van het opvangsysteem, de opvangzak buiten
beschouwing gelaten, mag niet meer bedragen dan 0,08 m3.
►M3Hetvolume van hetpijpst uk waardoor de gassen in de zak
worden geleid moetkleiner zijn dan 0,03 m3.◄
►M23.2.6.◄De verschillende kleppen waardoor de uitlaatgassen hetzij naar
de buitenlucht, hetzij naar de opvanginrichting worden gedirigeerd,
moeten snel te bedienen en snelwerkend zijn.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 18
▼B
▼M3
▼B
▼M3
▼B
▼B
►M23.2.7.◄Hetopvangapparaatmoetzijn uit gerustmeteen of meer
zakken van voldoende inhoud. De zakken moeten van een zodanig
materiaal zijn, dat noch de metingen, noch het goede behoud van de
gassen worden beïnvloed.
3.3. Analyseapparatuur
3.3.1. De sonde kan bestaan uit de opvangbuis die uitmondt in de opvang-
inrichting, of uit de ledigingsbuis van de zak. Zij kan ook als
onafhankelijke eenheid worden aangebracht, doch mag in geen geval
de uitmonding onder in de zak hebben.
3.3.2. ►M2De analysetoestellen voor koolmonoxyde en koolwaterstoffen
moeten van het niet-dispergerend type met absorptie in het infrarood
zijn.◄Het koolwaterstofanalysetoestel moet gevoelig zijn voor n-
hexaan.
3.3.3. De analyse van de stikstofoxyden geschiedt als volgt:
3.3.3.1. De in de zak aanwezige gassen moeten door een toestel worden
geleid waarin de stikstofdioxyde (NO2) wordt omgezet in stikstofmon-
oxyde (NO).
3.3.3.2. Het stikstofmonoxydegehalte (NO) van de uit het omzettingstoestel
stromende gas moet worden bepaald met behulp van een chemilumi-
nescentie analysetoestel.
3.3.3.3. Vóór het analysetoestel mag geen enkele voorziening voor het drogen
van het gas (koude val) worden toegepast.
3.4. Uitrusting voor volumemeting
3.4.1. Er moet een volumetrische meter worden gebruikt.3.4.2. De metingen van druk en temperatuur via welke het volume kan
worden herleid tot standaardnor, men moeten worden verricht op
punten welke zijn gekozen afhankelijk van het gebruikte metertype-
en de plaatsing ervan moet worden aangegeven door het laboratorium.
3.4.3. Het toestel voor het onttrekken van de gassen kan bestaan uit een
pomp of enig ander apparaat dat de aan de meter geconstateerde
druk constant houdt.
3.5. Nauwkeurigheid van de apparatuur
3.5.1. Daar de rem wordtgeijktbij een afzonderlijke keuring, wordtde
nauwkeurigheid van de dynamometer niet aangegeven. De totale
traagheid van de roterende massa's, inclusief die van de rollen en
van de rotor van de rem (zie punt 4.2.) moet worden opgegeven met
een nauwkeurigheid van ± 20 kg.
3.5.2. De snelheid van het voertuig moet worden gemeten uitgaande van de
draaisnelheid van de metde remvliegwielen verbonden rollen. Deze
snelheid moetkunnen worden gemet en meteen nauwkeurigheid van
± 2 km per uur in hetgebied van 0—10 km per uur en meteen nauw-
keurigheid van ± 1 km per uur bij snelheden boven 10 km per uur.
3.5.3. De in de punten 5.1.1. en 6.3.3. vermelde temperaturen moeten
kunnen worden gemeten met een nauwkeurigheid van ± 2ºC.
3.5.4. De atmosferische druk moet kunnen worden gemeten met een nauw-
keurigheid van ± ►
M31,33 mbar ◄.
3.5.5. De onderdruk in het inlaatspruitstuk van het voertuig moet kunnen
worden gemeten met een nauwkeurigheid van ± ►M36,67 mbar ◄.
De overige drukken (tegendruk in het monstername-apparaat, druk
voor de correctie van het volume, …) moet kunnen worden gemeten
meteen nauwkeurigheid van ± ►M30,49 mbar ◄.
3.5.6. De afmetingen en nauwkeurigheid van het meettoestel moeten
zodanig in verhouding staan tot het te meten gasvolume, dat de nauw-
keurigheid van de meting van het volume ± 2 % bedraagt.
3.5.7. Het rendement van het omzettingstoestel moet ten minste 90 %
bedragen.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 19
▼M2
▼B
▼M2
▼B
►M23.5.8.◄De analysetoestellen moeten een meetbereik bezitten dat over-
eenstemt met de nauwkeurigheid welke is vereist voor de meting van
de gehalten der verschillende bestanddelen, met een nauwkeurigheid
van ± 3 %, de precisie van de ijkgassen niet medegerekend. De totale
responsietijd van het analysecircuit moet minder bedragen dan een
minuut.
►M23.5.9.◄De ijkgassen moeten een gehalte bezitten dat niet meer dan
± 2 % afwijktvan de referent iewaarde van elk dezer gassen. Het
verdunningsgas moet stikstof zijn.
4. VOORBEREIDING VAN DE KEURING
4.1. Afstelling van de rem
4.1.1. De rem moetzodanig worden afgest eld dathetgedrag van hetvoer-
tuig op een vlakke weg bij een constante snelheid van 50 km per uur
wordt nagebootst.
4.1.2. De rem wordtals volgtafgest eld:►
M34.1.2.1. ◄. Hiertoe wordt de onderdruk bij de inlaat van de motor
gemeten bij een proef op de weg bij 50 km per uur, in de 3e versnel-
ling dan wel metgebruikmaking van de versnellingsverhoudingen als
aangegeven in punt 1.3., waarbij de voertuig belast is tot zijn
►M3referentiemassa ◄en waarbij de bandenspanning is als door
de fabrikantis aangegeven. De onderdruk wordtgemet en wanneer de
snelheid op de vlakke weg gedurende ten minste 15 seconden cons-
tant is. Ten einde rekening te houden met de invloed van de wind
neemt men het gemiddelde van telkens twee metingen in elk der
beide richtingen.
►M34.1.2.2. ◄Het voertuig wordt vervolgens op de dynamometerbank
geplaatst en de rem wordt zo afgesteld dat dezelfde onderdruk bij de
inlaatwordtverkregen als welke is gemet en bij de proef op de weg
bedoeld in punt 4.1.2. Deze remafstelling wordt tijdens de gehele
proef behouden.
►M34.1.2.3. ◄Men gaatna of de aldus verkregen afst elling van de rem
geldt voor andere tussenfasen tussen stationair draaien en de maxi-
mumsnelheid in de cyclus. Zo nodig wordteen gemiddelde afst elling
genomen.
4.1.2.4. Andere methoden voor de meting van het vermogen dat nodig is voor
de aandrijving van het voertuig (b.v. meting van het koppel aan de
transmissie-as, meting van de vertraging, enz.) zijn eveneens toege-
laten.
4.1.2.5. De afstelling van de rem aan de hand van proeven op de weg mag
uitsluitend plaatsvinden indien tussen de weg en de dynamometerbank
de barometrische druk niet meer verschilt dan 15 mbar in plus of min
en de luchttemperatuur niet meer dan 8 ºC in plus of min.
4.1.3. Indien bovenstaande methode niet kan worden toegepast, wordt de
bank zodanig afgest eld dathetdoor de aangedreven wielen afgegeven
vermogen bij een constante snelheid van 50 km/h volgens de voor-
schriften van de tabel van punt 4.2 wordt opgenomen. Dit vermogen
wordtbepaald volgens de met hode in bijlage VII.
4.1.3.1. Wanneer het gaat om andere voertuigtypen dan die van categorie M1met een referentiemassa van meer dan 1 700 kg, of om voertuigen
metaandrijving op alle wielen, worden de in de t abel aangegeven
vermogenswaarden vermenigvuldigd meteen fact or 1,3.
4.2. Aanpassing van de gelijkwaardige traagheden aan de translatie-
traagheden van het voertuig
Het vliegwiel wordt zo afgesteld dat een totale traagheid van de rote-
rende massa's wordtverkregen welke binnen de volgende grenzen aan
de►M3referentiemassa ◄is gerelateerd:1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 20
▼M3
▼B
▼M1
▼M3
▼B
▼M3
Referentiemassa van het voer-
tuig
(kg)Gelijkwaardige
traagheid
(kg)Door de dynamo-
meterbank opge-
nomen vermogen
(kW)
Pr≤750 680 1,8
750 < Pr ≤850 800 2,0
850 < Pr ≤1 020 910 2,2
1 020 < Pr ≤1 250 1 130 2,4
1 250 < Pr ≤1 470 1 360 2,7
1 470 < Pr ≤1 700 1 590 2,9
1 700 < Pr ≤1 930 1 810 3,1
1 930 < Pr ≤2 150 2 040 3,3
2 150 < Pr ≤2 380 2 270 3,5
2 380 < Pr ≤2 610 2 270 3,6
2 610 < Pr 2 270 3,7
4.3. Gereedmaken van het voertuig
4.3.1. Vóór de keuring wordt het voertuig gedurende ten minste zes uur op
een temperatuur tussen 20 en 30º C gehouden. Voorts wordt nagegaan
of de temperaturen van het koelwater en van de olie van de motor
tussen 20 en 30º C liggen.
4.3.2. De bandenspanning moet, evenals voor de inleidende proef op de weg
methetoog op afst elling van de rem, de door de fabrikantopgegeven
spanning zijn. Indien de middellijn van de rollen echter minder
bedraagtdan 50 cm, wordtde druk van de banden met30 à 50 %
verhoogd, om beschadiging ervan te vermijden.
4.4. Controle van de tegendruk
Tijdens de inleidende proeven wordtnagegaan of de t egendruk
veroorzaaktdoor hetopvangapparaatnietmeer bedraagtdan
►M37,36 mbar ◄; de meting wordt uitgevoerd bij de verschillende
fasen van constante snelheid als vermeld in de cyclus. ►M3Op
voertuigen met een referentiemassa groter dan 1 700 kg waarvan de
motor is voorzien van een systeem voor verdunning van de uitlaat-
gassen (b.v. luchtpomp) wordt een tegendruk van niet groter dan
10 mbar toegestaan. ◄
4.5. Gereedmaken van de zak(ken)
4.5.1. ►M2De zak(ken) moet(en), ◄speciaal wat de koolwaterstoffen
betreft, zodanig worden voorbehandeld dat de koolwaterstoffenver-liezen gedurende 20 minuten minder dan 2 % bedragen van het
oorspronkelijke gehalte. Dit voorbereidende werk wordt uitgevoerd
tijdens de inleidende proeven bij temperaturen die zijn gelegen nabij
de uiterste temperaturen die zijn gemeten tijdens de verschillende
keuringen.
4.5.2. Voor de meting van de verliezen wordt het volgende procédé toege-
past. Terwijl de motor met een constant toerental draait, meet men
voortdurend het gehalte aan koolwaterstoffen van de gassen die de
zak binnenstromen, totdat de zak vol is. Het gehalte bij eindiging
van de vulling moethetgemiddelde gehalt e zijn van hetbij de regi-
strering geconstateerde gehalte. Het ledigen van de zak geschiedt met
behulp van de pompen van de analysetoestellen en het gehalte wordt
voortdurend of met vaste tussenpozen genoteerd. Indien na 20
minuten het gehalte met meer dan 2 % heeft gevarieerd, wordt de
zak geledigd en opnieuw gevuld voor het verrichten van een tweede
meting. Men herhaalt deze cyclus zo vaak als nodig is om de wanden
te verzadigen.
4.5.3. Voor elke proef moet(en) de zak(ken) met lucht worden doorgeblazen
ten einde vochtresten te verwijderen.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 21
▼B
▼M2
▼B
▼M2
▼B
4.6. Regeling van de analyse-apparatuur
4.6.1. Controle van het rendement van het omzettingstoestel
Hetrendementvan hetNO2—NO-omzettingstoestel moet worden
nagegaan metbehulp van één der beide volgende met hoden:
4.6.1.1. Methode „A”
4.6.1.1.1. Een opvangzak welke nog nietwerd gebruiktom monst ers van de
uitlaatgassen op te vangen, wordt met lucht (of zuurstof) en met
NO-referentiegas gevuld in een zodanige verhouding dat een mengsel
wordt verkregen dat binnen het meetbereik van het analysetoestel ligt.
Er wordt voldoende zuurstof toegevoegd om een redelijke hoeveel-
heid NO om te zetten in NO2.
4.6.1.1.2. De zak wordtflink geschud en daarna onmiddellijk aangeslot en op de
inlaat via welke het monster in het analysetoestel wordt geleid; de
concentraties NO en NOxworden beurtelings met tussenpozen van
één minuut gemeten waarbij het gasmonster afwisselend via het
omzettingstoestel en de omloopbuis wordt geleid. Indien het omzet-
tingstoestel goed functioneert, moet de registratie van NO en NOxna
enkele minuten overeenkomen met onderstaand schema. Hoewel de
hoeveelheid NO2toeneemt, moet de totale hoeveelheid NOx(= NO + NO2) constant blijven. Een geleidelijke vermindering van
NOxbij hetvoort duren der werkzaamheden zou wijzen op een verla-
ging van het rendement van het omzettingstoestel. In dat geval moet
de oorzaak hiervan worden nagegaan alvorens hetapparaatt e
gebruiken.
Controle van het rendement van het omzettingstoestel
1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 22
▼M2
▼M2
4.6.1.2. Methode „B”
Het rendement van het omzettingstoestel kan worden geverifieerd met
behulp van een ozonisator overeenkomstig het hieronder weergegeven
schema en de hierbij aangegeven methode:
Meetopstelling voor het omzettingsrendement
4.6.1.2.1. Het analysetoestel voor NO wordt aangesloten op een T-stuk dat ener-
zijds verbonden is met de toevoer van het gasmonster (mengsel van
NO en N2in een verhouding die ongeveer overeenkomtmet80 %
van het maximale meetbereik van het instrument), en anderzijds met
de toevoer van zuurstof of geozoniseerde lucht (afhankelijk van de
NO-concentratie). De O2-toevoerleiding omvat een afsluitkraan
(SOV). De beide aftakkingen zijn voorzien van een regelkraan (MV)
en een debietmeter (F).
4.6.1.2.2. Bij het begin van de controle wordt SOV gesloten en MV2 wordt
zodanig ingesteld dat een constante aanwijzing wordt verkregen van
hetluminescent ieapparaatingeschakeld op „omloop”. Hetapparaat
wordt parallel geschakeld en zodanig afgesteld dat een correcte
aanwijzing van de concentratie van het gebruikte gasmonster wordt
verkregen. De aanwijzing (A) moetworden opget ekend.
4.6.1.2.3. Nadat de stroom van de ozonisator is uitgeschakeld, wordt SOV
geopend en wordtde O2-doorstroming zo ingesteld dat de waarde die
door het analysetoestel wordt aangegeven met circa 10 % daalt. Deze
waarde (B) wordt opgetekend. De ozonisator wordt opnieuw inge-
schakeld waarbij de spanning zo wordtgeregeld datde aanwijzing
van het instrument met ca. 20 % vermindert ten opzichte van de
aanvankelijke waarde die metonverdund gas werd verkregen. De
aangegeven waarde (C) wordtopget ekend.
4.6.1.2.4. Het analysetoestel wordt vervolgens ingeschakeld op „omzetting”,
waarna de aangegeven nieuwe waarde (E) wordtopget ekend. SOV
wordt gesloten, waarna de thans door het instrument aangegeven
waarde (F) wordt opgetekend. Laatstgenoemde waarde moet identiek
zijn aan de aanvankelijke waarde (A) op voorwaarde dathetgasmon-
ster geen NO2bevat, in welk geval de aangegeven waarde hoger zal
liggen.
4.6.1.2.5. Het rendement van het omzettingstoestel (uitgedrukt in procenten)
wordtweergegeven metde formule
D/C0C
E/C0C/C2100 :
4.6.1.3. Het rendement van het omzettingstoestel moet ten minste eenmaal per
week en bij voorkeur dagelijks worden gecontroleerd.
►M24.6.2.◄IJking van de analyse-toestellen.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 23
▼B
▼B
Men spuit in het analysetoestel met behulp van de debietmeter en het
op elke fles gemonteerde drukreduceerventiel de hoeveelheid gas bij
de aangegeven druk die verenigbaar is metde goede werking van de
toestellen. Het toestel wordt zodanig afgesteld dat het de waarde,
vermeld op de standaardfles, in gestabiliseerde waarde aangeeft. Men
beschrijft, uitgaande van de met de fles met maximaal gehalte
verkregen afstelling, de kromme van de afwijkingen van het apparaat
in relatie tot het gehalte van de verschillende gebruikte flessen ijkgas.
►M24.6.3.◄Totale reactietijd van de toestellen.
Aan hetuit einde van de sonde spuitmen hetgas van de fles met
maximaal gehalte in. Men gaat na of de aangegeven waarde die over-
eenkomtmetde maximale afwijking in minder dan een minuut
bereikt wordt. Indien deze waarde niet wordt bereikt, dan zoekt men
de lekken in het analysecircuit systematisch op.
4.7. Afstelling van de volumemeetinrichting
Nadatde zak t ijdens de inleidende proeven is gevuld, gaatmen na of
hetvolume metde aangegeven nauwkeurigheid kan worden gemet en.
Zo nodig kiest men per geval een geschikte meter.
5. WERKWIJZE VOOR DE KEURINGEN OP DE BANK
5.1. Bijzondere uitvoeringsvoorwaarden voor de cyclus
5.1.1. De temperatuur in de ruimte waar zich de rollenbank bevindt moet
gedurende de gehele keuring tussen 20 en 30º C liggen en zo dicht
mogelijk naderen tot die van de ruimte waarin het voertuig voor
keuring gereed werd gemaakt.
5.1.2. Het voertuig moet tijdens de keuring nagenoeg horizontaal staan om
een abnormale verdeling van de brandstof te voorkomen.
5.1.3. De proef wordt uitgevoerd met geopende motorkap. Een hulpventi-
latie-inrichting voor de radiateur (waterkoeling) of de luchtinlaat
(luchtkoeling) kan worden gebezigd indien zulks noodzakelijk is om
de normale temperatuur van de motor te handhaven.
5.1.4. Voor de uitvoering van de cyclus moet de te beschouwen snelheid, de
snelheid van de metde remvliegwielen gekoppelde rollen zijn. De
snelheid wordt uitgezet in relatie tot de tijd tijdens de proef, ten einde
te kunnen beoordelen of de cycli juist zijn uitgevoerd.
5.1.5. Registratie van de onderdruk is facultatief, doch indien deze tegelij-
kertijd met de snelheidsregistratie wordt uitgevoerd kan worden
beoordeeld of de versnellingen juistzijn uit gevoerd.
5.1.6. De temperatuur van het koelwater en die van de carterolie kunnen,
indien gewenst, eveneens geregistreerd worden.
5.2. Starten van de motor
5.2.1. De motor wordt gestart met behulp van de daartoe aanwezige voorzie-
ningen: starter, choke, enz., overeenkomstig de aanwijzingen van de
fabrikant.
5.2.2. De motor wordt gedurende 40 seconden met de choke op stationair
draaien gehouden. Hetbegin van de eerst e keuringscyclus valtsamen
met het openen van de afsluiter van het opvangtoestel voor de uitstro-
mende gassen, watdientt e geschieden na de hiervoor vermelde 40
seconden.
5.3. Gebruik van de choke
5.3.1. Handchoke
De choke moet zo spoedig mogelijk buiten werking worden gesteld,
in beginsel vóór de versnelling van 0 tot 50 km/u in de eerste cyclus.
Indien ditvoorschriftnietkan worden nagekomen, moethetmoment
van werkelijk sluiten worden aangegeven. De methode van afstelling
van de choke is die welke is aangegeven in de specificaties van de
fabrikant.
5.3.2. Automatische choke
Indien het voertuig is uitgerust met een automatische choke, moet het
worden gereden volgens de specificaties van de fabrikant met betrek-
king tot de afstelling en de „kick-down” na een koude start. Is het1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 24
▼M1
▼M1
ogenblik van de „kick-down” nietgespecificeerd dan moetdeze 13
seconden na het aanslaan van de motor plaatsvinden.
5.4. Stationair draaien
5.4.1. Versnellingsbak methandbediening.
5.4.1.1. Tijdens het stationair draaien dient de koppeling te zijn ingeschakeld
en dienen de versnellingen in vrijloop te staan.
5.4.1.2. Om de versnellingen normaal volgens de cyclus te doen plaatsvinden,
wordthetvoert uig 5 seconden vóór de versnelling volgend op de
betrokken periode van stationair draaien in eerste versnelling geplaatst
metde koppeling in vrijloop.
5.4.1.3. De eerste periode van stationair draaien bij het begin van de cyclus
bestaat uit 6 seconden met de versnelling in vrijloop en ingeschakelde
koppeling en uit5 seconden metde versnellingsbak in eerst e versnel-
ling en metde koppeling in vrijloop.
5.4.1.4. Voor het stationair draaien tijdens iedere cyclus zijn de desbetreffende
tijden resp. 16 seconden met versnelling in vrijloop en 5 seconden in
eerste versnelling met koppeling in vrijloop.
5.4.1.5. De laatste periode van stationair draaien moet een duur hebben van 7
seconden — versnellingsbak in vrijloop — koppeling ingeschakeld.
5.4.2. Half-automatische versnellingsbakken.
Men volge de aanwijzingen van de fabrikantvoor hetrijden in st ads-
verkeer of, bij ontbreken daarvan, de voorschriften voor
versnellingsbakken methandbediening.
5.4.3. Automatische versnellingsbakken.
De versnellingskiezer wordtgedurende de gehele keuring niet
bediend, tenzij door de fabrikant anders is aangegeven. In dat geval
volgtmen de werkwijze voor versnellingsbakken methandbediening.
5.5. Schakeling naar een hogere versnelling
5.5.1. De schakelingen naar een hogere versnelling worden zodanig uitge-
voerd dat het versnellingstempo tijdens de gehele handeling zo
constant mogelijk is.
5.5.2. Indien een versnelling nietin de voorgeschreven t ijd kan worden
uitgevoerd, wordt de extraduur zo mogelijk in mindering gebracht opde tijd voor het schakelen, en in elk geval van de volgende periode
van constante snelheid.
5.6. Vertragen
5.6.1. Alle vertragingen worden uitgevoerd door het gaspedaal volledig los
te laten, waarbij de koppeling ingeschakeld blijft. De koppeling dient
te worden vrijgezet zonder gebruikmaking van de versnellingshendel,
bij een snelheid van 10 km per uur.
5.6.2. Duurtde vert raging langer dan is voorgeschreven, dan gebruiktmen
de remmen van het voertuig om de tijdsindeling van de cyclus te
kunnen aanhouden.
5.6.3. Is de duur van het vertragen korter dan volgens het voorschrift, dan
herstelt men de tijdsindeling van de theoretische cyclus door een
periode van stationair draaien, aansluitend op de eerstvolgende
periode van stationair draaien.
5.6.4. Aan het einde van de vertraging (stilstand van het voertuig op de
rollen) dienen de versnellingen in vrijloop te worden gezet en de
koppeling te worden ingeschakeld.
5.7 Constante snelheden
5.7.1. „Pompen” of sluiten van de gasklep bij het overgaan van versnelling
naar de volgende constante snelheid moet worden vermeden.
5.7.2. De perioden van constante snelheid worden uitgevoerd door het
gaspedaal in vaste stand te handhaven.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 25
▼B
▼B
6. WERKWIJZE VOOR HET NEMEN VAN MONSTERS EN VOOR
DE ANALYSE
6.1. Monsterneming
6.1.1. De monsterneming begint bij het openen van de klep als aangegeven
in punt5.2.2.
6.1.2. Bij gebruik van meerdere zakken wordtvan zak gewisseld bij het
begin van de eerste periode van stationair draaien van een cyclus.
6.1.3. Direct na het vullen wordt de zak luchtdicht gesloten.6.1.4. Aan het einde van de laatste cyclus wordt de klep gebruikt om de
door de motor voortgebrachte gassen af te leiden naar de buitenlucht.
6.2. Analyse
6.2.1. De analyse van de in elk der zakken aanwezige gassen geschiedtzo
spoedig mogelijk en in elk geval nietlat er dan 20 min. nadatmet
hetvullen van de zak is begonnen. ►
M1Indien de uitvoering van
de toevoerinrichting in de zak geen volledige menging oplevert van
de tijdens de proef afgegeven gassen moeten deze vóór de analyse
worden gemengd, b.v. door middel van een circulatiepomp. ◄
6.2.2. Indien de sonde nietblijvend in de zak wordtgelat en, dientbinnen-
dringen van luchtbij hetinbrengen ervan en hetont snappen van
gassen bij hetwegnemen van de sonde uitde zak t e worden
vermeden.
6.2.3. Het analysetoestel moet binnen een minuut na het in verbinding
brengen van de zak met het toestel in gestabiliseerde toestand
verkeren.
6.2.4. De aangehouden waarde voor hetgehalt e van de gassen in elk van de
gemeten uitgestroomde hoeveelheden is het cijfer dat is afgelezen na
de stabilisering van het meettoestel.
6.3. Volumemeting
6.3.1. Men gaat over tot meting van het volume van de zak(ken) zodra de
temperatuur van de gassen die van het lokaal bereikt heeft, ten einde
grote temperatuurverschillen te vermijden.
6.3.2. De gassen worden uitde zakken verwijderd via de gasmet er.6.3.3. De voor de berekeningen aan te nemen temperatuur (tm) is het reken-
kundig gemiddelde van de temperaturen bij het begin en tegen het
einde van de lediging; het maximaal toegelaten verschil tussen deze
twee waarden dient minder dan 5º C te zijn.
6.3.4. De voor de berekeningen aan te nemen druk (Pm) is het rekenkundig
gemiddelde van de absolute drukken als bepaald bij het begin en
tegen het einde van de lediging; het maximaal toegelaten verschil
tussen deze twee waarden dient minder dan ►
M35,33 mbar ◄te
zijn.
6.3.5. Aan het in de meter gemeten volume voegt men het volume van het
analysemonster toe, indien dit laatste meer bedraagt dan 1 % van het
hierboven gemeten volume. Het verkregen resultaat wordt aangeduid
als Vm.
7. BEPALING VAN DE HOEVEELHEID VERSPREIDE VERONT-
REINIGENDE GASSEN
7.1. Correctie van de gemeten gasvolumes
Hetin elke zak aanwezige gasvolume moetworden herleid t ot
normale temperatuur- en drukwaarden met behulp van onderstaande
formule:
V¼Vm273
273þtm/C2Pm/C0PH
760;
waarin de grootheden Vm, tm, Pm en PH het volgende voorstellen:
Vm: verkregen volume uitgedrukt in liters, als aangegeven in punt
6.3.5.;1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 26
▼B
tm: rekenkundig gemiddelde van de verkregen uiterste tempera-
turen, geregistreerd als aangegeven in punt 6.3.3., uitgedrukt
in graden Celsius;
Pm: rekenkundig gemiddelde van de verkregen uiterste absolute
drukken, geregistreerd als aangegeven in punt 6.3.4., uitgedrukt
in►M3mbar◄;
PH: partiële druk van de waterdamp, uitgedrukt in ►M3mbar◄.
Voor de bepaling van hetgecorrigeerde volume V ′bij stikstofoxyden
wordtde PH-waarde gelijkgest eld aan nul.
7.2. Correctie van de „stikstofdioxydegehalten”
7.2.1. De correctie van de stikstofdioxydegehalten der gassen geschiedt met
behulp van onderstaande formule:
Cc¼1
1/C00;0329 H /C010;7 ðÞCM
waarin:
CM= het gemeten stikstofdioxydegehalte,
Cc= het gecorrigeerde stikstofdioxydegehalte,
H = de absolute vochtigheid in gram water per kilogram droge
lucht.
De absolute vochtigheid H resulteert uit de volgende formule:
H¼6;2111 Ra /C2Pd
PB/C0Pd/C2Ra
100
waarin:
Ra = de realtieve vochtigheid van de omgevingslucht in %,
Pd= de verzadigde-dampspanning van hetwat er bij omgevings-
temperatuur gemeten met een droge-bolthermometer,
PB= de barometrische druk.
De beide drukken Pden PBworden in dezelfde eenheden uitgedrukt.
7.3. In elke zak aanwezig gewicht aan verontreinigende gassen
Hetgewichtvan de in elke zak aanwezige veront reinigende gassen
wordtbepaald door hetproduktd · C · V, waarin C hetvolumege-
halte, d het volumegewicht van het betrokken verontreinigende gas,
en V het gecorrigeerde volume is. V wordt bij stikstofoxyden
vervangen door V ′.
— bij koolmonoxyde is d = 1,250,
— bij koolwaterstoffen is d = 3,844 (hexaan),— bij stikstofoxyden is d = 2,05 (NO
2).
►M27.4.◄Totaalgewicht van de verspreide verontreinigende gassen
HetgewichtM van elk veront reinigend gas datis verspreid door het
voertuig tijdens de keuring wordt verkregen door de gewichten aan
verontreinigende gassen in elke zak, berekend als aangegeven in
punt 7.2., bij elkaar op te tellen.
Opmerking: De laboratoria wordt geadviseerd, de geldigheid der analyses te verifiëren door
eveneens de hoeveelheid voortgebracht koolzuur te meten.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 27
▼M1
▼M2
▼B
▼B
AANHANGSEL 1
1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 28
▼B
AANHANGSEL 2
Opbouw van de cyclus gebruikt voor de proef van het type I
Tijd %
1.Opbouw in handelingen
Stationair draaien … ............... 6 0 sec. 30,8/C148/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C149/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C15035,4Stationair draaien, voertuig rijdend,
koppeling ingeschakeld in een
versnelling … ..................... 9 sec. 4,6
Schakelen … . ..................... 8 sec. 4,1
Versnellingen … . . . ................ 3 6 sec. 18,5
Perioden constante snelheid … . . ..... 5 7 sec. 29,2
Vertragingen … . . . ................ 2 5 sec. 12,8
195 sec. 100
2.Opbouw naar gebruik van de versnellingen
Stationair draaien … ............... 6 0 sec. 30,8/C148/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C149/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C147/C15035,4Stationair draaien, voertuig rijdend,
koppeling ingeschakeld in een
versnelling … ..................... 9 sec. 4,6
Schakelen … . ..................... 8 sec. 4,1
— 1e versnelling … ............... 2 4 sec. 12,3
— 2e versnelling … ............... 5 3 sec. 27,2
— 3e versnelling … ............... 4 1 sec. 21
195 sec. 100
Gemiddelde snelheid tijdens de keuring: 19 km/u.
Werkelijke looptijd: 195 sec.
Theoretische per cyclus afgelegde afstand: 1,013 km.Daarmee gelijkstaande afstand voor de keuring (4 cycli): 4,052 km.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 29
▼B
BIJLAGE IV
PROEF VAN HET TYPE II
(Bepaling van de verspreiding van koolmonoxyde bij stationair draaien)
Methode voor het verrichten van de proef van het type II, als omschreven
in punt 3.2.1.2. van bijlage I
1. Meetvoorwaarden
1.1. Als brandstof moet worden gebruikt de standaardbrandstof waarvan
de omschrijving in bijlage VI is vervat.
1.2. De proef van het type II moet worden uitgevoerd onmiddellijk na de
4de werkingscyclus van de proef van het type I, bij stationair draai-
ende motor, zonder gebruikmaking van de choke. Onmiddellijk vóór
elke volgende meting van het koolmonoxydegehalte moet een
werkingscyclus van de proef van het type I worden uitgevoerd als
omschreven in punt1.1 van bijlage III.
1.3. Voor voertuigen met met de hand bediende of halfautomatische
versnellingsbakken wordtde proef uit gevoerd metde versnelling in
vrijloop en de koppeling ingeschakeld.
1.4. Voor voertuigen met automatische versnellingsbakken wordt de proef
uitgevoerd met de versnellingskiezer in de stand „nul” of „parkeren”.
1.5. Afstelorganen voor het stationaire toerental
1.5.1. Definitie.
In deze richtlijn wordt onder „afstelorganen voor het stationaire
toerental” verstaan inrichtingen waarmede het stationair lopen van de
motor kan worden gewijzigd en die gemakkelijk kunnen worden
bediend door slechts gebruik te maken van het gereedschap, genoemd
in punt1.5.1.1. Metname worden nietals afst elorganen beschouwd
de inrichtingen voor het regelen van de toegevoerde hoeveelheid
brandstof en lucht, voor zover voor de verstelling hiervan een verbre-
king van de verzegeling of een verwijdering van de uiterste
regelstanden noodzakelijk is, een ingreep welke gewoonlijk alleen
door gespecialiseerd personeel mag worden verricht.
1.5.1.1 Gereedschap datkan worden gebruiktvoor hetbedienen van de
afstelorganen voor het stationair lopen: schroevedraaier (normaal of
kruisschroevedraaier), sleutels (met oog, plat of verstelbaar), tang,
inbussleutels.
1.5.2. Bepaling van de meetpunten
1.5.2.1. In de eerste plaats wordt er een meting verricht met de afstelling die
van toepassing is bij de proef van het type I.
1.5.2.2. Voor elk continu regelbaar afstelorgaan wordt een voldoend aantal
karakteristieke standen bepaald.
1.5.2.3. Het meten van het koolmonoxydegehalte van de uitlaatgassen moet
voor alle mogelijke standen van de afstelorganen worden verricht,
maar bij continu regelbare afstelorganen komen uitsluitend de standen
bepaald volgens punt1.5.2.2 in aanmerking.
1.5.2.4. De proef van hett ype II wordtals bevredigend beschouwd indien aan
één van de onderstaande voorwaarden wordt voldaan:
1.5.2.4.1. geen enkele der gemeten waarden overeenkomstig punt 1.5.2.3 over-
schrijdtde grenswaarde;
1.5.2.4.2. het maximumgehalte, verkregen door een der afstelorganen al zijn
standen te doen doorlopen terwijl de overige organen in een vaste
stand blijven, overschrijdt de grenswaarde niet; aan deze voorwaarde
moet worden voldaan voor de verschillende standen der andere afstel-
organen dan die welke men al zijn standen heeft doen doorlopen.
1.5.2.5. De mogelijke standen van de afstelorganen worden begrensd:
1.5.2.5.1. enerzijds door de grootste der beide volgende waarden: het laagste
toerental dat de motor kan bereiken bij stationair draaien, het door1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 30
▼M1
▼B
▼M1
▼M1
de fabrikant voor stationair draaien aanbevolen toerental min 100
omwentelingen per minuut;
1.5.2.5.2. anderzijds door de kleinste der drie volgende waarden: het hoogste
toerental dat de motor kan bereiken door het bedienen van de afstel-
organen voor het stationair draaien, het door de fabrikant voor
stationair draaien aanbevolen toerental plus 250 omwentelingen per
minuut, het ingrijptoerental bij automatische koppelingen.
1.5.2.6. Voorts mogen standen van de afstelorganen die onverenigbaar zijn
met het correct functioneren van de motor niet als meetpunt worden
gekozen. In het bijzonder moeten, wanneer de motor met meer dan
een carbuarateur is uitgerust, alle carburateurs in dezelfde afstelstand
staan.
2. Het nemen van gasmonsters
2.1. De monstersonde wordt geplaatst in de buis die de uitlaat van het
voertuig verbindt met de zak, zo dicht mogelijk bij de uitlaat.
2.2. In verband met eventuele verdunning van de uitlaatgassen door lucht
meetmen hetvolumegehalt e aan koolmonoxyde (T1) en aan kooldi-
oxyde (T2); hetmetde voorgeschreven grens t e vergelijken
volumegehalte T wordt berekend met de formule:
T¼T1/C20;15
T1þT2:1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 31
▼B
▼B
BIJLAGE V
PROEF VAN HET TYPE III
(Bepaling van de verspreiding van cartergassen)
Methode voor het verrichten van de proef van het type III als omschreven
in punt 3.2.1.3. van bijlage I
1. ALGEMENE VOORSCHRIFTEN
1.1. De proef van het type III wordt uitgevoerd aan het voertuig dat is
onderworpen aan de proeven van de types I en II.
1.2. Motoren ook met afgedichte carters, worden aan de proef onderworpen,
metuit zondering van die welke zodanig zijn gebouwd datzelfs een
klein lek ontoelaatbare bedrijfsstoringen kan veroorzaken (bijvoorbeeld
horizontale tweecylinder boxermotoren).
2. PROEFVOORWAARDEN
2.1. Het stationaire toerental wordt geregeld overeenkomstig de aanbeve-
lingen van de fabrikant; bij ontbreken van dergelijke aanbevelingen
geschiedt de regeling zodanig dat de onderdruk in het inlaatspruitstuk
maximaal is.
2.2. De metingen worden verricht bij de volgende drie bedrijfstoestanden
van de motor:
Bedrijfstoestand
nr.Snelheid van het
voertuig in km/hWeegfactor Vermogen opgenomen door de rem
1 Stationair 0,25 Geen
2 50 ± 2 0,25 Vermogen datovereenkomtmetde
afstelgegevens voor proeven van
hett ype I
3 50 ± 2 0,50 Vermogen datovereenkomtmet
nr. 2 vermenigvuldigd meteen
factor 1,7
►M32.3.◄Het motortoerental voor de metingssituaties nrs. 2 en 3 in punt
2.2. hierboven wordtgekozen, afhankelijk van de overbrengingsverhou-
dingen, als het laagste motortoerental waarbij het voertuig onder
normale bedrijfsomstandigheden met een snelheid van 50 km per uur
kan rijden.
3. PROEFMETHODE
3.1. Voor elk van de metingssituaties nrs. 1, 2 en 3 als omschreven in punt
2.2. wordtgemet en:
3.1.1. hetvolume Qndatgedurende de t ijdeenheid nietopnieuw door het
toestel wordt aangezogen,
3.1.2. Hetgewichtvan hetbrandst ofverbruik Cngedurende dezelfde tijdeen-
heid.
3.2. De overeenkomstig punt 4.6. bij elk van de genoemde metingssituaties
gemeten hoeveelheden Qnworden tot normale omstandigheden herleid
(druk van ►M31013,25 mbar ◄en temperatuur 0º C) met behulp
van de formule
Q0
n¼QnH
►M31013 ;25 mbar◄/C2273
T:
3.3. Het volumegehalte t aan koolwaterstoffen wordt gemeten als
omschreven in punt4.4. Indien de fabrikantzulks verzoektzal niet
worden overgegaan tot analyse van de cartergassen, waaraan een forfai-1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 32
▼M3
▼B
▼B
tair gehalte aan koolwaterstoffen van 15.000 ppm zal worden toege-
kend.
3.4. Aan de koolwaterstoffen wordt een soortelijk gewicht van 3,84 gr per
liter toegekend; voor elke der genoemde metingssituaties wordt het
gewicht aan in de atmosfeer verspreide koolwaterstoffen bepaald door
middel van de formule
Pn=Q′n× t× 3,84
waarin Q ′nde gecorrigeerde volumes voorstelt.
3.5. Het gemiddelde gewicht aan koolwaterstoffen /C22PP en hetbrandst ofver-
bruik /C22CC worden berekend aan de hand van de voor elk der genoemde
metingssituaties verkregen waarden, met gebruikmaking van de
wegingsfactoren als aangegeven in punt 2.2. Zij worden uitgedrukt in
dezelfde eenheden.
3.5. Interpretatie van de resultaten:
Hetvoert uig wordtdeugdelijk geachtindien:
/C22PP/C200;15
100/C2/C22CC:
4. METHODE VOOR HET METEN VAN HET NIET DOOR HET
TOESTEL OPNIEUW AANGEZOGEN VOLUME Qn
4.1.Vóór de proef te nemen maatregelen
Vóór de proef worden alle openingen die nietvoor hetopvangen van de
gassen dienen, afgedicht.
4.2.Beginsel van de methode
4.2.1. Een geschikte aftakking, die geen extra drukverlies veroorzaakt, wordt
aangebracht op de terugvoerleiding van het toestel, onmiddellijk op de
opening voor de verbinding metde mot or.
4.2.2. Aan het uiteinde van deze aftakking wordt een soepele zak, welke
bestaat uit een materiaal dat de koolwaterstoffen niet absorbeert,
zodanig aangesloten dat daarin de niet door de motor opnieuw aange-
zogen gassen worden opgevangen (zie aanhangsel). Deze zak wordtbij
iedere meting geledigd
4.3.Meetmethode
Voor iedere meting wordt de zak afgesloten. Hij wordt gedurende een
bepaalde tijd in verbinding gebracht met de aftakking en vervolgens
geledigd via een geschikte volumetrische meter.
Gedurende hetledigen worden de druk H in ►M3mbar◄en de
temperatuur N in graden C gemeten met het oog op het corrigeren van
hetvolume overeenkomst ig punt3.2.
4.4.Meting van de koolwaterstoffengehalten
4.4.1. Gedurende het ledigen wordt zonodig het gehalte aan koolwaterstoffen
gemeten met behulp van een niet-dispersieve n-hexaan gevoelige infra-
rood analyse-inrichting. De verkregen waarde wordt vermenigvuldigd
met de coëfficiënt 1,24 om de absolute concentratie aan koolwater-
stoffen van de cartergassen te verdisconteren.
4.4.2. De analysetoestellen en de ijkgassen moeten beantwoorden aan de in de
punten 3.5.7. en 3.5.8. van bijlage III voorgeschreven voorwaarden.
4.5.Meting van het brandstofverbruik
Men bepaalt het gewicht van de verbruikte brandstof bij elk van de
bedrijfssituaties als omschreven in punt 2.2. Dit gewicht wordt gerela-
teerd aan de tijdeenheid.
4.6.Weergave van de meetresultaten
De waarden Q ′n, waarin n verwijstnaar elk van de in punt2.2. aange-
geven situaties, alsmede de verbruikswaarden Cnworden herleid tot
dezelfde tijdeenheid voor de toepassing van de wegingscoëfficiëntenen1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 33
▼B
de berekeningen inzake de bepaling van hetgewogen gewichtaan kool-
waterstoffen en het gewogen brandstofverbruik.
4.7.Nauwkeurigheid van de metingen
4.7.1. De druk in de zak tijdens de volumemeting wordt gemeten met een
nauwkeurigheid van ± ►M31,33 mbar ◄.
4.7.2. De onderdruk bij de inlaatwordtgemet en meteen nauwkeurigheid van
±►M310,67 mbar ◄.
4.7.3. De snelheid van het voertuig wordt op de rollen gemeten met een
nauwkeurigheid van ± 2 km per uur.
4.7.4. De hoeveelheid verspreide gassen wordtgemet en meteen nauwkeurig-
heid van ±5 %.
4.7.5. De temperatuur van de gassen bij de volumemeting wordt gemeten met
een nauwkeurigheid van ± 2º C.
4.7.6. De koolwaterstoffengehalten worden, waar nodig, gemeten met een
nauwkeurigheid van ± 5 %, ongeachtde nauwkeurigheid van de
ijkgassen.
4.7.7. Het brandstofverbruik wordt gemeten met een nauwkeurigheid van
±4% .
5. ALTERNATIEVE PROEFMETHODE
5.1. Het voertuig wordt geacht te voldoen aan de voorschriften indien voor
elk der bedrijfstoestanden omschreven in punt 2.2. blijkt dat het terug-
voer- of ventilatiesysteem alle cartergassen die in de atmosfeer kunnen
worden uitgeworpen, kan aanzuigen.
5.2. De voorschriften vervat in de punten 2 en 4.7. zijn van toepassing op de
onderhavige methode.
5.3.Praktische uitvoering van de proeven
5.3.1. Algemene methode
5.3.1.1. De openingen van de motor moeten worden gelaten in de toestand
waarin zij zich bevinden.
5.3.1.2. De druk binnen het carter wordt gemeten ter hoogte van de oliepeilsto-
kopening met behulp van een watermanometer met schuine buis.
5.3.1.3. Het voertuig wordt geacht aan de voorschriften te voldoen, indien de in
het carter gemeten druk bij geen enkele van de in punt 2.2 omschreven
bedrijfstoestanden de atmosferische druk op het ogenblik van de metingoverschrijdt.
5.3.1.4. Indien de in het carter gemeten druk bij een van de in punt 2.2
omschreven bedrijfstoestanden de atmosferische druk overschrijdt,
wordtop verzoek van de fabrikantde aanvullende proef omschreven
in punt5.3.2 uit gevoerd.
5.3.1.5. Voor de proef volgens de beschreven methode wordt de druk in het
carter gemeten met een nauwkeurigheid van ± ►
M30,1 mbar ◄.
5.3.2. Methode voor de aanvullende proef
5.3.2.1. De openingen van de motor moeten worden gelaten in de toestand
waarin zij zich bevinden.
5.3.2.2. Een soepele voor de cartergassen ondoordringbare zak met een capaci-
teit van ongeveer vijf liter wordt aangesloten op de oliepeilstokopening.
Deze zak moetvoor iedere met ing leeg zijn.
5.3.2.3. Voor iedere meting wordt de zak afgesloten. Hij wordt bij iedere in
punt 2.2 voorgeschreven bedrijfstoestand gedurende vijf minuten aange-
sloten op het carter.
5.3.2.4. Het voertuig wordt geacht te voldoen aan de voorschriften indien bij
geen enkele van de in punt 2.2 voorgeschreven bedrijfstoestanden een
zichtbare zwelling van de zak optreedt.
5.3.3. Opmerking
5.3.3.1. Indien de motor zodanig is geconstrueerd dat de proef niet kan worden
uitgevoerd volgens de in de punten 5.3.1 en 5.3.2 voorgeschreven
methoden worden de metingen verricht volgens de in punt 5.3.2
beschreven methode, met de volgende wijzigingen:1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 34
▼M1
▼M1
5.3.3.2. Voor de proef worden alle openingen die nietvoor hetopvangen van de
gassen dienen, afgedicht.
5.3.3.3. De zak wordt geplaatst op een daartoe geschikte aftakking die geen
bijkomend drukverlies mag teweegbrengen en die zich bevindt op de
terugvoer rechtstreeks op de opening voor de verbinding met de motor.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 35
▼B
AANHANGSEL
Proef van het type III
1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 36
▼B
BIJLAGE VI
Omschrijving van de standaardbrandstof (1)en ter bepaling daarvan gebruikte methodes
Grenzen en eenheden Methode
Onderzoeknummer octaan 99 ± 1 A.S.T.M. (2) D 908—67
Soortelijk gewicht 15/4º C 0,742 ± 0,007 A.S.T.M. D 1 298—67/C144/C147/C147/C147/C147/C145/C147/C147/C147/C147/C146Reid-stoomdruk0,6 ± 0,04 bars A.S.T.M. D 323—58
8,82 ± 0,59 psi
Distillatie
—Beginkookpunt
— 10 % vol. 50 ± 5º C A.S.T.M. D 86—67
— 50 % vol. 100 ± 10º C— 90 % vol. 160 ± 10º C
— Eindkookpunt195 ± 10º C
— Residu max. 2 (vol. %)— Verliezen max. 1 (vol. %)
Koolwaterstof analyse
A.S.T.M.D 1319—66 T
— Alkenen 18 ± 4 % vol.— Aromaten 35 ± 5 % vol.
— Verzadigde stoffen rest
Oxydatiestabiliteit min. 480 minuten A.S.T.M. D 525—55Aanwezige hars max. 4 mg/100 ml A.S.T.M. D 381—64Anti-roest min. 50 ppmZwavelgehalte 0,03 ± 0,015 % gewicht A.S.T.M. D 1266—64 T/C144/C147/C147/C147/C147/C145/C147/C147/C147/C147/C146Loodgehalte0,57 ± 0,03 g/l
A.S.T.M.D 526—66
2,587 ± 0,136 g/IG
— aard van reinigingstoevoeger „motormix”— aard van loodalkyl nietnader aangegevenAndere additieven nihil
(1) Voor de bereiding van de standaardbrandstof mogen alleen basismaterialen worden gebruikt die normaal door de
Europese aardolie-industrie worden geproduceerd, met uitzondering van ongebruikelijke soorten, zoals pyrolise-petroleum, thermisch gekraakt materiaal en motorbenzol.
(
2) Afkorting voor „American Society for Testing and Materials”, 1916 Race St., Philadelphia, Pennsylvania 19
103, Verenigde Staten van Amerika. De cijfers na het streepje geven het jaar aan waarin een norm is aange-nomen of gewijzigd. Indien een of meer A.S.T.M.-normen worden gewijzigd, blijven de normen die zijnaangenomen in de hiervoor genoemde jaren van toepassing, tenzij wordt overeengekomen deze normen tevervangen door latere normen.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 37
▼M3
BIJLAGE VII
METHODE VOOR HET CALIBREREN VAN DE DYNAMOMETER-
BANK
1. In deze bijlage wordt de methode beschreven die gebruikt dient te worden
om de relatie te bepalen tussen het aangegeven vermogen en het daadwer-
kelijk door de dynamometerbank opgenomen vermogen.
Het totaal door de bank werkelijk opgenomen vermogen (Pa) is gelijk aan
hetdoor de dynamomet errem opgenomen vermogen vermeerderd methet
door wrijving in de bank opgenomen vermogen; hierbij wordtafgezien
van hetwrijvingsverlies t ussen band en rol.
2. Bij deze methode worden variaties van de inwendige wrijving van de
rol(len), die een gevolg zijn van de belasting door het voertuig, verwaar-
loosd.
3. Bij deze methode wordt het werkelijk opgenomen vermogen bepaald op
basis van de meting van vertragingstijden van de rol(len). Bij dynamome-
terbanken met twee rollen kan worden afgezien van het verschil in
vertragingstijden tussen de aangedreven en de niet-aangedreven rol; de
tijd van de aangedreven rol is maatgevend.
4. De volgende procedure wordt toegepast:
4.1. Gebruik een vliegwiel of een ander systeem om de massatraagheid van het
voertuig te simuleren. Hiervoor dient het bij de dynamometer meest
gebruikte vliegwiel te worden gebezigd.
4.2. Breng de dynamometer op snelheid, hetzij met behulp van een op de
rollen geplaatst voertuig, hetzij op andere wijze.
4.3. De snelheid (snelheden) van de rol(len) dient (dienen) te worden gemeten;
hiervoor kan worden gebruik gemaakt van een vijfde wiel, een toerenteller
of een andere geschikte inrichting.
4.4. Breng de rollen van de dynamometer op een snelheid van 50 km/h en
regel de dynamometer af op een geschikt vermogen, overeenkomstig de
tabel bij punt 4.2 van bijlage III.
4.5. Noteer het aangegeven vermogen (Pi).
4.6. Breng de rol(len) van de dynamometer op een snelheid van ten minste
60 km/h.
4.7. Ontkoppel de inrichting die gebruikt is om de dynamometer op snelheid te
brengen (er dient geen voertuig op de rollen te staan).
4.8. Noteer de tijd die verloopt bij het vertragen van de rol(len) van 55 km/h
tot 45 km/h.
4.9. Bereken hetvermogen Pametbehulp van de volgende formule:
Pa¼M1/C1V2
1/C0V2
2/C0/C1
2 000 /C1t¼0;03857 /C1M1
t
waarin
Pa= werkelijk opgenomen vermogen in kW
M1= gelijkwaardige massatraagheid van de aangedreven rol(len) in kg
V1= aanvangssnelheid in m/s (55 km/h komtovereen met15,28 m/s)
V2= eindsnelheid in m/s (45 km/h komtovereen met12,50 m/s)
t = tijd die de rollen nodig hebben om van 55 km/h tot 45 km/h te
vertragen.
4.10. Herhaal de onder 4.4 tot en met 4.9 vermelde procedures een voldoende
aantal malen om alle in bijlagen III en V vermelde vermogens te
bestrijken.
4.11. De resultaten worden opgetekend in een diagram, dat het aangegeven
vermogen (Pi) als functie van het werkelijk opgenomen vermogen (Pa),
beide bij 50 km/h, aangeeft.1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 38
▼M3
1970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 39
▼B
BIJLAGE ►M3VIII◄
►(1)M31970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 40
▼B
►(1) (2) (3)M31970L0220 — NL — 14.07.1978 — 004.001 — 41