1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B RICHTLIJN VAN DE RAAD
van 25 juni 1987
betreffende vóór de bestuurderszitplaats bevestigde kantelbeveiligingsinrichtingen voor land- of
bosbouwsmalspoortrekkers op wielen
(87/402/EEG)
(PB L 220 van 8.8.1987, blz. 1)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1Richtlijn 89/681/EEG van de Raad van 21 december 1989 L 398 27 30.12.1989
▼B
RICHTLIJN VAN DE RAAD
van 25 juni 1987
betreffende vóór de bestuurderszitplaats bevestigde kantelbeveili-
gingsinrichtingen voor land- of bosbouwsmalspoortrekkers op
wielen
(87/402/EEG)
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100,
Gezien het voorstel van de Commissie(1),
Gezien het advies van het Europese Parlement(2),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(3),
Overwegende dat in Richtlijn 74/150/EEG van de Raad van 4 maart
1974 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten betreffende de goedkeuring van landbouw- of bosbouwtrekkers
op wielen(
4), laatstelijk gewijzigd bij de Akte van Toetreding van
Spanje en Portugal, is vastgesteld dat de noodzakelijke bepalingenvoor de tenuitvoerlegging van de EEG-goedkeuringsprocedure voorelk van de onderdelen of kenmerken van de trekker in bijzondere richt-lijnen moeten worden vastgelegd; dat de bepalingen inzake
kantelbeveiligingsinrichtingen en de bevestiging daarvan aan de trekker
zijn vastgelegd in de Richtlijnen 77/536/EEG(
5) en 79/622/EEG(6),
laatstelijk gewijzigd bij de Akte van Toetreding van Spanje enPortugal; dat deze twee richtlijnen, waarvan één betrekking heeft opdynamische proeven en de andere op statische proeven — waaruit defabrikanten voor het ogenblik kunnen kiezen —, van toepassing zijn
op standaardtrekkers, dat wil zeggen trekkers met een maximum vrije
hoogte van 1 000 mm en een instelbare of vaste spoorbreedte van éénvan de aangedreven assen van 1 150 mm of meer, terwijl de massa bijtrekkers zoals bedoeld in de richtlijn „dynamische proeven” tussen 1,5en 4,5 ton bedraagt en bij trekkers zoals bedoeld in de richtlijn „stati-
sche proeven” ten minste 800 kg bedraagt;
Overwegende dat de in deze richtlijn bedoelde trekkers een vrije
hoogte van boven de grond hebben van ten hoogste 600 mm, een vaste
of instelbare minimum spoorbreedte van de as van minder dan
1 150 mm en een massa tussen 600 en 3 000 kg; dat de kantelbeveili-gingsinrichtingen van deze trekkers, die voor specifiekewerkzaamheden worden gebruikt, onderworpen kunnen worden aanspecifieke voorschriften of aan voorschriften die afwijken van die
welke in de Richtlijnen 77/536/EEG en 79/622/EEG zijn vastgesteld;
Overwegende dat de technische voorschriften waaraan deze zoge-
noemde smalspoortrekkers krachtens de nationale wetgevingen moeten
voldoen, onder andere betrekking hebben op de kantelbeveiligingsinri-
chingen en de bevestiging daarvan aan de trekker; dat dezevoorschriften van Lid-Staat tot Lid-Staat verschillen; dat het derhalvenoodzakelijk is dat alle Lid-Staten dezelfde voorschriften aannemen,hetzij ter aanvulling, hetzij in de plaats van hun huidige regeling, met
name ten einde voor elk type van deze trekkers de EEG-typegoedkeu-
ringsprocedure van Richtlijn 74/150/EEG te kunnen invoeren;
Overwegende dat de in deze richtlijn bedoelde kantelbeveiligingsinrich-
tingen van het type zijn met twee vóór de bestuurderszitplaats
gemonteerde stijlen, waardoor de vrije zone van beperkte omvang isgezien het kleine profiel van de trekker, zodat het wenselijk is om de1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 2
(1) PB nr. C 222 van 2. 9. 1985, blz. 1.
(2) PB nr. C 190 van 20. 7. 1987.
(3) PB nr. C 169 van 8. 7. 1985, blz. 5.
(4) PB nr. L 84 van 28. 3. 1974, blz. 10.
(5) PB nr. L 220 van 29. 8. 1977, blz. 1.
(6) PB nr. L 179 van 17. 7 1979, blz. 1.
▼B
toegankelijkheid tot de bestuurderszitplaats onder alle omstandigheden
vrij van belemmeringen te houden en tevens om deze voorzieningen(ongeacht of zij al dan niet kunnen worden weggeklapt) desondanks
eenvoudig in het gebruik te houden; dat voor kantelbeveiligingsinrich-
tingen aan de achterzijde op land- of bosbouwsmalspoortrekkersRichtlijn 86/298/EEG(
1) geldt;
Overwegende dat elke Lid-Staat, op grond van een geharmoniseerde
typegoedkeuringsprocedure voor onderdelen van kantelbeveiligingsin-
richtingen en de bevestiging daarvan aan de trekker, in staat is teconstateren of de gemeenschappelijke constructie- en beproevingsvoor-schriften worden nageleefd en de andere Lid-Staten van hetgeconstateerde in kennis te stellen door het toezenden van een afschriftvan het typegoedkeuringsformulier voor onderdelen dat voor elk type
kantelbeveiligingsrinrichting en de bevestiging daarvan aan de trekker
wordt opgemaakt; dat het aanbrengen van een EEG-typegoedkeurings-merk voor onderdelen op alle inrichtingen die in overeenstemming methet als onderdeel goedgekeurde type zijn gefabriceerd, een technischecontrole van deze inrichtingen in de andere Lid-Staten overbodig
maakt; dat de gemeenschappelijke voorschriften betreffende andere
onderdelen en kenmerken van de kantelbeveiligingsinrichting op eenlater tijdstip zullen worden vastgesteld;
Overwegende dat het voornaamste doel van de geharmoniseerde voor-
schriften is de veiligheid van het wegverkeer en de arbeidsveiligheid op
het gehele grondgebied van de Gemeenschap te waarborgen; dat
hiertoe de verplichting dient te worden ingevoerd de in deze richtlijnbedoelde trekkers van een kantelbeveiligingsinrichting te voorzien;
Overwegende dat de onderlinge aanpassing van de nationale wetge-
vingen inzake deze trekkers inhoudt dat de Lid-Staten onderling de
controles erkennen die door elk van hen op grond van de gemeenschap-
pelijke voorschriften worden uitgevoerd,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
Deze richtlijn is van toepassing op de in artikel 1 van Richtlijn 74/150/
EEG omschreven trekkers met de volgende kenmerken:
— maximum vrije hoogte van 600 mm onder het laagste punt van de
voor- en achteras, rekening houdend met het differentieel;
— vaste of instelbare minimum spoorbreedte van de as met de grootste
banden van minder dan 1 150 mm; de as met de breedste bandenwordt geacht te zijn ingesteld opeen spoorbreedte diemaximaal 1 150 mm bedraagt; de andere as moet dan zo kunnenworden ingesteld dat de buitenranden van de smalste banden niet
verder reiken dan de buitenranden van de banden van de andere
as. Zijn de assen voorzien van velgen en banden van dezelfdemaat dan moet de vaste of instelbare spoorbreedte van beide assenminder dan 1 150 mm bedragen;
— een massa tussen 600 en 3 000 kg, overeenkomend met het leegge-
wicht van de trekker in de zin van punt 2.4 van bijlage I van
Richtlijn 74/150/EEG, met inbegrip van de kantelbeveiligingsinrich-
ting gemonteerd overeenkomstig deze richtlijn en met de grootstebandenmaat die door de fabrikant wordt aanbevolen.
Artikel 2
1. Elke Lid-Staat verleent de EEG-typegoedkeuring voor onderdelen
voor elk type kantelbeveiligingsinrichting en de bevestiging daarvan
aan de trekker die voldoen aan de in de bijlagen I tot en met IV opge-nomen constructie- en keuringsvoorschriften.
2. De Lid-Staat die de EEG-typegoedkeuring voor onderdelen heeft
verleend, treft de nodige maatregelen om, zo nodig in samenwerking1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 3
(1) PB nr. L 186 van 8. 7. 1986, blz. 26.
▼B
met de bevoegde instanties van de andere Lid-Staten, voor zover nood-
zakelijk te controleren of het vervaardigde onderdeel inovereenstemming is met het als onderdeel goedgekeurde type. Deze
controle blijft beperkt tot steekproeven.
Artikel 3
De Lid-Staten kennen de fabrikant van een trekker of de fabrikant van
een kantelbeveiligingsinrichting of hun respectieve gemachtigden eenEEG-Typegoedkeuringsmerk voor onderdelen toe overeenkomstig het
in bijlage VII vastgestelde model, voor elk type kantelbeveiligingsin-
richting en de bevestiging daarvan op de trekker door hengoedgekeurd als onderdeel krachtens artikel 2.
De Lid-Staten nemen de nodige maatregelen ten einde te voorkomen
dat merken worden gebruikt die verwarring kunnen doen ontstaantussen kantelbeveiligingsinrichtingen van een krachtens artikel 2 goed-gekeurd type en andere inrichtingen.
Artikel 4
1. De Lid-Staten mogen het in de handel brengen van kantelbeveili-
gingsinrichtingen, voorzien van het EEG-typegoedkeuringsmerk vooronderdelen, en de bevestiging daarvan op de trekker niet verbiedenom redenen die verband houden met de constructie daarvan.
2. Een Lid-Staat mag echter het in de handel brengen van kantelbe-
veiligingsinrichtingen die voorzien zijn van het EEG-typegoedkeurings-merk en die niet in overeenstemming zijn met het goedgekeurde type,verbieden.
Deze Lid-Staat brengt de genomen maatregelen onverwijld ter kennis
van de andere Lid-Staten en de Commissie met opgave van de beweeg-
redenen daarvoor.
Artikel 5
De bevoegde instanties van elke Lid-Staat zenden binnen een maand
aan de bevoegde isntanties van de andere Lid-Staten een copie van detypegoedkeuringsformulieren voor onderdelen, waarvan een model inbijlage VIII is opgenomen, voor elk type kantelbeveiligingsinrichting
dat zij als onderdeel goedkeuren of weigeren goed te keuren.
Artikel 6
1. Indien de Lid-Staat die de EEG-typegoedkeuring voor onderdelen
heeft verleend, constateert dat verscheidene kantelbeveiligingsinrich-tingen en de bevestiging daarvan op de trekker, voorzien vanhetzelfde EEG-typegoedkeuringsmerk voor onderdelen, niet in overeen-
stemming zijn met het door hem goedgekeurde type, neemt hij de
nodige maatregelen om te waarborgen dat de produktie overeenstemtmet het goedgekeurde type. De bevoegde instanties van deze Lid-Staatstellen de bevoegde instanties van de andere Lid-Staten in kennis vande genomen maatregelen die, wanneer het gebrek aan overeenstemming
van ernstige aard is en zich herhaaldelijk voordoet, zelfs tot intrekking
van de EEG-typegoedkeuring voor onderdelen kunnen leiden.Genoemde instanties nemen dezelfde maatregelen, wanneer zij doorde bevoegde instanties van een andere Lid-Staat van een dergelijkgebrek aan overeenstemming in kennis worden gesteld.
2. De bevoegde instanties van de Lid-Staten stellen elkaar binnen
een maand in kennis van de intrekking van een verleende EEG-type-goedkeuring voor onderdelen en van de beweegredenen daarvoor.
Artikel 7
Elk besluit tot weigering of intrekking van de goedkeuring voor onder-
delen, dan wel verbod op het in de handel brengen of van gebruik,genomen uit hoofde van de bepalingen ter uitvoering van deze richtlijn,moet nauwkeurig met redenen worden omkleed. Zij wordt ter kennisvan de belanghebbende gebracht met opgave van de krachtens de1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 4
▼B
geldende wettelijke voorschriften van de Lid-Staten openstaande
rechtsmiddelen en van de termijnen waarbinnen deze rechtsmiddelenkunnen worden aangewend.
Artikel 8
De Lid-Staten mogen de EEG-typegoedkeuring of de nationale goed-
keuring van een trekker niet weigeren om redenen die verband houden
met de kantelbeveiligingsinrichting en de bevestiging daarvan op de
trekker, indien deze voorzien zijn van het EEG-typegoedkeuringsmerkvoor onderdelen, en indien aan de voorschriften van bijlage IX isvoldaan.
Artikel 9
1. De Lid-Staten mogen de verkoop, de inschrijving, het in het
verkeer brengen of het gebruik van trekkers niet weigeren of verbiedenom redenen die verband houden met de kantelbeveiligingsinrichtingen
en de bevestiging daarvan op de trekker, indien deze zijn voorzien van
het EEG-typegoedkeuringsmerk en indien aan de voorschriften vanbijlage IX is voldaan.
De Lid-Staten kunnen evenwel, met inachtneming van het Verdrag,
beperkingen stellen aan het plaatselijke gebruik van de trekkers alsbedoeld in deze richtlijn indien de veiligheid zulks vereist gezien hetspecifieke karakter van bepaalde terreinen of bepaalde teelten. De
Lid-Staten stellen de Commissie in kennis van zulke beperkingen
voordat zij worden toegepast, onder opgave van de redenen die aandie maatregelen ten grondslag liggen.
2. Deze richtlijn laat de bevoegdheid van de Lid-Staten onverlet om,
met inachtneming van het Verdrag, de eisen te stellen die zij nodigachten voor de bescherming van werknemers bij het gebruik van detrekker, voor zover zulks geen wijzigingen inhoudt van de kantelbevei-
ligingsinrichtingen ten opzichte van de bepalingen van de richtlijn.
Artikel 10
1. In het kader van de EEG-goedkeuring moet elke trekker, bedoeld
in artikel 1, zijn uitgerust met een kantelbeveiligingsinrichting.
2. De in lid 1 bedoelde inrichting moet, indien het niet een gemon-
teerde inrichting betreft, voldoen aan de eisen van de bijlagen I tot enmet V van deze richtlijn, van Richtlijn 77/536/EEG, of van Richtlijn79/622/EEG.
Artikel 11
De wijzigingen die noodzakelijk zijn om de voorschriften van de
bijlagen van deze richtlijn aan te passen aan de stand van de techniek,worden vastgesteld overeenkomstig de procedure van artikel 13 van
Richtlijn 74/150/EEG.
Artikel 12
Binnen 18 maanden na kennisgeving van deze richtlijn stelt de Raad op
voorstel van de Commissie overeenkomstig de bepalingen van het
Verdrag een richtlijn vast waarin de huidige richtlijn wordt aangevuldmet bepalingen waarbij de dynamische beproevingsprocedure wordtuitgebreid met aanvullende slagproeven.
Artikel 13
1. De Lid-Staten doen de nodige bepalingen in werking treden om
binnen vierentwintig maanden na kennisgeving(
1) van deze richtlijn
aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onver-wijld in kennis.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 5
(1) Van deze richtlijn is aan de Lid-Staten op 26 juni 1987 kennis gegeven.
▼B
2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst van alle belangrijke
bepalingen van intern recht mede, die zij op het onder deze richtlijnvallende gebied vaststellen.
Artikel 14
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 6
▼B
BIJLAGE I
VOORWAARDEN VOOR EEG-TYPEGOEDKEURING VOOR ONDER-
DELEN
1. DEFINITIE
1.1. Onder „kantelbeveiligingsinrichting”, hierna te noemen kantelbeveiliging,
wordt verstaan de inrichting op een trekker die voornamelijk tot doel
heeft het risico weg te nemen of te beperken dat de bestuurder loopt bij
omkantelen van de trekker bij normaal gebruik.
1.2. De in punt 1.1 vermelde inrichting wordt gekenmerkt door het volgende:
— de hoofdstijlen zijn vóór het middelpunt van het stuurwiel bevestigd;
— binnen de stijlen bevindt zich een vrije ruimte zoals omschreven in
bijlage IV, onder A, punt 2.
2. ALGEMENE EISEN
2.1. Alle kantelbeveiligingen, evenals de bevestiging ervan aan de trekker,
moeten zo worden ontworpen en uitgevoerd dat zij aan het essentiële
doel, genoemd in punt 1.1 beantwoorden.
2.2. Aan deze voorwaarde wordt geacht te zijn voldaan, indien aan de eisen
van bijlagen II, III en IV is voldaan.
3. AANVRAAG OM EEG-TYPEGOEDKEURING VOOR ONDERDELEN
3.1. De aanvraag om EEG-typegoedkeuring voor onderdelen voor wat betreft
de sterkte van een kantelbeveiliging en van de bevestiging daarvan op de
trekker, wordt ingediend door de fabrikant van de trekker of door de
fabrikant van de kantelbeveiliging of door hun respectieve gemachtigden.
3.2. De aanvraag moet vergezeld gaan van de hierna vermelde documenten, in
drievoud, alsmede van de volgende gegevens:
— overzichtstekening van de gehele kantelbeveiliging waarop schaal of
belangrijkste maten zijn aangegeven. Op deze tekening moeten met
name de bevestigingsdelen in detail zijn weergegeven,
— foto's genomen van de zijkanten en van de voorzijde, waarop de
details van de bevestigingsdelen zichtbaar zijn,
— beknopte beschrijving van de kantelbeveiliging, omvattende het
constructietype, de bevestiging op de trekker en, zo nodig, bijzonder-
heden over de bekleding en aanwijzing omtrent de capitonnering aan
de binnenzijde,
— gegevens met betrekking tot de materialen waarvan gebruik is
gemaakt in de structurele en bevestigingsonderdelen van de kantelbe-
veiliging (bijlage VI).
3.3. Een trekker die representatief is voor het trekkertype, waarvoor de kantel-
beveiliging die als onderdeel moet worden goedgekeurd is bestemd, moet
ter beschikking worden gesteld van de technische dienst die belast is met
de uitvoering van de goedkeuringsproeven voor onderdelen. Deze trekker
moet voorzien zijn van de kantelbeveiliging. Voorts moet de fabrikant de
maten opgeven van de banden die op de vooras en de achteras kunnen
worden gemonteerd.
3.4. De houder van de EEG-typegoedkeuring voor onderdelen kan verzoeken
deze tot andere typen trekkers uit te breiden. De bevoegde instanties die
de oorspronkelijke EEG-typegoedkeuring voor onderdelen hebben
verleend, verlenen de gevraagde uitbreiding, indien de kantelbeveiliging
en het (de) type(n) trekker(s) waarvoor de uitbreiding van de oorspronke-
lijke EEG-goedkeuring voor onderdelen wordt gevraagd, aan de volgende
voorwaarden beantwoorden:
— de massa van de onbelaste trekker, omschreven in punt 1.4 van
bijlage III mag de voor de proef gebruikte referentiemassa met niet
meer dan 5 % overschrijden,
— de wijze van bevestiging en de montagepunten op de trekker zijn
identiek,
— alle samenstellende delen, zoals spatscherm en motorkap, die als
steun kunnen dienen voor de kantelbeveiliging moeten dezelfde
sterkte hebben en zich ten opzichte van de kantelbeveiliging op
dezelfde plaatsen bevinden,
— de kritische afmetingen en de positie van de zitplaats en het stuurwiel
ten opzichte van de kantelbeveiliging, alsmede de positie ten opzichte1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 7
▼B
van de kantelbeveiliging voor de stijf geachte punten, die bij het
controleren van de beveiliging van de vrije zone in aanmerking
worden genomen, moeten zodanig zijn dat de vrije zone blijvend
beschermd wordt door de kantelbeveiliging, wanneer deze als gevolg
van de proeven is vervormd.
4. OPSCHRIFTEN
4.1. Elke kantelbeveiliging die met het als onderdeel goedgekeurde type over-
eenstemt, moet van de volgende opschriften zijn voorzien:
4.1.1. Handels- of fabrieksmerk;
4.1.2. EEG-goedkeuringsmerk voor onderdelen overeenkomstig het model van
bijlage VII;
4.1.3. Serienummer van de kantelbeveiliging;
4.1.4. Trekkertype(n) en merk waarvoor de kantelbeveiliging is bestemd;4.2. Al deze gegevens moeten zijn aangebracht op een plaatje.
4.3. Genoemde opschriften moeten zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar zijn
aangebracht.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 8
▼B
BIJLAGE II
VOORAFGAANDE VOORWAARDEN VOOR DE BEPROEVING VAN
DE STERKTE, BEDOELD IN DE BIJLAGEN III EN IV
1. VOORBEREIDING VAN DE CONSTRUCTIE VOOR DE VOORAF-
GAANDE PROEVEN
De trekker moet zijn uitgerust met de kantelbeveiliging in veiligheids-
stand. De trekker moet zijn uitgerust met banden met de grootste door
de fabrikant opgegeven diameter en de daarbij behorende kleinst moge-
lijke dwarsdoorsnede. De achterwielen moeten worden ingesteld op de
kleinste spoorbreedte; de spoorbreedte van de voorwielen moet die van
de achterwielen zo dicht mogelijk benaderen. De banden moeten zonder
waterballast zijn en op de voor terreinwerkzaamheden aanbevolen span-
ning zijn gebracht. In gevallen waarin de voorwielen kunnen worden
afgesteld op twee verschillende spoorbreedten die beiden afwijken van
de kleinste spoorbreedte van de achterwielen, moet de grootste spoor-
breedte van de voorwielen worden genomen. Alle tanks van de trekker
moeten zijn gevuld of worden vervangen door een daarmee gelijkstaande
massa op de daarvoor bestemde plaats.
2. BEPROEVING VAN DE ZIJDELINGSE STABILITEIT
Een op bovenbeschreven wijze uitgeruste trekker wordt op een horizon-
taal oppervlak geplaatst, waarbij het draaipunt van de vooras van de
trekker, of, wanneer het gaat om een gelede trekker, het horizontale
draaipunt tussen de twee assen, vrij beweegbaar is.
Het deel van de trekker dat stijf verbonden is met de as waarop meer dan
50 % van het gewicht van de trekker rust wordt, bij voorbeeld met een
krik of hijswerktuig, omhoog gebracht, waarbij de hellingshoek constant
wordt gemeten. Deze hoek moet ten minste 38º bedragen voor, of op het
moment dat, de trekker balanceert op de twee banden aan de niet-
omhooggebrachte zijde.
De proef wordt éénmaal verricht met de stuurinrichting in de uiterste
stand naar rechts en éénmaal met de stuurinrichting in de uiterste stand
naar links.
3. KANTELPROEVEN WAARBIJ DE TREKKER NIET DOORROLT
3.1.Algemeen
Aan de hand van de proeven moet worden vastgesteld of met een op de
trekker bevestigde constructie, die ontworpen is om de bestuurder te
beschermen, op doeltreffende wijze kan worden voorkomen dat een
trekker, die zijwaarts omslaat op een helling van 1 op 1,5, blijft door-
rollen.
Aanwijzingen inzake kantelen zonder doorrollen worden verkregen aan
de hand van in een van beide onderstaande punten 3.2 en 3.3 beschreven
beproevingsmethoden.
3.2.Demonstratie van het kantelgedrag van een trekker door deze te
laten omslaan
De kantelproeven moeten worden uitgevoerd op een proefhelling van ten
minste 4 meter lengte (zie figuur 1 van bijlage V). Het oppervlak moet
bedekt zijn met een 18 cm dikke laag materiaal dat — gemeten overeen-
komstig de ASAE-aanbeveling nr. R 313, punt 1 — een met een kegel
verkregen indrukkingsgetal heeft van A (235 ± 20) of B (335 ± 20). De
trekker wordt met beginsnelheid nul zijwaarts gekanteld nadat hij
bovenaan de proefhelling is geplaatst met de wielen aan de hellingkant
op de helling steunend en het middenvlak van de trekker evenwijdig aan
het horizontale vlak. Na het oppervlak van de proefhelling te hebben
geraakt kan de trekker draaiend rond de bovenhoek van de beveiligings-
inrichting van het oppervlak omhoog komen, zonder evenwel om te
rollen. De trekker moet op de helling terug vallen aan de zijde die
daarmee het eerst in aanraking is gekomen.
3.3.Demonstratie van het kantelgedrag door berekening
3.3.1. Met het oog op berekening van de waarden die het mogelijk maken dat
doorrollen wordt verhinderd, moeten de volgende gegevens van de
trekker worden vastgesteld (zie de figuur van aanhangsel 2):1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 9
▼B
H 1 (m) Hoogte van het zwaartepunt
L 3 (m) Horizontale afstand tussen zwaartepunt en achterasL 2 (m) Horizontale afstand tussen zwaartepunt en vooras
D 3 (m) Bandhoogte achter
D 2 (m) Bandhoogte voorH 6 (m) Totale hoogte (hoogte trefpunt)
L 6 (m) Horizontale afstand tussen het zwaartepunt en het
snijpunt aan de voorkant van de kantelbeveiliging
(aan te geven met een negatief teken indien dat punt
vóór het zwaartepunt ligt)
B 6 (m) Breedte van de kantelbeveiliging
H 7 (m) Hoogte van de motorkap
B 7 (m) Breedte van de motorkapL 7 (m) Horizontale afstand tussen zwaartepunt en de hoek
aan de voorzijde van de motorkap
H 0 (m) Hoogte van het draaipunt van de voorasS (m) Spoorbreedte achterB 0 (m) Bandbreedte achter
D 0 (rad) Bewegingshoek van de vooras (van nul tot de
aanslag)
M (kg) Massa van de trekker
Q (kg/m
2) Traagheidsmoment rond de door het zwaartepunt
lopende lengteas van de trekker.
Tevens moet de som van de spoorbreedte S en de bandbreedte B 0 groter
zijn dan de breedte van de kantelbeveiliging B 6.
3.3.2. Bij de berekening moet worden uitgegaan van de volgende hypothetische
vereenvoudigingen:
— de trekker slaat bij stilstand om op een helling van 1: 1,5 met een
schommelende vooras, wanneer het zwaartepunt zich loodrecht boven
de draaiingsas bevindt;
— de draaiingsas is evenwijdig aan de lengteas van de trekker en loopt
door de middelpunten van voor- en achterband aan de zijde waar deze
de aflopende helling raken;
— de trekker glijdt niet van de helling;— bij de schok tegen de helling is er een gedeeltelijke doorvering, met
een elasticiteitscoëfficiënt van U = 0,2;
— bij de berekening van de indrukkingsdiepte op de helling en de
vervorming van de kantelbeveiliging wordt uitgegaan van een gecom-
bineerde waarde van T = 0,2 m;
— andere componenten veroorzaken geen indrukking op de helling.
4. VOORWAARDEN VOOR DE STERKTEPROEVEN
De kantelbeveiliging wordt alleen aan de in bijlage III en IV beschreven
proeven onderworpen indien de in de punten 2 en 3 van deze bijlage
beschreven proeven bevredigende resultaten hebben opgeleverd.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 10
▼B
Aanhangsel 1
Systematische opzet van het continue kantelgedrag van een zijwaarts omslaande trekker voor-
zien van een kantelbeveiliging (KB) die aan de voor-, achterzijde of in het midden van de
trekker is bevestigd
Versie B 1 : Trefpunt van de KB bevestigd achter het instabiele evenwichtspunt in de lengterichting.
Versie B 2 : Trefpunt van de KB bevestigd in de nabijheid van het instabiele evenwichtspunt in de
lengterichting.
Versie B 3 : Trefpunt van de KB bevestigd vóór het instabiele evenwichtspunt in de lengterichting.
1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 11
▼B
Aanhangsel 2
Figuren met betrekking tot het niet-kantelen van een trekker
Gegevens die noodzakelijk zijn voor de berekening van een ruimtelijk kantelende trekker.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 12
▼B
BIJLAGE III
VOORWAARDEN VOOR DE BEPROEVING VAN DE STERKTE VAN
DE KANTELBEVEILIGING EN DE BEVESTIGING DAARVAN OP DE
TREKKER
1. ALGEMENE EISEN
1.1.Doel van de proeven
Beproevingen waarvoor gebruik wordt gemaakt van speciale opstellingen,
zijn bedoeld ter simulering van belastingen zoals deze worden uitgeoe-
fend op de kantelbeveiliging bij het kantelen van de trekker. Aan de
hand van deze proeven, die in bijlage IV worden beschreven, kunnen
waarnemingen worden gedaan ten aanzien van de sterkte van de kantel-
beveiliging en de bevestiging daarvan op de trekker, en ten aanzien van
elk deel van de trekker waarmede de proefbelasting wordt overgebracht.
1.2.Beproevingsmethoden
De fabrikant kan voor de uitvoering van de proeven kiezen tussen de
dynamische (zie bijlage III, onder A, en IV, onder A) en de statische
beproevingsmethode (zie bijlage III, onder B, en IV, onder B).
Beide methoden zijn gelijkwaardig.
1.3.Algemene bepalingen voor de voorbereiding der proeven
1.3.1. De kantelbeveiliging moet beantwoorden aan de specificatie voor de
serieproduktie. Hij moet, in overeenstemming met de door de fabrikant
aangegeven methode, worden bevestigd op één van de trekkers waarvoor
de inrichting is ontworpen.
Bij de statische methode is voor de beproeving van de sterkte geen
complete trekker vereist; de kantelbeveiliging en de delen van de trekkerwaarop deze is aangebracht vormen echter wel een operationele opstel-
ling die hierna als „de constructie” zal worden aangeduid.
1.3.2. Zowel voor de statistische proef als de dynamische proef moet de trekker,
wat de montage betreft, worden uitgerust met alle in serie vervaardigde
onderdelen die van invloed zijn op de sterkte van de kantelbeveiliging
of nodig kunnen zijn voor de beproeving van de sterkte.
De onderdelen die gevaar kunnen opleveren binnen de vrije zone moeten
eveneens op de trekker zijn bevestigd ten einde na te gaan of aan de
voorwaarden van de punten 3.1 en 3.2 van deze bijlage wordt voldaan.
Alle onderdelen van de trekker en van de kantelbeveiliging met inbegrip
van de afscherming tegen weersomstandigheden moeten ter beschikking
worden gesteld of op tekeningen worden weergegeven.
1.3.3. Bij de beproeving van de sterkte moeten alle panelen en afneembare
onderdelen worden verwijderd, zodat zij niet mede de sterkte van de
kantelbeveiliging kunnen verhogen.
1.3.4.Spoorbreedte
De afstelling van de spoorbreedte moet zodanig zijn dat de kantelbeveili-
ging bij de sterkteproeven zo min mogelijk door de banden wordt
gesteund. Indien de beproeving plaatsvindt volgens de statische methode,
mag men de wielen verwijderen.
1.4.Referentiemassa van de trekker
De referentiemassa m
t, die in de formules (zie bijlage IV, onder A en B)
wordt toegepast ter berekening van de valhoogte van het slingergewicht,
de belastingsenergieën en de verbrijzelingskrachten moet ten minste in
overeenstemming zijn met die omschreven in punt 2.4 van bijlage I van
Richtlijn 74/150/EEG van de Raad (dat wil zeggen met uitsluiting van
facultatieve uitrusting, maar met inbegrip van koelmiddelen, meetmid-
delen, brandstof, gereedschappen en bestuurder) plus de
kantelbeveiligingen, verminderd met 75 kg. Niet inbegrepen zijn de facul-
tatieve extra voor- of achterwielgewichten, bandenballast, gemonteerde
gereedschappen of uitrustingstukken of speciale componenten.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 13
▼B
2. PROEVEN
2.1.Volgorde van de proeven
Afgezien van de in de punten 1.6 van bijlage IV, onder A, en 1.6/1.7 van
bijlage IV, onder B, vermelde bijkomende proeven is de volgorde van de
proeven als volgt:
2.1.1. Slagproef (dynamische proeven) of belastingproef (statische proeven) op
de achterzijde van de kantelbeveiliging (zie punt 1.1 van bijlage IV,
onder A en B).
2.1.2. Verbrijzelingsproef op de achterzijde (dynamische of statische proeven)
(zie punt 1.4 van bijlage IV, onder A en B).
2.1.3. Slagproef (dynamische proeven) of belastingproef (statische proeven) op
de voorzijde van de kantelbeveiliging (zie punt 1.2 van bijlage IV, onder
A en B).
2.1.4. Slagproef (dynamische proeven) of belastingproef (statische proeven) op
de zijkant van de kantelbeveiliging (zie punt 1.3 van bijlage IV, onder A
en B).
2.1.5. Verbrijzelingsproef op de voorzijde van de kantelbeveiliging (dynamische
of statische proeven) (zie punt 1.5 van bijlage IV, onder A en B).
2.2.Algemene eisen
2.2.1. Indien, tijdens de proef, enig deel van de bevestiging breekt of beweegt,
dan moet de proef worden herhaald.
2.2.2. Tijdens de proeven mogen geen reparaties of verstellingen aan de trekker
of aan de kantelbeveiliging worden uitgevoerd.
2.2.3. Tijdens de proeven moet de versnelling van de trekker zich in de neutrale
stand bevinden, terwijl de remmen moeten zijn gelost.
2.2.4. Indien de trekker is uitgerust met een veersysteem tussen carrosserie en
wielen van de trekker, moet dit tijdens de proeven worden geblokkeerd.
2.2.5. Voor de eerste slagproef op de achterzijde van de kantelbeveiliging (bij
dynamische beproeving) of de eerste belasting op de achterzijde (bij stati-
sche beproeving) moet die kant worden gekozen die volgens de
keuringsinstanties tot gevolg zou hebben dat de reeks slag- of belasting-
proeven plaatsvindt onder de voor de kantelbeveiliging meest ongunstige
omstandigheden. De slag- of belastingproef op de zijkant en de slag- of
belastingproef op de achterzijde moeten worden uitgevoerd aan weers-
zijden van het middenlangsvlak van de kantelbeveiliging. De slag- of
belastingproef aan de voorzijde moet aan die zijde van het middenlang-
svlak van de kantelbeveiliging worden uitgevoerd waar de slag- of
belastingproef op de zijkant heeft plaatsgevonden.
2.3.Toleranties met betrekking tot de maten
2.3.1. Lineaire afmetingen: ± 3 mm
behalve bij:
— vervorming van de banden: ± 1 mm
— doorbuiging van de constructie tijdens horizontale belastingen: ± 1 mm
— elk van beide metingen van de valhoogte van het slinger-
gewicht ± 1 mm.
2.3.2. Massa's: ± 1 %2.3.3. Krachten: ± 2 %2.3.4. Hoeken: ± 2º
3. VOORWAARDEN VOOR GOEDKEURING
3.1. Een kantelbeveiliging die ter EEG-typegoedkeuring voor onderdelen
wordt aangeboden, wordt geacht aan de eisen voor wat betreft de sterkte
te voldoen, indien de constructie aan de volgende voorwaarden voldoet:
3.1.1. Na elk onderdeel van de proef mag de kantelbeveiliging geen breuken of
scheuren vertonen zoals omschreven in punt 3.1 van bijlage IV, onder A
en B. Indien tijdens één van de proeven niet te verwaarlozen breuken of
scheuren ontstaan, moet onmiddellijk een aanvullende proef als
omschreven in bijlage IV, onder A of B, worden verricht.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 14
▼B
3.1.2. Tijdens de proeven mag geen enkel deel van de kantelbeveiliging binnen-
dringen in de vrije zone als omschreven in punt 2 van de bijlagen IV,
onder A en B.
3.1.3. Tijdens de proeven mag geen enkel deel van de vrije zone buiten de
bescherming komen van de kantelbeveiliging overeenkomstig punt 3.2
van bijlage IV, onder A en B.
3.1.4. De elastische vervorming, die wordt gemeten overeenkomstig punt 3.3
van bijlage IV, onder A en B, moet minder dan 250 mm bedragen.
3.2. Er mogen geen andere onderdelen zijn die gevaar opleveren voor de
bestuurder. Er mogen geen uitstekende delen of onderdelen zijn die de
bestuurder bij omkanteling van de trekker kunnen verwonden, noch mag
er enig deel of onderdeel zijn waardoor hij bij vervorming van de kantel-
beveiliging — bij voorbeeld met een been of voet — bekneld kan raken.
4. KEURINGSRAPPORT
4.1. Het keuringsrapport moet worden gevoegd bij het in bijlage VIII
bedoelde EEG-goedkeuringsformulier voor onderdelen.
Een model-keuringsrapport is opgenomen in bijlage VI.In het keuringsrapport moeten zijn opgenomen:
4.1.1. een algemene beschrijving van de vorm en de constructie van de kantel-
beveiliging (gewoonlijk aan de hand van overzichtstekeningen op een
schaal van ten minste 1 op 20 en tekeningen van de bevestigingsdelen
op een schaal van 1 op 2,5; de belangrijkste maten moeten op de teke-
ningen zijn aangegeven); buitenmaten van de trekker metkantelbeveiliging; voornaamste binnenmaten en bijzonderheden inzake
de voorzieningen voor normaal in- en uitstappen en eventuele nooduit-
gangen, en ten slotte, indien nodig, bijzonderheden over het
verwarmings- en ventilatiesysteem;
4.1.3. een korte opgave van elke capitonnering van de binnenzijde;4.2. Het keuringsrapport moet duidelijk het type trekker aangeven (merk,
type, handelsbenaming enz.) dat tijdens de proeven wordt gebruikt en de
typen waarvoor de kantelbeveiliging is bestemd.
4.3. Bij uitbreiding van een EEG-typegoedkeuring voor onderdelen ten
behoeve van andere typen trekkers, moet het rapport een nauwkeurige
verwijzing bevatten naar het rapport van de oorspronkelijke EEG-type-
goedkeuring voor onderdelen, alsmede nauwkeurige gegevens
betreffende de eisen genoemd in punt 3.4 van bijlage I.
A.Apparatuur en uitrusting voor dynamische proeven
1. SLINGERGEWICHT
1.1. Een slingergewicht wordt door middel van twee kettingen of kabels opge-
hangen aan draaipunten op een hoogte van niet minder dan 6 m boven de
vloer. Het moet mogelijk zijn de lengte van de kettingen of kabels
waaraan het gewicht is opgehangen te veranderen en onafhankelijk
daarvan de hoek tussen het gewicht en de kettingen of kabels.
1.2. De massa van het gewicht moet 2 000 ± 20 kg bedragen exclusief de
massa van de kettingen of kabels, die niet meer dan 100 kg mogen
wegen. De lengte van de zijden van het slagvlak moet 680 ± 20 mm
bedragen (zie figuur 4 van bijlage V). Het gewicht moet zodanig worden
gevuld dat de plaats van het zwaartepunt onveranderlijk is en samenvalt
met het meetkundig middelpunt van het parallellepipedum.
1.3. Het parallellepipedum moet met de installatie waarmee het gewicht
achterwaarts wordt getrokken, verbonden zijn door een snellosmecha-
nisme waarmee, door de constructie en plaats ervan, het slingergewicht
kan worden gelost zonder dat het parallellepipedum gaat slingeren om
zijn horizontale as, loodrecht op de door het slingergewicht beschreven
baan.
2. ONDERSTEUNINGSPUNTEN VAN HET SLINGERGEWICHT
De draaipunten van het slingergewicht moeten op zodanige wijze vast
zijn bevestigd dat een verplaatsing hiervan in ongeacht welke richting
niet meer dan 1 % van de valhoogte bedraagt.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 15
▼B
3. BEVESTIGINGEN
3.1. Onder het slingergewicht moet zich een niet-elastische bodemplaat
bevinden waarop bevestigingsrails zijn vastgezet die de vereiste spoor-
breedte hebben en de plaatsruimte bestrijken die nodig is om de trekker
in alle afgebeelde gevallen vast te zetten (zie bijlage V, figuur 5, 6 en 7).
3.2. De trekker wordt vastgezet aan de rails met een kabel van ronde metaal-
kabelstrengen met vezelkern en van de uitvoering 6 × 19 overeenkomstig
de norm ISO 2408. De nominale kabeldiameter moet 13 mm bedragen.
De treksterkte van de metalen strengen moet 1 770 MPa bedragen.
3.3. Het centrale draaipunt van een gelede trekker moet bij alle proeven op
passende wijze worden ondersteund en vastgezet. Bij de zijdelingse slag-
proef moet ook het draaipunt aan de zijde tegenover de slagrichting
worden gestut. Indien dit voor het op passende wijze aanbrengen van de
kabels wenselijk zou zijn, behoeven de voor- en achterwielen zich niet op
één lijn te bevinden.
4. WIELSTUT EN BALK
4.1. Als stut tegen de wielen tijdens de slagproeven (zij bijlage V, figuren 5, 6
en 7) wordt een vierkante balk van zacht hout gebruikt met een zijde van
150 mm.
4.2. Een balk van zacht hout moet op de vloer worden bevestigd (zie figuur 7
in bijlage V) ten einde de velg van het wiel te blokkeren aan de zijde
tegenover de slagrichting.
5. STUTTEN EN BEVESTIGINGEN VOOR GELEDE TREKKERS
5.1. Bij gelede trekkers moet gebruik worden gemaakt van extra stutten en
bevestigingskabels. Deze moeten ervoor zorgen dat het gedeelte van de
trekker waarop zich de kantelbeveiliging bevindt, een even grote stijfheid
bezit als een niet-gelede trekker.
5.2. Aanvullende specifieke details, zowel voor de slag- als de verbrijzelings-
proeven, zijn vermeld in bijlage IV, onder A.
6. BANDENSPANNING EN ELASTISCHE VERVORMING VAN DE
BANDEN
6.1. De trekkerbanden mogen geen vloeibare ballast bevatten en moeten op de
spanning zijn gebracht die door de fabrikant van de trekker voor terrein-
werkzaamheden wordt voorgeschreven.
6.2. De bevestigingskabels moeten in ieder geval afzonderlijk zodanig worden
aangespannen dat de elastische vervorming van de banden gelijk is aan
12 % van de bandwand vóór het aanspannen.
7. VERBRIJZELINGSOPSTELLING
Met behulp van een opstelling als afgebeeld in figuur 8 van bijlage V,
moet het mogelijk zijn om op een kantelbeveiliging een benedenwaartse
kracht uit te oefenen via een stijve balk met een breedte van ongeveer
250 mm, die via kruiskoppelingen met het belastingsmechanisme is
verbonden. Voorts moet worden gezorgd voor passende ondersteuningen
van de assen, zodat de druk niet op de banden van de trekker wordt uitge-
oefend.
8. MEETAPPARATUUR
8.1. Een opstelling zoals afgebeeld in figuur 9 van bijlage V, voor meting van
de elastische vervorming (het verschil tussen de maximale tijdelijke
vervorming en de permanente vervorming).
8.2. Een apparaat om te controleren of de kantelbeveiliging niet in de vrije
zone is binnengedrongen en of deze zone zich tijdens de proef niet buiten
de kantelbeveiliging heeft bevonden (zie punt 3.2 van bijlage IV, onder
A).
B.Apparatuur en uitrusting voor statische proeven
1. OPSTELLING VOOR STATISCHE PROEVEN
1.1. Met deze opstelling moet een horizontale druk of kracht kunnen worden
uitgeoefend op de kantelbeveiliging.
1.2. Er dient voor te worden gezorgd dat de belasting gelijkmatig en loodrecht
ten opzichte van de belastingsrichting kan worden verdeeld over de1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 16
▼B
gehele lengte van een blok, waarvan de lengte precies gelijk moet zijn
aan een tussen 250 en 700 mm gelegen veelvoud van 50 mm. Het stijve
blok heeft een vertikale voorzijde van 150 mm. Waar de randen van het
blok de kantelbeveiliging raken, moeten zij zijn afgerond met een straal
van ten hoogste 50 mm.
1.3. Het steunvlak moet kunnen worden ingesteld op iedere hoek ten opzichte
van de belastingsrichting, zodat daarmee de hoekveranderingen van het
belast oppervlak bij doorbuiging van de kantelbeveiliging kunnen worden
gevolgd.
1.4. Belastingsrichting (afwijking van horizontaal en verticaal):
— bij het begin van de proef, bij nulbelasting: ± 2 º,
— tijdens de proef onder belasting: 10 º boven en 20 º onder het horizon-
tale vlak.
Deze wijzigingen van de belastingsrichting moeten tot een minimum
beperkt blijven.
1.5. De doorbuigingssnelheid moet zo laag zijn (minder dan 5 mm/s) dat de
belasting steeds als „statisch” kan worden beschouwd.
2. APPARATUUR VOOR METING VAN DE DOOR DE CONSTRUCTIE
OPGENOMEN ENERGIE
2.1. De kracht moet in een kurve worden afgezet tegen de vervorming, ten
einde de hoeveelheid door de constructie opgenomen energie te bepalen.
Meting van de kracht en vervorming op het punt waar de belasting op de
constructie wordt aangelegd is niet nodig; de meting van de kracht en de
vervorming moet echter gelijktijdig en colineair plaatsvinden.
2.2. Het punt waar met meting van de vervorming wordt begonnen, moet
zodanig worden gekozen dat alleen rekening wordt gehouden met de
door de constructie opgenomen energie en/of de vervorming van bepaaldedelen van de trekker. Met de door de vervorming en/of het slippen van de
bevestiging opgenomen energie wordt geen rekening gehouden.
3. BEVESTIGING VAN DE TREKKER OP DE VLOER
3.1. Bevestigingsrails met de vereiste spoorbreedte, die in alle afgebeelde
gevallen het voor vastzetting van de trekker benodigde oppervlak beslaan,
moeten vast bevestigd zijn aan een niet-elastische bodemplaat bij de
beproevingsopstelling.
3.2. De trekker moet met ieder daarvoor geschikt middel (platen, wiggen,
kabels, steunen enz.) zo worden vastgezet dat verschuiving tijdens de
proeven niet mogelijk is. Er moet, terwijl de belasting wordt uitgeoefend,
worden gecontroleerd of aan deze eis wordt voldaan, en wel met de voor
lengtemetingen gebruikelijke hulpmiddelen. Indien de trekker verschuift,
moet de gehele proef worden herhaald, tenzij het meetsysteem, waarmee
de doorbuigingen die van belang zijn voor de kracht/vervormingskurve
worden gemeten, met de trekker is verbonden.
4. VERBRIJZELINGSOPSTELLING
4.1. Een opstelling zoals afgebeeld in figuur 8 van bijlage V moet in staat zijn
een benedenwaarts gerichte kracht op een kantelbeveiliging uit te oefenen
via een stijve balk van ongeveer 250 mm breed, verbonden met het belas-
tingsmechanisme via kruiskoppelingen. Voorts moet worden voorzien in
ondersteuningen van de assen zodat de druk niet op de banden van de
trekker wordt uitgeoefend.
5. ANDERE MEETAPPARATUUR
5.1. Een opstelling zoals afgebeeld in figuur 9 van bijlage V voor meting van
de elastische vervorming (het verschil tussen de maximale tijdelijke
vervorming en de permanente vervorming).
5.2. Een apparaat om te controleren of de kantelbeveiliging niet in de vrije
zone is binnengedrongen en of deze zone zich tijdens de proef niet buiten
de bescherming van de kantelbeveiliging heeft bevonden (zie punt 3.2
van bijlage IV, onder B).
C.Symbolen
m
t(kg): referentiemassa van de trekker, zoals gedefinieerd in punt 1.4
van deze bijlage1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 17
▼B
D(mm): vervorming van de constructie op het trefpunt (dynamische
proeven) of op het punt van en in de richting van de belasting
die wordt toegepast (statische proeven)
H(mm): valhoogte van het slingergewicht
F (N) (Newton): kracht van de statische belastingF
max: kracht van de maximale statische belasting tijdens de belas-
tingsproef (N) met uitzondering van de overbelasting
F′(N): kracht van de belasting overeenkomend met E ′i
F-D: diagram kracht/vervorming
Eis(J) (Joule): toegevoerde energie die bij zijdelingse belasting moet worden
opgenomen
Eil(J): toegevoerde energie die bij belasting in de lengterichting
moet worden opgenomen
Fv(N): vertikale verbrijzelingskracht
Ei(J): opgenomen vervormingsenergie. Gebied onder F-D-kurve (zie
figuur 10a van bijlage V)
E′i(J): opgenomen vervormingsenergie bij verdere belasting na barst-
of scheurvorming (zie de figuren 10ben 10c van b ijlage V)
Ea(J): vervormingsenergie die wordt opgenomen op het punt waar
de belasting wordt weggenomen; gebied binnen F-D-kurve
(zie figuur 10bvan b ijlage V)
E″i(J): vervormingsenergie opgenomen bij overbelastingsproef in het
geval waarin de belasting vóór het begin van de overbelas-
tingsproef is weggenomen. Gebied onder F-D-kurve (zie
figuur 10c van bijlage V).1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 18
▼B
BIJLAGE IV
BEPROEVINGSPROCEDURES
A.Dynamische proeven
1. SLAG- EN VERBRIJZELINGSPROEF
1.1. Slagproef tegen de achterzijde
1.1.1. De trekker moet ten opzichte van het slingergewicht zodanig worden
geplaatst dat het gewicht de kantelbeveiliging raakt, wanneer het slag-
vlak van het gewicht en de kettingen of kabels waaraan het gewicht is
bevestigd een hoek met het vertikale vlak maken die gelijk is aanmt
100en maximaal 20º bedraagt, tenzij de kantelbeveiliging op het trefpuntbij vervorming een grotere hoek maakt ten opzichte van de vertikaal.
In dit geval moet het slagvlak van het gewicht, door middel van een
extra ondersteuning, zodanig worden afgesteld dat het op het ogenblik
van maximale vervorming op het trefpunt evenwijdig is aan de kantel-
beveiliging waarbij de kettingen of kabels de eerder vermelde hoek
ten opzichte van de vertikaal blijven maken.
De hoogte van het gewicht moet worden aangepast, en het nodige
moet worden gedaan om te voorkomen dat het gewicht rond het tref-
punt gaat draaien.
Het trefpunt moet worden gevormd door dat deel van de kantelbevei-
liging, waarvan mag worden aangenomen dat het bij achteroverslaan
van de trekker het eerst de grond raakt; onder normale omstandig-
heden is dit de bovenrand. De afstand van de baan van het
zwaartepunt van het gewicht ten opzichte van de binnenkant van een
evenwijdig aan het middenvlak van de trekker lopend vertikaal raak-
vlak aan de buitenste rand van de bovenkant van de kantelbeveiliging,
moet⅙bedragen van de breedte van de bovenkant van de kantelbe-
veiliging.
Indien de kantelbeveiliging op dit punt een kromming vertoont of
uitsteekt, moeten, zonder de constructie hierdoor te versterken,
wiggen worden aangebracht die het mogelijk maken dat de slag daar
wordt toegebracht.
1.1.2. De trekker moet met vier kabels, één aan ieder uiteinde van beide
assen, op de in figuur 5 van bijlage V aangegeven wijze op de vloer
worden bevestigd. De bevestigingspunten voor en achter moeten zich
op zodanige afstand van de trekker bevinden dat de hoek van de
kabels met de vloer minder dan 30º bedraagt. Verder moeten de
bevestigingen achter zo zijn aangebracht dat het punt waar de twee
kabels samenkomen zich bevindt in het vertikale vlak waarin het
zwaartepunt van het gewicht zijn baan beschrijft.
De kabels moeten zodanig worden gespannen dat de vervorming van
de banden overeenkomt met hetgeen in punt 6.2 van bijlage III, onder
A, is aangegeven.
Nadat de kabels zijn gespannen, wordt een stutbalk vast tegen de
voorkant van de achterwielen aangedrukt en daarna op de vloer vast-
gemaakt.
1.1.3. Bij gelede trekkers moet bovendien het draaipunt worden ondersteund
met een houten balk met een doorsnede van ten minste 100 × 100 mm,
die stevig op de vloer wordt bevestigd.
1.1.4. Het slingergewicht moet zodanig achterwaarts worden getrokken dat
de hoogte van het zwaartepunt hiervan ten opzichte van het trefpunt
groter is dan de waarde die wordt verkregen uit één van beide onder-
staande formules, welke wordt gekozen op grond van de
referentiemassa van de beproefde constructie:
H = 25 + 0,07 m
tbij constructies met een referentiemassa van
minder dan 2 000 kg
H = 125 + 0,02 mtbij constructies met een referentiemassa van
meer dan 2 000 kg.
Vervolgens wordt het gewicht losgelaten, zodat het tegen de kantelbe-
veiliging slaat.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 19
▼B
1.2. Slagproef tegen de voorzijde
1.2.1. De trekker moet ten opzichte van het slingergewicht zodanig worden
geplaatst dat het gewicht de kantelbeveiliging raakt, wanneer het slag-
vlak van het gewicht en de kettingen of kabels waaraan het gewicht is
bevestigd, een hoek met het vertikale vlak maken die gelijk is aanmt
100en maximaal 20º bedraagt, tenzij de kantelbeveiliging op het trefpunt,bij vervorming, een grotere hoek maakt met de vertikaal. In dit geval
moet het slagvlak van het gewicht, door middel van een extra onder-
steuning, zodanig worden afgesteld dat het op het ogenblik van
maximale vervorming op het trefpunt evenwijdig is aan de kantelbe-
veiliging waarbij de kettingen of kabels bovenvermelde hoek met de
vertikaal blijven maken.
De hoogte van het gewicht moet worden aangepast en er dient het
nodige te worden gedaan om te voorkomen dat het gewicht rond het
trefpunt gaat draaien.
Het trefpunt moet worden gevormd door dat deel van de kantelbevei-
liging waarvan mag worden aangenomen dat het bij zijwaarts
kantelen van de vooruit rijdende trekker het eerst de grond raakt;
onder normale omstandigheden is dit de bovenrand. De baan van het
zwaartepunt van het gewicht moet op een afstand van ⅙van de
breedte van de bovenkant van de kantelbeveiliging naar binnen toe
liggen ten opzichte van een evenwijdig aan het middenvlak van de
trekker lopend vertikaal raakvlak aan de buitenste rand van de boven-
kant van de kantelbeveiliging.
Indien de voorkant van de kantelbeveiliging echter een kromming
vertoont of uitsteekt, moeten, zonder de constructie hierdoor te
versterken, wiggen worden aangebracht, die het mogelijk maken dat
de slag daar wordt toegebracht.
1.2.2. De trekker moet met vier kabels, één aan elk uiteinde van beide
assen, op de vloer worden vastgezet op de in figuur 6 van bijlage V
aangegeven wijze. De bevestigingspunten voor en achter moeten zich
op een zodanige afstand van de trekker bevinden, dat de hoek van de
kabels met de vloer minder dan 30º bedraagt. Verder moeten de
bevestigingen achter zo zijn aangebracht dat het punt waar de twee
kabels samenkomen zich bevindt in het vertikale vlak waarin het
zwaartepunt van het slingergewicht zijn baan beschrijft. De kabels
moeten zodanig worden aangespannen dat de elastische vervorming
van de banden overeenkomt met hetgeen in punt 6.2 van bijlage III,
onder A, is aangegeven. Nadat de kabels strak zijn gespannen wordt
een stutbalk vast tegen de achterzijde van de achterwielen aangedrukt
en vervolgens op de vloer bevestigd.
1.2.3. Bij gelede trekkers moet bovendien het draaipunt worden ondersteund
door een houten balk met een zijde van ten minste 100 × 100 mmwelke stevig op de vloer wordt bevestigd.
1.2.4. Het slingergewicht moet zodanig achterwaarts worden getrokken dat
de hoogte van het zwaartepunt ten opzichte van het trefpunt wordt
verkregen volgens één van onderstaande formules, welke wordt
gekozen op grond van de referentiemassa van de beproefde
constructie:
H = 25 + 0,07 m
tvoor constructies met een referentiemassa van
minder dan 2 000 kg
H = 125 + 0,02 mtvoor constructies met een referentiemassa van
meer dan 2 000 kg.
Vervolgens wordt het slingergewicht losgelaten, zodat het tegen de
kantelbeveiliging slaat.
1.3. Slagproef tegen de zijkant
1.3.1. De trekker wordt ten opzichte van het slingergewicht zo geplaatst dat
het gewicht de kantelbeveiliging raakt, wanneer de stand van het slag-
vlak van het gewicht en van de kettingen of kabels waaraan het
gewicht is bevestigd vertikaal is, tenzij de kantelbeveiliging op het
trefpunt bij vervorming een hoek met het vertikale vlak maakt die
kleiner is dan 20º.
In dat geval moet het slagvlak van het gewicht, door middel van een
extra ondersteuning, zodanig worden afgesteld dat het op het ogenblik
van maximale vervorming op het trefpunt evenwijdig is aan de kantel-
beveiliging waarbij de kettingen of kabels bij de inslag van het
gewicht vertikaal blijven.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 20
▼B
De hoogte van het gewicht moet worden aangepast, en er dient het
nodige te worden gedaan om te voorkomen dat het gewicht rond het
trefpunt gaat draaien.
Het trefpunt moet worden gevormd door dat deel van de kantelbevei-
liging waarvan mag worden aangenomen dat het bij zijdelings
kantelen van de trekker het eerst de grond raakt.
1.3.2. De wielen aan die zijde van de trekker waar de slag wordt toege-
bracht, moeten stevig aan de vloer worden bevestigd door middel
van kabels die aan die kant over de uiteinden van voor- en achteras
lopen. De kabels moeten zodanig worden aangespannen dat de in
punt 6.2 van bijlage III, onder A, gegeven waarden voor elastische
vervorming van de banden worden verkregen.
Na het aanspannen van de kabels wordt de stutbalk op de vloer tegen
de banden aangedrukt aan de zijde tegenover de slagkant en vervol-
gens op de vloer vastgezet. Het kan zijn dat er twee balken of
wiggen nodig zijn, indien de buitenzijden van voor- en achterband
zich niet in hetzelfde vertikale vlak bevinden.
De stut moet daarna worden aangebracht zoals aangegeven in figuur 7
van bijlage V tegen de velg van het sterkst belaste wiel aan de zijde
tegenover de slagkant, stevig tegen de velg aangedrukt en vervolgens
aan de onderzijde bevestigd.
De stutbalk moet een zodanige lengte hebben dat deze, tegen de velg
geplaatst, een hoek van 30 ± 3º met de vloer maakt. Bovendien moet
de balk, indien mogelijk, 20 tot 25 maal zo lang zijn als dik en de
breedte moet twee- tot driemaal de dikte bedragen. De vorm van het
uiteinde van de stutten moet overeenkomen met die van de detailteke-
ningen van figuur 7 van bijlage V.
1.3.3. Bij gelede trekkers moet het draaipunt worden ondersteund met een
houten balk met een doorsnede van 100 × 100 mm, terwijl de zijkant
van een soortgelijke steun moet worden voorzien als de tegen het
achterwiel aangeduwde stutbalk. Vervolgens moet het draaipunt
stevig op de vloer worden vastgezet.
1.3.4. Het slingergewicht moet zodanig achterwaarts worden getrokken dat
de hoogte van het zwaartepunt ten opzichte van het trefpunt wordt
verkregen volgens één van beide onderstaande formules, te kiezen
naar gelang van de referentiemassa van de beproefde constructie:
H¼25þ0;20 mt ðÞ /C1BbþB
2Bvoor constructies met een referen-
tiemassa van minder dan 2 000 kg
H¼125þ0;15 mt ðÞ /C1BbþB
2Bvoor constructies met een referen-
tiemassa van meer dan 2 000 kg.
Bbis de maximum totale breedte van de kantelbeveiliging en B is de
minimum totale breedte van de trekker.
1.4. Verbrijzelingsproef aan de achterzijde
De balk wordt op de bovenste meest achterwaarts geplaatste dwarslig-
ger(s) van de kantelbeveiliging aangebracht en de resultante van de
verbrijzelingskrachten moet zich in het middenvlak van de trekker
bevinden.
Er wordt een kracht Fv=2 0mtaangelegd.
Indien het achterste gedeelte van de bovenzijde van de kantelbeveili-
ging niet bestand is tegen de volledige verbrijzelingskracht, moet deze
kracht zolang worden aangelegd tot de bovenzijde zover is doorge-
bogen dat deze samenvalt met het vlak dat het bovendeel van de
kantelbeveiliging verbindt met het deel van de achterzijde van de
trekker dat de massa van de trekker kan dragen wanneer deze gekan-
teld is. De belasting wordt vervolgens weggenomen, en de trekker of
de kracht van de belasting wordt zodanig verplaatst dat de balk zich
bevindt boven dat punt van de kantelbeveiliging waarop de volledig
omgekantelde trekker zou kunnen komen te rusten.
Vervolgens wordt kracht Fvaangelegd. De kracht wordt ten minste 5
seconden na beëindiging van elke zichtbare vervorming uitgeoefend.
1.5. Verbrijzelingsproef aan de voorzijde
De balk wordt aangebracht op de bovenste meest voorwaarts
geplaatste ligger(s) van de kantelbeveiliging en de resultante van de
verbrijzelingskrachten moet zich in het middenvlak van de trekker
bevinden.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 21
▼B
Er wordt een kracht Fv=2 0mtaangelegd.
Indien het voorste gedeelte van de bovenkant van de kantelbeveiliging
niet bestand is tegen de totale verbrijzelingskracht, moet deze druk
zolang worden toegepast totdat de bovenzijde zover is doorgebogen
dat deze samenvalt met het vlak dat het bovendeel van de kantelbe-
veiliging verbindt met het deel van de voorkant van de trekker dat
de massa van de trekker kan dragen, wanneer deze gekanteld is. De
belasting wordt vervolgens weggenomen, en de trekker of de kracht
van de belasting wordt zodanig verplaatst dat de balk zich bevindt
boven dat punt van de kantelbeveiliging waarop de volledig omgekan-
telde trekker zou kunnen komen te rusten.
Vervolgens wordt kracht Fvaangelegd. De kracht wordt ten minste 5
seconden na beëindiging van elke zichtbare vervorming uitgeoefend.
1.6. Aanvullende proeven
1.6.1. Indien tijdens een slagproef niet te verwaarlozen breuken of scheuren
optreden, moet, onmiddellijk na de slagproef waardoor deze breuken
of scheuren ontstonden, nogmaals een soortgelijke proef worden
uitgevoerd, waarbij de valhoogte echter gelijk is aan:
H0¼H
10/C212þ4a
1þ2a
Hierin is „a” de verhouding tussen de permanente vervorming en de
elastische vervorming (a = Dp/De), gemeten op het trefpunt.
De bijkomende permanente vervorming die door de tweede slag
wordt teweeggebracht, mag niet meer bedragen dan 30 % van de
door de eerste slag veroorzaakte permanente vervorming.
Om de aanvullende proef te kunnen uitvoeren, moet de elastische
vervorming tijdens alle slagproeven worden gemeten.
1.6.2. Indien tijdens een verbrijzelingsproef niet te verwaarlozen breuken of
scheuren optreden, moet onmiddellijk na de verbrijzelingsproef waar-
door deze breuken of scheuren ontstonden, nogmaals een soortgelijke
verbrijzelingsproef worden uitgevoerd, ditmaal met een kracht die
gelijk is aan 1,2 Fv.
2. VRIJE ZONE
2.1. De vrije zone is afgebeeld in de figuren 2a, 2b, 2c, 2d en 2e van
bijlage V.
De zone wordt als volgt gedefinieerd aan de hand van:
2.1.1. een vertikaal referentievlak, dat in het algemeen in de lengterichting
van de trekker door het referentiepunt van de zitplaats en het middel-
punt van het stuurwiel loopt. Dit vlak moet zich tijdens de slagen
samen met de zitplaats en het stuurwiel horizontaal kunnen
verplaatsen, maar loodrecht blijven ten opzichte van de bodem van
de trekker, of van de kantelbeveiliging, indien deze elastisch is
gemonteerd;
2.1.2. een in het referentievlak liggende referentielijn door het referentiepunt
van de zitplaats en het eerste snijpunt met de rand van het stuurwiel,
wanneer dit in horizontale stand is gezet.
2.2. De vrije zone wordt begrensd door de volgende vlakken, met dien
verstande, dat de trekker zich op een horizontaal oppervlak bevindt,
met het stuurwiel, indien dit verstelbaar is, in de stand voor het rijden
in de normale zithouding van de bestuurder:
2.2.1. twee vertikale vlakken op 250 mm afstand aan weerszijden van het
referentievlak met een hoogte van 300 mm ten opzichte van het hori-
zontale vlak door het referentiepunt van de zitplaats. In de
lengterichting strekken zij zich uit tot op ten minste 550 mm vóór
het loodrecht op het referentievlak staande vertikale vlak, 350 mm
vóór het referentiepunt van de zitplaats;
2.2.2. twee vertikale vlakken op 200 mm afstand aan weerszijden van het
referentievlak met een hoogte van 300 mm ten opzichte van het hori-
zontale vlak door het referentiepunt van de zitplaats. In de
lengterichting lopen zij vanaf het in punt 2.2.11 gedefinieerde opper-1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 22
▼M1
▼B
▼B
vlak tot op het loodrecht op het referentievlak staande vertikale vlak,
350 mm vóór het referentiepunt van de zitplaats;
2.2.3. een loodrecht op het referentievlak staand schuin vlak, evenwijdig
met en 400 mm boven de referentielijn, dat zich naar de achterzijde
uitstrekt tot op de snijlijn met het vertikale, loodrecht op het referen-
tievlak staande vlak door het referentiepunt van de zitplaats;
2.2.4. een loodrecht op het referentievlak staand schuin vlak liggend op de
bovenrand van de rugleuning van de zitplaats dat dit referentievlak op
het meest achterwaarts gelegen punt snijdt;
2.2.5. een vertikaal, loodrecht op het referentievlak staand vlak dat ten
minste 40 mm vóór het stuurwiel loopt en zich ten minste 900 mm
vóór het referentiepunt van de zitplaats bevindt;
2.2.6. een gebogen oppervlak, waarvan de as loodrecht op het referentievlak
staat, met een straal van 150 mm en dat de in de punten 2.2.3 en 2.2.5
gedefinieerde vlakken raakt;
2.2.7. twee evenwijdige schuine vlakken lopend door de bovenbegrenzing
van de in punt 2.2.1 gedefinieerde vlakken, waarbij het schuine vlak
aan de zijde waar de slag wordt toegebracht zich op ten minste
100 mm van het referentievlak boven de vrije zone bevindt;
2.2.8. een horizontaal vlak door het referentiepunt van de zitplaats;
2.2.9. twee delen van het loodrecht op het referentievlak staande vertikale
vlak die 350 mm vóór het referentiepunt van de zitplaats lopen. Beide
deelvlakken sluiten aan op de achterste grenzen van de in punt 2.2.1
gedefinieerde vlakken en de voorste grenzen van de in punt 2.2.2
gedefinieerde vlakken;
2.2.10. twee delen van het horizontale vlak dat 300 mm boven het referentie-
punt van de zitplaats loopt. Beide deelvlakken verbinden
respectievelijk de bovenste grenzen van de in punt 2.2.2 gedefinieerde
vertikale vlakken en de onderste grenzen van de in punt 2.2.7 gedefi-
nieerde schuine vlakken;
2.2.11. een gebogen vlak, waarvan de beschrijvende lijn loodrecht staat op
het referentievlak en tegen de achterzijde van de rugleuning van de
zitplaats ligt.
2.3. Plaats en referentiepunt van de zitplaats
2.3.1. Referentiepunt van de zitplaats
2.3.1.1. Het referentiepunt van de zitplaats wordt vastgesteld met behulp van
het in bijlage V, figuren 3a en 3b afgebeelde apparaat. Dit bestaat uit
een komvormige zittingplaat en rugleuningplaten. De onderste
leuningplaat kan scharnieren op de plaats van de zitbeenknobbels
(A) en de lendenen (B), terwijl de hoogte van scharnier (B) verstel-
baar is.
2.3.1.2. Onder het referentiepunt van de zitplaats wordt verstaan het punt in
het in de lengterichting door de zitplaats lopende middenvlak waar
het raakvlak van het onderste deel van de leuning en een horizontaal
vlak elkaar snijden. Dit horizontale vlak snijdt het onderste vlak van
de komvormige zittingplaat op een punt 150 mm vóór genoemd raak-
vlak.
2.3.1.3. Het apparaat moet op de zitplaats worden aangebracht. Vervolgens
wordt het belast met een kracht van 550 N op een punt 50 mm vóór
scharnier A; de twee delen van de rugleuningplaat moeten tangentieel
licht tegen de rugleuning worden aangedrukt.
2.3.1.4. Indien het niet mogelijk is raakvlakken vast te stellen voor elk deel
van de rugleuning (boven en onder de lendenstreek) is het volgende
vereist:
2.3.1.4.1. indien het niet mogelijk is een raakvlak vast te stellen voor het
onderste gedeelte, wordt het onderste gedeelte van de rugleuningplaat
vertikaal tegen de rugleuning aangedrukt;
2.3.1.4.2. indien het niet mogelijk is een raakvlak vast te stellen voor het
bovenste gedeelte, dan wordt scharnier B vastgezet op een hoogte
van 230 mm boven het laagst gelegen oppervlak van de zittingplaat,
waarbij de rugleuningplaat loodrecht staat op de zittingplaat. Vervol-
gens worden de twee delen van de rugleuningplaat tangentieel licht
tegen de leuning aangedrukt.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 23
▼B
2.3.2. Stand van de zitplaats en verstellingervan ter bepalingvan de plaats
van het referentiepunt van de zitplaats.
2.3.2.1. Indien de zitplaats verstelbaar is, moet deze in de meest achterwaarts
gelegen stand worden gezet.
2.3.2.2. Indien de hellingshoek van de rugleuning verstelbaar is, moet deze zo
worden ingesteld dat het referentiepunt van de zitplaats wordt
verkregen in de meest achterwaartse stand.
2.3.2.3. Indien de zitplaats is voorzien van een veersysteem, moet dit in de
middelste stand worden geblokkeerd, tenzij dit in strijd is met duide-
lijk gegeven instructies van de fabrikant van de zitplaats. Indien er
dergelijke instructies zijn, moeten zij worden opgevolgd.
3. TE VERRICHTEN METINGEN
3.1. Barsten en scheuren
Na elke proef moeten alle constructiedelen, verbindingen en bevesti-
gingssystemen visueel worden onderzocht op de aanwezigheid van
barsten en scheuren, waarbij kleine barsten in niet-essentiële delen
buiten beschouwing worden gelaten.
Ook scheuren veroorzaakt door de kanten van het slingergewicht
worden buiten beschouwing gelaten.
3.2. Vrije zone
3.2.1. Tijdens elke proef moet worden nagegaan of enig deel van de kantel-
beveiliging de vrije zone rondom de bestuurdersplaats, zoals
gedefinieerd in punt 2 van deze bijlage, is binnengedrongen.
3.2.2. Voorts moet worden onderzocht of enig deel van de vrije zone zich
buiten de bescherming van de kantelbeveiliging bevindt. Daartoe
wordt als buiten de bescherming van de kantelbeveiliging vallend
deel beschouwd elk deel van die ruimte dat in aanraking zou zijn
gekomen met de vlakke grond, indien de trekker was omgekanteld in
de richting van waaruit de slag werd toegebracht. In verband hiermeeworden voor de banden van de voor- en achteras en de spoorbreedte
de kleinste door de fabrikant opgegeven afmetingen in aanmerking
genomen. Indien de trekker is uitgerust met een onbuigzaam onder-
deel, een carter of een ander hard punt achter de bestuurderszitplaats,
gaat men er voorts van uit dat dit deel een steunpunt vormt bij achter-
waarts of zijdelings kantelen. Deze achterbouw mag ten opzichte van
het referentiepunt van de zitplaats echter niet meer dan 500 mm hoog
zijn (zie bijlage V, figuur 2f).
Verder moet deze achterbouw voldoende onbuigzaam zijn en stevig
aan de achterkant van de trekker zijn bevestigd. Deze op de trekker
aangebrachte achterbouw moet zonder te breken een belasting kunnen
doorstaan die zes maanden voor de inwerkingtreding van deze richt-
lijn samen met de eventuele voorschriften voor de uit te voeren proef
zal worden vastgesteld in het kader van de procedure voor de aanpas-
sing aan de technische vooruitgang; deze belasting moet in
horizontale richting worden uitgeoefend op het punt dat vermoedelijk
het eerst de grond raakt bij het achteroverslaan van de trekker.
3.3. Elastische vervorming
De elastische vervorming moet worden gemeten op 900 mm boven
het referentiepunt van de zitplaats in het vertikale vlak door het tref-
punt. Voor deze meting wordt een soortgelijke apparatuur gebruikt als
afgebeeld in figuur 9 van bijlage V.
3.4. Permanente vervorming
Na de laatste verbrijzelingsproef wordt de permanente vervorming
van de kantelbeveiliging gemeten. Te dien einde moet, voordat met
de proef wordt aangevangen, de plaats van de voornaamste construc-
tiedelen van de kantelbeveiliging ten opzichte van het referentiepunt
van de zitplaats worden vastgelegd.
B.Statische proeven
1. BELASTINGS- EN VERBRIJZELINGSPROEVEN
1.1. Belasting van de achterzijde
1.1.1. De belasting wordt in horizontale richting aangelegd, in een vertikaal
vlak evenwijdig aan het middenvlak van de trekker.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 24
▼B
Het punt waar de belasting wordt aangelegd moet worden gevormd
door dat deel van de kantelbeveiliging waarvan mag worden aange-
nomen dat dit het eerst de grond raakt bij een achterwaartse
kanteling van de trekker: in normale omstandigheden is dit de boven-
rand. Het vertikale vlak waarop de belasting wordt aangelegd, bevindt
zich ten opzichte van het middenvlak op een afstand van ⅓van de
totale breedte van de bovenkant van de kantelbeveiliging.
Indien de inrichting op dit punt een kromming vertoont of uitsteekt,
moeten zonder dat de kantelbeveiliging hierdoor wordt versterkt,
wiggen worden aangebracht, waarop de belasting kan worden uitgeoe-
fend.
1.1.2. De constructie moet op de vloer worden vastgezet, zoals aangegeven
in punt 3 van bijlage III, onder B.
1.1.3. De door de kantelbeveiliging tijdens de proef opgenomen energie
moet ten minste gelijk zijn aan:
Eil¼500þ0;5mt
1.2. Belasting van de voorzijde
1.2.1. De belasting wordt in horizontale richting aangelegd, in een vertikaal
vlak evenwijdig aan het middenvlak van de trekker, waarbij de
afstand ten opzichte van dat vlak ⅓van de totale breedte van de
bovenkant van de kantelbeveiliging bedraagt.
Het punt waar de belasting wordt aangelegd moet worden gevormd
door dat deel van de kantelbeveiliging waarvan mag worden aange-
nomen dat dit het eerst de grond raakt, wanneer de vooruitrijdende
trekker zijwaarts omslaat; in normale omstandigheden is dat de
bovenrand.
Indien de inrichting op dit punt een kromming vertoont of uitsteekt,
moeten zonder dat de kantelbeveiliging hierdoor wordt versterkt,
wiggen worden aangebracht waarop de belasting kan worden uitgeoe-
fend.
1.2.2. De constructie moet op de vloer worden vastgezet, zoals aangegeven
in punt 3 van bijlage III, onder B.
1.2.3. De door de kantelbeveiliging tijdens de proef opgenomen energie
moet ten minste gelijk zijn aan:
Eil¼500þ0;5mt
1.3. Belasting van de zijkant
1.3.1. De zijdelingse belasting moet in horizontale richting worden aange-
legd in een vertikaal vlak loodrecht op het middenvlak van de trekker.
Het punt waar de belasting wordt aangelegd moet worden gevormd
door dat deel van de kantelbeveiliging waarvan mag worden aange-
nomen dat dit het eerst de grond raakt bij zijdelingse kanteling van
de trekker; in normale omstandigheden is dat de bovenrand.
1.3.2. De constructie moet op de vloer worden vastgezet op de in punt 3 van
bijlage III, onder B, beschreven wijze.
1.3.3. De door de kantelbeveiliging tijdens de proef opgenomen energie
moet ten minste
Eis¼1;75 mtBbþB
2B
bedragen, waarbij Bbgelijk is aan de maximum totale breedte van de
kantelbeveiliging en B gelijk aan de minimum totale breedte van de
trekker.
1.4. Verbrijzelingsproef tegen de achterkant
Alle voorschriften zijn gelijk aan die van punt 1.4 van bijlage IV,
onder A.
1.5. Verbrijzelingsproef tegen de voorzijde
Alle voorschriften zijn gelijk aan die van punt 1.5 van bijlage IV,
onder A.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 25
▼B
1.6. Overbelastingsproef (aanvullende proef)
1.6.1. Een overbelastingsproef is altijd vereist indien de kracht met meer
dan 3 % afneemt tijdens de laatste 5 % van de vervorming die bereikt
wordt wanneer de vereiste energie door de constructie wordt opge-
nomen (zie figuur 10b).
1.6.2. Bij de overbelastingsproef wordt de horizontale belasting voortgezet
door deze telkens te verhogen met 5 % van de aanvankelijk vereiste
energie tot een maximum van 20 % van de toegevoegde energie (zie
figuur 10c).
1.6.2.1. Het resultaat van de overbelastingsproef wordt bevredigend geacht
indien na elke verhoging met 5 %, 10 % of 15 % van de vereiste
energie, de kracht voor een toeneming met 5 % met minder dan 3 %
vermindert en de kracht meer dan 0,8 F max blijft bedragen.
1.6.2.2. Het resultaat van de overbelastingsproef wordt bevredigend geacht
indien, nadat de kantelbeveiliging 20 % van de toegevoegde energie
heeft opgenomen, de kracht meer dan 0,8 F max blijft bedragen.
1.6.2.3. Extra breuken of scheuren en/of het binnendringen in de vrije zone, of
het wegvallen van de bescherming van die zone als gevolg van elas-
tische vervorming zijn gedurende de overbelastingsproef toegestaan.
Na het wegnemen van de belasting mag de inrichting zich echter
niet in de vrije zone bevinden en dient die zone volledig beschermd
te zijn.
1.7. Verbrijzelingsproef met overbelasting
Indien tijdens een verbrijzelingsproef aanzienlijke breuken of
scheuren ontstaan, moet onmiddellijk na de proef waardoor deze
breuken of scheuren ontstonden, een tweede verbrijzelingsproef
worden verricht, maar met een kracht die gelijk is aan 1,2 Fv.
2. VRIJE ZONE
Deze is gelijk aan de vrije zone als omschreven in punt 2 van bijlage
IV, onder A, behalve dat in de 3e regel van punt 2.2.7 het woord
„slag” moet worden vervangen door „belasting”.
3. TE VERRICHTEN METINGEN
3.1. Breuken en scheuren
Na iedere beproeving moeten alle constructiedelen, verbindingen en
systemen voor de bevestiging op de trekker visueel worden onder-
zocht op de aanwezigheid van breuken of scheuren, waarbij kleine
scheuren in onbelangrijke delen buiten beschouwing worden gelaten.
3.2. Vrije zone
3.2.1. Tijdens elke proef moet worden nagegaan of enig deel van de kantel-
beveiliging de vrije zone als omschreven in punt 2 is
binnengedrongen.
3.2.2. Voorts moet worden onderzocht of enig deel van de vrije zone zich
buiten de bescherming van de kantelbeveiliging bevindt. Daartoe
wordt als buiten de bescherming van de kantelbeveiliging vallend
deel beschouwd elk deel van die ruimte dat in aanraking zou zijn
gekomen met de vlakke grond, indien de trekker was omgekanteld in
de richting van waaruit de slag werd toegebracht. In verband hiermee
worden voor de banden van de voor- en achteras en de spoorbreedte
de kleinste door de fabrikant opgegeven afmetingen in aanmerking
genomen. Indien de trekker is uitgerust met een onbuigzaam onder-
deel, een carter of een ander hard punt achter de bestuurderszitplaats,
gaat men er voorts van uit dat dit deel een steunpunt vormt bij achter-
waarts of zijdelings kantelen. Deze achterbouw mag ten opzichte van
het referentiepunt van de zitplaats echter niet meer dan 500 mm hoog
zijn (zie bijlage V, figuur 2f).
Verder moet deze achterbouw voldoende onbuigzaam zijn en stevig
aan de achterkant van de trekker zijn bevestigd. Deze op de trekker
aangebrachte achterbouw moet zonder te breken een belasting kunnen
doorstaan die zes maanden voor de inwerkingtreding van deze richt-
lijn samen met de eventuele voorschriften voor de uit te voeren proef
zal worden vastgesteld in het kader van de procedure voor de aanpas-
sing aan de technische vooruitgang; deze belasting moet in
horizontale richting worden uitgeoefend op het punt dat vermoedelijk
het eerst de grond raakt bij het achteroverslaan van de trekker.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 26
▼B
3.3 Elastische vervorming (onder zijdelingse belasting)
De elastische vervorming wordt gemeten op 900 mm boven het refe-
rentiepunt van de zitplaats in het vertikale vlak waarin de belasting
wordt aangelegd. Voor deze meting kan een soortgelijke apparatuur
worden gebruikt als afgebeeld in figuur 9 van bijlage V.
3.4. Permanente vervormingen
Na de laatste verbrijzelingsproef worden de permanente vervormingen
van de kantelbeveiliging gemeten. Te dien einde moeten, voordat de
proef begint, de plaats van de voornaamste delen van de kantelbevei-
liging ten opzichte van het referentiepunt van de zitplaats worden
vastgelegd.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 27
▼B
BIJLAGE V
FIGUREN
Figuur 1
Opstelling voor beproeving van de kantelbeveiliging op een helling van 1/1,5
Figuur 2a
Vrije zone
Dwarsdoorsnede door het referentievlak1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 28
▼B
Figuur 2b
Vrije zone
ZijaanzichtFiguur 2c
Vrije zone
Achteraanzicht
Figuur 2d
Vrije zone
BovenaanzichtFiguur 2e
Onderste deel van de vrije zone
3/4 achteraanzicht1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 29
▼B
Figuur 2f1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 30
▼B
Figuur 3a
Apparaat voor bepaling van het referentiepunt van de zitplaats
Figuur 3b
Methode ter bepaling van het referentiepunt van de zitplaats1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 31
▼B
Figuur 4
Slingergewicht met kettingen of kabels1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 32
▼B
Figuur 5
Voorbeeld van een bevestiging van de trekker op de vloer
Slagproef tegen de achterzijde
Figuur 6
Voorbeeld van een bevestiging van de trekker op de vloer
Slagproef tegen de voorzijde1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 33
▼B
Figuur 7
Voorbeeld van een bevestiging van de trekker
Slagproef tegen de zijkant1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 34
▼B
Figuur 8
Opstelling voor verbrijzelingsproef
Opmerking: De hier afgebeelde kantelbeveiliging dient uitsluitend ter illustratie en ter vermelding van
de maten. De afbeelding is niet bestemd om ontwerpeisen aan te geven.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 35
▼B
Figuur 9
Voorbeeld van een apparaat voor meting van elastische vervormingen1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 36
▼B
Figuur 10a
Kracht/Vervormingscurve
Een overbelastingsproef is niet noodzakelijk1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 37
▼B
Figuur 10b
Kracht/Vervormingscurve
Overbelastingsproef noodzakelijk1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 38
▼B
Figuur 10c
Kracht/Vervormingscurve
De overbelastingsproef moet worden voortgezet.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 39
▼B
BIJLAGE VI
MODEL
RAPPORT INZAKE EEG-TYPEGOEDKEURINGSPROEVEN VOOR ONDERDELEN VAN
EEN KANTELBEVEILIGING (AAN DE VOORZIJDE GEMONTEERDE BOOG) VOOR
WAT BETREFT DE STERKTE DAARVAN ALSMEDE DE STERKTE VAN DE BEVESTI-
GING DAARVAN OP DE TREKKER
1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 40
▼B
1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 41
▼B
►(1)M11987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 42
▼B
BIJLAGE VII
MERKEN
Het EEG-typegoedkeuringsmerk voor onderdelen bestaat uit:
— een rechthoek waarbinnen een kleine letter „e” is geplaatst, gevolgd door het
kennummer of de kenletters van de Lid-Staat die de typegoedkeuring voor
onderdelen heeft verleend:
1 voor de Duitse Bondsrepubliek
2 voor Frankrijk
3 voor Italië
4 voor Nederland
6 voor België
9 voor Spanje
11 voor het Verenigd Koninkrijk
13 voor Luxemburg
18 voor Denemarken
IRL voor Ierland
EL voor Griekenland
P voor Portugal;
— en uit een EEG-typegoedkeuringsnummer voor onderdelen, op een willekeu-
rige plaats onder en in de nabijheid van de rechthoek, en overeenkomend
met het nummer van het EEG-typegoedkeuringsformulier voor onderdelen
dat is opgemaakt inzake de sterkte van het type kantelbeveiliging en de
bevestiging daarvan aan de trekker;
— de letters V of SV al naar gelang de inrichting dynamisch (V) of statisch
(SV) is beproefd, gevolgd door het cijfer 2, hetgeen betekent dat het gaat
om een beveiligingsinrichting in de zin van deze richtlijn.
VOORBEELD VAN EEN EEG-TYPEGOEDKEURINGSMERK VOOR
ONDERDELEN
Verklaring: De kantelbeveiliging die van bovenstaand EEG-goedkeurings-
merk voor onderdelen is voorzien, is een dynamisch beproefde
van het beugeltype met twee aan de voorzijde bevestigde stijlen,
bestemd voor een smalspoortrekker (V2), waarvoor in België
(e6) de EEG-goedkeuring voor onderdelen is verleend onder
nummer 43.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 43
▼B
BIJLAGE VIII
MODEL EEG-TYPEGOEDKEURINGSFORMULIER VOOR ONDERDELEN
1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 44
▼B
BIJLAGE IX
VOORWAARDEN VOOR EEG-TYPEGOEDKEURING
1. De aanvraag om EEG-typegoedkeuring van een trekkertype met betrekking
tot de sterkte van de kantelbeveiliging en van de bevestiging daarvan op de
trekker wordt ingediend door de fabrikant van de trekker of door diens
gevolmachtigde.
2. Een trekker die representatief is voor het type dat moet worden goedge-
keurd en waarop een kantelbeveiliging is gemonteerd die met de
bevestiging daarvan als onderdeel is goedgekeurd, moet ter beschikking
worden gesteld van de technische dienst die met de uitvoering van de goed-
keuringsproeven is belast.
3. De met de goedkeuringsproeven belaste technische dienst controleert of het
als onderdeel goedgekeurde type kantelbeveiliging is bestemd om te
worden gemonteerd op het trekkertype waarvoor de goedkeuring wordt
aangevraagd. Deze dienst controleert met name of de bevestiging van de
kantelbeveiliging overeenstemt met die welke bij de EEG-typegoedkeuring
voor onderdelen is gekeurd.
4. De houder van de EEG-typegoedkeuring kan verzoeken deze tot andere
typen kantelbeveiligingen uit te breiden.
5. De bevoegde instanties verlenen de gevraagde uitbreiding op de volgende
voorwaarden:
5.1. voor het nieuwe type kantelbeveiliging en de bevestiging daarvan op de
trekker moet een EEG-typegoedkeuring voor onderdelen zijn verleend;
5.2. het nieuwe type moet zijn ontworpen om te worden gemonteerd op het
trekkertype waarvoor de uitbreiding van de EEG-typegoedkeuring wordt
aangevraagd;
5.3. de bevestiging van de kantelbeveiliging op de trekker moet overeen-
stemmen met die welke bij verlening van de EEG-typegoedkeuring voor
onderdelen is gekeurd.
6. Een formulier waarvan het model in bijlage X is opgenomen, wordt als
bijlage bij het EEG-typegoedkeuringsformulier gevoegd voor iedere toege-
stane of geweigerde goedkeuring of uitbreiding van goedkeuring.
7. Indien de aanvraag om EEG-typegoedkeuring van een trekkertype wordt
ingediend te zamen met de aanvraag om EEG-typegoedkeuring voor onder-
delen voor een kantelbeveiliging die is bestemd om te worden gemonteerd
op het trekkertype waarvoor de EEG-typegoedkeuring wordt aangevraagd,
worden de in de punten 2 en 3 bedoelde controles niet uitgevoerd.1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 45
▼B
BIJLAGE X
MODEL
1987L0402 — NL — 03.01.1990 — 001.001 — 46