1986L0378 — NL — 09.03.1997 — 001.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B RICHTLIJNVANDERAAD
van24juli1986
betreffendedetenuitvoerleggingvanhetbeginselvangelijkebehandelingvanmannenenvrouwen
inondernemings-ensectoriële regelingen inzakesociale zekerheid
(86/378/EEG)
(PB L 225 van 12.8.1986, blz. 40)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1 Richtlijn 96/97/EG van de Raad van 20 december 1996 L 46 20 17.2.1997
▼B
RICHTLIJNVANDERAAD
van24juli1986
betreffende de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke
behandelingvanmannenenvrouweninondernemings-ensectoriële
regelingen inzakesocialezekerheid
(86/378/EEG)
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op de artikelen 100 en 235,
Gezien het voorstel van de Commissie (1),
Gezien het advies van het Europese Parlement (2),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3),
Overwegende dat in de bewoordingen van het Verdrag iedere Lid-Staat
de toepassing van het beginsel van gelijke beloning voor mannelijke en
vrouwelijke werknemers voor gelijke arbeid verzekert; dat onderbeloning dient te worden verstaan het gewone basis- of minimumloonof -salaris, en alle overige voordelen in geld of in natura die dewerkgever direct of indirect aan de werknemer uit hoofde van zijndienstbetrekking betaalt;
Overwegende dat het beginsel van gelijke beloning weliswaar direct van
toepassing is in gevallen waarin discriminatie kan worden vastgesteldmet behulp van uitsluitend de criteria van gelijke behandeling en gelijkebeloning, maar dat er ook gevallen zijn waarin het voor de verwezenlij-king van dit beginsel nodig is aanvullende maatregelen goed te keuren,die de draagwijdte ervan verduidelijken;
Overwegende dat in artikel 1, lid 2, van Richtlijn 76/207/ EEG van de
Raad van 9 februari 1976 betreffende de tenuitvoerlegging van hetbeginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen ten aanzienvan de toegang tot het arbeidsproces, de beroepsopleiding en depromotiekansen en ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden (
4) is bepaald
dat de Raad, ten einde de geleidelijke tenuitvoerlegging van het beginsel
van gelijke behandeling op het gebied van de sociale zekerheid tewaarborgen, op voorstel van de Commissie bepalingen vaststelt waarbijmet name de inhoud, de draagwijdte en de wijze van toepassing van datbeginsel nader worden omschreven; dat de Raad daartoe Richtlijn 79/7/EEG van 19 december 1978 betreffende de geleidelijke tenuitvoerleg-
ging van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen
op het gebied van de sociale zekerheid (
5) heeft vastgesteld;
Overwegende dat in artikel 3, lid 3, van Richtlijn 79/7/EEG is bepaald
dat de Raad, ten einde de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijkebehandeling in de ondernemings- en sectoriële regelingen te waar-
borgen, op voorstel van de Commissie bepalingen vaststelt waarbijde
inhoud, de draagwijdte en de wijze van toepassing van dat beginselnader worden omschreven;
Overwegende dat moet worden overgegaan tot de tenuitvoerlegging van
het beginsel van gelijke behandeling in de ondernemings- en sectoriëleregelingen inzake sociale zekerheid die bescherming bieden tegen de
risico's genoemd in artikel 3, lid 1, van Richtlijn 79/7/EEG, alsook in die
welke voor de loontrekkenden alle overige voordelen in geld of in naturain de zin van het Verdrag verschaffen;
Overwegende dat de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke
behandeling geen afbreuk doet aan de bepalingen betreffende debescherming van de vrouw wegens moederschap,1986L0378 — NL — 09.03.1997 — 001.001 — 2
(1) PB nr. C 134 van 21. 5. 1983, blz. 7.
(2) PB nr. C 117 van 30. 4. 1984, blz. 169.
(3) PB nr. C 35 van 9. 2. 1984, blz. 7.
(4) PB nr. L 39 van 14. 2. 1976, blz. 40.
(5) PB nr. L 6 van 10. 1. 1979, blz. 24.
▼B
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
Deze richtlijn beoogt de tenuitvoerlegging in ondernemings- en
sectoriële regelingen inzake sociale zekerheid van het beginsel vangelijke behandeling van mannen en vrouwen, hierna genoemd „beginselvan gelijke behandeling”.
Artikel 2
1. Als ondernemings- of sectoriële regelingen inzake sociale zeker-
heid worden aangemerkt regelingen die niet vallen onder Richtlijn 79/7/EEG en tot doel hebben aan de werknemers of zelfstandigen uit eenonderneming, een groep ondernemingen, een tak van de economie oféén of meer bedrijfstakken omvattende sector, prestaties te verstrekkenin aanvulling op de prestaties uit hoofde van de wettelijke regelingen op
het gebied van de sociale zekerheid of in de plaats daarvan, ongeacht of
aansluiting bijdeze regelingen verplicht is of niet.
2. Deze richtlijn is niet van toepassing op:
a) individuele overeenkomsten van zelfstandigen,
b) regelingen voor zelfstandigen die slechts één lid tellen,
c) in het geval van werknemers, verzekeringsovereenkomsten waarbij
de werkgever geen partijis,
d) de facultatieve bepalingen van de ondernemings of sectoriële
regelingen die de deelnemers individueel worden aangebodenteneinde hun
— hetzijaanvullende prestaties,
— hetzijde keuze van het tij dstip waarop de normale prestaties voor
zelfstandigen zullen ingaan of de keuze tussen verscheidene
prestaties te waarborgen;
e) ondernemings- of sectoriële regelingen waarin de prestaties worden
gefinancierd door middel van premies of bijdragen die door dewerknemers op vrijwillige basis zijn betaald.
3. Het bepaalde in deze richtlijn belet niet dat een werkgever aan
personen die de pensioengerechtigde leeftijd voor toekenning van een
pensioen uit hoofde van een ondernemings- of sectoriële regeling
hebben bereikt, maar die nog niet de pensioengerechtigde leeftijd voortoekenning van een rustpensioen uit hoofde van een wettelijke regelinghebben bereikt, een aanvullend pensioenbedrag toekent dat tot doel heefthet bedrag van de prestaties in hun geheel gelijk te trekken tot of aan te
passen aan het bedrag dat wordt uitgekeerd aan personen van het andere
geslacht die in dezelfde situatie verkeren en die reeds de wettelijkepensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt, totdat de ontvangers vanhet aanvullend pensioenbedrag de wettelijke pensioengerechtigde leef-tijd bereiken.
Artikel 3
Deze richtlijn is van toepassing op de beroepsbevolking, met inbegrip
van zelfstandigen, van werknemers wier arbeid is onderbroken doorziekte, moederschap, ongeval of onvrijwillige werkloosheid, en vanwerkzoekenden of gepensioneerde of invalide werknemers, alsmede op
de rechtverkrijgenden van deze werknemers, overeenkomstig de
nationale wetgeving en/of praktijk.
Artikel 4
Deze richtlijn is van toepassing op:
a) ondernemings- en sectoriële regelingen die bescherming bieden tegen
de volgende eventualiteiten
— ziekte,
— invaliditeit,1986L0378 — NL — 09.03.1997 — 001.001 — 3
▼M1
▼B
▼B
— ouderdom, met inbegrip van vervroegde uittreding,
— arbeidsongevallen en beroepsziekten,
— werkloosheid;
b) ondernemings- en sectoriële regelingen die voorzien in andere sociale
prestaties in natura of in geld, en met name prestaties aan nagelatenbetrekkingen en gezinsbijslagen, indien deze prestaties voor werk-nemers zijn bestemd en derhalve voordelen vormen welke dewerkgever aan de werknemer uit hoofde van diens dienstbetrekking
betaalt.
Artikel 5
1. Onder de in onderstaande bepalingen vastgestelde voorwaarden
houdt het beginsel van gelijke behandeling in dat iedere vorm van
discriminatie op grond van geslacht, hetzijdirect, hetzijindirect, door
verwijzing naar met name de echtelijke staat of de gezinssituatie, isuitgesloten, in het bijzonder met betrekking tot:
— het toepassingsgebied van de regelingen alsmede de voorwaarden
inzake toelating tot de regelingen;
— de verplichting tot premiebetaling en de premieberekening;— de berekening van de prestaties, waaronder begrepen verhogingen
verschuldigd uit hoofde van de echtgenoot en voor ten laste komendepersonen, alsmede de voorwaarden inzake duur en behoud van hetrecht op prestaties.
2. Het beginsel van gelijke behandeling doet geen afbreuk aan de
bepalingen betreffende de bescherming van de vrouw wegens moeder-
schap.
Artikel 6
1. Tot de bepalingen die in strijd zijn met het beginsel van gelijke
behandeling, moeten die worden gerekend welke van het geslacht, hetzij
direct, hetzij indirect, met name door verwijzing naar de echtelijke staat
of de gezinssituatie, uitgaan om:
a) te bepalen welke personen aan een ondernemings- of sectoriële
regeling mogen deelnemen;
b) te bepalen of verplicht dan wel vrijwillig aan een dergelijke regeling
wordt deelgenomen;
c) uiteenlopende regels vast te stellen ten aanzien van de leeftijd voor
toetreding tot de regeling of ten aanzien van de minimumduur vanarbeid of aansluiting bijde regeling om in aanmerking te komen voorde prestaties;
d) behoudens voor zover bepaald onder h) en i), uiteenlopende regels
vast te stellen ten aanzien van de terugbetaling van de premies of
bijdragen wanneer de aangeslotene uit de regeling treedt zonder tevoldoen aan de voorwaarden die hem een uitgesteld recht op deprestaties op lange termijn waarborgen;
e) uiteenlopende voorwaarden vast te stellen voor de toekenning van de
prestaties of deze aan een van beide geslachten voor te behouden;
f) uiteenlopende pensioenleeftijden op te leggen;
g) het behoud of de verwerving van rechten te onderbreken gedurende
de wettelijke of krachtens collectieve arbeidsovereenkomsten voor-
geschreven en door de werkgever uitbetaalde perioden van
moederschapsverlof of van verlof om gezinsredenen;
h) uiteenlopende niveaus voor de prestaties vast te stellen, behoudens
voor zover nodig om rekening te houden met naar geslachtverschillende actuariële berekeningsfactoren bijregelingen met
vaststaande premies of bijdragen.
In het geval van door kapitalisatie gefinancierde regelingen met
vaststaande uitkeringsniveaus, kunnen bepaalde elementen (waarvanenige voorbeelden in bijlage dezes staan) ongelijk zijn voor zover hetverschil tussen de bedragen het gevolg is van het gebruik van naar1986L0378 — NL — 09.03.1997 — 001.001 — 4
▼M1
▼M1
geslacht verschillende actuariële factoren bijde tenuitvoerlegging
van de financiering van de regeling;
i) uiteenlopende niveaus vast te stellen voor de premies of bijdragen
van werknemers, uiteenlopende niveaus vast te stellen voor depremies of bijdragen van werkgevers behalve:
— bijregelingen met vaststaande premies of bij dragen, indien wordt
beoogd, de hoogte van de op deze premies of bijdragengebaseerde pensioenprestaties voor beide geslachten gelijk tetrekken of onderling aan te passen;
— bijdoor kapitalisatie gefinancierde regelingen met vaststaande
uitkeringsniveaus, indien de werkgeversbijdragen zijn bedoeld
om de nodige financiële grondslag ter dekking van de uit deze
uitkeringsniveaus voortvloeiende kosten aan te vullen;
j) verschillende normen of uitsluitend voor de werknemers van een
bepaald geslacht geldende normen vast te stellen, behoudens voor
zover bepaald onder h) en i), met betrekking tot de garantie of het
behoud van het recht op uitgestelde prestaties wanneer de aange-slotene de regeling verlaat.
2. Wanneer de toekenning van onder de onderhavige richtlijn
vallende uitkeringen aan de beheersorganen van de regeling wordt
overgelaten, moeten deze het beginsel van de gelijke behandeling in acht
nemen.
Artikel 7
De Lid-Staten nemen de nodige maatregelen opdat:
a) de bepalingen in wettelijk verplichte collectieve arbeidsovereen-
komsten, arbeidsreglementen van bedrijven of alle andere regels in
verband met ondernemings- of sectoriële regelingen die in strijd zijn
met het beginsel van gelijke behandeling, nietig zijn, nietig kunnenworden verklaard of kunnen worden gewijzigd;
b) de regelingen die dergelijke bepalingen bevatten, niet door bestuurs-
rechtelijke maatregelen kunnen worden goedgekeurd of algemeenverbindend verklaard.
Artikel 8
1. De Lid-Staten nemen de maatregelen die nodig zijn opdat de
bepalingen van de ondernemings- of sectoriële regelingen voor
zelfstandigen die in strijd zijn met het beginsel van gelijke behandeling
met werking vanaf uiterlijk 1 januari 1993 worden herzien.
2. Deze richtlijn belet niet dat de rechten en verplichtingen die
verband houden met een periode van aansluiting bijeen ondernemings-of sectoriële regeling voor zelfstandigen die voorafging aan de
herziening van deze regeling, blijven vallen onder de bepalingen van
de regeling die van kracht waren tijdens de bedoelde periode.
Artikel 9
In het geval van regelingen voor zelfstandigen mogen de Lid-Staten de
verplichte tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandelinguitstellen met betrekking tot:
a) de vaststelling van de pensioengerechtigde leeftijd voor de toeken-
ning van het ouderdoms- of rustpensioen, alsmede de eventuele
gevolgen daarvan voor andere prestaties, naar hun keuze:
— hetzij tot het tijdstip waarop die gelijke behandeling gerealiseerd
is in de wettelijke regelingen,
— hetzij uiterlijk totdat deze gelijke behandeling bij richtlijn wordt
voorgeschreven;
b) de nabestaandenpensioenen, totdat het beginsel van de gelijke
behandeling door het Gemeenschapsrecht wordt voorgeschreven inde wettelijke sociale-zekerheidsregelingen op dit gebied;1986L0378 — NL — 09.03.1997 — 001.001 — 5
▼B
▼M1
▼M1
c) de toepassing van artikel 6, lid 1, onder i), eerste alinea, om rekening
te houden met de verschillende actuariële berekeningselementen,uiterlijk tot 1 januari 1999.
Artikel 9 bis
Wanneer mannen en vrouwen onder dezelfde voorwaarden aanspraak
kunnen maken op een flexibele pensioengerechtigde leeftijd, wordt dit
niet geacht onverenigbaar te zijn met deze richtlijn.
Artikel 10
De Lid-Staten nemen in hun interne rechtsorde de nodige voorschriften
op om een ieder die meent te zijn benadeeld door de niet-toepassing vanhet beginsel van gelijke behandeling, de mogelijkheid te bieden om zijnrechten voor de rechter te doen gelden na eventueel een beroep opandere bevoegde instanties te hebben gedaan.
Artikel 11
De Lid-Staten nemen de maatregelen die nodig zijn voor het beschermen
van de werknemers tegen elke vorm van ontslag die een reactie zou zijn
van de werkgever op een op ondernemingsniveau neergelegde klacht ofop een rechtsvordering die erop gericht is het beginsel van gelijkebehandeling te doen naleven.
Artikel 12
1. De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen in werking treden om uiterlijk drie jaar na de kennisge-ving (
1) van deze richtlijn aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de
Commissie daarvan onverwijld in kennis.
2. De Lid-Staten verstrekken aan de Commissie, uiterlijk vijf jaar na
de kennisgeving van deze richtlijn, alle dienstige gegevens om haar in
staat te stellen aan de Raad een verslag over de toepassing van dezerichtlijn voor te leggen.
Artikel 13
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.1986L0378 — NL — 09.03.1997 — 001.001 — 6
(1) Van deze richtlijn is aan de Lid-Staten kennis gegeven op 30 juli 1986.▼B
▼M1
BIJLAGE
Voorbeelden van elementen die ongelijk kunnen zijn voor wat betreft de in artikel
6, onder h), bedoelde door kapitalisatie gefinancierde regelingen met vaststaande
uitkeringsniveaus:
— omzetting in kapitaal van een deel van het periodiek pensioen;
— overdracht van pensioenrechten;— een pensioen dat in ruil voor afstand van een deel van het jaarpensioen kan
worden omgezet ten gunste van een rechtverkrijgende;
— een verlaagd pensioen wanneer de werknemer kiest voor vervroegde
uittreding.1986L0378 — NL — 09.03.1997 — 001.001 — 7