1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B RICHTLIJN VAN DE RAAD
van 29 juli 1991
betreffende het rijbewijs
(91/439/EEG)
(PB L 237 van 24.8.1991, blz. 1)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1 Richtlijn 94/72/EG van de Raad van 19 december 1994 L 337 86 24.12.1994
►M2 Richtlijn 96/47/EG van de Raad van 23 juli 1996 L 235 1 17.9.1996
►M3 Richtlijn 97/26/EG van de Raad van 2 juni 1997 L 150 41 7.6.1997
►M4 Richtlijn 2000/56/EG van de Commissie van 14 september 2000 L 237 45 21.9.2000
►M5 Richtlijn 2003/59/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 juli
2003L 226 4 10.9.2003
►M6 Verordening (EG) nr. 1882/2003 van het Europees Parlement en de Raad
van 29 september 2003L 284 1 31.10.2003
Gewijzigd bij:
►A1 Toetredingsakte van Oostenrijk, Finland en Zweden C 241 21 29.8.1994
(aangepast door Besluit 95/1/EG, Euratom, EGKS van de Raad) L 1 1 1.1.1995
►A2 Akte betreffende de toetredingsvoorwaarden voor de Tsjechische Repu-
bliek, de Republiek Estland, de Republiek Cyprus, de Republiek
Letland, de Republiek Litouwen, de Republiek Hongarije, de Republiek
Malta, de Republiek Polen, de Republiek Slovenië en de SlowaakseRepubliek en de aanpassing van de Verdragen waarop de EuropeseUnie is gegrondL 236 33 23.9.2003
Gerectificeerd bij:
►C1 Rectificatie PB L 79 van 1.4.1993, blz. 84 (91/439/EEG)
▼B
RICHTLIJN VAN DE RAAD
van 29 juli 1991
betreffende het rijbewijs
(91/439/EEG)
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 75,
Gezien het voorstel van de Commissie (1),
Gezien het advies van het Europese Parlement (2),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (3),
Overwegende dat het, ter uitvoering van het gemeenschappelijk
vervoerbeleid en om bij te dragen tot de verhoging van de veiligheidvan het wegverkeer en om het verkeer te vergemakkelijken van
personen die zich vestigen in een andere Lid-Staat dan die waar zij
een rijexamen hebben afgelegd, wenselijk is dat er een nationaal rijbe-wijs van Europees model bestaat dat door de Lid-Staten onderlingwordt erkend en waarvoor er geen verplichting tot inwisseling bestaat;
Overwegende dat een eerste fase in die zin is bereikt door de eerste
Richtlijn 80/1263/EEG van de Raad van 4 december 1980 betreffendede invoering van een Europees rijbewijs (
4), waarbij een Europees
model van het nationale rijbewijs werd vastgesteld, alsmede door de
onderlinge erkenning door de Lid-Staten van nationale rijbewijzen enhet inwisselen van rijbewijzen door houders die hun verblijfplaats ofhun plaats van arbeid van een Lid-Staat naar een andere overbrengen;dat op de ingeslagen weg moet worden voortgegaan;
Overwegende dat het bij Richtlijn 80/1263/EEG vastgestelde Europese
model voor het nationaal rijbewijs dient te worden aangepast om metname rekening te houden met de harmonisatie van de categorieën en
subcategorieën voertuigen en om de begrijpelijkheid van de rijbewijzen
zowel binnen als buiten de Gemeenschap te vergroten;
Overwegende dat om aan de eisen inzake de veiligheid van het
wegverkeer te voldoen minimumvoorwaarden moeten worden vastge-steld voor de afgifte van het rijbewijs;
Overwegende dat in artikel 3 van Richtlijn 80/1263/EEG wordt bepaald
dat de definitieve voorschriften voor de algemene invoering van de indat artikel vermelde categorieën voertuigen in de Gemeenschap,evenals die betreffende de voorwaarden voor de geldigheid van rijbe-wijzen, zonder mogelijkheid om af te wijken moeten worden
vastgesteld;
Overwegende dat dient te worden voorzien in de mogelijkheid tot
onderverdeling van die categorieën voertuigen om uit het oogpunt van
verkeersveiligheid met name een geleidelijke toegang tot het besturenvan die categorieën voertuigen te bevorderen en om rekening te houdenmet thans bestaande nationale situaties;
Overwegende dat specifieke voorschriften moeten worden vastgesteld
om de toegang van lichamelijk gehandicapten tot het besturen vanvoertuigen te bevorderen;
Overwegende dat in artikel 10 van Richtlijn 80/1263/EEG een verdere
harmonisatie van de normen inzake de door de bestuurders te onder-gane tests en inzake de afgifte van rijbewijzen wordt voorgeschreven;
dat daartoe de eisen inzake kennis, rijvaardigheid en rijgedrag die
samenhangen met het besturen van motorvoertuigen moeten wordenomschreven en het rijexamen dienovereenkomstig moet worden1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 2
(1) PB nr. C 48 van 27. 2. 1989, blz. 1.
(2) PB nr. C 175 van 16. 7. 1990, blz. 40.
(3) PB nr. C 159 van 26. 6. 1989, blz. 21.
(4) PB nr. L 375 van 31. 12. 1980, blz. 1.
▼B
gestructureerd; dat de minimumnormen inzake lichamelijke en geeste-
lijke geschiktheid voor het besturen van die voertuigen opnieuwmoeten worden omschreven;
Overwegende dat de bepalingen van artikel 8 van Richtlijn 80/1263/
EEG en met name de verplichting om bij verandering van Staat vannormale woonplaats het rijbewijs binnen een termijn van één jaar omte wisselen een belemmering vormt voor het vrije verkeer van personen
en, rekening houdend met de in het kader van de Europese integratie
gemaakte vooruitgang, niet kan worden geaccepteerd;
Overwegende dat de Lid-Staten bovendien, om redenen die verband
houden met de veiligheid van het wegverkeer of met het wegverkeerals zodanig, hun nationale bepalingen die betrekking hebben op de
intrekking, schorsing en nietigverklaring van het rijbewijs, kunnen
toepassen op iedere houder van een rijbewijs die zijn gewone verblijf-plaats op hun grondgebied heeft verworven,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
1. De Lid-Staten stellen het nationale rijbewijs op volgens het in
bijlage I ►M2 of I bis ◄bedoelde Europese model en overeenkom-
stig de bepalingen van deze richtlijn. ►M1 De Republiek Finland en
het Koninkrijk Zweden mogen evenwel tot en met 31 december 1997
het huidige model rijbewijs blijven verstrekken. ◄
2. De door de Lid-Staten afgegeven rijbewijzen worden onderling
erkend.
3. Wanneer de houder van een geldig rijbewijs zijn gewone verblijf-
plaats verwerft in een andere Lid-Staat dan die welke het rijbewijs
heeft afgegeven, kan het gastland zijn nationale bepalingen inzake degeldigheidsduur van het rijbewijs, medisch onderzoek en belastingentoepassen op de houder van het rijbewijs en de in verband met deadministratie noodzakelijke vermeldingen op het rijbewijs aanbrengen.
Artikel 2
1. In het embleem op bladzijde 1 van het model van Europees rijbe-
wijs staat het onderscheidingsteken van de Lid-Staat die het rijbewijsafgeeft.
2. De Lid-Staten nemen alle dienstige maatregelen om vervalsing
van rijbewijzen te voorkomen.
3. Na instemming van de Commissie kunnen de Lid-Staten het in
bijlage I ►
M2 of I bis ◄weergegeven model zodanig aanpassen dat
het rijbewijs voor computerverwerking geschikt is.
4. Onverminderd de bepalingen die in dezen door de Raad zullen
worden vastgesteld, mogen de in de bijlagen I en I bis vastgelegde
rijbewijsmodellen geen geïnformatiseerde elektronische voorzieningenbevatten.
Artikel 3
1. Met het in artikel 1 bedoelde rijbewijs mogen voertuigen van de
volgende categorieën worden bestuurd:
categorie A
— motorrijwielen, met of zonder zijspan;categorie B— motorvoertuigen met een maximaal toegestane massa van ten
hoogste 3 500 kg en met ten hoogste acht zitplaatsen, die van debestuurder niet meegerekend; aan de motorvoertuigen van dezecategorie kan een aanhangwagen worden gekoppeld met een maxi-maal toegestane massa van ten hoogste 750 kg;1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 3
▼M2
▼B
▼B
— samenstellen bestaande uit een trekkend voertuig van categorie B
en een aanhangwagen, waarbij de maximaal toegestane massa vanhet samenstel niet meer dan 3 500 kg bedraagt en de maximaal
toegestane massa van de aanhangwagen niet groter is dan de ledige
massa van het trekkend voertuig;
categorie B + E— samenstellen van voertuigen bestaande uit een trekkend voertuig
van categorie B en een aanhangwagen, waarvan het samenstel nietonder categorie B valt;
categorie C— andere motorvoertuigen dan die van categorie D, met een maximaal
toegestane massa van meer dan 3 500 kg; aan de motorvoertuigen
van deze categorie kan een aanhangwagen worden gekoppeldwaarvan de maximaal toegestane massa niet meer dan 750 kgbedraagt;
categorie C + E— samenstellen van voertuigen bestaande uit een trekkend voertuig
van categorie C en een aanhangwagen met een maximaal toege-
stane massa van meer dan 750 kg;
categorie D— motorvoertuigen bestemd voor personenvervoer, met meer dan acht
zitplaatsen, die van de bestuurder niet meegerekend; aan de motor-voertuigen van deze categorie kan een aanhangwagen wordengekoppeld met een maximaal toegestane massa van ten hoogste750 kg;
categorie D + E— samenstellen van voertuigen bestaande uit een trekkend voertuig
van categorie D en een aanhangwagen met een maximaal toege-
stane massa van meer dan 750 kg.
2. Binnen de categorieën A, B, B + E, C, C + E, D en D + E kan
een specifiek rijbewijs worden afgegeven voor het besturen van voer-
tuigen van de volgende subcategorieën:
subcategorie A1
— lichte motorrijwielen met een maximale cylinderinhoud van 125
cm
3en een maximaal vermogen van 11 kW;
subcategorie B1— gemotoriseerde drie- en vierwielers;subcategorie C1— andere motorvoertuigen dan die van categorie D, waarvan de maxi-
maal toegestane massa meer dan 3 500 kg, doch ten hoogste 7 500kg bedraagt; aan de motorvoertuigen van deze subcategorie kan eenaanhangwagen worden gekoppeld met een maximaal toegestane
massa van ten hoogste 750 kg;
subcategorie C1 + E— samenstellen van voertuigen bestaande uit een trekkend voertuig
van subcategorie C1 en een aanhangwagen met een maximaaltoegestane massa van meer dan 750 kg, mits de maximaal toege-stane massa van het aldus gevormde samenstel ten hoogste 12 000kg bedraagt en de maximaal toegestane massa van de aanhang-
wagen de ledige massa van het trekkende voertuig niet overschrijdt;
subcategorie D1— motorvoertuigen bestemd voor personenvervoer, met meer dan acht
doch niet meer dan zestien zitplaatsen, die van de bestuurder nietmeegerekend; aan de motorvoertuigen van deze subcategorie kaneen aanhangwagen worden gekoppeld met een maximaal toegestanemassa van ten hoogste 750 kg;1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 4
▼B
subcategorie D1 + E
— samenstellen van voertuigen bestaande uit een trekkend voertuig
van subcategorie D1 en een aanhangwagen met een maximaal
toegestane massa van meer dan 750 kg, mits
— de maximaal toegestane massa van het aldus gevormde samen-
stel ten hoogste 12 000 kg bedraagt en de maximaal toegestanemassa van de aanhangwagen de ledige massa van het trekkendevoertuig niet overschrijdt, en
— de aanhangwagen niet wordt gebruikt om personen te vervoeren.
3. Voor de toepassing van dit artikel wordt verstaan onder:
— „gemotoriseerd voertuig”, elk zichzelf over de weg voortbewegend
wegvoertuig, anders dan een voertuig dat op rails wordt voortbe-wogen;
— „driewieler” en „vierwieler”, elk voertuig respectievelijk op drie of
op vier wielen van categorie B, waarvan de door de constructiebepaalde maximumsnelheid meer bedraagt dan ►
M3 45 km per
uur◄of, indien deze voertuigen zijn uitgerust met een thermische
motor met ontstekingsregeling, met een cylinderinhoud van meer
dan 50 cm3, of met een andere motor met gelijkwaardig vermogen.
De ledige massa mag niet groter zijn dan 550 kg. In de ledigemassa van elektrisch aangedreven voertuigen wordt de massa vande accu's niet meegerekend.
De Lid-Staten kunnen lagere normen voor de ledige massa vast-
stellen en andere eraan toevoegen, bij voorbeeld voor de maximalecylinderinhoud of het vermogen;
— „motorrijwiel”, elk voertuig op twee wielen, al dan niet met
zijspanwagen, met een motor waarvan de cilinderinhoud meer dan50 cm
3bedraagt, indien het een motor met inwendige verbranding
is, en/of met een door de constructie bepaalde maximumsnelheid
van meer dan 45 km per uur;
— „motorvoertuig”, elk gemotoriseerd voertuig, motorrijwielen uitge-
zonderd, dat gewoonlijk wordt gebruikt voor het vervoer vanpersonen of goederen over de weg, of om voertuigen voor het
vervoer van personen of goederen over de weg voort te trekken.
Deze term omvat mede trolleybussen, dat wil zeggen voertuigendie in verbinding staan met een elektrische leiding en niet rijdenop spoorstaven. De term heeft geen betrekking op landbouw- enbosbouwtrekkers;
— „landbouw- en bosbouwtrekkers”, elk gemotoriseerd voertuig op
wielen of rupsbanden, met ten minste twee assen, voornamelijkbestemd voor tractiedoeleinden en in het bijzonder ontworpen voorhet trekken, duwen, dragen of in beweging brengen van bepaalde
werktuigen, machines of aanhangwagens die voor gebruik in de
land- of bosbouw zijn bestemd, en die slechts bijkomstig voorpersonen- of goederenvervoer over de weg of voor het trekken vanvoertuigen voor personen- of goederenvervoer over de weg wordengebruikt.
4. De Lid-Staten kunnen, na raadpleging van de Commissie, van de
in lid 3, tweede en derde streepje, genoemde snelheden afwijken, op
voorwaarde dat zij lagere snelheden vaststellen en mits zij dat op het
rijbewijs vermelden.
5. Voor subcategorie A1 kunnen de Lid-Staten extra beperkende
voorschriften opleggen.
6. Na instemming van de Commissie kunnen de Lid-Staten bepaalde
bijzondere typen van gemotoriseerde voertuigen, zoals speciale voer-
tuigen voor gehandicapten, uitsluiten van dit artikel.
Artikel 4
1. Op het rijbewijs wordt vermeld onder welke voorwaarden de
houder een voertuig mag besturen.1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 5
▼M3
▼B
▼B
2. Als iemand wegens lichamelijke gebreken slechts bepaalde typen
van voertuigen of aangepaste voertuigen mag besturen, geschiedt het inartikel 7 bedoeld examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag in een
dergelijk voertuig.
Artikel 5
1. De afgifte van het rijbewijs hangt van de volgende voorwaarden
af:
a) het rijbewijs voor de categorieën C en D kan slechts worden afge-
geven aan bestuurders die reeds bevoegd zijn voor categorie B;
b) het rijbewijs voor de categorieën B + E, C + E en D + E kan slechts
worden afgegeven aan bestuurders die reeds bevoegd zijn voorrespectievelijk categorie B, C of D.
2. De geldigheid van het rijbewijs wordt als volgt vastgesteld:
a) het rijbewijs voor de categorieën C + E of D + E is ook geldig voor
het besturen van samenstellen van categorie B + E;
b) het rijbewijs voor categorie C + E is ook geldig voor categorie D +
E, indien de houder reeds bevoegd is voor categorie D.
3. Voor het verkeer op hun grondgebied kunnen de Lid-Staten de
volgende rijbewijzen gelijkwaardig verklaren:
a) een rijbewijs van categorie A of A1, voor gemotoriseerde drie- en
vierwielers;
b) een rijbewijs van categorie B, voor lichte motorrijwielen.
4. De Lid-Staten kunnen, na raadpleging van de Commissie, machti-
ging verlenen voor het besturen op hun grondgebied van:
a) voertuigen van categorie D1 (met ten hoogste zestien zitplaatsen,
die van de bestuurder niet meegerekend, en een maximaal toege-
stane massa van 3 500 kg, gespecialiseerde inrichtingen voor hetvervoer van gehandicapte passagiers daaronder niet begrepen), doorbestuurders van ten minste 21 jaar die sedert ten minste twee jaarhouder zijn van een rijbewijs van categorie B, op voorwaarde dat
de betrokken voertuigen voor sociale doeleinden door niet-commer-
ciële organisaties worden gebruikt en dat zij door vrijwilligersworden bestuurd;
b) voertuigen met een maximaal toegestane massa van meer dan 3 500
kg, door bestuurders van ten minste 21 jaar die sedert ten minste
twee jaar houder zijn van een rijbewijs van categorie B, op voor-
waarde dat de betrokken voertuigen hoofdzakelijk bestemd zijnstilstaand te worden gebruikt voor opleidings- of recreatiedoel-einden, dat zij voor sociale doeleinden door niet-commerciëleorganisaties worden gebruikt, dat zij zodanig zijn verbouwd dat zijniet kunnen worden gebruikt voor het vervoer van meer dan negen
personen, noch voor het vervoer van allerlei goederen, behalve die
welke strikt noodzakelijk zijn voor het beoogde gebruik.
Artikel 6
1. De afgifte van het rijbewijs is aan de volgende voorwaarden
inzake leeftijd onderworpen:
a) leeftijdsgrens 16 jaar:
— voor subcategorie A1;
— voor subcategorie B1;
b) leeftijdsgrens 18 jaar:
— voor categorie A; voor het besturen van motorrijwielen met een
vermogen van meer dan 25 kW of een vermogen/gewichtsver-
houding van meer dan 0,16 kW/kg (of van motorrijwielen met
zijspan met een vermogen/gewichtsverhouding van meer dan0,16 kW/kg) is echter een rijervaring van ten minste twee jaarop minder zware motorrijwielen met rijbewijs A vereist. Dezeeis in verband met de rijervaring hoeft echter niet te worden1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 6
▼B
gesteld aan kandidaten van 21 jaar en ouder die slagen voor een
specifiek examen inzake rijvaardigheid en het rijgedrag;
— voor de categorieën B, B + E;
— voor de categorieën C, C + E en de subcategorieën C1, C1 + E,
onverminderd het bepaalde in Verordening (EEG) nr. 3820/85van de Raad van 20 december 1985 tot harmonisatie van
bepaalde voorschriften van sociale aard voor het wegvervoer (
1)
betreffende het besturen van deze voertuigen;
c) leeftijdsgrens 21 jaar:
voor de categorieën D, D + E en de subcategorieën D1, D1 + E,
onverminderd het bepaalde in Verordening (EEG) nr. 3820/85
betreffende het besturen van deze voertuigen.
2. De Lid-Staten kunnen van de voor de categorieën A, B en B + E
vastgestelde minimumleeftijd afwijken en het desbetreffende rijbewijs
afgeven vanaf 17 jaar. Dit is echter niet van toepassing op de in lid 1,onder b), eerste streepje, laatste zin, bedoelde bepalingen voor cate-gorie A.
3. De Lid-Staten kunnen weigeren een rijbewijs waarvan de houder
nog geen 18 jaar oud is, als een op hun grondgebied geldig rijbewijs teerkennen.
Artikel 7
1. De afgifte van het rijbewijs is eveneens aan de volgende voor-
waarden onderworpen:
a) de aanvrager moet overeenkomstig het bepaalde in bijlage II met
goed gevolg een examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag en eentheoretisch examen ondergaan, alsmede voldoen aan de medische
normen van bijlage III;
b) de aanvrager moet zijn gewone verblijfplaats hebben op het grond-
gebied van de Lid-Staat die het rijbewijs afgeeft, of het bewijsleveren dat hij ten minste 6 maanden in een onderwijsinstelling inde Lid-Staat is ingeschreven.
2. Onverminderd de ter zake door de Raad aan te nemen bepalingen,
behoudt elke Lid-Staat het recht om de geldigheidsduur van de doorhem afgegeven rijbewijzen vast te stellen volgens nationale criteria.
3. Na instemming van de Commissie kunnen de Lid-Staten van de
bepalingen van bijlage III afwijken, wanneer die afwijkingen verenig-baar zijn met de vooruitgang van de medische wetenschap en met dein die bijlage omschreven beginselen.
4. Onverminderd de nationale strafrechtelijke en politiële bepalingen
kunnen de Lid-Staten na raadpleging van de Commissie voor de afgiftevan het rijbewijs nationale voorschriften laten gelden die andere dan dein deze richtlijn vervatte voorwaarden behelzen.
5. Een ieder kan slechts houder zijn van één enkel door een Lid-
Staat afgegeven rijbewijs.
Artikel 7 bis
1. De geharmoniseerde codes van de Gemeenschap in de bijlagen I
en I bis zullen volgens de procedure van artikel 7 ter nog verderworden onderverdeeld. Dit geldt in het bijzonder voor de codes 04,
05, 44 en 55.
Deze procedure wordt ook gevolgd om te besluiten of het hanteren van
bepaalde onderverdelingen van geharmoniseerde codes van de
Gemeenschap, zo nodig, verplicht moet worden gesteld.
2. De noodzakelijke wijzigingen om het deel van de bijlagen I en I
bis dat betrekking heeft op de geharmoniseerde codes en de bijlagen II1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 7
(1) PB nr. L 370 van 31. 12. 1985, blz. 1.▼M3
▼M3
en III aan te passen aan de wetenschappelijke en technische vooruit-
gang, worden aangenomen volgens de procedure van artikel 7 ter.
Artikel 7 ter
1. De Commissie wordt bijgestaan door een „Comité voor het rijbe-
wijs”, hierna „het comité” te noemen.
2. Wanneer naar dit artikel wordt verwezen, zijn de artikelen 5 en 7
van Besluit 1999/468/EG (1) van toepassing, met inachtneming van het
bepaalde in artikel 8 van dat besluit.
De in artikel 5, lid 6, van Besluit 1999/468/EG bedoelde termijn wordt
vastgesteld op drie maanden.
3. Het comité stelt zijn reglement van orde vast.
Artikel 8
1. Indien de houder van een door een Lid-Staat afgegeven geldig
rijbewijs zijn gewone verblijfplaats naar een andere Lid-Staat heeftovergebracht, kan hij om inwisseling van zijn rijbewijs tegen eengelijkwaardig rijbewijs verzoeken; de Lid-Staat die tot inwisseling
overgaat, moet in voorkomend geval nagaan of de geldigheidsduur
van het overgelegde rijbewijs niet is verstreken.
2. Onder voorbehoud van de naleving van het territorialiteitsbeginsel
van de strafrechtelijke en politiële bepalingen, kan de Lid-Staat van
gewone verblijfplaats op de houder van een door een andere Lid-Staat
afgegeven rijbewijs zijn nationale bepalingen toepassen die betrekkinghebben op de beperking, schorsing, intrekking of nietigverklaring vande rijbevoegdheid en daartoe zo nodig overgaan tot inwisseling vandat rijbewijs.
3. De Lid-Staat die tot inwisseling overgaat, zendt het oude rijbewijs
terug naar de autoriteiten van de Lid-Staat die het heeft afgegeven envermeldt de redenen van die procedure.
4. Een Lid-Staat kan, wanneer op zijn grondgebied tegen een
persoon een van de in lid 2 bedoelde maatregelen is getroffen,weigeren de geldigheid van een door een andere Lid-Staat aan dezepersoon verstrekt rijbewijs te erkennen.
Een Lid-Staat kan eveneens weigeren een rijbewijs af te geven aan een
aanvrager tegen wie in een andere Lid-Staat een dergelijke maatregel isgetroffen.
5. Een rijbewijs dat met name verloren of gestolen is, kan worden
vervangen door de bevoegde autoriteiten van de Staat waar de houder
zijn gewone verblijfplaats heeft; die autoriteiten vervangen het rijbe-wijs aan de hand van de gegevens die zij bezitten of, in voorkomendgeval, op grond van een verklaring van de bevoegde autoriteiten vande Lid-Staat die het aanvankelijke rijbewijs heeft afgegeven.
6. Wanneer een Lid-Staat een door een derde land afgegeven rijbe-
wijs inwisselt tegen een rijbewijs van Europees model, wordt daarvanop laatstgenoemd rijbewijs, alsook bij iedere latere verlenging ofvervanging, melding gemaakt.
Inwisseling is slechts mogelijk, indien het door een derde land afge-
geven rijbewijs is ingeleverd bij de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staat. Indien de houder van dat rijbewijs zijn normale verblijfplaatsnaar een andere Lid-Staat overbrengt, kan deze laatste besluiten artikel1, lid 2, van deze richtlijn niet toe te passen.1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 8
(1) Besluit 1999/468/EG van de Raad van 28 juni 1999 tot vaststelling van de
voorwaarden voor de uitoefening van de aan de Commissie verleende
uitvoeringsbevoegdheden (PB L 184 van 17.7.1999, blz. 23).▼M6
▼B
▼B
Artikel 9
Voor de toepassing van deze richtlijn wordt onder „gewone verblijf-
plaats” verstaan de plaats waar iemand gewoonlijk verblijft, dat wil
zeggen gedurende ten minste 185 dagen per kalenderjaar, wegens
persoonlijke en beroepsmatige bindingen of, voor iemand zonderberoepsmatige bindingen, wegens persoonlijke bindingen waaruitnauwe banden blijken tussen hemzelf en de plaats waar hij woont.
De gewone verblijfplaats van iemand die zijn beroepsmatige bindingen
op een andere plaats dan zijn persoonlijke bindingen heeft en daardoorafwisselend op verschillende plaatsen in twee of meer Lid-Staten
verblijft, wordt evenwel geacht zich op dezelfde plaats als zijn
persoonlijke bindingen te bevinden, op voorwaarde dat hij daar opgeregelde tijden terugkeert. Deze laatste voorwaarde vervalt, wanneerde betrokkene voor een opdracht van een bepaalde duur in een Lid-Staat verblijft. Het volgen van onderwijs aan een universiteit of een
school impliceert niet dat de gewone verblijfplaats is verplaatst.
Artikel 10
Na instemming van de Commissie stellen de Lid-Staten de gelijkwaar-
digheid vast tussen de categorieën van rijbewijzen die zijn afgegeven
vóór de tenuitvoerlegging van deze richtlijn en die welke in artikel 3zijn omschreven.
Na instemming van de Commissie kunnen de Lid-Staten in hun natio-
nale wetgevingen de nodige wijzigingen voor de tenuitvoerlegging vanartikel 8, leden 4, 5 en 6, aanbrengen.
Artikel 11
Op voorstel van de Commissie stelt de Raad vijf jaar na de datum van
toepassing van de richtlijn een onderzoek in naar de nationale voor-
schriften inzake de facultatieve subcategorieën die mogelijk
overeenkomstig artikel 3 zijn ingevoerd, met het oog op de eventueleharmonisatie of afschaffing ervan.
Artikel 12
1. De Lid-Staten stellen na raadpleging van de Commissie vóór 1
juli 1994 de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast die nodigzijn om vanaf 1 juli 1996 aan deze richtlijn te voldoen.
2. Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die
bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaarverwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels
voor deze verwijzing worden vastgesteld door de Lid-Staten.
3. De Lid-Staten verlenen elkaar assistentie bij de toepassing van
deze richtlijn en wisselen zo nodig informatie uit over de rijbewijzendie bij hen zijn ingeschreven.
Artikel 13
Richtlijn 80/1263/EEG vervalt op 1 juli 1996.
Artikel 14
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 9
▼B
BIJLAGE I
VOORSCHRIFTEN BETREFFENDE HET RIJBEWIJS VAN EUROPEES
MODEL
1.Het rijbewijs van Europees model is roze en heeft de volgende afmetingen:
— hoogte: 106 mm,
— breedte: 222 mm.
2. Het rijbewijs bestaat uit zes bladzijden:
bladzijde 1 bevat:
— het onderscheidingsteken van de Lid-Staat die het rijbewijs afgeeft;
— de vermelding van de naam van de Lid-Staat die het rijbewijs afgeeft;
deze is facultatief;
— het onderscheidingsteken van de lidstaat die het rijbewijs afgeeft; dit luidt
als volgt:
B: België
CZ: Tsjechië
DK: DenemarkenD: DuitslandEST: EstlandGR: GriekenlandE: SpanjeF: Frankrijk
IRL: Ierland
I: ItaliëCY: CyprusLV: LetlandLT: LitouwenL: LuxemburgH: HongarijeM: Malta
NL: Nederland
A: OostenrijkPL: PolenP: PortugalSLO: SloveniëSK: SlowakijeFIN: Finland
S: Zweden
UK: Verenigd Koninkrijk
— de vermelding „rijbewijs”, in hoofdletters, gedrukt in de taal/talen van de
Lid-Staat die het rijbewijs afgeeft; daaronder wordt — met voldoende
tussenruimte — deze vermelding, in kleine letters, in de overige talen
van de Europese Gemeenschappen aangebracht;
— de vermelding „Model van de Europese Gemeenschappen”, gedrukt in de
taal/talen van de Lid-Staat die het rijbewijs afgeeft;
bladzijde 2 bevat:
1. de naam van de houder,
2. de voornaam van de houder,3. geboortedatum en -plaats van de houder,
4. de naam van de bevoegde instantie die het rijbewijs afgeeft (alsook de
plaats en datum van afgifte en het stempel van de instantie),
5. het nummer van het rijbewijs,6. de foto van de houder,
7. de handtekening van de houder,1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 10
▼A2
▼B
▼B
8. de verblijfplaats, de woonplaats of het postadres (facultatieve vermelding);
bladzijden 3 en 4 bevatten:
de (sub)categorieën voertuigen, de afgiftedatum per (sub)categorie, de geldig-
heidsduur, het stempel van de instantie (zegel …), de eventuele aanvullende
of beperkende gegevens in code naast elke desbetreffende (sub)categorie.
De niet bij de nationale wetgeving van een Lid-Staat vastgestelde subcatego-
rieën hoeven niet te worden vermeld op de door die Lid-Staat afgegeven
rijbewijzen.
De op bladzijde 4 gebruikte codes worden als volgt vastgesteld:
— codes 01 tot en met 99: geharmoniseerde codes van de Gemeenschap
BESTUURDER (medische redenen)
01. Correctie en/of bescherming van het gezichtsvermogen
01.01 Bril
01.02 Contactlenzen01.03 Beschermend glas
01.04 Gekleurde lenzen
01.05 Ooglap01.06 Bril of contactlenzen
02. Gehoorprothese/hulp communicatie
02.01 Gehoorprothese één oor
02.02 Gehoorprothese beide oren
03. Prothese/orthese van de ledematen
03.01 Prothese/orthese arm
03.02 Prothese/orthese been
05. Beperkte rijbevoegdheid (vermelding van subcode is verplicht, auto-
rijden onderhevig aan beperkingen om medische redenen)
05.01 Alleen rijden bij daglicht (bijvoorbeeld vanaf een uur na
zonsopgang tot een uur voor zonsondergang)
05.02 Alleen rijden binnen een straal van … km vanaf de woon-
plaats van de rijbewijshouder of alleen binnen de stad/regio
…
05.03 Alleen rijden zonder passagiers
05.04 Rijden met maximale snelheid van … km per uur
05.05 Rijden alleen toegestaan in gezelschap van andere rijbewijs-
houder
05.06 Rijden zonder aanhangwagen05.07 Rijden op snelweg niet toegestaan
05.08 Alcohol niet toegestaan
AANPASSINGEN VOERTUIG
10. Aangepaste versnellingsbak
10.01 Handschakeling
10.02 Automatische schakeling
10.03 Elektronisch bediende schakeling
10.04 Aangepaste hendel10.05 Geen hulpversnellingsbak
15. Aangepaste koppeling
15.01 Aangepast koppelingspedaal
15.02 Handkoppeling
15.03 Automatische koppeling
15.04 Afscherming vóór/opklapbaar/uitneembaar koppelingspedaal
20. Aangepaste remsystemen
20.01 Aangepast rempedaal1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 11
▼M4
▼M4
20.02 Groter rempedaal
20.03 Rempedaal geschikt voor bediening met linkervoet20.04 Rempedaal met slof20.05 Kantelbaar rempedaal20.06 (Aangepaste) handbedrijfsrem20.07 Maximale bedieningskracht bedrijfsrem20.08 Maximale bedieningskracht voor noodrem geïntegreerd in
bedrijfsrem
20.09 Aangepaste parkeerrem
20.10 Elektrisch bediende parkeerrem
20.11 (Aangepaste) voetbediende parkeerrem20.12 Afscherming vóór/opklapbaar/uitneembaar rempedaal20.13 Knierem20.14 Elektrisch bediende bedrijfsrem
25. Aangepaste acceleratiesystemen
25.01 Aangepast gaspedaal
25.02 Gaspedaal met slof25.03 Kantelbaar gaspedaal25.04 Handmatig gas geven25.05 Gas geven met knie25.06 Servo-acceleratiesysteem (elektronisch, pneumatisch, enz.)25.07 Gaspedaal links van rempedaal25.08 Gaspedaal aan linkerkant25.09 Afscherming vóór/opklapbaar/uitneembaar gaspedaal
30. Aangepaste rem- en acceleratiesystemen, gecombineerd
30.01 Parallelpedalen
30.02 Pedalen op (nagenoeg) gelijke hoogte30.03 Gas geven en remmen door middel van schuifsysteem30.04 Gas geven en remmen door middel van schuifsysteem met
orthese
30.05 Opklapbare/uitneembare gas- en rempedalen
30.06 Vloerverhoging
30.07 Afscherming aan de kant van het rempedaal30.08 Afscherming voor prothese aan de kant van het rempedaal30.09 Afscherming vóór gas- en rempedalen30.10 Hiel- of beenondersteuning30.11 Gas geven en remmen via elektrische bediening
35. Aangepaste bedieningsorganen
(verlichting, ruitenwisser, ruitensproeier, claxon, richtingaanwijzers,
enz.)
35.01 Bedieningsorganen bedienbaar zonder dat het rijgedrag
nadelig wordt beïnvloed
35.02 Bedieningsorganen bedienbaar zonder het stuur en toebe-
horen los te laten (knop, gaffel, enz.)
35.03 Bedieningsorganen bedienbaar zonder het stuur en toebe-
horen (knop, gaffel, enz.) met de linkerhand los te laten
35.04 Bedieningsorganen bedienbaar zonder het stuur en toebe-
horen (knop, gaffel, enz.) met de rechterhand los te laten
35.05 Bedieningsorganen bedienbaar zonder het stuur en toebe-
horen (knop, gaffel, enz.) en de gecombineerde gas- en
remmechanismen los te laten
40. Aangepaste stuurinrichting
40.01 Standaard stuurbekrachtiging
40.02 Extra stuurbekrachtiging40.03 Stuurinrichting met back-upsysteem1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 12
▼M4
40.04 Verlengde stuurkolom
40.05 Aangepast stuurwiel (groter en/of dikker stuurwiel, kleinere
diameter stuurwiel, enz.)
40.06 Kantelbaar stuurwiel
40.07 Verticaal stuurwiel
40.08 Horizontaal stuurwiel40.09 Voetbediend stuur
40.10 Eventuele andere aangepaste stuurinrichting (joystick, enz.)
40.11 Stuurknop
40.12 Handspalk op stuurwiel
40.13 Polsspalk op stuurwiel
42. Aangepaste achteruitkijkspiegel(s)
42.01 (Linker- of) rechterbuitenspiegel
42.02 Buitenspiegel op voorspatbord
42.03 Extra binnenspiegel voor goed zicht op het verkeer42.04 Panoramische binnenspiegel
42.05 Dodehoekspiegel
42.06 Elektrisch bediende buitenspiegel(s)
43. Aangepaste bestuurdersstoel
43.01 Bestuurdersstoel op een goede kijkhoogte en op normale
afstand van het stuurwiel en de pedalen
43.02 Bestuurdersstoel aangepast aan lichaamsvorm
43.03 Bestuurdersstoel met zijsteun voor goede zitstabiliteit
43.04 Bestuurdersstoel met armleuningen43.05 Verlengde stoelslede van bestuurdersstoel
43.06 Aangepaste veiligheidsgordel
43.07 Vierpuntsveiligheidsgordel
44. Aanpassingen van het motorrijwiel (vermelding subcode verplicht)
44.01 Eén remelement voor alle remhandelingen
44.02 (Aangepaste) handbediende rem (voorwiel)
44.03 (Aangepaste) voetbediende rem (achterwiel)44.04 (Aangepaste) gashendel
44.05 (Aangepaste) handschakeling en handkoppeling
44.06 (Aangepaste) achteruitkijkspiegel(s)
44.07 (Aangepaste) bedieningsorganen (richtingaanwijzers,
remlichten, enz.)
44.08 Zithoogte waarbij de bestuurder in zittende positie beide
voeten tegelijk op de grond kan plaatsen
45. Motorrijwiel uitsluitend met zijspan50. Alleen het voertuig met chassisnummer (voertuigidentificatie-
nummer, VIN)
51. Alleen het voertuig met kenteken (voertuigregistratienummer, VRN)
ADMINISTRATIEVE VERMELDINGEN
70. Ingewisseld voor rijbewijs nr. … afgegeven door … (voor een derde
land: EU/VN-symbool, bijvoorbeeld 70.0123456789.NL)
71. Duplicaat van rijbewijs nr. … (voor een derde land: EU/VN-
symbool, bijvoorbeeld 71.987654321.HR)
72. Alleen voertuigen van categorie A met een maximale cilinderinhoud
van 125 cc en een maximumvermogen van 11 kW (A1)
73. Alleen drie- of vierwielige motorvoertuigen van categorie B (B1)74. Alleen voertuigen van categorie C met een maximaal toegestane
massa van 7 500 kg (C1)
75. Alleen voertuigen van categorie D met ten hoogste 16 zitplaatsen,
die van de bestuurder niet meegerekend (D1)1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 13
▼M4
76. Alleen voertuigen van categorie C met een maximaal toegestane
massa van 7 500 kg (C1), met een aanhangwagen waarvan de maxi-
maal toegestane massa meer dan 750 kg bedraagt, mits de maximaal
toegestane massa van het aldus gevormde samenstel ten hoogste
12 000 kg bedraagt en de maximaal toegestane massa van de
aanhangwagen de ledige massa van het trekkende voertuig niet over-
schrijdt (C1+E)
77. Alleen voertuigen van categorie D met ten hoogste 16 zitplaatsen,
die van de bestuurder niet meegerekend (D1), met een aanhang-
wagen waarvan de maximaal toegestane massa meer dan 750 kg
bedraagt, mits a) de maximaal toegestane massa van het aldus
gevormde samenstel ten hoogste 12 000 kg bedraagt en de maximaal
toegestane massa van de aanhangwagen de ledige massa van het
trekkende voertuig niet overschrijdt en b) de aanhangwagen niet
wordt gebruikt om personen te vervoeren (D1+E)
78. Alleen voertuigen met automatische schakeling
(Richtlijn 91/439/EEG, bijlage II, 8.1.1, tweede alinea)
79. (…) Alleen voertuigen conform de specificaties tussen haken, in het
kader van de toepassing van artikel 10, lid 1, van de richtlijn:
90.01: links van
90.02: rechts van90.03: links90.04: rechts90.05: hand90.06: voet90.07: bedienbaar
95. Bestuurder, houder van het getuigschrift, die voldoet aan de vakbe-
kwaamheidsvereisten van artikel 3 tot … (bv.: 95.01.01.2012)
— codes 100 en hoger: nationale codes die alleen gelden voor het verkeer
op het grondgebied van de Staat die het rijbewijs
heeft afgegeven.
De datum van eerste afgifte per categorie moet bij iedere latere vervanging
of inwisseling opnieuw op bladzijde 3 worden vermeld;
bladzijde 5: deze bladzijde kan allerlei gegevens bevatten, zoals:
— eventuele periodes van ontzegging van rijbevoegdheid;
— zware overtredingen op het grondgebied van de Staat van gewone
verblijfplaats waarmee rekening wordt gehouden bij het in die Staat
geldende controlesysteem voor bestuurders;
bladzijde 6 bevat:
— geldigheidsverklaringen die uitsluitend van toepassing zijn op het grond-
gebied van de Staat die deze op basis van gelijkwaardigheid heeft
verleend of voor niet onder deze richtlijn vallende voertuigcategorieën
heeft afgegeven (inclusief afgiftedata en geldigheidsduur …);
— de nodige ruimte voor de (facultatieve) vermelding van de veranderingen
van verblijfplaats van de houder.
3. De vermeldingen worden met uitzondering van die op de eerste bladzijde
aangebracht in de taal/talen van de Lid-Staat die het rijbewijs afgeeft.
Indien een lidstaat deze vermeldingen in een andere nationale taal dan een
van de officiële talen van Europese Gemeenschappen (Deens, Duits, Engels,
Ests, Fins, Frans, Grieks, Hongaars, Italiaans, Lets, Litouws, Maltees, Neder-
lands, Pools, Portugees, Sloveens, Slowaaks, Spaans, Tsjechisch, Zweeds)
wenst te stellen, moet hij het rijbewijs opstellen in twee talen waaronder
één van de bovengenoemde talen, onverminderd de overige bepalingen van
deze bijlage.
4. Wanneer de houder van een door een Lid-Staat afgegeven rijbewijs zijn
gewone verblijfplaats naar een andere Lid-Staat heeft overgebracht, kan
laatstgenoemde Lid-Staat op dit rijbewijs
— de verandering(en) van verblijfplaats vermelden op bladzijde 6,1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 14
▼M5
▼B
▼A2
▼B
▼B
— de voor de administratie van het rijbewijs vereiste vermeldingen, zoals de
op zijn grondgebied begane zware overtredingen, opnemen op bladzijde
5,
mits hij die vermeldingen ook opneemt op de rijbewijzen die hij zelf afgeeft
en daarvoor over de nodige ruimte beschikt.
In afwijking van punt 2 van deze bijlage, kan op de door het Verenigd
Koninkrijk afgegeven rijbewijzen, gedurende ten hoogste tien jaar na aanne-
ming van deze richtlijn, de foto van de houder ontbreken.1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 15
▼B
EUROPEES MODEL VAN HET RIJBEWIJS
1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 16
▼B
1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 17
▼B
VOORBEELD VAN EEN RIJBEWIJS VOLGENS HET EUROPESE MODEL: BELGISCH RIJBEWIJS
(Bij wijze van indicatie)
1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 18
▼M2
BIJLAGE I bis
VOORSCHRIFTEN BETREFFENDE HET RIJBEWIJS VAN EUROPEES
MODEL
(Alternatief voor het model in bijlage I)
1. De fysieke kenmerken van de kaart van het rijbewijs van Europees model
zijn in overeenstemming met de ISO-normen 7810 en 7816-1.
De methodes voor toetsing van de kenmerken van de rijbewijzen aan de
internationale normen zijn in overeenstemming met ISO-norm 10373.
2. Het rijbewijs heeft twee zijden:
Bladzijde 1 bevat:
a) de vermelding „rijbewijs”, in hoofdletters, gedrukt in de taal/talen van de
Lid-Staat die het rijbewijs afgeeft;
b) de vermelding van de naam van de Lid-Staat die het rijbewijs afgeeft;
deze vermelding is facultatief;
c) het onderscheidingsteken van de lidstaat die het rijbewijs afgeeft, negatief
afgedrukt in een door twaalf gele sterren omringde blauwe rechthoek; de
onderscheidingstekens zijn:
B: België
CZ: TsjechiëDK: Denemarken
D: Duitsland
EST: EstlandGR: GriekenlandE: SpanjeF: FrankrijkIRL: IerlandI: Italië
CY: Cyprus
LV: LetlandLT: LitouwenL: LuxemburgH: HongarijeM: MaltaNL: Nederland
A: Oostenrijk
PL: PolenP: PortugalSLO: SloveniëSK: SlowakijeFIN: FinlandS: ZwedenUK: Verenigd Koninkrijk
d) de gegevens die specifiek zijn voor het afgegeven rijbewijs, met de
volgende nummers:
1. de naam van de houder,
2. de voornaam van de houder,3. geboortedatum en -plaats van de houder,4. a) de datum van afgifte van het rijbewijs,
b) de datum waarop de administratieve geldigheidsduur van het rijbe-
wijs afloopt of een streepje wanneer de geldigheidsduur onbeperkt
is,1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 19
▼A2
▼M2
▼M2
c) de naam van de bevoegde instantie die het rijbewijs afgeeft (mag
op bladzijde 2 worden afgedrukt),
d) ander nummer dan dat in rubriek 5, dat nuttig is voor de admini-
stratie van het rijbewijs (facultatieve vermelding),
5. nummer van het rijbewijs,6. de foto van de houder,7. de handtekening van de houder,8. de verblijfplaats, de woonplaats of het postadres (facultatieve vermel-
ding),
9. de (sub)categorieën voertuigen die de houder gerechtigd is te besturen
(de nationale categorieën worden in een ander lettertype gedrukt dan
de geharmoniseerde categorieën);
e) de vermelding „Model van de Europese Gemeenschappen” in de taal/talen
van de lidstaat die het rijbewijs afgeeft en de vermelding „rijbewijs” in de
overige talen van de Gemeenschap, gedrukt in roze letters en op een
zodanige wijze dat deze de achtergrond van het rijbewijs vormen:
Permiso de Conducción
Řidičský pr ůkaz
KørekortFührerscheinJuhilubaΆδεια Οδήγησης
Driving Licence
Permis de conduireCeadúnas TiománaPatente di guidaVadītāja apliec ība
Vairuotojo pažym ėjimas
Vezet ői engedély
Liċenzja tas-Sewqan
RijbewijsPrawo Jazdy
Carta de Condução
Vodičský preukaz
Vozniško dovoljenjeAjokorttiKörkort
f) referentiekleuren:
— blauw: Reflex blauw Pantone;
— geel: Pantone Geel.
Bladzijde 2 bevat:
a) 9. de (sub)categorieën voertuigen die de houder gerechtigd is te besturen
(de nationale categorieën worden in een ander lettertype gedrukt dan
de geharmoniseerde categorieën);
10. de datum van eerste afgifte per (sub)categorie (deze datum moet bij
iedere latere vervanging of inwisseling op het nieuwe rijbewijs
worden vermeld);
11. de datum waarop de geldigheidsduur afloopt voor elke (sub)categorie;
12. de eventuele aanvullende of beperkende gegevens in code naast elke
desbetreffende (sub)categorie.1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 20
▼A2
▼M2
▼M2
De codes worden als volgt vastgesteld:
— codes 01 tot en met 99: geharmoniseerde codes van de Gemeen-
schap
BESTUURDER (medische redenen)
01. Correctie en/of bescherming van het gezichtsvermogen
01.01 Bril
01.02 Contactlenzen01.03 Beschermend glas
01.04 Gekleurde lenzen
01.05 Ooglap01.06 Bril of contactlenzen
02. Gehoorprothese/hulp communicatie
02.01 Gehoorprothese één oor
02.02 Gehoorprothese beide oren
03. Prothese/orthese van de ledematen
03.01 Prothese/orthese arm
03.02 Prothese/orthese been
05. Beperkte rijbevoegdheid (vermelding van subcode is
verplicht, autorijden onderhevig aan beperkingen om medi-
sche redenen)
05.01 Alleen rijden bij daglicht (bijvoorbeeld vanaf een uur
na zonsopgang tot een uur voor zonsondergang)
05.02 Alleen rijden binnen een straal van … km vanaf de
woonplaats van de rijbewijshouder of alleen binnen
de stad/regio …
05.03 Alleen rijden zonder passagiers
05.04 Rijden met maximale snelheid van … km per uur
05.05 Rijden alleen toegestaan in gezelschap van andere
rijbewijshouder
05.06 Rijden zonder aanhangwagen
05.07 Rijden op snelweg niet toegestaan05.08 Alcohol niet toegestaan
AANPASSINGEN VOERTUIG
10. Aangepaste versnellingsbak
10.01 Handschakeling
10.02 Automatische schakeling10.03 Elektronisch bediende schakeling
10.04 Aangepaste hendel
10.05 Geen hulpversnellingsbak
15. Aangepaste koppeling
15.01 Aangepast koppelingspedaal
15.02 Handkoppeling15.03 Automatische koppeling
15.04 Afscherming vóór/opklapbaar/uitneembaar koppe-
lingspedaal
20. Aangepaste remsystemen
20.01 Aangepast rempedaal
20.02 Groter rempedaal
20.03 Rempedaal geschikt voor bediening met linkervoet20.04 Rempedaal met slof20.05 Kantelbaar rempedaal
20.06 (Aangepaste) handbedrijfsrem1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 21
▼M4
▼M4
20.07 Maximale bedieningskracht bedrijfsrem
20.08 Maximale bedieningskracht voor noodrem geïnte-
greerd in bedrijfsrem
20.09 Aangepaste parkeerrem
20.10 Elektrisch bediende parkeerrem
20.11 (Aangepaste) voetbediende parkeerrem
20.12 Afscherming vóór/opklapbaar/uitneembaar rempedaal
20.13 Knierem
20.14 Elektrisch bediende bedrijfsrem
25. Aangepaste acceleratiesystemen
25.01 Aangepast gaspedaal
25.02 Gaspedaal met slof
25.03 Kantelbaar gaspedaal
25.04 Handmatig gas geven
25.05 Gas geven met knie
25.06 Servo-acceleratiesysteem (elektronisch, pneumatisch,
enz.)
25.07 Gaspedaal links van rempedaal
25.08 Gaspedaal aan linkerkant
25.09 Afscherming vóór/opklapbaar/uitneembaar gaspedaal
30. Aangepaste rem- en acceleratiesystemen, gecombineerd
30.01 Parallelpedalen
30.02 Pedalen op (nagenoeg) gelijke hoogte
30.03 Gas geven en remmen door middel van schuifsys-
teem
30.04 Gas geven en remmen door middel van schuifsys-
teem met orthese
30.05 Opklapbare/uitneembare gas- en rempedalen
30.06 Vloerverhoging
30.07 Afscherming aan de kant van het rempedaal
30.08 Afscherming voor prothese aan de kant van het
rempedaal
30.09 Afscherming vóór gas- en rempedalen
30.10 Hiel- of beenondersteuning
30.11 Gas geven en remmen via elektrische bediening
35. Aangepaste bedieningsorganen
(verlichting, ruitenwisser, ruitensproeier, claxon, richtingaan-
wijzers, enz.)
35.01 Bedieningsorganen bedienbaar zonder dat het rijg-
edrag nadelig wordt beïnvloed
35.02 Bedieningsorganen bedienbaar zonder het stuur en
toebehoren los te laten (knop, gaffel, enz.)
35.03 Bedieningsorganen bedienbaar zonder het stuur en
toebehoren (knop, gaffel, enz.) met de linkerhand
los te laten
35.04 Bedieningsorganen bedienbaar zonder het stuur en
toebehoren (knop, gaffel, enz.) met de rechterhand
los te laten
35.05 Bedieningsorganen bedienbaar zonder het stuur en
toebehoren (knop, gaffel, enz.) en de gecombineerde
gas- en remmechanismen los te laten
40. Aangepaste stuurinrichting
40.01 Standaard stuurbekrachtiging
40.02 Extra stuurbekrachtiging
40.03 Stuurinrichting met back-upsysteem
40.04 Verlengde stuurkolom1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 22
▼M4
40.05 Aangepast stuurwiel (groter en/of dikker stuurwiel,
kleinere diameter stuurwiel, enz.)
40.06 Kantelbaar stuurwiel40.07 Verticaal stuurwiel40.08 Horizontaal stuurwiel40.09 Voetbediend stuur40.10 Eventuele andere aangepaste stuurinrichting (joys-
tick, enz.)
40.11 Stuurknop40.12 Handspalk op stuurwiel40.13 Polsspalk op stuurwiel
42. Aangepaste achteruitkijkspiegel(s)
42.01 (Linker- of) rechterbuitenspiegel
42.02 Buitenspiegel op voorspatbord42.03 Extra binnenspiegel voor goed zicht op het verkeer42.04 Panoramische binnenspiegel42.05 Dodehoekspiegel42.06 Elektrisch bediende buitenspiegel(s)
43. Aangepaste bestuurdersstoel
43.01 Bestuurdersstoel op een goede kijkhoogte en op
normale afstand van het stuurwiel en de pedalen
43.02 Bestuurdersstoel aangepast aan lichaamsvorm43.03 Bestuurdersstoel met zijsteun voor goede zitstabiliteit43.04 Bestuurdersstoel met armleuningen
43.05 Verlengde stoelslede van bestuurdersstoel
43.06 Aangepaste veiligheidsgordel43.07 Vierpuntsveiligheidsgordel
44. Aanpassingen van het motorrijwiel (vermelding subcode
verplicht)
44.01 Eén remelement voor alle remhandelingen
44.02 (Aangepaste) handbediende rem (voorwiel)
44.03 (Aangepaste) voetbediende rem (achterwiel)44.04 (Aangepaste) gashendel44.05 (Aangepaste) handschakeling en handkoppeling44.06 (Aangepaste) achteruitkijkspiegel(s)44.07 (Aangepaste) bedieningsorganen (richtingaanwijzers,
remlichten, enz.)
44.08 Zithoogte waarbij de bestuurder in zittende positie
beide voeten tegelijk op de grond kan plaatsen
45. Motorrijwiel uitsluitend met zijspan
50. Alleen het voertuig met chassisnummer (voertuigidentifica-
tienummer, VIN)
51. Alleen het voertuig met kenteken (voertuigregistratienummer,
VRN)
ADMINISTRATIEVE VERMELDINGEN
70. Ingewisseld voor rijbewijs nr. … afgegeven door … (voor
een derde land: EU/VN-symbool, bijvoorbeeld
70.0123456789.NL)
71. Duplicaat van rijbewijs nr. … (voor een derde land: EU/VN-
symbool, bijvoorbeeld 71.987654321.HR)
72. Alleen voertuigen van categorie A met een maximale cilin-
derinhoud van 125 cc en een maximumvermogen van 11
kW (A1)
73. Alleen drie- of vierwielige motorvoertuigen van categorie B
(B1)1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 23
▼M4
74. Alleen voertuigen van categorie C met een maximaal toege-
stane massa van 7 500 kg (C1)
75. Alleen voertuigen van categorie D met ten hoogste 16
zitplaatsen, die van de bestuurder niet meegerekend (D1)
76. Alleen voertuigen van categorie C met een maximaal toege-
stane massa van 7 500 kg (C1), met een aanhangwagen
waarvan de maximaal toegestane massa meer dan 750 kg
bedraagt, mits de maximaal toegestane massa van het aldus
gevormde samenstel ten hoogste 12 000 kg bedraagt en de
maximaal toegestane massa van de aanhangwagen de ledige
massa van het trekkende voertuig niet overschrijdt (C1+E)
77. Alleen voertuigen van categorie D met ten hoogste 16
zitplaatsen, die van de bestuurder niet meegerekend (D1),
met een aanhangwagen waarvan de maximaal toegestane
massa meer dan 750 kg bedraagt, mits a) de maximaal toege-
stane massa van het aldus gevormde samenstel ten hoogste
12 000 kg bedraagt en de maximaal toegestane massa van
de aanhangwagen de ledige massa van het trekkende voertuig
niet overschrijdt en b) de aanhangwagen niet wordt gebruikt
om personen te vervoeren (D1+E)
78. Alleen voertuigen met automatische schakeling
(Richtlijn 91/439/EEG, bijlage II, 8.1.1, tweede alinea)
79. (…) Alleen voertuigen conform de specificaties tussen
haken, in het kader van de toepassing van artikel 10, lid 1,
van de richtlijn:
90.01: links van
90.02: rechts van90.03: links90.04: rechts
90.05: hand
90.06: voet90.07: bedienbaar
95. Bestuurder, houder van het getuigschrift, die voldoet aan de
vakbekwaamheidsvereisten van artikel 3 tot … (bv.:
95.01.01.2012)
— code 100 en hoger: nationale codes die alleen gelden voor het
verkeer op het grondgebied van de Lid-Staat
die het rijbewijs heeft afgegeven.
Wanneer een code geldt voor alle (sub)categorieën waarvoor het
rijbewijs is afgegeven, kan hij worden afgedrukt onder de kolommen
9, 10 en 11;
13. een ruimte voor de eventuele vermelding door de Lid-Staat van
ontvangst, in het kader van de toepassing van punt 3, onder a), van
deze bijlage, van de voor de administratie van het rijbewijs noodzake-
lijke gegevens;
14. een ruimte voor de eventuele vermelding door de Lid-Staat die het
rijbewijs afgeeft, van de gegevens die noodzakelijk zijn voor de
administratie of met betrekking tot de verkeersveiligheid (facultatieve
vermelding). Indien de vermelding onder een in deze bijlage
omschreven rubriek valt, moet deze vermelding worden voorafgegaan
door het nummer van de overeenkomstige rubriek.
Met uitdrukkelijke schriftelijke instemming van de houder kunnen
gegevens die geen verband houden met de administratie van het rijbe-
wijs of de verkeersveiligheid eveneens in deze ruimte worden
opgenomen; de toevoeging van deze vermeldingen heeft geen
gevolgen voor het gebruik van het model als rijbewijs;
b) een toelichting bij de genummerde rubrieken op de bladzijden 1 en 2 van
het rijbewijs (ten minste voor de rubrieken 1, 2, 3, 4 a), 4 b), 4 c), 5, 10,
11 en 12).
Indien een lidstaat deze vermeldingen in een andere nationale taal dan een
van de volgende talen (Deens, Duits, Engels, Ests, Fins, Frans, Grieks,
Hongaars, Italiaans, Lets, Litouws, Maltees, Nederlands, Pools, Portugees,
Sloveens, Slowaaks, Spaans, Tsjechisch, Zweeds) wenst te stellen, moet1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 24
▼M5
▼M2
▼A2
▼A2
hij het rijbewijs opstellen in twee talen waaronder een van de bovenge-
noemde talen, onverminderd de overige bepalingen van deze bijlage.
c) Op het rijbewijs van Europees model moet ruimte worden vrijgehouden
voor een eventuele microprocessor of gelijkwaardige geïnformatiseerde
voorziening.
3. Bijzondere bepalingen
a) Wanneer de houder van een door een Lid-Staat overeenkomstig deze
bijlage afgegeven rijbewijs zijn gewone verblijfplaats naar een andere
Lid-Staat heeft overgebracht, kan laatstgenoemde Lid-Staat op het rijbe-
wijs de voor de administratie van het rijbewijs vereiste vermeldingen
opnemen, mits hij die vermeldingen ook opneemt op de rijbewijzen die
hij zelf afgeeft en daarvoor over de nodige ruimte beschikt.
b) Na overleg met de Commissie kunnen de Lid-Staten kleuren of marke-
ringen, zoals een streepjescode, nationale symbolen en
beveiligingsvoorzieningen toevoegen, onverminderd de overige bepa-
lingen van deze bijlage.
In het kader van de wederzijdse erkenning van rijbewijzen mag de streep-
jescode geen andere informatie bevatten dan die welke reeds leesbaar op
het rijbewijs voorkomt of die noodzakelijk is voor de afgifte van het rijbe-
wijs.1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 25
▼M2
▼M2
EUROPEES MODEL VAN HET RIJBEWIJS
Bladzijde 1
Bladzijde 2
1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 26
▼M2
VOORBEELD VAN EEN RIJBEWIJS VOLGENS HET EUROPEES
MODEL
Belgisch rijbewijs (Bij wijze van indicatie)
1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 27
▼M4
BIJLAGE II
I.MINIMUMEISEN VOOR RIJEXAMENS
De lidstaten nemen de nodige maatregelen om zich ervan te vergewissen dat de
toekomstige bestuurders voldoen aan de eisen inzake kennis, rijvaardigheid en
rijgedrag voor het besturen van een motorvoertuig. Het daartoe ingestelde
examen behelst:
— een theoretisch examen, en vervolgens
— een examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag.
Hieronder volgt de examenprocedure.
A. THEORETISCH EXAMEN
1. Vorm
Er dient een zodanige vorm te worden gekozen dat kan worden
nagegaan of de kandidaat de vereiste kennis bezit met betrekking
tot de in de punten 2 tot en met 4 van deze bijlage genoemde onder-
werpen.
Indien de kandidaat houder is van een rijbewijs voor een andere
categorie waarvoor met goed gevolg een theoretisch examen is afge-
legd, kan vrijstelling worden verleend van de bepalingen in punt 2
tot en met 4 van deze bijlage die deze rijbewijzen gemeen hebben.
2. Inhoud van het theoretisch examen voor alle categorieën voer-
tuigen
2.1. Het examen moet betrekking hebben op elk van de onderstaande
punten, waarbij het aan de lidstaten wordt overgelaten om voor elk
punt de inhoud en de vorm vast te stellen:
2.1.1. Verkeersregels:
— in het bijzonder inzake verkeerstekens, wegmarkeringen,
signalen, voorrangsregels en snelheidsbeperkingen;
2.1.2. Bestuurder:
— het belang van oplettendheid en van de houding ten opzichte van
medeweggebruikers;
— waarneming, beoordeling en reactie, met name reactietijd, en
gedragsveranderingen bij de bestuurder ten gevolge van alcohol,
drugs en geneesmiddelen, gemoedsgesteldheid en vermoeidheid;
2.1.3. Weg:
— de belangrijkste richtlijnen voor het bewaren van afstand,
remweg en wegligging van het voertuig in uiteenlopende weg-
en weersomstandigheden;
— verkeersrisico's in verband met de wegomstandigheden, in het
bijzonder veranderingen ten gevolge van de weerstoestand en
het tijdstip van de dag of de nacht;
— kenmerken van de verschillende soorten wegen en daarop betrek-
king hebbende wettelijke voorschriften;
2.1.4. Medeweggebruikers:
— specifieke risico's in verband met de onervarenheid van mede-
weggebruikers en de deelneming aan het verkeer van de meest
kwetsbare categorieën, zoals kinderen, voetgangers, fietsers en
passagiers die in hun mobiliteit beperkt zijn;
— risico's in verband met de deelneming aan het verkeer en het
besturen van diverse typen voertuigen en in verband met het
verschillende gezichtsveld van de bestuurders van deze voer-
tuigen;
2.1.5. Algemene voorschriften en diversen:
— voorschriften voor administratieve bescheiden in verband met het
gebruik van het voertuig;
— algemene regels voor de door de bestuurder te volgen gedragslijn
bij ongevallen (plaatsen van de gevarendriehoek, waarschuwen,
enz.) en maatregelen die hij/zij in voorkomend geval kan nemen
om hulp te verlenen aan verkeersslachtoffers;
— veiligheidseisen met betrekking tot het voertuig, de lading en de
passagiers;1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 28
▼M4
2.1.6. Voorzorgsmaatregelen bij het verlaten van het voertuig;
2.1.7. De mechanische onderdelen die voor de rijveiligheid van belang
zijn: de kandidaten moeten in staat zijn de meest voorkomende
defecten te ontdekken, in het bijzonder aan de stuurinrichting,
wielophanging, remmen, banden, verlichting en richtingaanwijzers,
reflectoren, achteruitkijkspiegels, voorruit en ruitenwissers, uitlaat-
systeem, veiligheidsgordels en claxon;
2.1.8. Veiligheidsinrichtingen van de voertuigen, met name het gebruik van
veiligheidsgordels, hoofdsteunen en veiligheidsvoorzieningen voor
kinderen;
2.1.9. Regels voor het milieuvriendelijke gebruik van het voertuig (alleen
claxonneren indien nodig, matig brandstofgebruik, beperking van
uitlaatgassen, enz.).
3. Specifieke voorschriften voor de categoriëen A en A1
3.1. Verplichte toetsing van de algemene kennis van:
3.1.1. Het gebruik van beschermende uitrusting, zoals handschoenen,
schoeisel, kleding en helm;
3.1.2. Zichtbaarheid van motorrijders voor medeweggebruikers;
3.1.3. Specifieke risico's in verband met uiteenlopende wegomstandigheden
zoals hierboven genoemd, met bijzondere aandacht voor gladde
delen als putdeksels, wegmarkeringen zoals strepen en pijlen, tram-
rails, enz.;
3.1.4. Mechanische onderdelen die voor de verkeersveiligheid van belang
zijn zoals hierboven genoemd, met bijzondere aandacht voor de
noodstopschakelaar, het oliepeil en de ketting.
4. Specifieke voorschriften voor de categorieën C, C+E, C1, C1+E,
D, D+E, D1, D1+E
4.1. Verplichte toetsing van de algemene kennis van:
4.1.1. Voorschriften inzake rij- en rusttijden zoals beschreven in Verorde-
ning (EEG) nr. 3820/85 van de Raad (1); het gebruik van
controleapparatuur zoals beschreven in Verordening (EEG) nr.
3821/85 van de Raad (2);
4.1.2. Voorschriften inzake het type vervoer: goederen of personen;
4.1.3. Voertuig- en vervoersdocumenten die zijn vereist voor nationaal en
internationaal vervoer van goederen en personen;
4.1.4. Maatregelen bij ongevallen; kennis van de maatregelen die moeten
worden genomen na een ongeval of vergelijkbare gebeurtenis, met
inbegrip van noodmaatregelen zoals de evacuatie van passagiers en
de grondbeginselen van eerste hulp;
4.1.5. De voorzorgsmaatregelen die moeten worden genomen bij het
verwisselen van wielen;
4.1.6. Voorschriften inzake gewichten en afmetingen; voorschriften inzake
snelheidsbegrenzers;
4.1.7. Beperking van het gezichtsveld die door de kenmerken van het voer-
tuig wordt veroorzaakt;
4.1.8. Lezen van een wegenkaart, routeplanner, inclusief het gebruik van
elektronische navigatiesystemen (optioneel);
4.1.9. Veiligheidseisen bij het laden van het voertuig: het beheersen van de
lading (laden en vastzetten), problemen met verschillende soorten
lading (bijvoorbeeld vloeistoffen, hangende lading, enz.), het laden
en lossen van goederen en het gebruik van laadapparatuur (alleen
categorieën C, C+E, C1, C1+E);
4.1.10. De verantwoordelijkheid van de bestuurder met betrekking tot het
vervoer van passagiers; het comfort en de veiligheid van passagiers;
het vervoeren van kinderen; de nodige controles vóór het wegrijden;
in het theoretische examen moeten verschillende bussen aan de orde1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 29
(1) PB L 370 van 31.12.1985, blz. 1.
(2) PB L 370 van 31.12.1985, blz. 8.
▼M4
komen (bussen voor openbaar vervoer, touringcars, bussen met
speciale afmetingen, enz.) (alleen categorieën D, D+E, D1, D1+E).
4.2. Verplichte toetsing van de algemene kennis van de volgende aanvul-
lende voorschriften die betrekking hebben op de categorieën C, C+E,
D en D+E en de volgende zaken betreffen:
4.2.1. De principes van de constructie en werking van: verbrandingsmo-
toren, vloeistoffen (bijvoorbeeld motorolie, koelvloeistof,
ruitensproeiervloeistof), het brandstofsysteem, het elektrische
systeem, de ontsteking, het transmissiesysteem (koppeling, versnel-
lingsbak, enz.);
4.2.2. Smering en antivriesbescherming;4.2.3. De principes van de constructie, montage, correct gebruik en onder-
houd van banden;
4.2.4. De principes van de typen, werking, belangrijkste onderdelen,
montage, gebruik en dagelijks onderhoud van reminrichtingen en
snelheidsbegrenzers;
4.2.5. De principes van de typen, werking, belangrijkste onderdelen,
montage, gebruik en dagelijks onderhoud van het koppelmechanisme
(alleen categorieën C+E, D+E);
4.2.6. Methoden voor het opsporen van oorzaken van defecten;
4.2.7. Preventief onderhoud van voertuigen en noodzakelijke lopende repa-
raties;
4.2.8. De verantwoordelijkheid van de bestuurder voor de ontvangst, het
vervoer en de aflevering van goederen volgens afspraak (alleen cate-
gorieën C, C+E).
B. EXAMEN INZAKE RIJVAARDIGHEID EN RIJGEDRAG
5. Voertuig en uitrusting
5.1. Om een voertuig met handschakeling te mogen besturen, moet de
kandidaat slagen voor een in een voertuig met dergelijke schakeling
afgelegd examen waarbij de rijvaardigheid en het rijgedrag worden
getoetst.
Indien de kandidaat bovengenoemd examen aflegt in een voertuig
met automatische schakeling, dient dit in het op grond van een
dergelijk examen afgegeven rijbewijs te worden vermeld. Rijbe-
wijzen waarin die vermelding is opgenomen, gelden uitsluitend
voor het besturen van voertuigen met automatische schakeling.
Onder „voertuig met automatische schakeling” wordt een voertuig
verstaan waarbij de overbrengingsverhouding tussen motor en wielen
slechts door het bedienen van het gas- en rempedaal wordt gewij-
zigd.
5.2. De voertuigen die gebruikt worden voor het examen inzake de
rijvaardigheid en het rijgedrag moeten voldoen aan de volgende
minimumnormen. De lidstaten kunnen daaraan strengere eisen
stellen of andere normen toevoegen.
Categorie A:
— Geleidelijke verwerving (artikel 6, lid 1, onder b), eerste streepje,
eerste volzin): motorrijwiel zonder zijspan met een cilinderin-
houd van meer dan 120 cm
3, dat een snelheid van ten minste
100 km per uur kan bereiken;
— Rechtstreekse verwerving (artikel 6, lid 1, onder b), eerste
streepje, tweede volzin): motorrijwiel zonder zijspan met een
vermogen van ten minste 35 kW;
Subcategorie A1:Motorrijwiel zonder zijspan met een cilinderinhoud van ten minste
75 cm
3;
Categorie B:Vierwielig voertuig van categorie B waarmee een snelheid van ten
minste 100 km per uur kan worden bereikt;
Categorie B+E:Samenstel van een examenvoertuig van categorie B en een aanhang-
wagen met een maximaal toegestane massa van ten minste 1 000 kg,1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 30
▼M4
met welk samenstel, dat niet onder categorie B valt, een snelheid van
ten minste 100 km per uur kan worden bereikt; de laadruimte van de
aanhangwagen moet bestaan uit een gesloten opbouw die ten minste
even breed en hoog is als het motorvoertuig; de gesloten opbouw
mag ook nagenoeg even breed zijn als het motorvoertuig zolang het
zicht naar achteren alleen door middel van de buitenspiegels van het
motorvoertuig mogelijk is; de feitelijke totale massa van de aanhang-
wagen moet minimaal 800 kg bedragen;
Subcategorie B1:
Gemotoriseerde drie- of vierwieler waarmee een snelheid van ten
minste 60 km per uur kan worden bereikt;
Categorie C:Voertuig van categorie C met een maximaal toegestane massa van
ten minste 12 000 kg, een lengte van ten minste 8 m en een breedte
van ten minste 2,40 m, waarmee een snelheid van ten minste 80 km
per uur kan worden bereikt; uitgerust met ABS, met een versnel-
lingsbak met ten minste acht voorwaartse versnellingen en met
controleapparatuur als bedoeld in Verordening (EEG) nr. 3821/85;
de laadruimte moet bestaan uit een gesloten opbouw die ten minste
even breed en hoog is als de cabine van het motorvoertuig; de feite-
lijke totale massa van het voertuig moet minimaal 10 000 kg
bedragen;
Categorie C+E:Geleed voertuig of een samenstel bestaande uit een examenvoertuig
van categorie C en een aanhangwagen van ten minste 7,5 m lang; dit
voertuig of samenstel moet een maximaal toegestane massa van ten
minste 20 000 kg hebben, een lengte van ten minste 14 m en een
breedte van ten minste 2,40 m; met dit gelede voertuig of samenstel
moet een snelheid van ten minste 80 km per uur kunnen worden
bereikt en het moet zijn uitgerust met ABS, met een versnellingsbak
met ten minste acht voorwaartse versnellingen en met controleappa-
ratuur als bedoeld in Verordening (EEG) nr. 3821/85; de laadruimte
moet bestaan uit een gesloten opbouw die ten minste even breed en
hoog is als de cabine; de feitelijke totale massa van het gelede voer-
tuig of het samenstel moet minimaal 15 000 kg bedragen;
Subcategorie C1:Voertuig van subcategorie C1 met een maximaal toegestane massa
van ten minste 4 000 kg en een lengte van ten minste 5 m, waarmee
een snelheid van ten minste 80 km per uur kan worden bereikt;
uitgerust met ABS en met controleapparatuur als bedoeld in Veror-
dening (EEG) nr. 3821/85; de laadruimte moet bestaan uit een
gesloten opbouw die ten minste even breed en hoog is als de cabine;
Subcategorie C1+E:Samenstel bestaande uit een examenvoertuig van subcategorie C1 en
een aanhangwagen met een maximaal toegestane massa van ten
minste 1 250 kg; het samenstel moet een lengte hebben van ten
minste 8 m en met dit samenstel moet een snelheid van ten minste
80 km per uur kunnen worden bereikt; de laadruimte van de
aanhangwagen moet bestaan uit een gesloten opbouw die ten minste
even breed en hoog is als de cabine van het motorvoertuig; de
gesloten opbouw mag ook nagenoeg even breed zijn als het motor-
voertuig zolang het zicht naar achteren alleen door middel van de
buitenspiegels van het motorvoertuig mogelijk is; de feitelijke totale
massa van de aanhangwagen moet minimaal 800 kg bedragen;
Categorie D:
Voertuig van categorie D met een lengte van ten minste 10 m en een
breedte van ten minste 2,40 m, waarmee een snelheid van ten minste
80 km per uur kan worden bereikt; uitgerust met ABS en met
controleapparatuur als bedoeld in Verordening (EEG) nr. 3821/85;
Categorie D+E:
Samenstel bestaande uit een examenvoertuig van categorie D en een
aanhangwagen met een maximaal toegestane massa van ten minste
1 250 kg en een breedte van ten minste 2,40 m, waarmee een snel-
heid van ten minste 80 km per uur kan worden bereikt; de
laadruimte van de aanhangwagen moet bestaan uit een gesloten
opbouw die ten minste 2 m breed en 2 m hoog is; de feitelijke totale
massa van de aanhangwagen moet minimaal 800 kg bedragen;1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 31
▼M4
Subcategorie D1:
Voertuig van subcategorie D1 met een maximaal toegestane massa
van ten minste 4 000 kg, en een lengte van ten minste 5 m, waarmee
een snelheid van ten minste 80 km per uur kan worden bereikt;
uitgerust met ABS en met controleapparatuur als bedoeld in Veror-
dening (EEG) nr. 3821/85;
Subcategorie D1+E:
Samenstel bestaande uit een examenvoertuig van subcategorie D1 en
een aanhangwagen met een maximaal toegestane massa van ten
minste 1 250 kg, met welk samenstel een snelheid van ten minste
80 km per uur kan worden bereikt; de laadruimte van de aanhang-
wagen moet bestaan uit een gesloten opbouw die ten minste 2 m
breed en 2 m hoog is; de feitelijke totale massa van de aanhang-
wagen moet minimaal 800 kg bedragen;
Examenvoertuigen van de categorieën B+E, C, C+E, C1, C1+E, D,
D+E, D1 en D1+E die niet voldoen aan de bovenstaande minimum-
normen maar die wel vóór of op de datum van inwerkingtreding van
deze richtlijn worden gebruikt, mogen nog tot maximaal tien jaar na
deze datum worden gebruikt. Aan de bepalingen met betrekking tot
de lading moet uiterlijk tien jaar na de inwerkingtreding van deze
richtlijn door de lidstaten uitvoering zijn gegeven.
6. Rijvaardigheid en rijgedrag met betrekking tot de categorieën A
en A1
6.1. Rijklaar maken en technische controle van het voertuig in verband
met de verkeersveiligheid
De kandidaten moeten door middel van de onderstaande handelingen
aantonen dat zij goed voorbereid aan het examen kunnen beginnen
en het voertuig rijklaar kunnen maken:
6.1.1. Correct dragen van beschermende uitrusting, zoals handschoenen,
schoeisel, kleding en helm;
6.1.2. Steekproefsgewijze controle van banden, remmen, stuurinrichting,
noodstopschakelaar (indien aanwezig), ketting, oliepeil, verlichting,
reflectoren, richtingaanwijzers en claxon.
6.2. Bijzondere verrichtingen in verband met de verkeersveiligheid6.2.1. Motorrijwiel op de standaard plaatsen, er vanaf halen en zonder hulp
van de motor het rijwiel verplaatsen door ernaast te lopen;
6.2.2. Motorrijwiel op de standaard plaatsen;6.2.3. Ten minste twee verrichtingen bij een lage snelheid, waaronder een
slalom ter beoordeling van de bediening van de koppeling in combi-
natie met de rem, balans, kijkrichting en de houding op het
motorrijwiel, en de positie van de voeten op de voetsteunen;
6.2.4. Ten minste twee verrichtingen bij een hogere snelheid, waaronder
één verrichting in tweede of derde versnelling, minimaal 30 km per
uur, en één verrichting voor het ontwijken van obstakels bij een snel-
heid van minimaal 50 km per uur, ter beoordeling van de houding op
het motorrijwiel, kijkrichting, balans, stuurtechniek en schakeltech-
niek;
6.2.5. Remmen: er moeten minimaal twee remoefeningen worden uitge-
voerd, waaronder een noodstop bij een snelheid van minimaal
50 km per uur, ter beoordeling van de bediening van de voor- en
achterrem, kijkrichting en de houding op het motorrijwiel.
Aan de bepalingen inzake de bijzondere verrichtingen in de punten
6.2.3 tot en met 6.2.5 moet uiterlijk vijf jaar na de datum van inwer-
kingtreding van deze richtlijn uitvoering zijn gegeven.
6.3. Rijgedrag
De kandidaten moeten in normale verkeerssituaties veilig en met de
vereiste voorzichtigheid de volgende handelingen uitvoeren:
6.3.1. Wegrijden: na parkeren, na een stop in het verkeer, na verlaten van
een oprit;
6.3.2. Rijden op rechte wegen; tegenliggers passeren, ook bij wegversmal-
lingen;
6.3.3. Rijden door bochten;1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 32
▼M4
6.3.4. Kruispunten: naderen en oversteken van kruispunten en overwegen;
6.3.5. Veranderen van richting: naar links en rechts; veranderen van rijst-
rook;
6.3.6. Oprijden/verlaten van snelwegen of vergelijkbare wegen (indien
aanwezig): invoegen vanaf de invoegstrook; uitvoegen op de
uitvoegstrook;
6.3.7. Inhalen/passeren: inhalen van ander verkeer (indien mogelijk); obsta-
kels voorbijrijden, bijvoorbeeld geparkeerde auto's; ingehaald
worden (indien mogelijk);
6.3.8. Speciale verkeerselementen (indien aanwezig): rotondes; gelijk-
vloerse spoorwegovergangen, tram-/bushaltes;
voetgangersoversteekplaatsen; stijgende/dalende weg over een lange
afstand;
6.3.9. De nodige voorzorgsmaatregelen nemen bij het afstappen van het
voertuig.
7. Rijvaardigheid en rijgedrag met betrekking tot de categorieën B,
B1 en B+E
7.1. Rijklaar maken en technische controle van het voertuig in verband
met de verkeersveiligheid
De kandidaten moeten door middel van de onderstaande handelingen
aantonen dat zij goed voorbereid aan het examen kunnen beginnen
en het voertuig rijklaar kunnen maken:
7.1.1. Verstellen van de zitplaats van de bestuurder voor een juiste zithou-
ding;
7.1.2. Afstellen van de achteruitkijkspiegels, veiligheidsgordel en hoofd-
steun (indien aanwezig);
7.1.3. Controleren of de portieren goed gesloten zijn;7.1.4. Steekproefsgewijze controle van banden, stuurinrichting, remmen,
vloeistoffen (bijvoorbeeld motorolie, koelvloeistof, ruitensproeier-
vloeistof), verlichting, reflectoren, richtingaanwijzers en claxon;
7.1.5. Controle van de veiligheid met betrekking tot de lading van het
voertuig: carrosserie, plaatwerk, laaddeuren, cabineslot, manier van
laden, vastzetten lading (alleen categorie B+E);
7.1.6. Controle van het koppelmechanisme en de elektrische en remverbin-
dingen (alleen categorie B+E);
7.2. Categorieën B en B1: bijzondere verrichtingen in verband met de
verkeersveiligheid
Een aantal van de onderstaande verrichtingen moet worden getest
(ten minste twee van de vier punten, waarvan één achteruitrijdend):
7.2.1. In rechte lijn achteruitrijden of achteruitrijdend rechts of links een
bocht omgaan en daarbij op de juiste rijstrook blijven;
7.2.2. Keren met voor- en achteruitschakeling;7.2.3. Parkeren op en verlaten van een parkeerruimte (evenwijdig aan of
schuin of loodrecht ten opzichte van de weg gelegen, vooruit en
achteruit, zowel op een vlakke weg als op een stijgende of dalende
weg);
7.2.4. Remmen tot stilstand; een noodstop is optioneel.7.3. Categorie B+E: bijzondere verrichtingen in verband met de verkeers-
veiligheid
7.3.1. Koppelen en loskoppelen van een aanhangwagen aan/van een motor-
voertuig; aan het begin van deze verrichting moeten het voertuig en
de aanhangwagen naast elkaar staan (niet in elkaars verlengde);
7.3.2. Achteruitrijdend een bocht maken met een door de lidstaten vast te
stellen loop;
7.3.3. Veilig parkeren voor laden/lossen.
7.4. Rijgedrag
De kandidaten moeten in normale verkeerssituaties veilig en met de
vereiste voorzichtigheid de volgende handelingen uitvoeren:1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 33
▼M4
7.4.1. Wegrijden: na parkeren, na een stop in het verkeer, na verlaten van
een oprit;
7.4.2. Rijden op rechte wegen; tegenliggers passeren, ook bij wegversmal-
lingen;
7.4.3. Rijden door bochten;7.4.4. Kruispunten: naderen en oversteken van kruispunten en overwegen;7.4.5. Veranderen van richting: naar links en rechts; veranderen van rijst-
rook;
7.4.6. Oprijden/verlaten van snelwegen of vergelijkbare wegen (indien
aanwezig): invoegen vanaf de invoegstrook; uitvoegen op de
uitvoegstrook;
7.4.7. Inhalen/passeren: inhalen van ander verkeer (indien mogelijk); obsta-
kels voorbijrijden, bijvoorbeeld geparkeerde auto's; ingehaald
worden (indien mogelijk);
7.4.8. Speciale verkeerselementen (indien aanwezig): rotondes; gelijk-
vloerse spoorwegovergangen, tram-/bushaltes;
voetgangersoversteekplaatsen; stijgende/dalende weg over een lange
afstand;
7.4.9. De nodige voorzorgsmaatregelen nemen bij het verlaten van het
voertuig.
8. Rijvaardigheid en rijgedrag met betrekking tot de categorieën C,
C+E, C1, C1+E, D, D+E, D1 en D1+E.
8.1. Rijklaar maken en technische controle van het voertuig in verband
met de verkeersveiligheid
De kandidaten moeten door middel van de onderstaande handelingen
aantonen dat zij goed voorbereid aan het examen kunnen beginnen
en het voertuig rijklaar kunnen maken:
8.1.1. Verstellen van de zitplaats van de bestuurder voor een juiste zithou-
ding;
8.1.2. Afstellen van de achteruitkijkspiegels, veiligheidsgordel en hoofd-
steun (indien aanwezig);
8.1.3. Steekproefsgewijze controle van banden, stuurinrichting, remmen,
verlichting, reflectoren, richtingaanwijzers en claxon;
8.1.4. Controle van de rembekrachtiging en stuurinrichting; controle van de
wielen, wielmoeren, spatborden, voorruit, ruiten en ruitenwissers,
vloeistoffen (bijvoorbeeld motorolie, koelvloeistof en ruitensproeier-
vloeistof); controle en gebruik van alle onderdelen op het dashboard,
inclusief de controleapparatuur als bedoeld in Verordening (EEG) nr.
3821/85;
8.1.5. Controle van de luchtdruk, luchttanks en de wielophanging;8.1.6. Controle van de veiligheid met betrekking tot de lading van het
voertuig: carrosserie, plaatwerk, laaddeuren, laadmechanisme (indien
aanwezig), cabineslot (indien aanwezig), manier van laden, vast-
zetten lading (alleen categorieën C, C+E, C1, C1+E);
8.1.7. Controle van het koppelmechanisme en de elektrische en remverbin-
dingen (alleen categorieën C+E, C1+E, D+E, D1+E);
8.1.8. In staat zijn bijzondere maatregelen te treffen voor de veiligheid van
het voertuig; controle van carrosserie, bedrijfsdeuren, nooduitgangen,
EHBO-benodigdheden, brandblussers en andere veiligheidsvoorzie-
ningen (alleen categorieën D, D+E, D1, D1+E);
8.1.9. Lezen van een wegenkaart, routeplanner, inclusief het gebruik van
elektronische navigatiesystemen (optioneel).
8.2. Bijzondere verrichtingen in verband met de verkeersveiligheid8.2.1. Koppelen en loskoppelen van een aanhangwagen of oplegger aan/
van een motorvoertuig; aan het begin van deze verrichting moeten
het voertuig en de aanhangwagen of oplegger naast elkaar staan
(niet in elkaars verlengde) (alleen categorieën C+E, C1+E, D+E,
D1+E);
8.2.2. Achteruitrijdend een bocht maken met een door de lidstaten vast te
stellen loop;1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 34
▼M4
8.2.3. Veilig parkeren voor laden/lossen bij een laadvloer/laadhelling of
soortgelijke inrichting (alleen categorieën C, C+E, C1, C1+E);
8.2.4. Parkeren om passagiers veilig in of uit de bus te laten stappen
(alleen categorieën D, D+E, D1, D1+E).
8.3. Rijgedrag
De kandidaten moeten in normale verkeerssituaties veilig en met de
vereiste voorzichtigheid de volgende handelingen uitvoeren:
8.3.1. Wegrijden: na parkeren, na een stop in het verkeer, na verlaten van
een oprit;
8.3.2. Rijden op rechte wegen; tegenliggers passeren, ook bij wegversmal-
lingen;
8.3.3. Rijden door bochten;
8.3.4. Kruispunten: naderen en oversteken van kruispunten en overwegen;8.3.5. Veranderen van richting: naar links en rechts; veranderen van rijst-
rook;
8.3.6. Oprijden/verlaten van snelwegen of vergelijkbare wegen (indien
aanwezig): invoegen vanaf de invoegstrook; uitvoegen op de
uitvoegstrook;
8.3.7. Inhalen/passeren: inhalen van ander verkeer (indien mogelijk); obsta-
kels voorbijrijden, bijvoorbeeld geparkeerde auto's; ingehaald
worden (indien mogelijk);
8.3.8. Speciale verkeerselementen (indien aanwezig): rotondes; gelijk-
vloerse spoorwegovergangen, tram-/bushaltes;
voetgangersoversteekplaatsen; stijgende/dalende weg over een lange
afstand;
8.3.9. De nodige voorzorgsmaatregelen nemen bij het verlaten van het
voertuig.
9. Beoordeling tijdens het praktische examen
9.1. Tijdens elke rijsituatie wordt beoordeeld in hoeverre de kandidaat in
staat is het voertuig te bedienen en of hij/zij in staat is volkomen
veilig aan het verkeer deel te nemen. De examinator moet zich
tijdens het gehele examen veilig voelen. Rijfouten of gevaarlijk rijg-
edrag die de veiligheid van het examenvoertuig, de passagiers of de
medeweggebruikers direct in gevaar brengen, hebben ongeacht of de
examinator al dan niet heeft moeten ingrijpen, tot gevolg dat de
kandidaat wordt afgewezen. Het staat de examinator in dat geval
vrij het praktische examen voortijdig te beëindigen.
De examinatoren moeten worden opgeleid om de vaardigheid van de
kandidaten om in alle opzichten veilig te rijden, correct te beoor-
delen. Op de werkzaamheden van de examinatoren moet door een
door de lidstaat erkend lichaam controle en toezicht worden uitgeoe-
fend met het oog op een correcte en consequente foutenbeoordeling,
overeenkomstig de in deze bijlage vastgestelde normen.
9.2. Tijdens de beoordeling moet de examinator in het bijzonder
aandacht schenken aan het feit of de kandidaat defensief en sociaal
rijgedrag vertoont. Dit gedrag moet overeenkomen met de algehele
rijstijl en de examinator moet hiermee rekening houden bij de beeld-
vorming van de kandidaat. Hiertoe behoren het aanpassend en
zelfverzekerd (veilig) rijden. Daarbij moet echter rekening worden
gehouden met de weg- en weersomstandigheden, medeweggebrui-
kers, de veiligheid van de overige weggebruikers (met name de
kwetsbaardere) en anticipatievermogen.
9.3. De examinator moet tevens beoordelen of de kandidaat op de onder-
staande punten voldoende presteert:
9.3.1. Beheersing van het voertuig. Hierbij moet worden gekeken naar:
correct gebruik van de veiligheidsgordels, achteruitkijkspiegels,
hoofdsteunen, zitplaats; correct gebruik van verlichting en andere
voorzieningen; correct gebruik van de koppeling, versnellingsbak,
gaspedaal, reminrichting (inclusief de derde reminrichting, indienaanwezig), stuurinrichting; beheersing van het voertuig onder uiteen-
lopende omstandigheden, bij verschillende snelheden; evenwichtig
rijgedrag; gewicht, afmetingen en eigenschappen van het voertuig;
gewicht en type lading (alleen categorieën B+E, C, C+E, C1,
C1+E, D+E, D1+E); het comfort van de passagiers (alleen catego-1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 35
▼M4
rieën D, D+E, D1, D1+E) (niet te snel optrekken, soepel rijgedrag en
gelijkmatig remmen);
9.3.2. Zuinig en milieuvriendelijk rijden. Hierbij moet worden gelet op het
aantal omwentelingen per minuut en het schakelen, remmen en
versnellen (alleen categorieën B+E, C, C+E, C1, C1+E, D, D+E,
D1, D1+E);
9.3.3. Goed kijken: rondom kijken, spiegels goed gebruiken; dichtbij,
verder weg, ver kijken;
9.3.4. Voorrang verlenen: voorrang op kruispunten en overwegen; voorrang
verlenen op andere punten (bijvoorbeeld bij het veranderen van rich-
ting of rijstrook en bij bijzondere verrichtingen);
9.3.5. De juiste positie kiezen op de weg: juiste positie op de weg, de rijst-
rook, de rotonde en door bochten, die past bij het type en de
eigenschappen van het voertuig; voorsorteren;
9.3.6. Afstand bewaren: voldoende afstand bewaren voor en naast het voer-
tuig; voldoende afstand bewaren van medeweggebruikers;
9.3.7. Snelheid: de maximumsnelheid niet overschrijden; snelheid
aanpassen aan de weers- en verkeersomstandigheden en indien nodig
aan de nationale snelheidslimiet; rijden met een snelheid waarbij het
tot stilstand komen vóór een zichtbare en vrije weg mogelijk is; snel-
heid aanpassen aan die welke wordt aangehouden door andere,
soortgelijke weggebruikers;
9.3.8. Verkeerslichten, verkeerstekens en andere voorzieningen: correct
gedrag bij verkeerslichten, opvolgen van de instructies van verkeers-
regelaars: correct gedrag bij verkeerstekens (verbods- of
gebodsborden); correct gedrag bij wegmarkeringen;
9.3.9. Het geven van signalen: signalen geven op de juiste momenten;
correct richting aangeven; correct reageren op signalen van andere
weggebruikers;
9.3.10. Remmen en stoppen: tijdig gas minderen, afremmen of stoppen,
waarbij rekening moet worden gehouden met de omstandigheden;
anticipatievermogen; gebruik van de verschillende reminrichtingen
(alleen categorieën C, C+E, D, D+E); gebruik van andere snelheids-
begrenzers dan remmen (alleen categorieën C, C+E, D, D+E);
10. Duur van het examen
De duur van het examen en de af te leggen afstand moeten
voldoende zijn voor de in deel B van deze bijlage genoemde beoor-
deling van de rijvaardigheid en het rijgedrag. Het examen met
betrekking tot het rijgedrag mag voor de categorieën A, A1, B, B1
en B+E nooit minder dan 25 minuten en voor de overige categorieën
nooit minder dan 45 minuten duren. Niet inbegrepen zijn de kennis-
making met de kandidaat, het rijklaar maken van het voertuig, de
technische controle van het voertuig in verband met de verkeersvei-
ligheid, de bijzondere verrichtingen en de bekendmaking van de
uitslag van het praktische examen.
11. Plaats van het examen
Het examenonderdeel voor de beoordeling van de bijzondere
verrichtingen kan op een speciaal terrein plaatsvinden. Het examen-
onderdeel voor de beoordeling van het rijgedrag wordt zo mogelijk
afgenomen op wegen buiten de bebouwde kom, autowegen en auto-snelwegen (of gelijkwaardig), alsmede straten in de stad van
uiteenlopende aard (zoals woonwijken, gebieden waar niet harder
dan 30 of 50 km per uur mag worden gereden en auto-/snelwegen
binnen de stad), waar zich de verschillende moeilijkheden voordoen
waarmee een bestuurder kan worden geconfronteerd. Het is wense-
lijk dat het examen in verschillende situaties van verkeersdrukte
plaatsvindt. De examinator moet de tijd die op de weg wordt door-
gebracht optimaal gebruiken door uiteenlopende verkeerssituaties op
te zoeken, zodat het rijgedrag van de kandidaat in de verschillende
situaties goed kan worden beoordeeld. Daarbij moet met name
worden gelet op de overgang tussen de verschillende situaties.1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 36
▼M4
II. EISEN INZAKE KENNIS, RIJVAARDIGHEID EN RIJGEDRAG
VOOR HET BESTUREN VAN EEN MOTORVOERTUIG
Bestuurders van motorvoertuigen moeten op elk willekeurig moment voldoen
aan eisen inzake kennis, rijvaardigheid en rijgedrag zoals beschreven in de
punten 1 tot en met 9 hierboven, zodat zij in staat zijn:
— verkeersrisico's te onderkennen en de ernst ervan te beoordelen,
— controle over hun voertuig te hebben om geen gevaarlijke situaties te
scheppen, en adequaat te reageren wanneer dergelijke situaties zich voor-
doen,
— de verkeersregels in acht te nemen, met name die welke gericht zijn op het
voorkomen van verkeersongevallen en het verzekeren van een vlotte door-
stroming van het verkeer,
— de voornaamste technische defecten van hun voertuig te ontdekken, met
name die welke de veiligheid in gevaar brengen, en die adequaat te laten
verhelpen,
— rekening te houden met alle factoren die het rijgedrag nadelig beïnvloeden
(alcohol, vermoeidheid, verminderd gezichtsvermogen, enz.), teneinde
volledig in staat te blijven tot veilig rijgedrag,
— bij te dragen tot de veiligheid van alle weggebruikers, in het bijzonder de
zwaksten en kwetsbaarsten, door naar behoren rekening te houden met de
medeweggebruikers.
De lidstaten kunnen de nodige maatregelen nemen om er voor te zorgen dat
bestuurders die niet meer voldoen aan de eisen inzake kennis, rijvaardigheid en
rijgedrag zoals beschreven in de punten 1 tot en met 9 hierboven, deze kennis
en vaardigheden terugkrijgen en het vereiste rijgedrag voor het besturen van een
motorvoertuig kunnen voortzetten.1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 37
▼B
BIJLAGE III
MINIMUMNORMEN INZAKE LICHAMELIJKE EN GEESTELIJKE
GESCHIKTHEID VOOR HET BESTUREN VAN EEN MOTORRIJTUIG
DEFINITIES
1. In het kader van deze bijlage worden de bestuurders in twee groepen inge-
deeld, namelijk:
1.1. Groep 1:
bestuurders van voertuigen van de categorieën A, B en B + E, en van de
subcategorieën A1 en B1.
1.2. Groep 2:
bestuurders van voertuigen van de categorieën C, C + E, D, D + E en van
de subcategorieën C1, C1 + E, D1 en D1 + E.
1.3. In de nationale wetgeving kunnen bepalingen worden opgenomen om de
voor de bestuurders van groep 2 bestemde bepalingen van deze bijlage
toe te passen op de bestuurders van voertuigen van categorie B die hun
rijbewijs voor de uitoefening van hun beroep gebruiken (taxi's, zieken-
auto's, enz.).
2. Naar analogie hiervan worden de aanvragers van een rijbewijs of verlen-
ging van een rijbewijs ingedeeld in de groep waartoe zij behoren, nadat
het rijbewijs is afgegeven of verlengd.
MEDISCHE ONDERZOEKEN
3. Groep 1
De aanvragers moeten een medisch onderzoek ondergaan, indien bij het
vervullen van de vereiste formaliteiten of tijdens het examen dat zij
moeten afleggen voor het verkrijgen van een rijbewijs, blijkt dat zij één
of meer van de in deze bijlage vermelde lichamelijke of geestelijke
gebreken hebben.
4. Groep 2
De aanvragers moeten een medisch onderzoek ondergaan vóór de eerste
afgifte van een rijbewijs; vervolgens dienen de bestuurders de periodieke
onderzoeken te ondergaan die de nationale wetgeving voorschrijft.
5. De Lid-Staten kunnen voor de afgifte of verlenging van een rijbewijs
strengere normen vaststellen dan de in deze bijlage vervatte normen.
GEZICHTSVERMOGEN
6. Iedere aanvrager van een rijbewijs dient de nodige onderzoeken te onder-
gaan om vast te stellen of hij beschikt over voldoende gezichtsscherpte
voor het besturen van motorvoertuigen. Indien daarover twijfel bestaat,
moet hij door een bevoegde medische instantie worden onderzocht. Bij
dat onderzoek moet vooral gelet worden op de gezichtsscherpte, het
gezichtsveld, het gezichtsvermogen in het schemerdonker en progressieve
oogziekten.
Intraoculaire lenzen worden in het kader van deze bijlage niet als corrige-
rende lenzen beschouwd.
Groep 1
6.1. Iedere aanvrager van een rijbewijs of verlenging van een rijbewijs dient,
zo nodig met optische correctie, een binoculaire gezichtsscherpte te
hebben van ten minste 0,5. Het rijbewijs mag niet worden afgegeven of
verlengd, indien bij het medische onderzoek blijkt dat het horizontale
gezichtsveld kleiner is dan 120º, behalve in uitzonderingsgevallen op
grond van een gunstig medisch advies en een positieve praktische test, of
indien blijkt dat het gezichtsvermogen van de betrokkene op een zodanige
andere wijze is aangetast dat hij niet veilig kan rijden. Indien een progres-
sieve oogziekte wordt ontdekt of gemeld, kan het rijbewijs worden
afgegeven of verlengd mits de aanvrager zich periodiek door een
bevoegde medische instantie laat onderzoeken.1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 38
▼B
6.2. Iedere aanvrager van een rijbewijs of verlenging van een rijbewijs die het
gezichtsvermogen van een oog volledig is kwijtgeraakt of die, bij voor-
beeld in geval van diplopie, slechts één oog gebruikt, dient een
gezichtsscherpte, zo nodig met optische correctie, van ten minste 0,6 te
hebben. De bevoegde medische instantie dient daarbij te verklaren dat dit
monoculaire zien al zolang bestaat dat de betrokkene zich daaraan heeft
aangepast, en dat het gezichtsveld van het oog normaal is.
Groep 2
6.3. Iedere aanvrager van een rijbewijs of verlenging van een rijbewijs dient,
zo nodig met optische correctie, te beschikken over een gezichtsscherpte
van minstens 0,8 voor het beste oog en 0,5 voor het minder goede oog.
Indien de waarden 0,8 en 0,5 met een optische correctie worden bereikt,
dient de ongecorrigeerde gezichtsscherpte voor elk van beide ogen niet
minder dan 0,05 te bedragen of dient de correctie van de minimale
gezichtsscherpte (0,8 en 0,5) te zijn verkregen door brilleglazen die niet
sterker mogen zijn dan ± 4 dioptrieën, of door contactlenzen (niet gecorri-
geerd gezichtsvermogen = 0,05). De correctie moet goed worden
verdragen. Het rijbewijs mag niet worden afgegeven of verlengd, indien
de aanvrager of bestuurder geen normaal binoculair gezichtsveld heeft of
aan diplopie lijdt.
GEHOOR
7. Onder voorbehoud van het advies van de bevoegde medische instanties
kan het rijbewijs voor iedere aanvrager of bestuurder van groep 2 worden
afgegeven of verlengd; bij het medische onderzoek wordt met name reke-
ning gehouden met de mogelijkheden van compensatie.
MOTORISCH GEHANDICAPTEN
8. Het rijbewijs mag niet worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager
of bestuurder aan motorische aandoeningen of afwijkingen lijdt waardoor
het besturen van een motorvoertuig gevaar oplevert.
Groep 1
8.1. Een rijbewijs met eventueel beperkende voorwaarde mag, nadat daarover
door een bevoegde medische instantie advies is uitgebracht, worden afge-
geven aan aanvragers of bestuurders die lichamelijk gehandicapt zijn. Dat
advies moet gebaseerd zijn op een medische beoordeling van de betref-
fende aandoening of afwijking en zo nodig op een praktische test; daarin
moet ook worden aangegeven hoe het voertuig moet worden aangepast en
of de bestuurder orthopedische apparatuur nodig heeft. Uit het onderzoek
naar de rijvaardigheid en het rijgedrag moet echter blijken dat die appara-
tuur geen gevaar voor het rijden oplevert.
8.2. Het rijbewijs mag worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager aan
een progressieve aandoening lijdt, mits aan de hand van periodieke
controles wordt geverifieerd of de betrokkene nog in staat is zijn voertuig
volkomen veilig te besturen.
Een rijbewijs mag zodra de handicap zich heeft gestabiliseerd zonder
geregelde medische controle worden afgegeven of verlengd.
Groep 2
8.3. De bevoegde medische instantie dient naar behoren rekening te houden
met de extra risico's en gevaren in verband met het besturen van de voer-
tuigen die aan de definitie van deze groep beantwoorden.
HART- EN VAATZIEKTEN
9. Aandoeningen die aanvragers van een rijbewijs of verlenging van een
rijbewijs vatbaar maken voor acute stoornissen aan het cardiovasculaire
systeem met acute beschadiging van de hersenfunctie, leveren gevaar
voor de verkeersveiligheid op.
Groep 1
9.1. Het rijbewijs mag niet worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager
aan ernstige aritmie lijdt.
9.2. Het rijbewijs mag worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of
bestuurder een pacemaker heeft, onder voorbehoud van een officieel
medisch advies en geregelde medische controle.1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 39
▼B
9.3. Of een rijbewijs mag worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager
of bestuurder een te hoge of de lage bloeddruk heeft, wordt beoordeeld
aan de hand van de andere gegevens van het onderzoek, de eventueel
daarmee verband houdende complicaties en het gevaar dat deze voor de
verkeersveiligheid kan opleveren.
9.4. In het algemeen mag het rijbewijs niet worden afgegeven of verlengd
indien de aanvrager of bestuurder lijdt aan benauwdheid tijdens rust of
bij opwinding. Voor de afgifte of verlenging van een rijbewijs indien de
aanvrager of bestuurder aan een hartinfarct heeft geleden, is een officieel
medisch advies en zo nodig een geregelde medische controle vereist.
Groep 2
9.5. De bevoegde medische instantie houdt naar behoren rekening met de extra
risico's en gevaren in verband met het besturen van voertuigen die aan de
definitie van deze groep beantwoorden.
DIABETES MELLITUS
10. Het rijbewijs mag worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of
bestuurder aan diabetes mellitus lijdt, onder voorbehoud van een officieel
medisch advies en een geregelde specifieke medische controle.
Groep 2
10.1. Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien de tot deze
groep behorende aanvrager of bestuurder aan diabetes mellitus lijdt die
met insuline moet worden behandeld, tenzij in zeer uitzonderlijke
gevallen, op grond van een officieel medisch advies en onder voorbehoud
van een geregelde medische controle.
NEUROLOGISCHE ZIEKTEN
11. Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien de
aanvrager of bestuurder lijdt aan een ernstige neurologische aandoening,
tenzij de aanvraag door een officieel medisch advies wordt ondersteund.
Daartoe worden neurologische stoornissen ten gevolge van aandoeningen
of operaties van het centrale of perifere zenuwstelsel die door sensoriële
of motorische defecten en evenwichts- en coördinatiestoornissen tot uiting
komen, beoordeeld op grond van het effect daarvan en de kans op
progressie. Aan de afgifte of verlenging van het rijbewijs kan in die
gevallen de voorwaarde worden verbonden dat er periodiek onderzoek
moet plaatsvinden, indien er kans op progressie bestaat.
12. Epileptische aanvallen en andere acute bewustzijnsstoornissen vormen een
ernstig gevaar voor de verkeersveiligheid, wanneer zij zich tijdens het
besturen van een motorvoertuig voordoen.
Groep 1
12.1. Rijbewijzen mogen worden afgegeven of verlengd onder voorbehoud van
een onderzoek door een bevoegde medische instantie en een geregelde
medische controle. De bevoegde medische instantie beoordeelt de
epilepsie of andere bewustzijnsstoornissen, de klinische vorm en het
verloop van de ziekte (bij voorbeeld geen aanvallen in de laatste twee
jaren), de gevolgde behandeling en de resultaten daarvan.
Groep 2
12.2. Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd, indien de
aanvrager of bestuurder aan epileptische aanvallen of andere acute
bewustzijnsstoornissen lijdt of daarvoor vatbaar is.
PSYCHISCHE AANDOENINGEN
Groep 1
13.1. Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd, indien de
aanvrager of bestuurder lijdt aan:
— congenitale of door ziekten, trauma's of neurochirurgische ingrepen
ontstane ernstige psychische aandoeningen;
— ernstige mentale retardatie;
— ernstige uit het verouderingsproces voortvloeiende gedragsstoornissen
of ernstige met de individuele psychische gesteldheid verband
houdende stoornissen van het oordeels- en aanpassingsvermogen of
gedragsstoornissen,1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 40
▼B
tenzij de aanvraag door een officieel medisch advies wordt ondersteund en
de betrokkene zo nodig geregeld medisch wordt gecontroleerd.
Groep 2
13.2. De bevoegde medische instantie houdt naar behoren rekening met de extra
risico's en gevaren in verband met het besturen van voertuigen die aan de
definitie van deze groep beantwoorden.
ALCOHOL
14. Alcoholgebruik vormt een groot gevaar voor de verkeersveiligheid.
Gezien de ernst van het probleem, dient de medicus grote waakzaamheid
aan de dag te leggen.
Groep 1
14.1. Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien de
aanvrager of bestuurder aan alcohol verslaafd is of niet kan afzien van
alcoholgebruik wanneer hij aan het verkeer deelneemt.
Rijbewijzen mogen worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of
bestuurder aan alcohol verslaafd is geweest, na een periode van bewezen
onthouding en onder voorbehoud van een officieel medisch advies en
geregelde medische controle.
Groep 2
14.2. De bevoegde medische instantie houdt naar behoren rekening met de extra
risico's en gevaren in verband met het besturen van voertuigen die aan de
definitie van deze groep beantwoorden.
VERDOVENDE MIDDELEN EN GENEESMIDDELEN15. Misbruik
Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien de
aanvrager of bestuurder verslaafd is aan psychotrope stoffen of zonder
daaraan verslaafd te zijn die stoffen overmatig gebruikt, ongeacht de cate-
gorie van het aangevraagde rijbewijs.
Regelmatig gebruikGroep 1
15.1. Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien de
aanvrager of bestuurder regelmatig, in welke vorm dan ook, psychotropestoffen gebruikt die van nadelige invloed op de rijvaardigheid kunnen zijn,
indien dusdanige hoeveelheden worden gebruikt dat het rijgedrag daardoor
ongunstig wordt beïnvloed. Hetzelfde geldt voor alle andere geneesmid-
delen of geneesmiddelencombinaties die de rijvaardigheid beïnvloeden.
Groep 2
15.2. De bevoegde medische instantie houdt naar behoren rekening met de extra
risico's en gevaren in verband met het besturen van voertuigen die aan de
definitie van deze groep beantwoorden.
NIERAANDOENINGEN
Groep 1
16.1. Rijbewijzen mogen worden afgegeven of verlengd indien de aanvrager of
bestuurder aan ernstige nierinsufficiëntie lijdt, op voorwaarde dat een offi-
cieel medisch advies wordt verstrekt en de betrokkene geregeld medisch
wordt onderzocht.
Groep 2
16.2. Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien de
aanvrager of bestuurder aan ernstige irreversibele nierinsufficiëntie lijdt,
tenzij in uitzonderingsgevallen op grond van een officieel medisch advies
en geregelde medische controle.1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 41
▼B
DIVERSE BEPALINGEN
Groep 1
17.1. Rijbewijzen mogen worden afgegeven of verlengd indien het een
aanvrager of bestuurder betreft met getransplanteerde organen of artifi-
ciële implantaten die de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden, onder
voorbehoud van een officieel medisch advies en zo nodig een geregeld
medisch onderzoek.
Groep 2
17.2. De bevoegde medische instantie houdt naar behoren rekening met de extra
risico's en gevaren in verband met het besturen van voertuigen die aan de
definitie van deze groep beantwoorden.
18. In het algemeen mogen rijbewijzen niet worden afgegeven of verlengd
indien de aanvrager of bestuurder aan een niet in de voorgaande alinea's
vermelde aandoening lijdt die aanleiding kan vormen tot lichamelijke
klachten, waardoor bij het besturen van een motorvoertuig de verkeersvei-
ligheid in gevaar komt, tenzij de aanvraag door een officieel medisch
advies wordt ondersteund en de betrokkene, zo nodig, geregeld medisch
wordt onderzocht.1991L0439 — NL — 01.05.2004 — 007.001 — 42