Onderstaande tekst dient louter ter informatie en is juridisch niet bindend. De EU-instellingen zijn niet aansprakelijk voor de  
inhoud. Alleen de besluiten die zijn gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie (te raadplegen in EUR-Lex) zijn 
authentiek. Deze officiële versies zijn rechtstreeks toegankelijk via de links in dit document  
►B VERORDENING (EU) Nr. 1321/2014 VAN DE COMMISSIE  
van 26 november 2014  
betreffende de permanente luchtwaardigheid van luchtvaartuigen en luchtvaartproducten, 
-onderdelen en -uitrustingsstukken, en betreffende de goedkeuring van bij voornoemde taken 
betrokken organisaties en personen  
(Herschikking)  
(Voor de EER relevante tekst)  
(PB L 362 van 17.12.2014, blz. 1)  
Gewĳzigd bĳ:  
Publicatieblad  
nr. blz.  datum  
►M1 Verordening (EU) 2015/1088 van de Commissie van 3 juli 2015  L 176  4  7.7.2015  
►M2 Verordening (EU) 2015/1536 van de Commissie van 16 september 
2015  L 241  1 6  17.9.2015  
►M3 Verordening (EU) 2017/334 van de Commissie van 27 februari 201 7 L  5 0  1 3  28.2.2017  
►M4 Verordening (EU) 2018/750 van de Commissie van 22 mei 2018  L 126  1  23.5.2018  
►M5 Verordening (EU) 2018/1142 van de Commissie van 14 augustus 20 18 L 207  2  16.8.2018  
►M6 Uitvoeringsverordening (EU) 2019/1383 van de Commissie van 8 j uli 
2019  L 228  1  4.9.2019  
►M7 Uitvoeringsverordening (EU) 2019/1384 van de Commissie van 24 juli 
2019  L 228  106  4.9.2019  
►M8 Uitvoeringsverordening (EU) 2020/270 van de Commissie van 25 
februari 2020  L 56  2 0  27.2.2020  
►M9 Uitvoeringsverordening (EU) 2020/1159 van de Commissie van 5 
augustus 2020  L 257  1 4  6.8.2020  
►M10  Uitvoeringsverordening (EU) 2021/685 van de Commissie van 22 a pril 
2021  L 143  6  27.4.2021  
►M11  Uitvoeringsverordening (EU) 2021/700 van de Commissie van 26 
maart 2021  L 145  2 0  28.4.2021  
►M12  Uitvoeringsverordening (EU) 2021/1963 van de Commissie van 
8 november 2021  L 400  1 8  12.11.2021  
Gerectificeerd bĳ:  
►C1 Rectificatie PB L 182 van 7.7.2016, blz. 59 (2015/1088)  
►C2 Rectificatie PB L 123 van 16.5.2017, blz. 52 (1321/2014)  
►C3 Rectificatie PB L 230 van 6.9.2019, blz. 7 (2019/1383)  02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 1
02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 2  
VERORDENING (EU) Nr. 1321/2014 VAN DE COMMISSIE  
van 26 november 2014  
betreffende de permanente luchtwaardigheid van luchtvaartuigen 
en luchtvaartproducten, -onderdelen en -uitrustingsstukken, en 
betreffende de goedkeuring van bij voornoemde taken betrokken 
organisaties en personen  
(Herschikking)  
(Voor de EER relevante tekst)  
▼M2 
Artikel 1  
Onderwerp en toepassingsgebied  
Deze verordening stelt gemeenschappelijke technische eisen en a dminis­
tratieve procedures vast om:  
a) de permanente luchtwaardigheid te verzekeren van luchtvaartu igen, 
inclusief alle eventuele te monteren componenten, die:  
i) geregistreerd zijn in een lidstaat, tenzij het wettelijk vei ligheidstoe­
zicht aan een derde land is gedelegeerd en zij niet door een ex ploitant 
uit de EU worden gebruikt; of  
ii) geregistreerd zijn in een derde land en gebruikt worden doo r een 
exploitant uit de EU, wanneer het wettelijk veiligheidstoezicht  is 
gedelegeerd aan een lidstaat;  
b) de naleving te verzekeren van de essentiële bepalingen van 
Verordening (EG) nr. 216/2008 voor permanente luchtwaardigheid 
van luchtvaartuigen, inclusief eventuele te monteren onderdelen , die 
zijn geregistreerd in een derde land, waarvoor het wettelijk ve ilig­
heidstoezicht niet is gedelegeerd aan een lidstaat en die op gr ond van 
dry lease-in worden gehuurd door een overeenkomstig 
Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en 
de Raad (  1 ) vergunde luchtvaartmaatschappij.  
▼B 
Artikel 2  
Begripsbepalingen  
Binnen het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 216/2008 ver­
ordening wordt verstaan onder:  
(a) „luchtvaartuig”: een machine die in de atmosfeer kan worden  
gehouden door andere reacties van de lucht dan die tussen lucht  
en het aardoppervlak;  
(b) „certificeringspersoneel”: personeel dat verantwoordelijk i s voor 
de vrijgave van een luchtvaartuig of een component na 
onderhoud;  
(c) „component”: alle motoren, propellers, onderdelen of uitrus ­
tingsstukken;  ▼B 
( 1 ) Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 
24 september 2008 inzake gemeenschappelijke regels voor de expl oitatie van 
luchtdiensten in de Gemeenschap (PB L 293 van 31.10.2008, blz. 3).
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 3  
(d) „permanente luchtwaardigheid”: alle processen waarmee ge­
waarborgd wordt dat het luchtvaartuig gedurende de gehele 
operationele levensduur voldoet aan de geldende normen voor 
luchtwaardigheid en zich in een toestand voor veilige exploitat ie 
bevindt;  
(e) „JAA”:: „Joint Aviation Authorities” (gezamenlijke luchtvaa rt­
autoriteiten);  
(f) „JAR”: „Joint Aviation Requirements” (gezamenlijke luchtvaa rt­
voorschriften);  
▼M2 
(g) „commerciële luchtvervoersactiviteit”: de exploitatie van e en 
luchtvaartuig voor het vervoer van passagiers, vracht of post 
tegen vergoeding of andere beloning;  
▼B 
(h) „onderhoud”: het reviseren, repareren, inspecteren, vervang en, 
wijzigen of herstellen van een defect van een luchtvaartuig of 
luchtvaartuigonderdeel, of een combinatie van genoemde werk­
zaamheden, met uitzondering van een direct aan de vlucht voor­
afgaande inspectie;  
(i) „organisatie”: een natuurlijke persoon, een rechtspersoon o f deel 
van een rechtspersoon. Een dergelijke organisatie kan op meer 
dan een plaats gevestigd zijn al dan niet op het grondgebied va n 
de lidstaten;  
(j) „direct aan de vlucht voorafgaande inspectie”: de inspectie , die 
direct voor de vlucht wordt uitgevoerd teneinde te waarborgen 
dat het luchtvaartuig geschikt is voor de voorgenomen vlucht;  
(k) „ELA1-luchtvaartuig”: de volgende bemande European Light 
Aircraft:  
(i) een vleugelvliegtuig met een maximale startmassa van 
hoogstens 1 200 kg dat niet geclassificeerd is als complex 
motoraangedreven luchtvaartuig;  
(ii) een zweefvliegtuig of gemotoriseerd zweefvliegtuig met 
een maximale startmassa van hoogstens 1 200 kg;  
(iii) een ballon ontworpen voor een gas- of heteluchtvolume 
van ten hoogste 3 400 m  3 voor heteluchtballonnen, 1 050 
m 3 voor gasballonnen, 300 m  3 voor Rozier-ballonnen;  
(iv) een zeppelin ontworpen voor maximaal vier inzittenden en 
een gas- of heteluchtvolume van hoogstens 3 400 m  3 voor 
heteluchtzeppelins en 1 000 m  3 voor gaszeppelins;  
▼M1 
(k bis) „ELA2-luchtvaartuig”: de volgende bemande European Ligh t 
Aircraft:  
i) een vliegtuig met een maximale startmassa van hoogstens 
2 000 kg dat niet is geclassificeerd als complex motoraange­
dreven luchtvaartuig;  
ii) een zweefvliegtuig of gemotoriseerd zweefvliegtuig met een 
maximale startmassa van hoogstens 2 000 kg;  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 4  
iii) een ballon;  
iv) een heteluchtluchtschip;  
v) een gasluchtschip dat aan elk van de volgende kenmerken 
voldoet:  
— maximum 3 % statisch gewicht,  
— niet-gerichte stuwkracht (met uitzondering van straal­
omkering),  
— conventioneel en eenvoudig ontwerp van structuur, con­
trolesysteem en ballonetsysteem, en  
— onbekrachtigde besturing;  
vi) een heel licht hefschroefvliegtuig;  
▼B 
(l) „LSA-luchtvaartuig” (LSA — Light Sport Aeroplane):: een lic ht 
sportvliegtuig met de volgende kenmerken:  
(i) een maximale startmassa van ten hoogste 600 kg;  
(ii) een maximale overtreksnelheid in de landingsconfiguratie 
(VS0) van ten hoogste 45 knopen gekalibreerde luchtsnel­
heid (Calibrated Air Speed (CAS)) bij de hoogste gecerti­
ficeerde vertrekmassa en de meest kritische zwaartepunt­
ligging van het luchtvaartuig;  
(iii) niet meer dan twee zitplaatsen, waarvan één voor de piloo t; 
(iv) een enkele niet-turbinemotor uitgerust met een propeller;  
(v) zonder drukcabine;  
(m) „hoofdvestiging van de organisatie”: het hoofdkantoor of de  
maatschappelijke zetel van de onderneming waar de belangrijk­
ste financiële taken en de operationele controle van de activi­
teiten, waarnaar in deze verordening wordt verwezen, worden 
uitgevoerd ;  
▼M2 
(n) „kritische onderhoudstaak”: onderhoudstaak die de montage o f 
de verstoring van een systeem of een deel van een luchtvaartuig , 
motor of propeller omvat en die, indien een fout wordt gemaakt 
bij de uitvoering, de vliegveiligheid rechtstreeks in gevaar ka n 
brengen;  
(o) „commerciële gespecialiseerde vluchtuitvoeringen”: die acti vi­
teiten die onderworpen zijn aan de vereisten van deel ORO, 
subdeel SPO, zoals beschreven in bijlage III bij Verorde­
ning (EU) nr. 965/2012 van de Commissie (  1 ); 
(p) „beperkte vluchtuitvoeringen”: vluchtuitvoeringen met ander e 
dan complexe motoraangedreven luchtvaartuigen voor:  
i) vluchten met door particulieren gedeelde kosten, op voor­
waarde dat de rechtstreekse kosten worden gedeeld door alle 
inzittenden van het luchtvaartuig, met inbegrip van de pi­
loot, en waarbij het aantal personen dat de rechtstreekse 
kosten deelt niet meer dan zes bedraagt;  ▼M1 
( 1 ) Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 
24 september 2008 inzake gemeenschappelijke regels voor de expl oitatie van 
luchtdiensten in de Gemeenschap (PB L 293 van 31.10.2008, blz. 3).
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 5  
ii) wedstrijdvluchten of luchtvaartvertoningen, op voorwaarde 
dat de beloning of andere vergoeding voor dergelijke vluch­
ten beperkt blijft tot een terugbetaling van de rechtstreekse 
kosten en een evenredige bijdrage in de jaarlijkse kosten, en 
tot prijzen waarvan de maximumwaarde door de bevoegde 
autoriteit wordt vastgesteld;  
iii) kennismakingsvluchten, parachuteringsvluchten, sleepvluch­
ten met zweefvliegtuigen of kunstvluchten die worden uit­
gevoerd door een opleidingsorganisatie die haar hoofdvesti­
ging in een lidstaat heeft en is goedgekeurd in overeenstem­
ming met Verordening (EU) nr. 1178/2011 (  1 ), of door een 
organisatie die de luchtvaartsport of het vrijetijdsvliegen wil  
promoten, op voorwaarde dat het luchtvaartuig in eigendom 
of op grond van een dry-leaseovereenkomst wordt geëxploi­
teerd, dat de vlucht geen winst oplevert die buiten de or­
ganisatie wordt uitgekeerd en dat vluchten waarbij 
niet-leden van de organisatie betrokken zijn slechts een 
marginale activiteit van de organisatie zijn;  
Voor de toepassing van deze verordening worden „beperkte 
vluchtuitvoeringen” niet beschouwd als commerciële luchtver­
voersactiviteiten of commerciële gespecialiseerde vluchtuitvoe­
ringen;  
(q) „kennismakingsvlucht”: „kennismakingsvlucht” zoals gedefini ­
eerd in artikel 2, lid 9, van Verordening (EU) nr. 965/2012;  
(r) „wedstrijdvlucht”: „wedstrijdvlucht” zoals gedefinieerd in arti­
kel 2, lid 10, van Verordening (EU) nr. 965/2012;  
(s) „luchtvaartvertoning”: „luchtvaartvertoning” zoals gedefini eerd 
in artikel 2, lid 11, van Verordening (EU) nr. 965/2012.  
▼M6 
▼C3 
Artikel 3  
Normen voor permanente luchtwaardigheid  
1. De permanente luchtwaardigheid van de in artikel 1, onder a) , 
bedoelde luchtvaartuigen en van daarop te installeren component en 
wordt gewaarborgd overeenkomstig de eisen van bijlage I (deel-M ), 
behalve voor de luchtvaartuigen die vermeld zijn in de eerste a linea 
van lid 2, waarop de eisen van bijlage V ter (deel-ML) van toep assing 
zijn. 
2. De eisen van bijlage V ter (deel-ML) zijn van toepassing op de 
volgende andere dan complexe motoraangedreven luchtvaartuigen:  
a) vliegtuigen met een maximale startmassa van 2 730 kg of mind er; 
b) hefschroefvliegtuigen met een maximale startmassa van 1 200 kg of 
minder, gecertificeerd voor ten hoogste 4 inzittenden;  
c) andere ELA2-luchtvaartuigen.  ▼M2 
( 1 ) Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 
24 september 2008 inzake gemeenschappelijke regels voor de expl oitatie van 
luchtdiensten in de Gemeenschap (PB L 293 van 31.10.2008, blz. 3).
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 6  
Wanneer de in de eerste alinea, onder a), b) en c) vermelde luc htvaar­
tuigen vermeld zijn op het air operator certificate van een luc htvaart­
maatschappij die een vergunning heeft gekregen overeenkomstig 
Verordening (EG) nr. 1008/2008, zijn de eisen van bijlage I (de el-M) 
van toepassing.  
3. Om te worden vermeld op het air operator certificate van een  
luchtvaartmaatschappij die een vergunning heeft gekregen overee nkom­
stig Verordening (EG) nr. 1008/2008 moeten de in lid 2, eerste alinea, 
onder a), b) en c), vermelde luchtvaartuigen aan alle onderstaa nde eisen 
voldoen:  
a) de bevoegde autoriteit heeft een onderhoudsprogramma voor de  
luchtvaartuigen goedgekeurd overeenkomstig punt M.A.302 van 
bijlage I (deel-M);  
b) het onderhoud dat vereist is uit hoofde van het onder a) ver melde 
onderhoudsprogramma is uitgevoerddeel en gecertificeerd in over ­
eenstemming met 145.A.48 en 145.A.50 van bijlage II (deel-145);  
c) er is een beoordeling van de luchtwaardigheid uitgevoerd en een 
nieuw certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid afgeg even 
overeenkomstig M.A.901 van bijlage I (deel-M).  
4. In afwijking van lid 1 van dit artikel wordt de permanente l ucht­
waardigheid van de in artikel 1, onder a), bedoelde luchtvaartu igen 
waarvoor een vliegvergunning is afgegeven, verzekerd op grond v an 
de specifieke regels ter waarborging van de permanente luchtwaa rdig­
heid die zijn vastgesteld in de overeenkomstig bijlage I (deel- 21) bij 
Verordening (EG) nr. 748/2012 van de Commissie afgegeven 
vliegvergunning (  1 ). 
▼M11  
5. Programma's voor de luchtwaardigheid van de in artikel 1, on ­
der a), vermelde luchtvaartuigen die voldoen aan de eisen van M .A.302 
van bijlage I (deel-M), welke van toepassing waren vóór 24 maar t 2020, 
worden geacht te voldoen aan de eisen van M.A.302 van bijlage I  (deel- 
M) of ML.A.302 van bijlage V ter (deel-ML), al naargelang van t oe­
passing, overeenkomstig leden 1 en 2.  
▼C3 
6. Exploitanten zien toe op de permanente luchtwaardigheid van de 
in artikel 1, onder b), vermelde luchtvaartuigen en daarop te i nstalleren 
componenten, overeenkomstig de eisen van bijlage V bis (deel-T) . 
7. De permanente luchtwaardigheid van vliegtuigen met een maxi­
male startmassa van hoogstens 5 700 kg, die zijn uitgerust met meerdere 
turbopropmotoren, wordt gehandhaafd overeenkomstig de voorschri ften 
die van toepassing zijn op andere dan complexe motoraangedreven  
luchtvaartuigen, zoals uiteengezet in M.A.201, M.A.301, M.A.302 , 
M.A.601 en M.A.803 van bijlage I (deel-M), 145.A.30 van bijlage  II 
(deel-145), 66.A.5, 66.A.30, en 66.A.70, aanhangsels V en VI va n 
bijlage III (deel 66), CAMO.A.315 van bijlage V quater (deel-CA MO), 
CAO.A.010 en aanhangsel I van bijlage V quinquies (deel-CAO), i n de 
mate dat zij van toepassing zijn op andere dan complexe motoraa nge­
dreven luchtvaartuigen.  ▼C3 
( 1 ) Verordening (EU) nr. 748/2012 van de Commissie van 3 augustus  2012 tot 
vaststelling van uitvoeringsvoorschriften inzake de luchtwaardi gheid en mi­
lieucertificering van luchtvaartuigen en aanverwante producten,  onderdelen en 
uitrustingsstukken, alsmede voor de certificering van ontwerp- en productie­
organisaties (PB L 224 van 21.8.2012, blz. 1).
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 7  
Artikel 4  
Erkenningen van organisaties die bij permanente luchtwaardigheid 
zijn betrokken  
1. Organisaties die betrokken zijn bij de permanente luchtwaard ig­
heid van luchtvaartuigen en daarop te monteren componenten, met  in­
begrip van het onderhoud, worden op hun verzoek erkend door de 
bevoegde autoriteit, overeenkomstig de voorschriften van bijlag e II 
(Deel-145), bijlage V quater (Deel-CAMO) of bijlage V quinquies  
(Deel-CAO), al naargelang van toepassing op de respectieve orga nisa­
ties. 
2. Bij wijze van uitzondering op lid 1 kunnen organisaties tot 24 sep­
tember 2020 op verzoek een erkenning krijgen van de bevoegde au to­
riteit overeenkomstig subdelen F en G van bijlage I (Deel-M). A lle 
overeenkomstig subdeel F en subdeel G van bijlage I (Deel-M) af gege­
ven erkenningen zijn geldig tot en met 24 maart 2022.  
3. Certificaten van erkenning als onderhoudsorganisatie die doo r een 
lidstaat zijn afgegeven of erkend overeenkomstig de in bijlage II bij 
Verordening (EEG) nr. 3922/91 van de Raad (  1 ) vermelde certificerings­
specificatie JAR-145 en die vóór 29 november 2003 geldig waren,  
worden geacht te zijn afgegeven overeenkomstig de eisen van bij lage II 
(Deel-145) bij deze verordening.  
4. Als organisaties die houder zijn van een overeenkomstig subd eel F 
of subdeel G van bijlage I (Deel-M) of overeenkomstig bijlage I I (Deel- 
145) afgegeven geldig erkenningscertificaat daarom verzoeken, g eeft de 
bevoegde autoriteit het in aanhangsel I bij bijlage V quinquies  (Deel- 
CAO) opgenomen formulier 3-CAO af; daarna houdt de bevoegde au­
toriteit toezicht op deze organisaties overeenkomstig bijlage V  quinquies 
(Deel-CAO).  
De rechten van dergelijke organisaties uit hoofde van de overee nkom­
stig bijlage V quinquies (Deel-CAO) afgegeven erkenning moeten de­
zelfde zijn als de rechten uit hoofde van de erkenning die over eenkom­
stig subdeel F of subdeel G van bijlage I (Deel-M) of bijlage I I (Deel- 
145) is afgegeven. Die rechten mogen echter niet verder gaan da n de 
rechten van een in sectie A van bijlage V quinquies (deel-CAO) be­
doelde organisatie.  
Bij wijze van uitzondering op CAO.B.060 van bijlage V quinquies  
(Deel-CAO) mag de organisatie tot 24 maart 2022 alle bevindinge n 
van niet-naleving van de eisen van bijlage V quinquies (Deel-CA O) 
die niet zijn opgenomen in subdeel F of subdeel G van bijlage I  
(Deel-M) of in bijlage II (Deel-145), corrigeren.  
Als de organisatie deze bevindingen niet uiterlijk op 24 maart 2022 
heeft afgesloten, wordt het erkenningscertificaat geheel of ged eeltelijk 
ingetrokken, beperkt of opgeschort.  
5. Als organisaties die houder zijn van een overeenkomstig subd eel G 
van bijlage I (Deel-M) afgegeven certificaat waarbij zij worden  erkend 
als organisatie voor het beheer van de permanente luchtwaardigh eid 
daarom verzoeken, geeft de bevoegde autoriteit overeenkomstig b ijlage 
V quater (Deel-CAMO) een EASA-formulier 14 af; daarna houdt de 
bevoegde autoriteit toezicht op deze organisaties overeenkomsti g bijlage 
V quater (Deel-CAMO).  ▼M11  
( 1 ) Verordening (EEG) nr. 3922/91 van de Raad van 16 december 199 1 inzake 
de harmonisatie van technische voorschriften en administratieve  procedures 
op het gebied van de burgerluchtvaart (PB L 373 van 31.12.1991,  blz. 4).
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 8  
Bij wijze van uitzondering op CAMO.B.350 van bijlage V quater ( Deel- 
CAMO) mag de organisatie tot 24 maart 2022 alle bevindingen van  
niet-naleving van de eisen van bijlage V quater (Deel-CAMO) die  niet 
zijn opgenomen in subdeel G van bijlage I (Deel-M), corrigeren.  
Als de organisatie deze bevindingen niet uiterlijk op 24 maart 2022 
heeft afgesloten, wordt het erkenningscertificaat geheel of ged eeltelijk 
ingetrokken, beperkt of opgeschort.  
6. Certificaten en goedkeuringen van onderhoudsprogramma’s voor  
luchtvaartuigen die zijn afgegeven overeenkomstig Verordening ( EU) 
nr. 1321/2014, zoals van toepassing vóór 24 maart 2020, worden geacht 
te zijn afgegeven overeenkomstig deze verordening.  
▼B 
Artikel 5  
Certificeringspersoneel 
▼M11  
1. Certificeringspersoneel moet gekwalificeerd zijn overeenkoms tig 
de eisen van bijlage III (Deel-66), behalve als bepaald in M.A. 606, 
onder h), M.A.607, onder b), M.A.801, onder c), en M.A.803 van 
bijlage I (Deel-M), in ML.A.801, onder c), en ML.A.803 van bij­
lage V ter (Deel-ML), CAO.A.040, onder b) en c), van bijlage V quin­
quies (Deel-CAO) en in 145.A.30, onder j), en in aanhangsel IV van 
bijlage II (Deel-145).  
▼B 
2. Elk bewijs van bevoegdheid voor het onderhoud van luchtvaar­
tuigen en, in voorkomend geval, de met dat bewijs samenhangende  
technische beperkingen, afgegeven of erkend door een lidstaat i n over­
eenstemming met de JAA-voorschriften en -procedures, dat op de dag 
van de inwerkingtreding van Verordening (EG) nr. 2042/2003 geld ig 
was, wordt beschouwd als zijnde afgegeven in overeenstemming me t 
onderhavige verordening.  
3. Certificeringspersoneel dat houder is van een overeenkomstig  
bijlage III (deel 66) afgegeven bewijs van bevoegdheid in een b epaalde 
categorie/subcategorie wordt geacht over de in punt 66.A.20, on der a), 
van dezelfde bijlage beschreven bevoegdheden te beschikken met be­
trekking tot die categorie/subcategorie; Met het oog op de uitb reiding 
van een bewijs van bevoegdheid tot een nieuwe categorie/subcate gorie 
wordt ervan uitgegaan dat de vereiste basiskennis met betrekkin g tot 
deze nieuwe bevoegdheden is opgedaan.  
4. Certificeringspersoneel dat houder is van een bewijs van bev oegd­
heid voor luchtvaartuigen waarvoor geen individuele typebevoegd ver­
klaring vereist is, mag zijn bevoegdheden blijven uitoefenen to t de 
eerste hernieuwing of wijziging; op dat ogenblik wordt het bewi js van 
bevoegdheid volgens de procedure van punt 66.B.125 van bijlage III 
(deel 66) geconverteerd in de typebevoegdverklaringen die in pu nt 
66.A.45 van dezelfde bijlage zijn vastgesteld.  
5. Conversierappporten en examenbeoordelingsrapporten die voldo en 
aan de eisen die vóór deze verordening van kracht waren, worden  
geacht in overeenstemming te zijn met Verordening (EU) 
nr. 1149/2011.  
▼M5 
6. Tot op het ogenblik waarop eisen voor certificeringspersonee l van 
componenten aan deze verordening worden toegevoegd, blijven de in de 
nationale wetgeving van de relevante lidstaat vastgestelde eise n van 
kracht, behalve voor onderhoudsorganisaties die buiten de Unie zijn 
gevestigd; in dat geval worden de eisen vastgesteld door het ag entschap.  ▼M11
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 9  
Artikel 6  
Eisen betreffende opleidingsinstellingen  
1. Organisaties die personeel opleiden, zoals vermeld in artike l 5, 
krijgen overeenkomstig bijlage IV (deel 147) toestemming om:  
(a) erkende basisopleidingen te organiseren, en/of  
(b) erkende opleidingen voor specifieke luchtvaartuigtypen te o rganise­
ren, en  
(c) examens af te nemen, en  
(d) opleidingscertificaten af te geven.  
2. Elke erkenning als onderhoudsopleidingsinstelling die is afg ege­
ven of erkend door een lidstaat in overeenstemming met de 
JAA-voorschriften en -procedures en die op de dag van de inwerk ing­
treding van Verordening (EG) nr. 2042/2003 geldig was, wordt be ­
schouwd als zijnde afgegeven uit hoofde van onderhavige verorde ning.  
3. In opleidingen voor specifieke luchtvaartuigtypen die zijn g oedge­
keurd vóór de validering van het basisopleidingsprogramma voor ertifi­
ceringspersoneel op het gebied van typebevoegdverklaring in de gege­
vens betreffende operationele geschiktheid voor het betrokken t ype 
overeenkomstig Verordening (EG) nr. 748/2012 moeten uiterlijk o p 
18 december 2017 of binnen twee jaar na de validering van de ge gevens 
betreffende operationele geschiktheid, als dat later is, de rel evante as­
pecten worden opgenomen die zijn gedefinieerd in het verplichte  deel 
van de gegevens betreffende operationele geschiktheid.  
Artikel 7  
Verordening (EG) nr. 2042/2003 wordt ingetrokken.  
Verwijzingen naar de ingetrokken verordening gelden als verwijz ingen 
naar de onderhavige verordening en worden gelezen volgens de co n­
cordantietabel in bijlage VI.  
▼M6 
▼C3 
Artikel 7 bis  
Bevoegde autoriteiten  
1. Wanneer een lidstaat meer dan één entiteit aanwijst als bevo egde 
autoriteit met de nodige bevoegdheden en toegewezen verantwoord elijk­
heden voor de certificering van en het toezicht op personen en organi­
saties die onder deze verordening vallen, moet aan de volgende eisen 
worden voldaan:  
a) de bevoegdheidsgebieden van elke bevoegde autoriteit dienen duide­
lijk te worden omschreven, met name wat betreft verantwoordelij k­
heden en geografische beperkingen;  
b) er dient te worden gezorgd voor coördinatie tussen deze auto riteiten 
om de effectieve certificering van en het toezicht op alle onde r deze 
verordening vallende organisaties en personen te garanderen, bi nnen 
hun respectieve bevoegdheden.  
2. De lidstaten dienen ervoor te zorgen dat het personeel van h un 
bevoegde autoriteiten geen certificerings- en toezichtactivitei ten verricht 
wanneer er aanwijzingen zijn dat daardoor direct, dan wel indir ect een 
belangenconflict kan ontstaan, met name als er familiale of fin anciële 
belangen in het geding zijn.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 10  
3. Wanneer dit nodig is om certificerings- of toezichtstaken ui t te 
voeren krachtens deze verordening, zijn de bevoegde autoriteite n ge­
machtigd om:  
a) de archieven, gegevens en procedures te onderzoeken, alsmede  al het 
andere materiaal dat relevant is voor de uitvoering van de 
certificerings- en/of toezichtstaken;  
b) kopieën of uittreksels te maken van deze verslagen, gegevens , pro­
cedures en ander materiaal;  
c) ter plaatse mondelinge toelichting te vragen van deze person eels­
leden of organisaties;  
d) zich toegang te verschaffen tot de door deze personen gebrui kte 
gebouwen en terreinen, vluchtuitvoeringslocaties of 
vervoersmiddelen;  
e) audits, onderzoeken, beoordelingen en inspecties, met inbegr ip van 
onaangekondigde inspecties, uit te voeren met betrekking tot di e 
organisaties;  
f) handhavingsmaatregelen te nemen of te initiëren, al naargela ng van 
toepassing.  
4. De in lid 3 vermelde bevoegdheden worden uitgeoefend overeen ­
komstig de juridische bepalingen van de desbetreffende lidstaat . 
▼B 
Artikel 8  
Inwerkingtreding  
1. Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volg ende 
op die van haar bekendmaking in het  Publicatieblad van de Europese 
Unie . 
2. In afwijking van lid 1 kunnen lidstaten ervoor kiezen om de 
toepassing van een aantal bepalingen uit te stellen, te weten:  
(a) voor het onderhoud van vliegtuigen met zuigermotor zonder d ruk­
cabine met een maximale startmassa van hoogstens 2 000 kg die 
niet voor commercieel luchtvervoer worden gebruikt;  
tot 28 september 2014, de eis om certificeringspersoneel te kwa li­
ficeren overeenkomstig bijlage III (deel 66), zoals vastgesteld  in de 
volgende bepalingen:  
— de punten M.A.606, onder g), en M.A.801, onder b), punt 2, 
van bijlage I (deel M),  
— de punten 145.A.30, onder g) en h), van bijlage II (deel 145) ; 
▼M5 __________  
▼M2 
(c) voor luchtvaartuigen die zijn geregistreerd in een derde la nd en die 
op grond van dry lease-in worden gehuurd door overeenkomstig 
Verordening (EG) nr. 1008/2008 vergunde luchtvaartmaatschap­
pijen, gelden tot en met 25 augustus 2017 de vereisten van bij­
lage Va.  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 11  
2 bis. In afwijking van lid 1 zijn vanaf 21 april 2017 de eisen  van 
toepassing voor luchtvaartuigen die worden ingezet voor commerc iële 
gespecialiseerde vluchtuitvoeringen en andere commerciële lucht vaart­
activiteiten dan die door overeenkomstig Verordening (EG) 
nr. 1008/2008 vergunde luchtvaartmaatschappijen, zoals bepaald in 
Verordening (EU) nr. 965/2012, als gewijzigd bij Verordening (E U) 
nr. 379/2014 (  1 ). 
Tot die datum:  
— zijn de bepalingen van bijlage I, punt M.A.201, onder f), van  toe­
passing op complexe motoraangedreven luchtvaartuigen die worden  
gebruikt door exploitanten, andere dan overeenkomstig 
Verordening (EG) nr. 1008/2008 vergunde luchtvaartmaatschap­
pijen, die op verzoek van een lidstaat in het bezit moeten zijn  van 
een certificaat voor commerciële activiteiten, en op commerciël e 
erkende opleidingsorganisaties;  
— zijn de bepalingen van bijlage I, punt M.A.201, onder h), van  toe­
passing op complexe motoraangedreven luchtvaartuigen die worden  
gebruikt door exploitanten, andere dan overeenkomstig 
Verordening (EG) nr. 1008/2008 vergunde luchtvaartmaatschap­
pijen, die op verzoek van een lidstaat in het bezit moeten zijn  van 
een certificaat voor commerciële activiteiten, en op commerciël e 
erkende opleidingsorganisaties;  
— zijn de bepalingen van bijlage I, punt M.A.306, onder a), van  toe­
passing op luchtvaartuigen die worden gebruikt door overeenkom­
stig Verordening (EG) nr. 1008/2008 vergunde luchtvaartmaatscha p­
pijen en op luchtvaartuigen die worden gebruikt door exploitant en 
die op verzoek van een lidstaat in het bezit moeten zijn van ee n 
certificaat voor commerciële activiteiten;  
— zijn de bepalingen van bijlage I, punt M.A.801, onder c), van  toe­
passing op ELA1-luchtvaartuigen die niet worden gebruikt door 
overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1008/2008 vergunde lucht­
vaartmaatschappijen en niet worden gebruikt door commerciële er ­
kende opleidingsorganisaties;  
— zijn de bepalingen van bijlage I, punt M.A.803, onder b), van  toe­
passing op niet-complexe motoraangedreven luchtvaartuigen met 
een maximale startmassa van hoogstens 2 730 kg, zweefvliegtuige n, 
gemotoriseerde zweefvliegtuigen of ballonnen die niet worden ge ­
bruikt door overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1008/2008 ver­
gunde luchtvaartmaatschappijen of door exploitanten die op verz oek 
van een lidstaat in het bezit moeten zijn van een certificaat v oor 
commerciële activiteiten of door commerciële erkende 
opleidingsorganisaties;  
— zijn de bepalingen van bijlage I, punt M.A.901, onder g), van  toe­
passing op ELA1-luchtvaartuigen die niet worden gebruikt door 
overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1008/2008 vergunde lucht­
vaartmaatschappijen of door exploitanten die op verzoek van een  
lidstaat in het bezit moeten zijn van een certificaat voor comm erciële 
activiteiten of door commerciële erkende opleidingsorganisaties . 
▼B 
3. Wanneer een lidstaat gebruikmaakt van de bepalingen in lid 2  
moeten de Commissie en het Agentschap daarvan in kennis gesteld  
worden.  ▼M2 
( 1 ) Verordening (EU) nr. 379/2014 van de Commissie van 7 april 20 14 tot 
wijziging van Verordening (EU) nr. 965/2012 van de Commissie to t vast­
stelling van technische eisen en administratieve procedures voo r vluchtuit­
voering, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 216/2008 van het E uropees 
Parlement en de Raad (PB L 123 van 24.4.2014, blz. 1).
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 12  
4. De uiterste termijnen in de punten 66.A.25, 66.A.30 en aanha ngsel III 
van bijlage III (deel 66) met betrekking tot examens over basis kennis, basis­
ervaring, theoretische typeopleiding en examens, praktijkonderr icht en -exa­
mens, type-examens en opleiding op de werkplek die vóór  
►M1 Verordening (EU) nr. 1149/2011 ◄ in werking is getreden, zijn vol­
tooid, beginnen te lopen op de datum waarop  ►M1 Verordening (EU) 
nr. 1149/2011 ◄ van kracht is geworden.  
▼M5 __________  
▼M1 
6. In afwijking van lid 1:  
a) mogen bevoegde autoriteiten of, indien van toepassing, organ isaties 
tot en met 31 december 2015 certificaten, vorige versie, blijve n 
afgeven zoals vastgesteld in aanhangsel III van bijlage I (deel  M) 
of de aanhangsels II en III van bijlage IV (deel 147) bij 
Verordening (EU) nr. 1321/2014, die van toepassing was voor 
[…] 27 juli 2015;  
b) blijven certificaten die zijn afgegeven voor 1 januari 2016 geldig tot 
zij zijn gewijzigd, opgeschort of ingetrokken.  
▼M11 __________  
▼M6 
▼C3 __________  
▼B 
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rech tstreeks 
toepasselijk in elke lidstaat.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 13  
BIJLAGE I  
(Deel -M)  
▼M6 
▼C3 
INHOUD  
M.1 
SECTIE A — TECHNISCHE VEREISTEN  
SUBDEEL A — ALGEMEEN  
M.A.101 Toepassingsgebied  
SUBDEEL B — VERANTWOORDINGSPLICHT  
M.A.201 Verantwoordelijkheden  
M.A.202 Rapportage van voorvallen  
SUBDEEL C — PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID  
M.A.301 Taken met betrekking tot de permanente luchtwaardigheid  
M.A.302 Onderhoudsprogramma voor luchtvaartuigen  
M.A.303 Luchtwaardigheidsaanwijzingen  
M.A.304 Gegevens voor wijzigingen en reparaties  
M.A.305 Registratiesysteem voor de permanente luchtwaardigheid van lucht­ 
vaartuigen  
M.A.306 Systeem van technische logboeken voor luchtvaartuigen  
M.A.307 Overdracht van de gegevens van de permanente luchtwaard igheid 
van luchtvaartuigen  
SUBDEEL D — ONDERHOUDSNORMEN  
M.A.401 Onderhoudsgegevens  
M.A.402 Uitvoering van onderhoud  
M.A.403 Luchtvaartuigdefecten  
SUBDEEL E — ONDERDELEN  
M.A.501 Classificatie en installatie  
M.A.502 Componentenonderhoud  
M.A.503 Onderdelen met beperkte levensduur en periodiek gecontr oleerde 
componenten  
M.A.504 Scheiding van componenten  
SUBDEEL F — ONDERHOUDSORGANISATIE  
M.A.601 Toepassingsgebied  
M.A.602 Aanvraag  
M.A.603 Uitbreiding van erkenning  
M.A.604 Handboek van de onderhoudsorganisatie  
M.A.605 Faciliteiten  
M.A.606 Personeelsvereisten  
M.A.607 Certificeringspersoneel en luchtwaardigheidspersoneel  
M.A.608 Onderdelen, uitrusting en gereedschappen  
M.A.609 Onderhoudsgegevens  
M.A.610 Onderhoudswerkopdrachten  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 14  
M.A.611 Onderhoudsnormen  
M.A.612 Certificaat van vrijgave voor gebruik voor luchtvaartui gen 
M.A.613 Certificaat van vrijgave voor gebruik voor onderdelen  
M.A.614 Gegevens inzake onderhoud en beoordeling van de luchtwa ardig­ 
heid 
M.A.615 Bevoegdheden van de organisatie  
M.A.616 Organisatorische evaluatie  
M.A.617 Wijzigingen aan de erkende onderhoudsorganisatie  
M.A.618 Geldigheid van de erkenning  
M.A.619 Bevindingen  
SUBDEEL G — MANAGEMENTORGANISATIE VOOR PERMANENTE 
LUCHTWAARDIGHEID  
M.A.701 Toepassingsgebied  
M.A.702 Aanvraag  
M.A.703 Uitbreiding van de erkenning  
M.A.704 Handboek voor beheer van de permanente luchtwaardigheid  
M.A.705 Faciliteiten  
M.A.706 Personeelsvereisten  
M.A.707 Luchtwaardigheidspersoneel  
M.A.708 Beheer van de permanente luchtwaardigheid  
M.A.709 Documentatie  
M.A.710 Beoordeling van de luchtwaardigheid  
M.A.711 Bevoegdheden van de organisatie  
M.A.712 Kwaliteitsborgingssysteem  
M.A.713 Wijzigingen in de erkende organisatie voor permanente l uchtwaar­ 
digheid  
M.A.714 Bewaren van gegevens  
M.A.715 Geldigheid van de erkenning  
M.A.716 Bevindingen  
SUBDEEL H — CERTIFICAAT VAN VRIJGAVE VOOR GEBRUIK  
M.A.801 Certificaat van vrijgave voor gebruik voor luchtvaartui gen 
M.A.802 Certificaat van vrijgave voor gebruik voor onderdelen  
M.A.803 Autorisatie piloot-eigenaar  
SUBDEEL I — CERTIFICAAT VAN BEOORDELING VAN DE LUCHT­ 
WAARDIGHEID  
M.A.901 Beoordeling van de luchtwaardigheid van een luchtvaartu ig 
M.A.902 Geldigheid van het certificaat van beoordeling van de l uchtwaardig­ 
heid 
M.A.903 Overdracht van luchtvaartuigregistratie binnen de EU  
M.A.904 Beoordeling van de luchtwaardigheid van luchtvaartuigen  die in de 
EU werden ingevoerd  
M.A.905 Bevindingen  
SECTIE B — PROCEDURE VOOR BEVOEGDE AUTORITEITEN  
SUBDEEL A — ALGEMEEN  
M.B.101 Toepassingsgebied  
M.B.102 Bevoegde autoriteit  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 15  
M.B.103 Bevindingen en handhavingsmaatregelen - personen  
M.B.104 Bewaren van gegevens  
M.B.105 Onderlinge informatie-uitwisseling  
SUBDEEL B — VERANTWOORDINGSPLICHT  
M.B.201 Verantwoordelijkheden  
M.B.202 Informatieverstrekking aan het Agentschap  
SUBDEEL C — PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID  
M.B.301 Onderhoudsprogramma voor luchtvaartuigen  
M.B.302 Vrijstellingen  
M.B.303 Permanent toezicht op de luchtwaardigheid van luchtvaar tuigen  
M.B.304 Intrekking, schorsing en beperking  
M.B.305 Systeem van technische logboeken voor luchtvaartuigen  
SUBDEEL D — ONDERHOUDSNORMEN  
SUBDEEL E — ONDERDELEN  
SUBDEEL F — ONDERHOUDSORGANISATIE  
M.B.601 Aanvraag  
M.B.602 Initiële erkenning  
M.B.603 Afgifte van de erkenning  
M.B.604 Permanent toezicht  
M.B.605 Bevindingen  
M.B.606 Wijzigingen  
M.B.607 Intrekking, schorsing en beperking van een erkenning  
SUBDEEL G — MANAGEMENTORGANISATIE VOOR PERMANENTE 
LUCHTWAARDIGHEID  
M.B.701 Aanvraag  
M.B.702 Initiële erkenning  
M.B.703 Afgifte van de erkenning  
M.B.704 Permanent toezicht  
M.B.705 Bevindingen  
M.B.706 Wijzigingen  
M.B.707 Intrekking, schorsing en beperking van een erkenning  
SUBDEEL H — CERTIFICAAT VAN VRIJGAVE VOOR GEBRUIK  
SUBDEEL I — CERTIFICAAT VAN BEOORDELING VAN DE LUCHT­ 
WAARDIGHEID  
M.B.901 Beoordeling van de aanbevelingen  
M.B.902 Beoordeling van de luchtwaardigheid door de bevoegde au toriteit  
M.B.903 Bevindingen  
M.B.904 Informatie-uitwisseling  
Aanhangsel I — Contract voor het beheer van de permanente lucht waardigheid  
Aanhangsel II — Certificaat van vrijgave voor gebruik — EASA-fo rmulier 1  
Aanhangsel III — Certificaat van beoordeling van de luchtwaardi gheid — 
EASA-formulier 15  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 16  
Aanhangsel IV — Klasse- en classificatiesysteem gebruikt voor d e erkenning van 
onderhoudsorganisaties vermeld in bijlage I (deel-M), subdeel F , en in bijlage II 
(deel 145)  
Aanhangsel V — Certificaat van onderhoudsorganisatie als bedoel d in bijlage I 
(Deel M) subdeel F — EASA-formulier 3 MF  
Aanhangsel VI — Certificaat van organisatie voor het beheer van  de permanente 
luchtwaardigheid, zoals vermeld in bijlage I (Deel M), subdeel G — 
EASA-formulier 14 MG  
Aanhangsel VII — Complexe onderhoudstaken  
Aanhangsel VIII — Beperkt piloot/eigenaar-onderhoud  
▼B 
M.1 
In dit deel wordt verstaan onder de bevoegde autoriteit:  
1. voor het toezicht op de permanente luchtwaardigheid van indi viduele lucht­
vaartuigen en de afgifte van certificaten van beoordeling van d e luchtwaardig­
heid (airworthiness review certificates — ARC), de door de lids taat van 
registratie aangeduide autoriteit;  
2. voor het toezicht op een onderhoudsorganisatie, zoals gespec ificeerd in sectie 
A, subdeel F, van deze bijlage (deel-M):  
i) de door de lidstaat waar de voornaamste plaats van activitei t van die 
organisatie is gevestigd aangeduide autoriteit;  
ii) het Agentschap indien de organisatie in een derde land is g evestigd.  
▼M6 
▼C3 
3. voor de goedkeuring van onderhoudsprogramma's voor luchtvaar tuigen, een 
van de volgende:  
i) de autoriteit die is aangewezen door de lidstaat van registr atie van het 
luchtvaartuig;  
ii) indien de lidstaat van registratie vóór de goedkeuring van het onderhouds­
programma van het luchtvaartuig akkoord gaat, een van de volgen de: 
a) de autoriteit die is aangeduid door de lidstaat waar de expl oitant zijn 
hoofdvestiging heeft of, in het geval de exploitant geen hoofdv estiging 
heeft, de autoriteit die is aangeduid door de lidstaat waar de exploitant 
gevestigd is of verblijft;  
▼M8 
b) de instantie die verantwoordelijk is voor het toezicht op de  organisatie 
voor het beheer van de permanente luchtwaardigheid die de perma nente 
luchtwaardigheid van het luchtvaartuig beheert of waarmee de ei genaar 
een beperkt contract heeft gesloten overeenkomstig M.A.201, ond er i), 
punt 3.  
4. voor het toezicht op een organisatie voor het beheer van de permanente lucht­
waardigheid, zoals gespecificeerd in sectie A, subdeel G, van d eze 
bijlage (Deel M):  
i) de instantie die is aangeduid door de lidstaat waar de voorn aamste plaats 
van activiteit van die organisatie is gevestigd, als de goedkeu ring niet 
vervat is in een air operator certificate;  
ii) de instantie die is aangeduid door de lidstaat van de explo itant, als de 
goedkeuring vervat is in een air operator certificate;  
iii) het Agentschap, als de organisatie in een derde land is ge vestigd.  
▼M6 
▼C3 __________  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 17  
SECTIE A  
TECHNISCHE VEREISTEN  
SUBDEEL A  
ALGEMEEN  
▼M6 
▼C3 
M.A.101  Toepassingsgebied  
In deze sectie worden de maatregelen vastgesteld die moeten wor den 
genomen om te garanderen dat de luchtwaardigheid van luchtvaart ui­
gen behouden blijft, met inbegrip van maatregelen met betrekkin g tot 
onderhoud. Voorts worden ook de voorwaarden vastgesteld waaraan  
moet worden voldaan door personen of organisaties die bij derge lijke 
activiteiten zijn betrokken.  
▼B 
SUBDEEL B  
VERANTWOORDINGSPLICHT  
M.A.201  Verantwoordelijkheden  
▼M6 
▼C3 
a) De eigenaar van het luchtvaartuig is verantwoordelijk voor d e 
permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig en zorgt ervo or 
dat vluchten alleen plaatsvinden wanneer de volgende voorwaar­
den allemaal zijn vervuld:  
1. het luchtvaartuig verkeert in een luchtwaardige toestand;  
2. alle operationele uitrusting en nooduitrusting is correct ge ïnstal­
leerd en klaar zijn voor gebruik, ofwel duidelijk aangeduid als  
zijnde onbruikbaar;  
3. het bewijs van luchtwaardigheid is geldig  
4. het onderhoud van het luchtvaartuig wordt uitgevoerd overeen ­
komstig het onderhoudsprogramma van het luchtvaartuig, zoals 
gespecificeerd in punt M.A.302.  
▼B 
b) Wanneer het luchtvaartuig wordt geleased, worden de verantwo or­
delijkheden van de eigenaar overgedragen op de huurder indien:  
1. de huurder op het registratiedocument wordt vermeld, of;  
2. dit in het leasingcontract is bepaald.  
Wanneer in dit deel wordt verwezen naar de „eigenaar”, dan dekt  
de term de eigenaar of de huurder, al naar gelang van toepassin g. 
c) Elke persoon of organisatie die onderhoud uitvoert, is veran twoor­
delijk voor de uitgevoerde taken.  
▼M6 
▼C3 
d) De gezagvoerder of, in het geval van luchtvaartuigen die wor den 
gebruikt door een luchtvaartmaatschappij met een exploitatiever ­
gunning overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1008/2008, de ex­
ploitant, is verantwoordelijk voor de correcte uitvoering van d e aan 
de vlucht voorafgaande inspectie. Die inspectie wordt uitgevoer d 
door de piloot of een andere gekwalificeerde persoon, maar hoef t 
niet te worden uitgevoerd door een erkende onderhoudsorganisati e 
of door certificeringspersoneel.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 18  
e) In het geval van een luchtvaartuig dat wordt gebruikt door l ucht­
vaartmaatschappijen met een exploitatievergunning overeenkom­
stig Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement 
en de Raad (  1 ), is de exploitant verantwoordelijk voor de per­
manente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig dat hij exploite ert 
en dient hij:  
1) ervoor te zorgen dat geen enkele vlucht plaatsvindt tenzij i s 
voldaan aan de onder a) uiteengezette voorwaarden;  
2) de nodige stappen te nemen om ervoor te zorgen dat hij wordt  
erkend als organisatie voor het beheer van de permanente lucht­
waardigheid („CAMO”) overeenkomstig bijlage V quater (Deel 
CAMO) of subdeel G van deze bijlage (Deel M), als onderdeel 
van het air operator certificate van het luchtvaartuig dat hij 
exploiteert;  
3) de nodige stappen te nemen om ervoor te zorgen dat hij wordt  
erkend overeenkomstig bijlage II (Deel 145) of, overeenkom­
stig CAMO.A.315, onder c), van bijlage V quater (Deel 
CAMO) of M.A.708, onder c), van deze bijlage (Deel M), 
een schriftelijk contract te sluiten met een organisatie die er ­
kend is overeenkomstig bijlage II (Deel 145).  
f) Voor complexe motoraangedreven luchtvaartuigen die worden ge ­
bruikt voor commerciële gespecialiseerde vluchten of voor ander e 
CAT-activiteiten dan die welke worden uitgevoerd door luchtvaar t­
maatschappijen met een vergunning overeenkomstig 
Verordening (EG) nr. 1008/2008 of door commerciële erkende 
opleidingsorganisaties (ATO) en opleidingsorganisaties die een 
verklaring hebben afgelegd (DTO), zoals vermeld in artikel 10 
bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011 van de Commissie (  2 ), 
zorgt de exploitant ervoor dat:  
1) er geen enkele vlucht plaatsvindt tenzij voldaan is aan de o nder 
a) uiteengezette voorwaarden;  
2) de taken die verband houden met de permanente luchtwaardig­
heid, worden uitgevoerd door een CAMO die erkend is over­
eenkomstig bijlage V quater (Deel CAMO) of subdeel G van 
deze bijlage (Deel M); wanneer de exploitant niet zelf over­
eenkomstig bijlage V quater (Deel CAMO) of subdeel G van 
deze bijlage (Deel M) als CAMO is erkend, sluit hij, overeen­
komstig aanhangsel I van deze bijlage, voor de uitvoering van 
die taken een schriftelijk contract met een organisatie die er­
kend is overeenkomstig bijlage V quater (Deel CAMO) of sub­
deel G van deze bijlage (Deel M);  
3) de in punt 2 bedoelde CAMO overeenkomstig bijlage II (Deel 
145) is erkend als organisatie die gekwalificeerd is voor de 
afgifte van een erkenning voor het onderhoud van luchtvaar­
tuigen en componenten die bestemd zijn voor installatie in 
luchtvaartuigen, of dat die CAMO overeenkomstig 
CAMO.A.315, onder c), van bijlage V quater (Deel CAMO) 
of punt M.A.708, onder c), van deze bijlage (Deel M) een 
schriftelijk contract heeft gesloten met organisaties die erken d 
zijn overeenkomstig bijlage II (Deel 145).  
g) Voor complexe motoraangedreven luchtvaartuigen die niet onde r 
e) en f) vallen, zorgt de eigenaar ervoor dat:  
1) er geen enkele vlucht plaatsvindt tenzij voldaan is aan de o nder 
a) uiteengezette voorwaarden;  ▼M8 
( 1 ) Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 24 sep­
tember 2008 inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitati e van luchtdiensten in 
de Gemeenschap (PB L 293 van 31.10.2008, blz. 3). 
( 2 ) Verordening (EU) nr. 1178/2011 van de Commissie van 3 novembe r 2011 tot vaststel­
ling van technische eisen en administratieve procedures met bet rekking tot de bemanning 
van burgerluchtvaartuigen, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 216/2008 van het Eu­
ropees Parlement en de Raad (PB L 311 van 25.11.2011, blz. 1).
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 19  
2) de taken die verband houden met de permanente luchtwaardig­
heid, worden uitgevoerd door een CAMO die erkend is over­
eenkomstig bijlage V quater (Deel CAMO) of subdeel G van 
deze bijlage (Deel M); wanneer de eigenaar niet zelf erkend is 
als CAMO overeenkomstig bijlage V quater (Deel CAMO) of 
subdeel G van deze bijlage (Deel M), sluit hij, overeenkomstig 
aanhangsel I van deze bijlage, voor de uitvoering van die taken  
een schriftelijk contract met een organisatie die erkend is ove r­
eenkomstig bijlage V quater (Deel CAMO) of subdeel G van 
deze bijlage (Deel -M);  
3) de in punt 2 bedoelde CAMO overeenkomstig bijlage II (Deel 
145) is erkend als organisatie die gekwalificeerd is voor de 
afgifte van een erkenning voor het onderhoud van luchtvaar­
tuigen en componenten die bestemd zijn voor installatie in 
luchtvaartuigen, of dat die CAMO overeenkomstig 
CAMO.A.315, onder c), van bijlage V quater (Deel CAMO) 
of punt M.A.708, onder c), van deze bijlage (Deel M) een 
schriftelijk contract heeft gesloten met organisaties die erken d 
zijn overeenkomstig bijlage II (Deel 145).  
h) Voor andere dan complexe motoraangedreven luchtvaartuigen di e 
worden gebruikt voor commerciële gespecialiseerde vluchten of 
voor andere CAT-activiteiten dan die welke worden uitgevoerd 
door luchtvaartmaatschappijen met een vergunning overeenkomstig  
Verordening (EG) nr. 1008/2008 of door commerciële erkende 
opleidingsorganisaties (ATO) en opleidingsorganisaties die een 
verklaring hebben afgelegd (DTO), zoals vermeld in artikel 10 
bis van Verordening (EU) nr. 1178/2011, zorgt de exploitant er­
voor dat:  
1) er geen enkele vlucht plaatsvindt tenzij voldaan is aan de o nder 
a) uiteengezette voorwaarden;  
2) de taken die verband houden met de permanente luchtwaardig­
heid, worden uitgevoerd door een CAMO die erkend is over­
eenkomstig bijlage V quater (Deel CAMO) of subdeel G van 
deze bijlage (Deel M), of een gecombineerde 
luchtwaardigheidsorganisatie (CAO) die erkend is overeenkom­
stig bijlage V quinquies (Deel CAO); als de exploitant geen 
overeenkomstig bijlage V quater (Deel CAMO) of subdeel G 
van deze bijlage (Deel M) erkende CAMO of geen overeen­
komstig bijlage V quinquies (Deel CAO) erkende CAO is, sluit 
hij overeenkomstig aanhangsel I van deze bijlage een schrifte­
lijk contract met een overeenkomstig bijlage V quater (Deel 
CAMO) of subdeel G van deze bijlage (Deel M) erkende 
CAMO of een overeenkomstig bijlage V quinquies (Deel 
CAO) erkende CAO;  
▼M11  
3) de in punt 2 bedoelde CAMO of CAO erkend is overeenkom­
stig bijlage II (Deel-145) of overeenkomstig subdeel F, van 
deze bijlage (Deel-M), of als een CAO met onderhoudsrechten, 
of dat die CAMO of CAO een schriftelijk contract heeft ge­
sloten met organisaties met onderhoudsrechten die zijn erkend 
overeenkomstig bijlage II (Deel-145) of overeenkomstig sub­
deel F van deze bijlage (Deel-M) of bijlage V quinquies (Deel- 
CAO).  
▼M8 
i) Voor andere dan complexe motoraangedreven luchtvaartuigen di e 
niet onder de punten e) en h) vallen, of die worden gebruikt vo or 
„beperkte vluchten”, dient de eigenaar ervoor te zorgen dat vlu ch­
ten alleen plaatsvinden als de onder a) vermelde voorwaarden zi jn 
vervuld. Daartoe dient de eigenaar:  
1) overeenkomstig aanhangsel I een schriftelijk contract te slu iten 
met een CAMO of CAO voor de uitvoering van de in M.A.301 
bedoelde taken op het gebied van permanente luchtwaardig­
heid, of  
2) die taken zelf uit te voeren, of  ▼M8
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 20  
3) die taken zelf uit te voeren, behalve de opstelling en verwe r­
king van de erkenning van het onderhoudsprogramma van het 
luchtvaartuig, op voorwaarde dat die taken door een CAMO of 
CAO worden uitgevoerd op basis van een overeenkomstig 
M.A.302 gesloten beperkt contract.  
▼M2 
j) De eigenaar/exploitant verleent elke door de bevoegde instan tie 
gemachtigde persoon toegang tot alle faciliteiten, luchtvaartui gen 
en documenten die verband houden met zijn activiteiten, met in­
begrip van alle uitbestede activiteiten, teneinde vast te stell en of dit 
deel wordt nageleefd.  
▼M8 
k) Wanneer een in een air operator certificate opgenomen luchtv aar­
tuig wordt gebruikt voor niet-commerciële doeleinden of gespeci ­
aliseerde vluchtuitvoeringen onder ORO.GEN.310 van bijlage III 
of NCO.GEN.104 van bijlage VII bij Verordening (EU) 
nr. 965/2012, ziet de exploitant erop toe dat de taken die verb and 
houden met de permanente luchtwaardigheid, worden uitgevoerd 
door de overeenkomstig bijlage V quater (Deel CAMO) of subdeel 
G van deze bijlage (Deel M) erkende CAMO of de overeenkom­
stig bijlage V quinquies (Deel CAO) erkende gecombineerde 
luchtwaardigheidsorganisatie (CAO), al naargelang van toepassin g, 
van de houder van het air operator certificate.  
▼M6 
▼C3 
M.A.202  Rapportage van voorvallen  
a) Onverminderd de rapportageverplichtingen van bijlage II (dee l 145) 
en bijlage V quater (deel CAMO) rapporteert elke overeenkomstig  
M.A.201 verantwoordelijke persoon of organisatie elke vastgeste lde 
toestand van een luchtvaartuig of onderdeel die de vliegveiligh eid 
in gevaar brengt aan:  
1) de bevoegde autoriteit die is aangewezen door de lidstaat va n 
registratie van het luchtvaartuig en de bevoegde autoriteit die  is 
aangewezen door de lidstaat van de exploitant, indien dit een 
andere lidstaat dan de lidstaat van registratie is;  
2) de organisatie die verantwoordelijk is voor het typeontwerp of 
het aanvullend typeontwerp.  
b) De onder a) bedoelde rapportering gebeurt op een wijze die d oor de 
in punt a) bedoelde bevoegde autoriteit wordt vastgesteld en be vat 
alle relevante, door de persoon of organisatie die het rapport opstelt 
gekende informatie over de toestand.  
c) Wanneer het onderhoud of de beoordeling van de luchtwaardigh eid 
van het luchtvaartuig wordt uitgevoerd op basis van een schrift elijk 
contract, rapporteert de voor die activiteiten verantwoordelijk e per­
soon of organisatie ook elke in punt a) bedoelde toestand aan d e 
eigenaar en de exploitant van het luchtvaartuig en, indien vers chil­
lend, aan de betrokken CAMO of CAO.  
d) De persoon of organisatie dient de in de punten a) en c) bed oelde 
rapporten zo snel mogelijk is, maar uiterlijk 72 uur na het oge nblik 
waarop de persoon of organisatie de toestand waarop het rapport  
betrekking heeft, heeft vastgesteld, tenzij buitengewone omstan dig­
heden dit verhinderen.  
e) De persoon of organisatie dient een follow-uprapport in met bij­
zonderheden over de maatregelen die de persoon of organisatie v an 
plan is te nemen om soortgelijke voorvallen in de toekomst te 
vermijden, zodra deze maatregelen zijn geïdentificeerd. Dit 
follow-uprapport wordt opgesteld in een vorm en op een wijze 
die door de bevoegde autoriteit zijn vastgesteld.  ▼M8
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 21  
SUBDEEL C  
PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID  
▼M6 
▼C3 
M.A.301  Taken met betrekking tot de permanente luchtwaardigheid  
De permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig en de brui kbare 
staat van de operationele uitrusting en de nooduitrusting diene n te 
worden verzekerd door:  
a) het uitvoeren van direct aan de vlucht voorafgaande inspecti es; 
b) het herstellen, in overeenstemming met de gegevens vermeld i n de 
punten M.A.304 en M.A.401, naargelang het geval, van elk defect  
en elke schade die het veilig gebruik in het gedrang brengt, re ke­
ning houdend met de minimumuitrustingslijst (MEL) en 
configuratieafwijkingslijst (DVL), voor zover die bestaan;  
c) het uitvoeren van alle onderhoud overeenkomstig het in M.A.3 02 
bedoelde AMP;  
d) de vrijgave van alle onderhoud overeenkomstig subdeel H;  
e) voor alle complexe motoraangedreven luchtvaartuigen of lucht vaar­
tuigen die worden gebruikt door luchtvaartmaatschappijen met ee n 
exploitatievergunning overeenkomstig Verordening (EG) 
nr. 1008/2008, de analyse van de doelmatigheid van het in M.A.3 02 
bedoelde AMP;  
f) de uitvoering van alle toepasselijke:  
1) luchtwaardigheidsaanwijzingen;  
2) operationele aanwijzingen die van invloed zijn op de permane nte 
luchtwaardigheid,  
3) vereisten voor permanente luchtwaardigheid, zoals vastgestel d 
door het Agentschap;  
4) maatregelen die zijn voorgeschreven door de bevoegde autorit eit 
als direct antwoord op een veiligheidsprobleem;  
g) de uitvoering van wijzigingen en reparaties, overeenkomstig 
M.A.304;  
h) de afgifte van het massa- en zwaartepuntrapport dat de actue le 
configuratie van het luchtvaartuig weergeeft aan de gezagvoerde r 
of, in het geval van luchtvaartmaatschappijen met een exploitat ie­
vergunning overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1008/2008, de 
exploitant;  
i) onderhoudscontrolevluchten voor zover noodzakelijk.  
M.A.302  Onderhoudsprogramma voor luchtvaartuigen  
a) Het onderhoud van een luchtvaartuig gebeurt aan de hand van een 
AMP.  
b) Het AMP en alle wijzigingen daarvan dienen door de bevoegde 
autoriteit te worden goedgekeurd.  
c) ►M8 Wanneer de permanente luchtwaardigheid van een luchtvaar­
tuig wordt beheerd door een CAMO of CAO, of wanneer tussen de 
eigenaar en een CAMO of CAO een beperkt contract is gesloten 
overeenkomstig M.A.201, onder i), punt 3, mogen het onderhouds­
programma en de wijzigingen daarvan worden goedgekeurd via een 
indirecte goedkeuringsprocedure.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 22  
i) In dat geval wordt die indirecte goedkeuringsprocedure vast­
gesteld door de betrokken CAMO of CAO, in het kader van het 
in CAMO.A.300 van bijlage V quater of punt M.A.704 van deze 
bijlage vermelde handboek voor beheer van de permanente 
luchtwaardigheid (CAME) of in het kader van de in CAO.A.25 
van bijlage V quinquies vermelde gecombineerde luchtwaardig­
heidsverklaring, en wordt ze goedgekeurd door de bevoegde auto­
riteit die verantwoordelijk is voor die CAMO of CAO. ◄  
De indirecte goedkeuringsprocedure wordt alleen gebruikt als de  
betrokken CAMO of CAO onder toezicht staat van de lidstaat 
van registratie van het luchtvaartuig, tenzij overeenkomstig pu nt 3 
van M.1 een schriftelijke overeenkomst is gesloten waarbij de v er­
antwoordelijkheid voor de goedkeuring van het onderhoudspro­
gramma van het luchtvaartuig wordt overgedragen aan de bevoegde  
autoriteit die verantwoordelijk is voor de CAMO of CAO.  
d) Het AMP dient in overeenstemming te zijn met:  
1) de instructies van de bevoegde autoriteit;  
2) de instructies inzake de permanente luchtwaardigheid:  
i) die zijn gegeven door de houders van het typecertificaat, he t 
beperkt typecertificaat, het aanvullend typecertificaat, de 
goedkeuring van het ontwerp voor een grote reparatie, een 
ETSO-autorisatie of een andere relevante erkenning uit 
hoofde van bijlage I (deel 21) bij Verordening (EU) 
nr. 748/2012;  
ii) die zijn opgenomen in de certificeringsspecificaties waarna ar 
wordt verwezen in punt 21.A.90B of 21.A.431B van de 
bijlage I (deel 21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012, voor 
zover van toepassing;  
▼M9 
3) de toepasselijke bepalingen van bijlage I (Deel-26) bij 
Verordening (EU) 2015/640.  
▼C3 
e) Bij wijze van uitzondering op punt d) mag de eigenaar of de or­
ganisatie die de permanente luchtwaardigheid van het luchtvaart uig 
beheert, afwijken van de in punt d), onder 2), bedoelde instruc tie en 
grotere intervallen voorstellen in het AMP, op basis van gegeve ns 
die zijn verkregen uit voldoende, op basis van punt h) uitgevoe rde 
toetsingen. Indirecte goedkeuring is niet toegestaan voor de ui tbrei­
ding van veiligheidsgerelateerde taken. De eigenaar of de organ isa­
tie die de permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig be ­
heert, mag eveneens aanvullende instructies voorstellen in het AMP.  
f) Het AMP dient de details te bevatten van alle uit te voeren onder­
houdstaken, met inbegrip van de frequentie en de specifieke tak en 
die verband houden met het soort en de kenmerken van de 
vluchten.  
g) Voor complexe motoraangedreven luchtvaartuigen moet het AMP 
een betrouwbaarheidsprogramma omvatten wanneer het is geba­
seerd op logica van de onderhoudsstuurgroep of op conditietoezi cht. 
h) Het AMP wordt periodiek beoordeeld en zo nodig bijgewerkt. D ie 
beoordelingen waarborgen dat het AMP actueel en geldig blijft i n 
het licht van tijdens de exploitatie opgedane ervaring en instr ucties 
van de bevoegde autoriteit, terwijl rekening wordt gehouden met  
nieuwe of gewijzigde onderhoudsinstructies van houders van type ­
certificaten en van aanvullende typecertificaten en door elke a ndere 
organisatie die dergelijke gegevens publiceert conform de 
bijlage (deel 21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012.  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 23  
M.A.303  Luchtwaardigheidsaanwijzingen  
Elke van toepassing zijnde luchtwaardigheidsaanwijzing moet wor den 
uitgevoerd binnen de vereisten van die luchtwaardigheidsaanwijz ing, 
tenzij anders bepaald door het Agentschap.  
▼M6 
▼C3 
M.A.304  Gegevens voor wijzigingen en reparaties  
Een persoon of organisatie die een luchtvaartuig of onderdeel r epareert, 
beoordeelt eventuele schade. Wijzigingen en reparaties worden, al 
naargelang van toepassing, uitgevoerd met de volgende gegevens:  
a) goedgekeurd door het Agentschap;  
b) goedgekeurd overeenkomstig bijlage I (deel 21) bij 
Verordening (EU) nr. 748/2012;  
c) opgenomen in de voorschriften waarnaar wordt verwezen in pun t 
21.A.90B of 21.A.431B van bijlage I (deel 21) bij Verordening ( EU) 
748/2012.  
M.A.305  Registratiesysteem voor de permanente luchtwaardigheid van 
luchtvaartuigen  
a) Nadat het onderhoud is uitgevoerd, wordt het bij M.A.801 of 
145.A.50, al naargelang van toepassing, vereiste certificaat va n 
vrijgave voor gebruik zo snel mogelijk en uiterlijk 30 dagen na  
de voltooiing van elk onderhoud opgenomen in de administratie 
van de permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig.  
b) De administratie van de permanente luchtwaardigheid van een 
luchtvaartuig moet het volgende bevatten:  
1. de datum van de opname in de administratie, de totale geaccu ­
muleerde diensttijd voor de toepasselijke parameter voor lucht­
vaartuigen, motoren en/of propellers;  
2. de onder c) en d) vermelde gegevens over de permanente lucht ­
waardigheid van het luchtvaartuig, samen met de onder e) ver­
melde gedetailleerde onderhoudsgegevens;  
3. het technisch logboek van het luchtvaartuig, indien vereist uit 
hoofde van M.A.306.  
c) De gegevens over de permanente luchtwaardigheid van een luch t­
vaartuig omvatten het actuele massa- en zwaartepuntrapport en d e 
actuele status van:  
1. luchtwaardigheidsaanwijzingen en maatregelen die zijn voor­
geschreven door de bevoegde autoriteit als direct antwoord op 
een veiligheidsprobleem;  
2. wijzigingen en reparaties;  
3. de naleving van het AMP;  
4. uitgestelde onderhoudswerkzaamheden en uitgestelde rectifica ­
ties van defecten.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 24  
d) De gegevens over de permanente luchtwaardigheid van het luch t­
vaartuig omvatten de actuele status die specifiek is voor compo nen­
ten van:  
1. onderdelen met een beperkte levensduur, met inbegrip van de 
geaccumuleerde levensduur van elk getroffen onderdeel in ver­
houding tot de toepasselijke parameter voor beperking van de 
luchtwaardigheid; en  
2. periodiek gecontroleerde componenten, met inbegrip van de ge ­
accumuleerde levensduur van de desbetreffende componenten in 
de toepasselijke parameter, sinds het laatste geplande onderhou d, 
zoals gespecificeerd in het onderhoudsprogramma.  
e) De eigenaar of exploitant zet een systeem op om de volgende 
documenten en gegevens te bewaren in een vorm die aanvaardbaar 
is voor de bevoegde autoriteit en voor de hieronder vermelde pe ri­
oden:  
1. systeem van technische logboeken voor luchtvaartuigen: het 
technische logboek of andere qua reikwijdte en detailniveau ge­
lijkwaardige gegevens, gedurende de periode van 36 maanden 
voorafgaand aan de laatste aantekening,  
2. het certificaat van vrijgave voor gebruik en gedetailleerde onder­
houdsgegevens:  
(i) waaruit blijkt dat voldaan is aan de luchtwaardigheidsaan­
wijzingen en maatregelen die door de bevoegde autoriteit 
zijn voorgeschreven als direct antwoord op een veiligheids­
probleem en die betrekking hebben op het luchtvaartuig, de 
motor(en), propeller(s) en componenten die daarop zijn ge­
monteerd, al naargelang van toepassing, tot de daarin ver­
vatte informatie wordt vervangen door nieuwe informatie 
die qua reikwijdte en detailniveau gelijkwaardig is, maar 
betrekking heeft op een periode van minstens 36 maanden;  
(ii) waaruit blijkt dat voldaan is aan de toepasselijke gegeven s 
in overeenstemming met M.A.304, voor actuele wijzigingen 
en reparaties aan het luchtvaartuig, de motor(en), propel­
ler(s) en alle componenten waarvoor luchtwaardigheids­
beperkingen gelden; en  
(iii) van elk gepland of ander onderhoud dat vereist is voor de  
permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig, de mo­
tor(en) of propeller(s), al naargelang van toepassing, tot de 
daarin vervatte informatie wordt vervangen door nieuwe 
informatie die qua reikwijdte en detailniveau gelijkwaardig 
is, maar betrekking heeft op een periode van minstens 36 
maanden.  
3. gegevens die specifiek zijn voor bepaalde componenten:  
(i) een gebruiksgeschiedenis van elk onderdeel met beperkte 
levensduur, op basis waarvan de actuele nalevingsstatus 
van de luchtwaardigheidsbeperkingen wordt bepaald;  
(ii) het certificaat van vrijgave voor gebruik voor het laatste  
uitgevoerde geplande onderhoud en elk daar op volgend 
niet-gepland onderhoud van alle onderdelen met beperkte 
levensduur en periodiek gecontroleerde componenten, tot 
het geplande onderhoud achterhaald is door een ander ge­
pland onderhoud dat qua reikwijdte en detailniveau gelijk­
waardig is, maar betrekking heeft op een periode van min­
stens 36 maanden;  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 25  
(iii) het certificaat van vrijgave voor gebruik en de aanvaar­
dingsverklaring van de eigenaar voor elke component die 
op een ELA2-luchtvaartuig is gemonteerd zonder een 
EASA-formulier 1 overeenkomstig 21.A.307, punt c), van 
bijlage I (Deel-21) van Verordening (EU) nr. 748/2012, 
maar die betrekking hebben op een periode van minstens 
36 maanden.  
4. Perioden tijdens dewelke gegevens moeten worden bewaard 
wanneer het luchtvaartuig definitief uit dienst wordt genomen:  
(i) de uit hoofde van M.A.305, punt b), onder 1), vereiste 
gegevens met betrekking tot luchtvaartuigen, motor(en) en 
propeller(s), welke minstens 12 maanden moeten worden 
bewaard;  
(ii) de laatste effectieve status en verslagen als beschreven i n 
punten c) en d) van M.A.305, welke minstens 12 maanden 
moeten worden bewaard; en  
(iii) de meest recente certificaten van vrijgave voor gebruik e n 
gedetailleerde onderhoudsgegevens, als beschreven in punt 
e), onder 2), punt ii), en punt e), onder 3), punt i), van 
M.A.305, welke minstens 12 maanden moeten worden 
bewaard.  
f) De persoon of organisatie die krachtens M.A.201 verantwoorde lijk 
is voor het beheer van de taken in verband met permanente lucht ­
waardigheid moet voldoen aan de voorschriften met betrekking to t 
de administratie van de permanente luchtwaardigheid van een luc ht­
vaartuig en de gegevens op verzoek aan de bevoegde autoriteit 
voorleggen.  
g) Alle in de administratie van de permanente luchtwaardigheid van 
een luchtvaartuig ingevoerde gegevens dienen duidelijk en nauw­
keurig te zijn. Wanneer ingevoerde gegevens moeten worden ge­
corrigeerd, dan dient die correctie zo te gebeuren dat de oorsp ron­
kelijke gegevens duidelijk zichtbaar zijn.  
▼M2 
M.A.306  Systeem van technische logboeken voor luchtvaartuigen  
▼M6 
▼C3 
a) Naast de vereisten van M.A.305 gebruikt de exploitant, voor com­
mercieel luchtvervoer, commerciële gespecialiseerde luchtvaarta cti­
viteiten en commerciële ATO- of DTO-activiteiten, een technisch  
logboek met de volgende informatie voor elk luchtvaartuig:  
▼M2 
1. informatie over elke vlucht, die nodig is om de vliegveiligh eid te 
kunnen blijven garanderen, en;  
2. het geldende bewijs van vrijgave voor gebruik van het lucht­
vaartuig, en;  
3. de geldende onderhoudsverklaring met vermelding van de staat  
van onderhoud van het luchtvaartuig en de volgende periodieke 
of bijzondere onderhoudsbeurt, met dien verstande dat de be­
voegde instantie ermee kan instemmen dat de onderhoudsverkla­
ring elders wordt bewaard, en;  
4. alle rectificaties van nog niet verholpen gebreken welke inv loed 
hebben op het gebruik van het luchtvaartuig, en;  
5. aanwijzingen, voor zover nodig, met betrekking tot afspraken  
over ondersteuning bij het onderhoud.  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 26  
b) De eerste uitgave van een systeem van technische logboeken v oor 
luchtvaartuigen moet worden goedgekeurd door de bevoegde auto­
riteit die gespecificeerd is in CAMO.A.105 van bijlage V quater  
(Deel CAMO), of punt M.1 van deze bijlage (Deel M) of CAO.1, 
punt 1, van bijlage V quinquies (Deel CAO), al naargelang van 
toepassing. Alle latere wijzigingen van dat systeem worden behe erd 
overeenkomstig CAMO.A.300, onder c), of M.A.704, onder b) en 
c), of CAO.A.025, onder c).  
▼M6 
▼C3 __________  
▼B 
M.A.307  Overdracht van de administratie van de permanente luchtwaardig ­
heid van luchtvaartuigen  
▼M6 
▼C3 
a) Wanneer een luchtvaartuig permanent wordt overgedragen van d e ene 
eigenaar of exploitant naar een andere, moet de overdragende ei genaar 
of exploitant ervoor zorgen dat de in M.A.305 vermelde luchtwaa r­
digheidsgegevens en, indien van toepassing, de in M.A.306 verme lde 
technische logboeken, eveneens worden overgedragen.  
b) Wanneer de eigenaar de taken met betrekking tot het beheer v an de 
permanente luchtwaardigheid uitbesteedt aan een CAMO of CAO, 
zorgt hij ervoor dat de in M.A.305 vermelde gegevens over de pe r­
manente luchtwaardigheid worden overgedragen aan die organisati e. 
c) De in punt e) van M.A.305 vermelde perioden dat gegevens moe ten 
worden bijgehouden, blijven gelden voor de nieuwe eigenaar, ex­
ploitant, CAMO of CAO.  
▼B 
SUBDEEL D  
ONDERHOUDSNORMEN  
M.A.401  Onderhoudsgegevens  
a) De persoon of organisatie die een luchtvaartuig onderhoudt, dient 
toegang te hebben tot en gebruik te maken van toepasselijke en 
actuele onderhoudsgegevens bij het uitvoeren van onderhoud, met  
inbegrip van wijzigingen en reparaties.  
b) Voor de doelstellingen van dit deel zijn toepasselijke onder houds­
gegevens:  
1. elke toepasselijke vereiste, procedure, norm of informatie d ie 
door de bevoegde autoriteit of het Agentschap is uitgegeven,  
2. elke toepasselijke luchtwaardigheidsaanwijzing,  
3. toepasselijke instructies voor permanente luchtwaardigheid, uit­
gegeven door de houders van typecertificaten en van aanvul­
lende typecertificaten, en door elke andere organisatie die der ­
gelijke gegevens conform bijlage I (deel 21) van Verordening 
(EU) nr. 748/2012 publiceert,  
4. alle toepasselijke gegevens die zijn verstrekt conform punt 
145.A.45, onder d).  
c) De persoon of organisatie die een luchtvaartuig onderhoudt, dient 
ervoor te zorgen dat alle toepasselijke onderhoudsgegevens actu eel 
zijn en klaar voor gebruik zodra nodig. De persoon of organisat ie 
dient een systeem van werkkaarten of werkbladen op te zetten en  te 
gebruiken en dient de onderhoudsgegevens nauwkeurig op derge­
lijke werkkaarten of werkbladen over te brengen of nauwkeurig t e 
verwijzen naar de in dergelijke onderhoudsgegevens opgenomen 
onderhoudstaak of -taken in kwestie.  ▼M8
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 27  
M.A.402  Uitvoering van onderhoud  
Behalve voor onderhoud, uitgevoerd door een overeenkomstig 
bijlage II (deel 145) erkende onderhoudsorganisatie, dient elke  persoon 
of organisatie die onderhoud uitvoert:  
a) gekwalificeerd te zijn voor de verrichte taken, zoals voorge schre­
ven in dit deel;  
b) ervoor te zorgen dat de plaats waar het onderhoud wordt uitg e­
voerd, ordelijk en vrij van vuil en verontreinigingen is;  
c) methoden, technieken, normen en instructies te volgen als be paald 
in de M.A.401-onderhoudsgegevens;  
d) gebruik te maken van de werktuigen, de uitrusting en het mat eri­
eel, zoals gespecificeerd in de M.A.401-onderhoudsgegevens. 
Waar nodig moeten de werktuigen en de uitrusting worden nage­
zien en geijkt volgens een officieel erkende norm;  
e) ervoor te zorgen dat al het onderhoud wordt uitgevoerd met i n­
achtneming van de in de M.A.401-onderhoudsgegevens gespecifi­
ceerde milieubeperkingen;  
f) ervoor te zorgen dat adequate voorzieningen worden gebruikt in 
geval van slechte weersomstandigheden of langdurig onderhoud;  
g) ervoor te zorgen dat het risico op meerdere fouten tijdens h et 
onderhoud en het risico op herhaalde fouten bij identieke onder ­
houdstaken tot een minimum worden beperkt;  
h) ervoor te zorgen dat er een methode om fouten vast te leggen  
wordt toegepast nadat kritieke onderhoudstaken zijn uitgevoerd;  en 
i) een algemene verificatie uit te voeren na voltooiing van het  onder­
houd om te waarborgen dat het luchtvaartuig of het onderdeel vr ij 
is van alle gereedschap, uitrusting en elk ander extern onderde el en 
materieel, en dat alle verwijderde toegangsluiken werden 
teruggeplaatst.  
▼B 
M.A.403  Luchtvaartuigdefecten  
a) Elk defect aan een luchtvaartuig dat een ernstig gevaar ople vert 
voor de vliegveiligheid dient te worden verholpen vóór de volge nde 
vlucht.  
▼M12  
b) Alleen het certificeringspersoneel als bedoeld in M.A.801 b)  1 of in 
subdeel F van deze bijlage, in bijlage II (deel 145) of in bijl age V 
quinquies (deel CAO), of de overeenkomstig M.A.801 c) van deze 
bijlage gemachtigde persoon kan, aan de hand van de onderhouds­
gegevens als bedoeld in M.A.401 van deze bijlage, beslissen of een 
defect aan een luchtvaartuig een ernstig gevaar oplevert voor d e 
vliegveiligheid en derhalve beslissen wanneer en welke corrige­
rende actie voorafgaand een volgende vlucht moet worden genomen  
en welke corrigerende acties voor defecten mogen worden uit­
gesteld. Dit geldt echter niet wanneer de minimumuitrustingslij st 
(MEL) door de piloot of door de bevoegde medewerkers van een 
certificeringsinstelling wordt gebruikt.  
▼M2 
c) Elk luchtvaartuigdefect dat geen ernstig gevaar oplevert voo r de 
vliegveiligheid moet zo spoedig mogelijk worden verholpen na de  
datum waarop het luchtvaartuigdefect de eerste maal is vastgest eld 
en binnen de grenzen die in de onderhoudsgegevens of de 
minimumuitrustingslijst (MEL) zijn gespecificeerd.  ▼M2
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 28  
▼C3 
d) Elk defect dat niet vóór de vlucht wordt verholpen, wordt op ge­
nomen in de administratie van de permanente luchtwaardigheid va n 
het luchtvaartuig, zoals vermeld in M.A.305, of, indien van toe pas­
sing, in het systeem van technische logboeken van het luchtvaar ­
tuig, zoals vermeld in M.A.306.  
▼B 
SUBDEEL E  
ONDERDELEN  
▼M5 
M.A.501  Classificatie en installatie  
a) Alle componenten dienen in de volgende categorieën te worden  
geclassificeerd:  
▼M6 
▼C3 
(1) Onderdelen die zich in acceptabele toestand bevinden, zijn vrij­
gegeven middels een EASA-formulier 1 of gelijkwaardig en 
zijn gemarkeerd in overeenstemming met subdeel Q van bij­
lage I (deel-21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012, tenzij an­
ders gespecificeerd in bijlage I (deel-21) bij Verordening (EU)  
nr. 748/2012 of in deze bijlage (deel M) of bijlage V quinquies  
(deel CAO).  
▼M5 
(2) Onbruikbare componenten die moeten worden onderhouden in 
overeenstemming met deze verordening.  
▼M6 
▼C3 
(3) Componenten die als niet meer te herstellen zijn geclassifi ceerd 
omdat ze hun maximale levensduur hebben bereikt of een 
niet-herstelbaar defect hebben.  
▼M5 
(4) Standaardonderdelen die worden gebruikt in een luchtvaartui g, 
motor, propeller of andere component van een luchtvaartuig, 
wanneer deze in de onderhoudsgegevens zijn opgenomen en 
wanneer ze vergezeld gaan van een bewijs van conformiteit 
dat terug te voeren is op de van toepassing zijnde standaard.  
(5) Grondstoffen en verbruiksmaterialen die tijdens het onderho ud 
worden gebruikt, indien de organisatie ervan overtuigd is dat 
deze materialen voldoen aan de voorgeschreven specificatie en 
de materialen voldoende traceerbaar zijn. Alle materiaal moet 
vergezeld gaan van documentatie die duidelijk betrekking heeft 
op het materiaal in kwestie, een conformiteitsverklaring aan de  
specificatie bevat en tevens gegevens waaruit blijkt van welke 
fabrikant en leverancier het materiaal afkomstig is.  
b) Componenten, standaardonderdelen en materialen mogen alleen in 
een luchtvaartuig of een component worden geïnstalleerd als ze zich 
in goede staat bevinden en voldoen aan de toepasselijke eisen v an 
punt a), en als de component, het standaardonderdeel of het mat e­
riaal in kwestie gespecificeerd is in de toepasselijke 
onderhoudsgegevens.  
▼M6 
▼C3 
M.A.502  Onderdelenonderhoud  
a) Het onderhoud van onderdelen wordt uitgevoerd door onderhoud s­
organisaties die zijn goedgekeurd overeenkomstig subdeel F van 
deze bijlage of overeenkomstig bijlage II (deel 145) of bijlage  V  
quinquies (deel CAO), al naargelang van toepassing.  ▼M6
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 29  
b) ►M8 Als een component op een luchtvaartuig is gemonteerd, mag 
het onderhoud van deze component, bij wijze van uitzondering op  
punt a), worden uitgevoerd door een organisatie voor het onderh oud 
van luchtvaartuigen die is erkend overeenkomstig subdeel F van 
deze bijlage, bijlage II (Deel 145) of bijlage V quinquies (Dee l 
CAO), of door het in M.A.801, onder b), punt 1, bedoelde 
certificeringspersoneel. ◄ Dergelijk onderhoud wordt uitgevoerd  
overeenkomstig de onderhoudsgegevens van het luchtvaartuig of 
overeenkomstig de onderhoudsgegevens van de componenten, als 
de bevoegde autoriteit hiermee instemt. Deze luchtvaartuigonder ­
houdsorganisatie of dit onderhoudspersoneel mag het onderdeel t ij­
delijk verwijderen voor onderhoud als dit nodig is om de toegan g 
tot het onderdeel te verbeteren, behalve als extra onderhoud no dig 
is ten gevolge van de verwijdering. Onderdelenonderhoud dat in 
overeenstemming met deze alinea wordt uitgevoerd, komt niet in 
aanmerking voor de afgifte van een EASA-formulier 1 en moet 
voldoen aan de in punt M.A.801 bepaalde vereisten inzake de 
vrijgave van een luchtvaartuig.  
c) In afwijking van punt a) mag het onderhoud van een op een mo tor 
of hulpaggregaat (APU) gemonteerd onderdeel worden uitgevoerd 
door een motoronderhoudsorganisatie die erkend is overeenkomsti g 
subdeel F van deze bijlage of bijlage II (deel 145) of bijlage V 
quinquies (deel CAO). Dergelijk onderhoud wordt uitgevoerd over ­
eenkomstig de onderhoudsgegevens van de motor of het APU of 
overeenkomstig de onderhoudsgegevens van de componenten, als 
de bevoegde autoriteit hiermee instemt.  ►M12  Een organisatie 
voor onderhoud van motoren mag het onderdeel tijdelijk verwijde ­
ren voor onderhoud als dit nodig is om de toegang tot het onder deel 
te verbeteren, behalve als extra onderhoud nodig is ten gevolge  van 
de verwijdering. ◄  
De bovenstaande punten a), b) en c) zijn niet van toepassing op  com­
ponenten waarnaar wordt verwezen in 21.A.307, punt c), van bijl age I 
(deel 21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012.  
d) ►M8 Als een onder c) van 21.A.307 van bijlage I (Deel 21) bij 
Verordening (EU) nr. 748/2012 bedoelde component op een lucht­
vaartuig is gemonteerd of tijdelijk is verwijderd om de toegang  
ertoe te verbeteren, mag het onderhoud van die component worden  
uitgevoerd door een organisatie voor het onderhoud van luchtvaa r­
tuigen die is erkend overeenkomstig subdeel F van deze bijlage,  
bijlage II (Deel 145) of bijlage V quinquies (Deel CAO), al naa rge­
lang van toepassing, of door het in M.A.801, onder b), punt 1, 
bedoelde certificeringspersoneel of door de in M.A.801, onder b ), 
punt 2, bedoelde piloot-eigenaar. ◄ Onderdelenonderhoud dat in 
overeenstemming met deze alinea wordt uitgevoerd, komt niet in 
aanmerking voor de afgifte van een EASA-formulier 1 en moet 
voldoen aan de in punt M.A.801 bepaalde vereisten inzake de 
vrijgave van een luchtvaartuig.  
M.A.503  Onderdelen met beperkte levensduur en periodiek gecontroleerde 
componenten  
▼M8 
a) Geïnstalleerde onderdelen met beperkte levensduur en tijdsaf hanke­
lijke componenten mogen de in het onderhoudsprogramma en de 
luchtwaardigheidsaanwijzingen gespecificeerde beperking niet ov er­
schrijden, behalve zoals bepaald in M.A.504, onder b).  
▼C3 
b) Als de goedgekeurde beperking wordt overschreven, wordt de c om­
ponent uit het luchtvaartuig gehaald voor onderhoud of, in het geval 
van onderdelen met beperkte levensduur, voor verwijdering.  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 30  
M.A.504  Scheiding van componenten  
a) Onbruikbare en niet meer te herstellen componenten worden ge ­
scheiden van bruikbare componenten, standaardonderdelen en 
materialen.  
▼M6 
▼C3 
b) Niet meer te herstellen componenten mogen niet opnieuw worde n 
toegelaten in het componententoeleveringssysteem, tenzij de max i­
male levensduur verlengd werd of een reparatieoplossing werd 
goedgekeurd overeenkomstig Verordening (EU) nr. 748/2012.  
▼B 
SUBDEEL F  
ONDERHOUDSORGANISATIE  
▼M2 
M.A.601  Toepassingsgebied  
In dit subdeel worden de eisen vastgesteld waaraan een organisa tie 
dient te voldoen om in aanmerking te komen voor de afgifte of v er­
lenging van een goedkeuring voor het onderhoud van andere lucht ­
vaartuigen dan complexe motoraangedreven luchtvaartuigen en daa rin 
te installeren onderdelen die niet worden gebruikt door luchtva artmaat­
schappijen met een exploitatievergunning overeenkomstig 
Verordening (EG) nr. 1008/2008.  
▼B 
M.A.602  Aanvraag  
Een aanvraag tot afgifte of wijziging van een erkenning van een  on­
derhoudsorganisatie dient op een formulier te worden gedaan en op een 
door de bevoegde autoriteit vastgestelde wijze.  
M.A.603  Uitbreiding van erkenning  
▼M6 
▼C3 
a) Een organisatie die betrokken is bij de activiteiten waarop dit sub­
deel betrekking heeft, mag haar activiteiten niet uitoefenen te nzij zij 
is erkend door de bevoegde autoriteit. Daartoe gebruikt de be­
voegde autoriteit het in aanhangsel V opgenomen model.  
b) De reikwijdte van de werkzaamheden die onder de erkenning va l­
len, wordt gespecificeerd in het handboek van de onderhoudsorga ­
nisatie, overeenkomstig M.A.604. De klassen en bevoegdverklarin ­
gen die moeten worden gebruikt voor de erkenning van onder­
houdsorganisaties, zijn opgenomen in aanhangsel IV van dit deel . 
▼B 
c) Een erkende onderhoudsorganisatie mag, in overeenstemming me t 
de onderhoudsgegevens, een beperkte reeks onderdelen fabriceren  
voor gebruik tijdens het lopende werk in zijn eigen faciliteite n, 
zoals bepaald in het onderhoudshandboek van de organisatie.  
M.A.604  Handboek van de onderhoudsorganisatie  
a) De onderhoudsorganisatie dient een handboek ter beschikking te 
stellen waarin ten minste volgende informatie is vervat:  
▼M6 
▼C3 
1. een verklaring, ondertekend door de overeenkomstig M.A.606, 
punt a), aangestelde verantwoordelijke manager, waarin wordt 
bevestigd dat de organisatie te allen tijde haar activiteiten z al 
uitvoeren overeenkomstig de voorschriften van deze bijlage (dee l 
M) of bijlage V ter (deel ML), al naargelang van toepassing, en  
overeenkomstig het handboek;  ▼M5
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 31  
2. de reikwijdte van de werkzaamheden van de organisatie;  
3. de titel(s) en naam (namen) van de persoon (personen) waarna ar 
in punt M.A.606(b) wordt verwezen;  
4. een organigram dat de verantwoordelijkheidsniveaus aangeeft 
tussen de persoon (personen) waarnaar in punt M.A.606(b) 
wordt verwezen;  
▼M8 
5. een lijst van het certificeringspersoneel en, indien van toe pas­
sing, het personeel voor de beoordeling van de luchtwaardigheid , 
met het toepassingsgebied van hun erkenning, en;  
▼M1 
6. een lijst met locaties waar onderhoud plaatsvindt, samen met  een 
algemene beschrijving van de aanwezige voorzieningen, en;  
▼B 
7. procedures die aantonen hoe de onderhoudsorganisatie de nale ­
ving van dit deel garandeert;  
8. de wijzigingsprocedure(s) van het handboek van de onderhouds ­
organisatie.  
b) Het handboek van de onderhoudsorganisatie en de wijzigingen 
daarop dienen door de bevoegde autoriteit te worden goedgekeurd . 
c) Niettegenstaande punt b) kunnen via een procedure kleine wij zigin­
gen in het handboek worden goedgekeurd (hierna: indirecte erken ­
ning).  
M.A.605  Faciliteiten  
De organisatie dient ervoor te zorgen dat:  
a) passende faciliteiten beschikbaar zijn voor alle geplande we rkzaam­
heden, dat gespecialiseerde werkplaatsen en hallen naar behoren  
zijn afgescheiden om bescherming tegen verontreiniging en het 
milieu te verzekeren;  
b) kantoorruimte beschikbaar is voor het management van alle ge ­
plande werk, voornamelijk met inbegrip van het bijhouden van de  
onderhoudsgegevens;  
c) veilige opslagfaciliteiten beschikbaar zijn voor onderdelen,  uitrus­
ting, gereedschappen en materiaal. De opslagmogelijkheden diene n 
de scheiding te verzekeren van onbruikbare onderdelen en materi aal 
van alle andere onderdelen, materiaal, uitrusting en gereedscha ppen. 
De opslagvoorwaarden moeten conform de instructies van de fabri ­
kant zijn en de toegang dient beperkt te zijn tot bevoegd perso neel.  
M.A.606  Personeelsvereisten  
a) De organisatie dient een verantwoordelijke manager aan te st ellen 
die bevoegd is voor de organisatie om ervoor te zorgen dat alle  
onderhoud dat door de klant wordt gevraagd, kan worden gefinan­
cierd en uitgevoerd conform de in dit deel vereiste norm.  
b) Een persoon of groep van personen dient te worden aangesteld  met 
de verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat de organisatie dit  
subdeel steeds naleeft. Die perso(o)n(en) zal (zullen) uiteinde lijk 
verantwoordelijk zijn t.o.v. de verantwoordelijke manager.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 32  
c) Alle in punt b) bedoelde personen dienen aan te kunnen tonen  dat zij 
beschikken over relevante kennis, achtergrond en gepaste ervari ng 
m.b.t. het onderhoud van het luchtvaartuig en/of het onderdeel.  
d) De organisatie dient geschikt personeel in dienst te hebben voor 
het normaal verwachte, contractuele werk. De inzet van tijdelij k 
personeel in onderaanneming is toegelaten bij meer dan normaal 
verwacht, contractueel werk en enkel voor personeel dat geen 
certificaat van vrijgave voor gebruik (CRS) uitgeeft.  
▼M8 
e) De kwalificatie van alle personeel dat betrokken is bij onde rhoud 
en beoordelingen van de luchtwaardigheid moet worden aange­
toond en geregistreerd.  
▼B 
f) Personeel dat gespecialiseerde taken uitvoert, zoals lassen,  
niet-destructieve tests/inspecties andere dan kleurcontrast, di enen 
gekwalificeerd te zijn volgens een officieel erkende norm.  
▼M5 
g) De onderhoudsorganisatie dient over voldoende certificerings per­
soneel te beschikken om certificaten van vrijgave voor gebruik af 
te geven voor de in de punten M.A.612 en M.A.613 bedoelde 
luchtvaartuigen en componenten. Het personeel dient te voldoen 
aan de volgende eisen:  
1. Bijlage III (deel 66) in het geval van luchtvaartuigen;  
2. Artikel 5, lid 6, van deze verordening in het geval van 
componenten.  
▼B 
h) In afwijking van punt g) mag de organisatie, indien zij onde rsteu­
ning bij het onderhoud verleent aan exploitanten van het commer ­
ciële luchtverkeer, gebruikmaken van personeel dat gekwalificee rd 
is in overeenstemming met de volgende bepalingen, voor zover de  
gepaste procedures zijn goedgekeurd in het kader van het hand­
boek van de organisatie:  
1. Voor een regelmatig aan de vlucht voorafgaande luchtwaardig­
heidsaanwijzing waarin specifiek wordt gesteld dat de vlieg­
tuigbemanning deze luchtwaardigheidsaanwijzing mag uitvoe­
ren, mag de organisatie de gezagvoerder van het luchtvaartuig 
een beperkte kwalificatie van certificeringspersoneel toekennen  
op grond van de bevoegdverklaring in het bezit van de beman­
ning, op voorwaarde dat de organisatie garandeert dat ge­
noemde gezagvoerder voldoende praktische opleiding heeft ge­
volgd om te waarborgen dat deze in staat is de luchtwaardig­
heidsaanwijzing overeenkomstig de vereiste norm uit te voeren;  
▼C2 
2. In het geval van een vlucht van een luchtvaartuig vanuit een  
ondersteunde locatie, mag de organisatie een beperkte kwalifi­
catie van certificeringspersoneel toekennen aan de gezagvoerder  
op grond van de bevoegdverklaring in het bezit van de beman­
ning, op voorwaarde dat de organisatie garandeert dat ge­
noemde gezagvoerder voldoende praktische opleiding heeft ge­
volgd om te waarborgen dat deze de vastgestelde taak over­
eenkomstig de vereiste norm kan uitvoeren.  
▼M8 
i) Als de organisatie beoordelingen van de luchtwaardigheid uit voert 
en het overeenkomstige certificaat van de beoordeling van de lu cht­
waardigheid afgeeft voor ELA1-luchtvaartuigen die niet betrokke n 
zijn bij commerciële vluchtuitvoeringen overeenkomstig ML.A.903  
van bijlage V ter (Deel ML), dient zij te beschikken over perso neel 
voor de beoordeling van de luchtwaardigheid dat gekwalificeerd en 
gemachtigd is en voldoet aan alle onderstaande eisen:  
1. houder zijn van een machtiging voor certificeringspersoneel 
voor het desbetreffende luchtvaartuig;  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 33  
2. minstens drie jaar ervaring hebben als certificeringspersone el; 
3. onafhankelijk zijn van het proces voor het beheer van de per ­
manente luchtwaardigheid van de beoordeelde luchtvaartuigen, 
of de algemene verantwoordelijkheid dragen voor het proces 
voor het beheer van de permanente luchtwaardigheid van het 
volledige beoordeelde luchtvaartuig;  
4. bewezen kennis hebben verworven van subdeel C van deze 
bijlage (Deel M) of subdeel C van bijlage V ter (Deel ML);  
5. bewezen kennis hebben verworven van de procedures van de 
onderhoudsorganisatie die relevant zijn voor de beoordeling van  
de luchtwaardigheid en de afgifte van het certificaat van beoor ­
deling van de luchtwaardigheid;  
6. formeel erkend zijn door de bevoegde autoriteit na een lucht ­
waardigheidsbeoordeling te hebben uitgevoerd onder toezicht 
van de bevoegde autoriteit of het personeel voor de beoordeling  
van de luchtwaardigheid van de organisatie, overeenkomstig 
een door de bevoegde autoriteit goedgekeurde procedure;  
7. minstens één luchtwaardigheidsbeoordeling hebben uitgevoerd 
in de voorbije twaalf maanden.  
▼M6 
▼C3 __________  
▼M1 
M.A.607  Certificeringspersoneel en luchtwaardigheidspersoneel  
▼B 
a) Naast punt M.A.606, onder g), kan certificeringspersoneel zi jn be­
voegdheden uitsluitend uitoefenen indien de organisatie ervoor heeft 
gezorgd:  
▼M6 
▼C3 
1. dat het certificeringspersoneel kan aantonen dat het voldoet  aan 
de vereisten van 66.A.20, onder b), van bijlage III (deel-66) o f, 
als die bijlage zulks voorschrijft, aan de regelgeving van de 
lidstaat;  
▼B 
2. dat het certificeringspersoneel een adequaat begrip heeft va n het 
desbetreffende, te onderhouden luchtvaartuig en/of luchtvaartui g­
onderdeel(en), en tevens van de ermee verbonden organisatie­
procedures.  
b) In volgende onvoorziene gevallen, wanneer een luchtvaartuig elders 
dan op de hoofdbasis aan de grond wordt gehouden, op een locati e 
waar geen geschikt certificeringspersoneel aanwezig is, mag de 
onderhoudsorganisatie die werd gecontracteerd voor onderhouds­
ondersteuning een eenmalige certificeringskwalificatie afgeven:  
1. aan een van zijn werknemers die een typekwalificatie bezit o p 
een luchtvaartuig van een soortgelijke technologie, constructie  en 
systemen, of  
2. aan een persoon met minimaal drie jaar onderhoudservaring di e 
in het bezit is van een geldige ICAO-onderhoudslicentie voor 
luchtvaartuigen met bevoegdheid voor het type luchtvaartuig dat  
gecertificeerd moet worden, vooropgesteld dat er op genoemde 
locatie geen organisatie is die over de geschikte erkenning ove r­
eenkomstig dit deel beschikt, en de contracterende organisatie 
bewijzen aangaande de ervaring en de vergunning van genoemde 
persoon verkrijgt en registreert.  ▼M8
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 34  
►M1 Al deze gevallen moeten aan de bevoegde autoriteit worden 
gemeld binnen de zeven dagen na de afgifte van een dergelijke 
certificeringsvergunning. ◄ De erkende onderhoudsorganisatie di e 
de eenmalige certificeringskwalificatie afgeeft, dient ervoor t e zor­
gen dat elk onderhoud, dat de vliegveiligheid kan beïnvloeden, 
opnieuw wordt gecontroleerd.  
▼M1 
c) De erkende onderhoudsorganisatie dient alle details i.v.m. h et cer­
tificeringspersoneel en luchtwaardigheidspersoneel in te schrij ven 
en een actuele lijst van alle certificeringspersoneel en luchtw aardig­
heidspersoneel bij te houden, samen met de reikwijdte van de er ­
kenning als onderdeel van het handboek van de organisatie over­
eenkomstig M.A.604, onder a), punt 5.  
▼B 
M.A.608  Onderdelen, uitrusting en gereedschappen  
a) De organisatie dient:  
1. de uitrusting en de gereedschappen te bezitten, zoals gespec ifi­
ceerd in de in punt M.A.609 vervatte onderhoudsgegevens of 
geverifieerde gelijkwaardige gegevens als bedoeld in het hand­
boek van de onderhoudsorganisatie, die noodzakelijk zijn voor 
het routineonderhoud binnen het toepassingsgebied van de er­
kenning, en.  
2. aan te tonen dat ze toegang heeft tot alle andere uitrusting  en 
gereedschappen die enkel sporadisch worden gebruikt.  
b) Gereedschappen en uitrusting moeten worden gecontroleerd en ge­
ijkt volgens een officieel erkende norm. Gegevens over dergelij ke 
ijkingen en de gebruikte norm dienen door de organisatie te wor den 
bijgehouden.  
▼M5 
c) De organisatie dient alle binnenkomende componenten, standaa rd­
onderdelen en materialen te inspecteren, classificeren en passe nd te 
scheiden.  
▼M6 
▼C3 
M.A.609  Onderhoudsgegevens  
Bij het uitvoeren van onderhoud, inclusief wijzigingen en repar aties, 
dient de erkende onderhoudsorganisatie de van toepassing zijnde  on­
derhoudsgegevens bij te houden en te gebruiken, zoals gespecifi ceerd 
in M.A.401 van deze bijlage of in ML.A.401 van bijlage V ter (d eel 
ML). Ingeval de klant de onderhoudsgegevens levert, mag de orga ni­
satie die gegevens echter alleen bijhouden en gebruiken terwijl  de 
onderhoudswerkzaamheden aan de gang zijn.  
▼B 
M.A.610  Onderhoudswerkopdrachten  
Vóór de aanvang van het onderhoud moet een schriftelijke werk­
opdracht overeengekomen worden tussen de organisatie en de om 
onderhoud verzoekende organisatie teneinde duidelijk het uit te  voeren 
onderhoud vast te leggen.  
▼M6 
▼C3 
M.A.611  Onderhoudsnormen  
Alle onderhoud wordt uitgevoerd overeenkomstig de eisen van sub deel 
D, sectie A, van deze bijlage, of overeenkomstig de eisen van s ubdeel 
D, sectie A, van bijlage V ter (deel ML), zoals uiteengezet in artikel 3, 
lid 1.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 35  
M.A.612  Certificaat van vrijgave voor gebruik voor luchtvaartuigen  
Na voltooiing van alle overeenkomstig dit subdeel vereiste onde rhoud 
van een luchtvaartuig wordt een certificaat van vrijgave voor g ebruik 
afgegeven overeenkomstig M.A.801 van deze bijlage of ML.A.801 v an 
bijlage V ter (deel ML), zoals uiteengezet in artikel 3, lid 1.  
M.A.613  Certificaat van vrijgave voor gebruik voor onderdelen  
a) Nadat alle vereisten onderhoud van onderdelen voltooid is ov ereen­
komstig dit subdeel, wordt een certificaat van vrijgave voor ge bruik 
voor onderdelen afgegeven overeenkomstig M.A.802 van deze 
bijlage of ML.A.802 van bijlage V ter (deel ML), al naargelang 
van toepassing. Er wordt een EASA-formulier 1 afgegeven, behalv e 
voor onderdelen die onderhouden zijn overeenkomstig punt b) of d) 
van M.A.502, voor onderdelen die vervaardigd zijn overeenkomsti g 
punt c) van M.A.603 van deze bijlage en voor onderdelen waarvoo r 
anders is bepaald in ML.A.502 van bijlage V ter (deel ML).  
b) Het certificaat van vrijgave voor gebruik voor onderdelen, 
EASA-formulier 1, mag worden opgemaakt vanuit een computer­
systeem.  
▼M1 
M.A.614  Gegevens inzake onderhoud en beoordeling van de luchtwaardig ­
heid 
▼M8 
a) De erkende onderhoudsorganisatie registreert alle details va n de 
uitgevoerde werkzaamheden. De gegevens die nodig zijn om aan 
te tonen dat voldaan is aan alle eisen voor de afgifte van het 
certificaat van vrijgave voor gebruik, met inbegrip van de vrij gave­
documenten van de subcontractant, en voor de afgifte van elk ce r­
tificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid, worden 
bijgehouden.  
b) De erkende onderhoudsorganisatie verstrekt een kopie van elk  cer­
tificaat van vrijgave voor gebruik aan de eigenaar of exploitan t van 
het luchtvaartuig, samen met een kopie van alle gedetailleerde on­
derhoudsgegevens die verband houden met de uitgevoerde werk­
zaamheden en die nodig zijn om de naleving van M.A.305 van 
deze bijlage (Deel M) of ML.A.305 van bijlage V ter (Deel ML), 
al naargelang van toepassing, aan te tonen.  
▼M1 
c) De erkende onderhoudsorganisatie dient een afschrift te bewa ren 
van de onderhoudsadministratie en alle gerelateerde onderhouds­
gegevens gedurende drie jaar volgend op de dag waarop het lucht ­
vaartuig of het luchtvaartuigonderdeel waarop de werkzaamheden 
betrekking hebben door de erkende onderhoudsorganisatie is vrij ­
gegeven voor gebruik.  ►M8 Voorts moet de erkende onderhouds­
organisatie een kopie van alle gegevens die betrekking hebben o p 
de afgifte van certificaten van beoordeling van de luchtwaardig heid, 
gedurende drie jaar na de datum van afgifte bewaren en een kopi e 
ervan verstrekken aan de eigenaar van het luchtvaartuig. ◄  
1. De in dit punt vermelde administratie dient zodanig te worde n 
opgeslagen dat ze bescherming tegen beschadiging, wijziging en 
diefstal garandeert.  
2. Alle computerhardware die voor back-up werd gebruikt, dient te 
worden opgeslagen op een andere plaats dan die waar de werk­
gegevens zich bevinden, in een omgeving die bewaring in goede 
staat garandeert.  
3. Wanneer een erkende onderhoudsorganisatie haar werkzaamhe­
den staakt, dienen alle bewaarde onderhoudsgegevens die de 
laatste drie jaar bestrijken, te worden overgemaakt aan de laat ste 
eigenaar of klant van het respectieve luchtvaartuig of onderdee l 
of te worden opgeslagen zoals door de bevoegde instantie is 
voorgeschreven.  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 36  
▼C3 
M.A.615  Bevoegdheden van de organisatie  
De overeenkomstig subdeel F, sectie A, van deze bijlage erkende  on­
derhoudsorganisatie mag:  
a) elk luchtvaartuig en/of onderdeel waarvoor ze werd erkend, o nder­
houden in de locaties die in het erkenningscertificaat en in he t 
handboek van de onderhoudsorganisatie gespecificeerd zijn;  
b) gespecialiseerde diensten laten verrichten bij een andere pa ssend 
gekwalificeerde organisatie, onder controle van de onderhoudsor ga­
nisatie, zoals beschreven in het handboek van de onderhoudsorga ­
nisatie;  
c) op elke plaats elk luchtvaartuig of luchtvaartuigonderdeel o nder­
houden waarvoor erkenning is afgegeven, naar aanleiding van de 
noodzaak dergelijk onderhoud uit te voeren als gevolg van ofwel  de 
onbruikbare staat van het luchtvaartuig ofwel de noodzaak van 
ondersteunend occasioneel onderhoud, conform de in het handboek  
van de onderhoudsorganisatie uiteengezette voorwaarden;  
d) certificaten van vrijgave voor gebruik afgeven bij voltooiin g van het 
onderhoud, overeenkomstig M.A.612 of M.A.613 van deze bijlage;  
e) indien specifiek erkend om dit te doen voor ELA1-luchtvaartu igen 
die geen commerciële activiteiten uitvoeren, luchtwaardigheids­
beoordelingen uitvoeren en het bijbehorende certificaat van beo or­
deling van de luchtwaardigheid afgeven, overeenkomstig de voor­
waarden van ML.A.903 van bijlage V ter (deel ML).  
De organisatie mag enkel het onderhoud uitvoeren van een luchtv aar­
tuig of onderdeel waarvoor ze is erkend indien alle noodzakelij ke 
faciliteiten, uitrusting, gereedschappen, materiaal, onderhouds gegevens 
en certificeringspersoneel beschikbaar zijn.  
▼B 
M.A.616  Organisatorische evaluatie  
Om ervoor te zorgen dat de erkende onderhoudsorganisatie blijft  vol­
doen aan de vereisten van dit subdeel, dient zij haar organisat ie op 
regelmatige basis te evalueren.  
M.A.617  Wijzigingen aan de erkende onderhoudsorganisatie  
Teneinde de bevoegde autoriteit de mogelijkheid te bieden om de  
voortdurende naleving van dit deel vast te stellen, dient de er kende 
onderhoudsorganisatie haar elk voorstel te melden om gelijk wel ke 
wijziging door te voeren, voordat die wijzigingen plaatshebben:  
1. de naam van de organisatie;  
2. de locatie van de organisatie;  
3. aanvullende locaties van de organisatie;  
4. de verantwoordelijke manager;  
5. elke van de in punt M.A.606, onder b), gespecificeerde perso nen; 
▼M1 
6. de faciliteiten, uitrusting, gereedschappen, materiaal, proc edures, 
omvang van het werk, certificeringspersoneel en luchtwaardig­
heidspersoneel die de erkenning kunnen beïnvloeden.  
▼B 
Ingeval de voorgestelde wijzigingen in personeel niet op voorha nd bij 
het management bekend zijn, dienen deze wijzigingen bij de eers te 
gelegenheid te worden meegedeeld.  ▼M6
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 37  
M.A.618  Geldigheid van de erkenning  
▼M11  
a) Een erkenning blijft geldig tot en met 24 maart 2022, op voo r­
waarde dat:  
▼B 
1. de organisatie blijft voldoen aan de voorwaarden van dit dee l, 
met name de bepalingen betreffende de behandeling van bevin­
dingen zoals gespecificeerd onder punt M.A.619;  
2. de bevoegde autoriteit toegang krijgt tot de organisatie om de 
blijvende naleving van dit deel vast te stellen; en  
3. er geen afstand wordt gedaan van de erkenning of de erkennin g 
niet wordt ingetrokken.  
b) In geval van afstand of intrekking, moet het certificaat van  erken­
ning worden ingeleverd bij de bevoegde autoriteit.  
M.A.619  Bevindingen  
▼M6 
▼C3 
a) Een niveau 1-bevinding is elke belangrijke niet-naleving van  de in 
deze bijlage en bijlage V ter (deel ML) vastgestelde vereisten die de 
veiligheidsnorm verlaagt en ernstig gevaar oplevert voor de 
vliegveiligheid.  
b) Een niveau 2-bevinding is elke niet-naleving van de in deze 
bijlage en bijlage V ter (deel ML) vastgestelde vereisten die d e 
veiligheidsnorm zou kunnen verlagen en mogelijkerwijs gevaar op ­
levert voor de vliegveiligheid.  
▼B 
c) Na ontvangst van een kennisgeving betreffende de bevindingen  
overeenkomstig punt M.B.605 moet de houder van de erkenning 
als onderhoudsorganisatie een actieplan voor corrigerende maatr ege­
len opstellen en aantonen dat hij tot voldoening van de bevoegd e 
autoriteit corrigerende maatregelen heeft getroffen binnen een met 
de bevoegde autoriteit overeengekomen periode.  
SUBDEEL G  
MANAGEMENTORGANISATIE VOOR PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID  
M.A.701  Toepassingsgebied  
Dit subdeel stelt de vereisten vast waaraan een organisatie moe t vol­
doen om zich te kwalificeren voor het afgeven of voortzetten va n een 
erkenning van managementorganisaties van permanente 
luchtwaardigheid.  
M.A.702  Aanvraag  
Een aanvraag voor afgifte of wijziging van de erkenning van een  
managementorganisatie voor permanente luchtwaardigheid dient op  
een formulier te worden gedaan en op een door de bevoegde autor iteit 
vastgestelde wijze.  
M.A.703  Uitbreiding van de erkenning  
a) De erkenning wordt aangegeven op een door de bevoegde autori teit 
afgegeven certificaat (zie bijlage VI).  
▼M2 
b) Niettegenstaande punt a), moet voor luchtvaartuigen met een ex­
ploitatievergunning op grond van Verordening (EG) nr. 1008/2008  
de goedkeuring deel uitmaken van de vergunning tot vluchtuitvoe ­
ring, die door de bevoegde instantie voor het geëxploiteerde lu cht­
vaartuig is uitgegeven.  
▼B 
c) De reikwijdte van de vergunning wordt overeenkomstig punt 
M.A.704 bepaald in het handboek voor permanente luchtwaardig­
heidsmanagement.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 38  
M.A.704  Handboek voor permanente luchtwaardigheidsmanagement  
a) De organisatie voor het management van de permanente luchtwa ar­
digheid dient een handboek voor permanente luchtwaardigheids­
management te voorzien waarin volgende informatie is vervat:  
▼M8 
1. een door de verantwoordelijke beheerder ondertekende verkla­
ring die bevestigt dat de organisatie te allen tijde in overeen ­
stemming met deze bijlage (Deel M) en bijlage V ter (Deel ML) 
zal werken, voor zover van toepassing;  
▼B 
2. de reikwijdte van de werkzaamheden van de organisatie,  
3. de titel(s) en na(a)m(en) van personen waarnaar wordt verwez en 
in de punten M.A.706, onder a), M.A.706, onder c), M.A.706, 
onder d) en M.A.706, onder i);  
4. een organigram dat de hiërarchische banden en verantwoorde­
lijkheden aangeeft tussen alle personen waarnaar wordt verwezen  
in M.A.706, onder a); M.A.706, onder c); M.A.706, onder d) en 
M.A.706, onder i);  
5. een lijst met het luchtwaardigheidspersoneel waarnaar wordt ver­
wezen in punt M.A.707, waarop, indien van toepassing, het 
personeel wordt gespecificeerd dat bevoegd is om vliegvergun­
ningen af te geven in overeenstemming met punt M.A.711, on­
der c), en;  
6. een algemene beschrijving en locatie van de faciliteiten;  
▼M8 
7. de procedures waarin wordt gespecificeerd hoe de organisatie  
toeziet op de naleving van deze bijlage (Deel M) en bijlage V 
ter (Deel ML), voor zover van toepassing, en;  
▼B 
8. de wijzigingsprocedures voor het handboek voor permanente 
luchtwaardigheidsmanagement;  
▼M2 
9. de lijst van goedgekeurde onderhoudsprogramma's voor lucht­
vaartuigen of voor luchtvaartuigen die niet worden gebruikt 
door luchtvaartmaatschappijen met een exploitatievergunning 
op grond van Verordening (EG) nr. 1008/2008, de lijst van 
„generieke” en „basisonderhoudsprogramma's”.  
▼B 
b) Het handboek voor permanente luchtwaardigheidsmanagement en 
haar wijzigingen moeten door de bevoegde autoriteit zijn 
goedgekeurd.  
c) Niettegenstaande punt b) kunnen via een indirecte erkennings pro­
cedure kleine wijzigingen in het handboek indirect worden goedg e­
keurd. De kleine wijziging wordt bepaald in de indirecte erken­
ningsprocedure, die door de managementorganisatie voor per­
manente luchtwaardigheid wordt vastgesteld als onderdeel van he t 
handboek en wordt goedgekeurd door de bevoegde autoriteit die 
verantwoordelijk is voor die managementorganisatie voor per­
manente luchtwaardigheid.  
M.A.705  Faciliteiten  
De managementorganisatie voor permanente luchtwaardigheid dient  in 
geschikte kantoorruimte te voorzien op gepaste locaties voor he t per­
soneel bepaald in punt M.A.706.  
M.A.706  Personeelsvereisten  
▼M8 
a) De organisatie stelt een verantwoordelijke manager aan die b innen 
de organisatie de bevoegdheid heeft om ervoor te zorgen dat all e 
activiteiten op het gebied van het beheer van de permanente luc ht­
waardigheid kunnen worden gefinancierd en uitgevoerd in overeen ­
stemming met deze bijlage (Deel M) en bijlage V ter (Deel ML), al 
naargelang van toepassing.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 39  
b) Voor luchtvaartmaatschappijen met een exploitatievergunning over­
eenkomstig Verordening (EG) nr. 1008/2008 is de verantwoorde­
lijke manager als bedoeld in paragraaf a) de persoon die binnen  de 
onderneming verantwoordelijk is om ervoor te zorgen dat alle 
vluchtuitvoeringen van de exploitant gefinancierd en uitgevoerd  
kunnen worden conform de voor het afgeven van een vergunning 
tot vluchtuitvoering vereiste norm.  
▼M8 
c) Er wordt een persoon of een groep van personen aangewezen di e 
ervoor verantwoordelijk zijn dat de organisatie te allen tijde voldoet 
aan de in deze bijlage (Deel M) en bijlage V ter (Deel ML) vast ­
gestelde toepasselijke eisen inzake het beheer van de permanent e 
luchtwaardigheid, de beoordeling van de luchtwaardigheid en de 
vliegvergunning. Die perso(o)n(en) legt (leggen) uiteindelijk v erant­
woording af aan de manager.  
▼M2 
d) Voor luchtvaartmaatschappijen met een exploitatievergunning over­
eenkomstig Verordening (EG) nr. 1008/2008 wijst de verantwoor­
delijke manager een genomineerde functionaris aan. Deze persoon  
zal verantwoordelijk zijn voor het management van en het toezic ht 
op de permanente luchtwaardigheidsactiviteiten overeenkomstig p a­
ragraaf c).  
▼B 
e) De genomineerde functionaris als bedoeld in punt d) mag niet  
worden tewerkgesteld door een krachtens deel 145 erkende organi ­
satie onder contract bij de exploitant, tenzij specifiek overee ngeko­
men met de bevoegde autoriteit.  
f) De organisatie dient voldoende passend gekwalificeerd person eel te 
hebben voor het verwachte werk.  
g) Alle in de punten c) en d) vermelde personen moeten kunnen a an­
tonen dat zij beschikken over relevante kennis, achtergrond en ge­
paste ervaring m.b.t. permanente luchtwaardigheid van 
luchtvaartuigen.  
h) De kwalificatie van alle personeel dat betrokken is bij het manage­
ment van permanente luchtwaardigheid dient te worden vastgelegd . 
▼M8 
i) Voor organisaties die certificaten van beoordeling van de lu chtwaar­
digheid verlengen overeenkomstig M.A.711, onder a), punt 4, en 
M.A.901 van deze bijlage (Deel M) of ML.A.901, onder c), van 
bijlage V ter (Deel ML), al naargelang van toepassing, wijst de  
organisatie de daartoe bevoegde personen aan, na goedkeuring 
van de bevoegde autoriteit.  
▼B 
j) De organisatie definieert en actualiseert in het handboek vo or per­
manente luchtwaardigheidsmanagement de titel(s) en na(a)m(en) 
van personen waarnaar wordt verwezen in de punten M.A.706, onde r 
a), M.A.706, onder c), M.A.706, onder d) en M.A.706, onder i).  
▼M2 
k) Voor complexe motoraangedreven luchtvaartuigen en luchtvaart ui­
gen die worden gebruikt door luchtvaartmaatschappijen met een 
exploitatievergunning overeenkomstig Verordening (EG) 
nr. 1008/2008 dient de organisatie de vakbekwaamheid van het 
personeel dat betrokken is bij al het permanent luchtwaardighei ds­
management, de beoordeling van de luchtwaardigheid en/of kwali­
teitscontroles, vast te stellen en te controleren overeenkomsti g een 
door de bevoegde instantie goedgekeurde procedure en norm.  ▼M2
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 40  
M.A.707  Luchtwaardigheidspersoneel  
▼M8 
a) Om erkend te worden voor het uitvoeren van beoordelingen van  de 
luchtwaardigheid, en, indien van toepassing, voor het afgeven v an 
vliegvergunningen, moet een erkende organisatie voor het beheer  
van de permanente luchtwaardigheid over geschikt luchtwaardig­
heidsbeoordelingspersoneel beschikken om certificaten van beoor ­
deling van de luchtwaardigheid of aanbevelingen af te geven als  be­
doeld in sectie A, subdeel I, van bijlage I (Deel M) of sectie A, subdeel 
I, van bijlage V ter (Deel ML), en, indien van toepassing, om v lieg­
vergunningen af te geven overeenkomstig M.A.711, onder c):  
▼M2 
1. Voor luchtvaartuigen die door de luchtvaartmaatschappijen me t 
een exploitatievergunning overeenkomstig Verordening (EG) 
nr. 1008/2008 worden gebruikt en luchtvaartuigen met een maxi­
male startmassa van 2 730 kg of meer, behalve ballonnen, dient 
dit personeel te beschikken over:  
a) ten minste vijf jaar ervaring in permanente luchtwaardigheid , en; 
b) een passende licentie overeenkomstig bijlage III (deel 66) o f 
een academische graad in de luchtvaart of gelijkwaardig, en;  
c) formele opleiding in luchtvaartonderhoud, en;  
d) een functie binnen de erkende organisatie met passende 
verantwoordelijkheden.  
e) onverminderd de punten a) tot en met d) kan de in punt 
M.A.707(a)1(b) bepaalde vereiste worden vervangen door 
vijf jaar ervaring in permanente luchtwaardigheid bovenop 
de reeds in punt M.A.707(a)1(a) voorgeschreven ervaring.  
2. Voor alle luchtvaartuigen met een maximale startmassa van 
2 730 kg of minder, en ballonnen, die niet door luchtvaartmaat­
schappijen met een exploitatievergunning overeenkomstig 
Verordening (EG) nr. 1008/2008 worden gebruikt, moet dit per­
soneel beschikken over:  
a) ten minste drie jaar ervaring in permanente luchtwaardigheid , en; 
b) een passende licentie overeenkomstig bijlage III (deel 66) o f 
een academische graad in de luchtvaart of gelijkwaardig, en;  
c) passende opleiding in luchtvaartonderhoud, en;  
d) een functie binnen de erkende organisatie met passende 
verantwoordelijkheden;  
e) Niettegenstaande de punten a) tot en met d) kan de in punt 
M.A.707(a)2(b) bepaalde vereiste worden vervangen door 
vier jaar ervaring in permanente luchtwaardigheid bovenop 
de reeds in punt M.A.707(a)2(a) voorgeschreven ervaring.  
▼M1 
b) Aan door de erkende organisatie voor permanente luchtwaardig heid 
benoemd luchtwaardigheidspersoneel kan enkel een autorisatie ve r­
leend worden door de erkende organisatie voor permanente lucht­
waardigheid, als het formeel door de bevoegde autoriteit is aan vaard 
nadat het op bevredigende wijze een beoordeling van de luchtwaa r­
digheid heeft afgerond onder toezicht van de competente autorit eit 
of onder toezicht van de het luchtwaardigheidspersoneel van de 
organisatie in overeenstemming met een door de bevoegde autorit eit 
goedgekeurde procedure.  
▼B 
c) De organisatie moet ervoor zorgen dat personeel voor de beoo r­
deling van de luchtwaardigheid van luchtvaartuigen relevante en  
recente managementervaring kan aantonen in permanente 
luchtwaardigheid.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 41  
d) Luchtwaardigheidspersoneel moet geïdentificeerd worden door elke 
persoon op te sommen in het handboek voor permanente luchtwaar­
digheidsmanagement, samen met de verwijzing naar hun erkenning 
op het gebied van luchtwaardigheidsbeoordelingen.  
e) De organisatie dient gegevens bij te houden van alle luchtwa ardig­
heidspersoneel, die de details omvatten van elke passende kwali fi­
catie, samen met een samenvatting van relevante managementerva­
ring en -opleiding in permanente luchtwaardigheid, plus een kop ie 
van de autorisatie. Deze aantekeningen moeten bewaard blijven t ot 
twee jaar nadat het luchtwaardigheidspersoneel de organisatie h eeft 
verlaten.  
M.A.708  Permanent luchtwaardigheidsmanagement  
▼M8 
a) De organisatie ziet erop toe dat alle beheer van de permanen te 
luchtwaardigheid wordt verricht overeenkomstig sectie A, subdee l 
C, van deze bijlage (Deel M) of sectie A, subdeel C, van bijlag e V 
ter (Deel ML), al naargelang van toepassing.  
▼B 
b) Voor elk beheerd luchtvaartuig dient de erkende organisatie voor 
permanent luchtwaardigheidsmanagement:  
▼M8 
1. erop toe te zien dat een onderhoudsprogramma voor het lucht­
vaartuig wordt opgesteld en gecontroleerd, met inbegrip van elk  
toepasselijk betrouwbaarheidsprogramma, zoals vereist bij 
M.A.302 van deze bijlage (Deel M) of ML.A.302 van 
bijlage V ter (Deel ML), al naargelang van toepassing;  
2 voor luchtvaartuigen die niet worden gebruikt door luchtvaart ­
maatschappijen die een vergunning hebben gekregen overeen­
komstig Verordening (EG) nr. 1008/2008, een kopie van het 
onderhoudsprogramma te verstrekken aan de eigenaar of ex­
ploitant die verantwoordelijk is overeenkomstig M.A.201 van 
deze bijlage (Deel M) of ML.A.201 van bijlage V ter (Deel 
ML), al naargelang van toepassing;  
▼B 
3. de goedkeuring van wijzigingen en reparaties te beheren;  
▼M8 
4. ervoor te zorgen dat alle onderhoud wordt uitgevoerd overeen ­
komstig het goedgekeurde onderhoudsprogramma en vrijgege­
ven overeenkomstig sectie A, subdeel H, van deze bijlage (Deel 
M) of sectie A, subdeel H van bijlage V ter (Deel ML), al 
naargelang van toepassing;  
▼B 
5. ervoor te zorgen dat alle toepasselijke luchtwaardigheidsaan wij­
zingen en operationele aanwijzingen met gevolgen voor de per­
manente luchtwaardigheid worden toegepast:  
6. ervoor te zorgen dat alle defecten die tijdens gepland onder ­
houd ontdekt of gerapporteerd werden, verholpen worden door 
een daartoe erkende onderhoudsorganisatie;  
7. ervoor te zorgen dat het luchtvaartuig naar een daartoe erke nde 
onderhoudsorganisatie wordt gebracht, wanneer nodig,  
8. het geplande onderhoud, de toepassing van luchtwaardigheids­
aanwijzingen, de vervanging van onderdelen met beperkte le­
vensduur, en onderdeleninspectie te coördineren zodat het werk 
naar behoren wordt uitgevoerd;  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 42  
9. alle notities met betrekking tot de permanente luchtwaardigh eid 
en/of het technische logboek te beheren en te archiveren;  
10. ervoor te zorgen dat het massa- en zwaartepuntrapport de ac ­
tuele status van het luchtvaartuig weergeven.  
▼M8 
c) In het geval van complexe motoraangedreven luchtvaartuigen o f 
luchtvaartuigen die worden gebruikt voor commercieel luchttrans ­
port of luchtvaartuigen die worden gebruikt voor commerciële ge ­
specialiseerde vluchten of commerciële ATO’s of DTO’s, wanneer 
de CAMO niet op passende wijze is erkend overeenkomstig 
bijlage II (Deel 145) of subdeel F van deze bijlage (Deel M) of  
bijlage V quinquies (Deel CAO), stelt de organisatie in overleg  met 
de exploitant een schriftelijk onderhoudscontract op met een or ga­
nisatie die erkend is overeenkomstig bijlage II (Deel 145) of s ub­
deel F van deze bijlage (Deel M) of bijlage V quinquies (Deel 
CAO) of met een andere exploitant; dit contract bevat nadere in ­
formatie over de functies in punt M.A.301, onder b), c), f) en g), 
van deze bijlage (Deel M) of punt ML.A.301, onder b) tot en met  
e), van bijlage V quater (Deel ML), garandeert dat alle onderho ud 
uiteindelijk wordt uitgevoerd door een onderhoudsorganisatie di e 
erkend is overeenkomstig bijlage II (Deel 145) of subdeel F van  
deze bijlage (Deel M) of bijlage V quinquies (Deel CAO), en 
definieert de steun van de in M.A.712, onder b), van deze 
bijlage (Deel M) bedoelde kwaliteitsfuncties.  
d) Onverminderd punt c) kan het contract worden opgesteld in de  
vorm van individuele werkorders gericht tot de onderhoudsorgani ­
satie die erkend is overeenkomstig bijlage II (Deel 145) of sub deel 
F van deze bijlage (Deel M) of bijlage V quinquies (Deel CAO), in 
het geval van:  
1. een luchtvaartuig dat occasioneel lijnonderhoud nodig heeft;  
2. onderdelenonderhoud, met inbegrip van motoronderhoud.  
M.A.709  Documentatie  
a) De erkende organisatie voor het beheer van de permanente luc ht­
waardigheid dient toepasselijke actuele onderhoudsgegevens te b e­
zitten en te gebruiken overeenkomstig M.A.401 van deze 
bijlage (Deel M) of ML.A.401 van bijlage V ter (Deel ML), al 
naargelang van toepassing, voor de uitvoering van de in M.A.708  
van deze bijlage (Deel M) bedoelde taken met betrekking tot de 
permanente luchtwaardigheid. Die gegevens kunnen worden ver­
strekt door de eigenaar of door de exploitant, op voorwaarde da t 
een passend contract is gesloten met die eigenaar of exploitant . In 
dat geval moet de organisatie voor het beheer van de permanente  
luchtwaardigheid deze gegevens enkel tijdens de duur van het co n­
tract bijhouden, behalve indien anders bepaald in M.A.714 van d eze 
bijlage (Deel M).  
b) Voor luchtvaartuigen die niet worden gebruikt door luchtvaar tmaat­
schappijen met een exploitatievergunning overeenkomstig 
Verordening (EG) nr. 1008/2008, mag de erkende organisatie 
voor het beheer van de permanente luchtwaardigheid „basis-” en/ of 
„generieke” onderhoudsprogramma’s opstellen, met het oog op de 
eerste afgifte van de erkenning of de uitbreiding van de reikwi jdte 
van een erkenning, zonder dat er sprake moet zijn van de in aan ­
hangsel I van deze bijlage (Deel M) of aanhangsel I van bijlage  V 
ter (Deel ML) bedoelde contracten. Deze „basis-” en „generieke”  
onderhoudsprogramma’s sluiten echter niet uit dat te gepasten t ijde 
een passend onderhoudsprogramma voor luchtvaartuigen moet wor­
den opgesteld overeenkomstig M.A.302 van deze bijlage (Deel M) 
of ML.A.302 van bijlage V ter (Deel ML), al naargelang van toe­
passing, vóór de in M.A.711 van deze bijlage bedoelde bevoegd­
heden worden uitgeoefend.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 43  
M.A.710  Beoordeling van de luchtwaardigheid  
Als de overeenkomstig M.A.711, onder b), van deze bijlage (Deel  M) 
erkende organisatie luchtwaardigheidsbeoordelingen uitvoert, wo rden 
deze verricht overeenkomstig M.A.901 van deze bijlage (Deel M) of 
ML.A.903 van bijlage V ter (Deel ML), al naargelang van toepass ing. 
▼B 
M.A.711  Bevoegdheden van de organisatie  
a) Een overeenkomstig sectie A, subdeel F, van deze bijlage (de el-M) 
erkende organisatie mag:  
▼M2 
1. de permanente luchtwaardigheid beheren van luchtvaartuigen, 
behalve luchtvaartuigen die worden gebruikt door luchtvaart­
maatschappijen met een exploitatievergunning overeenkomstig 
Verordening (EG) nr. 1008/2008, zoals opgesomd in het 
goedkeuringscertificaat;  
2. de permanente luchtwaardigheid beheren van luchtvaartuigen d ie 
worden gebruikt door luchtvaartmaatschappijen met een exploi­
tatievergunning overeenkomstig Verordening (EG) nr. 
1008/2008, zoals opgesomd in het goedkeuringscertificaat en 
in het Air Operator Certificate (AOC);  
▼B 
3. regelingen treffen om beperkte taken van permanente luchtwaa r­
digheid uit te voeren met een andere organisatie die binnen haa r 
kwaliteitsborgingssysteem werkt, zoals opgesomd in het 
erkenningscertificaat;  
▼M8 
4. een certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid dat door 
de bevoegde autoriteit of door een andere organisatie of persoo n, 
al naargelang van toepassing, is afgegeven, verlengen onder de 
voorwaarden van M.A.901, onder f), van deze bijlage (Deel M) 
of ML.A.901, onder c), van bijlage V ter (Deel ML), al naarge­
lang van toepassing;  
5. het onderhoudsprogramma goedkeuren, overeenkomstig het be­
paalde onder b), punt 2, van ML.A.302, voor luchtvaartuigen die  
worden beheerd overeenkomstig bijlage V ter (Deel ML).  
▼B 
b) Een in een van de lidstaten geregistreerde, erkende manageme ntor­
ganisatie voor permanente luchtwaardigheid kan, aanvullend, de 
autorisatie krijgen om de in punt M.A.710 bedoelde beoordeling 
van de luchtwaardigheid uit te voeren, en:  
▼M8 
1. het bijbehorende certificaat van beoordeling van de luchtwaa r­
digheid afgeven en te zijner tijd verlengen volgens de voorwaar ­
den van M.A.901, onder c), punt 2, of M.A.901, onder e), punt 
2, van deze bijlage (Deel M) of ML.A.901, onder c), van 
bijlage V ter (Deel ML), al naargelang van toepassing, en  
▼B 
2. de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie een a an­
beveling verstrekken voor de beoordeling van de luchtwaardig­
heid.  
c) Een managementorganisatie voor permanente luchtwaardigheid d ie 
een erkenning bezit die de in punt M.A.711, onder b), vermelde 
bevoegdheden omvat, kan bovendien erkend worden voor de afgifte  
van een vliegvergunning in overeenstemming met punt 21.A.711, 
onder d), van bijlage I (deel 21) bij Verordening (EU) nr. 748/ 2012 
voor het specifieke luchtvaartuig waarvoor de organisatie een e r­
kenning heeft om het certificaat van beoordeling van de luchtwa ar­
digheid af te geven, wanneer die managementorganisatie voor per ­
manente luchtwaardigheid de conformiteit met de goedgekeurde 
vluchtvoorwaarden bevestigt overeenkomstig een passende goedge­
keurde procedure in het handboek vermeld in punt M.A.704.  ▼M8
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 44  
M.A.712  Kwaliteitsborgingssysteem  
a) Om te waarborgen dat de erkende managementorganisatie voor p er­
manente luchtwaardigheid blijft voldoen aan de vereisten van di t 
subdeel, dient zij een kwaliteitsborgingssysteem in te stellen en een 
kwaliteitsmanager aan te stellen om de naleving van, en de toer ei­
kendheid van de vereiste procedures te controleren die luchtwaa r­
dige luchtvaartuigen garanderen. De controle van de naleving di ent 
een terugkoppelingssysteem naar de verantwoordelijke manager te  
omvatten om te waarborgen dat, indien nodig, corrigerende maat­
regelen worden genomen.  
b) Het kwaliteitsborgingssysteem dient de op grond van sectie A , sub­
deel G, van deze bijlage (deel-M) uitgevoerde activiteiten te c on­
troleren. Het zal in ieder geval de volgende functies omvatten:  
1. controleren dat alle op grond van sectie A, subdeel G, van d eze 
bijlage (deel-M) uitgevoerde activiteiten worden uitgevoerd in 
overeenstemming met de goedgekeurde procedures;  
2. controleren dat alle gecontracteerde onderhoud uitgevoerd wo rdt 
in overeenstemming met het contract; en  
3. controleren van de blijvende naleving van de vereisten van d it 
deel.  
c) De gegevens betreffende deze activiteiten dienen minstens tw ee jaar 
te worden bewaard.  
d) Waar de erkende managementorganisatie voor permanente lucht­
waardigheid is goedgekeurd in overeenstemming met een ander 
deel, mag het kwaliteitsborgingssysteem worden gecombineerd 
met datgene dat door het andere deel wordt vereist.  
▼M2 
e) Voor luchtvaartmaatschappijen met een exploitatievergunning over­
eenkomstig Verordening (EG) nr. 1008/2008 dient het kwaliteits­
systeem overeenkomstig M.A. subdeel G een geïntegreerd onder­
deel te zijn van het kwaliteitssysteem van de exploitant.  
f) In geval van een kleine organisatie die zich niet bezighoudt  met het 
beheer van de permanente luchtwaardigheid van luchtvaartmaat­
schappijen met een exploitatievergunning volgens 
Verordening (EG) nr. 1008/2008 mag het kwaliteitssysteem vervan ­
gen worden door regelmatige organisatorische evaluaties, die do or 
de bevoegde instantie zijn goedgekeurd, behalve wanneer de orga ­
nisatie certificaten van beoordeling van de luchtwaardigheid af geeft 
voor luchtvaartuigen met een maximale startmassa van meer dan 
2 730 kg, behalve ballonnen. Indien er geen kwaliteitssysteem i s, 
mag de organisatie geen beheerstaken inzake permanente luchtwaa r­
digheid uitbesteden aan andere partijen.  
▼B 
M.A.713  Wijzigingen in de erkende organisatie voor permanente luchtwaar ­
digheid  
Teneinde de bevoegde autoriteit in staat te stellen de voortdur ende 
naleving van dit deel vast te leggen, dient de erkende manageme ntor­
ganisatie voor permanente luchtwaardigheid haar elk voorstel te  mel­
den om een van volgende wijzigingen door te voeren, voordat die  
wijzigingen plaatsvinden:  
1. de benaming van de organisatie;  
2. de locatie van de organisatie;  
3. aanvullende locaties van de organisatie;  
4. de verantwoordelijke manager;  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 45  
5. elk van de personen zoals gespecificeerd in M.A.706, onder c ); 
6. de faciliteiten, procedures, reikwijdte van werkzaamheden en  per­
soneel die de erkenning kunnen beïnvloeden.  
Ingeval voorgestelde personeelswijzigingen niet op voorhand bij  het 
management gekend zijn, moeten deze wijzigingen bij de eerste g ele­
genheid worden gemeld.  
M.A.714  Bewaren van gegevens  
▼M8 
a) De organisatie voor het beheer van de permanente luchtwaardi gheid 
registreert alle bijzonderheden van de uitgevoerde werkzaamhede n. 
De gegevens die vereist zijn op grond van M.A.305 van deze 
bijlage (Deel M) of ML.A.305 van bijlage V ter (Deel ML), al 
naargelang van toepassing, en indien van toepassing op grond 
van M.A.306 van deze bijlage (Deel M), moeten worden bewaard.  
▼B 
b) Indien de managementorganisatie voor permanente luchtwaardig ­
heid de in punt M.A.711, onder b), bedoelde bevoegdheid bezit, 
dient zij een kopie te bewaren van elk afgegeven of, voor zover  van 
toepassing, verlengd certificaat van beoordeling van de 
luchtwaardigheid (ARC) en elke afgegeven aanbeveling, samen 
met alle ondersteunende documenten. De organisatie dient boven­
dien een kopie te bewaren van elk certificaat van beoordeling v an 
de luchtwaardigheid dat zij heeft verlengd ingevolge de in punt  
M.A.711, onder a), punt 4, bedoelde bevoegdheid.  
c) Indien de managementorganisatie voor permanente luchtwaardig ­
heid de in punt M.A.711, onder c), bedoelde bevoegdheid bezit, 
dient zij een afschrift te bewaren van elke vliegvergunning die  zij 
heeft afgegeven conform de bepalingen van punt 21A.729 van de 
bijlage I (deel 21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012.  
d) De managementorganisatie voor permanente luchtwaardigheid di ent 
een afschrift te bewaren van alle in de punten b) en c) opgesom de 
gegevens, tot twee jaar nadat het luchtvaartuig voorgoed uit di enst 
werd genomen.  
e) De gegevens moeten worden opgeslagen op een manier die besch er­
ming tegen beschadiging, wijziging en diefstal garandeert.  
f) Alle computerhardware die voor back-up werd gebruikt, dient te 
worden opgeslagen op een andere plaats dan die waar de werk­
gegevens zich bevinden, in een omgeving die bewaring in goede 
staat garandeert.  
g) Indien het beheer van de permanente luchtwaardigheid van een  
luchtvaartuig wordt overgedragen aan een andere organisatie of 
persoon, dienen alle bewaarde gegevens te worden overgedragen 
aan de genoemde organisatie of persoon in kwestie. De voor­
geschreven perioden voor het bewaren van gegevens blijven van 
kracht voor de genoemde organisatie of persoon.  
h) Wanneer een erkende managementorganisatie voor permanente 
luchtwaardigheid haar werkzaamheden staakt, dienen alle bijgeho u­
den gegevens overgedragen te worden aan de eigenaar van het 
luchtvaartuig.  
M.A.715  Geldigheid van de erkenning  
▼M11  
a) Een erkenning blijft geldig tot en met 24 maart 2022, op voo r­
waarde dat:  
▼B 
1. de organisatie dit deel blijft naleven, in overeenstemming m et de 
bepalingen betreffende de behandeling van bevindingen zoals 
gespecificeerd onder punt M.B.705;  
2. de bevoegde autoriteit toegang krijgt tot de organisatie om de 
blijvende naleving van dit deel vast te stellen; en  
3. er geen afstand wordt gedaan van de erkenning of de erkennin g 
niet wordt ingetrokken.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 46  
b) In geval van afstand of intrekking, moet het erkenningscerti ficaat 
worden ingeleverd bij de bevoegde autoriteit.  
M.A.716  Bevindingen  
▼M8 
a) Een niveau 1-bevinding is elke belangrijke niet-naleving van  de in 
deze bijlage (Deel M) of bijlage V ter (Deel ML), al naargelang  van 
toepassing, vastgestelde vereisten die de veiligheidsnorm verla agt 
en ernstig gevaar oplevert voor de vliegveiligheid;  
b) Een niveau 2-bevinding is elke niet-naleving van de in deze 
bijlage (Deel M) of bijlage V ter (Deel ML), al naargelang van 
toepassing, vastgestelde vereisten die de veiligheidsnorm zou k un­
nen verlagen en mogelijkerwijs gevaar oplevert voor de vliegvei lig­
heid; 
▼B 
c) Na ontvangst van een kennisgeving betreffende de bevindingen  
overeenkomstig punt M.B.705 moet de houder van de erkenning 
als managementorganisatie voor permanente luchtwaardigheid een 
actieplan voor corrigerende maatregelen opstellen en aantonen d at 
hij tot voldoening van de bevoegde autoriteit corrigerende maat ­
regelen heeft getroffen binnen een met de bevoegde autoriteit o ver­
eengekomen periode.  
SUBDEEL H  
CERTIFICAAT VAN VRIJGAVE VOOR GEBRUIK  
▼M6 
▼C3 
M.A.801  Certificaat van vrijgave voor gebruik van luchtvaartuigen  
a) Behalve voor luchtvaartuigen die zijn vrijgegeven voor gebru ik 
door een overeenkomstig bijlage II (deel 145) erkende onderhoud s­
organisatie, wordt het certificaat van vrijgave voor gebruik af gege­
ven in overeenstemming met dit subdeel.  
b) Een luchtvaartuig wordt pas vrijgegeven voor gebruik wanneer , 
nadat alle vereiste onderhoudstaken goed zijn uitgevoerd, een c er­
tificaat van vrijgave voor gebruik is afgegeven. Het certificaa t van 
vrijgave voor gebruik wordt afgegeven door een bevoegd certific e­
ringspersoneel van de onderhoudsorganisatie die is erkend overe en­
komstig subdeel F van deze bijlage of bijlage V quinquies (deel  
CAO), behalve voor andere onderhoudstaken dan de in aanhangsel 
VII van deze bijlage opgesomde complexe onderhoudstaken; in dat  
laatste geval wordt het certificaat van vrijgave voor gebruik a fge­
geven door:  
1. onafhankelijk certificeringspersoneel dat handelt overeenkom stig 
de voorschriften van artikel 5 van deze verordening; of  
2. de piloot-eigenaar, die handelt overeenkomstig M.A.803 van 
deze bijlage.  
c) In onvoorziene situaties waarbij een luchtvaartuig aan de gr ond 
staat op een locatie waar geen onderhoudsorganisatie erkend is 
overeenkomstig deze bijlage, bijlage II (deel 145) of bijlage V  
quinquies (deel CAO) en geen onafhankelijk certificeringsperson eel 
beschikbaar is, mag de eigenaar, in afwijking van punt b), een 
persoon aanduiden die over minstens drie jaar passende onder­
houdservaring beschikt en houder is van ofwel een geldige onder ­
houdsvergunning die voldoet aan ICAO-bijlage 1 voor het type 
luchtvaartuig dat certificering vereist, ofwel een machtiging v oor 
certificeringspersoneel die geldig is voor de werkzaamheden waa r­
voor certificering vereist is, afgegeven door een overeenkomsti g 
ICAO-bijlage 6 erkende onderhoudsorganisatie, om het luchtvaar­
tuig te onderhouden overeenkomstig de normen die zijn vastgeste ld 
in subdeel D van deze bijlage en het vrij te geven voor gebruik . In 
dat geval moet de eigenaar:  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 47  
1. in de onderhoudsgegevens van het luchtvaartuig gedetailleerd e 
informatie opnemen en bewaren over het uitgevoerde onderhoud 
en de kwalificaties van de persoon in kwestie die het certifica at 
van vrijgave voor gebruik afgeeft;  
2. ervoor zorgen dat dergelijk onderhoud achteraf wordt gecontr o­
leerd en dat zo snel mogelijk en in elk geval binnen 7 kalender ­
dagen na de afgifte van een certificaat van vrijgave voor gebru ik 
door de door de eigenaar gemachtigde persoon, een nieuw cer­
tificaat van vrijgave voor gebruik wordt afgegeven door een in 
punt b) bedoelde naar behoren gemachtigde persoon of een over­
eenkomstig subdeel F van deze bijlage, bijlage II (deel 145) of  
bijlage V quinquies (deel CAO) erkende organisatie;  
3. de managementorganisatie voor permanente luchtwaardigheid in  
kennis stellen, indien daarmee een contract werd gesloten of, 
ingeval een dergelijk contract niet werd gesloten, de bevoegde 
instantie, binnen de zeven dagen na de afgifte van een dergelij ke 
machtiging.  
▼M11  
d) In geval van een vrijgave voor gebruik overeenkomstig punt b ), 
punt 1, mag het certificeringspersoneel bij het uitvoeren van d e 
onderhoudstaken worden bijgestaan door een of meer personen 
die rechtstreeks en permanent onder zijn controle staan.  
▼C3 
e) Een certificaat van vrijgave voor gebruik bevat ten minste:  
1. de basisgegevens van het uitgevoerde onderhoud;  
2. de datum waarop het onderhoud werd uitgevoerd;  
3. de identiteit van de organisatie en/of persoon die de vrijga ve 
voor gebruik afgeeft, met inbegrip van:  
i) de referentie van de erkenning van de onderhoudsorganisatie 
en het certificeringspersoneel die het certificaat van vrijgave  
voor gebruik afgeven;  
ii) in het geval van punt b), onder 2), de identiteit en, indie n van 
toepassing, het nummer van de vergunning van het certifice­
ringspersoneel dat het certificaat van vrijgave voor gebruik 
afgeeft;  
4. de eventuele beperkingen van de luchtwaardigheid of de 
activiteiten.  
f) Wanneer het voorgeschreven onderhoud niet kan worden uitge­
voerd, mag, in afwijking van punt b) en niettegenstaande punt g ), 
een certificaat van vrijgave voor gebruik worden afgegeven met de 
goedgekeurde beperkingen van het luchtvaartuig. In dat geval wo rdt 
op het certificaat vermeld dat het onderhoud niet kon worden ui t­
gevoerd en worden alle toepasselijke luchtwaardigheids- of vluc ht­
uitvoeringsbeperkingen vermeld, in het kader van de informatie die 
vereist is uit hoofde van punt e), onder 4).  
g) Een certificaat van vrijgave voor gebruik mag niet worden af gege­
ven in geval van een gekende niet-naleving die de vliegveilighe id in 
gevaar brengt.  
M.A.802  Certificaat van vrijgave voor gebruik voor onderdelen  
▼M8 
a) Behalve voor onderdelen die zijn vrijgegeven voor gebruik do or 
een overeenkomstig bijlage II (Deel 145) erkende onderhoudsorga ­
nisatie, wordt een certificaat van vrijgave voor gebruik afgege ven 
wanneer het onderhoud van een luchtvaartuigonderdeel overeen­
komstig M.A.502 van deze bijlage (Deel M) is voltooid.  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 48  
b) Het certificaat van vrijgave voor gebruik, aangeduid als 
EASA-formulier 1, vormt het certificaat van vrijgave voor gebru ik 
voor onderdelen, behalve wanneer dergelijk onderhoud aan lucht­
vaartuigonderdelen is uitgevoerd in overeenstemming met punt 
M.A.502, punt b) of d), in welk geval het onderhoud onderworpen  
is aan procedures voor de vrijgave van luchtvaartuigen volgens punt 
M.A.801.  
▼B 
M.A.803  Autorisatie piloot-eigenaar  
a) Om als piloot-eigenaar in aanmerking te komen, dient de pers oon: 
1. een geldig vliegbewijs te hebben (of een gelijkwaardig docu­
ment) dat door een lidstaat is afgegeven of geldig verklaard 
voor het type of de classificatie van het luchtvaartuig, en  
2. eigenaar of mede-eigenaar te zijn van het luchtvaartuig; die  ei­
genaar moet:  
i) een van de natuurlijke personen op het registratieformulier 
zijn, of  
ii) lid zijn van een recreatieve non-profitorganisatie met rech ts­
persoonlijkheid, waarbij de rechtspersoon als eigenaar of ex­
ploitant op het registratiedocument is vermeld en rechtstreeks 
betrokken zijn bij de besluitvormingsprocessen van de rechts­
persoon en door de rechtspersoon zijn aangewezen om 
piloot-eigenaaronderhoud te verrichten.  
▼M6 
▼C3 
b) Voor andere dan complexe motoraangedreven luchtvaartuigen me t 
een MTOM van hoogstens 2 730 kg die niet worden gebruikt voor 
CAT-vluchtuitvoeringen, commerciële gespecialiseerde activiteit en 
of commerciële ATO- of DTO-activiteiten, mag de piloot-eigenaar  
een CRS afgeven nadat hij beperkt onderhoud als piloot-eigenaar  
heeft uitgevoerd, zoals gespecificeerd in aanhangsel VIII van d eze 
bijlage.  
▼B 
c) De reikwijdte van het beperkt piloot-eigenaaronderhoud moet wor­
den bepaald in het in punt M.A.302 bedoelde onderhoudspro­
gramma voor het luchtvaartuig.  
▼M6 
▼C3 
d) Het certificaat van vrijgave voor gebruik wordt in de admini stratie 
van de permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig opge­
tekend en bevat de basisgegevens van het uitgevoerde onderhoud,  
de gebruikte onderhoudsgegevens, de datum waarop het onderhoud 
is voltooid en de identiteit, de handtekening en het vliegbewij s­
nummer van de piloot-eigenaar die het certificaat uitgeeft.  
▼B 
SUBDEEL I  
CERTIFICAAT VAN BEOORDELING VAN DE LUCHTWAARDIGHEID  
▼M6 
▼C3 
M.A.901  Beoordeling van de luchtwaardigheid van een luchtvaartuig  
Om de geldigheid van het bewijs van luchtwaardigheid van een lu cht­
vaartuig te verzekeren moet een periodieke beoordeling van de l ucht­
waardigheid van het luchtvaartuig en de gegevens met betrekking  tot 
zijn permanente luchtwaardigheid worden uitgevoerd.  
a) Een certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid word t 
afgegeven conform aanhangsel III (EASA-formulier 15a of 15b) 
van deze bijlage na voltooiing van een toereikende beoordeling van 
de luchtwaardigheid. Het certificaat van beoordeling van de luc ht­
waardigheid is 1 jaar geldig.  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 49  
b) Een luchtvaartuig in een gecontroleerde omgeving is een luch tvaar­
tuig: 
1. waarvan de luchtwaardigheid in de voorbije 12 maanden per­
manent werd beheerd door een unieke CAMO of CAO;  
2. dat in de voorbije 12 maanden is onderhouden door een over­
eenkomstig subdeel F van deze bijlage, bijlage II (deel 145) of  
bijlage V quinquies (deel CAO) erkende onderhoudsorganisatie, 
daaronder begrepen in de gevallen waarin de in punt b) van 
M.A.803 vermelde onderhoudstaken zijn uitgevoerd en vrijge­
geven voor gebruik overeenkomstig punt b), onder 1) of 2), van 
M.A.801 van deze bijlage.  
c) ►M8 Voor alle luchtvaartuigen die worden gebruikt door lucht­
vaartmaatschappijen met een vliegvergunning op grond van 
Verordening (EG) nr. 1008/2008, en voor luchtvaartuigen met 
een MTOM van meer dan 2 730 kg die zich in een gecontroleerde 
omgeving bevinden, mag de onder b), punt 1, bedoelde organisati e 
voor het beheer van de permanente luchtwaardigheid, overeenkom­
stig CAMO.A.125, onder e), van bijlage V quater of M.A.711, 
onder b), van deze bijlage of CAO.A.095, onder c), punt 1, van 
bijlage V quinquies, al naargelang van toepassing, en op voor­
waarde dat punt j) wordt nageleefd: ◄  
1. een certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid afge ven 
overeenkomstig M.A.901;  
2. hoogstens twee keer de geldigheid van het door haar afgegeve n 
certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid met telkens  
1 jaar verlengen, als het desbetreffende luchtvaartuig in een 
gecontroleerde omgeving is gebleven.  
d) Het certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid word t door 
de bevoegde autoriteit afgegeven na een goede beoordeling op 
basis van een aanbeveling van een CAMO of CAO, die samen 
met de aanvraag van de eigenaar of exploitant is ingediend voor  
alle luchtvaartuigen die gebruikt worden door luchtvaartmaatsch ap­
pijen met een vergunning overeenkomstig Verordening (EG) 
nr. 1008/2008, en voor luchtvaartuigen met een MTOM van 
meer dan 2 730 kg die voldoen aan een van de volgende voor­
waarden:  
1. ze bevinden zich niet in een gecontroleerde omgeving;  
2. hun permanente luchtwaardigheid wordt beheerd door een or­
ganisatie die niet bevoegd is om beoordelingen van de lucht­
waardigheid uit te voeren.  
De in de eerste alinea vermelde aanbeveling moet gebaseerd zijn  
op een overeenkomstig M.A.901 uitgevoerde beoordeling van de 
luchtwaardigheid.  
▼M11  
e) Voor luchtvaartuigen met een MTOM van hoogstens 2 730 kg die  
niet worden gebruikt door luchtvaartmaatschappijen met een ex­
ploitatievergunning overeenkomstig Verordening (EG) 
nr. 1008/2008, mag elke door de eigenaar of exploitant gekozen 
CAMO of CAO overeenkomstig CAMO.A.125, onder e), van bij­
lage V quater of M.A.711, onder b), van deze bijlage of 
CAO.A.095, onder c), van bijlage V quinquies, al naargelang 
van toepassing, en op voorwaarde dat punt j) wordt nageleefd:  
▼C3 
1. het certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid afge ven 
overeenkomstig M.A.901;  
2. hoogstens twee keer de geldigheid van het door haar afgegeve n 
certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid met telkens  
1 jaar verlengen, als het luchtvaartuig in een gecontroleerde 
omgeving onder haar beheer is gebleven.  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 50  
f) In afwijking van punt c), onder 2), en punt e), onder 2), va n 
M.A.901 mag de in punt b), onder 1) vermelde organisatie die 
de permanente luchtwaardigheid beheert, in het geval van lucht­
vaartuigen die zich in een gecontroleerde omgeving bevinden, te n 
hoogste twee keer de geldigheid van een door de bevoegde auto­
riteit of een andere CAMO of CAO afgegeven certificaat van be­
oordeling van de luchtwaardigheid verlengen met telkens één jaa r, 
op voorwaarde dat punt j) wordt nageleefd.  
g) Telkens wanneer omstandigheden het bestaan van een mogelijk 
risico voor de luchtvaartveiligheid aantonen, voert de bevoegde  
autoriteit zelf de beoordeling van de luchtwaardigheid uit en v er­
strekt zij zelf het certificaat van beoordeling van de 
luchtwaardigheid.  
h) Onverminderd punt g) mag de bevoegde autoriteit de beoordeli ng 
van de luchtwaardigheid uitvoeren en het certificaat van beoor­
deling van de luchtwaardigheid zelf afgeven in de volgende geva l­
len: 
1. als de permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig wor dt 
beheerd door een CAMO of CAO waarvan de hoofdvestiging 
zich in een derde land bevindt;  
2. voor alle luchtvaartuigen met een MTOM van hoogstens 2 730 
kg, als de eigenaar daarom verzoekt.  
i) Als de bevoegde autoriteit zelf de beoordeling van de luchtw aar­
digheid uitvoert en/of het certificaat van beoordeling van de l ucht­
waardigheid afgeeft overeenkomstig punt g) of h) of na een beoo r­
deling van de aanbeveling overeenkomstig M.A.901, verstrekt de 
eigenaar of exploitant van het luchtvaartuig met het oog daarop  het 
volgende aan de bevoegde autoriteit:  
1. alle documentatie waar de bevoegde instantie om vraagt;  
2. geschikte accommodatie op de gepaste plaats voor haar 
personeel;  
3. ondersteuning van het certificeringspersoneel.  
j) Een certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid word t niet 
afgegeven of verlengd als er bewijzen of aanwijzingen zijn dat het 
luchtvaartuig niet luchtwaardig is.  
k) De beoordeling van de luchtwaardigheid van het luchtvaartuig  
omvat een volledig gedocumenteerde beoordeling van de gegevens 
van het luchtvaartuig, waarbij wordt bepaald of aan de volgende  
eisen is voldaan:  
1. de vlieguren en de eraan verbonden vluchtcycli van casco, 
motor en propeller zijn correct geregistreerd;  
2. het vlieghandboek is van toepassing op de configuratie van h et 
luchtvaartuig en geeft de meest recente wijzigingsstatus weer;  
3. alle onderhoud van het luchtvaartuig dat volgens het goedge­
keurde onderhoudsprogramma moest gebeuren, is uitgevoerd;  
4. alle bekende defecten zijn gecorrigeerd of de correctie erva n is, 
waar mogelijk, op een gecontroleerde manier uitgesteld over­
eenkomstig M.A.403;  
5. alle toepasselijke luchtwaardigheidsaanwijzingen zijn uitge­
voerd en correct geregistreerd;  
6. alle wijzigingen en reparaties van het luchtvaartuig zijn ge ­
registreerd en zijn in overeenstemming met M.A.304;  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 51  
7. alle onderdelen met beperkte levensduur en periodiek gecon­
troleerde componenten die op het luchtvaartuig zijn geïnstal­
leerd, zijn goed geïdentificeerd, geregistreerd en hebben hun 
beperking niet overschreven;  
8. alle onderhoud is uitgevoerd overeenkomstig deze bijlage;  
9. het actuele massa- en zwaartepuntrapport geeft de actuele co n­
figuratie van het luchtvaartuig weer en is geldig;  
10. het luchtvaartuig voldoet aan de laatste herziening van zij n 
typeontwerp die door het Agentschap is goedgekeurd;  
11. indien vereist, beschikt het luchtvaartuig over een geluids cer­
tificaat dat overeenstemt met de huidige configuratie van het 
luchtvaartuig conform subdeel I van bijlage I (deel 21) bij 
Verordening (EU) nr. 748/2012.  
l) De luchtwaardigheidsbeoordeling van het luchtvaartuig omvat een 
fysieke keuring van het luchtvaartuig. Voor deze keuring moet 
luchtwaardigheidspersoneel dat niet voldoende gekwalificeerd is  
overeenkomstig bijlage III (deel 66), worden bijgestaan door ge ­
kwalificeerd personeel.  
m) Door de fysieke keuring van het luchtvaartuig dient het luch twaar­
digheidspersoneel zich ervan te verzekeren dat:  
1. alle vereiste markeringen en opschriften correct zijn 
aangebracht;  
2. het luchtvaartuig voldoet aan zijn goedgekeurde vlieghandboe k; 
3. de luchtvaartuigconfiguratie voldoet aan de goedgekeurde 
documentatie;  
4. er geen aanwijsbaar defect kan worden gevonden dat niet vol­
gens M.A.403 werd behandeld;  
5. er geen inconsistenties kunnen worden gevonden tussen het 
luchtvaartuig en de in punt k) bedoelde gedocumenteerde be­
oordeling van de gegevens.  
n) In afwijking van punt a) kan de beoordeling van de luchtwaar dig­
heid worden vervroegd met een maximumperiode van 90 dagen, 
zonder af te wijken van de beoordelingscyclus van de luchtwaar­
digheid, teneinde de fysieke keuring te laten plaatshebben tijd ens 
een onderhoudscontrole.  
o) Het certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid (EAS A- 
formulier 15b) of de aanbeveling voor het afgeven van een certi ­
ficaat van beoordeling van de luchtwaardigheid (EASA-formulier 
15a), waarnaar wordt verwezen in aanhangsel III van deze bijlag e, 
kan alleen worden afgegeven:  
1. door gemachtigd personeel voor de beoordeling van de lucht­
waardigheid, namens de erkende organisatie;  
2. als de beoordeling van de luchtwaardigheid volledig is 
uitgevoerd.  
p) Een afschrift van elk certificaat van beoordeling van de luc htwaar­
digheid dat voor een luchtvaartuig is afgegeven of verlengd, di ent 
binnen tien dagen te worden verzonden aan de lidstaat van regis ­
tratie van dat luchtvaartuig.  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 52  
q) Taken met betrekking tot de beoordeling van de luchtwaardigh eid 
mogen niet worden uitbesteed.  
r) Als het resultaat van de beoordeling van de luchtwaardigheid  niet 
overtuigend is, moet de organisatie die de beoordeling heeft ui tge­
voerd de bevoegde autoriteit daar zo snel mogelijk van in kenni s 
stellen, en in elk geval binnen 72 uur na het ogenblik waarop d e 
organisatie de reden heeft vastgesteld waarom de luchtwaardig­
heidsbeoordeling niet overtuigend is.  
s) Het certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid mag 
slechts worden afgegeven als alle bevindingen zijn afgerond.  
▼B 
M.A.902  Geldigheid van het certificaat van beoordeling van de luchtwaar ­
digheid  
a) Een certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid word t on­
geldig indien:  
1. het opgeschort of ingetrokken wordt, of;  
2. het bewijs van luchtwaardigheid opgeschort of ingetrokken 
wordt, of;  
3. het luchtvaartuig niet voorkomt in het luchtvaartuigregister  van 
een lidstaat, of;  
4. het typecertificaat waaronder het bewijs van luchtwaardighei d 
werd afgegeven, opgeschort of ingetrokken is.  
b) Een luchtvaartuig mag niet vliegen als het bewijs van luchtw aardig­
heid ongeldig is of als:  
1. de permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig of van een 
onderdeel dat op het luchtvaartuig is gemonteerd, niet voldoet 
aan de vereisten van dit deel, of  
2. het luchtvaartuig niet conform het typeontwerp blijft dat do or het 
Agentschap werd goedgekeurd, of  
3. het luchtvaartuig gebruikt werd buiten de beperkingen van he t 
goedgekeurde vlieghandboek of het bewijs van luchtwaardig­
heid, zonder dat gepaste actie wordt genomen, of  
4. het luchtvaartuig betrokken was bij een ongeval of een incid ent 
dat de luchtwaardigheid van het luchtvaartuig beïnvloedt, zonde r 
erop volgende gepaste actie om de luchtwaardigheid te herstel­
len, of  
▼M6 
▼C3 
5. een wijziging of reparatie niet in overeenstemming is met 
M.A.304.  
▼B 
c) In geval van afstand of intrekking, moet het certificaat van  beoor­
deling van de luchtwaardigheid worden ingeleverd bij de bevoegd e 
autoriteit.  
M.A.903  Overdracht van luchtvaartuigregistratie binnen de EU  
a) Bij overdracht van een luchtvaartuigregistratie binnen de EU  dient 
de aanvrager:  
1. de vroegere lidstaat in kennis te stellen van de nieuwe lids taat 
van registratie, en;  
2. bij de nieuwe lidstaat de afgifte aanvragen van een nieuw be wijs 
van luchtwaardigheid, conform bijlage I (deel 21) bij 
Verordening (EU) nr. 748/2012.  
b) Niettegenstaande M.A.902, onder a), punt 3, zal het vroegere  cer­
tificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid geldig blijven  tot 
zijn vervaldatum.  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 53  
▼C3 
M.A.904  Beoordeling van de luchtwaardigheid van luchtvaartuigen die in de 
EU werden ingevoerd  
a) Wanneer een aanvrager een luchtvaartuig uit een derde land o f uit 
een regelgevingskader waarin Verordening (EU) 2018/1139 niet va n 
toepassing is, in het register van een lidstaat invoert, dient hij: 
1. de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie te vr agen 
om de afgifte van een nieuw bewijs van luchtwaardigheid over­
eenkomstig bijlage I (deel 21) bij Verordening (EU) 
nr. 748/2012;  
2. voor niet-nieuwe luchtvaartuigen een beoordeling van de luch t­
waardigheid te laten uitvoeren overeenkomstig punt M.A.901;  
3. alle onderhoud te laten uitvoeren om te voldoen aan het goed ­
gekeurde onderhoudsprogramma overeenkomstig punt M.A.302.  
b) Wanneer de organisatie voor het beheer van de permanente luc ht­
waardigheid ervan overtuigd is dat het luchtvaartuig voldoet aa n de 
betreffende vereisten, dan stuurt de organisatie die de luchtwa ardig­
heidsbeoordeling uitvoert een gedocumenteerde aanbeveling voor 
de afgifte van een certificaat van beoordeling van de luchtwaar dig­
heid naar de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registrati e. 
c) De eigenaar verleent toegang tot het luchtvaartuig voor insp ectie 
door bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie.  
d) De bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie geeft  een 
luchtwaardigheidscertificaat af wanneer zij ervan overtuigd is dat 
het luchtvaartuig voldoet aan de eisen van bijlage I (deel 21) bij 
Verordening (EU) nr. 748/2012.  
e) Die bevoegde autoriteit van de lidstaat geeft ook het certif icaat van 
beoordeling van de luchtwaardigheid af. Het certificaat is 1 ja ar 
geldig, tenzij de bevoegde autoriteit besluit de geldigheidsduu r te 
beperken om redenen van veiligheid van de luchtvaart.  
▼B 
M.A.905  Bevindingen  
▼M6 
▼C3 
a) Een niveau 1-bevinding is elke belangrijke niet-naleving van  de in 
deze bijlage vastgestelde vereisten die de veiligheidsnorm verl aagt 
en ernstig gevaar oplevert voor de vliegveiligheid.  
b) Een niveau 2-bevinding is elke niet-naleving van de in deze 
bijlage vastgestelde vereisten die de veiligheidsnorm zou kunne n 
verlagen en mogelijkerwijs gevaar oplevert voor de vliegveiligh eid. 
▼B 
c) Na ontvangst van een kennisgeving betreffende de bevindingen  
overeenkomstig M.B.903 moet de in punt M.A.201 vermelde ver­
antwoordelijke persoon of organisatie een actieplan voor corrig e­
rende maatregelen opstellen en aantonen dat hij tot voldoening van 
de bevoegde autoriteit corrigerende maatregelen heeft getroffen  bin­
nen een met de bevoegde autoriteit overeengekomen periode, incl u­
sief van toepassing zijnde corrigerende maatregelen teneinde he t 
opnieuw voorkomen van het resultaat en zijn fundamentele oorzaa k 
tegen te gaan.  ▼M6
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 54  
SECTIE B  
PROCEDURE VOOR DE BEVOEGDE AUTORITEITEN  
SUBDEEL A  
ALGEMEEN  
M.B.101  Toepassingsgebied  
Deze sectie legt de administratieve vereisten waaraan moet word en 
voldaan door de bevoegde autoriteit, belast met de toepassing e n de 
tenuitvoerlegging van sectie A van dit deel.  
M.B.102  Bevoegde autoriteit  
a) Algemeen  
Een lidstaat dient een bevoegde autoriteit te benoemen die vera ntwoor­
delijkheden krijgt toegewezen voor het afgeven, handhaven, wijz igen, 
opschorten of intrekken van certificaten en voor het toezicht o p per­
manente luchtwaardigheid. Deze bevoegde autoriteit dient gedocu men­
teerde procedures en een organisatiestructuur vast te leggen.  
b) Personeel  
Het personeelsbestand moet toereikend zijn om de vereisten uit te 
voeren zoals in deze Sectie uiteengezet.  
c) Kwalificatie en opleiding  
Alle personeel dat bij activiteiten die in deze bijlage worden behandeld, 
is betrokken, moet naar behoren gekwalificeerd zijn en de gepas te 
kennis, ervaring, initiële opleiding en voortgezette opleiding bezitten, 
om de toegewezen taken uit te voeren.  
d) Procedures  
De bevoegde autoriteit dient procedures vast te leggen die aang even 
hoe naleving van deze bijlage (deel-M) wordt verwezenlijkt.  
De procedures dienen herzien en aangepast om voortdurende nalev ing 
zeker te stellen.  
▼M6 
▼C3 
M.B.103  Bevindingen en handhavingsmaatregelen - personen  
Als de bevoegde autoriteit die verantwoordelijk is voor het toe zicht 
overeenkomstig deze bijlage tijdens het toezicht of met behulp van 
andere middelen bewijzen vindt dat de toepasselijke eisen van 
Verordening (EU) 2018/1139 niet zijn nageleefd door een persoon  
die houder is van een overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1139  
afgegeven vergunning, certificaat, bevoegdverklaring of attest,  neemt 
de bevoegde autoriteit die de niet-naleving heeft vastgesteld a lle hand­
havingsmaatregelen die nodig zijn om te voorkomen dat die 
niet-naleving voortduurt.  
M.B.104  Bewaren van gegevens  
a) De bevoegde autoriteiten dienen een administratiesysteem op te 
zetten dat een adequate traceerbaarheid waarborgt van het proce s 
van afgifte, behoud, wijziging, schorsing of intrekking van elk  cer­
tificaat.  
b) De gegevens inzake het toezicht op overeenkomstig deze bijla ge er­
kende organisaties moeten minimaal het volgende omvatten:  
1. de aanvraag voor een erkenning van de organisatie;  
2. het bewijs van erkenning van de organisatie inclusief eventu ele 
wijzigingen;  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 55  
3. een kopie van het auditprogramma met een opsomming van de 
data wanneer audits uitgevoerd moeten worden respectievelijk 
uitgevoerd zijn;  
4. de gegevens van het permanente toezicht door de bevoegde au­
toriteit, incl. alle auditnotities;  
5. kopieën van alle relevante correspondentie;  
6. details van elke vrijstelling en elke handhavingsmaatregel;  
7. rapporten van andere bevoegde autoriteiten met betrekking to t 
het toezicht op de organisatie;  
8. beschrijving of handboek van de organisatie, met wijzigingen ; 
9. een kopie van elk ander document dat rechtstreeks door de be ­
voegde autoriteit is goedgekeurd.  
c) De bewaartermijn voor de gegevens van punt b) bedraagt minst ens 
5 jaar.  
d) De minimale administratie voor het toezicht op elk luchtvaar tuig 
dient minstens een kopie te bevatten van:  
1. het bewijs van luchtwaardigheid van het luchtvaartuig;  
2. certificaten van beoordeling van de luchtwaardigheid;  
▼M8 
3. aanbevelingen voor de beoordeling van de luchtwaardigheid di e 
zijn afgegeven door een CAO of CAMO;  
▼C3 
4. rapporten van de beoordeling van de luchtwaardigheid, recht­
streeks uitgevoerd door de bevoegde autoriteit;  
5. alle relevante briefwisseling met betrekking tot het luchtva artuig;  
6. de bijzonderheden van alle vrijstellingen en handhavingsacti vi­
teiten;  
7. elk document dat door de bevoegde autoriteit is goedgekeurd 
overeenkomstig deze bijlage of bijlage II bij Verordening (EU) 
nr. 965/2012 (deel ARO).  
e) De in punt d) bedoelde gegevens moeten worden bewaard tot tw ee 
jaar nadat het luchtvaartuig definitief uit dienst werd genomen . 
f) Alle gegevens moeten ter beschikking worden gesteld op aanvr aag 
van een andere lidstaat of het Agentschap.  
▼B 
M.B.105  Onderlinge informatie-uitwisseling  
▼M8 
a) Om bij te dragen tot de verbetering van de vliegveiligheid, nemen 
de bevoegde autoriteiten deel aan wederzijdse uitwisseling van alle 
nodige informatie overeenkomstig artikel 72 van Verordening (EU ) 
2018/1139.  
▼B 
b) Zonder afbreuk te doen aan de bevoegdheden van de lidstaten,  
moeten de betrokken bevoegde autoriteit elkaar in geval van een  
potentieel veiligheidsrisico bijstaan bij het uitvoeren van de nodige 
toezichtactiviteiten.  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 56  
SUBDEEL B  
VERANTWOORDELIJKHEID  
▼M6 
▼C3 
M.B.201  Verantwoordelijkheden  
De in M.1 gespecificeerde bevoegde autoriteiten zijn verantwoor delijk 
voor het uitvoeren van audits, inspecties en onderzoeken, tenei nde na 
te gaan of aan de eisen van deze bijlage zijn nageleefd.  
M.B.202  Informatieverstrekking aan het Agentschap  
a) De bevoegde autoriteit stelt het Agentschap zonder nodeloze ver­
traging in kennis van eventuele significante problemen met de t en­
uitvoerlegging van Verordening (EU) 2018/1139.  
b) De bevoegde autoriteit verstrekt het Agentschap veiligheidsr elevante 
informatie afkomstig uit meldingen van voorvallen die zij overe en­
komstig M.A.202 heeft ontvangen.  
▼B 
SUBDEEL C  
PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID  
▼M6 
▼C3 
M.B.301  Onderhoudsprogramma voor luchtvaartuigen  
a) De bevoegde autoriteit verifieert of het onderhoudsprogramma  in 
overeenstemming is met M.A.302.  
b) Tenzij anders vermeld in M.A.302, punt c), moeten het onderh ouds­
programma en de wijzigingen ervan rechtstreeks door de bevoegde  
autoriteit worden goedgekeurd. De bevoegde autoriteit heeft toe ­
gang tot alle uit hoofde van M.A.302, punten d), e) en f), vere iste 
gegevens.  
▼M8 
c) In het geval van indirecte goedkeuring, zoals bepaald in M.A .302, 
onder c), erkent de bevoegde autoriteit de procedure van de CAO  of 
CAMO voor goedkeuring van het onderhoudsprogramma via de in 
CAO.A.025 van bijlage V quinquies, M.A.704 van deze bijlage of 
CAMO.A.300 van bijlage V quater, al naargelang van toepassing, 
bedoelde verklaring van die organisatie.  
M.B.302  Uitzonderingen  
Alle uitzonderingen die worden toegestaan overeenkomstig artike l 71 
van Verordening (EU) 2018/1139, worden geregistreerd en bijgeho u­
den door de bevoegde autoriteit.  
▼M2 
M.B.303  Permanent toezicht op de luchtwaardigheid van luchtvaartuigen  
a) De bevoegde autoriteit dient een toezichtprogramma te ontwik ke­
len op basis van een risicogebaseerde benadering om de lucht­
waardigheidsstatus van de vloot luchtvaartuigen in zijn registe r te 
controleren.  
b) Het toezichtprogramma dient steekproeven van productonderzoe ­
ken van luchtvaartuigen te omvatten en bestrijkt alle belangrij ke 
luchtwaardigheidsrisicoaspecten.  
c) De steekproef van het product monstert de verwezenlijkte luc ht­
waardigheidsnormen op basis van de toepasselijke eisen, en leve rt 
bevindingen op.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 57  
d) Alle vastgestelde bevindingen worden gerubriceerd op grond v an 
de vereisten in dit deel en schriftelijk bevestigd aan de perso on of 
organisatie die verantwoordelijk is in overeenstemming met 
M.A.201. De bevoegde autoriteit beschikt over een proces om de 
veiligheidsimpact van bevindingen te analyseren.  
e) De bevoegde autoriteit registreert alle bevindingen en afslu itende 
handelingen.  
f) Indien er tijdens luchtvaartuigsteekproeven bewijzen worden ge­
vonden van niet-naleving van dit deel of enig ander deel, wordt  
de bevinding behandeld zoals voorgeschreven door het betrokken 
deel.  
g) Indien dit noodzakelijk is om te zorgen voor passende hand­
havingsmaatregelen, wisselt de bevoegde autoriteit met andere b e­
voegde autoriteiten informatie uit over vastgestelde tekortkomi n­
gen, overeenkomstig punt f).  
M.B.304  Intrekking en schorsing  
De bevoegde instantie:  
a) schorst een certificaat van beoordeling van de luchtwaardigh eid op 
redelijke gronden in het geval van een mogelijk veiligheidsrisi co, 
of; 
b) gaat over tot de schorsing of intrekking van een certificaat  van 
beoordeling van de luchtwaardigheid overeenkomstig M.B.903(1).  
▼M6 
▼C3 
M.B.305  Systeem van technische logboeken voor luchtvaartuigen  
a) De bevoegde autoriteit keurt het krachtens M.A.306 vereiste eerste 
uitgifte van een systeem van technische logboeken goed.  
▼M8 
b) Om de organisatie in staat te stellen wijzigingen aan te bre ngen in 
het systeem van technische logboeken voor luchtvaartuigen zonde r 
voorafgaande goedkeuring van de bevoegde autoriteit, keurt de b e­
voegde autoriteit de in CAMO.A.300, onder c), van bijlage V qua ­
ter, of M.A.704, onder c), van deze bijlage, of CAO.A.025, onde r 
c), van bijlage V quinquies bedoelde relevante procedure goed.  
▼B 
SUBDEEL D  
ONDERHOUDSNORMEN  
(te ontwikkelen indien nodig)  
SUBDEEL E  
ONDERDELEN  
(te ontwikkelen indien nodig)  ▼M2
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 58  
SUBDEEL F  
ONDERHOUDSORGANISATIE  
M.B.601  Aanvraag  
Wanneer onderhoudsfaciliteiten in meer dan één lidstaat zijn ge lokali­
seerd, moet het onderzoek en het permanente toezicht van de erk enning 
worden uitgevoerd samen met de bevoegde autoriteiten die zijn a ange­
wezen door de lidstaten op wier grondgebied de andere onderhoud s­
organisaties zijn gelokaliseerd.  
M.B.602  Initiële erkenning  
a) Op voorwaarde dat aan de vereisten van punt M.A.606, onder a ) 
en b), is voldaan, dient de bevoegde autoriteit de aanvaarding van 
het personeel in M.A.606, onder a) en b), formeel en schrifteli jk 
aan de aanvrager te melden.  
▼M6 
▼C3 
b) De bevoegde autoriteit stelt vast dat de procedures die in h et hand­
boek van de onderhoudsorganisatie gespecificeerd zijn, voldoen 
aan subdeel F van deze bijlage, en zorgt ervoor dat de verant­
woordelijke manager de verbintenisverklaring ondertekent.  
c) De bevoegde autoriteit verifieert of de organisatie de verei sten van 
subdeel F van deze bijlage naleeft.  
▼B 
d) Tijdens het onderzoek naar de erkenning moet er ten minste é én 
vergadering met de verantwoordelijke manager worden belegd ten­
einde te waarborgen dat deze een volledig begrip heeft van het 
belang van de erkenning en van de reden waarom de verklaring 
waarmee de organisatie zich verplicht de in het handboek gespe­
cificeerde procedures na te leven getekend moet worden.  
e) Alle bevindingen moeten schriftelijk worden bevestigd aan de  aan­
vragende organisatie.  
f) De bevoegde autoriteit dient alle bevindingen, afsluitende a cties 
(acties nodig om een bevinding af te sluiten) en aanbevelingen 
te registreren.  
g) Voor initiële erkenning moeten alle bevindingen door de orga ni­
satie worden gecorrigeerd en afgesloten door de bevoegde autori ­
teit, voordat de erkenning kan worden afgegeven.  
M.B.603  Afgifte van de erkenning  
▼M6 
▼C3 
a) De bevoegde autoriteit dient de aanvrager een EASA-formulier  3  
erkenningscertificaat (aanhangsel V bij deze bijlage) te verstr ekken 
dat de uitbreiding van de erkenning omvat, wanneer de organisat ie 
de toepasselijke punten van deze bijlage naleeft.  
▼B 
b) De bevoegde autoriteit dient de voorwaarden op te geven die ver­
bonden zijn aan de erkenning op het EASA-formulier 3 
erkenningscertificaat.  
c) Het referentienummer dient op een door het Agentschap voor­
geschreven wijze op het EASA-formulier 3 erkenningscertificaat 
te worden vermeld.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 59  
M.B.604  Permanent toezicht  
▼M6 
▼C3 
a) De bevoegde autoriteit dient een planning bij te houden en b ij te 
werken voor elke overeenkomstig sectie B, subdeel F, van deze 
bijlage erkende onderhoudsorganisatie die onder haar toezicht s taat, 
de data waarop auditbezoeken moeten doorgaan en wanneer derge­
lijke bezoeken werden uitgevoerd.  
▼B 
b) Elke organisatie moet volledig worden geauditeerd met period es 
niet langer dan 24 maanden.  
c) Alle bevindingen moeten aan de aanvragende organisatie schri ftelijk 
worden bevestigd.  
d) De bevoegde autoriteit dient alle bevindingen, afsluitende a cties 
(acties nodig om een bevinding af te sluiten) en aanbevelingen te 
registreren.  
e) Minstens eenmaal per 24 maanden moet er een vergadering met de 
verantwoordelijke manager worden samengeroepen, om ervoor te 
zorgen dat hij/zij op de hoogte blijft van belangrijke punten d ie 
tijdens audits naar voren komen.  
M.B.605  Bevindingen  
▼M6 
▼C3 
a) Wanneer er tijdens audits of aan de hand van andere middelen  
bewijzen worden gevonden van niet-naleving van een in deze bij­
lage of bijlage V ter (deel ML) vastgestelde vereiste, moet de 
bevoegde autoriteit de volgende maatregelen nemen:  
▼B 
1. Voor niveau 1-bevindingen dient de bevoegde autoriteit de er ­
kenning van de onderhoudsorganisatie onmiddellijk in te trek­
ken, te beperken of te schorsen, geheel of gedeeltelijk en in 
verhouding met het niveau 1-bevinding, totdat de organisatie 
corrigerende maatregelen heeft genomen.  
2. Voor niveau 2-bevindingen moet de bevoegde autoriteit een pe ­
riode van niet meer dan drie maanden toekennen voor corrige­
rende maatregelen die een passend antwoord bieden op aard van 
de bevinding. In sommige omstandigheden, bij het einde van 
deze eerste periode en afhankelijk van de aard van de bevinding , 
kan de bevoegde autoriteit de periode van drie maanden ver­
lengen indien er een bevredigend corrigerend actieplan is 
opgesteld.  
b) De bevoegde autoriteit dient de erkenning geheel of gedeelte lijk te 
schorsen, indien de tekortkomingen niet binnen het door de be­
voegde autoriteit toegestane termijn worden weggewerkt.  
M.B.606  Wijzigingen  
a) De bevoegde autoriteit dient voor elke overeenkomstig punt 
M.A.617 gemelde wijziging binnen de organisatie te voldoen aan 
de relevante elementen van de initiële erkenning.  
b) De bevoegde autoriteit mag de voorwaarden voorschrijven waar ­
onder de erkende onderhoudsorganisatie mag werken tijdens derge ­
lijke wijzigingen, tenzij zij bepaalt dat de erkenning moet wor den 
opgeschort wegens de aard of de omvang van de wijzigingen.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 60  
▼C3 
c) Voor elke wijziging in het handboek van de onderhoudsorganis atie 
geldt het volgende:  
1. In geval van directe erkenning van de wijzigingen overeenkom ­
stig M.A.604, punt b), dient de bevoegde autoriteit te verifiër en 
dat de in het handboek gespecificeerde procedures voldoen aan 
deze bijlage, alvorens de erkende organisatie formeel in kennis  te 
stellen van de erkenning;  
2. in geval van indirecte goedkeuring van wijzigingen overeenko m­
stig M.A.604, punt c), ziet de bevoegde autoriteit er op toe da t 
i) de wijzigingen beperkt blijven;  
ii) zij passende controle heeft over de goedkeuring van de wij­
zigingen, teneinde te garanderen dat deze in overeenstem­
ming blijven met de eisen van deze bijlage.  
▼B 
M.B.607  Intrekking, schorsing van een erkenning  
De bevoegde autoriteit dient:  
a) een erkenning op redelijke grond te schorsen in geval van po tentieel 
veiligheidsrisico, of;  
b) een erkenning ingevolge punt M.B.605 te schorsen, in te trek ken of 
te beperken.  
SUBDEEL G  
MANAGEMENTORGANISATIE VOOR PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID  
M.B.701  Toepassing  
▼M2 
a) Voor luchtvaartmaatschappijen met een exploitatievergunning op 
grond van Verordening (EG) nr. 1008/2008 moet de initiële aan­
vraag voor de vergunning tot vluchtuitvoering, en indien van to e­
passing, elke aangevraagde wijziging en voor elk te gebruiken l ucht­
vaartuigtype ter goedkeuring worden voorgelegd aan de bevoegde 
instantie, met opgave van:  
1. de beschrijving van het beheer van de permanente 
luchtwaardigheid;  
2. onderhoudsprogramma's voor het luchtvaartuig van de exploita nt; 
3. het technisch logboek van het luchtvaartuig;  
4. waar van toepassing de technische specificatie van de onder­
houdscontracten tussen de CAMO en de krachtens deel 145 
erkende onderhoudsorganisatie.  
▼B 
b) Wanneer faciliteiten in meer dan één lidstaat zijn gelegen, moeten 
het onderzoek en het permanente toezicht op de erkenning worden  
uitgevoerd in samenwerking met de bevoegde autoriteiten die zij n 
aangewezen door de lidstaten op wier grondgebied de andere faci ­
liteiten zijn gelegen.  
M.B.702  Initiële erkenning  
a) Op voorwaarde dat aan de vereisten van de punten M.A.706, on der 
a), c) en d), en M.A.707 is voldaan, moet de bevoegde autoritei t 
zijn aanvaarding van het M.A.706, onder a), c) en d) en M.A.707 - 
personeel formeel en schriftelijk aan de aanvrager melden.  ▼M6
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 61  
b) De bevoegde autoriteit dient vast te leggen dat de procedure s die 
zijn gespecificeerd in het handboek voor permanente luchtwaardi g­
heidsmanagement, voldoen aan sectie A, subdeel G, van deze 
bijlage (deel-M) n dient ervoor te zorgen dat de verantwoordeli jke 
manager de verbintenisverklaring ondertekent.  
c) De bevoegde autoriteit dient te verifiëren of de organisatie  aan de 
vereisten van sectie A, subdeel G, van deze bijlage (deel-M) 
voldoet.  
d) Tijdens het onderzoek naar de erkenning moet ten minste één ver­
gadering met de verantwoordelijke manager worden belegd teneind e 
te waarborgen dat deze een volledig begrip heeft van het belang  van 
de erkenning en van de reden waarom de verklaring waarmee de 
organisatie zich verplicht de in het handboek gespecificeerde p ro­
cedures na te leven getekend moet worden.  
e) Alle bevindingen moeten schriftelijk bevestigd aan de aanvra gende 
organisatie worden meegedeeld.  
f) De bevoegde autoriteit dient alle bevindingen, afsluitende a cties 
(acties nodig om een bevinding af te sluiten) en aanbevelingen te 
registreren.  
g) Voor initiële erkenningen moeten alle bevindingen door de or gani­
satie worden gecorrigeerd en door de bevoegde autoriteit afgesl oten, 
voordat de erkenning wordt afgegeven.  
▼M8 
M.B.703  Afgifte van de erkenning  
a) De bevoegde autoriteit dient de aanvrager een EASA-formulier  14 
MG-erkenningscertificaat (aanhangsel VI van deze bijlage) te ve r­
strekken waarin het toepassingsgebied van de erkenning is verme ld, 
wanneer de organisatie voor het beheer van de permanente lucht­
waardigheid voldoet aan sectie A, subdeel G, van deze bijlage ( Deel 
M). 
b) De bevoegde autoriteit vermeldt de geldigheid van de erkenni ng op 
het EASA-formulier 14 MG-erkenningscertificaat.  
c) Het referentienummer wordt op een door het Agentschap voor­
geschreven wijze op het EASA-formulier 14 MG-erkenningscertifi­
caat vermeld.  
d) In het geval van luchtvaartmaatschappijen met een exploitati ever­
gunning op grond van Verordening (EG) nr. 1008/2008, moet de 
informatie die vervat is in EASA-formulier 14 MG, worden opge­
nomen in het air operator certificate.  
▼B 
M.B.704  Permanent toezicht  
a) De bevoegde autoriteit dient een planning bij te houden en t e up­
daten voor elke op grond van sectie A, subdeel G, van deze 
bijlage (deel-M) erkende organisatie voor permanente luchtwaard ig­
heid onder haar toezicht, de data waarop audit-bezoeken moeten 
plaatsvinden en wanneer dergelijke bezoeken werden uitgevoerd.  
b) Er moet minsten elke 24 maanden een volledige audit van elke  
organisatie plaatsvinden.  
c) Gedurende elke periode van 24 maanden moet een relevant stee k­
proef van de luchtvaartuigen die beheerd worden door de krachte ns 
M.A, subdeel G, erkende organisatie, worden gecontroleerd. De 
grootte van de steekproef wordt bepaald door de bevoegde autori teit 
op basis van de resultaten van eerdere audits en vroegere 
productonderzoeken.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 62  
d) Alle bevindingen moeten schriftelijk aan de aanvragende orga nisatie 
worden meegedeeld.  
e) De bevoegde autoriteit dient alle bevindingen, afsluitende a cties 
(acties nodig om een bevinding af te sluiten) en aanbevelingen te 
registreren.  
f) Minstens om de 24 maanden moet er een vergadering met de ver ­
antwoordelijke manager worden belegd om ervoor te zorgen dat 
hij/zij op de hoogte blijft van belangrijke punten die tijdens audits 
naar voren komen.  
M.B.705  Bevindingen  
▼M8 
a) Wanneer er tijdens audits of aan de hand van andere middelen  
bewijzen worden gevonden van niet-naleving van een in deze 
bijlage (Deel M) of bijlage V ter (Deel ML), al naargelang van 
toepassing, vastgestelde vereiste, moet de bevoegde autoriteit de 
volgende maatregelen nemen:  
▼B 
1. voor niveau 1-bevindingen moet onmiddellijke actie genomen 
worden door de bevoegde autoriteit om de erkenning van de 
managementorganisatie voor permanente luchtwaardigheid in te 
trekken, te beperken of te schorsen, geheel of gedeeltelijk en in 
verhouding met het niveau 1-bevinding, totdat de organisatie 
corrigerende maatregelen heeft genomen;  
2. voor niveau 2-bevindingen moet de bevoegde autoriteit een pe ­
riode van niet meer dan drie maanden toekennen voor corrige­
rende maatregelen die een passend antwoord bieden op de aard 
van de bevinding. In sommige omstandigheden, bij het einde van 
deze eerste periode en afhankelijk van de aard van de bevinding , 
kan de bevoegde autoriteit de periode van drie maanden ver­
lengen, afhankelijk van een bevredigend corrigerend actieplan.  
b) De bevoegde autoriteit dient de erkenning geheel of gedeelte lijk te 
schorsen, indien de tekortkomingen niet binnen de door de be­
voegde autoriteit toegestane termijn worden weggewerkt.  
M.B.706  Wijzigingen  
a) De bevoegde autoriteit dient voor elke in overeenstemming me t 
punt M.A.713 gemelde wijziging binnen de organisatie te voldoen  
aan de relevante elementen van de initiële erkenning.  
b) De bevoegde autoriteit mag de voorwaarden voorschrijven waar ­
onder de erkende managementorganisatie voor permanente lucht­
waardigheid mag werken tijdens dergelijke wijzigingen, tenzij z ij 
bepaalt dat de erkenning moet worden opgeschort wegens de aard 
of de omvang van de wijzigingen.  
▼M8 
c) Voor elke wijziging in het handboek voor het beheer van de p er­
manente luchtwaardigheid geldt het volgende:  
1. In geval van directe erkenning van de wijzigingen overeenkom ­
stig M.A.704, onder b), van deze bijlage (Deel M), dient de 
bevoegde autoriteit te verifiëren of de in het handboek gespeci ­
ficeerde procedures voldoen aan deze bijlage (Deel M) of 
bijlage V ter (Deel ML), al naargelang van toepassing, alvorens  
de erkende organisatie formeel in kennis te stellen van de 
erkenning.  
2. Indien een indirecte procedure wordt gebruikt voor de goedke u­
ring van de wijziging overeenkomstig M.A.704, onder c), van 
deze bijlage (Deel M), zorgt de bevoegde autoriteit ervoor dat:  
i) de wijzigingen beperkt blijven;  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 63  
ii) zij passend toezicht uitoefent op de goedkeuring van de wij ­
zigingen om ervoor te zorgen dat zij in overeenstemming 
blijven met de vereisten in deze bijlage (Deel M) of 
bijlage V ter (Deel ML), al naargelang van toepassing.  
▼B 
M.B.707  Intrekking, schorsing en beperking van een erkenning  
De bevoegde autoriteit dient:  
a) een erkenning op redelijke grond te schorsen in geval van po tentieel 
veiligheidsrisico, of;  
b) een erkenning ingevolge punt M.B.705 te schorsen, in te trek ken of 
te beperken.  
SUBDEEL H  
CERTIFICAAT VAN VRIJGAVE VOOR GEBRUIK  
(te ontwikkelen indien nodig)  
SUBDEEL I  
CERTIFICAAT VAN BEOORDELING VAN DE LUCHTWAARDIGHEID  
M.B.901  Beoordeling van de aanbevelingen  
Bij ontvangst van een aanvraag en desbetreffende aanbeveling vo or 
beoordeling van de luchtwaardigheid, in overeenstemming met pun t 
M.A.901:  
▼M6 
▼C3 
1. dient gepast gekwalificeerd personeel van de bevoegde autori teit na 
te gaan of de in de aanbeveling vervatte nalevingsverklaring aa n­
toont dat een volledige luchtwaardigheidsbeoordeling overeenkom ­
stig M.A901 is uitgevoerd.  
▼B 
2. dient de bevoegde autoriteit te onderzoeken en mag het nader e 
informatie vragen om de beoordeling van de aanbeveling te stave n. 
M.B.902  beoordeling van de luchtwaardigheid door de bevoegde autoriteit  
▼M6 
▼C3 
a) Wanneer de bevoegde autoriteit de beoordeling van de luchtwa ar­
digheid uitvoert en het certificaat van beoordeling van de luch t­
waardigheid (aanhangsel III (EASA-formulier 15a) bij deze bijla ge) 
afgeeft, dient de bevoegde autoriteit een beoordeling van de lu cht­
waardigheid uit te voeren overeenkomstig punt M.A.901.  
b) De bevoegde autoriteit moet gepast personeel voor de beoorde ling 
van de luchtwaardigheid hebben om de beoordelingen van de lucht ­
waardigheid uit te voeren.  
1. Voor alle luchtvaartuigen die overeenkomstig Verordening (EG ) 
nr. 1008/2008 door luchtvaartmaatschappijen met een exploitatie ­
vergunning worden gebruikt en luchtvaartuigen met een maxi­
male startmassa van meer dan 2 730 kg, moet dit personeel  
a) minstens vijf jaar ervaring op het gebied van permanente 
luchtwaardigheid hebben opgedaan;  
b) beschikken over een gepaste vergunning overeenkomstig bij­
lage III (deel 66) of een nationaal erkende en voor de lucht­
vaartuigcategorie geschikte kwalificatie voor onderhoudsper­
soneel (indien artikel 5, lid 6 verwijst naar nationale regelge ­
ving) of een luchtvaartdiploma of gelijkwaardig, en;  ▼M8
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 64  
c) een formele opleiding op het gebied van luchtvaartonderhoud 
hebben genoten;  
d) een functie met passende verantwoordelijkheden hebben 
bekleed.  
Niettegenstaande de punten a) tot en met d) mogen de voor­
schriften van M.B.902, punt b), onder 1), punt b), worden ver­
vangen door vijf jaar ervaring in permanente luchtwaardigheid, 
bovenop de reeds bij M.B.902, punt b), onder 1), punt a), ver­
eiste ervaring.  
2. Voor luchtvaartuigen die niet worden gebruikt door luchtvaar t­
maatschappijen met een exploitatievergunning overeenkomstig 
Verordening (EG) nr. 1008/2008 en luchtvaartuigen met een 
maximale startmassa van hoogstens 2 730 kg, moet dit personeel:  
a) ten minste drie jaar ervaring hebben op het gebied van per­
manente luchtwaardigheid;  
b) beschikken over een gepaste vergunning overeenkomstig bij­
lage III (deel 66) of een nationaal erkende en voor de lucht­
vaartuigcategorie geschikte kwalificatie voor onderhoudsper­
soneel (indien artikel 5, lid 6 verwijst naar nationale regelge ­
ving) of een luchtvaartdiploma of gelijkwaardig;  
c) een passende opleiding op het gebied van luchtvaartonder­
houd hebben genoten;  
d) een functie met passende verantwoordelijkheden hebben 
bekleed.  
Niettegenstaande de punten a) tot en met d) mogen de voor­
schriften van M.B.902, punt b), onder 2), punt b), worden ver­
vangen door vier jaar ervaring in permanente luchtwaardigheid, 
bovenop de reeds bij M.B.902, punt b), onder 2), punt a), ver­
eiste ervaring.  
▼B 
c) De bevoegde autoriteit dient een lijst van alle personeel vo or be­
oordeling van de luchtwaardigheid bij te houden, die de details  
bevat van elke passende kwalificatie en die samen bewaard wordt  
met een opsomming van relevante ervaring en opleiding in manage ­
ment van permanente luchtwaardigheid.  
d) De bevoegde autoriteit dient toegang te hebben tot de toepas selijke 
gegevens zoals gespecificeerd in de punten M.A.305, M.A.306 en 
M.A.401 bij de uitvoering van de beoordeling van de 
luchtwaardigheid.  
e) Nadat de beoordeling van de luchtwaardigheid op bevredigende  
wijze is afgerond, geeft het personeel dat de beoordeling uitvo erde 
het formulier 15a af.  
M.B.903  Bevindingen  
Wanneer er tijdens luchtvaartuigsteekproeven of andere gelegenh eden 
bewijzen worden gevonden van niet-naleving van een deel -M-vere iste, 
moet de bevoegde autoriteit de volgende maatregelen nemen:  
1. Voor niveau 1-bevindingen moet de bevoegde autoriteit vragen  
passende corrigerende maatregelen te nemen alvorens een volgend e 
vlucht uit te voeren en dien zij het certificaat van beoordelin g van 
de luchtwaardigheid onmiddellijk in te trekken of te schorsen;  
2. Voor niveau 2-bevindingen moeten de door de bevoegde autorit eit 
vereiste corrigerende maatregelen toepasselijk zijn voor de aar d van 
de bevinding.  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 65  
▼C3 
M.B.904  Uitwisseling van informatie  
Bij ontvangst van een kennisgeving van overdracht van luchtvaar tuigen tussen 
lidstaten overeenkomstig M.A.903 stelt de bevoegde autoriteit v an de lidstaat 
waar het luchtvaartuig is geregistreerd de bevoegde autoriteit van de lidstaat 
waar het luchtvaartuig zal worden geregistreerd, in kennis van alle bekende 
problemen met het overgedragen luchtvaartuig. De bevoegde autor iteit van de 
lidstaat waar het luchtvaartuig zal worden geregistreerd, ziet erop toe dat de 
bevoegde autoriteit van de lidstaat waar het luchtvaartuig op d at ogenblik is 
geregistreerd, afdoende in kennis is gesteld van de overdracht.  ▼M6
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 66  
Aanhangsel I  
Contract voor het beheer van de permanente luchtwaardigheid  
1. Als een eigenaar of exploitant overeenkomstig M.A.201 een co ntract sluit 
met een CAMO of CAO om taken in verband met het beheer van de p er­
manente luchtwaardigheid uit te voeren, stuurt hij, op verzoek van de be­
voegde autoriteit, een door beide partijen ondertekende kopie v an het con­
tract naar de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registrat ie. 
2. Het contract moet worden opgesteld rekening houdend met de v ereisten van 
deze bijlage en moet de verplichtingen van de ondertekenaars va stleggen 
met betrekking tot de permanente luchtwaardigheid van het lucht vaartuig.  
3. Het bevat ministens de volgende informatie:  
— het registratienummer, typenummer en serienummer van het 
luchtvaartuig;  
— de naam of bedrijfsgegevens, met inbegrip van het adres, van de eige­
naar of de geregistreerde huurder van het luchtvaartuig;  
— de gegevens van de CAMO of CAO waarmee een contract werd gesl o­
ten, met inbegrip van het adres; en  
— het type activiteit.  
4. In het contract wordt het volgende vermeld:  
„De eigenaar of exploitant vertrouwt de CAMO of CAO het beheer toe van 
de permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig, de ontwik keling van 
een onderhoudsprogramma dat dient te worden goedgekeurd door de  be­
voegde autoriteit als omschreven in M.1, en de organisatie voor  het onder­
houd van het luchtvaartuig overeenkomstig het genoemde onderhou dspro­
gramma.  
Volgens dit contract verbinden beide ondertekenende partijen zi ch ertoe de 
respectieve verplichtingen van dit contract na te leven.  
De eigenaar of exploitant verklaart naar eer en geweten dat all e aan de 
CAMO of CAO verstrekte informatie in verband met de permanente lucht­
waardigheid accuraat is en zal zijn en dat het luchtvaartuig ni et zal worden 
gewijzigd zonder voorafgaand akkoord van de CAMO of CAO.  
In geval van niet-naleving van dit contract door één van de ond ertekenaars, 
wordt het nietig. In dergelijk geval behoudt de eigenaar de vol le verant­
woordelijkheid voor elke taak die verband houdt met de permanen te lucht­
waardigheid van het luchtvaartuig en stelt de eigenaar de bevoe gde autori­
teiten van de lidstaat van registratie binnen twee weken in ken nis van de 
niet-naleving van het contract.”  
5. Wanneer een eigenaar/exploitant in overeenstemming met M.A.2 01 een 
contract sluit met een CAMO of CAO, worden de verplichtingen al s volgt 
over de beide partijen verdeeld:  
5.1. Verplichtingen van de CAMO of CAO  
1. het type luchtvaartuig opnemen in zijn goedkeuringsvoorwaard en; ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 67  
2. de onderstaande voorwaarden in acht nemen met betrekking tot  de 
instandhouding van de permanente luchtwaardigheid van het lucht vaar­
tuig: 
a) voor het luchtvaartuig een onderhoudsprogramma opstellen, in clusief 
eventueel ontwikkelde betrouwbaarheidsprogramma's, voor zover 
van toepassing;  
b) meedelen welke onderhoudstaken (in het onderhoudsprogramma) 
conform M.A.803, punt c), door de piloot-eigenaar kunnen worden  
uitgevoerd;  
c) de goedkeuring van het onderhoudsprogramma organiseren;  
d) de eigenaar of exploitant een kopie bezorgen van het onderho uds­
programma, zodra dit is goedgekeurd;  
e) een overbruggingsinspectie organiseren met het vorige onderh ouds­
programma van het luchtvaartuig;  
f) ervoor zorgen dat alle onderhoud door een erkende onderhouds orga­
nisatie wordt uitgevoerd;  
g) ervoor zorgen dat alle toepasselijke luchtwaardigheidsrichtl ijnen 
worden toegepast;  
h) ervoor zorgen dat alle defecten die tijdens een periodieke o nder­
houdsbeurt en/of beoordeling van de luchtwaardigheid worden ont ­
dekt of aan de eigenaar werden gerapporteerd, door een erkende 
onderhoudsorganisatie worden rechtgezet;  
i) het geplande onderhoud, de toepassing van luchtwaardigheidsa anwij­
zingen, de vervangen van onderdelen met beperkte levensduur en de 
eisen inzake inspectie van componenten coördineren;  
j) de eigenaar informeren telkens wanneer het luchtvaartuig naa r een 
erkende onderhoudsorganisatie wordt gebracht;  
k) alle technische gegevens beheren;  
l) alle technische gegevens archiveren;  
3. de goedkeuring van wijzigingen van het luchtvaartuig organis eren over­
eenkomstig bijlage I bij Verordening (EU) nr. 748/2012 (deel 21 ), 
voordat deze worden geïmplementeerd;  
4. de goedkeuring van alle reparaties van het luchtvaartuig org aniseren 
overeenkomstig bijlage I bij Verordening (EU) nr. 748/2012 (dee l 21) 
organiseren, voordat deze worden geïmplementeerd;  
5. de bevoegde instantie van de lidstaat van registratie inform eren telkens 
wanneer het luchtvaartuig door de eigenaar niet aan de erkende onder­
houdsorganisatie wordt aangeboden, zoals vereist door de erkend e 
organisatie;  
6. de bevoegde instantie van de lidstaat van registratie inform eren telkens 
dit contract niet wordt nageleefd;  
7. ervoor zorgen dat de luchtwaardigheidsbeoordeling van het lu chtvaar­
tuig wordt uitgevoerd wanneer nodig en ervoor zorgen dat certif icaat 
van beoordeling van de luchtwaardigheid wordt afgegeven, of een  aan­
beveling wordt toegezonden aan de bevoegde autoriteit van de li dstaat 
van registratie;  
8. binnen tien dagen een kopie van elk afgegeven of verlengd ce rtificaat 
van beoordeling van de luchtwaardigheid opsturen naar de bevoeg de 
autoriteit van de lidstaat van registratie;  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 68  
9. overgaan tot alle meldingen van voorvallen overeenkomstig de  in de 
geldende regelgeving vastgestelde verplichtingen;  
10. de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie info rmeren wan­
neer dit contract door een van de partijen is opgezegd.  
5.2. Verplichtingen van de eigenaar of exploitant:  
1. een algemeen begrip hebben van het goedgekeurde onderhoudspr o­
gramma;  
2. een algemeen begrip hebben van deze bijlage;  
3. het luchtvaartuig aan de met de CAMO of CAO overeengekomen o n­
derhoudsorganisatie aanbieden, op het in het verzoek van de CAM O of 
CAO aangegeven tijdstip;  
4. het luchtvaartuig niet wijzigen zonder eerst de CAMO of CAO te 
raadplegen;  
5. de CAMO of CAO informeren over al het onderhoud dat in uitzo n­
derlijke gevallen wordt uitgevoerd zonder kennis en controle va n de 
CAMO of CAO;  
6. alle tijdens activiteiten vastgestelde defecten via het logb oek rapporteren 
aan de CAMO of CAO;  
7. de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie infor meren wan­
neer dit contract door een van de partijen is opgezegd;  
8. de CAMO of CAO en de bevoegde autoriteit van de lidstaat van  regis­
tratie informeren wanneer het luchtvaartuig wordt verkocht;  
9. overgaan tot alle meldingen van voorvallen overeenkomstig de  in de 
geldende regelgeving vastgestelde verplichtingen;  
10. de CAMO of CAO regelmatig informeren over de vlieguren van lucht­
vaartuigen en alle andere gebruiksgegevens, zoals overeengekome n met 
de CAMO of CAO;  
11. het certificaat van vrijgave voor gebruik invoeren in de lo gboeken zoals 
vermeld in M.A.803, onder d), bij de uitvoering van piloot-eige naar­
onderhoud zonder de beperkingen te overschrijden van de lijst v an 
onderhoudstaken, zoals aangegeven in het overeenkomstig M.A.803 , 
onder c), goedgekeurde onderhoudsprogramma;  
12. de CAMO of CAO uiterlijk 30 dagen na voltooiing van een pil oot­
eigenaar-onderhoud informeren overeenkomstig M.A.305, onder a).  
6. Als een eigenaar of exploitant een contract sluit met een CA MO of CAO 
overeenkomstig M.A.201, worden de verplichtingen van elke parti j met 
betrekking tot verplichte en vrijwillige rapportering van voorv allen overeen­
komstig Verordening (EU) nr. 376/2014 van het Europees Parlemen t en de 
Raad (  1 ) duidelijk gespecificeerd.  ▼C3 
( 1 ) Verordening (EU) nr. 376/2014 van het Europees Parlement en d e Raad van 3 april 2014 
inzake het melden, onderzoeken en opvolgen van voorvallen in de  burgerluchtvaart en 
tot wijziging van Verordening (EU) nr. 996/2010 van het Europee s Parlement en de 
Raad en tot intrekking van Richtlijn 2003/42/EG van het Europee s Parlement en de Raad 
en de Verordeningen (EG) nr. 1321/2007 en (EG) nr. 1330/2007 va n de Commissie 
(PB L 122 van 24.4.2014, blz. 18).
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 69  
Aanhangsel II  
Certificaat van vrijgave voor gebruik EASA-formulier 1  
Deze instructies gelden slechts voor het gebruik van EASA-formu lier 1 voor 
onderhoudsdoeleinden. De aandacht wordt gevestigd op aanhangsel  I van 
bijlage I (deel 21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012 dat het g ebruik beschrijft 
van EASA-formulier 1 voor productiedoeleinden.  
1. DOEL EN TOEPASSINGSGEBIED  
1.1. Het hoofddoel van het certificaat is het luchtwaardig verk laren van onder­
houdswerkzaamheden uitgevoerd op producten, onderdelen en uitru stings­
stukken (hierna „artikel(en)” genoemd).  
1.2. Tussen het certificaat en het artikel of de artikelen moet  een correlatie zijn 
vastgesteld. De opdrachtgever moet een certificaat bijhouden in  een vorm 
die controle van de originele gegevens mogelijk maakt.  
1.3. Het certificaat wordt aanvaard door veel luchtwaardigheids autoriteiten, maar 
kan afhangen van bilaterale overeenkomsten en/of het beleid van  de lucht­
waardigheidsautoriteit. „Goedgekeurde ontwerpgegevens” zoals ve rmeld in 
dit certificaat, betekent dat zij zijn goedgekeurd door de luch twaardigheids­
autoriteit van het land van invoer.  
1.4. Het certificaat is geen leveringsbon of verschepingsdocume nt. 
1.5. Luchtvaartuigen mogen niet worden vrijgegeven door middel van dit 
certificaat.  
1.6. Het certificaat is geen goedkeuring om het artikel te inst alleren in een 
welbepaald luchtvaartuig, een welbepaalde motor of propeller, m aar helpt 
de eindgebruiker zich een oordeel te vormen over de stand van z aken bij de 
goedkeuring van de luchtwaardigheid ervan.  
1.7. Een mix van door fabricage en door onderhoud vrijgegeven a rtikelen is niet 
geoorloofd op hetzelfde certificaat.  
2. ALGEMEEN  
2.1. Het certificaat moet overeenstemmen met de bijgevoegde opm aak, inclusief 
de vaknummers en de plaats van elk vak. De grootte van elk vak mag 
worden aangepast aan de individuele aanvraag, maar niet in die mate dat 
het certificaat er onherkenbaar door wordt.  
2.2. Het certificaat moet opgemaakt zijn in „liggende” indeling , maar het totale 
formaat van het certificaat mag in aanzienlijke mate worden ver groot of 
verkleind zolang het certificaat herkenbaar en leesbaar blijft.  Raadpleeg de 
bevoegde autoriteit bij twijfel.  
2.3. De verklaring in verband met de verantwoordelijkheden van de gebruiker/ 
installateur mag op de voor- of de achterzijde van het formulie r worden 
vermeld.  
2.4. Tekst moet duidelijk en leesbaar worden aangebracht om het  leesgemak te 
vergroten.  
2.5. Het certificaat kan ofwel voorgedrukt ofwel per computer g egenereerd wor­
den; in beide gevallen moeten de regels en tekens duidelijk en goed leesbaar 
en in overeenstemming met de vastgestelde opmaak worden afgedru kt. 
2.6. Het certificaat moet worden opgesteld in het Engels en, vo or zover van 
toepassing, in een of meer andere talen.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 70  
2.7. De gegevens die op het certificaat moeten worden ingevuld,  kunnen machi­
naal of per computer worden afgedrukt of kunnen met de hand wor den 
ingevuld in blokletters en de tekst moet gemakkelijk leesbaar z ijn. 
2.8. Het gebruik van afkortingen moet, voor de duidelijkheid, t ot een minimum 
worden beperkt.  
2.9. De open ruimte aan de achterkant van het certificaat mag d oor de opsteller 
worden gebruikt om aanvullende informatie te geven maar mag gee n certi­
ficeringsverklaring bevatten. Als het certificaat op de achterk ant wordt in­
gevuld, moet hiernaar worden verwezen in het betreffende vak op  de voor­
kant van het certificaat.  
3. AFSCHRIFTEN  
3.1. Het aantal afschriften van het certificaat dat naar de kla nt wordt gestuurd of 
door de opsteller wordt bewaard, is onbeperkt.  
4. FOUT(EN) OP EEN CERTIFICAAT  
4.1. Als een eindgebruiker een fout of fouten aantreft op een c ertificaat, moet hij 
deze schriftelijk melden aan de opsteller. De opsteller mag all een een nieuw 
certificaat opmaken als deze de fout(en) kan verifiëren en verb eteren.  
4.2. Het nieuwe certificaat moet een nieuw volgnummer krijgen e n het moet 
opnieuw ondertekend en gedateerd worden.  
4.3. De aanvraag van een nieuw certificaat kan worden gehonoree rd zonder een 
hernieuwde verificatie van de toestand van het artikel of de ar tikelen. Het 
nieuwe certificaat is geen verklaring over de huidige toestand en dient in 
vak 12 naar het vorige certificaat te verwijzen door middel van  de volgende 
verklaring: „Dit certificaat corrigeert de fout(en) in vak(ken)  [gecorrigeerde 
vak(ken) invullen] van certificaat [oorspronkelijk volgnummer i nvullen] op 
datum van [oorspronkelijke afgiftedatum invullen] en houdt geen  verklaring 
van overeenstemming/toestand/vrijgave voor gebruik in”. Beide c ertificaten 
moeten worden bewaard gedurende de bewaringsperiode die geldt v oor het 
eerste certificaat.  
5. INVULLEN VAN HET CERTIFICAAT DOOR DE OPSTELLER  
Vak 1 Bevoegde autoriteit/land van afgifte erkenning  
Vermeld de naam en het land van de bevoegde autoriteit onder wi er bevoegdheid 
dit certificaat wordt afgegeven. Indien de bevoegde autoriteit het Agentschap is, 
moet alleen „EASA” worden vermeld.  
Vak 2 Koptekst EASA-formulier 1  
„CERTIFICAAT VAN VRIJGAVE VOOR GEBRUIK  
EASA-FORMULIER 1”  
Vak 3 Volgnummer formulier  
In dit vak moet een uniek nummer staan dat wordt vastgesteld do or het num­
meringsysteem of de nummeringsprocedure van de in vak 4 vermeld e organisa­
tie; dit nummer mag alfanumerieke en numerieke tekens bevatten.  
Vak 4 Naam en adres organisatie  
Vul de volledige naam en het adres in van de erkende organisati e (zie 
EASA-formulier 3) die de werkzaamheden waarop het certificaat b etrekking 
heeft, vrijgeeft. Logo's e.d. zijn toegestaan als ze in het vak  passen.  
Vak 5 Werkopdracht/contract/factuur  
Vul het werkopdrachtnummer, contractnummer, factuurnummer of ee n soortge­
lijk referentienummer in om de traceerbaarheid van het artikel of de artikelen te 
vergemakkelijken voor de klant.  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 71  
Vak 6 Artikel  
Vul regelartikelnummers in wanneer er meer dan een regelartikel  is. Dit vak 
maakt het mogelijk om kruisverwijzingen aan te brengen met de o pmerkingen 
in vak 12.  
Vak 7 Omschrijving  
Hier moet de naam of een omschrijving van het artikel worden in gevuld. Het 
verdient de voorkeur de benaming te gebruiken uit de instructie s voor per­
manente luchtwaardigheid of onderhoudsgegevens (bv. geïllustree rde onderdelen­
catalogus, handleiding voor luchtvaartuigonderhoud, onderhoudsr apport, handlei­
ding voor onderdelenonderhoud).  
Vak 8 Onderdeelnummer  
Vul het onderdeelnummer in zoals dit wordt vermeld op het artik el of het 
label/de verpakking. Voor een motor of propeller mag de benamin g van het 
type worden gebruikt.  
Vak 9 Aantal  
Vermeld het aantal artikelen.  
Vak 10 Serienummer  
Als het artikel volgens de regelgeving moet worden geïdentifice erd met een 
serienummer, moet dit hier worden vermeld. Bovendien mogen alle  andere serie­
nummers worden vermeld die niet door de regelgeving worden vere ist. Vul 
„n.v.t.” in als het artikel geen serienummer draagt.  
Vak 11 Status/werk  
In wat volgt worden de termen beschreven die in vak 11 ingevuld  mogen 
worden. Vermeld slechts één van deze termen — wanneer meer dan een term 
van toepassing is, wordt de term gebruikt die de meerderheid va n de uitgevoerde 
werkzaamheden en/of de status van het artikel het nauwkeurigst beschrijft. 
i) Gereviseerd  .  Verwijst naar een proces dat ervoor zorgt dat het artikel voll edig in overeenstemming is 
met de van toepassing zijnde onderhoudstoleranties, gespecifice erd in de instructies 
voor permanente luchtwaardigheid van de houder van het type-cer tificaat of de fabri­
kant van de uitrusting, of in de gegevens die door de bevoegde autoriteit zijn goed­
gekeurd of geaccepteerd. Het artikel is ten minste gedemonteerd , schoongemaakt, 
geïnspecteerd, zo nodig gerepareerd, opnieuw gemonteerd en gete st in overeenstem­
ming met de hierboven vermelde gegevens.  
ii) Gerepareerd  .  Reparatie van defect(en) met behulp van een toepasselijke norm  ( 1 ). 
iii) Geïnspecteerd/ 
getest  . Onderzoeken, meten enz. in overeenstemming met een toepasselij ke norm (  1 ) 
(bv. visuele inspectie, functioneel testen, proefbanktests enz. ). 
iv) Gewijzigd  .  Het wijzigen van een artikel in overeenstemming met een toepas selijke norm (  1 ). 
( 1 ) Onder toepasselijke norm wordt verstaan een door de bevoegde autoriteit goedgekeurde of aanvaarde fabricage-/ontwerp-/onder­  
houds-/ kwaliteitsnorm, -methode, -techniek of -praktijk. De to epasselijke norm wordt beschreven in vak 12.  
Vak 12 Opmerkingen  
Beschrijf het werk vermeld in vak 11, ofwel direct, ofwel met v erwijzing naar 
ondersteunende documentatie, dat voor de gebruiker of installat eur nodig is bij de 
bepaling van de luchtwaardigheid van het artikel of de artikele n met betrekking 
tot het werk dat gecertificeerd wordt. Indien nodig mag een afz onderlijk blad 
worden gebruikt met verwijzing naar EASA-hoofdformulier 1. Van iedere ver­
klaring moet duidelijk zijn naar welk(e) artikel(en) in vak 6 z ij verwijst.  
Voorbeelden van informatie die in vak 12 vermeld kan worden:  
i) gebruikte onderhoudsgegevens, inclusief revisiestatus en -re ferentie;  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 72  
ii) naleving van luchtwaardigheidsaanwijzingen of onderhoudsrap porten;  
iii) uitgevoerde reparaties;  
iv) uitgevoerde wijzigingen;  
v) geïnstalleerde vervangingsonderdelen;  
vi) geschiedenis van onderdelen met beperkte gebruiksduur;  
vii) afwijkingen van de werkopdracht van de klant;  
viii) verklaringen van vrijgave ten behoeve van de onderhoudsvo orwaarden van 
een buitenlandse burgerluchtvaartautoriteit;  
ix) informatie die nodig is ter ondersteuning van verzendingen met tekorten of 
het opnieuw ineenzetten na levering;  
▼M6 
▼C3 
x) Voor onderhoudsorganisaties die erkend zijn overeenkomstig s ubdeel F van 
bijlage I (Deel-M) of bijlage V quinquies (Deel-CAO) het in M.A .613 en 
CAO.A.070, al naargelang van toepassing, vermelde certificaat v an vrijgave 
voor gebruik van de component:  
„Verklaart dat, tenzij anders vermeld in dit vak, het in vak 11  genoemde en 
in dit vak omschreven werk is uitgevoerd overeenkomstig de vere isten van 
sectie A, subdeel F, van bijlage I (Deel-M) of bijlage V quinqu ies (Deel- 
CAO) bij Verordening (EG) nr. 1321/2014 en dat het artikel met betrekking 
tot dit werk geschikt is voor vrijgave voor gebruik. DIT IS GEE N VRIJ­
GAVE KRACHTENS BIJLAGE II (DEEL-145) BIJ VERORDENING 
(EU) Nr. 1321/2014.”  
Als de gegevens van een elektronisch EASA-formulier 1 worden af gedrukt, 
moeten alle gegevens die niet in andere vakken passen in dit va k worden 
ingevuld.  
▼B 
Als de gegevens van een elektronisch EASA-formulier 1 worden af gedrukt, 
moeten alle gegevens die niet in andere vakken passen in dit va k worden 
ingevuld.  
Vak 13a-13e  
Algemene vereisten voor de vakken 13a-13e: worden niet gebruikt  voor onder­
houdsvrijgave. Breng schaduw of een donkere kleur aan of markee r deze vakken 
zodanig dat er geen onopzettelijk of onbevoegd gebruik van kan worden 
gemaakt.  
▼M6 
▼C3 
Vak 14a 
Kruis het juiste vakje of de juiste vakjes aan die aangeven wel ke voorschriften 
van toepassing zijn op het voltooide werk. Als het vakje „ander e voorschriften 
vermeld in vak 12” is aangekruist, moeten de voorschriften van de andere lucht­
waardigheidsautoriteit(en) worden vermeld in vak 12. Minstens é én vakje moet 
aangekruist zijn, of zo nodig moeten beide vakjes aangekruist z ijn. 
Voor alle onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd door in overeenste mming met 
sectie A, subdeel F van bijlage I (Deel-M) of bijlage V quinqui es (Deel-CAO) bij 
Verordening (EU) nr. 1321/2014 erkende onderhoudsorganisaties m oet het vak 
„ander voorschrift vermeld in vak 12” worden aangekruist en moe t de verklaring 
met betrekking tot het certificaat van geschiktheid voor gebrui k in vak 12 worden 
vermeld. De certificeringsverklaring „tenzij anders vermeld in dit vak” is bedoeld 
voor de volgende situaties:  
a) gevallen waarin het onderhoud niet kon worden voltooid;  
b) gevallen waarin het onderhoud afwijkt van de norm die vereis t is uit hoofde 
van bijlage I (Deel-M) of bijlage V quinquies (Deel-CAO);  ▼B
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 73  
c) gevallen waarin het onderhoud is uitgevoerd overeenkomstig e en vereiste die 
niet onder bijlage I (Deel-M) of bijlage V quinquies (Deel-CAO)  valt; in dit 
geval moet in vak 12 het specifieke nationale voorschrift worde n vermeld.  
Voor alle onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd door onderhoudsorg anisaties die 
zijn erkend in overeenstemming met Sectie A van bijlage II (Dee l-145) bij Ver­
ordening (EU) nr. 1321/2014 is de certificeringsverklaring „ten zij anders vermeld 
in vak 12” bedoeld voor de volgende situaties:  
a) gevallen waarin het onderhoud niet kon worden voltooid;  
b) gevallen waarin het onderhoud afweek van de krachtens bijlag e II (Deel-145) 
vereiste norm;  
c) gevallen waarin het onderhoud is uitgevoerd overeenkomstig e en vereiste die 
niet gespecificeerd is in bijlage II (Deel-145); in dit geval m oet in vak 12 het 
specifieke nationale voorschrift worden vermeld.  
▼B 
Vak 14b Bevoegde handtekening  
In deze ruimte moet de handtekening van de bevoegde persoon wor den gezet. 
Alleen personen die specifiek gemachtigd zijn volgens de regels  en het beleid 
van de bevoegde autoriteit, mogen dit vak ondertekenen. Ter ver groting van de 
herkenbaarheid mag een uniek nummer worden toegevoegd dat de be voegde 
persoon identificeert.  
Vak 14c Certificaat-/erkenningsnummer  
Vermeldt het nummer/de referentie van het certificaat/de erkenn ing. Dit nummer 
of deze referentie wordt afgegeven door de bevoegde autoriteit.  
Vak 14d Naam  
Vermeldt de naam van de persoon wiens handtekening in vak 14b w ordt gezet in 
een leesbare vorm.  
Vak 14  e Datum  
Hier moet de datum waarop vak 14b wordt ondertekend, worden ing evuld in de 
volgende vorm: dd = 2 cijfers voor de dag, mmm = de eerste 3 le tters van de 
maand, jjjj = 4 cijfers voor het jaartal.  
Verantwoordelijkheden van de gebruiker/installateur  
Zet de volgende verklaring op het certificaat om de eindgebruik ers erop te wijzen 
dat zij niet worden ontheven van hun verantwoordelijkheden betr effende instal­
latie en gebruik van een artikel dat door dit formulier wordt v ergezeld:  
„DIT CERTIFICAAT HOUDT NIET AUTOMATISCH TOESTEMMING 
TOT INSTALLATIE IN.  
INDIEN DE GEBRUIKER/INSTALLATEUR TE WERK GAAT VOLGENS 
DE VOORSCHRIFTEN VAN EEN ANDERE LUCHTWAARDIGHEIDS­
AUTORITEIT DAN DIE WELKE IN VAK 1 IS VERMELDE, IS HET 
VAN ESSENTIEEL BELANG DAT DE GEBRUIKER/INSTALLATEUR 
ZICH ERVAN VERGEWIST DAT ZIJN/HAAR LUCHTWAARDIGHEIDS­
AUTORITEIT DE ARTIKELEN VAN DE IN VAK 1 VERMELDE LUCHT­
WAARDIGHEIDSAUTORITEIT ACCEPTEERT.  
DE VERKLARINGEN IN DE VAKKEN 13A EN 14A VORMEN GEEN 
INSTALLATIECERTIFICERING. HET ONDERHOUDSRAPPORT VOOR 
LUCHTVAARTUIGEN MOET IN ALLE GEVALLEN EEN INSTALLA­
TIECERTIFICERING BEVATTEN DIE OVEREENKOMSTIG DE NATIO­
NALE VOORSCHRIFTEN AAN DE GEBRUIKER/INSTALLATEUR IS 
AFGEGEVEN ALVORENS MET HET LUCHTVAARTUIG MAG WOR­
DEN GEVLOGEN.”  ▼C3
 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 74
 ▼B
 
► (1) M6 
► (2) C3
 ▼C3 
Aanhangsel III  
Certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid — EASA-formulier 15
  
► (1) M11  
► (2) M8 ▼M6 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 75
 
▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 76
 
Aanhangsel IV  
Te gebruiken klasse- en classificatiesysteem voor de erkenning van onder ­
houdsorganisaties vermeld in bijlage I (deel-M), subdeel F, en bijlage II 
(deel 145)  
1. Behoudens zoals aangegeven voor de kleinste organisaties in punt 12, geeft 
de in punt 13 vermelde tabel een overzicht van het standaardsys teem voor de 
erkenning van een onderhoudsorganisatie overeenkomstig subdeel F van 
bijlage I (deel-M) en bijlage II (deel 145). Aan een organisati e moet een 
erkenning worden toegekend die zich uitstrekt van een enkele kl asse en 
classificatie met beperkingen tot alle klassen en classificatie s met 
beperkingen.  
2. Naast de in punt 13 vermelde tabel wordt de erkende onderhou dsorganisatie 
verzocht om de omvang van de werkzaamheden aan te geven in het hand­
boek van de onderhoudsorganisatie. Zie ook punt 11.  
3. Binnen de erkenningsklasse(n) en -classificatie(s) die door de bevoegde au­
toriteit worden toegekend, worden de exacte begrenzingen van de  erkenning 
gedefinieerd door de reikwijdte van de werkzaamheden die in het  handboek 
van de onderhoudsorganisatie worden gespecificeerd. Het is dan ook van 
essentieel belang dat de erkenningsklasse(n) en -classificatie( s) verenigbaar 
zijn met de reikwijdte van de werkzaamheden van de organisatie.  
4. Een classificatie Categorie A  houdt in dat de erkende onderhoudsorganisatie 
uitsluitend onderhoud aan het luchtvaartuig en aan alle luchtva artuigonder­
delen (met inbegrip van motoren en/of APU's) mag uitvoeren, in overeen­
stemming met de onderhoudsgegevens van het luchtvaartuig of, in dien toe­
gestaan door de bevoegde autoriteit, in overeenstemming met de onderhouds­
gegevens van de onderdelen, terwijl de onderdelen in kwestie aa n het lucht­
vaartuig gemonteerd zijn. Een erkende onderhoudsorganisatie met  een clas­
sificatie Categorie A mag een onderdeel voor onderhoud nochtans  tijdelijk 
demonteren om de toegang tot het onderdeel te vergemakkelijken,  tenzij de 
demontage extra onderhoudswerk doet ontstaan waarin de bepaling en van dit 
punt niet voorzien. Dit wordt gecontroleerd aan de hand van een  voor de 
bevoegde autoriteit aanvaardbare controleprocedure die in het h andboek van 
de onderhoudsorganisatie is opgenomen. Onder „Beperkingen” word t de 
reikwijdte van dergelijk onderhoud aangegeven, en aldus de reik wijdte van 
de erkenning.  
5. Een classificatie Categorie B houdt in dat de erkende onderh oudsorganisatie 
uitsluitend onderhoud mag uitvoeren aan de gedemonteerde motor en/of de 
gedemonteerde APU en aan onderdelen van motoren en/of APU's, in  over­
eenstemming met de onderhoudsgegevens van de motor en/of APU of , in­
dien toegestaan door de bevoegde autoriteit, in overeenstemming  met de 
onderhoudsgegevens van de onderdelen, terwijl de onderdelen in kwestie 
aan de motor en/of de APU gemonteerd zijn. Een erkende onderhou dsorga­
nisatie met een classificatie Categorie B mag een onderdeel voo r onderhoud 
nochtans tijdelijk demonteren om de toegang tot het onderdeel t e vergemak­
kelijken, tenzij de demontage extra onderhoudswerk doet ontstaa n waarin de 
bepalingen van dit punt niet voorzien. Onder „Beperkingen” word t de reik­
wijdte van dergelijk onderhoud aangegeven, en aldus de reikwijd te van de 
erkenning. Een erkende onderhoudsorganisatie met een classifica tie Catego­
rie B mag ook een geïnstalleerde motor onderhouden tijdens „gro ot onder­
houd” en „lijnonderhoud”, behoudens een voor de bevoegde autori teit aan­
vaardbare controleprocedure die in het handboek van de onderhou dsorgani­
satie is opgenomen. Indien een dergelijke activiteit door de be voegde auto­
riteit is toegestaan, moet dit worden verwerkt in de reikwijdte  van de werk­
zaamheden in het handboek van de onderhoudsorganisatie.  
6. Een classificatie Categorie C  houdt in dat de erkende onderhoudsorganisatie 
onderhoud mag uitvoeren aan gedemonteerde luchtvaartuigonderdel en (met 
uitzondering van motoren en APU's) die aan het luchtvaartuig of  de motor of 
het APU gemonteerd moeten worden. Onder „Beperkingen” wordt de reik­
wijdte van dergelijk onderhoud aangegeven, en aldus de reikwijd te van de 
erkenning. Een erkende onderhoudsorganisatie met een classifica tie Catego­
rie C mag ook een geïnstalleerd luchtvaartuigonderdeel onderhou den tijdens 
groot onderhoud en lijnonderhoud of in een werkplaats voor moto ren/APU's, 
behoudens een voor de bevoegde autoriteit aanvaardbare controle procedure 
die in het handboek van de onderhoudsorganisatie is opgenomen. Indien een 
dergelijke activiteit door de bevoegde autoriteit is toegestaan , moet dit wor­
den verwerkt in de reikwijdte van de werkzaamheden in het handb oek van 
de onderhoudsorganisatie.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 77
 
7. Een classificatie Categorie D  is een onafhankelijke classificatie die niet 
noodzakelijkerwijs aan een specifiek luchtvaartuig, een specifi eke motor of 
een ander specifiek luchtvaartuigonderdeel is gerelateerd. De c lassificatie D1 
— NDT (Non-Destructive Testing: niet-destructief onderzoek) is alleen no­
dig voor erkende onderhoudsorganisaties die niet-destructieve o nderzoeks­
taken voor andere organisaties uitvoeren. Een erkende onderhoud sorganisatie 
met een classificatie in de Categorie A of B of C mag producten  die zij 
onderhoudt aan een niet-destructief onderzoek onderwerpen — voo ropge­
steld dat het handboek van de organisatie NDT-procedures bevat — zonder 
dat hiervoor een classificatie D1 vereist is.  
8. Voor onderhoudsorganisaties die zijn erkend in overeenstemmi ng met 
bijlage II (deel 145), zijn  classificaties in Categorie A  onderverdeeld in 
„groot onderhoud” of „lijnonderhoud”. Dergelijke organisaties k unnen wor­
den erkend voor „groot onderhoud”, „lijnonderhoud” of voor beid e. Opge­
merkt dient te worden dat een faciliteit voor „lijnonderhoud” o p een hoofd­
faciliteit voor groot onderhoud over een erkenning voor „lijnon derhoud” 
moet beschikken.  
9. Het onderdeel  Beperkingen  is bedoeld om de bevoegde autoriteit flexibiliteit 
te bieden bij het aanpassen van erkenningen aan specifieke orga nisaties. De 
classificaties worden uitsluitend op de erkenning vermeld wanne er ze op 
gepaste wijze beperkt zijn. In de in punt 13 vermelde tabel wor den de 
mogelijke typen beperkingen gespecificeerd. Hoewel onderhoud al s laatste 
in iedere classificatie wordt vermeld, is het, indien dit voor de organisatie 
meer van toepassing is (bijvoorbeeld het installeren en onderho uden van 
avionische systemen), aanvaardbaar de nadruk te leggen op de on derhouds­
taak in plaats van op het type luchtvaartuig of motor, of op de  fabrikant. 
Zulke vermelding in het onderdeel „Beperkingen” geeft aan dat d e onder­
houdsorganisatie erkend is voor het uitvoeren van onderhoud tot  en met deze 
welbepaalde taak/dit welbepaalde type.  
10. Wanneer wordt verwezen naar  serie, type en groep  in het onderdeel „Beper­
kingen” van classificaties A en B, betekent serie een specifiek e typeserie 
zoals Airbus 300 of 310 of 319 of de serie Boeing 737-300 of de  serie 
RB211-524 of Cessna 150 of Cessna 172 of de serie Beech 55 of d e serie 
continental O-200 enz.; type betekent een specifiek type of mod el zoals het 
Airbus 310-240-type of RB 211-524 B4-type of Cessna 172RG-type;  er mag 
een ongelimiteerd aantal series of typen worden vermeld; groep betekent 
bijvoorbeeld een Cessna met enkele zuigermotor of Lycoming-zuig ermotoren 
zonder drukvulling.  
11. Indien wordt gewerkt met een  lange lijst van werkzaamheden waarvoor de 
organisatie is erkend , die mogelijk veelvuldig moet worden gewijzigd, mo­
gen dergelijke wijzigingen in overeenstemming zijn met de indir ecte erken­
ningsprocedure als vermeld in punten M.A.604, c), en M.B.606, c ), of 
145.A.70, c), en 145.B.40, naargelang het geval.  
12. Een organisatie die slechts één persoon in dienst heeft  die al het onderhoud 
zowel moet plannen als uitvoeren kan slechts een beperkte erken ningsclas­
sificatie verkrijgen. De maximaal toegestane limieten zijn:  
KLASSE  CLASSIFICATIE  BEPERKING  
KLASSE LUCHTVAAR­
TUIGEN  VLEUGELVLIEGTUIGEN 
CLASSIFICATIE A2 5 700 
KG EN MINDER  MET ZUIGERMOTOR 5 700 
KG EN MINDER  
KLASSE LUCHTVAAR­
TUIGEN  HELIKOPTERS CLASSIFI­
CATIE A3  MET EENMOTORIGE ZUI­
GERMOTOR 3 175 KG EN 
MINDER  
KLASSE LUCHTVAAR­
TUIGEN  ANDERE LUCHTVAAR­
TUIGEN DAN A1, A2 EN 
A3 CLASSIFICATIE A4  GEEN BEPERKING  
KLASSE MOTOREN  ZUIGERMOTOR CLASSI­
FICATIE B2  MINDER DAN 450 PK  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 78
 
KLASSE  CLASSIFICATIE  BEPERKING  
KLASSE ONDER-DELEN, 
CLASSI-FICATIE AN­
DERS DAN VOLLEDIGE 
MOTOREN OF APU'S.  C1 TOT EN MET C22  CONFORM LIJST VAN 
WERKZAAMHEDEN WAAR­
VOOR DE ORGANISATIE IS 
ERKEND  
KLASSE GESPECIALI­
SEERD  D1 NDT  NDT-METHODE(N) TE SPE­
CIFICEREN  
Opgemerkt dient te worden dat een dergelijke organisatie, afhan kelijk van de 
bekwaamheden van die organisatie, verder door de bevoegde autor iteit be­
perkt kan worden voor wat betreft de reikwijdte van de erkennin g. 
13. Tabel  
KLASSE  CLASSIFICATIE  BEPERKING  GROOT ONDER­
HOUD  LIJNONDER­
HOUD  
▼M1 
LUCHT-VAAR- 
TUIG  A1 Vleugel-vliegtuigen 
boven 5 700 kg  [Classificatie voorbehouden aan 
onderhouds-organisaties erkend in 
overeenstemming met bijlage II (deel 
145)] 
[Te vermelden: fabrikant vleugel­
vliegtuig of groep of serie of type 
en/of de onderhoudstaken] 
Voorbeeld: Airbus A320 -serie  [JA/NEEN] (*)  [JA/NEEN] (*)  
▼M8 
A2 Vleugelvliegtui­
gen van 5 700 kg 
en minder  [Te vermelden: fabrikant vleugel­
vliegtuig of groep of serie of type 
en/of de onderhoudstaken]  
Voorbeeld: DHC 6 Twin Otter-serie  
Vermeld of de afgifte van certificaten 
van beoordeling van de luchtwaar­
digheid is geautoriseerd of niet.  [JA/NEEN] (*)  [JA/NEEN] (*)  
▼M1 
A3 Helikopters  [Te vermelden: fabrikant helikopter 
of groep of serie of type en/of de 
onderhoudstaak of -taken] 
Voorbeeld: Robinson R44  [JA/NEEN] (*)  [JA/NEEN] (*)  
▼M8 
A4 Ander luchtvaar­
tuig dan A1, A2 
en A3  [Te vermelden: categorie luchtvaar­
tuig (zweefvliegtuig, ballon, zeppelin 
enz.), fabrikant of groep of serie of 
type en/of de onderhoudstaak of ta­
ken] 
Vermeld of de afgifte van certificaten 
van beoordeling van de luchtwaar­
digheid is geautoriseerd of niet.  [JA/NEEN] (*)  [JA/NEEN] (*)  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 79
 
KLASSE  CLASSIFICATIE  BEPERKING  GROOT ONDER­
HOUD  LIJNONDER­
HOUD  
MOTOREN  B1 Turbinemotor  [Te vermelden: motorserie of -type en/of onderhoudstaak of -ta ken] 
Voorbeeld: PT6A-serie  
B2 Zuigermotor  [Te vermelden: fabrikant motor of groep of serie of type en/of  de onder­
houdstaak of -taken]  
B3 APU  [Te vermelden: fabrikant motor of serie of type en/of de onder houdstaak 
of -taken]  
ANDERE ON­
DERDELEN 
DAN VOL­
LEDIGE MO­
TOREN OF 
APU'S  C1 Airco & Druk  [Te vermelden: type luchtvaartuig of fabrikant luchtvaartuig o f fabrikant 
luchtvaartuigonderdeel of het bepaalde luchtvaartuigonderdeel e n/of kruis­
verwijzing naar lijst van onderdelen waaraan onderhoud mag word en 
verricht (capability list) in het handboek en/of de onderhoudst aak of 
-taken.]  
Voorbeeld: PT6A-brandstofcontrole  C2 Automatische 
vluchtsystemen  
C3 Comm. en nav.  
C4 Deuren — luiken  
C5 Elektrisch ver­
mogen & lampen  
C6 Uitrusting  
C7 Motor — APU  
C8 Besturingsorga­
nen 
C9 Brandstof  
C10 Helikopter — 
rotoren  
C11 Helikopter — 
transmissie  
C12 Hydraulica  
C13 Aanwijsinrich­
ting -registratie­
systeem  
C14 Landingsgestel  
C15 Zuurstof  
C16 Propellers  
C17 Pneumatiek & 
vacuüm  
C18 Bescherming ijs/ 
regen/brand  
C19 Vensters  
C20 Structureel  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 80
 
KLASSE  CLASSIFICATIE  BEPERKING  GROOT ONDER­
HOUD  LIJNONDER­
HOUD  
C21 Waterballast  
C22 Voortstuwings­
versterking  
GESPECIALI­
SEERDE DIEN­
STEN  D1 Niet-destructief 
onderzoek  [Te vermelden: specifieke NDT-methode(n)]  
▼M1 
(*) Doorhalen wat niet van toepassing is  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 81
 
Aanhangsel V  
Certificaat van onderhoudsorganisatie als bedoeld in bijlage I (Deel-M), subdeel F — EASA-formulier 3-MF  
Blz. 1 van 2  
[LIDSTAAT (*)]  
Een lidstaat van de Europese Unie (**)  
CERTIFICAAT VAN ONDERHOUDSORGANISATIE  
Referentie: [LIDSTAATCODE (*)].MF.[XXXX]  
Overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parl ement en de Raad en Verordening (EU) 
nr. 1321/2014 en behoudens de hierna gespecificeerde voorwaarde n certificeert de [BEVOEGDE AUTORITEIT 
VAN DE LIDSTAAT (*)] hierbij dat:  
[NAAM EN ADRES ORGANISATIE]  
een onderhoudsorganisatie is overeenkomstig sectie A, subdeel F  van bijlage I (Deel-M) bij Verordening (EU) 
nr. 1321/2014 van de Commissie, welke erkend is om de in de bij gevoegde erkenningsvoorwaarden vermelde 
producten, onderdelen en uitrustingsstukken te onderhouden en o m de bijbehorende certificaten van vrijgave voor 
gebruik af te geven, met vermelding van de bovenstaande referen ties alsook, indien gespecificeerd, certificaten 
van beoordeling van de luchtwaardigheid, zoals gespecificeerd i n punt ML.A.903 van bijlage V ter (Deel-ML) 
bij Verordening (EU) nr. 1321/2014, voor de luchtvaartuigen die  vermeld zijn in de bijgevoegde erkennings­
regeling.  
VOORWAARDEN:  
1. Dit certificaat is beperkt tot hetgeen gespecificeerd is in het toepassingsgebied van het handboek van de erkende 
onderhoudsorganisatie, zoals vermeld in sectie A, subdeel F, va n bijlage I (Deel-M) bij Verordening (EU) 
nr. 1321/2014 van de Commissie, en  
2. Dit certificaat vereist overeenstemming met de procedures di e in het handboek van de erkende onderhouds­
organisatie zijn gespecificeerd, en  
3. Dit certificaat is geldig zolang de erkende onderhoudsorgani satie bijlage I (Deel-M) en bijlage V ter (Deel-ML) 
bij Verordening (EU) nr. 1321/2014 van de Commissie blijft nale ven. 
4. Mits wordt voldaan aan de bovenstaande voorwaarden, blijft d it certificaat geldig tot en met 24 maart 2022, 
tenzij het voor die datum wordt ingeleverd, vervangen, opgescho rt of ingetrokken.  
Datum van afgifte:  
Datum van herziening:  
Herziening nr.:  
Handtekening:  
Voor de bevoegde autoriteit: [BEVOEGDE AUTORITEIT VAN DE LIDSTA AT (*)]  
EASA-formulier 3-MF Uitgave 6  
(*) Of „EASA” indien het EASA de bevoegde autoriteit is.  
(**) Schrappen voor niet-EU-lidstaten of EASA.  ▼M11  02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 82
 
Blz. 2 van 2  
ERKENNINGSVOORWAARDEN VAN EEN ONDERHOUDSORGANISATIE  
Referentie: [LIDSTAATCODE (*)].MF.XXXX  
Organisatie: [NAAM EN ADRES ORGANISATIE]  
KLASSE  CLASSIFICATIE  BEPERKING  
LUCHTVAARTUIG (**)  (***)  (***)  
(***)  (***)  
MOTOREN (**)  (***)  (***)  
(***)  (***)  
ANDERE ONDERDELEN DAN VOLLEDIGE 
MOTOREN OF APU’s (**)  (***)  (***)  
(***)  (***)  
(***)  (***)  
(***)  (***)  
(***)  (***)  
(***)  (***)  
GESPECIALISEERDE DIENSTEN  (**)  (***)  (***)  
(***)  (***)  
De erkenningsvoorwaarden zijn beperkt tot de producten, onderde len en uitrustingsstukken en tot de ac­
tiviteiten die gespecificeerd zijn in de sectie toepassingsgebi ed van het handboek van de erkende onder­
houdsorganisatie.  
Referentie handboek onderhoudsorganisatie:  
Datum van eerste afgifte:  
Datum van laatste erkende herziening:  Herziening nr.:  
Handtekening:  
Voor de bevoegde autoriteit:[BEVOEGDE AUTORITEIT VAN DE LIDSTAA T (*)]  
EASA-formulier 3-MF Uitgave 6  
(*) Of „EASA” indien het EASA de bevoegde autoriteit is.  
(**) Schrappen indien de organisatie niet is erkend.  
(***) De betreffende bevoegdverklaring en beperking invullen.  
(****) De betreffende beperking invullen en vermelden of de afg ifte van aanbevelingen en certificaten van de beoor­
deling van de luchtwaardigheid is toegestaan of niet (alleen mo gelijk voor ELA1-luchtvaartuigen die niet 
betrokken zijn bij commerciële vluchtuitvoeringen als de organi satie de beoordeling van de luchtwaardigheid 
samen met de jaarlijkse, in het onderhoudsprogramma voorziene i nspectie uitvoert).  ▼M11  02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 83
 
Aanhangsel VI  
Certificaat van organisatie voor het beheer van de permanente luchtwaardigheid, zoals vermeld in bijlage I 
(Deel-M), subdeel G — EASA-formulier 14-MG  
[LIDSTAAT (*)]  
Een lidstaat van de Europese Unie (**)  
ORGANISATIE VOOR HET BEHEER VAN DE PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID  
CERTIFICAAT  
Referentie: [CODE LIDSTAAT (*)].MG.XXXX (ref. AOC XX.XXXX)  
Overeenkomstig de voorlopig van kracht zijnde Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlement en de 
Raad en Verordening (EU) nr. 1321/2014 en met inachtneming van de hierna gespecificeerde voorwaarde certifi­
ceert de [BEVOEGDE AUTORITEIT VAN DE LIDSTAAT (*)] hierbij:  
[NAAM EN ADRES ORGANISATIE]  
als organisatie voor het beheer van de permanente luchtwaardigh eid overeenkomstig sectie A, subdeel G, van 
bijlage I (Deel-M) bij Verordening (EU) nr. 1321/2014, erkend o m de permanente luchtwaardigheid te beheren van 
de luchtvaartuigen die in de bijgevoegde erkenningsvoorwaarden zijn vermeld en, indien gestipuleerd, om aan­
bevelingen en certificaten van beoordeling van de luchtwaardigh eid af te geven na een luchtwaardigheidsbeoor­
deling als gespecificeerd in M.A.901 van bijlage I (Deel-M) of ML.A.901 van bijlage V ter (Deel-ML), en, indien 
gestipuleerd, om vliegvergunningen af te geven als gespecificee rd in M.A.711, onder c), van bijlage I (Deel-M) bij 
die verordening.  
VOORWAARDEN  
1. Dit certificaat is beperkt tot het toepassingsgebied dat ver meld is in de beschrijving van het beheer van de 
permanente luchtwaardigheid, zoals vermeld in sectie A, subdeel  G, van bijlage I (Deel-M) van Verordening 
(EU) nr. 1321/2014.  
2. In dit certificaat is bepaald dat de procedures van de overe enkomstig bijlage I, subdeel G, (Deel-M) bij Ver­
ordening (EU) nr. 1321/2014 goedgekeurde beschrijving van het b eheer van de permanente luchtwaardigheid 
moeten worden nageleefd.  
3. Dit certificaat is geldig zolang de erkende organisatie voor  het beheer van de permanente luchtwaardigheid blijft 
voldoen aan bijlage I (Deel-M) en, indien van toepassing, bijla ge V ter (Deel-ML) bij Verordening (EU) 
nr. 1321/2014 van de Commissie.  
4. Indien de organisatie voor het beheer van de permanente luch twaardigheid uit hoofde van haar kwaliteitssysteem 
met een of meer organisaties een contract voor diensten sluit, blijft dit certificaat geldig mits die organisaties 
voldoen aan de toepasselijke contractuele verplichtingen.  
5. Mits wordt voldaan aan de voorwaarden 1 tot en met 4 hierbov en, blijft dit certificaat geldig tot en met 24 maart 
2022, tenzij het voor die datum wordt ingeleverd, vervangen, op geschort of ingetrokken.  
Als dit formulier ook wordt gebruikt voor luchtvaartmaatschappi jen met een vergunning overeenkomstig Ver­
ordening (EG) nr. 1008/2008, dan wordt het nummer van het air o perator certificate (AOC) toegevoegd aan de 
referentie, naast het standaardnummer, en wordt voorwaarde 5 ve rvangen door de volgende aanvullende voor­
waarden 6, 7 en 8.  
6. Dit certificaat vormt geen vergunning om vluchten uit te voe ren met de in voorwaarde 1 bedoelde luchtvaar­
tuigen. De vergunning voor het gebruik van het luchtvaartuig is  het AOC.  
7. De beëindiging, opschorting of intrekking van het AOC heeft automatisch tot gevolg dat dit certificaat ongeldig 
wordt met betrekking tot de in het AOC vermelde registraties va n luchtvaartuigen, tenzij uitdrukkelijk anders 
vermeld door de bevoegde autoriteit.  
8. Mits wordt voldaan aan voorwaarden 1 tot en met 4, 6 en 7 hi erboven blijft dit certificaat geldig tot 24 maart 
2022, tenzij het eerder wordt ingeleverd, vervangen, opgeschort  of ingetrokken.  
Datum van eerste afgifte:  
Handtekening:  
Datum van herziening:  Herziening nr.:  
Voor de bevoegde autoriteit: [BEVOEGDE AUTORITEIT VAN DE LIDSTA AT (*)]  
Blz. 1 van 2  
EASA-formulier 14-MG Uitgave 6  ▼M11  02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 84
 
Blz. 2 van 2  
ORGANISATIE VOOR HET BEHEER VAN DE PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID  
ERKENNINGSVOORWAARDEN  
Referentie: [CODE LIDSTAAT (*)].MG.XXXX  
(ref.: AOC XX.XXXX)  
Organisatie: [NAAM EN ADRES ORGANISATIE]  
Type/serie/groep 
luchtvaartuigen  Beoordeling luchtwaardigheid 
toegestaan  Vliegvergunningen toegestaan  Organisatie(s) die volgens een 
kwaliteitssysteem werken  
[JA/NEEN] (***)  [JA/NEEN] (***)  
[JA/NEEN] (***)  [JA/NEEN] (***)  
[JA/NEEN] (***)  [JA/NEEN] (***)  
[JA/NEEN] (***)  [JA/NEEN] (***)  
De erkenningsvoorwaarden zijn beperkt tot hetgeen gespecificeer d is in het toepassingsgebied in de goedgekeurde 
sectie van de beschrijving van het beheer van de permanente luc htwaardigheid  
Referentie beschrijving beheer permanente luchtwaardigheid:  
Datum van eerste afgifte:  
Handtekening:  
Datum van herziening:  Herziening nr.:  
Voor de bevoegde autoriteit: [BEVOEGDE AUTORITEIT VAN DE LIDSTA AT (*)]  
EASA-formulier 14-MG Uitgave 6  
(*) Of EASA indien EASA de bevoegde instantie is.  
(**) Schrappen voor niet-EU-lidstaat of EASA.  
(***) Schrappen indien de organisatie niet is erkend.  ▼M11  02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 85
 
Aanhangsel VII  
Complexe onderhoudstaken  
▼M12  
Hieronder worden de complexe onderhoudstaken vermeld waarnaar w ordt ver­
wezen in M.A.801 b).  
▼B 
1. De wijziging, reparatie of vervanging door vastklinken, hech ten, lamineren of 
lassen van elk van volgende luchtvaartuigonderdelen:  
a) een kokerbalk;  
b) een vleugelverstijver of -koorde;  
c) een ligger;  
d) een liggerflens;  
e) een onderdeel van een vakwerkkoker;  
f) de lijfplaat van een balk;  
g) een kiel- of kimonderdeel van een vliegbootromp of een drijv er; 
h) een drukschoor van gegolfde staalplaat in een vleugel of sta artvlak;  
i) een vleugelhoofdrib;  
j) een vleugel- of staartvlaksteun;  
k) een motorophangingspunt;  
l) een romplangsverstijver of -frame;  
m) een onderdeel van een langsspant, horizontale spant of schot ; 
n) een steunschoor of -beugel voor stoelen;  
o) een vervanging van stoelrail;  
p) een schoor of stut voor landingsgestel;  
q) een as;  
r) een wiel; en  
s) een ski of skivoetstuk, met uitsluiting van de vervanging va n een lage 
frictie-coating.  
2. De wijziging of reparatie van één van volgende onderdelen:  
a) huid van een luchtvaartuig of van een luchtvaartuigdrijver, indien het werk 
het gebruik van een steun, mal of ondersteuning ter fixatie ver eist; 
b) huid van een luchtvaartuig die onderhevig is aan overdrukbel astingen, 
indien de beschadigde huid groter is dan 15 cm (6 duim) in een willekeu­
rige welke richting;  
c) een lastdragend deel van een besturingssysteem, inbegrepen e en stuurko­
lom, pedaal, drijfas, kwadrant, tuimelaar, torsiebuis, hoornbal ansvlak en 
gesmeed of gegoten beugel, maar met uitzondering van  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 86
 
i) het stuiken van een reparatiesplitsing of kabelverbinding, e n 
ii) de vervanging van de eindsluiting van een trek-duwbuis die door vast­
klinken is bevestigd; en  
d) elke ander niet in 1) opgesomde structuur die door de fabrik ant als pri­
maire structuur is aangeduid in zijn onderhoudshandboek, struct uurrepara­
tiehandboek of instructies voor permanente luchtwaardigheid.  
3. De uitvoering van de volgende onderhoudswerkzaamheden aan ee n zuigermo­
tor: 
a) ontmanteling en daaropvolgende montage van een zuigermotor v oor andere 
doeleinden dan (i) het verkrijgen van toegang tot de zuiger/cil indercon­
structies of (ii) het verwijderen van de afscherming van de hul papparatuur 
aan de achterzijde voor inspectie en/of vervanging van oliepomp construc­
ties indien zulk werk geen verwijdering en terugplaatsing van i nterne 
tandwielen met zich meebrengt;  
b) verwijderen en weer terugplaatsen van reductietandwielen;  
c) lassen of hard solderen van verbindingen anders dan kleine l asreparaties 
aan uitlaten, uitgevoerd door een passend erkende of geautorise erde lasser, 
maar met uitsluiting van de vervanging van onderdelen;  
d) het manipuleren van afzonderlijke onderdelen van eenheden di e zijn aange­
leverd nadat ze op de testbank zijn getest, met uitzondering va n de ver­
vanging of bijstelling van stukken die na inbedrijfstelling gew oon te ver­
vangen of bij te stellen zijn.  
4. Het balanceren van een propeller, behalve  
a) voor het certificaat van statisch balanceren indien vereist door het 
onderhoudshandboek;  
b) dynamisch balanceren bij geïnstalleerde propellers met behul p van elektro­
nische balanceerapparatuur indien toegestaan door het onderhoud shand­
boek of andere goedgekeurde luchtwaardigheidsgegevens.  
5. Elke aanvullende taak waarvoor het vereist is:  
a) gebruik te maken van gespecialiseerde gereedschappen, uitrus tingen of 
installaties, of  
b) belangrijke coördinatieprocedures te hanteren vanwege de lan ge duur van 
de taken en de betrokkenheid van meerdere personen.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 87
 
Aanhangsel VIII  
Beperkt onderhoud door piloot-eigenaar  
Behalve aan de vereisten van bijlage I (deel -M) moet worden be antwoord aan de 
volgende basisbeginselen alvorens enig onderhoud gepleegd wordt  onder de 
voorwaarden die gelden voor piloot-eigenaaronderhoud:  
a) Deskundigheid en verantwoordelijkheid  
1. De piloot-eigenaar is te allen tijde verantwoordelijk voor e ender welk 
onderhoud dat hij pleegt.  
2. Alvorens enig piloot-eigenaaronderhoud te plegen, dient de p iloot-eigenaar 
ervan overtuigd te zijn dat hij de deskundigheid bezit om de ta ak in 
kwestie uit te voeren. Het is de verantwoordelijkheid van 
piloot-eigenaars om zich de standaardonderhoudspraktijken voor hun lucht­
vaartuig en het onderhoudsprogramma van het luchtvaartuig eigen  te ma­
ken. Indien de piloot-eigenaar niet de deskundigheid bezit om d e onder­
houdstaak uit te voeren, kan deze taak niet door de piloot-eige naar worden 
vrijgegeven.  
▼M8 
3. De piloot-eigenaar (of de CAMO of CAO waarmee hij een contra ct heeft) 
is er verantwoordelijk voor dat de taken van de piloot-eigenaar  op grond 
van genoemde basisbeginselen in het onderhoudsprogramma worden vast­
gesteld en dat dit document tijdig wordt geactualiseerd.  
▼B 
4. De goedkeuring van het onderhoudsprogramma dient te geschied en in 
overeenstemming met punt M.A.302.  
b) Taken  
De piloot-eigenaar mag eenvoudige visuele inspecties of handeli ngen verrich­
ten om de algemene staat en normale werking van het casco en va n de 
motoren, systemen en onderdelen na te gaan en deze te controler en op zicht­
bare schade.  
Onderhoudstaken mogen niet door de piloot-eigenaar worden verri cht wan­
neer de taak:  
▼M2 
1. is een kritieke onderhoudstaak  
▼B 
2. de verwijdering noodzakelijk maakt van hoofdonderdelen of —c onstruc­
ties, en/of  
3. wordt uitgevoerd conform een luchtwaardigheidsaanwijzing of een lucht­
waardigheidsbeperking (Airworthiness Limitation Item — ALI), te nzij spe­
cifiek toegestaan in die richtlijn of ALI, en/of  
4. het gebruik vergt van speciale werktuigen, geijkte gereedsch appen (met 
uitzondering van momentsleutels en krimpgereedschap), en/of  
5. het gebruik vergt van testapparatuur of speciale testen (bv.  niet-destructief 
onderzoek, systeemtests of operationele controles voor avionisc he appara­
tuur), en/of  
6. bestaat uit occasionele speciale inspecties (bv. een „heavy landing check”), 
en/of  
7. van invloed is op systemen die essentieel zijn voor IFR-vluc hten, en/of  
8. is opgenomen in aanhangsel VII van deze bijlage of deel uitm aakt van een 
onderhoudstaak voor onderdelen in overeenstemming met punt M.A. 502, 
onder a), b), c) of d) , en/of  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 88
 
▼C3 __________  
▼M1 
De criteria 1 tot en met 9 prevaleren boven minder beperkende i nstructies die 
conform „M.A.302(d) Onderhoudsprogramma” zijn afgegeven.  
▼B 
Elke taak beschreven in het vlieghandboek voor de vluchtvoorber eiding van 
het luchtvaartuig (voorbeeld: bevestigen van de vleugels van he t zweefvlieg­
tuig of aan de vlucht voorafgaande voorbereidingen) wordt als e en taak voor 
de piloot beschouwd en niet als een taak in het kader van 
piloot-eigenaaronderhoud, wat betekent dat er geen certificaat van vrijgave 
voor gebruik voor nodig is.  
c) Uitvoering van de taken voor en de administratie van piloot- eigenaaronder­
houd  
De in punt M.A.401 vermelde onderhoudsgegevens moeten bij het p legen van 
piloot-eigenaaronderhoud altijd beschikbaar zijn en worden nage leefd. Details 
van de gegevens in verband met het verrichten van piloot-eigena aronderhoud 
moeten conform punt M.A.803, onder d), worden opgenomen in het certifi­
caat van vrijgave voor gebruik.  
De piloot-eigenaar moet de erkende managementorganisatie voor p ermanente 
luchtwaardigheid die verantwoordelijk is voor de permanente luc htwaardig­
heid van het luchtvaartuig (indien van toepassing) niet meer da n 30 dagen na 
de voltooiing van de piloot-eigenaaronderhoud overeenkomstig pu nt 
M.A.305, onder a), inlichten.  ▼M6 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 89
 
BIJLAGE II  
(Deel 145)  
INHOUDSOPGAVE  
145.1  Algemeen  
SECTIE A — TECHNISCHE VOORSCHRIFTEN  
145.A.10 Toepassingsgebied  
145.A.15 Aanvraag  
145.A.20 Reikwijdte erkenning  
145.A.25 Eisen aan de faciliteiten  
145.A.30 Vereisten inzake personeel  
145.A.35 Certificeringspersoneel en ondersteunend personeel  
▼M1 
145.A.36 Gegevens van het personeel voor de beoordeling van de luchtwaar­ 
digheid  
▼M5 
145.A.40 Uitrusting en gereedschappen  
145.A.42 Componenten  
▼B 
145.A.45 Onderhoudsgegevens  
145.A.47 Productieplanning  
▼M2 
145.A.48 Uitvoering van het onderhoud  
▼B 
145.A.50 Certificering van het onderhoud  
▼M1 
145.A.55 Administratie betreffende het onderhoud en de beoordel ing van de 
luchtwaardigheid  
▼B 
145.A.60 Rapportage voorvallen  
145.A.65 Veiligheids- en kwaliteitsbeleid, onderhoudsprocedures  en kwaliteits­ 
borgingssysteem  
145.A.70 Handboek onderhoudsorganisatie  
145.A.75 Bevoegdheden van de organisatie  
145.A.80 Beperkingen van de organisatie  
145.A.85 Wijzigingen binnen de organisatie  
145.A.90 Geldigheid  
145.A.95 Bevindingen  
SECTIE B — PROCEDURES VOOR DE BEVOEGDE AUTORITEIT  
145.B.1 Toepassingsgebied  
145.B.10 Bevoegde autoriteit  
145.B.15 Organisaties met vestigingen in meerdere lidstaten  
145.B.20 Eerste erkenning  
145.B.25 Afgifte van erkenning  
145.B.30 Verlenging van een erkenning  
145.B.35 Wijzigingen  
145.B.40 Wijzigingen handboek onderhoudsorganisatie  
145.B.45 Intrekking, schorsing en beperking van de erkenning  
145.B.50 Bevindingen  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 90
 
145.B.55 Administratie  
145.B.60 Vrijstellingen  
Aanhangsel I — EASA-formulier 1 Certificaat van vrijgave voor g ebruik  
Aanhangsel II — Klasse- en classificatiesysteem gebruikt voor d e erkenning van 
onderhoudsorganisaties vermeld in bijlage I (deel -M), subdeel F, en in bijlage II 
(deel 145)  
Aanhangsel III — Certificaat van onderhoudsorganisatie — EASA-f ormulier 3-145  
Aanhangsel IV — Voorwaarden voor het inzetten van personeel dat  niet gekwa­ 
lificeerd is krachtens bijlage III (deel 66), punt 145.A.30, on der j), punten 1 en 2  
145.1  Algemeen  
In dit deel wordt verstaan onder de bevoegde autoriteit:  
1. voor organisaties met hoofdvestiging in een lidstaat: de doo r die lidstaat 
aangewezen autoriteit, of;  
2. voor organisaties met hoofdvestiging in een derde land: het Agentschap.  
SECTIE A  
TECHNISCHE VEREISTEN  
145.A.10  Toepassingsgebied  
Deze sectie beschrijft de eisen waaraan een organisatie moet vo ldoen 
om zich te kwalificeren voor de afgifte of voortzetting van een  erken­
ning oor het onderhoud van luchtvaartuigen en luchtvaartuigonde r­
delen.  
145.A.15  Aanvraag  
Aanvragen voor erkenning of wijziging van een bestaande erkenni ng 
dienen te worden ingediend bij de bevoegde autoriteit in een vo rm en 
op een wijze die door deze autoriteit zijn vastgesteld.  
145.A.20  Reikwijdte erkenning  
De organisatie dient de onder de erkenning vallende werkzaamhed en 
in haar handboek te specificeren (in aanhangsel IV bij bijlage I (deel 
-M) is een tabel met alle klassen en classificaties opgenomen).  
145.A.25  Eisen aan de faciliteiten  
De organisatie dient het volgende te waarborgen:  
a) Voor alle voorgenomen werkzaamheden dienen passende facilite i­
ten aanwezig te zijn, vooral ter bescherming tegen weersomstand ig­
heden. Gespecialiseerde werkplaatsen en -hallen moeten zodanig 
worden afgescheiden dat verontreiniging van de omgeving en van 
de werkplek onwaarschijnlijk is.  
1. Voor groot onderhoud aan luchtvaartuigen dienen hangars voor  
luchtvaartuigen beschikbaar te zijn die groot genoeg zijn om de  
luchtvaartuigen ten behoeve van gepland groot onderhoud te 
herbergen.  
2. Voor onderhoud aan luchtvaartuigonderdelen dienen de onder­
delenwerkplaatsen groot genoeg te zijn om de onderdelen ten 
behoeve van gepland onderhoud te herbergen.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 91
 
b) Er dient geschikte kantoorruimte aanwezig te zijn voor het b eheer 
van de onder dit punt a) bedoelde geplande werkzaamheden en 
voor het personeel dat verantwoordelijk is voor certificering, zodat 
zij de hun toegewezen taken kunnen uitvoeren op een wijze die 
bijdraagt aan goede onderhoudsnormen voor luchtvaartuigen.  
c) De werkomgeving, met inbegrip van hangars voor luchtvaartuig en, 
onderdelenwerkplaatsen en kantoorruimte, dient geschikt te zijn  
voor de uit te voeren taken; met name speciale vereisten dienen  
in acht genomen te worden. De werkomgeving dient van dien aard 
te zijn dat de werkzaamheden van het personeel er niet door wor ­
den gehinderd, tenzij dit gezien de omstandigheden waaronder ee n 
bepaalde taak moet worden uitgevoerd onvermijdelijk is:  
1. De temperatuur dient op een zodanig peil te worden gehouden 
dat het personeel de werkzaamheden zonder onnodige ongemak­
ken kan uitvoeren.  
2. Stof en andere vervuiling in de lucht dienen tot een minimum  
beperkt te blijven en mogen op de werkplek niet een zodanig 
niveau bereiken dat vervuiling van het oppervlak van luchtvaar­
tuigen/onderdelen duidelijk zichtbaar is. Indien verontreinigin g 
door stof of andere vervuiling in de lucht leidt tot een zichtb are 
vervuiling van het oppervlak, dienen alle vatbare systemen ver­
zegeld te worden tot de omstandigheden een weer aanvaardbaar 
niveau hebben bereikt.  
3. De verlichting dient zodanig te zijn dat iedere inspectie- e n 
onderhoudstaak doelmatig kan worden uitgevoerd.  
4. De geluidsniveaus mogen personeel tijdens het uitvoeren van 
inspectietaken niet afleiden. Indien het onpraktisch is de gelu ids­
bron te temperen, dient het personeel in kwestie voorzien te 
worden van de benodigde persoonlijke uitrusting, zodat exces­
sief geluid tijdens inspectietaken niet langer tot afleiding le idt. 
5. Indien een bepaalde onderhoudstaak specifieke omgevings­
omstandigheden vereist die afwijken van de hierboven ge­
noemde, dienen deze omstandigheden in acht te worden ge­
nomen. Specifieke omstandigheden zijn voorgeschreven in de 
onderhoudsgegevens.  
6. De werkomgeving voor lijnonderhoud dient zodanig te zijn dat  
de specifieke onderhouds- of inspectietaak zonder onnodige af­
leiding kan worden uitgevoerd. Indien de werkomgeving zoda­
nig verslechtert, dat er sprake is van een onaanvaardbaar nivea u 
wat betreft temperatuur, vocht, hagel, ijs, sneeuw, wind, licht , 
stof/andere vervuiling in de lucht, dan dient de specifieke 
onderhouds- of inspectietaak te worden uitgesteld totdat er 
weer sprake is van geschikte omstandigheden.  
d) Er dienen afgeschermde faciliteiten aanwezig te zijn voor de  opslag 
van luchtvaartuigonderdelen, uitrusting, gereedschap en materia al. 
De opslagomstandigheden dienen van zodanige aard te zijn dat 
bruikbare onderdelen en materialen worden gescheiden van on­
bruikbare luchtvaartuigonderdelen, -materialen, -uitrusting en -ge­
reedschap. Ter voorkoming van kwaliteitsverlies van en schade a an 
opgeslagen delen dienen de opslagomstandigheden overeen te ko­
men met de instructies van de fabrikant. De toegang tot opslagf a­
ciliteiten is voorbehouden aan bevoegd personeel.  
145.A.30  Vereisten inzake personeel  
a) De organisatie dient een verantwoordelijke manager te benoem en 
die namens de organisatie de bevoegdheid heeft te waarborgen da t 
al het door de klant vereiste onderhoud kan worden gefinancierd  en 
uitgevoerd overeenkomstig de door dit deel vereiste normen. De 
verantwoordelijke manager dient:  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 92
 
1. te waarborgen dat, ter ondersteuning van de erkenning van de  
organisatie, alle nodige middelen beschikbaar zijn om het onder ­
houd uit te voeren overeenkomstig punt 145.A.65, onder b);  
2. het in punt 145.A.65, onder a), bepaalde veiligheids- en kwa li­
teitsbeleid vast te stellen en te bevorderen;  
3. dient een aantoonbaar begrip te hebben van deze bijlage 
(deel 145).  
b) De organisatie dient een persoon of groep personen te benoem en 
die er onder meer verantwoordelijk voor zijn dat de organisatie  aan 
dit deel voldoet. Deze personen leggen uiteindelijk verantwoord ing 
af aan de verantwoordelijke manager.  
1. De benoemde persoon of personen dienen de onderhoudsbeheer­
structuur van de organisatie te vertegenwoordigen en dienen 
verantwoordelijk te zijn voor alle in dit deel vermelde functie s. 
2. De benoemde persoon of personen dienen met naam genoemd te 
worden en hun referenties dienen ingediend te worden in een 
vorm en op een wijze die door de bevoegde autoriteit zijn 
vastgesteld.  
3. De benoemde persoon of personen dienen te kunnen aantonen 
dat zij beschikken over relevante kennis, achtergrond en toerei ­
kende ervaring met betrekking tot het onderhoud aan luchtvaar­
tuigen of luchtvaartuigonderdelen, en aantoonbare actieve kenni s 
aangaande dit deel te beschikken.  
4. Uit procedures moet duidelijk blijken wie bij langdurige afw e­
zigheid van bepaalde personen optreedt als plaatsvervanger voor  
genoemde persoon.  
c) De onder punt a) genoemde verantwoordelijke manager dient ie ­
mand aan te stellen die verantwoordelijk is voor het monitoren van 
het kwaliteitsborgingssysteem, met inbegrip van het bijbehorend e 
systeem voor terugkoppeling zoals vereist door punt 145.A.65, 
onder c). De aangestelde persoon dient directe toegang tot de v er­
antwoordelijke manager te hebben om te waarborgen dat de ver­
antwoordelijke manager voldoende op de hoogte wordt gehouden 
van kwesties met betrekking tot kwaliteit en naleving.  
d) De organisatie dient te beschikken over een onderhoudsmanure n­
plan waaruit blijkt dat de organisatie over voldoende personeel  
beschikt om overeenkomstig de erkenning de organisatie te plann en 
en te laten functioneren, toezicht over de organisatie te houde n, 
deze te inspecteren en toe te zien op de kwaliteit ervan. Daarn aast 
dient de organisatie over een procedure te beschikken waarmee u it 
te voeren werk opnieuw wordt beoordeeld wanneer de daadwerke­
lijke beschikbaarheid van het personeel tijdens bepaalde dienst en of 
periodes lager ligt dan de geplande personeelssterkte.  
e) ►M8 De organisatie dient de bekwaamheid van het personeel dat 
betrokken is bij onderhoud, en bij beoordelingen, beheer en/of 
kwaliteitsaudits van de luchtwaardigheid vast te stellen en te con­
troleren overeenkomstig een procedure en norm waarmee de be­
voegde autoriteit instemt. ◄ Naast de benodigde aan de functie 
gerelateerde expertise moet er met betrekking tot de competenti e 
sprake zijn van een begrip van de toepassing van menselijke fac ­
toren en kwesties met betrekking tot menselijke prestaties, dat  rele­
vant is voor de functie van die specifieke persoon binnen de or ­
ganisatie. De term „menselijke factoren” heeft betrekking op pr in­
cipes die van toepassing zijn op ontwerp, certificering, opleid ing, 
operaties en luchtvaartkundig onderhoud en waarbij beoogd wordt  
een veilige interactie tussen menselijke en andere systeemonder ­
delen te creëren middels een juiste beschouwing van menselijke 
prestaties. De term „menselijke prestaties” heeft betrekking op  men­
selijke vaardigheden en beperkingen die van invloed zijn op de 
veiligheid en efficiëntie van luchtvaartoperaties.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 93
 
f) De organisatie dient te waarborgen dat personeel dat 
niet-destructieve tests naar de permanente luchtwaardigheid van  
luchtvaartuigstructuren of -componenten uitvoert of controleert , 
voldoende voor de specifieke niet-destructieve test gekwalifice erd 
is overeenkomstig de Europese of equivalente door het Agentscha p 
erkende norm. Personeel dat andere gespecialiseerde taken uitvo ert, 
dient voldoende gekwalificeerd te zijn overeenkomstig officieel  
erkende normen. In afwijking van dit punt mag het personeel ver ­
meld onder punt g) en punt h)(1) en (2), dat in categorie B1, B 3 of 
L gekwalificeerd is overeenkomstig bijlage III (deel 66), penet rant­
onderzoek met kleurcontrast uitvoeren en/of controleren.  
g) Iedere organisatie die onderhoud aan luchtvaartuigen uitvoer t, dient, 
tenzij anders vermeld onder j), in het geval van lijnonderhoud aan 
luchtvaartuigen, te beschikken over certificeringspersoneel van  ca­
tegorie B1, B2, B2L, B3 en L, al naargelang van toepassing, ove r­
eenkomstig bijlage III (deel 66) en punt 145.A.35 met bevoegd­
verklaring voor de relevante typen luchtvaartuigen.  
Daarnaast mogen dergelijke organisaties ook taakgericht opgelei d 
certificeringspersoneel met de bevoegdheden beschreven in punt 
66.A.20, onder a), punt 1, en 66.A.20, onder a), punt 3, onder 
ii), en gekwalificeerd overeenkomstig bijlage III (deel 66) en 
punt 145.A.35, inzetten voor het uitvoeren van eenvoudig period iek 
lijnonderhoud en het herstellen van eenvoudige defecten. De be­
schikbaarheid van dergelijk certificeringspersoneel doet niet a f aan 
het eventuele vereiste van certificeringspersoneel van categori e B1, 
B2, B2L, B3 en L, al naargelang van toepassing.  
h) Iedere organisatie die onderhoud aan luchtvaartuigen uitvoer t, dient, 
tenzij anders vermeld in punt j):  
1. in het geval van groot onderhoud aan complexe motoraange­
dreven luchtvaartuigen, te beschikken over certificeringsper­
soneel van Categorie C overeenkomstig bijlage III (deel 66) 
en 145.A.35. Daarnaast dient de organisatie te beschikken 
over voldoende personeel van categorie B1 en B2, al naargelang 
van toepassing, overeenkomstig bijlage III (deel 66) en punt 
145.A.35, met bevoegdverklaring voor het relevante type lucht­
vaartuigen, om het certificeringspersoneel van Categorie C bij­
stand te verlenen.  
(i) Ondersteunend personeel van categorie B1 en B2 dient te 
waarborgen dat alle relevante taken of inspecties overeen­
komstig de vereiste norm zijn uitgevoerd voordat certifice­
ringspersoneel van Categorie C het certificaat van vrijgave 
voor gebruik afgeeft.  
(ii) De organisatie dient een register bij te houden met dergel ijk 
ondersteunend personeel van categorie B1 en B2.  
(iii) Het certificeringspersoneel van Categorie C dient te waar ­
borgen dat punt i) is nageleefd en dat al het door de klant 
vereiste werk gedurende de specifieke controle van het 
groot onderhoud of het bepaalde pakket werkzaamheden 
is voltooid, en dient ook de invloed van eventueel niet 
uitgevoerd werk te beoordelen om te bepalen of het nodig 
is het werk alsnog uit te voeren of dat met de exploitant 
kan worden overeengekomen het werk uit te stellen tot een 
volgende vastgestelde controle of tijdstip.  
2. in het geval van groot onderhoud aan andere luchtvaartuigen dan 
complexe motoraangedreven luchtvaartuigen, de beschikking te 
hebben over een van de volgende:  
(i) certificeringspersoneel van categorie B1, B2, B2L, B3 en L,  
naar vereist, overeenkomstig bijlage III (deel 66) en punt 
145.A.35 met bevoegdverklaring voor de relevante typen 
luchtvaartuigen;  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 94
 
(ii) certificeringspersoneel van categorie C, met bevoegdverkla ­
ring, bijgestaan door ondersteunend personeel zoals gespe­
cificeerd in punt 145.A.35, onder a), punt (i).  
i) Personeel dat componenten certificeert, moet gekwalificeerd zijn 
overeenkomstig artikel 5, lid 6, en punt 145.A.35.  
▼B 
j) In afwijking op het gestelde in de punten g) en h), in verba nd met 
de verplichting tot naleving van bijlage III (deel 66), is het de 
organisaties toegestaan certificeringspersoneel in te zetten da t ge­
kwalificeerd is overeenkomstig de volgende bepalingen.  
1. Voor faciliteiten van organisaties die buiten het grondgebie d van 
de Gemeenschap zijn gesitueerd, mag certificeringspersoneel ge­
kwalificeerd zijn overeenkomstig de nationale luchtvaartvoor­
schriften van de staat waar de faciliteit van de organisatie is  
geregistreerd, behoudens de voorwaarden die worden uiteen­
gezet in bijlage IV bij dit deel.  
2. Voor lijnonderhoud dat wordt uitgevoerd in een buitenstation  
van een organisatie die buiten het grondgebied van de Gemeen­
schap is gesitueerd, mag certificeringspersoneel gekwalificeerd  
zijn overeenkomstig de nationale luchtvaartvoorschriften van de  
staat waarin het buitenstation zich bevindt, behoudens de voor­
waarden die worden uiteengezet in bijlage IV bij dit deel.  
3. Voor een periodiek aan de vlucht voorafgaande luchtwaardig­
heidsaanwijzing waarin specifiek wordt gesteld dat de vliegtuig ­
bemanning deze luchtwaardigheidsaanwijzing mag uitvoeren, 
mag de organisatie de gezagvoerder van het luchtvaartuig of 
de boordwerktuigkundige een beperkte certificeringsautorisatie 
toekennen op grond van de bevoegdverklaring in het bezit van 
de bemanning. De organisatie dient echter te garanderen dat 
genoemde gezagvoerder of boordwerktuigkundige voldoende 
praktische opleiding heeft gevolgd om te waarborgen dat deze 
in staat is de luchtwaardigheidsaanwijzing overeenkomstig de 
vereiste norm uit te voeren.  
4. In het geval van een vlucht van een luchtvaartuig vanuit een  
ondersteunde locatie, mag de organisatie een beperkte certifice ­
ringsautorisatie toekennen aan de gezagvoerder en/of boord­
werktuigkundige op grond van de bevoegdverklaring in het bezit 
van de bemanning, vooropgesteld dat duidelijk is gebleken dat 
genoemde gezagvoerder of boordwerktuigkundige voldoende 
praktische opleiding heeft gevolgd om te waarborgen dat deze 
de vastgestelde taak overeenkomstig de vereiste norm kan uit­
voeren. De bepalingen in dit punt worden in detail uiteengezet 
in een handboekprocedure.  
5. In de volgende onvoorziene gevallen, waarbij een luchtvaartu ig 
aan de grond wordt gehouden op een locatie — anders dan de 
hoofdbasis — waar geen geschikt certificeringspersoneel be­
schikbaar is, mag de organisatie die contractueel is aangesteld  
om onderhoudsondersteuning te bieden een eenmalige certifice­
ringsautorisatie afgeven:  
i) aan een van haar werknemers met equivalente bevoegdheden 
voor een type luchtvaartuig dat vergelijkbaar is qua techno­
logie, constructie en systemen; of  
ii) aan een persoon met minimaal vijf jaar onderhoudservaring 
die in het bezit is van een geldige ICAO-onderhoudslicentie 
voor luchtvaartuigen met bevoegdheid voor het type lucht­
vaartuig dat gecertificeerd moet worden, vooropgesteld dat er 
op genoemde locatie geen organisatie is die daartoe overeen­
komstig dit deel is erkend, en de contractueel aangestelde 
organisatie bewijzen aangaande de ervaring en de vergunning 
van genoemde persoon verkrijgt en archiveert.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 95
 
►M1 Alle gevallen die in dit punt zijn beschreven, dienen binnen 
zeven dagen na het afgeven van een dergelijke certificeringsbev oegd­
heid te worden gemeld bij de bevoegde instantie. ◄ De organisat ie die 
een eenmalige bevoegdheid afgeeft, dient te waarborgen dat er e en 
controle door een op passende wijze erkende organisatie plaatsv indt 
van al het onderhoud in kwestie dat de vliegveiligheid in gevaa r kan 
brengen.  
▼M8 
k) Als de organisatie beoordelingen van de luchtwaardigheid uit voert 
en het overeenkomstige certificaat van beoordeling van de lucht ­
waardigheid afgeeft overeenkomstig ML.A.903 van bijlage V ter 
(Deel ML), dient zij te beschikken over personeel voor de beoor ­
deling van de luchtwaardigheid dat gekwalificeerd en gemachtigd  is 
en voldoet aan alle onderstaande eisen:  
1. houder zijn van een machtiging voor certificeringspersoneel 
voor het desbetreffende luchtvaartuig;  
2. minstens drie jaar ervaring hebben als certificeringspersone el; 
3. onafhankelijk zijn van het proces voor het beheer van de per ­
manente luchtwaardigheid van de beoordeelde luchtvaartuigen, 
of de algemene verantwoordelijkheid dragen voor het proces 
voor het beheer van de permanente luchtwaardigheid van het 
volledige beoordeelde luchtvaartuig;  
4. kennis hebben verworven van subdeel C van deze bijlage (Deel  
M) of subdeel C van bijlage V ter (Deel ML);  
5. bewezen kennis hebben verworven van de procedures van de 
onderhoudsorganisatie die relevant zijn voor de beoordeling van  
de luchtwaardigheid en de afgifte van het certificaat van beoor ­
deling van de luchtwaardigheid;  
6. formeel erkend zijn door de bevoegde autoriteit na een lucht ­
waardigheidsbeoordeling te hebben uitgevoerd onder toezicht 
van de bevoegde autoriteit of het met de beoordeling van de 
luchtwaardigheid belaste personeel van de organisatie, overeen­
komstig een door de bevoegde autoriteit goedgekeurde 
procedure;  
7. minstens één luchtwaardigheidsbeoordeling hebben uitgevoerd 
in de voorbije twaalf maanden.  
▼M6 
▼C3 __________  
▼B 
145.A.35  Certificeringspersoneel en ondersteunend personeel  
▼M5 
a) In aanvulling op de vereisten van punt 145.A.30, onder g) en  h), 
dient de organisatie te waarborgen dat certificeringspersoneel en 
ondersteunend personeel een adequaat begrip heeft van zowel de 
relevante luchtvaartuigen en/of componenten die moeten worden 
onderhouden, als van de bijbehorende organisatieprocedures. In 
het geval van certificeringspersoneel dient dit te zijn bereikt  voor­
dat de certificeringsauthorisatie (opnieuw) word afgegeven. Ond er 
„ondersteunend personeel” wordt verstaan:  
1. personeel met een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van 
luchtvaartuigen overeenkomstig bijlage III (deel 66) in catego­
rie B1, B2, B2L, B3 en/of L met de juiste bevoegdverklarin­
gen, werkend in een werkomgeving voor groot onderhoud maar 
niet noodzakelijkerwijs in het bezit van certificeringsautorisa ­
ties. Onder „relevante luchtvaartuigen en/of componenten” 
wordt verstaan:  
2. luchtvaartuigen of componenten die in de certificeringsautho ri­
satie in kwestie worden gespecificeerd. Onder „certificerings­
authorisatie” wordt verstaan:  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 96
 
3. de authorisatie die door de organisatie aan leden van het ce r­
tificeringspersoneel wordt verleend en waarmee wordt gesteld 
dat zij, binnen de begrenzingen die in een dergelijke authori­
satie zijn opgenomen, bevoegd zijn namens de erkende orga­
nisatie certificaten van vrijgave voor gebruik te ondertekenen.  
b) Met uitzondering van de in 145.A.30, onder j), en 66.A.20, o nder 
a), punt 3, onder (ii) genoemde gevallen, mag de organisatie ui t­
sluitend een certificeringsauthorisatie aan certificeringsperso neel 
afgeven met betrekking tot de basiscategorieën of subcategorieë n 
en, behalve voor het bevoegdheidsbewijs van categorie A, alle 
typebevoegdverklaringen vermeld in het bewijs van bevoegdheid 
voor onderhoud van luchtvaartuigen zoals vereist bij bijlage II I 
(deel 66), vooropgesteld dat het bewijs van bevoegdheid voor 
onderhoud van luchtvaartuigen geldig blijft gedurende de geldig ­
heidsperiode van de authorisatie en het certificeringspersoneel  
blijft voldoen aan ie bijlage III (deel 66).  
▼B 
c) De organisatie dient te waarborgen dat al het certificerings per­
soneel en ondersteunend personeel gedurende ten minste zes 
maanden in een periode van twee opeenvolgende jaren daadwer­
kelijk betrokken is en ervaring opdoet met het onderhoud van 
relevante luchtvaartuigen of onderdelen.  
In het kader van dit punt betekent „daadwerkelijk betrokken zij n 
bij het onderhoud aan relevante luchtvaartuigen of onderdelen” dat 
de persoon heeft gewerkt in een omgeving waarin luchtvaartuigen  
of onderdelen onderhouden worden en de bevoegdheden behorend 
bij de certificeringsautorisatie heeft uitgeoefend en/of daadwe rke­
lijk onderhoudswerkzaamheden heeft uitgevoerd aan ten minste 
enkele van de typen luchtvaartuigen die in de certificeringsaut ori­
satie in kwestie worden vermeld.  
d) De organisatie dient te waarborgen dat al het certificerings per­
soneel en ondersteunend personeel gedurende iedere periode van 
twee jaar voldoende nascholing krijgt om te waarborgen dat ge­
noemd personeel over actuele kennis aangaande de relevante tech ­
nologie, organisatieprocedures en kwesties met betrekking tot 
menselijke factoren beschikt.  
e) De organisatie dient een nascholingsprogramma op te stellen voor 
certificeringspersoneel en ondersteunend personeel met daarin o p­
genomen een procedure waarmee wordt gewaarborgd dat de nale­
ving van de relevante punten van 145.A.35 geldt als basis voor het 
afgeven van certificeringsautorisaties aan certificeringsperson eel 
krachtens dit deel, en een procedure waarmee wordt gewaarborgd 
dat bijlage III (deel-66) wordt nageleefd.  
f) Behoudens waar een van de onvoorziene gevallen van punt 
145.A.30, onder j), punt5, van toepassing is, dient de organisa tie 
al het aanstaande certificeringspersoneel, voordat een certific e­
ringsautorisatie (opnieuw) wordt afgegeven, te beoordelen op co m­
petentie, kwalificatie en geschiktheid om de beoogde certifice­
ringstaken uit te voeren, overeenkomstig een in het handboek ui t­
eengezette procedure.  
g) Indien door het certificeringspersoneel aan de voorwaarden v an de 
punten a), b), d), f) en, waar van toepassing, c), is voldaan, dient 
de organisatie een certificeringsautorisatie af te geven waarin  de 
reikwijdte en de beperkingen van deze bevoegdheid duidelijk zij n 
vermeld. De duur van de geldigheid van de certificeringsautoris a­
tie is afhankelijk van naleving van de punten a), b), d) en, wa ar 
van toepassing, c).  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 97
 
h) De certificeringsautorisatie moet zodanig zijn opgesteld dat  de 
reikwijdte ervan duidelijk is voor het certificeringspersoneel en 
elke andere bevoegde persoon die de bevoegdheid eventueel 
moet nagaan. Wanneer er gebruik wordt gemaakt van codes om 
de reikwijdte te definiëren, dient de organisatie de betekenis van 
deze codes beschikbaar te stellen. 'Bevoegd persoon' staat voor  
een functionaris van de bevoegde autoriteiten, het Agentschap 
en de lidstaat die verantwoordelijk is voor de supervisie over 
het onderhouden luchtvaartuig of luchtvaartuigonderdeel.  
i) Degene die verantwoordelijk is voor het kwaliteitsborgingssy steem 
dient ook verantwoordelijk te blijven voor het namens de organi ­
satie afgeven van certificeringsautorisaties aan certificerings per­
soneel. Overeenkomstig een procedure vermeld in het handboek 
mag deze persoon anderen benoemen voor het daadwerkelijk af­
geven of intrekken van certificeringsautorisaties.  
j) De organisatie dient een dossier bij te houden van al het ce rtifi­
ceringspersoneel en ondersteunend personeel dat de volgende ge­
gevens dient te bevatten:  
1. bijzonderheden over afgegeven onderhoudslicenties voor lucht ­
vaartuigen krachtens bijlage III (deel 66);  
2. alle relevante voltooide opleidingen;  
3. de reikwijdte van de afgegeven certificeringsautorisaties, i ndien 
van toepassing; en  
4. bijzonderheden over personeel met beperkte of eenmalige 
certificeringsautorisaties.  
De organisatie dient het dossier te bewaren gedurende een perio de 
van ten minste drie jaar volgend op de dag waarop het in dit pu nt 
vermelde personeel het dienstverband binnen de organisatie heef t 
beëindigd of de certificeringsautorisatie is ingetrokken. Daarn aast 
dient de organisatie het in dit punt vermelde personeel bij het  
vertrek uit de organisatie op verzoek te voorzien van een afsch rift 
van hun dossier.  
Leden van in dit punt vermeld personeel dienen op verzoek inzag e 
in hun persoonlijk dossier te krijgen zoals hierboven beschreve n. 
k) De organisatie dient het certificeringspersoneel een papiere n of een 
digitaal afschrift van hun certificeringsautorisatie te geven.  
l) Leden van het certificeringpersoneel dienen hun certificerin gsauto­
risatie binnen 24 uur aan een bevoegd persoon te overleggen.  
m) De minimumleeftijd voor certificeringspersoneel en ondersteu nend 
personeel is 21 jaar.  
n) De houder van een onderhoudslicentie van categorie A mag enk el 
certificeringsbevoegdheden uitoefenen op een specifiek type luc ht­
vaartuig, nadat de bijbehorende categorie A takenopleiding, ver ­
zorgd door een krachtens bijlage II (deel 145) of bijlage IV (d eel 
147) erkende organisatie, naar behoren is afgerond. Deze opleid ing 
dient praktische „hands on”- en theoretische opleiding te omvat ­
ten, zoals aangewezen voor elke toegelaten taak. De voltooiing 
van de opleiding dient aangetoond door een examen of beoor­
deling op de werkplek, uitgevoerd door de organisatie.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 98
 
o) De houder van een onderhoudslicentie van categorie B2 mag de  
certificeringsbevoegdheden beschreven in punt 66.A.20, onder a) , 
punt 3, onder ii), van bijlage III (deel 66) slechts uitoefenen  na de 
voltooiing van i) de relevante takenopleiding van categorie A e n 
ii) zes maanden gedocumenteerde praktijkervaring in het kader 
van de reikwijdte van de bevoegdheden die zullen worden afge­
geven. De opleiding dient praktische „hands on”- en theoretisch e 
opleiding te omvatten, zoals aangewezen voor elke toegelaten 
taak. De voltooiing van de opleiding dient aangetoond door een 
examen of beoordeling op de werkplek. Takenopleiding en exa­
men/beoordeling dienen te worden verzorgd door de onderhouds­
organisatie die de bevoegdheden afgeeft aan het certificeringsp er­
soneel. De praktijkervaring dient tevens te worden opgedaan in 
een dergelijke onderhoudsorganisatie.  
▼M1 
145.A.36  Gegevens over het personeel voor de beoordeling van de lucht ­
waardigheid  
De organisatie registreert alle gegevens over het personeel voo r de 
beoordeling van de luchtwaardigheid en houdt een actuele lijst bij 
van alle personeelsleden voor de beoordeling van de luchtwaardi gheid, 
samen met de reikwijdte van hun authorisatie, als onderdeel van  de in 
punt 145.A.70, punt a), onder 6, vermelde verklaring.  
De organisatie houdt de gegevens bij gedurende minstens drie ja ar 
nadat de arbeidsovereenkomst van het in dit punt bedoelde perso neel 
(of het contract van de contractant of vrijwilliger) met de org anisatie is 
beëindigd of zodra de authorisatie is ingetrokken. Bovendien ve rstrekt 
de onderhoudsorganisatie, op verzoek, een kopie van hun persoon lijke 
gegevens aan het in dit punt bedoelde personeel wanneer zij de or­
ganisatie verlaten.  
Het in dit punt bedoelde personeel krijgt op verzoek toegang to t hun 
persoonlijke gegevens.  
▼M5 
145.A.40  Uitrusting en gereedschappen  
a) De organisatie dient te beschikken over de nodige uitrusting  en 
gereedschappen voor het uitvoeren van de werkzaamheden die on­
der de erkenning vallen, en dient deze te gebruiken.  
(i) Daar waar de fabrikant een bepaald gereedschap of bepaalde 
uitrusting voorschrijft, dient de organisatie dat gereedschap o f 
die uitrusting te gebruiken, tenzij door de bevoegde autoriteit  
via in het handboek beschreven procedures is ingestemd met 
het gebruik van afwijkend gereedschap of afwijkende 
uitrusting.  
(ii) Uitrusting en gereedschappen moeten permanent beschikbaar 
zijn, behalve in het geval van gereedschappen of uitrusting die  
zo sporadisch worden gebruikt dat permanente beschikbaar­
heid niet nodig is. Dergelijke gevallen moeten in een hand­
boekprocedure worden opgenomen.  
(iii) Een voor groot onderhoud erkende organisatie dient over v ol­
doende toegangsuitrusting voor luchtvaartuigen en inspectie­
platforms/dokken te beschikken zodat het luchtvaartuig op 
een juiste manier kan worden geïnspecteerd.  
▼B 
b) De organisatie dient gereedschappen, uitrusting en vooral te stappa­
ratuur zo nodig te controleren en te ijken volgens officieel er kende 
normen en met een regelmaat die nodig is om de bruikbaarheid en  
de nauwkeurigheid ervan zeker te stellen. Deze ijkingen en de 
terugvoering op de gebruikte norm dienen door de organisaties 
geregistreerd te worden.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 99
 
145.A.42  Componenten  
a) Classificatie van componenten. Alle componenten dienen in de  
volgende categorieën te worden geclassificeerd:  
(i) Componenten die zich in aanvaardbare toestand bevinden, 
voor gebruik zijn vrijgegeven middels een EASA-formulier 1 
of het equivalent daarvan en zijn gemarkeerd in overeenstem­
ming met subdeel Q van bijlage I (deel 21) bij 
Verordening (EU) nr. 748/2012, tenzij anders gespecificeerd 
in bijlage I (deel 21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012 of 
in deze bijlage II (deel 145).  
(ii) Onbruikbare componenten die moeten worden onderhouden in 
overeenstemming met deze verordening.  
▼M6 
▼C3 
iii) Componenten die als onbruikbaar zijn geclassificeerd omdat  ze 
hun maximale levensduur hebben bereikt of een 
niet-herstelbaar defect hebben.  
▼M5 
(iv) Standaardonderdelen die worden gebruikt in een luchtvaartu ig, 
motor, propeller of andere component van een luchtvaartuig, 
wanneer deze in de onderhoudsgegevens zijn opgenomen en 
wanneer ze vergezeld gaan van een bewijs van conformiteit 
dat terug te voeren is op de van toepassing zijnde standaard.  
(v) Grondstoffen en verbruiksmaterialen die tijdens het onderho ud 
worden gebruikt, indien de organisatie ervan overtuigd is dat 
deze materialen voldoen aan de vereiste specificatie en de 
materialen voldoende traceerbaar zijn. Alle materialen moeten 
vergezeld gaan van documentatie die duidelijk betrekking heeft 
op de materialen, een conformiteitsverklaring aan de specifi­
catie en gegevens waaruit blijkt van welke fabrikant en le­
verancier de materialen afkomstig zijn.  
b) Componenten, standaardonderdelen en materialen voor installa tie 
(i) De organisatie moet procedures opstellen voor de aanvaardin g 
van componenten, standaardonderdelen en materialen voor in­
stallatie, teneinde te garanderen dat de componenten, stan­
daardonderdelen en materialen zich in goede staat bevinden 
en voldoen aan de toepasselijke eisen van punt a).  
(ii) De organisatie moet procedures opstellen om te garanderen dat 
componenten, standaardonderdelen en materialen alleen wor­
den geïnstalleerd in een luchtvaartuig of een component als ze 
zich in goede staat bevinden en voldoen aan de toepasselijke 
eisen van punt a), en als de component, het standaardonderdeel 
of het materiaal in kwestie gespecificeerd is in de toepasselij ke 
onderhoudsgegevens.  
(iii) De organisatie mag een beperkte reeks onderdelen fabricer en 
voor gebruik tijdens lopende werkzaamheden binnen de eigen 
faciliteit, vooropgesteld dat er procedures hierover zijn opge­
nomen in het handboek.  
(iv) Onderdelen die zijn vermeld in punt 21.A.307, onder c), va n 
bijlage I (deel 21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012 worden 
alleen geïnstalleerd als de eigenaar van het luchtvaartuig van 
oordeel is dat ze in aanmerking komen voor installatie in zijn 
luchtvaartuig.  
c) Scheiding van componenten  
(i) Onbruikbare en niet meer te herstellen componenten worden 
gescheiden van bruikbare componenten, standaardonderdelen 
en materialen.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 100
 
▼C3 
ii) Onbruikbare componenten mogen niet opnieuw worden toege­
laten in het componententoeleveringssysteem, tenzij de maxi­
male levensduur verlengd werd of een reparatieoplossing werd 
goedgekeurd overeenkomstig Verordening (EU) nr. 748/2012.  
▼B 
145.A.45  Onderhoudsgegevens  
a) De organisatie dient tijdens het uitvoeren van onderhoud rel evante 
actuele onderhoudsgegevens — met inbegrip van wijzigingen en 
reparaties — te bezitten en te gebruiken. Met „relevant” wordt 
bedoeld relevant voor de luchtvaartuigen, onderdelen of process en 
die zijn opgenomen in het classificatieschema voor de klasse wa ar­
voor de organisatie is erkend en in een eventuele lijst van ond er­
delen waaraan onderhoud mag worden verricht.  
Indien de onderhoudsgegevens zijn geleverd door een exploitant of 
klant, moet de organisatie over die gegevens beschikken terwijl  de 
werkzaamheden worden uitgevoerd, met dien verstaande dat ook 
punt 145.A.55, onder c), in acht moet worden genomen.  
b) Voor dit deel, zijn de volgende onderhoudsgegevens relevant.  
1. Alle van toepassing zijnde eisen, procedures, operationele v oor­
schriften of informatie die worden vastgesteld door de autorite it 
die verantwoordelijk is voor het toezicht op het luchtvaartuig of 
het onderdeel;  
2. Alle relevante luchtwaardigheidsaanwijzingen die worden vast ­
gesteld door de autoriteit die verantwoordelijk is voor het toe ­
zicht op het luchtvaartuig of het onderdeel;  
3. Instructies voor permanente luchtwaardigheid, uitgegeven doo r 
houders van het typecertificaat en het aanvullend typecertifica at 
en andere organisaties die dergelijke gegevens volgens bijlage I 
(deel 21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012 moeten publiceren, 
en in het geval van luchtvaartuigen of onderdelen uit derde 
landen de luchtwaardigheidsgegevens die worden geëist door 
de autoriteit die verantwoordelijk is voor het toezicht over he t 
luchtvaartuig of het onderdeel;  
4. Alle van toepassing zijnde normen, zoals (maar niet beperkt tot) 
standaardonderhoudspraktijken die door het Agentschap als 
goede onderhoudsnorm zijn erkend;  
5. Alle eventuele relevante gegevens die overeenkomstig punt d)  
worden overgelegd.  
c) De organisatie dient procedures op te stellen waarmee wordt ge­
waarborgd dat eventuele onnauwkeurige, onvolledige of dubbelzin ­
nige procedures, praktijken, informatie of onderhoudsinstructie s in 
de door het onderhoudspersoneel gebruikte onderhoudsgegevens 
worden geregistreerd en aan de auteur van de onderhoudsgegevens  
worden gemeld.  
d) De organisatie mag onderhoudsinstructies uitsluitend aanpass en 
overeenkomstig een procedure die in het handboek van de onder­
houdsorganisatie is opgenomen. Met betrekking tot deze aanpassi n­
gen dient de organisatie aan te tonen dat deze leiden tot gelij k­
waardige of verbeterde onderhoudsnormen en dient zij de houder 
van het typecertificaat van de aanpassingen in kwestie op de ho ogte 
te stellen. In het kader van dit punt staat „onderhoudsinstruct ies” 
voor instructies inzake de uitvoering van de betreffende onder­
houdstaak; de term heeft geen betrekking op het technisch ontwe rp 
van reparaties of wijzigingen.  ▼M6 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 101
 
e) De organisatie dient te voorzien in een algemeen werkkaart- of 
werkbladsysteem dat in alle relevante afdelingen van de organis atie 
gebruikt wordt. Daarnaast dient de organisatie ofwel de in de p un­
ten b) en d) genoemde onderhoudsgegevens correct op deze werk­
kaarten of werkbladen over te nemen ofwel exacte verwijzingen 
naar de specifieke onderhoudstaak of -taken die in de betreffen de 
onderhoudsgegevens zijn opgenomen aan te brengen. Werkkaarten 
en werkbladen kunnen computermatig gegenereerd worden en kun­
nen worden opgeslagen in een elektronische database. Deze dient  
op adequate wijze beveiligd te zijn tegen onbevoegde wijziginge n 
en er dient binnen 24 uur na elke wijziging van de database een  
reservekopie te worden gemaakt. Complexe onderhoudstaken die­
nen op de werkkaarten of werkbladen overgenomen te worden en 
dienen in duidelijke fasen te worden onderverdeeld zodat de voo rt­
gangsregistratie van de volledige onderhoudstaak wordt gewaar­
borgd.  
Indien de organisatie onderhoud uitvoert voor een luchtvaartuig ­
exploitant die vereist dat diens werkkaart- of werkbladsysteem 
wordt gebruikt, dan mag dit werkkaart- of werkbladsysteem worde n 
gebruikt. In een dergelijk geval dient de organisatie een proce dure 
op te stellen waarmee wordt gewaarborgd dat de werkkaarten of 
werkbladen van de luchtvaartuigexploitant volledig worden inge­
vuld.  
f) De organisatie dient te waarborgen dat alle van toepassing z ijnde 
onderhoudsgegevens direct beschikbaar voor gebruik zijn wanneer  
het onderhoudspersoneel ze nodig heeft.  
g) De organisatie dient een procedure op te stellen waarmee wor dt 
gewaarborgd dat de beheerde onderhoudsgegevens worden bij­
gewerkt. In het geval van onderhoudsgegevens die in het beheer 
van de exploitant/klant zijn en die door deze geleverd worden, dient 
de organisatie in staat te zijn aan te tonen dat zij beschikt o ver 
schriftelijke bevestiging van de exploitant/klant dat alle derg elijke 
onderhoudsgegevens actueel zijn, ofwel dat zij beschikt over we rk­
opdrachten waarin de wijzigingsstatus van de te gebruiken onder ­
houdsgegevens worden uiteengezet, ofwel dat zij kan aantonen da t 
deze vermeld staan op de lijst met wijzigingen van de onderhoud s­
gegevens van de exploitant/klant.  
145.A.47  Productieplanning  
a) De organisatie dient de beschikking te hebben over een syste em dat 
is toegespitst op de hoeveelheid en de complexiteit van het wer k en 
waarmee de beschikbaarheid van al het benodigde personeel, de 
benodigde gereedschappen, uitrusting, materialen, onderhoudsgeg e­
vens en faciliteiten kunnen worden gepland teneinde te waarborg en 
dat het onderhoudswerk tot een goed einde kan worden gebracht.  
b) Bij de planning van onderhoudstaken en het regelen van ploeg en­
diensten dient rekening gehouden te worden met menselijke 
prestatiebeperkingen.  
c) Indien de voortzetting of voltooiing van onderhoudstaken als  ge­
volg van een ploegwisseling of personeelswisseling moet worden 
overgedragen, dient de relevante informatie op adequate wijze d oor 
het vertrekkende personeel aan het komende personeel te worden 
doorgegeven.  
▼M2 
145.A.48  Uitvoering van het onderhoud  
De organisatie stelt procedures vast om ervoor te zorgen dat:  
a) na de uitvoering van het onderhoud een algemene verificatie wordt 
doorgevoerd om te waarborgen dat het luchtvaartuig of het onder ­
deel vrij is van alle gereedschap, uitrusting en elk ander exte rn 
onderdeel en materieel, en dat alle verwijderde toegangsluiken wer­
den teruggeplaatst;  
b) dat een methode om fouten vast te leggen wordt doorgevoerd n a de 
uitvoering van kritieke onderhoudstaken;  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 102
 
c) dat het risico op meerdere fouten tijdens het onderhoud en h et 
risico op herhaalde fouten in identieke onderhoudstaken tot een  
minimum wordt beperkt; en  
▼M8 
d) beschadigingen worden beoordeeld en wijzigingen en herstelli ngen 
worden uitgevoerd aan de hand van de in M.A.304 van bijlage I 
(Deel M) of ML.A.304 van bijlage V ter (Deel ML), al naargelang  
van toepassing, gespecificeerde gegevens.  
▼B 
145.A.50  Certificering van het onderhoud  
a) Certificaten van vrijgave voor gebruik moeten door geautoris eerd 
certificeringspersoneel worden afgegeven namens de organisatie 
nadat genoemd personeel heeft geverifieerd dat al het opgedrage n 
onderhoud op de juiste manier door de organisatie is uitgevoerd  
overeenkomstig de procedures die zijn uiteengezet in punt 
145.A.70, rekening houdend met de beschikbaarheid en het ge­
bruik van de in punt 145.A.45 vermelde onderhoudsgegevens, en 
dat er geen sprake is van tekortkomingen die een gevaar voor de  
vliegveiligheid opleveren.  
b) Een certificaat van vrijgave voor gebruik dient vóór de vluc ht te 
worden afgegeven na voltooiing van elke onderhoudsactiviteit.  
c) Nieuwe defecten of onvolledige onderhoudswerkopdrachten die 
tijdens bovenstaand onderhoud aan het licht komen, dienen onder  
de aandacht van de luchtvaartuigexploitant te worden gebracht m et 
het specifieke doel overeenstemming te bereiken aangaande het 
herstel van de betreffende defecten of voltooiing van de ontbre ­
kende elementen uit de onderhoudswerkopdracht. Indien de lucht­
vaartuigexploitant weigert het onderhoud krachtens dit punt te 
laten uitvoeren, geldt punt e).  
▼M6 
▼C3 
d) Een certificaat van vrijgave voor gebruik dient te worden af gege­
ven nadat het vereiste onderhoud van een uit het luchtvaartuig 
verwijderde component is uitgevoerd.  ►M8 Het in aanhangsel 
II van bijlage I (Deel M) vermelde certificaat van vrijgave voo r 
gebruik, „EASA-formulier 1”, vormt het vrijgavecertificaat voor  
onderdelen, behalve indien anders vermeld in punt M.A.502 van 
bijlage I (Deel M) of ML.A.502 van bijlage V ter (Deel ML), al 
naargelang van toepassing. ◄ Wanneer een organisatie een com­
ponent onderhoudt voor eigen gebruik, is een EASA-formulier 1 
niet altijd nodig, afhankelijk van de interne vrijgaveprocedure s van 
de organisatie zoals deze zijn vastgelegd in de verklaring.  
▼B 
e) Indien de organisatie niet in staat is alle opgedragen onder houds­
werkzaamheden te voltooien, is het de organisatie toegestaan om , 
in afwijking op het gestelde in punt a), een certificaat van vr ijgave 
voor gebruik af te geven binnen de goedgekeurde drempelwaarden 
van het luchtvaartuig. Voordat een dergelijk certificaat wordt af­
gegeven dient de organisatie dit feit te vermelden in het certi ficaat 
van vrijgave voor gebruikt voor het luchtvaartuig.  
f) In afwijking op het gestelde in de punten a) en 145.A.42, ge ldt 
dat, wanneer een luchtvaartuig, als gevolg van het feit dat er geen 
luchtvaartuigonderdeel met het juiste certificaat van vrijgave voor 
gebruik beschikbaar is, aan de grond moet blijven op een locati e 
anders dan het voornaamste buitenstation of de onderhoudsbasis,  
het toegestaan is tijdelijk een luchtvaartuigonderdeel zonder h et 
juiste certificaat van vrijgave voor gebruikt te monteren voor 
maximaal dertig vlieguren of tot de volgende keer dat het lucht ­
vaartuig terugkeert naar het voornaamste buitenstation of de on ­
derhoudsbasis op de thuisbasis, afhankelijk van wat het eerst 
plaatsvindt, vooropgesteld dat de luchtvaartexploitant hiermee ak­
koord gaat en het genoemde luchtvaartuigonderdeel voorzien is 
van een geschikt certificaat van vrijgave voor gebruikt en verd er 
voldoet aan alle van toepassing zijnde onderhouds- en operation ele 
vereisten. Dergelijke onderdelen dienen binnen de bovengenoemde  
periode vervangen te worden, tenzij er in de tussentijd een ge­
schikt vrijgavecertificaat is verkregen krachtens de punten a) 
en 145.A.42.  ▼M2 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 103
 
145.A.55  Administratie betreffende onderhoud en beoordeling van de lucht ­
waardigheid  
▼M8 
a) De organisatie registreert alle details van het uitgevoerde onder­
houdswerk. De organisatie houdt ten minste een register bij waa r­
mee zij kan aantonen dat voldaan is aan alle vereisten met betr ek­
king tot de afgifte van vrijgavecertificaten, vrijgavedocumente n van 
onderaannemers inbegrepen, en de afgifte van certificaten van b e­
oordeling van de luchtwaardigheid.  
b) De organisatie verstrekt een afschrift van elk certificaat v an vrij­
gave voor gebruik aan de eigenaar of exploitant van het luchtva ar­
tuig, samen met een afschrift van alle geregistreerde onderhoud s­
gegevens die verband houden met de uitgevoerde werkzaamheden 
en die nodig zijn om de naleving van M.A.305 van bijlage I (Dee l 
M) of ML.A.305 van bijlage V ter (Deel ML), al naargelang van 
toepassing, aan te tonen.  
▼M6 
▼C3 
c) ►M8 De organisatie bewaart een afschrift van het volledig onder­
houdsregister en alle gerelateerde onderhoudsgegevens gedurende  
drie jaar volgende op de dag waarop een certificaat van vrijgav e 
voor gebruik is afgegeven voor het luchtvaartuig of het onderde el 
waarop de werkzaamheden betrekking hebben. Bovendien houdt de 
organisatie een afschrift bij van alle geregistreerde gegevens met 
betrekking tot de afgifte van certificaten van de beoordeling v an de 
luchtwaardigheid gedurende drie jaar volgend op de datum van 
afgifte ervan en verstrekt zij een afschrift daarvan aan de eig enaar 
van het luchtvaartuig. ◄  
1. De in dit punt bedoelde gegevens worden opgeslagen op een 
manier die bescherming tegen beschadiging, wijziging en dief­
stal garandeert.  
2. Alle computerhardware die voor back-up werd gebruikt, wordt 
opgeslagen op een andere plaats dan die waar de werkgegevens 
zich bevinden, in een omgeving die bewaring in goede staat 
garandeert.  
3. Indien een krachtens deze bijlage erkende organisatie haar w erk­
zaamheden stopzet, worden alle bewaarde onderhoudsgegevens 
van de drie jaar voorafgaand aan de stopzetting overgedragen 
aan de laatste eigenaar of klant van het respectieve luchtvaart uig 
of de respectieve component of worden ze opgeslagen op een 
wijze die door de bevoegde autoriteit wordt bepaald.  
▼B 
145.A.60  Rapportage van voorvallen  
a) De organisatie dient iedere door de organisatie vastgestelde  afwij­
king aan het luchtvaartuig of het luchtvaartuigonderdeel die he eft 
geleid of zou kunnen leiden tot een onveilige situatie die een ern­
stig gevaar voor de vliegveiligheid oplevert, te rapporteren aa n de 
bevoegde autoriteit, het land van registratie en de organisatie  die 
verantwoordelijk is voor het ontwerp van het luchtvaartuig of 
luchtvaartuigonderdeel.  
b) De organisatie dient een intern rapportagesysteem voor voorv allen 
in te stellen zoals uiteengezet in het handboek, teneinde derge lijke 
rapporten te verzamelen en te beoordelen, waarbij ook de onder 
punt a) vermelde voorvallen die gerapporteerd dienen te worden,  
worden geëvalueerd en geïdentificeerd. Deze procedure dient om 
negatieve tendensen en corrigerende maatregelen vast te stellen  die 
door de organisatie zijn ondernomen of ondernomen moeten wor­
den om onvolkomenheden te corrigeren; in de procedure dient 
zowel een beoordeling van alle bekende relevante informatie met  
betrekking tot dergelijke voorvallen als een methode om deze in ­
formatie te verspreiden te zijn opgenomen.  
c) De organisatie dient deze rapporten op te stellen in een vor m en op 
een wijze die door het Agentschap zijn vastgesteld en dient te 
waarborgen dat in genoemde rapporten alle bij de organisatie be ­
kende relevante informatie en beoordelingsresultaten met betrek ­
king tot de situatie zijn opgenomen.  ▼M1 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 104
 
d) Indien de organisatie met een commerciële exploitant een con tract 
heeft gesloten om onderhoud te plegen, dient de organisatie eve n­
tuele afwijkingen die van invloed zijn op het luchtvaartuig of lucht­
vaartuigonderdeel ook aan de exploitant te rapporteren.  
e) De organisatie dient deze rapporten zo snel als praktisch mo gelijk 
is op te stellen en in te dienen, maar in ieder geval binnen 72  uur 
vanaf het moment dat de organisatie de situatie waarnaar het ra p­
port verwijst, vaststelt.  
145.A.65  Veiligheids- en kwaliteitsbeleid, onderhoudsprocedures en kwali ­
teitsborgingssysteem  
a) De organisatie dient een veiligheids- en kwaliteitsbeleid vo or de 
organisatie op te stellen dat onder punt 145.A.70 in het handbo ek 
dient te worden opgenomen.  
▼M2 
b) De organisatie dient procedures vast te stellen die door de bevoegde 
instantie zijn goedgekeurd, daarbij rekening houdend met mense­
lijke factoren en menselijke prestaties om goede onderhoudsprak ­
tijken en de naleving van de toepasselijke eisen, vastgesteld i n 
145.A.25-145.A.95, te waarborgen. De procedures overeenkomstig 
dit punt:  
1. waarborgt dat een duidelijke werkopdracht of een duidelijk c on­
tract is overeengekomen tussen de organisatie en de organisatie  
die om onderhoud verzoekt om duidelijk vast te stellen dat het 
onderhoud zo wordt uitgevoerd dat luchtvaartuigen en onder­
delen overeenkomstig 145.A.50 voor gebruik kunnen worden 
vrijgegeven; en,  
2. bestrijkt alle aspecten van de uitvoering van het onderhoud,  met 
inbegrip van de levering en de controle van de gespecialiseerde  
diensten en stelt de normen vast waarmee de organisatie beoogt 
te werken.  
▼B 
c) De organisatie dient een kwaliteitsborgingssysteem op te zet ten dat 
de volgende elementen bevat:  
1. onafhankelijke audits teneinde zowel de overeenstemming met 
de vereiste normen op het gebied van luchtvaartuigen en lucht­
vaartuigonderdelen als de geschiktheid van de procedures te 
monitoren, om te waarborgen dat genoemde procedures tot 
goede onderhoudspraktijken en luchtwaardige luchtvaartuigen 
en luchtvaartuigonderdelen leiden; in de kleinste organisaties 
mogen de onafhankelijke audits in het kader van het kwaliteits­
borgingssysteem worden uitbesteed aan een andere krachtens dit 
deel erkende organisatie of aan een persoon met voldoende tech­
nische kennis en gebleken toereikende ervaring op het gebied 
van audits; en  
2. een rapportagesysteem voor terugkoppeling van de kwaliteit a an 
de persoon of groep personen vermeld in 145.A.30, onder b), en 
uiteindelijk aan de verantwoordelijke manager dat waarborgt dat  
er gepaste en tijdige corrigerende maatregelen worden onder­
nomen in reactie op rapporten die zijn opgesteld in het kader 
van de onafhankelijke audits die zijn uitgevoerd om te voldoen 
aan punt 1).  
145.A.70  Handboek van de onderhoudsorganisatie  
a) Het „handboek van de onderhoudsorganisatie” is het document of 
de documenten waarin de onder de erkenning vallende werkzaam­
heden worden gespecificeerd en waarin de organisatie aangeeft h oe 
zij beoogt dit deel na te leven. De organisatie dient de bevoeg de 
autoriteit te voorzien van een handboek van de onderhoudsorgani ­
satie, waarin de volgende informatie is opgenomen.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 105
 
1. een door de verantwoordelijke manager ondertekende verkla­
ring dat de onderhoudsorganisatie te allen tijde zal handelen 
overeenkomstig het handboek van de onderhoudsorganisatie en 
alle aanverwante handboeken waarin naleving van deze 
bijlage (deel 145) door de organisatie wordt omschreven. In­
dien de verantwoordelijke manager niet de directeur van de 
organisatie is, dient de directeur in kwestie de verklaring 
mede te ondertekenen;  
2. het veiligheids- en kwaliteitsbeleid van de organisatie zoal s 
uiteengezet in punt 145.A.65;  
3. de titel/titels en naam/namen van de onder punt 145.A.30, 
onder b), benoemde persoon/personen;  
4. de taken en verantwoordelijkheden van de onder punt 
145.A.30, onder b), benoemde persoon/personen, met inbegrip 
van de aangelegenheden waarover deze/zij direct namens de 
organisatie met de bevoegde autoriteit in contact mag/mogen 
treden;  
5. een organigram dat de hiërarchische banden en verantwoorde­
lijkheden van de onder punt 145.A.30, onder b), benoemde 
persoon/personen aangeeft;  
▼M6 
▼C3 
6. een lijst van het certificeringspersoneel, ondersteunend per ­
soneel en, indien van toepassing, personeel voor de beoor­
deling van de luchtwaardigheid, met het toepassingsgebied 
van hun erkenning;  
▼B 
7. een algemene beschrijving van de beschikbare personeelscapa­
citeit van de organisatie;  
8. een algemene beschrijving van de aanwezige faciliteiten op 
ieder adres dat in het bewijs van erkenning van de organisatie 
wordt vermeld;  
9. een specificatie van het werkgebied van de organisatie met 
betrekking tot de reikwijdte van de erkenning;  
10. de in punt 145.A.85 omschreven procedure voor het doorgeven  
van wijzigingen in organisaties;  
11. de procedure voor het wijzigen van het handboek van de 
onderhoudsorganisatie;  
▼M8 
12. de procedures en het kwaliteitssysteem die door de organisa tie 
zijn vastgesteld onder 145.A.25 tot en met 145.A.90 van deze 
bijlage (Deel 145), en alle aanvullende procedures die worden 
gevolgd overeenkomstig bijlage I (Deel M) en bijlage V ter 
(Deel ML), al naargelang van toepassing;  
▼B 
13. voor zover van toepassing een lijst van commerciële exploit an­
ten voor wie de organisatie onderhoud van luchtvaartuigen 
uitvoert;  
14. voor zover van toepassing een lijst van onderaannemende or­
ganisaties, zoals vermeld in punt 145.A.75 (b);  
15. voor zover van toepassing een lijst van buitenstations, zoa ls 
vermeld in punt 145.A.75, onder d);  
16. voor zover van toepassing een lijst van gecontracteerde 
organisaties.  
b) Het handboek onderhoudsorganisatie dient zo nodig te worden ge­
wijzigd om een actuele beschrijving van de organisatie te blijv en 
bieden. Het handboek en iedere eventuele wijziging daarin dient  
door de bevoegde autoriteit te worden goedgekeurd.  
c) Niettegenstaande punt b) kunnen via een handboekprocedure kl eine 
wijzigingen in het handboek worden goedgekeurd (hierna indirect e 
erkenning genoemd).  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 106
 
145.A.75  Bevoegdheden van de organisatie  
Overeenkomstig het handboek heeft de organisatie het recht de v ol­
gende taken uit te voeren.  
a) Het onderhouden van elk luchtvaartuig of luchtvaartuigonderd eel 
waarvoor erkenning is afgegeven en op de plaatsen vermeld in 
het bewijs van erkenning en het handboek.  
b) Het treffen van regelingen waarbij luchtvaartuigen of luchtv aartuig­
onderdelen die onder de erkenning vallen, worden onderhouden 
door andere organisaties voor zover deze werken volgens het kwa ­
liteitsborgingssysteem van de betreffende onderhoudsorganisatie . 
Dit heeft betrekking op werk dat wordt uitgevoerd door een orga ­
nisatie die niet zelf over de juiste erkenning beschikt om derg elijk 
onderhoudswerk onder dit deel uit te voeren, en is beperkt tot de 
werkzaamheden die zijn toegestaan onder de in punt 145.A.65 (b)  
omschreven procedures. Deze werkzaamheden mogen geen vol­
ledige inspectie in het kader van groot onderhoud van een lucht ­
vaartuig, een volledige werkplaatsinspectie of een revisie van een 
motor of motoronderdeel omvatten.  
c) Het op elke plaats onderhouden van elk luchtvaartuig of luch tvaar­
tuigonderdeel waarvoor erkenning is afgegeven naar aanleiding v an 
de noodzaak dergelijk onderhoud uit te voeren als gevolg van of wel 
de onbruikbare staat van het luchtvaartuig ofwel de noodzaak va n 
ondersteunend incidenteel lijnonderhoud, overeenkomstig de in h et 
handboek uiteengezette voorwaarden.  
d) Het onderhouden van luchtvaartuigen en/of luchtvaartuigonder delen 
die onder de erkenning vallen op een plaats aangeduid als een 
buitenstation waar eenvoudig onderhoud kan plaatsvinden en alle en 
als het handboek van de organisatie zulke werkzaamheden toestaa t 
en zulke plaatsen vermeldt.  
e) Het afgeven van vrijgavecertificaten bij het voltooien van o nder­
houd in overeenstemming met punt 145.A.50.  
▼M6 
▼C3 
f) indien specifiek erkend om dit te doen voor luchtvaartuigen die 
onder bijlage V ter (Deel-ML) vallen, luchtwaardigheidsbeoordel in­
gen uitvoeren en het bijbehorende certificaat van beoordeling v an 
de luchtwaardigheid afgeven, overeenkomstig de voorwaarden van 
ML.A.903 van bijlage V ter (Deel-ML) bij deze verordening.  
__________  
▼B 
145.A.80  Beperkingen van de organisatie  
De organisatie dient uitsluitend onderhoud te plegen aan luchtv aar­
tuigen of luchtvaartuigonderdelen die onder de erkenning vallen  indien 
alle benodigde faciliteiten, uitrusting, materialen, onderhouds gegevens 
en leden van het certificeringspersoneel beschikbaar zijn.  
145.A.85  Wijzigingen binnen de organisatie  
De organisatie dient de bevoegde autoriteit in kennis te stelle n van elk 
voorstel om elk van de volgende wijzigingen uit te voeren voord at 
deze worden doorgevoerd, zodat de bevoegde autoriteit kan vasts tellen 
of er nog steeds sprake is van overeenstemming met de vereisten  van 
dit deel en het bewijs van erkenning zo nodig kan wijzigen; bij  per­
soneelswisselingen waarvan het management niet vooraf op de hoo gte 
was, dienen deze wijzigingen bij de eerste gelegenheid te worde n 
doorgegeven:  
1. de naam van de organisatie;  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 107
 
2. de hoofdvestiging van de organisatie;  
3. andere vestigingen van de organisatie;  
4. de verantwoordelijke manager;  
5. elk van de onder punt 145.A.30 (b) benoemde personen;  
▼M1 
6. de faciliteiten, uitrusting, gereedschappen, materialen, pro cedures, 
reikwijdte van de werkzaamheden die of het certificeringsperson eel 
en personeel voor de beoordeling van de luchtwaardigheid dat va n 
invloed zou kunnen zijn op de erkenning.  
▼B 
145.A.90  Geldigheid  
a) Een erkenning wordt uitgegeven voor onbepaalde tijd. De erke n­
ning blijft geldig, vooropgesteld dat:  
1. de organisatie bijlage II (deel 145) blijft naleven, in over een­
stemming met de bepalingen betreffende de behandeling van 
bevindingen zoals gespecificeerd onder punt 145.B.50;  
2. de bevoegde autoriteit de toegang wordt verleend tot de orga ni­
satie zodat zij kan bepalen of er nog steeds voldaan wordt aan 
de vereisten van dit deel; en  
3. er geen afstand wordt gedaan van het certificaat.  
b) In geval van afstand of intrekking, moet de erkenning worden  
ingeleverd bij de bevoegde autoriteit.  
145.A.95  Bevindingen  
▼M6 
▼C3 
a) Een niveau 1-bevinding is elke ernstige inbreuk op de eisen van 
deze bijlage die de veiligheidsnormen verlaagt en de vliegveili gheid 
ernstig in gevaar brengt.  
b) Een niveau 2-bevinding is elke inbreuk op de eisen van deze 
bijlage die de veiligheidsnormen kan verlagen en de vliegveilig heid 
in gevaar kan brengen.  
▼B 
c) Na ontvangst van een kennisgeving betreffende de bevindingen  
overeenkomstig punt 145.B.50 moet de houder van de erkenning 
als onderhoudsorganisatie een actieplan voor corrigerende maat­
regelen opstellen en aantonen dat hij tot voldoening van de be­
voegde autoriteit corrigerende maatregelen heeft getroffen binn en 
een met de bevoegde autoriteit overeengekomen periode  
SECTIE B:  
PROCEDURE VOOR DE BEVOEGDE AUTORITEIT  
145.B.01  Toepassingsgebied  
Deze sectie beschrijft de administratieve procedures die door d e be­
voegde autoriteit dienen te worden gevolgd bij het uitoefenen v an haar 
taken en verantwoordelijkheden met betrekking tot afgifte, voor tzet­
ting, wijziging, schorsing of intrekking van erkenningen van on der­
houdsorganisaties op grond van deze bijlage (deel 145).  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 108
 
145.B.10  Bevoegde autoriteit  
1. Algemeen  
De lidstaat dient een bevoegde autoriteit aan te stellen met to egewezen 
verantwoordelijkheden voor het afgeven, voortzetten, wijzigen, op­
schorten of intrekken van onderhoudserkenningen. Deze bevoegde au­
toriteit dient gedocumenteerde procedures en een organisatiestr uctuur 
vast te stellen.  
2. Personeel  
De personeelssterkte moet voldoende zijn om aan de in deze sect ie 
uiteengezette vereisten te kunnen voldoen.  
3. Kwalificatie en opleiding  
Alle personeelsleden die zijn betrokken bij erkenningen op gron d van 
deze bijlage (deel 145) moeten:  
a) op de juiste wijze gekwalificeerd zijn en over de benodigde kennis 
en ervaring beschikken en de benodigde opleiding hebben gevolgd  
om de hun toegewezen taken te kunnen uitvoeren;  
b) waar relevant opleiding en nascholing inzake deze bijlage (d eel 
145) — de beoogde bedoeling en normen inbegrepen — hebben 
ondergaan.  
4. Procedures  
De bevoegde autoriteiten dienen procedures vast te stellen waar in wordt 
uiteengezet hoe overeenstemming met deze sectie B kan worden be reikt.  
De procedures moeten worden geëvalueerd en aangepast om blijven de 
overeenstemming te waarborgen.  
145.B.15  Organisaties met vestigingen in meerdere lidstaten  
Indien onderhoudsfaciliteiten zich in meerdere lidstaten bevind en moe­
ten het onderzoek en het permanent toezicht worden uitgevoerd i n 
samenwerking met de bevoegde autoriteiten van de lidstaten waar  de 
onderhoudsfaciliteiten zijn gevestigd.  
145.B.20  Eerste erkenning  
1. Indien er wordt voldaan aan de vereisten van de punten 145.A .30, 
onder a) en b), dient de bevoegde autoriteit haar officiële erk enning 
van het personeel, zoals aangegeven in de punten 145.A.30, onde r 
a) en b), schriftelijk aan de aanvrager te kennen te geven.  
2. De bevoegde autoriteit dient te verifiëren dat de procedures  die in 
het handboek onderhoudsorganisatie vermeld staan, overeenstem­
men met de vereisten van deze bijlage (deel 145), en dient te 
verifiëren dat de verantwoordelijke manager de verplichtingsver kla­
ring ondertekent.  
3. De bevoegde autoriteit dient te verifiëren dat de organisati e aan de 
vereisten van deze bijlage (deel 145) voldoet.  
4. Tijdens het onderzoek naar de erkenning moet ten minste één ver­
gadering met de verantwoordelijke manager worden belegd teneind e 
te waarborgen dat deze een volledig begrip heeft van het belang  van 
de erkenning en van de reden waarom de verklaring waarmee de 
organisatie zich verplicht de in het handboek gespecificeerde p ro­
cedures na te leven getekend moet worden.  
5. Alle bevindingen dienen schriftelijk aan de organisatie beve stigd te 
worden.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 109
 
6. De bevoegde autoriteit dient alle bevindingen, afsluitende h andelin­
gen (handelingen die vereist zijn om een bevinding af te sluite n) en 
aanbevelingen te registreren.  
7. Bij een eerste erkenning dienen alle bevindingen te worden g ecor­
rigeerd voordat de erkenning afgegeven kan worden.  
145.B.25  Afgifte van erkenning  
1. De bevoegde autoriteit dient het handboek officieel goed te keuren 
en dient een bewijs van erkenning „Form 3” aan de aanvrager af te 
geven waarin de classificaties van de erkenning zijn opgenomen.  De 
bevoegde autoriteit dient uitsluitend een bewijs van erkenning af te 
geven indien de organisatie in overeenstemming is met de vereis ten 
van deze bijlage (deel 145).  
2. De bevoegde autoriteit dient de voorwaarden van de erkenning  aan 
te geven op het bewijs van erkenning „Formulier 3”.  
3. Het referentienummer dient op het bewijs van erkenning „Form ulier 
3” te worden opgenomen op de wijze zoals door het Agentschap is  
aangegeven.  
145.B.30  Continuering van een erkenning  
De continuering van een erkenning moet worden gemonitord overee n­
komstig het proces onder punt 145.B.20 „Eerste erkenning”. Daar naast 
geldt het volgende.  
1. De bevoegde autoriteit dient een programma bij te houden met  
daarin vermeld de erkende onderhoudsorganisaties onder haar su­
pervisie, de data waarop audits moeten worden uitgevoerd en de 
data waarop dergelijke bezoeken zijn afgelegd.  
2. Iedere  organisatie moet binnen een periode van maximaal 24 
maanden een volledig onderzoek naar de overeenstemming met 
deze bijlage (deel 145) ondergaan.  
3. Ten minste iedere 24 maanden moet er een vergadering met de 
verantwoordelijke manager te worden belegd om te waarborgen 
dat deze op de hoogte blijft van belangrijke kwesties die tijde ns 
audits aan het licht zijn gekomen.  
145.B.35  Wijzigingen  
1. De bevoegde autoriteit moet door de organisatie in kennis wo rden 
gesteld van elke voorgestelde wijziging als vermeld in punt 
145.A.85.  
De bevoegde autoriteit dient voor wat betreft elke wijziging bi nnen 
de organisatie te voldoen aan de relevante elementen van de eer ste 
procespunten.  
2. De bevoegde autoriteit kan de voorwaarden voorschrijven waar ­
onder een organisatie tijdens dergelijke wijzigingen mag werken , 
tenzij de autoriteit bepaalt dat de erkenning moet worden 
opgeschort.  
145.B.40  Wijzigingen in het handboek van de onderhoudsorganisatie (MOE)  
Voor alle wijzigingen aan het handboek van de onderhoudsorganis atie 
geldt:  
1. In het geval van directe goedkeuring van wijzigingen in over een­
stemming met punt 145.A.70(b) dient de bevoegde autoriteit te 
verifiëren dat de in het handboek beschreven procedures in over ­
eenstemming zijn met bijlage II (deel 145), voordat zij de erke nde 
organisatie formeel in kennis stelt van de goedkeuring.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 110
 
2. In het geval een indirecte erkenningsprocedure wordt gehante erd 
voor de goedkeuring van wijzigingen in overeenstemming met 
punt 145.A.70(c) dient de bevoegde autoriteit te waarborgen (i)  
dat de wijzigingen van ondergeschikte aard zijn en (ii) dat de con­
trole die zij over de goedkeuring van de wijzigingen heeft vol­
doende is om te garanderen dat deze blijven voldoen aan de ver­
eisten van bijlage II (deel 145).  
145.B.45  Intrekking, schorsing en beperking van de erkenning  
De bevoegde autoriteit dient:  
a) een erkenning op redelijke gronden te schorsen in het geval van een 
potentieel gevaar voor de veiligheid; of  
b) een erkenning te schorsen, in te trekken of te beperken krac htens 
punt 145.B.50.  
145.B.50  Bevindingen  
a) Indien tijdens audits of anderszins blijkt dat er sprake is van te­
kortkoming van de vereisten van deze bijlage (deel 145), dient de 
bevoegde autoriteit de volgende maatregelen te nemen:  
1. Voor bevindingen van niveau 1 moet onmiddellijke actie ge­
nomen worden door de bevoegde autoriteit om de erkenning 
van de onderhoudsorganisatie in te trekken, te beperken of te 
schorsen, geheel of gedeeltelijk en in verhouding met de bevin­
ding van niveau 1, totdat de organisatie corrigerende maatregel en 
heeft genomen.  
2. Voor bevindingen van niveau 2 moet de bevoegde autoriteit ee n 
periode van niet meer dan drie maanden toekennen voor corri­
gerende maatregelen die een passend antwoord vormen op de 
aard van de bevinding. In sommige omstandigheden, bij het 
einde van deze eerste periode en afhankelijk van de aard van 
de bevinding, kan de bevoegde autoriteit de periode van drie 
maanden verlengen, indien een bevredigend corrigerend actie­
plan is opgesteld.  
b) De bevoegde autoriteit neemt maatregelen om de erkenning geh eel 
of gedeeltelijk te schorsen, indien binnen de door de bevoegde 
autoriteit toegestane termijn geen corrigerende maatregelen wor den 
genomen.  
145.B.55  Bewaren van gegevens  
1. De bevoegde autoriteit dient een administratiesysteem met mi nimale 
archiveringscriteria op te zetten waarmee de processen voor de af­
gifte, verlenging, wijziging, schorsing of intrekking van ieder e af­
zonderlijke erkenning van een organisatie op doeltreffende wijz e 
kunnen worden getraceerd.  
2. De administratie dient ten minste de volgende elementen te o mvatten:  
a) de aanvraag voor erkenning van een organisatie, met inbegrip  
van de continuering daarvan;  
b) het programma voor permanent toezicht van de bevoegde au­
toriteit, inclusief alle auditrapporten;  
c) het bewijs van erkenning van de organisatie, inclusief event uele 
wijzigingen daarop;  
d) een exemplaar/afschrift van het auditprogramma met vermel­
ding van alle data waarop audits moeten plaatsvinden en heb­
ben plaatsgevonden;  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 111
 
e) exemplaren/afschriften van alle formele correspondentie, „Fo r­
mulier 4” of equivalent inbegrepen;  
f) gedetailleerde informatie aangaande eventuele vrijstellingen  en 
actie(s) in het kader van handhaving;  
g) eventuele auditrapporten van andere bevoegde autoriteiten;  
h) het handboek van de onderhoudsorganisatie.  
3. Bovengenoemde stukken moeten minimaal vier jaar in archief b e­
waard blijven.  
4. Het staat de bevoegde autoriteit vrij een papieren of een el ektro­
nisch systeem of een combinatie van beide systemen te gebruiken , 
vooropgesteld dat er sprake is van passende controlesystemen.  
▼M6 
▼C3 
145.B.60  Vrijstellingen  
Wanneer een lidstaat een vrijstelling verleent van de eisen van  deze 
bijlage, overeenkomstig artikel 71 van Verordening (EU) 2018/11 39, 
registreert de bevoegde autoriteit die vrijstelling. Zij houdt die gege­
vens bij gedurende de in 145.B.55, punt 3), bepaalde periode.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 112
 
Aanhangsel I  
Certificaat van vrijgave voor gebruik — EASA-formulier 1  
Hiervoor gelden de bepalingen van aanhangsel II bij bijlage I ( deel -M).  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 113
 
Aanhangsel II  
Klasse- en classificatiesysteem gebruikt voor de erkenning van 
onderhoudsorganisaties vermeld in bijlage I (deel -M) subdeel F en in bijlage 
ii (deel 145)  
Hiervoor gelden de bepalingen van aanhangsel IV bij bijlage I ( deel -M).  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 114
 
▼C3 
Aanhangsel III  
Certificaat van onderhoudsorganisatie — EASA-formulier 3-145
  
► (1) M8 ▼M6 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 115
 
► (1) M8 ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 116
 
Aanhangsel IV  
Voorwaarden voor het inzetten van personeel dat niet gekwalificeerd is 
overeenkomstig bijlage III (deel 66) als bedoeld in punt 145.A.30, onder j), 
punten 1 en 2  
1. Certificeringspersoneel dat voldoet aan de volgende voorwaar den is in over­
eenstemming met het oogmerk van punt 145.A.30, onder j), punten  1 en 2:  
a) De persoon in kwestie dient een licentie of machtiging van c ertificerings­
personeel te hebben verkregen onder de nationale voorschriften van het 
land, afgegeven in overeenstemming met ICAO bijlage 1.  
b) De reikwijdte van de werkzaamheden van de persoon in kwestie  mag de 
reikwijdte van de werkzaamheden als gedefinieerd door de nation ale licen­
tie of machtiging van het certificeringspersoneel niet overschr ijden.  
c) De persoon in kwestie dient aan te tonen dat hij/zij de ople iding op het 
gebied van menselijke factoren en luchtvaartwetgeving, waarnaar  wordt 
verwezen in module 9 en 10 van aanhangsel I van bijlage III (de el 66), 
heeft ontvangen.  
d) In het geval van certificeringspersoneel voor lijnonderhoud dient de per­
soon in kwestie aan te tonen dat hij/zij over 5 jaar onderhouds ervaring 
beschikt; in het geval van certificeringspersoneel voor groot o nderhoud 
dient de persoon in kwestie aan te tonen dat hij/zij over 8 jaa r ervaring 
beschikt. Personen met toegewezen taken die de bevoegdheden van  certi­
ficeringspersoneel van categorie A overeenkomstig deel 66 niet overschrij­
den, dienen evenwel slechts aan te tonen dat ze over 3 jaar erv aring 
beschikken.  
e) Certificeringspersoneel voor lijnonderhoud en ondersteunend personeel 
voor groot onderhoud dient aan te tonen dat het typeopleiding h eeft ge­
volgd en geslaagd is voor het examen op het niveau van categori e B1, B2 
of B3, zoals van toepassing, waarnaar wordt verwezen in aanhang sel III 
van bijlage III (deel 66), voor elk luchtvaartuigtype in de rei kwijdte van de 
werkzaamheden waarnaar wordt verwezen in punt b). Personen met werk­
zaamheden waarvan de reikwijdte niet groter is dan die van cert ificerings­
personeel van categorie A mogen echter taakgerichte opleiding k rijgen in 
plaats van een volledige typegerichte opleiding.  
f) Certificeringspersoneel voor groot onderhoud dient aan te to nen dat het 
typeopleiding heeft gevolgd en geslaagd is voor het examen op h et niveau 
van categorie C, waarnaar wordt verwezen in aanhangsel III van bijlage III 
(deel 66), voor elk luchtvaartuigtype in de reikwijdte van werk zaamheden 
waarnaar wordt verwezen in punt b), behalve dat voor het eerste  lucht­
vaartuigtype de opleiding en het examen van niveau B1, B2 of B3  van 
aanhangsel III moeten zijn.  
2. Beschermde rechten  
a) Personeel dat reeds bevoegdheden had voordat aanhangsel III (deel 66) 
van kracht werd, mag deze blijven uitoefenen zonder dat hoeft t e worden 
voldaan aan punt 1, onder c) tot en met f).  
b) Na deze datum dienen leden van het certificeringspersoneel d ie de reik­
wijdte van hun bevoegdheid willen uitbreiden tot aanvullende be voegdhe­
den, te voldoen aan punt 1 hierboven.  
c) Behoudens punt 2, onder b), is overeenstemming met punt 1, o nder c) 
en d), niet vereist in het geval van aanvullende typegerichte o pleiding.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 117
 
BIJLAGE III  
(Deel 66)  
INHOUDSOPGAVE  
66.1 Bevoegde autoriteit  
SECTIE A — TECHNISCHE VOORSCHRIFTEN  
SUBDEEL A — LICENTIE VOOR ONDERHOUD VAN LUCHTVAARTUI­ 
GEN  
66.A.1 Toepassingsgebied  
66.A.3 Categorieën en subcategorieën van bewijzen van bevoegdhe id 
66.A.5 Luchtvaartuiggroepen  
66.A.10 Aanvraag  
66.A.15 Leeftijdsgrens  
66.A.20 Bevoegdheden  
66.A.25 Vereiste basiskennis  
66.A.30 Vereiste basiservaring  
66.A.40 Verlenging van onderhoudslicenties  
66.A.45 Aantekening van bevoegdverklaringen  
66.A.50 Beperkingen  
66.A.55 Bewijs van kwalificatie  
66.A.70 Conversiebepalingen  
SECTIE B — PROCEDURES VOOR BEVOEGDE AUTORITEITEN  
SUBDEEL A — ALGEMEEN  
66.B.1 Toepassingsgebied  
66.B.10 Bevoegde autoriteit  
66.B.20 Bijhouden van gegevens  
66.B.25 Wederzijdse uitwisseling van informatie  
66.B.30 Vrijstellingen  
SUBDEEL B — AFGIFTE VAN ONDERHOUDSLICENTIE  
66.B.100 Procedure voor de afgifte van een onderhoudslicentie d oor de be­ 
voegde autoriteit  
66.B.105 Procedure voor afgifte van een onderhoudslicentie via de onder­ 
houdsorganisatie erkend overeenkomstig deel 145  
66.B.110 Procedure voor de wijziging van een onderhoudslicentie  om een bij­ 
komende basiscategorie of subcategorie toe te voegen  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 118
 
66.B.115 Procedure voor de wijziging van een onderhoudslicentie  om een 
luchtvaartuigtype toe te voegen of beperkingen te verwijderen  
66.B.120 Procedure voor de hernieuwing van de geldigheid van ee n onder­ 
houdslicentie  
66.B.125 Procedure voor de conversie van bewijzen, met inbegrip  van groeps­ 
bevoegdverklaringen  
66.B.130 Procedure voor de directe erkenning van luchtvaartuigt ypeopleiding  
SUBDEEL C — EXAMENS  
66.B.200 Examen door de bevoegde autoriteit  
SUBDEEL D — CONVERSIE VAN KWALIFICATIES VAN CERTIFICE­ 
RINGSPERSONEEL  
66.B.300 Algemeen  
66.B.305 Conversierapport voor nationale kwalificaties  
66.B.310 Conversierapport voor autorisaties voor erkende onderh oudsorganisa­ 
ties 
SUBDEEL E — EXAMENVRIJSTELLINGEN  
66.B.400 Algemeen  
66.B.405 Rapport van examenvrijstelling  
66.B.410 Geldigheid van examenvrijstelling  
SUBDEEL F — PERMANENT TOEZICHT  
66.B.500 Intrekking, schorsing of beperking van de onderhoudsli centie  
AANHANGSELS  
Aanhangsel I — Basiskennisvereisten (behalve voor bewijzen van bevoegdheid 
van categorie L)  
Aanhangsel II — Basisexamennormen (behalve voor bewijzen van be voegdheid 
van categorie L)  
Aanhangsel III — Cursussen en examennormen voor specifieke luch tvaartuig­ 
typen. Praktijkopleiding  
Aanhangsel IV — Ervaringsvereisten voor verlenging van een deel  66-bevoegd­ 
heidsbewijs voor onderhoud aan luchtvaartuigen  
Aanhangsel V — Aanvraagformulier — EASA-formulier 19  
Aanhangsel VI — Bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van lucht vaartuigen 
als bedoeld in Bijlage III (Deel 66) – EASA-formulier 26  
▼M5 
Aanhangsel VII — Basiskennisvereisten voor een bewijs van bevoe gdheid voor 
onderhoud van luchtvaartuigen van categorie L  
Aanhangsel VIII — Basisexamennorm voor een bewijs van bevoegdhe id voor 
onderhoud van luchtvaartuigen van categorie L  
▼B 
66.1 Bevoegde autoriteit  
a) In deze bijlage (deel 66) wordt verstaan onder bevoegde auto riteit:  
1. de door de lidstaat aangewezen autoriteit waarbij iemand in eerste 
instantie de afgifte van een onderhoudslicentie van luchtvaartu igen 
aanvraagt, of  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 119
 
2. de door een andere lidstaat aangewezen autoriteit, mocht dez e een 
andere zijn, vooropgesteld dat hierover overeenstemming bestaat  met 
de in punt 1 genoemde autoriteit. In dat geval wordt het in pun t 
1 genoemde onderhoudslicentie ingetrokken, worden alle in punt 
66.B.20 genoemde gegevens overgedragen en wordt een nieuw be­
wijs afgegeven op basis van deze gegevens.  
b) Het Agentschap is verantwoordelijk voor het vaststellen van:  
1. de lijst met luchtvaartuigtypen, en  
2. welke combinaties casco/motor vallen onder elke specifiek ty pebe­
voegdverklaring.  
SECTIE A  
TECHNISCHE VEREISTEN  
SUBDEEL A  
ONDERHOUDSLICENTIE  
66.A.1  Toepassingsgebied  
In deze sectie wordt de onderhoudslicentie gedefinieerd en word en de 
eisen voor de aanvraag, afgifte en continuering daarvan vastgel egd. 
▼M5 
66.A.3  Categorieën en subcategorieën van bewijzen van bevoegdheid  
Bewijzen van bevoegdheid voor onderhoud van luchtvaartuigen omv at­
ten de volgende categorieën en, voor zover van toepassing, subc atego­
rieën en systeembevoegdverklaringen:  
a) Categorie A, onderverdeeld in de volgende subcategorieën:  
— A1 Vleugelvliegtuigen turbine;  
— A2 Vleugelvliegtuigen zuiger;  
— A3 Helikopters turbine;  
— A4 Helikopters zuiger.  
b) Categorie B1, onderverdeeld in de volgende subcategorieën:  
— B1.1 Vleugelvliegtuigen turbine;  
— B1.2 Vleugelvliegtuigen zuiger;  
— B1.3 Helikopters turbine;  
— B1.4 Helikopters zuiger.  
c) Categorie B2  
Het bewijs van bevoegdheid van categorie B2 geldt voor alle 
luchtvaartuigen.  
d) Categorie B2L  
Het bewijs van bevoegdheid van categorie B2L geldt voor alle lu cht­
vaartuigen, behalve die in groep 1, zoals uiteengezet in punt 6 6.A.5, 
onder 1, en is onderverdeeld in de volgende „systeembevoegdver­
klaringen”:  
— communicatie/navigatie (com/nav),  
— instrumenten,  
— automatische vlucht,  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 120
 
— surveillance,  
— cascosystemen.  
Een bewijs van bevoegdheid van categorie B2L bevat minstens één  
systeembevoegdverklaring.  
e) Categorie B3  
Het bewijs van bevoegdheid van categorie B3 is van toepassing o p 
vliegtuigen met zuigermotor zonder drukcabine met een maximale 
startmassa van hoogstens 2 000 kg.  
f) Categorie L, onderverdeeld in de volgende subcategorieën:  
— L1C: composietzweefvliegtuigen,  
— L1: zweefvliegtuigen,  
— L2C: gemotoriseerde composietzweefvliegtuigen en composiet- 
ELA1-vleugelvliegtuigen,  
— L2: gemotoriseerde zweefvliegtuigen en ELA1-vleugelvliegtui­
gen, 
— L3H: heteluchtballonnen,  
— L3G: gasballonnen,  
— L4H: heteluchtzeppelins,  
— L4G: ELA2-gaszeppelins,  
— L5: andere gaszeppelins dan ELA2.  
g) Categorie C  
Het bewijs van bevoegdheid van categorie C geldt voor vleugel­
vliegtuigen en helikopters.  
66.A.5  Luchtvaartuiggroepen  
In het kader van bevoegdverklaringen op bewijzen van bevoegdhei d 
voor onderhoud worden luchtvaartuigen ingedeeld in de volgende groe­
pen: 
1. Groep 1: complexe luchtvaartuigen met motoraandrijving, heli kop­
ters met meerdere motoren, vleugelvliegtuigen met een maximaal 
gecertificeerde vlieghoogte boven FL290, luchtvaartuigen uitger ust 
met fly-by-wiresystemen, andere gaszeppelins dan ELA2 en andere  
luchtvaartuigen waarvoor een typebevoegdverklaring vereist is i ndien 
het Agentschap dit bepaalt.  
Het Agentschap kan ook beslissen om een luchtvaartuig dat beant ­
woordt aan de in de eerste alinea uiteengezette voorwaarden te clas­
sificeren in groep 2, groep 3 of groep 4, al naargelang van toe pas­
sing, als het van oordeel is dat dit gerechtvaardigd is door de  lagere 
complexiteit van het luchtvaartuig in kwestie.  
2. Groep 2: andere luchtvaartuigen dan de luchtvaartuigen van g roep 1, 
behorend tot de volgende subgroepen:  
(i) subgroep 2a:  
— propelleraangedreven vleugelvliegtuig met één turbinemotor,  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 121
 
— de vliegtuigen met turbinestraalmotoren en meerdere propel­
lerturbinemotoren die door het Agentschap in deze subgroep 
zijn geclassificeerd wegens hun lagere complexiteit.  
(ii) subgroep 2b:  
— helikopters met één turbinemotor,  
— helikopters met meerdere turbinemotoren die door het 
Agentschap in deze subgroep zijn geclassificeerd wegens 
hun lagere complexiteit.  
(iii) subgroep 2c:  
— helikopters met één zuigermotor,  
— helikopters met meerdere zuigermotoren die door het Agent­
schap in deze subgroep zijn geclassificeerd wegens hun la­
gere complexiteit.  
3. Groep 3: vleugelvliegtuigen met zuigermotor, anders dan die van 
groep 1.  
4. Groep 4: zweefvliegtuigen, gemotoriseerde zweefvliegtuigen, ballon­
nen en zeppelins, anders dan die van groep 1.  
▼B 
66.A.10  Aanvraag  
a) Aanvragen van onderhoudslicenties voor luchtvaartuigen of wi jzigin­
gen van dergelijke bewijzen dienen te geschieden op een 
EASA-formulier 19 (zie aanhangsel V), op een door de bevoegde 
autoriteit vastgelegde wijze, en dienen bij de bevoegde autorit eit te 
worden ingediend.  
b) Een aanvraag tot wijziging van een onderhoudslicentie wordt in­
gediend bij de bevoegde autoriteit van de lidstaat die de onder houds­
licentie oorspronkelijk heeft afgegeven.  
c) Naast de documenten, zoals vereist onder 66.A.10, onder a) e n b), en 
66.B.105, naargelang het geval, dient de aanvrager van bijkomen de 
basiscategorieën of subcategorieën bij een onderhoudslicentie z ijn 
actuele originele onderhoudslicentie aan de bevoegde autoriteit  te 
verstrekken, samen met het EASA-formulier 19.  
d) Wanneer de aanvrager van een wijziging van de basiscategorie ën 
over de kwalificaties beschikt voor een dergelijke wijziging vi a de 
procedure vermeld in punt 66.B.100 in een andere lidstaat dan d ie 
welke de onderhoudslicentie heeft afgegeven, dient de aanvraag te 
worden verzonden naar de bevoegde autoriteit vermeld in punt 66 .1. 
e) Wanneer de aanvrager van een wijziging van de basiscategorie ën 
over de kwalificaties beschikt voor een dergelijke wijziging vi a de 
procedure vermeld in punt 66.B.105 in een andere lidstaat dan d ie 
welke de onderhoudslicentie heeft afgegeven, dient de krachtens  
bijlage II (deel 145) erkende onderhoudsorganisatie de onderhou ds­
licentie samen met het EASA-formulier 19 te sturen naar de in p unt 
66.1 vermelde bevoegde autoriteit, die de wijziging zal afstemp elen 
en ondertekenen of die een nieuw bewijs zal afgeven.  
f) Elke aanvraag dient te worden ondersteund door documentatie waar­
uit blijkt dat is voldaan aan de ten tijde van de aanvraag geld ende 
eisen op het gebied van theoretische kennis, praktijkonderricht  en 
ervaring.  
66.A.15  Leeftijdsgrens  
Een aanvrager van een onderhoudslicentie dient minstens 18 jaar  oud te 
zijn. ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 122
 
66.A.20  Bevoegdheden  
a) De volgende bevoegdheden zijn van toepassing:  
1. Een onderhoudslicentie van categorie A machtigt de houder to t 
het afgeven van certificaten van vrijgave voor gebruik na klein  
lijnonderhoud en reparatie van eenvoudige defecten voor zover 
dit valt binnen de grenzen van werkzaamheden die specifiek zijn  
vermeld in de licentie als bedoeld in punt 145.A.35 van bijlage  II 
(deel 145). De certificeringsbevoegdheid is beperkt tot werkzaa m­
heden die de houder zelf heeft uitgevoerd in de onderhoudsorga­
nisatie die de certificeringsautorisatie heeft afgegeven.  
2. Een onderhoudslicentie van categorie B1 machtigt de houder t ot 
het afgeven van certificaten van vrijgave voor gebruik en het 
optreden als ondersteunend personeel van categorie B1 voor het 
volgende:  
— onderhoud aan de vliegtuigconstructie, de motoren en de me­
chanische en elektrische systemen van het luchtvaartuig;  
— werkzaamheden aan avionicasystemen waarbij slechts eenvou­
dige tests nodig zijn om de luchtwaardigheid aan te tonen en 
waarbij geen probleemoplossing vereist is.  
Categorie B1 omvat de bijbehorende subcategorie A.  
3. Een onderhoudslicentie van categorie B2 machtigt de houder t ot: 
i) het afgeven van certificaten van vrijgave voor gebruik en he t 
optreden als ondersteunend personeel van categorie B2 voor 
het volgende:  
— onderhoud aan avionica- en elektrische systemen, en  
— elektrische en avionicataken binnen de motor- en mecha­
nische systemen, waarbij slechts eenvoudige tests nodig 
zijn om de luchtwaardigheid ervan aan te tonen, en  
ii) het afgeven van certificaten van vrijgave voor gebruik na k lein 
lijnonderhoud en reparatie van eenvoudige defecten voor zo­
ver dit valt binnen de grenzen van de werkzaamheden die zijn 
aangetekend op de certificeringsautorisatie waarnaar wordt 
verwezen in punt 145.A.35 van bijlage II (deel 145). Deze 
certificeringsbevoegdheid is beperkt tot werkzaamheden die 
door de houder zelf zijn uitgevoerd in de onderhoudsorgani­
satie die de certificeringsautorisatie heeft afgegeven en geldt  
uitsluitend voor de luchtvaartuigtypen die reeds zijn aange­
tekend op de onderhoudslicentie van categorie B2.  
De onderhoudslicentie van categorie B2 omvat geen subcategorie A. 
▼M5 
4. Een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van categorie B2L 
machtigt de houder om certificaten van vrijgave voor gebruik af  
te geven en op te treden als ondersteunend personeel van catego ­
rie B2L voor het volgende:  
— onderhoud van elektrische systemen;  
— onderhoud van avionicasystemen, binnen de grenzen van de 
op het bewijs van bevoegdheid aangetekende systeembe­
voegdverklaringen, en  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 123
 
— voor zover hij houder is van de bevoegdverklaring „cascosys­
teem”, elektrische en avionicataken binnen de motor- en me­
chanische systemen, waarbij slechts eenvoudige tests nodig 
zijn om de luchtwaardigheid ervan aan te tonen.  
5. Een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van categorie B3 
machtigt de houder om certificaten van vrijgave voor gebruik af  
te geven en op te treden als ondersteunend personeel van catego ­
rie B3 voor het volgende:  
— onderhoud aan de vliegtuigconstructie, de motoren en de me­
chanische en elektrische systemen van het vleugelvliegtuig; en  
— werkzaamheden aan avionicasystemen waarbij slechts eenvou­
dige tests nodig zijn om de luchtwaardigheid aan te tonen en 
waarbij geen probleemoplossing vereist is.  
6. Een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van categorie L 
machtigt de houder om certificaten van vrijgave voor gebruik 
af te geven en op te treden als ondersteunend personeel van 
categorie L voor het volgende:  
— onderhoud aan de structuur, de motoren en de mechanische en 
elektrische systemen van het luchtvaartuig;  
— werkzaamheden aan radio-, ELT- (Emergency Locator Trans­
mitters) en transpondersystemen; en  
— werkzaamheden aan andere avionicasystemen, waarbij een­
voudige tests nodig zijn om de luchtwaardigheid ervan aan 
te tonen.  
Subcategorie L2 omvat subcategorie L1. Elke beperking van sub­
categorie L2 overeenkomstig punt 66.A.45, onder h), is ook van 
toepassing op subcategorie L1.  
Subcategorie L2C omvat subcategorie L1C.  
7. Een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van categorie C 
machtigt de houder om certificaten van vrijgave voor gebruik 
af te geven na groot onderhoud van het luchtvaartuig. De be­
voegdheden gelden voor het gehele luchtvaartuig.  
▼B 
b) De houder van een onderhoudslicentie mag de daaraan gekoppel de 
bevoegdheden uitsluitend uitoefenen:  
▼M11  
1. in overeenstemming met de toepasselijke vereisten van bijlag e I 
(Deel-M) en bijlage II (Deel-145), bijlage V ter (Deel-ML) en 
bijlage V quinquies (Deel-CAO), en  
▼B 
2. als hij in de voorafgaande periode van twee jaar ofwel zes m aan­
den onderhoudservaring heeft gehad in overeenstemming met de 
krachtens de onderhoudslicentie toegekende bevoegdheden, ofwel 
heeft voldaan aan de bepaling voor de afgifte van de betreffend e 
bevoegdheden, en  
3. als hij de vereiste competenties heeft voor het certificeren  van 
onderhoud aan het betreffende luchtvaartuig, en  
4. als hij de taal of talen waarin de technische documentatie e n 
procedures zijn opgesteld die nodig zijn voor afgifte van certi fi­
caten van vrijgave voor gebruik, kan lezen en schrijven, en zic h 
daarin in voldoende mate verstaanbaar kan maken.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 124
 
66.A.25  Vereiste basiskennis  
▼M5 
a) ►M11  Voor andere bewijzen van bevoegdheid dan die van catego­
rie L dient een aanvrager van een bewijs van bevoegdheid voor 
onderhoud of van de toevoeging van een categorie of subcategori e 
aan een dergelijk bewijs van bevoegdheid, aan de hand van een 
examen aan te tonen dat hij beschikt over kennis van de passend e 
onderwerpmodules overeenkomstig aanhangsel I van bijlage III 
(Deel-66). ◄ Het examen dient te voldoen aan de norm in aanhang ­
sel II van bijlage III (deel 66) en wordt afgenomen door een ov er­
eenkomstig bijlage IV (deel 147) goedgekeurde opleidingsorganis atie 
of door de bevoegde autoriteit.  
b) Een aanvrager van een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van 
luchtvaartuigen van categorie L binnen een bepaalde subcategori e of 
van de toevoeging van een andere subcategorie, dient aan de han d 
van een examen aan te tonen dat hij beschikt over kennis van de  
passende onderwerpmodules overeenkomstig aanhangsel VII van 
bijlage III (deel 66). Het examen dient te voldoen aan de norm in 
aanhangsel VIII van bijlage III (deel 66) en wordt afgenomen do or 
een overeenkomstig bijlage IV (deel 147) goedgekeurde opleiding s­
organisatie, door de bevoegde autoriteit of met toestemming van  de 
bevoegde autoriteit.  
De houder van een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van 
luchtvaartuigen van subcategorie B1.2 of categorie B3 wordt gea cht 
te voldoen aan de basiskennisvereisten voor een bewijs van be­
voegdheid van subcategorieën L1C, L1, L2C en L2.  
De basiskennisvereisten voor subcategorie L4H omvatten de basis ­
kennisvereisten voor subcategorie L3H.  
De basiskennisvereisten voor subcategorie L4G omvatten de basis ­
kennisvereisten voor subcategorie L3G.  
c) Een aanvrager van een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van 
luchtvaartuigen van categorie B2L voor een bepaalde „systeembe­
voegdverklaring”, of voor de toevoeging van een andere „systeem ­
bevoegdverklaring”, dient aan de hand van een examen aan te ton en 
dat hij beschikt over kennis van de passende onderwerpmodules 
overeenkomstig aanhangsel I van bijlage III (deel 66). Het exam en 
dient te voldoen aan de norm in aanhangsel II van bijlage III ( deel 
66) en wordt afgenomen door een overeenkomstig bijlage IV (deel  
147) goedgekeurde opleidingsorganisatie of door de bevoegde 
autoriteit.  
d) De opleidingen moeten zijn gevolgd en de examens moeten zijn  
afgelegd binnen de 10 jaren die voorafgaan aan de aanvraag van 
een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van luchtvaartuigen o f 
de toevoeging van een categorie of subcategorie aan een dergeli jk 
bewijs van bevoegdheid. Indien dit niet het geval is, kunnen ex a­
menvrijstellingen worden verkregen overeenkomstig punt e).  
e) De aanvrager mag bij de bevoegde autoriteit een volledige of  gedeel­
telijke vrijstelling aanvragen van de basiskennisvereisten voor : 
(i) basiskennisexamens die niet voldoen aan de vereiste van pun t d); 
(ii) eventuele andere technische kwalificaties die door de bevo egde 
autoriteit gelijkwaardig worden geacht aan de kennisnorm van 
bijlage III (deel 66).  
Vrijstellingen worden verleend in overeenstemming met subdeel E  
van sectie B van de onderhavige bijlage (deel 66).  
f) Vrijstellingen komen te vervallen tien jaar nadat de bevoegd e auto­
riteit ze heeft toegekend aan de aanvrager. Na het vervallen ka n de 
aanvrager nieuwe vrijstellingen aanvragen.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 125
 
66.A.30  Vereiste basiservaring  
a) Een aanvrager van een onderhoudslicentie dient te beschikken  over:  
1. voor categorie A, subcategorieën B1.2 en B1.4, en categorie B3: 
i) drie jaar praktijkervaring met onderhoud van in bedrijf 
zijnde luchtvaartuigen, indien de aanvrager geen voor­
afgaande relevante technische opleiding heeft genoten, of  
ii) twee jaar praktijkervaring met onderhoud van in bedrijf 
zijnde luchtvaartuigen en voltooiing van een door de be­
voegde autoriteit als relevant beschouwde opleiding als ge­
schoolde arbeidskracht in een technisch vak, of  
iii) een jaar praktijkervaring met onderhoud van in bedrijf 
zijnde luchtvaartuigen en de voltooiing van een overeen­
komstig bijlage IV (deel 147) erkende basisopleiding.  
2. voor categorie B2 en subcategorieën B1.1 en B1.3:  
i) vijf jaar praktijkervaring met onderhoud van in bedrijf zijn de 
luchtvaartuigen indien de aanvrager geen voorafgaande en 
relevante technische opleiding heeft genoten, of  
ii) drie jaar praktijkervaring met onderhoud van in bedrijf 
zijnde luchtvaartuigen en voltooiing van een door de be­
voegde autoriteit als relevant beschouwde opleiding als ge­
schoolde arbeidskracht in een technisch vak, of  
iii) twee jaar praktijkervaring met onderhoud van in bedrijf 
zijnde luchtvaartuigen en voltooiing van een overeenkomstig 
bijlage IV (deel 147) erkende basisopleiding.  
▼M5 
2a. voor categorie B2L:  
(i) drie jaar praktijkervaring met de exploitatie van luchtvaar ­
tuigen, die betrekking heeft op de desbetreffende systeem­
bevoegdverklaring(en), als de aanvrager niet eerder een re­
levante technische opleiding heeft genoten; of  
(ii) twee jaar praktijkervaring met de exploitatie van luchtvaa r­
tuigen, die betrekking heeft op de desbetreffende systeem­
bevoegdverklaring(en), en de voltooiing van een opleiding 
die door de bevoegde autoriteit als relevant wordt be­
schouwd, als ervaren arbeider in een technisch beroep; of  
(iii) één jaar praktijkervaring met de exploitatie van luchtvaa r­
tuigen, die betrekking heeft op de desbetreffende systeem­
bevoegdverklaring(en), en de voltooiing van een basisoplei­
ding die is goedgekeurd overeenkomstig deel 147.  
Voor de toevoeging van (een) nieuwe systeembevoegdverkla­
ring(en) aan een bestaand bewijs van bevoegdheid van categorie 
B2L, is drie maanden praktijkervaring die relevant is voor de 
nieuwe systeembevoegdverklaring(en) vereist voor elke toege­
voegde systeembevoegdverklaring.  
2b. voor categorie L:  
(i) twee jaar praktijkervaring met de exploitatie van luchtvaar ­
tuigen, die betrekking heeft op een representatieve dwars­
doorsnede van onderhoudsactiviteiten in de overeenkomstige 
subcategorie;  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 126
 
(ii) bij wijze van uitzondering op punt (i), één jaar praktijke rva­
ring met de exploitatie van luchtvaartuigen, die betrekking 
heeft op een representatieve dwarsdoorsnede van onder­
houdsactiviteiten in de overeenkomstige subcategorie, onder 
voorbehoud van de invoering van de beperking van punt 
66.A.45, onder h), punt (ii), punt 3.  
Voor de toevoeging van een extra subcategorie aan een bestaand 
bewijs van bevoegdheid van categorie L, bedraagt de uit hoofde 
van de punten (i) en (ii) vereiste ervaring respectievelijk 12 en 6 
maanden.  
De houder van een bewijs van bevoegdheid voor het onderhoud 
van luchtvaartuigen van categorie/subcategorie B1.2 of B3 wordt  
geacht te voldoen aan de basiskennisvereisten voor een bewijs 
van bevoegdheid van de subcategorieën L1C, L1, L2C en L2.  
▼M2 
3. voor categorie C met betrekking tot complexe motoraangedreve n 
luchtvaartuigen:  
i) drie jaar ervaring in het uitoefenen van bevoegdheden van 
categorie B1.1, B1.3 of B2 voor complexe motoraangedreven 
luchtvaartuigen of als ondersteunend personeel overeenkom­
stig punt 145.A.35 of een combinatie van beide; of  
ii) vijf jaar ervaring in het uitoefenen van bevoegdheden van 
categorie B1.2 of B1.4 voor complexe motoraangedreven 
luchtvaartuigen of als ondersteunend personeel overeenkom­
stig punt 145.A.35 of een combinatie van beide.  
4. voor categorie C met betrekking tot andere dan complexe moto r­
aangedreven luchtvaartuigen: drie jaar ervaring in het uitoefen en 
van bevoegdheden van categorie B1 of B2 voor andere dan 
complexe motoraangedreven luchtvaartuigen of als ondersteu­
nend personeel overeenkomstig punt 145.A.35 of een combina­
tie van beide.  
▼B 
5. voor categorie C, verkregen via een academische opleiding: v oor 
een aanvrager die houder is van een academische graad in een 
technische specialisatie toegekend door een universiteit of een  
andere door de bevoegde autoriteit erkende organisatie voor 
hoger onderwijs, drie jaar werkervaring in een onderhoudsomge­
ving voor burgerluchtvaartuigen, waarbij een representatieve 
doorsnede is verricht van taken die rechtstreeks in verband sta an 
met het luchtvaartuigonderhoud, waaronder zes maanden obser­
vatie van werkzaamheden voor groot onderhoud.  
b) Een aanvrager van een uitbreiding van een onderhoudslicentie  dient 
een vereiste minimale onderhoudservaring te hebben in de burger ­
luchtvaart, relevant voor de bij het bewijs aangevraagde bijkom ende 
categorie of subcategorie, zoals bepaald in aanhangsel IV van d eze 
bijlage (deel 66).  
c) De ervaring moet praktisch van aard zijn en moet betrekking hebben 
op een representatieve doorsnede van de onderhoudswerkzaamheden  
aan luchtvaartuigen.  
d) Minstens één jaar van de vereiste ervaring dient te bestaan uit re­
cente ervaring met onderhoud aan luchtvaartuigen van de categor ie/ 
subcategorie waarvoor de aanvankelijke onderhoudslicentie wordt  
aangevraagd. Voor latere toevoegingen van categorieën/subcatego ­
rieën aan een bestaande onderhoudslicentie mag de bijkomend ver ­
eiste recente onderhoudservaring minder dan een jaar bedragen, maar 
moet deze minstens drie maanden bedragen. Welke ervaring vereis t 
is, is afhankelijk van het verschil tussen de categorie/subcate gorie 
waarvoor men reeds een bewijs bezit en die waarvoor een aanvraa g 
wordt ingediend. De bijkomende ervaring moet representatief zij n 
voor de aangevraagde nieuwe categorie/subcategorie van het bewi js. ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 127
 
e) Niettegenstaande punt a) wordt onderhoudservaring opgedaan b uiten 
een onderhoudsomgeving in de burgerluchtvaart aanvaard indien 
deze ervaring door de bevoegde autoriteit gelijkwaardig wordt g eacht 
aan de volgens de onderhavige bijlage (deel 66) vereiste ervari ng. 
Aanvullende onderhoudservaring in de burgerluchtvaart is evenwe l 
vereist om het nodige inzicht in de onderhoudspraktijk in de bu rger­
luchtvaart te waarborgen.  
f) De ervaring moet zijn opgedaan in de tien jaar voorafgaand a an de 
aanvraag van een onderhoudslicentie dan wel de toevoeging van e en 
categorie of subcategorie Aan een dergelijk bewijs.  
66.A.40  Blijvende geldigheid van onderhoudslicenties  
a) De geldigheid van een onderhoudslicentie vervalt vijf jaar n a de 
laatste afgifte of wijziging, tenzij de houder zijn onderhoudsl icentie 
voorlegt aan de bevoegde autoriteit die het heeft afgegeven, zo dat 
kan worden nagegaan of de informatie in het bewijs overeenkomt 
met de gegevens in de dossiers van de bevoegde autoriteit, inge volge 
punt 66.B.120.  
b) De houder van een onderhoudslicentie dient de relevante gede elten 
van EASA-formulier 19 (zie bijlage V) in te vullen en samen met  
het eigen exemplaar van het bewijs voor te leggen aan de bevoeg de 
autoriteit die de oorspronkelijke onderhoudslicentie heeft afge geven, 
tenzij de houder werkzaam is in een krachtens bijlage II (deel 145) 
erkende onderhoudsorganisatie die in haar handboek een procedur e 
heeft opgenomen waarbij deze organisatie de noodzakelijke docu­
mentatie mag voorleggen namens de houder van de 
onderhoudslicentie.  
c) Alle certificeringsautorisaties gebaseerd op een onderhoudsl icentie 
vervallen zodra de betreffende onderhoudslicentie vervalt.  
d) De onderhoudslicentie is alleen geldig i) als het is afgegev en en/of 
gewijzigd door de bevoegde autoriteit en ii) als de houder het docu­
ment heeft ondertekend.  
▼M5 
66.A.45  Aantekening van bevoegdverklaringen  
a) De houder van een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud is u it­
sluitend gerechtigd tot het uitoefenen van certificeringsbevoeg dheden 
als de betreffende bevoegdverklaringen zijn aangetekend op zijn  
bewijs:  
— Voor categorie B1, B2 of C gelden de volgende bevoegdverkla­
ringen:  
(i) voor luchtvaartuigen van groep 1: de bevoegdverklaring 
voor het betreffende luchtvaartuigtype;  
(ii) voor luchtvaartuigen van groep 2: de bevoegdverklaring 
voor het betreffende luchtvaartuigtype, voor de fabrikantsub­
groep of voor de volledige subgroep;  
(iii) voor luchtvaartuigen van groep 3: de bevoegdverklaring 
voor het betreffende luchtvaartuigtype of voor de volledige 
groep;  
(iv) voor luchtvaartuigen van groep 4, voor het bewijs van be­
voegdheid van categorie B2, de bevoegdverklaring voor de 
volledige groep.  
— Voor categorie B2L gelden de volgende bevoegdverklaringen:  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 128
 
(i) voor luchtvaartuigen van groep 2: de bevoegdverklaring 
voor de betreffende fabrikantsubgroep of voor de volledige 
subgroep;  
(ii) voor luchtvaartuigen van groep 3: de bevoegdverklaring 
voor de volledige groep;  
(iii) voor luchtvaartuigen van groep 4: de bevoegdverklaring 
voor de volledige groep.  
— Voor categorie B3 is de bevoegdverklaring „vliegtuigen met 
zuigermotor zonder drukcabine met max. startmassa van hoog­
stens 2 000 kg” van toepassing.  
— Voor categorie 2 gelden de volgende bevoegdverklaringen:  
(i) voor subcategorie L1C, de bevoegdverklaring „composiet­
zweefvliegtuigen”;  
(ii) voor subcategorie L1, de bevoegdverklaring „zweefvlieg­
tuigen”;  
(iii) voor subcategorie L2C, de bevoegdverklaring „gemotori­
seerde composietzweefvliegtuigen en composiet-ELA1- 
vleugelvliegtuigen”;  
(iv) voor subcategorie L2, de bevoegdverklaring „gemotori­
seerde zweefvliegtuigen en ELA1-vleugelvliegtuigen”;  
(v) voor subcategorie L3H, de bevoegdverklaring „hetelucht­
ballonnen”;  
(vi) voor subcategorie L3G, de bevoegdverklaring „gasballon­
nen”;  
(vii) voor subcategorie L4H, de bevoegdverklaring „hetelucht­
zeppelins”;  
(viii) voor subcategorie L4G, de bevoegdverklaring „ELA2-gas­
zeppelins”;  
(ix) voor subcategorie L5, de passende bevoegdverklaring voor 
het type zeppelin.  
— Voor categorie A is geen bevoegdverklaring vereist, vooropges teld 
dat aan de eisen van punt 145.A.35 van bijlage II (deel 145) wo rdt 
voldaan.  
b) Voor de aantekening van bevoegdverklaringen voor types lucht vaar­
tuigen dient een van de volgende opleidingen met succes te zijn  
voltooid:  
— de relevante opleiding voor luchtvaartuigtypen van categorie B1, 
B2 of C overeenkomstig aanhangsel III bij bijlage III (deel 66) ; 
— in het geval van typebevoegdverklaringen voor gaszeppelins op  
een bewijs van bevoegdheid van categorie B2 of L5, een type­
opleiding die door de bevoegde autoriteit is erkend overeenkom­
stig punt 66.B.130.  
c) Voor andere bewijzen van bevoegdheid dan die van categorie C  
moet, naast de vereiste van punt b), voor de aantekening van de  
eerste bevoegdverklaring voor een luchtvaartuigtype binnen een be­
paalde categorie/subcategorie, met succes de overeenkomstige op lei­
ding op de werkplek zijn voltooid. Deze opleiding op de werkple k 
moet voldoen aan aanhangsel III bij bijlage III (deel 66), beha lve in 
het geval van gaszeppelins; in dit laatste geval wordt ze recht streeks 
erkend door de bevoegde autoriteit.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 129
 
▼C3 
d) Bij wijze van uitzondering op de punten b) en c), mogen de t ype­
bevoegdverklaringen voor luchtvaartuigen uit de groepen 2 en 3 ook 
worden aangetekend op een bewijs van bevoegdheid nadat:  
— met succes het relevante examen voor het luchtvaartuigtype ui t 
categorie B1, B2 of C is afgelegd, overeenkomstig aanhangsel II I 
bij deze bijlage (Deel-66);  
— in het geval van categorieën B1 en B2, praktijkervaring met h et 
luchtvaartuigtype is aangetoond. De praktijkervaring dient repr e­
sentatief te zijn voor de onderhoudswerkzaamheden die relevant 
zijn voor de categorie waarop de bevoegdverklaring betrekking 
heeft.  
In het geval van een bevoegdverklaring voor categorie C voor ee n 
persoon die de in punt a), onder 5), van 66.A.30 bedoelde acade mi­
sche route heeft gevolgd, is het eerste examen voor het relevan te 
luchtvaartuigtype van het niveau van categorie B1 of B2.  
▼M5 
e) Voor luchtvaartuigen van groep 2 geldt het volgende:  
(i) om bevoegdverklaringen voor fabrikantensubgroepen aan te te ­
kenen op bewijzen van bevoegdheid van categorie B1 en C, 
moet de houder van het bewijs van bevoegdheid voldoen aan 
de eisen inzake bevoegdverklaringen voor minstens twee lucht­
vaartuigtypen van dezelfde fabrikant, die samen representatief 
zijn voor de desbetreffende fabrikantensubgroep;  
(ii) om bevoegdverklaringen voor de volledige subgroep aan te 
tekenen op bewijzen van bevoegdheid van categorieën B1 en 
C, moet de houder van het bewijs van bevoegdheid voldoen aan 
de eisen inzake bevoegdverklaringen voor minstens drie lucht­
vaartuigtypen van verschillende fabrikanten, die samen repre­
sentatief zijn voor de toepasselijke subgroep;  
(iii) om bevoegdverklaringen voor de fabrikantensubgroep en de 
volledige subgroep aan te tekenen op bewijzen van bevoegdheid 
van categorieën B2 en B2L, moet de houder van het bewijs van 
bevoegdheid aantonen dat hij over praktische ervaring beschikt,  
waaronder een representatieve dwarsdoorsnede van onderhouds­
activiteiten die relevant zijn voor de categorie van het bewijs  
van bevoegdheid en voor de desbetreffende luchtvaartuigsub­
groep en, in het geval van bewijzen van bevoegdheid van ca­
tegorie B2L, voor de toepasselijke systeembevoegdverkla­
ring(en);  
(iv) bij wijze van uitzondering op punt e), onder (iii), heeft de 
houder van een bewijs van bevoegdheid van categorie B2 of 
B2L, met een bevoegdverklaring voor de volledige subgroep 2b, 
recht op een bevoegdverklaring voor de volledige subgroep 2c.  
f) Voor luchtvaartuigen van groep 3 en 4 geldt het volgende:  
(i) om de volledige bevoegdverklaring voor groep 3 aan te teken en 
op bewijzen van bevoegdheid van categorieën B1, B2, B2L en 
C en om de volledige bevoegdverklaring van groep 4 aan te 
tekenen op bewijzen van bevoegdheid van categorieën B2 en 
B2L, moeten de houders van de bewijzen van bevoegdheid 
aantonen dat zij over praktijkervaring beschikken, waaronder 
een representatieve dwarsdoorsnede van onderhoudsactiviteiten 
die relevant zijn voor de categorie van het bewijs van bevoegd­
heid en voor groep 3 of 4, al naargelang van toepassing;  
(ii) tenzij de aanvrager aantoont dat hij over passende ervarin g 
beschikt, gelden voor bevoegdverklaringen voor groep 3 op 
bewijzen van bevoegdheid van categorie B1 de volgende beper­
kingen, welke worden aangetekend op het bewijs van 
bevoegdheid:  
— vliegtuigen met drukcabine,  ▼M6 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 130
 
— vliegtuigen met metalen structuur,  
— vliegtuigen met composietstructuur,  
— vliegtuigen met houten structuur,  
— vliegtuigen met een structuur van metalen buizen bedekt 
met textiel;  
(iii) bij wijze van uitzondering op punt f), onder (i), heeft d e houder 
van een bewijs van bevoegdheid van categorie B2L met een 
bevoegdverklaring voor de volledige subgroep 2a of 2b, het 
recht om een bevoegdverklaring voor de groepen 3 en 4 te 
krijgen.  
g) Voor het bewijs van bevoegdheid van categorie B3:  
(i) moet de aanvrager van de bevoegdverklaring „Vliegtuigen met  
zuigermotor zonder drukcabine met een maximale startmassa 
van hoogstens 2 000 kg” aantonen dat hij over praktijkervaring 
beschikt, waaronder een representatieve dwarsdoorsnede van on­
derhoudsactiviteiten die relevant zijn voor de categorie waarop  
het bewijs van bevoegdheid betrekking heeft;  
(ii) tenzij de aanvrager aantoont dat hij over passende ervarin g be­
schikt, gelden voor de in punt (i) bedoelde bevoegdverklaring d e 
volgende beperkingen, welke worden aangetekend op het bewijs 
van bevoegdheid:  
— vliegtuigen met houten structuur,  
— vliegtuigen met een structuur van metalen buizen bedekt met 
textiel,  
— vliegtuigen met metalen structuur,  
— vliegtuigen met composietstructuur,  
h) Voor alle subcategorieën van bewijzen van bevoegdheid van ca te­
gorie L, behalve L5, geldt het volgende:  
(i) bevoegdverklaringen worden pas aangetekend wanneer de aan­
vrager heeft aangetoond dat hij over praktijkervaring beschikt,  
waaronder een representatieve dwarsdoorsnede van onderhouds­
activiteiten die relevant zijn voor de subcategorie van het bew ijs 
van bevoegdheid;  
(ii) tenzij de aanvrager aantoont dat hij over passende ervarin g be­
schikt, gelden voor de bevoegdverklaringen de volgende beper­
kingen, welke worden aangetekend op het bewijs van bevoegd­
heid:  
1. voor de bevoegdverklaringen„zweefvliegtuigen” en „gemoto­
riseerde zweefvliegtuigen en ELA1-vleugelvliegtuigen”:  
— luchtvaartuigen met een houten structuur bedekt met 
textiel,  
— luchtvaartuigen met een structuur van metalen buizen be­
dekt met textiel,  
— luchtvaartuigen met metalen structuur,  
— luchtvaartuigen met metalen structuur,  
2. voor de bevoegdverklaring „gasballonnen”:  
— andere dan ELA1-gasballonnen; en  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 131
 
3. als de aanvrager bewijzen heeft ingediend van slechts één 
jaar ervaring overeenkomstig de afwijking in punt 66.A.30, 
punt a), onder 2 ter), punt (ii), wordt de volgende beperking 
aangetekend op het bewijs van bevoegdheid:  
„complexe onderhoudstaken zoals bepaald in aanhangsel VII 
bij bijlage I (deel M), standaardwijzigingen zoals bepaald in 
punt 21.A.90B van bijlage I (deel 21) bij Verordening (EU) 
nr. 748/2012 en standaardherstellingen zoals bepaald in punt 
21.A.431B van bijlage I (deel 21) bij Verordening (EU) 
nr. 748/2012.”  
De houder van een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud 
van luchtvaartuigen van subcategorie B1.2, waarop de be­
voegdverklaring voor groep 3 is aangetekend, of van catego­
rie B3, waarop de bevoegdverklaring „vliegtuigen met zui­
germotor zonder drukcabine met een maximale startmassa 
van hoogstens 2 000 kg” is aangetekend, wordt geacht te 
voldoen aan de eisen voor de afgifte van een bewijs van 
bevoegdheid van de subcategorieën L1 en L2, met de over­
eenkomstige volledige bevoegdverklaringen en dezelfde be­
perkingen als het bewijs van bevoegdheid van categorie 
B1.2/B3 waarvan hij houder is.  
▼B 
66.A.50  Beperkingen  
▼M5 
a) Beperkingen aangetekend op een bewijs van bevoegdheid voor o n­
derhoud vormen uitsluitingen van de certificeringsbevoegdheden en, 
in het geval van de in punt 66.A.45 vermelde beperkingen, hebbe n 
gevolgen voor het luchtvaartuig als geheel.  
▼B 
b) De beperkingen waarnaar wordt verwezen in punt 66.A.45 worde n 
geschrapt na:  
1. aantonen van de vereiste ervaring, of  
2. een bevredigende praktijkbeoordeling door de bevoegde 
autoriteit.  
c) De beperkingen waarnaar wordt verwezen in punt 66.A.70 worde n 
geschrapt na met goed gevolg examens te hebben afgelegd over de  
modules/onderwerpen gedefinieerd in het toepasselijke conversie rap­
port, besproken in punt 66.B.300.  
66.A.55  Bewijs van kwalificatie  
Personeel dat certificeringsbevoegdheden uitoefent en ondersteu nend 
personeel moet zijn licentie binnen 24 uur kunnen voorleggen in dien 
een daartoe bevoegde persoon daarom verzoekt.  
66.A.70  Conversiebepalingen  
a) De houder van een kwalificatie voor certificeringspersoneel die gel­
dig is in een lidstaat dient vóór de inwerkingtreding van bijla ge III 
(deel 66) zonder verder examen een onderhoudslicentie te ontvan gen 
van de bevoegde autoriteit van de betreffende lidstaat, mits is  vol­
daan aan de voorwaarden van sectie B, subdeel D.  
b) Een persoon die een kwalificatieprocedure doorloopt die vóór  de 
inwerkingtreding van bijlage III (deel 66) geldt in een lidstaa t, kan 
zijn kwalificatie behouden. De houder van een kwalificatie voor  
certificeringspersoneel verworven na een dergelijke kwalificati epro­
cedure dient van de bevoegde autoriteit van deze lidstaat zonde r 
verder examen een onderhoudslicentie te ontvangen, mits is vold aan 
aan de voorwaarden van sectie B, subdeel D.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 132
 
c) Voor zover nodig bevat het bewijs van bevoegdheid voor onder houd 
van luchtvaartuigen beperkingen overeenkomstig punt 66.A.50, te n­
einde de verschillen weer te geven tussen:  
(i) het toepassingsgebied van de kwalificatie van het certifice rings­
personeel die geldig was voor de inwerkingtreding van de in 
deze bijlage (deel 66) bepaalde toepasselijke categorie of subc a­
tegorie van het bewijs van bevoegdheid;  
(ii) de basiskennisvereisten en de basisexamennormen die zijn v ast­
gesteld in aanhangsels I en II bij deze bijlage (deel 66).  
d) Voor andere luchtvaartuigen dan grote luchtvaartuigen die ni et wor­
den gebruikt door vergunde luchtvaartmaatschappijen overeenkom­
stig Verordening (EG) nr. 1008/2008, en voor ballonnen, zweef­
vliegtuigen, gemotoriseerde zweefvliegtuigen en zeppelins, beva t 
het bewijs van bevoegdheid voor onderhoud, bij wijze van uitzon ­
dering op punt c), beperkingen overeenkomstig punt 66.A.50 ten­
einde te garanderen dat de rechten waarover het certificeringsp er­
soneel beschikte in de lidstaat voor de inwerkingtreding van de  
toepasselijke categorie/subcategorie van het deel 66-bevoegdhei ds­
bewijs en die van het geconverteerde deel 66-bevoegheidsbewijs,  
ongewijzigd blijven.  
▼B 
SECTIE B  
PROCEDURES VOOR BEVOEGDE AUTORITEITEN  
SUBDEEL A  
ALGEMEEN  
66.B.1  Toepassingsgebied  
In deze sectie worden de administratieve eisen beschreven waara an de 
bevoegde autoriteit, belast met de aanvraag en uitvoering van s ectie A 
van de onderhavige bijlage (deel 66), moet voldoen.  
66.B.10  Bevoegde autoriteit  
a) Algemeen  
De lidstaat dient een bevoegde autoriteit aan te wijzen met toe gewezen 
verantwoordelijkheden voor de afgifte, continuering, wijziging,  schor­
sing of intrekking van onderhoudslicenties.  
Deze bevoegde autoriteit dient een toereikende organisatiestruc tuur in te 
stellen om naleving van de onderhavige bijlage (deel 66) te gar anderen.  
b) Bronnen  
De bevoegde autoriteit dient te beschikken over het juiste pers oneel om 
de eisen van deze bijlage (deel 66) ten uitvoer te leggen.  
c) Procedures  
De bevoegde autoriteit dient procedures vast te stellen die bes chrijven 
hoe aan de eisen van de onderhavige bijlage (deel 66) wordt vol daan. 
De procedures dienen herzien en aangepast te worden om te waarb orgen 
dat voortdurend aan de eisen kan worden voldaan.  
66.B.20  Administratie  
a) De bevoegde autoriteit dient een systeem uit te werken voor het 
bijhouden van gegevens dat de adequate traceerbaarheid mogelijk  
maakt van het proces van afgifte, continuering, wijziging, scho rsing 
of intrekking van onderhoudslicenties.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 133
 
b) Deze gegevens dienen voor elk bewijs de volgende elementen t e 
omvatten:  
1. de aanvraag voor een onderhoudslicentie of wijziging van dat  
bewijs, inclusief alle ter zake doende documentatie;  
2. een kopie van de onderhoudslicentie, inclusief alle wijzigin gen; 
3. kopieën van alle relevante correspondentie;  
4. details van elke vrijstelling en elke handhavingsmaatregel;  
5. elk verslag van andere bevoegde autoriteiten m.b.t. de houde r van 
de onderhoudslicentie;  
6. documenten van examens die de bevoegde autoriteit heeft 
georganiseerd;  
7. het toepasselijke conversierapport gebruikt voor de conversi e; 
8. het toepasselijke vrijstellingsrapport gebruikt voor het bep alen 
van de vrijstellingen.  
c) Gegevens vermeld onder b), punten 1 tot 5, dienen minstens 5  jaar 
na het einde van de geldigheid van het bewijs bewaard te worden . 
d) Gegevens vermeld onder b), punt 6, 7 en 8, dienen voor onbep erkte 
tijd bewaard te worden.  
66.B.25  Wederzijdse uitwisseling van informatie  
▼M6 
▼C3 
a) De bevoegde autoriteiten nemen deel aan de wederzijdse uitwi sseling 
van informatie overeenkomstig artikel 72, lid 1, van Verorde­
ning (EU) 2018/1139.  
▼B 
b) Onverminderd de bevoegdheden van de lidstaten staan, in geva l van 
een potentiële veiligheidsdreiging voor meerdere lidstaten, de betrok­
ken bevoegde autoriteiten elkaar bij bij het uitvoeren van de n ood­
zakelijke toezichtmaatregelen.  
▼M6 
▼C3 
66.B.30  Vrijstellingen  
Alle vrijstellingen die zijn toegestaan overeenkomstig artikel 71, lid 1, 
van Verordening (EU) 2018/1139 dienen door de bevoegde autorite it te 
worden geregistreerd en bewaard.  
▼B 
SUBDEEL B  
AFGIFTE VAN ONDERHOUDSLICENTIES  
Dit subdeel legt de procedures vast die de bevoegde autoriteit dient te volgen 
voor de afgifte, wijziging of continuering van een onderhoudsli centie.  
66.B.100  Procedure voor de afgifte van een onderhoudslicentie door de be ­
voegde autoriteit  
a) Bij ontvangst van een EASA-formulier 19 en alle documenten t er 
staving dient de bevoegde autoriteit het EASA-formulier 19 te c on­
troleren op volledigheid en na te gaan of de opgegeven ervaring  
voldoet aan de eisen van deze bijlage (deel 66).  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 134
 
b) De bevoegde autoriteit verifieert de examenstatus van een aa nvrager 
en/of bevestigt de geldigheid van eventuele vrijstellingen tene inde 
te garanderen dat alle modulevereisten van aanhangsel I of aan­
hangsel VII, al naargelang van toepassing, zijn nageleefd overe en­
komstig deze bijlage (deel 66).  
▼B 
c) Na controle van de identiteit en geboortedatum van de aanvra ger en 
wanneer ze ervan overtuigd is dat de aanvrager voldoet aan de 
kennis- en ervaringsnormen zoals voorgeschreven in de onderhavi ge 
bijlage (deel 66) geeft de bevoegde autoriteit de relevante ond er­
houdslicentie af aan de aanvrager. Dezelfde informatie moet wor den 
bijgehouden in een dossier van de bevoegde autoriteit.  
d) Indien ten tijde van de afgifte van de oorspronkelijke onder houds­
licentie luchtvaartuigtypen of -groepen worden aangetekend, die nt 
de bevoegde autoriteit de naleving van punt 66.B.115 te 
controleren.  
66.B.105  Procedure voor afgifte van een onderhoudslicentie via een onder ­
houdsorganisatie erkend in overeenstemming met bijlage II (deel 
145) 
a) Een onderhoudsorganisatie erkend in overeenstemming met bijl age II 
(deel 145) die door de bevoegde autoriteit toestemming heeft ge kre­
gen deze activiteit uit te voeren, mag i) de onderhoudslicentie  voor­
bereiden in naam van de bevoegde autoriteit of ii) aanbevelinge n doen 
aan de bevoegde autoriteit m.b.t. de aanvraag door een particul ier van 
een onderhoudslicentie, zodat de bevoegde autoriteit een dergel ijk 
bewijs kan opstellen en afgeven.  
b) De onder a) bedoelde onderhoudsorganisaties dienen toe te zi en op 
de naleving van punt 66.B.100, onder a) en b).  
c) Zonder uitzondering mag de onderhoudslicentie uitsluitend do or de 
bevoegde autoriteit worden afgegeven aan de aanvrager.  
▼M5 
66.B.110  Procedure voor de wijziging van een bewijs van bevoegdheid voor 
onderhoud om een bijkomende basiscategorie of subcategorie toe te 
voegen  
a) Bij voltooiing van de procedures, zoals bepaald in punten 66 .B.100 of 
66.B.105, tekent de bevoegde autoriteit de bijkomende basiscate gorie, 
subcategorie of, voor categorie B2L, systeembevoegdverklaring(e n) 
aan op het bewijs van bevoegdheid voor onderhoud met een stempe l 
en een handtekening ofwel geeft ze het bewijs opnieuw af.  
b) De archieven van de bevoegde autoriteiten worden dienovereen ­
komstig bijgewerkt.  
c) Op verzoek van de aanvrager vervangt de bevoegde autoriteit een 
bewijs van bevoegdheid van categorie B2L door een bewijs van 
bevoegdheid van categorie B2 waarop dezelfde bevoegdverkla­
ring(en) is (zijn) aangetekend, als de houder:  
(i) aan de hand van een examen heeft aangetoond dat hij op de 
hoogte is van de verschillen tussen de basiskennisvereisten voo r 
het bewijs van bevoegdheid van categorie B2L, waarvan hij 
houder is, en de basiskennisvereisten van het bewijs van be­
voegdheid van categorie B2, zoals uiteengezet in aanhangsel I;  
(ii) heeft aangetoond dat hij over de bij aanhangsel IV vereist e 
praktijkervaring beschikt.  
d) In het geval van een houder van een bewijs van bevoegdheid v oor 
onderhoud van luchtvaartuigen van subcategorie B1.2, met een be ­
voegdverklaring voor groep 3, of van categorie B3, met een be­
voegdverklaring voor „Vliegtuigen met zuigermotor zonder drukca ­
bine met een maximale startmassa van hoogstens 2 000 kg”, geeft  
de bevoegde autoriteit, op aanvraag, een bewijs van bevoegdheid  
met alle bevoegdverklaringen af van subcategorieën L1 en L2, me t 
dezelfde beperkingen als het bewijs van bevoegdheid van categor ie 
B1.2/B3 waarvan de aanvrager houder is.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 135
 
66.B.115  Procedure voor de wijziging van een onderhoudslicentie om een 
luchtvaartuigtype toe te voegen of beperkingen te verwijderen  
a) Na ontvangst van een aan de eisen voldoend EASA-formulier 19  en 
eventuele ondersteunende documentatie waaruit naleving van de 
eisen van de betreffende bevoegdverklaring blijkt, samen met de  
bijbehorende onderhoudslicentie, doet de bevoegde autoriteit ee n 
van de volgende dingen:  
1. het toepasselijke luchtvaartuigtype aantekenen op de onder­
houdslicentie van de aanvrager, of  
2. een nieuw bewijs afgeven waarop het betreffende luchtvaartui g­
type is vermeld, of  
3. de toepasselijke beperkingen schrappen overeenkomstig punt 
66.A.50.  
Het systeem voor het bijhouden van gegevens door de bevoegde 
autoriteit moet dienovereenkomstig worden aangepast.  
b) Indien de opleiding voor het specifieke luchtvaartuigtype ni et vol­
ledig is verzorgd door een hiertoe overeenkomstig bijlage IV (d eel 
147) erkende onderhoudsopleidingsorganisatie, dient de bevoegde  
autoriteit zich ervan te vergewissen dat aan alle eisen voor ty pe­
opleiding is voldaan alvorens de typebevoegdverklaring af te ge ven. 
c) In gevallen waarin geen praktijkopleiding vereist is, wordt de be­
voegdverklaring afgegeven op basis van een cursuscertificaat af ge­
geven door een overeenkomstig bijlage IV (deel 147) erkende 
onderhoudsopleidingsorganisatie.  
d) In gevallen waarin de opleiding voor een specifiek luchtvaar tuig­
type niet bestaat uit één volledige cursus, dient de bevoegde a uto­
riteit zich er alvorens de bevoegdverklaring aan te tekenen van  te 
vergewissen dat de inhoud en duur van de cursussen volledig be­
antwoorden aan de eisen van de categorie licentie en dat de raa k­
vlakken tussen de diverse componenten afdoende zijn behandeld.  
e) Bij verschillenopleiding dient de bevoegde autoriteit zich e rvan te 
vergewissen dat i) de reeds bestaande kwalificatie van de aanvr ager 
samen met ii) een overeenkomstig bijlage IV (deel 147) erkende 
opleiding dan wel een opleiding die rechtstreeks is goedgekeurd  
door de bevoegde autoriteit, toereikend is voor de bevoegdverkl a­
ring voor het specifieke luchtvaartuigtype.  
▼M5 
f) de bevoegde autoriteit ziet erop toe dat de naleving van de prakti­
sche elementen van de typeopleiding op een van de onderstaande 
wijzen wordt aangetoond:  
(i) door de indiening van gedetailleerde van praktijkopleidings ­
gegevens of een logboek van de organisatie die de cursus heeft 
verstrekt, rechtstreeks goedgekeurd door de bevoegde autoriteit  
overeenkomstig punt 66.B.130;  
(ii) door een opleidingscertificaat, voor zover beschikbaar, da t be­
trekking heeft op de praktijkopleiding, afgegeven door een on­
derhoudsopleidingorganisatie die is goedgekeurd overeenkom­
stig bijlage IV (deel 147).  
▼B 
g) Bij de aantekening van luchtvaartuigtypen dienen de door het  
Agentschap gehanteerde luchtvaartuigtypen te worden gebruikt.  
66.B.120  Procedure voor de hernieuwing van de geldigheid van een onder ­
houdslicentie  
a) De bevoegde autoriteit vergelijkt de onderhoudslicentie van de hou­
der met de dossiers van de bevoegde autoriteit en gaat na of er  geen 
intrekking, schorsing of wijziging hangende is ingevolge punt 
66.B.500. Als de documenten identiek zijn en er geen actie inge ­
volge punt 66.B.500 hangende is, wordt het exemplaar van de 
houder voor vijf jaar vernieuwd en het dossier dienovereenkomst ig 
bijgewerkt.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 136
 
b) Als de dossiers van de bevoegde autoriteit verschillen van d e on­
derhoudslicentie dat in het bezit is van de houder:  
1. onderzoekt de bevoegde autoriteit de redenen voor deze versc hil­
len en kan ze ervoor kiezen om de onderhoudslicentie niet te 
hernieuwen;  
▼M11  
2. brengt de bevoegde autoriteit de houder van een onderhouds­
licentie en elke bekende, betrokken onderhoudsorganisatie er­
kend in overeenstemming met bijlage I (Deel-M) subdeel F, 
bijlage II (Deel-145) of bijlage V quinquies (Deel-CAO) op de 
hoogte van dergelijk feit;  
▼B 
3. neemt de bevoegde autoriteit, indien nodig, actie overeenkom stig 
punt 66.B.500 om het bewijs in kwestie in te trekken, te schor­
sen of te wijzigen.  
66.B.125  Procedure voor de conversie van bewijzen, met inbegrip van 
groepsbevoegdverklaringen  
a) Afzonderlijke bevoegdverklaringen die reeds zijn aangetekend  op 
de onderhoudslicentie genoemd in punt 4 van artikel 5 blijven v er­
bonden aan het betreffende bewijs en worden niet omgezet in een  
nieuwe bevoegdverklaring, tenzij de houder van het bewijs volle dig 
voldoet aan de aantekeningseisen die in punt 66.A.45 van de ond er­
havige bijlage (deel 66) zijn vastgelegd voor de bevoegdverklar ing 
voor de betreffende groep/subgroep.  
b) De conversie wordt uitgevoerd volgens de onderstaande 
conversietabel:  
▼M5 
1. voor categorie B1 of C:  
— helikopter zuigermotor, volledige groep: omgezet in „vol­
ledige subgroep 2c” plus de bevoegdverklaringen voor de 
helikopters met één zuigermotor die onder groep 1 vallen;  
— helikopter zuigermotor, fabrikantgroep: omgezet in de bij­
behorende „fabrikantsubgroep 2c” plus de typebevoegdver­
klaringen voor de helikopters met één zuigermotor van de 
betreffende fabrikant die onder groep 1 vallen;  
— helikopter turbinemotor, volledige groep: omgezet in „vol­
ledige subgroep 2b” plus de bevoegdverklaringen voor de 
helikopters met één turbinemotor die onder groep 1 vallen;  
— helikopter turbinemotor, fabrikantgroep: omgezet in de bij­
behorende „fabrikantsubgroep 2b” plus de bevoegdverklarin­
gen voor de helikopters met enkele turbinemotor van de 
betreffende fabrikant die onder groep 1 vallen;  
— vleugelvliegtuig met één zuigermotor — metalen structuur, 
volledige groep dan wel fabrikantgroep: omgezet in „vol­
ledige groep 3”. Voor het bewijs van bevoegdheid van cate­
gorie B1 worden de volgende beperkingen opgenomen: 
vliegtuigen met een composietstructuur, vliegtuigen met 
een houten structuur en vliegtuigen met een structuur van 
metalen buizen bedekt met textiel;  
— vleugelvliegtuig met meerdere zuigermotoren — metalen 
structuur, volledige groep dan wel fabrikantgroep: omgezet 
in „volledige groep 3” plus de bevoegdverklaringen voor de 
types vliegtuigen met meerdere zuigermotoren van de over­
eenkomstig volledige groep/fabrikantgroep die onder groep 1 
vallen. Voor het bewijs van bevoegdheid van categorie B1 
worden de volgende beperkingen opgenomen: vliegtuigen 
met een composietstructuur, vliegtuigen met een metalen 
structuur en vliegtuigen met een structuur van metalen bui­
zen bedekt met textiel;  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 137
 
— vleugelvliegtuig één zuigermotor — houten structuur, vol­
ledige groep dan wel fabrikantgroep: omgezet in „volledige 
groep 3”. Voor het bewijs van bevoegdheid van categorie B1 
worden de volgende beperkingen opgenomen: vliegtuigen 
met drukcabine, vliegtuigen met een metalen structuur, vlieg­
tuigen met een composietstructuur en vliegtuigen met een 
structuur van metalen buizen bedekt met textiel;  
— vleugelvliegtuig met meerdere zuigermotoren — houten 
structuur, volledige groep dan wel fabrikantgroep: omgezet 
in „volledige groep 3”. Voor het bewijs van bevoegdheid van 
categorie B1 worden de volgende beperkingen opgenomen: 
vliegtuigen met drukcabine, vliegtuigen met een metalen 
structuur, vliegtuigen met een composietstructuur en vlieg­
tuigen met een structuur van metalen buizen bedekt met 
textiel;  
— vleugelvliegtuig één zuigermotor — composietstructuur, vol­
ledige groep dan wel fabrikantgroep: omgezet in „volledige 
groep 3”. Voor het bewijs van bevoegdheid van categorie B1 
worden de volgende beperkingen opgenomen: vliegtuigen 
met drukcabine, vliegtuigen met metalen structuur, vliegtui­
gen met houten structuur en vliegtuigen met een structuur 
van metalen buizen bedekt met textiel;  
— vleugelvliegtuig met meerdere zuigermotoren — composiets­
tructuur, volledige groep dan wel fabrikantgroep: omgezet in 
„volledige groep 3”. Voor het bewijs van bevoegdheid van 
categorie B1 worden de volgende beperkingen opgenomen: 
vliegtuigen met drukcabine, vliegtuigen met metalen struc­
tuur, vliegtuigen met houten structuur en vliegtuigen met een 
structuur van metalen buizen bedekt met textiel;  
— vliegtuig met turbinemotor - één motor, volledige groep: 
geconverteerd in „volledige subgroep 2a” plus de typebe­
voegdverklaringen voor die vliegtuigen met één turbinemotor 
waarvoor geen typebevoegdverklaring vereist was in het vo­
rige systeem en die onder groep 1 vallen;  
— vliegtuig met turbinemotor - één motor, fabrikantgroep: ge­
converteerd in de overeenkomstige „fabrikantsubgroep 2a” 
plus de typebevoegdverklaringen voor die vliegtuigen met 
één turbinemotor van de desbetreffende fabrikant waarvoor 
geen typebevoegdverklaring vereist was in het vorige sys­
teem en die onder groep 1 vallen;  
— vliegtuig met turbinemotor - meerdere motoren, volledige 
groep: geconverteerd in typebevoegdverklaringen voor die 
vliegtuigen met meerdere turbinemotoren waarvoor geen ty­
pebevoegdverklaring vereist was in het vorige systeem.  
▼B 
2. voor categorie B2:  
— vliegtuig omgezet in „volledige subgroep 2a” en „volledige 
groep 3”, plus de bevoegdverklaringen voor die vleugelvlieg­
tuigen waarvoor in het vorige systeem geen bevoegdverkla­
ring vereist was en die onder groep 1 vallen;  
— helikopter omgezet in „volledige subgroepen 2b en 2c”, plus 
de bevoegdverklaringen voor die helikopters waarvoor in het 
vorige systeem geen bevoegdverklaring vereist was en die 
onder groep 1 vallen.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 138
 
3. voor categorie C:  
— vliegtuig omgezet in „volledige subgroep 2a” en „volledige 
groep 3”, plus de bevoegdverklaringen voor die vleugelvlieg­
tuigen waarvoor in het vorige systeem geen bevoegdverkla­
ring vereist was en die onder groep 1 vallen;  
— helikopter omgezet in „volledige subgroepen 2b en 2c”, plus 
de bevoegdverklaringen voor die helikopters waarvoor in het 
vorige systeem geen bevoegdverklaring vereist was en die 
onder groep 1 vallen.  
c) Indien op de onderhoudslicentie beperkingen van toepassing w aren 
na het in punt 66.A.70 genoemde conversieproces, blijven deze 
beperkingen op het bewijs aanwezig, tenzij ze worden geschrapt 
onder de voorwaarden van het in punt 66.B.300 vermelde relevant e 
conversierapport.  
▼M5 
66.B.130  Procedure voor de directe erkenning van luchtvaartuigtypeoplei ­
dingen  
a) In het geval van typeopleidingen voor andere luchtvaartuigen  dan 
zeppelins, mag de bevoegde autoriteit goedkeuring verlenen voor  
typeopleidingen die niet worden verstrekt door een onderhouds­
opleidingsorganisatie die is goedgekeurd overeenkomstig 
bijlage IV (deel 147), krachtens punt 1 van aanhangsel III bij 
deze bijlage (deel 66). In dergelijke gevallen moet de bevoegde  
autoriteit over een procedure beschikken om te garanderen dat d e 
typeopleiding voldoet aan aanhangsel III bij deze bijlage (deel  66).  
b) In het geval van typeopleidingen voor zeppelins in groep 1 w orden 
de cursussen in alle gevallen rechtstreeks goedgekeurd door de 
bevoegde autoriteit. De bevoegde autoriteit moet over een proce dure 
beschikken om te garanderen dat syllabus voor typeopleidingen 
voor zeppelins betrekking heeft op alle elementen die zijn opge ­
nomen in de onderhoudsgegevens van de houder van de 
ontwerpgoedkeuring.  
▼B 
SUBDEEL C  
EXAMENS  
Dit subdeel bevat de procedure voor examens die door de bevoegd e autoriteit 
worden afgenomen.  
66.B.200  Examen door de bevoegde autoriteit  
a) Alle examenvragen dienen vóór een examen op een veilige mani er 
te worden bewaard, om te garanderen dat de kandidaten niet wete n 
welke specifieke vragen de basis van het examen zullen vormen.  
b) De bevoegde autoriteit moet:  
1. personen benoemen die de vragen beheren die voor elk examen 
worden gebruikt;  
2. examinatoren benoemen die tijdens elk examen aanwezig moe­
ten zijn om de integriteit van het examen te verzekeren.  
▼M5 
c) De basisexamens dienen te beantwoorden aan de norm die gespe ­
cificeerd is in aanhangsels I en II of in aanhangsels VII en VI II bij 
deze bijlage (deel 66), al naargelang van toepassing.  
▼B 
d) Typeopleidingsexamens en type-examens dienen te beantwoorden  
aan de norm die is vastgelegd in aanhangsel III van de onder­
havige bijlage (deel 66).  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 139
 
e) Nieuwe open vragen dienen minstens alle zes maanden te worde n 
opgesteld, terwijl gebruikte vragen worden ingetrokken of niet 
meer worden gebruikt. Een lijst met de gebruikte vragen moet 
als referentie in het archief worden bijgehouden.  
f) Alle examenpapieren dienen bij de aanvang van het examen aan  de 
kandidaat te worden overhandigd en aan de examinator te worden 
teruggegeven na verloop van de toegekende examentijdsduur. Ge­
durende de toegekende examentijdsduur mogen geen examenpa­
pieren uit het examenlokaal worden verwijderd.  
g) Naast specifieke documentatie die voor type-examens is verei st, 
beschikt de kandidaat tijdens het examen enkel over het 
examenpapier.  
h) Examenkandidaten moeten van elkaar gescheiden zijn zodat ze 
elkaars examenpapieren niet kunnen lezen. Ze mogen met geen 
enkele andere persoon praten dan met de examinator.  
i) Kandidaten waarvan bewezen is dat ze hebben gespiekt, wordt 
deelname aan elk ander examen verboden binnen de twaalf maan­
den vanaf de datum van het examen waarvoor ze hebben gespiekt.  
SUBDEEL D  
CONVERSIE VAN KWALIFICATIES VAN CERTIFICERINGSPERSONEEL  
In dit subdeel zijn de procedures vastgelegd voor het omzetten van de kwalifi­
caties van het in punt 66.A.70 vermelde certificeringspersoneel  in 
onderhoudslicenties.  
66.B.300  Algemeen  
a) De bevoegde autoriteit mag uitsluitend kwalificaties omzette n die i) 
zijn behaald in de lidstaat waarvoor zij bevoegd is, behoudens 
eventuele bilaterale overeenkomsten, en ii) geldig waren vóór i n­
werkingtreding van de toepasselijke eisen van de onderhavige 
bijlage (deel 66).  
b) De bevoegde autoriteit mag de conversie enkel uitvoeren in o ver­
eenstemming met een conversierapport dat overeenkomstig punten 
66.B.305 of 66.B.310 werd opgesteld, naargelang het geval.  
c) Conversierapporten dienen i) door de bevoegde autoriteit te worden 
ontwikkeld dan wel ii) door haar te worden goedgekeurd om nale­
ving van de onderhavige bijlage (deel 66) te waarborgen.  
d) Conversierapporten dienen samen met eventuele wijzigingen da ar­
van in dossier te worden gehouden door de bevoegde autoriteit 
overeenkomstig punt 66.B.20.  
66.B.305  Conversierapport voor nationale kwalificaties  
a) Het conversierapport voor de kwalificaties van nationaal cer tifice­
ringspersoneel dient een beschrijving te bevatten van het toepa s­
singsgebied van elke kwalificatietype, waaronder het bijbehoren de 
nationale licentie en de eventuele bijbehorende bevoegdheden, e n er 
dient een kopie in te zijn opgenomen van de relevante nationale  
voorschriften waarin deze zijn vastgelegd.  
b) In het conversierapport moet het volgende worden vermeld voo r elk 
van de in punt a) genoemde kwalificatietypen:  
1. in welke onderhoudslicentie het zal worden omgezet;  
2. welke beperkingen toegevoegd zullen worden overeenkomstig 
punt 66.A.70, onder c) of d), indien van toepassing; en  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 140
 
3. de voorwaarden voor het schrappen van de beperkingen, met 
specifieke vermelding van de modules/onderwerpen waarover 
een examen moet worden afgelegd om de beperkingen te laten 
schrappen en een volledige onderhoudslicentie te verkrijgen, da n 
wel voor aantekening van een aanvullende (sub)categorie. Dit 
dient de modules te omvatten die zijn gedefinieerd in  
►M5 aanhangsel I ◄ van de onderhavige bijlage (deel 66) en 
die niet onder de nationale kwalificaties vallen.  
66.B.310  Conversierapport voor autorisaties voor erkende onderhoudsorga ­
nisaties  
a) Voor elke betrokken erkende onderhoudsorganisatie dient in h et 
conversierapport het toepassingsgebied te worden beschreven van  
elk door de onderhoudsorganisatie afgegeven autorisatie en in h et 
rapport moet een kopie worden opgenomen van de relevante pro­
cedures van de erkende onderhoudsorganisatie voor kwalificatie en 
autorisatie van certificeringspersoneel waarop het conversiepro ces is 
gebaseerd.  
b) In het conversierapport moet het volgende worden vermeld voo r elk 
van de in punt a) genoemde autorisaties:  
1. in welke onderhoudslicentie het zal worden omgezet, en  
2. welke beperkingen toegevoegd zullen worden overeenkomstig 
punt 66.A.70, onder c) of d), indien van toepassing, en  
3. de voorwaarden voor het schrappen van de beperkingen, met 
specifieke vermelding van de modules/onderwerpen waarover 
een examen moet worden afgelegd om de beperkingen te laten 
schrappen en een volledige onderhoudslicentie te verkrijgen, da n 
wel voor aantekening van een aanvullende (sub)categorie. Dit 
dient de modules te omvatten die zijn gedefinieerd in aanhangse l 
III van de onderhavige bijlage (deel 66) en die niet onder de 
nationale kwalificaties vallen.  
SUBDEEL E  
EXAMENVRIJSTELLINGEN  
▼M11  
Dit subdeel legt de eisen vast voor het verlenen van examenvrij stellingen als 
bedoeld in 66.A.25, onder e).  
▼B 
66.B.400  Algemeen  
a) De bevoegde autoriteit mag enkel examenvrijstelling verlenen  op 
basis van een rapport van examenvrijstelling, opgesteld in over een­
stemming met 66.B.405.  
b) Het vrijstellingsrapport dient i) door de bevoegde autoritei t te wor­
den ontwikkeld dan wel ii) door haar te worden goedgekeurd om 
naleving van de onderhavige bijlage (deel 66) te waarborgen.  
c) Vrijstellingsrapporten dienen samen met eventuele wijziginge n daar­
van van datum voorzien in dossier te worden gehouden door de 
bevoegde autoriteit overeenkomstig punt 66.B.20.  
▼M5 
66.B.405  Rapport van examenvrijstelling  
a) Het vrijstellingsrapport dient een vergelijking te bevatten tussen:  
(i) de modules, submodules, onderwerpen en kennisniveaus ver­
meld in aanhangsel I of VII bij deze bijlage (deel 66), al naar ­
gelang van toepassing;  
(ii) de syllabus van de desbetreffende technische kwalificatie,  die 
relevant is voor de specifieke categorie die wordt aangevraagd.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 141
 
In deze vergelijking moet worden verklaard of de naleving is aa nge­
toond en moet elke verklaring worden gemotiveerd.  
b) Vrijstellingen voor andere examens dan basiskennisexamens di e 
worden afgenomen door onderhoudsopleidingsorganisaties welke 
zijn goedgekeurd overeenkomstig bijlage IV (deel 147), mogen ui t­
sluitend worden verleend door de bevoegde autoriteit van de lid staat 
waar de kwalificatie is verkregen, tenzij anders bepaald in een  
formele overeenkomst met die bevoegde autoriteit.  
c) Er mag uitsluitend vrijstelling worden verleend als er voor elke 
module en submodule een verklaring van overeenstemming bestaat 
waarin is aangegeven waar de gelijkwaardige norm kan worden 
gevonden in de technische kwalificatie.  
d) De bevoegde autoriteit gaat regelmatig na of wijzigingen heb ben 
plaatsgevonden in het volgende:  
(i) de nationale kwalificatienorm;  
(ii) aanhangsel I of VII bij deze bijlage (deel 66), al naargel ang van 
toepassing.  
De bevoegde autoriteit beoordeelt ook of ten gevolge daarvan wi j­
zigingen van het vrijstellingsrapport vereist zijn. Dergelijke wijzi­
gingen moet worden gedocumenteerd, gedateerd en geregistreerd.  
▼B 
66.B.410  Rapport van examenvrijstelling  
a) De bevoegde autoriteit dient de aanvrager schriftelijk op de  hoogte 
te stellen van verleende vrijstellingen, onder vermelding van h et 
gebruikte vrijstellingsrapport.  
b) Vrijstellingen komen tien jaar na de verlening ervan te verv allen.  
▼M5 
c) Na het vervallen van vrijstellingen mag de aanvrager nieuwe vrij­
stellingen aanvragen. De bevoegde autoriteit verlengt de geldig heid 
van de vrijstellingen voor een aanvullende periode van 10 jaar 
zonder verder na te gaan of de in aanhangsel I of VII bij deze 
bijlage (deel 66), als naargelang van toepassing, vastgestelde basis­
kennisvereisten zijn gewijzigd.  
▼B 
SUBDEEL F  
PERMANENT TOEZICHT  
In dit subdeel worden de procedures beschreven voor het permane nte toezicht op 
de onderhoudslicentie en met name die voor de intrekking, schor sing of beper­
king van de onderhoudslicentie.  
66.B.500  Intrekking, schorsing of beperking van de onderhoudslicentie  
De bevoegde autoriteit dient de onderhoudslicentie te schorsen,  te be­
perken of in te trekken wanneer ze een veiligheidsprobleem heef t ont­
dekt of wanneer ze duidelijke bewijzen heeft dat de persoon één  of 
meer van volgende activiteiten heeft uitgevoerd of erbij betrok ken was:  
1. het verkrijgen van de onderhoudslicentie en/of certificering sautori­
satie door vervalsing van voorgelegde documenten;  
2. nalaten het vereiste onderhoud uit te voeren, in combinatie met het 
niet rapporteren van dergelijk feit aan de organisatie of de pe rsoon 
die om het onderhoud verzocht;  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 142
 
3. nalaten het vereiste onderhoud uit te voeren dat uit een eig en in­
spectie voortvloeit, in combinatie met het niet rapporteren van  der­
gelijk feit aan de organisatie of de persoon voor wie het onder houd 
diende uitgevoerd te worden;  
4. onachtzaam onderhoud;  
5. vervalsing van de onderhoudsdocumenten;  
6. afgifte van een certificaat van vrijgave voor gebruik wetend e dat het 
onderhoud dat op het certificaat van vrijgave voor gebruik is g e­
specificeerd, niet werd uitgevoerd of zonder na te gaan of derg elijk 
onderhoud wel werd uitgevoerd;  
7. uitvoeren van onderhoud of afgifte van een certificaat van v rijgave 
voor gebruik onder invloed van alcohol of drugs;  
▼M11  
8. afgifte van een certificaat van vrijgave voor gebruik zonder  naleving 
van deze verordening.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 143
 
Aanhangsel I  
Basiskennisvereisten  
(behalve voor bewijzen van bevoegdheid van categorie L)  
1. Kennisniveaus voor bewijzen van bevoegdheid voor onderhoud van lucht ­
vaartuigen van categorieën A, B1, B2, B2L, B3 en C  
De basiskennis voor categorieën A, B1, B2, B2L en B3 wordt aang egeven 
door kennisniveaus (1, 2 of 3) van elk toepasselijk onderwerp. Aanvragers 
van categorie C moeten voldoen aan de basiskennisniveaus van of wel cate­
gorie B1, ofwel categorie B2.  
▼B 
De indicatoren voor het kennisniveau zijn als volgt op 3 niveau s bepaald:  
— NIVEAU 1: vertrouwdheid met de voornaamste elementen van het onder ­
werp  
Doelstellingen:  
a) De aanvrager moet met de basiselementen van het onderwerp ve r­
trouwd zijn.  
b) De aanvrager dient in staat te zijn een eenvoudige beschrijv ing van het 
hele onderwerp te geven, met gebruik van gewone woordenschat en  
voorbeelden.  
c) De aanvrager dient in staat te zijn om typische termen te ge bruiken.  
— NIVEAU 2: algemene kennis van de theoretische en de praktische aspec ­
ten van het onderwerp en de bekwaamheid om die kennis toe te passen.  
Doelstellingen:  
a) De aanvrager moet de theoretische grondslag van het onderwer p kun­
nen begrijpen.  
b) De aanvrager moet een algemene beschrijving van het onderwer p kun­
nen geven door gebruik te maken van typische voorbeelden, naarg e­
lang het geval.  
c) De aanvrager moet wiskundige formules kunnen gebruiken, same n met 
fysische wetten om het onderwerp te beschrijven.  
d) De aanvrager dient schetsen, tekeningen en schema's die het onderwerp 
beschrijven, te kunnen lezen.  
e) De aanvrager moet zijn kennis op een praktische manier kunne n toe­
passen, met gebruik van gedetailleerde procedures.  
— NIVEAU 3: gedetailleerde kennis van de theoretische en praktische as ­
pecten van het onderwerp en de bekwaamheid om afzonderlijke elementen 
van kennis te combineren en toe te passen op een logische en complete 
wijze.  
Doelstellingen:  
a) De aanvrager dient de theorie van het onderwerp te kennen, e venals 
de onderlinge relaties met andere onderwerpen.  
b) De aanvrager moet een gedetailleerde beschrijving van het on derwerp 
kunnen geven aan de hand van theoretische grondbeginselen en sp e­
cifieke voorbeelden.  
c) De aanvrager moet wiskundige formules m.b.t. het onderwerp k unnen 
begrijpen en gebruiken.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 144
 
d) De aanvrager moet schetsen, eenvoudige tekeningen en schema' s die 
het onderwerp beschrijven, kunnen lezen, begrijpen en gebruiken . 
e) De aanvrager moet in staat zijn om zijn kennis op een prakti sche 
wijze toe te passen, gebruik makend van de instructies van de 
fabrikant.  
f) De aanvrager dient in staat te zijn om resultaten van versch illende 
bronnen en metingen te interpreteren en, waar nodig, corrigeren de 
maatregelen toe te passen.  
▼M5 
2. Modularisering  
De kwalificatie in basisonderwerpen voor elke categorie of subc ategorie van 
het bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van luchtvaartuigen d ient in 
overeenstemming te zijn met de volgende matrix, waarbij de toep asselijke 
onderwerpen met een „X” zijn aangeduid:  
Voor de categorieën A, B1 en B3:  
Onderwerpmo­
dule A of B1 vleugelvliegtuig met:  A of B1 helikopter met:  B 3  
Turbinemotor(en)  Zuigermotor(en)  Turbinemotor(en)  Zuigermotor(en)  Vliegtuigen met zuiger­
motor zonder drukca­
bine met een maximale 
startmassa van hoog­
stens 2 000 kg.  
1 X  X  X  X  X  
2 X  X  X  X  X  
3 X  X  X  X  X  
4 X  X  X  X  X  
5 X  X  X  X  X  
6 X  X  X  X  X  
7A X  X  X  X  
7B X 
8 X  X  X  X  X  
9 A X  X  X  X  
9 B X 
10 X  X  X  X  X  
11 A  X  
11 B  X  
11C X 
12 X  X  
13 
14 
15 X  X  
16 X  X  X  
17 A  X  X  
17 B  X ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 145
 
Voor categorieën B2 en B2L:  
Onderwerpmodule/-submodules  B 2  B2L  
1 X  X  
2 X  X  
3 X  X  
4 X  X  
5 X  X  
6 X  X  
7A X  X  
7B 
8 X  X  
9 A X  X  
9 B 
10 X  X  
11 A  
11 B  
11C 
12 
13.1 en 13.2  X  X  
13.3, onder a)  X  X (voor systeembevoegdverklaring „Automatische 
vlucht”)  
13.3, onder b)  X  
13.4, onder a)  X  X (voor systeembevoegdverklaring „Com/Nav”)  
13.4, onder b)  X  X (voor systeembevoegdverklaring „Surveillance”)  
13.4, onder c)  X  
13.5 X  X  
13.6 X  
13.7 X  X (voor systeembevoegdverklaring „Automatische 
vlucht”)  
13.8 X  X (voor systeembevoegdverklaring „Instrumenten”)  
13.9 X  X  
13.10  X  
13.11 tot en met 13.18  X  X (voor systeembevoegdverklaring „Cascosystemen”)  
13.19 tot en met 13.22  X  
14 X  X (voor systeembevoegdverklaringen „Instrumenten” en 
„Cascosystemen”)  
15 
16 
17 A  
17 B ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 146
 
MODULE 1. WISKUNDE  
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
1.1 Rekenkunde  1  2  2  2  
Rekenkundige termen en tekens, methoden voor vermenigvuldiging en deling, 
breuken en decimalen, factoren en veelvouden, massa's, maten en  conversiefactoren, 
verhouding en evenredigheid, gemiddelden en percentages, opperv lakten en volu­
mes, kwadraten, derde machten, vierkants- en driehoekswortels  
1.2 Algebra  
a) Eenvoudige algebraïsche uitdrukkingen, optelling, aftrekking , vermenigvuldiging 
en deling, gebruik van haakjes, eenvoudige algebraïsche functie s evalueren  1 2  2  2  
b) Lineaire vergelijkingen en hun oplossingen; 
Exponenten en machten, negatieve en breukexponenten; 
Binaire en andere toepasselijke getallenstelsels; 
Stelsels van vergelijkingen en tweedegraadsvergelijkingen met é én onbekende; 
Logaritmen.  — 1  1  1  
1.3 Meetkunde  
a) Eenvoudige meetkundige constructies  —  1  1  1  
b) Grafische voorstelling; soort en gebruik van grafieken, graf ieken van vergelij­
kingen/functies  2 2  2  2  
c) Eenvoudige driehoeksmeetkunde; driehoeksmeetkundige verhoudi ngen, gebruik 
van tabellen en rechthoekige en poolcoördinaten  — 2  2  2  
MODULE 2. FYSICA  
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
2.1 Stoffen  1 1  1  1  
Aard van stoffen: de chemische elementen, atoomstructuur, molec ulen 
Chemische samenstelling  
Aggregatietoestanden: vast, vloeibaar en gasvormig  
Veranderingen tussen twee aggregatietoestanden  
2.2 Mechanica  
2.2.1  Statica  1 2  1  1  
Krachten, momenten en koppels, voorstelling in vectoren  
Zwaartepunt  
Theoretische elementen van belasting, rek en elasticiteit: span ning, samendruk­
king, afschuiving en torsie  
Aard en eigenschappen van vast, vloeibaar en gas  
Druk en drijfvermogen in vloeistoffen (barometers)  
2.2.2  Kinetica  1  2  1  1  
Lineaire beweging: eenparige rechtlijnige beweging, eenparig ve rsnelde beweging 
(beweging onder zwaartekracht)  
Rotatiebeweging: eenparige cirkelvormige beweging (middelpuntvl iedende/mid­
delpuntzoekende krachten)  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 147
 
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
Periodieke beweging: slingerbeweging  
Eenvoudige theorie van trilling, harmonie en resonantie  
Snelheidsverhouding, mechanisch voordeel en rendement  
2.2.3  Dynamica  
a) Massa 
Kracht, traagheid, arbeid, vermogen, energie (potentiële, kinet ische en totale 
energie), warmte, rendement  1 2  1  1  
b) Impuls, behoud van impuls; 
Impuls; 
Gyroscopische principes; 
Wrijving: aard en effecten, wrijvingscoëfficiënt (rolweerstand) . 1 2  2  1  
2.2.4  Vloeistofdynamica  
a) Specifieke zwaartekracht en densiteit  2  2  2  2  
b) Viscositeit, vloeistofweerstand, effecten van stroomlijning;  
Samendrukbaarheidseffecten op vloeistoffen; 
Statische, dynamische en totale druk: stelling van Bernoulli, v enturi.  1 2  1  1  
2.3 Thermodynamica  
a) Temperatuur: thermometers en temperatuurschalen: Celsius, Fa hrenheit en 
Kelvin; Warmtebepaling  2 2  2  2  
b) Warmtecapaciteit, specifieke warmte; 
Warmteoverdracht: convectie, straling en geleiding 
Volumetrische uitzetting; 
Eerste en tweede wet van thermodynamica; 
Gassen: ideale gaswetten; specifieke warmte bij constant volume  en constante 
druk, arbeid geleverd door uitzettend gas; 
Isothermische, adiabatische uitzetting en compressie, motorcycl i, constant vo­
lume en constante druk, koelinstallaties en warmtepompen; 
Latente fusie- en verdampingswarmte, thermische energie, 
verbrandingswarmte.  — 2  2  1  
2.4 Optica (licht)  —  2  2  —  
Soorten licht; lichtsnelheid;  
Wetten van weerkaatsing en breking: weerkaatsing op platte vlak ken, weerkaat­
sing door bolle spiegels, breking, lenzen;  
Glasvezeloptica  
2.5 Golfbeweging en geluid  —  2  2  —  
Golfbeweging: mechanische golven, sinusoïdale golfbeweging, int erferentiefe­
nomenen, staande golven  
Geluid: geluidssnelheid, geluidsproductie, intensiteit, toonhoo gte en kwaliteit, 
dopplereffect  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 148
 
MODULE 3. GRONDBEGINSELEN ELEKTRICITEIT  
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
3.1 Theorie elektronen  1  1  1  1  
Structuur en verdeling van elektrische ladingen in: atomen, mol eculen, ionen, 
mengsels  
Moleculaire structuur van geleiders, halfgeleiders en isolatore n 
3.2 Statische elektriciteit en geleiding  1  2  2  1  
Statische elektriciteit en verdeling van elektrostatische ladin gen 
Elektrostatische wetten van aantrekking en afstoting  
Eenheden van lading, wet van Coulomb  
Geleiding van elektriciteit in vaste stoffen, vloeistoffen, gas sen en in vacuüm  
3.3 Elektriciteitsterminologie  1  2  2  1  
De volgende termen, hun eenheden en beïnvloedende factoren: pot entiaalverschil, 
elektromotorische kracht, spanning, stroom, weerstand, geleidin g, lading, conven­
tionele stroomrichting, elektronenstroom  
3.4 Opwekking van elektriciteit  1  1  1  1  
Productie van elektriciteit met de volgende methoden: licht, wa rmte, wrijving, 
druk, chemische werking, magnetisme en beweging  
3.5 Gelijkstroombronnen  1  2  2  2  
Opbouw en chemische basiswerking van: primaire cellen, secundai re cellen, lood­
zuurcellen, nikkel-cadmiumcellen, andere alkalinecellen  
In serie en parallel geschakelde cellen  
Inwendige weerstand en zijn effect op een batterij  
Opbouw, materiaal en werking van thermokoppels  
Werking van fotocellen  
3.6 Gelijkspanningscircuits  —  2  2  1  
Wet van Ohm, spannings- en stroomwetten van Kirchoff  
Berekeningen a.d.h.v. van bovengenoemde wetten om weerstand, sp anning en 
stroom te vinden  
Betekenis van de inwendige weerstand van een voeding  
3.7 Weerstandsvermogen/weerstand  
a) Weerstandsvermogen en beïnvloedende factoren; 
Specifieke weerstand; 
Weerstandkleurencode, waarden en toleranties, voorkeurwaarden, wattagewaar­
den; 
Weerstanden in serie en in parallel; 
Berekening van totale weerstand door gebruik van serie-, parall el- en serie/ 
parallelcombinaties; 
Werking en gebruik van potentiometers en regelweerstanden; 
Werking van de brug van Wheatstone.  — 2  2  1  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 149
 
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
b) Positieve en negatieve temperatuurscoëfficiëntgeleiding; 
Vaste weerstanden, stabiliteit, tolerantie en beperkingen, bouw methoden; 
Regelbare weerstand, temperatuurgevoelige weerstanden, spanning safhankelijke 
weerstanden; 
Bouw van potentiometers en regelweerstanden; 
Bouw van een brug van Wheatstone.  — 1  1  —  
3.8 Vermogen  —  2  2  1  
Vermogen, arbeid en energie (kinetische en potentiële)  
Vermogensverlies door een weerstand  
Vermogenformule  
Berekeningen met vermogen, arbeid en energie  
3.9 Elektrische capaciteit/condensator  —  2  2  1  
Werking en functie van een condensator  
Factoren met invloed op de capaciteitszone van platen, de afsta nd tussen de platen, 
het aantal platen, diëlektrische constante, werkspanning, spann ingswaarde  
Condensatortypes, bouw en functie  
Kleurencode voor condensatoren  
Berekeningen van capaciteit en spanning in seriegeschakelde en parallelle circuits  
Exponentiële lading en ontlading van een condensator, tijdconst anten  
Testen van condensatoren  
3.10 Magnetisme  
a) Theorie van het magnetisme; 
Eigenschappen van een magneet; 
Actie van een magneet, opgehangen in het magnetisch veld van de  aarde; 
Magnetisatie en demagnetisatie; 
Magnetische afscherming; 
Verschillende soorten magnetisch materiaal; 
Bouw van elektromagneten en werkingsprincipes; 
Drievingerregel voor het bepalen van: magnetisch veld rond een stroomvoe­
rende geleider.  — 2  2  1  
b) Magnetomotorische kracht, veldsterkte magnetische fluxdichth eid, doorlaat­
baarheid, hysteresislus, remanentie, coërcitieve krachtreluctan tie, saturatiepunt, 
wervelstromen; 
Voorzorgsmaatregelen voor onderhoud en opslag van magneten.  — 2  2  1  
3.11 Inductie/smoorspoel  —  2  2  1  
Wet van Faraday  
Actie van aanbrengen van een spanning in een geleider die in ee n magnetisch veld 
beweegt  
Inductieprincipes  
Effecten van het volgende op de grootte van een geïnduceerde sp anning: magne­
tische veldsterkte, veranderingsgraad van de flux, aantal gelei derlussen  
Wederzijdse inductie  
Het effect dat de veranderingsgraad van primaire stroom en wede rzijdse weerstand 
heeft op de geïnduceerde spanning  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 150
 
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
Factoren die wederzijdse inductie beïnvloeden: aantal lussen in  een spoel, fysische 
afmetingen van een spoel, doorlaatbaarheid van een spoel, stand  van spoelen t.o.v. 
van elkaar  
Wet van Lenz en regels voor bepalen van polariteit  
Tegen-EMK, zelfinductie  
Saturatiepunt  
Belangrijkste toepassingen van smoorspoelen  
3.12 Gelijkstroommotor/theorie van de generator  —  2  2  1  
Basistheorie van motor en generator  
Bouw en doel van onderdelen in een DC-generator  
Werking en beïnvloedende factoren van output en richting van st roomloop in 
DC-generatoren  
Werking en beïnvloedende factoren van uitgangsvermogen, koppel,  draaisnelheid 
en -richting van DC-motoren  
Seriegewikkelde, shuntgewikkelde en compoundmotoren  
Bouw van een starter-generator  
3.13 Theorie van wisselstroom  1  2  2  1  
Sinusoïdale golfvorm: fase, periode, frequentie, cyclus  
Ogenblikkelijke waarde, gemiddelde waarde, R.M.S.-waarde, piek,  piekstroom­
waarden en berekening van deze waarden in verhouding tot spanni ng, stroom 
en vermogen  
Driehoekige/vierkante golven  
Enkele/driefasige principes  
3.14 Weerstands- (R), capacitieve (C) en inductieve (L) circuits  —  2  2  1  
Fasebetrekkingen in spanning en stroom in L-, C- en R-circuits,  parallel, serie en 
serie/parallel  
Vermogensdissipatie in L-, C- en R-circuits  
Impedantie, fasehoek, vermogensfactor en stroomberekeningen  
Berekeningen van waar vermogen, schijnvermogen en blindvermogen  
3.15 Transformatoren  —  2  2  1  
Principes en werking van transformatorbouw  
Transformatorverliezen en methoden om ze te verhelpen  
Transformatorwerking onder belaste en onbelaste voorwaarden  
Vermogensoverdracht, rendement, polariteitsaanduidingen  
Berekening van lijn- en fasespanningen en –stromen  
Berekenen van vermogen in een driefasesysteem  
Primaire en secundaire stroom, spanning, draaiverhouding, vermo gen, rendement  
Autotransformatoren  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 151
 
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
3.16 Filters  — 1  1  —  
Werking, toepassing en aanwending van volgende filters: laagdoo rlaat-, 
hoogdoorlaat-, doorlaat- en bandstop  
3.17 Wisselstroomgeneratoren  —  2  2  1  
Rotatie van een lus in een magnetisch veld en de voortgebrachte  golfvorm  
Werking en bouw van AC-generatoren met draaiend anker en draaie nd veld  
Alternatoren met enkele, dubbele en drievoudige fase  
Voordelen en gebruik van driefasige ster- en driehoekschakeling  
Permanente magneetgeneratoren  
3.18 Wisselstroommotoren  —  2  2  1  
Bouw, werkingsprincipes en kenmerken van: AC-synchrone en induc tiemotoren, 
enkelvoudige en meervoudige fase  
Methoden voor snelheidssturing en draairichting  
Methoden om een draaiend veld te verwekken: condensator, smoors poel, gear­
ceerde of splitpoolmotor  
MODULE 4. GRONDBEGINSELEN ELEKTRONICA  
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
4.1 Halfgeleiders  
4.1.1  Diodes  
a) Diodesymbolen; 
Diodekenmerken en -eigenschappen; 
Diodes in serie en parallel; 
Belangrijkste kenmerken en gebruik van stuurbare halfgeleiders (thyristors), 
lichtuitzendende diodes (led's), fotogeleidende diode, varistor , gelijkrichtdio­
des; 
Functioneel testen van diodes.  — 2  2  1  
b) Materialen, elektronenconfiguratie, elektrische eigenschappe n; 
P- en N-type materialen: effecten van onzuiverheden op geleidin g, 
meerderheids- en minderheidskarakteristieken; 
PN-verbinding in een halfgeleider, ontwikkeling van een potenti aal over een 
PN-verbinding zonder drempelspanning, met voorwaartse drempelsp anning en 
met inverse drempelspanning; 
Diodeparameters: piek omgekeerde spanning, maximum voorwaartse stroom, 
temperatuur, frequentie, lekstroom, vermogensverlies; 
Werking en functie van diodes in volgende circuits: piekbegrenz ers, klemmers, 
dubbelfase- en halvefasegelijkrichters, bruggelijkrichters, spa nningsverdubbel­
aars en -verdrievoudigers; 
Gedetailleerde werking en kenmerken van volgende toestellen: st uurbare half­
geleiders (thyristor), lichtuitzendende diodes (led's), Schottk y-diode, fotogelei­
dende diode, varactor-diode, varistor, gelijkrichterdiodes, Zen er-diode.  — —  2  —  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 152
 
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
4.1.2  Transistors  
a) Transistorsymbolen; 
Beschrijving en oriëntatie van onderdelen; 
Transistorkenmerken en -eigenschappen.  — 1  2  1  
b) Bouw en werking van PNP- en NPN-transistors; 
Configuraties van basis, collector en emitter; 
Testen van transistors; 
Elementaire begrippen van andere soorten transistors en hun geb ruik; 
Toepassing van transistors: versterkerklassen (A, B, C); 
Eenvoudige circuits incl.: voorspanning, ontkoppeling, terugkop peling en sta­
bilisatie; 
Principes van meertrapscircuits: cascades, push-pull, oscillato ren, multivibra­
toren, flip-flopschakelingen.  — —  2  —  
4.1.3  Geïntegreerde circuits  
a) Beschrijving en werking van logische circuits en lineaire ci rcuits/operationele 
versterkers  — 1  —  1  
b) Beschrijving en werking van logische en lineaire circuits; 
Inleiding tot de werking en de functie van een functieversterke r die gebruikt 
wordt als: integrator, differentiator, spanningsvolger, vergeli jker; 
Werking en aansluitingsmethoden voor versterkertrappen: resisti ef-capacitief, 
inductief (transformator), inductief-resistief (IR), rechtstree ks; 
Voor- en nadelen van positieve en negatieve terugkoppeling.  — —  2  —  
4.2 Printplaten  —  1  2  —  
Beschrijving en gebruik van printplaten  
4.3 Servomechanismen  
a) Begrijpen van volgende termen: open en gesloten lussystemen,  terugkop­
peling, follow-up, analoge omvormers; 
Werkingsprincipes en gebruik van volgende synchrosysteemonderde len/voor­
zieningen: resolvers, differentieel, bediening en koppel, trans formatoren, 
inductie- en capaciteitstransmitters.  — 1  —  —  
b) Begrijpen van volgende termen: open en gesloten lus, follow- up, servomecha­
nisme, analoog, omvormer, null, demping, terugkoppeling, dode b and; 
Bouw, werking en gebruik van volgende synchrosysteemonderdelen:  resolvers, 
differentieel, bediening en koppel, E- en I-transformatoren, in ductietransmit­
ters, capaciteitstransmitters, synchrone transmitters; 
Defecten aan servomechanismen, omkering van synchrodraden, slin geren.  — —  2  —  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 153
 
MODULE 5. DIGITALE TECHNIEKEN/ELEKTRONISCHE INSTRUMENTSYSTEMEN  
NIVEAU  
A B1-1 
B1-3  B1-2 
B1-4  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
5.1 Elektronische instrumentsystemen  1  2  2  3  1  
Typische systeemschikkingen en cockpitlay-out van elektronische  in­
strumentsystemen  
5.2 Talstelsels  —  1  —  2  —  
Talstelsels: binair, achtvoudig en zestienvoudig  
Aantonen van conversies tussen tiendelige en binaire, achtvoudi ge en 
zestienvoudige systemen en vice versa  
5.3 Gegevensomzetting  —  1  —  2  —  
Analoge data, digitale data  
Werking en toepassing van converters analoog naar digitaal en d igi­
taal naar analoog, inputs en outputs, beperkingen van verschill ende 
types  
5.4 Databussen  —  2  —  2  —  
Werking van databussen in luchtvaartuigsystemen, incl. de kenni s 
van ARINC en andere specificaties  
Luchtvaartuignetwerk/Ethernet  
5.5 Logische circuits  
a) Identificatie van gewone logische poortsymbolen, tabellen en  
equivalente circuits; 
Toepassingen gebruikt voor luchtvaartuigsystemen en schemati­
sche diagrammen.  — 2  —  2  ►M5 —  ◄  
b) Interpretatie van logische diagrammen.  —  —  —  2  —  
5.6 Basiscomputerstructuur  
a) Computerterminologie (inbegrepen bit, byte, software, hardwa re, 
CPU, IC, en verschillende geheugeninrichtingen zoals RAM, 
ROM, PROM); 
Computertechnologie (zoals toegepast in luchtvaartuigsystemen).  1 2  —  —  —  
b) Terminologie m.b.t. computers; 
Werking, lay-out en interface van de belangrijkste onderdelen i n 
een microcomputer, incl. hun verbonden bussystemen; 
Informatie vervat in enkelvoudige en meervoudige adressen­
instructiewoorden; 
Termen i.v.m. geheugen; 
Werking van typische geheugeninrichtingen; 
Werking, voor- en nadelen van de verschillende 
gegevensopslagsystemen.  — —  —  2  —  
5.7 Microprocessors  —  —  —  2  —  
Uitgevoerde functies en algemene werking van een microprocessor  
Basiswerking van elk van volgende elementen van een microproces ­
sor: stuur- en bewerkingseenheid, klok, register, rekenkundige logi­
sche eenheid  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 154
 
NIVEAU  
A B1-1 
B1-3  B1-2 
B1-4  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
5.8 Geïntegreerde circuits  —  —  —  2  —  
Werking en gebruik van encoders en decoders  
Functie van encodertypes  
Gebruik van middelgrote, grote en zeer grote schaalintegratie  
5.9 Multiplexing  —  —  —  2  —  
Werking, toepassing en identificatie in logische diagrammen van  
multiplexers en demultiplexers  
5.10 Glasvezeloptica  —  1  1  2  —  
Voor- en nadelen van datatransmissie over optische vezel t.o.v.  elek­
trische draad  
Optische vezeldatabus  
Termen verbonden aan glasvezel  
Kabelafsluitingen  
Koppelkabels, aansluitingen voor bediening, aansluitingen op af stand  
Toepassing van vezeloptica in luchtvaartuigsystemen  
5.11 Elektronische displays  —  2  1  2  ►M5 —  ◄  
Werkingsprincipes van gewone types display die in moderne lucht ­
vaartuigen worden gebruikt, met inbegrip van kathodestraalbuize n, 
lichtuitzendende diodes (led) en displays met vloeibare kristal len (lcd)  
5.12 Elektrostatisch-gevoelige toestellen  1  2  2  2  ►M5 —  ◄  
Speciale behandeling van onderdelen die gevoelig zijn voor elek tro­
statische ontladingen  
Besef van risico's en mogelijke beschadiging, elektrostatische be­
schermingsinrichtingen voor onderdelen en mensen  
5.13 Softwarebeheerscontrole  —  2  1  2  ►M5 —  ◄  
Besef van beperkingen, luchtwaardigheidsvereisten en mogelijk c ata­
strofale gevolgen van niet-toegestane wijzigingen aan softwarep ro­
gramma's  
5.14 Elektromagnetische omgeving  —  2  2  2  ►M5 —  ◄  
Invloed van volgende verschijnselen op onderhoudspraktijken van  
elektronische systemen: 
EMC — Elektromagnetische compatibiliteit 
EMI — Elektromagnetische interferentie 
HIRF — Gebied met zeer intensieve straling (High Intensity Radi ated 
Field) 
Bliksem/bescherming tegen blikseminslag  
5.15 Typische elektronische/digitale luchtvaartuigsystemen  —  2  2  2  ►M5 —  ◄  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 155
 
NIVEAU  
A B1-1 
B1-3  B1-2 
B1-4  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
Algemene schikking van typische elektronische/digitale luchtvaa rtuig­
systemen en bijbehorende BITE-tests (Built In Test Equipment = 
ingebouwde testuitrusting)) zoals: 
a) Alleen voor B1 en B2: 
ACARS-ARINC — Communicatie- en adresseer- en rapporteer­
systeem (Communication and Addressing and Reporting System) 
EICAS — (Motorsignalerings- en waarschuwingssysteem voor 
bemanning (Engine Indication and Crew Alerting System) 
FBW — Fly-by-wiretechniek 
FMS — Vluchtbeheersysteem (Flight Management System) 
IRS — Traagheidsreferentiesysteem (Inertial Reference System) 
b) Voor B1, B2 en B3: 
ECAM — Centrale elektronische luchtvaartuigbewaking (Electro­
nic Centralised Aircraft Monitoring) 
EFIS — Elektronisch vlieginstrumentensysteem (Electronic Flight  
Instrument System) 
GPS — Aardomvattend plaatsbepalingssysteem (Global Positio­
ning System) 
TCAS — Antibotsingsysteem (Traffic Alert Collision Avoidance 
System) 
Geïntegreerde modulaire luchtvaartelektronica 
Cabinesystemen 
Informatiesystemen  
MODULE 6. MATERIALEN EN HARDWARE  
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
6.1 Luchtvaartuigmaterialen — Ferro  
a) Kenmerken, eigenschappen en identificatie van gewone ijzerle geringen, ge­
bruikt in luchtvaartuigen; 
Warmtebehandeling en toepassing van staallegeringen.  1 2  1  2  
b) Testen van ferromaterialen op hardheid, treksterkte, vermoei ingsweerstand en 
inslagweerstand.  — 1  1  1  
6.2 Luchtvaartuigmaterialen — Non-ferro  
a) Kenmerken, eigenschappen en identificatie van gewone non-fer romaterialen, 
gebruikt in luchtvaartuigen; 
Warmtebehandeling en toepassing van non-ferromaterialen.  1 2  1  2  
b) Testen van non-ferromaterialen op hardheid, treksterkte, ver moeiingsweerstand 
en inslagweerstand.  — 1  1  1  
6.3 Luchtvaartuigmaterialen — Composiet en niet-metaal  
6.3.1  Composiet en niet-metaal andere dan hout en textiel  
a) Kenmerken, eigenschappen en identificatie van gewone composi et en niet-me­
talen materialen, andere dan hout, die in luchtvaartuigen worde n gebruikt; 
Afdichtmiddelen en bindmiddelen.  1 2  2  2  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 156
 
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
b) De ontdekking van defecten/achteruitgang in composiet en nie t-metalen mate­
riaal. 
Reparatie van composiet en niet-metalen materiaal.  1 2  —  2  
6.3.2  Houten constructie  1  2  —  2  
Bouwmethoden van houten luchtvaartuigstructuren  
Kenmerken, eigenschappen en soorten hout en lijm die in vleugel vliegtuigen 
worden gebruikt  
Bewaring en onderhoud van een houten constructie  
Soorten defecten in houten materiaal en constructies  
Vaststellen van defecten in een houten constructie  
Reparatie van een houten constructie  
6.3.3  Bekleding in textiel  1  2  —  2  
Kenmerken, eigenschappen en soorten textiel die in vleugelvlieg tuigen worden 
gebruikt  
Inspectiemethoden voor textiel  
Soorten defecten in textiel  
Reparatie van een textielbekleding  
6.4 Corrosie  
a) Chemische grondbeginselen; 
Vorming door galvanische processen, microbiologische processen,  stress.  1 1  1  1  
b) Types corrosie en hun identificatie; 
Oorzaken van corrosie; 
Materiaalsoorten, gevoeligheid voor corrosie.  2 3  2  2  
6.5 Bevestigingsmiddelen  
6.5.1  Schroefdraad  2  2  2  2  
Schroefnomenclatuur  
Draadvormen, afmetingen en toleranties voor standaarddraad, geb uikt in luchtvaar­
tuigen  
Meten van schroefdraad  
6.5.2  Bouten, schroefbouten en schroeven  2  2  2  2  
Bouttypes: specificatie, identificatie en markering van luchtva artuigbouten, inter­
nationale standaarden  
Moeren: zelfborgende, anker- en standaardtypes  
Machineschroeven: luchtvaartuigspecificaties  
Schroefbouten: types en gebruik, insteken en verwijderen  
Zelftappende schroeven, deuvels  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 157
 
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
6.5.3  Borgingsinrichtingen  2  2  2  2  
Borgpringen en veerringen, borgplaatjes, kotterpennen, palmoere n, draadborging, 
snelsluithaken, wiggen, klemringen, splitpennen  
6.5.4  Klinknagels voor luchtvaartuigen  1  2  1  2  
Soorten massieve en blinde klinknagels: specificaties en identi ficatie, warmtebe­
handeling  
6.6 Leidingen en verbindingen  
a) Identificatie van alle types harde en buigzame leidingen en hun verbindings­
stukken die in luchtvaartuigen worden gebruikt  2 2  2  2  
b) Standaardaansluitingen voor hydraulische, brandstof-, olie-,  pneumatische en 
luchtsysteemleidingen van luchtvaartuigen  2 2  1  2  
6.7 Veren  — 2  1  1  
Soorten veren, materialen, kenmerken en toepassingen  
6.8 Lagers  1 2  2  1  
Doel van lagers, belasting, materiaal, bouw  
Soorten lagers en hun toepassingen  
6.9 Overbrenging  1  2  2  1  
Tandwielsoorten en hun toepassingen  
Tandwielverhoudingen, tandwielvertraging- en vergrotingssysteme n, aangedreven 
en aandrijfmechanisme, tussentandwielen, ineengrijpingspatroon  
Riemen en riemschijven, kettingen en kettingwielen.  
6.10 Besturingskabels  1  2  1  2  
Kabeltypes  
Eindsluitingen, kabelspanners en compensatie-inrichtingen  
Onderdelen van riemschijven en kabelsysteem  
Bowdenkabels  
Buigzame besturingssystemen bij luchtvaartuigen  
6.11 Elektrische kabels en connectoren  1  2  2  2  
Kabelsoorten, bouw en kenmerken  
Hoogspannings- en coaxiale kabels  
Krimpen  
Connectortypes, pennen, stekkers, moffen, isolatoren, stroom- e n spannings­
waarde, koppelstukken, identificatiecodes  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 158
 
MODULE 7A. ONDERHOUD  
Opmerking:  deze module is niet van toepassing op categorie B3. Relevante onderwerpen voor categorie B3 worden 
gedefinieerd in module 7B.  
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  
7.1 Veiligheidsvoorzorgen — Luchtvaartuig en werkplaats  3  3  3  
Aspecten van veilige werkmethoden m.i.v. de te nemen voorzorgsm aatregelen bij wer­
ken met elektriciteit, gassen (vooral zuurstof), oliën en chemi caliën  
Ook de instructie in tegenmaatregelen, te nemen ingeval van bra nd of een ander 
ongeval met een van voornoemde risico's, inclusief de kennis va n blusmiddelen  
7.2 Werkplaatspraktijk  3  3  3  
Zorg voor werktuigen, bediening van werktuigen, gebruik van wer kplaatsvoorzieningen  
Afmetingen, spelingen en toleranties, vakmanschapsnormen  
Kalibratie van werktuigen en uitrusting, kalibratienormen  
7.3 Gereedschap  3  3  3  
Gangbare soorten handgereedschap  
Gangbare soorten elektrische werktuigen  
Werking en gebruik van precisiemeetgereedschap  
Smeertoestellen en -methoden  
Werking, functie en gebruik van algemene elektrische testuitrus ting 
7.4 Algemeen testgereedschap voor luchtvaartelektronica  —  2  3  
Werking, functie en gebruik van algemeen testgereedschap voor l uchtvaartelektronica  
7.5 Technische tekeningen, diagrammen en normen  1  2  2  
Soorten tekeningen en diagrammen, hun symbolen, afmetingen, tol eranties en projecties  
Identificeren van de titelvakinformatie  
Microfilm, microfiche en computervoorstellingen  
Specificatie 100 van de Air Transport Association (ATA) van Ame rika 
Luchtvaartnormen en andere toepasselijke normen waaronder ISO, AN, MS, NAS en 
MIL 
Bedradingsschema's en schematische diagrammen  
7.6 Passing en speling  1  2  1  
Boormaten voor boutgaten, pasvormklassen  
Algemeen systeem voor passing en speling  
Schema van passing en speling voor luchtvaartuigen en motoren  
Limieten voor buiging, verdraaiing en slijtage  
Standaardmethoden voor controle van assen, lagers en andere ond erdelen  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 159
 
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  
7.7 Verbindingssysteem van elektrische bedrading (EWIS)  1  3  3  
Continuïteit, isolatie- en verbindingstechnieken, het testen er van 
Gebruik van krimpgereedschap: manueel en hydraulisch bediend  
Testen van krimpverbindingen  
Uitnemen en insteken van contactpennen  
Coaxiale kabels; testen en voorzorgen bij installatie  
Identificatie van kabeltypes, hun inspectiecriteria en schadeto lerantie  
Technieken voor kabelbescherming: bouw van kabelbomen en hun on dersteuning, 
kabelklemmen, beschermende koustechnieken incl. warmtekrimp, af scherming  
EWIS-inrichtingen, normen voor inspectie, reparatie, onderhoud en netheid  
7.8 Klinken  1 2  —  
Geklonken verbindingen, klinknageltussenruimte en –steek  
Werktuigen voor klinken en dimpelen  
Inspectie van geklonken verbindingen  
7.9 Leidingen en slangen  1  2  —  
Plooien en verwijden/buigen van leidingen voor luchtvaartuigen  
Inspectie en testen van leidingen en slangen voor luchtvaartuig en 
Installatie en vastklemmen van leidingen  
7.10 Veren  1 2  —  
Inspectie en testen van veren  
7.11 Lagers  1 2  —  
Testen, schoonmaken en inspecteren van lagers  
Smeringsvereisten van lagers  
Defecten in lagers en hun oorzaken  
7.12 Overbrenging  1  2  —  
Inspectie van tandwieloverbrengingen, speling  
Inspectie van riemen en wielschijven, kettingen en kettingtandw ielen  
Inspectie van schroefvijzels, hefboominrichtingen, systemen met  trek- en duwstangen  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 160
 
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  
7.13 Besturingskabels  1  2  —  
Stuiken van eindsluitingen  
Inspectie en testen van besturingskabels  
Bowdenkabels; buigzame besturingssystemen van luchtvaartuigen  
7.14 Materiaalbehandeling  
7.14.1  Plaatstaal  — 2  —  
Afbakenen en kalibreren van toelaatbare buiging  
Werken met plaatstaal, incl. buigen en vormverandering  
Inspectie van plaatstaalstukken  
7.14.2  Composiet en niet-metaal  —  2  —  
Verlijmingstoepassingen  
Omgevingsomstandigheden  
Inspectiemethoden  
7.15 Lassen, hardsolderen, solderen en binden  
a) Soldeermethoden; inspectie van gesoldeerde verbindingen  —  2  2  
b) Las- en hardsoldeermethoden 
Inspectie van gelaste en hardgesoldeerde verbindingen; 
Bindmethoden en inspectie van bindingsnaden  — 2  —  
7.16 Massa en zwaartepunt van luchtvaartuigen  
a) Berekening van zwaartepunt/limieten voor in balans brengen: gebruik van relevante 
documenten  — 2  2  
b) Voorbereiding van het luchtvaartuig voor weging; 
Weging van het luchtvaartuig  — 2  —  
7.17 Behandeling en opslag van luchtvaartuigen  2  2  2  
Taxiën/slepen van luchtvaartuigen en betrokken veiligheidsvoorz orgen  
Opkrikken, plaatsen van remblokken, beveiligen van luchtvaartui gen en betrokken 
veiligheidsvoorzorgen  
Opslagmethoden voor luchtvaartuigen  
Procedures voor tanken/leegtanken  
Ontijzings-/ijsbestrijdingsprocedures  
Elektrische, hydraulische en pneumatische voorzieningen op de g rond 
Effecten van milieuomstandigheden op het gebruik en de werking van luchtvaartuigen  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 161
 
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  
7.18 Demontage-, inspectie-, reparaties- en montagetechnieken  
a) Types defecten en visuele inspectietechnieken; 
Verwijdering van corrosie, beoordeling en nieuwe bescherming.  2 3  3  
b) Algemene reparatiemethoden, handboek voor reparatie van de c onstructie; 
Verouderings-, vermoeiings- en corrosiecontroleprogramma's.  — 2  —  
c) Niet-destructieve inspectietechnieken incl. doordringings-, radiografische, 
wervelstroom-, ultrasone en boroscoopmethoden.  — 2  1  
d) Demontage- en montagetechnieken.  2  2  2  
e) Technieken voor probleemoplossing.  —  2  2  
7.19 Abnormale voorvallen  
a) Inspecties ten gevolge van blikseminslag en HIRF-doordringin g 2  2  2  
b) Inspecties ten gevolge van abnormale voorvallen zoals harde landingen en vliegen 
in turbulentie  2 2  —  
7.20 Onderhoudsprocedures  1  2  2  
Onderhoudsplanning  
Wijzigingsprocedures  
Opslagprocedures  
Certificering/vrijgaveprocedures  
Interface met gebruik van het luchtvaartuig  
Onderhoudsinspectie/Kwaliteitscontrole/Kwaliteitsborging  
Bijkomende onderhoudsprocedures  
Controle van onderdelen met beperkte levensduur  
MODULE 7B. ONDERHOUD  
Opmerking:  Deze module moet de technologie van luchtvaartuigen weergeven relevant voor categorie B3.  
NIVEAU  
B3 
7.1 Veiligheidsvoorzorgen — Luchtvaartuig en werkplaats  3  
Aspecten van veilige werkmethoden m.i.v. de te nemen voorzorgen  bij werken met elektriciteit, 
gassen (vooral zuurstof), oliën en chemicaliën  
Ook de instructie in de herstelactie, te nemen ingeval van bran d of een ander ongeval met een 
van voornoemde risico's, inclusief de kennis van blusmiddelen  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 162
 
NIVEAU  
B3 
7.2 Werkplaatsgewoonten  3 
Zorg voor werktuigen, bediening van werktuigen, gebruik van wer kplaatsvoorzieningen  
Afmetingen, spelingen en toleranties, vakmanschapsnormen  
Kalibratie van werktuigen en uitrusting, kalibratienormen  
7.3 Gereedschap  3 
Gewone soorten handgereedschap  
Gewone soorten elektrische werktuigen  
Werking en gebruik van precisiemeetgereedschap  
Smeertoestellen en -methoden  
Werking, functie en gebruik van algemene elektrische testuitrus ting 
7.4 Algemeen testgereedschap voor luchtvaartelektronica  ►M5 1  ◄  
Werking, functie en gebruik van algemeen testgereedschap voor l uchtvaartelektronica  
7.5 Technische tekeningen, diagrammen en normen  2  
Soorten tekeningen en diagrammen, hun symbolen, afmetingen, tol eranties en projecties  
Identificeren van de titelvakinformatie  
Microfilm, microfiche en computervoorstellingen  
Specificatie 100 van de Air Transport Association (ATA) van Ame rika 
Luchtvaartnormen en andere toepasselijke normen waaronder ISO, AN, MS, NAS en MIL  
Bedradingsschema's en schematische diagrammen  
7.6 Passing en speling  2 
Boormaten voor boutgaten, pasvormklassen  
Algemeen systeem voor passing en speling  
Schema van passing en speling voor luchtvaartuigen en motoren  
Beperkingen voor buiging, verdraaiing en sleet  
Standaardmethoden voor controle van assen, lagers en andere ond erdelen  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 163
 
NIVEAU  
B3 
7.7 Elektrische kabels en connectoren  2  
Continuïteit, isolatie- en verbindingstechnieken, het testen er van 
Gebruik van krimpgereedschap: manueel en hydraulisch bediend  
Testen van krimpverbindingen  
Uitnemen en insteken van contactpennen  
Coaxiale kabels; testen en voorzorgen bij installatie  
Technieken voor kabelbescherming: bouw van kabelbomen en hun on dersteuning, kabelklem­
men, beschermende koustechnieken incl. warmtekrimp, afscherming  
7.8 Klinken  2 
Geklonken verbindingen, klinknageltussenruimte en –steek  
Werktuigen voor klinken en dimpelen  
Inspectie van geklonken verbindingen  
7.9 Leidingen en slangen  2 
Plooien en verwijden/buigen van leidingen voor luchtvaartuigen  
Inspectie en testen van leidingen en slangen voor luchtvaartuig en 
Installatie en vastklemmen van leidingen  
7.10 Veren  ►M5 2  ◄  
Inspectie en testen van veren  
7.11 Lagers  2 
Testen, schoonmaken en inspecteren van lagers  
Smeringsvereisten van lagers  
Defecten in lagers en hun oorzaken  
7.12 Overbrenging  2 
Inspectie van tandwieloverbrengingen, speling  
Inspectie van riemen en wielschijven, kettingen en kettingtandw ielen  
Inspectie van schroefvijzels, hefboominrichtingen, balansstangs ystemen  
7.13 Besturingskabels  2 
Stuiken van eindsluitingen  
Inspectie en testen van besturingskabels  
Bowdenkabels; buigzame besturingssystemen van luchtvaartuigen  
7.14 Materiaalbehandeling  
7.14.1  Plaatstaal  2 
Afbakenen en kalibreren van toelaatbare buiging  
Werken met plaatstaal, incl. buigen en vormverandering  
Inspectie van plaatstaalstukken  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 164
 
NIVEAU  
B3 
7.14.2  Composiet en niet-metaal  2  
Verbindingsbewerkingen  
Omgevingsomstandigheden  
Inspectiemethoden  
7.15 Lassen, hardsolderen, solderen en binden  
a) Soldeermethoden; inspectie van gesoldeerde verbindingen  2  
b) Las- en hardsoldeermethoden; 
Inspectie van gelaste en hardgesoldeerde verbindingen; 
Bindmethoden en inspectie van bindingsnaden.  2 
7.16 Massa en zwaartepunt van luchtvaartuigen  
a) Berekening van zwaartepunt/limieten voor in balans brengen: gebruik van relevante 
documenten.  2 
b) Voorbereiding van het luchtvaartuig voor weging; 
Weging van het luchtvaartuig.  2 
7.17 Behandeling en opslag van luchtvaartuigen  2  
Taxiën/slepen van luchtvaartuigen en betrokken veiligheidsvoorz orgen  
Opkrikken, plaatsen van remblokken, beveiligen van luchtvaartui gen en betrokken veiligheids­
voorzorgen  
Opslagmethoden voor luchtvaartuigen  
Procedures voor tanken/leegtanken  
Ontijzings-/ijsbestrijdingsprocedures  
Elektrische, hydraulische en pneumatische voorzieningen op de g rond 
Effecten van milieuomstandigheden op het gebruik en de werking van luchtvaartuigen  
7.18 Demontage-, inspectie-, reparaties- en montagetechnieken  
a) Types defecten en visuele inspectietechnieken; 
Verwijdering van corrosie, beoordeling en nieuwe bescherming.  3 
b) Algemene reparatiemethoden, handboek voor structurele repara tie; 
Verouderings-, vermoeidheids- en corrosiecontroleprogramma's.  2 
c) Niet-destructieve inspectietechnieken incl. doordringings-, radiografische, wervelstroom-, ul­
trasone en boroscoopmethoden.  2 
d) Demontage- en montagetechnieken.  2  
e) Technieken voor probleemoplossing.  2  
7.19 Abnormale voorvallen  
a) Inspecties ten gevolge van blikseminslag en HIRF-indringing.  2  
b) Inspecties ten gevolge van abnormale voorvallen zoals harde landingen en vliegen in 
turbulentie.  2 ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 165
 
NIVEAU  
B3 
7.20 Onderhoudsprocedures  2 
Onderhoudsplanning  
Wijzigingsprocedures  
Opslagprocedures  
Certificering/vrijgaveprocedures  
Interface met gebruik van het luchtvaartuig  
Onderhoudsinspectie/Kwaliteitscontrole/Kwaliteitsborging  
Bijkomende onderhoudsprocedures  
Controle van onderdelen met beperkte levensduur  
MODULE 8. BASISAERODYNAMICA  
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  B3 
8.1 Fysica van de atmosfeer  1  2  2  1  
Internationale Standaardatmosfeer (ISA), toepassing op aerodyna mica  
8.2 Aerodynamica  1  2  2  1  
Luchtstroom rond een lichaam  
Grenslaag, laminaire en turbulente stroming, vrije stroming, re latieve luchtstroming, 
opwaartse en neerwaartse stroming, wervels, stagnatie  
De termen: welving, koorde, gemiddelde aerodynamische koorde, p rofiel- (parasi­
taire) weerstand, geïnduceerde weerstand, drukpunt, invalshoek,  positieve en nega­
tieve wrong, slankheid, vleugelvorm en -slankheid  
Stuwkracht, massa, aerodynamische resultante  
Opwekken van lift en weerstand: invalshoek, liftcoëfficiënt, we erstandscoëfficiënt, 
polaire kromming, overtrekken  
Verstoring van het aerodynamisch profiel incl. ijs, sneeuw en v orst 
8.3 Vluchttheorie  1  2  2  1  
Betrekking tussen lift, massa, stuwkracht en weerstand  
Glijgetal  
Stabiele vlucht, prestatie  
Theorie van de bocht  
Invloed van de belastingsfactor: overtrekken, vluchtomhullende-  en constructieve 
beperkingen  
Liftverhoging  
8.4 Vluchtstabiliteit en dynamica  1  2  2  1  
Langs-, dwars- en richtingsstabiliteit (actief en passief)  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 166
 
MODULE 9A. MENSELIJKE FACTOREN  
Opmerking:  Deze module is niet van toepassing op categorie B3. Relevante onderwerpen voor categorie B3 worden 
gedefinieerd in module 9B.  
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  
9.1 Algemeen  1 2  2  
De noodzaak om rekening te houden met menselijke factoren  
Incidenten die zijn toe te schrijven aan menselijke factoren/me nselijke fout  
Wet van Murphy.  
9.2 Menselijke prestatie en beperkingen  1  2  2  
Gezicht  
Gehoor  
Informatieverwerking  
Aandacht en waarneming  
Geheugen  
Claustrofobie en fysieke toegang  
9.3 Sociale psychologie  1  1  1  
Verantwoordelijkheid: individueel en in groep  
Motivatie en demotivatie  
Druk van de anderen  
„Culturele” kwesties  
Werken in teamverband  
Management, toezicht en leiderschap  
9.4 Factoren die de prestatie beïnvloeden  2  2  2  
Fitheid/gezondheid  
Stress: privé en op het werk  
Tijdsdruk en deadlines  
Werklast: over- en onderbelasting  
Slaap en vermoeidheid, ploegendienst  
Alcohol, medicatie, druggebruik  
9.5 Fysieke omgeving  1  1  1  
Lawaai en dampen  
Verlichting  
Klimaat en temperatuur  
Beweging en trilling  
Werkomgeving  
9.6 Taken  1 1  1  
Fysiek werk  
Repetitieve taken  
Visuele inspectie  
Complexe systemen  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 167
 
NIVEAU  
A B 1  ►M5 B2 
B2L ◄  
9.7 Communicatie  2 2  2  
Binnen en tussen teams  
Noteren en optekenen van werkzaamheden  
Up-to-date blijven, gangbaarheid  
Verspreiding van informatie  
9.8 Menselijke fouten  1  2  2  
Foutmodellen en -theorieën  
Soorten fouten bij onderhoudstaken  
Gevolgen van fouten (bijv. ongevallen)  
Vermijden en beheersen van fouten  
9.9 Risico's in de werkplaats  1  2  2  
Herkennen en vermijden van risico's  
Omgaan met noodsituaties  
MODULE 9B. MENSELIJKE FACTOREN  
Opmerking:  Deze module heeft betrekking op de minder veeleisende onderhou dsomgeving van B3-licentiehouders.  
NIVEAU  
B3 
9.1 Algemeen  2 
De noodzaak om rekening te houden met menselijke factoren  
Incidenten die zijn toe te schrijven aan menselijke factoren/me nselijke fout  
Wet van Murphy  
9.2 Menselijke prestatie en beperkingen  2  
Gezicht  
Gehoor  
Informatieverwerking  
Aandacht en waarneming  
Geheugen  
Claustrofobie en fysische toegang  
9.3 Sociale psychologie  1 
Verantwoordelijkheid: individueel en in groep  
Motivatie en demotivatie  
Druk van de anderen  
„Culturele” kwesties  
Werken in teamverband  
Management, toezicht en leiderschap  
9.4 Factoren die de prestatie beïnvloeden  2  
Fitness/gezondheid  
Stress: privé en op het werk  
Tijdsdruk en deadlines  
Werklast: over- en onderbelasting  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 168
 
NIVEAU  
B3 
Slaap en vermoeidheid, ploegendienst  
Alcohol, medicatie, druggebruik  
9.5 Fysieke omgeving  1 
Lawaai en dampen  
Verlichting  
Klimaat en temperatuur  
Beweging en trillingen  
Werkomgeving  
9.6 Taken  1 
Fysiek werk  
Repetitieve taken  
Visuele inspectie  
Complexe systemen  
9.7 Communicatie  2 
Binnen en tussen teams  
Noteren en optekenen van werk  
Up-to-date blijven, gangbaarheid  
Verspreiding van informatie  
9.8 Menselijke fouten  2 
Foutmodellen en –theorieën  
Soorten fouten bij onderhoudstaken  
Implicaties van fouten (bijv. ongevallen)  
Vermijden en beheersen van fouten  
9.9 Risico's in de werkplaats  2 
Herkennen en vermijden van risico's  
Omgaan met noodsituaties  
▼M8 
MODULE 10. LUCHTVAARTWETGEVING  
NIVEAU  
A B 1  B2 
B2L B3 
10.1 Regelgevingskader  
Rol van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie 
Rol van de Europese Commissie 
Rol van het EASA 
Rol van de lidstaten en de nationale luchtvaartautoriteiten 
Verordening (EU) 2018/1139, Verordening (EU) nr. 748/2012, Vero rdening (EU) 
nr. 1321/2014 en Verordening (EU) nr. 376/2014 
Verhouding tussen de verschillende bijlagen bij Verordening (EU ) nr. 748/2012, 
Verordening (EU) nr. 1321/2014 en Verordening (EU) nr. 965/2012  1 1  1  1  
10.2 Certificeringspersoneel — Onderhoud  
Grondige kennis van Deel 66  2 2  2  2  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 169
 
NIVEAU  
A B 1  B2 
B2L B3 
10.3 Erkende onderhoudsorganisaties  
Nauwkeurig begrip van Deel 145 en Deel M, subdeel F  2 2  2  2  
10.4 Luchtvaartactiviteiten  
Algemeen begrip van Verordening (EU) nr. 965/2012 
Air Operator Certificates 
Verantwoordelijkheden van de exploitant, in het bijzonder met b etrekking tot per­
manente luchtwaardigheid en onderhoud 
Onderhoudsprogramma voor luchtvaartuigen 
MEL//CDL 
Verplicht aan boord aanwezige documenten 
Opschriften voor luchtvaartuigen (markeringen)  1 1  1  1  
10.5 Certificering van luchtvaartuigen, onderdelen en uitrustingsstukken  
a) Algemeen 
Algemeen begrip van Deel 21 en EASA-certificeringsspecificaties  CS 23, 25, 
27, 29  — 1  1  1  
b) Documenten 
Certificaat van luchtwaardigheid; beperkte certificaten van luc htwaardigheid en 
vliegvergunning 
Certificaat van registratie 
Geluidscertificaat 
Gewichtsschema 
Licentie en goedkeuring radiostation  — 2  2  2  
10.6 Permanente luchtwaardigheid  
Nauwkeurig begrip van de bepalingen van Deel 21 inzake permanen te luchtwaar­
digheid 
Nauwkeurig begrip van Deel M  2 2  2  2  
10.7 Toepasselijke nationale en internationale vereisten voor (indien niet vervangen door 
EU-vereisten)  
a) Onderhoudsprogramma’s, onderhoudscontroles en inspecties; 
Luchtwaardigheidsaanwijzingen; 
Dienstbulletins, dienstinformatie van de fabrikant; 
Wijzigingen en reparaties; 
Onderhoudsdocumentatie: onderhoudshandboeken, handboek voor str ucturele re­
paratie, geïllustreerde onderdelencatalogus enz.; 
Alleen voor licenties A t/m B2: 
Lijst van hoofduitrusting die onmisbaar is voor de vlucht, mini mumuitrustings­
lijst, inzetdeviatielijst.  1 2  2  2  
b) Permanente luchtwaardigheid; 
Minimale uitrustingsvereisten — Testvluchten; 
Alleen voor licenties B1 en B2: 
ETOPS, onderhouds- en inzetvereisten; 
Vluchtuitvoeringen bij alle weersomstandigheden, categorie 2/3 vluchtuitvoerin­
gen. — 1  1  1  ▼M8 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 170
 
MODULE 11A. AERODYNAMICA, CONSTRUCTIE EN SYSTEMEN VAN TURBINEVL IEGTUIGEN  
NIVEAU  
A1 B1.1  
11.1 Vluchttheorie  
11.1.1  Aerodynamica en stuurorganen voor vliegtuigen  1  2  
Werking en effecten van: 
— rolbesturing: rolroeren en spoilers; 
— dompbesturing: hoogteroeren, stabilatoren, variabele instelho ek horizontale 
staartvlak en canards; 
— gierbesturing, richtingsroerbegrenzers;  — —  
Bediening met hoogte-rolroeren en ruddervators  
Middelen ter vergroting van de lift, spleten, neuskleppen, klep pen, flaperons  
Middelen ter vergroting van de luchtweerstand, spoilers, liftdu mpers, remkleppen  
Effecten van vleugelschotten, zaagtandvleugelvoorranden  
Grenslaagcontrole met vortexgeneratoren, vleuggelvoorrandspoile rs of andere vleu­
gelvoorrandvoorzieningen  
Werking en effect van trimvlakken, balans- en tegenbalansvlakke n (op de vleugel­
voorrand), servovlakken, veerbalansvlakken, massabalans, afwijk ing van stuurvlak­
ken, aerodynamische balansvlakken  
11.1.2  Hogesnelheidsvlucht  1  2  
Geluidssnelheid, subsonische vlucht, transsonische vlucht, supe rsonische opwar­
ming  
Machgetal, kritisch machgetal, samendrukbaarheidsbuffering, sch okgolf, aerodyna­
mische verhitting, doorsnederegel  
Factoren die de luchtstroom beïnvloeden in motorinlaten van hog esnelheidslucht­
vaartuigen  
Effecten van pijlstelling op kritisch machgetal  
11.2 Cascoconstructies — Algemene concepten  
a) Luchtwaardigheidseisen voor structurele sterkte; 
Constructie classificatie, primair, secundair en tertiair; 
Fail-safe, veilige levensduur, concepten voor schadetolerantie;  
Systemen voor zone- en stationidentificatie; 
Treksterkte, rek, plooiing, samendrukking, afschuiving, torsie,  spanning, hoop­
stress, vermoeiing;  2 2  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 171
 
NIVEAU  
A1 B1.1  
Afvoer- en beluchtingsvoorzieningen; 
Voorzieningen voor installatie van systemen; 
Bescherming van vliegtuigen tegen blikseminslag; 
Hechting van luchtvaartuigen.  
b) Bouwmethoden van: rompen met dragende huid, langsverstijvers , gordingen, 
schotten, spanten, drukschot, stijlen, verbindingen, balken, vl oerconstructies, ver­
sterking, methoden voor huidbeplating, anticorrosieve beschermi ng, vleugel, 
staartvlakken en motoraanhechtingen;Technieken voor constructie montage: klin­
ken, vastbouten, lijmen; 
Methoden voor oppervlaktebescherming zoals chromateren, anodise ren, verven; 
Schoonmaken van oppervlakken; 
Luchtvaartuigsymmetrie: methoden voor uitlijning en symmetrieco ntroles.  1 2  
11.3 Cascoconstructies — Vleugelvliegtuigen  
11.3.1  Romp (ATA 52/53/56)  1  2  
Bouw en afdichting ten behoeve van cabinedruk  
Vleugel, stabilator, pylon- en landingsgestelbevestigingen  
Stoelinstallatie en vrachtladingssysteem  
Deuren en nooduitgangen: bouw, mechanismen, werking en veilighe idsinrichtingen  
Raam- en windschermbouw en -mechanismen  
11.3.2  Vleugels (ATA 57)  1  2  
Bouw  
Brandstofopslag  
Landingsgestel, pylon, stuurvlak en bevestigingen van middelen ter vergroting van 
draagkracht en luchtweerstand  
11.3.3  Horizontale staartvlakken (ATA 55)  1  2  
Bouw  
Bevestiging van stuurvlak  
11.3.4  Stuurvlakken (ATA 55/57)  1  2  
Bouw en bevestiging  
In balans brengen — massa en aerodynamisch  
11.3.5  Gondels/uithouders (ATA 54)  1  2  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 172
 
NIVEAU  
A1 B1.1  
Gondels/uithouders: 
— Bouw; 
— Brandschotten; 
— Motorophangingen.  — —  
11.4 Klimaatregeling en cabinedruk (ATA 21)  
11.4. 1  Luchttoevoer  1  2  
Bronnen voor luchttoevoer incl. motoraftaplucht, APU en grondwa gen. 
11.4.2  Klimaatregeling  1  3  
Klimaatregelingssystemen  
Machines met luchtcyclus en met dampcyclus  
Verdelingssystemen  
Bedieningssysteem voor stroming, temperatuur en vochtigheid  
11.4.3  Cabinedruk  1  3  
Cabinedruksystemen  
Bediening en aanwijzing incl. regel- en veiligheidskleppen  
Cabinedrukregelaars  
11.4.4  Veiligheids- en waarschuwingsinrichtingen  1  3  
Beschermings- en waarschuwingssystemen  
11.5 Instrumenten/luchtvaartelektronicasystemen  
11.5.1  Instrumentsystemen (ATA 31)  1  2  
Pitot statisch: hoogtemeter, luchtsneldheidsmeter, stijgsnelhei dsmeter  
Gyroscopisch: kunstmatige horizon, vliegtuigstandaanwijzer, koe rsaanwijzer, hori­
zontale situatieaanwijzer, bocht- en slipaanwijzer  
Kompassen: directe aflezing, aflezing op afstand  
Invalshoekmeter, waarschuwingssystemen voor overtrekken  
Glass cockpit  
Andere aanwijzingen van luchtvaartuigsystemen  
11.5.2  Luchtvaartelektronicasystemen  1  1  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 173
 
NIVEAU  
A1 B1.1  
Basisbegrippen van systeemlay-out en werking van; 
— Automatische vlucht (ATA 22); 
— Communicatiesystemen (ATA 23); 
— Navigatiesystemen (ATA 34).  — —  
11.6 Elektriciteit (ATA 24)  1  3  
Plaatsing en werking van batterijen  
DC-stroomopwekking  
AC-stroomopwekking  
Noodvermogenopwekking  
Spanningsregeling  
Vermogenverdeling  
Stroomomzetters, transformatoren, gelijkrichters  
Circuitbescherming  
Externe stroomvoorziening  
11.7 Uitrusting en inrichtingen (ATA 25)  
a) Nooduitrustingsvereisten; 
Stoelen, harnas en gordels.  2 2  
b) Cabinelay-out; 
Uitrustingslay-out; 
Installatie van cabine-inrichting; 
Ontspanningsvoorzieningen in de cabine; 
Keukeninstallatie; 
Vrachtbehandeling en vastzetuitrusting; 
Vliegtuigtrappen.  1 1  
11.8 Bescherming tegen brand (ATA 26)  1  3  
a) Vuur- en rookdetectie en waarschuwingssystemen; 
Brandblusinstallaties; 
Systeemtests.  
b) Draagbaar blusapparaat  1  ►M5 2  ◄  
11.9 Stuurorganen (ATA 27)  1  3  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 174
 
NIVEAU  
A1 B1.1  
Primaire stuurorganen: rolroer, hoogteroer, richtingsroer, spoi ler 
Trimbediening  
Actieve belastingregeling  
Middelen ter vergroting van de draagkracht  
Liftdump, remkleppen  
Systeembediening: manueel, hydraulisch, pneumatisch, elektrisch , fly-by-wire  
Kunstmatig gevoel, gierdemper, machtrim, richtingsroerbegrenzer , roervergrende­
lingssystemen  
Balanceren en afstellen  
Beschermings-/waarschuwingssysteem voor overtrekken  
11.10  Brandstofsystemen (ATA 28)  1  3  
Lay-out van het systeem  
Brandstoftanks  
Toevoersystemen  
Lozen, beluchten en aftappen  
Kruiselingse toevoer en overpompen  
Signaleringen en waarschuwingen  
Bijtanken en aftappen van brandstof  
Brandstofsystemen in relatie tot langsevenwicht  
11.11  Hydraulisch vermogen (ATA 29)  1  3  
Lay-out van het systeem  
Hydraulische vloeistoffen  
Hydraulische tanks en accumulatoren  
Drukopwekking: elektrisch, mechanisch, pneumatisch  
Nooddrukopwekking  
Filters  
Drukcontrole  
Vermogenverdeling  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 175
 
NIVEAU  
A1 B1.1  
Aanwijs- en waarschuwingssystemen  
Interface met ander systemen  
11.12  Bescherming tegen regen en ijs (ATA 30)  1  3  
IJsvorming, classificatie en detectie  
IJsbestrijdingssystemen: elektrisch, warmelucht en chemisch  
Ontijzingsystemen: elektrisch, warmelucht, pneumatisch en chemi sch 
Regenafstotend middel  
Sonde- en afvoerleidingsverwarming  
Ruitenwissersystemen  
11.13  Landingsgestel (ATA 32)  2  3  
Bouw, schokdemping  
Uit- en inklapsystemen: normaal en nood  
Signaleringen en waarschuwingen  
Wielen, remmen, antislip en automatisch remmen  
Banden  
Sturing  
Lucht-gronddetectie  
11.14  Lichten (ATA 33)  2  3  
Uitwendig: navigatie, antibotsing, landing, taxiën, ijs  
Inwendig: cabine, stuurhut, laadruim  
Nood  
11.15  Zuurstof (ATA 35)  1  3  
Lay-out van het systeem: stuurhut, cabine  
Bronnen, opslag, opladen en verdeling  
Toevoerregeling  
Signaleringen en waarschuwingen  
►M5 11.16  Pneumatisch/vacuüm (ATA 36)  ◄ 1  3  
►M5 Lay-out van het systeem ◄  
►M5 Bronnen: motor/APU, compressoren, tanks, toevoer op de grond ◄  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 176
 
NIVEAU  
A1 B1.1  
►M5 Druk- en vacuümpompen ◄  
►M5 Drukcontrole ◄  
►M5 Verdeling ◄  
►M5 Signaleringen en waarschuwingen ◄  
►M5 Interfaces met andere systemen ◄  
11.17  Water/afval (ATA 38)  2  3  
Lay-out van het watersysteem, toevoer, verdeling, onderhoud en aftappen  
Lay-out van het toiletsysteem, doorspoelen en onderhouden  
Corrosieaspecten  
11.18  Onderhoudsystemen aan boord (ATA 45)  1  2  
Computers voor gecentraliseerd onderhoud  
Dataopslagsysteem  
Elektronisch bibliotheeksysteem  
Afdrukken  
Structuurtoezicht (toezicht op schadetolerantie)  
11.19  Geïntegreerde modulaire luchtvaartelektronica (ATA 42)  1  2  
Functies die vaak worden geïntegreerd in de IMA-modules (Integr ated Modular 
Avionic) zijn onder meer: 
ontluchtingsregeling, luchtdrukregeling, luchtventilatie en -re geling, luchtvaartelek­
tronica en stuurhutventilatieregeling, temperatuurregeling, luc htverkeerscommunica­
tie, luchtvaartelektronica-communicatierouter, regeling van ele ktrische belasting, be­
waking van stroomonderbrekers, elektrisch systeem BITE, brandst ofregeling, rem­
besturing, besturingsregeling, intrekken en uitschuiven landing sgestel, bandenspan­
ningsmeting, oliedrukmeting, remtemperatuurbewaking enz.  
Kernsysteem; Netwerkcomponenten.  
►M5 11.20  Cabinesystemen (ATA 44)  ◄ 1  2  
►M5 De eenheden en componenten die dienen als middel ter vermaak v an de 
passagiers en voor communicatie binnen het luchtvaartuig (Cabin  Intercommunica­
tion Data System, CIDS) en tussen de cabine van het luchtvaartu ig en grondstations 
(Cabin Network Service, CNS). Dit omvat verzending van spraak, gegevens, mu­
ziek en videomateriaal. ◄  
►M5 CIDS vormt een interface tussen cockpit-/cabinepersoneel en de  cabinesys­
temen. Deze systemen bieden ondersteuning voor gegevensuitwisse ling tussen de 
diverse gerelateerde Line Replaceable Units (LRU4s) en worden g ewoonlijk be­
diend via Flight Attendant Panels (FAP's). ◄  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 177
 
NIVEAU  
A1 B1.1  
►M5 CNS bestaat gewoonlijk uit een server die een interface heeft met onder meer 
de volgende systemen: 
— Gegevens-/radiocommunicatie; 
— Cabin Core System (CCS); 
— In-flight Entertainment System (IFES); 
— External Communication System (ECS); 
— Cabin Mass Memory System (CMMS); 
— Cabin Monitoring System (CMS); 
— Overige cabinesystemen (MCS). ◄  — —  
►M5 CNS kan functies bieden zoals: 
— toegang tot rapporten vóór vertrek/vertrekrapporten; 
— toegang tot email/intranet/internet; passagiersdatabase. ◄  — —  
Cabin Core System  
In-flight Entertainment System  
External Communication System  
Cabin Mass Memory System  
Cabin Monitoring System  
Overige cabinesystemen  
11.21  Informatiesystemen (ATA 46)  1  2  
De eenheden en componenten die een middel bieden voor de opslag , het bijwerken 
en het ophalen van digitale informatie die voorheen op papier, microfilm of micro­
fiche werd verstrekt. Omvat eenheden die specifiek bestemd zijn  voor de functie 
voor opslag en ophalen van informatie, zoals de massaopslag en controller van de 
elektronische bibliotheek. Omvat niet eenheden of componenten g eïnstalleerd voor 
andere doeleinden en gedeeld met andere systemen, zoals flight deck printers of 
schermen voor algemeen gebruik.  
Kenmerkende voorbeelden zijn Air Traffic and Information Manage ment Systems 
en netwerkserversystemen  
Aircraft General Information System  
Flight Deck Information System  
Maintenance Information System  
Passenger Cabin Information System  
Overige informatiesystemen  
MODULE 11B. AERODYNAMICA, CONSTRUCTIES EN SYSTEMEN VAN VLIEGTUI GEN MET 
ZUIGERMOTOREN  
Opmerking 1:  Deze module is niet van toepassing op categorie B3. Relevante onderwerpen voor categorie B3 worden 
gedefinieerd in module 11C.  
Opmerking 2:  Deze module moet de technologie van luchtvaartuigen weergeven,  zoals die van toepassing is op de 
subcategorieën A2 en B1.2.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 178
 
NIVEAU  
A2 B1.2  
11.1 Vluchttheorie  
11.1.1.  Aerodynamica en stuurorganen van vliegtuigen  1  2  
Werking en effecten van: 
— rolbesturing: rolroeren en spoilers; 
— dompbesturing: hoogteroeren, stabilatoren, stabilatoren met v eranderlijke instel­
hoek en canards; 
— gierbesturing, richtingsroerbegrenzers;  — —  
Bediening met hoogte-rolroeren en ruddervators  
Middelen ter vergroting van de lift, spleten, neuskleppen, klep pen, flaperons  
Middelen ter vergroting van de luchtweerstand, spoilers, liftdu mpers, remkleppen  
Effecten van vleugelschotten, zaagtandvleugelvoorranden  
Grenslaagcontrole met vortexgeneratoren, vleugelvoorrandspoiler s of andere vleugel­
voorrandvoorzieningen  
Werking en effect van trimvlakken, balans- en tegenbalansvlakke n (op de vleugel­
voorrand), servovlakken, veerbalansvlakken, massabalans, afwijk ing van stuurvlak­
ken, aerodynamische balansvlakken.  
11.1.2  Hogesnelheidsvlucht — N/A  —  —  
11.2 Cascoconstructies — Algemene concepten  
a) Luchtwaardigheidsvereisten voor constructieve sterkte; 
Constructie classificatie, primair, secundair en tertiair; 
Fail-safe, veilige levensduur, concepten voor schadetolerantie;  
Systemen voor zone- en stationidentificatie; 
Treksterkte, rek, plooiing, samendrukking, afschuiving, torsie,  spanning, hoop­
stress, vermoeiing; 
Afvoer- en verluchtingsvoorzieningen; 
Voorzieningen voor installatie van systemen; 
Bescherming van vliegtuigen tegen blikseminslag; 
Hechting van luchtvaartuigen.  2 2  
b) bouwmethoden van: rompen met dragende huid, langsverstijvers , gordingen, 
schotten, spanten, drukschot, stijlen, verbindingen, balken, vl oerconstructies, ver­
sterking, methoden voor huidbeplating, anticorrosieve beschermi ng, vleugel, 
staartvlakken en motoraanhechtingen; 
Technieken voor constructiemontage: klinken, vastbouten, lijmen ; 
Methoden voor oppervlaktebescherming zoals chromateren, anodise ren, verven; 
Schoonmaken van oppervlakken; 
Luchtvaartuigsymmetrie: methoden voor uitlijning en symmetrieco ntroles.  1 2  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 179
 
NIVEAU  
A2 B1.2  
11.3 Cascoconstructies — Vleugelvliegtuigen  
11.3.1  Romp (ATA 52/53/56)  1  2  
Bouw en afdichting ten behoeve van de cabinedruk  
Vleugel, stabilator, pylon- en landingsgestelbevestigingen  
Stoelinstallatie  
Deuren en nooduitgangen: bouw en werking  
Venster- en windschermbevestiging  
11.3.2  Vleugels (ATA 57)  1  2  
Bouw  
Brandstofopslag  
Landingsgestel, pylon, stuurvlak en bevestigingen van middelen ter vergroting van 
draagkracht en luchtweerstand  
11.3.3  Stabilisatoren (ATA 55)  1  2  
Bouw  
Bevestiging van stuurvlak  
11.3.4  Stuurvlakken (ATA 55/57)  1  2  
Bouw en bevestiging  
In balans brengen- massa en aerodynamisch.  
11.3.5  Gondels/uithouders (ATA 54)  1  2  
Gondels/uithouders: 
— Bouw; 
— Brandschotten; 
— Motorophangingen.  — —  
11.4 Klimaatregeling en cabinedruk (ATA 21)  1  3  
Cabinedruk en klimaatregelingssystemen  
Cabinedrukregelaars, beschermings- en waarschuwingssystemen  
Verwarmingssystemen  
11.5 Instrumenten/luchtvaartelektronicasystemen  
11.5.1  Instrumentsystemen (ATA 31)  1  2  
Pitot statisch: hoogtemeter, luchtsneldheidsmeter, stijgsnelhei dsmeter  
Gyroscopisch: kunstmatige horizon, standaanwijzer, koersaanwijz er, horizontale si­
tuatieaanwijzer, bocht- en slipaanwijzer  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 180
 
NIVEAU  
A2 B1.2  
Kompassen: directe aflezing, aflezing op afstand  
Invalshoekmeter, waarschuwingssystemen voor overtrekken  
Glass cockpit  
Andere aanwijzingen van luchtvaartuigsystemen  
11.5.2  Luchtvaartelektronicasystemen  1  1  
Basisbegrippen van systeemlay-out en werking van; 
— Automatische vlucht (ATA 22); 
— Communicatiesystemen (ATA 23); 
— Navigatiesystemen (ATA 34).  — —  
11.6 Elektriciteit (ATA 24)  1  3  
Plaatsing en werking van batterijen  
DC-stroomopwekking  
Spanningsregeling  
Vermogenverdeling  
Circuitbescherming  
Stroomomzetters, transformatoren  
11.7 Uitrusting en inrichtingen (ATA 25)  
a) Nooduitrustingsvereisten; 
Stoelen, tuig en gordels.  2 2  
b) Cabinelay-out; 
Uitrustingslay-out; 
Installatie van cabine-inrichting; 
Ontspanningsvoorzieningen in de cabine; 
Keukeninstallatie; 
Vrachtbehandeling en vastzetuitrusting; 
Vliegtuigtrappen.  1 1  
11.8 Bescherming tegen brand (ATA 26)  
a) Vuur- en rookdetectie en waarschuwingssystemen; 
Brandblusinstallaties; 
Systeemtests.  1 3  
b) Draagbaar blusapparaat.  1  ►M5 2  ◄  
11.9 Stuurorganen (ATA 27)  1  3  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 181
 
NIVEAU  
A2 B1.2  
Primaire stuurorganen: rolroer, hoogteroer, richtingsroer  
Trimvlakken  
Middelen ter vergroting van de draagkracht  
Systeembediening: manueel  
Roervergrendelingen  
Balanceren en afstellen  
Waarschuwingssysteem voor overtrekken  
11.10  Brandstofsystemen (ATA 28)  1  3  
Lay-out van het systeem  
Brandstoftanks  
Toevoersystemen  
Kruiselings toevoer en overpompen  
Signaleringen en waarschuwingen  
Bijtanken en aftappen van brandstof  
11.11  Hydraulisch vermogen (ATA 29)  1  3  
Lay-out van het systeem  
Hydraulische vloeistoffen  
Hydraulische tanks en accumulatoren  
Drukopwekking: elektrisch, mechanisch  
Filters  
Drukcontrole  
Vermogenverdeling  
Aanwijs- en waarschuwingssystemen  
11.12  Bescherming tegen regen en ijs (ATA 30)  1  3  
IJsvorming, classificatie en detectie  
Ontijzingsystemen: elektrisch, warmelucht, pneumatisch en chemi sch 
Sonde- en afvoerleidingsverwarming  
Ruitenwissersystemen  
11.13  Landingsgestel (ATA 32)  2  3  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 182
 
NIVEAU  
A2 B1.2  
Bouw, schokdemping  
Uit- en inklapsystemen: normaal en nood  
Aanwijzingen en waarschuwingen  
Wielen, remmen, antislip en automatisch remmen  
Banden  
Sturing  
Lucht-gronddetectie  
11.14  Lichten (ATA 33)  2  3  
Uitwendig: navigatie, antibotsing, landing, taxiën, ijs  
Inwendig: cabine, stuurhut, laadruim  
Nood  
11.15  Zuurstof (ATA 35)  1  3  
Lay-out van het systeem: stuurhut, cabine  
Bronnen, opslag, opladen en verdeling  
Toevoerregeling  
Aanwijzingen en waarschuwingen  
►M5 11.16  Pneumatisch/vacuüm (ATA 36)  ◄ 1  3  
►M5 Lay-out van het systeem ◄  
►M5 Bronnen: motor/APU, compressoren, tanks, toevoer op de grond ◄  
►M5 Druk- en vacuümpompen ◄  
►M5 Drukcontrole ◄  
►M5 Verdeling ◄  
►M5 Signaleringen en waarschuwingen ◄  
►M5 Interfaces met andere systemen ◄  
11.17  Water/afval (ATA 38)  2  3  
Lay-out van het watersysteem, toevoer, verdeling, onderhoud en aftappen  
Lay-out van het toiletsysteem, doorspoelen en onderhouden  
Corrosieaspecten  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 183
 
MODULE 11C. AERODYNAMICA, STRUCTUREN EN SYSTEMEN VAN LUCHTVAART UIGEN MET 
ZUIGERMOTOREN  
Opmerking:  Deze module moet de technologie van luchtvaartuigen weergeven,  zoals die van toepassing is op de 
categorie B3.  
NIVEAU  
B3 
11.1 Vluchttheorie  
Aerodynamica en stuurorganen voor luchtvaartuigen  1  
Werking en effecten van: 
— rolbesturing: rolroeren; 
— dompbesturing: hoogteroeren, stabilatoren, stabilatoren met v eranderlijke instelhoek en 
canards; 
— gierbesturing, richtingsroerbegrenzers;  — 
Bediening met hoogte-rolroeren en ruddervators  
Middelen ter vergroting van de lift, spleten, neuskleppen, klep pen, flaperons  
Middelen ter vergroting van de luchtweerstand, spoilers, liftdu mpers, remkleppen  
Effecten van vleugelschotten, zaagtandvleugelvoorranden  
Grenslaagcontrole met vortexgeneratoren, vleugelvoorrandspoiler s of andere vleugelvoor­
randvoorzieningen  
Werking en effect van trimvlakken, balans- en tegenbalansvlakke n (op de vleugelvoorrand), 
servovlakken, veerbalansvlakken, massabalans, afwijking van stu urvlakken, aerodynamische 
balansvlakken  
11.2 Cascoconstructies — Algemene concepten  
a) Luchtwaardigheidsvereisten voor constructieve sterkte; 
Constructie classificatie, primair, secundair en tertiair; 
Fail-safe, veilige levensduur, concepten voor schadetolerantie;  
Systemen voor zone- en stationidentificatie; 
Treksterkte, rek, plooiing, samendrukking, afschuiving, torsie,  spanning, mandringstress, 
vermoeiing; 
Afvoer- en beluchtingsvoorzieningen; 
Voorzieningen voor installatie van systemen; 
Bescherming van vliegtuigen tegen blikseminslag; 
Hechting van luchtvaartuigen.  2 ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 184
 
NIVEAU  
B3 
b) Bouwmethoden van: rompen met dragende huid, langsverstijvers , gordingen, schotten, 
spanten, drukschot, stijlen, verbindingen, balken, vloerconstru cties, versterking, metho­
den voor huidbeplating, anticorrosieve bescherming, vleugel, st aartvlakken en motor­
aanhechtingen; 
Technieken voor constructiemontage: klinken, vastbouten, lijmen ; 
Methoden voor oppervlaktebescherming zoals chromateren, anodise ren, verven; 
Schoonmaken van oppervlakken; 
Luchtvaartuigsymmetrie: methoden voor uitlijning en symmetrieco ntroles.  2 
11.3 Cascoconstructies — Vleugelvliegtuigen  
11.3.1  Romp (ATA 52/53/56)  1 
Bouw  
Vleugel, stabilator, pylon- en landingsgestelbevestigingen  
Stoelinstallatie  
Deuren en nooduitgangen: bouw en werking  
Venster- en windschermbevestiging  
11.3.2  Vleugels (ATA 57)  1 
Bouw  
Brandstofopslag  
Landingsgestel, pylon, stuurvlak en bevestigingen van middelen ter vergroting van de lift en 
weerstand  
11.3.3  Stabilisatoren (ATA 55)  1  
Bouw  
Bevestiging van stuurvlak  
11.3.4  Stuurvlakken (ATA 55/57)  1  
Bouw en bevestiging  
In balans brengen — massa en aerodynamisch  
11.3.5  Gondels/uithouders (ATA 54)  
Gondels/uithouders: 
— Bouw; 
— Brandschotten; 
— Motorophangingen.  1 ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 185
 
NIVEAU  
B3 
1.4 Klimaatregeling (ATA 21)  
Verwarming en ventilatie  1  
11.5 Instrumenten/luchtvaartelektronicasystemen  
11.5.1  Instrumentsystemen (ATA 31)  1  
Pitot statisch: hoogtemeter, luchtsneldheidsmeter, stijgsnelhei dsmeter  
Gyroscopisch: kunstmatige horizon, standaanwijzer, koersaanwijz er, horizontale situatieaan­
wijzer, bocht- en slipaanwijzer  
Kompassen: directe aflezing, aflezing op afstand  
Invalshoekmeter, waarschuwingssystemen voor overtrekken  
Glass cockpit  
Andere aanwijzingen van luchtvaartuigsystemen  
11.5.2  Luchtvaartelektronicasystemen  1  
Basisbegrippen van systeemlay-out en werking van; 
— Automatische vlucht (ATA 22); 
— Communicatiesystemen (ATA 23); 
— Navigatiesystemen (ATA 34).  — 
11.6 Elektriciteit (ATA 24)  2 
Plaatsing en werking van batterijen  
DC-stroomopwekking  
Spanningsregeling  
Vermogenverdeling  
Circuitbescherming  
Stroomomzetters, transformatoren  
11.7 Uitrusting en inrichtingen (ATA 25)  2  
Nooduitrustingsvereisten  
Stoelen, harnas en gordels  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 186
 
NIVEAU  
B3 
11.8 Bescherming tegen brand (ATA 26)  2  
Draagbaar blusapparaat.  
11.9 Stuurorganen (ATA 27)  3  
Primaire stuurorganen: rolroer, hoogteroer, richtingsroer  
Trimvlakken  
Middelen ter vergroting van de draagkracht  
Systeembediening: manueel  
Roervergrendelingen  
Balanceren en afstellen  
Waarschuwingssysteem voor overtrekken  
11.10  Brandstofsystemen (ATA 28)  2  
Lay-out van het systeem  
Brandstoftanks  
Toevoersystemen  
Kruiselingse toevoer en overpompen  
Signaleringen en waarschuwingen  
Bijtanken en aftappen van brandstof  
11.11  Hydraulisch vermogen (ATA 29)  2  
Lay-out van het systeem  
Hydraulische vloeistoffen  
Hydraulische tanks en accumulatoren  
Drukopwekking: elektrisch, mechanisch  
Filters  
Drukcontrole  
Vermogenverdeling  
Signalerings- en waarschuwingssystemen  
11.12  Bescherming tegen regen en ijs (ATA 30)  1  
IJsvorming, classificatie en detectie  
Ontijzingsystemen: elektrisch, warmelucht, pneumatisch en chemi sch 
Sonde- en afvoerleidingsverwarming  
Ruitenwissersystemen  
11.13  Landingsgestel (ATA 32)  2  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 187
 
NIVEAU  
B3 
Bouw, schokdemping  
Uit- en inklapsystemen: normaal en nood  
Signaleringen en waarschuwingen  
Wielen, remmen, antislip en automatisch remmen  
Banden  
Sturing  
11.14  Lichten (ATA 33)  2 
Uitwendig: navigatie, antibotsing, landing, taxiën, ijs  
Inwendig: cabine, stuurhut, laadruim  
Nood  
11.15  Zuurstof (ATA 35)  2 
Lay-out van het systeem: stuurhut, cabine  
Bronnen, opslag, opladen en verdeling  
Toevoerregeling  
Signaleringen en waarschuwingen  
11.16  Pneumatisch/vacuüm (ATA 36)  2  
Lay-out van het systeem  
Bron: motor/APU, compressoren, tanks, toevoer op de grond  
Druk- en vacuümpompen  
Drukcontrole  
Verdeling  
Aanwijzingen en waarschuwingen  
Interfaces met andere systemen  
MODULE 12. AERODYNAMICA, STRUCTUREN EN SYSTEMEN VAN HELIKOPTERS  
NIVEAU  
A3 
A4 B1.3 
B1.4 
12.1 Vluchttheorie — Aerodynamica van vliegtuigen met draaiende vleugels  1  2  
Terminologie  
Effecten van gyroscopische precessie  
Koppelreactie en richtingsbesturing  
Liftasymetrie, overtrekken van de bladtip  
Translatieneiging en zijn correctie  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 188
 
NIVEAU  
A3 
A4 B1.3 
B1.4 
Corioliseffect en compensatie  
Wervelringstatus, vermogensettling, overpitching  
Autorotatie  
Grondeffect  
12.2 Stuurinrichtingen  2  3  
Cyclische besturing  
Collectieve besturing  
Tuimelschijf  
Gierbesturing: tegenkoppelbesturing, staartrotor, aftaplucht  
Hoofdrotorkop: ontwerp- en werkingskenmerken  
Bladdempers: functie en bouw  
Rotorbladen: bladconstructie en -bevestiging van hoofd- en staa rtrotor  
Trimbesturing, vaste en regelbare stabilatoren  
Systeembediening: manueel, hydraulisch, elektrisch en fly-by-wi re 
Kunstmatig gevoel  
Balanceren en afstellen  
12.3 Bladvolging en trillingsanalyse  1  3  
Rotoroplijning  
Hoofd- en staartrotoruitlijning  
Statisch en dynamisch uitbalanceren  
Soorten trillingen, trillingsbeperkende methoden  
Grondresonantie.  
12.4 Overbrenging  1 3  
Tandwielkassen, hoofd- en staartrotors  
Koppelingen, vrijloopelement en rotorrem  
Aandrijfassen van staartrotor, flexibele koppelingen, lagers, t rillingsdempers en lager­
hangers  
12.5 Cascoconstructies  
a) Luchtwaardigheidsvereisten voor sterkte van de constructie: 
Constructie classificatie, primair, secundair en tertiair; 
Fail-safe, veilige levensduur, concepten voor schadetolerantie;  
Systemen voor zonale en stationidentificatie;  2 2  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 189
 
NIVEAU  
A3A4  B1.3 
B1.4 
Treksterkte, rek, plooiing, samendrukking, afschuiving, torsie,  spanning, hoopstress, 
vermoeiing; 
Afvoer- en verluchtingsvoorzieningen; 
Voorzieningen voor installatie van systemen; 
Bescherming tegen blikseminslag.  
b) Bouwmethoden van: rompen met dragende huid, langsverstijvers , gordingen, schot­
ten, spanten, drukschot, stijlen, verbindingen, balken, vloerco nstructies, versterking, 
methoden voor huidbeplating en anticorrosieve bescherming;Beves tigingen van py­
lon, stabilator en landingsgestel; 
Stoelinstallatie; 
Deuren: bouw, mechanismen, werking en veiligheidsinrichtingen; 
Raam- en windschermbouw; 
Brandstofopslag; 
Brandschotten; 
Motorophangingen; 
Technieken voor constructiemontage: klinken, vastbouten, hechte n; 
Methoden voor oppervlaktebescherming zoals chromateren, anodise ren, verven; 
Schoonmaken van oppervlakken; 
Luchtvaartuigsymmetrie: methoden voor uitlijning en symmetrieco ntroles.  1 2  
12.6 Klimaatregeling (ATA 21)  
12.6.1  Luchttoevoer  1 2  
Bronnen voor luchttoevoer incl. motoraftap-lucht en grondwagen.  
12.6.2  Klimaatregeling  1  3  
Klimaatregelingssystemen  
Verdelingssystemen  
Bedieningssysteem voor stroming en temperatuur  
Beschermings- en waarschuwingssystemen  
12.7 Instrumenten/luchtvaartelektronicasystemen  
12.7.1  Instrumentsystemen (ATA 31)  1  2  
Pitot statisch: hoogtemeter, luchtsneldheidsmeter, stijgsnelhei dsaanwijzer  
Gyroscopisch: kunstmatige horizon, standaanwijzer, koersaanwijz er, horizontale situa­
tieaanwijzer, bocht- en slipaanwijzer  
Kompassen: directe aflezing, aflezing op afstand  
Trillingsindicatiesystemen — HUMS  
Glass cockpit  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 190
 
NIVEAU  
A3 
A4 B1.3 
B1.4 
Andere aanwijzingen van luchtvaartuigsystemen  
12.7.2  Luchtvaartelektronicasystemen  1  1  
Basisbegrippen van systeemlay-out en werking van; 
Automatische vlucht (ATA 22); 
Communicatiesystemen (ATA 23); 
Navigatiesystemen (ATA 34).  
12.8 Elektriciteit (ATA 24)  1  3  
Plaatsing en werking van batterijen  
DC-stroomopwekking, AC-stroomopwekking  
Noodvermogenopwekking  
Spanningsregeling, circuitbescherming  
Vermogenverdeling  
Stroomomzetters, transformatoren, gelijkrichters  
Externe stroomvoorziening  
12.9 Uitrusting en inrichtingen (ATA 25)  
a) Nooduitrustingsvereisten; 
Stoelen, harnas en gordels; 
Hijssystemen.  2 2  
b) Nooddrijfsystemen; 
Cabinelay-out, vrachtvasthouding; 
Uitrustingslay-out; 
Installatie van cabine-inrichting.  1 1  
12.10  Bescherming tegen brand (ATA 26)  1  3  
Vuur- en rookdetectie en waarschuwingssystemen  
Brandblusinstallaties  
Systeemtests  
12.11  Brandstofsystemen (ATA 28)  1  3  
Lay-out van het systeem  
Brandstoftanks  
Toevoersystemen  
Lozen, verluchten en aftappen  
Kruiselingse toevoer en overpompen  
Aanwijzingen en waarschuwingen  
Bijtanken en aftappen van brandstof  
12.12  Hydraulisch vermogen (ATA 29)  1  3  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 191
 
NIVEAU  
A3 
A4 B1.3 
B1.4 
Lay-out van het systeem  
Hydraulische vloeistoffen  
Hydraulische tanks en accumulatoren  
Drukopwekking: elektrisch, mechanisch, pneumatisch  
Nooddrukopwekking  
Filters  
Drukcontrole  
Vermogenverdeling  
Signalering- en waarschuwingssystemen  
Interface met ander systemen  
12.13  Bescherming tegen regen en ijs (ATA 30)  1  3  
IJsvorming, classificatie en detectie  
IJsbestrijdings- en ontijzingssystemen: elektrisch, warmelucht en chemisch  
Regenafstotend en regenafwerend middel  
Sonde- en afvoerleidingsverwarming  
Ruitenwissersysteem  
12.14  Landingsgestel (ATA 32)  2  3  
Bouw, schokdemping  
Uit- en inklapsystemen: normaal en nood  
Signaleringen en waarschuwingen  
Wielen, banden, remmen  
Sturing  
Lucht-gronddetectie  
Ski's, vlotters  
12.15  Lichten (ATA 33)  2  3  
Uitwendig: navigatie, landing, taxiën, ijs  
Inwendig: cabine, stuurhut, laadruim  
Nood  
►M5 12.16  Pneumatisch/vacuüm (ATA 36)  ◄ 1  3  
►M5 Lay-out van het systeem ◄  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 192
 
NIVEAU  
A3 
A4 B1.3 
B1.4 
►M5 Bronnen: motor/APU, compressoren, tanks, toevoer op de grond ◄  
►M5 Druk- en vacuümpompen ◄  
►M5 Drukcontrole ◄  
►M5 Verdeling ◄  
►M5 Signaleringen en waarschuwingen ◄  
►M5 Interfaces met andere systemen ◄  
12.17  Geïntegreerde modulaire luchtvaartelektronica (ATA 42)  1  2  
Functies die vaak worden geïntegreerd in de IMA-modules (Integr ated Modular Avi­
onic) zijn onder meer: 
ontluchtingsregeling, luchtdrukregeling, luchtventilatie en -re geling, luchtvaartelektro­
nica en stuurhutventilatieregeling, temperatuurregeling, luchtv erkeerscommunicatie, 
luchtvaartelektronica-communicatierouter, regeling van elektris che belasting, bewaking 
van stroomonderbrekers, elektrisch systeem BITE, brandstofregel ing, rembesturing, 
besturingsregeling, intrekken en uitschuiven landingsgestel, ba ndenspanningsmeting, 
oliedrukmeting, remtemperatuurbewaking enz.  
Kernsysteem  
Netwerkcomponenten  
12.18  Onderhoudsystemen aan boord (ATA 45)  1  2  
Computers voor gecentraliseerd onderhoud  
Dataopslagsysteem  
Elektronisch bibliotheeksysteem  
Afdrukken  
Structuurtoezicht (toezicht op schadetolerantie)  
12.19  Informatiesystemen (ATA 46)  1  2  
De eenheden en componenten die een middel bieden voor de opslag , het bijwerken en 
het ophalen van digitale informatie die voorheen op papier, mic rofilm of microfiche 
werd verstrekt. Omvat eenheden die specifiek bestemd zijn voor de functie voor opslag 
en ophalen van informatie, zoals de massaopslag en controller v an de elektronische 
bibliotheek. Omvat niet eenheden of componenten geïnstalleerd v oor andere doelein­
den en gedeeld met andere systemen, zoals flight deck printers of schermen voor 
algemeen gebruik.  
Kenmerkende voorbeelden zijn Air Traffic and Information Manage ment Systems en 
netwerkserversystemen  
Aircraft General Information System  
Flight Deck Information System  
Maintenance Information System  
Passenger Cabin Information System  
Overige informatiesystemen  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 193
 
MODULE 13. AERODYNAMICA, STRUCTUREN EN SYSTEMEN VAN LUCHTVAARTU IGEN  
NIVEAU  
B2 
B2L 
13.1 Vliegtheorie  
(a) Aerodynamica en stuurorganen voor luchtvaartuigen  1  
Werking en effecten van: 
— rolbesturing: rolroeren en spoilers; 
— dompbesturing: hoogteroeren, stabilisatoren, stabilisatoren m et veranderlijke instel­
hoek en canards; en 
— gierbesturing: richtingsroerbegrenzers; 
Bediening met hoogte-rolroeren en ruddervators; 
Middelen ter vergroting van de draagkracht: spleten, neuskleppe n, kleppen; 
Weerstandsinrichtingen: spoilers, liftdumpers, remkleppen; en 
Werking en effect van trimvlakken, servovlakken en afwijking va n stuurvlakken.  
(b) Hogesnelheidsvlucht  1  
Geluidssnelheid, subsonische vlucht, transsonische vlucht, supe rsonische vlucht; 
Machgetal, kritisch Machgetal.  
(c) Aerodynamica van vliegtuigen met draaiende vleugels  1  
Terminologie; 
Werking en gebruik van cyclische, collectieve en staartrotorbed iening.  
13.2 Structuren — Algemene concepten  
Basisbegrippen van structurele systemen  1  
Systemen voor zone- en stationidentificatie  2  
Elektrische aarding  2 
Bescherming tegen blikseminslag.  2  
13.3 Automatische vlucht (ATA 22)  
a) 3 
Basisbegrippen van automatische besturing incl. werkingsprincip es en gangbare terminolo­
gie; 
Verwerking commandosignaal; 
Gebruiksmodi: rol-, stamp- en gierkanalen; 
Gierdempers; 
Stabilisator van de snelle slingering voor helikopters; 
Automatische trimbesturing; 
Interface met navigatiehulpmiddelen voor automatische piloot;  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 194
 
NIVEAU  
B2 
B2L 
b) 3 
Automatische gashendelsystemen; 
Automatische landingssystemen: principes en categorieën, gebrui ksmodi, naderings-, 
glijhoek-, landings-, doorstart-, systeemtoezicht en storingsvo orwaarden.  
13.4 Communicatie/navigatie (ATA 23/34)  
a) 3 
Basisbegrippen van radiogolfvoortplanting, antennes, transmissi elijnen, communicatie, zen­
der en ontvanger; 
Werkingsprincipes van volgende systemen: 
— Communicatie op zeer hoge frequentie (Very High Frequency) (V HF); 
— Communicatie op hoge frequentie (High Frequency) (HF); 
— Audio; 
— Plaatsaanduidende noodzenders (ELT's); 
— Cockpitgeluidsrecorder (CVR); 
— Very High Frequency omnidirectionele afstand (VOR); 
— Automatische richtingszoeker (ADF); 
— Instrumentlandingssysteem (ILS); 
— Vluchtgeleidingssystemen (FDS); afstandsmeetapparatuur (DME);  
— Areanavigatie, RNAV-systemen; 
— Vluchtbeheerssystemen (FMS); 
— Aardomvattend plaatsbepalingssysteem (GPS), aardomvattende na vigatiesatelliet-syste­
men (GNSS); 
— Datalink.  
b) 3 
— Luchtverkeersleidingstransponder, secundaire bewakingsradar; 
— Antibotsingsysteem (Traffic Alert and Collision Avoidance Sys tem) (TCAS); 
— Boordweerradar; 
— Radiohoogtemeter; 
— Automatisch afhankelijke surveillance-broadcast (Automatic De pendent Surveillance — 
Broadcast, ADS-B).  
c) 3 
— Microgolflandingssysteem (MLS); 
— Zeer lage frequentie (Very Low Frequency) en hyperbolische na vigatie (VLF/Omega); 
— Dopplernavigatie; 
— Traagheidsnavigatiesysteem (INS); 
— Communicatie en rapportering via ARINC (Aircraft Radio Incorp orated).  
13.5 Elektriciteit (ATA 24)  3 
Plaatsing en werking van batterijen; 
Gelijkstroomopwekking; 
Wisselstroomopwekking; 
Noodvermogenopwekking;  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 195
 
NIVEAU  
B2 
B2L 
Spanningsregeling; 
Vermogensverdeling; 
Stroomomzetters, transformatoren, gelijkrichters; 
Circuitbescherming; 
Uitwendig vermogen/vermogen op de grond.  
13.6 Uitrusting en inrichtingen (ATA 25)  
Noodvereisten voor elektronische uitrusting; 
Ontspanningsvoorzieningen in de cabine.  3 
13.7 Stuurorganen (ATA 27)  
a) 2 
Primaire stuurorganen: rolroer, hoogteroer, richtingsroer, spoi ler; 
Trimbediening; 
Actieve belastingcontrole; 
Middelen ter vergroting van de draagkracht; 
Liftdump, remkleppen; 
Systeembediening: manueel, hydraulisch, pneumatisch; 
Kunstmatig gevoel, gierdemper, Mach-trim, richtingsroerbegrenze r, roervergrendelingen; 
Beschermingssysteem tegen overtrekken.  
b) 3 
Systeembediening: elektrisch, fly-by-wire.  
13.8 Instrumenten (ATA 31)  3 
Classificatie; 
Atmosfeer; 
Terminologie; 
Toestellen en systemen drukmeting; 
Pitot-statische systemen; 
Hoogtemeters; 
Stijg-en daalsnelheidsmeters; 
Luchtsnelheidsmeters; 
Machmeters; 
Systemen voor hoogtemelding/-waarschuwing; 
Boordcomputers; 
Instrument-pneumatische systemen; 
Druk- en temperatuurmeters met directe aflezing; 
Temperatuursignaleringssystemen; 
Brandstofsignaleringssystemen; 
Gyroscopische principes; 
Kunstmatige horizonten; 
Slipaanwijzers; 
Koerstollen; 
Grondnaderingswaarschuwingssystemen (GPWS);  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 196
 
NIVEAU  
B2 
B2L 
Kompassystemen; 
Vluchtgegevensregistratiesystemen (FDRS); 
Elektronische vlieginstrumentaria (EFIS); 
Instrumentwaarschuwingssystemen incl. hoofdwaarschuwingssysteme n en gecentraliseerde 
waarschuwingspanelen; 
Waarschuwingssystemen tegen overtrekken en instelhoekaanwijzing ssystemen; 
Trillingsmeting en -aanduiding; 
Glass cockpit.  
13.9 Lichten (ATA 33)  3 
Uitwendig: navigatie, landing, taxiën, ijs; 
Inwendig: cabine, cockpit, laadruim; 
Nood.  
13.10  Onderhoudssystemen aan boord (ATA 45)  3  
Computers voor gecentraliseerd onderhoud; 
Dataopslagsysteem; 
Elektronisch bibliotheeksysteem; 
Afdrukken; 
Bewaken van de constructie (toezicht op schadetolerantie).  
13.11  Klimaatregeling en cabinedruk (ATA 21)  
13.11.1  Luchttoevoer  2 
Bronnen voor luchttoevoer incl. motoraftaplucht, APU en grondwa gen. 
13.11.2  Klimaatregeling  
Klimaatregelingssystemen;  2  
Machines met luchtcyclus en met dampcyclus;  3  
Verdelingssystemen;  1  
Bedieningssysteem voor stroming, temperatuur en vochtigheid.  3  
13.11.3  Cabinedruk  3 
Cabinedruksystemen; 
Bediening en signalering incl. regel- en veiligheidskleppen; 
Cabinedrukregelaars.  
13.11.4  Veiligheids- en waarschuwingsinrichtingen  3  
Beschermings- en waarschuwingssystemen.  
13.12  Bescherming tegen brand (ATA 26)  
a) 3 
Vuur- en rookdetectie en waarschuwingssystemen; 
Brandblusinstallaties; 
Systeemtests.  
b) 1 
Draagbaar blusapparaat.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 197
 
NIVEAU  
B2 
B2L 
13.13  Brandstofsystemen (ATA 28)  
Lay-out van het systeem;  1  
Brandstoftanks;  1 
Toevoersystemen;  1 
Lozen, verluchten en aftappen;  1  
Dwarstoevoer en overheveling;  2  
Signaleringen en waarschuwingen;  3  
Bijtanken en aftappen van brandstof;  2  
Brandstofsystemen met langsevenwicht.  3  
13.14  Hydraulisch vermogen (ATA 29)  
Lay-out van het systeem;  1  
Hydraulische vloeistoffen;  1  
Hydraulische tanks en accumulatoren;  1  
Drukopwekking: elektrisch, mechanisch, pneumatisch;  3  
Nooddrukopwekking;  3 
Filters;  1 
Drukcontrole;  3 
Vermogensverdeling;  1 
Signalerings- en waarschuwingssystemen;  3  
Interface met andere systemen.  3  
13.15  Bescherming tegen regen en ijs (ATA 30)  
IJsvorming, classificatie en detectie;  2  
IJsbestrijdingssystemen: elektrisch, warmelucht en chemisch;  2  
Ontijzingsystemen: elektrisch, warme lucht, pneumatisch, chemis ch; 3  
Regenafstotend middel;  1  
Sonde- en afvoerleidingsverwarming;  3  
Ruitenwissersystemen.  1 
13.16  Landingsgestel (ATA 32)  
Bouw, schokdemping;  1 
Uit- en inklapsystemen: normaal en nood;  3  
Signaleringen en waarschuwingen;  3  
Wielen, remmen, antislip en automatisch remmen;  3  
Banden;  1 
Sturing;  3 
Lucht-gronddetectie.  3 
13.17  Zuurstof (ATA 35)  
Lay-out van het systeem; cockpit, cabine;  3  
Bronnen, opslag, opladen en verdeling;  3  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 198
 
NIVEAU  
B2 
B2L 
Toevoerregeling;  3 
Signaleringen en waarschuwingen.  3  
13.18  Pneumatisch/vacuüm (ATA 36)  
Lay-out van het systeem;  2  
Bronnen: motor/APU, compressoren, tanks, toevoer op de grond;  2  
Drukcontrole;  3 
Verdeling;  1 
Signaleringen en waarschuwingen;  3  
Interfaces met andere systemen.  3  
13.19  Water/Afval (ATA 38)  2 
Lay-out van het watersysteem, toevoer, verdeling, onderhoud en aftappen; 
Lay-out van het toiletsysteem, doorspoelen en onderhouden.  
13.20  Geïntegreerde modulaire avionica (IMA) (ATA 42)  3  
Kernsysteem; 
Netwerkcomponenten.  
Noot: Functies die vaak worden geïntegreerd in de IMA-modules (Integrated Modular 
Avionic) zijn onder meer:  
— ontluchtingsregeling;  
— luchtdrukregeling;  
— luchtventilatie en -regeling;  
— avionica en cockpitventilatieregeling, temperatuurregeling;  
— luchtverkeerscommunicatie;  
— avionica-communicatierouter;  
— regeling van elektrische belasting;  
— bewaking van stroomonderbrekers;  
— elektrisch systeem Built-In Test Equipment (BITE);  
— brandstofregeling;  
— rembediening;  
— besturing;  
— uitklappen en intrekken van het landingsgestel;  
— bandenspanningsmeting;  
— oliedrukmeting;  
— remtemperatuurbewaking.  
13.22  Cabinesystemen (ATA 44)  3  
De eenheden en componenten die dienen als middel ter vermaak va n de passagiers en voor 
communicatie binnen het luchtvaartuig (Cabin Intercommunication  Data System, CIDS) en 
tussen de cabine van het luchtvaartuig en grondstations (Cabin Network Service, CNS). Dit 
omvat verzending van spraak, gegevens, muziek en videomateriaal . ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 199
 
NIVEAU  
B2 
B2L 
CIDS vormt een interface tussen cockpit-/cabinepersoneel en de cabinesystemen. Deze 
systemen bieden ondersteuning voor gegevensuitwisseling tussen de diverse gerelateerde 
Line Replaceable Units (LRU4s) en worden gewoonlijk bediend via  Flight Attendant Panels 
(FAP's). 
CNS bestaat gewoonlijk uit een server die een interface heeft m et onder meer de volgende 
systemen: 
— Gegevens-/radiocommunicatie; 
— Cabin Core System (CCS); 
— In-flight Entertainment System (IFES); 
— External Communication System (ECS); 
— Cabin Mass Memory System (CMMS); 
— Cabin Monitoring System (CMS); 
— Overige cabinesystemen (MCS). 
CNS kan functies bieden zoals: 
— toegang tot rapporten vóór vertrek/vertrekrapporten; 
— toegang tot email/intranet/internet; 
— passagiersdatabase.  
13.22  Informatiesystemen (ATA 46)  3  
De eenheden en componenten die een middel bieden voor de opslag , het bijwerken en het 
ophalen van digitale informatie die voorheen op papier, microfi lm of microfiche werd ver­
strekt. Dit omvat eenheden die specifiek bestemd zijn voor de f unctie opslag en ophalen van 
informatie, zoals de massaopslag en controller van de elektroni sche bibliotheek, maar niet 
eenheden of componenten die geïnstalleerd zijn voor andere doel einden en gedeeld worden 
met andere systemen, zoals flight deck printers of schermen voo r algemeen gebruik. 
Kenmerkende voorbeelden: 
— Air Traffic and Information Management Systems en netwerkserv ersystemen. 
— Aircraft General Information System; 
— Flight Deck Information System; 
— Maintenance information system; 
— Passenger Cabin Information System; 
— Overige informatiesystemen.  
▼B 
MODULE 14. VOORTSTUWING  
NIVEAU  
▼M5 
B2 
B2L 
▼B 
14.1 Turbinemotoren  
a) Constructie en werking van turbinestraal-, tunnelpropellertu rbine-, asturbine- en 
propellerturbinemotoren.  1 
b) Elektronische motorbediening en brandstofdoseersystemen (FAD EC) 2  
14.2 Motorsignaleringssystemen  2  
Uitlaatgastemperatuur/tussenturbinetemperatuursystemen  
Motortoerental  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 200
 
NIVEAU  
▼M5 
B2 
B2L 
▼B 
Signalering motorstuwkracht: motordrukverhouding, motorturbinea fvoerdruk of straalpijp­
druksystemen  
Oliedruk en –temperatuur  
Brandstofdruk, -temperatuur en –stroming  
Inlaatdruk  
Motorkoppel  
Propellertoerental  
14.3 Start- en ontstekingssystemen  2  
Werking van motoropstartsystemen en componenten  
Ontstekingssystemen en componenten  
Veiligheidsvereisten voor onderhoud  
MODULE 15. GASTURBINEMOTOR  
NIVEAU  
A B 1  
15.1 Grondbeginselen  1  2  
Potentiële energie, kinetische energie, wetten van beweging van  Newton, 
Brayton-cyclus  
De verhouding tussen kracht, arbeid, vermogen, energie, snelhei d en versnelling  
Constructie en werking van de turbinestraal-, tunnelpropellertu rbine-, asturbine- en 
propellerturbinemotoren  
15.2 Motorprestaties  —  2  
Brutostuwkracht, nettostuwkracht, stuwkracht met gesmoorde gask lep, stuwkrachtver­
deling, resulterende stuwkracht, stuwvermogen, equivalent asver mogen, specifiek 
brandstofverbruik  
Motorrendement  
Omloopverhouding en motordrukverhouding  
Druk, temperatuur en snelheid van de gasstroom  
Toelaatbaar motorvermogen, statische trekkracht, invloed van sn elheid, hoogte en 
warm klimaat, nominaal vermogen, beperkingen  
15.3 Inlaat  2 2  
Compressorinlaatstukken  
Effecten van verschillende inlaatconfiguraties  
Bescherming tegen ijs  
15.4 Compressoren  1 2  
Axiale en centrifugale types  
Constructiekenmerken, werkingsprincipes en toepassingen  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 201
 
NIVEAU  
A B 1  
In balans brengen van fan  
Werking:  
Oorzaken en effecten van compressorovertrekking en surge  
Methoden voor luchtstroomcontrole: aftapkleppen, variabele inla atleischoepen, varia­
bele statorschoepen, draaiende statorschoepen  
Compressorverhouding  
15.5 Verbrandingssectie  1  2  
Constructiekenmerken en werkingsprincipes  
15.6 Turbinesectie  2 2  
Werking en kenmerken van verschillende turbineschoepentypes  
Bevestiging schoep aan schijf  
Leischoepen van stator  
Oorzaken en effecten van turbineschoepenspanning en -kruip  
15.7 Uitlaat  1 2  
Constructiekenmerken en werkingsprincipes  
Convergente, divergente en regelbare pijpmondstukken  
Motorlawaaibeperking  
Straalomkeermechanismen.  
15.8 Lagers en afdichtingen  —  2  
Constructiekenmerken en werkingsprincipes  
15.9 Smeermiddelen en brandstoffen  1  2  
Eigenschappen en specificaties  
Brandstofadditieven  
Veiligheidsmaatregelen  
15.10  Smeersystemen  1  2  
Werking van het systeem/lay-out en componenten  
15.11  Brandstofsystemen  1  2  
Werking van motorbedienings- en brandstofdoseersystemen, incl. elektronische 
motorbediening (FADEC)  
Lay-out van de systemen en componenten  
15.12  Luchtsystemen  1 2  
Werking van motorluchtverdeling en ontijzingssystemen, incl. in terne koeling, afdich­
ting en externe luchtvoorzieningen  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 202
 
NIVEAU  
A B 1  
15.13  Start- en ontstekingssystemen  1  2  
Werking van motoropstartsystemen en componenten  
Ontstekingssystemen en componenten  
Veiligheidsvereisten voor onderhoud  
15.14  Motorsignaleringssystemen  1  2  
Uitlaatgastemperatuur/tussenturbinetemperatuur  
Signalering motorstuwkracht: motordrukverhouding, motorturbinea fvoerdruk of straal­
pijpdruksystemen  
Oliedruk en –temperatuur  
Brandstofdruk en -stroming  
Motortoerental  
Trillingsmeting en -aanduiding  
Koppel  
Vermogen  
15.15  Systemen voor vermogensvermeerdering  —  1  
Werking en toepassingen  
Waterinspuiting, water- methanol  
Naverbrandingsystemen  
15.16  Propellerturbinemotoren  1  2  
Gasgekoppelde/vrije turbine en tandwielgekoppelde turbines  
Tandwielvertragingen  
Geïntegreerde motor- en propellerbedieningen  
Beveiligingen tegen te hoog toerental  
15.17  Asturbinemotoren  1  2  
Inrichtingen, aandrijfsystemen, reductietandwielkasten, koppeli ngen, bedieningssyste­
men 
15.18  Hulpaggregaten (APU's)  1  2  
Doel, werking, beschermingsinrichtingen  
15.19  Motorinstallatie  1  2  
Ontwerp van brandschotten, motorkappen, akoestische panelen, mo torophangingen, 
antitrillingophangingen, slangen, leidingen, voedingsleidingen,  connectoren, kabelbun­
dels, bedieningskabels en -stangen, hefpunten en afvoeren  
15.20  Beschermingssystemen tegen brand  1  2  
Werking van detectie- en blussystemen  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 203
 
NIVEAU  
A B 1  
15.21  Motobewaking en gebruik aan de grond  1  3  
Procedures voor opstarten en proefdraaien op de grond  
Interpretatie van motorvermogen en parameters  
Toezicht (incl. olieanalyse, trillingen en boroscopie) op ontwi kkeling  
Nazicht van motor en componenten volgens criteria, toleranties en gegevens zoals door 
de motorfabrikant bepaald  
Wassen/schoonmaken van de compressor;  
Motorschade ten gevolge van opgezogen vreemde voorwerpen  
15.22  Motoropslag en -bewaring  —  2  
Bewaring en uit bewaring nemen van motoren en accessoires/syste men.  
MODULE 16. ZUIGERMOTOR  
NIVEAU  
A B 1  B 3  
16.1 Grondbeginselen  1  2  2  
Mechanisch, thermisch en volumetrisch rendement  
Werkingsprincipes — tweetakt, viertakt, Otto en diesel  
Zuigerverplaatsing en compressieverhouding  
Motorconfiguratie en ontstekingsvolgorde  
16.2 Motorprestaties  1  2  2  
Vermogensberekening en –meting  
Factoren die het motorvermogen beïnvloeden  
Mengsels/verarming, voorontsteking  
16.3 Motorconstructie  1  2  2  
Krukkast, krukas, nokkenassen, caters  
Tandwielkast voor hulpwerktuigen  
Cilinder- en zuiger (samenstellingen)  
Verbindingsstangen, in- en uitlaatspruitstukken  
Klepmechanismen  
Reductietandwielkasten voor propellers  
16.4 Motorbrandstofsystemen  
16.4.1  Carburatoren  1 2  2  
Types, bouw en werkingsprincipes  
IJsafzetting en verwarming  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 204
 
NIVEAU  
A B 1  B 3  
16.4.2  Brandstofinspuitingssystemen  1  2  2  
Types, bouw en werkingsprincipes  
16.4.3  Elektronische motorbediening  1  2  2  
Werking van motorbedienings- en brandstofdoseersystemen, incl. elektronische 
motorbediening (FADEC)  
Lay-out van de systemen en componenten  
16.5 Start- en ontstekingssystemen  1  2  2  
Opstartsystemen, voorverwarmingssystemen  
Magnetotypes, bouw en werkingsprincipes  
Ontstekingskabels, bougies  
Laag- en hoogspanningsystemen  
16.6 Inductie, uitlaat en koelsystemen  1  2  2  
Constructie en werking van: inductiesystemen incl. alternatieve  luchtsystemen  
Uitlaatsystemen, motorkoelingssystemen — lucht en vloeistof  
16.7 Drukvulling/Turbodrukvulling  1  2  2  
Principes en doel van drukvulling en zijn effecten op motorpara meters  
Constructie en werking van systemen voor drukvulling/turbodrukv ulling  
Systeemterminologie  
Bedieningssystemen  
Systeembescherming.  
16.8 Smeermiddelen en brandstoffen  1  2  2  
Eigenschappen en specificaties  
Brandstofadditieven  
Veiligheidsmaatregelen  
16.9 Smeersystemen  1 2  2  
Werking van het systeem/lay-out en componenten  
16.10  Motorsignaleringssystemen  1  2  2  
Motortoerental  
Cilinderkoptemperatuur  
Koelvloeistoftemperatuur  
Oliedruk en –temperatuur  
Uitlaatgastemperatuur  
Brandstofdruk en –stroming  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 205
 
NIVEAU  
A B 1  B 3  
Inlaatdruk  
16.11  Motorinstallatie  1  2  2  
Ontwerp van brandschotten, motorkappen, akoestische panelen, mo torophangingen, anti­
trillingophangingen, slangen, leidingen, voedingsleidingen, con nectoren, kabelbundels, 
bedieningskabels en -stangen, hefpunten en afvoeren  
16.12  Motortoezicht en gebruik aan de grond  1  3  2  
Procedures voor opstarten en proefdraaien op de grond  
Interpretatie van motorvermogen en parameters  
Nazicht van motor en componenten: criteria, toleranties en gege vens zoals door de mo­
torfabrikant opgegeven  
16.13  Motoropslag en -bewaring  —  2  1  
Bewaring en uit bewaring nemen van motoren en accessoires/syste men 
MODULE 17A. PROPELLER  
Opmerking:  Deze module is niet van toepassing op categorie B3. Relevante onderwerpen voor categorie B3 worden 
gedefinieerd in module 17B.  
NIVEAU  
A B 1  
17.1 Grondbeginselen  1  2  
Theorie van het bladelement  
Grote/kleine bladhoek, negatieve hoek, instelhoek, rotatiesnelh eid 
Propellerslip  
Aerodynamische, centrifugale en trekkrachten  
Koppel  
Relatieve luchtstroom over de bladinstelhoek  
Trilling en resonantie  
17.2 Propellerconstructie  1  2  
Constructiemethoden en materialen gebruikt voor houten, composi et- en metalen 
propellers  
Bladpositie, bladvlak (face), bladsteel, zuigzijde van het blad  en naafconstructie  
Vaste spoed, regelbare spoed, propeller met constante spoed  
Propeller/naafkapinstallatie  
17.3 Bediening propellerspoed  1  2  
Toerentalbediening en wijziging spoed, mechanisch en elektrisch /elektronisch  
Vaanstelling en negatieve spoed  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 206
 
NIVEAU  
A B 1  
Bescherming tegen te hoog toerental  
17.4 Propellersynchronisatie  —  2  
Uitrusting voor synchronisatie en synchrofasering  
17.5 Bescherming tegen ijs op propeller  1  2  
Elektrische ontijzingsapparatuur en apparatuur met vloeistof  
17.6 Propelleronderhoud  1  3  
Statisch en dynamisch uitbalanceren  
Testen van bladrotatie  
Beoordeling van bladbeschadiging, erosie, corrosie, impactschad e en delaminatie  
Programma's voor propellerbehandeling/reparatie  
Propeller bij draaiende motor  
17.7 Propelleropslag en -bewaring  1  2  
Opslag en uit bewaring nemen van propeller  
MODULE 17B. PROPELLER  
Opmerking:  Deze module moet de propellertechnologie van vleugelvliegtuige n weergeven, zoals die van toepassing is 
op de categorie B3.  
NIVEAU  
B3 
17.1 Grondbeginselen  2 
Theorie van het bladelement  
Grote/kleine bladhoek, negatieve hoek, instelhoek, rotatiesnelh eid 
Propellerslip  
Aerodynamische, centrifugale en trekkrachten  
Koppel  
Relatieve luchtstroom over de bladinstelhoek  
Trillingen en resonantie.  
17.2 Propellerbouw  2 
Constructiemethoden en materialen gebruikt voor houten, composi et- en metalen propellers  
Bladpositie, bladvlak (face), bladsteel, zuigzijde van het blad  en naafconstructie  
Vaste spoed, regelbare spoed, propeller met constante spoed  
Propeller/naafkapinstallatie  
17.3 Bediening propellerspoed  2 
Toerentalbediening en wijziging spoed, mechanisch en elektrisch /elektronisch  
Vaanstelling en negatieve spoed  
Bescherming tegen te hoog toerental  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 207
 
NIVEAU  
B3 
17.4 Propellersynchronisatie  2 
Uitrusting voor synchronisatie en synchrofasering  
17.5 Bescherming tegen ijs op propeller  2  
Elektrische ontijzingsapparatuur en apparatuur met vloeistof  
17.6 Propelleronderhoud  2 
Statisch en dynamisch uitbalanceren  
Testen van bladrotatie  
Beoordeling van bladbeschadiging, erosie, corrosie, impactschad e en delaminatie  
Programma's voor propellerbehandeling/reparatie  
Propeller bij draaiende motor  
17.7 Propelleropslag en -bewaring  2  
Opslag en uit bewaring nemen van propeller  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 208
 
Aanhangsel II  
Basisexamennormen  
(behalve voor bewijzen van bevoegdheid van categorie L)  
▼B 
1. Algemeen  
1.1. Alle basisexamens dienen te worden afgelegd met behulp van  het meer­
keuzesysteem en open vragen zoals hierna aangegeven. De onjuist e keu­
zemogelijkheden dienen even aannemelijk te lijken voor iemand z onder 
verstand van het onderwerp. Alle keuzemogelijkheden dienen duid elijk 
verband te houden met de vraag en op elkaar te lijken wat betre ft woord­
gebruik, grammaticale constructie en lengte. Bij numerieke vrag en dienen 
de onjuiste antwoorden betrekking te hebben op procedurefouten,  bijvoor­
beeld een in verkeerde richting uitgevoerde correctie of een on juiste om­
rekening van maateenheden. Het mogen niet zomaar willekeurige g etallen 
zijn. 
1.2. Elke meerkeuzevraag moet 3 alternatieve antwoorden hebben waarvan 
slechts één het juiste antwoord kan zijn; de kandidaat moet ove r de tijd 
per module beschikken die gebaseerd is op een nominaal gemiddel de van 
75 seconden per vraag.  
1.3. Op elke vraag moet een schriftelijk antwoord worden geform uleerd; de 
kandidaat moet voor de beantwoording 20 minuten per vraag krijg en. 
1.4. Geschikte open vragen moeten ontworpen en beoordeeld worde n aan de 
hand van de kennissyllabus in aanhangsel I, modules 7A, 7B, 9A,  9B 
en 10.  
1.5. Elke vraag dient een antwoordvoorbeeld te hebben met teven s elk gekend 
alternatief antwoord dat relevant kan zijn voor andere onderver delingen.  
1.6. Het antwoordvoorbeeld moet ook worden uitgewerkt in een li jst van de 
belangrijkste punten, namelijk de hoofdpunten.  
1.7. Het slaagpercentage voor het meerkeuzegedeelte van elke mo dule en sub­
module van het examen is 75 %.  
1.8. Het slaagpercentage voor elke open vraag is 75 % waarbij h et antwoord 
van de kandidaat 75 % moet omvatten van de vereiste hoofdpunten  waarop 
de vraag betrekking heeft; er mag tevens geen belangrijke fout zijn m.b.t. 
het verlangde hoofdpunt.  
1.9. Slaagt men slechts voor één onderdeel (het meerkeuzegedeel te of het ge­
deelte met de open vragen) dan behoeft alleen het onderdeel waa rvoor men 
niet geslaagd is opnieuw te worden afgelegd.  
1.10. Er mogen geen strafpunten worden gebruikt om te bepalen o f de kandidaat 
is geslaagd.  
1.11. Voor een module waarvoor men niet is geslaagd mag men ged urende ten 
minste 90 dagen na de datum van het desbetreffende examen niet opnieuw 
examen doen, behalve indien een erkende opleidingsorganisatie v oor lucht­
vaartuigonderhoud conform bijlage IV (deel 147) een opfriscursu s organi­
seert, die is gericht op de onderwerpen in bedoelde module waar voor men 
is gezakt. In dat geval mag na 30 dagen opnieuw examen worden g edaan.  
1.12. De in punt 66.A.25 voorgeschreven tijden gelden voor elk afzonderlijk 
module-examen, met uitzondering van examens die zijn gehaald in  het 
kader van de licentie voor een andere categorie, waarbij de lic entie reeds 
is afgegeven.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 209
 
1.13. Het maximale aantal opeenvolgende pogingen voor elke modu le is drie. 
Een nieuwe reeks van drie pogingen is toegestaan na een wachtti jd van één 
jaar. 
De aanvrager dient de erkende onderhoudsopleidingsorganisatie o f de be­
voegde autoriteit waarbij het examen wordt aangevraagd schrifte lijk op de 
hoogte te stellen van het aantal en de data van de pogingen die  het 
afgelopen jaar zijn gedaan en de organisatie of de bevoegde aut oriteit 
waarbij deze pogingen zijn ondernomen. De onderhoudsopleidingso rgani­
satie of de bevoegde autoriteit is verantwoordelijk voor het co ntroleren van 
het aantal pogingen binnen de toepasselijke termijnen.  
2. Aantal vragen per module  
2.1. MODULE 1 — WISKUNDE  
Categorie A: 16 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestane  tijd 20 
minuten.  
Categorie B1: 32 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
40 minuten.  
►M5 Categorieën B2 en B2L ◄: 32 meerkeuzevragen en geen open 
vragen. Toegestane tijd 40 minuten.  
Categorie B3: 28 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
35 minuten.  
2.2. MODULE 2 — FYSICA  
Categorie A: 32 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestane  tijd 40 
minuten.  
Categorie B1: 52 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
65 minuten.  
►M5 Categorieën B2 en B2L ◄: 52 meerkeuzevragen en geen open 
vragen. Toegestane tijd 65 minuten.  
Categorie B3: 28 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
35 minuten.  
2.3. MODULE 3 — GRONDBEGINSELEN ELEKTRICITEIT  
Categorie A: 20 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestane  tijd 25 
minuten.  
Categorie B1: 52 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
65 minuten.  
►M5 Categorieën B2 en B2L ◄: 52 meerkeuzevragen en geen open 
vragen. Toegestane tijd 65 minuten.  
Categorie B3: 24 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
30 minuten.  
2.4. MODULE 4 — GRONDBEGINSELEN ELEKTRONICA  
Categorie B1: 20 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
25 minuten.  
►M5 Categorieën B2 en B2L ◄: 40 meerkeuzevragen en geen open 
vragen. Toegestane tijd 50 minuten.  
Categorie B3: 8 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestane  tijd 10 
minuten.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 210
 
2.5. MODULE 5 — DIGITALE TECHNIEKEN/ELEKTRONISCHE INSTRU­
MENTSYSTEMEN  
Categorie A: 16 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestane  tijd 20 
minuten.  
Categorie B1.1 en B1.3: 40 meerkeuzevragen en geen open vragen.  Toe­
gestane tijd 50 minuten.  
Categorie B1.2 en B1.4: 20 meerkeuzevragen en geen open vragen.  Toe­
gestane tijd 25 minuten.  
►M5 Categorieën B2 en B2L ◄: 72 meerkeuzevragen en geen open 
vragen. Toegestane tijd 90 minuten.  
Categorie B3: 16 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
20 minuten.  
2.6. MODULE 6 — MATERIALEN EN HARDWARE  
Categorie A: 52 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestane  tijd 65 
minuten.  
Categorie B1: 72 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
90 minuten.  
►M5 Categorieën B2 en B2L ◄: 60 meerkeuzevragen en geen open 
vragen. Toegestane tijd 75 minuten.  
Categorie B3: 60 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
75 minuten.  
2.7. MODULE 7A — ONDERHOUDSPRAKTIJKEN  
Categorie A: 72 meerkeuzevragen en 2 open vragen. Toegestane ti jd 90 
minuten plus 40 minuten.  
Categorie B1: 80 meerkeuzevragen en 2 open vragen. Toegestane t ijd 100 
minuten plus 40 minuten.  
►M5 Categorieën B2 en B2L ◄: 60 meerkeuzevragen en 2 open vragen. 
Toegestane tijd 75 minuten plus 40 minuten.  
MODULE 7B — ONDERHOUDSPRAKTIJKEN  
Categorie B3: 60 meerkeuzevragen en 2 open vragen. Toegestane t ijd 75 
minuten plus 40 minuten.  
2.8. MODULE 8 — BASISAERODYNAMICA  
Categorie A: 20 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestane  tijd 25 
minuten.  
Categorie B1: 20 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
25 minuten.  
►M5 Categorieën B2 en B2L ◄: 20 meerkeuzevragen en geen open 
vragen. Toegestane tijd 25 minuten.  
Categorie B3: 20 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
25 minuten.  
2.9. MODULE 9A — MENSELIJKE FACTOREN  
Categorie A: 20 meerkeuzevragen en 1 open vraag. Toegestane tij d 25 
minuten plus 20 minuten.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 211
 
Categorie B1: 20 meerkeuzevragen en 1 open vraag. Toegestane ti jd 25 
minuten plus 20 minuten.  
►M5 Categorieën B2 en B2L ◄: 20 meerkeuzevragen en 1 open vraag. 
Toegestane tijd 25 minuten plus 20 minuten.  
MODULE 9B — MENSELIJKE FACTOREN  
Categorie B3: 16 meerkeuzevragen en 1 open vraag. Toegestane ti jd 20 
minuten plus 20 minuten.  
2.10. MODULE 10 — LUCHTVAARTWETGEVING  
Categorie A: 32 meerkeuzevragen en 1 open vraag. Toegestane tij d 40 
minuten plus 20 minuten.  
Categorie B1: 40 meerkeuzevragen en 1 open vraag. Toegestane ti jd 50 
minuten plus 20 minuten.  
►M5 Categorieën B2 en B2L ◄: 40 meerkeuzevragen en 1 open vraag. 
Toegestane tijd 50 minuten plus 20 minuten.  
Categorie B3: 32 meerkeuzevragen en 1 open vraag. Toegestane ti jd 40 
minuten plus 20 minuten.  
2.11. MODULE 11A — AERODYNAMICA, CONSTRUCTIES EN SYSTE­
MEN VAN VLIEGTUIGEN MET TURBINEMOTOREN  
Categorie A: 108 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
135 minuten.  
Categorie B1: 140 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegesta ne tijd 
175 minuten.  
MODULE 11B — AERODYNAMICA, CONSTRUCTIES EN SYSTE­
MEN VAN VLIEGTUIGEN MET ZUIGERMOTOREN  
Categorie A: 72 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestane  tijd 90 
minuten.  
Categorie B1: 100 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegesta ne tijd 
125 minuten.  
MODULE 11C — AERODYNAMICA, CONSTRUCTIES EN SYSTE­
MEN VAN VLIEGTUIGEN MET ZUIGERMOTOREN  
Categorie B3: 60 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
75 minuten.  
2.12. MODULE 12 — AERODYNAMICA, CONSTRUCTIES EN SYSTEMEN 
VAN HELIKOPTERS  
Categorie A: 100 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
125 minuten.  
Categorie B1: 128 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegesta ne tijd 
160 minuten.  
▼M5 
2.13. MODULE 13 — AERODYNAMICA, STRUCTUREN EN SYSTEMEN 
VAN LUCHTVAARTUIGEN  
Categorie B2: 180 meerkeuzevragen en 0 open vragen. Toegestane tijd: 
225 minuten. De vragen en toegestane tijd kunnen eventueel word en ver­
deeld over twee examens.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 212
 
Categorie B2L:  
Systeembevoegdverklaring  Aantal meer­
keuzevragen  Toegestane tijd 
(minuten)  
Basisvereisten 
(Submodules 13.1, 13.2, 13.5 en 13.9)  28 3 5  
COM/NAV 
(Submodule 13.4, onder a))  24 3 0  
INSTRUMENTEN 
(Submodule 13.8)  20 2 5  
AUTOMATISCHE VLUCHT 
(Submodules 13.3, onder a) en 13.7)  28 3 5  
TOEZICHTMAATREGELEN 
(Submodule 13.4, onder b))  8 1 0  
CASCOSYSTEMEN 
(Submodules 13.11 tot en met 13.18)  32 4 0  
2.14. MODULE 14 — VOORTSTUWING  
Categorieën B2 en B2L: 24 meerkeuzevragen en 0 open vragen. Toe ­
gestane tijd: 30 minuten.  
N.B.: Het B2L-examen voor module 14 geldt alleen voor de bevoeg dver­
klaringen „Instrumenten” en „Cascosystemen”.  
▼B 
2.15. MODULE 15 — GASTURBINEMOTOR  
Categorie A: 60 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestane  tijd 75 
minuten.  
Categorie B1: 92 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
115 minuten.  
2.16. MODULE 16 — ZUIGERMOTOR  
Categorie A: 52 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestane  tijd 65 
minuten.  
Categorie B1: 72 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
90 minuten.  
Categorie B3: 68 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
85 minuten.  
2.17. MODULE 17A — PROPELLER  
Categorie A: 20 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestane  tijd 25 
minuten.  
Categorie B1: 32 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
40 minuten.  
MODULE 17B — PROPELLER  
Categorie B3: 28 meerkeuzevragen en geen open vragen. Toegestan e tijd 
35 minuten.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 213
 
Aanhangsel III  
Cursussen en examennormen voor specifieke luchtvaartuigtypen  
Praktijkopleiding  
1. Algemeen  
Cursussen voor specifieke luchtvaartuigtypen dienen te bestaan uit theorie­
lessen en -examen en, met uitzondering van de bevoegdverklaring en van 
categorie C, praktijkopleiding en -beoordeling.  
a) Theorielessen en -examen moeten aan de volgende eisen voldoe n: 
i) worden verzorgd door een onderhoudsopleidingsorganisatie die  naar 
behoren is goedgekeurd in overeenstemming met bijlage IV (deel 
147) of, indien verzorgd door andere organisaties, met directe er­
kenning van de bevoegde autoriteit  
▼M5 
ii) Dienen te voldoen aan de norm beschreven in punt 3.1 van di t 
aanhangsel en, voor zover beschikbaar, de relevante elementen 
die gedefinieerd zijn in het verplichte deel van de overeenkoms tig 
Verordening (EU) nr. 748/2012 vastgestelde gegevens betreffende  
operationele geschiktheid, daar gelaten de eventuele uitzonderi ngen 
toegestaan krachtens de verschillentraining als beschreven onde r c). 
▼B 
iii) in geval van een persoon met categorie C-kwalificatie, die  een 
academische graad heeft zoals gespecificeerd in 66.A.30, onder 
a), punt 5), moet de eerste relevante theoretische opleiding op  het 
luchtvaartuigtype van het niveau van categorie B1 of B2 zijn.  
iv) dienen te zijn begonnen en voltooid binnen de drie jaar voo rafgaand aan 
de aanvraag van een aantekening voor een typebevoegdverklaring.  
b) Praktijkopleiding en -examen moeten aan de volgende eisen vo ldoen:  
i) worden verzorgd door een onderhoudsopleidingsorganisatie die  naar 
behoren is goedgekeurd in overeenstemming met bijlage IV (deel 
147) of, indien verzorgd door andere organisaties, met directe er­
kenning door de bevoegde autoriteit.  
▼M5 
ii) Dienen te voldoen aan de norm beschreven in punt 3.2 van di t 
aanhangsel en, voor zover beschikbaar, de relevante elementen 
die gedefinieerd zijn in het verplichte deel van de overeenkoms tig 
Verordening (EU) nr. 748/2012 vastgestelde gegevens betreffende  
operationele geschiktheid, daar gelaten de eventuele uitzonderi ngen 
toegestaan krachtens de verschillentraining als beschreven onde r c). 
▼B 
iii) dienen een representatieve steekproef te omvatten van onde rhouds­
werkzaamheden die relevant zijn voor het luchtvaartuigtype.  
iv) dienen demonstraties te omvatten van het gebruik van appara tuur, com­
ponenten, simulators, andere opleidingstoestellen of luchtvaart uigen.  
v) dienen te zijn begonnen en voltooid binnen de drie jaar voor afgaand aan 
de aanvraag van een aantekening voor een typebevoegdverklaring.  
c) Verschillenopleiding  
i) Verschillenopleiding is de opleiding die vereist is om de ve rschillen 
te behandelen tussen de bevoegdverklaringen voor twee verschil­
lende luchtvaartuigtypen van dezelfde fabrikant, zoals vastgest eld 
door het Agentschap.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 214
 
ii) Verschillenopleiding moet in elk geval afzonderlijk worden gedefi­
nieerd, rekening houdend met de eisen opgenomen in dit aanhang­
sel III met betrekking tot zowel de theorie- als de praktijkasp ecten 
van de opleiding voor typebevoegdverklaring.  
iii) Een typebevoegdverklaring na verschillenopleiding wordt ui tslui­
tend aangetekend op een licentie mits de aanvrager tevens aan 
een van de volgende voorwaarden voldoet:  
— reeds een aantekening op de licentie bezitten voor het luchtv aar­
tuigtype ten opzichte waarvan de verschillen worden geïdentifi­
ceerd, of  
— aan de typeopleidingseisen hebben voldaan voor het luchtvaar­
tuig ten opzichte waarvan de verschillen worden geïdentificeerd . 
2. Niveaus van cursussen voor specifieke typen  
De drie hierna genoemde niveaus geven de doelstellingen, de rei kwijdte 
van de opleiding en het kennisniveau weer die een bepaald cursu sniveau 
moet bereiken.  
— Niveau 1: een kort overzicht van het casco, de systemen en de motoren 
zoals omschreven in de sectie Systeembeschrijving van het Handboek 
voor luchtvaartuigonderhoud.  
Doelstellingen van de cursus: Na voltooiing van opleiding van n iveau 1 
is de cursist tot het volgende in staat:  
a) een eenvoudige beschrijving van het onderwerp als geheel gev en, 
met gebruik van algemeen bekende bewoordingen en voorbeelden 
en specifieke terminologie, en de veiligheidsmaatregelen onderk en­
nen in verband met het casco, de systemen en de motoren;  
b) luchtvaartuighandleidingen en onderhoudspraktijken onderkenn en 
die belangrijk zijn voor het casco, de systemen en de motoren;  
c) de algemene lay-out bepalen van de hoofdsystemen van het 
luchtvaartuig;  
d) de algemene lay-out en karakteristieken van de motoren bepal en; 
e) het speciale gereedschap en testuitrusting onderkennen die v oor het 
luchtvaartuig worden gebruikt.  
— Niveau 2: elementair systeemoverzicht van bediening, indicatoren en 
voornaamste componenten, incl. hun locatie en doel, klein onderhoud 
en elementaire probleemoplossing. Algemene kennis van de theoreti ­
sche en de praktische aspecten van het onderwerp.  
Doelstellingen van de cursus: Naast de informatie vervat in de oplei­
ding op niveau 1 is de leerling na afloop van de opleiding op n iveau 2 
tot het volgende in staat:  
a) de theoretische grondbeginselen begrijpen; kennis op een pra kti­
sche manier toepassen met gebruik van gedetailleerde procedures ; 
b) de veiligheidsprocedures te noemen die gevolgd moeten worden  bij 
het werken op of bij het luchtvaartuig, de motoren en systemen;  
c) systemen en behandeling van het luchtvaartuig te beschrijven , meer 
bepaald de toegang en beschikbaarheid en bronnen van elektricit eit; ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 215
 
d) de locatie van de voornaamste componenten aan te geven;  
e) de normale werking van elk belangrijk systeem te verklaren, incl. 
terminologie en naamlijst;  
f) de procedures uit te voeren voor het klein onderhoud op het plat­
form en bij tussenlandingen, die voor het luchtvaartuig met vol ­
gende systemen zijn verbonden: brandstof, motoren, hydraulica, 
landingsgestel, water/afval en zuurstof;  
g) de vaardigheid aan te tonen bij het gebruik van de door het stuur­
hutpersoneel aangeleverde verslagen en boordrapportagesystemen 
(kleine probleemoplossing) en de luchtwaardigheid van het lucht ­
vaartuig te bepalen met de MEL/CDL;  
h) het gebruik, de interpretatie en de toepassing demonstreren van 
relevante documentatie, waaronder instructies voor permanente 
luchtwaardigheid, onderhoudshandboek, geïllustreerde onderdelen ­
catalogus enz.  
— Niveau 3: gedetailleerde beschrijving, werkwijze, plaatsing van com ­
ponenten en procedures voor demontage/montage, geïntegreerde tests 
en probleemoplossing volgens het onderhoudshandboek.  
Doelstellingen van de cursus: Naast de informatie vervat in de oplei­
ding op niveau 1 en 2, dient de leerling na afloop van de oplei ding op 
niveau 3 in staat te zijn:  
a) een theoretische kennis demonstreren van de systemen en stru cturen 
van luchtvaartuigen en de relaties daarvan tot andere systemen,  een 
gedetailleerde beschrijving van het onderwerp geven met gebruik  
van theoretische basisbegrippen en specifieke voorbeelden en de  
resultaten uit verschillende bronnen en metingen interpreteren en 
waar nodig corrigerende maatregelen treffen;  
b) controles van systeem, motor, component en werking uit te vo eren 
zoals bepaald in het onderhoudshandboek;  
c) demonstratie van het gebruik, de interpretatie en de toepass ing van 
relevante documentatie, waaronder het handboek voor structurele  
reparatie, het handboek voor probleemoplossing enz;  
d) gegevens met elkaar in verband te brengen om beslissingen te  kun­
nen nemen i.v.m. foutdiagnose en herstel volgens het 
onderhoudshandboek;  
e) procedures te beschrijven voor vervanging van componenten di e 
uniek zijn voor het specifieke type luchtvaartuig.  
3. Norm voor cursussen voor specifieke typen  
Hoewel de opleiding voor specifieke luchtvaartuigtypen zowel th eorie- als 
praktijkaspecten omvat, kunnen cursussen worden goedgekeurd voo r het 
theoretische aspect, het praktijkaspect of voor beide.  
3.1. Theorie  
a) Doel:  
Na voltooiing van een theoriecursus dient de student in staat t e zijn 
om, tot het niveau dat is aangeduid in de syllabus in aanhangse l III, 
een gedetailleerde theoretische kennis over de relevante system en, de 
structuur, de bediening, het onderhoud, de reparatie en de prob leem­
oplossing aan de hand van goedgekeurde onderhoudsgegevens van h et 
luchtvaartuig te demonstreren. De cursist dient in staat te zij n tot een 
demonstratie van het gebruik van handboeken en goedgekeurde pro ­
cedures, inclusief kennis over de relevante inspecties en beper kingen.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 216
 
b) Opleidingsniveau:  
Cursusniveaus zijn de niveaus die in bovenstaand punt 2 zijn be paald.  
Na de eerste specifieke cursus voor certificeringspersoneel van  cate­
gorie C, hoeven alle volgende cursussen slechts van niveau 1 te  zijn.  
Bij theoretische opleiding op niveau 3 mag desgewenst opleiding s­
materiaal van niveau 1 en 2 worden gebruikt om de inhoud van he t 
hoofdstuk uit te diepen. Het merendeel van het tijdens de oplei ding 
gebruikte cursusmateriaal en de lestijd dienen echter van het h oogste 
niveau te zijn.  
c) Duur:  
In de onderstaande tabel zijn de minimale lesuren voor de theor etische 
opleiding vermeld:  
Categorie  Uren  
Vliegtuigen met een maximale gecertificeerde startmassa 
hoger dan 30 000 kg:  
B1.1  150  
B1.2  120  
B2 100  
C 3 0  
Vliegtuigen met een maximale gecertificeerde startmassa 
gelijk aan of lager dan 30 000 kg en hoger dan 5 700 kg:  
B1.1  120  
B1.2  100  
B2 100  
C 2 5  
Vliegtuigen met een maximale gecertificeerde startmassa van 
5 700 kg of minder  ( 1 ): 
B1.1  8 0  
B1.2  6 0  
B2 6 0  
C 1 5  
Helikopters  ( 2 ): 
B1.3  120  
B1.4  100  
B2 100  
C 2 5  
▼M5 
( 1 ) Voor zuigermotorvliegtuigen zonder drukcabine met een maximal e start­ 
massa lager dan 2 000 kg mag de minimumduur 50 % worden ingekor t. 
( 2 ) Voor helikopters in groep 2 (volgens de definitie van punt 66 .A.5) mag de 
minimumduur 30 % worden ingekort.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 217
 
Een lesuur in de bovenstaande tabel heeft betrekking op 60 minu ten 
opleiding en is exclusief eventuele pauzes, examentijd, voorber eidend 
werk en bezoek aan luchtvaartuigen.  
Deze uren gelden alleen voor theoriecursussen voor complete com ­
binaties luchtvaartuig/motor conform de typebevoegdverklaring z oals 
gedefinieerd door het Agentschap.  
d) Motivering van de cursusduur:  
Voor cursussen uitgevoerd bij een onderhoudsopleidingsorganisat ie 
goedgekeurd volgens bijlage IV (deel 147) en cursussen die rech t­
streeks zijn goedgekeurd door de bevoegde autoriteit dient het aantal 
uren en de behandeling van de volledige syllabus te worden gemo ti­
veerd aan de hand van een analyse van de opleidingsbehoeften ge ba­
seerd op:  
— het ontwerp van het luchtvaartuigtype, de onderhoudsbehoeften  en 
de besturingstypen;  
— gedetailleerde analyse van de toepasselijke hoofdstukken — zi e de 
inhoudsopgave onder punt 3.1, onder e), verderop;  
— gedetailleerde analyse van competenties waaruit blijkt dat de  hier­
boven in punt 3.1, onder a), genoemde doelstellingen volledig 
worden verwezenlijkt.  
Als uit de analyse van opleidingsbehoeften blijkt dat meer uren  vereist 
zijn, dient de lengte van de cursus groter te zijn dan het mini mum 
voorgeschreven in de tabel.  
Evenzo dienen de lesuren van verschillencursussen of andere gec om­
bineerde cursussen (zoals cursussen met een combinatie van B1/B 2), 
en in het geval van theoriecursussen over een specifiek type di e korter 
zijn dan de in punt 3.1, onder c), hierboven vermelde getallen,  deze 
cijfers ten overstaan van de bevoegde autoriteit te worden gemo tiveerd 
aan de hand van de hierboven beschreven analyse van 
opleidingsbehoeften.  
Verder dient voor de cursus het volgende te worden beschreven e n 
gemotiveerd:  
— de minimaal vereiste aanwezigheid van de cursist teneinde de doel­
stellingen van de cursus te verwezenlijken;  
— het maximaal aantal uren opleiding per dag, rekening houdend met 
beginselen van pedagogie en menselijke factoren.  
Indien niet wordt voldaan aan de minimaal vereiste aanwezigheid  mag 
het cursuscertificaat niet worden afgegeven. De opleidingsorgan isatie 
mag aanvullende lessen aanbieden opdat de cursist aan de minima le 
aanwezigheidstijd voldoet.  
e) Inhoud:  
Ten minste de elementen uit onderstaande syllabus die specifiek  zijn 
voor het type luchtvaartuig, dienen behandeld te worden. Tevens  die­
nen de extra elementen te worden opgenomen die zijn ingevoerd a ls 
gevolg van technische wijzigingen.  
De opleidingssyllabus dient zich te richten op mechanische en e lek­
trische aspecten voor B1-personeel, en elektrische en avionica- aspecten 
voor B2.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 218
 
Niveau 
Hoofdstukken  Vlieg-tuigen tur­
bine Vlieg-tuigen zui­
ger Helikopters turbine  Helikopters zuiger  Lucht­
vaart- 
elektro­
nica 
Categorie bevoegdverklaring  B 1  C  B 1  C  B 1  C  B 1  C  B 2  
Introductiemodule:  
05. Tijdslimieten/onderhoudscontroles  1  1  1  1  1  1  1  1  1  
06. Afmetingen/oppervlakken (maxi­
male startmassa enz.)  1 1  1  1  1  1  1  1  1  
07. Heffen en stutten  1  1  1  1  1  1  1  1  1  
08. Nivellering en weging  1  1  1  1  1  1  1  1  1  
09. Slepen en taxiën  1  1  1  1  1  1  1  1  1  
10. Parkeren/verankeren, opslag en 
weer in gebruik stellen  1 1  1  1  1  1  1  1  1  
11. Opschriften en markeringen  1  1  1  1  1  1  1  1  1  
12. Klein onderhoud  1  1  1  1  1  1  1  1  1  
20. Standaardpraktijken — enkel van 
toepassing op bedoeld type  1 1  1  1  1  1  1  1  1  
Helikopters  
18. Trillings- en geluidsanalyse (bla­
drotatie)  — —  —  —  3  1  3  1  —  
60. Standaardpraktijken rotor  —  —  —  —  3  1  3  1  —  
62. Rotoren  —  —  —  —  3  1  3  1  1  
62A Rotoren — Controle en signale­
ring — —  —  —  3  1  3  1  3  
63. Rotoraandrijvingen  —  —  —  —  3  1  3  1  1  
63A Rotoraandrijvingen — Controle en 
signalering  — —  —  —  3  1  3  1  3  
64. Staartrotor  —  —  —  —  3  1  3  1  1  
64A Staartrotor — Controle en signale­
ring — —  —  —  3  1  3  1  3  
65. Staartrotoraandrijving  —  —  —  —  3  1  3  1  1  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 219
 
Niveau 
Hoofdstukken  Vlieg-tuigen tur­
bine Vlieg-tuigen zui­
ger Helikopters turbine  Helikopters zuiger  Lucht­
vaart- 
elektro­
nica 
65A Staartrotoraandrijving — Controle 
en signalering  — —  —  —  3  1  3  1  3  
66. Opvouwbare rotorbladen/pylon  —  —  —  —  3  1  3  1  —  
67. Rotorstuurorgaan  —  —  —  —  3  1  3  1  —  
53. Cascoconstructie (helikopter)  —  —  —  —  3  1  3  1  —  
25. Nooddrijfuitrusting  —  —  —  —  3  1  3  1  1  
Cascoconstructie  
51. Standaardpraktijken en -structuren 
(classificatie, beoordeling en re­
paratie van schade)  3 1  3  1  —  —  —  —  1  
53. Romp  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
54. Gondels/masten  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
55. Stabilisatoren  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
56. Vensters  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
57. Vleugels  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
27A Stuurvlakken  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
52. Deuren  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
Zonale en stationidentificatiesystemen  1  1  1  1  1  1  1  1  1  
Luchtvaartuigsymmetrie:  
21. Klimaatregeling  3  1  3  1  3  1  3  1  3  
21A Luchttoevoer  3  1  3  1  ►M5 3  ◄  ►M5 1  ◄  3  1  2  
21B Drukregeling  3  1  3  1  3  1  3  1  3  
21C Veiligheids- en waarschuwings­
inrichtingen  3 1  3  1  3  1  3  1  3  
22. Automatische vlucht  2  1  2  1  2  1  2  1  3  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 220
 
Niveau 
Hoofdstukken  Vlieg-tuigen tur­
bine Vlieg-tuigen zui­
ger Helikopters turbine  Helikopters zuiger  Lucht­
vaart- 
elektro­
nica 
23. Communicatie  2  1  2  1  2  1  2  1  3  
24. Elektrisch vermogen  3  1  3  1  3  1  3  1  3  
25. Uitrusting en inrichtingen  3  1  3  1  3  1  3  1  1  
25A Elektronische uitrusting, waar­
onder nooduitrusting  1 1  1  1  1  1  1  1  3  
26. Bescherming tegen brand  3  1  3  1  3  1  3  1  3  
27. Stuurorganen  3  1  3  1  3  1  3  1  2  
27A Systeemwerking: elektrisch/fly-by- 
wire (FBW)  3 1  —  —  —  —  —  —  3  
28. Brandstofsystemen  3  1  3  1  3  1  3  1  2  
28A Brandstofsystemen — Controle en 
signalering  3 1  3  1  3  1  3  1  3  
29. Hydraulisch vermogen  3  1  3  1  3  1  3  1  2  
29A Hydraulisch vermogen — Con­
trole en signalering  3 1  3  1  3  1  3  1  3  
30. Bescherming tegen ijs en regen  3  1  3  1  3  1  3  1  3  
31. Aanwijsinrichting-/registratiesys­
teem  3 1  3  1  3  1  3  1  3  
31A Instrumentsystemen  3  1  3  1  3  1  ►M5 3  ◄  ►M5 1  ◄  3  
32. Landingsgestel  3  1  3  1  3  1  3  1  2  
32A Landingsgestel — Controle en 
signalering  3 1  3  1  3  1  3  1  3  
33. Lichten  3  1  3  1  3  1  3  1  3  
34. Navigatie  2  1  2  1  2  1  2  1  3  
35. Zuurstof  3  1  3  1  —  —  —  —  2  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 221
 
Niveau 
Hoofdstukken  Vlieg-tuigen tur­
bine Vlieg-tuigen zui­
ger Helikopters turbine  Helikopters zuiger  Lucht­
vaart- 
elektro­
nica 
36. Pneumatisch  3  1  3  1  3  1  3  1  2  
36A Pneumatisch — Controle en sig­
nalering  3 1  3  1  3  1  3  1  3  
37. Vacuüm  3  1  3  1  3  1  3  1  2  
38. Water/Afval  3  1  3  1  —  —  —  —  2  
41. Waterballast  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
42. Geïntegreerde modulaire lucht­
vaartelektronica  2 1  2  1  2  1  2  1  3  
44. Cabinesystemen  2  1  2  1  2  1  2  1  3  
45. Onderhoudsysteem aan boord (of 
behandeld in 31)  3 1  3  1  3  1  —  —  3  
46. Informatiesystemen  2  1  2  1  2  1  2  1  3  
50. Ruimten voor vracht en hulpwerk­
tuigen  3 1  3  1  3  1  3  1  1  
Turbinemotor  
70. Standaardpraktijken — Motoren  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
70A Constructie en werking (inlaat in­
stallatie, compressoren, verbran­
dingsreactie, turbinesectie, lagers 
en afdichtingen, smeersystemen)  3 1  —  —  3  1  —  —  1  
70B Motorprestatie  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
71. Motor  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
72. Motorturbine/Propellerturbine/ 
Tunnelpropeller/Propeller  3 1  —  —  3  1  —  —  1  
73. Motorbrandstof en -bediening  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
75. Lucht  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
76. Motorbediening  3  1  —  —  3  1  —  —  1  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 222
 
Niveau 
Hoofdstukken  Vlieg-tuigen tur­
bine Vlieg-tuigen zui­
ger Helikopters turbine  Helikopters zuiger  Lucht­
vaart- 
elektro­
nica 
78. Uitlaat  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
79. Olie  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
80. In werking stellen  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
82. Waterinspuiting  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
83. Tandwielkasten voor hulpwerktui­
gen 3 1  —  —  3  1  —  —  1  
84. Voortstuwingsversterking  3  1  —  —  3  1  —  —  1  
73A FADEC  3  1  —  —  3  1  —  —  3  
74. Ontsteking  3  1  —  —  3  1  —  —  3  
77. Motoraanduidingssystemen  3  1  —  —  3  1  —  —  3  
49. Hulpaggregaten (APU's)  3  1  —  —  —  —  —  —  2  
Zuigermotor  
70. Standaardpraktijken — Motoren  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
70A Constructie en werking (installa­
tie, carburatoren, brandstof-inspui­
tingssystemen, inductie, uitlaat- en 
koelsystemen, drukvulling/turbo­
drukvulling, smeersystemen)  — —  3  1  —  —  3  1  1  
70B Motorprestatie  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
71. Motor  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
73. Motorbrandstof en -bediening  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
76. Motorbediening  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
79. Olie  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
80. In werking stellen  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
81. Turbines  —  —  3  1  —  —  3  1  1  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 223
 
Niveau 
Hoofdstukken  Vlieg-tuigen tur­
bine Vlieg-tuigen zui­
ger Helikopters turbine  Helikopters zuiger  Lucht­
vaart- 
elektro­
nica 
82. Waterinspuiting  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
83. Tandwielkasten voor hulpwerktui­
gen — —  3  1  —  —  3  1  1  
84. Voortstuwingsversterking  —  —  3  1  —  —  3  1  1  
73A FADEC  —  —  3  1  —  —  3  1  3  
74. Ontsteking  —  —  3  1  —  —  3  1  3  
77. Motoraanduidingssystemen  —  —  3  1  —  —  3  1  3  
Propellers  
60A Propeller — Algemeen  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
61. Propellers/voortstuwing  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
61A Propellerbouw  3  1  3  1  —  —  —  —  —  
61B Bediening propellerspoed  3  1  3  1  —  —  —  —  —  
61C Propellersynchronisatie  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
61D Elektronische propellerbediening  2  1  2  1  —  —  —  —  3  
61E Bescherming tegen ijs op propel­
ler 3 1  3  1  —  —  —  —  —  
61F Propelleronderhoud  3  1  3  1  —  —  —  —  1  
f) Ter verwezenlijking van het theoretische element van de ople iding kan 
gebruik worden gemaakt van Multimedia Based Training (MBT), in 
het klaslokaal dan wel in een omgeving met virtueel toezicht, o nder 
voorbehoud van aanvaarding door de bevoegde autoriteit die de c ursus 
goedkeurt.  
3.2. Praktijk  
a) Doel  
De doelstelling van de praktijkopleiding is het verwerven van d e ver­
eiste competenties voor veilig onderhoud, veilige inspecties en  routine­
werkzaamheden conform het onderhoudshandboek en andere relevant e 
instructies en taken die gelden voor het type luchtvaartuig, bi jvoorbeeld 
probleemoplossing, reparaties, bijregelingen, vervangingen, afs telling en 
functionele controles. Dit omvat kennis van het gebruik van all e tech­
nische literatuur en documentatie voor het luchtvaartuig, het g ebruik 
van specialistische/bijzondere werktuigen en testgereedschap vo or het 
demonteren en vervangen van onderdelen en modules die specifiek  zijn 
voor het type, incl. elk onderhoud aan de vleugels.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 224
 
b) Inhoud:  
Ten minste 50 % van de aangekruiste punten in de onderstaande t abel 
die relevant zijn voor het specifieke luchtvaartuigtype dienen te worden 
voltooid als onderdeel van de praktijkopleiding.  
De aangekruiste taken hebben betrekking op onderwerpen die bij de 
praktijkopleiding van belang zijn om te zorgen dat de werking, functie, 
installatie en veiligheidsrelevantie van centrale onderhoudstak en toerei­
kend wordt behandeld; met name die taken waarbij theoretische o plei­
ding niet volstaat om tot een volledig begrip te komen. In de l ijst zijn 
de minimaal vereiste onderwerpen van de praktijkopleiding verme ld, 
maar er kunnen punten worden toegevoegd wanneer dat van belang 
is voor het specifieke luchtvaartuigtype.  
De te verrichten taken dienen representatief te zijn voor het v liegtuig en 
de systemen, zowel wat betreft de complexiteit als wat betreft de tech­
nische input die vereist is om de betreffende taak te verrichte n. Er 
kunnen relatief eenvoudige taken in de lijst worden opgenomen, maar 
er moeten ook complexere taken worden opgenomen en uitgevoerd, 
afhankelijk van het specifieke luchtvaartuigtype.  
In de tabel gebruikte afkortingen: LOC: locatie; FWT: functie-/ wer­
kingstest; SGA: service en grondafhandeling; D/M: demontage/mon ­
tage; MUL: minimumuitrustingslijst; PO: probleemoplossing.  
Hoofdstukken  B1/B2  B 1  B 2  
LOC  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  
Introductie-module:  
5. Tijdslimieten/onderhoudscontroles  X/X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
6. Afmetingen/oppervlakken (maximale 
startmassa enz.)  X/X —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
7. Heffen en stutten  X/X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
8. Nivellering en weging  X/X  —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
9. Slepen en taxiën  X/X  —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
10. Parkeren/verankeren, opslag en weer in 
gebruik stellen  X/X —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
11. Opschriften en markeringen  X/X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
12. Klein onderhoud  X/X  —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
20. Standaardpraktijken — enkel van toe­
passing op bedoeld type  X/X —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
Helikopters:  
18. Trillings- en geluidsanalyse (bladrotatie)  X / —  —  —  —  —  X  —  —  —  —  —  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 225
 
Hoofdstukken  B1/B2  B 1  B 2  
LOC  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  
60. Standaardpraktijken rotor — enkel 
specifiek voor type  X/X —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
62. Rotoren  X / —  —  X  X  —  X  —  —  —  —  —  
62A Rotoren — Controle en signalering  X/X  X  X  X  X  X  —  —  X  —  X  
63. Rotoraan-drijvingen  X / —  X  —  —  —  X  —  —  —  —  —  
63A Rotoraandrijvingen — Controle en 
signalering  X/X X  —  X  X  X  —  —  X  —  X  
64. Staartrotor  X / —  —  X  —  —  X  —  —  —  —  —  
64A Staartrotor — Controle en signalering  X/X  X  —  X  X  X  —  —  X  —  X  
65. Staartrotoraandrijving  X / —  X  —  —  —  X  —  —  —  —  —  
65A Staartrotoraandrijving — Controle en 
signalering  X/X X  —  X  X  X  —  —  X  —  X  
66. Opvouwbare rotorbladen/pylon  X / —  X  X  —  —  X  —  —  —  —  —  
67. Rotorstuur-orgaan  X / —  X  X  —  X  X  —  —  —  —  —  
53. Casco-constructie (helikopter) 
Opmerking: behandeld onder Casco- 
constructie  
25. Nood-drijf-uitrusting  X/X  X  X  X  X  X  X  X  —  —  —  
Casco-constructies:  
51. Standaardprak tijken en -structuren (classi­
ficatie beoordeling en reparatie van 
schade)  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 226
 
Hoofdstukken  B1/B2  B 1  B 2  
LOC  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  
53. Romp  X / —  —  —  —  —  X  —  —  —  -  -  
54. Gondels/masten  X / —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
55. Stabilisa toren  X / —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
56. Vensters  X / —  —  —  —  —  X  —  —  —  —  —  
57. Vleugels  X / —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
27A Stuurvlakken  X / —  —  —  —  —  X  —  —  —  —  —  
52. Deuren  X/X  X  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
Luchtvaartuigsymmetrie:  
21. Klimaatregeling  X/X  X  X  —  X  X  X  X  —  X  X  
21A Luchttoevoer  X/X  X  —  —  —  —  X  —  —  —  —  
21B Drukregeling  X/X  X  —  —  X  X  X  —  —  X  X  
21C Veiligheids- en waars-chuwingsinrich­
tingen  X/X —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
22. Automatische vlucht  X/X  —  —  —  X  —  X  X  X  X  X  
23. Communicatie  X/X  —  X  —  X  —  X  X  X  X  X  
24. Elektrisch vermogen  X/X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  
25. Uitrusting en inrichtingen  X/X  X  X  X  —  —  X  X  X  —  —  
25A Elektronische uitrusting, waaronder 
nooduitrusting  X/X X  X  X  —  —  X  X  X  —  —  
26. Bescherming tegen brand  X/X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 227
 
Hoofdstukken  B1/B2  B 1  B 2  
LOC  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  
27. Stuurorganen  X/X  X  X  X  X  X  X  —  —  —  —  
27A Systeemwerking Werking: elektrisch/ 
fly-by-wire (FBW)  X/X X  X  X  X  —  X  —  X  —  X  
28. Brandstofsystemen  X/X  X  X  X  X  X  X  X  —  X  —  
28A Brandstofsystemen — Controle en 
signalering  X/X X  —  —  —  —  X  —  X  —  X  
29. Hydraulisch vermogen  X/X  X  X  X  X  X  X  X  —  X  —  
29A Hydraulisch vermogen — Controle 
en signalering  X/X X  —  X  X  X  X  —  X  X  X  
30. Bescherming tegen ijs en regen  X/X  X  X  —  X  X  X  X  —  X  X  
31. Aanwijsinrichting- registratiesysteem  X/X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  
31A Instrumentsystemen  X/X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  
32. Landingsgestel  X/X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  —  
32A Landingsgestel — Controle en signa­
lering  X/X X  —  X  X  X  X  —  X  X  X  
33. Lichten  X/X  X  X  —  X  —  X  X  X  X  —  
34. Navigatie  X/X  —  X  —  X  —  X  X  X  X  X  
35. Zuurstof  X / —  X  X  X  —  —  X  X  —  —  —  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 228
 
Hoofdstukken  B1/B2  B 1  B 2  
LOC  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  
36. Pneumatisch  X / —  X  —  X  X  X  X  —  X  X  X  
36A Pneumatisch — Controle en signale­
ring X/X X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  
37. Vacuüm  X / —  X  —  X  X  X  —  —  —  —  —  
38. Water/Afval  X / —  X  X  —  —  —  X  X  —  —  —  
41. Waterballast  X / —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
42. Geïntegreerde modulaire luchtvaart­
elektronica  X/X —  —  —  —  —  X  X  X  X  X  
44. Cabine-systemen  X/X  —  —  —  —  —  X  X  X  X  X  
45. Onderhoudsysteem aan boord (of be­
handeld in 31)  X/X X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  
46. Informatiesystemen  X/X  —  —  —  —  —  X  —  X  X  X  
50. Ruimten voor vracht en hulpwer-ktui­
gen X/X —  X  —  —  —  —  —  —  —  —  
Module turbine-/zuigermotor:  
70. Standaardpraktijken — Motoren — 
alleen voor specifiek type  — —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
70A Constructie en werking (inlaat instal­
latie, compressoren, verbrandingssec­
tie, turbinesectie, lagers en afdichtin­
gen, smeersystemen)  X/X —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
Turbinemotoren:  
70B Motor-prestatie  —  —  —  —  —  X  —  —  —  —  —  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 229
 
Hoofdstukken  B1/B2  B 1  B 2  
LOC  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  
71. Motor  X / —  X  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
72. Motorturbine/Propellerturbine/Tunnel­
propeller/Propeller  X/—  —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
73. Motor-brandstof en -bediening  X/X  X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
73A FADEC-systemen  X/X  X  —  X  X  X  X  —  X  X  X  
74. Ontsteking  X/X  X  —  —  —  —  X  —  —  —  —  
75. Lucht  X / —  —  —  X  —  X  —  —  —  —  —  
76. Motor-bediening  X / —  X  —  —  —  X  —  —  —  —  —  
77. Motor-signalering  X/X  X  —  —  X  X  X  —  —  X  X  
78. Uitlaat  X / —  X  —  —  X  —  —  —  —  —  —  
79. Olie  X / —  —  X  X  —  —  —  —  —  —  —  
80. In werking stellen  X / —  X  —  —  X  X  —  —  —  —  —  
82. Water-inspuiting  X / —  X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
83. Tand-wielkast voor hulpwerktuigen.  X / —  —  X  —  —  —  —  —  —  —  —  
84. Voortstuwingsversterking  X / —  X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
Hulpaggregaten (APU's)  
49. Hulpaggregaten (APU's)  X / —  X  X  —  —  X  —  —  —  —  —  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 230
 
Hoofdstukken  B1/B2  B 1  B 2  
LOC  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  
Zuiger-motoren:  
70. Standaardpraktijken — Motoren — 
alleen voor specifiek type  — —  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
70A Constructie en werking (inlaat instal­
latie, compres-soren, verbrandingssec­
tie, turbinesectie, lagers en afdichtin­
gen, smeersystemen)  X/X —  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
70B Motor-prestatie  —  —  —  —  —  X  —  —  —  —  —  
71. Motor  X / —  X  X  —  —  —  —  X  —  —  —  
73. Motor-brandstof en -bediening  X/X  X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
73A FADEC-systemen  X/X  X  —  X  X  X  X  X  X  X  X  
74. Ontsteking  X/X  X  —  —  —  —  X  —  —  —  —  
76. Motorbediening  X / —  X  —  —  —  X  —  —  —  —  —  
77. Motorsignalering  X/X  X  —  —  X  X  X  —  —  X  X  
78. Uitlaat  X / —  X  —  —  X  X  —  —  —  —  —  
79. Olie  X / —  —  X  X  —  —  —  —  —  —  —  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 231
 
Hoofdstukken  B1/B2  B 1  B 2  
LOC  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  FWT  SGA  M/D  MUL  P O  
80. In werking stellen  X / —  X  —  —  X  X  —  —  —  —  —  
81. Turbines  X / —  X  X  X  —  X  —  —  —  —  —  
82. Water-inspuiting  X / —  X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
83. Tand-wielkast voor hulpwerktuigen.  X / —  —  X  X  —  —  —  —  —  —  —  
84. Voortstuwingsversterking  X / —  X  —  —  —  —  —  —  —  —  —  
Lucht-schroeven:  
60A Standaardpraktijken — Propeller  —  —  —  X  —  —  —  —  —  —  —  
61. Propellers/voortstuwing  X/X  X  X  —  X  X  —  —  —  —  —  
61A Propeller-bouw  X/X  —  X  —  —  —  —  —  —  —  —  
61B Bediening propeller-poed  X / —  X  —  X  X  X  —  —  —  —  —  
61C Propellersynchronisatie  X / —  X  —  —  —  X  —  —  —  X  —  
61D Elektro-nische propellerbediening  X/X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  
61E Bescherming tegen ijs op propeller  X / —  X  —  X  X  X  —  —  —  —  —  
61F Propelleronderhoud  X/X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  X  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 232
 
4. Examen- en beoordelingsnorm bij typeopleiding  
4.1. Examennorm bij theoretisch aspect  
Na voltooiing van het theoriegedeelte van de luchtvaartuigtypeo pleiding 
dient een schriftelijk examen te worden afgelegd, dat dient te voldoen 
aan de volgende eisen:  
a) Het examen heeft de vorm van een lijst meerkeuzevragen. Elke  meer­
keuzevraag dient 3 alternatieve antwoorden te hebben, waarvan e r 
slechts één het correcte antwoord mag zijn. De totale tijd is g ebaseerd 
op het totale aantal vragen en de tijd voor de beantwoording is  geba­
seerd op een nominaal gemiddelde van 90 seconden per vraag.  
b) De onjuiste keuzemogelijkheden dienen even aannemelijk te li jken 
voor iemand zonder verstand van het onderwerp. Alle keuzemogeli jk­
heden dienen duidelijk verband te houden met de vraag en op elk aar te 
lijken wat betreft woordgebruik, grammaticale constructie en le ngte.  
c) Bij numerieke vragen dienen de onjuiste antwoorden betrekkin g te 
hebben op procedurefouten, zoals het gebruik van een onjuist te ken 
(+ dan wel –) of onjuiste maateenheden. Het mogen niet zomaar 
willekeurige getallen zijn.  
d) Het niveau van het examen voor elk hoofdstuk (  1 ) is het niveau ge­
definieerd in punt 2 „Niveaus van cursussen voor specifieke typ en”. 
Wel is het gebruik van een beperkt aantal vragen op een lager n iveau 
aanvaardbaar.  
e) Tijdens het examen mogen geen boeken/naslagwerken worden ger aad­
pleegd. Referentiemateriaal is niet toegelaten. Er wordt een ui tzon­
dering gemaakt voor het examineren van de bekwaamheid van een 
B1- of B2-kandidaat in het interpreteren van technische documen ten. 
f) Het aantal vragen dient minimaal 1 vraag per lesuur te bedra gen. Het 
aantal vragen voor elk hoofdstuk en niveau dient in verhouding te 
staan tot:  
— het aantal lesuren dat daadwerkelijk is besteed aan het onder wijs 
over dat hoofdstuk en op dat niveau;  
— de leerdoelstellingen zoals afgeleid uit de analyse van de 
opleidingsbehoeften.  
De bevoegde autoriteit van de lidstaat zal bij het goedkeuren v an de 
cursus, het aantal en het niveau van de vragen beoordelen op ba sis van 
een steekproef.  
g) Het slagingspercentage voor het examen is 75 %. Als het type oplei­
dingsexamen is opgedeeld in meerdere examens, dient bij elk exa men 
minimaal 75 % van de vragen correct te worden beantwoord. Om he t 
behalen van een slaagpercentage van precies 75 % mogelijk te ma ken 
dient het aantal vragen in het examen een veelvoud van 4 te bed ragen.  
h) Er mogen geen strafpunten (aftrek van punten voor onjuist be ant­
woorde vragen) worden toegepast.  
i) Vragen aan het einde van de module kunnen niet worden gebrui kt als 
deel van het eindexamen, tenzij zij het juiste aantal en het ni veau van 
de vereiste vragen bevatten.  
4.2. Beoordelingsnorm bij het praktijkaspect  
Na voltooiing van het praktijkgedeelte van de luchtvaartuigtype opleiding 
moet een beoordeling worden uitgevoerd, die moet voldoen aan de  vol­
gende eisen:  
a) De beoordeling wordt uitgevoerd door hiertoe gekwalificeerde , aange­
wezen beoordelaars.  
b) Bij de beoordeling worden de kennis en vaardigheden van de c ursist 
beoordeeld.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 233  
( 1 ) In het kader van punt 4 heeft een „hoofdstuk” betrekking op e en van de regels voor­
afgegaan door een cijfer in de tabel opgenomen in punt 3.1, ond er e).
 5. Examennorm zonder typeopleiding  
Examens worden afgenomen door een onderhoudsopleidingsorganisat ie die 
naar behoren is goedgekeurd in overeenstemming met deel 147 of door de 
bevoegde autoriteit.  
Het examen dient te zijn gebaseerd op een mondelinge, schriftel ijke of 
praktijkevaluatie, dan wel een combinatie daarvan, en dient te voldoen 
aan de volgende eisen:  
a) Mondelinge examenvragen moeten open zijn.  
b) Schriftelijke examenvragen dienen open vragen of meerkeuzevr agen te 
zijn. 
c) Uit een praktijkbeoordeling moet de bekwaamheid blijken van de 
kandidaat om een taak uit te voeren.  
d) Examenonderwerpen moeten een staal vormen uit de syllabus (  1 ) van 
punt 3 voor typeopleiding/examinering, op het aangeduide niveau . 
e) De onjuiste keuzemogelijkheden dienen even aannemelijk te li jken 
voor iemand zonder verstand van het onderwerp. Alle keuzemogeli jk­
heden dienen duidelijk verband te houden met de vraag en op elk aar te 
lijken wat betreft woordgebruik, grammaticale constructie en le ngte.  
f) Bij numerieke vragen dienen de onjuiste antwoorden betrekkin g te 
hebben op procedurefouten, bijvoorbeeld een in verkeerde richti ng 
uitgevoerde correctie of een onjuiste omrekening van maateenhed en. 
Het mogen niet zomaar willekeurige getallen zijn.  
g) Het examen dient te waarborgen dat aan de volgende doelstell ingen 
wordt voldaan:  
1. het luchtvaartuig en zijn systemen correct en met vertrouwen  
bespreken;  
2. zorgen voor veilig onderhoud, veilige inspecties en routinew erk­
zaamheden conform het onderhoudshandboek en andere relevante 
instructies en taken die gelden voor het type luchtvaartuig, bi jvoor­
beeld probleemoplossing, reparaties, bijregelingen, vervanginge n, 
afstelling en functionele controles zoals motorproefdraaien enz ., 
indien vereist;  
3. correct gebruiken van alle technische literatuur en document atie 
voor het luchtvaartuig;  
4. correct gebruiken van specialistische/bijzondere werktuigen en test­
gereedschap, demonteren en vervangen van onderdelen en modules 
die specifiek zijn voor het type, incl. elk onderhoud aan de 
vleugels.  
h) Ten aanzien van deze waarden gelden de volgende voorwaarden:  
1. Het maximale aantal opeenvolgende pogingen is drie. Een nieu we 
reeks van drie pogingen is toegestaan na een wachttijd van één jaar. 
Na de eerste mislukte poging binnen één set is een wachttijd va n 30 
dagen vereist, en een wachttijd van 60 dagen na de tweede mislu kte 
poging.  
De aanvrager dient de onderhoudsopleidingsorganisatie of de be­
voegde autoriteit waarbij het examen wordt aangevraagd schrifte lijk 
op de hoogte te stellen van het aantal en de data van de poging en 
die het afgelopen jaar zijn gedaan en de onderhoudsopleidingsor ga­
nisatie of de bevoegde autoriteit waarbij deze pogingen zijn on der­
nomen. De onderhoudsopleidingsorganisatie of de bevoegde auto­
riteit is verantwoordelijk voor het controleren van het aantal pogin­
gen binnen de toepasselijke termijnen.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 234  
( 1 ) In het kader van punt 5 heeft een „hoofdstuk” betrekking op e en van de regels voor­
afgegaan door een cijfer in de tabellen opgenomen in punt 3.1, onder e) en punt 3.2, 
onder b).
 2. Het type-examen moet worden gehaald en de vereiste praktijke rva­
ring te worden verwezenlijkt binnen de drie jaar voorafgaand aa n 
de aanvraag van aantekening van de bevoegdverklaring op de 
onderhoudslicentie.  
3. Bij het afleggen van het type-examen dient minimaal één exam ina­
tor aanwezig te zijn. De examinator(en) mag/mogen niet betrokke n 
zijn geweest bij de opleiding van de aanvrager.  
i) De examinator dient schriftelijk de redenen van het al dan n iet slagen 
van de kandidaat vast te leggen.  
6. Praktijkopleiding  
Praktijkopleiding dient te worden goedgekeurd door de bevoegde autoriteit 
die de licentie heeft afgegeven.  
De opleiding dient te worden gegeven bij en onder toezicht van een on­
derhoudsorganisatie die bevoegd is tot het onderhoud van het be treffende 
luchtvaartuigtype en dient te worden beoordeeld door hiertoe ge kwalifi­
ceerde, aangewezen beoordelaars.  
De opleiding moet zijn begonnen en voltooid binnen de drie jaar  voor­
afgaand aan de aanvraag van een aantekening voor een typebevoeg dver­
klaring.  
a) Doel:  
De doelstelling van praktijkopleiding is het opdoen van de vere iste 
competenties en ervaring voor het uitvoeren van veilig onderhou d. 
b) Inhoud:  
In de praktijkopleiding dient een dwarsdoorsnede van taken te w orden 
behandeld die de bevoegde autoriteit aanvaardbaar acht. De bij de 
praktijkopleiding te verrichten taken dienen representatief te zijn voor 
het vliegtuig en de systemen, zowel wat betreft de complexiteit  als wat 
betreft de technische input die vereist is om de betreffende ta ak te 
verrichten. Er kunnen relatief eenvoudige taken in de lijst wor den opge­
nomen, maar er moeten ook complexere onderhoudstaken worden opg e­
nomen en uitgevoerd, afhankelijk van het specifieke luchtvaartu igtype.  
Elke taak dient te worden afgetekend door de cursist en tevens door een 
aangewezen studiebegeleider. De vermelde taken dienen betrekkin g te 
hebben op een opdrachtomschrijving/werkblad enz. uit de 
bedrijfspraktijk.  
De eindbeoordeling van de voltooide praktijkopleiding is verpli cht en 
dient te worden uitgevoerd door een hiertoe gekwalificeerde, aa nge­
wezen examinator.  
De volgende gegevens dienen te worden vermeld op de werkbladen/ in 
het logboek van de praktijkopleiding:  
1. naam cursist;  
2. geboortedatum;  
3. erkende onderhoudsorganisatie;  
4. locatie;  
5. naam van studiebegeleider(s) en examinator (inclusief licent ienum­
mer, indien van toepassing);  
6. datum van voltooiing van de taak;  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 235
 
7. beschrijving van taak en opdrachtomschrijving/werkorder/tech nisch 
logboek enz.;  
8. luchtvaartuigtype en luchtvaartuigregistratie;  
9. aangevraagde bevoegdverklaring.  
Om toetsing door de bevoegde autoriteit mogelijk te maken, dien t het 
bewijs van de afgelegde praktijkopleiding te bestaan uit i) ged etailleerde 
werkbladen/logboek en ii) een nalevingsrapport waarin wordt aan getoond 
hoe de praktijkopleiding aan de eisen van dit deel beantwoordt.  De be­
treffende bevoegdverklaring en beperking invullen.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 236
 
Aanhangsel IV  
Ervaringsvereisten voor verlenging van een deel 66-bevoegdheidsbewijs voor 
onderhoud aan luchtvaartuigen  
Onderstaande tabel bevat de ervaringsvereisten voor het toevoeg en van een 
nieuwe categorie of subcategorie aan een bestaand deel 66-bevoe gdheidsbewijs.  
De ervaring moet praktische ervaring betreffen bij de exploitat ie van luchtvaar­
tuigen in de subcategorie waarop de aanvraag betrekking heeft.  
De ervaringseis wordt gehalveerd als de aanvrager een voor de b edoelde subca­
tegorie relevante, erkende deel 147-cursus volledig heeft gevol gd. 
Naar 
Van A1 A 2  A 3  A 4  B1.1  B1.2  B1.3  B1.4  B 2  B2L  B 3  
A1 —  6 maanden  6 maanden  6 maanden  2 jaar  6 maanden  2 jaar  1 jaar  2 jaar  1 jaar  6 maanden  
A2 6 maanden  —  6 maanden  6 maanden  2 jaar  6 maanden  2 jaar  1 jaar  2 jaar  1 jaar  6 maanden  
A3 6 maanden  6 maanden  —  6 maanden  2 jaar  1 jaar  2 jaar  6 maanden  2 jaar  1 jaar  1 jaar  
A4 6 maanden  6 maanden  6 maanden  —  2 jaar  1 jaar  2 jaar  6 maanden  2 jaar  1 jaar  1 jaar  
B1.1  Geen  6 maanden  6 maanden  6 maanden  —  6 maanden  6 maanden  6 maanden  1 jaar  1 jaar  6 maanden  
B1.2  6 maanden  Geen  6 maanden  6 maanden  2 jaar  —  2 jaar  6 maanden  2 jaar  1 jaar  Geen  
B1.3  6 maanden  6 maanden  Geen  6 maanden  6 maanden  6 maanden  —  6 maanden  1 jaar  1 jaar  6 maanden  
B1.4  6 maanden  6 maanden  6 maanden  Geen  2 jaar  6 maanden  2 jaar  —  2 jaar  1 jaar  6 maanden  
B2 6 maanden  6 maanden  6 maanden  6 maanden  1 jaar  1 jaar  1 jaar  1 jaar  —  —  1 jaar  
B2L 6 maanden  6 maanden  6 maanden  6 maanden  1 jaar  1 jaar  1 jaar  1 jaar  1 jaar  —  1 jaar  
B3 6 maanden  Geen  6 maanden  6 maanden  2 jaar  6 maanden  2 jaar  1 jaar  2 jaar  1 jaar  —  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 237
 
Aanhangsel V  
Aanvraagformulier — EASA-formulier 19  
1. Dit aanhangsel bevat een voorbeeld van het formulier dat wor dt gebruikt voor 
het aanvragen van een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud, ve rmeld in 
bijlage III (deel 66).  
▼M11  
2. De bevoegde autoriteit van de lidstaat kan EASA-formulier 19  wijzigen om de 
nodige extra informatie weer te geven indien nationale bepaling en toelaten of 
vereisen dat het bewijs van bevoegdheid voor onderhoud dat is a fgegeven in 
overeenstemming met bijlage III (Deel -6) wordt gebruikt buiten  de vereisten 
van deze verordening.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 238
 
▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 239
 
▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 240
 
Aanhangsel VI  
Bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van luchtvaartuigen als bedoeld in 
Bijlage III (Deel 66) – EASA-formulier 26  
1. Zie de volgende bladzijden voor een voorbeeld van het in bij lage III (deel 
66) bedoelde bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van luchtvaa rtuigen.  
2. Dit document wordt geprint in de afgebeelde gestandaardiseer de vorm, maar 
kan worden verkleind zodat het door een computer kan worden geg enereerd. 
Als het wordt verkleind, moet voldoende ruimte beschikbaar blij ven op 
plaatsen waar officiële stempels of zegels moeten worden aangeb racht. 
Door een computer gegenereerde documenten hoeven niet alle vakk en te 
omvatten, voor zover deze vakken blanco blijven, zolang het doc ument 
maar duidelijk kan worden herkend als een bewijs van bevoegdhei d voor 
onderhoud van luchtvaartuigen dat overeenkomstig bijlage III (d eel 66) is 
afgegeven.  
3. Het document mag in het Engels of in de officiële taal van d e lidstaat van de 
bevoegde autoriteit worden ingevuld. In het tweede geval wordt een tweede 
exemplaar in het Engels aan het document gehecht voor houders v an een 
bewijs van bevoegdheid die dat bewijs buiten die lidstaat moete n gebruiken, 
teneinde te garanderen dat het document wordt begrepen met het oog op 
wederzijdse erkenning.  
4. Elke houder van een bewijs van bevoegdheid krijgt een uniek nummer dat is 
opgesteld op basis van een nationale identificatiecode en een a lfanumeriek 
volgnummer.  
5. De pagina's van het document mogen in een andere volgorde da n die van het 
voorbeeld zijn geordend en hoeven geen scheidingslijnen te hebb en, zolang 
de informatie zo geordend is dat de lay-out van elke pagina dui delijk kan 
worden afgeleid uit het formaat van het daarin opgenomen voorbe eld van 
een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van luchtvaartuigen.  
6. Het document wordt opgesteld door de bevoegde autoriteit. He t mag echter 
ook worden opgesteld door een overeenkomstig bijlage II (deel 1 45) goed­
gekeurde onderhoudsorganisatie, als de bevoegde autoriteit hier mee instemt 
en de voorbereiding plaatsvindt overeenkomstig een procedure di e is vast­
gesteld in het in punt 145.A.70 van bijlage II (deel 145) bedoe lde handboek 
van de onderhoudsorganisatie. De afgifte van het document gebeu rt in elk ge­
val door de bevoegde autoriteit.  
7. Wijzigingen van een bestaand bewijs van bevoegdheid voor ond erhoud van 
luchtvaartuigen worden door de bevoegde autoriteit opgesteld. D ergelijke 
wijzigingen mogen echter ook worden opgesteld door een overeenk omstig 
bijlage II (deel 145) goedgekeurde onderhoudsorganisatie, als d e bevoegde 
autoriteit hiermee instemt en de voorbereiding plaatsvindt over eenkomstig 
een procedure die is vastgesteld in het in punt 145.A.70 van bi jlage II (deel 
145) bedoelde handboek van de onderhoudsorganisatie. De wijzigi ng van het 
document gebeurt in elk geval door de bevoegde autoriteit.  
8. De houder van een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van luchtvaar­
tuigen houdt het bewijs in goede staat en ziet erop toe dat er geen ver­
meldingen op worden aangebracht zonder toestemming. De niet-nal eving 
van deze regel kan tot gevolg hebben dat het bewijs ongeldig is  of dat de 
houder wordt uitgesloten van certificeringsbevoegdheden. Het ka n ook leiden 
tot vervolging uit hoofde van de nationale wetgeving.  
9. Het overeenkomstig bijlage III (deel 66) afgegeven bewijs va n bevoegdheid 
voor onderhoud van luchtvaartuigen wordt erkend in alle lidstat en; het is niet 
nodig het document in te wisselen wanneer werkzaamheden worden uitge­
voerd in een andere lidstaat.  
10. De bijlage bij EASA-formulier 26 is facultatief en mag alle en worden ge­
bruikt om nationale bevoegdheden op te nemen, voor zover die be voegdhe­
den geregeld zijn bij nationale wetgeving die buiten het bestek  van bijlage III 
(deel 66) valt.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 241
 
11. Met betrekking tot de pagina met typebevoegdverklaringen va n het bewijs 
van bevoegdheid voor onderhoud van luchtvaartuigen, kan de bevo egde 
autoriteit ervoor kiezen deze pagina pas uit te geven op het mo ment dat 
de eerste typebevoegdverklaring moet worden aangetekend, en zal  zij meer 
dan één pagina met typebevoegdverklaringen moeten uitgeven als meerdere 
bevoegdverklaringen moeten worden aangetekend.  
12. Onverminderd punt 11 volgt elke afgegeven pagina het formaa t van dit 
voorbeeld en bevat ze de specifieke informatie voor die pagina.  
13. Op het bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van luchtvaart uigen moet 
duidelijk vermeld zijn dat de beperkingen uitsluitingen van de certificerings­
bevoegdheden vormen. Indien er geen beperkingen van toepassing zijn, 
wordt „geen beperkingen” vermeld op de pagina BEPERKINGEN.  
14. Wanneer een pre-printerformaat wordt gebruikt voor de afgif te van het bewijs 
van bevoegdheid voor onderhoud van luchtvaartuigen, wordt elk n iet-ingevuld 
vakje van een categorie, subcategorie of typebevoegdverklaring gemarkeerd 
om aan te geven dat de bevoegdverklaring niet van toepassing is . ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 242
 
▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 243
 
▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 244
 
Aanhangsel VII  
Basiskennisvereisten voor een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van 
luchtvaartuigen van categorie L  
De definities van de verschillende kennisniveaus die uit hoofde  van dit aanhang­
sel vereist zijn, zijn dezelfde als die van punt 1 van aanhangs el I van bijlage III 
(deel 66).  
Subcategorieën  Modules die vereist zijn voor elke subcate­
gorie (verwijs naar de onderstaande sylla­
bustabel)  
L1C: composietzweefvliegtuigen  1L, 2L, 3L, 5L, 7L en 12L  
L1: zweefvliegtuigen  1L, 2L, 3L, 4L, 5L, 6L, 7L en 12L  
L2C: gemotoriseerde composietzweef­
vliegtuigen en composiet-ELA1-vleu­
gelvliegtuigen  1L, 2L, 3L, 5L, 7L, 8L en 12L  
L2: gemotoriseerde zweefvliegtuigen 
en ELA1-vleugelvliegtuigen  1L, 2L, 3L, 4L, 5L, 6L, 7L, 8L en 12L  
L3H: heteluchtballonnen  1L, 2L, 3L, 9L en 12L  
L3G: gasballonnen  1L, 2L, 3L, 10L en 12L  
L4H: heteluchtzeppelins  1L, 2L, 3L, 8L, 9L, 11L en 12L  
L4G: ELA2-gaszeppelins  1L, 2L, 3L, 8L, 10L, 11L en 12L  
L5: gaszeppelins hoger dan ELA2  Basiskennisvereisten voor alle subcate­
gorieën van B1 
plus 
8L (voor B1.1 en B1.3), 10L, 11L en 
12L 
INHOUDSOPGAVE  
Benaming van de modules  
1L „Basiskennis”  
2L „Menselijke factoren”  
3L „Luchtvaartwetgeving”  
4L „Casco hout/metalen buizen en textiel”  
5L „Casco composiet”  
6L „Casco metaal”  
7L „Casco algemeen”  
8L „Motor”  
9L „Heteluchtballon/heteluchtzeppelin”  
10L „Gasballon/Gaszeppelin (vrij/verankerd)”  
11L „Hetelucht-/gaszeppelins”  
12L „Radio Com/ELT/transponder/instrumenten”  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 245
 
MODULE 1L — BASISKENNIS  
Niveau  
1L.1 Wiskunde 
Rekenkunde 
— Rekenkundige termen en tekens; 
— Methoden voor vermenigvuldiging en deling; 
— Breuken en decimalen; 
— Factoren en veelvouden; 
— Massa's, maten en conversiefactoren; 
— Verhouding en evenredigheid; 
— Gemiddelden en percentages; 
— Oppervlakten en volumes, kwadraten, derde machten; 
Algebra 
— Eenvoudige algebraïsche uitdrukkingen: optelling, aftrekking,  vermenigvuldiging en deling; 
— Gebruik van haakjes; 
— Eenvoudige algebraïsche fracties. 
Meetkunde 
— Eenvoudige geometrische constructies; 
— Grafische voorstelling: soort en gebruik van grafieken.  1 
1L.2 Fysica 
Stoffen 
— Aard van stoffen: de chemische elementen; 
— Chemische samenstelling; 
— Aggregatietoestanden: vast, vloeibaar en gasvormig; 
— Veranderingen tussen twee aggregatietoestanden. 
Mechanica 
— Krachten, momenten en koppels, voorstelling in vectoren; 
— Zwaartepunt; 
— Spanning, samendrukking, afschuiving en torsie; 
— Aard en eigenschappen van vaste stoffen, vloeistoffen en gass en. 
Temperatuur 
— Thermometers en temperatuurschalen: Celsius, Fahrenheit en Ke lvin; 
— Warmtebepaling.  1 
1L.3 Elektriciteit 
Gelijkspanningscircuits 
— Wet van Ohm, spannings- en stroomwetten van Kirchoff; 
— Betekenis van de inwendige weerstand van een voeding; 
— Weerstandsvermogen/weerstand; 
— Weerstandkleurencode, waarden en toleranties, voorkeurwaarden , wattagewaarden; 
— Weerstanden in serie en parallel.  1 
1L.4 Aerodynamica/aerostatica 
Internationale Standaardatmosfeer (ISA), toepassing op aerodyna mica en aerostatica.  1 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 246
 
Niveau  
Aerodynamica 
— Luchtstroom rond een lichaam; 
— Grenslaag, laminaire en turbulente stroming; 
— Stuwkracht, massa, aerodynamische resultante; 
— Opwekken van lift en weerstand: invalshoek, polaire kromming,  overtrekken. 
AerostaticaEffect op envelopes, effect van wind, hoogte en temp eratuur.  
1L.5 Veiligheid en milieubescherming op de arbeidsplaats 
— Veilige werkmethoden m.i.v. de te nemen voorzorgen bij werken  met elektriciteit, gassen (vooral 
zuurstof), oliën en chemicaliën; 
— Etikettering, opslag en verwijdering van materialen die een g evaar vormen voor de veiligheid en 
het milieu; 
— Herstelactie in geval van brand of een ander ongeval met een van voornoemde risico's, inclusief 
de kennis van blusmiddelen.  2 
MODULE 2L — MENSELIJKE FACTOREN  
Niveau  
2L.1 Algemeen 
— De noodzaak om rekening te houden met menselijke factoren; 
— Incidenten die zijn toe te schrijven aan menselijke factoren/ menselijke fout; 
— Wet van Murphy.  1 
2L.2 Menselijke prestaties en beperkingen 
Zicht, gehoor, informatieverwerking, aandacht en waarneming, ge heugen.  1 
2L.3 Sociale psychologie 
Verantwoordelijkheid, motivatie, groepsdruk, teamwork.  1 
2L.4 Factoren die de prestatie beïnvloeden 
Fitheid/gezondheid, stress, slaap, vermoeidheid, alcohol, medic atie, druggebruik.  1 
2L.5 De fysieke omgeving 
Werkomgeving (klimaat, geluid, verlichting).  1 
MODULE 3L — LUCHTVAARTWETGEVING  
Niveau  
3L.1 Regelgevingskader 
— Rol van de Europese Commissie, het EASA en de nationale lucht vaartautoriteiten; 
— Toepasselijke delen van deel M en deel 66.  1 
3L.2 Reparaties en aanpassingen 
— Goedkeuring van wijzigingen (reparaties en aanpassingen); 
— Standaardwijzigingen en standaardreparaties.  2 
3L.3 Onderhoudsgegevens 
— Luchtwaardigheidsaanwijzingen, instructies voor blijvende luc htwaardigheid (AMM, IPC enz.); 
— Vlieghandboek; 
— Onderhoudsgegevens.  2 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 247
 
MODULE 4L — CASCO HOUT/METALEN BUIZEN EN TEXTIEL  
Niveau  
4L.1 Casco hout/combinatie van metalen buizen en textiel 
— Hout, gelaagd hout, kleefstoffen, elektriciteitsvoeding, eige nschappen, machinale bewerking; 
— Bedekking (bedekkingsmaterialen, kleefstoffen en afwerkingen,  natuurlijke en synthetische be­
dekkingsmaterialen en kleefstoffen); 
— Verf, assemblage en reparatieprocessen; 
— Herkenning van schade door overbelasting van hout- en textiel structuren en metalen buizen; 
— Kwaliteitsverlies van houten componenten en bedekkingen; 
— Scheurproef (optische procedure, bv. vergrootglas) van metale n componenten. Corrosie en pre­
ventieve methoden. Bescherming van de gezondheid en brandveilig heidsmaatregelen.  2 
4L.2 Materiaalkunde 
— Soorten hout, stabiliteit en verspaningseigenschappen; 
— Buizen en appendages van staal en lichte legeringen, controle  van lasnaden op breuken; 
— Kunststoffen (overzicht, begrip van de eigenschappen); 
— Verven en verwijderen van verf; 
— Lijm, kleefstoffen; 
— Bedekkingsmaterialen en -technologieën (natuurlijke en synthe tische polymeren).  2 
4L.3 Schade vaststellen 
— Overbelasting van hout- en textielstructuren en metalen buize n; 
— Belastingsverplaatsing; 
— Weerstand tegen vermoeidheid en scheurproeven.  3 
4L.4 Uitvoering van praktische werkzaamheden 
— Vastzetten van pennen, schroeven, kroonmoeren, kabelspanners;  
— Verbindingshulzen; 
— Nicopress- en Talurit-herstellingen; 
— Herstelling van bedekkingen; 
— Herstelling van doorzichtige delen; 
— Herstellingen (gelaagd hout, gordingen, leuningen, huidbeplat ing); 
— Afstelling van luchtvaartuigen. Berekening van de massabalans  en het bewegingsbereik van de 
stuurvlakken, meting van de bedieningskrachten; 
— 100 uurs/jaarlijkse inspecties van een casco uit hout of een combinatie van metalen buizen en 
textiel.  2 
MODULE 5L — CASCO COMPOSIET  
Niveau  
5L.1 Structuur - Vezelversterkt plastic (Fibre-Reinforced Plast ic, FRP) 
— Basisbeginselen van bouw met vezelversterkt plastic; 
— Kunsthars (Epoxy, polyester, fenol, vinylesther); 
— Verstevigingsmaterialen glas, aramide en koolstofvezels, kenm erken; 
— Vulstoffen; 
— Ondersteunende kernen (balsa, honingraat, schuimplastic); 
— Constructies, belastingverplaatsingen (stevig omhulsel van ve zelversterkt plastic, sandwiches);  2 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 248
 
Niveau  
— Vaststellen van schade bij overbelasting van componenten; 
— Procedure voor projecten met vezelversterkt plastic (volgens het handboek van de onderhouds­
organisatie), met inbegrip van opslagomstandigheden van materia al. 
5L.2 Materiaalkunde 
— Thermoharders, thermoplastische polymeren, katalytische stoff en; 
— Begrip, eigenschappen, technologieën voor machinale bewerking , scheiden, binden; 
— Harsen voor vezelversterkt plastic: epoxyharsen, polyesterhar sen, vinylestherharsen, fenolharsen; 
— Verstevigingsmaterialen; 
— Van elementaire vezels tot filamenten (losmiddel, afwerking),  weefpatronen; 
— Eigenschappen van individuele verstevigingsmaterialen (E-glas vezel, aramidevezel, koolstofve­
zel); 
— Probleem met systemen die uit meerdere materialen bestaan, ma trix; 
— Adhesie/cohesie, diverse gedragingen van vezelmaterialen; 
— Vulmaterialen en pigmenten; 
— Technische vereisten voor vulmaterialen; 
— Wijziging in de eigenschappen van de harssamenstelling door h et gebruik van E-glas, microbal­
lon, aerosols, katoen, mineralen, metaalpoeder, organische stof fen; 
— Samenvoegen van verf, separatietechnologieën; 
— Ondersteunende materialen; 
— Honingraten (papier, vezelversterkt plastic, metaal), balsaho ut, Divinycell (Contizell), ontwikke­
lingstrends.  2 
5L.3 Assemblage van luchtvaartuigconstructies in vezelversterkt e composietstructuren 
— Stevig omhulsel; 
— Sandwiches; 
— Assemblage van aerodynamische profielen, rompen, stuurvlakken . 2 
5L.4 Schade vaststellen 
— Gedrag van componenten uit vezelversterkt plastic bij overbel asting; 
— Vaststellen van delaminatie, losse bindingen; 
— Frequentie van buigingstrilling in aërodynamische profielen; 
— Belastingsverplaatsing; 
— Wrijvingsverbinding en positieve vergrendeling; 
— Weerstand tegen vermoeidheid en corrosie van metalen onderdel en; 
— Metaalbinding, oppervlakteafwerking van stalen en aluminium c omponenten bij binding met 
vezelversterkt plastic.  3 
5L.5 Het maken van vormstukken 
— Gipsvormen, keramiek voor vormstukken; 
— GFK-vormen, gel-coating, verstevigingsmaterialen, stijfheidsp roblemen; 
— Metalen vormstukken; 
— Buiten- en binnenvormstukken (mannelijk/vrouwelijk);  2 
5L.6 Uitvoering van praktische werkzaamheden 
— Vastzetten van pennen, schroeven, kroonmoeren, kabelspanners;  
— Verbindingshulzen; 
— Nicopress- en Talurit-herstellingen; 
— Herstelling van bedekkingen; 
— Herstelling van stevige omhulsels van vezelversterkt plastic;  2 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 249
 
Niveau  
— Maken van vormstukken/gieten van een component (bv. rompneus,  stroomlijnkap van het lan­
dingsgestel, vleugeltip en winglet); 
— Herstelling van sandwichomhulsels waarvan de binnen- en buite nlaag zijn beschadigd; 
— Herstelling van sandwichomhulsels door druk uit te oefenen me t een vacuüm rubberzak; 
— Herstelling van doorzichtig deel (PMMA) met één- en tweecompo nent-kleefmiddelen; 
— Binding van doorzichtig deel met het frame van de cockpitkap;  
— Harding van doorzichtige delen en andere componenten; 
— Herstelling van sandwichomhulsels (kleine herstelling, minder  dan 20 cm); 
— Afstelling van luchtvaartuigen. Berekening van de massabalans  en het bewegingsbereik van de 
stuurvlakken, meting van de bedieningskrachten; 
— 100 uurs/jaarlijkse inspectie van een luchtvaartuigstructuur met vezelversterkt plastic.  
MODULE 6L — CASCO METAAL  
Niveau  
6L.1 Metalen structuur 
— Metaalhoudende materialen en halffabrikaten, methoden voor ma chinale bewerking; 
— Weerstand tegen vermoeidheid en scheurproeven; 
— Assemblage van componenten met een metalen constructie, geklo nken verbindingen, kleefver­
bindingen; 
— Vaststellen van schade bij overbelaste componenten, corrosie- effecten; 
— Gezondheidsbescherming en voorzorgsmaatregelen tegen brand.  2 
6L.2 Materiaalkunde 
— Staal en staallegeringen; 
— Lichte metalen en lichte legeringen van deze metalen; 
— Klinkmaterialen; 
— Plastic; 
— Kleuren en verfsoorten; 
— Kleefmiddelen voor metaal; 
— Soorten corrosie; 
— Bedekkingsmaterialen en technologieën (natuurlijk en syntheti sch).  2 
6L.3 Schade vaststellen 
— Overbelaste metalen structuren, nivellering, symmetriemeting;  
— Belastingsverplaatsing; 
— Weerstand tegen vermoeidheid en scheurproeven; 
— Vaststellen van losse geklonken verbindingen.  3 
6L.4 Assemblage van structuren in metalen en composietconstruct ie 
— Huidbeplating; 
— Spanten; 
— Langsverstijvers en gordingen; 
— Spantconstructie; 
— Problemen met systemen die uit meerdere materialen bestaan.  2 
6L.5 Sluitingen 
— Classificatie voor passing en speling; 
— Metriek stelsel en Brits meetstelsel; 
— Overgedimensioneerde bouten.  2 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 250
 
Niveau  
6L.6 Uitvoering van praktische werkzaamheden 
— Vastzetten van pennen, schroeven, kroonmoeren, kabelspanners;  
— Verbindingshulzen; 
— Nicopress- en Talurit-herstellingen; 
— Herstelling van bedekkingen, oppervlakteschade, technieken vo or stopboren; 
— Herstelling van doorzichtige delen; 
— Plaatstaal uitsnijden (aluminium en lichte legeringen, staal en legeringen); 
— Vouwen, buigen, randbewerking, lassen, slaan, effenen, rilrol len; 
— Klinken van metalen structuren herstellen volgens herstelling sinstructies of -tekeningen; 
— Beoordeling van klinkfouten; 
— Afstelling van luchtvaartuigen. Berekening van de massabalans  en het bewegingsbereik van de 
stuurvlakken, meting van de bedieningskrachten; 
— 100 uurs/jaarlijkse inspectie van een metalen structuur.  2 
MODULE 7L — CASCO ALGEMEEN  
Niveau  
7L.1 Stuurinrichting 
— Besturingsinstrumenten in de cockpit: besturingsinstrumenten in de cockpit, kleurmarkeringen, 
knopvormen; 
— Oppervlak van besturingsinstrumenten, flappen, oppervlak van luchtremmen, besturingsinstru­
menten, scharnieren, lagers, steunen, dubbelwerkende stangen, t uimelaars, hoornen, geleidewie­
len, kabels, kettingen, buizen, rollers, sporen, uitdrijfschroe ven, oppervlakken, bewegingen, 
smering, stabilisatoren, balancering van besturingsoppervlakken ; 
— Combinatie van besturingsinstrumenten: kleprolroeren, remklep pen; 
— Trimsystemen.  3 
7L.2 Casco 
— Landingsgestel: kenmerken van landingsgestellen en dempsystem en, uitbreiding, remmen, trom­
mel, schijven, wiel, band, intrekkingsmechanisme, elektrische i ntrekking, noodgeval; 
— Bevestigingspunten tussen vleugel en romp, bevestigingspunten  tussen staart (vin en staartvlak) 
en romp, bevestigingspunten van stuurvlakken; 
— Toegestane onderhoudsmaatregelen; 
— Slepen: sleep-/hefapparatuur/-mechanisme; 
— Cabine: stoelen en veiligheidsgordels, lay-out van de cabine,  voorruit, ruiten, kasten, bagage­
compartimenten, besturingsinstrumenten in de cockpit, verluchti ngssysteem van de cabine, blazer 
— Waterballast: waterreservoirs, leidingen, kleppen, afvoerbuiz en, ventilatiegaten, tests; 
— Brandstofsysteem: tanks, leidingen, filters, ventilatiegaten,  afvoeren, vullen, selectieklep, pom­
pen, indicatie, tests, verbindingen; 
— Hydraulische systemen: lay-out van het systeem, accumulatoren , druk- en vermogendistributie, 
indicatie: 
— Vloeistoffen en gassen: hydraulisch, andere vloeistoffen, niv eaus, tank, leidingen, kleppen, filter; 
— Beschermingsmiddelen: brandschotten, brandbescherming, blikse minslag, verbindingen, spans­
chroeven, vergrendelingsinstallaties, ontladers.  2 
7L.3 Sluitingen 
— Betrouwbaarheid van pennen, klinken, schroeven; 
— Controlekabels, kabelspanners; 
— Snelsluithaken (L'Hotellier, SZD, Polen).  2 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 251
 
Niveau  
7L.4 Vergrendelingsuitrusting 
— Toelaatbaarheid van vergrendelingsmethoden, vergrendelingspen nen, pennen uit verenstaal, 
borgdraad, stopmoeren, verf; 
— Snelsluithaken.  2 
7L.5 Gewicht en evenwicht  2 
7L.6 Reddingssystemen  2 
7L.7 Boordmodules 
— Pitot-statisch systeem, vacuüm-/dynamisch systeem, hydrostati sche test; 
— Vlieginstrumenten: luchtsnelheidsmeter, hoogtemeter, stijg- e n daalsnelheidsmeter, verbinding en 
werking, markeringen; 
— Lay-out en display, paneel, elektrische bedrading; 
— Gyroscoop, filters, aanwijzende instrumenten; testen van de w erking; 
— Magnetisch kompas: installatie en kompasijking; 
— Zweefvliegtuigen. akoestische stijg- en daalsnelheidsmeter, v luchtrecorders, hulpmiddel voor het 
vermijden van botsingen; 
— Zuurstofsysteem.  2 
7L.8 Installatie en aansluitingen van boordmodules 
— Vlieginstrumenten, montagevoorschriften (voorwaarden voor noo dlandingen overeenkomstig 
CS-22); 
— Elektrische bedrading, stroombronnen, soorten accumulatoren, elektrische parameters, elektrische 
generator, circuitonderbreker, energiebalans, aarde/grond, conn ectoren, terminals, waarschuwin­
gen, smeltveiligheden, lampen, verlichting, schakelaars, voltme ters, ampèremeters, elektrische 
drukmeters.  2 
7L.9 Aandrijving met zuigermotor 
Koppeling tussen motor en casco.  2 
7L.10 Propeller 
— Inspectie; 
— Vervanging; 
— Balancering.  2 
7L.11 Inklapsysteem 
— Bediening van de propellerstand; 
— Inklapsysteem van de motor en/of propeller.  2 
7L.12 Procedures voor fysieke inspectie 
— Schoonmaken, gebruik van verlichting en spiegels; 
— Meetinstrumenten; 
— Meting van de deflectie van besturingsoppervlakken; 
— Aanhaalmoment van schroeven en bouten; 
— Slijtage van lagers; 
— Inspectieapparatuur; 
— Kalibratie van meetinstrumenten.  2 
MODULE 8L — MOTOR  
Niveau  
8L.1 Geluidsbeperkingen 
— Verklaring van het concept „geluidsniveau”; 
— Geluidscertificaat; 
— Verbeterde geluidsisolatie; 
— Mogelijke vermindering van geluidsemissies.  1 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 252
 
Niveau  
8L.2 Zuigermotoren 
— Viertaktmotor met elektrische ontsteking, luchtgekoeld, vloei stofgekoeld; 
— Tweetaktmotor; 
— Draaizuigermotor; 
— Rendement en factoren die hierop van invloed zijn (druk-volum ediagram, vermogenscurve); 
— Geluidscontroleapparatuur.  2 
8L.3 Propeller 
— Blad, naafkap, achterplaat, accumulatordruk, naaf; 
— Werking van propellers; 
— Propeller met verstelbare spoed, propellers die mechanisch, e lektrisch en hydraulisch verstelbaar 
zijn op de grond en in de lucht; 
— Balancering (statisch, dynamisch); 
— Geluidsproblemen.  2 
8L.4 Motorbedieningsapparaten 
— Mechanische bedieningsapparaten; 
— Elektrische bedieningsapparaten; 
— Tankdisplays; 
— Functies, kenmerken, typische fouten en aanwijzingen van fout en. 2 
8L.5 Slangen 
— Materiaal en machinale bewerking van brandstof- en olieslange n; 
— Controle van de levensduur.  2 
8L.6 Toebehoren 
— Bediening van magneto's; 
— Controle van de onderhoudslimieten; 
— Bediening van carburatoren; 
— Onderhoudsinstructies voor typische kenmerken; 
— Elektrische brandstofpompen; 
— Bediening van propellermechanismen; 
— Elektrische bediening van propellermechanismen; 
— Hydraulische bediening van propellermechanismen.  2 
8L.7 Ontstekingssysteem 
— Constructies: ontsteking met spoelen, magneto's en thyristor;  
— Rendement van het ontstekings- en voorverwarmingssysteem; 
— Modules van het ontstekings- en voorverwarmingssysteem; 
— Inspectie en test van een bougie.  2 
8L.8 Inductie- en uitlaatsystemen 
— Werking en assemblage; 
— Dempers en verwarmerinstallaties; 
— Motorgondels en motorkappen; 
— Inspectie en test; 
— CO-emissietest.  2 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 253
 
Niveau  
8L.9 Motorbrandstoffen en smeermiddelen 
— Brandstofkenmerken; 
— Etikettering, milieuvriendelijke opslag; 
— Minerale en synthetische smeeroliën en hun parameters: etiket tering en kenmerken, toepassing; 
— Milieuvriendelijke opslag en correcte verwijdering van gebrui kte olie.  2 
8L.10 Documentatie 
— Documenten van de fabrikant over de motor en de propeller; 
— Instructies voor permanente luchtwaardigheid; 
— Vlieghandboek van het luchtvaartuig (Aircraft Flight Manual, AFM) en onderhoudshandboek 
voor het luchtvaartuig (Aircraft Maintenance Manual, AMM); 
— Revisie-interval (Time Between Overhaul, TBO); 
— Luchtwaardigheidsaanwijzingen (Airworthiness Directive, AD), technische nota's en dienstbulle­
tins. 2 
8L.11 Illustratiemateriaal 
— Cilinderunit met klep; 
— Carburator; 
— Magneto-hoogspanning; 
— Differentiële compressietester voor cilinders; 
— Oververhitte/beschadigde zuigers; 
— Bougies van motoren die op verschillende wijze zijn bediend.  2 
8L.12 Praktijkervaring 
— Veiligheid op het werk/voorkomen van ongelukken (omgaan met b randstoffen en smeermidde­
len, opstarten van motoren); 
— Afstellen van stangen voor motorbediening en Bowden-kabels; 
— Instellen van onbelaste snelheid; 
— Controle en instellen van het ontstekingstijdstip; 
— Operationele test van magneto's; 
— Controle van het ontstekingssysteem; 
— Testen en reinigen van bougies; 
— Uitvoering van taken aan de motor die deel uitmaken van een 1 00-uurs / jaarlijkse inspectie van 
een vleugelvliegtuig; 
— Cilindercompressietest; 
— Statische test en beoordeling van motorproefdraaien; 
— Documentatie van onderhoudswerkzaamheden, met inbegrip van de  vervanging van componen­
ten. 2 
8L.13 Gasuitwisseling in verbrandingsmotoren 
— Viertaktzuigermotor en regelunits; 
— Energieverliezen; 
— Ontstekingstijdstip; 
— Direct stroomgedrag van regelunits; 
— Wankelmotor en regelunits; 
— Tweetaktmotor en regelunits; 
— Spoeling; 
— Spoelingblower; 
— Stationair toerental en vermogensbereik.  2 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 254
 
Niveau  
8L.14 Ontsteking, verbranding en carburatie 
— Ontsteking; 
— Bougies; 
— Ontstekingssysteem; 
— Verbrandingsproces; 
— Normale verbranding; 
— Rendement en gemiddelde druk; 
— Motorslag en octaangetal; 
— Vorm van de verbrandingskamer; 
— Brandstof-luchtmengsel in de carburator; 
— Beginsel van de carburator, carburatorvergelijking; 
— Enkelvoudige carburator; 
— Problemen met enkelvoudige carburatoren en oplossingen; 
— Carburatormodellen; 
— Lucht-brandstofmengsel tijdens injectie; 
— Mechanische injectie; 
— Elektronische injectie; 
— Continue injectie; 
— Vergelijking carburator-injectie.  2 
8L.15 Vluchtinstrumenten in luchtvaartuigen met injectiemotoren  
— Bijzondere vluchtinstrumenten (injectiemotor); 
— Interpretatie van indicaties tijdens een statische test; 
— Interpretatie van indicaties tijdens de vlucht op diverse vli egniveaus.  2 
8L.16 Onderhoud van luchtvaartuigen met injectiemotoren 
— Documentatie, documenten van de fabrikant enz.; 
— Algemene onderhoudsinstructies (inspecties per uur); 
— Functionele tests; 
— Test op de grond; 
— Testvlucht; 
— Opsporen en corrigeren van fouten in het injectiesysteem.  2 
8L.17 Veiligheid op de arbeidsplaats en veiligheidsvoorschrifte n 
Veiligheid op de arbeidsplaats en veiligheidsvoorschriften bij werkzaamheden aan injectiesystemen.  2 
8L.18 Visuele hulpmiddelen: 
— Carburator; 
— Componenten van het injectiesysteem; 
— Luchtvaartuigen met injectiemotor; 
— Gereedschap voor werkzaamheden aan injectiesystemen.  2 
8L.19 Elektrische aandrijving 
— Energiesysteem, accumulatoren, installatie; 
— Elektrische motor; 
— Controle van hitte, geluid en trillingen; 
— Testwikkelingen; 
— Elektrische bedrading en controlesystemen;  2 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 255
 
Niveau  
— Pylon, uit- en inklapsystemen; 
— Remsystemen van de motor/propeller; 
— Motorventilatiesystemen; 
— Praktijkervaring met 100 uurs/jaarlijkse inspecties.  
8L.20 Straalaandrijving 
— Installatie van de motor; 
— Pylon, uit- en inklapsystemen; 
— Brandbeveiliging; 
— Brandstofsystemen, met inbegrip van smering; 
— Systemen voor het starten van de motor, gashulp; 
— Beoordeling van motorschade; 
— Motoronderhoud; 
— Verwijderen, terugplaatsen en testen van motoren; 
— Praktijkervaring, met voorwaardelijke inspecties / inspecties  op basis van de draaitijd / jaarlijkse 
inspecties; 
— Voorwaardelijke inspecties.  2 
8L.21 Zelfstandige digitale elektronische motorregelapparatuur (FADEC)  2  
MODULE 9L — HETELUCHTBALLON/HETELUCHTZEPPELIN  
Niveau  
9L.1 Basisbeginselen en assemblage van heteluchtballonnen/hetel uchtzeppelins 
— Assemblage en individuele onderdelen; 
— Envelopes; 
— Envelope-materialen; 
— Envelope-systemen; 
— Conventionele en speciale vormen; 
— Brandstofsysteem; 
— Brander, branderframe en steunstangen van de brander; 
— Cilinders met samengeperste gassen, slangen voor samengeperst e gassen; 
— Mand en alternatieve voorzieningen (stoelen); 
— Accessoires voor afstellen; 
— Onderhoudswerkzaamheden; 
— Jaarlijkse/100 uursinspectie; 
— Logboeken; 
— Vlieghandboek van het luchtvaartuig (Aircraft Flight Manual, AFM) en onderhoudshandboek 
voor het luchtvaartuig (Aircraft Maintenance Manual, AMM); 
— Afstelling en voorbereiding van het opstijgen (vasthouden voo r het opstijgen); 
— Opstijgen.  3 
9L.2 Praktijkopleiding 
Besturingsinstrumenten, onderhoudswerkzaamheden (volgens het vl ieghandboek).  3 
9L.3 Envelope 
— Weefsel; 
— Naden; 
— Load tapes, scheurstoppers; 
— Kroonringen;  3 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 256
 
Niveau  
— Parachuteklep en snelle-leegloopsystemen; 
— Scheurbaan; 
— Draaiklep; 
— Diafragma/kettinglijn (speciale vormen en zeppelins); 
— Rollen, riemschijven; 
— Besturings- en draaglijnen; 
— Knopen; 
— Temperatuurindicatiestrip, temperatuurvlag, envelopethermomet er; 
— Vliegkabels; 
— Fittings, karabijnhaken.  
9L.4 Brander en brandstofsysteem 
— Spoelen van de brander; 
— Straal-, vloeistof- en waakvlam-kleppen; 
— Branders/sproeiers; 
— Waakvlambranders/sproeiers; 
— Branderframe; 
— Brandstofleidingen/-slangen; 
— Brandstofcilinders, kleppen en fittings.  3 
9L.5 Mand en mandophanging (incl. alternatieve voorzieningen) 
— Soorten manden (incl. alternatieve voorzieningen) 
— Mandmaterialen: riet en wilgentenen, dierenhuid, hout, bekled ingsmaterialen, ophangkabels; 
— Stoelen, rollagers; 
— Karabijnsluiting, kluister en pennen; 
— Steunstangen van de brander; 
— Bevestigingsriemen van de brandstofcilinder; 
— Toebehoren.  3 
9L.6 Uitrusting 
— Brandblusser, branddeken; 
— Instrumenten (afzonderlijk of gecombineerd).  3 
9L.7 Kleine herstellingen 
— Naaien; 
— Hechten; 
— Herstellingen van de huid/bekleding van de mand.  3 
9L.8 Procedures voor fysieke inspectie 
— Schoonmaken, gebruik van verlichting en spiegels; 
— Meetinstrumenten; 
— Meting van de deflectie van besturingsinstrumenten (alleen vo or luchtschepen); 
— Aanhaalmoment van schroeven en bouten; 
— Slijtage van lagers (alleen zeppelins); 
— Inspectieapparatuur; 
— Kalibratie van meetinstrumenten; 
— Treksterktetest.  2 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 257
 
MODULE 10L — GASBALLON/GASZEPPELIN (VRIJ/VERANKERD)  
Niveau  
10L.1 Basisbeginselen en assemblage van gasballonnen/luchtschep en 
— Assemblage van individuele onderdelen; 
— Materiaal van de envelope en de netstructuur; 
— Envelope, scheurbaan, noodopening, trouwen en riemen; 
— Starre gasklep; 
— Flexibele gasklep (parachute); 
— Netstructuur; 
— Mandring; 
— Manden en toebehoren (met inbegrip van alternatieve voorzieni ngen); 
— Paden voor elektrostatische ontlading; 
— Meertouw en sleepkabel; 
— Onderhoudswerkzaamheden; 
— Jaarlijkse inspectie; 
— Vliegpapieren; 
— Vlieghandboek van het luchtvaartuig (Aircraft Flight Manual, AFM) en onderhoudshandboek 
voor het luchtvaartuig (Aircraft Maintenance Manual, AMM); 
— Afstellen en voorbereiding van het opstijgen; 
— Opstijgen.  3 
10L.2 Praktijkopleiding 
— Besturingsinstrumenten; 
— Onderhoudswerkzaamheden (volgens AMM en AFM); 
— Veiligheidsvoorschriften bij het gebruik van waterstofgas als  stijggas.  3 
10L.3 Envelope 
— Weefsel; 
— Palen en versteviging van palen; 
— Scheurbaan en touw; 
— Parachutes en draaglijnen; 
— Kleppen en koorden; 
— Vulleiding, Poeschel-ring en touwen; 
— Paden voor elektrostatische ontlading;  3 
10L.4 Klep 
— Veren; 
— Pakkingen; 
— Schroefverbindingen; 
— Controlelijnen; 
— Paden voor elektrostatische ontlading;  3 
10L.5 Netstructuur of touwwerk (zonder net) 
— Soorten net en andere lijnen; 
— Afmetingen en hoeken van netten; 
— Netring; 
— Knoopmethodes; 
— Paden voor elektrostatische ontlading;  3 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 258
 
Niveau  
10L.6 Mandring  3 
10L.7 Mand (incl. alternatieve inrichtingen) 
— Soorten manden (incl. alternatieve inrichtingen) 
— Stroppen en knevels; 
— Ballastsysteem (zakken en ondersteuningen); 
— Paden voor elektrostatische ontlading;  3 
10L.8 Scheurkoord en klepkoorden  3  
10L.9 Aanmeerlijn en sleeptouw  3  
10L.10 Kleine herstellingen 
— Hechten; 
— Touwkabels verbinden.  3 
10L.11 Uitrusting 
Instrumenten (afzonderlijk of gecombineerd).  3 
10L.12 Tuikabel (alleen verankerde gasballonnen (TGB)) 
— Soorten kabels; 
— Aanvaardbare beschadiging van de kabel; 
— Kabelwartel; 
— Kabelklemmen.  3 
10L.13 Lier (alleen verankerde gasballonnen) 
— Soorten lieren; 
— Mechanisch systeem; 
— Elektrisch systeem; 
— Noodsysteem; 
— Aan de grond vastzetten/verzwaren van de lier.  3 
10L.14 Procedures voor fysieke inspectie 
— Schoonmaken, gebruik van verlichting en spiegels; 
— Meetinstrumenten; 
— Meting van de deflectie van besturingsinstrumenten (alleen vo or luchtschepen); 
— Aanhaalmoment van schroeven en bouten; 
— Slijtage van lagers (alleen zeppelins); 
— Inspectieapparatuur; 
— Kalibratie van meetinstrumenten; 
— Treksterktetest.  2 
MODULES 11L — HETELUCHT-/GASZEPPELINS  
Niveau  
11L.1 Basisbeginselen en assemblage van kleine zeppelins 
— Envelope, ballonetten; 
— Kleppen, openingen; 
— Gondel; 
— Aandrijving; 
— Vlieghandboek van het luchtvaartuig (Aircraft Flight Manual, AFM) en onderhoudshandboek 
voor het luchtvaartuig (Aircraft Maintenance Manual, AMM); 
— Afstellen en voorbereiding van het opstijgen;  3 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 259
 
Niveau  
11L.2 Praktijkopleiding 
— Besturingsinstrumenten; 
— Onderhoudswerkzaamheden (volgens AMM en AFM);  3 
11L.3 Envelope 
— Weefsel; 
— Scheurbaan en touwen; 
— Kleppen; 
— Kettinglijnsysteem.  3 
11L.4 Gondel (incl. alternatieve voorzieningen) 
— Soorten gondels (incl. alternatieve voorzieningen); 
— Cascotypes en -materialen; 
— Vaststelling van schade.  3 
11L.5 Elektrisch systeem 
— Basisbeginselen m.b.t. elektrische boordcircuits; 
— Stroombronnen (accumulatoren, bevestiging, ventilatie, corros ie); 
— Lood-, nikkelcadmium- (NiCd) of andere accumulatoren, droge b atterijen; 
— Generatoren; 
— Bedrading, elektrische schakelingen; 
— Smeltveiligheiden; 
— Externe stroombron; 
— Energiebalans.  3 
11L.6 Aandrijving 
— Brandstofsysteem: tanks, leidingen, filters, ventilatiegaten,  afvoeren, vullen, selectieklep, pom­
pen, indicatie, tests, verbindingen; 
— Aandrijvingsinstrumenten; 
— Basisbeginselen m.b.t. metingen en instrumenten; 
— Toerentalmeting; 
— Drukmeting; 
— Temperatuurmeting; 
— Meting van beschikbare brandstof/vermogen.  3 
11L.7 Uitrusting 
— Brandblusser, branddeken; 
— Instrumenten (afzonderlijk of gecombineerd).  3 
MODULE 12L — RADIO COM/ELT/TRANSPONDER/INSTRUMENTEN  
Niveau  
12L.1 Radio Com/ELT 
— Kanaalafstand; 
— Functionele basistest; 
— Batterijen; 
— Test- en onderhoudsvoorschriften.  2 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 260
 
Niveau  
12L.2 Transponder 
— Werkingsbeginsel; 
— Kenmerkende draagbare configuratie, met inbegrip van een ante nne; 
— Uitleg van standen A, C, S; 
— Test- en onderhoudsvoorschriften.  2 
12L.3 Instrumenten 
— Draagbare hoogtemeter/stijg- en- daalsnelheidsmeter; 
— Batterijen; 
— Functionele basistest.  2 ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 261
 
Aanhangsel VIII  
Basisexamennorm voor een bewijs van bevoegdheid voor onderhoud van 
luchtvaartuigen van categorie L  
(a) De normaliseringsbasis voor examens met betrekking tot de b asiskennisver­
eisten van Aanhangsel VII zijn als volgt:  
(i) alle examens dienen te worden afgelegd met behulp van het m eerkeu­
zesysteem, zoals uiteengezet onder (ii). De onjuiste keuzemogel ijkheden 
dienen even aannemelijk te lijken voor iemand die onbekend is m et het 
onderwerp. Alle keuzemogelijkheden dienen duidelijk verband te hou­
den met de vraag en op elkaar te lijken wat betreft woordgebrui k, 
grammaticale constructie en lengte. Bij numerieke vragen dienen  de 
onjuiste antwoorden betrekking te hebben op procedurefouten, bi jvoor­
beeld een in verkeerde richting uitgevoerde correctie of een on juiste 
omrekening van maateenheden. Het mogen niet zomaar willekeurige  
getallen zijn.  
(ii) elke meerkeuzevraag moet 3 alternatieve antwoorden hebben waarvan 
slechts één het juiste antwoord kan zijn; de kandidaat moet ove r de tijd 
per module beschikken die gebaseerd is op een nominaal gemiddel de 
van 75 seconden per vraag.  
(iii) het slaagpercentage voor elke module is 75 %;  
(iv) er worden geen strafpunten gegeven (negatieve punten voor verkeerd 
beantwoorde vragen);  
(v) het in de vragen vereiste kennisniveau moet in verhouding s taan tot het 
niveau van de technologie van de desbetreffende categorie 
luchtvaartuigen.  
(b) Het aantal vragen per module is als volgt:  
(i) module 1L „Basiskennis”: 12 vragen. Toegestane tijd: 15 min uten;  
(ii) module 2L „Menselijke factoren”: 8 vragen. Toegestane tijd : 10 minu­
ten; 
(iii) module 3L „Luchtvaartwetgeving”: 24 vragen. Toegestane ti jd: 30 mi­
nuten;  
(iv) module 4L „Casco hout/metalen buizen en textiel”: 32 vrage n. Toe­
gestane tijd: 40 minuten;  
(v) module 5L „Casco composiet”: 32 vragen. Toegestane tijd: 40  minu­
ten; 
(vi) module 6L „Casco metaal”: 32 vragen. Toegestane tijd: 40 m inuten;  
(vii) module 7L „Casco algemeen”: 64 vragen. Toegestane tijd: 8 0 minuten;  
(viii) module 8L „Motor”: 48 vragen. Toegestane tijd: 60 minute n; 
(ix) module 9L „Heteluchtballon/heteluchtzeppelin”: 36 vragen. Toegestane 
tijd: 45 minuten;  
(x) module 10L „Gasballon/gaszeppelin (vrij/verankerd)”: 40 vra gen. Toe­
gestane tijd: 50 minuten;  
(xi) module 11L „Hetelucht-/gaszeppelins”: 36 vragen. Toegestan e tijd: 
45 minuten;  
(xii) Module 12L „Radio Com/ELT/transponder/instrumenten”: 16 v ragen. 
Toegestane tijd: 20 minuten.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 262
 
BIJLAGE IV  
(Deel 147)  
INHOUDSOPGAVE  
147.1  
SECTIE A — TECHNISCHE VOORSCHRIFTEN  
SUBDEEL A ALGEMEEN  
147.A.05 Toepassingsgebied  
147.A.10 Algemeen  
147.A.15 Aanvraag  
SUBDEEL B — VEREISTEN INZAKE DE ORGANISATIE  
147.A.100 Vereisten inzake faciliteiten  
147.A.105 Vereisten inzake personeel  
147.A.110 Gegevens van instructeurs, docenten en theorie- en pr aktijkexami­ 
natoren  
147.A.115 Instructiemateriaal  
147.A.120 Cursusmateriaal voor onderhoudsopleiding  
147.A.125 Vastlegging van gegevens  
147.A.130 Opleidingsprocedures en kwaliteitsborgingssysteem  
147.A.135 Examens  
147.A.140 Handboek van de onderhoudsopleidingsorganisatie  
147.A.145 Bevoegdheden van de onderhoudsopleidingsorganisatie  
147.A.150 Wijzigingen in de onderhoudsopleidingsorganisatie  
147.A.155 Blijvende geldigheid van de erkenning  
147.A.160 Bevindingen  
SUBDEEL C — DE ERKENDE BASISOPLEIDING  
147.A.200 De erkende basisopleiding  
147.A.205 Theorie-examen basisopleiding  
147.A.210 Praktijkexamen basisopleiding  
SUBDEEL D — LUCHTVAARTUIGTYPE-/TAAKOPLEIDING  
147.A.300 Luchtvaartuigtype-/taakopleiding  
147.A.305 Examens specifieke luchtvaartuigtypen en taakbeoordel ingen  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 263
 
SECTIE B — PROCEDURES VOOR BEVOEGDE AUTORITEITEN  
SUBDEEL A — ALGEMEEN  
147.B.05 Bereik  
147.B.10 Bevoegde autoriteit  
147.B.20 Administratie  
147.B.25 Vrijstellingen  
SUBDEEL B — AFGIFTE VAN EEN ERKENNING  
147.B.110 Erkennings- en wijzigingsprocedure  
147.B.120 Procedure voor voortgezette geldigheid  
147.B.125 Bewijs van erkenning als onderhoudsopleidingsorganisa tie 
147.B.130 Bevindingen  
SUBDEEL C — INTREKKING, SCHORSING EN BEPERKING VAN DE 
ERKENNING ALS ONDERHOUDSOPLEIDINGORGANISATIE  
147.B.200 Intrekking, schorsing en beperking van de erkenning a ls on­ 
derhoudsopleidingsorganisatie  
Aanhangsel I — Duur basisopleidingen  
Aanhangsel II — Erkenning als onderhoudsopleidingsorganisatie -  EASA-formu­ 
lier 11  
Aanhangsel III — Erkenningscertificaten vermeld in bijlage IV ( deel 147) — 
EASA-formulieren 148 en 149  
147.1  
In dit deel wordt verstaan onder de bevoegde autoriteit:  
1. voor organisaties die gevestigd zijn op het grondgebied van een lidstaat: de 
autoriteit die is aangewezen door de betreffende lidstaat;  
2. voor organisaties die gevestigd zijn op het grondgebied van een ander land: 
het Agentschap.  
SECTIE A  
TECHNISCHE EISEN  
SUBDEEL A  
ALGEMEEN  
147.A.05  Bereik  
In deze sectie worden de eisen vastgelegd waaraan organisaties moe­
ten voldoen om in aanmerking te komen voor het geven van opleid ing 
en het afnemen van bijbehorende examens zoals gespecificeerd in  
bijlage III (deel 66).  
147.A.10  Algemeen  
Een opleidingsorganisatie is een als rechtspersoon geregistreer de or­
ganisatie of deel van een organisatie.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 264
 
147.A.15  Aanvraag  
a) Een aanvraag voor een erkenning, of voor wijziging van een b e­
staande erkenning moet worden ingediend in een vorm en op een 
wijze als vastgesteld door de bevoegde autoriteit.  
b) Een aanvraag voor een erkenning of wijziging dient de volgen de 
informatie te bevatten:  
1. de geregistreerde naam en het adres van de aanvrager;  
2. het adres van de organisatie waarvoor de erkenning of wijzi­
ging vereist is;  
3. de bedoelde reikwijdte van de erkenning of wijziging aan de 
reikwijdte van de erkenning;  
4. de naam en handtekening van de verantwoordelijke manager;  
5. de datum van de aanvraag.  
SUBDEEL B  
VEREISTEN INZAKE DE ORGANISATIE  
147.A.100  Vereisten inzake faciliteiten  
a) De omvang en structuur van de faciliteiten moeten beschermin g 
bieden tegen de heersende weerelementen en correcte uitvoering 
van alle geplande opleidingen en examens wanneer dan ook 
zeker te stellen.  
b) Er moeten, afzonderlijk van de andere faciliteiten, geheel a fsluit­
bare ruimten beschikbaar worden gesteld voor het theorieonder­
richt en het afnemen van theorie-examens.  
1. Het aantal cursisten dat theorielessen bijwoont, bedraagt 
maximaal 28.  
2. De afmetingen van de ruimten voor examendoeleinden moe­
ten dusdanig zijn dat tijdens examens geen enkele cursist 
vanuit zijn/haar positie de mogelijkheid heeft om het papier­
werk of het computerscherm van een andere cursist te lezen.  
c) De in punt b) genoemde ruimten moeten van dien aard zijn dat  
cursisten in staat zijn zich naar behoren te concentreren op hu n 
studie of examen, zonder onwenselijke afleiding of ongemak.  
d) Voor basisopleidingen moeten er, afzonderlijk van de lesloka len 
basisopleiding, tevens practicumruimten en/of onderhoudsfacili­
teiten zijn voor praktijkonderricht, voor zover nodig voor de 
geplande cursus. Indien de organisatie niet in dergelijke facil itei­
ten kan voorzien, kunnen er afspraken gemaakt worden met een 
andere organisatie voor het beschikbaar stellen van practicum­
ruimten en/of onderhoudsfaciliteiten; in dat geval moet er een 
schriftelijke overeenkomst met zo'n organisatie worden opgestel d 
onder vermelding van de voorwaarden voor toegang en gebruik. 
Elke op dergelijke manier gecontracteerde organisatie dient toe ­
gankelijk te zijn voor de bevoegde autoriteit en deze toegang 
dient in de schriftelijke overeenkomst te zijn opgenomen.  
e) In het geval van een luchtvaartuigtype-/taakopleiding, moet toe­
gang worden verleend tot geschikte faciliteiten met daarin voor ­
beelden van het luchtvaartuigtype in kwestie, als gespecificeer d 
in punt 147.A.115, onder d).  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 265
 
f) Het aantal cursisten dat praktijkonderricht bijwoont, bedraa gt 
maximaal 15 per supervisor of beoordelaar.  
g) De instructeurs, theorie- en praktijkexaminatoren dienen te be­
schikken over kantoorruimten die van dien aard zijn dat zij zic h 
zonder onwenselijke afleiding of ongemak op hun taken kunnen 
voorbereiden.  
h) Er dienen voorzieningen te zijn voor het veilig opslaan van 
examen- en cursusgegevens. Deze opslagvoorzieningen dienen 
van dien aard te zijn dat de documenten in goede staat behouden  
blijven gedurende de in punt 147.A.125 omschreven bewaarpe­
riode. De opslagvoorzieningen en kantoorruimten mogen gecom­
bineerd worden, mits de veiligheid gewaarborgd blijft.  
i) Er moet een bibliotheek zijn met alle technische informatie in 
overeenstemming met de aard en het niveau van de gegeven 
opleiding.  
147.A.105  Vereisten inzake personeel  
a) De organisatie dient een verantwoordelijke manager aan te st el­
len die er namens de organisatie voor dient te zorgen dat alle 
opleidingsverplichtingen gefinancierd en uitgevoerd kunnen wor­
den overeenkomstig de door dit deel vereiste normen.  
b) Er dient een persoon of groep personen te worden benoemd die  
ervoor moet zorgen dat de onderhoudsopleidingsorganisatie vol­
doet aan de in dit deel gestelde eisen. Deze persoon/personen 
is/zijn verantwoording verschuldigd aan de verantwoordelijke 
manager. Het hoofd of een lid van deze groep mag tevens ver­
antwoordelijke manager zijn, mits hij/zij voldoet aan de eisen die 
gesteld worden aan de verantwoordelijke manager zoals om­
schreven in punt a).  
c) De onderhoudsopleidingsorganisatie dient voldoende personeel  
in dienst te nemen om theorie- en praktijkopleiding te plannen/  
uit te voeren, kennis te toetsen en praktijkexamens uit te voer en 
in overeenstemming met de erkenning.  
d) In afwijking van punt c), wanneer een andere organisatie ge­
bruikt is voor praktijkonderricht en -examens, mag personeel 
van die andere organisatie aangewezen worden om die opleiding 
en examens te verzorgen.  
e) De rol van instructeur, theorie- en praktijkexaminator mag i n 
elke willekeurige combinatie door een en dezelfde persoon ver­
vuld worden, voor zover in overeenstemming met punt f).  
f) De ervaring en kwalificaties van de instructeurs, theorie- e n 
praktijkexaminatoren worden vastgesteld in overeenstemming 
met de bekendgemaakte criteria of in overeenstemming met 
een door de bevoegde autoriteit goedgekeurde procedure en ge­
accepteerde norm.  
g) De theorie- en praktijkexaminatoren moete vermeld worden in 
het handboek van de organisatie betreffende de aanvaarding van 
dergelijk personeel.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 266
 
h) Instructeurs en theorie-examinatoren moeten ten minste elke 24 
maanden bijscholingscursussen volgen, die de relevante actuele 
technologie, praktijkvaardigheden, menselijke factoren en de 
meest moderne, op de te onderrichten of te toetsen kennis van 
toepassing zijnde opleidingstechnieken betreffen.  
147.A.110  Gegevens van instructeurs en theorie- en praktijkexaminatoren  
a) De organisatie dient van alle instructeurs, theorie- en prak tijkexa­
minatoren gegevens bij te houden. Hierin dienen onder meer de 
opgedane ervaring en kwalificaties, gevolgde opleiding(en) en 
eventuele bijscholingen te worden vermeld.  
b) Van alle instructeurs en theorie- en praktijkexaminatoren di enen 
de bevoegdheden te worden vastgesteld.  
147.A.115  Instructiemateriaal  
a) Elk leslokaal moet beschikken over geschikte presentatieappa ­
ratuur die van dien aard is dat cursisten de gepresenteerde tek st/ 
tekeningen/diagrammen en afbeeldingen vanaf elke plek in het 
leslokaal met gemak kunnen zien.  
Waar nuttig geacht, mag die presentatieapparatuur representatie ve 
nagebootste opleidingstoestellen omvatten om het inzicht van cu r­
sisten in specifieke onderwerpen te vergroten.  
b) De in punt 147.A.100, onder d), genoemde practicumruimten 
en/of onderhoudsfaciliteiten voor basisopleidingen dienen te be ­
schikken over alle gereedschappen en uitrusting die nodig is om  
alle onderdelen van de erkende opleiding uit te kunnen voeren.  
c) De in punt 147.A.100, onder d), genoemde practicumruimten 
en/of onderhoudsfaciliteiten voor basisopleidingen dienen te be ­
schikken over een toepasselijke selectie aan luchtvaartuigen, m o­
toren, luchtvaartuigonderdelen en luchtvaartelektronica.  
d) De opleidingsorganisatie voor in punt 147.A.100, onder e), g e­
noemde specifieke luchtvaartuigtypen moet toegang hebben tot 
het juiste type luchtvaartuig. Het gebruik van nagebootste ople i­
dingstoestellen is toegestaan wanneer daarmee voldaan wordt aan  
de opleidingsnormen.  
147.A.120  Cursusmateriaal voor onderhoudsopleiding  
a) Het cursusmateriaal voor de onderhoudsopleiding dient de cur sist 
ter beschikking gesteld te worden en, indien van toepassing, he t 
volgende te omvatten:  
1. de in bijlage III (deel) 66 genoemd basiskennissyllabus voor  de 
desbetreffende categorie of -subcategorie onderhoudslicentie 
en, 
2. de inhoud van de bijlage III (deel 66) vereiste typecursus v oor 
het desbetreffende luchtvaartuigtype en categorie of -subcate­
gorie onderhoudslicentie.  
b) Cursisten dienen toegang te hebben tot voorbeelden van onder ­
houdsdocumentatie en technische informatie uit de bibliotheek 
(zie punt 147.A.100, onder i)).  
147.A.125  Vastlegging van gegevens  
De organisatie moet van elke cursist opleidings- en examengegev ens 
bijhouden gedurende  onbeperkte tijd . ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 267
 
147.A.130  Opleidingsprocedures en kwaliteitsborgingsysteem  
a) De organisatie dient met het oog op het garanderen van een g oede 
opleidingsnorm en het naleven van alle van toepassing zijnde 
bepalingen van dit deel procedures vast te stellen die voor de 
bevoegde autoriteit aanvaardbaar zijn.  
b) De organisatie dient een kwaliteitsborgingsysteem te hebben dat 
bestaat uit:  
1. een onafhankelijke auditfunctie om de opleidingsnormen en de  
integriteit van theorie- en praktijkexamens, in overeenstem­
ming met en geschikt volgens de procedures, te bewaken en  
2. een terugkoppelingsysteem waarmee de resultaten van audits 
worden doorgegeven aan de persoon/personen en uiteindelijk 
aan de in punt 147.A.105, onder a) genoemde verantwoorde­
lijke manager om zeker te stellen dat, indien nodig, corrige­
rende maatregelen kunnen worden getroffen.  
147.A.135  Examens  
a) Het examinerend personeel dient geheimhouding van alle vrage n 
te garanderen.  
b) Een cursist die tijdens een theorie-examen betrapt wordt op spie­
ken of in het bezit is van materiaal met betrekking tot het exa ­
menonderwerp anders dan de examenpapieren en aanverwante 
toegestane documentatie, dient uitgesloten te worden van het ex a­
men en mag aan geen enkel examen deelnemen gedurende ten 
minste twaalf maanden na de datum van het incident. De be­
voegde autoriteit dient binnen een kalendermaand te worden geïn ­
formeerd over dergelijke incidenten en over uit een eventueel 
onderzoek voortvloeiende nadere bijzonderheden.  
c) Een examinator die tijdens een theorie-examen betrapt wordt op 
het geven van antwoorden op examenvragen aan een kandidaat, 
verliest zijn bevoegdheid om examens af te nemen en het examen 
wordt ongeldig verklaard. In voorkomend geval dient de be­
voegde autoriteit binnen een kalendermaand geïnformeerd te 
worden.  
147.A.140  Handboek van de onderhoudsopleidingsorganisatie  
a) De organisatie dient te zorgen voor een handboek, voor gebru ik 
door de organisatie, waarin de organisatie en haar procedures 
beschreven worden en dat de volgende informatie bevat:  
1. een door de verantwoordelijke manager ondertekende verkla­
ring waarin staat dat het handboek onderhoudsopleidingsorga­
nisatie en alle daarmee verband houdende handleidingen van 
de organisatie voor onderhoudsopleidingen in overeenstem­
ming zijn met dit deel en altijd nageleefd worden;  
2. de titel(s) en naam/namen van de persoon/personen die be­
noemd zijn in overeenstemming met punt 147.A.105, onder 
b); 
3. de taken en verantwoordelijkheden van de onder punt 2) 
bedoelde persoon/personen, met inbegrip van de aangelegen­
heden die zij namens de onderhoudsopleidingsorganisatie 
rechtstreeks met de bevoegde autoriteit mogen behandelen;  
4. een organigram van de onderhoudsopleidingsorganisatie 
waarin de hiërarchische banden van de onder punt a), punt 
2), bedoelde persoon/personen zijn aangegeven;  
5. een lijst van de instructeurs en theorie- en praktijkexamina toren;  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 268
 
6. een algemene beschrijving van de opleidings- en examenfa­
ciliteiten op elk van de locaties die in het bewijs van erken­
ning van de onderhoudsopleidingsorganisatie vermeld worden 
en, op elke andere locatie, voor zover van toepassing, zoals 
bepaald in punt 147.A.145, onder b);  
7. een lijst van onderhoudsopleidingscursussen die onder de er­
kenning vallen;  
8. de procedure voor het wijzigen van het handboek van de 
onderhoudsopleidingsorganisatie;  
9. de procedures van de onderhoudsopleidingsorganisatie, zoals 
bepaald in punt 147.A.130, onder a);  
10. de procedure van de onderhoudsopleidingsorganisatie, zoals 
bepaald in 147.A.145 onder c), ter controle van opleidingen, 
examens en beoordelingen op andere dan in punt 147.A.145, 
onder b), bedoelde locaties;  
11. een overzicht van de locaties in overeenstemming met punt 
147.A.145, onder b);  
12. een overzicht van organisaties, indien van toepassing, zoal s 
gespecificeerd in punt 147.A.145, onder d).  
b) Het handboek van de onderhoudsopleidingsorganisatie en alle la­
tere wijzigingen moeten door de bevoegde autoriteit worden 
goedgekeurd.  
c) Niettegenstaande punt b) kunnen via een handboekprocedure 
kleine wijzigingen in het handboek worden goedgekeurd (hierna 
indirecte goedkeuring genoemd).  
147.A.145  Bevoegdheden van de onderhoudsopleidingsorganisatie  
▼M5 
a) Onderhoudsopleidingsorganisaties mogen de navolgende activi­
teiten ontplooien, voor zover toegestaan door en verricht in ov er­
eenstemming met het handboek van de onderhoudsopleidings­
organisatie:  
(i) erkende basisopleidingen verzorgen volgens de syllabus van 
bijlage III (deel) 66, of delen daarvan;  
(ii) luchtvaartuigtype-/taakopleidingen verzorgen, in overeen­
stemming met bijlage III (deel) 66;  
(iii) het examineren van cursisten die de basisopleiding of opl ei­
ding voor specifieke luchtvaartuigtypen hebben gevolgd bij 
de desbetreffende onderhoudsopleidingsorganisatie;  
(iv) het examineren van cursisten die nog geen opleiding voor 
specifieke luchtvaartuigtypen hebben gevolgd bij de des­
betreffende onderhoudsopleidingsorganisatie;  
(v) het examineren van cursisten die nog geen basisopleiding 
hebben gevolgd bij de desbetreffende onderhoudsopleidings­
organisatie, voor zover:  
1. het examen plaatsvindt op een locatie die vermeld is op 
de erkenning, of  
2. als het plaatsvindt op locaties die niet op het goedkeu­
ringscertificaat zijn vermeld, zoals toegestaan uit hoofde 
van de punten b) en c),  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 269
 
— het wordt uitgevoerd via een Europese centrale 
vragenbank (ECQB), of  
— bij gebrek aan een ECQB, selecteert de bevoegde 
autoriteit de examenvragen;  
(vi) het afgeven van certificaten in overeenstemming met aan­
hangsel III na het succesvol voltooien van de in punt a), 
onder (i), (ii), (iii), (iv) en (v), genoemde, erkende basis­
opleidingen of opleidingen voor specifieke luchtvaartuigty­
pen en bijbehorende examens, voor zover van toepassing.  
▼B 
b) Cursussen en theorie- en praktijkexamens mogen alleen worden  
uitgevoerd op de locaties die geïdentificeerd zijn in het bewij s 
van erkenning en/of op een in het handboek van de onderhouds­
opleidingsorganisatie vermelde locatie.  
c) In afwijking van punt b) mag de onderhoudsopleidingsorganisa ­
tie alleen cursussen en theorie- en praktijkexamens verzorgen o p 
andere locaties dan de in punt b) genoemde locaties in overeen­
stemming met een in het handboek van de onderhoudsoplei­
dingsorganisatie beschreven controleprocedure. Dergelijke loca­
ties hoeven niet opgesomd te worden in het handboek van de 
onderhoudsopleidingsorganisatie.  
d) 1. De onderhoudsopleidingsorganisatie mag basisopleidingen 
theorie, typeopleidingen en aanverwante examens slechts uit­
besteden aan een andere organisatie die geen onderhouds­
opleidingsorganisatie is, indien het onderricht/examen onder 
toezicht staat van het kwaliteitsborgingssysteem van de 
onderhoudsopleidingsorganisatie.  
2. Het uitbesteden van basisopleidingen theorie en basisexamens  
is beperkt tot bijlage III deel 66), aanhangsel I, modules 1, 2 , 
3, 4, 5, 6, 8, 9 en 10.  
3. Het uitbesteden van typeopleidingen en -examens is beperkt 
tot motoren en systemen voor vliegtuigelektronica.  
e) Een organisatie kan alleen erkend worden om examens af te 
nemen als aan de organisatie de erkenning is verleend om cur­
sussen te geven.  
f) In afwijking van punt e) kan een organisatie die erkend is v oor het 
verzorgen van basiskennisonderricht of typeopleiding ook erkend  
worden voor het verzorgen van het examen voor een luchtvaar­
tuigtype in situaties waarbij typeonderricht niet vereist is.  
147.A.150  Wijzigingen in de onderhoudsopleidingsorganisatie  
a) De onderhoudsopleidingsorganisatie dient elke wijziging in d e 
organisatie die van invloed is op der erkenning, van tevoren 
door te geven aan de bevoegde autoriteit, zodat deze kan vast­
stellen of nog aan dit deel voldaan wordt, en het bewijs van 
erkenning, zo nodig, aan kan passen.  
b) Tenzij zij van oordeel is dat de erkenning moet worden opge­
schort, kan de bevoegde autoriteit de voorwaarden vaststellen 
waaronder de onderhoudsopleidingsorganisatie kan blijven functi ­
oneren terwijl dergelijke wijzigingen worden doorgevoerd.  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 270
 
c) Het nalaten om de bevoegde autoriteit van dergelijke wijzigi ngen 
op de hoogte te stellen kan leiden tot het opschorten of intrek ken 
van de erkenning met terugwerkende kracht tot aan de datum 
waarop de wijzigingen daadwerkelijk zijn doorgevoerd.  
147.A.155  Geldigheid van de erkenning  
a) Een erkenning wordt voor onbepaalde duur uitgegeven. Ze blij ft 
zal geldig indien:  
1. de organisatie dit deel blijft naleven, in overeenstemming m et 
de bepalingen betreffende de behandeling van bevindingen 
zoals gespecificeerd in punt 147.B.130;  
2. de bevoegde autoriteit toegang krijgt tot de organisatie om de 
blijvende naleving van deze bijlage (deel 147) vast te stellen,  
en; 
3. er geen afstand wordt gedaan van de erkenning of de erken­
ning wordt ingetrokken.  
b) In geval van afstand of intrekking, moet de erkenning worden  
ingeleverd bij de bevoegde autoriteit.  
147.A.160  Bevindingen  
a) Een niveau 1-bevinding komt overeen met een of meer van de 
volgende punten:  
1. enige significante niet-overeenstemming met het examenproces  
die tot ongeldigheid van het/de examen(s) zou leiden;  
2. ook na twee schriftelijke verzoeken heeft de bevoegde autori ­
teit geen toegang gegeven tot de faciliteiten van de organisati e 
tijdens de normale werktijd;  
3. er is geen verantwoordelijke manager;  
4. een significante niet-overeenstemming met het opleidingsproc es. 
b) Een niveau 2-bevinding is elke niet-overeenstemming met het 
opleidingsproces, die geen niveau 1-bevinding is.  
c) Na ontvangst van een kennisgeving betreffende de bevindingen  
overeenkomstig punt 147.B.130 moet de houder van de erkenning 
als onderhoudsopleidingsorganisatie een actieplan voor corrige­
rende maatregelen opstellen en aantonen dat hij tot voldoening 
van de bevoegde autoriteit corrigerende maatregelen heeft getro f­
fen binnen een met de bevoegde autoriteit overeengekomen 
periode.  
SUBDEEL C  
DE ERKENDE BASISOPLEIDING  
147.A.200  De erkende basisopleiding  
a) De erkende basisopleiding moet bestaan uit theorieonderricht , een 
theorie-examen, praktijkonderricht en een praktijkexamen.  
b) Het theorieonderricht dient de onderwerpen van een (sub)cate go­
rie van de onderhoudslicentie zoals vermeld in bijlage III (dee l 
66) te beslaan.  
c) Het theorie-examen dient een representatieve steekproef te z ijn 
van de in punt b) genoemde leerstof.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 271
 
d) Het praktijkonderricht dient het praktische gebruik van gang bare 
gereedschappen/uitrusting te omvatten, het demonteren/monteren 
van een representatieve selectie van vliegtuigonderdelen en dee l­
name aan representatieve onderhoudswerkzaamheden die aanslui­
ten op de complete deel-66-module in kwestie.  
e) Practicabeoordelingen dienen aan te sluiten op het praktijko nder­
richt en dienen vast te stellen of de cursist bekwaam is in het  
gebruik van gereedschappen en uitrusting, en werkt overeenkom­
stig de onderhoudshandboeken.  
f) De duur van de basisopleidingen dient in overeenstemming te zijn 
met aanhangsel I.  
g) De duur van conversiecursussen tussen (sub-)categorieën dien t 
vastgesteld te worden door een beoordeling van de syllabus 
voor de basisopleiding en de daarmee samenhangende behoefte 
aan praktijkonderricht.  
147.A.205  Examens theoretische basiskennis  
Examens theoretische basiskennis dienen:  
a) in overeenstemming te zijn met de in bijlage III (deel 66) g ede­
finieerde norm.  
b) uitgevoerd te worden zonder gebruik van cursusmateriaal.  
c) een representatieve dwarsdoorsnede te zijn van de onderwerpe n 
uit de in overeenstemming met bijlage III (deel 66) behandelde 
specifieke opleidingsmodule.  
147.A.210  Beoordeling praktische basisvaardigheden  
a) Beoordelingen praktische basisvaardigheden moeten worden ge­
organiseerd tijdens de basisonderhoudscursus door de daartoe aa n­
gestelde praktijkexaminatoren aan het einde van elke periode va n 
bezoek aan practica-/onderhoudsfaciliteiten.  
b) De cursist dient te slagen volgens punt 147.A.200(e).  
SUBDEEL D  
LUCHTVAARTUIGTYPE-/TAAKOPLEIDING  
147.A.300  Luchtvaartuigtype-/taakopleiding  
Een onderhoudsopleidingsorganisatie moet een erkenning hebben o m 
luchtvaartuigtype- en/of -taakopleidingsonderwerpen als bedoeld  in 
bijlage III (deel 66) te verzorgen, mits voldaan wordt aan de i n 
deel 66.A.45 gespecificeerde norm.  
147.A.305  Examens specifieke luchtvaartuigtypen en taakbeoordelingen  
Een in overeenstemming met punt 147.A.300 erkende onderhouds­
opleidingsorganisatie, goedgekeurd om luchtvaartuigtypeopleidin gen 
uit te voeren, dient de examens voor specifieke luchtvaartuigty pen of 
taakbeoordelingen af te nemen zoals gespecificeerd in bijlage I II 
(deel 66), mits voldaan wordt aan de in punt 66.A.45 bijlage II I (deel 
66) gespecificeerde norm voor specifieke luchtvaartuigtypen en/ of 
-taken.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 272
 
SECTIE B  
PROCEDURES VOOR BEVOEGDE AUTORITEITEN  
SUBDEEL A  
ALGEMEEN  
147.B.05  Werkingssfeer  
In deze sectie worden de administratieve voorschriften beschrev en 
waaraan de bevoegde autoriteit, belast met de aanvraag en uitvo ering 
van sectie A van dit deel, moet voldoen.  
147.B.10  Bevoegde autoriteit  
a) Algemeen  
De lidstaat dient een bevoegde autoriteit aan te wijzen die ver antwoor­
delijk is voor de afgifte, voortzetting, wijziging, schorsing o f intrekking 
van de erkenningscertificaten op grond van deze bijlage (deel 1 47). 
Deze bevoegde autoriteit dient gedocumenteerde procedures en ee n 
organisatiestructuur op te zetten.  
b) Personeel  
De bevoegde autoriteit dient te beschikken over de juiste perso neels­
formatie om aan de eisen van deze bijlage (deel 147) te kunnen 
voldoen.  
c) Procedures  
De bevoegde autoriteit dient procedures vast te stellen die in detail 
beschrijven hoe aan de eisen van deze bijlage (deel 147) voldaa n 
wordt.  
De procedures dienen herzien en aangepast te worden om te waarb or­
gen dat voortdurend aan de eisen voldaan kan worden.  
d) Kwalificatie en opleiding  
Alle personeelsleden die zijn betrokken bij erkenningen in verb and met 
deze bijlage moeten:  
1. op de juiste wijze gekwalificeerd zijn en over de benodigde kennis 
en ervaring beschikken en de benodigde opleiding hebben onder­
gaan om zich van de hun toegewezen taken te kunnen kwijten;  
2. waar relevant opleiding en bijscholing inzake bijlage III (d eel 66) en 
bijlage IV (deel 147) — de beoogde bedoeling en norm inbegrepen . 
147.B.20  Administratie  
a) De bevoegde autoriteit dient een administratiesysteem op te zetten 
waarmee het mogelijk wordt precies na te gaan hoe het tot afgif te, 
hernieuwing, voortzetting, wijziging, schorsing of intrekking v an 
elke erkenning is gekomen.  
b) De gegevensbestanden voor het toezicht op onderhoudsopleidin gs­
organisaties dienen minimaal te bestaan uit:  
1. de aanvraag voor een erkenning van de organisatie;  
2. het bewijs van erkenning van de organisatie inclusief eventu ele 
wijzigingen;  
3. een kopie van het auditprogramma met een opsomming van de 
data wanneer audits uitgevoerd moeten worden respectievelijk 
uitgevoerd zijn;  
4. permanente toezichtsgegevens inclusief alle auditgegevens;  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 273
 
5. kopieën van alle relevante correspondentie;  
6. gegevens betreffende alle vrijstellingen en handhavingsmaatr egelen;  
7. rapporten van andere bevoegde autoriteiten met betrekking to t 
het toezicht op de organisatie;  
8. handboek van de organisatie en wijzigingen.  
c) De onder punt b) genoemde gegevens dienen minimaal vier jaar  te 
worden bewaard.  
147.B.25  Vrijstellingen  
a) De bevoegde autoriteit kan een organisatie die een staatsopl eiding 
verzorgt, vrijstellen van:  
1. de verplichting een organisatie te zijn zoals gespecificeerd  in 
punt 147.A.10;  
2. de verplichting tot het hebben van een verantwoordelijke man a­
ger, mits de organisatie een persoon aanstelt om leiding te gev en 
aan de opleidingsorganisatie en deze persoon beschikt over vol­
doende financiële middelen om de organisatie te besturen over­
eenkomstig de norm van deze bijlage (deel 147);  
3. de onafhankelijke audit als onderdeel van een kwaliteitsbor­
gingsysteem, op voorwaarde dat de organisatie een onafhanke­
lijke schoolinspectie aanwendt ter controle van de onderhouds­
opleidingsorganisatie met de door dit deel vereiste frequentie.  
▼M6 
▼C3 
b) Alle vrijstellingen die zijn toegestaan overeenkomstig artik el 71, 
lid 1, van Verordening (EU) 2018/1139 dienen door de bevoegde 
autoriteit te worden geregistreerd en bewaard.  
▼B 
SUBDEEL B  
AFGIFTE VAN EEN ERKENNING  
Dit subdeel beschrijft de voorschriften die gelden voor de afgi fte of wijziging van 
de erkenning als onderhoudsopleidingsorganisatie.  
147.B.110  Erkennings- en wijzigingsprocedure  
a) Bij ontvangst van een aanvraag dient de bevoegde autoriteit:  
1. het handboek van de onderhoudsopleidingsorganisatie te eva­
lueren, en  
2. te verifiëren dat de organisatie aan de vereisten in bijlage  IV 
(deel 147) voldoet.  
b) Alle aan het licht gekomen bevindingen moeten worden vast­
gelegd en schriftelijk bevestigd aan de aanvrager.  
c) Alle bevindingen moeten worden verwerkt in overeenstemming 
met punt 147.B.130 voordat de erkenning wordt afgegeven.  
d) Het referentienummer moet een door het Agentschap voorgeschr e­
ven wijze op het bewijs van erkenning worden opgenomen.  
147.B.120  Procedure voor permanente geldigheid  
a) Elke organisatie wordt met tussenpozen van niet meer dan vie r­
entwintig maanden volledig gecontroleerd op naleving van deze 
bijlage (deel 147). Dit omvat de controle van minstens één curs us 
en één examen gehouden door de onderhoudsopleidingsorganisatie.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 274
 
b) De bevindingen dienen verwerkt te worden in overeenstemming 
met punt 147.B.230.  
147.B.125  Bewijs van erkenning als onderhoudsopleidingsorganisatie  
Het formaat van het bewijs van erkenning van de onderhoudsoplei ­
dingsorganisatie dient overeen te komen met aanhangsel II.  
147.B.130  Bevindingen  
a) Indien binnen drie dagen na de schriftelijke kennisgeving ge en 
rectificatie van niveau 1-bevindingen plaatsvindt, dient de be­
voegde autoriteit de erkenning van de onderhoudsopleidingsorga­
nisatie geheel of gedeeltelijk in te trekken, te schorsen of te  
beperken.  
b) Maatregelen worden getroffen door de bevoegde autoriteit om de 
erkenning geheel of gedeeltelijk in te trekken, te beperken of te 
schorsen indien binnen de door de bevoegde autoriteit gestelde 
tijdsperiode geen rectificatie van een niveau 2-bevinding 
plaatsvindt.  
SUBDEEL C  
INTREKKING, SCHORSING EN BEPERKING VAN DE ERKENNING ALS 
ONDERHOUDSOPLEIDINGSORGANISATIE  
147.B.200  Intrekking, schorsing en beperking van de erkenning als onder ­
houdsopleidingsorganisatie  
De bevoegde autoriteit dient:  
a) een erkenning op redelijke gronden te schorsen indien de vei lig­
heid in gevaar zou (kunnen) komen, of;  
b) een erkenning overeenkomstig 147.B.130 te schorsen, in te tr ek­
ken of te beperken.  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 275
 
Aanhangsel I  
Duur van de basiscursus  
De minimale duur van een complete basiscursus is als volgt:  
Basiscursus  Duur in uren  Percentage theorieoplei­
ding 
A1 800  3 0 – 3 5  
A2 650  3 0 – 3 5  
A3 800  3 0 – 3 5  
A4 800  3 0 – 3 5  
B1.1  2 400  50-60  
B1.2  2 000  50-60  
B1.3  2 400  50-60  
B1.4  2 400  50-60  
B2 2 400  50-60  
B2L 1 500 (*)  50-60  
B3 1 000  50-60  
(*) Dit aantal uren wordt als volgt verhoogd, al naargelang de geselecteerde aanvul­ 
lende systeembevoegdverklaringen: 
Systeembevoegdverklarin­
gen Duur in uren  Percentage theorieoplei­
ding 
COM/NAV  9 0  50-60  
INSTRUMENTEN  5 5  
AUTOMATISCHE 
VLUCHT  80 
TOEZICHTMAATRE­
GELEN  40 
CASCOSYSTEMEN  100  ▼M5 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 276
 
▼C3 
Aanhangsel II  
Erkenning als onderhoudsopleidingsorganisatie - EASA-formulier 11
  ▼M6 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 277
 
► (1) M8 ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 278
 
Aanhangsel III  
▼M6 
▼C3 
1. Basisopleiding en examen  
Het sjabloon voor het basiscursuscertificaat wordt gebruikt als  erkenning van 
de voltooiing van de basiscursus, het basisexamen of beide.  
Op het cursuscertificaat moet voor elke afzonderlijk afgelegde examenmodule 
duidelijk worden aangegeven op welke datum deze examenmodule is  afgelegd, 
samen met de bijbehorende versie van aanhangsel I bij bijlage I II (Deel-66).
  ▼M1 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 279
 
2. Typeopleiding en -examen  
Het model voor het typeopleidingscertificaat wordt gebruikt als  erkenning van 
het volgen van de theorie-elementen, de praktijkelementen of zo wel de 
theorie- als de praktijkelementen van de cursus voor een specif iek 
luchtvaartuigtype.  
Op het certificaat moet worden vermeld op welke combinatie casc o/motor de 
cursus betrekking had.  
De niet-toepasselijke vermeldingen moeten worden geschrapt en b ij het spe­
cificeren van de cursus moet worden vermeld of de cursus alleen  theorie 
betreft of zowel theorie als praktijk.  
Uit het cursuscertificaat moet duidelijk blijken of de cursus e en volledige 
cursus is of een deelcursus (bijvoorbeeld met betrekking tot ee n casco, een 
motor of avionica/elektronica) of een andere cursus wegens eerd er opgedane 
ervaring van de kandidaat, zoals cursus A340 (CFM) voor A320-te chnici. Als 
het certificaat een deelcursus betreft, moet duidelijk worden v ermeld of de 
raakvlakken met de andere delen van de cursus al dan niet zijn behandeld.
  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 280
 
BIJLAGE V  
Ingetrokken verordening met overzicht van de achtereenvolgende 
wijzigingen ervan  
Verordening (EG) nr. 2042/2003 van 
de Commissie  (PB L 315 van 28.11.2003, blz. 1)  
Verordening (EG) nr. 707/2006 
van de Commissie  (PB L 122 van 9.5.2006, blz. 17)  
Verordening (EG) nr. 376/2007 
van de Commissie  (PB L 94 van 4.4.2007, blz. 18)  
Verordening (EG) nr. 1056/2008 
van de Commissie  (PB L 283 van 28.10.2008, blz. 5)  
Verordening (EU) nr. 127/2010 
van de Commissie  (PB L 40 van 13.2.2010, blz. 4)  
Verordening (EU) nr. 962/2010 
van de Commissie  (PB L281 van 27.10.2010, blz. 78)  
Verordening (EU) nr. 1149/2011 
van de Commissie  (PB L 298 van 16.11.2011, blz. 1)  
Verordening (EU) nr. 593/2012 
van de Commissie  (PB L 176 van 6.7.2012, blz. 38)  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 281
 
BIJLAGE VBIS  
DEEL T  
▼M6 
▼C3 
INHOUD  
T.1 Bevoegde autoriteit  
Sectie A — Technische vereisten  
Subdeel A — ALGEMEEN  
T.A.101 Toepassingsgebied  
Subdeel B — VEREISTEN  
T.A.201 Verantwoordelijkheden  
Subdeel E — ONDERHOUDSORGANISATIE  
T.A.501 Onderhoudsorganisatie  
Subdeel G — AANVULLENDE EISEN VOOR ORGANISATIES VOOR HET 
BEHEER VAN DE PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID, ERKEND 
OVEREENKOMSTIG BIJLAGE V quater (Deel-CAMO)  
T.A.701 Toepassingsgebied  
T.A.704 Beschrijving van het beheer van de permanente luchtwaar ­ 
digheid  
T.A.706 Personeelsvereisten  
T.A.708 Beheer van de permanente luchtwaardigheid  
T.A.709 Documentatie  
T.A.711 Rechten  
T.A.712 Beheersysteem  
T.A.714 Registratie van gegevens  
T.A.715 Blijvende geldigheid  
T.A.716 Bevindingen  
Deel B — Aanvullende procedure voor de bevoegde autoriteiten  
▼M8 
Subdeel A — Algemeen  
T.B.101 Toepassingsgebied  
T.B.102 Bevoegde autoriteit  
T.B.104 Registratie van gegevens  
T.B.105 Onderlinge informatie-uitwisseling  
▼M6 
▼C3 
Subdeel B — Verantwoordingsplicht  
T.B.201 Verantwoordelijkheden  
T.B.202 Bevindingen  
Subdeel G — AANVULLENDE EISEN VOOR ORGANISATIES VOOR HET 
BEHEER VAN DE PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID, ERKEND 
OVEREENKOMSTIG BIJLAGE V quater (Deel-CAMO)  
T.B.702 Initiële certificeringsprocedure  
T.B.704 Permanent toezicht  
T.B.705 Bevindingen en corrigerende maatregelen  ▼M2 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 282
 
T.1 bevoegde instantie  
Met het oog op dit deel worden de bevoegde autoriteit voor het toezicht op 
het luchtvaartuig en de organisaties de door de lidstaten aange wezen instan­
tie die het Air Operator Certificate afgeeft aan de exploitant.  
SECTIE A  
TECHNISCHE EISEN  
SUBDEEL A  
ALGEMENE EISEN  
▼M6 
▼C3 
T.A.101  Toepassingsgebied  
In deze sectie zijn de voorschriften vastgesteld om te waarborg en dat de 
permanente luchtwaardigheid van luchtvaartuigen zoals bedoeld i n ar­
tikel 1, punt b), wordt gehandhaafd in overeenstemming met de e ssen­
tiële eisen van bijlage V bij Verordening (EU) 2018/1139 van he t 
Europees Parlement en de Raad.  
Voorts worden de voorwaarden gespecificeerd die moeten worden n a­
geleefd door personen en organisaties die verantwoordelijk zijn  voor het 
beheer van de permanente luchtwaardigheid en het onderhoud van der­
gelijke luchtvaartuigen.  
▼M2 
SUBDEEL B  
PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID  
T.A.201  Verantwoordelijkheden  
1. a) De exploitant is verantwoordelijk voor de luchtwaardighei d van 
het luchtvaartuig, en zorgt ervoor dat het niet wordt geëxploi­
teerd, tenzij het luchtvaartuig over een typecertificaat beschi kt dat 
door het Agentschap is afgegeven of gevalideerd;  
b) het luchtvaartuig in een luchtwaardige toestand verkeert;  
c) het luchtvaartuig is voorzien van een geldig certificaat van  lucht­
waardigheid, afgegeven overeenkomstig ICAO-bijlage 8;  
d) het onderhoud van het luchtvaartuig is uitgevoerd overeenkom ­
stig een onderhoudsprogramma dat aan de voorschriften van de 
lidstaat van registratie en de toepasselijke eisen van ICAO-bij lage 
6 voldoet.  
e) eventuele defecten of schade die de veilige exploitatie van het 
luchtvaartuig beïnvloedt, worden gecorrigeerd volgens een voor 
de staat van registratie aanvaardbare norm;  
f) het luchtvaartuig voldoet aan alle toepasselijke:  
i) door de lidstaat van registratie vastgestelde of goedgekeurd e 
luchtwaardigheidsaanwijzingen of eisen inzake permanente 
luchtwaardigheid; en  
ii) alle relevante verplichte veiligheidsinformatie die door he t Agent­
schap is verstrekt, met inbegrip van luchtwaardigheidsaanwijzin gen; 
g) er wordt een vrijgave voor gebruik afgegeven aan het luchtva ar­
tuig na onderhoud door gekwalificeerde organisaties overeenkom­
stig de voorschriften van de lidstaat van registratie. De onder ­
tekende vrijgave voor gebruik bevat met name de belangrijkste 
gegevens omtrent het verrichte onderhoud.  
h) vóór elke vlucht wordt elk luchtvaartuig onderworpen aan een  
direct aan de vlucht voorafgaande inspectie  ▼M2 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 283
 
i) alle wijzigingen en reparaties voldoen aan de door de lidsta at van 
registratie vastgestelde eisen inzake luchtwaardigheid.  
j) totdat de informatie is vervangen door nieuwe qua reikwijdte  en 
detailniveau gelijkwaardige informatie, doch minstens gedurende  
24 maanden, zijn de volgende gegevens van het luchtvaartuig 
beschikbaar:  
1) de totale tijd in gebruik (uren, cycli en kalendertijd, naar  
gelang het geval) van het luchtvaartuig en alle onderdelen 
met een beperkte levensduur;  
2) stand van zaken met betrekking tot de naleving van de eisen 
in T.A.201 (1)(f);  
3) stand van zaken met betrekking tot de naleving van het 
onderhoudsprogramma;  
4) stand van zaken met betrekking tot wijzigingen en reparaties , 
samen met passende nadere gegevens en bewijsmateriaal om 
aan te tonen dat de uitgevoerde wijzigingen en reparaties vol­
doen aan de door de lidstaat van registratie vastgestelde eisen . 
2. Op de in de T.A.201, lid 1, omschreven taken wordt toezicht uitge­
oefend door de managementorganisatie voor permanente luchtwaar­
digheid van de exploitant. Daartoe dient zij te voldoen aan de aan­
vullende T.A.-voorschriften, subdeel G.  
▼M5 
3. De in punt 2 vermelde managementorganisatie voor permanente 
luchtwaardigheid ziet erop toe dat het onderhoud en de vrijgave  
van het luchtvaartuig worden verricht door een onderhoudsorgani sa­
tie die beantwoordt aan de eisen van subdeel E van deze 
bijlage (deel T). Wanneer de managementorganisatie voor per­
manente luchtwaardigheid zelf niet aan die eisen voldoet, sluit  zij 
een overeenkomst met een onderhoudsorganisatie die aan die eise n 
voldoet.  
▼M2 
SUBDEEL E  
ONDERHOUDSORGANISATIE  
▼M5 
T.A. 501  Onderhoudsorganisatie  
▼M2 
De managementorganisatie voor permanente luchtwaardigheid zorgt  
ervoor dat het luchtvaartuig en de onderdelen worden onderhoude n 
door organisaties die voldoen aan de volgende eisen:  
1) De organisatie bezit een door de lidstaat van registratie af gegeven 
of goedgekeurde erkenning als onderhoudsorganisatie.  
2) De reikwijdte van de erkenning van de organisatie omvat de v er­
eiste bekwaamheden voor het luchtvaartuig en/of de onderdelen.  
3) De organisatie heeft een rapportagesysteem voor incidenten i n­
gesteld dat waarborgt dat elke geconstateerde toestand van een 
luchtvaartuig of onderdeel die de vliegveiligheid in gevaar bre ngt 
wordt gemeld aan de beheerder, de bevoegde autoriteit van de 
exploitant, de organisatie die verantwoordelijk is voor het typ eont­
werp of het aanvullende typeontwerp en de managementorganisatie  
voor permanente luchtwaardigheid.  
4) De organisatie heeft een handboek opgesteld waarin alle proc edures 
van de organisatie zijn beschreven.  ▼M2 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 284
 
SUBDEEL G  
▼M6 
▼C3 
AANVULLENDE EISEN VOOR ORGANISATIES VOOR HET BEHEER 
VAN DE PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID, ERKEND 
OVEREENKOMSTIG BIJLAGE V quater (Deel-CAMO)  
T.A.701  Toepassingsgebied  
In dit subdeel worden de eisen vastgesteld waaraan, naast de ei sen van 
bijlage V quater (Deel-CAMO), moet worden voldaan door een over ­
eenkomstig die bijlage erkende organisatie om de uitvoering van  de in 
T.A.201 gespecificeerde taken te mogen controleren.  
T.A.704  Beschrijving van het beheer van de permanente luchtwaardigheid  
Naast de in CAMO.A.300 vermelde eisen moet de beschrijving pro­
cedures bevatten waarin gespecificeerd is hoe de organisatie de  over­
eenstemming met deze bijlage garandeert.  
T.A.706  Personeelsvereisten  
Naast de in CAMO.A.305 vermelde eisen, moet het in CAMO.A.305, 
punt a), onder 3), 4) en 5), en punt b), onder 2), vermelde per soneel 
beschikken over passende kennis van de toepasselijke wetgeving van de 
derde landen waar het luchtvaartuig is geregistreerd.  
▼M2 
T.A.708  Beheer van de permanente luchtwaardigheid  
▼M6 
▼C3 
Voor luchtvaartuigen waarvan de permanente luchtwaardigheid wor dt 
beheerd overeenkomstig de eisen van deze bijlage, moet de organ isatie, 
onverminderd CAMO.A.315:  
▼M2 
a) ervoor zorgen dat het luchtvaartuig wordt gebracht naar een onder­
houdsorganisatie wanneer dat nodig is;  
b) ervoor zorgen dat al het onderhoud wordt uitgevoerd overeenk om­
stig het onderhoudsprogramma;  
c) zorgen voor de toepassing van de verplichte informatie als b edoeld 
in T.A.201 (1)(f);  
d) ervoor zorgen dat alle gemelde of tijdens gepland onderhoud ont­
dekte defecten worden gecorrigeerd overeenkomstig de onder­
houdsgegevens die aanvaardbaar zijn voor de lidstaat van 
registratie;  
e) zorg dragen voor de coördinatie van gepland onderhoud, de to e­
passing van de verplichte informatie als bedoeld in T.A.201 (1) (f), 
de vervanging van onderdelen met een beperkte levensduur, en de  
inspectie van de component om ervoor te zorgen dat de werk­
zaamheden naar behoren worden verricht;  
f) de administratie van de permanente luchtwaardigheid beheren en 
archiveren, zoals vereist door T.A.201 (1)(j);  
g) ervoor zorgen dat de wijzigingen en reparaties zijn goedgeke urd 
overeenkomstig de voorschriften van de lidstaat van registratie . 
▼M6 
▼C3 
T.A.709  Documentatie  
Voor alle luchtvaartuigen waarvan de permanente luchtwaardighei d 
wordt beheerd overeenkomstig de eisen van deze bijlage, moet de  
organisatie, onverminderd CAMO.A.325, houder zijn en gebruikmak en 
van toepasselijke onderhoudsgegevens die aanvaardbaar zijn voor  het 
land van registratie van het luchtvaartuig.  ▼M2 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 285
 
T.A.711  Rechten  
Een overeenkomstig bijlage V quater (Deel-CAMO) erkende organis atie 
mag de taken uitvoeren die in T.A.708 zijn gespecificeerd voor de 
luchtvaartuigen die zijn opgenomen in haar air operator certifi cate, 
mits die organisatie door de bevoegde autoriteit erkende proced ures 
heeft vastgesteld om de naleving van de eisen van deze bijlage te 
waarborgen.  
T.A.712  Beheersysteem  
De organisatie zorgt ervoor dat zij, naast de in CAMO.A.200 vas t­
gestelde eisen, voldoet aan de eisen van deze bijlage.  
T.A.714  Registratie van gegevens  
Naast de in CAMO.A.220, punt a), vermelde eisen, registreert de  or­
ganisatie de in T.A.201, punt 1), onder j), vermelde gegevens.  
T.A.715  Blijvende geldigheid  
De erkenning van een organisatie voor het beheer van de permane nte 
luchtwaardigheid blijft geldig als, naast de eisen van CAMO.A.1 35, 
ook voldaan is aan de volgende eisen:  
a) de organisatie voldoet aan de toepasselijke eisen van deze b ijlage; en  
b) de organisatie waarborgt dat elke door de bevoegde autoritei t ge­
machtigde persoon toegang krijgt tot al haar installaties, luch tvaar­
tuigen of documenten die verband houden met haar activiteiten, met 
inbegrip van alle uitbestede activiteiten, teneinde te kunnen b epalen 
of deze bijlage is nageleefd.  
T.A.716  Bevindingen  
a) Na kennisgeving te hebben ontvangen van de bevindingen overe en­
komstig T.B.705, zal de organisatie:  
1) nagaan wat de onderliggende oorzaak of oorzaken van de bevin ­
ding van niet-naleving zijn, alsook de factoren die ertoe hebbe n 
bijgedragen;  
2) een corrigerend actieplan opstellen, vaststellen en uitvoere n; 
3) aan de bevoegde autoriteit aantonen dat de nodige corrigeren de 
actie is ondernomen om de bevinding aan te pakken.  
b) De in de punt a), onder 1), 2) en 3), bedoelde acties worden  uitge­
voerd binnen de tijdspanne die de bevoegde autoriteit overeenko m­
stig T.B.705 heeft vastgesteld.  
▼M2 
SECTIE B  
▼M6 
▼C3 
AANVULLENDE PROCEDURE VOOR DE BEVOEGDE AUTORITEIT  
▼M2 
SUBDEEL A  
ALGEMEEN  
T.B.101  Toepassingsgebied  
Deze sectie bevat de vaststelling van administratieve voorschri ften die 
moeten worden toegepast door de bevoegde autoriteiten die veran twoor­
delijk zijn voor de toepassing en handhaving van deel A van dit  deel T.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 286
 
T.B.102  Bevoegde autoriteit  
1. Algemeen  
Een lidstaat dient een bevoegde autoriteit te benoemen die vera nt­
woordelijkheden krijgt toegewezen als bedoeld in T.1. Deze be­
voegde autoriteit dient gedocumenteerde procedures en een organ i­
satiestructuur vast te leggen.  
2. Middelen  
Het personeelsbestand moet toereikend zijn om de vereisten uit te 
voeren zoals in deze Sectie B uiteengezet.  
3. Kwalificatie en opleiding  
Alle personeel dat is betrokken bij deel T-activiteiten dient n aar 
behoren gekwalificeerd te zijn en de gepaste kennis, ervaring, initi­
ële opleiding en voortgezette opleiding te bezitten om de toege we­
zen taken uit te voeren.  
4. Procedures  
De bevoegde autoriteit dient procedures vast te leggen die aang even 
hoe naleving van dit Deel wordt verwezenlijkt.  
T.B.104  Administratie  
1. De voorschriften van M.B.104 (a), (b) en (c) van bijlage I z ijn van 
toepassing.  
2. De minimale administratie voor het toezicht op elk luchtvaar tuig 
dient minstens een kopie te bevatten van:  
a) het bewijs van luchtwaardigheid van het luchtvaartuig  
b) alle relevante briefwisseling met betrekking tot het luchtva artuig,  
c) rapporten van de inspecties en steekproeven uitgevoerd op he t 
luchtvaartuig,  
d) details van alle vrijstellingen en activiteiten voor handhav ing. 
3. Alle in T.B.104 gespecificeerde gegevens worden op verzoek b e­
schikbaar gesteld aan een andere lidstaat, het agentschap of de  lid­
staat van registratie.  
4. Tot en met vier jaar na het einde van de dry-lease-periode w orden 
de gegevens als bedoeld in lid 2 bewaard.  
T.B.105  Onderlinge informatie-uitwisseling  
De voorschriften van de M.B.105 van bijlage I zijn van toepassi ng. 
SUBDEEL B  
VERANTWOORDINGSPLICHT  
T.B.201  Verantwoordelijkheden  
1. De bevoegde autoriteit als omschreven in T.1 is verantwoorde lijk 
voor de uitvoering van inspecties en onderzoeken, met inbegrip van 
luchtvaartuigsteekproeven, om te verifiëren of er aan de voorsc hrif­
ten van dit deel wordt voldaan.  
2. De bevoegde autoriteit voert vóór de goedkeuring van de dry 
lease-overeenkomst inspecties en onderzoeken uit overeenkomstig  
ARO.OPS.110 (a)(1), om te verifiëren of vervolgens aan de voor­
schriften van de T.A.201 wordt voldaan.  
3. De bevoegde autoriteit zorgt voor de coördinatie met de lids taat van 
registratie die noodzakelijk is voor de uitoefening van de toez ichts­
verantwoordelijkheden van de luchtvaartuigen in deze bijlage Vb is 
(deel T).  ▼M2 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 287
 
T.B.202  Bevindingen  
1. Een niveau 1-bevinding is elke ernstige inbreuk van de eisen  van 
deel T die de veiligheidsnormen verlaagt en de vliegveiligheid ern­
stig in gevaar brengt.  
2. Een niveau 2-bevinding is elke niet-naleving van de voorschr iften 
van deel T die de veiligheidsnormen kunnen verlagen en de vlieg ­
veiligheid eventueel in gevaar brengen.  
3. Wanneer een bevinding wordt vastgesteld tijdens inspecties, onder­
zoeken, luchtvaartuigsteekproeven of op andere wijze, dient de be­
voegde autoriteit:  
a) de nodige maatregelen te nemen, zoals het aan de grond houde n 
van het luchtvaartuig, om voortzetting van de niet-naleving te 
voorkomen,  
b) te eisen dat corrigerende maatregelen worden genomen die in 
verhouding staan tot de aard van de bevinding.  
4. Voor niveau 1-bevindingen verlangt de bevoegde instantie dat  er 
passende corrigerende maatregelen worden genomen voor een ver­
dere vlucht en stelt zij de lidstaat van registratie in kennis.  
SUBDEEL G  
▼M6 
▼C3 
AANVULLENDE EISEN VOOR ORGANISATIES VOOR HET BEHEER 
VAN DE PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID, ERKEND 
OVEREENKOMSTIG BIJLAGE V quater (Deel-CAMO)  
T.B.702  Initiële certificeringsprocedure  
Naast de eisen van CAMO.B.310 gaat de bevoegde autoriteit ook n a of 
die procedures voldoen aan de eisen van deze bijlage en of de o rgani­
satie voldoet aan de eisen van deze bijlage.  
T.B.704  Permanent toezicht  
Naast de eisen van CAMO.B.305 onderzoekt de bevoegde autoriteit  
tijdens elke planningscyclus van het toezicht een relevante ste ekproef 
van de in artikel 1, onder b), bedoelde door de organisatie beh eerde 
luchtvaartuigen.  
T.B.705  Bevindingen en corrigerende maatregelen  
Voor organisaties die de permanente luchtwaardigheid beheren va n in 
artikel 1, onder b), bedoelde luchtvaartuigen, past de bevoegde  autoriteit 
de in CAMO.B.305 vermelde eisen toe wanneer zij nagaat of de or ­
ganisatie voldoet aan de eisen van deze bijlage.  ▼M2 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 288
 
BIJLAGE V ter  
(Deel-ML)  
INHOUD  
ML.1  
SECTIE A — TECHNISCHE VOORSCHRIFTEN  
SUBDEEL A — ALGEMEEN  
ML.A.101 Toepassingsgebied  
SUBDEEL B — VERANTWOORDINGSPLICHT  
ML.A.201 Verantwoordelijkheden  
ML.A.202 Melding van voorvallen  
SUBDEEL C — PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID  
ML.A.301 Taken met betrekking tot de permanente luchtwaardighei d 
ML.A.302 Onderhoudsprogramma voor luchtvaartuigen  
ML.A.303 Luchtwaardigheidsaanwijzingen  
ML.A.304 Gegevens voor wijzigingen en reparaties  
ML.A.305 Registratiesysteem voor de permanente luchtwaardigheid  van 
luchtvaartuigen  
ML.A.307 Overdracht van de geregistreerde gegevens over de perm anente 
luchtwaardigheid van luchtvaartuigen  
SUBDEEL D — ONDERHOUDSNORMEN  
ML.A.401 Onderhoudsgegevens  
ML.A.402 Uitvoering van onderhoud  
ML.A.403 Luchtvaartuigdefecten  
SUBDEEL E — ONDERDELEN  
ML.A.501 Classificatie en installatie  
ML.A.502 Onderhoud van componenten  
ML.A.503 Componenten met beperkte levensduur  
ML.A.504 Beheer van onbruikbare componenten  
SUBDEEL H — CERTIFICAAT VAN VRIJGAVE VOOR GEBRUIK  
ML.A.801 Certificaat van vrijgave voor gebruik voor luchtvaartu igen 
ML.A.802 Certificaat van vrijgave voor gebruik voor componenten  
ML.A.803 Machtiging piloot-eigenaar  
SUBDEEL I — CERTIFICAAT VAN BEOORDELING VAN DE LUCHT­ 
WAARDIGHEID  
ML.A.901 Beoordeling van de luchtwaardigheid van een luchtvaart uig 
ML.A.902 Geldigheid van het certificaat van beoordeling van de luchtwaar­ 
digheid  
ML.A.903 Proces voor de beoordeling van de luchtwaardigheid  
ML.A.904 Kwalificatie van het personeel voor de beoordeling van  de lucht­ 
waardigheid  
ML.A.905 Overdracht van de registratie van een luchtvaartuig bi nnen de Unie  
ML.A.906 Beoordeling van de luchtwaardigheid van luchtvaartuige n die in 
de Unie werden ingevoerd  
ML.A.907 Bevindingen  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 289
 
SECTIE B — PROCEDURE VOOR BEVOEGDE AUTORITEITEN  
SUBDEEL A — ALGEMEEN  
ML.B.101 Toepassingsgebied  
ML.B.102 Bevoegde autoriteit  
ML.B.104 Registratie van gegevens  
ML.B.105 Onderlinge informatie-uitwisseling  
SUBDEEL B — VERANTWOORDINGSPLICHT  
ML.B.201 Verantwoordelijkheden  
SUBDEEL C — PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID  
ML.B.302 Vrijstellingen  
ML.B.303 Monitoring van de permanente luchtwaardigheid van luch tvaar­ 
tuigen  
ML.B.304 Intrekking, schorsing en beperking  
SUBDEEL I — CERTIFICAAT VAN BEOORDELING VAN DE LUCHT­ 
WAARDIGHEID  
ML.B.902 Beoordeling van de luchtwaardigheid door de bevoegde a utoriteit  
ML.B.903 Bevindingen  
Aanhangsel I — Contract voor het beheer van permanente luchtwaa rdigheid  
Aanhangsel II — Beperkt onderhoud door de piloot/eigenaar  
Aanhangsel III - Complexe onderhoudstaken die niet door de pilo ot-eigenaar 
mogen worden vrijgegeven  
Aanhangsel IV— Certificaat van beoordeling van de luchtwaardigh eid (EASA- 
formulier 15c)  
ML.1  
(a) Overeenkomstig artikel 3, lid 2, is deze bijlage (Deel-ML) van toepassing op 
de volgende andere dan complexe motoraangedreven luchtvaartuige n die niet 
vermeld zijn op het air operator certificate van een luchtvaart maatschappij 
met een exploitatievergunning overeenkomstig Verordening (EG) 
nr. 1008/2008:  
(1) vliegtuigen met een maximale startmassa (MTOM) van 2 730 kg  of 
minder;  
(2) hefschroefvliegtuigen met een maximale startmassa van hoogs tens 1 200 
kg, die gecertificeerd zijn tot maximaal vier inzittenden;  
(3) andere ELA2-luchtvaartuigen.  
(b) Met het oog op de toepassing van deze bijlage is de bevoegd e autoriteit de 
instantie die is aangewezen door de lidstaat van registratie va n het 
luchtvaartuig.  
(c) Voor de toepassing van deze bijlage wordt verstaan onder:  
(1) „onafhankelijk certificeringspersoneel”:  
certificeringspersoneel dat niet namens een erkende onderhoudso rgani­
satie werkt en dat voldoet aan:  
(i) de eisen van bijlage III (Deel-66); of  
(ii) voor luchtvaartuigen waarop bijlage III (Deel-66) niet van  toepas­
sing is: de eisen voor certificeringspersoneel die van kracht z ijn in 
de lidstaat van registratie van het luchtvaartuig;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 290
 
(2) „onderhoudsorganisatie”:  
een organisatie die houder is van een erkenning die is afgegeve n over­
eenkomstig:  
(i) subdeel F van bijlage I (Deel-M); of  
(ii) sectie A van bijlage III (Deel-145); of  
(iii) sectie A van bijlage V quinquies (Deel-CAO).  
(3) „eigenaar”:  
de persoon die verantwoordelijk is voor de permanente luchtwaar digheid 
van het luchtvaartuig, met inbegrip van:  
(i) de geregistreerde eigenaar van het luchtvaartuig; of  
(ii) de huurder, in geval van een huurovereenkomst; of  
(iii) de exploitant.  
SECTIE A  
TECHNISCHE VOORSCHRIFTEN  
SUBDEEL A  
ALGEMEEN  
ML.A.101  Toepassingsgebied  
In deze sectie worden de maatregelen vastgesteld die moeten wor den 
genomen om te garanderen dat het luchtvaartuig luchtwaardig 
is. Voorts worden ook de voorwaarden vermeld waaraan moet wor­
den voldaan door de personen of organisaties die betrokken zijn  bij 
de activiteiten met betrekking tot de luchtwaardigheid van het 
luchtvaartuig.  
SUBDEEL B  
VERANTWOORDINGSPLICHT  
ML.A.201  Verantwoordelijkheden  
(a) De eigenaar van het luchtvaartuig is verantwoordelijk voor de 
permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig en ziet erop 
toe dat alleen vluchten worden uitgevoerd wanneer de volgende 
voorwaarden zijn vervuld:  
(1) het luchtvaartuig wordt in een luchtwaardige toestand 
gehouden;  
(2) alle operationele uitrusting en nooduitrusting is correct g eïn­
stalleerd en klaar voor gebruik, ofwel duidelijk gemarkeerd 
als zijnde onbruikbaar;  
(3) het luchtwaardigheidscertificaat is geldig;  
(4) het onderhoud van het luchtvaartuig wordt uitgevoerd con­
form het goedgekeurde onderhoudsprogramma, zoals gespe­
cificeerd in punt ML.A.302.  
(b) In geval het luchtvaartuig wordt gehuurd, zijn de in punt a ) 
vastgestelde verantwoordelijkheden van toepassing op de huur­
der, als deze geïdentificeerd is in het registratiedocument van  het 
luchtvaartuig of in het huurcontract.  
(c) Alle personen of organisaties die onderhoud van luchtvaartu igen 
en componenten uitvoeren, zijn verantwoordelijk voor de uitge­
voerde onderhoudstaken.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 291
 
(d) De gezagvoerder van het luchtvaartuig is verantwoordelijk v oor 
de goede uitvoering van de aan de vlucht voorafgaande inspec­
tie. Deze inspectie wordt uitgevoerd door de piloot of een ande re 
gekwalificeerde persoon, maar hoeft niet te worden uitgevoerd 
door een erkende onderhoudsorganisatie of door certificerings­
personeel.  
(e) Voor luchtvaartuigen die worden geëxploiteerd door erkende 
opleidingsorganisaties (ATO) of opleidingsorganisaties die een ver­
klaring hebben afgelegd (DTO), zoals vermeld in artikel 10 bis van 
Verordening (EU) nr. 1178/2011, of die niet worden geëxploiteer d 
overeenkomstig bijlage VII bij Verordening (EU) nr. 965/2012 
(Deel-NCO), of die worden geëxploiteerd overeenkomstig subdeel 
ADD van bijlage II (Deel-BOP) bij Verordening (EU) 2018/395 of 
subdeel DEC van bijlage II (Deel-SAO) bij Verordening (EU) 
2018/1976 (  1 ), moet de exploitant:  
▼M8 
(1) erkend zijn als CAMO of CAO voor het beheer van de 
permanente luchtwaardigheid van zijn luchtvaartuigen over­
eenkomstig bijlage V quater (Deel CAMO), subdeel G, van 
bijlage I (Deel M) of bijlage V quinquies (Deel CAO), of 
een contract sluiten met een dergelijke organisatie, waarbij 
hij gebruik maakt van het in aanhangsel I van deze 
bijlage opgenomen contract;  
▼C3 
(2) ervoor zorgen dat alle onderhoud wordt uitgevoerd door 
onderhoudsorganisaties die erkend zijn overeenkomstig 
ML.1, punt c), onder 2).;  
(3) ervoor zorgen dat de eisen van punt a) zijn vervuld.  
(f) ►M8 Voor luchtvaartuigen die niet zijn opgenomen onder e) 
mag de exploitant, teneinde te voldoen aan de eisen van punt a) , 
de taken met betrekking tot het beheer van de permanente lucht­
waardigheid uitbesteden aan een organisatie die erkend is als 
CAMO of CAO overeenkomstig bijlage V quater (Deel 
CAMO), subdeel G, van bijlage I (Deel M) of bijlage V quin­
quies (Deel CAO). ◄ In dat geval draagt die organisatie de 
verantwoordelijkheid voor de correcte uitvoering van die taken 
en wordt een schriftelijk contract gesloten overeenkomstig aan­
hangsel I van deze bijlage. Als de eigenaar geen contract sluit  
met een dergelijke organisatie, is hij zelf verantwoordelijk vo or 
de correcte uitvoering van de taken met betrekking tot het be­
heer van de permanente luchtwaardigheid.  
(g) De eigenaar verleent de bevoegde autoriteit toegang tot het  
luchtvaartuig en de luchtvaartuiggegevens, zodat deze kan bepa­
len of het luchtvaartuig voldoet aan de eisen van deze bijlage.  
▼M8 
h) In het geval van een in een air operator certificate opgenom en 
luchtvaartuig dat wordt gebruikt voor niet-commerciële of ge­
specialiseerde vluchtuitvoeringen onder ORO.GEN.310 van 
bijlage III of NCO.GEN.104 van bijlage VII bij 
Verordening (EU) nr. 965/2012 van de Commissie (  2 ), ziet de 
exploitant erop toe dat de taken die verband houden met de 
permanente luchtwaardigheid, worden uitgevoerd door de over­
eenkomstig bijlage V quater (Deel CAMO) of subdeel G van 
bijlage I (Deel M) erkende CAMO of de overeenkomstig 
bijlage V quinquies (Deel CAO) erkende gecombineerde 
luchtwaardigheidsorganisatie (CAO), al naargelang van toepas­
sing, van de houder van het air operator certificate.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 292  
( 1 ) Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976 van de Commissie van 14  december 2018 tot 
vaststelling van gedetailleerde regels voor vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen over­
eenkomstig Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlemen t en de Raad 
(PB L 326 van 20.12.2018, blz. 64). 
( 2 ) Verordening (EU) nr. 965/2012 van de Commissie van 5 oktober 2012 tot vaststelling 
van technische eisen en administratieve procedures voor vluchtu itvoering, overeenkom­
stig Verordening (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement e n de Raad (PB L 296 
van 25.10.2012, blz. 1).
 ML.A.202  Melding van voorvallen  
(a) Onverminderd de rapporteringsvoorschriften van bijlage II ( Deel- 
145) en bijlage V quater (Deel-CAMO), rapporteren alle over­
eenkomstig ML.A.201 verantwoordelijke personen of organisaties 
alle gebreken van een luchtvaartuig of component die de vlieg­
veiligheid in gevaar brengen aan:  
(1) de bevoegde autoriteit die door de lidstaat van registratie  van 
het luchtvaartuig is aangewezen en de bevoegde autoriteit die 
door de lidstaat van de exploitant is aangewezen, indien deze 
verschilt van de lidstaat van registratie;  
(2) de organisatie die verantwoordelijk is voor het typeontwerp  
of het aanvullende typeontwerp.  
(b) De onder a) bedoelde rapportering wordt verricht op een wij ze 
die wordt vastgesteld door de in punt a) bedoelde bevoegde 
autoriteit en bevat alle relevante informatie over de gebreken 
waarvan de persoon of organisatie die het verslag opstelt, weet  
heeft.  
(c) Als het onderhoud of de beoordeling van de luchtwaardigheid  
van het luchtvaartuig op basis van een schriftelijk contract wo rdt 
uitgevoerd, rapporteert de persoon of organisatie die verantwoo r­
delijk is voor die activiteiten alle onder a) bedoelde gebreken  ook 
aan de eigenaar van het luchtvaartuig en, indien verschillend, de 
desbetreffende CAMO of CAO.  
(d) De persoon of organisatie dient de onder a) en c) bedoelde ver­
slagen zo snel mogelijk in, doch niet later dan 72 uur na het 
ogenblik waarop de persoon of organisatie het gebrek waarop het  
verslag betrekking heeft, heeft vastgesteld, tenzij buitengewon e 
omstandigheden dit verhinderen.  
SUBDEEL C  
PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID  
ML.A.301  Taken met betrekking tot de permanente luchtwaardigheid  
De permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig en de brui k­
bare staat van operationele uitrusting en nooduitrusting dienen  te 
worden verzekerd door:  
(a) het uitvoeren van direct aan de vlucht voorafgaande inspect ies; 
(b) het verhelpen van alle defecten en schade die gevolgen hebb en 
voor de veilige exploitatie, overeenkomstig de gegevens die ge­
specificeerd zijn in ML.A.304 en ML.A.401, al naargelang van 
toepassing, rekening houdend met de minimumuitrustingslijst 
(MEL) en de configuratie-afwijkingslijst, als die bestaan;  
(c) het uitvoeren van alle onderhoud in overeenstemming met het  in 
ML.A.302 bedoelde onderhoudsprogramma;  
(d) het uitvoeren van alle toepasselijke:  
(1) luchtwaardigheidsaanwijzingen;  
(2) operationele aanwijzingen die van invloed zijn op de per­
manente luchtwaardigheid,  
(3) vereisten voor permanente luchtwaardigheid zoals die door 
het Agentschap werden vastgesteld;  
(4) maatregelen die zijn voorgeschreven door de bevoegde auto­
riteit als direct antwoord op een veiligheidsprobleem;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 293
 
(e) het uitvoeren van wijzigingen en reparaties overeenkomstig 
ML.A.304;  
(f) onderhoudscontrolevluchten voor zover noodzakelijk.  
ML.A.302  Onderhoudsprogramma voor luchtvaartuigen  
(a) Het onderhoud van een luchtvaartuig gebeurt aan de hand van  
een onderhoudsprogramma.  
(b) Het onderhoudsprogramma en alle latere wijzigingen daarvan 
moeten worden:  
(1) verklaard door de eigenaar overeenkomstig punt c), onder 7) , 
van ML.A.302, wanneer de permanente luchtwaardigheid van 
het luchtvaartuig niet wordt beheerd door een CAMO of 
CAO; of  
(2) goedgekeurd door de CAMO of CAO die verantwoordelijk is 
voor het beheer van de permanente luchtwaardigheid van het 
luchtvaartuig.  
De eigenaar die het onderhoudsprogramma aangeeft overeenkom­
stig punt b), onder 1), of de organisatie die het onderhoudspro ­
gramma goedkeurt overeenkomstig punt b), onder 2), moet het 
onderhoudsprogramma up-to-date houden.  
(c) Het onderhoudsprogramma:  
(1) moet een duidelijke vermelding bevatten van de eigenaar van  
het luchtvaartuig waarop het betrekking heeft, met inbegrip 
van alle geïnstalleerde motoren en propellers, al naargelang 
van toepassing;  
(2) moet het volgende bevatten:  
(a) de taken of inspecties in het toepasselijke minimale 
inspectieprogramma (MIP) als bedoeld in punt d); of  
(b) de instructies voor permanente luchtwaardigheid, uitgege­
ven door de houder van de ontwerpgoedkeuring;  
(3) mag aanvullende onderhoudsacties omvatten naast die be­
doeld in punt c), onder 2), of andere onderhoudsacties dan 
die bedoeld in punt c), onder 2), punt b), op voorstel van de 
eigenaar, CAMO of CAO, zodra die zijn goedgekeurd of 
verklaard overeenkomstig punt b). Andere dan de in punt 
c), onder 2), punt b), vermelde acties mogen niet minder 
beperkend zijn dan die welke in het toepasselijke MIP zijn 
vermeld;  
(4) moet alle verplichte informatie over de permanente lucht­
waardigheid bevatten, zoals herhaalde luchtwaardigheidsaan­
wijzingen, het hoofdstuk luchtwaardigheidslimieten van de 
instructies voor permanente luchtwaardigheid of specifieke 
onderhoudsvereisten die zijn opgenomen in typecertificaatge­
gevensblad;  
(5) moet melding maken van alle aanvullende onderhoudstaken 
die moeten worden uitgevoerd naar aanleiding van het spe­
cifieke type luchtvaartuig, de configuratie van het luchtvaar­
tuig en het soort en het specifieke karakter van het gebruik, 
waarbij minstens rekening moet worden gehouden met de 
volgende elementen:  
(a) specifieke geïnstalleerde uitrusting en wijzigingen aan het  
luchtvaartuig;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 294
 
(b) reparaties die in het luchtvaartuig zijn uitgevoerd;  
(c) onderdelen met beperkte levensduur en onderdelen die 
essentieel zijn voor de vliegveiligheid;  
(d) onderhoudsaanbevelingen, zoals revisie-intervallen (Time 
Between Overhaul (TBO)), uitgegeven via service-infor­
matie (service bulletins, service letters) en andere 
niet-verplichte onderhoudsinformatie;  
(e) geldende operationele aanwijzingen of vereisten met be­
trekking tot de periodieke inspectie van bepaalde 
uitrusting;  
(f) speciale operationele goedkeuringen;  
(g) gebruik van het luchtvaartuig en operationele omgeving;  
(6) moet melding maken van het feit of de piloot-eigenaars ge­
machtigd zijn om onderhoud te verrichten;  
(7) moet, wanneer het wordt verklaard door de eigenaar, een 
ondertekende verklaring van de eigenaar bevatten waarin hij 
verklaart dat dit het onderhoudsprogramma is voor de speci­
fieke luchtvaartuigregistratie en dat hij volledig verantwoor­
delijk is voor de inhoud ervan en met name voor eventuele 
afwijkingen van de aanbevelingen voor houders van 
ontwerpgoedkeuringen;  
(8) moet, wanneer het wordt goedgekeurd door de CAMO of 
CAO, zijn ondertekend door deze organisatie, die gegevens 
bijhoudt met de motivering voor eventuele afwijkingen van 
de aanbevelingen voor houders van ontwerpgoedkeuringen;  
(9) wordt ten minste eenmaal per jaar geëvalueerd om de effec­
tiviteit ervan te beoordelen; deze evaluatie wordt uitgevoerd:  
(a) in samenhang met de beoordeling van de luchtwaardig­
heid van het luchtvaartuig door de persoon die deze be­
oordeling van de luchtwaardigheid uitvoert; of  
(b) door de CAMO of CAO die de permanente luchtwaar­
digheid van het luchtvaartuig beheert in die gevallen 
waarin de beoordeling van het onderhoudsprogramma 
niet wordt uitgevoerd in samenhang met een beoordeling 
van de luchtwaardigheid.  
Als uit het onderzoek blijkt dat het luchtvaartuig tekortko­
mingen vertoont die verband houden met tekortkomingen in 
de inhoud van het onderhoudsprogramma, dan wordt het 
onderhoudsprogramma dienovereenkomstig gewijzigd. In dit 
geval stelt de persoon die de evaluatie uitvoert de bevoegde 
autoriteit van de lidstaat van registratie in kennis indien hij  
het niet eens is met de door de eigenaar, CAMO of CAO 
genomen maatregelen tot wijziging van het onderhoudspro­
gramma. De bevoegde autoriteit beslist welke wijzigingen 
van het onderhoudsprogramma noodzakelijk zijn, waarbij 
zij de overeenkomstige bevindingen aan de orde stelt en, 
indien nodig, reageert overeenkomstig ML.B.304.  
(d) Een MIP:  
(1) moet de volgende inspectie-intervallen bevatten:  
(a) voor vliegtuigen, gemotoriseerde zweefvliegtuigen 
(TMG) en ballonnen: om het jaar of om de 100 uur, 
als dit eerder is, waarbij een tolerantie van 1 maand of 
10 uur mag worden toegepast. Het volgende interval be­
gint op het ogenblik dat de inspectie plaatsvindt;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 295
 
(b) voor zweefvliegtuigen en andere motorzweefvliegtuigen 
dan TMG: om het jaar, waarbij een tolerantie van 
1 maand mag worden toegepast. Het volgende interval 
begint op het ogenblik dat de inspectie plaatsvindt;  
(2) moet het volgende bevatten, al naargelang het type luchtvaa r­
tuig: 
(a) onderhoudstaken zoals vereist uit hoofde van de vereisten 
voor houders van ontwerpgoedkeuringen;  
(b) inspectie van merktekens;  
(c) beoordeling van wegingsgegevens en wegingen in over­
eenstemming met Verordening (EU) nr. 965/2012 van de 
Commissie, Verordening (EU) 2018/395 en Verordening 
(EU) 2018/1976;  
(d) operationele test van de transponder (indien aanwezig);  
(e) functionele test van het pitot-statisch systeem;  
(f) in het geval van vleugelvliegtuigen:  
(i) operationele controles voor kracht en toerental, mag­
neto's, brandstof- en oliedruk, motortemperaturen;  
(ii) voor motoren uitgerust met automatische motorcon­
trole, de gepubliceerde procedure voor proefdraaien;  
(iii) voor motoren met dry-sumpsysteem, motoren met 
turbocompressor en motoren met vloeistofkoeling, 
een operationele controle op tekenen van verstoorde 
vloeistofcirculatie;  
(g) inspectie van de staat en bevestiging van de structurele 
elementen, systemen en onderdelen met betrekking tot de 
volgende gebieden:  
(i) voor vliegtuigen:  
casco, cabine en cockpit, landingsgestel, vleugel en 
centrale sectie, besturingsinstrumenten, bevestigings­
punten, avionica en elektrische installatie, aandrij­
ving, koppelingen en versnellingsbakken, propeller 
en diverse systemen, zoals het ballistische 
reddingssysteem;  
(ii) voor zweefvliegtuigen en gemotoriseerde 
zweefvliegtuigen:  
casco, cabine en cockpit, landingsgestel, vleugel en 
centrale sectie, bevestigingspunten, avionica en elek­
trische installatie, aandrijving (voor gemotoriseerde 
zweefvliegtuigen) en diverse systemen, zoals verwij­
derbare ballast en/of luchtweerstand en bedienings­
sinstrumenten, en waterballastsysteem;  
(iii) voor warmeluchtballonnen:  
envelope, brander, mand, brandstoftanks, apparatuur 
en instrumenten;  
(iv) voor gasballonnen:  
envelope, mand, apparatuur en instrumenten.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 296
 
Zolang in deze bijlage geen MIP wordt gespecificeerd voor 
luchtschepen en hefschroefvliegtuigen, wordt hun onder­
houdsprogramma gebaseerd op de door de houder van de 
ontwerpgoedkeuring uitgegeven instructies voor permanente 
luchtwaardigheid, zoals vermeld in punt c), onder 2), punt b).  
(e) Bij wijze van uitzondering op punten a) en b) is een verkla ring 
van de eigenaar of een goedkeuring door een CAMO of CAO 
niet vereist, en hoeft geen AMP-document te worden voorgelegd 
wanneer de volgende voorwaarden zijn vervuld:  
(1) alle door de houder van de ontwerpgoedkeuring uitgegeven 
instructies voor permanente luchtwaardigheid worden ge­
volgd zonder afwijkingen;  
(2) alle onderhoudsaanbevelingen, zoals revisie-intervallen (Ti me 
Between Overhaul, TBO), uitgegeven via service-informatie 
(service bulletins, service letters) en andere niet-verplichte 
onderhoudsinformatie worden gevolgd zonder afwijkingen;  
(3) er moeten geen aanvullende onderhoudstaken worden verricht 
ten gevolge van:  
(a) specifieke geïnstalleerde uitrusting en wijzigingen aan het  
luchtvaartuig;  
(b) reparaties die in het luchtvaartuig zijn uitgevoerd;  
(c) onderdelen met beperkte levensduur en onderdelen die 
essentieel zijn voor de vliegveiligheid;  
(d) speciale operationele goedkeuringen;  
(e) het gebruik van het luchtvaartuig en de operationele 
omgeving.  
(4) Piloot-eigenaars zijn gemachtigd om zelf onderhoud te 
verrichten.  
Deze afwijking is niet van toepassing als de piloot-eigenaar of , in 
het geval van luchtvaartuigen met meerdere eigenaars, een van d e 
piloten-eigenaars niet gemachtigd is om zelf onderhoud te ver­
richten omdat dit moet worden vermeld in het goedgekeurde of 
verklaarde onderhoudsprogramma.  
(f) Als de in punt e), onder 1) tot en met 4), vermelde voorwaa rden 
zijn vervuld, moet het onderhoudsprogramma van het luchtvaar­
tuig uit het volgende bestaan:  
(1) de door houder van de ontwerpgoedkeuring uitgegeven in­
structies voor permanente luchtwaardigheid;  
(2) de onderhoudsaanbevelingen, zoals revisie-intervallen (Time  
Between Overhaul (TBO)), uitgegeven via service-informatie 
(service bulletins, service letters) en andere niet-verplichte 
onderhoudsinformatie;  
(3) de verplichte informatie over de permanente luchtwaardig­
heid, zoals herhaalde luchtwaardigheidsaanwijzingen, het 
hoofdstuk luchtwaardigheidslimieten van de instructies voor 
permanente luchtwaardigheid en specifieke onderhoudsvereis­
ten die zijn opgenomen in het typecertificaatgegevensblad;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 297
 
(4) de taken die het gevolg zijn van specifieke operationele of  
luchtruimaanwijzingen of voorschriften met betrekking tot 
bepaalde instrumenten en apparatuur.  
ML.A.303  Luchtwaardigheidsaanwijzingen  
Elke van toepassing zijnde luchtwaardigheidsaanwijzing moet wor den 
uitgevoerd binnen de vereisten van die luchtwaardigheidsaanwijz ing, 
tenzij anders bepaald door het Agentschap.  
ML.A.304  Gegevens voor wijzigingen en reparaties  
Een persoon of organisatie die een luchtvaartuig of component r epa­
reert, beoordeelt eventuele schade. Bij de uitvoering van wijzi gingen 
en reparaties wordt, al naargelang van toepassing, gebruik gema akt 
van gegevens die:  
(a) zijn goedgekeurd door het Agentschap;  
(b) zijn goedgekeurd door een ontwerporganisatie die voldoet aa n 
bijlage I (Deel-21) van Verordening (EU) nr.748/2012;  
(c) zijn opgenomen in de eisen waarnaar wordt verwezen in 
21.A.90B of 21.A.431B van bijlage I (Deel-21) bij Verordening 
(EU) nr. 748/2012.  
ML.A.305  Registratiesysteem voor de permanente luchtwaardigheid van 
luchtvaartuigen  
(a) Nadat het onderhoud is uitgevoerd, moet het bij punt ML.A.8 01 
vereiste certificaat van vrijgave voor gebruik worden opgenomen  
in het registratiesysteem voor de permanente luchtwaardigheid 
van het luchtvaartuig. Elke gegevensinvoer moet zo snel mogelij k 
plaatsvinden, maar in geen geval later dan 30 dagen na de datum  
waarop de onderhoudstaak is voltooid.  
(b) De gegevens over de permanente luchtwaardigheid van het luc ht­
vaartuig bestaan uit een luchtvaartuiglogboek, motorlogboek(en)  
of logkaarten van motormodules, propellerlogboek(en) en log­
kaarten, voor elke component met beperkte levensduur, al naarge ­
lang het geval.  
(c) Het luchtvaartuigtype en de registratiekentekens, de datum,  even­
als de totale vliegtijd en vluchtcycli en landingen, dienen te wor­
den opgetekend in de luchtvaartuiglogboeken.  
(d) De geregistreerde gegevens over de permanente luchtwaardigh eid 
van een luchtvaartuig moeten het volgende bevatten:  
(1) de actuele status van de luchtwaardigheidsaanwijzingen en d e 
maatregelen die in directe reactie op een veiligheidsprobleem 
zijn opgelegd door de bevoegde autoriteit;  
(2) de actuele status van wijzigingen, reparaties en andere ond er­
houdsaanbevelingen van de houder van de ontwerpgoedkeu­
ring;  
(3) de actuele status van de naleving van het onderhoudspro­
gramma;  
(4) de actuele status van onderdelen met beperkte levensduur;  
(5) het actuele massa- en zwaartepuntrapport;  
(6) de actuele lijst van uitgesteld onderhoud.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 298
 
(e) Naast het erkende certificaat van vrijgave voor gebruik, he t 
EASA-formulier 1, zoals opgenomen in aanhangsel II van 
bijlage I (Deel-M), of gelijkwaardig, dient de volgende voor 
een geïnstalleerd onderdeel (zoals een motor, propeller, motorm o­
dule of een component met beperkte levensduur) relevante infor­
matie te worden vermeld in het toepasselijke motor- of propel­
lerlogboek, de logkaart van een motormodule of van een com­
ponent met beperkte levensduur:  
(1) de identificatie van de component;  
(2) het type, het serienummer en de registratie, naargelang het  
geval, van het luchtvaartuig, de motor, propeller, motormo­
dule of component met beperkte levensduur waarop het be­
trokken onderdeel werd gemonteerd, samen met de verwij­
zing naar de installatie en verwijdering van de component;  
(3) de datum, samen met de totale vliegtijd, vluchtcycli, landi n­
gen en kalendertijd die door de component werd geaccumu­
leerd, voor zover relevant voor de desbetreffende component;  
(4) de in punt d) vermelde actuele informatie die van toepassin g 
is op de component;  
(f) De persoon of organisatie die krachtens ML.A.201 verantwoor ­
delijk is voor de taken met betrekking tot het beheer van de 
permanente luchtwaardigheid controleert de in ML.A.305 gespe­
cificeerde gegevens en legt deze op verzoek voor aan de be­
voegde autoriteit.  
(g) Alle in de geregistreerde gegevens over de permanente lucht waar­
digheid van een luchtvaartuig ingevoerde gegevens dienen duide­
lijk en nauwkeurig te zijn. Wanneer ingevoerde gegevens moeten 
worden gecorrigeerd, dan dient die correctie zo te gebeuren dat  
de oorspronkelijke gegevens duidelijk zichtbaar zijn.  
(h) Een eigenaar dient ervoor te zorgen dat een systeem wordt i nge­
voerd om voor de gespecificeerde periodes volgende gegevens bij  
te houden:  
(1) alle gedetailleerde onderhoudsgegevens met betrekking tot 
het luchtvaartuig en elke op het luchtvaartuig gemonteerde 
component met beperkte levensduur, totdat de daarin opge­
nomen informatie is achterhaald door nieuwe informatie van 
gelijkwaardige aard en omvang maar ten minste 36 maanden 
nadat het luchtvaartuig of de component is vrijgegeven voor 
gebruik;  
(2) de totale tijd in gebruik (uren, kalendertijd, cycli en lan din­
gen) van het luchtvaartuig en alle onderdelen daarvan met 
beperkte levensduur, gedurende ten minste 12 maanden nadat 
het luchtvaartuig of de component definitief uit dienst werd 
genomen;  
(3) de tijd in gebruik (uren, kalendertijd, cycli en landingen)  
naargelang het geval, sinds het laatste geplande onderhoud 
van de component met beperkte levensduur, ten minste totdat 
het geplande onderhoud van de component is achterhaald 
doordat een nieuwe geplande onderhoudsbeurt van gelijk­
waardige aard en omvang heeft plaatsgevonden;  
(4) de actuele status van naleving van het onderhoudspro­
gramma, ten minste totdat het geplande onderhoud van het 
luchtvaartuig of de component is achterhaald door een 
nieuwe geplande onderhoudsbeurt van gelijkwaardige aard 
en omvang;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 299
 
(5) de huidige status van luchtwaardigheidsaanwijzingen die van  
toepassing zijn op het luchtvaartuig en de componenten: ten 
minste 12 maanden nadat het luchtvaartuig of de component 
definitief uit dienst is genomen;  
(6) gegevens over actuele wijzigingen en reparaties aan het luc ht­
vaartuig, de motor(en), de propeller(s) en alle andere com­
ponenten die essentieel zijn voor de vliegveiligheid: ten min­
ste 12 maanden nadat ze definitief uit dienst zijn genomen.  
ML.A.307  Overdracht van de geregistreerde gegevens over de permanente 
luchtwaardigheid van luchtvaartuigen  
(a) Wanneer een luchtvaartuig permanent wordt overgedragen van de 
ene eigenaar naar een andere, ziet de overdragende eigenaar ero p 
toe dat de in ML.A.305 vermelde geregistreerde gegevens over 
de permanente luchtwaardigheid ook worden overgedragen.  
(b) Wanneer de eigenaar een contract met een CAMO of CAO sluit 
voor de uitvoering van de taken op het gebied van het beheer va n 
de permanente luchtwaardigheid, ziet hij erop toe dat de in 
ML.A.305 vermelde geregistreerde gegevens over de permanente 
luchtwaardigheid worden overgedragen naar die organisatie.  
(c) De in punt h) van ML.A.305 vastgestelde termijnen voor het 
bijhouden van gegevens blijven van toepassing op de nieuwe 
eigenaar, CAMO of CAO.  
SUBDEEL D  
ONDERHOUDSNORMEN  
ML.A.401  Onderhoudsgegevens  
(a) De persoon of organisatie die een luchtvaartuig onderhoudt,  ge­
bruikt alleen toepasselijke onderhoudsgegevens tijdens de uitvo e­
ring van het onderhoud.  
(b) Met het oog op de toepassing van deze bijlage wordt verstaa n 
onder „toepasselijke onderhoudsgegevens”:  
(1) alle toepasselijke eisen, procedures, normen of informatie die 
door de bevoegde autoriteit of het Agentschap zijn 
uitgegeven;  
(2) alle toepasselijke luchtwaardigheidsaanwijzingen;  
(3) toepasselijke instructies voor permanente luchtwaardigheid,  
uitgegeven door de houders van typecertificaten en aanvul­
lende typecertificaten, en door elke andere organisatie die 
dergelijke gegevens overeenkomstig bijlage I (Deel-21) van 
Verordening (EU) nr. 748/2012 publiceert;  
(4) alle toepasselijke gegevens die zijn verstrekt overeenkomst ig 
punt d) van 145.A.45.  
ML.A.402  Uitvoering van onderhoud  
(a) Onderhoud dat wordt uitgevoerd door erkende onderhoudsorga­
nisaties moet in overeenstemming zijn met subdeel F van 
bijlage I (Deel-M), bijlage II (Deel-145) of bijlage V quinquie s 
(Deel-CAO), al naargelang van toepassing.  
(b) Voor onderhoud dat niet overeenkomstig punt (a) wordt uitge ­
voerd, moet de persoon die het onderhoud uitvoert:  
(1) gekwalificeerd zijn voor de uitgevoerde taken, zoals vereis t 
uit hoofde van deze bijlage;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 300
 
(2) ervoor zorgen dat de plaats waar het onderhoud wordt uit­
gevoerd, ordelijk en vrij van vuil of verontreinigingen is;  
(3) gebruikmaken van de methoden, technieken, normen en in­
structies die gespecificeerd zijn in de onderhoudsgegevens 
die bedoeld zijn in ML.A.401;  
(4) gebruikmaken van de werktuigen, uitrusting en materiaal die  
gespecificeerd zijn in de onderhoudsgegevens die bedoeld 
zijn in ML.A.401. Waar nodig moeten de werktuigen en de 
uitrusting worden gecontroleerd en geijkt volgens een offi­
cieel erkende norm;  
(5) ervoor zorgen dat het onderhoud wordt uitgevoerd met in­
achtneming van alle in ML.A.401 bedoelde onderhouds­
gegevens;  
(6) ervoor zorgen dat adequate voorzieningen worden gebruikt 
in geval van slechte weersomstandigheden of langdurig 
onderhoud;  
(7) ervoor zorgen dat het risico op meerdere fouten tijdens het  
onderhoud en het risico op herhaalde fouten bij identieke 
onderhoudstaken tot een minimum worden beperkt;  
(8) ervoor zorgen dat er een methode om fouten vast te leggen 
wordt toegepast nadat kritieke onderhoudstaken zijn 
uitgevoerd;  
(9) een algemene verificatie uitvoeren na voltooiing van het 
onderhoud om te waarborgen dat het luchtvaartuig of het 
onderdeel vrij is van alle werktuigen, uitrusting en elk ander 
extern onderdeel en materiaal, en dat alle verwijderde toe­
gangsluiken werden teruggeplaatst;  
(10) ervoor zorgen dat alle uitgevoerde onderhoud goed geregis­
treerd en gedocumenteerd wordt.  
ML.A.403  Luchtvaartuigdefecten  
(a) Elk defect aan een luchtvaartuig dat een ernstig gevaar opl evert 
voor de vliegveiligheid dient te worden verholpen vóór de vol­
gende vlucht.  
(b) De volgende personen kunnen besluiten dat een defect geen e rn­
stig gevaar oplevert voor de vliegveiligheid, en kunnen de rech t­
zetting ervan uitstellen:  
(1) de piloot, voor defecten die gevolgen hebben voor 
niet-verplichte apparatuur van het luchtvaartuig;  
(2) de piloot, wanneer hij gebruik van de minimumuitrustings­
lijst, voor defecten die gevolgen hebben voor verplichte ap­
paratuur van het luchtvaartuig - zoniet mogen deze defecten 
alleen worden uitgesteld door bevoegd certificeringsper­
soneel;  
(3) de piloot, voor andere dan de in punt b), onder 1) en 2), 
bedoelde defecten, als al de volgende voorwaarden zijn ver­
vuld:  
(i) het luchtvaartuig wordt geëxploiteerd volgens bijlage VII 
bij Verordening (EU) nr. 965/2012 (Deel-NCO) of, in het 
geval van ballonnen of zweefvliegtuigen, niet volgens 
subdeel ADD van bijlage II (Deel-BOP) van 
Verordening (EU) 2018/395 of niet volgens subdeel 
DEC van bijlage II (Deel-SAO) van Verordening (EU) 
2018/1976;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 301
 
(ii) de piloot stelt het defect uit met instemming van de 
eigenaar van het luchtvaartuig of, indien van toepassing, 
de CAMO of CAO waarmee een contract is gesloten;  
(4) passend gekwalificeerd certificeringspersoneel, voor andere  
dan de in punt b), onder 1) en 2), bedoelde defecten, wanneer 
de in punt 3), onder i) en ii), vermelde voorwaarden niet zijn 
vervuld.  
(c) Elk luchtvaartuigdefect dat geen ernstig gevaar oplevert vo or de 
vliegveiligheid dient zo spoedig mogelijk te worden verholpen, 
na de datum waarop het luchtvaartuigdefect voor het eerst werd 
vastgesteld en binnen de grenzen die in de onderhoudsgegevens 
zijn gespecificeerd.  
(d) Alle defecten die niet vóór de vlucht worden verholpen, wor den 
geregistreerd in de in ML.A.305 bedoelde geregistreerde gege­
vens over de permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig;  
die gegevens moeten beschikbaar zijn voor de piloot.  
SUBDEEL E  
ONDERDELEN  
ML.A.501  Classificatie en installatie  
(a) Tenzij anders gespecificeerd in subdeel F van bijlage I (De el-M), 
bijlage II (Deel-145), bijlage V quinquies (Deel-CAO) bij deze 
verordening en bijlage I (Deel-21) bij Verordening (EU) 
nr. 748/2012, mogen componenten alleen worden geïnstalleerd 
als al de volgende voorwaarden zijn vervuld:  
(i) ze bevinden zich in acceptabele staat;  
(ii) ze zijn op passende wijze vrijgegeven voor gebruik aan de 
hand van een EASA-formulier 1, zoals uiteengezet in aan­
hangsel II van bijlage I (Deel-M), of gelijkwaardig;  
(iii) ze zijn gemarkeerd overeenkomstig subdeel Q van bijlage I  
(Deel-21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012.  
(b) Vóór de installatie van een component op een luchtvaartuig dient 
de persoon of de erkende onderhoudsorganisatie te verzekeren da t 
de component in kwestie geschikt is om te worden gemonteerd 
wanneer verschillende wijzigingen of luchtwaardigheidsaanwij­
zingen van toepassing zijn.  
(c) Standaardonderdelen mogen enkel op een luchtvaartuig of com ­
ponent worden gemonteerd wanneer die standaardonderdelen in 
de onderhoudsgegevens zijn vermeld. Standaardonderdelen mo­
gen enkel worden gemonteerd wanneer ze vergezeld gaan van 
een bewijs van conformiteit met de van toepassing zijnde norm 
en op passende wijze kunnen worden getraceerd.  
(d) Grondstoffen of verbruiksmateriaal mag alleen op een luchtv aar­
tuig of component worden gebruikt als:  
(i) de fabrikant van het luchtvaartuig of de component toestaat  
dat de grondstoffen of het verbruiksmateriaal wordt gebruikt 
in relevante onderhoudsgegevens of zoals gespecificeerd in 
subdeel F van bijlage I (Deel-M), bijlage II (Deel-145) of 
bijlage V quinquies (Deel-CAO);  
(ii) dat materiaal voldoet aan de vereiste materiaalspecificati e en 
op passende wijze kan worden getraceerd;  
(iii) dat materiaal vergezeld gaat van documenten waarin het 
materiaal in kwestie duidelijk is gespecificeerd, en die een 
conformiteitsverklaring met de specificatie bevatten, alsook 
gegevens waaruit blijkt van welke fabrikant en leverancier 
het materiaal afkomstig is.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 302
 
(e) In het geval van ballonnen, waarbij verschillende combinati es van 
manden, branders en brandstofcilinders mogelijk zijn voor een b e­
paalde envelope, ziet de persoon die deze installeert erop toe dat: 
(1) de mand, brander en/of brandstofcilinders in aanmerking ko­
men voor installatie volgens het typecertificaatgegevensblad 
of andere in het typecertificaatgegevensblad vermelde docu­
menten;  
(2) de mand, brander en/of brandstofcilinders bedrijfsklaar zij n 
en vergezeld gaan van de passende onderhoudsgegevens.  
ML.A.502  Onderhoud van componenten  
(a) Componenten die aanvaard zijn door de eigenaar overeenkomst ig 
punt c) van 21.A.307 van bijlage I (Deel-21) bij 
Verordening (EU) nr. 748/2012 mogen door om het even welke 
persoon of organisatie worden onderhouden, mits ze opnieuw 
door de eigenaar worden aanvaard onder de voorwaarden van 
21.A.307, punt c), van die bijlage. Dit onderhoud komt niet in 
aanmerking voor de afgifte van een EASA-formulier 1, zoals 
opgenomen in aanhangsel II van bijlage I (Deel-M), en moet 
voldoen aan de vereisten inzake de vrijgave van een 
luchtvaartuig.  
(b) Componenten worden overeenkomstig de volgende tabel 
vrijgegeven:  
Vrijgave met een EASA-formulier 1  (zoals 
opgenomen in aanhangsel II van bijlage I 
(Deel-M))  Vrijgave op luchtvaartuigniveau overeen ­
komstig ML.A.801 (niet mogelijk om een 
EASA-formulier 1 af te geven)  
Componenten onderhouden overeenkomstig onderhoudsgegevens van componenten (gegevens van 
de fabrikant van de component)  
Ander onderhoud 
dan revisie  Onderhoudsorganisaties met bevoegd­
verklaring voor motoren of com­
ponenten  (i) Onderhoudsorganisaties met be­
voegdverklaring voor luchtvaartui­
gen; en/of 
(ii) onafhankelijk certificeringsper­
soneel  
Revisie van andere 
componenten dan 
motoren en propel ­
lers Onderhoudsorganisaties met bevoegd­
verklaring voor componenten;  Niet mogelijk  
Revisie van motoren 
en propellers voor 
CS-VLA-, CS-22- en 
LSA-luchtvaartuigen  Onderhoudsorganisaties met bevoegd­
verklaring voor motoren of com­
ponenten (propellers)  (iii) Onderhoudsorganisaties met be­
voegdverklaring voor luchtvaartui­
gen; en/of 
(iv) onafhankelijk certificeringsper­
soneel  
Revisie van motoren 
en propellers voor 
andere dan CS-VLA- 
, CS-22- en 
LSA-luchtvaartuigen  Onderhoudsorganisaties met bevoegd­
verklaring voor motoren of com­
ponenten (propellers)  Niet mogelijk  
Componenten die zijn onderhouden overeenkomstig onderhoudsgegevens van  luchtvaartuigen 
(gegevens van de fabrikant van het luchtvaartuig)  
Alle componenten en 
alle types onderhoud  Onderhoudsorganisaties met bevoegd­
verklaring voor motoren of com­
ponenten  — Onderhoudsorganisaties met be­
voegdverklaring voor luchtvaartui­
gen; en/of 
— onafhankelijk certificeringsper­
soneel  
ML.A.503  Componenten met beperkte levensduur  
(a) De term „componenten met beperkte levensduur” omvat de vol­
gende componenten:  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 303
 
(1) componenten met een gecertificeerde levensduurbeperking 
die na het verstrijken van de levensduur buiten dienst moeten 
worden gesteld, en;  
(2) componenten met een levensduurbeperking die na het ver­
strijken van de levensduur moeten worden onderhouden om 
in dienst te kunnen worden gehouden.  
(b) Geïnstalleerde componenten met levensduurbeperking mogen de  
goedgekeurde levensduur niet overschrijden, zoals gespecificeer d 
in het onderhoudsprogramma en de luchtwaardigheidsaanwijzin­
gen, met uitzondering van het bepaalde in punt ML.A.504, onder 
c). 
(c) De goedgekeurde levensduur wordt uitgedrukt in kalendertijd , 
vlieguren, landingen of cycli, naargelang het geval.  
(d) Aan het einde van de goedgekeurde levensduurbeperking moet de 
component uit het luchtvaartuig worden verwijderd voor onder­
houd, of voor definitieve verwijdering in het geval van com­
ponenten met een gecertificeerde levensduurbeperking.  
ML.A.504  Beheer van onbruikbare componenten  
(a) Een component moet als onbruikbaar worden beschouwd in 
elk van de volgende gevallen:  
(1) als de levensduur van de component, zoals gedefinieerd in 
het onderhoudsprogramma, is verstreken;  
(2) als de toepasselijke luchtwaardigheidsaanwijzingen en ander e 
door het Agentschap opgelegde eisen op het vlak van per­
manente luchtwaardigheid niet worden nageleefd;  
(3) als de nodige informatie om de staat van luchtwaardigheid o f 
geschiktheid voor installatie van de componenten te bepalen, 
niet voorhanden is;  
(4) als er aanwijzingen zijn dat de component defect is of sto­
ringen vertoont;  
(5) als de component betrokken was bij een incident of een 
ongeval dat de bruikbaarheid ervan waarschijnlijk nadelig 
beïnvloedt.  
(b) Onbruikbare componenten moeten:  
(1) worden opgeslagen op een veilige plaats en onder toezicht 
van een erkende onderhoudsorganisatie of onafhankelijk cer­
tificeringspersoneel, tot een beslissing is genomen over de 
verdere status ervan;  
(2) onbruikbaar zijn voor de persoon of organisatie die ze on­
bruikbaar verklaarde, en het beheer ervan moet worden over­
gedragen aan de eigenaar van het luchtvaartuig nadat die 
overdracht gedocumenteerd is in het in ML.A.305 bedoelde 
onderhoudsregistratiesysteem.  
(c) Componenten die hun gecertificeerde levensduurbeperking heb ­
ben bereikt of niet-herstelbare defecten of storingen hebben, m oe­
ten als onbruikbaar worden geclassificeerd en mogen niet op­
nieuw worden toegelaten in het componententoeleveringssysteem, 
tenzij de gecertificeerde levensduurbeperking verlengd werd of 
een reparatieoplossing werd goedgekeurd overeenkomstig punt 
ML.A.304.  
(d) Elke persoon of organisatie die krachtens ML.A.201 verantwo or­
delijk is, dient in geval van een onbruikbare component, zoals 
bepaald in punt c), een van de volgende maatregelen te nemen:  
(1) deze component te bewaren op een in punt b), onder 1), 
bedoelde locatie;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 304
 
(2) schikkingen te treffen om de component zo te vernielen dat 
hij economisch niet-recupereerbaar of onherstelbaar is, alvo­
rens afstand te doen van de verantwoordelijkheid voor de 
component.  
(e) Niettegenstaande punt d) mag een volgens ML.A.201 verant­
woordelijke persoon of organisatie de verantwoordelijkheid voor  
componenten die als onbruikbaar zijn geclassificeerd maar niet 
zijn vernield, overdragen aan een organisatie voor opleiding of  
onderzoek.  
SUBDEEL H  
CERTIFICAAT VAN VRIJGAVE VOOR GEBRUIK  
ML.A.801  Certificaat van vrijgave voor gebruik voor luchtvaartuigen  
(a) Nadat het vereiste onderhoud van het luchtvaartuig op de ju iste 
wijze is uitgevoerd, wordt een certificaat van vrijgave voor ge ­
bruik afgegeven.  
(b) Het certificaat van vrijgave voor gebruik wordt afgegeven d oor: 
(1) passend certificeringspersoneel namens de erkende 
onderhoudsorganisatie;  
(2) onafhankelijk certificeringspersoneel;  
(3) de piloot-eigenaar, zoals bepaald in ML.A.803.  
(c) In afwijking van punt b) mag de eigenaar in onvoorziene gev al­
len, wanneer een luchtvaartuig aan de grond wordt gehouden op 
een locatie waar geen erkende onderhoudsorganisatie of geschikt  
certificeringspersoneel aanwezig is, om het even welke persoon 
met ten minste drie jaar gepaste onderhoudservaring en geschikt e 
kwalificaties machtigen om onderhoud te verrichten overeenkom­
stig de normen zoals uiteengezet in subdeel D van deze bijlage en 
om het luchtvaartuig vrij te geven. In dat geval moet de eigena ar: 
(1) in de onderhoudsgegevens van het luchtvaartuig gedetail­
leerde informatie opnemen en bewaren over de uitgevoerde 
werkzaamheden en de kwalificaties van de persoon in kwes­
tie die het certificaat afgeeft;  
(2) ervoor zorgen dat het onderhoud zo snel mogelijk en uiterli jk 
binnen 7 dagen of, in het geval van luchtvaartuigen die wor­
den geëxploiteerd overeenkomstig bijlage VII van 
Verordening (EU) nr. 965/2012 (Deel-NCO) of, in het geval 
van ballonnen, die niet worden geëxploiteerd overeenkomstig 
subdeel ADD van bijlage II (Deel-BOP) van 
Verordening (EU) 2018/395 of, in het geval van zweefvlieg­
tuigen, die niet voldoen aan subdeel DEC van bijlage II 
(Deel-SAO) van Verordening (EU) 2018/1976, binnen een 
periode van uiterlijk 30 dagen, opnieuw wordt gecontroleerd 
en vrijgegeven overeenkomstig punt b) van ML.A.801;  
(3) de CAMO of CAO, of, indien geen contract met een CAMO 
of CAO is gesloten, de bevoegde autoriteit, binnen 7 dagen 
in kennis stellen van de afgifte van een dergelijke 
machtiging.  
(d) In geval van een vrijgave voor gebruik overeenkomstig punt b), 
onder 1) of 2), mag het certificeringspersoneel bij het uitvoer en 
van de onderhoudstaken worden bijgestaan door één of meer 
personen die rechtstreeks en permanent onder zijn controle staa n; 
(e) Een certificaat van vrijgave voor gebruik bevat minstens:  
(1) de basisgegevens van het uitgevoerde onderhoud;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 305
 
(2) de datum waarop het onderhoud werd uitgevoerd;  
(3) de identiteit van de organisatie of persoon die het certifi caat 
van vrijgave voor gebruik afgeeft, inclusief:  
(i) de referentie van de erkenning van de onderhoudsorga­
nisatie en het certificeringspersoneel dat het certificaat 
van vrijgave voor gebruik afgeeft; of  
(ii) in het geval van punt b), onder 2), de identiteit en, indi en 
van toepassing, het licentienummer van het certificerings­
personeel dat het certificaat van vrijgave voor gebruik 
heeft afgegeven;  
(4) de eventuele beperkingen van de luchtwaardigheid of de 
activiteiten.  
(f) Wanneer het vereiste onderhoud niet kan worden uitgevoerd, mag 
bij wijze van afwijking van punt a) en onverminderd punt g), ee n 
certificaat van vrijgave voor gebruik worden afgegeven binnen d e 
goedgekeurde luchtvaartuigbeperkingen. In dat geval wordt op 
het certificaat van vrijgave voor gebruik vermeld dat het onder ­
houd niet kon worden uitgevoerd, en wordt aangegeven welke 
luchtwaardigheids- of exploitatiebeperkingen van toepassing zij n, 
in het kader van de bij punt e), onder 4), vereiste informatie.  
(g) In geval van niet-naleving van de voorschriften van deze 
bijlage die de vliegveiligheid in gevaar brengt, wordt geen cer ti­
ficaat van vrijgave voor gebruik afgegeven.  
ML.A.802  Certificaat van vrijgave voor gebruik voor componenten  
(a) Nadat het vereiste onderhoud van het luchtvaartuig op de ju iste 
wijze is uitgevoerd, wordt een certificaat van vrijgave voor ge ­
bruik van componenten afgegeven overeenkomstig ML.A.502.  
(b) Het in aanhangsel II van bijlage I (Deel-M) opgenomen certi fi­
caat van vrijgave voor gebruik (EASA-formulier 1) vormt het 
certificaat van vrijgave voor gebruik van de component, behalve  
voor componenten die na onderhoud worden vrijgegeven op 
luchtvaartuigniveau, zoals uiteengezet in ML.A.502, punt b).  
ML.A.803  Machtiging piloot-eigenaar  
(a) Om als piloot-eigenaar in aanmerking te komen, dient een pe r­
soon:  
(1) een geldig vliegbewijs te hebben (of een gelijkwaardig docu ­
ment) dat door een lidstaat is afgegeven of geldig verklaard 
voor het type of de classificatie van het luchtvaartuig;  
(2) eigenaar of mede-eigenaar te zijn van het luchtvaartuig; di e 
eigenaar moet:  
(i) een van de natuurlijke personen op het registratieformu­
lier zijn; of  
(ii) lid zijn van een recreatieve non-profitorganisatie met 
rechtspersoonlijkheid, waarbij de rechtspersoon als eige­
naar of exploitant op het registratiedocument is vermeld; 
dat lid moet rechtstreeks betrokken zijn bij de besluitvor­
mingsprocessen van de rechtspersoon en door de rechts­
persoon zijn aangewezen om piloot-eigenaaronderhoud te 
verrichten.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 306
 
(b) In het geval van luchtvaartuigen die worden geëxploiteerd o ver­
eenkomstig bijlage VII van Verordening (EU) nr. 965/2012 
(Deel-NCO) of, in het geval van ballonnen, die niet worden 
geëxploiteerd overeenkomstig subdeel ADD van bijlage II 
(Deel-BOP) van Verordening (EU) 2018/395 of, in het geval 
van zweefvliegtuigen, die niet voldoen aan subdeel DEC van 
bijlage II (Deel-SAO) van Verordening (EU) 2018/1976, mag 
de piloot-eigenaar een certificaat van vrijgave voor gebruik af ge­
geven na beperkt piloot-eigenaaronderhoud als bedoeld in aan­
hangsel II van deze bijlage.  
(c) Het certificaat van vrijgave voor gebruik moet in de logboe ken 
worden opgetekend en de basisgegevens van het uitgevoerde 
onderhoud bevatten, alsook de gebruikte onderhoudsgegevens, 
de uitvoeringsdatum ervan en de identiteit, de handtekening en 
het nummer van het vliegbewijs (of gelijkwaardig) van de 
piloot-eigenaar die het certificaat afgeeft.  
SUBDEEL I  
CERTIFICAAT VAN BEOORDELING VAN DE LUCHTWAARDIGHEID  
ML.A.901  Beoordeling van de luchtwaardigheid van een luchtvaartuig  
▼M11  
Om de geldigheid van het bewijs van luchtwaardigheid van een lu cht­
vaartuig te verzekeren, moet een periodieke beoordeling van de lucht­
waardigheid van het luchtvaartuig en de gegevens met betrekking  tot 
zijn permanente luchtwaardigheid worden uitgevoerd.  
▼C3 
(a) Een certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid wor dt 
overeenkomstig aanhangsel IV (EASA-formulier 15c) van deze 
bijlage afgegeven nadat met goed gevolg een beoordeling van de 
luchtwaardigheid is uitgevoerd. Het certificaat is 1 jaar geldi g. 
(b) De beoordeling van de luchtwaardigheid en de afgifte van he t 
certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid worden over ­
eenkomstig ML.A.903 uitgevoerd door:  
(1) de bevoegde autoriteit; of  
(2) een op passende wijze erkende CAMO of CAO; of  
▼M8 
(3) de erkende onderhoudsorganisatie terwijl zij de in het onde r­
houdsprogramma vermelde jaarlijkse inspectie of inspectie 
om de 100 uur uitvoert;  
(4) in het geval van luchtvaartuigen die worden geëxploiteerd o ver­
eenkomstig bijlage VII (Deel NCO) van Verordening (EU) 
nr. 965/2012 of, in het geval van ballonnen die niet worden 
geëxploiteerd overeenkomstig subdeel ADD van bijlage II 
(Deel BOP) van Verordening (EU) 2018/395 van de Commis­
sie (  1 ) of, in het geval van zweefvliegtuigen die niet voldoen 
aan subdeel-DEC van bijlage II (Deel SAO) van 
Verordening (EU) 2018/1976 van de Commissie (  2 ), het on­
afhankelijk certificeringspersoneel terwijl het de in het onder ­
houdsprogramma vermelde jaarlijkse inspectie of inspectie om 
de 100 uur uitvoert, voor zover het houder is van:  
▼C3 
(i) een bevoegdheidsbewijs voor onderhoud dat is afgegeven 
overeenkomstig bijlage III (Deel-66), met bevoegdverklaring 
voor het desbetreffende luchtvaartuig of, indien bijlage III  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 307  
( 1 ) Verordening (EU) 2018/395 van de Commissie van 13 maart 2018 tot vaststelling van 
gedetailleerde regels voor vluchtuitvoeringen met ballonnen, ov ereenkomstig 
Verordening (EG) nr. 216/2008 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 71 
van 14.3.2018, blz. 10). 
( 2 ) Uitvoeringsverordening (EU) 2018/1976 van de Commissie van 14  december 2018 tot 
vaststelling van gedetailleerde regels voor vluchtuitvoeringen met zweefvliegtuigen over­
eenkomstig Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parlemen t en de Raad 
(PB L 326 van 20.12.2018, blz. 64).
 (Deel-66) niet van toepassing is op het desbetreffende lucht­
vaartuig, een nationale kwalificatie voor certificeringsper­
soneel die geldig is voor dat luchtvaartuig;  
(ii) een machtiging die is afgegeven door:  
(A) de bevoegde autoriteit die de machtiging overeen­
komstig bijlage III (Deel-66) heeft afgegeven; of  
(B) als bijlage III (Deel-66) niet van toepassing is, de 
bevoegde autoriteit die verantwoordelijk is voor de 
kwalificatie van het nationale certificeringspersoneel.  
Onafhankelijk certificeringspersoneel dat houder is van een 
overeenkomstig bijlage III (Deel-66) afgegeven vergunning 
mag luchtwaardigheidsbeoordelingen uitvoeren en het certifi­
caat van beoordeling van de luchtwaardigheid afgeven voor 
luchtvaartuigen die in een lidstaat zijn geregistreerd. On­
afhankelijk certificeringspersoneel dat houder is van een na­
tionale kwalificatie mag alleen luchtwaardigheidsbeoordelin­
gen uitvoeren en certificaten van beoordeling van de lucht­
waardigheid afgegeven voor luchtvaartuigen die geregistreerd 
zijn in de lidstaat die verantwoordelijk is voor de nationale 
kwalificatie.  
Certificaten van beoordeling van de luchtwaardigheid die zijn 
afgegeven door onafhankelijk certificeringspersoneel dat hou­
der is van een nationale kwalificatie, worden niet wederzijds 
erkend wanneer het luchtvaartuig naar een andere lidstaat 
wordt overgebracht.  
Telkens wanneer omstandigheden het bestaan van een potentieel 
veiligheidsrisico aantonen, voert de bevoegde autoriteit zelf d e 
beoordeling van de luchtwaardigheid uit en geeft zij zelf het 
certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid af.  
(c) De geldigheid van een certificaat van beoordeling van de lu cht­
waardigheid mag hoogstens twee opeenvolgende keren worden 
verlengd voor een periode van telkens één jaar, door een op 
passende wijze erkende CAMO of CAO, mits de volgende voor­
waarden zijn vervuld:  
(1) het luchtvaartuig is de voorgaande 12 maanden voortdurend 
beheerd door deze CAMO of CAO;  
(2) het luchtvaartuig is de voorgaande 12 maanden onderhouden 
door erkende onderhoudsorganisaties; dit omvat ook onder­
houdstaken die door piloot-eigenaars zijn uitgevoerd en voor 
gebruik zijn vrijgegeven door de piloot-eigenaar of door on­
afhankelijk certificeringspersoneel;  
(3) de CAMO of CAO beschikt niet over aanwijzingen of redenen 
om aan te nemen dat het luchtvaartuig niet luchtwaardig is.  
Deze verlenging door de CAMO of CAO is mogelijk ongeacht 
welk personeel of welke organisatie, zoals bepaald onder b), he t 
oorspronkelijke certificaat van beoordeling van de luchtwaardig ­
heid heeft afgegeven.  
(d) Bij wijze van uitzondering op punt c), mag de verlenging va n het 
certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid worden ver­
vroegd met een maximumperiode van 30 dagen, zonder af te 
wijken van de beoordelingscyclus van de luchtwaardigheid, ten­
einde te garanderen dat het originele certificaat van beoordeli ng 
van de luchtwaardigheid aan boord van het luchtvaartuig kan 
worden gebracht.  
(e) Als de bevoegde autoriteit zelf de beoordeling van de lucht waar­
digheid uitvoert en het certificaat van beoordeling van de luch t­
waardigheid afgeeft, zal de eigenaar of exploitant de bevoegde 
autoriteit voorzien van:  
(1) de documenten waar de bevoegde autoriteit om vraagt;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 308
 
(2) geschikte accommodatie voor haar personeel, op de gepaste 
plaats;  
(3) indien nodig, ondersteuning door geschikt 
certificeringspersoneel.  
ML.A.902  Geldigheid van het certificaat van beoordeling van de luchtwaar ­
digheid  
(a) Een certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid wor dt 
ongeldig als:  
(1) het is geschorst of ingetrokken;  
(2) het luchtwaardigheidscertificaat is geschorst of ingetrokke n; 
(3) het luchtvaartuig niet voorkomt in het luchtvaartuigregiste r 
van een lidstaat;  
(4) het typecertificaat waaronder het luchtwaardigheidscertific aat 
werd afgegeven, is geschorst of ingetrokken.  
(b) Een luchtvaartuig mag niet vliegen als het certificaat van beoor­
deling van de luchtwaardigheid ongeldig is of in een van de 
volgende omstandigheden:  
(1) de permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig of van  
een component die op het luchtvaartuig is gemonteerd, vol­
doet niet aan de eisen van deze bijlage;  
(2) het luchtvaartuig is niet meer in overeenstemming met het 
door het Agentschap goedgekeurde typeontwerp;  
(3) het luchtvaartuig werd gebruikt buiten de beperkingen van 
het goedgekeurde vlieghandboek of luchtwaardigheidscertifi­
caat, zonder dat gepaste actie is ondernomen;  
(4) het luchtvaartuig was betrokken bij een ongeval of incident  
dat de luchtwaardigheid van het luchtvaartuig beïnvloedt, 
zonder dat gepaste actie is ondernomen om de luchtwaardig­
heid te herstellen;  
(5) een wijziging of reparatie van het luchtvaartuig of een daa rop 
gemonteerde component is niet in overeenstemming met 
bijlage I (Deel-21) van Verordening (EU) nr. 748/2012.  
(c) In geval van afstand of intrekking, moet het certificaat va n be­
oordeling van de luchtwaardigheid worden teruggegeven aan de 
bevoegde autoriteit.  
ML.A.903  Proces voor de beoordeling van de luchtwaardigheid  
(a) Om tegemoet te komen aan de in ML.A.901 vastgestelde eis om  
een beoordeling van de luchtwaardigheid van een luchtvaartuig 
uit te voeren, moet het personeel voor de beoordeling van de 
luchtwaardigheid een gedocumenteerd onderzoek van de gege­
vens van het luchtvaartuig uitvoeren om na te gaan of:  
(1) de vlieguren en de eraan verbonden vluchtcycli van casco, 
motor en propeller correct zijn geregistreerd;  
(2) het vlieghandboek van toepassing is op de configuratie van 
het luchtvaartuig en de meest recente wijzigingsstatus 
weergeeft;  
(3) conform het goedgekeurde onderhoudsprogramma alle ver­
plichte onderhoud van het luchtvaartuig is uitgevoerd;  
(4) alle bekende defecten zijn verholpen of op gecontroleerde 
wijze zijn uitgesteld;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 309
 
(5) alle toepasselijke luchtwaardigheidsaanwijzingen zijn toege ­
past en correct zijn geregistreerd;  
(6) alle wijzigingen en reparaties van het luchtvaartuig zijn g e­
registreerd en in overeenstemming zijn met bijlage I (Deel-21) 
bij Verordening (EU) nr. 748/2012;  
(7) alle componenten met beperkte levensduur die in het lucht­
vaartuig zijn gemonteerd, correct zijn geïdentificeerd, gere­
gistreerd en hun goedgekeurde levensduurbeperking niet 
hebben overschreden;  
(8) alle onderhoud is gecertificeerd overeenkomstig deze 
bijlage;  
(9) het geldende massa- en zwaartepuntrapport, indien vereist, 
de configuratie van het luchtvaartuig weergeeft en geldig is;  
(10) het luchtvaartuig voldoet aan de laatste herziening van zi jn 
typeontwerp die door het Agentschap is goedgekeurd;  
(11) indien vereist, het luchtvaartuig beschikt over een geluid s­
certificaat dat overeenstemt met de huidige configuratie van 
het luchtvaartuig conform subdeel I van bijlage I (Deel-21) 
bij Verordening (EU) nr. 748/2012.  
(b) Het onder a) bedoelde personeel voor de beoordeling van de 
luchtwaardigheid moet een fysiek onderzoek van het luchtvaar­
tuig uitvoeren. Voor dit onderzoek moet luchtwaardigheidsper­
soneel dat niet voldoende gekwalificeerd is volgens bijlage III  
(Deel-66), worden bijgestaan door gekwalificeerd personeel.  
(c) Aan de hand van het fysiek onderzoek van het luchtvaartuig dient 
het luchtwaardigheidspersoneel zich ervan te verzekeren dat:  
(1) alle vereiste merktekens en opschriften correct zijn aange­
bracht;  
(2) het luchtvaartuig voldoet aan zijn goedgekeurde 
vlieghandboek;  
(3) de luchtvaartuigconfiguratie voldoet aan de goedgekeurde do ­
cumentatie;  
(4) er geen aanwijsbaar defect kan worden gevonden dat niet 
volgens ML.A.403 werd behandeld;  
(5) er geen tegenstrijdigheden bestaan tussen het luchtvaartuig  en 
het onder a) bedoelde gedocumenteerde onderzoek van 
gegevens.  
(d) In afwijking van ML.A.901, onder a), kan de beoordeling van  de 
luchtwaardigheid worden vervroegd met een maximumperiode 
van 90 dagen, zonder af te wijken van de beoordelingscyclus 
van de luchtwaardigheid, teneinde de fysieke keuring te laten 
plaatshebben tijdens een onderhoudscontrole.  
(e) Het in aanhangsel IV bedoelde certificaat van beoordeling v an de 
luchtwaardigheid (EASA-formulier 15c) wordt alleen afgegeven:  
(1) door op passende wijze gemachtigd personeel voor de beoor­
deling van de luchtwaardigheid;  
(2) wanneer, nadat de beoordeling van de luchtwaardigheid vol­
ledig is uitgevoerd, alle bevindingen zijn gesloten;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 310
 
(3) wanneer onder h) bedoelde tekortkomingen in het onder­
houdsprogramma op passende wijze zijn verholpen.  
(f) Een afschrift van elk certificaat van beoordeling van de lu cht­
waardigheid dat voor een luchtvaartuig is afgegeven of verlengd , 
dient binnen tien dagen te worden verzonden naar de lidstaat va n 
registratie van dat luchtvaartuig.  
(g) Taken met betrekking tot de beoordeling van de luchtwaardig heid 
mogen niet worden uitbesteed.  
(h) De effectiviteit van het onderhoudsprogramma kan worden ond er­
zocht in samenhang met de in ML.A.302, punt c), onder 9), 
bedoelde luchtwaardigheidsbeoordeling. Dit onderzoek moet wor­
den uitgevoerd door de persoon die de beoordeling van de lucht­
waardigheid uitvoerde. Als uit het onderzoek blijkt dat het luc ht­
vaartuig tekortkomingen vertoont die verband houden met tekort­
komingen in de inhoud van het onderhoudsprogramma, dan 
wordt het onderhoudsprogramma dienovereenkomstig gewijzigd. 
De persoon die het onderzoek uitvoert, stelt de bevoegde autori ­
teit van de lidstaat van registratie in kennis indien hij het n iet 
eens is met de door de eigenaar, CAMO of CAO genomen maat­
regelen tot wijziging van het onderhoudsprogramma. In dat geval  
beslist de bevoegde autoriteit welke wijzigingen van het onder­
houdsprogramma noodzakelijk zijn, waarbij zij de in ML.B.903 
vastgestelde overeenkomstige bevindingen aan de orde stelt en, 
indien nodig, reageert overeenkomstig ML.B.304.  
ML.A.904  Kwalificatie van het personeel voor de beoordeling van de lucht ­
waardigheid  
(a) Personeel voor de beoordeling van de luchtwaardigheid dat n a­
mens de bevoegde autoriteit optreedt, moet gekwalificeerd zijn 
overeenkomstig ML.B.902.  
▼M8 
(b) Personeel voor de beoordeling van de luchtwaardigheid dat o p­
treedt namens een organisatie die vermeld is in subdeel F of G 
van bijlage I (Deel M), bijlage II (Deel 145), bijlage V quater  
(Deel CAMO) of bijlage V quinquies (Deel CAO) moet gekwa­
lificeerd zijn in overeenstemming met subdeel F of G van 
bijlage I (Deel M), bijlage II (Deel 145), bijlage V quater (De el 
CAMO) of bijlage V quinquies (Deel CAO).  
▼C3 
(c) Personeel voor de beoordeling van de luchtwaardigheid dat i n 
eigen naam optreedt, zoals toegestaan krachtens ML.A.901, 
punt b), onder 4), moet houder zijn van:  
(1) een overeenkomstig bijlage III (Deel-66) afgegeven vergun­
ning met bevoegdverklaring voor het desbetreffende lucht­
vaartuig of, als bijlage III (Deel-66) niet van toepassing is 
op het desbetreffende luchtvaartuig, een nationale kwalificatie  
voor certificeringspersoneel die geldig is voor dat luchtvaar­
tuig; en  
(2) een machtiging die is afgegeven door:  
(i) de bevoegde autoriteit die de machtiging overeenkomstig 
bijlage III (Deel-66) heeft afgegeven; of  
(ii) als bijlage III (Deel-66) niet van toepassing is, de be­
voegde autoriteit die verantwoordelijk is voor de kwali­
ficatie van het nationale certificeringspersoneel.  
(d) De krachtens punt c), onder 2), vereiste machtiging wordt a fge­
geven door de bevoegde autoriteit als:  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 311
 
(1) de bevoegde autoriteit heeft geoordeeld dat de persoon op d e 
hoogte is van de delen van deze bijlage die relevant zijn voor 
het beheer van permanente luchtwaardigheid, de uitvoering 
van beoordelingen van de luchtwaardigheid en de afgifte van 
certificaten van beoordeling van de luchtwaardigheid;  
(2) de persoon op passende wijze een beoordeling van de lucht­
waardigheid heeft uitgevoerd onder toezicht van de bevoegde 
autoriteit.  
Deze machtiging blijft geldig voor een periode van 5 jaar, mits  de 
houder om de 12 maanden minstens 1 luchtwaardigheidsbeoor­
deling heeft uitgevoerd. Als dit niet het geval is, moet op pas ­
sende wijze een nieuwe luchtwaardigheidsbeoordeling worden 
uitgevoerd onder toezicht van de bevoegde autoriteit.  
Als de geldigheidsduur verstreken is, wordt de machtiging voor 5 
jaar verlengd mits opnieuw voldaan wordt aan punt d), onder 1) 
en 2). Het aantal verlengingen is onbeperkt.  
De houder van de machtiging houdt een register bij van alle 
uitgevoerde luchtwaardigheidsbeoordelingen en stelt ze op ver­
zoek ter beschikking van alle bevoegde autoriteiten en eigenaar s 
van luchtvaartuigen waarvoor hij een luchtwaardigheidsbeoor­
deling uitvoert.  
Deze machtiging kan te allen tijde door de bevoegde autoriteit 
worden ingetrokken als deze niet tevreden is over de bekwaam­
heden van de houder of over het gebruik van de machtiging.  
ML.A.905  Overdracht van de registratie van een luchtvaartuig binnen de 
Unie  
(a) Bij overdracht van een luchtvaartuigregistratie binnen de U nie 
dient de aanvrager:  
(1) ten eerste de vorige lidstaat in kennis stellen van de naam  van 
de lidstaat waar het luchtvaartuig zal worden geregistreerd;  
(2) en vervolgens bij de nieuwe lidstaat de afgifte aan te vrag en 
van een nieuw luchtwaardigheidscertificaat, overeenkomstig 
bijlage I (Deel-21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012.  
(b) Onverminderd ML.A.902, punt a), onder 3), blijft het vorige  
certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid geldig tot 
de vervaldatum, behalve wanneer het werd afgegeven door on­
afhankelijk certificeringspersoneel dat houder is van een natio nale 
kwalificatie voor certificeringspersoneel overeenkomstig 
ML.A.901, punt b), onder 4); in dat geval is ML.A.906 van 
toepassing.  
(c) In de gevallen waarin het luchtvaartuig zich in niet-luchtw aardige 
staat bevond in de vorige lidstaat of waarin de luchtwaardighei ds­
status van het luchtvaartuig niet kan worden bepaald op basis v an 
de bestaande gegevens, is ML.A.906 van toepassing, onvermin­
derd punten a) en b).  
ML.A.906  Beoordeling van de luchtwaardigheid van luchtvaartuigen die in 
de Unie werden ingevoerd  
(a) ►M12  Als een aanvrager een luchtvaartuig uit een derde land of 
uit een regelgevingskader waarin Verordening (EU) 2018/1139 
niet van toepassing is, invoert in het register van een lidstaa t, 
dient hij: ◄  
(1) bij de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie een 
aanvraag indienen voor een nieuw luchtwaardigheidscertifi­
caat overeenkomstig bijlage I (Deel-21) bij Verordening (EU) 
nr. 748/2012;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 312
 
(2) voor niet-nieuwe luchtvaartuigen een beoordeling van de 
luchtwaardigheid laten uitvoeren overeenkomstig ML.A.901;  
(3) alle overeenkomstig het goedgekeurde of verklaarde onder­
houdsprogramma vereiste onderhoud laten uitvoeren.  
(b) Als het luchtvaartuig voldoet aan de relevante eisen, geeft  de 
bevoegde autoriteit, de CAMO of CAO, de onderhoudsorganisa­
tie of het onafhankelijk certificeringspersoneel dat de beoorde ling 
van de luchtwaardigheid uitvoert, zoals bepaald in ML.A.901, 
punt b), een certificaat van beoordeling van de luchtwaardighei d 
af; de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie ontv angt 
een kopie van dat certificaat.  
(c) De eigenaar verleent toegang tot het luchtvaartuig voor een  in­
spectie door de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registr atie. 
(d) Als het luchtvaartuig voldoet aan bijlage I (Deel-21) van 
Verordening (EU) nr. 748/2012 geeft de bevoegde autoriteit 
van de lidstaat van registratie een nieuw luchtwaardigheidscert i­
ficaat af.  
ML.A.907  Bevindingen  
(a) Bevindingen worden ingedeeld in de volgende categorieën:  
(1) Een niveau 1-bevinding is elke ernstige inbreuk op de eisen  
van deze bijlage die de veiligheidsnormen verlaagt en de 
vliegveiligheid ernstig in gevaar brengt.  
(2) Een niveau 2-bevinding is elke inbreuk op de eisen van deze  
bijlage die de veiligheidsnormen kan verlagen en de vlieg­
veiligheid in gevaar kan brengen.  
(b) Na ontvangst van een kennisgeving van bevindingen overeen­
komstig ML.B.903 moet de persoon of organisatie met verant­
woordelijkheden overeenkomstig ML.A.201 een corrigerend ac­
tieplan, dat tot doel heeft te voorkomen dat de bevinding en de  
onderliggende oorzaak zich opnieuw zouden voordoen, opstellen 
en aan de bevoegde autoriteit voorleggen binnen de met deze 
autoriteit overeengekomen termijn.  
SECTIE B  
PROCEDURE VOOR BEVOEGDE AUTORITEITEN  
SUBDEEL A  
ALGEMEEN  
ML.B.101  Toepassingsgebied  
Deze sectie bevat de vaststelling van administratieve voorschri ften die 
moeten worden toegepast door de bevoegde autoriteiten die veran t­
woordelijk zijn voor de toepassing en handhaving van sectie A v an 
deze bijlage.  
ML.B.102  Bevoegde autoriteit  
(a) Algemeen  
Een lidstaat dient een bevoegde autoriteit te benoemen die vera nt­
woordelijkheden krijgt toegewezen voor het afgeven, handhaven, wij­
zigen, opschorten of intrekken van certificaten en voor het toe zicht op 
de permanente luchtwaardigheid. Deze bevoegde autoriteit dient ge­
documenteerde procedures en een organisatiestructuur vast te st ellen.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 313
 
(b) Middelen  
Het personeelsbestand moet toereikend zijn om de in deze sectie  
uiteengezette eisen na te komen.  
(c) Kwalificatie en opleiding  
Alle personeel dat bij activiteiten die in deze bijlage worden behan­
deld, is betrokken, moet naar behoren gekwalificeerd zijn, over  de 
gepaste kennis en ervaring beschikken en een initiële en voortg ezette 
opleiding hebben gevolgd, teneinde de toegewezen taken te kunne n 
uitvoeren.  
(d) Procedures  
De bevoegde autoriteit dient procedures vast te stellen waarin is 
aangegeven hoe de naleving van deze bijlage wordt gewaarborgd.  
De procedures dienen herzien en aangepast te worden om te waar­
borgen dat voortdurend aan de eisen wordt voldaan.  
ML.B.104  Registratie van gegevens  
(a) De bevoegde autoriteit stelt een systeem voor de registrati e van 
gegevens vast dat het mogelijk maakt het proces van de afgifte,  
verlenging, wijziging, schorsing of intrekking van elk certific aat 
en elke machtiging te volgen.  
(b) De gegevens met betrekking tot het toezicht op elk luchtvaa rtuig 
dienen minstens te bestaan uit een kopie van:  
(1) het luchtwaardigheidscertificaat van het luchtvaartuig;  
(2) certificaten van beoordeling van de luchtwaardigheid;  
(3) rapporten van de beoordelingen van de luchtwaardigheid, 
rechtstreeks uitgevoerd door de lidstaat;  
(4) alle relevante briefwisseling met betrekking tot het 
luchtvaartuig;  
(5) details van alle vrijstellingen en handhavingacties;  
(6) alle documenten die door de bevoegde autoriteit zijn goed­
gekeurd krachtens deze bijlage of Verordening (EU) 
nr. 965/2012.  
(c) De in punt b) bedoelde gegevens moeten worden bewaard tot 
twee jaar nadat het luchtvaartuig definitief uit dienst werd 
genomen.  
(d) Alle in ML.B.104 bedoelde gegevens moeten op aanvraag ter 
beschikking worden gesteld van een andere lidstaat of het Agent ­
schap.  
ML.B.105  Onderlinge informatie-uitwisseling  
(a) Teneinde bij te dragen tot de verbetering van de veiligheid  van de 
luchtvaart wisselen de bevoegde autoriteiten alle relevante inf or­
matie uit overeenkomstig artikel 72 van Verordening (EU) 
2018/1139.  
(b) Onverminderd de bevoegdheden van de lidstaten verlenen de 
betrokken bevoegde autoriteiten, in geval van een potentiële ve i­
ligheidsdreiging voor meerdere lidstaten, elkaar bijstand bij h et 
uitvoeren van de noodzakelijke toezichtsmaatregelen.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 314
 
SUBDEEL B  
VERANTWOORDINGSPLICHT  
ML.B.201  Verantwoordelijkheden  
De in ML.1, punt b), bedoelde bevoegde autoriteit is verantwoor de­
lijk voor het uitvoeren van inspecties en onderzoeken om na te gaan 
of de eisen van deze bijlage zijn nageleefd.  
SUBDEEL C  
PERMANENTE LUCHTWAARDIGHEID  
ML.B.302  Vrijstellingen  
Alle vrijstellingen die zijn toegestaan overeenkomstig artikel 71 van 
Verordening (EU) 2018/1139 dienen door de bevoegde autoriteit t e 
worden geregistreerd en bewaard.  
ML.B.303  Monitoring van de permanente luchtwaardigheid van luchtvaar ­
tuigen  
(a) De bevoegde autoriteit dient een toezichtprogramma op te st ellen, 
op basis van een risicogebaseerde benadering, om de luchtwaar­
digheidsstatus van de vloot luchtvaartuigen in zijn register te  
controleren.  
(b) Het toezichtprogramma dient steekproeven van productonderzo e­
ken van luchtvaartuigen te omvatten en bestrijkt alle belangrij ke 
risicoaspecten met betrekking tot de luchtwaardigheid.  
(c) Een steekproef van een productonderzoek monstert de verweze n­
lijkte luchtwaardigheidsnormen op basis van de toepasselijke ei ­
sen, en levert bevindingen op.  
(d) Alle gedane bevindingen worden ingedeeld overeenkomstig de 
categorieën van ML.B.903 en schriftelijk bevestigd aan de per­
soon of organisatie die verantwoordelijk is krachtens ML.A.201.  
De bevoegde autoriteit beschikt over een procedure om de veilig ­
heidsimpact van bevindingen te analyseren.  
(e) De bevoegde autoriteit registreert alle bevindingen en afsl uitende 
handelingen.  
(f) Indien er tijdens de monitoring van luchtvaartuigen bewijze n 
worden gevonden van niet-naleving van deze of andere bijlagen, 
wordt de bevinding behandeld zoals voorgeschreven in de des­
betreffende bijlage.  
(g) Indien dit noodzakelijk is om te zorgen voor passende hand­
havingsmaatregelen, wisselt de bevoegde autoriteit met andere 
bevoegde autoriteiten informatie uit over vastgestelde tekortko ­
mingen, overeenkomstig punt f).  
ML.B.304  Intrekking, schorsing en beperking  
De bevoegde autoriteit dient:  
(a) een certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid op rede­
lijke gronden te schorsen in het geval van een potentieel gevaa r 
voor de veiligheid; of  
(b) een certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid te schor­
sen of in te trekken overeenkomstig punt a) van ML.B.903.  
De bevoegde autoriteit die overeenkomstig ML.A.904 machtiging 
heeft verleend voor de beoordeling van de luchtwaardigheid door  
onafhankelijk certificeringspersoneel, trekt die machtiging in als de 
houder blijk geeft van slechte prestaties bij de beoordeling va n de 
luchtwaardigheid of op ongepaste wijze gebruik maakt van de 
machtiging.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 315
 
SUBDEEL I  
CERTIFICAAT VAN BEOORDELING VAN DE LUCHTWAARDIGHEID  
ML.B.902  Beoordeling van de luchtwaardigheid door de bevoegde autoriteit  
(a) Wanneer de bevoegde autoriteit de beoordeling van de luchtw aar­
digheid uitvoert en het in aanhangsel IV van deze 
bijlage opgenomen certificaat van beoordeling van de luchtwaar­
digheid (EASA-formulier 15 quater) afgeeft, voert zij een beoor ­
deling van de luchtwaardigheid uit overeenkomstig ML.A.903.  
(b) De bevoegde autoriteit moet beschikken over passend persone el 
om de beoordelingen van de luchtwaardigheid uit te voeren. Dit 
personeel moet beschikken over:  
(1) minstens drie jaar ervaring op het gebied van permanente 
luchtwaardigheid;  
(2) een gepaste licentie overeenkomstig bijlage III (deel 66) o f 
een nationaal erkende en voor de luchtvaartuigcategorie ge­
schikte kwalificatie voor onderhoudspersoneel (indien arti­
kel 5, lid 6, van Verordening (EU) nr. 1321/2014 verwijst 
naar nationale regelgeving) of een luchtvaartdiploma of ge­
lijkwaardig, en;  
(3) een passende opleiding op het gebied van 
luchtvaartonderhoud;  
(4) een positie die de betrokkene machtigt om namens de be­
voegde autoriteit te ondertekenen.  
Niettegenstaande de punten 1) tot en met 4), mogen de vereisten  
van ML.B.902, punt b), onder 2), worden vervangen door vier 
jaar ervaring op het gebied van permanente luchtwaardigheid, 
bovenop de reeds in punt ML.B.902, punt b), onder 1), voor­
geschreven ervaring.  
(c) De bevoegde autoriteit dient een lijst van alle personeel v oor 
beoordeling van de luchtwaardigheid bij te houden, met inbegrip  
van de details van alle passende kwalificaties, die samen bewaa rd 
wordt met een opsomming van relevante ervaring en opleiding op 
het gebied van beheer van de permanente luchtwaardigheid.  
▼M8 
(d) Tijdens de uitvoering van de beoordeling van de luchtwaardi g­
heid moet de bevoegde autoriteit toegang hebben tot de in 
ML.A.305 en ML.A.401 gespecificeerde toepasselijke gegevens.  
▼C3 
(e) Nadat de beoordeling van de luchtwaardigheid met succes is 
uitgevoerd, geeft het personeel dat de beoordeling van de lucht ­
waardigheid uitvoert een certificaat van beoordeling van de luc ht­
waardigheid (EASA-formulier 15c) af, zoals opgenomen in 
bijlage IV.  
(f) Telkens wanneer omstandigheden het bestaan van een potentie el 
veiligheidsrisico aantonen, voert de bevoegde autoriteit zelf d e 
beoordeling van de luchtwaardigheid uit en geeft zij zelf het 
certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid af.  
ML.B.903  Bevindingen  
Als tijdens onderzoeken van luchtvaartuigen of via andere midde len 
aanwijzingen worden gevonden van niet-naleving van de eisen van  
deze bijlage, zal de bevoegde autoriteit:  
(a) voor bevindingen van niveau 1: eisen dat passende corrigere nde 
maatregelen worden genomen alvorens verdere vluchten worden 
uitgevoerd, en het certificaat van beoordeling van de luchtwaar ­
digheid onmiddellijk intrekken of schorsen; en  
(b) voor bevindingen van niveau 2: corrigerende acties opleggen  die 
passend zijn voor de aard van de bevinding.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 316
 
Aanhangsel I  
Contract voor het beheer van de permanente luchtwaardigheid  
(a) Als een eigenaar overeenkomstig ML.A.201 een contract sluit  met een 
CAMO of CAO voor het uitvoeren van taken op het gebied van het beheer 
van de permanente luchtwaardigheid, stuurt de eigenaar, op verz oek van de 
bevoegde autoriteit, een kopie van het door beide partijen onde rtekende 
contract naar de bevoegde autoriteit van de lidstaat van regist ratie.  
(b) Bij de opstelling van het contract moet rekening worden geh ouden met de 
vereisten van deze bijlage en moeten de verplichtingen van de o nderteke­
naars met betrekking tot de permanente luchtwaardigheid van het  luchtvaar­
tuig worden vastgesteld.  
(c) Het bevat ministens de volgende informatie:  
(1) het registratienummer, typenummer en serienummer van het 
luchtvaartuig;  
(2) de naam of bedrijfsgegevens, met inbegrip van het adres, va n de eigenaar 
of de geregistreerde huurder van het luchtvaartuig;  
(3) de gegevens van de CAMO of CAO waarmee een contract is gesl oten, 
met inbegrip van het adres;  
(4) het type activiteit;  
(d) In het contract wordt het volgende vermeld:  
„De eigenaar vertrouwt het beheer van de permanente luchtwaardi gheid van 
het luchtvaartuig, de opstelling en goedkeuring van een onderho udspro­
gramma en de organisatie van het onderhoud van het luchtvaartui g, over­
eenkomstig dit onderhoudsprogramma, toe aan de CAMO of CAO.  
Volgens deze overeenkomst verbinden beide ondertekenende partij en zich 
ertoe de respectieve verplichtingen van dit contract na te leve n. 
De eigenaar verklaart naar eer en geweten dat alle aan de CAMO of CAO 
verstrekte informatie in verband met de permanente luchtwaardig heid accu­
raat is en zal zijn en dat het luchtvaartuig niet zal worden ge wijzigd zonder 
voorafgaand akkoord van de CAMO of CAO.  
In geval van niet-naleving van dit contract door één van de ond ertekenaars, 
wordt het nietig. In dergelijk geval behoudt de eigenaar de vol le verantwoor­
delijkheid voor elke taak die verband houdt met de permanente l uchtwaar­
digheid van het luchtvaartuig en stelt hij de bevoegde autorite it(en) van de 
lidstaat van registratie binnen twee weken in kennis van de beë indiging van 
het contract.”  
(e) Wanneer een eigenaar in overeenstemming met ML.A.201 een co ntract sluit 
met een CAMO of CAO, worden de verplichtingen van elke partij a ls volgt 
toegewezen:  
(1) Verplichtingen van CAMO of CAO:  
(i) het type luchtvaartuig moet zijn opgenomen in de erkennings voor­
waarden van de CAMO of CAO;  
(ii) de CAMO of CAO moet alle onderstaande voorwaarden met be­
trekking tot het behoud van de permanente luchtwaardigheid van 
het luchtvaartuig naleven:  
(A) het onderhoudsprogramma voor het luchtvaartuig opstellen en  
goedkeuren;  
(B) zodra het onderhoudsprogramma is goedgekeurd, de eigenaar 
een kopie ervan bezorgen, samen met een motivering van 
eventuele afwijkingen van de aanbevelingen van de houder 
van de ontwerpgoedkeuring;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 317
 
(C) een overbruggingsinspectie organiseren, met gebruikmaking 
van het vorige onderhoudsprogramma van het luchtvaartuig;  
(D) alle onderhoud zodanig organiseren dat het wordt uitgevoerd  
door een erkende onderhoudsorganisatie of, indien toegestaan, 
door onafhankelijk certificeringspersoneel;  
(E) ervoor zorgen dat alle toepasselijke luchtwaardigheidsaanwi j­
zingen worden toegepast;  
(F) ervoor zorgen dat alle defecten die tijdens onderhoud of lu cht­
waardigheidsbeoordelingen worden ontdekt of die door de 
eigenaar worden gemeld, worden verholpen door een erkende 
onderhoudsorganisatie of, indien toegestaan, door onafhanke­
lijk certificeringspersoneel;  
(G) het periodiek onderhoud coördineren, evenals de toepassing 
van luchtwaardigheidsrichtlijnen, de vervanging van com­
ponenten met beperkte levensduur en de eisen met betrekking 
tot de inspectie van componenten;  
(H) de eigenaar verwittigen telkens wanneer het luchtvaartuig n aar 
een erkende onderhoudsorganisatie of, indien toegestaan, on­
afhankelijk certificeringspersoneel moet worden gebracht;  
(I) alle technische documenten beheren en archiveren;  
(iii) de goedkeuring van wijzigingen van het luchtvaartuig orga niseren 
overeenkomstig bijlage I (Deel-21) bij Verordening (EU) 
nr. 748/2012, alvorens ze worden geïmplementeerd;  
(iv) de goedkeuring van reparaties van het luchtvaartuig organi seren 
overeenkomstig bijlage I (Deel-21) bij Verordening (EU) 
nr. 748/2012, alvorens ze worden uitgevoerd;  
(v) de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie in k ennis 
stellen als de eigenaar het luchtvaartuig niet aanbiedt voor on der­
houd, zoals vereist door de CAMO of CAO waarmee een contract 
is gesloten;  
(vi) de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie inf ormeren 
telkens wanneer dit contract niet wordt nageleefd;  
(vii) erop toezien dat de luchtwaardigheidsbeoordeling van het lucht­
vaartuig wordt uitgevoerd, indien nodig, en ervoor zorgen dat 
het certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid wordt 
afgegeven;  
(viii) binnen 10 dagen een kopie van elk afgegeven of verlengd certifi­
caat van beoordeling van de luchtwaardigheid naar de bevoegde 
autoriteit van de lidstaat van registratie sturen;  
(ix) overgaan tot alle meldingen van voorvallen overeenkomstig de in 
de geldende regelgeving vastgestelde verplichtingen;  
(x) de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie info rmeren 
wanneer dit contract door een van de partijen is opgezegd.  
(2) Verplichtingen van de eigenaar:  
(i) een algemeen begrip hebben van het onderhoudsprogramma voor  
luchtvaartuigen;  
(ii) een algemeen begrip hebben van deze bijlage;  
(iii) het luchtvaartuig aanbieden voor onderhoud, zoals vereist  door de 
CAMO of CAO waarmee een contract is gesloten;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 318
 
(iv) het luchtvaartuig niet wijzigen zonder eerst de CAMO of CA O 
waarmee een contract is gesloten, te raadplegen;  
(v) de CAMO of CAO waarmee een contract is gesloten in kennis 
stellen van al het onderhoud dat in uitzonderlijke gevallen wor dt 
uitgevoerd zonder kennis en controle van die CAMO of CAO;  
(vi) aan de CAMO of CAO waarmee een contract is gesloten via he t 
logboek alle defecten rapporteren die tijdens vluchten werden 
gevonden;  
(vii) de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie in formeren 
wanneer dit contract door een van de partijen wordt opgezegd;  
(viii) de bevoegde autoriteit van de lidstaat van registratie e n de CAMO 
of CAO waarmee een contract is gesloten informeren wanneer het 
luchtvaartuig wordt verkocht;  
(ix) overgaan tot alle meldingen van voorvallen overeenkomstig de in 
de geldende regelgeving vastgestelde verplichtingen;  
(x) de CAMO of CAO waarmee een contract is gesloten regelmatig 
informeren over de vlieguren van het luchtvaartuig en alle ande re 
gebruiksgegevens, zoals overeengekomen met die CAMO of CAO;  
(xi) het certificaat van vrijgave voor gebruik optekenen in de logboe­
ken, zoals vermeld in ML.A.803, punt c), wanneer 
piloot-eigenaaronderhoud wordt uitgevoerd;  
(xii) de CAMO of CAO waarmee een contract is gesloten uiterlijk  30 
dagen na de voltooiing van het piloot-eigenaaronderhoud hiervan  
in kennis stellen.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 319
 
Aanhangsel II  
Beperkt onderhoud door piloot-eigenaar  
Naast de in deze bijlage vastgestelde eisen moet de piloot-eige naar voldoen aan 
de onderstaande basisbeginselen alvorens onderhoudstaken uit te  voeren:  
(a) Bekwaamheid en verantwoordelijkheid  
(1) De piloot-eigenaar is te allen tijde verantwoordelijk voor alle door hem 
uitgevoerd onderhoud.  
(2) De piloot-eigenaar beschikt over een toereikend niveau van bekwaam­
heid om de taken uit te voeren. Het is zijn verantwoordelijkhei d om zich 
de standaardonderhoudspraktijken voor zijn luchtvaartuigen en d e onder­
houdsprogramma's eigen te maken.  
(b) Taken  
De piloot-eigenaar mag eenvoudige visuele inspecties of handeli ngen ver­
richten om de algemene staat en normale werking van het casco e n van de 
motoren, systemen en componenten na te gaan en deze te controle ren op 
zichtbare schade  
In de volgende omstandigheden mogen onderhoudstaken niet worden  vrijge­
geven door de piloot-eigenaar:  
(1) het betreft een kritieke onderhoudstaak;  
(2) voor het onderhoud moeten belangrijke componenten of constr ucties 
worden verwijderd;  
(3) het onderhoud wordt uitgevoerd overeenkomstig een luchtwaar digheids­
aanwijzing of een luchtwaardigheidsbeperking (Airworthiness Lim itation 
Item, ALI), tenzij specifiek toegestaan in die aanwijzing of AL I; 
(4) het onderhoud vergt het gebruik van speciale werktuigen of geijkte ge­
reedschappen (met uitzondering van momentsleutels en krimpgeree d­
schap);  
(5) het onderhoud vergt het gebruik van testapparatuur of speci ale testen (bv. 
niet-destructief onderzoek, systeemtests of operationele contro les voor 
avionica-apparatuur);  
(6) het onderhoud bestaat uit occasionele speciale inspecties ( zoals een con­
trole na een zware landing);  
(7) het onderhoud heeft gevolgen voor systemen die van essentie el belang 
zijn voor vluchtuitvoeringen volgens instrumentvliegvoorschrift en (IFR);  
(8) het betreft een complexe onderhoudstaak overeenkomstig aanh angsel III, 
of een onderhoudstaak die betrekking heeft op een component, ov ereen­
komstig ML.A.502, punt a) of b);  
(9) het onderhoud maakt deel uit van de 100-h/jaarlijkse contro le (voor 
gevallen waarin de onderhoudstaak wordt gecombineerd met de beo or­
deling van de luchtwaardigheid door onderhoudsorganisaties of o nafhan­
kelijk certificeringspersoneel).  
De onder (1) tot en met (9) vermelde criteria prevaleren over m inder beper­
kende instructies die overeenkomstig het in ML.A.302 bedoelde o nderhouds­
plan zijn gegeven.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 320
 
Een taak die beschreven is in het vlieghandboek van het luchtva artuig (of 
andere operationele handleidingen), zoals de voorbereiding van het luchtvaar­
tuig op de vlucht (bevestiging van de vleugels van een zweefvli egtuig, aan 
de vlucht voorafgaande inspectie, of, in het geval van een ball on, bevestiging 
van mand, brander, brandstofcilinders en envelope, enz.) wordt niet als on­
derhoudstaak beschouwd; voor dergelijken taken hoeft dus geen c ertificaat 
van vrijgave voor gebruik te worden opgesteld. De persoon die d eze onder­
delen bevestigt, is er echter wel voor verantwoordelijk dat ze zich in bruik­
bare toestand bevinden en geschikt zijn voor installatie.  
(c) Uitvoering en registratie van de onderhoudstaken van piloot-eigenaars  
De in punt ML.A.401 vermelde onderhoudsgegevens moeten bij het plegen 
van piloot-eigenaaronderhoud altijd beschikbaar zijn en worden nageleefd. 
Details van de gegevens in het kader van piloot-eigenaaronderho ud moeten 
overeenkomstig ML.A.803, punt d), worden opgenomen in het certi ficaat van 
vrijgave voor gebruik.  
De piloot-eigenaar moet de CAMO of CAO waarmee een contract is gesloten 
uiterlijk 30 dagen na de voltooiing van het piloot-eigenaaronde rhoud over­
eenkomstig ML.A.305, punt a), hiervan op de hoogte brengen.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 321
 
Aanhangsel III  
Complexe onderhoudstaken die niet door de piloot-eigenaar mogen worden 
vrijgegeven  
▼M8 
Alle hierna vermelde taken zijn complexe onderhoudstaken die, o vereenkomstig 
aanhangsel II, niet mogen worden uitgevoerd door de piloot-eige naar. Deze taken 
worden vrijgegeven door een erkende onderhoudsorganisatie of do or onafhanke­
lijk certificeringspersoneel:  
▼C3 
(a) de wijziging, herstelling of vervanging door vastklinken, h echten, lamineren 
of lassen van elk van volgende luchtvaartuigonderdelen:  
(1) een kokerligger;  
(2) een vleugellangsligger of koordeonderdeel;  
(3) een ligger;  
(4) een liggerflens;  
(5) een onderdeel van een spantligger;  
(6) de middenribbe van een ligger;  
(7) een kiel- of kimonderdeel van een vliegbootromp of een vlot ter; 
(8) een drukschoor van gegolfde staalplaat in een vleugel of st aartvlak;  
(9) een vleugelhoofdribbe;  
(10) een vleugel- of staartvlakschoor;  
(11) een motorophangingspunt;  
(12) een rompgording of -frame;  
(13) een onderdeel van een langsspant, horizontale spant of sch ot; 
(14) een steunschoor of -beugel voor stoelen;  
(15) een vervanging van stoelrail;  
(16) een schoor of stut van het landingsgestel;  
(17) een as;  
(18) een wiel; en  
(19) een ski of skivoetstuk, met uitsluiting van de vervanging van een 
lagefrictie-coating;  
(b) de wijziging of herstelling van de volgende onderdelen:  
(1) de huid van een luchtvaartuig of van een luchtvaartuigvlott er, indien het 
werk het gebruik van een steun, mal of fitting vereist;  
(2) de huid van een luchtvaartuig die onderhevig is aan drukbel astingen, 
indien de beschadigde huid groter is dan 15 cm (6 duim) in om h et 
even welke richting;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 322
 
(3) een lastdragend deel van een besturingssysteem, daaronder b egrepen een 
stuurknuppel, pedaal, drijfas, kwadrant, tuimelaar, torsiebuis,  hoornba­
lansvlak en gesmeed of gegoten beugel, maar met uitsluiting van : 
(i) het stuiken van een herstelsplitsing of kabelgarnituur; en  
(ii) de vervanging van de eindsluiting van een balansbuis die d oor vast­
klinken is bevestigd;  
(4) elke andere structuur, niet opgesomd in punt (a), die door de fabrikant als 
primaire structuur werd aangeduid in zijn onderhoudshandboek, s truc­
tuurherstellingshandboek of instructies voor permanente luchtwa ardig­
heid;  
(c) de uitvoering van alle volgende onderhoudswerkzaamheden aan  een zuiger­
motor:  
(1) de ontmanteling en daaropvolgende assemblage van een zuiger motor met 
een ander doel dan:  
(i) toegang te krijgen tot de zuiger/cilinderconstructies; of  
(ii) het verwijderen van de afscherming van de hulpapparatuur a an de 
achterzijde voor inspectie en/of vervanging van oliepompconstru cties 
indien zulk werk geen verwijdering en terugplaatsing van intern e 
tandwielen met zich meebrengt;  
(2) verwijderen en terugplaatsen van reductietandwielen;  
(3) lassen of hard solderen van verbindingen, behalve kleine la sreparaties 
aan uitlaten, uitgevoerd door een passend erkende of gemachtigd e lasser, 
maar met uitsluiting van de vervanging van onderdelen;  
(4) het manipuleren van afzonderlijke onderdelen van eenheden d ie zijn 
aangeleverd nadat ze op de testbank zijn getest, met uitzonderi ng van 
de vervanging of bijstelling van stukken die na inbedrijfstelli ng gewoon 
te vervangen of bij te stellen zijn;  
(d) het balanceren van een propeller, behalve  
(1) voor het certificaat van statisch balanceren, indien vereis t door het on­
derhoudshandboek; en  
(2) dynamisch balanceren bij geïnstalleerde propellers met behu lp van elek­
tronische balanceerapparatuur, indien toegestaan door het onder houds­
handboek of andere erkende luchtwaardigheidsgegevens;  
(e) elke aanvullende taak waarvoor:  
(1) gebruik moet worden gemaakt van gespecialiseerde gereedscha ppen, uit­
rustingen of installaties; of  
(2) belangrijke coördinatieprocedures moeten worden toegepast, wegens de 
lange duur van de taken en de betrokkenheid van meerdere person en. ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 323
 
Aanhangsel IV  
▼M11  
Certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid — EASA-formulier 15c  
OPMERKING : Personen en organisaties die beoordelingen van de luchtwaar ­
digheid uitvoeren in combinatie met de 100-h/jaarlijkse controle, 
mogen de achterzijde van dit formulier gebruiken voor de afgifte 
van het in ML.A.801 bedoelde certificaat van vrijgave voor ge ­
bruik dat overeenstemt met de 100-h/jaarlijkse controle.  
CERTIFICAAT VAN BEOORDELING VAN DE LUCHTWAARDIGHEID (voor luchtvaartuigen die vol ­
doen aan Deel-ML)  
ARC-Referentie: …  
Overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1139 van het Europees Parl ement en de Raad:  
[NAAM VAN DE BEVOEGDE AUTORITEIT] (**)  
bevestigt hierbij dat:  
□......... dat zij overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1321/201 4 een beoordeling van de luchtwaardigheid heeft 
uitgevoerd op het volgende luchtvaartuig:  
[of] 
□......... het volgende nieuwe luchtvaartuig:  
Fabrikant van het luchtvaartuig:  Fabrikantaanduiding:  
Registratie luchtvaartuig:  Serienummer van het luchtvaartuig:  
en dat het luchtwaardig is bevonden ten tijde van de beoordelin g. 
Datum van afgifte:  Vervaldatum:  
Vlieguren casco op de datum van de beoordeling (*):  
Handtekening:  Vergunningnr. (indien van toepassing):  
[OF]  
[NAAM VAN DE ERKENDE ORGANISATIE, ADRES en REFERENTIE VAN DE ER KENNING] (**)  
[of] 
[VOLLEDIGE NAAM VAN HET CERTIFICERINGSPERSONEEL EN DEEL-66-LICE NTIENUMMER (OF 
NATIONAAL EQUIVALENT)] (**)  
hierbij dat zij overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1321/2014 e en beoordeling van de luchtwaardigheid heeft 
uitgevoerd op het volgende luchtvaartuig:  
Fabrikant van het luchtvaartuig:  Fabrikantaanduiding:  
Registratie van het luchtvaartuig:  Serienummer luchtvaartuig:  
en dat het luchtwaardig is bevonden ten tijde van de beoordelin g. 
Datum van afgifte:  Vervaldatum:  
Vlieguren casco op de datum van de beoordeling (*):  
Handtekening:  Vergunning nr. (indien van toepassing):  
=========================================== =================== ====  
Eerste verlenging: Het luchtvaartuig voldoet aan de voorwaarden  van ML.A.901, onder c), van bijlage V ter (Deel- 
ML).  
Datum van afgifte:  Vervaldatum:  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 324
 
Vlieguren casco op de datum van afgifte (*):  
Handtekening:  Vergunning nr.:  
Naam onderneming:  Referentienr. erkenning:  
=========================================== =================== ====  
Tweede verlenging: Het luchtvaartuig voldoet aan de voorwaarden  van ML.A.901, onder c), van bijlage V ter 
(Deel-ML).  
Datum van afgifte:  Vervaldatum:  
Vlieguren casco op de datum van afgifte (*):  
Handtekening:  Vergunning nr.:  
Naam onderneming:  Rerentienr. erkenning:  
(*) Behalve ballonnen en zeppelins.  
(**) De uitgever van het formulier kan het op zijn behoeften af stemmen door het schrappen van de naam, de certificeringsverkla ring, de 
vermelding van het luchtvaartuig en de uitgiftegegevens die nie t relevant zijn voor het gebruik ervan.  
EASA-formulier 15c Uitgave 4  ▼M11  02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 325
 
BIJLAGE V quater  
(Deel CAMO)  
INHOUD  
DEEL A — ORGANISATIEVEREISTEN  
CAMO.A.005 Toepassingsgebied  
CAMO.A.105 Bevoegde autoriteit  
CAMO.A.115 Aanvraag voor een organisatiecertificaat  
CAMO.A.120 Wijzen van naleving  
CAMO.A.125  ►M8 Erkenningsvoorwaarden en -rechten van de 
organisatie ◄  
CAMO.A.130 Wijzigingen binnen de organisatie  
CAMO.A.135 Blijvende geldigheid  
CAMO.A.140 Toegang  
CAMO.A.150 Bevindingen  
CAMO.A.155 Onmiddellijke reactie op een veiligheidsprobleem  
CAMO.A.160 Melding van voorvallen  
CAMO.A.200 Beheersysteem  
CAMO.A.202 Interne regeling voor veiligheidsrapportering  
CAMO.A.205 Aanbesteding en onderaanbesteding  
CAMO.A.215 Faciliteiten  
CAMO.A.220 Bijhouden van gegevens  
CAMO.A.300  ►M8 Beschrijving van het beheer van de permanente 
luchtwaardigheid (CAME) ◄  
CAMO.A.305 Personeelsvoorschriften  
CAMO.A.310 Kwalificaties van het personeel voor de beoordeling van de 
luchtwaardigheid  
CAMO.A.315 Beheer van de permanente luchtwaardigheid  
CAMO.A.320 Beoordeling van de luchtwaardigheid  
CAMO.A.325 Gegevens over het beheer van de permanente luchtwaar digheid  
DEEL B — EISEN VOOR DE AUTORITEIT  
CAMO.B.005 Toepassingsgebied  
CAMO.B.115 Documentatie van het toezicht  
CAMO.B.120 Wijzen van naleving  
CAMO.B.125 Informatieverstrekking aan het Agentschap  
CAMO.B.135 Onmiddellijke reactie op een veiligheidsprobleem  
CAMO.B.200 Beheersysteem  
CAMO.B.205 Toewijzing van taken aan gekwalificeerde entiteiten  
CAMO.B.210 Wijzigingen in het beheersysteem  
CAMO.B.220 Bijhouden van gegevens  
CAMO.B.300 Beginselen van het toezicht  
CAMO.B.305 Toezichtsprogramma  
CAMO.B.310 Eerste certificeringsprocedure  
CAMO.B.330 Wijzigingen  
CAMO.B.350 Bevindingen en corrigerende maatregelen  
CAMO.B.355 Opschorting, beperking en intrekking  
▼M8 
Aanhangsel I — Certificaat van organisatie voor het beheer van de permanente 
luchtwaardigheid — EASA-formulier 14  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 326
 
DEEL A  
ORGANISATIEVEREISTEN  
CAMO.A.005  Toepassingsgebied  
Dit deel bevat de eisen waaraan een organisatie moet voldoen om  
in aanmerking te komen voor de afgifte of verlenging van een 
certificaat voor het beheer van de permanente luchtwaardigheid 
van een luchtvaartuig en van componenten voor installatie.  
CAMO.A.105  Bevoegde autoriteit  
In deze bijlage wordt verstaan onder bevoegde autoriteit:  
(a) de autoriteit die is aangeduid door de lidstaat waar de voo r­
naamste plaats van activiteit van die organisatie is gevestigd,  
als de erkenning niet vervat is in een air operator certificate ; 
(b) de autoriteit die is aangeduid door de lidstaat van de expl oi­
tant, als de erkenning vervat is in een air operator certificat e; 
(c) het Agentschap, als de voornaamste plaats van activiteit zi ch 
in een derde land bevindt.  
CAMO.A.115  Aanvraag voor een organisatiecertificaat  
(a) Aanvragen voor een certificaat of een wijziging van een be­
staand certificaat overeenkomstig deze bijlage worden in­
gediend in een vorm en op een wijze die door de bevoegde 
autoriteit zijn vastgesteld, rekening houdende met de toepas­
selijke eisen van bijlage I (Deel-M), bijlage V ter (Deel-ML) 
en de onderhavige bijlage.  
(b) Aanvragers van een eerste certificaat overeenkomstig deze 
bijlage verstrekken de bevoegde autoriteit:  
(1) de resultaten van een door de organisatie verrichte 
pre-audit, vergeleken met de toepasselijke eisen van bij­
lage I (Deel-M), bijlage V ter (Deel-ML) en de onder­
havige bijlage;  
(2) documenten waaruit blijkt hoe zij aan de eisen van deze 
verordening zullen voldoen.  
Zoals bepaald in punt CAMO.A.130, bevatten deze documen­
ten een procedure die beschrijft hoe wijzigingen waarvoor 
geen voorafgaande goedkeuring is vereist, worden beheerd 
en hoe de bevoegde autoriteit daarvan in kennis wordt 
gesteld.  
CAMO.A.120  Wijzen van naleving  
(a) In plaats van de door het Agentschap aangenomen wijzen van 
naleving mag een organisatie alternatieve wijzen van naleving 
gebruiken om overeenstemming te bereiken met 
Verordening (EU) 2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoe­
ringshandelingen daarvan.  
(b) Een organisatie die een alternatieve wijze van naleving wen st 
te gebruiken, moet de bevoegde autoriteit vooraf een vol­
ledige beschrijving daarvan verstrekken. Tot de beschreven 
aspecten behoren onder meer mogelijk relevante herzieningen 
van handboeken of procedures en een beoordeling blijkens 
welke aan de eisen van Verordening (EU) 2018/1139 en de 
gedelegeerde handelingen en uitvoeringshandelingen daarvan 
wordt voldaan.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 327
 
De organisatie mag deze alternatieve wijzen van naleving 
gebruiken indien de bevoegde autoriteit hiervoor vooraf goed­
keuring heeft gegeven en de kennisgeving zoals bepaald in 
CAMO.B.120 is ontvangen.  
CAMO.A.125  Erkenningsvoorwaarden en -rechten van de organisatie  
(a) De erkenning is vermeld op het certificaat, dat wordt opge­
nomen in aanhangsel I, en wordt afgegeven door de bevoegde 
autoriteit.  
(b) Onverminderd punt (a), moet voor luchtvaartuigen met een 
exploitatievergunning op grond van Verordening (EG) 
nr. 1008/2008 de erkenning deel uitmaken van de vergunning 
tot vluchtuitvoering, die door de bevoegde autoriteit voor het 
geëxploiteerde luchtvaartuig is uitgegeven.  
(c) Het toepassingsgebied van de werkzaamheden wordt gespeci­
ficeerd in de beschrijving van het beheer van de permanente 
luchtwaardigheid (CAME), overeenkomstig CAMO.A.300.  
(d) Een overeenkomstig deze bijlage erkende organisatie mag:  
(1) de permanente luchtwaardigheid beheren van luchtvaar­
tuigen, behalve luchtvaartuigen die worden gebruikt 
door luchtvaartmaatschappijen met een exploitatievergun­
ning overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1008/2008, 
zoals opgesomd in het erkenningscertificaat;  
(2) de permanente luchtwaardigheid beheren van luchtvaar­
tuigen die worden gebruikt door luchtvaartmaatschappijen 
met een exploitatievergunning overeenkomstig 
Verordening (EG) nr. 1008/2008, zoals opgesomd in zo­
wel het certificaat als het air operator certificate;  
(3) regelingen treffen om beperkte taken met betrekking tot 
permanente luchtwaardigheid uit te besteden aan een an­
dere organisatie die binnen haar beheersysteem werkt, 
zoals opgesomd in het certificaat;  
▼M8 
(4) certificaat van beoordeling van de luchtwaardigheid ver­
lengen onder de voorwaarden van M.A.901, onder f), van 
bijlage I (Deel M) of ML.A.901, onder c), van bijlage V 
ter (Deel ML), al naargelang van toepassing;  
(5) het onderhoudsprogramma goedkeuren, overeenkomstig 
het bepaalde onder b), punt 2, van ML.A.302, voor lucht­
vaartuigen die worden beheerd overeenkomstig bijlage V 
ter (Deel ML).  
▼C3 
(e) Een overeenkomstig deze bijlage goedgekeurde organisatie 
met hoofdvestiging in een van de lidstaten mag bovendien 
worden erkend om beoordelingen van de luchtwaardigheid 
uit te voeren in overeenstemming met M.A.901 van 
bijlage I (Deel-M) of ML.A.903 van bijlage V ter (Deel- 
ML), al naargelang van toepassing, en  
▼M8 
(1) het bijbehorende certificaat van beoordeling van de lucht­
waardigheid afgeven en te zijner tijd verlengen volgens 
de voorwaarden van M.A.901, onder c), punt 2, en 
M.A.901, onder e), punt 2, van bijlage I (Deel M) of 
ML.A.901, onder c), van bijlage V ter (Deel ML), al 
naargelang van toepassing;  
▼C3 
(2) een aanbeveling voor beoordeling van de luchtwaardig­
heid doen aan de bevoegde autoriteit van de lidstaat van 
registratie, onder de voorwaarden van punt (d) van 
M.A.901 of punt (b) van M.A.904 van bijlage I (Deel-M).  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 328
 
(f) Een organisatie die houder is van de in punt (e) vermelde 
rechten mag bovendien worden erkend om een vliegvergun­
ning af te geven in overeenstemming met punt (d) van 
21.A.711 van bijlage I (Deel-21) bij Verordening (EU) 
nr. 748/2012, voor het luchtvaartuig waarvoor de organisatie 
volgens haar erkenning een certificaat van beoordeling van de 
luchtwaardigheid mag afgeven, voorzover de organisatie ver­
klaart dat het luchtvaartuig in overeenstemming is met de 
goedgekeurde vluchtvoorwaarden, volgens een passende pro­
cedure van de in CAMO.A.300 bedoelde CAME.  
CAMO.A.130  Wijzigingen binnen de organisatie  
(a) Voor de volgende wijzigingen binnen de organisatie is voor­
afgaande goedkeuring nodig:  
(1) wijzigingen die van invloed zijn op het toepassingsgebied 
van het certificaat of de erkenningsvoorwaarden van een 
organisatie;  
(2) wijzigingen van het personeel dat overeenkomstig punt 
(a), onder (3), (4) en (5), en punt (b), onder (2), van 
CAMO.A.305 is benoemd;  
(3) wijzigingen van de rapporteringslijnen tussen het per­
soneel dat overeenkomstig punt (a), onder (3), (4) en 
(5), en punt (b), onder (2), van CAMO.A.305 is be­
noemd, en de verantwoordelijke manager;  
(4) de procedure met betrekking tot wijzigingen waarvoor de 
onder (c) bedoelde voorafgaande goedkeuring niet nodig 
is. 
(b) Voor wijzigingen die vooraf moeten worden goedgekeurd 
overeenkomstig Verordening (EU) 2018/1139 en de gedele­
geerde en uitvoeringshandelingen daarvan dient de organisatie 
goedkeuring te vragen aan en te verkrijgen van de bevoegde 
autoriteit. De aanvraag dient te worden ingediend voordat 
deze wijziging wordt toegepast teneinde de bevoegde autori­
teit de mogelijkheid te bieden vast te stellen dat 
Verordening (EU) 2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoe­
ringshandelingen daarvan te allen tijde worden nageleefd en, 
zo nodig, het organisatiecertificaat en de desbetreffende daar­
bij gevoegde erkenningsvoorwaarden te wijzigen.  
De organisatie dient de bevoegde autoriteit alle ter zake die­
nende documenten te bezorgen.  
De wijziging wordt pas ingevoerd na ontvangst van de offi­
ciële erkenning door de bevoegde autoriteit in overeenstem­
ming met CAMO.B.330.  
De organisatie dient bij de exploitatie te voldoen aan de voor­
waarden die de bevoegde autoriteit in voorkomend geval vast­
stelt tijdens dit wijzigingsproces.  
(c) Alle wijzigingen waarvoor geen voorafgaande goedkeuring is 
vereist, worden beheerd en doorgegeven aan de bevoegde 
autoriteit zoals gedefinieerd in de in punt (b) van 
CAMO.A.115 gedefinieerde en door de bevoegde autoriteit 
overeenkomstig CAMO.B.310 goedgekeurde procedure.  
CAMO.A.135  Blijvende geldigheid  
(a) Het certificaat van de organisatie blijft geldig mits aan a lle 
volgende voorwaarden is voldaan:  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 329
 
(1) de organisatie blijft Verordening (EU) 2018/1139 en de 
gedelegeerde en uitvoeringshandelingen daarvan naleven, 
rekening houdend met de bepalingen betreffende de af­
handeling van bevindingen zoals gespecificeerd onder 
CAMO.B.350;  
(2) de bevoegde autoriteit krijgt toegang tot de organisatie, 
zoals gespecificeerd in CAMO.A.140;  
(3) het certificaat wordt niet teruggegeven of ingetrokken.  
(b) Voor luchtvaarmaatschappijen met een exploitatievergunning 
overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1008/2008 heeft de 
beëindiging, opschorting of intrekking van het air operator 
certificate automatisch tot gevolg dat het certificaat van de 
organisatie ongeldig wordt met betrekking tot de in het air 
operator certificate vermelde geregistreerde luchtvaartuigen, 
tenzij uitdrukkelijk anders vermeld door de bevoegde 
autoriteit.  
(c) In geval van intrekking of teruggave moet het certificaat d i­
rect worden ingeleverd bij de bevoegde autoriteit.  
CAMO.A.140  Toegang  
Om te kunnen nagaan of de relevante eisen van Verordening (EU) 
2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoeringshandelingen daarvan 
worden nageleefd, dient de exploitant te allen tijde toegang te  
verlenen tot alle faciliteiten, luchtvaartuigen, documenten, ar chie­
ven, gegevens, procedures en al het overige materiaal dat relev ant 
is voor zijn certificeringsplichtige en al dan niet uitbestede acti­
viteiten, aan elke persoon die is gemachtigd door:  
(a) de in CAMO.A.105 vastgestelde bevoegde autoriteit;  
(b) de autoriteit die handelt overeenkomstig de bepalingen van 
punt (d) van CAMO.B.300 of punt (e) van CAMO.B.300.  
CAMO.A.150  Bevindingen  
(a) Na ontvangst van een kennisgeving van bevindingen overeen­
komstig CAMO.B.350 moet de organisatie:  
(1) de fundamentele oorzaak of oorzaken van het geval van 
niet-naleving identificeren, alsook de factoren die ertoe 
hebben bijgedragen;  
(2) een corrigerend actieplan opstellen;  
(3) aan de bevoegde autoriteit aantonen dat de corrigerende 
acties zijn uitgevoerd.  
(b) De in punt (a), onder (1), (2) en (3), bedoelde acties word en 
uitgevoerd in de periode die met die bevoegde autoriteit is 
overeengekomen, zoals gedefinieerd in CAMO.B.350.  
CAMO.A.155  Onmiddellijke reactie op een veiligheidsprobleem  
De organisatie moet:  
(a) alle veiligheidsmaatregelen uitvoeren die zijn voorgeschrev en 
door de bevoegde autoriteit overeenkomstig CAMO.B.135;  
(b) alle relevante verplichte veiligheidsinformatie toepassen d ie 
door het Agentschap wordt verstrekt.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 330
 
CAMO.A.160  Melding van voorvallen  
(a) Als onderdeel van haar beheersysteem past de organisatie ee n 
systeem voor de melding van voorvallen toe dat voldoet aan 
de eisen van Verordening (EU) nr. 376/2014 en 
Uitvoeringsverordening (EU) 2015/1018 (  1 ). 
(b) Onverminderd punt (a) dient de organisatie ervoor te zorgen  
dat elk incident, elk defect, elke technische storing, elke ove r­
schrijding van technische begrenzingen, elk voorval waaruit 
blijkt dat de informatie die overeenkomstig bijlage I (Deel-21)  
van Verordening (EU) nr. 748/2012 is opgesteld onnauwkeu­
rig, onvolledig of dubbelzinnig is of elke andere onregelma­
tigheid die een veilig gebruik van het luchtvaartuig in gevaar 
heeft of kan hebben gebracht, maar zonder ongeval of ernstig 
incident tot gevolg, wordt gerapporteerd aan de bevoegde 
autoriteit en de organisatie die verantwoordelijk is voor het 
ontwerp van het luchtvaartuig.  
(c) Onverminderd Verordening (EU) nr. 376/2014 en Uitvoe­
ringsverordening (EU) nr. 2015/1018 moeten de onder de 
punten (a) en (b) bedoelde verslagen zijn opgesteld op een 
door de bevoegde autoriteit vastgestelde wijze en alle ter zake  
dienende informatie bevatten over de toestand die de organi­
satie bekend is.  
(d) De melding moet zo spoedig mogelijk plaatsvinden, maar in 
ieder geval binnen tweeënzeventig uur nadat de organisatie de 
omstandigheid waarop de melding betrekking heeft, heeft 
vastgesteld, tenzij buitengewone omstandigheden dit 
verhinderen.  
(e) In voorkomend geval dient de organisatie een follow-upver­
slag over te leggen met bijzonderheden over de maatregelen 
die zij van plan is te nemen om soortgelijke voorvallen in de 
toekomst te vermijden, zodra deze maatregelen zijn geïdenti­
ficeerd. Dit rapport wordt opgesteld in een vorm en op een 
wijze die door de bevoegde autoriteit zijn vastgesteld.  
CAMO.A.200  Beheersysteem  
(a) De organisatie dient een beheersysteem op te zetten, toe te  
passen en in stand te houden dat het volgende omvat:  
(1) duidelijk afgebakende verantwoordelijkheden en aanspra­
kelijkheden binnen de organisatie, met inbegrip van een 
rechtstreekse aansprakelijkheid van de verantwoordelijke 
manager op veiligheidsgebied;  
(2) een beschrijving van de algemene visie en grondslagen 
van de organisatie op veiligheidsgebied, veiligheidsbeleid 
genoemd;  
(3) de inventarisatie van (mogelijke) gevaren voor de lucht­
vaartveiligheid die worden veroorzaakt door de activitei­
ten van de organisatie, de beoordeling ervan en het be­
heer van de daarmee gepaard gaande risico's, waaronder 
het nemen van risicobeperkende maatregelen en het con­
troleren van de doeltreffendheid van deze maatregelen;  
(4) de instandhouding van het opleidings- en bekwaamheids­
niveau van het personeel met het oog op de uitvoering 
van hun taken;  
(5) documentatie van alle belangrijke processen met betrek­
king tot het beheersysteem, waaronder een proces waar­
mee het personeel bewust wordt gemaakt van zijn ver­
antwoordelijkheden en de procedure voor wijziging van 
deze documentatie;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 331  
( 1 ) Verordening (EU) 2015/1018 van 29 juni 2015 tot vaststelling van een lijst waarbij 
voorvallen in de burgerluchtvaart die verplicht moeten worden g emeld overeenkomstig 
Verordening (EU) nr. 376/2014 van het Europees Parlement en de Raad, worden in­
gedeeld in categorieën (PB L 163 van 30.6.2015, blz. 1).
 (6) een functie om toezicht te houden op de naleving van de 
relevante eisen door de organisatie. Het toezicht op de 
naleving dient een systeem voor terugkoppeling van be­
vindingen naar de aansprakelijke manager te omvatten, 
om te verzekeren dat corrigerende acties, voor zover no­
dig, doeltreffend ten uitvoer worden gelegd;  
(7) alle andere eisen die in deze verordening zijn vastgesteld.  
(b) Het beheersysteem dient te zijn afgestemd op de grootte van  
de organisatie en op de aard en complexiteit van haar activi­
teiten, rekening houdend met de gevaren en daarmee samen­
hangende risico's die eigen zijn aan deze activiteiten.  
(c) Als de organisatie houder is van een of meer aanvullende 
organisatiecertificaten binnen het toepassingsgebied van 
Verordening (EU) nr. 2018/1139 en de gedelegeerde en uit­
voeringshandelingen daarvan, mag het beheersysteem worden 
geïntegreerd met het systeem dat vereist is uit hoofde van die 
aanvullende certificaten.  
(d) Onverminderd punt (c) moet, voor luchtvaartuigen met een 
exploitatievergunning overeenkomstig Verordening (EG) 
nr. 1008/2008, het in deze bijlage bedoelde beheersysteem 
integrerend deel uitmaken van het beheersysteem van de 
exploitant.  
CAMO.A.202  Interne regeling voor veiligheidsrapportering  
(a) Als onderdeel van haar beheersysteem stelt de organisatie e en 
interne regeling voor veiligheidsrapportering vast teneinde de 
voorvallen die volgens punt CAMO.A.160 moeten worden 
gerapporteerd, te kunnen verzamelen en evalueren.  
(b) De regeling maakt het ook mogelijk de intern gerapporteerde  
fouten, bijna-botsingen en gevaren die niet onder punt (a) 
vallen, te verzamelen en te evalueren.  
(c) Via deze regeling moet de organisatie:  
(1) nagaan wat de oorzaken zijn van en welke factoren heb­
ben bijgedragen tot de gerapporteerde fouten, 
bijna-botsingen en gevaren, en deze aanpakken in het 
kader van veiligheidsrisicobeheer overeenkomstig punt 
(a) (3) van CAMO.A.200;  
(2) zorgen voor de evaluatie van alle bekende relevante in­
formatie over fouten, de onmogelijkheid om procedures te 
volgen, bijna-botsingen en gevaren, en voor een methode 
om de informatie indien nodig te verspreiden.  
(d) De organisatie moet alle subcontractanten toegang verschaff en 
tot haar interne regeling voor veiligheidsrapportering.  
(e) De organisatie moet met alle andere organisaties die een be ­
langrijke bijdragen leveren aan de veiligheid van haar activi­
teiten op het gebied van het beheer van de permanente lucht­
waardigheid samenwerken met betrekking tot onderzoeken 
van ongevallen.  
CAMO.A.205  Aanbesteding en onderaanbesteding  
(a) Als de organisatie onderhoud aanbesteedt of een deel van 
haar activiteiten op het gebied van het beheer van de per­
manente luchtwaardigheid onderaanbesteedt, ziet zij erop toe 
dat: ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 332
 
(1) deze activiteiten in overeenstemming zijn met de toepas­
selijke eisen; en  
(2) alle gevaren voor de luchtvaartveiligheid die gepaard 
gaan met dergelijke aanbesteding of onderaanbesteding 
beschouwd worden als onderdeel van het beheersysteem 
van de organisatie.  
(b) Als de organisatie een deel van haar activiteiten op het ge bied 
van het beheer van de permanente luchtwaardigheid onder­
aanbesteedt aan een andere organisatie, dan werkt de onder­
aannemer onder de erkenning van de organisatie. De organi­
satie zorgt ervoor dat de bevoegde autoriteit toegang krijgt to t 
de onderaannemer, zodat kan worden vastgesteld of de toe­
passelijke eisen worden nageleefd.  
CAMO.A 215  Faciliteiten  
De organisatie zorgt voor passende kantoren op geschikte locati es 
voor het in CAMO.A.305 bedoelde personeel.  
CAMO.A.220  Registratie van gegevens  
(a) Registratie van gegevens over het beheer van de permanente 
luchtwaardigheid  
(1) De organisatie zorgt ervoor dat de bij de M.A.305 en 
ML.A.305 en, voor zover van toepassing, M.A.306 ver­
eiste gegevens worden geregistreerd.  
(2) De organisatie registreert alle bijzonderheden van de uit­
gevoerde werkzaamheden.  
(3) Indien organisatie de in CAMO.A.125, onder (e), be­
doelde bevoegdheid bezit, dient zij een kopie te bewaren 
van elk afgegeven of, voor zover van toepassing, ver­
lengd certificaat van beoordeling van de 
luchtwaardigheid (ARC) en elke afgegeven aanbeveling, 
samen met alle ondersteunende documenten. De organi­
satie dient bovendien een kopie van elk certificaat van 
beoordeling van de luchtwaardigheid te bewaren dat zij 
heeft verlengd ingevolge de in CAMO.A.125, punt (d), 
onder (4), bedoelde bevoegdheid.  
(4) Indien de organisatie de in CAMO.A.125, onder (f), be­
doelde bevoegdheid bezit, dient zij een kopie te bewaren 
van elke vliegvergunning die zij heeft afgegeven overeen­
komstig de bepalingen van 21.A.729 van de bijlage I 
(Deel-21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012.  
(5) De organisatie houdt een kopie bij van alle in punt (a), 
onder (2), (3) en (4), bedoelde gegevens, tot drie jaar 
nadat de verantwoordelijkheid voor het luchtvaartuig in 
overeenstemming met M.A.201 of ML.A.201 permanent 
is overgedragen aan een andere persoon of organisatie.  
(6) Als de organisatie haar werkzaamheden stopzet, worden 
alle geregistreerde gegevens overgedragen aan de eige­
naar van het luchtvaartuig.  
(b) Beheersysteem, gegevens over contracten en uitbesteding  
(1) De organisatie ziet erop toe dat de volgende gegevens 
worden geregistreerd:  
(i) gegevens van belangrijke processen van het beheer­
systeem, zoals gedefinieerd in CAMO.A.200;  
(ii) contracten en uitbestedingscontracten, zoals gedefini­
eerd in CAMO.A.205;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 333
 
(2) gegevens over het beheersysteem en contracten als be­
doeld in CAMO.A.205 worden gedurende minstens vijf 
jaar bijgehouden.  
(c) Personeelsgegevens  
(1) De organisatie ziet erop toe dat de volgende gegevens 
worden geregistreerd:  
(i) gegevens over de kwalificaties en ervaring van per­
soneel dat betrokken is bij het beheer van de per­
manente luchtwaardigheid, het toezicht op de nale­
ving en het veiligheidsbeheer;  
(ii) gegevens over de kwalificaties en ervaring van al het 
personeel dat betrokken is bij beoordelingen van de 
luchtwaardigheid en personeel dat aanbevelingen en 
vliegvergunningen afgeeft.  
(2) De gegevens van al het personeel dat betrokken is bij 
beoordelingen van de luchtwaardigheid, personeel dat 
aanbevelingen afgeeft en personeel dat vliegvergunningen 
afgeeft, omvatten alle passende kwalificaties waarvan het 
personeel houder is, samen met een samenvatting van de 
relevante ervaring en opleidingen op het gebied van het 
beheer van de permanente luchtwaardigheid, en een kopie 
van de vergunning.  
(3) Personeelsgegevens worden bijgehouden zolang de per­
soon in kwestie werkzaam is voor de organisatie, en tot 
drie jaar nadat de persoon de organisatie heeft verlaten.  
(d) De organisatie stelt een systeem voor het bewaren van gege­
vens op, dat passende archivering en betrouwbare opspoor­
baarheid van al haar activiteiten mogelijk maakt.  
(e) De vorm waarin de gegevens worden geregistreerd, wordt 
gespecificeerd in de procedures van de organisatie.  
(f) De gegevens worden opgeslagen op een manier die bescher­
ming tegen beschadiging, wijziging en diefstal waarborgt.  
CAMO.A.300  Beschrijving van het beheer van de permanente 
luchtwaardigheid (CAME)  
(a) De organisatie verstrekt de bevoegde autoriteit een CAME en , 
indien van toepassing, alle bijbehorende handboeken en pro­
cedures die al de volgende informatie bevatten:  
(1) een door de verantwoordelijke manager ondertekende 
verklaring die bevestigt dat de organisatie te allen tijd 
in overeenstemming met deze bijlage, bijlage I (Deel-M) 
en bijlage V ter (Deel-ML) zal werken, voor zover van 
toepassing, en in overeenstemming met de goedgekeurde 
CAME. Indien de verantwoordelijke manager niet de 
directeur van de organisatie is, dient de directeur in 
kwestie de verklaring mede te ondertekenen;  
(2) het veiligheidsbeleid van de organisatie, zoals gedefini­
eerd in punt (a), onder (2), van CAMO.A.200;  
(3) het toepassingsgebied van de werkzaamheden van de 
organisatie die relevant zijn voor de goedkeuringsvoor­
waarden;  
(4) een algemene beschrijving van de personele middelen en 
van het systeem om de beschikbaarheid van personeel te 
plannen, zoals vereist bij punt (d) van CAMO.A.305.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 334
 
(5) de titel(s) en na(a)m(en) van de persoon of personen die 
bedoeld zijn in punt (a), onder (3), (4) en (5), en 
punt (b), onder (2), en punt (f), van CAMO.A.305;  
(6) de taken, aansprakelijkheden, verantwoordelijkheden en 
bevoegdheden van de krachtens punt (a), onder (3), (4) 
en (5), punt (b), onder (2), en de punten (e) en (f), van 
CAMO.A.305 benoemde personen;  
(7) een organigram met de aansprakelijkheids- en verant­
woordelijkheidsketens tussen alle in punt (a), onder 
(3), (4) en (5), punt (b), onder (2), en de punten (e) 
en (f), van CAMO.A.305 bedoelde personen, en met 
betrekking tot punt (a), onder (1), van CAMO.A.200;  
(8) een lijst van het personeel dat gemachtigd is om de 
certificaten van beoordeling van de luchtwaardigheid 
of de in punt (e) van CAMO.A.305 bedoelde aanbeve­
lingen af te geven, waarin, voor zover van toepassing, 
vermeld is welke personeelsleden vliegvergunningen 
mogen afgegeven overeenkomstig punt (c) van 
CAMO.A.125;  
(9) een algemene beschrijving en locatie van de faciliteiten;  
(10) de beschrijving van de interne regeling voor veiligheids­
rapportering, zoals vereist uit hoofde van CAMO.A.202;  
(11) de procedures waarin wordt gespecificeerd hoe de orga­
nisatie toeziet op de naleving van deze bijlage, bijlage I 
(Deel-M) en bijlage V ter (Deel-ML), voor zover van 
toepassing, met name met inbegrip van:  
(i) de documentatie van belangrijke processen van het 
beheersysteem, zoals vereist bij CAMO.A.200;  
(ii) procedures waarin wordt gedefinieerd hoe de orga­
nisatie toezicht houdt op aanbestede en onderaan­
bestede activiteiten, zoals vereist bij CAMO.A.205 
en punt (c) van CAMO.A.315;  
(iii) de procedures met betrekking tot het beheer van de 
permanente luchtwaardigheid, beoordelingen van de 
luchtwaardigheid en vliegvergunningen, al naarge­
lang van toepassing;  
(iv) de procedures waarin bepaald is voor welke wijzi­
gingen geen voorafgaande toestemming vereist is 
en waarin wordt beschreven hoe dergelijke wijzi­
gingen worden beheerd en aangemeld, zoals vereist 
bij punt (b) van CAMO.A.115 en punt (c) van 
CAMO.A.130;  
(v) de procedures voor de wijzigingen van de CAME.  
(12) de lijst van goedgekeurde programma's voor het onder­
houd van luchtvaartuigen waarvoor overeenkomstig 
M.A.201 of ML.A.201 een contract voor het beheer 
van de permanente luchtwaardigheid is gesloten;  
(13) de lijst van onderhoudscontracten overeenkomstig punt 
(e) van CAMO.A.315;  
(14) de lijst van de op dit moment goedgekeurde alternatieve 
wijzen van naleving.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 335
 
(b) De initiële afgifte van de CAME moet worden goedgekeurd 
door de bevoegde autoriteit. De CAME dient zo nodig te 
worden gewijzigd om een actuele beschrijving van de orga­
nisatie te blijven bieden.  
▼M8 
(c) Wijzigingen van de CAME worden beheerd volgens de pro­
cedures onder a), punt 11, iv) en v). Alle wijzigingen die 
buiten het toepassingsgebied van de onder a), punt 11, iv), 
bedoelde procedure vallen en alle in CAMO.A.130, onder a), 
opgesomde wijzigingen moeten worden goedgekeurd door de 
bevoegde autoriteit.  
▼C3 
CAMO.A.305  Personeelsvoorschriften  
(a) De organisatie stelt een verantwoordelijke manager aan, die  
binnen de organisatie de bevoegdheid heeft om ervoor te 
zorgen dat alle activiteiten op het gebied van het beheer 
van de permanente luchtwaardigheid kunnen worden gefinan­
cierd en uitgevoerd in overeenstemming met 
Verordening (EU) 2018/1139 en de op basis daarvan vast­
gestelde gedelegeerde en uitvoeringshandelingen. De verant­
woordelijke manager dient:  
(1) ervoor te zorgen dat alle nodige middelen voorhanden 
zijn om de permanente luchtwaardigheid te beheren in 
overeenstemming met deze bijlage, bijlage I (Deel-M) 
en bijlage V ter (Deel-ML), al naargelang van toepassing, 
teneinde het goedkeuringscertificaat van de organisatie te 
ondersteunen;  
(2) het in CAMO.A.200 bedoelde veiligheidsbeleid op te 
stellen en te bevorderen;  
(3) een persoon of een groep van personen aan te wijzen die 
ervoor verantwoordelijk zijn dat de organisatie altijd vol­
doet aan de in deze bijlage, bijlage I (Deel-M) en 
bijlage V ter (Deel-ML) vastgestelde toepasselijke eisen 
inzake het beheer van de permanente luchtwaardigheid, 
de beoordeling van de luchtwaardigheid en de 
vliegvergunning;  
(4) een persoon of een groep van personen aan te wijzen die 
verantwoordelijk zijn voor het beheer van de functie toe­
zicht op de naleving, als onderdeel van het 
beheersysteem;  
(5) een persoon of een groep van personen aan te wijzen die 
verantwoordelijk zijn voor het beheer van de ontwikke­
ling, de administratie en het onderhoud van effectieve 
processen voor veiligheidsbeheer, als onderdeel van het 
beheersysteem;  
(6) ervoor te zorgen dat de overeenkomstig punt (a), onder 
(3), (4) en (5), en punt (b), onder (2), van CAMO.A.305 
aangewezen persoon of groep van personen rechtstreekse 
toegang heeft, zodat hij zich voldoende op de hoogte kan 
houden van kwesties met betrekking tot naleving en 
veiligheid;  
(7) blijk te geven van een fundamenteel begrip van deze 
verordening.  
(b) Voor organisaties die ook zijn goedgekeurd als luchtvaart­
maatschappijen met een exploitatievergunning overeenkom­
stig Verordening (EG) nr. 1008/2008, dient de verantwoorde­
lijke manager bovendien:  
(1) de persoon te zijn die als verantwoordelijke manager voor 
de luchtvaartmaatschappij is aangewezen, zoals vereist bij 
punt (a) van ORO.GEN.210 van bijlage III (Deel-ORO) 
bij Verordening (EU) nr. 965/2012;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 336
 
(2) een persoon aan te wijzen die verantwoordelijk is voor 
het beheer van en het toezicht op de permanente lucht­
waardigheid; deze persoon mag niet in dienst zijn van een 
overeenkomstig bijlage II (Deel-145) goedgekeurde orga­
nisatie die een contract heeft gesloten met de exploitant, 
tenzij de bevoegde autoriteit hier specifiek mee instemt.  
(c) De persoon (personen) die genomineerd is (zijn) overeenkom­
stig punt (a), onder (3), (4) en (5), en punt (b), onder (2), v an 
CAMO.A.305, moet(en) kunnen aantonen dat hij (zij) over 
relevante kennis, achtergrond en ervaring beschikt (beschik­
ken) met betrekking tot het beheer van de permanente lucht­
waardigheid van luchtvaartuigen, en over praktijkkennis van 
deze verordening. Die perso(o)n(en) zal(zullen) uiteindelijk 
verantwoordelijk zijn t.o.v. de verantwoordelijke manager.  
(d) De organisatie dient te beschikken over een systeem om de 
beschikbaarheid van personeel te plannen, teneinde ervoor te 
zorgen dat zij over voldoende passend gekwalificeerd per­
soneel beschikt om haar activiteiten te plannen, uit te voeren,  
te monitoren en te inspecteren overeenkomstig de 
goedkeuringsvoorwaarden.  
(e) Om te worden goedgekeurd om beoordelingen van de lucht­
waardigheid uit te voeren of aanbevelingen af te geven over­
eenkomstig punt (e) van CAMO.A.125 en, indien van toepas­
sing, vliegvergunningen af te geven overeenkomstig punt (f) 
van CAMO.A.125, dient de organisatie te beschikken over 
personeel voor de beoordeling van de luchtwaardigheid dat 
gekwalificeerd en gemachtigd is overeenkomstig 
CAMO.A.310.  
(f) Organisaties die certificaten van beoordeling van de lucht­
waardigheid verlengen overeenkomstig punt (d), onder (4), 
van CAMO.A.125, moeten personen aanwijzen die gemach­
tigd zijn dit te doen.  
(g) De bekwaamheid van het personeel dat betrokken is bij toe­
zicht op de naleving, veiligheidsbeheer, beheer van de per­
manente luchtwaardigheid, luchtwaardigheidsbeoordelingen of 
-aanbevelingen en, indien van toepassing, bij de afgifte van 
vliegvergunningen, wordt door de organisatie vastgesteld en 
gecontroleerd overeenkomstig een procedure en een norm die 
zijn overeengekomen met de bevoegde autoriteit. Naast de 
benodigde aan de functie gerelateerde deskundigheid moet 
deze bekwaamheid ook betrekking hebben op een begrip 
van veiligheidsbeheer en menselijke factoren dat passend is 
voor de functie van de persoon en zijn verantwoordelijkheden 
binnen de organisatie.  
CAMO.A.310  Kwalificaties van het personeel voor de beoordeling van de 
luchtwaardigheid  
(a) Personeel voor de beoordeling van de luchtwaardigheid dat 
certificaten van beoordeling van de luchtwaardigheid afgeeft 
overeenkomstig punt (e) van CAMO.A.125 en, indien van 
toepassing, vliegvergunningen afgeeft overeenkomstig punt 
(f) van CAMO.A.125, moet:  
(1) ten minste vijf jaar ervaring hebben op het gebied van 
permanente luchtwaardigheid;  
(2) beschikken over een passende vergunning overeenkom­
stig bijlage III (Deel-66) of een academische graad in 
de luchtvaart of gelijkwaardig;  
(3) een formele opleiding op het gebied van luchtvaartonder­
houd hebben genoten;  
(4) een functie binnen de goedgekeurde organisatie hebben 
bekleed, met passende verantwoordelijkheden.  
(b) onverminderd punt (a), onder (1), (3) en (4), kan de in pun t 
(a), onder (2), vastgestelde eis worden vervangen door vijf 
jaar ervaring in permanente luchtwaardigheid bovenop de 
reeds in punt (a), onder (1), voorgeschreven ervaring.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 337
 
(c) Personeel voor de beoordeling van de luchtwaardigheid dat 
benoemd is door de organisatie kan alleen een vergunning 
van die organisatie krijgen als het door de bevoegde autoriteit  
formeel is aanvaard na voltooiing van een luchtwaardigheids­
beoordeling onder toezicht van de bevoegde autoriteit of het 
gemachtigde personeel voor luchtwaardigheidsbeoordeling 
van de organisatie, overeenkomstig een procedure die door 
de bevoegde autoriteit is goedgekeurd als onderdeel van de 
CAME.  
(d) De organisatie moet ervoor zorgen dat personeel voor de 
beoordeling van de luchtwaardigheid van luchtvaartuigen re­
levante en recente beheerservaring op het gebied van per­
manente luchtwaardigheid kan aantonen.  
CAMO.A.315  Beheer van de permanente luchtwaardigheid  
(a) De organisatie ziet erop toe dat alle beheer van de permane nte 
luchtwaardigheid wordt verricht overeenkomstig deel A, sub­
deel C, van bijlage I (Deel-M) of deel A, subdeel C, van 
bijlage V ter (Deel-ML), al naargelang van toepassing.  
(b) Voor elk beheerd luchtvaartuig moet de organisatie met name : 
(1) erop toezien dat een onderhoudsprogramma voor het 
luchtvaartuig wordt opgesteld en gecontroleerd, met in­
begrip van elk toepasselijk betrouwbaarheidsprogramma, 
zoals vereist bij M.A.302 of ML.A.302, al naargelang van 
toepassing;  
(2) voor elk luchtvaartuig dat niet gebruikt wordt door lucht­
vaartmaatschappijen die een vergunning hebben gekregen 
overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1008/2008, een ko­
pie van het onderhoudsprogramma verstrekken aan de 
eigenaar of exploitant die verantwoordelijk is overeen­
komstig M.A.201 of ML.A.201, al naargelang van 
toepassing;  
(3) ervoor zorgen dat de gegevens die gebruikt worden voor 
wijzigingen en reparaties in overeenstemming zijn met 
M.A.304 of ML.A.304, al naargelang van toepassing;  
(4) voor alle complexe motoraangedreven luchtvaartuigen of 
luchtvaartuigen die gebruikt worden door luchtvaartmaat­
schappijen die een vergunning hebben gekregen overeen­
komstig Verordening (EG) nr. 1008/2008, een procedure 
vaststellen om niet-verplichte wijzigingen en/of inspecties 
te beoordelen en een beslissing te nemen over de toepas­
sing ervan, daarbij gebruik makende van het proces voor 
veiligheidsrisicobeheer van de organisatie, zoals vereist 
bij punt (a), onder (3), van CAMO.A.200;  
(5) ervoor zorgen dat het luchtvaartuig, de motor(en), de 
propeller(s) en de componenten daarvan naar een op pas­
sende wijze goedgekeurde onderhoudsorganisatie worden 
gebracht, zoals vermeld in subdeel F van bijlage I (Deel- 
M), bijlage II (Deel-145) of bijlage V quinquies (Deel- 
CAO), telkens wanneer dit nodig is;  
(6) de opdracht geven voor onderhoud, toezicht houden op de 
activiteiten en de bijbehorende beslissingen coördineren 
om te garanderen dat elk onderhoud goed wordt uitge­
voerd en op passende wijze wordt vrijgegeven met het 
oog op de bepaling van de luchtwaardigheid van het 
luchtvaartuig.  
(c) Als de organisatie niet is goedgekeurd overeenkomstig sub­
deel F van bijlage I (Deel-M), bijlage II (Deel-145) of bij­
lage V quinquis (Deel-CAO), beheert zij, in overleg met de 
exploitant, de bij punt (e), onder (3), punt (f), onder (3), 
punt (g), onder (3) en punt (h), onder (3), van M.A.201 of 
ML.A.201 vereiste schriftelijke onderhoudscontracten, ten­
einde ervoor te zorgen dat:  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 338
 
(1) alle onderhoud in laatste instantie wordt uitgevoerd door 
een naar behoren goedgekeurde onderhoudsorganisatie;  
▼M8 
(2) de onder b), c), f) en g) van M.A.301 van bijlage I (Deel 
M) of ML.A.301 van bijlage V ter (Deel ML) vereiste 
functies, al naargelang van toepassing, duidelijk zijn 
gespecificeerd.  
▼C3 
(d) Onverminderd punt (c) mag het contract de vorm aannemen 
van afzonderlijke werkopdrachten, gericht aan de onderhouds­
organisatie, in het geval van:  
(1) een luchtvaartuig dat occasioneel lijnonderhoud nodig 
heeft;  
(2) onderhoud van componenten, met inbegrip van motor en 
propeller, al naargelang van toepassing.  
(e) De organisatie zorgt ervoor dat tijdens het beheer van de 
permanente luchtwaardigheid rekening wordt gehouden met 
menselijke factoren en menselijke prestatiebeperkingen, met 
inbegrip van alle aanbestede en onderaanbestede activiteiten.  
CAMO.A.320  Beoordeling van de luchtwaardigheid  
Als de overeenkomstig punt (e) van CAMO.A.125 goedgekeurde 
organisatie luchtwaardigheidsbeoordelingen uitvoert, worden dez e 
verricht overeenkomstig M.A.901 van bijlage I (Deel-M) of 
ML.A.903 van bijlage V quinquies (Deel-ML), al naargelang 
van toepassing.  
▼M8 
CAMO.A.325  Gegevens over het beheer van de permanente luchtwaardig ­
heid 
De organisatie dient geldende onderhoudsgegevens te bezitten en  
te gebruiken overeenkomstig M.A.401 van bijlage I (Deel M) of 
ML.A.401 van bijlage V ter (Deel ML), al naargelang van toe­
passing, voor de uitvoering van de in CAMO.A.315 van deze 
bijlage (Deel CAMO) bedoelde taken met betrekking tot de per­
manente luchtwaardigheid. Die gegevens kunnen worden verstrekt 
door de eigenaar of door de exploitant, op voorwaarde dat een 
passend contract is gesloten met die eigenaar of exploitant. In  dat 
geval houdt de organisatie voor het beheer van de permanente 
luchtwaardigheid deze gegevens enkel tijdens de duur van het 
contract bij, behalve indien anders vereist uit hoofde van 
CAMO.A.220, onder a).  
▼C3 
DEEL B  
EISEN VOOR DE AUTORITEIT  
CAMO.B.005  Toepassingsgebied  
In dit deel worden de eisen met betrekking tot het administrati e- 
en beheersysteem beschreven waaraan moet worden voldaan door 
de bevoegde autoriteit die belast is met de uitvoering en hand­
having van deel A van de onderhavige bijlage.  
CAMO.B.115  Documentatie van het toezicht  
De bevoegde autoriteit verstrekt alle wetteksten, normen, voor­
schriften, technische publicaties en daarmee samenhangende docu ­
menten aan de betrokken personeelsleden, zodat zij hun taken 
kunnen uitvoeren en zich van hun verantwoordelijkheden kunnen 
kwijten.  
CAMO.B.120  Wijzen van naleving  
(a) Het Agentschap stelt aanvaardbare wijzen van naleving op di e 
kunnen worden gehanteerd om overeenstemming te bereiken 
met Verordening (EU) 2018/1139 en de gedelegeerde en uit­
voeringshandelingen daarvan.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 339
 
(b) Er mogen aanvaardbare wijzen van naleving worden gebruikt 
om overeenstemming te bereiken met Verordening (EU) 
2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoeringshandelingen 
daarvan.  
(c) De bevoegde autoriteit stelt een systeem op om consequent t e 
beoordelen of alle alternatieve wijzen van naleving die wor­
den gebruikt door haarzelf of door organisaties die onder haar 
toezicht staan het mogelijk maken overeenstemming te berei­
ken met Verordening (EU) 2018/1139 en de gedelegeerde en 
uitvoeringshandelingen daarvan.  
(d) De bevoegde autoriteit beoordeelt alle overeenkomstig 
CAMO.A.120 door een organisatie voorgestelde alternatieve 
wijzen van naleving door de verstrekte documentatie te ana­
lyseren en, als zij dat nodig acht, de organisatie te 
inspecteren.  
Oordeelt de bevoegde autoriteit dat de alternatieve wijzen van 
naleving in overeenstemming zijn met Verordening (EU) 
2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoeringshandelingen 
daarvan, dan dient zij zonder nodeloze vertraging:  
(1) de aanvrager ervan in kennis te stellen dat de alternatieve  
wijzen van naleving mogen worden toegepast en, voor 
zover van toepassing, de erkenning of het certificaat van 
de aanvrager dienovereenkomstig aan te passen;  
(2) het Agentschap in kennis te stellen van de inhoud ervan, 
met inbegrip van kopieën van alle relevante documenten.  
(e) Gebruikt de bevoegde autoriteit zelf alternatieve wijzen va n 
naleving om overeenstemming te bereiken met 
Verordening (EU) 2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoe­
ringshandelingen daarvan, dan dient zij:  
(1) deze beschikbaar te stellen aan alle organisaties en per­
sonen die onder haar toezicht staan;  
(2) het Agentschap zonder nodeloze vertraging in kennis te 
stellen.  
De bevoegde autoriteit geeft het Agentschap een volledige 
beschrijving van de alternatieve wijzen van naleving, inclusief  
herzieningen van procedures die van belang kunnen zijn, als­
ook een beoordeling waaruit blijkt dat zij voldoen aan 
Verordening (EU) 2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoe­
ringshandelingen daarvan.  
CAMO.B.125  Informatieverstrekking aan het Agentschap  
(a) De bevoegde autoriteit stelt het Agentschap zonder nodeloze  
vertraging in kennis van eventuele significante problemen met 
de tenuitvoerlegging van Verordening (EU) 2018/1139 en de 
gedelegeerde en uitvoeringshandelingen daarvan.  
(b) De bevoegde autoriteit verstrekt het Agentschap veiligheids ­
relevante informatie afkomstig uit meldingen van voorvallen 
die zij overeenkomstig CAMO.A.160 heeft ontvangen.  
CAMO.B.135  Onmiddellijke reactie op een veiligheidsprobleem  
(a) Onverminderd Verordening (EU) nr. 376/2014 en 
Uitvoeringsverordening (EU) 2015/1018 (  1 ) past de bevoegde 
autoriteit een systeem toe voor passende verzameling, analyse 
en verspreiding van veiligheidsinformatie.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 340  
( 1 ) Verordening (EU) 2015/1018 van 29 juni 2015 tot vaststelling van een lijst waarbij 
voorvallen in de burgerluchtvaart die verplicht moeten worden g emeld overeenkomstig 
Verordening (EU) nr. 376/2014 van het Europees Parlement en de Raad, worden in­
gedeeld in categorieën (PB L 163 van 30.6.2015, blz. 1).
 (b) Het Agentschap past een systeem toe om alle ontvangen rele­
vante veiligheidsinformatie op adequate wijze te analyseren 
en de lidstaten en de Commissie zonder nodeloze vertraging 
alle informatie, met inbegrip van aanbevelingen of te nemen 
corrigerende maatregelen, te verstrekken die zij nodig hebben 
om tijdig te reageren op een veiligheidsprobleem met produc­
ten, onderdelen, uitrustingsstukken, personen of organisaties 
die vallen onder Verordening (EU) 2018/1139 en de gedele­
geerde en uitvoeringshandelingen daarvan.  
(c) Bij ontvangst van de onder (a) en (b) bedoelde informatie 
neemt de bevoegde autoriteit passende maatregelen om het 
veiligheidsprobleem op te lossen.  
(d) De onder punt (c) genomen maatregelen moeten onmiddellijk 
ter kennis worden gebracht van alle personen of organisaties 
die daaraan moeten voldoen krachtens Verordening (EU) 
2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoeringshandelingen 
daarvan. De bevoegde autoriteit stelt ook het Agentschap in 
kennis van deze maatregelen, alsmede de andere betrokken 
lidstaten, in zoverre gecombineerd optreden is vereist.  
CAMO.B.200  Beheersysteem  
(a) De bevoegde autoriteit zorgt voor de opstelling en instand­
houding van een beheersysteem met minstens:  
(1) gedocumenteerde beleidslijnen en procedures ter beschrij­
ving van haar organisatie, middelen en methoden om 
overeenstemming te bereiken met Verorde­
ning (EU) 2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoerings­
handelingen daarvan. De procedures worden bijgehouden 
en dienen binnen die bevoegde autoriteit als basiswerk­
documenten voor alle daarmee samenhangende taken;  
(2) voldoende personeel om haar taken uit te voeren en zich 
van haar verantwoordelijkheden te kwijten. Er dient een 
systeem te worden opgezet om de beschikbaarheid van 
het personeel te plannen teneinde alle taken naar behoren 
te volbrengen;  
(3) het personeel moet over de nodige kwalificaties beschik­
ken om de toegewezen taken te vervullen, de nodige 
kennis en ervaring hebben en een basisopleiding en re­
gelmatige bijscholingen hebben gevolgd om de vaardig­
heden op peil te houden;  
(4) passende faciliteiten en kantoorruimte om de toegewezen 
taken uit te voeren;  
(5) een functie om te controleren of het beheersysteem vol­
doet aan de toepasselijke eisen en om te beoordelen of de 
procedures goed functioneren, waaronder de invoering 
van een proces voor interne controle en voor het beheer 
van veiligheidsrisico's. De nalevingscontrole omvat een 
terugkoppelingssysteem van controlebevindingen naar de 
hoogste leiding van de bevoegde autoriteit om te waar­
borgen dat waar nodig corrigerende maatregelen worden 
uitgevoerd;  
(6) een persoon of groep personen die zich in laatste instantie  
tegenover de hoogste leiding van de bevoegde autoriteit 
verantwoordt voor de functie van nalevingscontrole.  
(b) De bevoegde autoriteit dient voor elk werkterrein, inclusie f 
het beheersysteem, één of meer personen aan te duiden die de 
algehele verantwoordelijkheid dragen voor het beheer van de 
relevante taak of taken.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 341
 
(c) De bevoegde autoriteit dient procedures vast te stellen om 
deel te nemen aan de wederzijdse uitwisseling van alle nood­
zakelijke informatie en assistentie met andere betrokken be­
voegde autoriteiten, met inbegrip van alle vastgestelde bevin­
dingen en genomen follow-upmaatregelen als gevolg van het 
toezicht op personen en organisaties die activiteiten uitoefe­
nen op het grondgebied van een lidstaat, maar die zijn gecer­
tificeerd door de bevoegde autoriteit van een andere lidstaat o f 
het Agentschap.  
(d) Een kopie van de aan het beheersysteem gerelateerde pro­
cedures en wijzigingen daarvan wordt voor normalisatiedoel­
einden ter beschikking gesteld van het Agentschap en de 
onder deze verordening vallende organisaties, indien zij 
daarom vragen.  
CAMO.B.205  Toewijzing van taken aan gekwalificeerde entiteiten  
(a) Taken met betrekking tot de eerste certificering of het per ­
manent toezicht op personen of organisaties die onder 
Verordening (EU) 2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoe­
ringshandelingen daarvan, mogen door de lidstaten uitsluitend 
worden toegewezen aan gekwalificeerde entiteiten. Bij het 
toewijzen van taken zorgt de bevoegde autoriteit ervoor dat 
zij: 
(1) een systeem heeft opgezet om in het begin en op per­
manente basis te beoordelen of de gekwalificeerde entiteit 
voldoet aan bijlage VI „Essentiële eisen voor gekwalifi­
ceerde entiteiten” bij Verordening (EU) 2018/1139. Dit 
systeem en de beoordelingsresultaten moeten worden 
gedocumenteerd;  
(2) een gedocumenteerde overeenkomst heeft opgesteld met 
de gekwalificeerde entiteit. Deze overeenkomst moet door 
beide partijen zijn goedgekeurd op het passende beheers­
niveau en moet een duidelijke omschrijving bevatten van:  
(i) de uit te voeren taken;  
(ii) de te verstrekken verklaringen, rapporten en registers;  
(iii) de technische voorwaarden waaraan moet worden 
voldaan bij de uitvoering van deze taken;  
(iv) de daarmee samenhangende aansprakelijkheidsdek­
king;  
(v) de bescherming van bij de uitvoering van deze taken 
verkregen informatie.  
(b) De bevoegde autoriteit dient te waarborgen dat alle voor ha ar 
rekening verrichte taken inzake certificering of permanent 
toezicht onder het krachtens punt (a), onder (5), van 
CAMO.B.200 vereiste interne controleproces en risicobeoor­
delingsproces vallen.  
CAMO.B.210  Wijzigingen in het beheersysteem  
(a) De bevoegde autoriteit dient over een systeem te beschikken  
dat wijzigingen in kaart brengt die haar vermogen beïnvloe­
den om haar taken uit te voeren en zich van haar verantwoor­
delijkheden te kwijten zoals omschreven in Verordening (EU) 
2018/1139 en gedelegeerde en uitvoeringshandelingen daar­
van. Dit systeem stelt haar in staat waar nodig maatregelen 
te nemen om ervoor te zorgen dat haar beheersysteem passend 
en doeltreffend blijft.  
(b) De bevoegde autoriteit dient haar beheersysteem te actualis e­
ren om elke wijziging in Verordening (EU) 2018/1139 en de 
gedelegeerde en uitvoeringshandelingen daarvan tijdig weer te 
geven teneinde een effectieve tenuitvoerlegging te 
waarborgen.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 342
 
(c) De bevoegde autoriteit dient het Agentschap in kennis te 
stellen van wijzigingen die haar vermogen beïnvloeden om 
haar taken uit te voeren en zich van haar verantwoordelijkhe­
den te kwijten zoals omschreven in Verordening (EU) 
2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoeringshandelingen 
daarvan.  
CAMO.B.220  Registratie van gegevens  
(a) De bevoegde autoriteit zet een systeem op voor het registre ren 
van gegevens dat voorziet in de mogelijkheid van een ade­
quate opslag, toegankelijkheid en betrouwbare traceerbaarheid 
van: 
(1) de gedocumenteerde beleidslijnen en procedures van het 
beheersysteem;  
(2) de opleiding, kwalificatie en machtiging van haar 
personeel;  
(3) de taakverdeling, waaronder de bij CAMO.B.205 vereiste 
elementen, alsook de bijzonderheden over de toegewezen 
taken;  
(4) certificeringsprocessen en voortdurend toezicht op gecer­
tificeerde organisaties, met inbegrip van;  
(i) de aanvraag voor een organisatiecertificaat;  
(ii) het programma voor permanent toezicht van de be­
voegde autoriteit, met inbegrip van alle gegevens 
over beoordelingen, audits en inspecties;  
(iii) het certificaat van de organisatie, met inbegrip van 
eventuele wijzigingen daarvan;  
(iv) een kopie van het toezichtsprogramma, met een op­
somming van de data waarop audits moeten worden 
uitgevoerd respectievelijk zijn uitgevoerd;  
(v) kopieën van alle formele correspondentie;  
(vi) bijzonderheden van bevindingen, corrigerende 
maatregelen, data waarop acties zijn gesloten, even­
tuele vrijstellingen en handhavingsmaatregelen;  
(vii) alle verslagen van beoordelingen, audits en inspec­
ties die door een andere bevoegde autoriteit zijn 
opgesteld overeenkomstig punt (d) van 
CAMO.B.300;  
(viii) kopieën van alle CAME's of handboeken van de 
organisatie, en de wijzigingen daarvan;  
(ix) kopieën van elk ander document dat door de be­
voegde autoriteit is goedgekeurd;  
(5) de evaluatie en kennisgeving aan het Agentschap van 
door organisaties voorgestelde alternatieve wijzen van na­
leving en de beoordeling van door de bevoegde autoriteit 
zelf gebruikte alternatieve wijzen van naleving;  
(6) veiligheidsinformatie en follow-upmaatregelen overeen­
komstig CAMO.B.125;  
(7) het gebruik van flexibiliteitsbepalingen overeenkomstig 
Verordening (EU) 2018/1139 en de gedelegeerde en uit­
voeringshandelingen daarvan.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 343
 
(b) De bevoegde autoriteit houdt een lijst bij van alle organis a­
tiecertificaten die zij heeft afgegeven.  
(c) De onder de punten (a) en (b) bedoelde gegevens worden 
minstens vijf jaar bijgehouden, met inachtneming van de toe­
passelijke wetgeving inzake gegevensbescherming:  
(d) Alle onder de punten (a) en (b) bedoelde gegevens worden op  
verzoek ter beschikking gesteld van een bevoegde autoriteit 
van een andere lidstaat of van het Agentschap.  
CAMO.B.300  Beginselen van het toezicht  
(a) De bevoegde autoriteit controleert het volgende:  
(1) de naleving van de eisen die van toepassing zijn op or­
ganisaties, vóór de afgifte van een certificaat van de or­
ganisatie, al naargelang van het geval;  
(2) de permanente naleving van de eisen die van toepassing 
zijn op de door haar gecertificeerde organisaties;  
(3) de toepassing van passende veiligheidsmaatregelen die 
door de bevoegde autoriteit worden voorgeschreven over­
eenkomstig de punten (c) en (d) van CAMO.B.135.  
(b) Deze controle:  
(1) moet worden onderbouwd met documenten die specifiek 
tot doel hebben het met het veiligheidstoezicht belaste 
personeel te begeleiden bij de uitvoering van zijn taken;  
(2) moet de resultaten van het veiligheidstoezicht kenbaar 
maken aan de betrokken organisaties;  
(3) moet gebaseerd zijn op beoordelingen, audits en inspec­
ties, met inbegrip van onaangekondigde inspecties;  
(4) verschaft de bevoegde autoriteit het benodigde bewijs om 
verdere acties te motiveren, met inbegrip van de maat­
regelen van CAMO.B.350 „Bevindingen en corrigerende 
maatregelen”.  
(c) Bij het onder de punten (a) en (b) vermelde toezicht moet 
rekening worden gehouden met de resultaten van toezichts­
activiteiten uit het verleden en met de veiligheidsprioriteiten . 
(d) Als de faciliteiten van de organisatie zich in meer dan een  
land bevinden, kan de in CAMO.A.105 gedefinieerde be­
voegde autoriteit ermee instemmen de toezichtstaken te laten 
uitvoeren door de bevoegde autoriteit(en) van de lidsta(a)t(en)  
waar de faciliteiten zich bevinden of, met betrekking tot fa­
ciliteiten die zich in derde landen bevinden, door het Agent­
schap. Elke organisatie waarop deze instemming van toepas­
sing is, wordt geïnformeerd over het bestaan en de reikwijdte 
daarvan.  
(e) Met betrekking tot toezicht dat wordt uitgevoerd in facilit eiten 
die zich in een ander land bevinden, stelt de bevoegde auto­
riteit die gedefinieerd is in CAMO.A.105 de bevoegde auto­
riteit van dat land of, met betrekking tot faciliteiten van or­
ganisaties waarvan de hoofdvestiging zich in een derde land 
bevindt, het Agentschap in kennis alvorens ter plaatse een 
audit of inspectie van die faciliteiten uit te voeren.  
(f) De bevoegde autoriteit verzamelt en verwerkt alle informati e 
die zij nuttig acht voor het toezicht, ook voor onaangekon­
digde inspecties.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 344
 
CAMO.B.305  Toezichtsprogramma  
(a) De bevoegde autoriteit moet een toezichtsprogramma opstel­
len en instandhouden dat de in punt CAMO.B.300 vereiste 
toezichtsactiviteiten bestrijkt.  
(b) Bij de ontwikkeling van het toezichtprogramma moet reke­
ning worden gehouden met de specifieke aard van de organi­
satie, de complexiteit van haar activiteiten, de resultaten van  
vroegere certificerings- en/of toezichtsactiviteiten en de beoo r­
deling van de bijbehorende risico's. Dit programma omvat in 
elke planningcyclus van het toezicht:  
(1) beoordelingen, audits en inspecties, met inbegrip van on­
aangekondigde inspecties en, voor zover van toepassing:  
(i) beoordelingen van het beheersysteem en procesau­
dits; 
(ii) productaudits van een relevant monster van lucht­
vaartuigen die door de organisatie worden beheerd;  
(iii) monstername van de uitgevoerde luchtwaardigheids­
beoordelingen;  
(iv) monstername van afgegeven vliegvergunningen;  
(2) vergaderingen tussen de verantwoordelijke beheerder en 
de bevoegde autoriteit om ervoor te zorgen dat zij allebei 
op de hoogte blijven van belangrijke kwesties.  
(c) Voor door de bevoegde autoriteit gecertificeerde organisati es 
duurt een planningcyclus van het toezicht hoogstens 24 maan­
den. 
(d) Onverminderd punt (c) mag de planningcyclus van het toe­
zicht worden verlengd tot maximaal 36 maanden indien de 
bevoegde autoriteit heeft vastgesteld dat tijdens de afgelopen 
24 maanden:  
(1) de organisatie heeft aangetoond dat de gevaren voor de 
luchtvaartveiligheid doeltreffend in kaart zijn gebracht en 
dat de daarmee samenhangende risico's worden beheerd;  
(2) de organisatie krachtens CAMO.A.130 steeds heeft aan­
getoond de volledige controle te hebben over alle 
wijzigingen;  
(3) er geen bevindingen van niveau 1 zijn opgesteld;  
(4) alle corrigerende maatregelen zijn toegepast binnen de 
door de bevoegde autoriteit aanvaarde of verlengde ter­
mijn zoals gedefinieerd in CAMO.B.350.  
Onverminderd punt (c) mag de planningcyclus van het toe­
zicht verder worden verlengd tot ten hoogste 48 maanden 
indien de organisatie, in aanvulling op de voorwaarden van 
de punten (1) tot en met (4) van de eerste alinea, een doel­
treffend systeem heeft opgezet om continu verslag uit te bren­
gen aan de bevoegde autoriteit over de veiligheidsprestaties en  
de naleving van de regelgeving door de organisatie zelf, en de 
bevoegde autoriteit dit systeem heeft aanvaard.  
(e) De planningcyclus van het toezicht mag worden ingekort in­
dien er bewijzen zijn dat de veiligheidsprestaties van de or­
ganisatie zijn afgenomen.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 345
 
(f) Het toezichtsprogramma bevat gegevens over de datums 
waarop audits, inspecties en vergaderingen verplicht zijn en 
wanneer deze audits, inspecties en vergaderingen werden 
uitgevoerd.  
(g) Na afloop van elke planningcyclus van het toezicht stelt de  
bevoegde autoriteit op basis van de resultaten van het toezicht  
een aanbeveling op met betrekking tot de voortzetting van de 
goedkeuring.  
CAMO.B.310  Eerste certificeringsprocedure  
(a) Bij ontvangst van een aanvraag tot eerste afgifte van een 
certificaat voor een organisatie dient de bevoegde autoriteit 
te controleren of de organisatie aan de toepasselijke eisen 
voldoet.  
(b) Tijdens het onderzoek voor eerste certificering wordt minst ens 
één keer vergaderd met de verantwoordelijke manager van de 
organisatie, teneinde te garanderen dat hij/zij het belang van 
het certificeringsproces en de reden voor de ondertekening 
van de verklaring van de organisatie dat zij voldoet aan de 
in de CAME gespecificeerde procedures, volledig begrijpt.  
(c) De bevoegde autoriteit dient alle bevindingen, afsluitende ac­
ties (acties nodig om een bevinding af te sluiten) en aanbeve­
lingen te registreren.  
(d) De bevoegde autoriteit bevestigt schriftelijk alle bevindin gen 
die tijdens de controle onder de aandacht van de organisatie 
zijn gebracht. Bij een eerste certificering moeten alle bevin­
dingen tot tevredenheid van de bevoegde autoriteit worden 
gecorrigeerd alvorens het certificaat kan worden afgegeven.  
(e) Als zij ervan overtuigd is dat de organisatie voldoet aan d e 
toepasselijke vereisten, zal de bevoegde autoriteit:  
(1) het certificaat afgegeven zoals bepaald in aanhangsel I 
„EASA-formulier 14” van deze bijlage;  
(2) de CAME formeel goedkeuren.  
(f) Het referentienummer van het certificaat dient op een door het 
Agentschap voorgeschreven wijze op het EASA-formulier 14 
te worden vermeld.  
(g) Het certificaat wordt afgegeven voor onbepaalde tijd. De 
rechten en omvang van de activiteiten die de organisatie 
mag uitoefenen, met inbegrip van eventuele beperkingen, 
worden vermeld in de bij het certificaat gevoegde 
erkenningsvoorwaarden.  
(h) Om de organisatie in staat te stellen de wijzigingen ten ui t­
voer te leggen zonder voorafgaande goedkeuring overeenkom­
stig punt (c) van CAMO.A.130, keurt de bevoegde autoriteit 
de door de relevante CAME-procedure goed, waarin het toe­
passingsgebied van de wijzigingen is gedefinieerd en is be­
schreven hoe deze wijzigingen zullen worden beheerd en 
aangemeld.  
CAMO.B.330  Wijzigingen  
(a) Bij ontvangst van een vooraf goed te keuren wijzigingsaan­
vraag gaat de bevoegde autoriteit na of de organisatie voldoet 
aan de toepasselijke eisen alvorens goedkeuring te verlenen.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 346
 
(b) De bevoegde autoriteit stelt vast onder welke voorwaarden d e 
organisatie mag werken tijdens de wijziging, tenzij zij oor­
deelt dat het certificaat van de organisatie moet worden 
geschorst.  
(c) Als zij ervan overtuigd is dat de organisatie voldoet aan d e 
toepasselijke vereisten, keurt de bevoegde autoriteit de wijzi­
ging goed.  
(d) Onverminderd aanvullende handhavingsmaatregelen dient de 
bevoegde autoriteit het organisatiecertificaat te schorsen, te 
beperken of in te trekken wanneer de organisatie vooraf 
goed te keuren wijzigingen toepast zonder dat de bevoegde 
autoriteit dit heeft goedgekeurd overeenkomstig punt (c).  
(e) In het geval van niet vooraf goed te keuren wijzigingen be­
oordeelt de bevoegde autoriteit de informatie die vermeld 
staat in de door de organisatie verstuurde kennisgeving over­
eenkomstig punt (c) van CAMO.A.130 om na te gaan of aan 
de toepasselijke eisen is voldaan. Zijn de eisen niet nageleefd , 
dan zal de bevoegde autoriteit:  
(1) de organisatie in kennis stellen van de niet-naleving en 
aanvullende wijzigingen vragen;  
(2) in geval van bevindingen van niveau 1 of 2, handelen 
overeenkomstig CAMO.B.350.  
CAMO.B.350  Bevindingen en corrigerende maatregelen  
(a) De bevoegde autoriteit moet beschikken over een systeem om 
de bevindingen te toetsen op hun belang voor de veiligheid.  
(b) De bevoegde autoriteit geeft een bevinding van niveau 1 af 
bij vaststelling van een significant geval van niet-naleving va n 
de toepasselijke eisen van Verordening (EU) 2018/1139 en de 
gedelegeerde en uitvoeringshandelingen daarvan, van de pro­
cedures en handboeken van de organisatie of van de voor­
waarden voor een goedkeuring of certificaat, voor zover dat 
geval van niet-naleving de veiligheid vermindert of ernstig 
gevaar oplevert voor de vliegveiligheid.  
De bevindingen van niveau 1 omvatten het volgende:  
(1) ook na twee schriftelijke verzoeken de bevoegde autoriteit 
geen toegang geven tot de faciliteiten van de organisatie 
tijdens de normale werktijd, zoals gedefinieerd in 
CAMO.A.140;  
(2) de geldigheid van het organisatiecertificaat verkrijgen of 
behouden door vervalsing van de ingediende documenten;  
(3) bewijzen van wanpraktijken of frauduleus gebruik van het 
organisatiecertificaat;  
(4) er is geen verantwoordelijke manager.  
(c) De bevoegde autoriteit geeft een bevinding van niveau 2 af 
bij vaststelling van een geval van niet-naleving van de toe­
passelijke eisen van Verordening (EU) 2018/1139 en de ge­
delegeerde en uitvoeringshandelingen daarvan, van de pro­
cedures en handboeken van de organisatie of van de voor­
waarden voor een erkenning of certificaat, voor zover dat 
geval van niet-naleving de veiligheid vermindert of ernstig 
gevaar oplevert voor de vliegveiligheid.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 347
 
(d) Wanneer tijdens het toezicht of anderszins een bevinding 
wordt vastgesteld, deelt de bevoegde autoriteit, onverminderd 
aanvullende maatregelen die zijn vereist bij Verordening (EU) 
2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoeringshandelingen 
daarvan, de bevinding schriftelijk mee aan de organisatie en 
verzoekt zij corrigerende maatregelen te nemen om het vast­
gestelde geval van niet-naleving te verhelpen. Als een bevin­
ding rechtstreeks betrekking heeft op een luchtvaartuig, dient 
de bevoegde autoriteit dit mee te delen aan de staat waarin het  
luchtvaartuig is geregistreerd.  
(1) In het geval van bevindingen van niveau 1 neemt de 
bevoegde autoriteit onmiddellijk passende maatregelen 
om activiteiten te verbieden of te beperken en, indien 
van toepassing, om het certificaat in te trekken, te beper­
ken of te schorsen, geheel of gedeeltelijk en in verhou­
ding tot de bevinding van niveau 1, totdat de organisatie 
succesvolle corrigerende maatregelen heeft genomen.  
(2) In het geval van niveau 2-bevindingen dient de bevoegde 
autoriteit:  
(i) de organisatie een eerste uitvoeringsperiode van niet 
meer dan drie maanden toe te kennen voor corrige­
rende acties die aangepast zijn aan de aard van de 
bevinding. Deze periode begint op de datum waarop 
de bevinding schriftelijk aan de organisatie wordt 
meegedeeld en waarop gevraagd wordt maatregelen 
te nemen om de vastgestelde niet-naleving te verhel­
pen. Aan het einde van deze periode en afhankelijk 
van de aard van de bevinding de veiligheidsprestaties 
van de organisatie in het verleden, kan de bevoegde 
autoriteit de periode van drie maanden verlengen als 
de bevoegde autoriteit heeft ingestemd met een cor­
rigerend actieplan;  
(ii) de corrigerende maatregelen en het uitvoeringsplan 
die door de organisatie worden voorgesteld, te beoor­
delen en te aanvaarden voor zover uit deze beoor­
deling blijkt dat ze toereikend zijn om het geval 
van niet-naleving te verhelpen.  
(3) Indien een organisatie geen aanvaardbaar corrigerend ac­
tieplan indient of geen corrigerende maatregelen neemt 
binnen de door de bevoegde autoriteit aanvaarde of ver­
lengde periode, wordt de bevinding verhoogd tot niveau 1 
en wordt de in punt (d), onder (1), bepaalde actie 
ondernomen.  
(4) De bevoegde autoriteit zal alle bevindingen die zij heeft 
vastgesteld of die aan haar werden meegedeeld overeen­
komstig punt (e) en, voor zover van toepassing, de door 
haar toegepaste handhavingsmaatregelen en alle corrige­
rende maatregelen registreren, alsook de datum waarop de 
bevinding wordt gesloten.  
(e) Wanneer de autoriteit van een lidstaat die handelt overeen­
komstig punt (d) van CAMO.B.300 vaststelt dat de toepasse­
lijke eisen van Verordening (EU) 2018/1139 en de gedele­
geerde en uitvoeringshandelingen daarvan niet worden nage­
leefd door een organisatie die werd gecertificeerd door de 
bevoegde autoriteit van een andere lidstaat of door het Agent­
schap, dient zij, onverminderd aanvullende handhavingsmaat­
regelen, de bevoegde autoriteit in kennis te stellen en een 
indicatie te geven van het niveau van de bevinding.  
CAMO.B.355  Opschorting, beperking en intrekking  
De bevoegde autoriteit dient:  
(a) een certificaat op redelijke gronden op te schorten in het geval 
van een potentieel gevaar voor de veiligheid;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 348
 
(b) een certificaat te op te schorten, in te trekken of te bepe rken 
overeenkomstig CAMO.B.350;  
(c) een certificaat op te schorten in het geval de inspecteurs van 
de bevoegde autoriteit, als gevolg van de veiligheidssituatie i n 
de staat waar de faciliteiten zich bevinden, gedurende een 
periode van 24 maanden niet in staat zijn zich van hun toe­
zichtsverantwoordelijkheden te kwijten via (een) audit(s) ter 
plaatse.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 349
 
Aanhangsel I  
Certificaat van organisatie voor het beheer van de permanente luchtwaardigheid - EASA-formulier 14
  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 350
 
▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 351
 
BIJLAGE V quinquies  
(Deel-CAO)  
INHOUD  
CAO.1 Algemeen  
SECTIE A — ORGANISATIEVEREISTEN  
CAO.A.010 Toepassingsgebied  
CAO.A.015 Toepassing  
CAO.A.017 Wijzen van naleving  
CAO.A.020 Erkenningsvoorwaarden  
CAO.A.025 Gecombineerde luchtwaardigheidsverklaring  
CAO.A.030 Faciliteiten  
CAO.A.035 Personeelsvereisten  
CAO.A.040 Certificeringspersoneel  
CAO.A.045 Personeel voor de beoordeling van de luchtwaardigheid  
CAO.A.050 Componenten, uitrusting en gereedschappen  
CAO.A.055 Onderhoudsgegevens en werkopdrachten  
CAO.A.060 Onderhoudsnormen  
CAO.A.065 Certificaat van vrijgave voor gebruik voor luchtvaart uigen  
CAO.A.070 Certificaat van vrijgave voor gebruik voor componente n 
CAO.A.075 Beheer van de permanente luchtwaardigheid  
CAO.A.080 Gegevens over het beheer van de permanente luchtwaard igheid  
CAO.A.085 Beoordeling van de luchtwaardigheid  
CAO.A.090 Registratie van gegevens  
CAO.A.095 Rechten van de organisatie  
CAO.A.100 kwaliteitssysteem en beoordeling van de organisatie  
CAO.A.105 Wijzigingen binnen de organisatie  
CAO.A.110 Blijvende geldigheid  
CAO.A.115 Bevindingen  
SECTIE B — EISEN VOOR DE AUTORITEIT  
CAO.B.010 Toepassingsgebied  
▼M8 __________  
▼C3 
CAO.B.017 Wijzen van naleving  
CAO.B.020 Registratie van gegevens  
CAO.B.025 Onderlinge informatie-uitwisseling  
CAO.B.030 Verantwoordelijkheden  
CAO.B.035 Vrijstellingen  
CAO.B.040 Toepassing  
CAO.B.045  ►M8 Initiële certificeringsprocedure ◄  
CAO.B.050  ►M8 Afgifte van het eerste certificaat ◄  
CAO.B.055 Permanent toezicht  
CAO.B.060 Bevindingen  
CAO.B.065 Wijzigingen  
CAO.B.070 Opschorting, beperking en intrekking  
Aanhangsel I -  ►M8 Certificaat van de organisatie voor gecombineerde 
luchtwaardigheid (CAO) - EASA-formulier 3-CAO ◄  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 352
CAO.1  Algemeen  
Met het oog op de toepassing van deze bijlage (Deel-CAO):  
(1) is de bevoegde autoriteit  
(a) voor organisaties waarvan de hoofdzetel in een lidstaat is ge­
vestigd, de door die lidstaat aangeduide autoriteit;  
(b) voor organisaties met hoofdvestiging in een derde land: het  
Agentschap.  
(2) wordt verstaan onder „eigenaar” de persoon die verantwoorde lijk is 
voor de permanente luchtwaardigheid van het luchtvaartuig, met 
inbegrip van de volgende personen:  
(i) de geregistreerde eigenaar van het luchtvaartuig; of  
(ii) de huurder, in geval van een huurovereenkomst; of  
(iii) de exploitant.”  
SECTIE A  
ORGANISATIEVEREISTEN  
CAO.A.010  Toepassingsgebied  
In deze bijlage worden de eisen vastgesteld waaraan een organis atie 
voor gecombineerde luchtwaardigheid (CAO) moet voldoen om, op 
aanvraag, een erkenning te krijgen voor het onderhoud en het be ­
heer van de permanente luchtwaardigheid van luchtvaartuigen en 
daarop te installeren componenten, en om die activiteiten voort  te 
zetten, als de luchtvaartuigen in kwestie geen complexe motoraa n­
gedreven luchtvaartuigen zijn en niet zijn opgenomen in het air  
operator certificate van een luchtvaartmaatschappij met een ver gun­
ning overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1008/2008.  
CAO.A.015  Toepassing  
CAO's moeten de afgifte van of wijziging in een CAO-erkenning 
aanvragen bij de bevoegde autoriteit, in de vorm en op de wijze  die 
door die autoriteit zijn vastgesteld.  
CAO.A.017  Wijzen van naleving  
▼M8 
(a) In plaats van de door het Agentschap aanvaardbare wijzen va n 
naleving mag een organisatie alternatieve wijzen van naleving 
gebruiken om overeenstemming te bereiken met 
Verordening (EU) 2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoe­
ringshandelingen daarvan.  
▼C3 
(b) Een organisatie die een alternatieve wijze van naleving wen st te 
gebruiken, moet de bevoegde autoriteit vooraf een volledige 
beschrijving daarvan verstrekken. Die beschrijving moet een 
beoordeling omvatten waaruit blijkt dat voldaan is aan alterna­
tieve wijzen van naleving van Verordening (EU) 2018/1139 en 
de gedelegeerde en uitvoeringshandelingen daarvan.  
De organisatie mag die alternatieve wijzen van naleving gebrui­
ken indien de bevoegde autoriteit hiervoor vooraf goedkeuring 
heeft gegeven en de kennisgeving zoals bepaald in CAO.B.017 
is ontvangen.  
CAO.A.020  Erkenningsvoorwaarden  
(a) De CAO specificeert het erkende toepassingsgebied in haar g e­
combineerde luchtwaardigheidsverklaring (CAE), zoals bepaald 
in CAO.A.025.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 353
 
(1) Voor vliegtuigen die een maximale startmassa (MTOM) van 
meer dan 2 730 kg en voor helikopters die een MTOM van 
meer dan 1 200 kg hebben of gecertificeerd zijn voor meer 
dan 4 inzittenden, moeten de specifieke types luchtvaartui­
gen worden vermeld in het toepassingsgebied. Wijzigingen 
van dit toepassingsgebied moeten worden goedgekeurd door 
de bevoegde autoriteit overeenkomstig CAO.A.105, punt a), 
en CAO.B.065, punt a).  
(2) Voor volledige turbinemotoren moet de motorfabrikant of 
de groep, de serie, het type of de onderhoudstaken in het 
toepassingsgebied worden vermeld. Wijzigingen van dit toe­
passingsgebied moeten worden goedgekeurd door de be­
voegde autoriteit overeenkomstig CAO.A.105, punt a), en 
CAO.B.065, punt a).  
(3) Een CAO die slechts één persoon in dienst heeft voor zowel 
de planning als de uitvoering van alle onderhoudstaken, kan 
niet gemachtigd zijn voor het onderhoud van:  
a) vliegtuigen die zijn uitgerust met een turbinemotor (in 
het geval van onderhoudsorganisaties met bevoegdver­
klaring voor luchtvaartuigen);  
b) helikopters die zijn uitgerust met een turbinemotor of 
met meer dan één zuigermotor (in het geval van onder­
houdsorganisaties met bevoegdverklaring voor luchtvaar­
tuigen);  
c) volledige zuigermotoren van minstens 450 pk (in het 
geval van onderhoudsorganisaties met bevoegdverklaring 
voor motoren); en  
d) volledige turbinemotoren (in het geval van onderhouds­
organisaties met bevoegdverklaring voor motoren).  
(4) Voor andere dan de in punt (1) vermelde luchtvaartuigen, 
voor andere componenten dan volledige turbinemotoren en 
voor diensten die gespecialiseerd zijn in niet-destructieve 
tests, wordt het toepassingsgebied van de werkzaamheden 
gecontroleerd door de CAO overeenkomstig de in 
CAO.A.025, punt (a), onder (11), uiteengezette procedure. 
Voor onderhoud van andere componenten dan volledige 
motoren wordt het toepassingsgebied van de werkzaamhe­
den ingedeeld overeenkomstig de volgende systeembe­
voegdverklaringen:  
(i) C1: klimaatregeling en cabinedruk;  
(ii) C2: automatische-vluchtsystemen;  
(iii) C3: communicatie en navigatie;  
(iv) C4: deuren en luiken;  
(v) C5: elektrisch vermogen en verlichting;  
(vi) C6: apparatuur;  
(vii) C7: motor;  
(viii) C8: stuurorganen;  
(ix) C9: brandstof;  
(x) C10: helikopter en rotors;  
(xi) C11: helikoptertransmissie;  
(xii) C12: hydraulisch vermogen;  
(xiii) C13: aanwijsinrichting- en registratiesysteem;  
(xiv) C14: landingsgestel;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 354
 
(xv) C15: zuurstof;  
(xvi) C16: propellers;  
(xvii) C17: pneumatische en vacuümsystemen;  
(xviii) C18: bescherming tegen ijs/regen/brand;  
(xix) C19: ramen;  
(xx) C20: structuur;  
(xxi) C21: waterballast; en  
(xxii) C22: voortstuwingsversterking.  
Organisaties die overeenkomstig deze bijlage een erkenning 
krijgen op basis van een bestaande erkenning als organisatie 
die is afgegeven overeenkomstig subdeel F of G van bijlage I 
(Deel-M) of bijlage II (Deel-145), zoals bepaald in artikel 4, 
lid 4, moeten alle nodige details opnemen in het toepassings­
gebied van de werkzaamheden, teneinde te garanderen dat de 
rechten identiek zijn aan die van de bestaande erkenning.  
(b) De CAO-erkenning wordt afgegeven op basis van het model in 
aanhangsel I bij deze bijlage.  
(c) Een CAO mag, in overeenstemming met de onderhoudsgege­
vens, een beperkte reeks onderdelen fabriceren voor gebruik 
tijdens de lopende werkzaamheden in zijn eigen faciliteiten, 
zoals bepaald in haar gecombineerde luchtwaardigheidsverkla­
ring. 
CAO.A.025  Gecombineerde luchtwaardigheidsverklaring  
(a) De CAO stelt een handboek ter beschikking met minstens de 
volgende informatie:  
(1) een door de verantwoordelijke manager ondertekende ver­
klaring waarbij wordt bevestigd dat de organisatie te allen 
tijde haar werkzaamheden zal verrichten in overeenstem­
ming met de eisen van deze bijlage en de gecombineerde 
luchtwaardigheidsverklaring;  
(2) het toepassingsgebied van de werkzaamheden in de ge­
combineerde luchtwaardigheidsverklaring;  
(3) de titel(s) en na(a)m(en) van de persoon of personen die 
bedoeld zijn in de punten (a) en (b) van CAO.A.035;  
(4) een organigram dat de verantwoordelijkheidsketen aan­
geeft tussen de persoon (personen) waarnaar wordt ver­
wezen in de punten (a) en (b) van CAO.A.035;  
(5) een lijst van het certificeringspersoneel, indien aanwezig,  
met vermelding van het toepassingsgebied van hun 
erkenning;  
(6) een lijst van het personeel dat verantwoordelijk is voor de  
opstelling en goedkeuring van onderhoudsprogramma's 
voor luchtvaartuigen, indien aanwezig, met vermelding 
van het toepassingsgebied van hun erkenning;  
(7) een lijst van het personeel voor de beoordeling van de 
luchtwaardigheid, indien aanwezig, met vermelding van 
het toepassingsgebied van hun erkenning;  
(8) een lijst van het personeel dat verantwoordelijk is voor de  
afgifte van vliegvergunningen, indien aanwezig;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 355
 
(9) een algemene beschrijving en locatie van de faciliteiten;  
(10) procedures waarin wordt gespecificeerd hoe de CAO de 
naleving van de eisen van deze bijlage zal garanderen;  
(11) de procedure voor de wijziging van de gecombineerde 
luchtwaardigheidsverklaring, zoals bedoeld in punt (b) 
van CAO.A.105.  
(b) De initiële gecombineerde luchtwaardigheidsverklaring moet 
worden goedgekeurd door de bevoegde autoriteit.  
(c) Wijzigingen van de gecombineerde luchtwaardigheidsverklarin g 
worden behandeld overeenkomstig CAO.A.105.  
CAO.A.030  Faciliteiten  
De CAO ziet erop toe dat zij kan beschikken over alle facilitei ten, 
met inbegrip van passende kantoren, die zij nodig heeft om al h aar 
geplande werkzaamheden te kunnen uitvoeren.  
Als de erkenning van de CAO ook betrekking heeft op onderhouds­
werkzaamheden, ziet zij er bovendien op toe dat:  
(a) gespecialiseerde werkplaatsen, loodsen en hallen passende b e­
scherming bieden tegen verontreiniging en omgevingsfactoren;  
(b) veilige opslagfaciliteiten voorhanden zijn voor componenten , 
apparatuur, gereedschap en materiaal, onder omstandigheden 
die garanderen dat onbruikbare componenten en materialen wor­
den gescheiden van alle andere componenten, materialen, ap­
paratuur en gereedschap, dat de opslagvoorschriften van de fa­
brikant worden nageleefd en dat alleen gemachtigd personeel 
toegang heeft tot de opslagfaciliteiten.  
CAO.A.035  Personeelsvereisten  
(a) De CAO stelt een verantwoordelijke manager aan die gemach­
tigd is om erop toe te zien dat alle activiteiten van de organi ­
satie zodanig kunnen worden gefinancieerd dat ze kunnen wor­
den uitgevoerd in overeenstemming met de eisen van deze 
bijlage.  
(b) De verantwoordelijke manager benoemt een persoon of groep 
van personen wiens verantwoordelijkheid het is ervoor te zor­
gen dat de CAO altijd voldoet aan de eisen van deze bijlage. 
Deze perso(o)n(en) legt (leggen) uiteindelijk verantwoording af  
aan de verantwoordelijke manager.  
(c) Alle in punt (b) bedoelde personen moeten de nodige kennis,  
achtergrond en ervaring hebben met betrekking tot het beheer 
van de permanente luchtwaardigheid of onderhoud, al naarge­
lang hun functie.  
(d) De CAO moet over voldoende passend gekwalificeerd personeel  
beschikken om de geplande werkzaamheden te kunnen uitvoe­
ren. De CAO mag een beroep doen op onderaannemers.  
(e) De CAO beoordeelt en registreert de kwalificaties van alle 
personeelsleden.  
(f) Personeel dat gespecialiseerde taken uitvoert dan kleurcont rast­
inspecties, zoals lassen of andere niet-destructieve tests (NDT ), 
dient gekwalificeerd te zijn volgens een officieel erkende norm . ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 356
 
CAO.A.040  Certificeringspersoneel  
(a) Certificeringspersoneel dient te voldoen aan de eisen van a rti­
kel 5. Deze personeelsleden mogen hun recht op vrijgave na 
onderhoud alleen uitoefenen als de CAO erop heeft toegezien 
dat: 
(1) deze personeelsleden voldoen aan de eisen van 66.A.20, 
punt b), van bijlage III (Deel-66), behalve als in artikel 5, 
lid 6, wordt verwezen naar nationale regelgeving van een 
lidstaat; in dat geval moeten ze voldoen aan de eisen van 
die regelgeving;  
(2) deze personeelsleden over passende kennis beschikken over 
de desbetreffende te onderhouden luchtvaartuigen of com­
ponenten, of beide, en over de organisatorische procedures 
voor de uitvoering van het onderhoud.  
(b) Bij wijze van uitzondering op punt a), mag de CAO waarmee 
een contract voor onderhoudsondersteuning is gesloten, in on­
voorziene omstandigheden waarbij een luchtvaartuig aan de 
grond wordt gehouden op een andere locatie dan de hoofdbasis 
en waar geen geschikt certificeringspersoneel beschikbaar is, 
een eenmalige certificeringsmachtiging afgeven:  
(1) aan één van zijn werknemers die een typekwalificatie bezit 
voor luchtvaartuigen met vergelijkbare technologie, con­
structie en systemen; of  
(2) aan een persoon met minstens drie jaar onderhoudservaring 
die houder is van een geldige ICAO-onderhoudslicentie met 
bevoegdverklaring voor luchtvaartuigen van het te certifice­
ren type, voorzover er op die locatie geen overeenkomstig 
deze bijlage erkende organisatie is en de CAO waarmee een 
contract werd gesloten bewijzen aangaande de ervaring en 
licentie van genoemde persoon verkrijgt en registreert.  
Als de CAO een eenmalige certificeringsmachtiging afgeeft, 
stelt zij de bevoegde autoriteit hiervan binnen 7 dagen in ken­
nis. De CAO die de eenmalige certificeringsmachtiging afgeeft, 
ziet erop toe dat alle onderhoud dat de vliegveiligheid kan 
beïnvloeden, opnieuw wordt gecontroleerd.  
(c) Wanneer de CAO onderhoudsondersteuning verleent aan exploi­
tanten van commercieel luchtvervoer mag zij, in afwijking van 
punt a), gebruikmaken van certificeringspersoneel dat gekwali­
ficeerd is in overeenstemming met de volgende eisen, voor 
zover gepaste procedures zijn goedgekeurd in het kader van 
de gecombineerde luchtwaardigheidsverklaring:  
(1) voor een regelmatige aan de vlucht voorafgaande luchtwaar­
digheidsaanwijzing waarin specifiek wordt gesteld dat de 
cockpitbemanning deze luchtwaardigheidsaanwijzing mag 
uitvoeren, mag de CAO aan de gezagvoerder een beperkte 
machtiging van certificeringspersoneel toekennen op grond 
van het bevoegdheidsbewijs van het cockpitpersoneel, op 
voorwaarde dat de CAO garandeert dat de gezagvoerder 
voldoende praktische opleiding heeft gevolgd om te waar­
borgen dat hij/zij in staat is de luchtwaardigheidsaanwijzing 
overeenkomstig de vereiste norm uit te voeren;  
(2) als een luchtvaartuig een vlucht uitvoert weg van een on­
derhoudslocatie, mag de CAO een beperkte machtiging van 
certificeringspersoneel toekennen aan de gezagvoerder op 
grond van het bevoegdheidsbewijs van het cockpitper­
soneel, op voorwaarde dat de organisatie garandeert dat 
de gezagvoerder voldoende praktische opleiding heeft ge­
volgd om te waarborgen dat hij/zij deze taak overeenkom­
stig de vereiste norm kan uitvoeren.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 357
 
(d) De CAO registreert de gegevens over het certificeringsperso neel 
en houdt een actuele lijst bij van alle certificeringspersoneel , 
samen met het toepassingsgebied van hun erkenning, in het 
kader van de luchtwaardigheidsverklaring van de organisatie.  
CAO.A.045  Personeel voor de beoordeling van de luchtwaardigheid  
(a) Om een erkenning te krijgen om luchtwaardigheidsbeoordelin­
gen uit te voeren en, indien van toepassing, vliegvergunningen 
af te geven, moet een CAO over passend personeel voor de 
beoordeling van de luchtwaardigheid beschikken, dat aan alle 
onderstaande eisen moet voldoen:  
(1) het moet minstens 1 jaar ervaring op het gebied van per­
manente luchtwaardigheid hebben opgedaan voor zweef­
vliegtuigen en ballonnen en minstens 3 jaar voor alle andere 
luchtvaartuigen;  
▼M11  
(2) het moet houder zijn van een passende vergunning die is 
afgegeven overeenkomstig artikel 5 van deze verordening of 
van een luchtvaartdiploma of gelijkwaardig, of, bovenop de 
bij punt 1 vereiste ervaring, over minstens twee jaar erva­
ring op het gebied van permanente luchtwaardigheid be­
schikken voor zweefvliegtuigen en ballonnen en minstens 
vier jaar voor alle andere luchtvaartuigen;  
▼C3 
(3) het moet een passende opleiding op het gebied van lucht­
vaartonderhoud hebben gevolgd.  
(b) Alvorens de CAO aan personeel voor de beoordeling van de 
luchtwaardigheid een machtiging afgeeft om luchtwaardigheids­
beoordelingen uit te voeren, benoemt de CAO de persoon die 
een luchtwaardigheidsbeoordeling van een luchtvaartuig zal uit­
voeren onder toezicht van de bevoegde autoriteit of van een 
persoon die al beschikt over een machtiging als beoordelings­
personeel van de CAO. Als de resultaten van dit toezicht be­
vredigend zijn, aanvaardt de bevoegde autoriteit het personeel 
formeel als personeel voor de beoordeling van de 
luchtwaardigheid.  
(c) De CAO zorgt ervoor dat haar personeel voor de beoordeling 
van de luchtwaardigheid kan aantonen dat het over passende en 
recente ervaring beschikt op het gebied van permanente 
luchtwaardigheid.  
(d) Elk personeelslid voor de beoordeling van de luchtwaardighe id 
wordt geïdentificeerd in de gecombineerde luchtwaardigheids­
verklaring, in een lijst die de in punt b) bedoelde machtiginge n 
voor de beoordeling van de luchtwaardigheid bevat.  
(e) De CAO registreert de gegevens van al haar personeelsleden 
voor de beoordeling van de luchtwaardigheid, met de bijzon­
derheden van alle passende kwalificaties en een samenvatting 
van relevante ervaring en opleiding op het gebied van per­
manente luchtwaardigheid, samen met een kopie van hun mach­
tiging. Zij houdt die gegevens bij tot minstens 2 jaar na de 
datum waarop de betrokken persoon niet meer werkzaam is 
voor de CAO.  
CAO.A.050  Componenten, uitrusting en gereedschappen  
(a) De CAO dient:  
(1) de uitrusting en de gereedschappen te bezitten zoals bepaal d 
in de in CAO.A.055 vervatte onderhoudsgegevens of ge­
verifieerde gelijkwaardige gegevens als bedoeld in de ge­
combineerde luchtwaardigheidsverklaring, die noodzakelijk 
zijn voor het routineonderhoud binnen het toepassings­
gebied van de erkenning van de organisatie;  
(2) te beschikken over een procedure om ervoor te zorgen dat 
zij toegang heeft tot alle andere uitrusting en gereedschap­
pen die slechts occasioneel nodig zijn om haar werkzaam­
heden uit te voeren.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 358
 
(b) De CAO ziet erop toe dat de door haar gebruikte uitrusting en 
gereedschappen gecontroleerd en geijkt zijn volgens een offici­
eel erkende norm. Zij houdt gegevens bij van die ijkingen en 
van de gebruikte normen, en voldoet aan CAO.A.090.  
(c) De CAO inspecteert, classificeert en scheidt op passende wi jze 
alle inkomende componenten overeenkomstig M.A.501 en 
M.A.504 van bijlage I (Deel-M) of ML.A.501 en ML.A.504 
van bijlage V ter (Deel-ML), al naargelang van toepassing.  
CAO.A.055  Onderhoudsgegevens en werkopdrachten  
(a) Bij het uitvoeren van onderhoud, inclusief wijzigingen en r e­
paraties, dient de CAO de van toepassing zijnde onderhouds­
gegevens bij te houden en te gebruiken, zoals gespecificeerd in  
M.A.401 van bijlage I (Deel-M) of ML.A.401 van bijlage V ter 
(Deel-ML). Ingeval de klant de onderhoudsgegevens levert, is 
het enkel nodig die gegevens te hebben wanneer het werk in 
uitvoering is.  
(b) Vóór de aanvang van het onderhoud moet een schriftelijke 
werkopdracht worden overeengekomen tussen de CAO en de 
om onderhoud verzoekende persoon of organisatie, waarin het 
uit te voeren onderhoud duidelijk wordt omschreven.  
CAO.A.060  Onderhoudsnormen  
Als de CAO onderhoud verricht, moet zij aan al de onderstaande 
eisen voldoen:  
(a) garanderen dat alle personen die onderhoud verrichten, gekw a­
lificeerd zijn overeenkomstig de eisen van deze bijlage;  
(b) garanderen dat de plaats waar het onderhoud wordt verricht,  
ordelijk en schoon is (vrij van vuil of verontreinigingen);  
(c) gebruik maken van de methoden, technieken, normen en in­
structies die gespecificeerd zijn in de onderhoudsgegevens en 
werkopdrachten die bedoeld zijn in CAO.A.055;  
(d) gebruikmaken van de gereedschappen, de uitrusting en het ma ­
teriaal dat gespecificeerd is in CAO.A.050;  
(e) garanderen dat het onderhoud wordt uitgevoerd overeenkomsti g 
alle in CAO.A.055 bedoelde omgevingsbeperkingen;  
(f) garanderen dat passende faciliteiten worden gebruikt in gev al 
van slechte weersomstandigheden of langdurig onderhoud;  
(g) garanderen dat het risico op meerdere fouten tijdens het on der­
houd en het risico op herhaalde fouten bij identieke onderhouds ­
taken tot een minimum worden beperkt;  
(h) garanderen dat na kritieke onderhoudswerkzaamheden een me­
thode wordt toegepast om fouten vast te leggen;  
(i) een algemene verificatie uitvoeren na voltooiing van het on der­
houd om te waarborgen dat het luchtvaartuig of de component 
vrij is van alle gereedschappen, uitrusting en elk ander extern  
onderdeel en materiaal, en dat alle verwijderde toegangsluiken 
werden teruggeplaatst;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 359
 
(j) garanderen dat alle uitgevoerde onderhoud goed wordt geregi s­
treerd en gedocumenteerd.  
CAO.A.065  Certificaat van vrijgave voor gebruik voor luchtvaartuigen  
Na voltooiing van alle onderhoud van luchtvaartuigen overeenkom ­
stig deze bijlage wordt een certificaat van vrijgave voor gebru ik 
afgegeven overeenkomstig M.A.801 van bijlage I (Deel-M) of 
ML.A.801 van bijlage V ter (Deel-ML), al naargelang van 
toepassing.  
CAO.A.070  Certificaat van vrijgave voor gebruik voor componenten  
(a) Na voltooiing van alle onderhoud van componenten overeen­
komstig deze bijlage wordt een certificaat van vrijgave voor 
gebruik afgegeven overeenkomstig M.A.802 van bijlage I 
(Deel-M) of ML.A.802 van bijlage V ter (Deel-ML), al naarge­
lang van toepassing. Een EASA-formulier 1 wordt afgegeven 
overeenkomstig aanhangsel II bij bijlage I (Deel-M), behalve al s 
bepaald in punt b) of d) van M.A.502 van bijlage I (Deel-M) en 
ML.A.502 van bijlage V ter (Deel-ML) en voor componenten 
die vervaardigd zijn overeenkomstig punt c) van CAO.A.020.  
(b) Het in punt a) bedoelde EASA-formulier 1 mag op basis van 
een computergegevensbank worden gegenereerd.  
CAO.A.075  Beheer van de permanente luchtwaardigheid  
(a) Alle beheer van de permanente luchtwaardigheid wordt verric ht 
overeenkomstig subdeel C van bijlage I (Deel-M) of subdeel C 
van bijlage V ter (Deel-ML), al naargelang van toepassing.  
(b) Voor elk beheerd luchtvaartuig moet de CAO:  
(1) het onderhoudsprogramma voor het beheerde luchtvaartuig 
opstellen en controleren, en:  
(i) in het geval van luchtvaartuigen die voldoen aan 
bijlage V ter (Deel-ML), het onderhoudsprogramma 
en de wijzigingen daarvan goedkeuren, of  
(ii) in het geval van luchtvaartuigen die voldoen aan 
bijlage I (Deel-M), het onderhoudsprogramma en de 
wijzigingen daarvan ter goedkeuring indienen bij de 
bevoegde autoriteit, tenzij de goedkeuring onder een 
indirecte goedkeuringsprocedure valt, overeenkomstig 
punt c) van M.A.302 van bijlage I (Deel-M);  
(2) een kopie van het onderhoudsprogramma aan de eigenaar 
verstrekken;  
(3) ervoor zorgen dat de gegevens die gebruikt worden voor 
wijzigingen en reparaties in overeenstemming zijn met 
M.A.304 of ML.A.304, al naargelang van toepassing;  
(4) ervoor zorgen dat alle onderhoud wordt uitgevoerd over­
eenkomstig het onderhoudsprogramma en wordt vrijgege­
ven overeenkomstig sectie A, subdeel H, van bijlage I 
(Deel-M) of sectie A van bijlage II (Deel-145) of sectie 
A, subdeel H, van bijlage V ter (Deel-ML), al naargelang 
van toepassing;  
(5) ervoor zorgen dat alle toepasselijke luchtwaardigheidsaan­
wijzingen en operationele aanwijzingen met gevolgen voor 
de permanente luchtwaardigheid worden toegepast;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 360
 
(6) ervoor zorgen dat alle defecten die tijdens onderhoud ont­
dekt of gerapporteerd werden, verholpen worden door een 
daartoe erkende onderhoudsorganisatie of door onafhanke­
lijk certificeringspersoneel;  
(7) ervoor zorgen dat het luchtvaartuig voor onderhoud naar 
een erkende organisatie of onafhankelijk certificeringsper­
soneel wordt gebracht, indien nodig;  
(8) het geplande onderhoud, de toepassing van luchtwaardig­
heidsaanwijzingen, de vervanging van onderdelen met be­
perkte levensduur, en de inspectie van componenten coör­
dineren, teneinde te garanderen dat het werk goed wordt 
uitgevoerd;  
(9) alle gegevens met betrekking tot de permanente luchtwaar­
digheid en, indien van toepassing, het technische logboek 
van het luchtvaartuig, beheren en archiveren;  
(10) ervoor zorgen dat het massa- en zwaartepuntrapport de 
actuele status van het luchtvaartuig weergeeft.  
▼M8 
CAO.A.080  Gegevens over het beheer van de permanente luchtwaardigheid  
De CAO houdt de in M.A.401 van bijlage I (Deel M) of ML.A.401 
van bijlage V ter (Deel ML) bedoelde toepasselijke actuele onde r­
houdsgegevens bij en gebruikt deze, in voorkomend geval, voor d e 
uitvoering van de in CAO.A.075 van deze bijlage (Deel CAO) 
bedoelde taken met betrekking tot het beheer van de permanente 
luchtwaardigheid. Deze gegevens mogen worden verstrekt door de 
eigenaar, in het kader van een onder h), punt 2, of onder i), p unt 1 
of 3, van M.A.201 van bijlage I (Deel M) of ML.A.201, onder e),  
punt 1, of onder f) van bijlage V ter (Deel ML) bedoeld contrac t; in 
dat geval hoeft de CAO deze gegevens alleen bij te houden tijde ns 
de duur van het contract, tenzij ze de gegevens moet bijhouden 
krachtens punt b) van CAO.A.090 van deze bijlage (Deel CAO).  
CAO.A.085  Beoordeling van de luchtwaardigheid  
De CAO voert alle luchtwaardigheidsbeoordelingen uit overeen­
komstig M.A.901 van bijlage I (Deel M) of ML.A.903 van 
bijlage V ter (Deel ML), al naargelang van toepassing.  
▼C3 
CAO.A.090  Registratie van gegevens  
(a) De CAO houdt de volgende gegevens bij:  
(1) de onderhoudsgegevens die nodig zijn om aan te tonen dat 
alle eisen van deze bijlage zijn nageleefd met het oog op de 
afgifte van een certificaat van vrijgave, met inbegrip van de 
vrijgavedocumenten van de subcontractant; de CAO ver­
strekt een kopie van elk certificaat van vrijgave voor ge­
bruik aan de eigenaar van het luchtvaartuig, samen met een 
kopie van alle specifieke reparatie- of wijzigingsgegevens 
die gebruikt zijn voor de uitgevoerde reparaties of 
wijzigingen;  
(2) de gegevens over de permanente luchtwaardigheid die ver­
eist zijn uit hoofde van:  
(i) M.A.305 en, indien van toepassing, M.A.306 van 
bijlage I (Deel-M);  
(ii) ML.A.305 van bijlage V ter (Deel-ML);  
(3) als de CAO de in punt c) van CAO.A.095 bedoelde rechten 
heeft, houdt zij een kopie bij van alle certificaten van be­
oordeling van de luchtwaardigheid die zijn afgegeven over­
eenkomstig punt a) van ML.A.901 van bijlage V ter (Deel- 
ML) en alle afgegeven of, indien van toepassing, verlengde 
aanbevelingen, samen met alle ondersteunende documenten.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 361
 
(4) als de CAO het in punt d) van CAO.A.095 bedoelde recht 
heeft, houdt zij een kopie bij van elke vliegvergunning die 
is afgegeven overeenkomstig 21.A.729 van bijlage I (Deel- 
21) bij Verordening (EU) nr. 748/2012.  
(b) De CAO houdt een kopie bij van de in punt a), onder 1), 
beschreven gegevens en alle bijbehorende onderhoudsgegevens, 
gedurende drie jaar na de datum waarop zij het luchtvaartuig of  
onderdeel waarop het werk betrekking heeft, heeft vrijgegeven 
voor gebruik.  
(c) De CAO houdt een kopie bij van de in punt a), onder 2), 3) en 
4), bedoelde gegevens gedurende een periode van 2 jaar na de 
datum waarop het luchtvaartuig definitief uit dienst werd 
genomen.  
(d) Alle gegevens moeten worden opgeslagen op een manier die 
bescherming tegen beschadiging, wijziging en diefstal 
garandeert.  
(e) Alle computerhardware die voor back-ups van onderhoudsgege­
vens werd gebruikt, dient te worden opgeslagen op een andere 
plaats dan die waar de gegevens zich bevinden, in een omge­
ving die bewaring in goede staat garandeert.  
(f) Als het beheer van de permanente luchtwaardigheid van een 
luchtvaartuig wordt overgedragen aan een andere organisatie 
of persoon, dan worden alle in punt a), onder 2), 3) en 4), 
bedoelde gegevens ook overgedragen aan die organisatie of 
persoon. Vanaf het ogenblik van de overdracht zijn punten b) 
en c) van toepassing op deze organisatie of persoon.  
(g) Als de CAO haar werkzaamheden stopzet, worden alle bij­
gehouden gegevens als volgt overgedragen:  
(1) de in punt a), onder 1), bedoelde gegevens worden over­
gedragen aan de laatste eigenaar of klant van het respectieve 
luchtvaartuig of de respectieve component of worden opge­
slagen volgens de specificaties van de bevoegde autoriteit;  
(2) de in punt a), onder 2), 3) en 4), bedoelde gegevens worden  
overgedragen aan de eigenaar van het luchtvaartuig.  
CAO.A.095  Rechten van de organisatie  
De CAO heeft de volgende rechten:  
(a) Onderhoud  
(1) Elk luchtvaartuig of onderdeel waarvoor ze werd erkend, 
onderhouden in de locaties die in het erkenningscertificaat 
en in de gecombineerde luchtwaardigheidsverklaring zijn 
gespecificeerd.  
(2) zorgen voor de uitvoering van gespecialiseerde diensten bij  
een andere gekwalificeerde organisatie die onder de controle 
van de CAO staat, overeenkomstig de passende procedures 
die zijn uiteengezet in de gecombineerde luchtwaardigheids­
verklaring en zijn goedgekeurd door de bevoegde autoriteit.  
(3) Op elke plaats onderhoud verrichten van elk luchtvaartuig 
of elke component waarvoor erkenning is afgegeven, naar 
aanleiding van de noodzaak dergelijk onderhoud uit te voe­
ren als gevolg van ofwel de onbruikbare staat van het lucht­
vaartuig ofwel de noodzaak van ondersteunend occasioneel 
onderhoud, overeenkomstig de in de gecombineerde lucht­
waardigheidsverklaring uiteengezette voorwaarden;  
(4) Certificaten van vrijgave voor gebruik afgeven bij voltooi­
ing van onderhoud overeenkomstig CAO.A.065 of 
CAO.A.070.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 362
 
(b) Beheer van de permanente luchtwaardigheid  
(1) De permanente luchtwaardigheid beheren van alle lucht­
vaartuigen waarvoor ze is erkend.  
(2) Het onderhoudsprogramma goedkeuren, overeenkomstig 
punt b), onder 2), van ML.A.302, voor luchtvaartuigen 
die worden beheerd overeenkomstig bijlage V ter (Deel- 
ML).  
(3) Beperkte taken op het gebied van permanente luchtwaardig­
heid uitvoeren met een andere onder haar kwaliteitsbor­
gingssysteem werkende organisatie waarmee een contract 
werd gesloten, zoals opgesomd in het erkenningscertificaat.  
▼M8 
(4) Overeenkomstig punt f) van M.A.901 van bijlage I (Deel 
M) of punt c) van ML.A.901 van bijlage V ter (Deel ML), 
een door de bevoegde autoriteit, een andere organisatie of 
persoon, al naargelang van toepassing, afgegeven certificaat 
van beoordeling van de luchtwaardigheid verlengen.  
▼C3 
(c) Beoordeling van de luchtwaardigheid  
(1) Een CAO waarvan de hoofdvestiging zich in een lidstaat 
bevindt en waarvan de erkenning de in punt b) bedoelde 
rechten omvat, mag worden erkend om luchtwaardigheids­
beoordelingen uit te voeren overeenkomstig M.A.901 van 
bijlage I (Deel-M) of ML.A.903 van bijlage V ter (Deel- 
ML), al naargelang van toepassing, en om:  
(i) het bijbehorende certificaat van beoordeling van de 
luchtwaardigheid of de aanbeveling voor dat certificaat 
af te geven;  
(ii) de geldigheid van een bestaand certificaat van beoor­
deling van de luchtwaardigheid te verlengen.  
(2) Een CAO waarvan de hoofdvestiging zich in een lidstaat 
bevindt en waarvan de erkenning de in punt a) bedoelde 
rechten omvat, mag worden erkend om luchtwaardigheids­
beoordelingen uit te voeren overeenkomstig ML.A.903 van 
bijlage V ter (Deel-ML), en om het bijbehorende certificaat 
van beoordeling van de luchtwaardigheid af te geven.  
(d) Vliegvergunningen  
Een CAO waarvan de hoofdvestiging zich in een lidstaat be­
vindt en waarvan de erkenning de in punt c) bedoelde rechten 
omvat, kan worden erkend om, voor de luchtvaartuigen waar­
voor zij het certificaat van beoordeling van de luchtwaardighei d 
mag afgeven, een vliegvergunning af te geven overeenkomstig 
punt d) van 21.A.711 van bijlage I (Deel-21) bij Verorde­
ning (EU) nr. 748/2012, voorzover zij verklaart dat het lucht­
vaartuig voldoet aan de goedgekeurde vluchtvoorwaarden, vol­
gens een passende procedure in de gecombineerde 
luchtwaardigheidsverklaring.  
(e) Een CAO kan worden erkend voor een of meer rechten.  
CAO.A.100  kwaliteitssysteem en beoordeling van de organisatie  
(a) Om te garanderen dat de CAO blijft voldoen aan de eisen van  
deze bijlage, stelt zij een kwaliteitssysteem op en stelt zij e en 
kwaliteitsmanager aan.  
(b) In het kader van het kwaliteitssysteem wordt toezicht gehou den 
op de uitvoering van de activiteiten van de organisatie die ond er 
deze bijlage vallen. De CAO ziet er name op toe dat:  
(1) alle activiteiten worden uitgevoerd overeenkomstig de goed­
gekeurde procedures;  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 363
 
(2) alle uitbestede onderhoudstaken in overeenstemming met 
het contract worden uitgevoerd;  
(3) de organisatie blijft voldoen aan de eisen van deze bijlage . 
(c) De gegevens van dat toezicht worden minstens 2 jaar 
bijgehouden.  
(d) Als de organisatie die houder is van een CAO-erkenning ook is 
erkend overeenkomstig een andere dan deze bijlage, dan mag 
het kwaliteitssysteem worden gecombineerd met het kwaliteits­
systeem dat vereist is uit hoofde van die andere bijlage.  
(e) Een CAO wordt als een kleine CAO beschouwd als een van de 
volgende voorwaarden is vervuld:  
(1) Het toepassingsgebied van de CAO omvat alleen luchtvaar­
tuigen die onder Deel-ML vallen.  
(2) De CAO heeft niet meer dan 10 voltijdse personeelsleden in 
dienst voor onderhoudstaken.  
(3) De CAO heeft niet meer dan 5 voltijdse personeelsleden in 
dienst voor taken op het gebied van het beheer van de 
permanente luchtwaardigheid.  
(f) In het geval van een kleine CAO mag het kwaliteitssysteem 
worden vervangen door regelmatige beoordelingen van de or­
ganisatie, mits de bevoegde autoriteit hiervoor toestemming ver ­
leent. In dat geval mag de CAO geen taken op het gebied van 
het beheer van de permanente luchtwaardigheid uitbesteden aan 
andere partijen.  
CAO.A.105  Wijzigingen binnen de organisatie  
▼M11  
(a) Teneinde de bevoegde autoriteit de mogelijkheid te bieden o m 
de blijvende naleving van deze bijlage vast te stellen, dient d e 
CAO de bevoegde autoriteit in kennis te stellen van alle voor­
stellen om elk van de onderstaande wijzigingen door te voeren, 
voordat die wijzigingen plaatsvinden.  
▼C3 
(1) wijzigingen die van invloed zijn op de informatie in het 
erkenningscertificaat in aanhangsel I en op de erkennings­
voorwaarden van deze bijlage;  
(2) wijzigingen van de in CAO.A.035, punten a) en b), be­
doelde personen;  
(3) wijzigingen in de types luchtvaartuigen die onder het toe­
passingsgebied vallen van de in CAO.A.020, punt a), onder 
1), bedoelde werkzaamheden, in het geval van vliegtuigen 
die een maximale startmassa (MTOM) van meer dan 2 730 
kg hebben en in het geval van helikopters die een MTOM 
van meer dan 1 200 kg hebben of gecertificeerd zijn voor 
meer dan 4 inzittenden;  
(4) wijzigingen in het toepassingsgebied van de in CAO.A.020, 
punt a), onder 2), bedoelde werkzaamheden, in het geval 
van volledige turbinemotoren;  
(5) wijzigingen van de in dit punt uiteengezette 
controleprocedure.  
(b) Alle andere wijzigingen in locaties, faciliteiten, apparatu ur, ge­
reedschappen, materiaal, procedures, toepassingsgebied en per­
soneel worden door de CAO gecontroleerd via een in de ge­
combineerde luchtwaardigheidsverklaring opgenomen contro­
leprocedure. De CAO dient een beschrijving van die wijzigin­
gen en de overeenkomstige wijzigingen van de gecombineerde 
luchtwaardigheidsverklaring binnen 15 dagen na de dag waarop 
de wijziging plaatsvond, in bij de bevoegde autoriteit.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 364
 
CAO.A.110  Blijvende geldigheid  
(a) Een erkenning wordt afgegeven voor onbepaalde duur en blijf t 
geldig op voorwaarde dat:  
(1) de organisatie blijft voldoen aan de vereisten van deze bij ­
lage, met name hoe de bevindingen worden behandeld over­
eenkomstig CAO.A.115;  
(2) de bevoegde autoriteit de toegang wordt verleend tot de 
organisatie, zodat zij kan bepalen of de eisen van deze 
bijlage nog steeds worden nageleefd;  
(3) de bevoegde autoriteit de erkenning niet heeft teruggegeven  
of ingetrokken.  
(b) Na teruggave of intrekking van de erkenning stuurt de organ i­
satie het erkenningscertificaat terug naar de bevoegde autorite it. 
CAO.A.115  Bevindingen  
(a) Een niveau 1-bevinding is elke belangrijke niet-naleving va n de 
eisen van Deel-CAO die de veiligheidsnorm verlaagt en een 
ernstig gevaar oplevert voor de vliegveiligheid.  
(b) Een niveau 2-bevinding is elke niet-naleving van de eisen v an 
Deel-CAO die de veiligheidsnorm kan verlagen en de vliegvei­
ligheid in gevaar kan brengen.  
(c) Na ontvangst van een bevinding overeenkomstig CAO.B.060 
stelt de CAO een corrigerend actieplan vast en overtuigt zij 
de bevoegde autoriteit ervan dat zij de nodige corrigerende 
maatregelen heeft genomen om de bevinding binnen de door 
die autoriteit vastgestelde termijn te verhelpen.  
SECTIE B  
EISEN VOOR DE AUTORITEIT  
CAO.B.010  Toepassingsgebied  
In deze sectie worden de administratieve eisen vastgesteld waar aan 
de bevoegde autoriteiten moeten voldoen in verband met de in 
sectie A uiteengezette eisen voor organisaties.  
CAO.B.017  Wijzen van naleving  
(a) Het Agentschap stelt aanvaardbare wijzen van naleving op di e 
kunnen worden gehanteerd om de overeenstemming aan te to­
nen met Verordening (EU) 2018/1139 en de gedelegeerde en 
uitvoeringshandelingen daarvan.  
(b) Er mogen alternatieve wijzen van naleving worden gebruikt o m 
de overeenstemming aan te tonen met Verordening (EU) 
2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoeringshandelingen 
daarvan.  
(c) De bevoegde autoriteit stelt een systeem op om consequent t e 
beoordelen of alle alternatieve wijzen van naleving die door 
onder haar toezicht staande organisaties worden gebruikt, het 
mogelijk maken overeenstemming te bereiken met 
Verordening (EU) 2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoe­
ringshandelingen daarvan.  
(d) De bevoegde autoriteit beoordeelt alle overeenkomstig 
CAO.A.017 door een organisatie voorgestelde alternatieve wij­
zen van naleving door de verstrekte documentatie te analyseren 
en, als zij dat nodig acht, de organisatie te inspecteren.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 365
 
Oordeelt de bevoegde autoriteit dat de alternatieve wijzen van 
naleving in overeenstemming zijn met Verordening (EU) 
2018/1139 en de gedelegeerde en uitvoeringshandelingen daar­
van, dan dient zij zonder nodeloze vertraging:  
(1) de aanvrager ervan in kennis te stellen dat de alternatieve  
wijzen van naleving mogen worden gebruikt en, voor zover 
van toepassing, de erkenning of het certificaat van de aan­
vrager dienovereenkomstig aan te passen;  
(2) het Agentschap in kennis te stellen van de inhoud ervan, 
met inbegrip van kopieën van alle relevante documenten.  
CAO.B.020  Registratie van gegevens  
(a) De bevoegde autoriteit stelt een systeem voor de registrati e van 
gegevens vast dat het mogelijk maakt het proces van de afgifte,  
verlenging, wijziging, schorsing of intrekking van elk afgegeve n 
certificaat te volgen.  
(b) De gegevens van de bevoegde autoriteit inzake het toezicht op 
overeenkomstig deze bijlage erkende organisaties moeten mini­
maal het volgende omvatten:  
(1) de aanvraag voor een erkenning van de organisatie;  
(2) het bewijs van erkenning van de organisatie, inclusief 
eventuele wijzigingen daarvan;  
(3) een kopie van het auditprogramma van de organisatie, met 
vermelding van de datums waarop audits zijn uitgevoerd 
en moeten worden uitgevoerd;  
(4) de gegevens met betrekking tot permanent toezicht, met 
inbegrip van alle auditgegevens, zoals bepaald in 
CAO.B.055;  
(5) alle bevindingen, acties die nodig zijn om de bevindingen 
te sluiten en aanbevelingen;  
(6) kopieën van alle relevante correspondentie met de 
organisatie;  
(7) bijzonderheden van alle vrijstellingen overeenkomstig 
CAO.B.035 en handhavingsacties;  
(8) rapporten van andere bevoegde autoriteiten met betrekking 
tot het toezicht op de organisatie;  
(9) de gecombineerde luchtwaardigheidsverklaring en de wij­
zigingen daarvan;  
(10) kopieën van elk ander document dat door de bevoegde 
autoriteit is goedgekeurd.  
(c) De in punt b) vermelde gegevens moeten minstens 5 jaar wor­
den bijgehouden.  
(d) Alle gegevens worden op verzoek ter beschikking gesteld van  
de bevoegde autoriteit van een andere lidstaat of van het Agent ­
schap.  
CAO.B.025  Onderlinge informatie-uitwisseling  
(a) Indien dit nodig is om hun taken uit hoofde van deze verord e­
ning uit te voeren, wisselen de bevoegde autoriteiten informati e 
uit. 
(b) In geval van een potentiële veiligheidsdreiging voor meerde re 
lidstaten, verlenen de betrokken bevoegde autoriteiten elkaar 
bijstand bij het uitvoeren van de noodzakelijke 
toezichtsmaatregelen.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 366
 
CAO.B.030  Verantwoordelijkheden  
De bevoegde autoriteit voert de nodige inspecties en onderzoeke n 
uit om te controleren en te garanderen dat de organisaties waar voor 
zij verantwoordelijk is overeenkomstig CAO.1 voldoen aan de eis en 
van sectie A van deze bijlage.  
CAO.B.035  Vrijstellingen  
Wanneer een lidstaat een vrijstelling verleent van de eisen van  deze 
bijlage, overeenkomstig artikel 71, lid 2, van Verordening (EU)  
2018/1139, registreert de bevoegde autoriteit die vrijstelling.  Zij 
houdt die gegevens bij zoals bepaald in punt b), onder 6), van 
CAO.B.020.  
CAO.B.040  Toepassing  
Wanneer faciliteiten van de CAO zich in meer dan één lidstaat 
bevinden, moeten de eerste certificeringsprocedure en het perma nent 
toezicht op de erkenning worden uitgevoerd in samenwerking met 
de bevoegde autoriteiten die zijn aangewezen door de lidstaten op 
wier grondgebied de andere faciliteiten zijn gelegen.  
CAO.B.045  Eerste certificeringsprocedure  
(a) Wanneer is vastgesteld dat de organisatie voldoet aan de ei sen 
van punten a) en b) van CAO.A.035, stelt de bevoegde autori­
teit de aanvrager formeel in kennis van de aanvaarding van het 
personeel.  
(b) De bevoegde autoriteit ziet erop toe dat de in de gecombine erde 
luchtwaardigheidsverklaring vermelde procedures in overeen­
stemming zijn met sectie A en dat de verantwoordelijke mana­
ger de in CAO.A.025, punt a), onder 1), vermelde verbintenis­
verklaring heeft ondertekend.  
(c) De bevoegde autoriteit gaat na of de organisatie voldoet aa n 
sectie A.  
(d) De bevoegde autoriteit belegt tijdens het erkenningsonderzo ek 
ten minste een keer een vergadering met de verantwoordelijke 
manager om te garanderen dat hij of zij het belang van de 
erkenning en de in CAO.A.025, punt a), onder 1), bedoelde 
verklaring begrijpt.  
(e) Alle bevindingen overeenkomstig punt CAO.B.060 worden 
schriftelijk bevestigd aan de aanvragende organisatie.  
(g) Alvorens de erkenning af te geven, sluit de bevoegde autori teit 
alle bevindingen, nadat ze door de organisatie zijn gecorrigeer d. 
▼M8 __________  
▼C3 
CAO.B.050  Afgifte van het eerste certificaat  
▼M8 
(a) Als de bevoegde autoriteit heeft vastgesteld dat de aanvrag er 
voldoet aan CAO.B.045, geeft zij het certificaat af, waarbij zi j 
gebruik maakt van het in aanhangsel I opgenomen model voor 
EASA-formulier 3 CAO en de erkenningsvoorwaarden 
vermeldt.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 367
 
(b) De bevoegde autoriteit vermeldt het referentienummer van de  
CAO, zoals gespecificeerd in het in aanhangsel I opgenomen 
model voor EASA-formulier 3-CAO.  
CAO.B.055  Permanent toezicht  
(a) De bevoegde autoriteit stelt een toezichtsprogramma op en 
houdt dit programma up-to-date; in het programma worden 
alle CAO's vermeld waaraan zij een certificaat heeft afgegeven,  
alsook de datums waarop zij een audit van die CAO's heeft 
uitgevoerd of zal uitvoeren.  
(b) De bevoegde autoriteit voert hoogstens om de 24 maanden een  
audit uit van alle CAO's waaraan zij een erkenning heeft afge­
geven. Tijdens die audits wordt met name aandacht besteed aan 
de wijzigingen van de organisatie die overeenkomstig de in 
CAO.A.105 gespecificeerde procedure aan de bevoegde autori­
teit zijn gemeld.  
(c) Om de 24 maanden wordt een relevante steekproef van de door  
de CAO beheerde luchtvaartuigen, als de organisatie daarvoor 
erkend is, onderzocht. De grootte van de steekproef wordt be­
paald door de bevoegde autoriteit op basis van de resultaten va n 
eerdere audits en vroegere productonderzoeken.  
(d) Alle tijdens die audits gedane bevindingen worden schriftel ijk 
bevestigd aan de bevoegde autoriteit.  
(e) De bevoegde autoriteit registreert alle tijdens die audits gedane 
bevindingen, alle acties die nodig zijn om de bevindingen te 
sluiten en alle uitgegeven aanbevelingen.  
(f) De bevoegde autoriteit belegt minstens om de 24 maanden een  
vergadering met de verantwoordelijke manager.  
CAO.B.060  Bevindingen  
(a) Wanneer er tijdens audits of andere gelegenheden aanwijzing en 
worden gevonden van niet-naleving van de eisen van 
Deel-CAO, moet de bevoegde autoriteit de volgende maatrege­
len nemen:  
(1) voor bevindingen van niveau 1 moet onmiddellijke actie 
worden ondernomen door de bevoegde autoriteit om de 
erkenning van de CAO geheel of gedeeltelijk en in verhou­
ding met de bevinding van niveau 1 in te trekken, te be­
perken of te schorsen, totdat de organisatie corrigerende 
maatregelen heeft genomen; en  
(2) Voor bevindingen van niveau 2 staat de bevoegde autoriteit 
een periode van hoogstens 3 maanden toe om corrigerende 
actie te ondernemen, al naargelang de aard van de bevin­
ding - in bepaalde omstandigheden kan de bevoegde auto­
riteit aan het einde van deze eerste periode en met inacht­
neming van de aard van de bevinding deze periode van 3 
maanden verlengen, op voorwaarde dat een toereikend cor­
rigerend actieplan is opgesteld.  
(b) De bevoegde autoriteit neemt maatregelen om de erkenning 
geheel of gedeeltelijk te schorsen, indien binnen de door de 
bevoegde autoriteit toegestane termijn geen corrigerende maat­
regelen worden genomen.  
CAO.B.065  Wijzigingen  
(a) Bij ontvangst van een wijzigingsaanvraag overeenkomstig 
CAO.A.105, punt a), gaat de bevoegde autoriteit na of de or­
ganisatie voldoet aan de toepasselijke eisen alvorens de wijzi­
ging goed te keuren.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 368
 
(b) De bevoegde autoriteit kan aangeven onder welke voorwaarden  
de CAO mag werken tijdens de wijziging, tenzij zij bepaalt dat 
het certificaat van de organisatie moet worden geschorst gezien  
de aard of omvang van de wijzigingen.  
(c) Voor wijzigingen waarvoor geen voorafgaande goedkeuring ver ­
eist is, beoordeelt de bevoegde autoriteit tijdens de toezichts ­
activiteiten of de CAO voldoet aan de goedgekeurde contro­
leprocedure van punt b) van CAO.A.105 en aan de toepasselijke 
eisen.  
CAO.B.070  Opschorting, beperking en intrekking  
De bevoegde autoriteit dient:  
(a) een erkenning op redelijke gronden te schorsen in het geval  van 
een potentieel gevaar voor de veiligheid; of  
(b) een erkenning ingevolge CAO.B.060 te schorsen, in te trekke n 
of te beperken.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 369
 
Aanhangsel I  
Certificaat van de organisatie voor gecombineerde luchtwaardigheid (CAO) 
- EASA-formulier 3-CAO  
(a) Binnen de erkenningsklasse(n) en bevoegdverklaring(en) die door de be­
voegde autoriteit zijn vastgesteld, worden de exacte begrenzing en van de 
erkenning gedefinieerd door het toepassingsgebied van de werkza amheden 
die in de gecombineerde luchtwaardigheidsverklaring zijn gespec ificeerd. Het 
is dan ook van essentieel belang dat de erkenningsklasse(n) en bevoegdver­
klaring(en) verenigbaar zijn met het toepassingsgebied van de w erkzaamhe­
den van de organisatie.  
(b) Met betrekking tot de onderhoudsbevoegdheden betekent een b evoegdver­
klaring voor luchtvaartuigen dat de CAO onderhoud van het lucht vaartuig en 
alle componenten (met inbegrip van motoren) mag verrichten, in overeen­
stemming met de onderhoudsgegevens van het luchtvaartuig of, in dien toe­
gestaan door de bevoegde autoriteit, in overeenstemming met de onderhouds­
gegevens van de componenten, maar alleen als die componenten op  het 
luchtvaartuig gemonteerd zijn. Om de toegang tot een component te ver­
gemakkelijken, mag een CAO met bevoegdverklaring voor luchtvaar tuigen 
die component echter tijdelijk demonteren, tenzij hiervoor extr a onderhouds­
werk nodig is dat niet in aanmerking komt voor de eisen van pun t b). Dit 
wordt gecontroleerd aan de hand van een voor de bevoegde autori teit aan­
vaardbare controleprocedure die in de gecombineerde luchtwaardi gheidsver­
klaring is opgenomen.  
(c) Een bevoegdverklaring voor motoren (turbine, zuiger of elek trisch) betekent 
dat de CAO onderhoud van de niet-geïnstalleerde motor en motorc omponen­
ten mag uitvoeren, in overeenstemming met de onderhoudsgegevens  van de 
motor of, indien toegestaan door de bevoegde autoriteit, in ove reenstemming 
met de onderhoudsgegevens van de componenten, maar alleen als d ie com­
ponenten op de motor gemonteerd zijn. Om de toegang tot een com ponent te 
vergemakkelijken, mag een CAO met bevoegdverklaring voor motore n die 
component echter tijdelijk demonteren, tenzij hiervoor extra on derhoudswerk 
nodig is dat niet in aanmerking komt voor de eisen van punt c).  Een CAO 
met bevoegdverklaring voor motoren mag ook een geïnstalleerde m otor on­
derhouden tijdens groot onderhoud en lijnonderhoud, behoudens e en door de 
bevoegde autoriteit goed te keuren controleprocedure die in de gecom­
bineerde luchtwaardigheidsverklaring is opgenomen.  
(d) Een bevoegdverklaring voor componenten (andere dan volledig e motoren) 
betekent dat de CAO onderhoud mag verrichten van niet-geïnstall eerde com­
ponenten (behalve volledige motoren) die bestemd zijn om op het  luchtvaar­
tuig of de motor te worden gemonteerd. Dergelijke CAO mogen ook  onder­
houd verrichten van geïnstalleerde componenten (andere dan voll edige mo­
toren) tijdens groot onderhoud en lijnonderhoud of in een facil iteit voor 
onderhoud van motoren, behoudens een door de bevoegde autoritei t goed 
te keuren controleprocedure die in de gecombineerde luchtwaardi gheidsver­
klaring is opgenomen.  
(e) Een bevoegdverklaring voor niet-destructieve tests (NDT) is  een afzonder­
lijke bevoegdverklaring die niet noodzakelijk verband houdt met  een speci­
fiek luchtvaartuig, een specifieke motor of een andere specifie ke component. 
De NDT-bevoegdverklaring is alleen nodig voor een CAO die NDT u itvoert 
als specifieke taak voor een andere organisatie. Een CAO met ee n bevoegd­
verklaring voor luchtvaartuigen, motoren of componenten mag NDT  uitvoe­
ren op door haar onderhouden producten, op voorwaarde dat de ge com­
bineerde luchtwaardigheidsverklaring NDT-procedures bevat, zond er dat die 
CAO houder hoeft te zijn van een NDT-bevoegdverklaring.  ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 370
 
▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 371
 
► (1) M8 ▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 372
 
▼C3 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 373
 
BIJLAGE VI  
Concordantietabel  
Verordening (EG) nr. 2042/2003  Deze verordeningn  
Artikel 1  Artikel 1  
Artikel 2  Artikel 2  
Artikel 3, leden 1, 2 en 3  Artikel 3, leden 1, 2 en 3  
Artikel 3(4)  —  
Artikel 4  Artikel 4  
Artikel 5  Artikel 5  
Artikel 6  Artikel 6  
— Artikel 7  
Artikel 7, lid 1  Artikel 8, lid 1  
Artikel 7, lid 2  —  
Artikel 7, lid 3, aanhef  Artikel 8, lid 2, aanhef  
Artikel 7, lid 3, onder a) tot en met g)  —  
Artikel 7, lid 3, onder h)  Artikel 8, lid 2, onder a)  
Artikel 7, lid 3, onder i)  Artikel 8, lid 2, onder b)  
Artikel 7, lid 4  —  
Artikel 7, lid 5  Artikel 8, lid 3  
Artikel 7, lid 6  —  
Artikel 7, lid 7  —  
Artikel 7, lid 8  Artikel 8, lid 4  
Artikel 7, lid 9  Artikel 8, lid 5  
Artikel 8  Artikel 9  
Bijlage I  Bijlage I  
Bijlage II  Bijlage II  
Bijlage III  Bijlage III  
Bijlage IV  Bijlage IV  
— Bijlage V  
— Bijlage VI  ▼B 02014R1321 — NL — 02.12.2021 — 011.001 — 374