1999E0877 — NL — 20.12.2003 — 001.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B GEMEENSCHAPPELIJKE STRATEGIE VAN DE EUROPESE RAAD
van 11 december 1999
ten aanzien van Oekraïne
(1999/877/GBVB)
(PB L 331 van 23.12.1999, blz. 1)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1 Gemeenschappelijke Strategie 2003/897/GBVB van de Europese Raad
van 12 december 2003L 333 96 20.12.2003
▼B
GEMEENSCHAPPELIJKE STRATEGIE VAN DE EUROPESE
RAAD
van 11 december 1999
ten aanzien van Oekraïne
(1999/877/GBVB)
DE EUROPESE RAAD,
Geletop hetVerdrag bet reffende de Europese Unie, metname op
artikel 13, lid 2,
Overwegende datop 1 maart1998 een overeenkomstinzake part ner-
schap en samenwerking tussen de Europese Gemeenschappen en hunlidstaten enerzijds, en Oekraïne anderzijds, in werking is getreden,
HEEFT DE VOLGENDE GEMEENSCHAPPELIJKE STRATEGIE AANGE-
NOMEN:
DEEL I
VISIE VAN DE EUROPESE UNIE OP HAAR PARTNERSCHAP MET
OEKRAÏNE
1. Het strategische partnerschap tussen de Europese Unie (EU) en
Oekraïne, dat op gemeenschappelijke waarden en belangen stoelt, is
een cruciale factor voor het versterken van vrede en vergroten vanstabiliteit en welvaart in Europa. De vrijheid, de onafhankelijkheid ende stabiliteit van Oekraïne behoren tot de grootste verworvenheden vanhetnieuwe, van oude scheidslijnen verlost e Europa. Zowel op de land-kaartals door zijn afmet ingen, de hulpbronnen voor zijn bevolking en
zijn ligging langs de noord-zuid- en de oost-westas neemt Oekraïne een
unieke plaats in binnen Europa, en vervult het land een belangrijke rolin de regio.
2. Oekraïne onderhoudt thans uitstekende betrekkingen met alle
buurlanden en heeft grote stappen gezet in de opbouw van de natie ende versteviging van de democratie. Het feit dat Oekraïne sinds de onaf-hankelijkheid, ondanks zijn binnenlandse problemen en diversiteit, een
stabiliserende rol heeft kunnen vervullen in de regio, is een prijzens-
waardige prestatie. De EU is er verheugd over dat Oekraïne nauwbetrokken is bij de stabilisatie van zijn regio, en moedigt de versterkingvan de rol van Oekraïne in de regionale samenwerkingsfora aan. Ook isde EU ingenomen metde inzetvan Oekraïne voor nucleaire ont wape-ning en zijn coöperatieve houding bij de handhaving van de Europese
en de internationale vrede en veiligheid, met name via de Organisatie
voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de VerenigdeNaties.
3. Het strategische partnerschap tussen de EU en Oekraïne is sinds
de onafhankelijkheid van Oekraïne voortdurend versterkt. In datverband is de overeenkomstinzake part nerschap en samenwerking eenveelzeggend resultaat. Oekraïne was de eerste van de Nieuwe Onafhan-
kelijke Staten die een dergelijke overeenkomst ondertekende, hetgeen
een uiting was van de wil van de EU en Oekraïne om de samenwerkingte intensiveren. Door macrofinanciële bijstand, het Tacis-programma endoor middel van bilaterale programma's verleent de EU waardevollesteun om Oekraïne in zijn overgangs- en hervormingsproces terzijdete staan.
4. Na afloop van hethuidige uit breidingsproces zullen sommige
toekomstige lidstaten een buitengrens delen met Oekraïne. De uitbrei-
ding van de Unie zal de economische dynamiek en de politieke
stabiliteit in de regio versterken, en zodoende de mogelijkheden voorsamenwerking metOekraïne vergrot en.
5. De EU heeft de volgende strategische doelstellingen ten aanzien
van Oekraïne:
— bijdragen tot het ontstaan van een stabiele, open en pluralistische
democratie in Oekraïne, die wordt beheerst door de beginselen van1999E0877 — NL — 20.12.2003 — 001.001 — 2
▼B
de rechtsstaat en de basis vormt voor een welvarende markteco-
nomie die ten goede komt aan alle burgers van Oekraïne;
— samenwerken met Oekraïne bij de handhaving van de stabiliteit en
de veiligheid in Europa en daarbuiten, en bij het vinden van doel-
treffende antwoorden voor gemeenschappelijke problemen waarmee
het continent wordt geconfronteerd;
— economische, politieke en culturele samenwerking, alsmede samen-
werking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, metOekraïne intensiveren.
6. De EU erkentde Europese aspirat ies van Oekraïne en is verheugd
over hetfeitdathetland voor Europa heeftgekozen. De EU blijftvast -
besloten met Oekraïne samen te werken op nationaal, regionaal en
plaatselijk niveau, ter ondersteuning van een geslaagd politiek eneconomisch veranderingsproces in Oekraïne, waardoor de verdere toen-adering van Oekraïne tot de EU zal worden vergemakkelijkt. De EU enhaar lidstaten bieden aan om de verschillende ervaringen die zij hebbenopgedaan metde opbouw van moderne polit ieke, economische, sociale
en administratieve structuren, met Oekraïne te delen, zonder uit het oog
te verliezen dat Oekraïne zelf de voornaamste verantwoordelijkheidvoor zijn toekomst draagt.
7. Derhalve neemtde Europese Raad deze gemeenschappelijke st ra-
tegie aan om het strategische partnerschap tussen Oekraïne en de EU teversterken. De Europese Raad erkent dat een stabiel en veilig Oekraïne
bij uitstek in het belang van de EU is. De rechtsgrondslag voor de
betrekkingen tussen de EU en Oekraïne is de overeenkomst inzakepartnerschap en samenwerking (OPS). Volledige uitvoering van dieovereenkomst is een voorwaarde voor een geslaagde integratie vanOekraïne in de Europese economie, en zal Oekraïne tevens helpen
zijn Europese identiteit te bevestigen.
8. De EU en haar lidstaten zullen de coördinatie, samenhang en
complementariteit van alle aspecten van hun beleid ten aanzien vanOekraïne verder ontwikkelen. De Unie, de Gemeenschap en haarlidstaten zullen ook met en in regionale en internationale organisatiesalsmede met gelijkgestemde partners samenwerken om de doelstel-
lingen van de OPS en deze gemeenschappelijke strategie te
verwezenlijken. De standpunten die de lidstaten in alle relevante forainnemen, zullen met deze gemeenschappelijke strategie in overeen-stemming zijn. De Europese Raad verzoekt Oekraïne om op basis vandeze gemeenschappelijke strategie met de EU samen te werken,hetgeen beide partijen tot voordeel zal strekken.
DEEL II
HOOFDDOELSTELLINGEN
De Europese Raad heeft de volgende hoofddoelstellingen vastgesteld:
I. Ondersteuning van het democratisch en economisch overgangs-
proces in Oekraïne
II. Stabiliteit en veiligheid waarborgen, en het hoofd bieden aan
gemeenschappelijke uitdagingen op het Europese continent
III. Ondersteuning van versterkte samenwerking tussen de EU en
Oekraïne binnen de context van de EU-uitbreiding
I.Ondersteuning van het democratisch en economisch overgangs-
proces in Oekraïne
De EU en Oekraïne hebben er een gemeenschappelijk belang bij het
democratisch en economisch overgangsproces in Oekraïne teversnellen. Een geslaagde overgang in Oekraïne zal nietalleenOekraïne, maar de gehele regio welvaartbrengen. Wil datverande-
ringsproces kans van slagen hebben, dan moeten er hervormingen
plaatsvinden om de democratie en de rechtsstaat te verstevigen, alsookeconomische en sociale hervormingen die nodig zijn voor de totstand-brenging van een functionerende markteconomie.
De EU stelt voor om de samenwerking met Oekraïne te versterken op
de volgende gebieden:1999E0877 — NL — 20.12.2003 — 001.001 — 3
▼B
i)Consolidering van de democratie, de rechtsstaat en de openbare
instellingen in Rusland
9. De EU is ingenomen met de prestaties van Oekraïne bij het
leggen van de fundamenten voor een democratisch stelsel, met namebij de instelling van een meerpartijenstelsel en de invoering van eenparlementair staatsbestel. De EU erkent de resultaten die Oekraïneheeftbehaald bij hetbewaren van zijn eenheid ondanks de diversesamenstelling van het land.
10. De EU steunt Oekraïne bij al zijn inspanningen om de demo-
cratie en behoorlijk bestuur, de mensenrechten en de rechtsstaat teconsolideren. De EU is van mening dat de rechtsstaat een voorwaardeis voor de ontwikkeling van een functionerende markteconomie die alleburgers van Oekraïne kansen en voordelen biedt. De EU steunt de
inspanningen van Oekraïne voor de hervorming van het rechtsstelsel
in hetkader van de OPS. Een goed werkende onafhankelijke recht er-lijke macht, een professionele politiemacht, de ontwikkeling van eenmeritocratisch, goed opgeleid en betrouwbaar overheidsapparaat opnationaal, regionaal en plaatselijk niveau zijn alle doorslaggevendvoor een doeltreffende uitvoering van overheidsbesluiten. De EU
moedigt Oekraïne aan in zijn inspanningen om de efficiëntie, de trans-
parantie en het democratische karakter van zijn overheidsinstellingenuit te bouwen, met inbegrip van de ontwikkeling van vrije media. Dieinspanningen zijn een voorwaarde voor economische en sociale ontwik-keling, en dragen bij tot de opbouw van een moderne civiele
samenleving.
11. De EU hechtbelang aan de ont wikkeling van een civiele samen-
leving en een concurrentiegericht, investeringsvriendelijkondernemingsklimaatin Oekraïne, en moedigtde inwoners en de niet -gouvernementele organisaties van de EU en Oekraïne aan de onder-linge banden aan te halen. De EU is verheugd over het feit dat
Oekraïne een memorandum van overeenstemming heeft gesloten met
de OVSE, en beveelt Oekraïne ten zeerste aan nauw samen te werkenmet de OVSE-projectcoördinator in Oekraïne. De EU steunt de inspan-ningen van Oekraïne voor de bescherming en de bevordering van derechten van minderheden, en roept Oekraïne op om zijn goede werk
op ditgebied, inclusief de samenwerking metde Hoge Commissaris
voor nationale minderheden, voort te zetten.
12. De EU hechtbijzonder belang aan nauwe samenwerking met
Oekraïne in hetkader van de Raad van Europa en de OVSE. In datverband dringt de EU er bij Oekraïne op aan zijn verplichtingen na te
komen en zijn wetgeving aan te passen om aan de normen en stan-
daarden van de Raad van Europa te beantwoorden, met name aan deverplichtingen die Oekraïne is aangegaan bij de toetreding tot de Raadvan Europa in 1995. De EU neemtnot a van de bevindingen van deverkiezingswaarnemingsmissie van de OVSE/hetBureau voor demo-cratische instellingen en mensenrechten (ODIHR) betreffende het
verloop van de presidentsverkiezingen van 1999 in Oekraïne, namelijk
dat bij de organisatie van die verkiezingen een aantal OVSE-verplich-tingen niet zijn nagekomen, en roept Oekraïne op om de in het verslagvan de OVSE-waarnemingsmissie gedane aanbevelingen voor toekom-stige verkiezingen ter harte te nemen.
ii)Ondersteuning van het economisch overgangsproces in Oekraïne
13. De EU heeftzich ert oe verbonden de inspanningen van Oekraïne
te ondersteunen bij het scheppen van een klimaat dat bevorderlijk isvoor economische activiteiten, en zal de economische en socialehervormingen van Oekraïne steunen.
14. De EU moedigtOekraïne aan om een macro-economisch beleid
te voeren dat gericht is op prijsstabiliteit, gezonde overheidsfinanciën
en een stabiele stand van de lopende rekeningen. Om een stap verderte zetten naar prijsstabiliteit, is het van belang dat de centrale bankonafhankelijk van politieke inmenging kan opereren. De bedrijfsecono-mische voorschriften voor toezicht op de financiële sector moetenworden aangescherpt. De belastinginning behoeft verbetering, en1999E0877 — NL — 20.12.2003 — 001.001 — 4
▼B
uitzonderlijke kwijtscheldingen en belastingvrijstellingen voor speci-
fieke sectoren van de economie moeten worden vermeden.
15. De EU moedigt Oekraïne ten zeerste aan zijn inspanningen op te
voeren om een functionerende markteconomie op te bouwen doormiddel van grotere structurele economische en administratieve hervor-mingen in het kader van een alomvattend hervormingsprogramma datis overeengekomen met het Internationaal Monetair Fonds. In datverband moet er worden gewerkt aan de vaststelling en de oplegging
van duidelijke eigendomsrechten, verdere privatisering, verdere prijsli-
beralisering, verhoging van de gemeentelijke tarieven voor energie,water en huren tot een volledig kostendekkend niveau, herstructureringvan hetbedrijfsleven en st imulering van de groei van hetmidden- enkleinbedrijf. Hetalgehele t empo van die hervormingen moetworden
opgeschroefd. Wat de sectorale hervormingen betreft, dient de aandacht
in hetbijzonder uitt e gaan naar de landbouw-, de energie- en devervoerssector.
16. Er moeter een proces van landhervorming op gang worden
gebracht, onder meer om het pachten op lange termijn van land alsonderpand voor leningen te vergemakkelijken, waardoor de weg wordt
geëffend voor meer investeringen in de landbouwsector.
17. Het aantrekken en beschermen van binnen- en buitenlandse
investeringen is eveneens van cruciale betekenis voor de ontwikkelingvan Oekraïne. In datverband merktde EU op datverhalen overcorruptie en zwak bestuur schadelijk zijn voor de economische repu-
tatie van Oekraïne. De EU zal Oekraïne steunen bij het uitstippelen en
uit voeren van heteconomisch beleid datnodig is om de binnen- enbuitenlandse investeringen te doen toenemen, en aan de eisen van inter-nationale leners te voldoen.
18. Gezien de zware verplichtingen van Oekraïne in verband met de
schuldendienst, zal voor het economisch herstel van Oekraïne de
permanente betrokkenheid van particuliere kredietverschaffers vereistzijn. Voor de problemen van Oekraïne in verband metde schulden-dienst moeten coöperatieve oplossingen worden gevonden.
19. De EU is zich er ten volle van bewust dat de economische
hervormingen van Oekraïne zich soms onder moeilijke externe condi-
ties moeten voltrekken. De EU zal in voorkomend gevalovereenkomstig vastgestelde criteria en procedures macrofinanciëlebijstand blijven verlenen ter ondersteuning van macro-economischestabilisatie en alomvattende structurele hervormingen die stroken metde programma's van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereld-
bank. De EU zal blijven klaarstaan om de economische hervormingen
in Oekraïne in die omstandigheden te ondersteunen. Met behulp vanmacrofinanciële bijstand van de EU kan Oekraïne zijn economie openstellen en beter aanpassen, de concurrentie bevorderen en zijneconomie verder in de Europese en de mondiale economie integreren.
20. De EU zal Oekraïne steunen via de bevordering van de geleide-
lijke aanpassing van de Oekraïnse wetgeving aan die van de EU, metname op gebieden als hetmededingingsbeleid, normen en cert ificering,intellectuele-eigendomsrechten, douaneprocedures en milieu.
21. Bij de uitvoering van een programma voor de totstandbrenging
van een functionerende markteconomie moet een accuraat socialezeker-
heidsstelsel worden opgezet, zodat de sociale aspecten van de overgangnaar een markteconomie in aanmerking worden genomen.
II.Stabiliteit en veiligheid waarborgen, en het hoofd bieden aan
gemeenschappelijke uitdagingen op het Europese continent
De EU en Oekraïne hebben er gemeenschappelijk belang bij de stabili-
teit en veiligheid te handhaven in een vrij en democratisch Europa.
Door de geopolitieke situatie van Oekraïne, langs de noord-zuid- ende oost-westas, neemt het land binnen Europa een unieke plaats in.De EU erkenthetbelang van Oekraïne in de regio. In datverband st eltde EU voor de samenwerking met Oekraïne te versterken en daarbijmet name aandacht te besteden aan nucleaire veiligheid en intensive-1999E0877 — NL — 20.12.2003 — 001.001 — 5
▼B
ring van de politieke dialoog, waarin wordt voorzien in de OPS, om die
samenhangender en operationeler te maken.
De EU wenst de samenwerking met Oekraïne te intensiveren om doel-
treffende antwoorden te vinden voor gemeenschappelijke uitdagingenvoor hetcont inentop de volgende gebieden:
i)Samenwerking ter versterking van de stabiliteit en de veiligheid in
Europa
22. De EU steunt de inspanningen van Oekraïne om de samenwer-
king en de stabiliteit in zijn regio te bevorderen, mede in de contextvan de Organisatie voor Economische Samenwerking Zwarte Zee, deRaad van Oostzeestaten en de GUUAM-groep (Georgië, Oekraïne,
Oezbekistan, Azerbeidzjan, Moldavië). De EU is verheugd over de
positieve ontwikkeling van de betrekkingen van Oekraïne met al zijnbuurlanden en is van mening datOekraïne er belang bij heeftdatdiebetrekkingen nauw en stabiel blijven. De EU neemt ook nota van debijdrage die Oekraïne levert aan de stabiliteit in Europa door zijn rolals waarnemer in het kader van het Stabiliteitspact voor Zuid-Oost-
Europa.
23. De EU en Oekraïne hebben een gemeenschappelijk belang bij
het behoud van stabiliteit en veiligheid in een vrij en democratischEuropa. Er zijn versterkte overlegmechanismen tussen de EU enOekraïne in hetkader van de OPS, de Raad van Europa en de
Verenigde Naties nodig, evenals intensieve samenwerking tussen de
OVSE en Oekraïne, om gezamenlijk doeltreffende oplossingen tevinden voor Europese en mondiale veiligheidsproblemen.
24. De EU feliciteert Oekraïne met zijn uitverkiezing in de Veilig-
heidsraad van de Verenigde Naties (2000-2001). Dat vergroot de
noodzaak voor de EU om haar politieke dialoog met Oekraïne opambtenaren- en ministersniveau, zowel bilateraal als via EU-mecha-nismen, verder te verdiepen en uit te bouwen. Door de aanneming vanhetEuropees Veiligheidshandvestzal de onderlinge samenwerkingtussen de lidstaten van de OVSE worden versterkt.
25. De EU bevorderten st euntde dialoog over algemene en speci-
fieke onderwerpen met betrekking tot crisisbeheersing enveiligheidsbevordering, zoals die de afgelopen jaren tussen de West-Europese Unie en Oekraïne tot ontwikkeling is gekomen, alsmede de
intensivering van praktische samenwerking op dit gebied, met name
door de uitvoering van het actieplan dat onlangs door de West-Euro-pese Unie en Oekraïne is opgesteld.
26. De EU is tevens geïnteresseerd in versterking van de samenwer-
king met Oekraïne op het gebied van uitvoercontrole en non-
proliferatie van massavernietigingswapens en de overbrengingsmid-
delen ervan, en moedigtOekraïne aan om zijn verplicht ingen uithoofde van hetverdrag inzake chemische wapens na t e komen.
27. Voorts moedigt de EU Oekraïne aan om de doelstellingen te
verwezenlijken van hetverdrag inzake hetverbod van hetgebruik, de
aanleg van voorraden, de productie en de overdracht van antipersoneel-mijnen en inzake de vernietiging van deze wapens. De EU moedigtOekraïne ook aan om een strategie te ontwikkelen voor de bestrijdingvan de destabiliserende accumulatie en verspreiding van handvuurwa-pens en lichte wapens.
ii)Samenwerking op het gebied van milieu, energie en nucleaire
veiligheid
28. De EU zal de stabiliteit in Europa proberen te vergroten en met
Oekraïne samenwerken op hetgebied van energie en nucleaire veilig-
heid door een alomvattende hervorming van de energiesector te
ondersteunen, onder andere via permanente samenwerking metOekraïne bij de uitvoering van het financiële herstelplan voor de ener-giesector, dat onder andere prijsliberalisatie, verbeterde geldinning enprivatisering van de distributiebedrijven omvat. In dat verband zal deEU een efficiënten milieuverant woord energiegebruik in Oekraïne1999E0877 — NL — 20.12.2003 — 001.001 — 6
▼B
bevorderen, evenals de versterking van nieuwe energie-instellingen en
-autoriteiten en hun beleidsvormend vermogen.
29. Nucleaire veiligheid en de stillegging van de kerncentrale van
Tsjernobyl vormen een prioriteit in de betrekkingen tussen de EU enOekraïne. De EU moedigtde ont wikkeling aan van een onafhankelijke
regelgevende instantie op nucleair gebied in Oekraïne, en dringt er bij
Oekraïne op aan zich te houden aan zijn toezegging om het memo-randum van overeenstemming tussen de G7 en Oekraïne van 1995betreffende de sluiting van Tsjernobyl uit te voeren. Als tegenprestatiezal de EU Oekraïne steunen bij de financiering van vervangende ener-
gieopwekkingscapaciteit in Oekraïne.
30. De EU is ook geïnteresseerd in intensivering van de samenwer-
king metOekraïne op gebieden als st ralingsbescherming, afvalbeheer,
ontsmetting en ontmanteling van kerninstallaties, en studies op het
gebied van fusietechnologie. De onlangs tussen Euratom en Oekraïneondertekende samenwerkingsovereenkomsten op het gebied van nucle-aire veiligheid en thermonucleaire fusie zullen de samenwerking indezen vergemakkelijken.
31. Voorts moedigt de EU Oekraïne aan om resolute maatregelen te
nemen inzake milieubescherming. De bescherming van de volksge-zondheid tegen drinkwater-, lucht- en bodemverontreiniging, het
duurzaam en verantwoord gebruik van natuurlijke hulpbronnen en de
beperking van grensoverschrijdende lucht- en waterverontreinigingzijn prioriteiten op dit gebied.
III.Ondersteuning van versterkte samenwerking tussen de EU en
Oekraïne in de context van de EU-uitbreiding
Na afloop van het huidige uitbreidingsproces zullen sommige toekom-
stige EU-lidstaten een buitengrens delen met Oekraïne. De EU wenst
ertoe bij te dragen dat de EU en Oekraïne beide profijt hebben vandatproces. In datverband st eltde EU voor de samenwerking metOekraïne te versterken en daarbij bijzondere aandacht te schenken aansamenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. De EU
stimuleert daarnaast de deelneming van Oekraïne aan regionale, Euro-
pese en mondiale structuren.
De EU zou op de volgende gebieden de samenwerking metOekraïne
kunnen versterken:
i)Ondersteuning van de integratie van Oekraïne in de Europese en de
mondiale economie
32. De EU steunt Oekraïne en roept het land op zijn inspanningen te
verdubbelen om aan de eisen van hetlidmaat schap van de Wereldhan-
delsorganisatie (WTO) te voldoen. De EU moedigt Oekraïne aan om
ten volle te profiteren van de door de OPS geboden mogelijkhedenom de handel en investeringen over en weer te vergemakkelijken. DeEU zal ook bestuderen hoe, behalve door toetreding tot de WTO, denodige voorwaarden kunnen worden geschapen om in de toekomst eenvrijhandelszone EU-Oekraïne tot stand te brengen, waarvan sprake is in
de OPS.
33. Ter bevordering van een gunstig investeringsklimaat in Oekraïne
moedigt de EU Oekraïne aan om verdere bilaterale overeenkomsten
inzake de bescherming van investeringen met de EU-lidstaten te sluitenen te ratificeren, teneinde directe investeringen uit het buitenland testimuleren. Voorts moedigt de EU de plaatselijke, regionale en natio-nale Oekraïnse autoriteiten aan de mogelijkheden van de nieuwe wetinzake overheidsconcessies te benutten om investeringen in de publieke
infrastructuren en diensten aan te trekken.
ii)Samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken
34. De EU en Oekraïne hebben een gemeenschappelijk belang bij de
ontwikkeling van samenwerking ter bestrijding van illegale immigratieen mensensmokkel. De EU en Oekraïne hebben er ook een gemeen-schappelijk belang bij hun samenwerking te ontwikkelen op het1999E0877 — NL — 20.12.2003 — 001.001 — 7
▼B
gebied van grensbeveiliging en de bestrijding van gemeenschappelijke
bedreigingen, zoals georganiseerde criminaliteit, het witwassen vangeld en illegale wapen- en drugshandel.
35. Methetoog op hethuidige EU-uit breidingsproces zal de EU een
intensievere dialoog met Oekraïne proberen te voeren over de aanpas-
sing van hetOekraïnse visumbeleid aan datvan de EU doorvaststelling van visumvereisten die aan de EG-regelgeving beant-woorden, en invoering van reisdocumenten die voldoendeonvervalsbaar zijn.
iii)Regionale en grensoverschrijdende samenwerking met de omrin-
gende landen
36. De EU moedigt de ontwikkeling en versterking aan van regio-
nale en grensoverschrijdende samenwerkingsinitiatieven waarbij
Oekraïne en zijn buurlanden betrokken zijn. In dat verband zal de EU
meer nadruk leggen op onderwerpen met betrekking tot grensbeheer.
37. Wat betreft de ontwikkeling van infrastructuurnetwerken, met
name op het gebied van vervoer, telecommunicatie, elektriciteit enenergiepijpleidingen, besteedt de EU via Tacis speciale aandacht aanregionale initiatieven, zoals Inogate (grensoverschrijdend olie- engasvervoer naar Europa) en Traceca (Transportcorridor Europa-
Kaukasus-Centraal-Azië), om de economische samenwerking in de
regio te verbeteren. De EU zal nagaan welke mogelijkheden er zijnvoor een verbinding van de Oekraïnse vervoerssystemen (weg enspoor) met de trans-Europese netwerken, en zal streven naar eenwederzijds bevredigende oplossing van vervoersproblemen. Daarbij zalin hetbijzonder worden gezorgd voor nauwere coördinat ie metandere
donoren en met internationale financiële instellingen, en zal de betrok-
kenheid van de particuliere sector worden bevorderd, hetgeen essentieelzal zijn voor hetwelslagen van deze onderneming.
INSTRUMENTEN EN MIDDELEN
Algemene bepalingen
38. Deze gemeenschappelijke strategie wordt uitgevoerd volgens de
toepasselijke procedures van de Verdragen. De Raad en de Commissiezien overeenkomstig de in de artikelen 3 en 13 van het Verdrag betref-fende de Europese Unie omschreven verantwoordelijkheden toe op deeenheid, de samenhang en de doeltreffendheid van het optreden van
de EU ter uitvoering van deze gemeenschappelijke strategie.
39. De EU draagtbij t otde verwezenlijking van de genoemde doel-
stellingen van deze gemeenschappelijke strategie door gebruik te
maken van alle terzake dienende instrumenten en middelen waaroverde Unie, de Gemeenschap en de lidstaten beschikken.
40. Overeenkomstig de artikelen 18 en 26 van het Verdrag betref-
fende de Europese Unie staat de secretaris-generaal van de Raad,hoge vertegenwoordiger voor het Gemeenschappelijk buitenlands enveiligheidsbeleid (GBVB), de Raad en het voorzitterschap bij, in het
kader van zijn verplichtingen uit hoofde van de Verdragen, bij de
uitvoering van deze gemeenschappelijke strategie met betrekking totde doelstellingen en initiatieven die onder het GBVB vallen. DeCommissie zal volledig bij de werkzaamheden worden betrokken over-eenkomstig de artikelen 18 en 27 van het Verdrag betreffende de
Europese Unie.
De Raad, de Commissie en de lidstaten
41. De Raad, de Commissie en de lidstaten:
— evalueren overeenkomstig hun bevoegdheden en vermogens de
bestaande acties, programma's, instrumenten en beleidsmaatregelen,teneinde ervoor te zorgen dat ze stroken met de onderhavige stra-tegie, waarbij wordt uitgegaan van de voornaamste doelstellingenin deel II, en naar behoren rekening wordtgehouden metde speci-fieke initiatieven in deel III;1999E0877 — NL — 20.12.2003 — 001.001 — 8
▼B
— maken volledig en passend gebruik van de bestaande instrumenten
en middelen, metname de OPS, en alle t erzake dienendeprogramma's van de EU en de lidstaten, en maken daartoe een indi-
catieve inventaris van de middelen van de Unie, de Gemeenschap
en de lidstaten op met behulp waarvan deze gemeenschappelijkestrategie zal worden uitgevoerd, en houden deze inventaris bij.
Coördinatie
42. De lidstaten leveren extra inspanningen om hun acties ten
aanzien van Oekraïne te coördineren, onder meer bij regionale en inter-nationale organisaties zoals de Raad van Europa, de VN, de OVSE, deOESO en de internationale financiële instellingen; tevens wordtgezorgd voor coördinatie met de Gemeenschap, waar deze overbevoegdheden beschikt.
43. De coördinatie tussen de lidstaten en de Commissie moet ook
worden geconsolideerd, onder meer via geregeld overleg tussen hun
respectieve vertegenwoordigers in Oekraïne.
44. De Raad, de Commissie en de lidstaten streven naar een effec-
tievere samenwerking met regionale en internationale organisaties, en
zullen met andere gelijkgestemde landen trachten de doelstellingenvan de strategie te verwezenlijken.
45. De EU zal de kandidaat-lidstaten in het door de Europese Raad
van Luxemburg in december 1997 ingeluide toetredingsprocesverzoeken zich bij deze gemeenschappelijke strategie aan te sluiten.
Uitvoering en herziening
46. De Raad:
— zorgt ervoor dat elk aantredend voorzitterschap in het kader van
zijn algemene programma aan de Raad een werkplan voorlegtvoorde uitvoering van deze gemeenschappelijke strategie, dat is geba-
seerd op de voornaamste doelstellingen in deel II, en naar behoren
rekening houdt met de specifieke initiatieven in deel III;
— bezieten evalueerthetopt reden van de EU uithoofde van deze
strategie, en brengt minstens eenmaal per jaar verslag uit aan de
Europese Raad over de vorderingen metde verwezenlijking van de
doelstellingen;
— houdt de situatie in Oekraïne en de stand van de samenwerking van
Oekraïne bij de uitvoering van deze strategie in het oog, onder meer
door middel van periodieke rapporten van de missiehoofden, engeeftin zijn verslag aan de Europese Raad een oordeel daarover;
— doetindien nodig aanbevelingen aan de Europese Raad voor wijzi-
gingen in de delen II en III van deze strategie.
47. De Commissie zal, binnen hetkader van haar bevoegdheden,
een bijdrage leveren tot bovengenoemde werkzaamheden.
Samenwerking met Oekraïne
48. De EU en haar lidstaten zullen nauw met Oekraïne samen-
werken om deze gemeenschappelijke strategie uit te voeren, met name
via de OPS en de instellingen daarvan.
Specifieke initiatieven
49. De EU streeft de in deel III van deze gemeenschappelijke stra-
tegie genoemde gemeenschappelijke initiatieven na, die gebaseerd zijn
op de in deel II geïdentificeerde hoofddoelstellingen. Deze initiatieven
worden zonodig aangepast, en sluiten niet uit dat er gedurende de loop-tijd van deze gemeenschappelijke strategie nieuwe initiatieven kunnenworden genomen. De Raad, de Commissie en de lidstaten zullen, over-eenkomstig hun respectieve bevoegdheden en hoedanigheden, deverwezenlijking van deze specifieke initiatieven steunen en nastreven.1999E0877 — NL — 20.12.2003 — 001.001 — 9
▼B
DEEL III
SPECIFIEKE INITIATIEVEN
De volgende specifieke initiatieven worden nagestreefd, zonder dat
daarmee eventueel nieuwe initiatieven worden uitgesloten:
Consolidering van de democratie, de rechtsstaat en de openbare
instellingen in Oekraïne
50. De EU zal zich ervoor beijveren de democratie, behoorlijk
bestuur, de mensenrechten en de rechtsstaat in Oekraïne aan temoedigen door:
— Oekraïne te steunen in zijn inspanningen om zijn internationale
verplichtingen inzake democratie en mensenrechten na te komenovereenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Dublin,
in het bijzonder met betrekking tot de afschaffing van de doodstraf,
en de bevordering van behoorlijk bestuur, van een efficiënt en doel-treffend rechtssysteem en een democratisch lokaal bestuur, onderandere in samenwerking metde Raad van Europa en de OVSE;
— een geregelde dialoog tussen de ombudsmaninstanties van de EU-
lidstaten en Oekraïne in te stellen om de rol van deze instanties inOekraïne te versterken;
— Oekraïne aan te moedigen de relevante internationale instrumenten
op het gebied van de mensenrechten te ondertekenen, te bekrach-tigen en uit te voeren, met name het tweede facultatief protocol bijhet VN-verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en hetzesde aanvullend protocol bij het verdrag tot bescherming van de
rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, alsmede het
VN-verdrag betreffende de status van vluchtelingen;
— de samenwerking tussen journalisten en de relevante autoriteiten te
versterken, om bij te dragen tot de ontwikkeling van vrije media.
De Commissie zal in samenwerking met de lidstaten de mogelijk-
heid onderzoeken om bijstand te verlenen voor de uitzending vaneen programma als Euronews via de Oekraïnse televisie. Er zalvóór juni 2000 metde werkzaamheden worden begonnen.
Ondersteuning van het economische overgangsproces in Oekraïne
51. De EU zal Oekraïne helpen heteconomische hervormingsproces
vooruit te helpen door het effect van economische beleidsadviezen te
vergroten, onder meer via een passende dialoog op hoog niveau, inhet kader van de OPS, teneinde de ontwikkeling van een moderne, libe-rale markteconomie te bevorderen.
52. De EU is bereid technische bijstand te verlenen ter ondersteu-
ning van hetproces van economische en sociale hervormingen vanOekraïne, mits Oekraïne maatregelen neemt om de nodige voorwaardenvoor zulke hervormingen te scheppen. De EU zal de mogelijkheid
onderzoeken om technische bijstand aan Oekraïne te verlenen voor:
— ondersteuning van de ontwikkeling van een transparant en stabiel
wetgevings-, regelgevings- en institutioneel kader in Oekraïne omde economische bedrijvigheid aan te zwengelen en binnenlandseen buitenlandse investeringen te bevorderen. De Commissie zal insamenwerking met de lidstaten en andere bevoegde instanties vóór
december 2000 een verslag over dit initiatief opstellen;
— de bevordering van een geleidelijke aanpassing van de Oekraïnse
wetgeving aan die van de EU en van de uitvoering daarvan, met
name op hetgebied van mededingingsbeleid, financiële dienst en,
normen en certificering, begrotingsbeleid, evenals werkgelegenheiden intellectuele-eigendomsrechten. De Commissie wordt verzochthiertoe vóór juni 2000 passende voorstellen te doen;
— ondersteuning van de ontwikkeling van het stelsel van de gezond-
heidszorg, met name bewustwording en voorlichting op het gebiedvan de volksgezondheid, om de verspreiding van besmettelijkeziektes te beperken. De Commissie zal in samenwerking met delidstaten en andere bevoegde instanties vóór juni 2001 een verslagover dit initiatief opstellen.1999E0877 — NL — 20.12.2003 — 001.001 — 10
▼B
53. De lidstaten zullen bezien hoe zij Oekraïne kunnen bijstaan in:
— de ondersteuning van de ontwikkeling van een doelgericht sociale-
zekerheidsstelsel, met speciale aandacht voor de sociale bijstand en
pensioenstelsels;
— de ondersteuning van de sociale dialoog en de aanvaarding en
uitvoering van de arbeidsnormen van de Internationale Arbeidsorga-nisatie, met name van de zeven fundamentele arbeidsnormen. Watde bekrachtiging en uitvoering van wetgeving op het gebied vande werkgelegenheid betreft, zal bijzondere aandacht worden besteedaan gendergelijkwaardigheid.
Samenwerking ter versterking van de stabiliteit en de veiligheid in
Europa
54. De EU zal bezien hoe, in hetkader van de best aande dialoog
zoals die bij de OPS is ingesteld, meer continuïteit, flexibiliteit en
inhoud aan de samenwerking metOekraïne op hetgebied van de st abi-liteit en veiligheid in Europa kan worden gegeven, en hoe die meeroperationeel en doeltreffend kan worden gemaakt, door:
— de mogelijkheden te bestuderen om geregelde trojka-dialoogverga-
deringen op het niveau van deskundigen met Oekraïne in te stellen
in de marge van de GBVB-groepen voor ontwapening, non-prolife-ratie en export van conventionele wapens, met als doel de eerstevergaderingen in de loop van 2000/eerste helft van 2000 te organi-seren. De dialoog in die groepen zal ten doel hebben op de
volgende gebieden samenwerking tussen de EU en Oekraïne tot
stand te brengen: non-proliferatie van massavernietigingswapens,waaronder begrepen chemische wapens en handvuurwapens enlichte wapens op basis van het gemeenschappelijk optreden inzakehandvuurwapens en lichte wapens (1999/34/GBVB);
— de mogelijkheid te overwegen om de dialoog tussen de EU en
Oekraïne te intensiveren om verantwoordelijkheid en transparantiein de overdracht van conventionele wapens te bevorderen, waarbij
in voorkomend geval de EU-gedragscode ten volle gebruikt zal
worden;
— de mogelijkheden te onderzoeken voor een nauwere samenwerking
bij conflictpreventie en crisisbeheersing, onder andere in het kader
van de desbetreffende internationale organisaties, zoals deVerenigde Naties en de OVSE, en bij het streven naar een politiekeregeling voor conflicten in de regio. Periodieke vergaderingentussen Oekraïne en de Trojka van de Groep OVSE zouden daartoe
bijdragen. Een van de doelstellingen zou zijn, met Oekraïne samen
te werken om op het gebied van het buitenlandse beleid gezamen-lijke initiatieven te ontwikkelen voor conflictpreventie encrisisbeheersing met betrekking tot specifieke derde landen enregio's, metname in aan de Oekraïne grenzende gebieden.
55. De EU zal reeds in 2000 de volgende specifieke initiatieven
nemen met betrekking tot de versterking van de veiligheid en de stabi-
liteit in Europa:
— zij zal overwegen om de deelneming van Oekraïne te vergemakke-
lijken wanneer de EU gebruik maaktvan de West -Europese Unievoor opdrachten die binnen het bestek van de Petersbergtakenvallen;
— zij zal bezien hoe zij Oekraïne kan bijstaan bij het nakomen van de
verplicht ingen van hetverdrag inzake hetverbod van hetgebruik,
de aanleg van voorraden, de productie en de overdracht van antiper-
soneelmijnen en inzake de vernietiging van deze wapens;
— zij zal bezien hoe samenwerking tussen de EU en Oekraïne op gang
kan worden gebracht ter preventie van de handel in handvuurwa-
pens, die een bron van instabiliteit voor Oekraïne en andere statenin de regio vormt. De EU zou, nadat de situatie en de behoeften inde regio zijn geïdentificeerd en geanalyseerd, een gemeenschappe-lijk optreden op dit gebied kunnen opstellen, teneinde:
1. de controlecapaciteit van de politie en/of de plaatselijke douane-
diensten te versterken;1999E0877 — NL — 20.12.2003 — 001.001 — 11
▼B
2. deze specifieke vorm van criminaliteit aan te pakken door
middel van bijzondere opleidingscursussen;
3. de uitwisseling van informatie tussen de lidstaten van de EU en
Europol te bevorderen om de analyse van de criminele activiteitop het gebied van handvuurwapens te verbeteren.
Samenwerking op het gebied van milieu, energie en nucleaire
veiligheid
56. De Gemeenschap is bereid de inspanningen te ondersteunen van
de speciale Task Force die is opgericht om de Oekraïnse autoriteiten
bij te staan in hun inspanningen om de energiesector te hervormen.
57. De steun van de Gemeenschap voor het actieplan van de G7
omvat een bijdrage aan de financiering van de kortetermijnmaatregelenter verbetering van de veiligheid van Tsjernobyl vóór sluiting, via dedoor de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling beheerderekening „nucleaire veiligheid”, de ontmanteling, het opvangen van de
sociale gevolgen van de sluiting, het bijdragen aan het Shelter Imple-
mentation Plan, en deelneming in de financiering van vervangendecapaciteit overeenkomstig eerdere toezeggingen ter compensatie vanhetenergieverlies van Oekraïne, mit s alle nodige procedures inzake devereiste voortvarendheid bevredigend kunnen worden afgesloten, waar-
onder de vaststelling van een overeengekomen standpunt betreffende de
conditionaliteit van de lening en de bewoordingen van de lenings- engarantieovereenkomst en mits Oekraïne zijn toezegging nakomt omhet memorandum van overeenstemming van 1995 uit te voeren.
58. De EU zal trachten Oekraïne te steunen in zijn inspanningen om
de negatieve gevolgen voor de volksgezondheid van de milieusituatie
in Oekraïne te beperken — met name wat betreft de kwaliteit van
drinkwater, de behandeling van afvalwater, de afvalinzameling en-verwijdering en de luchtverontreiniging. De EU zal institutionelehervormingen in de nutsbedrijven die verantwoordelijk zijn voor mili-eudiensten, andere technische bijstandprojecten en milieu-investeringen, ondersteunen.
59. De volgende „Milieu voor Europa”-conferentie wordt in
september 2002 in Kiev gehouden en zal een gelegenheid bieden omhet bewustzijn voor milieuvraagstukken in Oekraïne te vergroten. Delidstaten en de Commissie zullen de mogelijkheid overwegen om tech-nische bijstand/steun aan het ministerie van Milieubescherming enNucleaire Veiligheid te bieden voor de voorbereiding en planning van
de conferentie.
Steun voor de integratie van Oekraïne in de Europese economie en
de wereldeconomie
60. De EU blijftbereid om de inspanningen van Oekraïne verder t e
steunen en die steun waar nodig op te voeren opdat Oekraïne voldoetaan de eisen van hetWTO-lidmaat schap. Bijzondere aandachtzalworden geschonken aan hetopheffen van belemmeringen voor handelen investeringen in Oekraïne, te beginnen met de afschaffing van
handelsmaatregelen die niet verenigbaar zijn met de OPS en de WTO.
61. De EU zal onderzoeken welke omstandigheden, naast het WTO-
lidmaatschap, in de toekomst kunnen leiden tot de instelling van eenvrijhandelszone EU-Oekraïne, als bedoeld in artikel 4 van de PSO. Delopende gezamenlijke economische uitvoerbaarheidsstudie van de vrij-handelsruimte zal belangrijke gegevens opleveren om de situatie te
evalueren.
62. De Commissie zal onderzoeken hoe de investeringsdialoog met
Oekraïne kan worden geïnt ensiveerd in hetkader van hetsubcomit évoor handel en investeringen van de OPS, en zal voor juni 2000verslag uitbrengen aan de Raad.
Samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken
63. Gezien hethuidige uit breidingsproces van de EU, en rekening
houdend metde posit ie van Oekraïne als belangrijk doorreisland voor1999E0877 — NL — 20.12.2003 — 001.001 — 12
▼B
de grensoverschrijdende stromen van een breed scala van illegale acti-
viteiten, hebben de EU en Oekraïne er bijzonder veel belang bij desamenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken op te
voeren. De EU stelt voor de inspanningen toe te spitsen op:
— de beoordeling van de omvang van de illegale immigratie via
Oekraïne. De lidstaten zullen, in samenwerking met de Commissie,vóór eind 2000 een „SWOT”-analyse (analyse van de sterke punten,de zwakke punten, de kansen en de bedreigingen) van de bestaande
mechanismen uitvoeren om deze problemen te bestrijden; daar waar
zwakke punten worden geconstateerd, zal de EU maatregelen over-wegen om die te verhelpen;
— door verbetering van de samenwerking inzake de overname van
eigen onderdanen, staatlozen en onderdanen van derde landen, met
inbegrip van de sluiting van een overnameovereenkomst;
— door ondersteuning van de volledige toepassing van het Verdrag
van Genève, inclusief hetrechtom asiel t e verzoeken en eerbiedi-
ging van de beginselen van non-refoulement;
— door de instelling van een regelmatige dialoog tussen de justitiële
autoriteiten van de lidstaten en Oekraïne in burgerlijke en straf-
zaken, onder andere door Oekraïne aan te sporen om belangrijke
verdragen, zoals de overeenkomst van de Verenigde Naties terbestrijding van grensoverschrijdende georganiseerde criminaliteit teondertekenen, te ratificeren en toe te passen;
— door Oekraïne praktische hulp aan te bieden bij de toepassing van
zijn wetgeving op het witwassen van geld, zodra deze van krachtwordt;
— door het opzetten van samenwerking tussen de wetshandhavingsin-
stanties van de lidstaten van de EU, Europol en de Oekraïnse
handhavingsautoriteiten.
64. In Kiev zal een informeel netwerk worden opgezet dat bestaat
uit de ambassades van de lidstaten van de EU, de Commissie en verte-genwoordigers van relevante internationale organisaties, teneinde deuitwisseling en analyse van informatie op het gebied van justitie enbinnenlandse zaken te verbeteren. Door overleg in het kader van deOPS tussen de lidstaten, de Commissie, met inbegrip van de verbin-
dingsfunctionarissen in Kiev, en de bevoegde Oekraïnse instanties zal
hetmogelijk zijn om een nauwkeurige analyse t e maken van watOekraïne op ditgebied nodig heeft . Voor eind 2000 zal er een verslagaan de Raad worden voorgelegd.
Regionale en grensoverschrijdende samenwerking met nabuur-
landen
65. De EU zal streven naar stimulering van de ontwikkeling en
versterking van regionale en grensoverschrijdende samenwerkingsini-tiatieven waarbij Oekraïne en zijn buurlanden betrokken zijn, door:
— gericht gebruik te maken van bestaande grensoverschrijdende
samenwerking, regionale en bilaterale programma's. In dit verband
zal bijzondere aandachtworden geschonken aan grensoverschrij-
dende vraagstukken, met inbegrip van de technische moderniseringvan de grensposten aan de grenzen van Oekraïne met Hongarije,Polen, Roemenië en Slowakije;
— verdere ontwikkeling van de Tacis-programma's die gericht zijn op
verbetering van de ontwikkeling van infrastructuurnetwerken, zoalsInogate en Traceca teneinde de economische samenwerking in deregio te verbeteren.
Samenwerking op het gebied van cultuur, jumelage en uitwisseling
66. De EU zal nauwere banden tussen overheidsinstellingen, de
civiele maatschappij en de NGO's van de EU en van Oekraïne steunen
door:
— bevordering van onderwijs- en wetenschappelijke uitwisselingspro-
gramma's tussen scholen, universiteiten en onderzoeksinstituten,waarbij ook naar behoren aandacht wordt besteed aan het Centrumvoor wetenschap en technologie in Oekraïne;1999E0877 — NL — 20.12.2003 — 001.001 — 13
▼B
— de bevordering van jumelageprogramma's tussen nationale, regio-
nale en lokale overheden alsook beroepsverenigingen, vakbonden,
niet-gouvernementele organisaties en de media.
De Commissie en de lidstaten zullen hun programma's coördineren. DeCommissie zal de mogelijkheid bestuderen om communautaireprogramma's voor dit doel in te zetten (Tacis, Tempus en Democracy).Ook zal gebruik worden gemaakt van de bilaterale instrumenten van delidstaten.
Aan de hand van een inventaris van de bestaande instrumenten (die
moetworden opgemaaktdoor de Commissie samen methetsecret a-
riaat-generaal van de Raad) en een onderzoeksmissie in Oekraïne zal
de Commissie de Raad vóór juni 2000 verslag uitbrengen, en vervol-gens voorstellen voor eventuele actie voorleggen.
DEEL IV
Geldigheidsduur
67. Deze gemeenschappelijke strategie is van toepassing tot en met
23 december 2004. Zij kan worden verlengd, getoetst en, voorzover
nodig, aangepastdoor de Europese Raad op aanbeveling van de Raad.
Bekendmaking
68. Deze gemeenschappelijke strategie wordt bekendgemaakt in het
Publicatieblad.1999E0877 — NL — 20.12.2003 — 001.001 — 14
▼M1
▼B
▼B
Verklaring van de Europese Raad over de gemeenschappelijke strategie ten
aanzien van Oekraïne
De Raad besluitmeteen gekwalificeerde meerderheid van st emmen, wanneer
hij op basis van de gemeenschappelijke strategie gemeenschappelijke optredens,
gemeenschappelijke standpunten of andere besluiten vaststelt die binnen de
werkingssfeer van titel V van het Verdrag betreffende de Europese Unie
(Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid) vallen.
Voor de aanneming van buiten de werkingssfeer van het Verdrag betreffende de
Europese Unie vallende besluiten blijven de passende besluitvormingsprocedures
van toepassing waarin door de relevante verdragsbepalingen, inclusief het
Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap en titel VI van het
Verdrag betreffende de Europese Unie wordt voorzien.1999E0877 — NL — 20.12.2003 — 001.001 — 15