1980L0723 — NL — 18.08.2000 — 002.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B ►M3 RICHTLIJN 80/723/EEG VAN DE COMMISSIE
van 25 juni 1980
betreffende de doorzichtigheid in de financiële betrekkingen tussen lidstaten en openbare bedrijven
en de financiële doorzichtigheid binnen bepaalde ondernemingen
(80/723/EEG) ◄
(PB L 195 van 29.7.1980, blz. 35)
Gewijzigdbij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1Richtlijn 85/413/EEG van de Commissie van 24 juli 1985 L 229 20 28.8.1985
►M2Richtlijn 93/84/EEG van de Commissie van 30 september 1993 L 254 16 12.10.1993
►M3Richtlijn 2000/52/EG van de Commissie van 26 juli 2000 L 193 75 29.7.2000
NB: Deze geconsolideerde versie bevat referenties naar de Europese rekeneenheid en/of ecu. Vanaf 1 januari 1999 moeten beide
worden gelezen als referentie naar de euro — Verordening (EEG) nr. 3308/80 van de Raad (PB L 345 van 20.12.1980, blz.1) en Verordening (EG) nr. 1103/97 van de Raad (PB L 162 van 19.6.1997, blz. 1).
▼B
RICHTLIJN 80/723/EEG VAN DE COMMISSIE
van 25 juni 1980
betreffende de doorzichtigheid in de financiële betrekkingen tussen
lidstaten en openbare bedrijven en de financiële doorzichtigheid
binnen bepaalde ondernemingen
(80/723/EEG)
DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op het artikel 90, lid 3,
Overwegende dat de openbare bedrijven een belangrijke rol in de
volkshuishoudingen van de Lid-Staten spelen;
Overwegende dat het EEG-Verdrag de regeling van de eigendom in de
Lid-Staten onverlet laat en derhalve de gelijke behandeling vanopenbare bedrijven en particuliere ondernemingen moet wordengewaarborgd;
Overwegende dat de Commissie zich er ingevolge het EEG-Verdrag van
moet verzekeren dat de Lid-Staten geen steunmaatregelen ten behoevevan de openbare bedrijven of particuliere ondernemingen treffen dieonverenigbaar met de gemeenschappelijke markt zijn;
Overwegende dat het samengestelde karakter van de financiële betrek-
kingen tussen nationale overheden en openbare bedrijven evenwel eenbelemmering bij de uitvoering van deze taak kan vormen;
Overwegende dat de voorschriften van het Verdrag betreffende steun-
maatregelen bovendien slechts op doeltreffende en billijke wijze ten
aanzien van openbare bedrijven en particuliere ondernemingen kunnenworden uitgevoerd wanneer doorzichtigheid in deze financiële betrek-kingen wordt verschaft;
Overwegende dat deze doorzichtigheid ten aanzien van openbare
bedrijven zodanig dient te zijn dat duidelijk kan worden onderscheiden
tussen het optreden van de Staat als overheid en als eigenaar;
Overwegende dat artikel 90, lid 1, van het EEG-Verdrag de Lid-Staten
verplichtingen ten aanzien van de betrekkingen met openbare bedrijven
oplegt en dat lid 3 van genoemd artikel de Commissie opdraagt voor de
nakoming van deze verplichtingen te waken en haar daartoe de vereistemiddelen ter beschikking stelt; dat de omschrijving van de voorwaardendie beantwoorden aan de bovenbedoelde behoefte aan doorzichtigheid,past in dit kader;
Overwegende dat de begrippen „overheden” en „openbare bedrijven”
dienen te worden omschreven;
Overwegende dat overheden een dominerende invloed op het gedrag van
openbare bedrijven kunnen uitoefenen, niet alleen wanneer zij eigenaar
zijn of een meerderheidsdeelneming bezitten maar ook door bevoegd-
heden in bestuurs- of toezichtsorganen die zij krachtens de statuten of uithoofde van de verdeling der aandelen bezitten;
Overwegende dat openbare middelen zowel rechtstreeks als middellijk
ter beschikking van openbare bedrijven kunnen worden gesteld; dat
derhalve doorzichtigheid dient te worden verschaft, onafhankelijk van
de verschillende wijzen waarop deze beschikbaarstellingen van open-bare middelen plaatsvinden; dat eveneens, in voorkomend geval eenjuist inzicht moet kunnen worden verkregen zowel in de beweegredenenvoor deze beschikbaarstellingen als in hun daadwerkelijke besteding;
Overwegende dat Lid-Staten door middel van hun openbare bedrijven
andere dan commerciële doelstellingen kunnen nastreven; dat dezebedrijven in bepaalde gevallen van de Staat een vergoeding voor de uitdien hoofde bedragen lasten ontvangen; dat in deze vergoedingeneveneens doorzichtigheid moet worden verschaft;1980L0723 — NL — 18.08.2000 — 002.001 — 2
▼M3
▼B
▼B
Overwegende dat de uitsluiting van bepaalde bedrijfstakken en bepaalde
bedrijfsgrootten dient te worden geregeld; dat een uitsluiting dient tegelden voor bepaalde grote openbare diensten die buiten de mededin-
gingssfeer liggen of reeds onder bijzondere Gemeenschapsbepalingen
vallen die een gelijkwaardige doorzichtigheid waarborgen, voorbepaalde bedrijfstakken die door hun bijzondere kenmerken recht-vaardigen dat ze het voorwerp van specifieke maatregelen uitmaken,evenals voor openbare bedrijven welker economische betekenis te
gering is om de administratieve lasten die uit de te nemen maatregelen
zouden voortvloeien te rechtvaardigen;
Overwegende dat deze richtlijn de toepassing van de overige bepalingen
van het Verdrag, inzonderheid de artikelen 90, lid 2, 93 en 223, onverlet
laat;
Overwegende dat de onderhavige bedrijven bij de uitoefening van hun
werkzaamheden in een mededingingsverhouding tot andere onderne-
mingen staan en derhalve de geheimhouding van met de ontvangen
inlichtingen verband houdende zakelijke aangelegenheden dient teworden verzekerd;
Overwegende dat het toepassen van deze richtlijn in nauwe samenwer-
king met de Lid-Staten moet gebeuren en dat, op basis van de opgedane
ervaring, het in voorkomendgeval d ienstig zal zijn tot een herzieningover te gaan,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
1. De lidstaten verschaffen volgens de in deze richtlijn vervatte
regeling doorzichtigheid in de financiële betrekkingen tussen overheden
en openbare bedrijven door opening van zaken te geven over:
a) de rechtstreekse beschikbaarstellingen van openbare middelen door
overheden aan de betrokken bedrijven;
b) de beschikbaarstellingen van openbare middelen door de overheden
via openbare bedrijven of financiële instellingen;
c) de daadwerkelijke besteding van deze openbare middelen.
2. Onverminderd de door de Gemeenschap vastgestelde specifieke
bepalingen dragen de lidstaten ervoor zorg, dat de financiële enorganisatorische structuur van elke tot het voeren van een gescheidenboekhouding verplichte onderneming correct in de gescheiden boek-
houding wordt weergegeven, zodat daaruit duidelijk blijkt:
a) welke kosten en opbrengsten met de verschillende activiteiten
verbandhoud en;
b) volgens welke methoden, tot in bijzonderheden, de kosten en
opbrengsten aan de verschillende activiteiten worden toegerekend.
Artikel 2
1. In deze richtlijnen wordt verstaan onder:
a) „overheden”: alle overheden, waaronder de staat, de regionale en
plaatselijke overheden alsmede alle andere territoriale overheden;
b) „openbare bedrijven”: elk bedrijf waarover overheden rechtstreeks of
middellijk een dominerende invloed kunnen uitoefenen uit hoofdevan eigendom, financiële deelneming of de desbetreffende regels;1980L0723 — NL — 18.08.2000 — 002.001 — 3
▼M3
▼M3
c) „openbare bedrijven die werkzaam zijn in de industriesector”: alle
bedrijven waarvan ten minste 50 % van de totale jaaromzet in deindustrie wordt behaald. Het gaat hierbij om bedrijven waarvan de
werkzaamheden onder sectie D — Industrie (met name subsectie DA
tot en met subsectie DN) van de statistische nomenclatuur van deeconomische activiteiten in de Europese Gemeenschap — NACE(rev. 1)(
1) vallen;
d) „tot het voeren van een gescheiden boekhouding verplichte onderne-
ming”: elke onderneming waaraan een lidstaat overeenkomstigartikel 86, lid 1, van het Verdrag een bijzonder of uitsluitend rechtheeft verleendof d ie overeenkomstig artikel 86, lid2, van het
Verdrag met het beheer van een dienst van algemeen economisch
belang is belast en met betrekking tot deze dienst in enigerlei vorm,waaronder een subsidie, ondersteuning of compensatie, staatssteunontvangt en die andere activiteiten uitoefent;
e) „verschillende activiteiten”: enerzijds producten of diensten met
betrekking tot welke aan een onderneming een bijzonder ofuitsluitend recht is verleend, of alle diensten van algemeeneconomisch belang waarmee een onderneming is belast, en,anderzijds, elk ander afzonderlijk product met betrekking tot hetwelk
of elke andere afzonderlijke dienst met betrekking tot welke de
onderneming werkzaam is;
f) „uitsluitende rechten”: rechten die door een lidstaat aan een
onderneming worden verleend bij een wetgevend of bestuurs-
rechtelijk besluit, waarbij voor die onderneming het recht wordtvoorbehouden binnen een bepaald geografisch gebied een dienst teverrichten of een activiteit uit te oefenen;
g) „bijzondere rechten”: rechten die door een lidstaat aan een beperkt
aantal ondernemingen worden verleend bij een wetgevend ofbestuursrechtelijk besluit waarbij binnen een bepaaldgeografischgebied;
— het aantal van deze ondernemingen die een dienst mogen
verrichten of een activiteit mogen uitoefenen, op een anderewijze dan volgens objectieve, evenredige en niet-discriminerendecriteria, tot twee of meer wordt beperkt,
— verscheidene concurrerende ondernemingen die een dienst mogen
verrichten of een activiteit mogen uitoefenen, op een andere wijze
dan volgens deze criteria worden aangewezen, of
— aan een onderneming of aan ondernemingen op een andere wijze
dan volgens deze criteria wettelijke of bestuursrechtelijkevoordelen worden toegekend waardoor enige andere ondernemingaanzienlijk wordt bemoeilijkt dezelfde activiteit binnen hetzelfde
geografische gebied onder in wezen gelijkwaardige voorwaarden
uit te oefenen.
2. Dominerende invloed wordt vermoed te kunnen worden uitge-
oefend, wanneer de overheden, al dan niet rechtstreeks, ten aanzien vanhet bedrijf:
a) de meerderheid van het geplaatste kapitaal van dat bedrijf bezitten,
b) over de meerderheid van de stemrechten verbonden aan de door
genoemd bedrijf uitgegeven aandelen beschikken of
c) meer dan de helft der leden van het orgaan van bestuur, van beheer of
van toezicht van genoemdbed rijf kunnen benoemen.
Artikel 3
De financiële betrekkingen tussen overheden en openbare bedrijven,
waarin overeenkomstig ►
M3artikel 1, lid1 ◄doorzichtigheid dient
te worden verschaft, zijn inzonderheid:
a) vergoeding van bedrijfsverliezen,1980L0723 — NL — 18.08.2000 — 002.001 — 4
(1) PB L 83 van 3.4.1993, blz. 1.▼B
▼B
b) kapitaalinbreng of dotatie,
c) inbreng à fonds perdu en leningen tegen gunstige voorwaarden,
d) verlening van financiële voordelen door het achterwege laten van de
inning van winsten of vorderingen,
e) het afzien van een normale beloning voor de aangewende openbare
middelen,
f) vergoeding van door overheden opgelegde lasten.
Artikel 3 bis
1. Om de in artikel 1, lid 2, bedoelde doorzichtigheid te waarborgen,
nemen de lidstaten de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat voorelke tot het voeren van een gescheiden boekhouding verplichteonderneming:
a) de interne rekeningen voor de verschillende activiteiten gescheiden
zijn;
b) alle kosten en opbrengsten, op grondvan consequent toegepaste en
objectief te rechtvaardigen beginselen inzake kostprijsadministratie,correct worden toegerekend;
c) de beginselen inzake kostprijsadministratie volgens welke de
gescheiden boekhouding wordt gevoerd, duidelijk zijn vastgelegd.
2. Lid 1 is slechts van toepassing op activiteiten die niet onder de
toepassing van specifieke door de Gemeenschap vastgestelde bepalingenvallen, en laat de verplichtingen die voor de lidstaten uit het Verdrag of
uit deze specifieke bepalingen voortvloeien, onverlet.
Artikel 4
1. Wat de in artikel 1, lid 1, bedoelde doorzichtigheid betreft, vallen
onder deze richtlijn niet de financiële betrekkingen tussen overheden en:
a) openbare bedrijven, voor het verlenen van diensten welke de handel
tussen de lidstaten niet aanmerkelijk kunnen beïnvloeden;
b) centrale banken;
c) openbare kredietinstellingen wat betreft deposito's van openbare
middelen die door de overheden bij hen tegen normale commerciëlevoorwaarden zijn belegd;
d) openbare bedrijven waarvan de totale nettojaaromzet minder dan 40
miljoen EUR heeft bedragen gedurende de twee boekjaren vooraf-gaande aan het boekjaar waarin de in artikel 1, lid 1, bedoeldebeschikbaarstelling of besteding van middelen heeft plaatgevonden.
Voor openbare kredietinstellingen geldt als drempel een balanstotaal
van 800 miljoen EUR.
2. Wat de in artikel 1, lid 2, bedoelde doorzichtigheid betreft, is deze
richtlijn niet van toepassing op:
a) ondernemingen, met betrekking tot diensten waarvan de levering de
handel tussen lidstaten niet op merkbare wijze ongunstig kan
beïnvloeden;
b) ondernemingen waarvan de totale nettojaaromzet minder dan 40
miljoen EUR heeft bedragen gedurende de twee boekjaren vooraf-gaande aan enig jaar waarin de onderneming een bijzonder of
uitsluitend recht heeft genoten dat door een lidstaat overeenkomstig
artikel 86, lid1, van het Verd rag is verleendof waarin zij belast ismet het beheer van een dienst van algemeen economisch belangovereenkomstig artikel 86, lid2, van het Verd rag. Voor openbarekredietinstellingen geldt als drempel een balanstotaal van 800miljoen EUR;
c) ondernemingen die voor een redelijke periode met het beheer van een
dienst van algemeen economisch belang belast zijn, overeenkomstigartikel 86, lid 2, van het Verdrag, indien de staatssteun in enigerleivorm, waaronder een subsidie, ondersteuning of compensatie, die zij1980L0723 — NL — 18.08.2000 — 002.001 — 5
▼M3
▼M3
ontvangen, was vastgesteldingevolge een open, d oorzichtige en niet-
discriminerende procedure.
Artikel 5
1. De lidstaten nemen de nodige maatregelen opdat de gegevens
inzake de in artikel 1, lid 1, bedoelde financiële betrekkingen gedurende
vijf jaar, gerekendvanaf het eindvan het boekjaar waarin d e openbaremiddelen ter beschikking van de betrokken openbare bedrijven zijngesteld, ter beschikking van de Commissie blijven. Wanneer evenwel deopenbare middelen in een later boekjaar worden gebruikt, vangt determijn van vijf jaar aan het einde van dat boekjaar aan.
2. De lidstaten dragen ervoor zorg dat de in artikel 1, lid 2, bedoelde
gegevens betreffende de financiële en organisatorische structuur van deondernemingen gedurende vijf jaar, gerekend vanaf het einde van hetboekjaar waarop de gegevens betrekking hebben, ter beschikking van deCommissie blijven.
3. Op verzoek van de Commissie en voor het geval dat zij zulks
nodig acht, doen de lidstaten haar de in de leden 1 en 2 bedoelde
gegevens toekomen, alsmede de eventueel ten behoeve van deoordeelsvorming nodige gegevens, in het bijzonder de nagestreefdedoelstellingen.
Artikel 5 bis
1. Lid-Staten waarvan openbare bedrijven werkzaam zijn in de
industriesector, verstrekken de Commissie binnen de in lid 4 bepaalde
termijnen op jaarbasis de in lid 2 omschreven financiële gegevens.
2. De voor elk openbaar bedrijf in de industriesector overeenkomstig
lid3 vereiste financiële gegevens zijn:
i) het jaarverslag en de jaarrekening, overeenkomstig de definitie van
Vierde Richtlijn 78/660/EEG van de Raad(
1). De jaarrekening en het
jaarverslag omvatten de balans en de winst- en verliesrekening, detoelichting, te zamen met de boekingsbeginselen, verklaringen van debestuurders, sector- en activiteitsverslagen. Bovendien dienenaankondigingen van aandeelhoudersvergaderingen en andere ter
zake doende gegevens te worden verstrekt.
Tevens dienen, voor zover niet vermeld in het jaarverslag en de
jaarrekening van elk openbaar bedrijf, de volgende bijzonderheden teworden verstrekt:
ii) het verschaffen van aandelenkapitaal of kapitaalmiddelen van
dezelfde aard als aandelenkapitaal, met vermelding van de aandeze kapitaalverschaffing verbonden voorwaarden (bij voorbeeldgewone, preferentiële, uitgestelde of converteerbare aandelen endaaraan verbonden rente-, dividend- of conversierechten);
iii) niet of slechts onder bepaalde omstandigheden terug te betalen
subsidies;
iv) het verstrekken van leningen, met inbegrip van overdisposities en
voorschotten op kapitaalinbreng, aan de onderneming met vermel-
ding van rentetarieven en voorwaarden van de lening en de
eventueel door de onderneming die de lening ontvangt, voor deleninggever gestelde desbetreffende zekerheid;
v) door overheden aan de onderneming gegeven garanties met
betrekking tot opgenomen leningen (met vermelding van devoorwaarden en eventueel door de ondernemingen voor dezegaranties betaalde lasten);
vi) uitgekeerd dividend en ingehouden winst;
vii) enigerlei andere vorm van staatsingrijpen, in het bijzonder
kwijtschelding van aan de Staat door een openbaar bedrijfverschuldigde bedragen met inbegrip van, onder meer, af te lossen1980L0723 — NL — 18.08.2000 — 002.001 — 6
(1) PB nr. L 222 van 14. 8. 1978, blz. 11.▼M2
▼M2
leningen, terug te betalen subsidies, te betalen vennootschaps-
belasting, sociale premies en dergelijke lasten.
3. De overeenkomstig lid2 te verstrekken gegevens moeten voor alle
openbare bedrijven met een omzet van meer dan 250 miljoen
►M3EUR◄in het meest recente boekjaar worden verstrekt.
De vereiste gegevens worden voor elk openbaar bedrijf, met inbegrip
van in andere Lid-Staten gevestigde openbare bedrijven, afzonderlijkverstrekt en omvatten, waar dienstig, bijzonderheden aangaande alle
transacties binnen een groep en tussen groepen van verschillende
openbare bedrijven, evenals rechtstreekse transacties tussen openbarebedrijven en de Staat. Het in lid 2, onder ii), bedoelde aandelenkapitaalomvat rechtstreeks door de Staat en eventueel door een openbarehoudstermaatschappij of ander openbaar bedrijf (met inbegrip vanfinanciële instellingen), zowel binnen als buiten dezelfde groep,
aangehouden aandelenkapitaal van een bepaald openbaar bedrijf. De
betrekkingen tussen de verstrekker van de financiering en de ontvangerdienen altijd te worden beschreven. Zo ook worden de overeenkomstiglid 2 te verstrekken verslagen voor elk openbaar bedrijf afzonderlijkverstrekt, evenals voor de (sub)houdstermaatschappij die verschillende
openbare bedrijven consolideert, voor zover de geconsolideerde omzet
van de (sub)houdstermaatschappij zodanig is dat zij onder „industrie”,zoals gedefinieerd, wordt ingedeeld.
Bepaalde openbare bedrijven zijn in een aantal, juridisch onderscheiden
ondernemingen gesplitst. Voor deze ondernemingen is de Commissiebereid een geconsolideerd verslag te aanvaarden. Deze consolidatie
dient de economische werkelijkheid van een groep van ondernemingen
die in dezelfde sector of in nauwe verwante sectoren werkzaam zijn,weer te geven. Geconsolideerde verslagen van verschillende, zuiverfinanciële houdstermaatschappijen zijn niet voldoende.
4. De overeenkomstig lid2 aan d e Commissie te verstrekken
gegevens worden op jaarbasis verstrekt. De gegevens betreffende het
boekjaar 1992 worden de Commissie binnen twee maanden na
publikatie van deze richtlijn toegezonden.
Voor 1993 en volgende jaren worden de gegevens verstrekt binnen 15
werkdagen na de datum van publikatie van het jaarverslag van hetbetrokken openbaar bedrijf. In ieder geval, en in het bijzonder voorondernemingen die geen jaarverslag publiceren, worden de vereiste
gegevens niet later dan negen maanden na het einde van het boekjaar
van de onderneming ingediend.
Ten einde het aantal ondernemingen dat onder dit rapportagestelsel valt,
te schatten, verstrekken de Lid-Staten binnen twee maanden napublikatie van deze richtlijn aan de Commissie een lijst van de onder-
nemingen waarop dit artikel van toepassing is, onder vermelding van
hun omzet. Deze lijst moet per 31 maart van elk jaar worden bijgewerkt.
5. Dit artikel is op ondernemingen die eigendom zijn van de
„Treuhandanstalt” of waarover de „Treuhandanstalt” zeggenschap heeft,eerst van toepassing vanaf de datum waarop het bijzondere rapportage-stelsel dat voor investeringen door de „Treuhandanstalt” is ingevoerd,
verstrijkt.
6. De Lid-Staten verstrekken de Commissie alle door haar voor een
grondige beoordeling van de ingediende gegevens nodig geachte nadereinformatie.
Artikel 6
1. De Commissie mag de gegevens, waarvan zij door toepassing van
►
M3artikel 5, lid3 ◄, kennis draagt en die naar hun aard onder de
geheimhoudingsplicht vallen, niet openbaar maken.
2. Het bepaalde in lid 1 vormt geen beletsel voor de publikatie van
overzichten of studies die geen gegevens met betrekking tot individuelein deze richtlijn bedoelde openbare bedrijven bevatten.1980L0723 — NL — 18.08.2000 — 002.001 — 7
▼B
▼B
Artikel 7
De Commissie houdt de Lid-Staten regelmatig van de resultaten van de
toepassing van deze richtlijn op de hoogte.
Artikel 8
De Lid-Staten treffen de nodige maatregelen om uiterlijk op 31
december 1981 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie
daarvan op de hoogte.
Artikel 9
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.1980L0723 — NL — 18.08.2000 — 002.001 — 8