02010X0930(01) — NL — 13.11.2010 — 001.001

Onderstaande tekst dient louter ter informatie en is juridisch niet bindend. De EU-instellingen zijn niet aansprakelijk voor de inhoud. Alleen de besluiten die zijn gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie (te raadplegen in EUR-Lex) zijn authentiek. Deze officiële versies zijn rechtstreeks toegankelijk via de links in dit document

Gewijzigd bij:





Gerectificeerd bij:









▼B

Reglement nr. 13 van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties (VN/ECE) — Uniforme voorschriften voor de goedkeuring van voertuigen van de categorieën M, N en O wat het remsysteem betreft

Bevat de volledige geldige tekst tot en met:

Supplement 5 op wijzigingenreeks 10 — Datum van inwerkingtreding: 15 oktober 2008

Corrigendum 1 op herziening 6 — Datum van inwerkingtreding: 10 maart 2009

Corrigendum 2 op herziening 6 — Datum van inwerkingtreding: 24 juni 2009

INHOUD REGLEMENT 1. Toepassingsgebied 2. Definities 3. Goedkeuringsaanvraag 4. Goedkeuring 5. Specificaties 6. Tests 7. Wijziging van het voertuigtype of het remsysteem en uitbreiding van de goedkeuring 8. Conformiteit van de productie 9. Sancties bij non-conformiteit van de productie 10. Definitieve stopzetting van de productie 11. Naam en adres van de met de uitvoering van de goedkeuringstests belaste technische dienst en van de administratieve instanties 12. Overgangsbepalingen BIJLAGEN Bijlage 1 — Remsystemen, -inrichtingen, -methoden en -voorwaarden die niet onder dit reglement vallen Bijlage 2 — Mededeling betreffende de goedkeuring, de uitbreiding, weigering of intrekking van de goedkeuring of de definitieve stopzetting van de productie van een voertuigtype wat het remsysteem betreft, overeenkomstig Reglement nr. 13 Aanhangsel 1 — Lijst van de te verstrekken voertuiggegevens voor goedkeuringen krachtens Reglement nr. 90 Aanhangsel 2 — Typegoedkeuringscertificaat voor het remsysteem van het voertuig Bijlage 3 — Opstelling van goedkeuringsmerken Bijlage 4 — Remtests en werking van remsystemen Aanhangsel — Procedure voor bewaking van het oplaadniveau van de batterijen Bijlage 5 — Aanvullende bepalingen die van toepassing zijn op bepaalde in de ADR beschreven voertuigen Bijlage 6 — Methode voor het meten van de responsietijd van voertuigen met een drukluchtremsysteem Aanhangsel — Voorbeelden van simulator Bijlage 7 — Voorschriften voor energiebronnen en energiereservoirs (energieaccumulatoren) Bijlage 8 — Voorschriften voor specifieke voorwaarden voor veerremsystemen Bijlage 9 — Voorschriften voor parkeerremsystemen met mechanische vergrendeling van de remcilinders (grendelremmen) Bijlage 10 — Verdeling van de remwerking over de assen van voertuigen en voorschriften inzake de compatibiliteit tussen trekkende voertuigen en aanhangwagens Bijlage 11 — Gevallen waarin tests van type I en/of type II (of II A) niet behoeven te worden uitgevoerd Aanhangsel 1 — Tabellen I, II en III Aanhangsel 2 — Alternatieve procedures voor tests van type I en type III voor aanhangwagenremmen Aanhangsel 3 — Modelformulier testrapport volgens punt 3.9 an aanhangsel 2 van deze bijlage Aanhangsel 4 — Modelformulier testrapport voor een alternatieve inrichting voor automatische remafstelling volgens punt 3.7.3 van aanhangsel 2 van deze bijlage Aanhangsel 5 — Inlichtingenformulier voor assen en remmen van aanhangwagens betreffende de alternatieve procedure van de typen I en III Bijlage 12 — Voorwaarden voor het testen van voertuigen met een oploopremsysteem Aanhangsel 1 — Figuren 1-8 Aanhangsel 2 — Testrapport over het bedieningsorgaan van het oploopremsysteem Aanhangsel 3 — Testrapport over de rem Aanhangsel 4 — Testrapport over de compatibiliteit van het bedieningsorgaan van de oplooprem, de overbrenging en de remmen van de aanhangwagen Bijlage 13 — Testvoorschriften voor voertuigen met een antiblokkeersysteem Aanhangsel 1 — Symbolen en definities Aanhangsel 2 — Benutting van wrijving Aanhangsel 3 — Remwerking op een wegdek met verschillende wrijvingscoëfficiënten Aanhangsel 4 — Methode voor selectie van een wegdek met lage wrijvingscoëfficiënt Bijlage 14 — Testvoorwaarden voor aanhangwagens met een elektrisch remsysteem Aanhangsel — Compatibiliteit van de vertragingsfactor van de aanhangwagen en de gemiddelde volledige remvertraging van de combinatie motorvoertuig/aanhangwagen (beladen en onbeladen aanhangwagen) Bijlage 15 — Traagheidsdynamometertestmethode voor remvoeringen ▼M1 Bijlage 16 — Compatibiliteit tussen trekkende voertuigen en aanhangwagens wat betreft datacommunicatie overeenkomstig ISO 11992 ▼B Bijlage 17 — Testprocedure ter beoordeling van de functionele compatibiliteit van voertuigen met elektrische bedieningsleidingen Bijlage 18 — Bijzondere voorschriften inzake de veiligheidsaspecten van complexe elektronische voertuigbesturingssystemen Bijlage 19 — Testen van de werking van remonderdelen van aanhangwagens Aanhangsel 1 — Modelformulier verificatierapport voor membraanremcilinders Aanhangsel 2 — Modelreferentieregistratie van testresultaten voor membraanremcilinders Aanhangsel 3 — Modelformulier verificatierapport voor veerremmen Aanhangsel 4 — Modelreferentieregistratie van testresultaten voor veerremmen Aanhangsel 5 — Inlichtingenformulier van het antiblokkeersysteem van de aanhangwagen Aanhangsel 6 — Testrapport van het antiblokkeersysteem van de aanhangwagen ▼M1 Aanhangsel 7 — Inlichtingenformulier voertuigstabiliteitsfunctie Aanhangsel 8 — Testrapport voertuigstabiliteitsfunctie ▼B ►M1 Aanhangsel 9 ◄ — Symbolen en definities ►M1 Aanhangsel 10 ◄ — Documentatieformulier voor de praktijktest als bedoeld in punt 4.4.2.9 van deze bijlage Bijlage 20 — Alternatieve procedure voor de typegoedkeuring van aanhangwagens Aanhangsel 1 — Methode voor berekening van de hoogte van het zwaartepunt Aanhangsel 2 — Verificatiegrafiek voor punt 3.2.1.5 — opleggers Aanhangsel 3 — Verificatiegrafiek voor punt 3.2.1.6 — middenasaanhangwagens Aanhangsel 4 — Verificatiegrafiek voor punt 3.2.1.7 — aanhangwagens Aanhangsel 5 — Symbolen en definities ▼M1 Bijlage 21 — Bijzondere voorschriften voor voertuigen met een voertuigstabiliteitsfunctie Aanhangsel 1 — Simulatie van de dynamische stabiliteit Aanhangsel 2 — Simulator van de dynamische stabiliteit en validering ervan Aanhangsel 3 — Testrapport simulator voertuigstabiliteitsfunctie ▼B

1. TOEPASSINGSGEBIED

1.1. Dit reglement is van toepassing op voertuigen van de categorieën M2, M3, N en O ( 1 ) wat het remsysteem betreft ( 2 ).

1.2. Dit reglement is niet van toepassing op:

1.2.1. voertuigen die zijn ontworpen voor snelheden tot 25 km/h;

1.2.2. aanhangwagens die niet mogen worden gekoppeld aan motorvoertuigen die zijn ontworpen voor snelheden hoger dan 25 km/h;

1.2.3. voertuigen die zijn ingericht om door gehandicapte personen te worden bestuurd.

1.3. Met inachtneming van de toepasselijke bepalingen van dit reglement vallen de in bijlage 1 genoemde systemen, inrichtingen, methoden en voorwaarden niet onder dit reglement.

2. DEFINITIES

In dit reglement wordt verstaan onder:

2.1. „goedkeuring van een voertuig”: de goedkeuring van een voertuigtype wat het remsysteem betreft;

2.2. „voertuigtype”: een categorie voertuigen die onderling niet verschillen op essentiële punten zoals:

2.2.1. voor motorvoertuigen:

2.2.1.1. de voertuigcategorie (zie punt 1.1);

2.2.1.2. de maximummassa, zoals gedefinieerd in punt 2.16;

2.2.1.3. de verdeling van de massa over de assen;

2.2.1.4. de maximumontwerpsnelheid;

2.2.1.5. een ander type remsysteem, met specifiekere verwijzing naar de eventuele aanwezigheid van een inrichting voor het remmen van een aanhangwagen, of de aanwezigheid van een regeneratief elektrisch remsysteem;

2.2.1.6. het aantal en de plaats van de assen;

2.2.1.7. het type motor;

2.2.1.8. het aantal versnellingen en hun overbrengingsverhoudingen;

2.2.1.9. de eindoverbrengingsverhoudingen;

2.2.1.10. de bandenmaten;

2.2.2. voor aanhangwagens:

2.2.2.1. de voertuigcategorie (zie punt 1.1);

2.2.2.2. de maximummassa, zoals gedefinieerd in punt 2.16;

2.2.2.3. de verdeling van de massa over de assen;

2.2.2.4. een ander type remsysteem;

2.2.2.5. het aantal en de plaats van de assen;

2.2.2.6. de bandenmaten;

2.3. „remsysteem”: het geheel van onderdelen dat als doel heeft een bewegend voertuig geleidelijk af te remmen of tot stilstand te brengen of een stilstaand voertuig op zijn plaats te houden; deze functies worden in punt 5.1.2 nader omschreven. Het systeem bestaat uit de bediening, de overbrenging en de rem zelf;

2.4. „bedieningsorgaan”: het orgaan dat door de bestuurder rechtstreeks wordt bediend (of, voor sommige aanhangwagens, door een assistent) om de voor het remmen vereiste energie toe te voeren aan de overbrenging of te regelen. Deze energie kan de spierkracht van de bestuurder, energie uit een andere door de bestuurder geregelde energiebron, in bepaalde gevallen de kinetische energie van een aanhangwagen, of een combinatie van deze diverse vormen van energie zijn;

2.4.1. „bediening/inwerkingstelling”: het aanspannen/indrukken en lossen van het bedieningsorgaan;

2.5. „overbrenging”: het geheel van onderdelen tussen het bedieningsorgaan en de rem dat deze op functionele wijze met elkaar verbindt. De overbrenging kan mechanisch, hydraulisch, pneumatisch, elektrisch of een combinatie hiervan zijn. Wanneer het remvermogen wordt geleverd of ondersteund door een van de bestuurder onafhankelijke energiebron, maakt de energiereserve deel uit van de overbrenging.

De overbrenging vervult twee onafhankelijke functies: de overbrenging van de bediening en de overbrenging van de energie. In dit reglement wordt met de term „overbrenging”, indien niet nader gespecificeerd, steeds zowel de bedienings- als de energieoverbrenging bedoeld. De bedieningsleiding en de toevoerleiding tussen trekkende voertuigen en aanhangwagens worden niet geacht deel uit te maken van de overbrenging;

2.5.1. „overbrenging van de bediening”: het geheel van onderdelen van de overbrenging dat de werking van de remmen regelt, met inbegrip van de bedieningsfunctie en de benodigde energiereserve(s);

2.5.2. „overbrenging van de energie”: het geheel van onderdelen dat de remmen de energie bezorgt die voor de werking ervan nodig is, met inbegrip van de energiereserve(s) die nodig is (zijn) voor de werking van de remmen;

2.6. „rem”: het onderdeel waar zich de krachten ontwikkelen die de beweging van het voertuig tegenwerken. De rem kan een wrijvingsrem zijn (als de krachten ontstaan door wrijving tussen twee ten opzichte van elkaar bewegende delen van het voertuig); een elektrische rem (als de krachten ontstaan door elektromagnetische werking tussen twee ten opzichte van elkaar bewegende delen van het voertuig die elkaar niet raken); een vloeistofrem (als de krachten ontstaan door de werking van een vloeistof welke zich bevindt tussen twee ten opzichte van elkaar bewegende delen van het voertuig); of een motorrem (als de krachten ontstaan door een gedoseerde vergroting van de op de wielen overgebrachte remmende werking van de motor);

2.7. „verschillende typen remsysteem”: systemen die onderling verschillen op essentiële punten zoals:

2.7.1. onderdelen met verschillende kenmerken;

2.7.2. een onderdeel van materialen met andere eigenschappen of van een andere vorm of afmetingen;

2.7.3. een andere samenstelling van de onderdelen;

2.8. „onderdeel van een remsysteem”: een van de afzonderlijke delen die samen het remsysteem vormen;

2.9. „continu remmen”: het remmen van een voertuigcombinatie middels een systeem met de volgende kenmerken:

2.9.1. één bedieningsorgaan, dat de bestuurder met één handeling vanaf zijn zitplaats geleidelijk bedient;

2.9.2. de voor het remmen van de tot de combinatie behorende voertuigen gebruikte energie wordt geleverd door dezelfde energiebron (dit kan de spierkracht van de bestuurder zijn);

2.9.3. het remsysteem zorgt voor het gelijktijdig of doelmatig gefaseerd remmen van elk der tot de combinatie behorende voertuigen, ongeacht hun plaats ten opzichte van elkaar;

2.10. „halfcontinu remmen”: het remmen van een voertuigcombinatie middels een systeem met de volgende kenmerken:

2.10.1. één bedieningsorgaan, dat de bestuurder met één handeling vanaf zijn zitplaats geleidelijk bedient;

2.10.2. de voor het remmen van de tot de combinatie behorende voertuigen gebruikte energie wordt geleverd door twee verschillende energiebronnen (waarvan er één de spierkracht van de bestuurder kan zijn);

2.10.3. het remsysteem zorgt voor het gelijktijdig of doelmatig gefaseerd remmen van elk der tot de combinatie behorende voertuigen, ongeacht hun plaats ten opzichte van elkaar;

2.11. „automatische remwerking”: de remwerking van de aanhangwagen(s) die automatisch optreedt wanneer onderdelen van de gekoppelde voertuigcombinatie worden gescheiden, zoals bij breuk van een koppeling, zonder dat de remdoelmatigheid van de rest van de combinatie hierdoor verloren gaat;

2.12. „oploopremmen”: het remmen dat wordt bewerkstelligd door gebruikmaking van de krachten die ontstaan door nadering van de aanhangwagen tot het trekkende voertuig;

2.13. „geleidelijk en gedoseerd remmen”: een vorm van remmen waarbij, binnen het normale werkingsgebied van het remsysteem en tijdens bediening van de remmen (zie punt 2.4.1):

2.13.1. de bestuurder te allen tijde de remkracht kan vergroten of verkleinen door middel van het bedieningsorgaan;

2.13.2. de remkracht evenredig varieert met de bediening van het bedieningsorgaan (monotone functie); en

2.13.3. de remkracht gemakkelijk met voldoende nauwkeurigheid kan worden geregeld;

2.14. „gefaseerd remmen”: een functie vervuld door twee of meer reminrichtingen die worden bediend met een gemeenschappelijk orgaan, waarbij aan een van de inrichtingen prioriteit kan worden verleend door de andere inrichting(en) zodanig terug te faseren dat een grotere bedieningsbeweging nodig is om ze in werking te stellen;

2.15. „continuremsysteem”: een aanvullend remsysteem dat lange tijd achtereen een remeffect kan uitoefenen en handhaven zonder aanmerkelijke vermindering van de remwerking. Onder „continuremsysteem” wordt het gehele systeem verstaan, met inbegrip van het bedieningsorgaan.

2.15.1. Het continuremsysteem kan bestaan uit een enkele inrichting of uit een combinatie van inrichtingen. Elke inrichting kan een eigen bedieningsorgaan hebben.

2.15.2. Bedieningsconfiguraties voor continuremsystemen:

2.15.2.1. „onafhankelijk continuremsysteem”: een continuremsysteem met een bedieningsorgaan dat onafhankelijk is van dat van de bedrijfs- en andere remsystemen;

2.15.2.2. „geïntegreerd continuremsysteem”: een continuremsysteem met een bedieningsorgaan dat zodanig deel uitmaakt van het bedrijfsremsysteem dat zowel het continuremsysteem als het bedrijfsremsysteem gelijktijdig of doelmatig gefaseerd in werking treedt door het in werking stellen van de gecombineerde bedieningsinrichting;

2.15.2.3. „gecombineerd continuremsysteem”: een geïntegreerd continuremsysteem dat tevens een uitschakelinrichting heeft die het mogelijk maakt met het gecombineerde bedieningsorgaan alleen het bedrijfsremsysteem in werking te stellen;

2.16. „beladen voertuig”: tenzij anders vermeld, een tot de maximummassa beladen voertuig;

2.17. „maximummassa”: de door de voertuigfabrikant opgegeven technisch toelaatbare maximummassa (deze kan hoger zijn dan de door de nationale overheid toegestane maximummassa);

2.18. „massaverdeling over de assen”: de verdeling over de assen van de invloed van de zwaartekracht op de massa van het voertuig en/of de inhoud ervan;

2.19. „wiel-/asbelasting”: de verticale statische reactiekracht van het wegdek uitgeoefend in het contactgebied op het wiel (de wielen) van de as;

2.20. „maximale wiel-/asbelasting in stationaire toestand”: de belasting op het wiel of de as in stationaire toestand wanneer het voertuig beladen is;

2.21. „regeneratief elektrisch remsysteem”: een remsysteem dat tijdens vertraging de kinetische energie van het voertuig omzet in elektrische energie;

2.21.1. „bedieningsorgaan van een regeneratief elektrisch remsysteem”: een inrichting die de werking van het regeneratieve elektrische remsysteem regelt;

2.21.2. „regeneratief elektrisch remsysteem van categorie A”: een regeneratief elektrisch remsysteem dat geen deel uitmaakt van het bedrijfsremsysteem;

2.21.3. „regeneratief elektrisch remsysteem van categorie B”: een regeneratief elektrisch remsysteem dat deel uitmaakt van het bedrijfsremsysteem;

2.21.4. „elektrische ladingstoestand”: de momentane verhouding tussen de in de tractiebatterij opgeslagen hoeveelheid elektrische energie en de maximale hoeveelheid elektrische energie die in die batterij kan worden opgeslagen;

2.21.5. „tractiebatterij”: het geheel van accumulatoren dat de energiereserve vormt voor het voeden van de tractiemotor(en) van het voertuig;

2.22. „hydraulisch remsysteem met energieopslag”: een remsysteem waarin de energie wordt geleverd door een hydraulische vloeistof onder druk in één of meer accumulatoren die gevoed worden door één of meer compressoren die elk zijn voorzien van een systeem dat de druk tot een maximumwaarde begrenst. Deze waarde moet door de fabrikant worden opgegeven;

2.23. „gelijktijdige blokkering van de voor- en achterwielen”: hiervan is sprake wanneer het tijdsinterval tussen de eerste blokkering van het laatste (tweede) wiel op de achteras en de eerste blokkering van het laatste (tweede) wiel op de vooras minder bedraagt dan 0,1 seconde;

2.24. „Elektrische bedieningsleiding”: de elektrische verbinding tussen motorvoertuig en aanhangwagen die bediening van de remfunctie van de aanhangwagen mogelijk maakt. De verbinding omvat de elektrische bedrading en connector, alsook de onderdelen voor datacommunicatie en de elektrische energievoorziening voor de bedieningsoverbrenging van de aanhangwagen;

2.25. „datacommunicatie”: de overdracht van digitale gegevens volgens de regels van een protocol;

2.26. „punt-tot-punt”: een communicatienetwerktopologie met slechts twee eenheden. Elke eenheid heeft een geïntegreerde aansluiting voor de communicatieleiding;

2.27. „regeling van de koppelingskracht”: een systeem/functie om de vertragingsfactor van het trekkende voertuig en de aanhangwagen automatisch te balanceren;

2.28. „nominale waarde”: in de definities van de remreferentiewerking, een waarde die de overdrachtsfunctie van het remsysteem betreft en voor zelfstandig en in combinatie gebruikte voertuigen de invoer- en uitvoerwaarden vergelijkt;

2.28.1. „nominale waarde”: voor een motorvoertuig, de bij typegoedkeuring aantoonbare karakteristieke waarde die het verband tussen de vertragingsfactor van het zelfstandige voertuig en de reminvoervariabele weergeeft;

2.28.2. „nominale waarde”: voor een aanhangwagen, de bij typegoedkeuring aantoonbare karakteristieke waarde die het verband tussen de vertragingsfactor en het koppelingskopsignaal weergeeft;

2.28.3. „nominale vraagwaarde”: voor de regeling van de koppelingskracht, de bij typegoedkeuring aantoonbare karakteristieke waarde die het verband weergeeft tussen het koppelingskopsignaal en de vertragingsfactor, binnen de grenswaarden van de compatibiliteitsbanden van bijlage 10;

2.29. „automatisch gestuurd remmen”: een functie binnen een complex elektronisch regelsysteem die het remsysteem (de remsystemen) of de remmen van bepaalde assen in werking stelt om het voertuig te vertragen, met of zonder directe tussenkomst van de bestuurder, en die het gevolg is van de automatische evaluatie van aan boord gegenereerde informatie;

2.30. „selectief remmen”: een functie binnen een complex elektronisch regelsysteem die onafhankelijke remmen op automatische wijze in werking stelt, waarbij de vertraging van het voertuig ondergeschikt is aan wijziging van het gedrag van het voertuig;

2.31. „referentieremkrachten”: de bij typegoedkeuring opgegeven remkrachten van een as die aan de omtrek van de band op een rollenbank worden ontwikkeld in verhouding tot de remcilinderdruk;

2.32. „remsignaal”: logisch signaal dat de inwerkingstelling van de rem volgens punt 5.2.1.30 aangeeft;

2.33. „noodremsignaal”: logisch signaal dat de inwerkingstelling van de noodrem volgens punt 5.2.1.31 aangeeft;

▼M1

2.34. „voertuigstabiliteitsfunctie”: een elektronische controlefunctie voor een voertuig die de dynamische stabiliteit van het voertuig verbetert.

2.34.1. Een voertuigstabiliteitsfunctie omvat een of meer van de volgende functies:

a) richtingscontrole;

b) beveiliging tegen kantelen.

2.34.2. Controlefuncties binnen een voertuigstabiliteitsfunctie:

2.34.2.1. „richtingscontrole”: een functie binnen een voertuigstabiliteitsfunctie die de bestuurder in onder- en overstuursituaties, binnen de fysische grenzen van het voertuig, helpt om de door hem gewenste richting van een motorvoertuig te behouden, dan wel om een aanhangwagen in dezelfde richting te laten rijden als het trekkende voertuig;

2.34.2.2. „beveiliging tegen kantelen”: een functie binnen een voertuigstabiliteitsfunctie die op een dreigende kanteling reageert om het motorvoertuig, de combinatie van trekkend voertuig en aanhangwagen of de aanhangwagens tijdens dynamische manoeuvres, binnen de fysische grenzen van het voertuig, te stabiliseren;

2.35. „testaanhangwagen”: een aanhangwagen die representatief is voor het type waarvoor goedkeuring wordt aangevraagd;

2.36. „remfactor (BF)”: verhouding van de invoer-uitvoerversterking van de rem.

▼B

3. GOEDKEURINGSAANVRAAG

3.1. De goedkeuringsaanvraag voor een voertuigtype wat het remsysteem betreft, wordt ingediend door de voertuigfabrikant of zijn daartoe gemachtigde vertegenwoordiger.

3.2. De aanvraag gaat vergezeld van de hieronder genoemde documenten in drievoud en van de volgende gegevens:

3.2.1. een beschrijving van het voertuigtype met betrekking tot de in punt 2.2 vermelde onderdelen. De nummers en/of symbolen ter identificatie van het voertuigtype en, voor motorvoertuigen, het motortype moeten worden gespecificeerd;

3.2.2. een lijst van de onderdelen die samen het remsysteem vormen, met duidelijke identificatie per onderdeel;

3.2.3. een schema van het samengestelde remsysteem, met vermelding van de plaats van de onderdelen ervan in het voertuig;

3.2.4. detailtekeningen waarmee elk onderdeel snel kan worden teruggevonden en geïdentificeerd.

3.3. Een voertuig dat representatief is voor het goed te keuren type wordt ter beschikking gesteld van de met de goedkeuringstests belaste technische dienst.

3.4. Alvorens typegoedkeuring te verlenen, verifieert de bevoegde instantie dat afdoende maatregelen zijn genomen om doelmatige controle van de conformiteit van de productie te waarborgen.

4. GOEDKEURING

4.1. Als het krachtens dit reglement goed te keuren voertuigtype aan de voorschriften van de punten 5 en 6 voldoet, wordt voor dat voertuigtype goedkeuring verleend.

4.2. Aan elk goedgekeurd type wordt een goedkeuringsnummer toegekend. De eerste twee cijfers evan ►M1 (op dit moment 11) ◄ geven de wijzigingenreeks aan met de recentste belangrijke technische wijzigingen van het reglement op de datum van goedkeuring. Dezelfde overeenkomstsluitende partij mag hetzelfde nummer niet aan hetzelfde voertuigtype met een ander type remsysteem of aan een ander voertuigtype toekennen.

4.3. Van de goedkeuring of de weigering van goedkeuring van een voertuigtype krachtens dit reglement wordt aan de overeenkomstsluitende partijen die dit reglement toepassen, mededeling gedaan door middel van een formulier volgens het model in bijlage 2 bij dit reglement en een samenvatting van de informatie in de in de punten 3.2.1 tot en met 3.2.4 bedoelde documenten; de door de aanvrager verstrekte tekeningen zijn maximaal van A4-formaat (210 × 297 mm) of tot dit formaat opgevouwen, en zijn op een passende schaal uitgevoerd.

4.4. Op elk voertuig dat beantwoordt aan een krachtens dit reglement goedgekeurd voertuigtype, wordt een internationaal goedkeuringsmerk aangebracht op een op het goedkeuringsformulier vermelde, duidelijk zichtbare en eenvoudig bereikbare plaats. Dit merk bestaat uit:

4.4.1. een cirkel met daarin de letter E, gevolgd door het nummer van het land dat de goedkeuring heeft verleend ( 3 ), en

4.4.2. het nummer van dit reglement, gevolgd door de letter R, een liggend streepje en het goedkeuringsnummer rechts van de in punt 4.4.1 voorgeschreven cirkel.

4.5. Bij goedkeuring van een voertuig van categorie M2 of M3 volgens de bepalingen van punt 1.8 van bijlage 4 bij dit reglement, wordt het nummer van het reglement echter gevolgd door de letter M.

4.6. Indien het voertuig beantwoordt aan een voertuigtype dat op basis van een of meer andere aan de overeenkomst gehechte reglementen is goedgekeurd in het land dat de goedkeuring krachtens dit reglement heeft verleend, behoeft het in punt 4.4.1 bedoelde symbool niet te worden herhaald; in dat geval worden het reglement, de goedkeuringsnummers en de aanvullende symbolen van alle reglementen op basis waarvan goedkeuring is verleend in het land dat de goedkeuring krachtens dit reglement heeft verleend, in verticale kolommen rechts van het in punt 4.4.1 bedoelde symbool vermeld.

4.7. Het goedkeuringsmerk moet goed leesbaar en onuitwisbaar zijn.

4.8. Het goedkeuringsmerk wordt vlakbij of op het gegevensplaatje van het voertuig aangebracht.

4.9. Bijlage 3 bij dit reglement bevat voorbeelden van de opstelling van goedkeuringsmerken.

5. SPECIFICATIES

5.1. Algemeen

5.1.1. Remsysteem

5.1.1.1. Het remsysteem moet zodanig zijn ontworpen, gebouwd en gemonteerd dat het voertuig bij normaal gebruik en ondanks eventueel optredende trillingen kan voldoen aan de voorschriften van dit reglement.

5.1.1.2. Het remsysteem moet met name zodanig zijn ontworpen, gebouwd en gemonteerd, dat het bestand is tegen corrosie en veroudering.

5.1.1.3. De remvoeringen mogen geen asbest bevatten.

5.1.1.4. Magnetische of elektrische velden mogen geen nadelige invloed hebben op de doelmatigheid van de remsystemen, met inbegrip van de elektrische bedieningsleiding. Dit is aangetoond als is voldaan aan de bepalingen van Reglement nr. 10, wijzigingenreeks 02.

5.1.1.5. Een storingsdetectiesignaal mag het vraagsignaal in de bedieningsoverbrenging tijdelijk (< 10 ms) onderbreken, mits dit de remwerking niet negatief beïnvloedt.

5.1.2. Functies van het remsysteem

Het in punt 2.3 gedefinieerde remsysteem moet de volgende functies vervullen:

5.1.2.1. Bedrijfsremsysteem

Het bedrijfsremsysteem moet het mogelijk maken de beweging van het voertuig te beheersen en het veilig, snel en doeltreffend tot stilstand te brengen, ongeacht de snelheid en belading ervan, op neerwaartse of opwaartse hellingen. Deze remwerking moet kunnen worden gedoseerd. De bestuurder moet deze remwerking vanaf zijn zitplaats kunnen bewerkstelligen zonder zijn handen van het stuur te nemen.

5.1.2.2. Hulpremsysteem

Het hulpremsysteem moet het mogelijk maken het voertuig binnen een redelijke afstand tot stilstand te brengen in geval van een storing in het bedrijfsremsysteem. Deze remwerking moet kunnen worden gedoseerd. De bestuurder moet deze remwerking vanaf zijn zitplaats kunnen bewerkstelligen terwijl hij ten minste één hand op het stuur houdt. Bij deze voorschriften wordt aangenomen dat er zich niet meer dan één storing in het bedrijfsremsysteem tegelijkertijd kan voordoen.

5.1.2.3. Parkeerremsysteem

Het parkeerremsysteem moet het mogelijk maken het voertuig op een op- of neerwaartse helling op zijn plaats te houden, ook als de bestuurder afwezig is, waarbij de werkzame onderdelen op zuiver mechanische wijze vergrendeld blijven. De bestuurder moet deze remwerking vanaf zijn zitplaats kunnen bewerkstelligen, met inachtneming, voor een aanhangwagen, van punt 5.2.2.10. Het luchtremsysteem van de aanhangwagen en het parkeerremsysteem van het trekkende voertuig kunnen gelijktijdig worden bediend, mits de bestuurder te allen tijde kan controleren of de op zuiver mechanische wijze verkregen werking van de parkeerrem van de voertuigcombinatie voldoende is.

5.1.3. Verbindingen voor drukluchtremsystemen tussen motorvoertuigen en aanhangwagens

5.1.3.1. De verbindingen van de drukluchtremsystemen tussen motorvoertuigen en aanhangwagens moeten voldoen aan punt 5.1.3.1.1, 5.1.3.1.2 of 5.1.3.1.3:

5.1.3.1.1. één pneumatische toevoerleiding en één pneumatische bedieningsleiding;

5.1.3.1.2. één pneumatische toevoerleiding, één pneumatische bedieningsleiding en één elektrische bedieningsleiding;

5.1.3.1.3. één pneumatische toevoerleiding en één elektrische bedieningsleiding, met inachtneming van voetnoot ( 4 ).

5.1.3.2. Van de elektrische bedieningsleiding van het motorvoertuig moet worden aangegeven of deze beantwoordt aan punt 5.2.1.18.2 zonder hulp van de pneumatische bedieningsleiding. Tevens moet worden vermeld of er sprake is van twee bedieningsleidingen volgens punt 5.1.3.1.2 of van alleen een elektrische bedieningsleiding volgens punt 5.1.3.1.3.

5.1.3.3. Een motorvoertuig volgens punt 5.1.3.1.3 moet bij aankoppeling van een aanhangwagen volgens punt 5.1.3.1.1 herkennen dat deze niet compatibel is. Bij onderlinge aansluiting van beide voertuigen via de elektrische bedieningsleiding van het trekkende voertuig moet de bestuurder worden gewaarschuwd door het in punt 5.2.1.29.1.1 beschreven rode optische waarschuwingssignaal, en bij energietoevoer aan het systeem moeten de remmen van het trekkende voertuig automatisch in werking worden gesteld. De bij deze inwerkingstelling verkregen remwerking moet ten minste gelijkwaardig zijn aan die van punt 2.3.1 van bijlage 4 bij dit reglement.

5.1.3.4. Een motorvoertuig met twee bedieningsleidingen volgens punt 5.1.3.1.2 moet bij elektrische aansluiting van een aanhangwagen met eveneens twee bedieningsleidingen voldoen aan de volgende voorwaarden:

5.1.3.4.1. in de koppelingskop zijn beide signalen aanwezig, en de aanhangwagen gebruikt daarvan het elektrische bedieningssignaal, tenzij dit signaal geacht wordt te zijn uitgevallen. In dat geval schakelt de aanhangwagen automatisch over op de pneumatische bedieningsleiding;

5.1.3.4.2. elk voertuig voldoet aan de desbetreffende voorschriften van bijlage 10 bij dit reglement voor zowel de elektrische als de pneumatische bedieningsleiding; en

5.1.3.4.3. wanneer het elektrische bedieningssignaal langer dan 1 seconde groter is dan het equivalent van 100 kPa, controleert de aanhangwagen of er een pneumatisch signaal aanwezig is; zo niet, dan wordt de bestuurder door de aanhangwagen gewaarschuwd middels het in punt 5.2.1.29.2 bedoelde aparte gele waarschuwingssignaal.

5.1.3.5. Een aanhangwagen kan zijn uitgerust volgens punt 5.1.3.1.3, mits bediening slechts mogelijk is bij aansluiting op een motorvoertuig met een elektrische bedieningsleiding die voldoet aan de voorschriften van punt 5.2.1.18.2. In alle andere gevallen moet de aanhangwagen bij elektrische aansluiting automatisch de remmen in werking stellen of houden. De bestuurder moet worden gewaarschuwd middels het in punt 5.2.1.29.2 bedoelde aparte gele waarschuwingssignaal.

5.1.3.6. De elektrische bedieningsleiding moet beantwoorden aan ISO 11992-1 en 11992-2:2003 en van het type punt-tot-punt zijn, met een 7-polige connector volgens ISO 7638-1 of 7638-2:1997. De datacontacten van de connector volgens ISO 7638 mogen uitsluitend worden gebruikt voor de overdracht van informatie over de remfuncties (met inbegrip van ABS) en loopwerkfuncties (besturing, banden en ophanging) volgens ISO 11992-2:2003. De remfuncties hebben prioriteit en moeten in de normale of in de storingsmodus worden gehouden. De transmissie van loopwerkinformatie mag de remfuncties niet vertragen. De voeding, via de connector volgens ISO 7638, mag alleen worden gebruikt voor rem- en loopwerkfuncties en voor de overdracht van niet via de elektrische bedieningsleiding verzonden informatie over de aanhangwagen. In alle gevallen zijn evenwel de bepalingen van punt 5.2.2.18 van toepassing. De stroomvoeding van alle overige functies moet langs andere weg plaatsvinden.

▼M1

5.1.3.6.1. De ondersteuning van berichten overeenkomstig ISO 11992-2:2003 met inbegrip van Amd.1:2007 voor het trekkende voertuig en de aanhangwagen in kwestie is beschreven in bijlage 16.

▼B

►M1 5.1.3.6.2 ◄ . De functionele compatibiliteit van trekkende en getrokken voertuigen met elektrische bedieningsleidingen als hierboven beschreven, moet bij typegoedkeuring worden beoordeeld door te controleren of wordt voldaan aan de desbetreffende voorschriften van ►M1 ISO 11992:2003 met inbegrip van ISO 11992-2:2003 en Amd.1:2007 ◄ , delen 1 en 2. Bijlage 17 bij dit reglement bevat een voorbeeld van tests die voor deze beoordeling kunnen worden gebruikt.

►M1 5.1.3.6.3 ◄ . Bij elektrische aansluiting van een motorvoertuig met een elektrische bedieningsleiding op een aanhangwagen met een elektrische bedieningsleiding moet in het motorvoertuig een langer durende storing (> 40 ms) in de elektrische bedieningsleiding worden geconstateerd en aan de bestuurder worden gemeld middels het in punt 5.2.1.29.1.2 bedoelde gele waarschuwingssignaal, wanneer de voertuigen via de elektrische bedieningsleiding op elkaar worden aangesloten.

5.1.3.7. Als bij inwerkingstelling van het parkeerremsysteem van het motorvoertuig ook een remsysteem van de aanhangwagen in werking treedt, zoals is toegestaan volgens punt 5.1.2.3, zijn de volgende aanvullende voorschriften van toepassing:

5.1.3.7.1. als het motorvoertuig beantwoordt aan punt 5.1.3.1.1, moet bij inwerkingstelling van het parkeerremsysteem van het motorvoertuig een remsysteem van de aanhangwagen in werking worden gesteld via de pneumatische bedieningsleiding;

5.1.3.7.2. als het motorvoertuig beantwoordt aan punt 5.1.3.1.2, moet bij inwerkingstelling van het parkeerremsysteem van het motorvoertuig een remsysteem van de aanhangwagen in werking worden gesteld volgens punt 5.1.3.7.1. Daarnaast kan bij inwerkingstelling van het parkeerremsysteem ook een remsysteem op de aanhangwagen in werking worden gesteld via de elektrische bedieningsleiding;

5.1.3.7.3. als het motorvoertuig beantwoordt aan punt 5.1.3.1.3 of, als het voldoet aan de voorschriften van punt 5.2.1.18.2 zonder hulp van de pneumatische bedieningsleiding, aan punt 5.1.3.1.2, moet bij inwerkingstelling van het parkeerremsysteem van het motorvoertuig een remsysteem van de aanhangwagen in werking worden gesteld via de elektrische bedieningsleiding. Bij uitschakeling van de stroomvoorziening van het remsysteem van het motorvoertuig moet de remwerking van de aanhangwagen plaatsvinden door de toevoerleiding te laten leegstromen (daarnaast kan de pneumatische bedieningsleiding onder druk blijven); de toevoerleiding mag alleen leeg blijven tot de stroomtoevoer van het remsysteem van het motorvoertuig wordt hersteld en tegelijkertijd de remwerking van de aanhangwagen via de elektrische bedieningsleiding wordt hersteld.

5.1.3.8. Uitschakelinrichtingen die niet automatisch in werking treden, zijn niet toegestaan. Voor gelede voertuigcombinaties moeten de flexibele slangen en kabels deel uitmaken van het motorvoertuig. In alle overige gevallen moeten de flexibele slangen en kabels deel uitmaken van de aanhangwagen.

5.1.4. Voorschriften voor de periodieke technische inspectie van remsystemen

5.1.4.1. Het moet mogelijk zijn de staat van de aan slijtage onderhevige onderdelen van de bedrijfsrem te beoordelen, zoals de remvoering en remtrommels/-schijven (voor trommels of schijven behoeft de slijtage niet per se tijdens een periodieke technische inspectie te worden beoordeeld). De methode die hierbij kan worden gevolgd, wordt beschreven in de punten 5.2.1.11.2 en 5.2.2.8.2.

5.1.4.2. Om de remkracht van elke as van een voertuig met een drukluchtremsysteem tijdens gebruik te kunnen bepalen, zijn testaansluitingen voor de luchtdruk nodig: 5.1.4.2.1. in elk onafhankelijk circuit van het remsysteem: op een goed bereikbare plaats zo dicht mogelijk in de buurt van de remcilinder in de minst gunstige positie wat de in bijlage 6 beschreven responsietijd betreft; 5.1.4.2.2. in een remsysteem met een in punt 7.2 van bijlage 10 bedoeld drukregelventiel: op een goed bereikbare plaats in de drukleiding, voor of achter het regelventiel, en er zo dichtbij mogelijk bij in de buurt. Als dit ventiel pneumatisch wordt geregeld, is een extra testaansluiting nodig om de beladen toestand te simuleren. Als het remsysteem niet is uitgerust met een dergelijk ventiel, moet worden voorzien in een enkele druktestaansluiting overeenkomstig bovengenoemde stroomafwaartse aansluiting. Deze testaansluitingen moeten vanaf de grond of vanuit het voertuig eenvoudig bereikbaar zijn; 5.1.4.2.3. op een goed bereikbare plaats zo dicht mogelijk in de buurt van het energieopslagsysteem in de minst gunstige positie als bedoeld in punt 2.4 van bijlage 7, deel A; 5.1.4.2.4. in elk onafhankelijk circuit van het remsysteem om de in- en uitvoerdruk van de volledige overbrengingsleiding te kunnen controleren. 5.1.4.2.5. De druktestaansluitingen moeten voldoen aan punt 4 van ISO 3583:1984.

5.1.4.3. De voorgeschreven druktestaansluitingen mogen niet minder goed bereikbaar zijn na wijziging en montage van accessoires of vanwege de carrosserie.

5.1.4.4. Het moet mogelijk zijn in statische toestand maximale remkrachten te ontwikkelen op een traagheidsdynamometer of rollenbank.

5.1.4.5. Gegevens over remsystemen: 5.1.4.5.1. De gegevens over de drukluchtremsystemen voor de functionele en efficiëntietest moeten op een zichtbare plaats in onuitwisbare vorm op het voertuig worden vermeld of anderszins vrij beschikbaar zijn (bv. handleiding of elektronisch bestand). 5.1.4.5.2. Voor voertuigen met een drukluchtremsysteem moeten in elk geval de volgende gegevens worden verstrekt: Gegevens pneumatische karakteristiek:



Compressor/ontluchtingsventiel (1) Max. uitschakeldruk = … kPa Min. inschakeldruk = … kPa Veiligheidsklep voor vier circuits Statische sluitingsdruk = … kPa Regelklep of hoofdremventiel (4) van aanhangwagen, naargelang het geval Overeenkomstige persdruk voor een werkdruk van 150 kPa = … kPa Minimumontwerpdruk in het bedrijfsremsysteem voor berekening (1) (2)



As(sen) Type remcilinder (3) Bedrijf/Parkeer / / / Maximumslag (3) smax = … mm Hefboomlengte (3) = … mm

5.1.4.6. Referentieremkrachten 5.1.4.6.1. Voor voertuigen met een drukluchtremsysteem moeten referentieremkrachten worden bepaald met behulp van een rollenbank. 5.1.4.6.2. Per as moeten referentieremkrachten worden bepaald voor een remcilinderdruk tussen 100 kPa en de druk die ontstaat onder de voorwaarden van type 0. Bij aanvraag van een typegoedkeuring moeten referentieremkrachten worden opgegeven voor een remcilinderdruk vanaf 100 kPa. Deze gegevens moeten door de fabrikant van het voertuig overeenkomstig punt 5.1.4.5.1 ter beschikking worden gesteld. 5.1.4.6.3. De referentieremkrachten moeten zodanig worden opgegeven dat het voertuig een vertragingsfactor kan opwekken volgens de waarde die voor het desbetreffende voertuig is vastgelegd in bijlage 4 bij dit reglement (50 % voor voertuigen van de categorieën M2, M3, N2, N3, O3 en O4, behalve opleggers; 45 % voor opleggers), wanneer de op de rollenbank gemeten remkracht voor elke as, ongeacht de lading, niet minder is dan de referentieremkracht bij een bepaalde remcilinderdruk binnen het opgegeven bedrijfsdrukbereik ( 9 ).

5.1.4.7. Het moet mogelijk zijn die complexe elektronische systemen voor regeling van de remfuncties op eenvoudige wijze op hun correcte werking te controleren. Als daarvoor bijzondere informatie nodig is, moet deze vrij ter beschikking worden gesteld. 5.1.4.7.1. Bij typegoedkeuring moet het toegepaste middel ter bescherming tegen eenvoudige ongeoorloofde wijziging van de werking van het door de fabrikant gekozen controlemiddel (bv. waarschuwingssignaal) op vertrouwelijke basis worden toegelicht. Aan dit voorschrift inzake bescherming wordt ook voldaan als er is voorzien in een tweede manier om de correcte bedrijfsstatus te controleren.

5.1.5. De voorschriften van bijlage 18 zijn van toepassing op de veiligheidsaspecten van alle complexe elektronische voertuigbesturingssystemen die zorgen voor of deel uitmaken van de bedieningsoverbrenging van de remfunctie, ook die welke gebruik maken van het remsysteem (de remsystemen) voor automatisch gestuurd of selectief remmen. Systemen of functies die het remsysteem gebruiken om een doel op een hoger niveau te bereiken, vallen echter alleen onder bijlage 18 voor zover zij een directe invloed hebben op het remsysteem. Indien aanwezig, mogen dergelijke systemen of functies tijdens de typegoedkeuringstests van het remsysteem niet worden uitgeschakeld.

5.2. Kenmerken van remsystemen

5.2.1. Voertuigen van de categorieën M2, M3 en N

5.2.1.1. Het geheel van remsystemen waarvan het voertuig is voorzien moet beantwoorden aan de voorschriften voor het bedrijfs-, het hulp- en het parkeerremsysteem.

5.2.1.2. De bedrijfs-, hulp- en parkeerremsystemen mogen gemeenschappelijke onderdelen hebben, mits aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: 5.2.1.2.1. er dienen ten minste twee bedieningsorganen te zijn die onafhankelijk van elkaar werken en voor de bestuurder vanuit zijn normale zithouding gemakkelijk bereikbaar zijn. Voor alle voertuigcategorieën, behalve M2 en M3, geldt dat elk rembedieningsorgaan (behalve dat van continuremsystemen) in de volledig uitgeschakelde positie moet terugkeren wanneer het wordt losgelaten. Dit voorschrift is niet van toepassing op het bedieningsorgaan van het parkeerremsysteem (of dat onderdeel van een gecombineerd bedieningsorgaan) wanneer dit bij inwerkingstelling van het systeem mechanisch wordt vergrendeld; 5.2.1.2.2. het bedieningsorgaan van het bedrijfsremsysteem moet onafhankelijk werken van dat van het parkeerremsysteem; 5.2.1.2.3. indien het bedrijfsremsysteem en het hulpremsysteem worden bediend met hetzelfde orgaan, mag de verbinding tussen dat bedieningsorgaan en de diverse onderdelen van de overbrengingssystemen na een bepaalde gebruiksperiode niet minder goed werken; 5.2.1.2.4. indien het bedrijfsremsysteem en het hulpremsysteem worden bediend door hetzelfde orgaan, moet het parkeerremsysteem in werking kunnen worden gesteld terwijl het voertuig in beweging is. Dit voorschrift is niet van toepassing als het bedrijfsremsysteem met een hulpbediening in werking kan worden gesteld, ook al is dat gedeeltelijk; 5.2.1.2.5. onverminderd de voorschriften van punt 5.1.2.3 kunnen het bedrijfsremsysteem en het parkeerremsysteem voor de overbrenging gebruik maken van dezelfde onderdelen, mits bij storing in enig onderdeel van de overbrenging nog altijd wordt voldaan aan de voorschriften voor het hulpremsysteem; 5.2.1.2.6. bij breuk in een ander onderdeel dan de remmen (zoals gedefinieerd in punt 2.6) of de onderdelen bedoeld in punt 5.2.1.2.8, of bij enigerlei andere storing in het bedrijfsremsysteem (slechte werking, gehele of gedeeltelijke uitputting van een energiereserve) moet het mogelijk zijn met het hulpremsysteem of dat gedeelte van het bedrijfsremsysteem dat niet door de storing wordt getroffen, het voertuig tot stilstand te brengen volgens de voorwaarden die gelden voor het hulpremsysteem; 5.2.1.2.7. wanneer het hulpremsysteem en het bedrijfsremsysteem een gemeenschappelijk bedieningsorgaan en een gemeenschappelijke overbrenging hebben, geldt in het bijzonder: 5.2.1.2.7.1. indien het bedrijfsremsysteem in werking wordt gesteld door de spierkracht van de bestuurder en deze wordt bekrachtigd door één of meer energiereserves, moet het hulpremsysteem bij storing in deze bekrachtiging in werking kunnen worden gesteld door middel van de spierkracht van de bestuurder, bijgestaan door eventuele niet door de storing getroffen energiereserves, waarbij de op het bedieningsorgaan uit te oefenen kracht de voorgeschreven maxima niet mag overschrijden; 5.2.1.2.7.2. indien de kracht en de overbrenging van de bedrijfsrem uitsluitend worden verkregen middels een door de bestuurder bediende energiereserve, moeten er ten minste twee volledig onafhankelijke energiereserves zijn, elk met een eigen, eveneens onafhankelijke overbrenging; elk van deze reserves mag werken op de remmen van slechts twee of meer wielen die zo zijn gekozen dat deze zelf de voorgeschreven hulpremwerking tot stand kunnen brengen zonder de stabiliteit van het voertuig tijdens het remmen in gevaar te brengen; bovendien moet elk van deze energiereserves zijn voorzien van een waarschuwingsinrichting volgens punt 5.2.1.13. In elk bedrijfsremcircuit in ten minste een van de drukluchtreservoirs moet een inrichting voor aftappen en ontluchten zijn voorzien op een geschikte, eenvoudig bereikbare plaats; 5.2.1.2.7.3. indien de kracht en de bediening van de bedrijfsrem uitsluitend worden verkregen door het gebruik van een energiereserve, kan worden volstaan met één energiereserve voor de overbrenging, mits de voorgeschreven hulpremwerking wordt gewaarborgd door uitoefening van de spierkracht van de bestuurder op het bedieningsorgaan van de bedrijfsrem en mits wordt voldaan aan de voorschriften van punt 5.2.1.6; 5.2.1.2.8. bepaalde delen, zoals het pedaal en de steun ervan, de hoofdremcilinder en de zuiger(s) ervan (hydraulische systemen), de regelklep (hydraulische en/of pneumatische systemen), de verbinding tussen het pedaal en de hoofdremcilinder of de regelklep, de remcilinders en de zuigers ervan (hydraulische en/of pneumatische systemen) en de samenstellingen van hefboom en nokken van de remmen, mogen niet worden geacht stuk te kunnen gaan, mits zij ruim bemeten zijn, moeten voor onderhoud eenvoudig bereikbaar zijn en moeten tenminste dezelfde veiligheidskenmerken hebben als die vereist voor andere essentiële onderdelen van het voertuig (zoals het stangenstelsel van de stuurinrichting). Ieder onderdeel dat, indien het stuk zou gaan, tot gevolg zou hebben dat het voertuig niet kan remmen met een doeltreffendheid die tenminste gelijk is aan die vereist voor de hulpremwerking, moet van metaal of een materiaal met gelijkwaardige eigenschappen zijn vervaardigd en mag niet noemenswaardig vervormen bij normale werking van de remsystemen.

5.2.1.3. Als het bedrijfsremsysteem en het hulpremsysteem elk een eigen bedieningsorgaan hebben, mag gelijktijdige bediening van beide organen niet tot gevolg hebben dat het bedrijfsremsysteem en het hulpremsysteem niet meer werken, noch als beide remsystemen voordien op de juiste wijze werkten, noch als één ervan gebreken vertoonde.

5.2.1.4. Het bedrijfsremsysteem moet, ongeacht of het is gecombineerd met het hulpremsysteem, waarborgen dat bij een storing in een onderdeel van de overbrenging ervan, nog een voldoende aantal wielen kan worden geremd met het bedieningsorgaan van het bedrijfsremsysteem; deze wielen moeten zodanig zijn gekozen dat de restwerking van het bedrijfsremsysteem voldoet aan de voorschriften van punt 2.4 van bijlage 4. 5.2.1.4.1. Bovenstaande voorschriften zijn evenwel niet van toepassing op trekkers voor opleggers, indien de overbrenging van het bedrijfsremsysteem van de oplegger onafhankelijk is van dat van de trekker; 5.2.1.4.2. Bij storing in een onderdeel van het hydraulische overbrengingssysteem moet de bestuurder worden gewaarschuwd middels een rood waarschuwingssignaal volgens punt 5.2.1.29.1.1. Het is ook toegestaan dat deze waarschuwing oplicht als het niveau van de vloeistof onder de door de fabrikant voorgeschreven waarde is gedaald.

5.2.1.5. Bij gebruik van een andere vorm van energie dan de spierkracht van de bestuurder, mag worden volstaan met één energiebron (hydraulische pomp, luchtcompressor enz.). In dat geval moet de wijze van aandrijving van het desbetreffende systeem zo zeker zijn als praktisch mogelijk is. 5.2.1.5.1. Bij storing in een onderdeel van de overbrenging van een remsysteem moet de toevoer naar het niet door de storing getroffen gedeelte gewaarborgd blijven, indien dit nodig is om het voertuig tot stilstand te brengen met de voor de rest- en/of hulpremwerking voorgeschreven doeltreffendheid. Hieraan moet worden voldaan met een systeem dat eenvoudig in werking kan worden gesteld wanneer het voertuig stilstaat of met een automatisch systeem. 5.2.1.5.2. Bovendien moeten achter deze inrichting in de leiding geplaatste energiereservoirs zodanig zijn dat het bij een storing in de energietoevoer, na viermaal volledig indrukken van het bedieningsorgaan van het bedrijfsremsysteem, onder de voorwaarden van punt 1.2 van bijlage 7, nog altijd mogelijk is om het voertuig, wanneer het bedieningsorgaan voor de vijfde maal wordt ingedrukt, tot stilstand te brengen met de voor de hulpremwerking voorgeschreven mate van doeltreffendheid. 5.2.1.5.3. Voor hydraulische remsystemen met energieopslag mag echter worden aangenomen dat deze bepalingen zijn nageleefd, als is voldaan aan de voorschriften van punt 1.2.2 van deel C van bijlage 7.

5.2.1.6. Om te voldoen aan de voorwaarden van de punten 5.2.1.2, 5.2.1.4 en 5.2.1.5 mag geen automatische inrichting worden gebruikt waarvan een onvoldoende werking onopgemerkt blijft doordat normaal in rusttoestand verkerende onderdelen pas in werking treden bij een storing in het remsysteem.

5.2.1.7. Het bedrijfsremsysteem moet op alle wielen van het voertuig werken en de werking op passende wijze over de assen verdelen. 5.2.1.7.1. Om blokkering van de wielen of verglazing van de remvoeringen te voorkomen mag, voor voertuigen met meer dan twee assen, de remkracht op bepaalde assen automatisch tot nul worden teruggebracht bij vervoer van slechts een zeer geringe last, mits het voertuig voldoet aan alle prestatievoorschriften van bijlage 4. 5.2.1.7.2. Voor voertuigen van categorie N1 met een elektrisch regeneratief remsysteem van categorie B kan de rembijdrage van andere remsystemen doelmatig worden gefaseerd zodat alleen met het elektrische regeneratieve systeem wordt geremd, mits wordt voldaan aan beide volgende voorwaarden: 5.2.1.7.2.1. intrinsieke variaties in het remkoppel van het elektrische regeneratieve systeem (bv. als gevolg van veranderingen in het elektrische opladingsniveau van de tractiebatterijen) worden automatisch gecompenseerd middels gepaste variatie in de faseverhouding, mits wordt voldaan aan de voorschriften ( 10 ) van een van de volgende bijlagen bij dit reglement: bijlage 4, punt 1.3.2, of bijlage 13, punt 5.3, (met inbegrip van het geval van ingeschakelde elektromotor), en 5.2.1.7.2.2. waar nodig moeten de remmen, om ervoor te zorgen dat de vertragingsfactor (10) in verhouding blijft tot de remvraag van de bestuurder, en met inachtneming van de aanwezige wrijving tussen band en wegdek, automatisch werken op alle wielen van het voertuig.

5.2.1.8. De werking van het bedrijfsremsysteem moet ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig symmetrisch zijn verdeeld over de wielen van eenzelfde as. Over compensatie en functies zoals antiblokkering die kunnen leiden tot afwijkingen van deze symmetrische verdeling, moet een verklaring worden afgegeven. 5.2.1.8.1. Als een storing of defect in het remsysteem wordt gecompenseerd door de overbrenging van de elektrische bediening, moet dit aan de bestuurder worden gemeld middels het gele waarschuwingssignaal bedoeld in punt 5.2.1.29.1.2. Dit voorschrift is van toepassing op alle beladingstoestanden, wanneer de compensatie de volgende grenswaarden overschrijdt: 5.2.1.8.1.1. een remdrukverschil aan de uiteinden van een as: a) van 25 % van de hoogste waarde bij een vertraging ≥ 2 m/s2, b) van 25 % van de nominale waarde voor 2 m/s2 bij een vertraging < 2 m/s2; 5.2.1.8.1.2. een individuele compensatie op een as: a) van > 50 % van de nominale waarde bij een vertraging ≥ 2 m/s2, b) van 50 % van de nominale waarde voor 2 m/s2 bij een vertraging < 2 m/s2. 5.2.1.8.2. Voornoemde compensatie is slechts toegestaan als het voertuig bij de eerste keer remmen een snelheid heeft van meer dan 10 km/h.

5.2.1.9. Storingen in de overbrenging van de elektrische bediening mogen niet tot gevolg hebben dat de remmen worden bediend tegen de wil van de bestuurder.

5.2.1.10. Het bedrijfsremsysteem, het hulpremsysteem en het parkeerremsysteem moeten werken op remvlakken die met de wielen verbonden zijn middels voldoende stevige onderdelen. Als het remkoppel voor een of meer assen wordt geleverd door zowel een wrijvingsremsysteem als een elektrisch regeneratief remsysteem van categorie B, is ontkoppeling van laatstgenoemd systeem toegestaan, mits het wrijvingsremsysteem permanent verbonden blijft en te allen tijde in staat is te zorgen voor de in punt 5.2.1.7.2.1 bedoelde compensatie. Bij kortstondige verbrekingen is onvolledige compensatie evenwel toegestaan, mits de compensatie binnen 1 seconde ten minste 75 % van de eindwaarde heeft bereikt. In alle gevallen moet het permanent verbonden wrijvingsremsysteem echter waarborgen dat zowel het bedrijfsremsysteem als het hulpremsysteem blijft werken met de voorgeschreven mate van doeltreffendheid. Ontkoppeling van de remvlakken van het parkeerremsysteem is alleen toegestaan als deze ontkoppeling uitsluitend geschiedt door de bestuurder vanaf diens zitplaats middels een systeem dat niet in werking kan treden als gevolg van een lek.

5.2.1.11. Slijtage van de remmen moet eenvoudig kunnen worden gecompenseerd middels handmatige of automatische bijstelling. Daarnaast moeten het bedieningsorgaan, de overbrengingsonderdelen en de remonderdelen een zodanige extra speling hebben en, indien nodig, voorzien in een zodanige gepaste mogelijkheid tot compensatie, dat, nadat de remmen zijn warmgelopen of de voeringen een bepaalde mate van slijtage vertonen, een doeltreffende remwerking is gewaarborgd zonder dat bijstelling onmiddellijk nodig is. 5.2.1.11.1. Voor de bedrijfsremmen moet de bijstelling bij slijtage automatisch zijn. De montage van inrichtingen voor automatische rembijstelling is evenwel optioneel voor terreinvoertuigen van de categorieën N2 en N3, en voor de achterremmen van voertuigen van categorie N1. Voor remmen met automatische bijstelling geldt dat de wielen, na warmlopen gevolgd door afkoeling, vrij moeten kunnen draaien overeenkomstig punt 1.5.4 van bijlage 4 na uitvoering van de eveneens in die bijlage beschreven test van type I. 5.2.1.11.2. Controle van de slijtage van de wrijvingsonderdelen van de bedrijfsrem 5.2.1.11.2.1. Het moet mogelijk zijn de remvoeringen van de bedrijfsrem eenvoudig van buiten of onder het voertuig op slijtage te controleren, zonder demontage van de wielen. Daartoe moet worden voorzien in gepaste inspectieopeningen of een andere oplossing. De controle moet kunnen worden uitgevoerd met eenvoudig standaardgereedschap of gebruikelijke apparatuur voor de inspectie van voertuigen. Het is ook toegestaan gebruik te maken van een sensor per wiel (gekoppelde wielen worden als één wiel beschouwd) die de bestuurder op zijn zitplaats waarschuwt wanneer de remvoering aan vervanging toe is. In het geval van een optische waarschuwing kan worden gekozen voor het in punt 5.2.1.29.1.2 bedoelde gele waarschuwingssignaal. 5.2.1.11.2.2. De slijtage van het wrijvingsvlak van remschijven of remtrommels mag alleen worden beoordeeld door rechtstreekse meting van het onderdeel zelf of door controle van een van de indicatoren van remschijf- of remtrommelslijtage, waarvoor enig demontagewerk nodig kan zijn. De fabrikant van het voertuig moet daarom bij typegoedkeuring de volgende gegevens verstrekken: a) de wijze van beoordeling van de slijtage van de wrijvingsvlakken van trommels en schijven, met inbegrip van het benodigde demontagewerk en de desbetreffende gereedschappen en procedure; b) informatie over de maximaal aanvaardbare slijtage, dat wil zeggen de mate van slijtage waarbij vervanging noodzakelijk is. Deze informatie moet vrijelijk beschikbaar zijn (bv. handleiding of elektronisch bestand).

5.2.1.12. In remsystemen met hydraulische overbrenging moeten de vulopeningen van de vloeistofreservoirs eenvoudig bereikbaar zijn, en moeten de reservoirs zodanig zijn ontworpen en uitgevoerd dat het niveau van de reserve eenvoudig kan worden gecontroleerd, zonder dat het nodig is de reservoirs te openen. Indien niet aan deze voorwaarde wordt voldaan, moet het in punt 5.2.1.29.1.1 beschreven rode waarschuwingssignaal de bestuurder waarschuwen voor een daling van het vloeistofniveau die een storing in het remsysteem kan veroorzaken. Het type van de in remsystemen met hydraulische overbrenging te gebruiken vloeistof moet worden aangegeven met het symbool van figuur 1 of 2 van ISO 9128:1987. Dit symbool moet op een zichtbare plaats op onuitwisbare wijze worden aangebracht op minder dan 100 mm van de vulopeningen van de vloeistofreservoirs. Het staat de fabrikant vrij aanvullende gegevens te verstrekken.

5.2.1.13. Waarschuwingssysteem 5.2.1.13.1. Elk voertuig met een bedrijfsrem die in werking wordt gesteld via een energieaccumulator moet, indien de voorgeschreven hulpremwerking met dit remsysteem alleen kan worden bereikt met behulp van de opgeslagen energie, naast een eventuele manometer, zijn voorzien van een waarschuwingssysteem dat een akoestisch of optisch signaal geeft wanneer de opgeslagen energie in enig onderdeel van het systeem is gedaald tot een waarde waarbij het mogelijk is, zonder dat het reservoir wordt aangevuld en ongeacht de beladingstoestand van het voertuig, nadat het bedieningsorgaan van het bedrijfsremsysteem volledig is ingedrukt, bij de vijfde maal de voorgeschreven hulpremwerking te bereiken (zonder storingen in de overbrenging van de bedrijfsrem en met zo nauwkeurig mogelijk afgestelde remmen). Dit waarschuwingssysteem moet rechtstreeks en permanent op het circuit zijn aangesloten. Wanneer de motor loopt onder normale bedrijfsomstandigheden en er geen storingen zijn in het remsysteem, zoals tijdens goedkeuringstests voor dit type, mag het waarschuwingssysteem alleen een signaal geven gedurende de tijd die nodig is voor het opladen van de energieaccumulator(en) na het starten van de motor. Als optische waarschuwing moet het in punt 5.2.1.29.1.1 bedoelde rode waarschuwingssignaal worden gebruikt. 5.2.1.13.1.1. Bij voertuigen die worden geacht te voldoen aan de voorschriften van punt 5.2.1.5.1 van dit reglement alleen omdat zij voldoen aan de voorschriften van punt 1.2.2 van deel C van bijlage 7 bij dit reglement, moet het waarschuwingssysteem naast het optische signaal echter ook een akoestisch signaal geven. De signalen behoeven niet gelijktijdig te worden gegeven, mits beide voldoen aan voornoemde voorschriften en het akoestische signaal niet voorafgaat aan het optische signaal. Als optische waarschuwing moet het in punt 5.2.1.29.1.1 bedoelde rode waarschuwingssignaal worden gebruikt. 5.2.1.13.1.2. Het akoestische signaal mag worden uitgeschakeld als de parkeerrem is aangetrokken en/of, naar keuze van de fabrikant, als, in het geval van automatische transmissie, de keuzehendel zich in de parkeerstand bevindt.

5.2.1.14. Onverminderd de voorschriften van punt 5.1.2.3 moet, als voor de werking van een remsysteem een energiehulpbron noodzakelijk is, de energiereserve zodanig zijn dat, indien de motor afslaat of zich een storing in de aandrijving van de energiebron voordoet, de remwerking voldoende blijft om het voertuig volgens de voorschriften tot stilstand te brengen. Voorts moet, indien de spierkracht van de bestuurder op het parkeerremsysteem wordt versterkt door een bekrachtigingsinrichting, het parkeerremsysteem ook in werking kunnen worden gesteld bij een storing in die bekrachtiging, zo nodig met behulp van een energiereserve die onafhankelijk is van die welke normaal de bekrachtiging voedt. Dit mag de energiereserve voor het bedrijfsremsysteem zijn.

5.2.1.15. Bij motorvoertuigen waarmee een aanhangwagen met een door de bestuurder bediend remsysteem mag worden getrokken, moet het bedrijfsremsysteem van het trekkende voertuig zijn voorzien van een zodanige inrichting dat bij storing van het remsysteem van de aanhangwagen of bij onderbreking in de luchttoevoerleiding (of in enig ander toegepast type verbinding) tussen het trekkende voertuig en de aanhangwagen het mogelijk blijft het trekkende voertuig te vertragen met de voor het hulpremsysteem voorgeschreven doeltreffendheid. In het bijzonder wordt voorgeschreven dat deze inrichting zich op het trekkende voertuig moet bevinden.

5.2.1.16. De pneumatische/hydraulische hulpapparatuur moet zodanig van energie worden voorzien dat tijdens het functioneren ervan de voorgeschreven vertraging kan worden bereikt en dat zelfs bij een beschadiging van de energiebron de werking van deze hulpapparatuur niet kan leiden tot een daling van de energiereserves die de remsystemen voeden tot onder het in punt 5.2.1.13 genoemde niveau.

5.2.1.17. Voor aanhangwagens van categorie O3 of O4 moet het bedrijfsremsysteem van het continue of halfcontinue type zijn.

5.2.1.18. De remsystemen van voertuigen die een aanhangwagen van categorie O3 of O4 mogen trekken, moeten aan de volgende voorwaarden voldoen: 5.2.1.18.1. als het hulpremsysteem van het trekkende voertuig in werking treedt, moet ook de aanhangwagen gedoseerd worden geremd; 5.2.1.18.2. bij een storing van een uit twee of meer onafhankelijke delen bestaand bedrijfsremsysteem van het trekkende voertuig moet het mogelijk zijn de remmen van de aanhangwagen geheel of gedeeltelijk in werking te stellen met het deel dat (de delen die) niet door de storing is (zijn) getroffen. Deze remwerking moet kunnen worden gedoseerd. Indien dit wordt bereikt met een ventiel dat zich normaal in rusttoestand bevindt, mag dit ventiel alleen worden toegepast als de bestuurder de goede werking ervan eenvoudig zonder gereedschap vanuit de cabine of van buitenaf kan controleren; 5.2.1.18.3. bij een storing (bv. breuk of lekkage) in een van de pneumatische verbindingsleidingen of onderbreking of defect in de elektrische bedieningsleiding moet de bestuurder de remmen van de aanhangwagen desondanks geheel of gedeeltelijk in werking kunnen stellen met het bedieningsorgaan van het bedrijfsremsysteem, het hulpremsysteem of het parkeerremsysteem, tenzij de aanhangwagen bij die storing automatisch wordt vertraagd met de in punt 3.3 van bijlage 4 voorgeschreven remwerking; 5.2.1.18.4. de in punt 5.2.1.18.3 bedoelde automatische remwerking wordt voldoende geacht als aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: 5.2.1.18.4.1. wanneer het desbetreffende bedieningsorgaan van het in punt 5.2.1.18.3 genoemde remsysteem geheel wordt ingedrukt, daalt de druk in de toevoerleiding binnen twee seconden tot 150 kPa; wanneer het bedieningsorgaan wordt losgelaten, herstelt de druk in de toevoerleiding zich; 5.2.1.18.4.2. wanneer de druk in de toevoerleiding met ten minste 100 kPa/s wordt teruggebracht, treedt het automatische remsysteem van de aanhangwagen in werking voordat deze druk is gedaald tot 200 kPa; 5.2.1.18.5. bij een storing in een van de bedieningsleidingen tussen twee voertuigen die zijn uitgerust als beschreven in punt 5.1.3.1.2, moet de niet door de storing getroffen bedieningsleiding er automatisch voor zorgen dat de remwerking van de aanhangwagen beantwoordt aan punt 3.1 van bijlage 4.

5.2.1.19. Motorvoertuigen die zijn uitgerust voor het trekken van een aanhangwagen met een elektrisch remsysteem volgens punt 1.1 van bijlage 14, moeten aan de volgende voorwaarden voldoen: 5.2.1.19.1. de elektrische energiebron (dynamo en batterij) van het motorvoertuig moet over de capaciteit beschikken om de benodigde stroom te leveren voor een elektrisch remsysteem. Wanneer de motor stationair draait op het door de fabrikant aanbevolen toerental en alle standaard door de fabrikant opgenomen elektrische inrichtingen zijn ingeschakeld, mag de spanning in de elektrische leidingen bij maximaal stroomverbruik van het elektrische remsysteem (15 A) niet dalen onder 9,6 V, gemeten aan de aansluiting. In de elektrische leidingen mag geen kortsluiting kunnen ontstaan, ook niet bij overbelasting; 5.2.1.19.2. bij een storing van een uit twee of meer onafhankelijke delen bestaand bedrijfsremsysteem van het trekkende voertuig moet het mogelijk zijn de remmen van de aanhangwagen geheel of gedeeltelijk in werking te stellen met het deel dat (de delen die) niet door de storing is (zijn) getroffen; 5.2.1.19.3. het gebruik van de remlichtschakelaar en -leiding om het elektrische remsysteem in werking te stellen, is alleen toegestaan als de bedieningsleiding parallel is geschakeld met het remlicht en de remlichtschakelaar en -leiding op de extra belasting zijn berekend.

5.2.1.20. Bij een pneumatisch bedrijfsremsysteem dat uit twee of meer onafhankelijke circuits bestaat, moet alle eventuele lekkage tussen deze circuits bij of achter de regelklep constant in de buitenlucht worden afgeblazen.

5.2.1.21. Bij motorvoertuigen die een aanhangwagen van categorie O3 of O4mogen trekken, mag het bedrijfsremsysteem van de aanhangwagen alleen samen met het bedrijfsremsysteem, hulpremsysteem of parkeerremsysteem van het trekkende voertuig in werking worden gesteld. Het is echter toegestaan de remmen van de aanhangwagen automatisch in werking te stellen, als dit automatisch in gang wordt gezet door het trekkende voertuig met als enige doel de voertuigcombinatie te stabiliseren.

5.2.1.22. Motorvoertuigen van de categorieën M2, M3, N2 en N3 met niet meer dan vier assen moeten zijn uitgerust met een antiblokkeersysteem van categorie 1 volgens bijlage 13.

5.2.1.23. Motorvoertuigen die een aanhangwagen met een antiblokkeersysteem mogen trekken, moeten tevens zijn voorzien van een speciale elektrische connector volgens ISO 7638:1997 ( 11 ) voor de overbrenging van de elektrische bediening en/of de antiblokkeersystemen van aanhangwagens.

5.2.1.24. Aanvullende voorschriften voor voertuigen van de categorieën M2, N1 en categorie N2 < 5 ton met een elektrisch regeneratief remsysteem van categorie A 5.2.1.24.1. Voor voertuigen van categorie N1mag het elektrisch regeneratief remsysteem uitsluitend in werking worden gesteld met het gaspedaal en/of in de vrijstand van de versnellingshendel. 5.2.1.24.2. In voertuigen van de categorieën M2 en N2 (< 5 ton) kan het bedieningsorgaan van het elektrische regeneratieve remsysteem een aparte schakelaar of hefboom zijn. 5.2.1.24.3. De voorschriften van de punten 5.2.1.25.6 en 5.2.1.25.7 gelden tevens voor regeneratieve remsystemen van categorie A.

5.2.1.25. Aanvullende voorschriften voor voertuigen van de categorieën M2, N1 en N2 < 5 ton met een elektrisch regeneratief remsysteem van categorie B 5.2.1.25.1. Het moet niet mogelijk zijn een deel van het bedrijfsremsysteem geheel of gedeeltelijk uit te schakelen anders dan door een automatische voorziening. Dit mag niet worden uitgelegd als een afwijking van de voorschriften van punt 5.2.1.10. 5.2.1.25.2. Het bedrijfsremsysteem mag slechts één bedieningsorgaan hebben. 5.2.1.25.3. Voertuigen met een elektrisch regeneratief remsysteem van beide categorieën moeten voldoen aan alle relevante voorschriften, behalve die van punt 5.2.1.24.1. In dat geval mag, voor voertuigen van categorie N1, het elektrisch regeneratief remsysteem in werking worden gesteld met het gaspedaal en/of in de vrijstand van de versnellingshendel. Bovendien mag bij bediening van de bedrijfsrem de voornoemde remwerking verkregen door het loslaten van het gaspedaal niet worden verminderd. 5.2.1.25.4. De werking van het bedrijfsremsysteem mag niet worden gestoord door het in vrije loop zetten van de motor(en) of door het kiezen van een bepaalde versnelling. 5.2.1.25.5. Als de werking van het elektrische deel van het remsysteem is gebaseerd op een bepaald verband tussen de informatie die afkomstig is van de bediening van de bedrijfsrem en de remkracht op de wielen die daar het gevolg van is, moet een verstoring van dat verband die leidt tot een gewijzigde verdeling van de remwerking over de assen (bijlage 10 of 13, afhankelijk van het geval) aan de bestuurder worden gemeld middels een optisch waarschuwingssignaal dat op of voor het moment van bediening wordt gegeven en zolang blijft branden als de storing voortduurt en de contactschakelaar (contactsleutel) zich in de positie „ON” („AAN”) bevindt. 5.2.1.25.6. De werking van het elektrische regeneratieve remsysteem mag niet worden gestoord door magnetische of elektrische velden. 5.2.1.25.7. Op voertuigen met een antiblokkeersysteem moet dit het elektrische regeneratieve remsysteem sturen.

5.2.1.26. Bijzondere aanvullende voorschriften voor de elektrische overbrenging van het parkeerremsysteem 5.2.1.26.1. Bij een storing in de elektrische overbrenging moet elke onbedoelde inwerkingstelling van het parkeerremsysteem worden voorkomen. 5.2.1.26.2. Bij een elektrische storing als voornoemd zijn de volgende voorschriften van toepassing: 5.2.1.26.2.1. Voertuigen van de categorieën M2, M3, N2 en N3: Bij een elektrische storing in de bediening of draadbreuk in de overbrenging van de elektrische bediening buiten de elektronische stuureenheid of -eenheden, behalve de energievoorziening, moet het nog mogelijk zijn het parkeerremsysteem in werking te stellen vanaf de stoel van de bestuurder en aldus het beladen voertuig in stilstand te houden op een op- of neerwaartse helling van 8 %. Het is in dit geval ook toegestaan de parkeerrem automatisch in werking te stellen wanneer het voertuig stilstaat, mits voornoemde remwerking wordt bereikt en de in werking gestelde parkeerrem onafhankelijk van de stand van de contact-/startschakelaar in werking blijft. In dit alternatieve geval moet de inwerkingstelling van de parkeerrem automatisch worden opgeheven zodra de bestuurder de motor start om het voertuig weer in beweging te zetten. Het moet zo nodig ook mogelijk zijn de werking van het parkeerremsysteem op te heffen met gereedschap aan boord en/of een in het voertuig gemonteerde hulpinrichting. 5.2.1.26.2.2. Voertuigen van categorie N1: Bij een elektrische storing in de bediening of draadbreuk in de overbrenging van de elektrische bediening tussen het bedieningsorgaan en de direct daarop aangesloten elektronische regeleenheid, behalve de energievoorziening, moet het nog mogelijk zijn het parkeerremsysteem in werking te stellen vanaf de stoel van de bestuurder en aldus het beladen voertuig in stilstand te houden op een op- of neerwaartse helling van 8 %. Het is in dit geval ook toegestaan de parkeerrem automatisch in werking te stellen wanneer het voertuig stilstaat, mits voornoemde remwerking wordt bereikt en de in werking gestelde parkeerrem onafhankelijk van de stand van de contact-/startschakelaar in werking blijft. In dit alternatieve geval moet de inwerkingstelling van de parkeerrem automatisch worden opgeheven zodra de bestuurder de motor start om het voertuig weer in beweging te zetten. Om dit te bereiken of te helpen bereiken, mag gebruik worden gemaakt van de handmatige/mechanische of automatische transmissie (parkeerstand). 5.2.1.26.2.3. Bij draadbreuk in de elektrische overbrenging of een elektrische storing in de bediening van het parkeerremsysteem moet dit aan de bestuurder worden gemeld middels het in punt 5.2.1.29.1.2 beschreven gele waarschuwingssignaal. Als de oorzaak van de waarschuwing draadbreuk in de overbrenging van de elektrische bediening van het parkeerremsysteem is, moet het gele waarschuwingssignaal worden gegeven zodra de breuk ontstaat. Voorts moet een dergelijke elektrische storing in de bediening of draadbreuk buiten de elektronische regeleenheid of -eenheden, behalve de energievoorziening, aan de bestuurder worden gemeld door het knipperen van het rode waarschuwingssignaal volgens punt 5.2.1.29.1.1, dat moet aanhouden zolang de contact-/startschakelaar zich in de positie „ON” („AAN”) bevindt en gedurende ten minste 10 seconden daarna, terwijl de bediening zich in de positie „ON” („AAN”) bevindt. Wanneer het parkeerremsysteem evenwel constateert dat de parkeerrem correct in werking is, kan het knipperende rode waarschuwingssignaal worden uitgezet en moet het niet-knipperende rode signaal worden gebruikt om aan te geven dat de parkeerrem is ingeschakeld. Indien de inwerkingstelling van de parkeerrem gewoonlijk wordt aangegeven met een apart rood waarschuwingssignaal, met inachtneming van alle voorschriften van punt 5.2.1.29.3, moet dit signaal worden gebruikt om te voldoen aan bovenstaand voorschrift voor een rood signaal. 5.2.1.26.3. De aanvullende apparatuur mag met energie worden gevoed vanuit de elektrische overbrenging van het parkeerremsysteem, mits de energietoevoer voldoende is om het parkeerremsysteem in werking te kunnen stellen naast de elektrische belasting van het voertuig in afwezigheid van storingen. Indien deze energiereserve ook wordt gebruikt door het bedrijfsremsysteem, zijn tevens de voorschriften van punt 5.2.1.27.7 van toepassing. 5.2.1.26.4. Nadat de contact-/startschakelaar die de elektrische voeding van het remsysteem regelt, is uitgeschakeld en/of de contactsleutel uit het slot is gehaald, moet het nog mogelijk zijn het parkeerremsysteem in werking te stellen, terwijl het lossen van de parkeerrem onmogelijk moet zijn.

5.2.1.27. Bijzondere aanvullende bepalingen voor bedrijfsremsystemen met overbrenging van elektrische bediening 5.2.1.27.1. Bij ontspannen parkeerrem moet het bedrijfsremsysteem een totale statische remkracht kunnen ontwikkelen die tenminste overeenkomt met die welke is voorgeschreven door de verplichte test van type 0, zelfs wanneer de contact-/startschakelaar is uitgeschakeld en/of de contactsleutel uit het slot is gehaald. Motorvoertuigen die aanhangwagens van categorie O3 of O4 mogen trekken, moeten zijn voorzien van een volledig bedieningssignaal voor het bedrijfsremsysteem van de aanhangwagen. Daarbij moet uiteraard voldoende energie beschikbaar zijn in de overbrenging van de energie van het bedrijfsremsysteem. 5.2.1.27.2. Eenmalig optredende tijdelijke storingen (< 40 ms) in de overbrenging van de elektrische bediening (niet in de energietoevoer ervan), zoals niet doorgegeven signalen of datafouten, mogen de werking van de bedrijfsrem niet merkbaar storen. 5.2.1.27.3. Storingen in de overbrenging van de elektrische bediening ( 12 ) (niet in de energiereserve ervan) die gevolgen hebben voor de functie en werking van systemen waarop dit reglement betrekking heeft, moeten aan de bestuurder worden gemeld middels het in de punten 5.2.1.29.1.1 en 5.2.1.29.1.2 gespecificeerde rode respectievelijk gele waarschuwingssignaal. Wanneer de voorgeschreven werking van het bedrijfsremsysteem niet langer haalbaar is (rood waarschuwingssignaal), moeten storingen wegens onderbreking van de elektrische voeding (bv. breuk of los contact) aan de bestuurder worden gemeld zodra zij optreden en moet de voorgeschreven restremwerking kunnen worden bereikt middels bediening van het bedrijfsremsysteem volgens punt 2.4 van bijlage 4. Dit voorschrift mag niet worden uitgelegd als een afwijking van de voorschriften voor het hulpremsysteem. 5.2.1.27.4. Een motorvoertuig dat via een elektrische bedieningsleiding is aangesloten op een aanhangwagen moet de bestuurder een duidelijke waarschuwing geven als de aanhangwagen de foutmelding doorgeeft dat de in enig onderdeel van het bedrijfsremsysteem van de aanhangwagen opgeslagen energie onder het in punt 5.2.2.16 genoemde kritieke niveau komt. Een soortgelijke waarschuwing moet worden gegeven wanneer een langer durende storing (> 40 ms) in de overbrenging van de elektrische bediening van de aanhangwagen (niet in de energiereserve ervan) de in punt 5.2.2.15.2.1 voorgeschreven bedrijfsremwerking van de aanhangwagen onmogelijk maakt. Hiervoor moet het in punt 5.2.1.29.2.1 beschreven rode waarschuwingssignaal worden gebruikt. 5.2.1.27.5. Bij storing in de energiebron van de overbrenging van de elektrische bediening, uitgaande van de nominale waarde van het energieniveau, moet het hele bedieningsbereik van het bedrijfsremsysteem nog verzekerd zijn nadat het bedieningsorgaan van het bedrijfsremsysteem twintigmaal achtereen volledig is ingedrukt. Bij deze test moet het bedieningsorgaan van de rem elke keer gedurende 20 seconden volledig worden ingedrukt en vervolgens 5 seconden worden losgelaten. Tijdens deze test moet er uiteraard voldoende energie beschikbaar zijn in de overbrenging van de energie om het bedrijfsremsysteem volledig in werking te stellen. Dit voorschrift mag niet worden uitgelegd als een afwijking van de voorschriften van bijlage 7. 5.2.1.27.6. Bij daling van de batterijspanning tot beneden de waarde waaronder volgens de fabrikant de voorgeschreven werking van de bedrijfsrem niet meer kan worden gegarandeerd en/of ten minste twee onafhankelijke bedrijfsremcircuits, elk op zich genomen, niet de voorgeschreven hulp- of restremwerking kunnen bereiken, moet het in punt 5.2.1.29.1.1 bedoelde rode waarschuwingssignaal worden gegeven. Nadat dit waarschuwingssignaal is gegeven, moet het mogelijk zijn de bedrijfsrem te bedienen en tenminste de in punt 2.4 van bijlage 4 voorgeschreven restremwerking te verkrijgen. Daarbij moet uiteraard voldoende energie beschikbaar zijn in de overbrenging van de energie van het bedrijfsremsysteem. Dit voorschrift mag niet worden uitgelegd als een afwijking van de voorschriften voor het hulpremsysteem. 5.2.1.27.7. Indien de energiereserve voor de overbrenging van de elektrische bediening tevens dient voor het voeden van hulpapparatuur, moet worden gewaarborgd dat, bij draaiende motor op maximaal 80 % van het toerental bij maximumvermogen, de energietoevoer voldoende is om de voorgeschreven remwaarden te verkrijgen met hetzij een vorm van energietoevoer die voorkomt dat deze reserve ontlaadt wanneer alle hulpapparatuur in werking is, hetzij middels zodanige automatische uitschakeling van vooraf bepaalde onderdelen van de hulpapparatuur bij een spanning boven het in punt 5.2.1.27.6 bedoelde kritieke niveau dat verdere ontlading van deze reserve wordt voorkomen. Naleving hiervan kan worden aangetoond aan de hand van berekeningen of een praktijktest. Voor voertuigen die een aanhangwagen van categorie O3 of O4 mogen trekken, moet het energieverbruik van de aanhangwagen worden gesteld op 400 W. De voorschriften in dit punt gelden niet voor voertuigen die zonder elektrische energie de voorgeschreven remwaarden kunnen bereiken. 5.2.1.27.8. Als de aanvullende apparatuur wordt gevoed door de overbrenging van de elektrische bediening, moet aan de volgende voorschriften worden voldaan: 5.2.1.27.8.1. bij storing in de energiebron terwijl het voertuig in beweging is, moet de energie in het reservoir voldoende zijn om bij indrukking van het bedieningsorgaan de remmen in werking te stellen; 5.2.1.27.8.2. bij storing in de energiebron terwijl het voertuig stilstaat en het parkeerremsysteem in werking is gesteld, moet de energie in het reservoir voldoende zijn om de lichten te kunnen ontsteken, ook als er wordt geremd. 5.2.1.27.9. Bij storing in de overbrenging van de elektrische bediening van het bedrijfsremsysteem van een trekkend voertuig met een elektrische bedieningsleiding volgens punt 5.1.3.1.2 of 5.1.3.1.3 moet de remwerking van de aanhangwagen volledig gewaarborgd blijven. 5.2.1.27.10. Bij storing in de overbrenging van de elektrische bediening van een aanhangwagen die volgens punt 5.1.3.1.3 alleen via een elektrische bedieningsleiding elektrisch is aangesloten, moet de remwerking van de aanhangwagen zijn gewaarborgd volgens punt 5.2.1.18.4.1. Van een dergelijke storing is sprake als de aanhangwagen het signaal „remverzoek toevoerleiding” geeft via het datacommunicatiegedeelte van de elektrische bedieningsleiding of indien er blijvend geen datacommunicatie is. Dit punt is niet van toepassing op motorvoertuigen die niet geschikt zijn voor aanhangwagens die alleen via een elektrische bedieningsleiding zijn aangesloten, zoals beschreven in punt 5.1.3.5.

5.2.1.28. Bijzondere voorschriften voor regeling van de koppelingskracht 5.2.1.28.1. Regeling van de koppelingskracht is alleen toegestaan in het trekkende voertuig. 5.2.1.28.2. De regeling van de koppelingskracht moet tot gevolg hebben dat het verschil tussen de dynamische vertragingsfactoren van trekkende en getrokken voertuigen kleiner wordt. De werking van deze regeling moet bij typegoedkeuring worden gecontroleerd. De voor deze controle te volgen methode wordt vastgesteld in overleg tussen de voertuigfabrikant en de technische dienst. De methode van beoordeling en de resultaten worden bij het typegoedkeuringsrapport gevoegd. 5.2.1.28.2.1. De regeling van de koppelingskracht kan de vertragingsfactor TM/PM en/of de waarde(n) van de remvraag voor de aanhangwagen regelen. Op trekkende voertuigen met twee bedieningsleidingen volgens punt 5.1.3.1.2 moeten beide signalen op vergelijkbare wijze worden geregeld. 5.2.1.28.2.2. De regeling van de koppelingskracht mag niet verhinderen dat de grootst mogelijke remdruk kan worden uitgeoefend. 5.2.1.28.3. Het voertuig moet voldoen aan de voorschriften van bijlage 10 inzake compatibiliteit in beladen toestand, maar gelet op punt 5.2.1.28.2 mag het voertuig van deze voorschriften afwijken wanneer de regeling van de koppelingskracht in werking is. 5.2.1.28.4. Storingen in de regeling van de koppelingskracht moeten worden geconstateerd en aan de bestuurder worden gemeld middels een geel waarschuwingssignaal als bedoeld in punt 5.2.1.29.1.2. Bij storing moet worden voldaan aan de desbetreffende voorschriften van bijlage 10. 5.2.1.28.5. Compensatie door het systeem voor regeling van de koppelingskracht moet worden aangegeven middels het in punt 5.2.1.29.1.2 beschreven gele waarschuwingssignaal als deze compensatie meer dan 150 kPa afwijkt van de in punt 2.28.3 gedefinieerde nominale vraagwaarde, tot een grenswaarde, in pm, van 650 kPa (of de daarmee overeenstemmende digitale vraag). Boven 650 kPa moet de waarschuwing worden gegeven als de compensatie tot gevolg heeft dat het werkpunt buiten de in bijlage 10 voor het motorvoertuig beschreven compatibiliteitsband voor beladen toestand komt te liggen. Figuur 1

Trekkende voertuigen voor aanhangwagens (geen opleggers)

Figuur 2

Trekkers voor opleggers 5.2.1.28.6. Een systeem voor regeling van de koppelingskracht mag alleen de koppelingskrachten regelen die worden opgewekt door het bedrijfsremsysteem van het motorvoertuig en de aanhangwagen. Koppelingskrachten die voortkomen uit de werking van continuremsystemen mogen niet worden gecompenseerd door het bedrijfsremsysteem van hetzij het motorvoertuig hetzij de aanhangwagen. Een continuremsysteem wordt geacht geen deel uit te maken van het bedrijfsremsysteem.

5.2.1.29. Waarschuwingssignaal bij storingen of defecten van het remsysteem De volgende punten geven een beschrijving van de algemene voorschriften voor optische waarschuwingssignalen die dienen om de bestuurder te wijzen op bepaalde storingen of defecten van het remsysteem van het motorvoertuig of, indien van toepassing, de aanhangwagen. Met uitzondering van het bepaalde in punt 5.2.1.29.6 mogen deze signalen alleen worden gebruikt voor de in dit reglement voorgeschreven doeleinden. 5.2.1.29.1. Motorvoertuigen moeten bij een storing of defect van het remsysteem de volgende optische waarschuwingssignalen kunnen afgeven: 5.2.1.29.1.1. een rood waarschuwingssignaal om aan te geven dat er sprake is van een elders in dit reglement beschreven storing in het remsysteem van het voertuig die de voorgeschreven werking van het bedrijfsremsysteem en/of de werking van ten minste een van de twee onafhankelijke bedrijfsremcircuits onmogelijk maakt; 5.2.1.29.1.2. in voorkomend geval, een geel waarschuwingssignaal om aan te geven dat er sprake is van een elektrisch geconstateerd defect in het remsysteem van het voertuig anders dan een defect dat wordt aangegeven door het in punt 5.2.1.29.1.1 beschreven rode waarschuwingssignaal. 5.2.1.29.2. Motorvoertuigen die zijn voorzien van een elektronische bedieningsleiding en/of een aanhangwagen met een overbrenging van elektrische bediening en/of antiblokkeersysteem mogen trekken, moeten een apart geel waarschuwingssignaal kunnen geven om een defect in het antiblokkeersysteem en/of de overbrenging van de elektrische bediening van het remsysteem van de aanhangwagen aan te geven. Dit signaal moet vanuit de aanhangwagen worden geactiveerd via pool 5 van de elektrische connector volgens ISO 7638:1997 ( 13 ) en het door de aanhangwagen verzonden signaal moet in alle gevallen zonder significante vertraging of wijziging worden weergegeven door het trekkende voertuig. Dit waarschuwingssignaal mag niet oplichten als er een aanhangwagen zonder elektrische bedieningsleiding en/of overbrenging van de elektrische bediening en/of antiblokkeersysteem is aangekoppeld, of als er geen aanhangwagen is aangekoppeld. Deze functie moet automatisch zijn. 5.2.1.29.2.1. Bij elektrische aansluiting van een motorvoertuig met een elektrische bedieningsleiding op een aanhangwagen met een elektrische bedieningsleiding moet het in punt 5.2.1.29.1.1 beschreven rode waarschuwingssignaal tevens worden gebruikt om bepaalde storingen in het remsysteem van de aanhangwagen aan te geven zodra de aanhangwagen de desbetreffende storingsinformatie verzendt via het datacommunicatiegedeelte van de elektrische bedieningsleiding. Dit signaal moet worden gegeven naast het in punt 5.2.1.29.2 beschreven gele waarschuwingssignaal. In plaats van het in punt 5.2.1.29.1.1 beschreven rode waarschuwingssignaal en het daarmee samengaande gele waarschuwingssignaal kan een dergelijke storing in het remsysteem van de aanhangwagen ook worden aangegeven met een apart rood waarschuwingssignaal in het trekkende voertuig. 5.2.1.29.3. De waarschuwingssignalen moeten ook overdag zichtbaar zijn; de goede werking van de signalen moet eenvoudig vanaf de bestuurdersstoel kunnen worden geverifieerd; storingen in een onderdeel van het waarschuwingssysteem mogen de werking van het remsysteem niet nadelig beïnvloeden. 5.2.1.29.4. Tenzij anders vermeld: 5.2.1.29.4.1. moeten gespecificeerde storingen of defecten middels bovenstaand(e) waarschuwingssigna(a)l(en) op of voor het moment van bediening van het desbetreffende remsysteem aan de bestuurder worden gemeld; 5.2.1.29.4.2. moet de signaalweergave aanhouden zolang de storingen of defecten voortduren en de contact-/startschakelaar zich in de stand „ON” bevindt; en 5.2.1.29.4.3. moet het waarschuwingssignaal continu branden (niet knipperen). 5.2.1.29.5. De hierboven beschreven waarschuwingssignalen moeten oplichten als de elektrische circuits van het voertuig (en het remsysteem) onder spanning worden gezet. Terwijl het voertuig stilstaat moet het remsysteem verifiëren dat er geen sprake is van een of meer van de gespecificeerde storingen of defecten, alvorens de signalen te doven. Gespecificeerde storingen of defecten die de voornoemde waarschuwingssignalen zouden moeten activeren maar die onder statische omstandigheden niet worden geconstateerd, moeten bij constatering worden bewaard; deze signalen moeten oplichten bij het starten van het voertuig en steeds wanneer de contact-/startschakelaar ingeschakeld is en de storingen of defecten nog niet zijn opgeheven. 5.2.1.29.6. Niet-gespecificeerde storingen (of defecten) of andere meldingen betreffende de remmen en/of het loopwerk van het motorvoertuig kunnen worden aangegeven middels het in punt 5.2.1.29.1.2 beschreven gele signaal, mits aan alle onderstaande voorwaarden wordt voldaan: 5.2.1.29.6.1. het voertuig staat stil; 5.2.1.29.6.2. nadat het remsysteem voor het eerst onder spanning is gezet en de in punt 5.2.1.29.5 beschreven procedures zijn uitgevoerd, geeft het signaal aan dat er geen gespecificeerde storingen (of defecten) zijn geconstateerd; en 5.2.1.29.6.3. niet-gespecificeerde storingen of andere informatie worden alleen aangegeven middels het knipperen van het waarschuwingssignaal. Het waarschuwingssignaal moet echter uitgaan zodra het voertuig een snelheid van meer dan 10 km/h heeft ontwikkeld.

5.2.1.30. Voortbrenging van een remsignaal voor ontsteking van remlichten 5.2.1.30.1. Als de bestuurder het bedrijfsremsysteem in werking stelt, moeten middels een signaal de remlichten worden ontstoken. 5.2.1.30.2. Voorschriften voor voertuigen met een continuremsysteem 5.2.1.30.2.1. Voor voertuigen die gebruik maken van elektronische signalen om de eerste inwerkingstelling van het remsysteem te regelen, geldt het volgende:



Vertragingsdrempel ≤ 1,0 m/s2 > 1,0 m/s2 Kan het signaal genereren Moet het signaal genereren 5.2.1.30.2.2 Voor voertuigen met een ander remsysteem dan dat beschreven in punt 5.2.1.30.2.1 kan het signaal worden gegenereerd bij inwerkingstelling van het continuremsysteem, ongeacht de verkregen vertraging. 5.2.1.30.2.3. Het signaal mag niet worden gegenereerd als de vertraging uitsluitend het gevolg is van de gewone remwerking van de motor. 5.2.1.30.3. Bij inwerkingstelling van het bedrijfsremsysteem door „automatisch gestuurd remmen” moet bovenstaand signaal worden gegenereerd. Als de verkregen vertraging echter minder dan 0,7 m/s2 is, mag het signaal achterwege blijven ( 14 ). 5.2.1.30.4. Bij inwerkingstelling van een deel van het bedrijfsremsysteem middels „selectief remmen” mag bovenstaand signaal niet worden gegenereerd ( 15 ). 5.2.1.30.5. Op voertuigen met een elektrische bedieningsleiding moet het signaal door het motorvoertuig worden gegenereerd wanneer via de elektrische bedieningsleiding van de aanhangwagen het bericht „remlichten ontsteken” wordt ontvangen ►M1 ( 16 ) ◄ . 5.2.1.30.6. Elektrische regeneratieve remsystemen die een vertragingskracht uitoefenen als het gaspedaal wordt losgelaten, mogen dan geen signaal als hierboven bedoeld genereren.

5.2.1.31. Als het voertuig een voorziening heeft om de inwerkingstelling van de noodrem weer te geven, moet de signalering daarvan aan de volgende specificaties voldoen: 5.2.1.31.1. het signaal moet worden gegeven bij inwerkingstelling van het bedrijfsremsysteem volgens de onderstaande waarden:



Geen signaal onder N1 6 m/s2 M2, M3, N2 en N3 4 m/s2 Voor alle voertuigen moet het signaal uiterlijk worden gedesactiveerd wanneer de vertraging is afgenomen tot minder dan 2,5 m/s2; 5.2.1.31.2. de volgende voorwaarden zijn eveneens toegestaan: a) het signaal kan worden geactiveerd bij een zodanige inwerkingstelling van het bedrijfsremsysteem dat, in onbeladen toestand en bij uitgeschakelde motor, onder de testvoorwaarden van type 0 volgens bijlage 4 de volgende vertraging resulteert:



Geen signaal onder N1 6 m/s2 M2, M3, N2 en N3 4 m/s2 Voor alle voertuigen moet het signaal uiterlijk worden gedesactiveerd wanneer de vertraging is afgenomen tot minder dan 2,5 m/s2; of b) het signaal kan worden geactiveerd als het bedrijfsremsysteem in werking wordt gesteld bij een snelheid boven 50 km/h en het antiblokkeersysteem volledige cycli uitvoert (zoals gedefinieerd in punt 2 van bijlage 13). Het signaal kan worden gedesactiveerd wanneer het antiblokkeersysteem geen volledige cycli meer uitvoert.

▼M1

5.2.1.32. Behoudens punt 12.4 moeten alle voertuigen van de categorieën M2, M3, N2 en N3 ( 17 ) met niet meer dan 3 assen met een voertuigstabiliteitsfunctie worden uitgerust. Deze functie moet een beveiliging tegen kantelen en een richtingscontrole omvatten en aan de technische voorschriften van bijlage 21 voldoen.

▼B

5.2.2. Voertuigen van categorie O

5.2.2.1. Een bedrijfsremsysteem is niet verplicht voor aanhangwagens van categorie O1; aanhangwagens van deze categorie die wel zijn uitgerust met een bedrijfsremsysteem, moeten echter voldoen aan dezelfde voorwaarden als aanhangwagens van categorie O2.

5.2.2.2. Aanhangwagens van categorie O2 moeten zijn uitgerust met een bedrijfsremsysteem van het type continu, halfcontinu of oploop. Het laatstgenoemde type is alleen toegestaan voor middenasaanhangwagens. Elektrische remsystemen volgens bijlage 14 bij dit reglement zijn echter wel toegestaan.

5.2.2.3. Aanhangwagens van de categorieën O3 en O4 moeten zijn uitgerust met een bedrijfsremsysteem van het continue of halfcontinue type.

5.2.2.4. Het bedrijfsremsysteem: 5.2.2.4.1. moet op alle wielen van het voertuig werken; 5.2.2.4.2. moet de werking op passende wijze over de assen verdelen; 5.2.2.4.3. moet in ten minste één van de drukluchtreservoirs op een geschikte, eenvoudig bereikbare plaats een voorziening hebben voor het aftappen en ontluchten;

5.2.2.5. De werking van het bedrijfsremsysteem moet ten opzichte van het middenlangsvlak van het voertuig symmetrisch zijn verdeeld over de wielen van eenzelfde as. Over compensatie en functies zoals antiblokkering die kunnen leiden tot afwijkingen van deze symmetrische verdeling, moet een verklaring worden afgegeven. 5.2.2.5.1. Als een storing of defect in het remsysteem wordt gecompenseerd door de overbrenging van de elektrische bediening, moet dit aan de bestuurder worden gemeld middels het aparte gele optische waarschuwingssignaal van punt 5.2.1.29.2. Dit voorschrift is van toepassing op alle beladingstoestanden bij overschrijding van de volgende grenswaarden: 5.2.2.5.1.1. een remdrukverschil aan de uiteinden van een as: a) van 25 % van de hoogste waarde, voor alle vertragingswaarden ≥ 2 m/s2, b) van 25 % van de nominale waarde voor 2 m/s2 bij een vertraging < 2 m/s2. 5.2.2.5.1.2. een individuele compensatie op een as: a) van > 50 % van de nominale waarde voor vertragingswaarden ≥ 2 m/s2, b) van 50 % van de nominale waarde voor 2 m/s2 bij een vertraging < 2 m/s2. 5.2.2.5.2. De hierboven genoemde compensatie is slechts toegestaan als het voertuig bij de eerste keer remmen een snelheid heeft van meer dan 10 km/h.

5.2.2.6. Storingen in de overbrenging van de elektrische bediening mogen niet tot gevolg hebben dat de remmen in werking worden gesteld tegen de wil van de bestuurder.

5.2.2.7. De voor de vereiste doeltreffendheid benodigde remvlakken moeten permanent verbonden zijn met de wielen, hetzij vast hetzij middels onderdelen die het niet kunnen begeven.

5.2.2.8. Slijtage van de remmen moet eenvoudig kunnen worden gecompenseerd middels handmatige of automatische bijstelling. Daarnaast moeten het bedieningsorgaan, de overbrengingsonderdelen en de remonderdelen een zodanige extra speling hebben en, indien nodig, voorzien in een zodanige gepaste mogelijkheid tot compensatie, dat, nadat de remmen zijn warmgelopen of de voeringen een bepaalde mate van slijtage vertonen, een doeltreffende remwerking is gewaarborgd zonder dat bijstelling onmiddellijk nodig is. 5.2.2.8.1. Voor de bedrijfsremmen moet de bijstelling bij slijtage automatisch zijn. De installatie van automatische stelinrichtingen is evenwel optioneel voor voertuigen van de categorieën O1 en O2. Bij remmen met een inrichting voor automatische remafstelling moeten de wielen, na warmlopen gevolgd door afkoeling van de remmen, vrij kunnen draaien overeenkomstig het bepaalde in punt 1.7.3 van bijlage 4 na uitvoering van de in diezelfde bijlage beschreven test van type I of III. 5.2.2.8.1.1. Aanhangwagens van categorie O4 worden geacht te voldoen aan de voorschriften van punt 5.2.2.8.1 als zij voldoen aan de voorschriften van punt 1.7.3 van bijlage 4. 5.2.2.8.1.2. Aanhangwagens van de categorieën O2 en O3 worden geacht te voldoen aan de voorschriften van punt 5.2.2.8.1 als zij voldoen aan de voorschriften van punt 1.7.3 ( 18 ) van bijlage 4. 5.2.2.8.2. Controle van de slijtage van de wrijvingsonderdelen van de bedrijfsrem 5.2.2.8.2.1. Het moet mogelijk zijn de remvoeringen van de bedrijfsrem eenvoudig van buiten of onder het voertuig op slijtage te controleren, zonder demontage van de wielen. Daartoe moet worden voorzien in gepaste inspectieopeningen of een andere oplossing. De controle moet kunnen worden uitgevoerd met eenvoudig standaardgereedschap of gebruikelijke apparatuur voor de inspectie van voertuigen. Het is ook toegestaan gebruik te maken van een display op de aanhangwagen dat aangeeft wanneer de remvoering aan vervanging toe is of van een sensor per wiel (gekoppelde wielen worden als één wiel beschouwd) die de bestuurder op zijn zitplaats waarschuwt wanneer de remvoering moet worden vervangen. In het geval van een optische waarschuwing kan het in punt 5.2.1.29.2 beschreven gele waarschuwingssignaal worden gebruikt, mits dit signaal voldoet aan de voorschriften van punt 5.2.1.29.6. 5.2.2.8.2.2. De slijtage van het wrijvingsvlak van remschijven of remtrommels mag alleen worden beoordeeld door rechtstreekse meting van het onderdeel zelf of door controle van een van de indicatoren van remschijf- of remtrommelslijtage, waarvoor enig demontagewerk nodig kan zijn. De fabrikant van het voertuig moet daarom bij typegoedkeuring de volgende gegevens verstrekken: a) de wijze van beoordeling van de slijtage van de wrijvingsvlakken van trommels en schijven, met inbegrip van het benodigde demontagewerk en de desbetreffende gereedschappen en procedure; b) informatie over de maximaal aanvaardbare slijtage, dat wil zeggen de mate van slijtage waarbij vervanging noodzakelijk is. Deze informatie moet vrijelijk beschikbaar zijn (bv. handleiding of elektronisch bestand).

5.2.2.9. De remsystemen moeten zodanig zijn dat de bewegende aanhangwagen bij ontkoppeling automatisch tot stilstand wordt gebracht. Dit voorschrift geldt echter niet voor aanhangwagens met een maximummassa tot 1,5 ton, mits zij naast de koppelinrichting zijn uitgerust met een hulpkoppeling (ketting, kabel e.d.) die, mocht de hoofdkoppeling losraken, voorkomt dat de dissel de grond raakt en die nog enige besturing van de aanhangwagen mogelijk maakt.

5.2.2.10. Op iedere aanhangwagen met een verplicht bedrijfsremsysteem moet de werking van de parkeerrem ook gewaarborgd zijn na loskoppeling van het trekkende voertuig. Het parkeerremsysteem moet in werking kunnen worden gesteld door iemand die buiten het voertuig staat; bij aanhangwagens voor personenvervoer moet deze rem echter van binnen de aanhangwagen in werking kunnen worden gesteld.

5.2.2.11. Indien de aanhangwagen is voorzien van een inrichting om de pneumatische inwerkingstelling van een ander remsysteem dan het parkeerremsysteem uit te schakelen, moet eerstgenoemd systeem zodanig zijn ontworpen en gebouwd dat het uiterlijk op het moment dat de aanhangwagen opnieuw perslucht krijgt toegevoerd automatisch in de ruststand terugkeert.

5.2.2.12. Aanhangwagens van de categorieën O3 en O4 moeten voldoen aan de voorwaarden van punt 5.2.1.18.4.2. In de bedieningsleiding moet achter de koppelingskop op een goed bereikbare plaats in een drukmeetpunt zijn voorzien. 5.2.2.12.1. Voor aanhangwagens met een elektrische bedieningsleiding die elektrisch zijn aangesloten op een trekkend voertuig met een elektrische bedieningsleiding kan de in punt 5.2.1.18.4.2 beschreven automatische remwerking achterwege blijven zolang er in de persluchtreservoirs van de aanhangwagen genoeg druk is om te voldoen aan de remvoorschriften van punt 3.3 van bijlage 4.

5.2.2.13. Aanhangwagens van categorie O3 moeten zijn uitgerust met een antiblokkeersysteem volgens bijlage 13. Aanhangwagens van categorie O4 moeten zijn uitgerust met een antiblokkeersysteem volgens de voorschriften voor categorie A van bijlage 13.

5.2.2.14. Als de aanvullende apparatuur energie ontvangt van het bedrijfsremsysteem, moet het bedrijfsremsysteem zodanig worden beveiligd dat de som van de remkrachten langs de omtrek van de wielen gelijk is aan ten minste 80 % van de in punt 3.1.2.1 van bijlage 4 voorgeschreven waarde voor de desbetreffende aanhangwagen. Aan dit voorschrift moet in elk van de volgende twee situaties worden voldaan: tijdens gebruik van de aanvullende apparatuur; en bij breuk of lekkage van de aanvullende apparatuur, tenzij deze breuk of lekkage van invloed is op het in punt 6 van bijlage 10 bedoelde bedieningssignaal, in welk geval de prestatievoorschriften van dat punt van toepassing zijn. 5.2.2.14.1. Aan bovenstaande voorschriften wordt geacht te zijn voldaan als de druk in de opslaginrichting(en) van de bedrijfsrem wordt gehandhaafd op minstens 80 % van de vereiste druk in de bedieningsleiding of gelijkwaardige digitale vraagwaarde volgens punt 3.1.2.2 van bijlage 4.

5.2.2.15. Bijzondere aanvullende bepalingen voor bedrijfsremsystemen met overbrenging va