85/384/EEG - - - I
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instel-
lingen
RICHTLIJN VAN DE RAAD
van 10 juni 1985
inzake de onderlinge erkenning van de diploma’s, certificaten en andere titels op het gebied van
de architectuur, tevens houdende maatregelen tot vergemakkelijking van de daadwerkelijke
uitoefening van het recht van vestiging en vrij verrichten van diensten
(85/384/EEG)
(PB nr. L 223 van 21. 8. 1985, blz. 15.)
Gewijzigd bij:
Publikatieblad
nr. bladzijde datum
Richtlijn van de Raad van 20 december 1985 (85/614/EEG) L 376 1 31. 12. 1985Richtlijn van de Raad van 27 januari 1986 (96/17/EEG) L 27 71 1. 2. 1986Richtlijn van de Raad van 4 december 1990 (90/658/EEG) L 353 73 17. 12. 1990
Gerectificeerd
bij:
Rectificatie (86/17/EEG) L 87 36 2. 4. 1986
85/384/EEG - - - I
IRICHTLIJN VAN DE RAAD
van 10 juni 1985
inzake de onderlinge erkenning van de diploma’s, certificaten en andere titels op het gebied van
de architectuur, tevens houdende maatregelen tot vergemakkelijking van de daadwerkelijke uit-
oefening van het recht van vestiging en vrij verrichten van diensten
(85/384/EEG)
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP-
PEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Eco-
nomische Gemeenschap, inzonderheid op de artikelen 49,
57 en 66,
Gezien het voorstel van de Commissie(1),
Gezien het advies van het Europese Parlement(2),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Co-
mité(3),
Overwegende dat krachtens het Verdrag ieder verschil in
behandeling op grond van nationaliteit inzake vestiging en
verrichten van diensten sedert het einde van de overgang-
speriode is verboden; dat het aldus verwezenlijkte beginsel
met name ook van toepassing is op de afgifte van een ver-
gunning die eventueel vereist is voor de toegang tot de
werkzaamheden op het gebied van de architectuur, alsme-
de op de inschrijving of aansluiting bij beroeps- of bedrijfs-
organisaties;
Overwegende dat het evenwel dienstig lijkt zekere bepalin-
gen vast te stellen ter vergemakkelijking van de daadwer-
kelijke uitoefening van het recht van vestiging en vrij ver-
richten van diensten voor de werkzaamheden op het
gebied van de architectuur;
Overwegende dat de Lid-Staten krachtens het Verdrag
geen enkele vorm van steun mogen verlenen waardoor de
vestigingsvoorwaarden kunnen worden vervalst;
Overwegende dat artikel 57, lid 1, van het Verdrag de vast-
stelling voorschrijft van richtlijnen inzake de onderlinge er-
kenning van diploma’s, certificaten en andere titels;
Overwegende dat de architectonische schepping, de kwali-
teit van de constructies, de harmonieuze inpassing daarvan
in het omringende milieu, de instandhouding van natuurlij-
ke landschappen en stadsgezichten alsmede van het collec-
tieve en particuliere erfgoed, van openbaar belang zijn; dat
de onderlinge erkenning van de diploma’s, certificaten en
andere titels derhalve moet worden gebaseerd op kwalita-
tieve en kwantitatieve criteria die waarborgen dat de hou-
ders van de erkende diploma’s, certificaten en andere titels
begrip hebben voor en uitdrukking kunnen geven aan de
behoeften van individuen, sociale groepen en collectivitei-
ten op het stuk van de ruimtelijke ordening, het ontwerp,
de planning en de verwezenlijking van constructies, het be-
houd en de exploitatie van het gebouwde erfgoed en de
instandhouding van het natuurlijke evenwicht;
Overwegende dat de opleidingen voor de beroepsbeoefe-
naars op het gebied van de architectuur thans onderling
sterke verschillen vertonen; dat het echter dienstig is de
opleidingen voor de uitoefening van deze werkzaamheden
(1)PB nr. 239 van 4. 10. 1967, blz. 15.
(2)PB nr. C 72 van 19. 7. 1968, blz. 3.
(3)PB nr. C 24 van 22. 3. 1968, blz. 3.
85/384/EEG - - - I
IIonder de beroepstitel van architect meer met elkaar in
overeenstemming te brengen;
Overwegende dat in bepaalde Lid-Staten voor de toegang
tot en de uitoefening van de werkzaamheden op het ge-
bied van de architectuur bij de wet het bezit van een di-
ploma op het gebied van de architectuur als voorwaarde
wordt gesteld; dat in sommige andere Lid-Staten, waar de-
ze eis niet geldt, echter wel het recht tot het voeren van
de beroepstitel van architect bij de wet is geregeld; dat
tenslotte in sommige Lid-Staten waar geen van deze twee
gevallen zich voordoen, wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen betreffende de toegang tot of de uitoefening
van die werkzaamheden onder de beroepstitel van architect
in voorbereiding zijn; dat derhalve de voorwaarden voor
toegang tot en uitoefening van die werkzaamheden in die
Lid-Staten nog niet vaststaan; dat voor wederzijdse erken-
ning van diploma’s, certificaten en andere titels ervanwordt uitgegaan dat deze diploma’s, certificaten en andere
titels in de Lid-Staat van afgifte toegang tot en uitoefening
van bepaalde werkzaamheden mogelijk maken; dat derhal-
ve de erkenning van bepaalde getuigschriften krachtens de-
ze richtlijn slechts van kracht behoort te blijven voor zover
de houders ervan krachtens de nog vast te stellen wettelij-
ke bepalingen in de Lid-Staat van afgifte van die getuig-
schriften toegang tot de werkzaamheden onder de beroep-
s t i t e lv a na r c h i t e c tz u l l e nh e b b e n ;
Overwegende dat de toegang tot de wettelijke beroepstitel
van architect in sommige Lid-Staten afhankelijk wordt ge-
steld niet alleen van het verwerven van diploma’s, certifica-
ten of andere titels, maar tevens van de voltooiing van een
stage tijdens welke praktijkervaring wordt opgedaan; dat
het, aangezien hierover nog geen convergentie bestaat tus-
sen de Lid-Staten, om eventuele moeilijkheden te voorko-
men, noodzakelijk is een passende praktijkervaring in een
andere Lid-Staat over een periode van gelijke duur als vol-
doende voorwaarde te erkennen;
Overwegende dat de verwijzing in artikel 1, lid 2, naar de
„werkzaamheden op het gebied van de architectuur die ge-
woonlijk onder de beroepstitel van architect worden ver-
richt”, welke verwijzing haar rechtvaardiging vindt in de
situatie die zich in enkele Lid-Staten voordoet, uitsluitend
ten doel heeft de werkingssfeer van de onderhavige richt-
lijn aan te geven en er niet op gericht is een juridische
definitie te geven van de werkzaamheden in de sector ar-
chitectuur;
Overwegende dat in de meeste Lid-Staten de werkzaamhe-
den op het gebied van de architectuur in rechte of in feite
worden uitgeoefend door personen die de benaming van
architect, al dan niet vergezeld van een andere benaming,
voeren zonder daarom het monopolie van de uitoefening
van deze werkzaamheden te hebben, tenzij in de wet het
tegendeel is vermeld; dat vorengenoemde werkzaamheden,
of sommige daarvan, eveneens kunnen worden uitgeoefend
door andere beroepsbeoefenaars, met name door inge-
nieurs die een bijzondere opleiding hebben genoten op het
gebied van de bouwkunde of de bouwkunst;
Overwegende dat de onderlinge erkenning van de titels de
toegang tot en de uitoefening van de betrokken werkzaam-
heden zal vergemakkelijken;
Overwegende dat er in sommige Lid-Staten wettelijke be-
palingen bestaan die de mogelijkheid bieden om, in uitzon-
derlijke gevallen en in afwijking van de gewoonlijk voor de
85/384/EEG - - - I
IIItoegang tot de wettige beroepstitel van architect gestelde
opleidingseisen, deze titel te verlenen aan een, overigens
zeer klein aantal kunstenaars, wier werk blijk geeft van
buitengewoon talent op het gebied van de architectuur; dat
voor deze architecten in deze richtlijn een regeling moet
worden getroffen, te meer omdat zij vaak een internationa-
le faam hebben;
Overwegende dat de erkenning van verscheidene van de
bestaande diploma’s, certificaten en andere titels die ver-
meld zijn in de artikelen 10, 11 en 12, ten doel heeft de
houders van deze diploma’s, certificaten en andere titels de
mogelijkheid te bieden om zich in andere Lid-Staten te
vestigen of aldaar diensten te verrichten, zulks met onmid-
dellijke ingang; dat de plotselinge invoering van deze bepa-
ling in het Groothertogdom Luxemburg, gezien de be-
perktheid van zijn grondgebied, verstoring van de
concurrentie teweeg kan brengen en de beroepsuitoefeningkan ontwrichten; dat het bijgevolg gerechtvaardigd is deze
Lid-Staat extra aanpassingstijd toe te kennen;
Overwegende dat, aangezien een richtlijn inzake de onder-
linge erkenning van de diploma’s, certificaten en andere
titels niet noodzakelijkerwijs de materiële gelijkwaardigheid
inhoudt van de opleidingen waarop deze diploma’s, certifi-
caten en andere titels betrekking hebben, het voeren van
de opleidingstitel uitsluitend in de taal van de Lid-Staat
van oorsprong of herkomst dient te worden toegestaan;
Overwegende dat de Lid-Staten, om de toepassing van de-
ze richtlijn door hun nationale administraties te vergemak-
kelijken, kunnen bepalen dat de begunstigden die aan de
daarin gestelde opleidingsvoorwaarden voldoen, te zamen
met hun opleidingstitel een certificaat van de bevoegde in-
stanties van de Lid-Staat van oorsprong of van herkomst
dienen over te leggen, waarin wordt verklaard dat deze ti-
tels met de in de richtlijn bedoelde titels overeenstemmen;
Overwegende dat de nationale voorschriften op het gebied
van gedrag en betrouwbaarheid als norm voor de toegang
tot de werkzaamheden mogen worden gehanteerd, wanneer
vestiging plaatsvindt; dat hier voorts onderscheid dient te
worden gemaakt tussen de gevallen waarin de betrokkenen
nog nooit werkzaamheden op het gebied van de architec-
tuur hebben verricht en die waarin zij dergelijke werk-
zaamheden reeds in een andere Lid-Staat hebben verricht;
Overwegende dat in het geval van het verrichten van dien-
sten het stellen van de eis van inschrijving of aansluiting
bij beroeps- of bedrijfsorganisaties, welke verband houdt
met het vaste en permanente karakter van zijn werkzaam-heden in de ontvangende Lid-Staat, ongetwijfeld wegens
het tijdelijke karakter van zijn werkzaamheid een belem-
mering zou betekenen voor degene die deze diensten ver-
richt; dat deze eis derhalve niet mag worden gesteld; dat
evenwel in dit geval het tuchtrechtelijke toezicht waartoe
deze beroeps- of bedrijfsorganisaties de bevoegdheid heb-
ben, moet plaatsvinden; dat hiertoe, onder voorbehoud van
toepassing van artikel 62 van het Verdrag, in de mogelijk-
heid dient te worden voorzien de begunstigde te verplich-
ten de bevoegde autoriteit van de ontvangende Lid-Staat
in kennis te stellen van de dienstverrichting;
Overwegende dat, ten aanzien van de werkzaamheden in
loondienst op het gebied van de architectuur, Verordening
(EEG) nr. 1612/68 van de Raad van 15 oktober 1968 be-
treffende het vrije verkeer van werknemers binnen de Ge-
85/384/EEG - - - I
IVmeenschap(4)geen specifieke bepalingen over goed gedrag
en betrouwbaarheid, beroepsdiscipline en het voeren van
een titel voor de gereglementeerde beroepen bevat; dat de
desbetreffende regelingen naar gelang van de Lid-Staten
zowel op werknemers als op zelfstandigen worden of kun-
nen worden toegepast; dat de werkzaamheden op het ge-
bied van de architectuur in verscheidene Lid-Staten afhan-
kelijk zijn gesteld van het bezit van een diploma, certificaat
of andere titel; dat deze werkzaamheden zowel door zelf-
standigen als door werknemers of ook afwisselend als
werknemer en als zelfstandige door dezelfde personen ge-
durende hun loopbaan worden uitgeoefend; dat het, voor
een werkelijke bevordering van het vrije verkeer van deze
beroepsbeoefenaars binnen de Gemeenschap, derhalve
noodzakelijk lijkt het toepassingsgebied van deze richtlijn
uit te breiden tot werknemers die werkzaam zijn op het
gebied van de architectuur;
Overwegende dat bij de onderhavige richtlijn een onderlin-
ge erkenning wordt ingevoerd van de diploma’s, certifica-
ten en andere titels die toegang geven tot een beroepsacti-
viteit zonder dat tegelijkertijd de nationale bepalingen
betreffende de opleiding worden gecoördineerd; dat boven-
dien het aantal betrokken beroepsbeoefenaars sterk van
Lid-Staat tot Lid-Staat verschilt; dat de Commissie onder
deze omstandigheden de toepassing van de richtlijn tijdens
de eerste jaren met bijzondere aandacht moet volgen,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
(4)PB nr. L 257 van 19. 10. 1968, blz. 2.
85/384/EEG - - - I
1HOOFDSTUK I
WERKINGSSFEER
Artikel 1
1. Deze richtlijn is van toepassing op de werkzaamheden
op het gebied van de architectuur.
2. In de zin van deze richtlijn worden onder werkzaam-
heden op het gebied van de architectuur de werkzaamhe-
den verstaan die gewoonlijk onder de beroepstitel van ar-
chitect worden verricht.
HOOFDSTUK II
DIPLOMA’S, CERTIFICATEN EN ANDERE TITELS
DIE TOEGANG GEVEN TOT DE WERKZAAMHEDEN
OP HET GEBIED VAN DE ARCHITECTUUR ONDER
DE BEROEPSTITEL VAN ARCHITECT
Artikel 2
Elke Lid-Staat erkent de door de overige Lid-Staten aan
de onderdanen van de Lid-Staten afgegeven diploma’s, cer-
tificaten en andere titels die behaald zijn na een opleiding
welke beantwoordt aan de eisen van de artikelen 3 en 4,
en wel door daaraan, met betrekking tot de toegang tot en
de uitoefening van de in artikel 1 bedoelde werkzaamhe-
den onder de beroepstitel van architect, onder de in artikel
23, lid 1, gestelde voorwaarden, op zijn grondgebied het-
zelfde rechtsgevolg toe te kennen als aan de door hemzelf
a f g e g e v e nd i p l o m a ’ s ,c e r t i f i c a t e ne na n d e r et i t e l s .
Artikel 3
De opleidingen die worden afgesloten met de in artikel 2
bedoelde diploma’s, certificaten en andere titels, moeten
worden gegeven door middel van studies op universitairniveau die hoofdzakelijk betrekking hebben op de architec-
tuur. Dergelijke studies, waarbij evenveel aandacht moet
worden besteed aan de theoretische als aan de praktische
aspecten van de architectuuropleiding, moeten de verwer-
ving waarborgen van:
1. het vermogen tot architectonische vormgeving die zo-
wel aan esthetische als aan technische eisen voldoet;
2. passende kennis van de geschiedenis en de theorie
der architectuur en aanverwante kunstvormen, techno-
logische vakken en menswetenschappen;
3. kennis van de beeldende kunsten voor zover deze van
invloed kunnen zijn op de kwaliteit van de architecto-
nische vormgeving;
4. passende kennis van stedebouwkunde, planologie én
de daarbij gebruikte technieken;85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
25 . i n z i c h ti nd er e l a t i et u s s e nm e n s e ne na r c h i t e c t o n i s c h e
constructies en tussen architectonische constructies en
hun omgeving, alsmede in de noodzaak om architecto-
nische constructies en de ruimten daartussen af te
stemmen op menselijke behoeften en maatstaven;
6. inzicht in het architectenberoep en de rol van de ar-
chitect in de maatschappij, met name bij het maken
van projecten waarin rekening wordt gehouden met
sociale factoren;
7. inzicht in de methoden van onderzoek en van voorbe-
reiding bij het maken van projecten;
8 . i n z i c h ti nd ep r o b l e m e no ph e tg e b i e dv a nh e tc o n -
structief ontwerp, de constructie en de civiele bouw-
kunde in verband met het ontwerpen van gebouwen;
9. passende kennis van de natuurkundige en technologi-
sche vraagstukken, alsmede van de functie van het ge-
bouw met het oog op het verschaffen van comfort enbescherming tegen weersomstandigheden;
10. technische bekwaamheid als ontwerper ten einde,
(SIC! teneinde,) binnen de door begrotingsfactoren en
bouwvoorschriften gestelde grenzen, te kunnen vol-
doen aan de eisen van de gebruikers van het betrok-
ken gebouw;
11. passende kennis van de industrieën, organisaties,
voorschriften en procedures die een rol spelen bij de
omzetting van ontwerpen in gebouwen en het inpas-
s e nv a np l a n n e ni nd ep l a n o l o g i e .
Artikel 4
1. De in artikel 2 bedoelde opleiding moet beantwoor-
den aan de eisen van artikel 3 en tevens voldoen aan de
volgende voorwaarden:
a) de totale duur van de opleiding moet ten minste het-
zij vier jaar full-time studie aan een universiteit of een
vergelijkbare onderwijsinstelling, hetzij zes jaar studie,
waarvan ten minste drie jaar full-time, aan een uni-versiteit of een vergelijkbare onderwijsinstelling bedra-
gen;
b) de opleiding moet met goed gevolg worden afgesloten
door een examen op universitair niveau.85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
3In afwijking van de eerste alinea wordt eveneens als beant-
woordend aan artikel 2 erkend, de driejarige opleiding van
de „Fachhochschulen” in de Bondsrepubliek Duitsland die
bestaat op het tijdstip van de kennisgeving van deze richt-
lijn, voldoet aan de eisen van artikel 3 en in die Lid-Staat
toegang geeft tot de in artikel 1 bedoelde werkzaamheden
onder de beroepstitel van architect, op voorwaarde dat de-
ze opleiding wordt aangevuld met een periode van beroep-
servaring van vier jaar in de Bondsrepubliek Duitsland, af-
gesloten met het behalen van een certificaat dat is
afgegeven door de beroepsorde op wier ledenlijst de archi-
tect die voor de bepalingen van deze richtlijn in aanmer-
king wil komen, is ingeschreven. De beroepsorde moet te-
voren beoordelen of de door de betrokken architect
verrichte werkzaamheden op het gebied van de architec-
tuur overtuigende toepassingen zijn van het geheel van de
in artikel 3 genoemde kennis. Dit certificaat wordt afgege-ven volgens dezelfde procedure als die welke voor de in-
schrijving op de ledenlijst van de beroepsorde van toepas-
sing is.
Aan de hand van de opgedane ervaring en in het licht van
de ontwikkelingen in de opleidingen op het gebied van de
architectuur, legt de Commissie, acht jaar na het verstrij-
ken van de in artikel 31, lid 1, eerste alinea, bedoelde ter-
mijn, aan de Raad een verslag voor over de toepassing van
deze afwijkende regeling, alsmede passende voorstellen
waarover de Raad volgens de in het Verdrag vastgelegde
procedures binnen een termijn van zes maanden beslist.
2. Als beantwoordend aan artikel 2 wordt, in het kader
van de sociale verheffing of van part-time universitaire stu-
dies, tevens erkend, de opleiding die voldoet aan de eisen
van artikel 3 en die wordt afgesloten met een examen in
de architectuur dat met goed gevolg is afgelegd door een
persoon die gedurende zeven jaar of langer op het gebied
van de architectuur werkzaam is geweest onder toezicht
van een architect of een architectenbureau. Dit examen
moet op universitair niveau staan en gelijkwaardig zijn aan
het in lid 1, sub b), bedoelde afsluitend examen.
Artikel 5
1. De onderdanen van een Lid-Staat die gerechtigd zijn
de beroepstitel van architect te voeren uit hoofde van een
wet waarbij aan de bevoegde instantie van een Lid-Staat
de bevoegdheid wordt gegeven deze titel te verlenen aan
de onderdanen van de Lid-Staten die zich in het bijzonder
hebben onderscheiden door de kwaliteit van hun prestaties
in de architectuur, worden geacht te voldoen aan de voor-
waarden die worden gesteld voor het uitoefenen van de in
artikel 1 bedoelde werkzaamheden onder de beroepstitel
van architect.
2. De hoedanigheid van architect van de in lid 1 bedoel-
de betrokkenen blijkt uit een certificaat dat door de Lid-
Staat van oorsprong of van herkomst van de begunstigden
is afgegeven.85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
4Artikel 7
1. Iedere Lid-Staat stelt zo spoedig mogelijk de andere
Lid-Staten en de Commissie gelijktijdig in kennis van de
lijst van diploma’s, certificaten en andere opleidingstitels
die op zijn grondgebied worden afgegeven en die voldoen
aan de criteria van de artikelen 3 en 4, alsmede van de
instellingen of autoriteiten die deze afgeven.
De eerste mededeling heeft plaats binnen twaalf maanden
na de kennisgeving van deze richtlijn.
Iedere Lid-Staat deelt op dezelfde wijze de wijzigingen
m e ei n z a k ed ed i p l o m a ’ s ,c e r t i f i c a t e ne na n d e r eo p l e i d i n g s -
titels die op zijn grondgebied worden afgegeven, met name
die welke niet meer aan de eisen van de artikelen 3 en 4
voldoen.
2 . D el i j s t e ne nd eb i j w e r k i n g e nd a a r v a nw o r d e n ,d r i e
maanden nadat zij zijn medegedeeld, door de Commissie
ter informatie bekendgemaakt in het Publikatieblad van de
Europese Gemeenschappen. De publikatie van een diplo-
ma, certificaat of andere titel wordt echter uitgesteld in de
in artikel 8 bedoelde gevallen. De Commissie maakt regel-
matig geconsolideerde lijsten bekend.
Artikel 8
Indien een Lid-Staat of de Commissie betwijfelt of een di-
ploma, certificaat of andere titel voldoet aan de criteria
van de artikelen 3 en 4, wordt het Raadgevend Comité
voor de opleiding op het gebied van de architectuur bin-
nen drie maanden na de mededeling krachtens artikel 7,
lid 1, door de Commissie ingeschakeld. Het Comité brengt
b i n n e nd r i em a a n d e na d v i e su i t .
Binnen de drie maanden die op dit advies volgen, of bin-
nen de drie maanden na afloop van de termijn voor het
uitbrengen van dit advies, wordt het diploma, certificaat of
andere titel bekendgemaakt, behalve in de beide volgende
gevallen:
— indien de Lid-Staat die de afgifte verricht de medede-
ling wijzigt die hij heeft gedaan krachtens artikel 7,
lid 1,
of
— indien een Lid-Staat of de Commissie artikel 169 of
artikel 170 van het Verdrag toepast ten einde (SIC!
teneinde) de kwestie aan het Hof van Justitie van de
Europese Gemeenschappen voor te leggen.90/658/EEG - - - deleted
85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
5Artikel 9
1. T elkens als een Lid-Staat of de commissie betwijfelt
of een diploma, certificaat of andere titel uit een van de
lijsten die in het Publikatieblad van de Europese Gemeen-
schappen zijn bekendgemaakt, nog aan de eisen van de ar-
tikelen 3 en 4 voldoet, kan het Raadgevend Comité wor-
den ingeschakeld door een Lid-Staat of de Commissie. Het
Comité brengt binnen drie maanden advies uit.
2. De Commissie voert een diploma van een in het Pu-
blikatieblad van de Europese Gemeenschappen bekendge-
maakte lijst af met de instemming van de betrokken Lid-
Staat of ingevolge een arrest van het Hof van Justitie.
HOOFDSTUK III
DIPLOMA’S, CERTIFICATEN EN ANDERE TITELS
DIE TOEGANG GEVEN TOT DE WERKZAAMHEDEN
OP HET GEBIED VAN DE ARCHITECTUUR UIT
HOOFDE VAN VERWORVEN RECHTEN OF
BESTAANDE NATIONALE BEPALINGEN
Artikel 10
Elke Lid-Staat erkent de in artikel 11 vermelde diploma’s,
certificaten en andere titels die door de overige Lid-Staten
zijn afgegeven aan onderdanen van de Lid-Staten die op
de datum van kennisgeving van deze richtlijn reeds in het
bezit zijn van deze kwalificaties of die uiterlijk in de loopvan het derde academiejaar volgende op deze kennisgeving
zijn begonnen met de opleiding die door het behalen van
deze diploma’s, certificaten en andere titels wordt afgeslo-
ten, ook al voldoen zij niet aan de minimumeisen van de
in hoofdstuk II bedoelde diploma’s, certificaten en andere
titels, en wel door daaraan, met betrekking tot de toegang
t o te nd eu i t o e f e n i n gv a nd ei na r t i k e l1b e d o e l d ew e r k -
zaamheden, met inachtneming van artikel 23, op zijn
grondgebied, hetzelfde rechtsgevolg toe te kennen als aan
de door hemzelf afgegeven diploma’s, certificaten en ande-
re titels op het gebied van de architectuur.
Artikel 11
De in artikel 10 bedoelde diploma’s, certificaten en andere
titels zijn
a) in Duitsland
— de diploma’s, afgegeven door de hogescholen
voor schone kunsten (Dipl.-Ing., Architekt
(HfBK)),
— de diploma’s, afgegeven door de afdeling archi-
tectuur („Architektur/Hochbau”) van de „T echni-
sche Hochschulen”, van de technische universitei-
ten, van de universiteiten en, voor zover deze
instellingen zijn opgegaan in „Gesamthochschu-
len”, van deze „Gesamthochschulen” (Dipl.-Ing.
en andere benamingen die later eventueel aan
deze diploma’s worden gegeven);85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
6— de diploma’s, afgegeven door de afdeling archi-
tectuur („Architektur/Hochbau”) van de „Fach-
hochschulen” en, voor zover deze instellingen
zijn opgegaan in „Gesamthochschulen”, van deze
„Gesamthochschulen”, welke diploma’s, wanneer
de studieduur minder dan vier jaar, maar ten
minste drie jaar bedraagt, vergezeld gaan van het
certificaat waamit een beroepservaring van vier
jaar in de Bondsrepubliek Duitsland blijkt, afge-
geven door de beroepsorde overeenkomstig arti-
kel 4, lid 1, tweede alinea (Ingenieur grad. en
andere benamingen die later eventueel aan deze
diploma’s worden gegeven);
— de certificaten (Prüfungszeugnisse) die vóór 1 ja-
nuari 1973 zijn afgegeven door de afdeling archi-
tectuur van de „Ingenieurschulen” en van de
„Werkkunstschulen”, vergezeld van een attest vande bevoegde autoriteiten waaruit blijkt dat de
betrokkene met goed gevolg een onderzoek op
grond van bewijsstukken overeenkomstig artikel
13 heeft doorstaan
b) in België
— de diploma’s, afgegeven door de nationale hoge-
scholen voor architectuur of door de hogere ar-
chitectuurinstitituten (architect — architecte);
— de diploma’s, afgegeven door het „Provinciaal
Hoger Instituut voor Architectuur” te Hasselt
(architect)
— de diploma’s, afgegeven door de koninklijke aca-
demies voor schone kunsten (architect — archi-
tecte);
— de diploma’s, afgegeven door de St.-Lucasscholen
(architect — architecte);
— de universitaire diploma’s van burgerlijk inge-
nieur, vergezeld van een stagecertificaat, afgege-
ven door de Orde van Architecten, die het recht
geven de beroepstitel van architect te voeren (ar-
chitect — architecte);
— de architectendiploma’s afgegeven door de cen-
trale examencommissie of door een examen-
commissie van het Rijk voor de toekenning van
de titel van architect (architect — architecte);
— de diploma’s van burgerlijk ingenieur-architect en
van ingenieur-architect, afgegeven door de Facul-
teiten toegepaste wetenschappen van de universi-
teiten en door de „Faculté Polytechnique” vanBergen (ingenieur-architect — ingénieur-architec-
te);
c) in Denemarken
— de diploma’s, afgegeven door de rijksscholen
voor architectuur te Kopenhagen en Århus (arki-
tekt);
— het door de Raad van architecten afgegeven regi-
stratiebewijs overeenkomstig Wet nr. 202 van 28
mei 1975 (registreret arkitekt);85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
7— de door hogescholen voor civiele bouwkunde af-
gegeven diploma’s (bygningskonstruktør), verge-
zeld van een attest van de bevoegde autoriteiten
waaruit blijkt dat de betrokkene met goed gevolg
een onderzoek op grond van bewijsstukken over-
eenkomstig artikel 13 heeft doorstaan;
d) in Frankrijk
— de diploma’s van door de Regering gediplomeerd
architect die tot in 1959 door het Ministerie van
Onderwijs en sedertdien door het Ministerie van
Culturele Zaken zijn afgegeven (architecte
DPLG);
— de diploma’s, afgegeven door de speciale school
voor architectuur (architecte DESA);
— de diploma’s die sinds 1955 zijn afgegeven door
de afdeling architectuur van de „École nationale
supérieure des Arts et Industries” te Straatsburg(voormalige „École nationale d’Ingénieurs” te
Straatsburg) (architecte ENSAIS);
e) in Griekenland
— de diploma’s van ingenieur-architect, afgegeven
door het „Metsovion Polytechnion” van Athene,
vergezeld van een getuigschrift dat is afgegeven
door de T echnische Kamer van Griekenland en
dat recht geeft op het uitoefenen van werkzaam-
heden op het gebied van de architectuur;
— de diploma’s van ingenieur-architect, afgegeven
door het „Aristotelion Panepistimion van Saloni-
ki”, vergezeld van een getuigschrift dat is afgege-
ven door de T echnische Kamer van Griekenland
en dat recht geeft op het uitoefenen van werk-
zaamheden op het gebied van de architectuur;
— de diploma’s van ingenieur/civiel-ingenieur, afge-
geven door het „Metsovion Polytechnion” van
Athene, vergezeld van een getuigschrift dat is af-
gegeven door de T echnische Kamer van Grieken-
land en dat recht geeft op het uitoefenen van
werkzaamheden op het gebied van de architec-
tuur;
— de diploma’s van ingenieur/civiel-ingenieur, afge-
geven door het „Aristotelion Panepistimion” van
Saloniki, vergezeld van een getuigschrift dat is
afgegeven door de T echnische Kamer van Grie-
kenland en dat recht geeft op het uitoefenen van
werkzaamheden op het gebied van de architec-
tuur;
— de diploma’s van ingenieur/civiel-ingenieur, afge-
geven door het „Panepistimion Thrakis”, verge-
zeld van een getuigschrift dat is afgegeven door
de T echnische Kamer van Griekenland en dat
recht geeft op het uitoefenen van werkzaamhe-
den op het gebied van de architectuur;
— de diploma’s van ingenieur/civiel-ingenieur, afge-
geven door het „Panepistimion Patron”, verge-
zeld van een getuigschrift dat is afgegeven door
de T echnische Kamer van Griekenland en dat
recht geeft op het uitoefenen van werkzaamhe-
den op het gebied van de architectuur;85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
8f) in Ierland
— de graad „Bachelor of Architecture”, verleend
door de „National University of Ireland” (B.
Arch. NUI) aan afgestudeerden in de architec-
tuur aan het „University College”, Dublin;
— het diploma op het gebied van de architectuur
op universitair niveau afgegeven door het „Colle-
ge of T echnology”, Bolton Street, Dublin (Dipl.
Arch.);
— het bewijs van „associateship” van het „Royal In-
stitute of Architects” van Ierland (ARIAI);
— het bewijs van „membership&rdquo; van het
Royal Institute of Architects&rdquo; van Ierland
(MRIAI);
g) in Italië
— de diploma’s van „laurea in architettura”, afgege-
ven door de universiteiten, de polytechnische in-stituten en de hogere instituten voor architectuur
te Venetië en Reggio-Calabrië, vergezeld van het
diploma dat recht geeft op de zelfstandige uitoe-
fening van het beroep van architect, dat wordt
afgegeven door de minister van Onderwijs nadat
de kandidaat voor een bevoegde examencommis-
sie is geslaagd voor het staatsexamen waardoor
hij het recht verkrijgt tot zelfstandige uitoefening
van het beroep van architect (dott. Architetto);
— de diploma’s van „laurea in ingegneria” op het
gebied van de bouwkunde, afgegeven door de
universiteiten en de polytechnische instituten,
vergezeld van het diploma dat recht geeft op de
zelfstandige uitoefening van een beroep op het
gebied van de architectuur, dat wordt afgegeven
door de minister van Onderwijs nadat de kandi-
daat voor een bevoegde examencommissie is ge-
slaagd voor het staatsexamen waardoor hij het
recht verkrijgt tot zelfstandige uitoefening van
het beroep (dott. Ing. Architetto of dott. Ing. in
ingegneria civile);
h) in Nederland
— het getuigschrift van met goed gevolg afgelegd
doctoraal examen in de bouwkunde, afgegeven
door de afdeling bouwkunde van de T echnische
Hogeschool te Delft of Eindhoven (bouwkundig
ingenieur);
— d ed i p l o m a ’ sv a nd ed o o rd eS t a a te r k e n d ea c a -
demies voor bouwkunst (architect);
— de diploma’s die tot in 1971 zijn afgegeven in
het kader van het voormalige Hoger Bouwkunst-
onderricht (architect HBO);
— de diploma’s die tot in 1970 zijn afgegeven in
het kader van het voormalige Voortgezet Bouw-
kunstonderricht (architect VBO);85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
9— het getuigschrift dat met goed gevolg een door
de architectenraad van de Bond van Nederlandse
Architecten BNA ingesteld architectenexamen is
afgelegd (architect);
— het diploma van de Stichting Instituut voor Ar-
chitectuur (IVA), afgegeven na een op ten min-
ste vierjarige basis ingerichte opleiding van be-
doelde stichting (architect), vergezeld van een
attest van de bevoegde autoriteiten waaruit blijkt
dat de betrokkene met goed gevolg een onder-
zoek op grond van bewijsstukken overeenkomstig
artikel 13 heeft doorstaan;
— een getuigschrift van de bevoegde autoriteiten
dat met goed gevolg vóór het tijdstip van inwer-
kingtreding van deze richtlijn het examen van
„kandidaat in de bouwkunde”, afgenomen door
de T echnische Hogeschool te Delft of Eindho-ven, is afgelegd en dat gedurende een tijdvak van
ten minste vijf jaar onmiddellijk voorafgaande
aan bedoeld tijdstip werkzaamheden als architect
zijn verricht op zodanige wijze en schaal, dat
naar Nederlandse maatstaven een voldoende be-
kwaamheid voor het uitoefenen van die werk-
zaamheden gewaarborgd is (architect);
— een getuigschrift van de bevoegde autoriteiten
dat uitsluitend wordt afgegeven aan personen die
vóór het tijdstip van inwerkingtreding van deze
richtlijn de leeftijd van 40 jaar hebben bereikt en
waaruit blijkt dat de betrokkene gedurende een
tijdvak van ten minste vijf jaar onmiddellijk voor-
afgaande aan bedoeld tijdstip, werkzaamheden
als architect heeft verricht op zodanige wijze en
schaal, dat naar Nederlandse maatstaven een vol-
doende bekwaamheid voor het uitoefenen van
die werkzaamheden gewaarborgd is (architect).
De in het zevende en achtste streepje bedoelde ge-
tuigschriften behoeven niet meer te worden erkend
met ingang van de dag van inwerkingtreding van wet-
telijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende
de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamhe-
den op het gebied van de architectuur onder de be-
roepstitel van architect in Nederland, voor zover deze
getuigschriften krachtens bedoelde bepalingen geen
toegang geven tot die werkzaamheden onder genoem-
de beroepstitel;
i) in het Verenigd Koninkrijk
— de titels verworven na het afleggen van examens
aan:
— het „Royal Institute of British Architects”,
— de scholen voor architectuur van de:
— universiteiten,
— polytechnische instituten,
— hogescholen,
— academies (privaatcolleges),85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
10— scholen voor technologie en kunst,
die op het tijdstip waarop deze richtlijn wordt
aangenomen, door de „Architects Registration
Council” van het Verenigd Koninkrijk erkend
waren of zijn met het oog op de opneming ervan
in het „Register” (Architect);
— een certificaat waarin wordt verklaard dat de
houder ervan een verworven recht heeft om zijn
beroepstitel van architect te blijven voeren krach-
tens „Section 6 (1) a, 6 (1) b, of 6 (1) d” van de
„Architects Registration Act” van 1931 (Archi-
tect);
— een certificaat waarin wordt verklaard dat de
houder ervan een verworven recht heeft om zijn
beroepstitel van architect te blijven voeren krach-
tens „Section 2” van de „Architects Registration
Act” van 1938 (Architect).
j) in Spanje
— het officiële diploma van architect (título oficial
de arquitecto), uitgereikt door het Ministerie van
Onderwijs en Wetenschappen of door de univer-
siteiten;
k) in Portugal
— het ,diploma do curso especial de arquitectura’,
uitgereikt door de scholen voor schone kunsten
v a nL i s s a b o ne nP o r t o ,
— het ,diploma de arquitecto’, uitgereikt door de
scholen voor schone kunsten van Lissabon en
Porto,
— het ,diploma do curso de arquitectura’, uitgereikt
door de scholen voor schone kunsten van Lissa-
bon en Porto,
— het ,diploma de licenciatura em arquitectura’,
uitgereikt door de hogeschool voor schone kun-
sten van Lissabon,
— het ,carta de curso de licenciatura em arquitectu-
ra’, uitgereikt door de technische universiteit van
Lissabon en de universiteit van Porto.
— de „Licenciatura em engenharia civil” afgegeven
door het „Instituto Superior Técnico da Universi-
dade Técnica de Lisboa”;
— de „Licenciatura em engenharia civil”, afgegeven
door de „Faculdade de Engenharia da Universi-
dade do P orto”;
— de „Licenciatura em engenharia civil”, afgegeven
door de „Faculdade de Ciências e T ecnologia daUniversidade de Coimbra”;
— de „Licenciatura em engenharia civil, produçao”,
afgegeven door de „Universidade do Minho”.85/384/EEG
85/614/EEG
86/17/EEG
Rectificatie (PB nr. L 87 van 2. 4. 1986, blz. 36)
85/384/EEG - - - I
11Artikel 12
Onverminderd artikel 10 erkent elke Lid-Staat, door daar-
aan met betrekking tot de toegang tot en de uitoefening
van de in artikel 1 bedoelde werkzaamheden onder de be-
roepstitel van architect op zijn grondgebied hetzelfde
rechtsgevolg toe te kennen als aan de door hemzelf afgege-
ven diploma’s, certificaten en andere titels van architect,
— de attesten die aan onderdanen van de Lid-Staten zijn
afgegeven door de Lid-Staten die op het ogenblik van
de kennisgeving van deze richtlijn een regeling ken-
nen voor de toegang tot en de uitoefening van de in
artikel 1 bedoelde werkzaamheden onder de beroep-
stitel van architect, en waaruit blijkt dat de houder
ervan de toelating heeft gekregen de beroepstitel van
architect te voeren vóór de tenuitvoerlegging van de
r i c h t l i j ne nd a th i ji nh e tk a d e rv a nd e z er e g e l i n g
daadwerkelijk de betrokken werkzaamheden heeft uit-geoefend gedurende ten minste drie opeenvolgende
jaren tijdens de vijf jaren voorafgaand aan de afgifte
van die attesten;
— de attesten die aan onderdanen van de Lid-Staten zijn
afgegeven door de Lid-Staten die tussen de datum
van kennisgeving en die van tenuitvoerlegging van de-
ze richtlijn een regeling invoeren voor de toegang tot
en de uitoefening van de in artikel 1 bedoelde werk-
zaamheden onder de beroepstitel van architect, en
waaruit blijkt dat de houder ervan de toelating gekre-
gen heeft de beroepstitel van architect te voeren op
het tijdstip van de tenuitvoerlegging van deze richtlijn
en dat hij de betrokken werkzaamheden in het kader
van die regeling daadwerkelijk heeft uitgeoefend ge-
durende ten minste drie opeenvolgende jaren tijdens
de vijf jaren voorafgaand aan de afgifte van die attes-
ten.
Artikel 13
Het in artikel 11, sub a), vierde streepje, artikel 11, sub c),
derde streepje, artikel 11, sub h), zesde streepje, bedoelde
onderzoek op grond van bewijsstukken behelst de beoorde-
ling van plannen die de kandidaat tijdens een feitelijke
praktijk van ten minste zes jaar op het gebied van de in
artikel 1 bedoelde werkzaamheden heeft gemaakt en uitge-
voerd.
Artikel 14
De attesten van de bevoegde autoriteiten van de Bondsre-
publiek Duitsland ten bewijze van de respectieve gelijk-
waardigheid van de na 8 mei 1945 door de bevoegde auto-
riteiten van de Duitse Democratische Republiek afgegeven
opleidingstitels met de in artikel 11 opgesomde titels, wor-
den erkend op de in dat artikel vermelde voorwaarden.85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
12Artikel 15
Onverminderd artikel 5 wordt het Groothertogdom Lu-
xemburg gemachtigd om de toepassing van de artikelen 10,
11 en 12, ten aanzien van de erkenning van niet-universi-
taire diploma’s, certificaten of andere titels op te schorten
ten einde (SIC! teneinde) concurrentievervalsingen te voor-
komen, zulks gedurende een overgangsperiode van vier en
een half jaar na de datum van kennisgeving van deze richt-
lijn.
HOOFDSTUK IV
HET VOEREN VAN DE OPLEIDINGSTITEL
Artikel 16
1. Onverminderd artikel 23 dragen de ontvangende Lid-
Staten er zorg voor dat de onderdanen van de Lid-Staten
die aan de in hoofdstuk II of III gestelde voorwaarden vol-
doen, het recht hebben gebruik te maken van hun wettige,
in de Lid-Staat van oorsprong of van herkomst gevoerde
opleidingstitel en — eventueel — van de afkorting daar-
van, in de taal van deze Staat. De ontvangende Lid-Staten
kunnen voorschrijven dat deze titel wordt gevolgd door de
naam en de plaats van de instelling of de examencommis-
sie die deze heeft verleend.
2,. Wanneer de opleidingstitel van de Lid-Staat van oor-
sprong of van herkomst in de ontvangende Lid-Staat kanworden verward met een titel waarvoor in deze Staat een
aanvullende opleiding vereist is die de begunstigde niet
heeft gevolgd, kan deze ontvangende Lid-Staat voorschrij-
ven dat de begunstigde zijn opleidingstitel van de Lid-Staat
van oorsprong of van herkomst voert in een door de ont-
vangende Lid-Staat voorgeschreven passende vorm.
HOOFDSTUK V
MAATREGELEN TER VERGEMAKKELIJKING VAN DE
DAADWERKELIJKE UITOEFENING VAN HET RECHT
VAN VESTIGING EN VRIJ VERRICHTEN VAN
DIENSTEN
A. Bepalingen dia specifiek zijn voor het recht van ves-
tiging
Artikel 17
1. De ontvangende Lid-Staat die van zijn onderdanen
voor de eerste toegang tot een van de in artikel 1 bedoel-
de werkzaamheden een verklaring omtrent goed gedrag of
betrouwbaarheid verlangt, aanvaardt voor de onderdanen
der overige Lid-Staten als genoegzaam bewijs een door
een bevoegde instantie van de Lid-Staat van oorsprong of
van herkoinst afgegeven verklaring, waaruit blijkt dat aan
de in deze Lid-Staat voor de toegang tot de betrokken
werkzaamheid gestelde voorwaarden inzake goed gedrag
en betrouwbaarheid is voldaan.85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
132. Indien de Lid-Staat van oorsprong of van herkomst
voor de eerste toegang tot de betrokken werkzaamheid
geen verklaring omtrent goed gedrag of betrouwbaarheid
verlangt, kan de ontvangende Lid-Staat van de onderdanen
van deze Lid-Staat van oorsprong of van herkomst een uit-
treksel uit het strafregister verlangen of, bij gebreke daar-
van, een door een bevoegde instantie van de Lid-Staat van
oorsprong of herkomst afgegeven gelijkwaardig document.
3. Wanneer het in lid 2 bedoelde document niet wordt
afgegeven door de Lid-Staat van oorsprong of van her-
komst, kan dit worden vervangen door eenverklaring onder
ede — of, in de Staten waar niet in een eed is voorzien,
door een plechtige verklaring — welke door de betrokkene
wordt afgelegd ten overstaan van een bevoegde rechterlijke
of overheidsinstantie, of, in voorkomend geval, van een no-
taris of een bevoegde beroepsorganisatie van de Lid-Staat
van oorsprong of van herkomst, welke een attest afgeeftdat deze eed ofdeze plechtige verklaring bewijskracht
heeft.
4. Indien de ontvangende Lid-Staat kennis heeftvan wel-
bepaalde ernstige feiten die vóór de vestiging van de be-
trokkene in deze Staat buiten zijn grondgebied hebben
plaatsgevonden, of van onjuiste gegevens die zijn vervat in
de in lid 3 bedoelde verklaring en die van invloed kunnen
zijn op de toegang tot de desbetreffende werkzaamheid op
zijn grondgebied, kan hij de Lid-Staat van oorsprong of
van herkomst daarvan op de hoogte stellen.
De Lid-Staat van oorsprong of van herkomst gaat de juist-
heid van deze feiten na voor zover deze feiten in deze Lid-
Staat van invloed kunnen zijn op de toegang tot de desbe-
treffende werkzaamheid. De autoriteiten van deze Staat
bepalen zelf de aard en de omvang van het in te stellen
onderzoek en brengen de consequenties die zij daaruit
trekken ten aanzien van de door hen afgegeven verklarin-
gen of documenten, ter kennis van de ontvangende Lid-
Staat.
5. De Lid-Staten dragen er zorg voor dat de inhoud van
de toegezonden inlichtingen geheim blijft.
Artikel 18
1. Indien in een ontvangende Lid-Staat voor naleving
van de voorschriften inzake goed gedrag of betrouwbaar-
heid, daaronder begrepen tuchtrechtelijke voorschriften ter
zake van ernstige fouten bij de beroepsuitoefening of van
strafrechtelijke veroordelingen, wettelijke of bestuursrech-
t e l i j k eb e p a l i n g e ng e l d e nd i eb e t r e k k i n gh e b b e no pd eu i t -
oefening van een der in artikel 1 bedoelde werkzaamhe-
den, verstrekt de Lid-Staat van oorsprong of van herkomst
aan de ontvangende Lid-Staat de nodige inlichtingen -be-
treffende de ten opzichte van de betrokkene genomen pro-
fessionele of administratieve maatregelen of sancties, als-
mede betreffende de strafrechtelijke sancties die
betrekking hebben op de uitoefening vanhet beroep in de
Lid-Staat van oorsprong of van herkomst.85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
142. Indien de ontvangende Lid-Staat kennis heeft van
welbepaalde ernstige feiten die vóór de vestiging van de
betrokkene in deze Staat buiten zijn grondgebied hebben
plaatsgevonden en op zijn grondgebied van invloed kunnen
zijn op de uitoefening van de desbetreffende werkzaam-
heid, kan hij de Lid-Staat van oorsprong of van herkomst
daarvan op de hoogte stellen.
De Lid-Staat van oorsprong of van herkomst gaat de juist-
heid van deze feiten na voor zover deze feiten in deze Lid-
Staat van invloed kunnen zijn op de uitoefening van de
desbetreffende werkzaamheid. De autoriteiten van deze
Staat bepalen zelf de aard en de omvang van het in te
stellen onderzoek en brengen de consequenties die zij
daaruit trekken ten aanzien van de door hen krachtens lid
1 toegezonden inlichtingen ter kennis van de ontvangende
Lid-Staat.
3. De Lid-Staten dragen er zorg voor dat de inhoud van
de toegezonden inlichtingen geheim blijft.
Artikel 19
De in de artikelen 17 en 18 bedoelde documenten mogen
bij overlegging niet ouder zijn dan drie maanden.
Artikel 20
1 . D ep r o c e d u r ei n z a k ed et o e l a t i n gv a nd eb e g u n s t i g d e
tot een van de in artikel 1 bedoelde werkzaamheden over-eenkomstig de artikelen 17 en 18 moet zo spoedig moge-
lijk en uiterlijk drie maanden nadat het volledige dossier
van de betrokkene is ingediend, worden voltooid, onver-
minderd de termijn die kan voortvloeien uit een eventueel
beroep dat na deze procedure is ingesteld.
2. In de in artikel 17, lid 4, en artikel 18, lid 2, bedoelde
gevallen, leidt het verzoek tot heropening van het onder-
zoek tot schorsing van de in lid 1 bedoelde termijn.
De geraadpleegde Lid-Staat moet zijn antwoord binnen
drie maanden toezenden.
Na ontvangst van dit antwoord of na het verstrijken van
deze termijn gaat de ontvangende Lid-Staat voort met de
in lid 1 bedoelde procedure.
Artikel 21
Indien een ontvangende Lid-Staat verlangt dat zijn onder-
danen voor de toegang tot of de uitoefening van een der
in artikel 1 bedoelde werkzaamheden een eed of een
plechtige verklaring afleggen en de formule van deze eedof plechtige verklaring niet door de onderdanen van de
overige Lid-Staten kan worden gebruikt, ziet deze Lid-
Staat erop toe, dat aan de begunstigden een passende en
gelijkwaardige formule wordt voorgelegd.85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
15B Bepalingen die specifiek zijn voor het verrichten van
diensten
Artikel 22
1. Indien een Lid-Staat van zijn onderdanen voor de
toegang tot of de uitoefening van een der in artikel 1 be-
doelde werkzaamheden, hetzij een vergunning eist, hetzijinschrijving of aansluiting bij een beroeps- of bedrijfsorga-
nisatie verlangt, ontheft deze Lid-Staat, in geval van dient-
verrichting, de onderdanen van de andere Lid-Staten van
deze eis.
De begunstigde oefent zijn dienstverrichting uit met dezelf-
de rechten en verplichtingen als de onderdanen van de
ontvangende Lid-Staat; voor hem gelden met name de
tuchtrechtelijke bepalingen van professionele of administra-
tieve aard die van toepassing zijn in deze Lid-Staat.
T er aanvulling van de in lid 2 bedoelde verklaring aangaan-
de het verrichten van diensten kunnen de Lid-Staten daar-
toe, ten einde de toepassing van de op hun grondgebied
vigerende tuchtrechtelijke bepalingen mogelijk te maken,
voorzien in een tijdelijke inschrijving die automatisch
plaatsvindt of in een aansluiting pro forma bij een be-
roeps- of bedrijfsorganisatie of in een inschrijving in een
register, op voorwaarde dat deze inschrijving het verrichten
van diensten op generlei wijze vertraagt of bemoeilijkt en
geen extra kosten met zich brengt voor degene die de
diensten verricht.
T reft de ontvangende Lid-Staat ter toepassing van de
tweede alinea een maatregel of draagt hij kennis van feiten
die indruisen tegen deze bepalingen, dan deelt hij zulks
onmiddellijk mede aan de Lid-Staat waar de begunstigde is
gevestigd.
2. De ontvangende Lid-Staat kan voorschrijven dat de
begunstigde vooraf de bevoegde instanties in een verkla-
ring op de hoogte stelt van de dienstverrichting, ingeval de
uitoefening daarvan de verwezenlijking van een project opzijn grondgebied meebrengt.
3. Op grond van de leden 1 en 2 kan de ontvangende
Lid-Staat van de begunstigde één of meer documenten ei-
sen met de volgende gegevens:
— d ei nl i d2b e d o e l d ev e r k l a r i n g ,
— een attest waaruit blijkt dat de betrokkene in de Lid-
Staat waar hij gevestigd is, de desbetreffende werk-
zaamheden wettig uitoefent,
— een attest dat de betrokkene het of de diploma(’s),
certificaat (certificaten) of andere titel(s) bezit, dat/die
voor het verrichten van de bedoelde diensten is/zijn
vereist en voldoet/voldoen aan de in hoofdstuk II of
hoofdstuk III van deze richtlijn bedoelde criteria,
— zo nodig, het in artikel 23, lid 2, bedoelde attest.
4. Het (de) in lid 3 bedoelde document(en) mag/mogen
bij overlegging niet ouder zijn dan twaalf maanden.85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
165. Indien een Lid-Staat een van zijn onderdanen of een
op zijn grondgebied gevestigde onderdaan van een andere
Lid-Staat geheel of gedeeltelijk, tijdelijk of definitief, de
bevoegdheid ontneemt om een van de in artikel 1 bedoel-
de werkzaamheden uit te oefenen, draagt hij er zorg voor
dat het in lid 3, tweede streepje, bedoelde attest al naar
gelang van het geval tijdelijk of definitief wordt ingetrok-
ken.
C. Bepalingen die het recht van vestiging en vrij ver-
richten van diensten gemeen hebben
Artikel 23
1. Wanneer in een ontvangende Lid-Staat voorschriften
gelden voor het voeren van de beroepstitel van architect
voor een der in artikel 1 bedoelde werkzaamheden, voeren
de onderdanen van de andere Lid-Staten die voldoen aan
de voorwaarden van hoofdstuk II of van wie de in artikel
11 bedoelde diploma’s, certificaten en andere titels krach-
tens artikel 10 zijn erkend de beroepstitel van de ontvan-
gende Lid-Staat en maken zij gebruik van de afkorting van
deze titel, in voorkomend geval na aan de aldaar geldende
voorwaarden inzake praktijkervaring te hebben voldaan.
2. Indien in een Lid-Staat de toegang tot of de uitoefe-
ning van de in artikel 1 bedoelde werkzaamheden onder
de titel van architect afhankelijk is gesteld niet alleen vande vôldoening aan de eisen van hoofdstuk II of van het
bezit van een in artikel 11 bedoeld diploma, certificaat of
andere titel, maar tevens van de voltooiing van een stage
over een periode van bepaalde duur tijdens welke praktijk-
ervaring wordt opgedaan, erkent de betrokken Lid-Staat
een attest van de Lid-Staat van oorsprong of van herkomst
waaruit blijkt dat gedurende een overeenkomende periode
in de Lid-Staat van oorsprong of van herkomst passende
praktijkervaring werd opgedaan als voldoende bewijs. Het
in artikel 4, lid 1, tweede alinea, genoemde certificaat
wordt als voldoende bewijs in de zin van dit lid erkend.
Artikel 24
1. Indien de ontvangende Lid-Staat van zijn onderdanen
voor de toegang tot of de uitoefening van een der in arti-
kel 1 bedoelde werkzaamheden het bewijs eist dat er voor-
heen geen faillissement heeft plaatsgehad en een dergelijk
bewijs niet is begrepen in de overeenkomstig de artikelen
17 en 18 verstrekte inlichtingen, aanvaardt deze Staat vande begunstigden een verklaring onder ede — of, in de Sta-
ten waar niet in een eed is voorzien, een plechtige verkla-
ring — welke door de betrokkene wordt afgelegd ten over-
staan van een bevoegde rechterlijke of overheidsinstantie,
een notaris of een bevoegde beroepsorganisatie van de
Lid-Staat van oorsprong of van herkomst, welke een attest
afgeeft dat deze eed of plechtige verklaring bewijskracht
heeft.85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
17Indien in de ontvangende Lid-Staat de financiële draag-
kracht moet worden bewezen, aanvaardt deze Lid-Staat de
door de banken van de andere Lid-Staten afgegeven attes-
ten als gelijkwaardig aan de op zijn eigen grondgebied af-
gegeven attesten.
2. De in lid 1 bedoelde documenten mogen bij overleg-
ging niet ouder zijn dan drie maanden.
Artikel 25
1. Indien een ontvangende Lid-Staat voor de toegang tot
of de uitoefening van een der in artikel 1 bedoelde werk-
zaamheden van zijn onderdanen het bewijs eist dat zij door
een verzekering gedekt zijn tegen de geldelijke gevolgen
van hun beroepsaansprakelijkheid, aanvaardt deze Staat de
door de verzekeringsmaatschappijen van de andere Lid-
Staten afgegeven attesten als zijnde gelijkwaardig aan de
op zijn eigen grondgebied afgegeven attesten. In deze at-
testen moet worden vermeld dat de verzekeraar zich, wat
de aard en de omvang van de dekking betreft, naar de
wettelijke en bestuursrechtelijke voorschriften van de ont-
vangende Lid-Staat heeft gericht.
2. Het in lid 1 bedoelde attest mag bij overlegging niet
ouder zijn dan drie maanden.
Artikel 26
1. De Lid-Staten treffen de nodige maatregelen ten ein-
de de begunstigden in staat te stellen geïnformeerd te wor-
den omtrent de wetgeving alsmede, eventueel, omtrent de
deontologie in de ontvangende Lid-Staat.
T e dien einde kunnen zij informatiediensten oprichten waar
de begunstigden de noodzakelijke gegevens kunnen Inwin-
nen. In geval van vestiging kunnen de ontvangende Lid-
Staten de begunstigden verplichten om met deze diensten
contact op te nemen.
2. De Lid-Staten kunnen de in lid 1 bedoelde diensten
oprichten bij de bevoegde autoriteiten en instanties die zij
binnen de in artikel 31, lid 1, eerste alinea, bepaalde ter-
mijn aanwijzen.
3. De Lid-Staten dragen er zorg voor dat in voorkomend
geval de begunstigden in hun belang en in dat van hun
cliënten de talenkennis verwerven die noodzakelijk is voor
de uitoefening van hun beroepswerkzaamheden in de ont-
vangende Lid-Staat.85/384/EEG
85/384/EEG - - - I
18HOOFDSTUK VI
SLOTBEPALINGEN
Artikel 27
De ontvangende Lid-Staat kan, in geval van gegronde twij-
fel, van de bevoegde autoriteiten van een andere Lid-Staat
een bevestiging verlangen van de echtheidvan de in die an-dere Lid-Staat afgegeven en in de hoofdstukken II en III
genoemde diploma’s, certificaten en andere titels.
Artikel 28
De Lid-Staten wijzen binnen de in artikel 31, lid 1, eerste
alinea, gestelde termijn de autoriteiten en instanties aan
die gemachtigd zijn tot afgifte enontvangst van de diplo-
ma’s, certificaten en andere titels alsmede van de in deze
richtlijn bedoelde documenten en gegevens en stellen de
o v e r i g eL i d - S t a t e ne nd eC o m m i s s i ed a a r v a no n v e r w i j l di n
kennis.
Artikel 29
Deze richtlijn is eveneens van toepassing op de onderda-
nen van de Lid-Staten die overeenkomstig Verordening
(EEG) nr. 1612/68 een van de in artikel 1 bedoelde werk-
zaamheden in loondienst uitoefenen of zullen uitoefenen.
Artikel 30
Uiterlijk drie jaar na afloop van de in artikel 31, lid 1,
eerste alinea, bedoelde termijn, onderzoekt de Commissie
opnieuw de richtlijn in het licht van de tot dan toe opge-
dane ervaring en legt zij de Raad, zo nodig, na raadpleging
van het Raadgevend Comité, wijzigingsvoorstellen voor. De
Raad onderzoekt deze voorstellen binnen één jaar.
Artikel 31
1. De Lid-Staten treffen de maatregelen die nodig zijn
om binnen vierentwintig maanden na de datum van de
kennisgeving van deze richtlijn aan deze richtlijn te vol-
doen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in ken-
nis.
De Lid-Staten beschikken echter over een termijn van drie
jaar na bedoelde datum van kennisgeving om aan artikel
22 te voldoen.
2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst van alle
belangrijke bepalingen van intern recht mede die zij op het
onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.
Artikel 32
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.85/384/EEG