1993L0007 — NL — 21.03.1997 — 001.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en versch ĳnt buiten de verantwoordel ĳkheid van de instellingen
►B RICHTL ĲN 93/7/EEG VAN DE RAAD
van 15 maart 1993
betreffende de teruggave van cultuurgoederen die op onrechtmatige w ĳze buiten het grondgebied
van een Lid-Staat z ĳn gebracht
(PB L 74 van 27.3.1993, blz. 74)
Gewĳzigd b ĳ:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1Richtl ĳn 96/100/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17
februari 1997 L60 59 1.3.1997
NB: DezegeconsolideerdeversiebevatreferentiesnaardeEuropeserekeneenheiden/ofecu.Vanaf1januari1999moetenbeide
wordengelezenalsreferentienaardeeuro—Verordening(EEG)nr.3308/80vandeRaad(PBL345van20.12.1980,blz.1) en Verordening (EG) nr. 1103/97 van de Raad (PB L 162 van 19.6.1997, blz. 1).
1993L0007 — NL — 21.03.1997 — 001.001 — 2
▼B
RICHTL ĲN 93/7/EEG VAN DE RAAD
van 15 maart 1993
betreffende de teruggave van cultuurgoederen die op onrechtmatige
wĳze buiten het grondgebied van een Lid-Staat z ĳn gebracht
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A,
Gezien het voorstel van de Commissie(1),
In samenwerking met het Europees Parlement(2),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(3),
Overwegende dat volgens artikel 8 A van het Verdrag uiterl ĳko p1
januari 1993 een interne markt tot stand moet z ĳn gebracht die een
ruimte zonder binnengrenzen omvat waarin het vr ĳe verkeer van
goederen, personen, diensten en kapitaal is gewaarborgd volgens debepalingen van het Verdrag;
Overwegende dat de Lid-Staten, krachtens en binnen de grenzen van
artikel 36 van het Verdrag, ook na 1992 gerechtigd bl ĳven om hun
nationaal bezit nader te omschr ĳven en de mogel ĳkheid behouden de
nodigemaatregelentetreffenterbeschermingvanhunnationaalbezitindeze ruimte zonder binnengrenzen;
Overwegendedatderhalveeenteruggaveregelingtotstandmoetworden
gebracht die de Lid-Staten de mogel ĳkheid biedt om van cultuurgoe-
deren die in de zin van artikel 36 als nationaal bezit moeten wordenbeschouwd en die in str ĳd met de hierboven genoemde nationale bepa-
lingen of met Verordening (EEG) nr. 3911/92 van de Raad van 9december 1992 betreffende de uitvoer van cultuurgoederen(
4) buiten
hun grondgebied z ĳn gebracht, terugkeer op hun grondgebied te
verkrĳgen; dat de toepassing van deze regeling zo eenvoudig en zo
doeltreffend mogel ĳk dient te z ĳn; dat het, om de samenwerking in
verband met de teruggave te vergemakkel ĳken, nodig is de werkings-
sfeer van deze regeling te beperken tot voorwerpen die tot gemeen-schappel ĳkecategorieënvancultuurgoederenbehoren;datdeb ĳlageb ĳ
deze richtl ĳnbĳgevolg geen omschr ĳving beoogt van de goederen die
als „nationaal bezit” in de zin van artikel 36 dienen te wordenbeschouwd, maar er alleen toe strekt de categorieën goederen vast testellen die in aanmerking komen om als zodanig te worden beschouwden uit dien hoofde het voorwerp van een teruggaveprocedure in de zinvan deze richtl ĳn kunnen vormen;
Overwegende dat ook cultuurgoederen die als nationaal bezit z ĳn
geklasseerdendieeenintegrerenddeelvormenvanopenbarecollectiesof inventarissen van kerkel ĳke instellingen, maar die niet onder deze
gemeenschappel ĳke categorieën vallen, onder deze richtl ĳn dienen te
vallen;
Overwegende dat moet worden gezorgd voor administratieve samen-
werking tussen de Lid-Staten op het gebied van hun nationaal bezit, enditinnauwesamenhangmetdesamenwerkingophetstukvangestolenkunstwerken, met name door verloren, gestolen of illegaal uitgevoerdecultuurgoederen die deel uitmaken van hun nationaal bezit en van hunopenbare collecties, te registreren b ĳInterpol of b ĳandere bevoegde
instanties die gel ĳksoortige l ĳsten b ĳhouden;
(1) PB nr. C 53 van 28. 2. 1992, blz. 11, en
PB nr. C 172 van 8. 7. 1992, blz. 7.
(2) PB nr. C 176 van 13. 7. 1992, blz. 129, en
PB nr. C 72 van 15. 3. 1993.
(3) PB nr. C 223 van 31. 8. 1992, blz. 10.
(4) PB nr. L 395 van 31. 12. 1992, blz. 1.
1993L0007 — NL — 21.03.1997 — 001.001 — 3
▼B
Overwegende dat de b ĳdeze richtl ĳn ingevoerde procedure een eerste
stapvormtnaarsamenwerkingtussendeLid-Statenopditgebiedinhetkadervandeinternemarkt;dathetoogmerkeenwederz ĳdseerkenning
van de ter zake geldende nationale wetgevingen is; dat daarom metname dient te worden voorzien in de oprichting van een RaadgevendComité dat de Commissie moet b ĳstaan;
OverwegendedatVerordening(EEG)nr.3911/92,samenmetdeonder-
havigerichtl ĳn,eencommunautairsysteemvoordebeschermingvande
cultuurgoederen van de Lid-Staten invoert; dat de datum waarop deLid-Staten aan de onderhavige richtl ĳn dienen te voldoen zo dicht
mogel ĳkbĳdie van de inwerkingtreding van die verordening dient te
liggen; dat bepaalde Lid-Staten over een langere term ĳn dienen te
beschikken, gezien de aard van hun rechtssystemen en de omvang vande wĳzigingen in hun wetgeving om aan deze richtl ĳn te voldoen,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTL ĲN VASTGESTELD:
Artikel 1
In deze richtl ĳn wordt verstaan onder:
1. „cultuurgoed”:
— eengoeddat,voordatofnadathetoponrechtmatigew ĳzebuiten
hetgrondgebiedvaneenLid-Staatisgebracht,uithoofdevandenationalewetgeving of van nationaleadministratieveprocedures,in de zin van artikel 36 van het Verdrag, als „nationaal artistiek,historisch of archeologisch bezit” is aangemerkt, en
— tot een van de in de b ĳlage vermelde categorieën behoort, of,
indien het niet tot een van deze categorieën behoort, integrerenddeel uitmaakt van:
— openbarecollectiesdievermeldstaanindeinventarissenvan
de musea, de archieven en de vaste collecties van biblio-theken.
Indezerichtl ĳnwordenonder„openbarecollecties”verstaan
collectiesdieheteigendomz ĳnvaneenLid-Staat,eenlokale
ofregionaleoverheidineenLid-StaatofeeninstellingophetgrondgebiedvaneenLid-Staatdieovereenkomstigdewetge-vingvandieLid-Staatalsopenbaarwordtaangemerktendieheteigendomisvanofingrotematewordtgefinancierddoordie Lid-Staat of een lokale of regionale overheid;
— de inventarissen van de kerkel ĳke instellingen;
2. „op onrechtmatige w ĳze buiten het grondgebied van een Lid-Staat
brengen”:
— elkbuitenhetgrondgebiedvaneenLid-Staatbrengendatinstr ĳd
met de wetgeving van die Lid-Staat betreffende de beschermingvan het nationaal bezit, of in str ĳd met Verordening (EEG) nr.
3911/92 geschiedt, alsmede
— hetnietterugzendenvaneenrechtmatiget ĳdelĳkezendingnahet
verstrĳken van de term ĳn en iedere schending van een van de
andere voorwaarden die aan die t ĳdelĳke zending verbonden
waren;
3. „verzoekende Lid-Staat”: de Lid-Staat waarvan het cultuurgoed op
onrechtmatige w ĳze buiten het grondgebied is gebracht;
4. „aangezochte Lid-Staat”: de Lid-Staat op het grondgebied waarvan
zich een op onrechtmatige w ĳze buiten het grondgebied van een
andere Lid-Staat gebracht cultuurgoed bevindt;
5. „teruggave”:dedaadwerkel ĳketerugkeervanhetcultuurgoedophet
grondgebied van de verzoekende Lid-Staat;
1993L0007 — NL — 21.03.1997 — 001.001 — 4
▼B
6. „bezitter”: degene die een cultuurgoed feitel ĳk houdt voor zichzelf;
7. „houder”:degenedieeencultuurgoedfeitel ĳkhoudtvooreenander.
Artikel 2
Cultuurgoederendieoponrechtmatigew ĳzebuitenhetgrondgebiedvan
eenLid-Staatz ĳngebracht,wordenteruggegevenovereenkomstigdeb ĳ
deze richtl ĳn vastgestelde procedure en voorwaarden.
Artikel 3
ElkeLid-Staatw ĳsteenofmeercentraleautoriteitenaandiedeindeze
richtlĳn omschreven bevoegdheden uitoefenen.
De Lid-Staten stellen de Commissie in kennis van alle benoemingen
van centrale autoriteiten op grond van dit artikel.
DeCommissiemaaktdel ĳstvandezecentraleautoriteitenalsmedeelke
wĳziging daarin bekend in de C-reeks van het Publikatieblad van de
Europese Gemeenschappen .
Artikel 4
DecentraleautoriteitenvandeLid-Statenwerkensamenenbevorderen
overleg tussen de bevoegde autoriteiten van de Lid-Staten, die metname:
1. opverzoekvandeverzoekendeLid-Staateennaderbepaaldcultuur-
goed dat op onrechtmatige w ĳze buiten het grondgebied van deze
Lid-Staat is gebracht, opsporen en de identiteit van de bezitter en/ofde houder ervan vaststellen. Dit verzoek moet vergezeld gaan vanalle nodige informatie om deze opsporing en vaststelling te verge-makkel ĳken,metnameoverdeplaatswaarhetgoedzichfeitel ĳkof
vermoedel ĳk bevindt;
2. bĳontdekkingophungrondgebiedvancultuurgoederenwaarvoorer
redelĳkegrondenz ĳnomaantenemendatdiegoederenoponrecht-
matige w ĳze buiten het grondgebied van andere Lid-Staten z ĳn
gebracht, de betrokken Lid-Staten hiervan in kennis stellen;
3. de bevoegde autoriteiten van de verzoekende Lid-Staat gedurende
een term ĳn van twee maanden na de in punt 2 bedoelde kennisge-
ving, de gelegenheid geven na te trekken of het betrokken goed eencultuurgoed in de zin van artikel 1, punt 1, vormt. Doen z ĳdit niet
binnendegesteldeterm ĳn,danz ĳndepunten4en5nietlangervan
toepassing;
4. in samenwerking met de betrokken Lid-Staat de nodige maatregelen
treffen voor het materiële behoud van het cultuurgoed;
5. door de nodige voorlopige maatregelen voorkomen dat het cultuur-
goed aan de procedure van teruggave wordt onttrokken;
6. metbetrekkingtotdeteruggavealstussenpersoonfungerentussende
bezitter en/of de houder en de verzoekende Lid-Staat. Te dien eindekunnen de bevoegde autoriteiten van de aangezochte Lid-Staat,onverminderd artikel 5, eerst de weg effenen voor een arbitragepro-cedure overeenkomstig de nationale wetgeving van de aangezochteLid-Staat; de verzoekende Staat en de bezitter of houder moetenuitdrukkel ĳk met de arbitrageprocedure akkoord gaan.
Artikel 5
DeverzoekendeLid-Staatkanb ĳdebevoegderechtbankvandeaange-
zochte Lid-Staat tegen de bezitter, of, b ĳontstentenis van de bezitter,
tegen de houder, een vordering instellen tot teruggave van een oponrechtmatige w ĳze buiten het grondgebied van de verzoekende Lid-
Staat gebracht cultuurgoed.
Voordeontvankel ĳkheidvandevorderingmoethetstukdathetgeding
inleidt vergezeld gaan van:
1993L0007 — NL — 21.03.1997 — 001.001 — 5
▼B
— een document waarin het goed waarop de vordering tot teruggave
betrekking heeft, wordt beschreven en waarin wordt verklaard datdit goed een cultuurgoed is;
— een verklaring van de bevoegde autoriteiten van de verzoekende
Lid-Staat dat het cultuurgoed op onrechtmatige w ĳze buiten het
grondgebied van de verzoekende Lid-Staat is gebracht.
Artikel 6
De centrale autoriteit van de verzoekende Lid-Staat stelt de centrale
autoriteit van de aangezochte Lid-Staat onverw ĳld in kennis van de
vordering tot teruggave.
De centrale autoriteit van de aangezochte Lid-Staat licht de centrale
autoriteit van de overige Lid-Staten onverw ĳld in.
Artikel 7
1. De Lid-Staten bepalen in hun wetgeving dat de in deze richtl ĳn
bedoelde vordering tot teruggave verjaart één jaar na de datum waaropde plaats waar het cultuurgoed zich bevindt en de identiteit van debezitter of de houder van dat goed ter kennis van de verzoekendeLid-Staat z ĳn gekomen.
De vordering tot teruggave verjaart in elk geval 30 jaar na de datum
waarop het cultuurgoed op onrechtmatige w ĳze buiten het grondgebied
vandeverzoekendeLid-Staatisgebracht.Inhetgevalvangoederendiedeel uitmaken van openbare collecties, als bedoeld in artikel 1, punt 1,en van kerkel ĳke goederen in de Lid-Staten waar deze z ĳn onder-
worpen aan speciale beschermende maatregelen krachtens nationaalrecht,verjaartdevorderingtotteruggaveevenwelna75jaar,behalveinde Lid-Staten waar geen verjaring van de vordering geldt of indien b ĳ
bilaterale overeenkomsten tussen Lid-Staten een term ĳn van meer dan
75 jaar is vastgesteld.
2. De vordering tot teruggave is niet ontvankel ĳk indien het buiten
het grondgebied van de verzoekende Lid-Staat brengen op het t ĳdstip
waarop de vordering wordt ingesteld, niet meer onrechtmatig is.
Artikel 8
Onder voorbehoud van het bepaalde in de artikelen 7 en 13 gelast de
bevoegde rechtbank de teruggave van het cultuurgoed indien wordtbewezendatditgoedeencultuurgoedindezinvanartikel1,punt1,isen dat het op onrechtmatige w ĳze buiten het nationale grondgebied is
gebracht.
Artikel 9
Wanneer teruggave wordt gelast, kent de bevoegde rechtbank van de
aangezochte Lid-Staat de bezitter een al naar gelang van de omstandig-heden van het gegeven geval vast te stellen bill ĳke vergoeding toe, op
voorwaarde dat h ĳervan overtuigd is dat de bezitter b ĳde verwerving
van het goed de nodige zorgvuldigheid heeft betracht.
De regeling van de bew ĳslast is onderworpen aan de wetgeving van de
aangezochte Lid-Staat.
In geval van schenking of erfopvolging mag de rechtspositie van de
verkrĳger niet gunstiger z ĳn dan die van degene van wie h ĳhet goed
uit dien hoofde heeft verkregen.
DeverzoekendeLid-Staatisgehoudendezevergoedingb ĳdeteruggave
uit te keren.
Artikel 10
De kosten die voortvloeien uit de uitvoering van de beslissing waarb ĳ
de teruggavé van het cultuurgoed wordt gelast, komen ten laste van deverzoekende Lid-Staat. Dit geldt ook voor de kosten betreffende de inartikel 4, punt 4, bedoelde maatregelen.
1993L0007 — NL — 21.03.1997 — 001.001 — 6
▼B
Artikel 11
Debetalingvandeinartikel9bedoeldebill ĳkevergoedingenvandein
artikel10bedoeldekostendoetnietafaanhetrechtvandeverzoekendeLid-Staat om van de personen die verantwoordel ĳkzĳn voor het op
onrechtmatige w ĳze buiten z ĳn grondgebied brengen van het cultuur-
goed, terugbetaling van die bedragen te vorderen.
Artikel 12
Deeigendomvanhetcultuurgoednadeteruggaveervanwordtdoorhet
nationale recht van de verzoekende Lid-Staat geregeld.
Artikel 13
Deze richtl ĳn is alleen van toepassing op cultuurgoederen die met
ingang van 1 januari 1993 op onrechtmatige w ĳze buiten het grondge-
bied van een Lid-Staat z ĳn gebracht.
Artikel 14
1. Elke Lid-Staat kan z ĳn verplichting tot teruggave uitbreiden tot
andere dan in de b ĳlage vermelde categorieën cultuurgoederen.
2. Elke Lid-Staat kan de b ĳdeze richtl ĳn ingestelde regeling
toepassenopdeverzoekentotteruggavevancultuurgoederendievóór1januari1993oponrechtmatigew ĳzebuitenhetgrondgebiedvanandere
Lid-Staten z ĳn gebracht.
Artikel 15
Deze richtl ĳn doet geen afbreuk aan de burgerl ĳke of strafrechtel ĳke
vorderingendiedeverzoekendeLid-Staaten/ofdeeigenaarvanwiehetcultuurgoed werd ontvreemd, op grond van het nationale recht van deLid-Staten kunnen instellen.
Artikel 16
1. DeLid-Statenbrengenomdedriejaarenvoorheteerstinfebruari
1996 aan de Commissie verslag uit over de toepassing van dezerichtlĳn.
2. Om de drie jaar doet de Commissie aan het Europees Parlement,
deRaadenhetEconomischenSociaalComitéeenbeoordelingsverslagover de toepassing van deze richtl ĳn toekomen.
3. Nadat de richtl ĳn drie jaar is toegepast, gaat de Raad na of z ĳ
doeltreffend is geweest en brengt h ĳ, op voorstel van de Commissie,
hierin eventueel noodzakel ĳke aanpassingen aan.
4. De Raad gaat in ieder geval om de drie jaar, op voorstel van de
Commissie, over tot onderzoek naar en, in voorkomend geval, totherziening van de in de b ĳlage genoemde bedragen, rekening houdend
met de economische en monetaire indicatoren in de Gemeenschap.
Artikel 17
De Commissie wordt b ĳgestaan door het b ĳartikel 8 van Verordening
(EEG) nr. 3911/92 ingestelde comité.
Het comité behandelt elk vraagstuk met betrekking tot de toepassing
vandeb ĳlagevandezerichtl ĳndatdoorz ĳnvoorzitter,hetz ĳopdiens
initiatiefhetz ĳopverzoekvandevertegenwoordigervaneenLid-Staat,
aan de orde wordt gesteld.
Artikel 18
De Lid-Staten doen de nodige wettel ĳke en bestuursrechtel ĳke bepa-
lingen in werking treden om binnen negen maanden na vaststellingervan aan deze richtl ĳn te voldoen, behalve voor wat betreft het
Koninkr ĳk België, de Bondsrepubliek Duitsland en het Koninkr ĳk der
Nederlanden,dieuiterl ĳktwaalfmaandennavaststellingervanaandeze
1993L0007 — NL — 21.03.1997 — 001.001 — 7
▼B
richtlĳn moeten voldoen. Z ĳstellen de Commissie daarvan onverw ĳld
in kennis.
Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepa-
lingen naar de onderhavige richtl ĳn verwezen of wordt hiernaar
verwezen b ĳde officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels
voor deze verw ĳzing worden vastgesteld door de Lid-Staten.
Artikel 19
Deze richtl ĳn is gericht tot de Lid-Staten.
1993L0007 — NL — 21.03.1997 — 001.001 — 8
▼B
BĲLAGE
Categorieën bedoeld in artikel 1, punt 1, tweede streepje, waartoe de
goederen die als „nationaal bezit” in de zin van artikel 36 van het Verdragdienen te worden beschouwd, moeten behoren om krachtens deze richtl ĳnt e
kunnen worden teruggegeven
A.1. Oudheidkundige voorwerpen, ouder dan 100 jaar, afkomstig van:
— opgravingen en vondsten, op het land en in zee;
— oudheidkundige locaties;— oudheidkundige collecties.
2. Delen die integrerend deel hebben uitgemaakt van artistieke, historische
ofreligieuzemonumentendienietinhungeheelbewaardz ĳngebleven,
ouder dan 100 jaar.
▼
M1
3. Afbeeldingen en schilder ĳen die niet tot categori e3Ao f4behoren en
geheel met de hand z ĳn vervaardigd, ongeacht op welke ondergrond en
van welke materialen(1)
3 A. Aquarellen, gouaches en pasteltekeningen die geheel met de hand z ĳn
vervaardigd, ongeacht op welke ondergrond(1)
4. Mozaïeken,ongeachtvanwelkematerialen,diegeheelmetdehandz ĳn
vervaardigd en niet tot categorie 1 of 2 behoren, en tekeningen diegeheel met de hand z ĳn vervaardigd, ongeacht op welke ondergrond en
van welke materialen(
1)
▼B
5. Oorspronkel ĳke gravuren, prenten, zeefdrukken en lithografieën en hun
respectieve matr ĳzen, alsmede de originele affiches(1).
6. Oorspronkel ĳke beelden of oorspronkel ĳk beeldhouwwerk, alsmede
kopieëndiez ĳnverkregenvolgenshetzelfdeprocédéalsdeoorspronke-
lĳke stukken(1), die niet tot categorie 1 behoren.
7. Fotoafdrukken, films en de negatieven daarvan(1).
8. Wiegedrukken en manuscripten, met inbegrip van geografische kaarten
en partituren, afzonderl ĳk of in verzamelingen(1).
9. Boeken, ouder dan 100 jaar, afzonderl ĳk of in verzamelingen.
10. Gedrukte geografische kaarten, ouder dan 200 jaar.11. Archieven van elke aard die onderdelen ouder dan 50 jaar bevatten,
ongeacht de drager ervan.
12. a) Verzamelingen(
2) en exemplaren voor verzamelingen van fauna,
flora, mineralen en anatomische delen.
b) Verzamelingen(2) van historisch, paleontologisch, etnografisch of
numismatisch belang.
13. Vervoermiddelen, ouder dan 75 jaar.14. Alle andere antiquiteiten die niet behoren tot de categorieën A1 tot en
met A13, ouder dan 50 jaar.
De cultuurgoederen van de categorieën A1 tot en met A14 vallen alleen
onder het toepassingsgebied van deze richtl ĳn indien de financiële waarde
ervan ten minste gel ĳk is aan de in punt B aangegeven drempels.
B.Financiële-waardedrempels voor bepaalde onder A genoemde catego-
rieën (in ecu)
(1) Ouder dan 50 jaar en niet meer in het bezit van de maker.
(2) Als omschreven in het arrest van het Hof van Justitie in zaak 252/84, namel ĳk
„Voorwerpen voor verzamelingen in de zin van post 99.05 van het gemeenschappel ĳk
douanetarief z ĳn voorwerpen die geschikt z ĳn om in een verzameling te worden
opgenomen, dat wil zeggen voorwerpen die relatief zeldzaam z ĳn, normalerw ĳs niet
overeenkomstig hun oorspronkel ĳke bestemming worden gebruikt, voorwerp z ĳn van
speciale handelsbranches buiten de gewone handel in soortgel ĳke gebruiksvoorwerpen
en een hoge waarde hebben.”.
1993L0007 — NL — 21.03.1997 — 001.001 — 9
▼B
Waarde: 0(nul)
— 1 (Oudheidkundige voorwerpen)
— 2 (Niet in hun geheel bewaarde monumenten)— 8 (Wiegedrukken en manuscripten)— 11 (Archieven)
15 000
— 4 (Mozaïeken en tekeningen)
— 5 (Gravures)— 7 (Fotoafdrukken)— 10 (Gedrukte geografische kaarten)
▼
M1
30 000
— 3A. (Aquarellen, gouaches en pasteltekeningen)
▼B
50 000
— 6 (Beelden)
— 9 (Boeken)— 12 (Verzamelingen)— 13 (Vervoermiddelen)— 14 (Alle andere antiquiteiten)
150 000
— 3 (Schilder ĳen)
De naleving van de voorwaarden inzake de financiële-waardedrempels moet
worden beoordeeld b ĳde indiening van het verzoek om teruggave. De
financiële waarde is die van het goed in de aangezochte Lid-Staat.
De datum voor de omrekening in nationale valuta van de in deze b ĳlage in
ecu uitgedrukte waarden is 1 januari 1993.