1993L0098 — NL — 22.06.2001 — 001.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B RICHTLIJN 93/98/EEG VAN DE RAAD
van 29 oktober 1993
betreffende de harmonisatie van de beschermingstermijn van het auteursrecht en van bepaalde
naburige rechten
(PB L 290 van 24.11.1993, blz. 9)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1Richtlijn 2001/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 mei
2001 L 167 10 22.6.2001
▼B
RICHTLIJN 93/98/EEG VAN DE RAAD
van 29 oktober 1993
betreffende de harmonisatie van de beschermingstermijn van het
auteursrecht en van bepaalde naburige rechten
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 57, lid 2, artikel 66 en artikel
100 A,
Gezien het voorstel van de Commissie(1),
In samenwerking met het Europees Parlement(2),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(3),
1.Overwegende dat de Berner Conventie voor de bescherming van
werken van letterkunde en kunst en het Internationale Verdrag
van Rome inzake de bescherming van uitvoerende kunstenaars,producenten van fonogrammen en omroeporganisaties slechtsminimumbeschermingstermijnen vastleggen, zodat de Staten diedaarbij partij zijn langere beschermingstermijnen voor de
bedoelde rechten kunnen invoeren; dat bepaalde Lid-Staten van
deze vrijheid gebruik hebben gemaakt; dat bovendien bepaaldeLid-Staten niet zijn toegetreden tot het Internationale Verdrag vanRome;
2.Overwegende dat hierdoor in de nationale wetgeving van de Lid-Staten betreffende de beschermingstermijn van het auteursrechten van de naburige rechten verschillen zijn ontstaan, die het vrijeverkeer van goederen en het vrij verrichten van diensten in gevaar
kunnen brengen en de mededingingsvoorwaarden op de gemeen-
schappelijke markt kunnen vervalsen; dat het bijgevolg voor detotstandbrenging en de goede werking van de interne markt nodigis de wetgeving van de Lid-Staten te harmoniseren en zo eengelijkschakeling van de beschermingstermijnen in de geheleGemeenschap te verwezenlijken;
3.Overwegende dat de harmonisatie niet uitsluitend betrekkingdient te hebben op de beschermingstermijn als zodanig, maar
eveneens op een aantal uitvoeringsvoorwaarden, zoals het tijdstip
van waaraf de beschermingstermijn wordt berekend;
4.Overwegende dat de bepalingen van deze richtlijn de toepassingdoor de Lid-Staten van artikel 14 bis, lid 2, onder b), c) en d), enlid 3, van de Berner Conventie onverlet laten;
5.Overwegende dat de in de Berner Conventie vastgelegdeminimumbeschermingstermijn van 50 jaar na de dood van deauteur een bescherming beoogt van de auteur en van zijnnakomelingen van de eerste en de tweede generatie; dat door deverhoging van de gemiddelde levensduur in de Gemeenschap
deze termijn niet langer volstaat om twee generaties te
beschermen;
6.Overwegende dat bepaalde Lid-Staten voorzien hebben in eenverlenging van de beschermingsduur tot meer dan 50 jaar na dedood van de auteur als compensatie voor de gevolgen van dewereldoorlogen voor de exploitatie van de werken;
7.Overwegende dat bepaalde Lid-Staten met betrekking tot debescherming van de naburige rechten gekozen hebben voor eenbeschermingstermijn van 50 jaar na de geoorloofde publikatie ofde geoorloofde mededeling aan het publiek;1993L0098 — NL — 22.06.2001 — 001.001 — 2
(1) PB nr. C 92 van 11. 4. 1992, blz. 6, en
PB nr. C 27 van 30. 1. 1993, blz. 7.
(2) PB nr. C 337 van 21. 12. 1992, blz. 205, en besluit van 27 oktober 1993 (nog
niet verschenen in het Publikatieblad).
(3) PB nr. C 287 van 4. 11. 1992, blz. 53.
▼B
8.Overwegende dat volgens de positie van de Gemeenschap bij de
onderhandelingen van de Uruguay-ronde in het kader van de
Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel (GATT)in een beschermingstermijn van 50 jaar na de eerste publikatiemoet worden voorzien voor producenten van fonogrammen;
9.Overwegende dat de eerbiediging van verworven rechten deeluitmaakt van de algemene rechtsbeginselen die door decommunautaire rechtsorde worden beschermd; dat de harmoni-
satie van de beschermingstermijn van het auteursrecht en van de
naburige rechten bijgevolg geen afbreuk mag doen aan debescherming die rechthebbenden momenteel genieten in deGemeenschap; dat bij de harmonisatie van de beschermings-termijn lange termijnen moeten worden vastgesteld ten einde de
gevolgen van de overgangsmaatregelen tot een minimum te
beperken en ten einde de effectieve inwerkingstelling van deinterne markt te kunnen verwezenlijken;
10.Overwegende dat de Commissie in haar mededeling van 17januari 1991 „Vervolg op het Groenboek, werkprogramma van deCommissie inzake het auteursrecht en naburige rechten” de
behoefte aan harmonisatie van het auteursrecht en naburige
rechten met een hoge graad van bescherming benadrukt omdatdeze rechten fundamenteel zijn voor een schepping van de geesten dat zij beklemtoont dat hun bescherming het bewaren en deontwikkeling van creativiteit garandeert in het belang van deauteurs, culturele industrie, consumenten en de samenleving in
haar geheel;
11.Overwegende dat, met het oog op de invoering van een hoog
beschermingsniveaudat tegemoet komt aan de eisen van deinterne markt zowel als aan de behoefte aan een juridisch kaderdat de harmonieuze ontwikkeling van de creativiteit in deGemeenschap bevordert, de beschermingstermijn voor het
auteursrecht moet worden gebracht op 70 jaar na de dood van
de auteur of op 70 jaar nadat het werk op geoorloofde wijze voorhet publiek toegankelijk is gemaakt, en voor de naburige rechtenop 50 jaar na het feit dat de termijn doet ingaan;
12.Overwegende dat verzamelingen overeenkomstig artikel 2, lid 5,van de Berner Conventie worden beschermd wanneer zij door de
keuze en de rangschikking van de werken een schepping van de
geest vormen; dat deze werken als zodanig beschermd worden,onverminderd de rechten van de auteurs op elk werk dat van deverzameling deel uitmaakt; dat daarom bijzondere beschermings-termijnen kunnen gelden voor werken uit verzamelingen;
13.Overwegende dat in alle gevallen waarin een of meer natuurlijkepersonen als auteur bekend zijn, de beschermingstermijn vanaf
hun overlijden dient te worden berekend; dat de vraag naar het
auteurschap van een werk of een onderdeel ervan een feiten-kwestie is die wellicht door de nationale gerechten moet wordenbeslecht;
14.Overwegende dat overeenkomstig de Berner Conventie en hetInternationale Verdrag van Rome beschermingstermijnen moeten
worden berekend vanaf 1 januari van het jaar dat volgt op het feit
dat de termijn doet ingaan;
15.Overwegende dat in artikel 1 van Richtlijn 91/250/EEG van deRaad van 14 mei 1991 betreffende de rechtsbescherming vancomputerprogramma's(
1) is bepaald dat computerprogramma's
door de Lid-Staten auteursrechtelijk worden beschermd als
werken van letterkunde in de zin van de Berner Conventie; dat
de onderhavige richtlijn de beschermingstermijn voor werken vanletterkunde in de Gemeenschap harmoniseert; dat bijgevolgartikel 8 van Richtlijn 91/250/EEG, dat slechts in een voorlopigeharmonisatie van de beschermingstermijn voor computerpro-gramma's voorziet, moet worden ingetrokken;1993L0098 — NL — 22.06.2001 — 001.001 — 3
(1) PB nr. L 122 van 17. 5. 1991, blz. 42.
▼B
16.Overwegende dat de artikelen 11 en 12 van Richtlijn 92/100/EEG
van de Raad van 19 november 1992 betreffende het verhuurrecht,
het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied vanintellectuele eigendom(
1) slechts voorzien in een minimumbe-
schermingstermijn voor deze rechten, onverminderd verdereharmonisatie; dat de onderhavige richtlijn zulk een verdereharmonisatie behelst; dat bijgevolg deze artikelen moeten worden
ingetrokken;
17.Overwegende dat voor de bescherming van foto's in de Lid-Staten
uiteenlopende regelingen gelden; dat, om te komen tot een
voldoende harmonisatie van de beschermingstermijn voor foto's,
met name die welke dank zij hun artistieke of professionelekarakter belangrijk zijn in het kader van de interne markt, het bijdeze richtlijn vereiste oorspronkelijkheidsgehalte moet wordenomschreven; dat een fotografisch werk in de zin van de Berner
Conventie als oorspronkelijk moet worden beschouwd wanneer
het gaat om een eigen schepping van de auteur die de uitdrukkingvormt van diens persoonlijkheid, met uitsluiting van anderecriteria zoals de verdienstelijkheid of de bedoeling ervan; dat debescherming van andere foto's aan de nationale wetgever dient teworden overgelaten;
18.Overwegende dat het, om verschillen in de beschermingstermijnvan naburige rechten te voorkomen, noodzakelijk is dat debeschermingstermijn in de gehele Gemeenschap op hetzelfde
tijdstip ingaat; dat de uitvoering, vastlegging, uitzending,
geoorloofde publikatie en geoorloofde mededeling aan hetpubliek, dat wil zeggen de middelen waarmee een voorwerpvan een naburig recht op elke mogelijke wijze waarneembaarwordt gemaakt voor personen in het algemeen, in aanmerking
dienen te worden genomen voor de berekening van de bescher-
mingstermijn, ongeacht het land waar deze uitvoering,vastlegging, uitzending, geoorloofde publikatie of geoorloofdemededeling aan het publiek plaatsvindt;
19.Overwegende dat de rechten van omroeporganisaties in hunuitzendingen niet eeuwigdurend dienen te zijn, ongeacht of dezeuitzendingen al dan niet via de ether plaatsvinden, uitzendingenper kabel of satelliet daaronder begrepen; dat het derhalvenoodzakelijk is de beschermingstermijn te laten ingaan met de
eerste uitzending van een programma; dat deze bepaling bedoeld
is om te voorkomen dat een nieuwe termijn ingaat met eenuitzending die identiek is met een eerdere;
20.Overwegende dat de Lid-Staten, met name ter bescherming vankritische en wetenschappelijke publikaties, vrij andere naburigerechten kunnen handhaven of invoeren; dat het ter wille van detransparantie op communautair niveau echter nodig is dat Lid-Staten die nieuwe naburige rechten invoeren, de Commissie
hiervan in kennis stellen;
21.Overwegende dat het dienstig is duidelijk te maken dat de door
deze richtlijn tot stand gebrachte harmonisatie niet van toepassing
is op morele rechten;
22.Overwegende dat voor werken waarvan het land van oorsprong in
de zin van de Berner Conventie een derde land is en waarvan de
auteur geen ingezetene van de Gemeenschap is, de bescher-
mingstermijnen moeten worden vergeleken, zonder dat de in deGemeenschap verleende termijn de in deze richtlijn vastgelegdetermijn mag overschrijden;
23.Overwegende dat de in deze richtlijn vastgestelde beschermings-termijn van de naburige rechten eveneens moet gelden voorrechthebbenden die geen ingezetene van de Gemeenschap zijnmaar die uit hoofde van internationale overeenkomsten bescher-ming genieten, zonder dat die termijn evenwel de termijn mag1993L0098 — NL — 22.06.2001 — 001.001 — 4
(1) PB nr. L 346 van 27. 11. 1992, blz. 61.
▼B
overschrijden die van kracht is in het land waarvan de
rechthebbende onderdaan is;
24.Overwegende dat de toepassing van de bepalingen inzake devergelijking van de beschermingstermijnen niet tot gevolg maghebben dat de Lid-Staten in strijd komen met hun internationaleverplichtingen;
25.Overwegende dat het voor de goede werking van de interne marktnoodzakelijk is dat deze richtlijn met ingang van 1 juli 1995wordt toegepast;
26.Overwegende dat het de Lid-Staten vrij moet staan bepalingenaan te nemen inzake de uitlegging, aanpassing en verdereuitvoering van contracten betreffende de exploitatie van
beschermde werken en andere voorwerpen, die vóór de verlen-
ging van de beschermingsduur ingevolge deze richtlijn zijngesloten;
27.Overwegende dat de eerbiediging van verworven rechten enlegitieme verwachtingen deel uitmaakt van de communautairerechtsorde; dat de Lid-Staten met name moeten kunnen bepalendat de uit hoofde van deze richtlijn vernieuwde auteursrechten ennaburige rechten onder bepaalde omstandigheden geen aanleiding
hoeven te geven tot betalingen door personen die de werken te
goeder trouw zijn gaan exploiteren op het tijdstip dat die werkengemeengoed waren,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
Duur van de rechten van de auteur
1. Het auteursrecht op werken van letterkunde en kunst in de zin van
artikel 2 van de Berner Conventie geldt gedurende het leven van de
auteur en tot 70 jaar na zijn dood, ongeacht op welk tijdstip het werk op
geoorloofde wijze voor het publiek toegankelijk is gemaakt.
2. In geval van een gemeenschappelijk auteursrecht op een zelfde
werk wordt de in lid 1 vastgestelde termijn berekend vanaf de dag vanoverlijden van de langstlevende auteur.
3. Voor anonieme of pseudonieme werken bedraagt de bescher-
mingstermijn 70 jaar vanaf het tijdstip waarop het werk op geoorloofde
wijze voor het publiek toegankelijk is gemaakt. Indien evenwel de doorde auteur aangenomen schuilnaam geen enkele twijfel aan zijn identiteitlaat of de auteur zijn identiteit tijdens de in de eerste zin aangegeventermijn openbaart, geldt de in lid 1 vastgestelde termijn.
4. Indien een Lid-Staat voorziet in bijzondere bepalingen betreffende
het auteursrecht op collectieve werken of bepaalt dat een rechtspersoon
als rechthebbende aangewezen moet worden, wordt de beschermings-termijn overeenkomstig lid 3 berekend, tenzij de natuurlijke personendie het werk als zodanig hebben gecreëerd, als auteur wordengeïdentificeerd in de versies van het werk die voor het publiek
toegankelijk zijn gemaakt. Dit lid laat onverlet de rechten van
geïdentificeerde auteurs wier identificeerbare bijdragen in dat werkzijn opgenomen; lid 1 of lid 2 is op die bijdragen van toepassing.
5. Voor werken die in verschillende banden, delen, nummers of
afleveringen gepubliceerd zijn en waarvoor de beschermingstermijningaat op het tijdstip waarop het werk op geoorloofde wijze voor het
publiek toegankelijk is gemaakt, loopt de beschermingstermijn voor elk
onderdeel afzonderlijk.
6. Voor werken waarvan de beschermingstermijn niet berekend is
vanaf de dood van de auteur of auteurs en die niet binnen 70 jaar na huntotstandkoming op geoorloofde wijze voor het publiek toegankelijk zijngemaakt, vervalt de bescherming.1993L0098 — NL — 22.06.2001 — 001.001 — 5
▼B
Artikel 2
Cinematografische of audiovisuele werken
1. De hoofdregisseur van een cinematografisch of audiovisueel werk
wordt als de auteur of een van de auteurs beschouwd. Het staat de Lid-Staten vrij andere personen als co-auteur aan te wijzen.
2. De beschermingstermijn van een cinematografisch of audiovisueel
werk bedraagt 70 jaar na de dood van de langstlevende van de volgendepersonen, ongeacht of zij al dan niet als co-auteur zijn aangewezen: dehoofdregisseur, de scenarioschrijver, de auteur van de dialogen en de
componist van de muziek die specifiek voor gebruik in het cinemato-
grafische of audiovisuele werk is gemaakt.
Artikel 3
Duur van de naburige rechten
1. De rechten van uitvoerende kunstenaars vervallen 50 jaar na de
datum van de uitvoering. Indien echter binnen deze termijn eenvastlegging van de uitvoering op geoorloofde wijze gepubliceerd of
op geoorloofde wijze aan het publiek meegedeeld is, vervallen de
rechten 50 jaar na de datum van die eerste publikatie of, ingeval dezeeerder valt, die eerste mededeling aan het publiek.
2. De rechten van producenten van fonogrammen vervallen 50 jaar na
de vastlegging. Indien het fonogram echter binnen deze termijn opgeoorloofde wijze gepubliceerd is, vervallen de rechten 50 jaar na de
datum van die eerste publicatie. Indien binnen de in de eerste zin
bedoelde termijn geen geoorloofde publicatie heeft plaatsgevonden enhet fonogram tijdens deze termijn op geoorloofde wijze aan het publiekis medegedeeld, vervallen de rechten 50 jaar na de datum van de eerstegeoorloofde mededeling aan het publiek.
Indien een fonogram echter op 22 december 2002 niet langer is
beschermd doordat de overeenkomstig dit lid in de versie vóór wijzigingbij Richtlijn 2001/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22mei 2001 betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het
auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij(
1)
verleende beschermingstermijn is verstreken, wordt het fonogram doordit lid niet opnieuw beschermd.
3. De rechten van producenten van de eerste vastlegging van een film
vervallen 50 jaar na de vastlegging. Indien de film echter binnen dezetermijn op geoorloofde wijze gepubliceerd of op geoorloofde wijze aan
het publiek meegedeeld is, vervallen de rechten 50 jaar na de datum van
die eerste publikatie of, ingeval deze eerder valt, die eerste mededelingaan het publiek. Onder „film” wordt verstaan een cinematografisch ofaudiovisueel werk of bewegende beelden, met of zonder geluid.
4. De rechten van omroeporganisaties vervallen 50 jaar na de eerste
uitzending van een programma, ongeacht of deze uitzendingen al danniet via de ether plaatsvinden, uitzendingen per kabel of satellietdaaronder begrepen.
Artikel 4
Bescherming van niet eerder gepubliceerde werken
Hij die na het verstrijken van de auteursrechtelijke bescherming een niet
eerder gepubliceerd werk voor het eerst op geoorloofde wijze publiceert
of op geoorloofde wijze aan het publiek meedeelt, geniet een bescher-
ming die gelijkwaardig is met de vermogensrechten van de auteur. Debeschermingstermijn van deze rechten bedraagt 25 jaar vanaf het tijdstipwaarop het werk voor het eerst op geoorloofde wijze gepubliceerd of opgeoorloofde wijze aan het publiek meegedeeld is.1993L0098 — NL — 22.06.2001 — 001.001 — 6
(1) PB L 167 van 22.6.2001, blz. 10.▼M1
▼B
▼B
Artikel 5
Kritische en wetenschappelijke publikaties
De Lid-Staten kunnen kritische en wetenschappelijke publikaties van
publiek domein geworden werken beschermen. De beschermingstermijnvan die rechten bedraagt maximaal 30 jaar vanaf het tijdstip waarop depublikatie voor het eerst op geoorloofde wijze gepubliceerd is.
Artikel 6
Bescherming van foto's
Foto's die oorspronkelijk zijn in de zin dat zij een eigen schepping van
de auteur zijn, worden overeenkomstig artikel 1 beschermd. Om tebepalen of de foto's voor bescherming in aanmerking komen, mogen
geen andere criteria worden aangelegd. De Lid-Staten kunnen voorzien
in de bescherming van andere foto's.
Artikel 7
Bescherming ten opzichte van derde landen
1. Voor werken waarvan het land van oorsprong in de zin van de
Berner Conventie een derde land is en de auteur van het werk geenonderdaan van een Lid-Staat van de Gemeenschap is, vervalt de door deLid-Staten verleende bescherming op de dag waarop de bescherming inhet land van oorsprong van het werk vervalt, zonder dat de in artikel 1
gestelde termijn mag worden overschreden.
2. De in artikel 3 gestelde beschermingstermijnen gelden ook voor
rechthebbenden die geen onderdaan van een Lid-Staat van de Gemeen-schap zijn, mits hun door de Lid-Staten bescherming wordt verleend.Onverminderd de internationale verplichtingen van de Lid-Staten vervalt
de door de Lid-Staten verleende bescherming evenwel uiterlijk bij het
vervallen van de bescherming in het land waarvan de rechthebbendeonderdaan is, zonder dat de in artikel 3 gestelde termijn mag wordenoverschreden.
3. Lid-Staten die op de dag van aanneming van deze richtlijn met
name ingevolge hun internationale verplichtingen een langere bescher-
mingstermijn hebben verleend dan zouvoortvloeien u it bovenstaandebepalingen, mogen deze bescherming handhaven totdat internationaleovereenkomsten over de beschermingstermijn van het auteursrecht of denaburige rechten worden gesloten.
Artikel 8
Berekening van termijnen
De in deze richtlijn gestelde termijnen worden berekend vanaf 1 januari
van het jaar dat volgt op het feit dat de termijn doet ingaan.
Artikel 9
Morele rechten
Deze richtlijn laat de bepalingen van de Lid-Staten inzake de morele
rechten onverlet.
Artikel 10
Toepassing in de tijd
1. Een beschermingstermijn die op de in artikel 13, lid 1, genoemde
datum in een Lid-Staat al loopt en die langer is dan de overeenkomstigetermijn die bij deze richtlijn wordt vastgesteld, kan in die Lid-Staat door
deze richtlijn niet worden verkort.
2. De beschermingstermijnen waarin deze richtlijn voorziet, gelden
voor alle werken en voorwerpen die op de in artikel 13, lid 1, genoemdedatum in ten minste één Lid-Staat beschermd worden door de nationalewetgeving op het gebied van het auteursrecht of de naburige rechten, of1993L0098 — NL — 22.06.2001 — 001.001 — 7
▼B
die op die datum aan de beschermingscriteria van Richtlijn 92/100/EEG
voldoen.
3. Deze richtlijn laat alle vóór de in artikel 13, lid 1, genoemde datum
verrichte exploitatiehandelingen onverlet. De Lid-Staten nemen de
nodige maatregelen om met name de verworven rechten van derden tebeschermen.
4. De Lid-Staten hoeven artikel 2, lid 1, niet toe te passen op
cinematografische of audiovisuele werken die vóór 1 juli 1994 tot standzijn gekomen.
5. De datum van toepassing van artikel 2, lid 1, mag door de Lid-
Staten worden bepaald, mits die datum niet na 1 juli 1997 valt.
Artikel 11
Technische aanpassing
1. Artikel 8 van Richtlijn 91/250/EEG vervalt.2. De artikelen 11 en 12 van Richtlijn 92/100/EEG vervallen.
Artikel 12
Kennisgeving
De Commissie wordt door de Lid-Staten in kennis gesteld van elk
ontwerp waarbij nieuwe naburige rechten verleend worden, met inbegrip
van hun voornaamste motieven hiervoor en van de voorgestelde
beschermingstermijn.
Artikel 13
Algemene bepalingen
1. De Lid-Staten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen in werking treden om uiterlijk op 1 juli 1995 aan de artikelen1 tot en met 11 van deze richtlijn te voldoen.
Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die
bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezenbij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze
verwijzing worden vastgesteld door de Lid-Staten.
De Lid-Staten stellen de Commissie in kennis van de bepalingen van
nationaal recht die zij op het onder deze richtlijn vallende gebiedvaststellen.
2. De Lid-Staten passen artikel 12 toe vanaf de datum van
kennisgeving van deze richtlijn.
Artikel 14
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.1993L0098 — NL — 22.06.2001 — 001.001 — 8