1977L0453 — NL — 31.07.2001 — 002.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B RICHTLIJN VAN DE RAAD
van 27 juni 1977
inzake de coordinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de werk-
zaamheden van verantwoordelijk algemeen ziekenverpleger
(77/453/EEG)
(PB L 176 van 15.7.1977, blz. 8)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1Richtlijn 89/595/EEG van de Raad van 10 oktober 1989 L 341 30 23.11.1989
►M2Richtlijn 2001/19/EG van het Europees Parlement en de Raad van 14
mei 2001L 206 1 31.7.2001
▼B
RICHTLIJN VAN DE RAAD
van 27 juni 1977
inzake de coordinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen betreffende de werkzaamheden van verantwoordelijk
algemeen ziekenverpleger
(77/453/EEG)
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op de artikelen 49, 57, 66 en 235,
Gezien het voorstel van de Commissie,
Gezien het advies van het Europese Parlement(1),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(2),
Overwegende dat de vergelijkbaarheid van de opleidingen in de Lid-
Staten het mogelijk maakt ter verwezenlijking van de onderlinge erken-
ning van de diploma's, certificaten en andere titels vanverantwoordelijk algemeen ziekenverpleger, zoals deze in Richtlijn 77/452/EEG(
3) wordt voorgeschreven, de coördinatie op dit gebied te
beperken tot de eis van inachtneming van minimumnormen, terwijl deLid-Staten voor het overige worden vrijgelaten in het organiseren van
hun onderwijs;
Overwegende dat de door deze richtlijn beoogde coördinatie een
verdere coördinatie evenwel niet uitsluit;
Overwegende dat de bij deze richtlijn beoogde coördinatie betrekking
heeft op de beroepsopleiding van verantwoordelijke algemene zieken-verplegers; dat in de meeste Lid-Staten momenteel geen onderscheidbestaat tussen de opleiding van ziekenverplegers in loondienst en dievan zelfstandige ziekenverplegers; dat het, voor een werkelijke bevor-dering van het vrije verkeer van deze beroepsbeoefenaars in de
Gemeenschap derhalve noodzakelijk is het toepassingsgebied van deze
richtlijn uit te breiden tot ziekenverplegers in loondienst,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
1. De Lid-Staten stellen de afgifte van diploma's, certificaten en
andere titels van verantwoordelijk algemeen ziekenverpleger,►
M2als bedoeld in de bijlage bij Richtlijn 77/452/EEG ◄, afhanke-
lijk van het slagen voor een examen dat waarborgt dat de betrokkene inde loop van zijn opleiding:
a) voldoende kennis heeft verworven van de wetenschappen waarop de
algemene ziekenverpleging is gebaseerd, met inbegrip vanvoldoende kennis van het organisme, de fysiologie en het gedragvan de gezonde en van de zieke mens, alsmede van het verbandtussen de gezondheidstoestand en de stoffelijke en sociale omgeving
van de mens;
b) voldoende kennis heeft verworven van de aard en de ethiek van het
beroep en van de algemene beginselen betreffende gezondheid en
verpleging;
c) voldoende klinische ervaring heeft opgedaan; deze ervaring, bij de
keuze waarvan de vormende waarde voorop dient te worden gesteld,moet worden opgedaan onder toezicht van geschoold verpleeg-kundig personeel en op plaatsen waar de numerieke omvang vanhet geschoolde personeel en de uitrusting geschikt zijn voor deverpleging van zieken;1977L0453 — NL — 31.07.2001 — 002.001 — 2
(1) PB nr. C 65 van 5. 6. 1970, blz. 12.
(2) PB nr. C 108 van 26. 8. 1970, blz. 23.
(3) Zie blz. 1 van dit Publikatieblad.
▼B
d) de kundigheid heeft verworven om deel te nemen aan de opleiding
van het op het gebied van de gezondheidszorg werkzame personeel,
en ervaring heeft opgedaan op het stuk van samenwerking met dit
personeel;
e) ervaring heeft opgedaan op het stuk van samenwerking met andere
personen die op het gebied van de gezondheidszorg werkzaam zijn.
2. De in lid 1 bedoelde opleiding omvat ten minste:
a) een algemene schoolopleiding van 10 jaar, bekroond door een
diploma, certificaat of andere titel, afgegeven door de bevoegde
autoriteiten of instanties van een Lid-Staat, of een certificaat tenbewijze dat men geslaagd is voor een gelijkwaardig toelatings-examen voor de verplegersscholen;
b) een specifieke full-time beroepsopleiding die betrekking moet
hebben op de stof van het in de bijlage vermelde programma endie drie studiejaren dan wel 4 600 uur theoretisch en klinisch onder-wijs omvat.
3. De Lid-Staten zien erop toe dat de met de verplegersopleidingbelaste instelling verantwoordelijk is voor de coördinatie tussen het
theoretische en het klinische onderwijs gedurende het gehele studiepro-
gramma:
a) Onder theoretisch onderwijs wordt verstaan dat deel van de oplei-
ding in de verpleegkunde waar de leerling-verpleegkundigen dekennis, het inzicht, de vakbekwaamheid en de instelling verwervendie nodig zijn om de algemene verpleegkundige verzorging te
plannen, te verstrekken en te beoordelen. Deze opleiding wordt
gegeven door docenten in de verpleegkunde en andere bevoegdepersonen en vindt plaats in scholen voor verpleegkunde en anderedoor de opleidingsinstelling gekozen plaatsen waar onderwijs wordtgegeven.
b) Onder klinisch onderwijs wordt verstaan dat deel van de opleiding
in de verpleegkunde waar de leerling-verpleegkundige in teamver-band en in, rechtstreeks contact met een gezond persoon of patienten/of gemeenschap op grond van verworven kennis en vaardighedende vereiste algemene verpleegkundige verzorging leert plannen,
verstrekken en beoordelen. De leerling-verpleegkundige leert niet
alleen in teamverband te werken, maar ook als teamleider op tetreden en zich bezig te houden met de organisatie van de algemeneverpleegkundige verzorging, waaronder de gezondheidseducatievoor individuele personen en kleine groepen binnen de instellingvoor gezondsheidszorg of in de gemeenschap.
Dit onderwijs wordt gegeven in ziekenhuizen en andere instellingen
voor gezondheidszorg en in de gemeenschap onder leiding vandocenten-verpleegkundigen en met samenwerking en assistentievan andere geschoolde verpleegkundigen. Ander geschoold perso-
neel kan eveneens in het onderwijsproces worden ingeschakeld.
De leerling-verpleegkundigen nemen deel aan de werkzaamheden
van de betrokken diensten voor zover deze bijdragen tot hun oplei-ding en hen in staat stellen de verantwoordelijkheden op zich te
leren nemen die aan de verpleegkundige verzorging zijn verbonden.
4. Het theoretische onderwijs bedoeld in deel A van de bijlage moet
in evenwicht worden gebracht en gecoördineerd met het klinischeonderwijs,bedoeldindeelBvandebijlage,zodatdeinlid1aange-geven kennis en ervaring op adequate wijze kan worden verworven.De duur van het theoretische onderwijs moet ten minste één derde en
die van het klinische onderwijs ten minste de helft bedragen van de
minimum-opleidingsduur bepaald in lid 2, onder b).
5. De Lid-Staten kunnen gedeeltelijke vrijstelling verlenen aan
personen die een deel van de in lid 2, sub b), bedoelde opleidinghebben gevolgd in het kader van andere opleidingen van ten minstegelijkwaardig niveau.1977L0453 — NL — 31.07.2001 — 002.001 — 3
▼M1
▼B
▼B
Artikel 2
Niettegenstaande het bepaalde in artikel 1 kunnen de Lid-Staten een
part-time opleiding toestaan op voorwaarden waarmee de bevoegde
nationale autoriteiten instemmen.
De totale duur van de part-time opleiding mag niet korter zijn dan die
van de full-time opleiding. Het opleidingsniveau mag niet door hetpart-time karakter in gevaar worden gebracht.
Artikel 3
Deze richtlijn is eveneens van toepassing op de onderdanen van de Lid-
Staten die overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 1612/68 van deRaad van 15 oktober 1968 betreffende het vrije verkeer van werkne-mers binnen de Gemeenschap(
1), een van de werkzaamheden (zullen)
uitoefenen die worden bedoeld in artikel 1 van Richtlijn 77/452/EEG.
Artikel 4
1. De Lid-Staten treffen binnen twee jaar na kennisgeving van deze
richtlijn de maatregelen die nodig zijn om aan deze richtlijn te voldoen
en stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.
2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst van alle belangrijke
bepalingen van intern recht welke zij op het onder deze richtlijnvallende gebied vaststellen, mede.
Artikel 5
Wanneer zich, bij de toepassing van deze richtlijn, op bepaalde
terreinen ernstige moeilijkheden mochten voordoen voor een Lid-Staat,onderzoekt de Commissie deze moeilijkheden samen met die Staat enwint zij het advies in van het Comité van hooggeplaatste ambtenaren
van volksgezondheid, opgericht bij Besluit 75/365/EEG(
2), gewijzigd
bij Besluit 77/455/EEG(3).
In voorkomend geval legt de Commissie passende voorstellen aan de
Raad voor.
Artikel 6
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.1977L0453 — NL — 31.07.2001 — 002.001 — 4
(1) PB nr. L 257 van 19. 10. 1968, blz. 2.
(2) PB nr. L 167 van 30. 6. 1975, blz. 19.
(3) Zie blz. 13 van dit Publikatieblad.
▼B
BIJLAGE 
STUDIEPROGRAMMA VOOR DE OPLEIDING TOT VERANTWOOR-
DELIJK ALGEMEEN ZIEKENVERPLEGER
Het studieprogramma voor de opleiding tot het diploma, het certificaat of
een andere titel van algemeen ziekenverpleger omvat de volgende twee
delen en ten minste de hieronder genoemde vakken. Het onderwijs in een
of meer van deze vakken kan worden gegeven in het kader van andere
studierichtingen of in verbinding daarmee.
A.Theoretisch onderwijs
a)Verpleegkunde
voorlichting en beroepsethiek,
algemene beginselen van de gezondheid en de verpleegkunde,
beginselen van de verpleegkunde met betrekking tot:
— algemene geneeskunde en medische specialiteiten,
— algemene chirurgie en chirurgische specialiteiten,— kinderverzorging en pediatrie,— hygiëne en verzorging van moeder en pasgeboren kind,— geestelijke gezonhdeid en psychiatrie,— verzorging van bejaarden en geriatrie;
b)Basiswetenschappen
anatomie en fysiologie,pathologie,bacteriologie, virologie en parasitologie,
biofysica, biochemie en radiologie,
voedingsleer,hygiëne: — profylaxe,
— gezondheidsvoorlichting,
farmacologie;
c)Sociale wetenschappen
sociologie,
psychologie,beginselen van administratie,
beginselen van onderricht,
wettelijke regelingen op sociaal gebied en inzake gezondheidszorg,juridische aspecten van het beroep.
B.Klinisch onderwijs
Alle onderdelen van de verpleegkunde met betrekking tot:
— algemene geneeskunde en medische specialiteiten,
— algemene chirurgie en chirurgische specialiteiten,— kinderverzorging en pediatrie,— hygiëne en verzorging van moeder en pasgeboren kind,— geestelijke gezondheid en psychiatrie,— bejaardenverzorging en geriatrie,— verzorging thuis.1977L0453 — NL — 31.07.2001 — 002.001 — 5
▼M1
▼B