7.

EISEN 7.1. Meting van de massa van het voertuig in rijklare toestand en van de verdeling over de assen De massa van het voertuig in rijklare toestand en de verdeling daarvan over de assen worden bij de overeenkomstig punt 3.3 ter beschikking gestelde voertuigen gemeten terwijl het voertuig stilstaat met de wielen recht naar voren. Indien de gemeten massa's niet meer dan 3 % afwijken van de door de fabrikant voor de overeenkomstige technische configuraties binnen hetzelfde type opgegeven massa's, of niet meer dan 5 % indien het een voertuig van categorie N1, O1, O2 of M2 van ten hoogste3,5 ton betreft, worden voor de volgende eisen de door de fabrikant opgegeven massa's in rijklare toestand en de verdeling daarvan over de assen gebruikt. Bij grotere afwijkingen worden de gemeten massa's gebruikt en kan de technische dienst zo nodig met andere dan de overeenkomstig punt 3.3 ter beschikking gestelde voertuigen extra metingen verrichten. ▼M2 7.2. Meten van de afmetingen Voor de meting van de totale lengte, breedte en hoogte worden de overeenkomstig punt 3.3 ter beschikking gestelde voertuigen in rijklare toestand gebruikt; daarbij wordt te werk gegaan volgens de bepalingen van punt 2.4. Indien de gemeten afmetingen meer dan 1 % afwijken van de door de fabrikant voor de overeenkomstige technische configuraties binnen hetzelfde type opgegeven afmetingen, worden voor de volgende eisen de gemeten afmetingen gebruikt en kan de technische dienst zo nodig met andere dan de overeenkomstig punt 3.3 ter beschikking gestelde voertuigen extra metingen verrichten. De in bijlage I bij Richtlijn 96/53/EG vastgestelde grenswaarden mogen echter niet worden overschreden. ▼B 7.3. Maximaal toegestane afmetingen voor voertuigen 7.3.1. Maximumlengte 7.3.1.1. Motorvoertuig: zoals bepaald in punt 1.1 van bijlage I bij Richtlijn 96/53/EG. 7.3.1.2. Aanhangwagen (met uitzondering van opleggers): zoals bepaald in punt 1.1 van bijlage I bij Richtlijn 96/53/EG. 7.3.1.3. Gelede bus of toerbus: zoals bepaald in punt 1.1 van bijlage I bij Richtlijn 96/53/EG. 7.3.1.4. Oplegger: Bij meting van de in punt 7.3.1.4.1 vermelde afstand worden de in punt 2.4.1 vermelde voorzieningen niet meegerekend en bij metingen van de in punt 7.3.1.4.2 vermelde afstand zijn er geen vrijstellingen. 7.3.1.4.1. De afstand tussen het hart van de koppelpen en de achterzijde van een oplegger horizontaal in het langsvlak van het voertuig gemeten, mag niet meer bedragen dan het in punt 1.6 van bijlage I bij Richtlijn 96/53/EG bepaalde maximum. 7.3.1.4.2. De afstand tussen het hart van de koppelpen en een willekeurig punt aan de voorzijde van de oplegger mag, gemeten in het horizontale vlak, niet meer dan 2,04 m bedragen, zoals bepaald in punt 4.4 van bijlage I bij Richtlijn 96/53/EG. 7.3.2. Maximumbreedte 7.3.2.1. Alle voertuigen: zoals bepaald in punt 1.2 van bijlage I bij Richtlijn 96/53/EG. 7.3.2.2. Vaste of mobiele bovenbouw van de voertuigen van de categorieën N en O, die speciaal ontworpen is voor het vervoeren van goederen bij een gecontroleerde temperatuur en waarvan de zijwanden, isolatie inbegrepen, meer dan 45 mm dik zijn: zoals bepaald in punt 1.2 van bijlage I bij Richtlijn 96/53/EG. 7.3.3. Maximumhoogte 7.3.3.1. Alle voertuigen: zoals bepaald in punt 1.3 van bijlage I bij Richtlijn 96/53/EG. 7.4. Berekening van de verdeling van de massa 7.4.1. Berekeningsprocedure 7.4.1.1. Met het oog op de hieronder vermelde massaverdelingsberekeningen legt de fabrikant de met de proeven belaste technische dienst, in de vorm van een tabel of een andere passende presentatie, voor elke technische voertuigconfiguratie van het voertuigtype zoals bepaald door elk stel van mogelijke waarden van alle punten in bijlage II bij deze richtlijn de benodigde informatie voor over de overeenkomstige technisch toelaatbare maximummassa in beladen toestand van het voertuig, de technisch toelaatbare maximummassa's op de assen en groepen assen, de technisch toelaatbare getrokken maximummassa en de technisch toelaatbare maximummassa in beladen toestand van de combinatie. 7.4.1.2. De nodige berekeningen worden verricht om na te gaan of elke technische voertuigconfiguratie binnen hetzelfde type aan de volgende eisen voldoet. Daarbij mag men zich beperken tot de meest ongunstige gevallen. 7.4.1.3. In de volgende eisen duiden de notaties M, mi, µj, TM en MC respectievelijk de volgende parameters aan, waarvoor voldaan moet worden aan de eisen van punt 7.4: M = de technisch toelaatbare maximummassa in beladen toestand van het voertuig, mi = de technisch toelaatbare maximummassa op as „i”, waarbij „i” varieert van 1 tot het totale aantal assen van het voertuig, µj = de technisch toelaatbare maximummassa op de enkelvoudige as of de groep assen „j”, waarbij „j” varieert van 1 tot het totale aantal enkelvoudige assen en groepen assen, TM = de technisch toelaatbare getrokken maximummassa, en MC = de technisch toelaatbare maximummassa in beladen toestand van de combinatie. 7.4.1.4. In het geval van een enkelvoudige as (als as aangeduid met „i” en als groep assen aangeduid met „j” geldt per definitie mi = µj. 7.4.1.5. Voor voertuigen met belastbare assen worden de volgende berekeningen verricht met de vering van de assen belast in de normale rijconfiguratie. Voor voertuigen met hefbare assen worden de volgende berekeningen verricht met neergelaten assen. 7.4.1.6. Voor groepen assen geeft de fabrikant aan volgens welke wetten de totale massa op de groep over de assen wordt verdeeld (bijvoorbeeld door vermelding van de verdelingsformules of het verstrekken van verdelingsgrafieken). 7.4.1.7. In het geval van opleggers en middenasaanhangwagens wordt voor de volgende berekeningen het koppelpunt beschouwd als een as „O” en zijn de overeenkomstige massa's mo en µo per definitie de technisch toelaatbare maximummassa op het koppelpunt van de aanhangwagen. 7.4.2. Eisen voor voertuigen van de categorieën N en O, behalve caravans: 7.4.2.1. De som van de massa's mi mag niet kleiner zijn dan massa M. 7.4.2.2. Voor elke groep assen „j” mag de som van de massa's mi op de samenstellende assen niet kleiner zijn dan massa µj. Bovendien mag elk van de massa's mi niet kleiner zijn dan het deel van µj dat volgens de massaverdelingswetten van die groep assen wordt overgebracht op as „i”. 7.4.2.3. De som van de massa's µj mag niet kleiner zijn dan massa M. 7.4.2.4. De massa in rijklare toestand, plus de massa die overeenkomt met 75 kg vermenigvuldigd met het aantal passagiers, plus de technisch toelaatbare maximummassa op het koppelpunt, mag niet groter zijn dan massa M. 7.4.2.5. ▼M2 Wanneer het voertuig naar gelang van de toepasselijke situatie volgens punt 7.4.2.5.1 of 7.4.2.5.2 belast is tot massa M, mag de massa die overeenkomt met de belasting op as „i” niet groter zijn dan massa Mi op die as en mag de massa die overeenkomt met de belasting op de enkelvoudige as of groep assen „j” niet groter zijn dan massa μj. 7.4.2.5.1. Gelijkmatige massaverdeling: het voertuig in rijklare toestand met een massa van 75 kg op elke passagierszitplaats wordt belast tot massa M en de nuttige lading wordt gelijkmatig verdeeld over de ruimte die bestemd is voor het vervoer van goederen. 7.4.2.5.2. Bij uiterste massaverdeling (ongelijkmatige belasting) moet de fabrikant de uiterste toelaatbare posities van het zwaartepunt van de nuttige lading en/of de carrosserie en/of de uitrusting of binneninrichting vermelden (bijvoorbeeld 0,50 tot 1,30 m voor de eerste achteras), met het voertuig in rijklare toestand met een massa van 75 kg op elke passagierszitplaats en belast tot massa M. ▼M2 ————— ▼B 7.4.2.6. Wanneer een voertuig van categorie N belast is tot massa M en de achteras (als as aangeduid met „n” of achterste groep assen (als groep assen aangeduid met „q” belast is tot massa mn of µq, mag de massa op de gestuurde as of assen niet kleiner zijn dan 20 % van M. 7.4.2.7. MC mag niet groter zijn dan M + TM. 7.4.3. Eisen voor bussen en toerbussen: 7.4.3.1. De voorschriften van de punten 7.4.2.1 tot en met 7.4.2.3 en 7.4.2.7 zijn van toepassing. ▼M2 7.4.3.2. De massa van het voertuig in rijklare toestand, plus massa Q vermenigvuldigd met het aantal zit- en staanplaatsen, plus de massa's WP, B en BX zoals gedefinieerd in punt 7.4.3.3.1, plus de technisch toelaatbare maximummassa op het koppelpunt indien een koppelinrichting door de fabrikant is aangebracht, mag niet groter zijn dan massa M. ▼B 7.4.3.3. Wanneer het niet-complete voertuig tot massa M wordt belast overeenkomstig de in punt 7.4.2.5.1.2 beschreven situatie, of wanneer het complete of voltooide voertuig in rijklare toestand wordt belast als beschreven in punt 7.4.3.3.1, mag de massa die overeenkomt met de belasting op elke as niet groter zijn dan massa mi op elke as, en mag de massa die overeenkomt met de belasting op elke enkelvoudige as of groep assen niet groter zijn dan massa µj op die groep assen. Bovendien moet de massa die overeenkomt met de belasting op de aangedreven as of de som van de massa's die overeenkomen met de belastingen op de aangedreven assen ten minste 25 % van massa M zijn. ▼M2 7.4.3.3.1. Het voertuig in rijklare toestand wordt belast met: een met het aantal zitplaatsen, P, overeenkomend aantal massa's Q; een met het aantal staanplaatsen, SP, overeenkomend aantal massa's Q die gelijkmatig zijn verdeeld over de voor staanplaatsen beschikbare ruimte S1; indien van toepassing, een massa WP die gelijkmatig over elke rolstoelruimte is verdeeld; een massa gelijk aan B (kg) die gelijkmatig over de bagagevakken is verdeeld; een massa gelijk aan BX (kg) die gelijkmatig is verdeeld over het oppervlak van het dak dat is uitgerust voor bagagevervoer, waarbij: P het aantal zitplaatsen is; S1 de ruimte voor staande passagiers is. Bij voertuigen van klasse III of B: S1 = 0; SP, opgegeven door de fabrikant, niet groter mag zijn dan S1/Ssp, waarin Ssp de conventionele en in de tabel hieronder aangegeven ruimte voor een staande passagier is; WP (kg) het aantal rolstoelruimten is, vermenigvuldigd met 250 kg (vertegenwoordigt de massa van een rolstoel met gebruiker); B (kg), opgegeven door de fabrikant, een getalswaarde is van ten minste 100 x V. Dit omvat de bagagevakken of -rekken die eventueel aan de buitenkant van het voertuig zijn bevestigd; V het totale volume is van de bagagevakken in m3. Bij de goedkeuring van een voertuig van klasse I of A wordt het volume van de bagagevakken die alleen van buiten het voertuig toegankelijk zijn, niet meegerekend; BX, opgegeven door de fabrikant, een getalswaarde is van ten minste 75 kg/m2. Aangezien dubbeldeksvoertuigen niet mogen worden uitgerust voor bagagevervoer op het dak, is BX bij dubbeldeksvoertuigen gelijk aan nul; Q en Ss p de in de volgende tabel aangegeven waarden hebben:



Voertuigklasse Q (kg) massa van een passagier Ssp (m2/passagier) conventionele ruimte voor een staande passagier Klassen I en A 68 0,125 Klasse II 71 (1) 0,15 Klassen III en B 71 (1) Geen staanplaatsen (*) Met inbegrip van 3 kg voor handbagage. ▼M2 7.4.3.3.2. Bij voertuigen met een variabel aantal zitplaatsen of een variabele ruimte voor staande passagiers (S1) en/of voor het vervoer van rolstoelen worden de eisen van de punten 7.4.3.2 en 7.4.3.3 vastgesteld voor elk van de volgende potentiële omstandigheden: 7.4.3.3.2.1. met alle mogelijke zitplaatsen bezet, daarna de resterende ruimte voor staande passagiers (tot het door de fabrikant opgegeven maximumaantal staanplaatsen, indien dit is bereikt) en, als er nog ruimte overblijft, alle bezette rolstoelruimten; 7.4.3.3.2.2. met alle mogelijke staanplaatsen bezet (tot het door de fabrikant opgegeven maximumaantal staanplaatsen), daarna de resterende zitplaatsen en, als er nog ruimte overblijft, alle bezette rolstoelruimten; 7.4.3.3.2.3. met alle mogelijke rolstoelruimten bezet, daarna de resterende ruimte voor staande passagiers (tot het door de fabrikant opgegeven maximumaantal staanplaatsen, indien dit is bereikt) en vervolgens de resterende bezette zitplaatsen. ▼M2 7.4.3.4. Wanneer het voertuig in rijklare toestand is of belast is zoals beschreven in punt 7.4.3.3.1, mag de belasting op de vooras of voorste groep assen niet kleiner zijn dan het in de volgende tabel aangegeven percentage van de massa van het voertuig in rijklare toestand of van de technisch toelaatbare maximummassa in beladen toestand (M):



Klassen I en A Klasse II Klassen III en B Stijf Geleed Stijf Geleed Stijf Geleed 20 20 25 (1) 20 25 (1) 20 (1) Dit cijfer wordt verlaagd tot 20 % bij drieassige voertuigen van de klassen II en III met twee gestuurde assen. ▼M2 7.4.3.5. Wanneer een voertuig voor meer dan een klasse moet worden goedgekeurd, zijn de punten 7.4.3.2 en 7.4.3.3 van toepassing op elke klasse. ▼M2 7.4.4. Eisen voor caravans ▼B De eisen van de punten 7.4.2.1 t/m 7.4.2.4 en van punt 7.4.2.7 zijn van toepassing. Daarnaast geldt dat de massa die overeenkomt met de belasting op elke as, wanneer het niet-complete voertuig belast wordt tot massa M volgens de in punt 7.4.2.5.1.2 beschreven situatie, of wanneer het complete of voltooide voertuig in rijklare toestand belast wordt tot massa M als beschreven in het aanhangsel van bijlage II bij Richtlijn 92/21/EEG van de Raad ( 10 ), niet groter mag zijn dan massa mi die as, en dat de massa die overeenkomt met de belasting op elke enkelvoudige as of groep assen niet groter mag zijn dan massa µj op die groep assen. Bovendien moet de massa die overeenkomt met de belasting op de aangedreven as of de som van de massa's die overeenkomen met de belastingen op de aangedreven assen ten minste 25 % van M zijn. 7.5. Te controleren voorwaarden voor indeling van een voertuig als terreinvoertuig (bijlage II, punt 4, bij Richtlijn 70/156/EEG) 7.5.1. De technische dienst controleert of het complete of voltooide voertuig of het opleggertrekkende voertuig (de opleggertrekker) zonder koppelschotel moet worden beschouwd als een terreinvoertuig overeenkomstig de eisen van bijlage II bij Richtlijn 70/156/EEG. 7.5.2. Voor andere niet-complete voertuigen wordt deze controle alleen op verzoek van de fabrikant verricht. 7.6. Wendbaarheid 7.6.1. Een motorvoertuig en een oplegger moeten naar beide zijden een volledige cirkel kunnen beschrijven binnen een ruimte die wordt begrensd door twee concentrische cirkels, waarvan de buitenste een straal van 12,50 m en de binnenste een straal van 5,30 m heeft, zonder dat een van de buitenpunten van het voertuig (met uitzondering van de uitstekende delen die in punt 2.4.2 voor de voertuigbreedte worden genoemd) buiten de omtrek van de cirkels komt. ▼M2 Voor motorvoertuigen en opleggers met een ashefinrichting (zie punt 2.14) geldt deze eis ook met de hefbare as(sen) in opgetrokken stand of de belastbare as(sen) in onbeladen toestand. Hulpmiddelen voor het wegrijden zoals hefbare assen die aan de eisen van punt 3.5 van bijlage IV voldoen, zijn van deze eis vrijgesteld. ▼B Bovenstaande eisen worden als volgt gecontroleerd: 7.6.1.1. Motorvoertuigen Het buitenste punt van de voorzijde van het motorvoertuig wordt langs de omtrek van de buitencirkel geleid (zie figuur A). 7.6.1.2. Opleggers Een oplegger wordt geacht te voldoen aan de eisen van punt 7.6.1, indien de wielbasis niet groter is dan 212,50 − 2,042 − 5,30 + L/22 waarin L de breedte van de oplegger is, waarbij de wielbasis voor de toepassing van dit punt wordt gemeten als de afstand van het hart van de koppelpen van de oplegger tot de middellijn van de niet-gestuurde bogieassen; indien een of meer van de niet-gestuurde bogieassen een ashefinrichting (zie punt 2.14) heeft, geldt als wielbasis de grootste van de waarden met neergelaten en met opgetrokken as(sen). In geval van twijfel kan de goedkeuringsinstantie verlangen dat een test als beschreven in punt 7.6.1 wordt verricht. ▼M2 7.6.2. Aanvullende eisen voor voertuigen van categorie N Bij een stilstaand voertuig, met de gestuurde wielen in een zodanige stand dat het buitenste punt van de voorzijde een cirkel met een straal van 12,50 m zou beschrijven als het voertuig zou worden voortbewogen, wordt op de bodem met een lijn het loodrechte vlak aangegeven dat raakt aan de buitenzijde van het voertuig ten opzichte van de cirkel. Wanneer het voertuig naar links of rechts voortbeweegt langs de cirkel met een straal van 12,50 m, mag geen deel van het voertuig meer dan 0,80 m buiten het loodrechte vlak komen (zie figuur B). Voor voertuigen met ashefinrichting geldt deze eis ook met de hefbare as(sen) in opgetrokken stand (in de zin van punt 2.14). Voor voertuigen van categorie N met hefbare assen in opgetrokken stand of belastbare assen in onbeladen toestand wordt 0,80 m vervangen door 1,00 m. 7.6.3. Aanvullende eisen voor voertuigen van de categorieën M 2 en M 3 Bij een stilstaand voertuig wordt op de bodem met een lijn het loodrechte vlak aangegeven dat raakt aan de buitenzijde van het voertuig ten opzichte van de cirkel. Bij een geleed voertuig worden de twee stijve delen langs het vlak opgesteld. Wanneer het voertuig de in punt 7.6.1 beschreven cirkelvormige ruimte in rechte lijn binnenrijdt, mag geen voertuigdeel meer dan 0,60 m buiten voornoemd loodrecht vlak komen (zie figuren C en D). ▼B Figuur A Figuur B ▼M2 Figuur C R = 12,5 m r = 5,3 m U = max. 0,6 ▼M2 Figuur D R = 12,5 m r = 5,3 m U = max. 0,6 ▼M2 7.6.4. De eisen van de punten 7.6.1 tot en met 7.6.3 kunnen op verzoek van de fabrikant ook worden gecontroleerd met een passende gelijkwaardige berekening of meetkundige bewijsvoering. Indien op verzoek van de fabrikant voertuigen van categorie N zonder gestuurde achterassen op hun meetkundige kenmerken worden gecontroleerd, wordt een voertuig geacht aan de eisen van punt 7.6.2 te voldoen indien de achteroverbouw niet meer dan 60 % van de wielbasis van het voertuig meet. ▼M2 7.6.5. Bij niet-complete voertuigen geeft de fabrikant de maximaal toelaatbare afmetingen op waarvoor gecontroleerd moet worden of het voertuig voldoet aan de eisen van de punten 7.6.1 tot en met 7.6.3. ▼B 7.7. Extra eisen voor motorvoertuigen van de catogorieën M2 en M3: De technisch toelaatbare getrokken maximummassa mag niet meer bedragen dan 3 500 kg. 7.8. Technisch toelaatbare maximummassa op het koppelpunt van motorvoertuigen en montage-instructies voor koppelingen ▼M2 7.8.1. De technisch toelaatbare maximummassa op het koppelpunt van een motorvoertuig, ontworpen voor het trekken van een middenasaanhangwagen en met een technisch toelaatbare getrokken maximummassa van meer dan 3,5 t, moet ten minste 10 % van de technisch toelaatbare getrokken maximummassa of 1 000 kg bedragen (de laagste waarde is van toepassing). 7.8.2. De technisch toelaatbare maximummassa op het koppelpunt van een motorvoertuig, ontworpen voor het trekken van een middenasaanhangwagen en met een technisch toelaatbare getrokken maximummassa van ten hoogste 3,5 t, moet ten minste 4 % van de technisch toelaatbare maximummassa in beladen toestand of 25 kg bedragen (de hoogste waarde is van toepassing). ▼B 7.8.3. Voor een motorvoertuig met een technisch toelaatbare maximummassa in beladen toestand van ten hoogste 3,5 ton moet de fabrikant in het gebruikershandboek de voorwaarden opgeven voor de bevestiging van de koppelinrichting aan het motorvoertuig. In voorkomend geval behoren tot die voorwaarden de technisch toelaatbare maximummassa op het koppelpunt van het motorvoertuig, de technisch toelaatbare maximummassa van de koppelinrichting, de bevestigingspunten van de koppelinrichting op het motorvoertuig en de toelaatbare maximumoverhang van de koppelinrichting. 7.9. Hellingtest Motorvoertuigen die een aanhangwagen trekken en tot de toegestane maximummassa van de combinatie zijn belast, moeten binnen 5 minuten vijfmaal in beweging kunnen komen op een stijgende helling van ten minste 12 %. ▼M2 7.10. Verhouding motorvermogen/maximummassa Motorvoertuigen moeten over een motorvermogen beschikken van ten minste 5 kW/t van de technisch toelaatbare maximummassa in beladen toestand van de combinatie. Bij trekkers moet het motorvermogen ten minste 2,2 kW/t bedragen. Het motorvermogen wordt gemeten volgens Richtlijn 80/1269/EEG van de Raad ( 11 ). ▼B 7.11. Voorwaarden voor de gelijkwaardigheid van bepaalde andere veringsystemen met luchtvering voor de aangedreven voertuigas(sen) 7.11.1. Op verzoek van de fabrikant gaat de technische dienst na of een bepaalde andere vering gelijkwaardig is aan een luchtvering voor de aangedreven as(sen). Om als gelijkwaardig aan luchtvering te worden erkend, moet een veringsysteem aan de volgende voorschriften voldoen: 7.11.1.1. Tijdens vrije laagfrequente verticale uittrilling van de afgeveerde massa boven een aangedreven as of groep assen moeten de gemeten frequentie en de demping met de maximaal toegestane druk op de vering binnen de in de punten 7.11.1.2 tot en met 7.11.1.5 aangegeven limieten liggen. 7.11.1.2. Iedere as moet zijn uitgerust met hydraulische dempers. Op een groep assen moeten de dempers zodanig zijn geplaatst dat de trilling van de groepen assen tot het minimum wordt beperkt. 7.11.1.3. De gemiddelde dempingsgraad Dm moet groter zijn dan 20 % van de kritische demping voor de vering in normale toestand met operationele hydraulische dempers. 7.11.1.4. De dempingsgraad Dr van de vering mag, wanneer alle hydraulische dempers verwijderd of buiten werking zijn, niet groter zijn dan 50 % van Dm. 7.11.1.5. De frequentie van de afgeveerde massa boven de aangedreven as of groep assen mag in een vrije verticale uittrilling niet groter dan 2,0 Hz zijn. 7.11.1.6. Voor de definitie van de frequentie en de demping van het veringsysteem, zie punt 7.11.2. De testprocedures voor het meten van de frequentie en de demping staan beschreven in punt 7.11.3. 7.11.2. Definitie van frequentie en demping Voor deze definitie wordt een afgeveerde massa M (kg) boven een aangedreven as of groep assen in aanmerking genomen. De as of groep assen heeft tussen het wegdek en de afgeveerde massa een totale verticale stijfheid van K newton/meter (N/m) en een totale dempingscoëfficiënt van C newton seconde per meter (N · s/m). De verticale verplaatsing (doorbuiging) van de afgeveerde massa is Z. De bewegingsvergelijking voor de vrije trilling van de afgeveerde massa is: M d2Zdt2 + C dZdt + kZ = O. De trillingsfrequentie van de afgeveerde massa F (Hz) is: F = 12π2KM − C24M2. De demping is kritisch wanneer C = Co, waarin: Co = 2 2KM. De dempingsgraad, weergegeven als een breuk van de kritische demping, is C/Co. Tijdens vrije uittrilling van de afgeveerde massa zal de verticale beweging van de massa een gedempte sinusoïdale baan volgen (figuur 2). De frequentie kan worden geraamd door de tijd te meten voor zoveel trillingscycli als kunnen worden waargenomen. De demping kan worden geraamd door de hoogte te meten van de opeenvolgende pieken van de trilling in dezelfde richting. Indien de piekamplitudes van de eerste en de tweede trillingscyclus A1 en A2 zijn, is de dempingsgraad D: waarin ln de natuurlijke logaritme van de amplitudeverhouding is. 7.11.3. Testprocedure Voor de experimentele bepaling van de dempingsgraad Dm, de dempingsgraad Dr wanneer de hydraulische dempers zijn verwijderd, en de frequentie F van de vering moet het beladen voertuig: a) bij lage snelheid (5 km/h ± 1 km/h) over een afstapje van 80 mm met het in figuur 1 aangegeven profiel worden gereden, waarbij de op frequentie en demping te analyseren uittrilling die is welke optreedt nadat de wielen van de aangedreven as het afstapje zijn gepasseerd, of b) bij het chassis naar beneden worden getrokken zodat de druk op de aangedreven as 1,5 maal zo groot als de maximale statische waarde ervan is, waarbij de trek naar beneden plotseling wordt opgeheven en de daaropvolgende trilling wordt geanalyseerd, of c) bij het chassis naar omhoog worden getrokken zodat de afgeveerde massa 80 mm boven de aangedreven as wordt geheven, waarbij de trek naar boven plotseling wordt opgeheven en de daaropvolgende trilling wordt geanalyseerd, of d) andere testprocedures ondergaan, voorzover de fabrikant ten genoegen van de technische dienst heeft aangetoond dat die gelijkwaardig zijn. Op het voertuig moet tussen de aangedreven as en het chassis, onmiddellijk boven de aangedreven as, een verplaatsingsopnemer worden aangebracht. Door het meten van hettijdsinterval tussen de eerste en tweede compressiepiek op de daarmee verkregen lijn kan de demping worden gevonden. Voor aangedreven tandemasstellen moeten de verplaatsingsopnemers worden aangebracht tussen iedere aangedreven as en het zich onmiddellijk daarboven bevindende gedeelte van het chassis. De banden moeten op de juiste, door de fabrikant voor de testmassa opgegeven spanning worden gebracht. De proef voor de controle op de gelijkwaardigheid van de veringen geschiedt met de technisch toelaatbare maximummassa op de as of de groep assen en de gelijkwaardigheid wordt geacht te gelden voor alle lagere massa's. Figuur 1 Veringstest Figuur 2 Demping