Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de
instellingen
"BRICHTLIJN V AN DE RAAD
van 8 juni 1970
inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de stuur-
inrichtingen van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan
(70/311/EEG)
(PB L 133 van 18.6.1970, blz. 10)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
"M1 Richtlijn 92/62/EEG van de Commissie van 2 juli 1992 L 199 33 18.7.1992
Gewijzigd bij:
"A1 Toetredingsakte van Denemarken, Ierland, het Verenigd Koninkrijk van
Groot-Brittannië en Noord-IerlandL 73 14 27.3.1972
Gerectificeerd bij:
"C1 Rectificatie, PB L 196 van 3.9.1970, blz. 14 (70/311/EEG)1970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 1
RICHTLIJN V AN DE RAAD
van 8 juni 1970
inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de
Lid-Staten betreffende de stuurinrichtingen van motorvoertuigen
en aanhangwagens daarvan
(70/311/EEG)
DE RAAD V AN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100,
Gezien het voorstel van de Commissie,Gezien het advies van het Europese Parlement (
1),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),
Overwegende dat de technische voorschriften waaraan motorvoertuigen
krachtens de nationale wetgevingen moeten voldoen, onder andere
betrekking hebben op de stuurinrichtingen;
Overwegende dat deze voorschriften van Lid-Staat tot Lid-Staat
verschillen; dat het derhalve noodzakelijk is dat alle Lid-Staten dezelfde
voorschriften aannemen, hetzij ter aanvulling, hetzij in plaats van hun
huidige regeling, met name ten einde voor ieder type voertuig de
E.E.G.-goedkeuringsprocedure van de richtlijn van de Raad van 6
februari 1970 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van
de Lid-Staten betreffende de goedkeuring van motorvoertuigen en
aanhangwagens daarvan (3) te kunnen invoeren,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN V ASTGESTELD:
Artikel 1
Onder voertuig wordt in deze richtlijn verstaan ieder motorvoertuig met
of zonder carrosserie, op ten minste vier wielen en met een door de
constructie bepaalde maximumsnelheid van meer dan 25 km per uur,
bestemd om aan het wegverkeer deel te nemen, alsmede aanhangwagens
daarvan, met uitzondering van voertuigen die zich over rails bewegen,
landbouwtractoren, landbouwmachines en toestellen voor openbare
werken.
Artikel 2
De Lid-Staten mogen de E.E.G.-goedkeuring of de nationale goedkeu-
ring van een voertuig niet weigeren om redenen in verband met de
stuurinrichting, indien deze voldoet aan de voorschriften in de
"M1bijlagen 3.
Artikel 2 bis
De Lid-Staten mogen de verkoop, de registratie, het in het verkeer
brengen of het gebruik van de voertuigen niet weigeren of verbieden om
redenen die verband houden met de stuurinrichtingen van deze
voertuigen, indien deze beantwoorden aan de in de bijlage vermelde
voorschriften.!B
(1) PB nr. C 160 van 18. 12. 1969, blz. 7.
(2) PB nr. C 10 van 27. 1. 1970, blz. 18.
(3) PB nr. L 42 van 23. 2. 1970, blz. 1.!A11970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 2
Artikel 3
De wijzigingen die noodzakelijk zijn om de voorschriften van de bijlage
aan te passen aan de technische vooruitgang, worden vastgesteld
overeenkomstig de procedure van artikel 13 van de richtlijn van de
Raad van 6 februari 1970 betreffende de goedkeuring van motorvoer-
tuigen en aanhangwagens daarvan.
Artikel 4
1. Binnen achttien maanden na kennisgeving van deze richtlijn voeren
de Lid-Staten de nodige maatregelen in om aan het bepaalde in deze
richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie hiervan onmiddellijk in
kennis.
2. De Lid-Staten zien erop toe dat de tekst van alle belangrijke interne
rechtsbepalingen die zij aanvaarden op het gebied waarop deze richtlijn
van toepassing is, ter kennis van de Commissie wordt gebracht.
Artikel 5
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.!B1970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 3
!M1
LIJST V AN BIJLAGEN
Bijlage I: Definities, EEG-goedkeuringsaanvraag en specificaties
Bijlage II: Inlichtingenformulier
Bijlage III: Remwerking voor voertuigen die dezelfde energiebron gebruiken
voor de stuurinrichting en het remsysteem
Bijlage IV: Aanvullende eisen voor voertuigen voorzien van een hulpstuur-
inrichting
Bijlage V: Bepalingen die van toepassing zijn op aanhangwagens uitgerust met
een zuiver hydraulische besturingsoverbrenging
Bijlage VI: Goedkeuringscertificaat voor een type voertuig1970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 4
BIJLAGE I
DEFINITIES, EEG-GOEDKEURINGSAANVRAAG EN SPECIFICATIES
1. DEFINITIES
In deze richtlijn wordt verstaan onder
1.1. „goedkeuring van het voertuig”, het goedkeuren van een type voertuig
wat betreft de stuurinrichting;
1.2. „type voertuig”, motorvoertuigen die onderling geen essentiële
verschillen vertonen met de omschrijving door de fabrikant van het
type voertuig en/of varianten hiervan die van invloed kunnen zijn op debesturing;
1.3. „stuurinrichting”, die onderdelen die bestemd zijn om de richting van
voortbeweging van een voertuig te bepalen.
De stuurinrichting bestaat uit:— de bedieningsinrichting,
— de besturingsoverbrenging,
— de bestuurde wielen,— de energievoorziening (indien aanwezig);
1.3.1. „bedieningsinrichting”, dat deel van de stuurinrichting dat de werking
ervan regelt. De bediening hiervan kan rechtstreeks door de bestuurder
of indirect geschieden. Bij een stuurinrichting waarbij de stuurkrachtengeheel of gedeeltelijk door de spierkracht van de bestuurder wordengeleverd, omvat de bedieningsinrichting alle onderdelen tot aan het
punt waar de besturingskracht wordt omgezet door mechanische,
hydraulische of elektrische middelen;
1.3.2. „besturingsoverbrenging”, alle delen van de stuurinrichting waarmee
de stuurkrachten worden overgebracht van de bedieningsinrichting
naar de bestuurde wielen; deze omvat tevens alle onderdelen vanaf het
punt waar de besturingskracht wordt omgezet door mechanische,hydraulische of elektrische middelen;
1.3.3. „bestuurde wielen”, de wielen waarvan de uitlijning ten opzichte van
de lengteas van het voertuig direct of indirect veranderd kan wordem,
om zo de richting van voortbeweging van het voertuig te bepalen. (Debestuurde wielen omvatten de as waar de wielen om scharnieren om derichting van voortbeweging van het voertuig te bepalen);
1.3.4. „energievoorziening”, die onderdelen die de stuurinrichting voorzien
van energie, de energie regelen en, indien van toepassing, verwerken enopslaan. De energievoorziening omvat tevens eventuele voorraadhou-
ders voor het werkmedium en retourleidingen, maar niet de motor van
het voertuig (behalve om aan het vermelde in punt 4.1.3 te voldoen) ofde aandrijving van de motor naar de energiebron;
1.3.4.1. „energiebron”, dat gedeelte van de energievoorziening dat de
benodigde energie levert in de vereiste vorm, bij voorbeeld
hydraulische pomp, luchtcompressor;
1.3.4.2. „energiehouder”, dat gedeelte van de energievoorziening waarin de
energie wordt opgeslagen die door de energiebron wordt geleverd;
1.3.4.3. „voorraadhouder”, dat gedeelte van de energievoorziening waarin het
werkmedium wordt opgeslagen bij atmosferische of bijna atmosferi-sche druk.
1.4. Besturingsparameters
1.4.1. „besturingskracht”, de kracht die wordt uitgeoefend op de bedienings-
inrichting om het voertuig te sturen;
1.4.2. „stuurtijd”, de tijdperiode van het begin van bewegen van de
bedieningsinrichting tot het moment dat de bestuurde wielen een
bepaalde stuurhoek hebben bereikt;
1.4.3. „stuurboek”, de hoek tussen de projectie van de lengteas van het
voertuig en de snijlijn van het wielvlak (het middenvlak van de band,dwars op de rotatieas van het wiel) met het wegoppervlak;!
M11970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 5
1.4.4. „stuurkrachten”, alle krachten die werkzaam zijn in de besturings-
overbrenging;
1.4.5. „gemiddelde stuuroverbrengverbouding”, de verhouding van de hoek-
verplaatsing van de bedieningsinrichting tot het gemiddelde van de
volledige stuurhoek van de bestuurde wielen van aanslag tot aanslag;
1.4.6. „draaicirkel”, de cirkel waarbinnen gelegen zijn de projecties op het
grondvlak van alle punten van het voertuig, met uitzondering van debuitenspiegels en de voorste richtingaanwijzers, wanneer het voertuig
een cirkel beschrijft;
1.4.7. „nominale radius van de bedieningsinrichting”, in het geval van een
stuurwiel de afstand van het rotatiemiddelpunt tot de buitenkant van derand. In het geval van een andere soort bedieningsinrichting, de afstandvan het rotatiemiddelpunt tot het punt waar de besturingskrachten
worden uitgeoefend. Als er meer dan één zo’n punt is, is het punt waar
de grootste kracht is vereist van toepassing.
1.5. Typen stuurinrichting
Afhankelijk van de manier waarop de stuurkrachten worden geleverd,
worden de volgende typen stuurinrichting onderscheiden:
1.5.1. Vo o r m o t o r v o e r t u i g e n
1.5.1.1. handbediende stuurinrichting, waarbij de stuurkrachten uitsluitend
worden geleverd door de spierkracht van de bestuurder;
1.5.1.2. bekrachtigde stuurinrichting, waarbij de stuurkrachten worden gele-
verd door zowel de spierkracht van de bestuurder als de energievoor-ziening;
1.5.1.2.1. stuurinrichtingen waarbij de stuurkrachten uitsluitend geleverd worden
door een of meer energievoorziening(en) wanneer de inrichting intactis, maar waarbij de stuurkrachten geleverd kunnen worden door de
spierkracht van alleen de bestuurder als er een defect optreedt in de
stuurinrichting (geïntegreerde bekrachtigde systemen), worden ookbeschouwd als bekrachtigde stuurinrichtingen;
1.5.1.3. volledig bekrachtigde stuurinrichting, waarbij de stuurkrachten uit-
sluitend worden geleverd door een of meer energievoorziening(en);
1.5.1.4. zelfsporende stuurinrichting, een systeem waarbij een verandering van
de stuurhoek van een of meer wielen uitsluitend wordt verkregen
wanneer erop wordt ingewerkt door krachten en/of een koppel,uitgeoefend op de plaats van het contact van de band met het wegdek;
1.5.2. Vo o r a a n h a n g wa g e n s
1.5.2.1. zelfsporende stuurinrichting
zie punt 1.5.1.4 hierboven;
1.5.2.2. gelede stuurinrichtingen, waarbij de stuurkrachten worden geleverd
door een verandering van richting van het trekkende voertuig en
waarbij de beweging van de bestuurde wielen is gekoppeld aan de
onderlinge hoek tussen de lengteas van het trekkende voertuig en dievan de aanhanger;
1.5.2.3. zelfsturende stuurinrichting, waarbij de stuurkrachten geleverd worden
door een verandering van richting van het trekkende voertuig enwaarbij de beweging van de bestuurde wielen van de aanhanger isgekoppeld aan de hoek tussen de lengteas van het aanhangerchassis of
een last die deze vervangt en de lengteas van het onderstel waaraan de
as(sen) bevestigd is (zijn).
1.5.3. Afhankelijk van de plaatsing van de bestuurde wielen kunnen de
volgende typen stuurinrichting worden onderscheiden:
1.5.3.1. voorwielstuurinrichting, waarbij alleen de wielen op de vooras(sen)
worden bestuurd. Dit omvat alle wielen die in dezelfde richting sturen;
1.5.3.2. achterwielstuurinrichting, waarbij alleen de wielen van de achte-
ras(sen) worden bestuurd. Dit omvat alle wielen die in dezelfderichting sturen;
1.5.3.3. meerwielstuurinrichting, waarbij de wielen van een of meer van ieder
van de voor- en achteras(sen) worden bestuurd;!
M11970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 6
1.5.3.3.1. stuurinrichting voor alle wielen, waarbij alle wielen worden bestuurd;
1.5.3.3.2. knikstuurinrichtingen, waarbij beweging van de chassisdelen ten
opzichte van elkaar rechtstreeks veroorzaakt wordt door de stuur-krachten;
1.5.3.4. hulpstuurinrichting, waarbij de achterwielen van voertuigen van de
categorieën M en N worden bestuurd naast de voorwielen, in dezelfdeof in tegengestelde richting als de voorwielen, en/of de stuurhoek vande voorwielen en/of achterwielen gewijzigd kan worden afhankelijk
van het gedrag van het voertuig.
1.6. Typen besturingsoverbrenging
Er worden verscheidene typen besturingsoverbrenging onderscheiden
al naar gelang de wijze van overbrenging van de stuurkrachten:
1.6.1. zuiver mechanische besturingsoverbrenging, waarbij de stuurkrachten
uitsluitend door mechanische middelen worden overgebracht;
1.6.2. zuiver hydraulische besturingsoverbrenging, waarbij de stuurkrachten
vanaf een bepaald punt uitsluitend hydraulisch worden overgebracht;
1.6.3. zuiver elektrische besturingsoverbrenging, waarbij de besturings-
krachten vanaf een bepaald punt uitsluitend elektrisch worden over-gebracht;
1.6.4. gecombineerde besturingsoverbrenging, waarbij een deel van de
stuurkrachten zuiver mechanisch en een ander deel op een van de
andere wijzen worden overgebracht;
1.6.4.1. gecombineerde mechanische besturingsoverbrenging, waarbij een deel
van de stuurkrachten zuiver mechanisch wordt overgebracht en het
andere deel:
1.6.4.1.1. hydraulisch of mechanisch/hydraulisch
of
1.6.4.1.2. elektrisch of mechanisch/elektrisch
of
1.6.4.1.3. pneumatisch of mechanisch/pneumatisch;
als het mechanische deel van de besturingsoverbrenging uitsluitend
dient om de stuurhoek aan te geven en niet sterk genoeg is om de totalestuurkrachten over te brengen, wordt dit systeem al naar gelang hetgeval beschouwd als een zuiver hydraulische, zuiver elektrische of
zuiver pneumatische besturingsoverbrenging;
1.6.4.2. andere gecombineerde besturingsoverbrengingen: alle andere com-
binaties van de hierboven genoemde besturingsoverbrengingen.
2. AANVRAAG V AN EEG-GOEDKEURING
2.1. De EEG-goedkeuringsaanvraag voor een type voertuig met betrekking
tot de stuurinrichting wordt ingediend door de fabrikant van het
voertuig.
2.2. De aanvraag moet vergezeld gaan van de inlichtingen die worden
gevraagd in het inlichtingenformulier dat als bijlage II is aangehecht.
2.3. Een voertuig dat representatief is voor het te keuren type voertuig moet
ter beschikking worden gesteld aan de technische dienst die belast is
met de controle van de technische specificaties.
3. EEG-TYPEGOEDKEURING
Een certificaat dat in overeenstemming is met het in bijlage II
afgebeelde model dient door de instantie die de type-goedkeuringkrachtens deze richtlijn heeft verleend, te worden verstrekt.
4. CONSTRUCTIE-EISEN
4.1. Algemene eisen
4.1.1. De stuurinrichting moet een eenvoudige en veilige bediening van het
voertuig waarborgen tot aan de maximumsnelheid waarvoor hetvoertuig is ontworpen of, in het geval van aanhangers, tot aan de!
M11970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 7
technisch toegestane maximumsnelheid. Wanneer een proef uitgevoerd
wordt als vermeld in punt 5, moet er een zelfcentrerende werking zijn.
Het voertuig moet voldoen aan de eisen van punt 5.2 in het geval van
motorvoertuigen en aan de eisen van punt 5.3 in het geval vanaanhangers. Als een voertuig is uitgerust met een hulpstuurinrichting,moet deze voldoen aan de in bijlage IV vermelde eisen. De met een
zuiver hydraulische besturingsoverbrenging uitgeruste aanhangwagens
moeten ook aan het bepaalde in bijlage V voldoen.
4.1.1.1. Het moet mogelijk zijn op een recht stuk weg te rijden met de
maximumsnelheid waarvoor het voertuig is ontworpen zonder dat de
bestuurder grote stuurcorrecties behoeft uit te voeren en zonder dat
hierbij ongewone trillingen in de stuurinrichting optreden.
4.1.1.2. De wielen moeten in dezelfde richting sturen als waarin de
bedieningsinrichting wordt bewogen, met uitzondering van de wielendie worden bestuurd met de hulpstuurinrichting.
4.1.1.3. De wielen moeten op hetzelfde moment sturen als de bedienings-
inrichting wordt bewogen, met uitzondering van de wielen die worden
bestuurd met de hulpstuurinrichting.
4.1.2. De stuurinrichting moet op een zodanige wijze zijn ontworpen,
geconstrueerd en bevestigd, dat deze de krachten kan weerstaan, die
ontstaan tijdens normaal gebruik van het voertuig of een voertuig-combinatie. De maximumstuuruitslag mag niet worden beperkt doorenig deel van de besturingsoverbrenging, tenzij dit deel daarvoor
specifiek is ontworpen.
4.1.2.1. Tenzij anders aangegeven, wordt aangenomen dat, voor het doel van
deze richtlijn, er niet meer dan één defect tegelijkertijd in de
stuurinrichting kan optreden en dat twee assen op één draaistel worden
beschouwd als één as.
4.1.3. Mocht de motor uitvallen of een deel van de stuurinrichting defect
raken, met uitzondering van de onderdelen, vermeld in punt 4.1.4, dan
moet de stuurinrichting altijd voldoen aan de eisen gesteld in punt5.2.6 in geval van motorvoertuigen en in punt 5.3 in geval vanaanhangers.
4.1.4. In deze richtlijn worden de bestuurde wielen, de bedieningsinrichting
en alle mechanische onderdelen van de besturingsoverbrengingbeschouwd als delen die niet defect kunnen raken, als deze ruim zijngedimensioneerd, voor onderhoud gemakkelijk toegankelijk zijn en
minstens even veilig zijn als de andere essentiële onderdelen van het
voertuig (bij voorbeeld de remmen). Elk onderdeel waarbij in gevalvan een defect het gevaar bestaat dat de macht over het voertuigverloren gaat, moet vervaardigd zijn van metaal of een materiaal met
dezelfde eigenschappen en mag niet gedurende het normale bedrijf van
bestuurinrichting merkbaar vervormen.
4.1.5. Een defect, anders dan een mechanisch defect, in de besturings-
overbrenging, moet duidelijk onder de aandacht van de bestuurder van
het voertuig worden gebracht; in het geval van een motorvoertuigwordt een vergroting van de besturingskracht beschouwd alswaarschuwingssignaal; in het geval van een aanhanger is een
mechanische indicator toegestaan. Wanneer er een defect optreedt, is
een verandering in de gemiddelde stuuroverbrengingsverhoudingtoegestaan, als de besturingskracht, als vermeld in punt 5.2.6, nietwordt overschreden.
4.1.6. Een zuiver pneumatische, zuiver elektrische of zuiver hydraulische
besturingsoverbrenging en andere dan in punt 1.6.4.1 genoemdegecombineerde besturingsoverbrengingen zijn verboden, totdat speci-
fieke voorschriften hiervoor aan de in deze richtlijn genoemde worden
toegevoegd.
4.1.6.1. Dit verbod is niet van toepassing op:
— een hulpstuurinrichting met een zuiver elektrische of een zuiver
hydraulische besturingsoverbrenging op voertuigen van decategorieën M en N;
— een stuurinrichting met een zuiver hydraulische besturingsover-
brenging op voertuigen van de categorie O.!
M11970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 8
4.2. Bijzondere eisen
4.2.1. B e d i e n i n g s i n r i c h t i n g4.2.1.1. Als de bedieningsinrichting rechtstreeks door de bestuurder bediend
wordt,
4.2.1.1.1. moet deze gemakkelijk hanteerbaar zijn;
4.2.1.1.2. moet de richting van beweging van de bedieningsinrichting over-
eenkomen met de bedoelde verandering van richting van het voertuig;
4.2.1.1.3. met uitzondering van een hulpstuurinrichting moet er een voortdurende
en onveranderlijke verhouding bestaan tussen de hoek van debedieningsinrichting en de stuurhoek.
4.2.2. B e s t u r i n g s ov e r b r e n g i n g
4.2.2.1. Afstelmogelijkheden voor de stuurgeometrie moeten zodanig zijn dat
er na het afstellen een betrouwbare verbinding gemaakt kan worden
tussen de verstelbare onderdelen door middel van geschikte borgingen.
4.2.2.2. Besturingsoverbrengingen die kunnen worden losgekoppeld in verband
met de verschillende configuraties van het voertuig (bij voorbeeld bijuitschuifbare aanhangers), moeten zijn voorzien van borgingen die er
voor zorgen dat de onderdelen op de juiste plaats komen; als er gebruik
wordt gemaakt van automatische borging, moet een aparte, hand-bediende veiligheidsborging aanwezig zijn.
4.2.3. B e s t u u r d e w i e l e n
4.2.3.1. De bestuurde wielen mogen niet uitsluitend de achterwielen zijn. Deze
eis geldt niet voor opleggers.
4.2.3.2. Aanhangers (met uitzondering van opleggers) die zijn voorzien van
meer dan één as met bestuurde wielen en opleggers die zijn voorzienvan ten minste één as met bestuurde wielen moeten voldoen aan debepalingen in punt 5.3. Voor aanhangers met een zelfsporende
stuurinrichting is een test als vermeld in punt 5.3 evenwel niet vereist
als de verhouding van belasting tussen de niet-bestuurde en dezelfsporende assen groter of gelijk is aan 1,6 onder alle belastings-omstandigheden.
4.2.4. E n e r g i e v o o r z i e n i n g
4.2.4.1. Er mag gebruik gemaakt worden van één energiebron om zowel de
stuurinrichting als de reminrichting te bedienen. Echter, in het geval
van een defect van ofwel de energiebron ofwel een defect in een vanbeide systemen, moet voldaan worden aan de volgende voorwaarden:
4.2.4.1.1. de stuurinrichting moet voldoen aan de eisen als vermeld in punt 5.2.6;
4.2.4.1.2. als er een defect optreedt aan de energiebron, mag het remvermogen
niet minder worden dan het voorgeschreven bedrijfsremvermogen als
vermeld in bijlage III (
1), bij de eerste keer dat de rem bediend word;
4.2.4.1.3. als er een defect optreedt aan de energievoorziening, moet het
remvermogen voldoen aan hetgeen vermeld is in bijlage III (1);
4.2.4.1.4. als de vloeistof in de voorraadhouder zakt tot een niveau waarbij de
rem- of besturingskracht waarschijnlijk toeneemt, moet er eenakoestisch of optisch signaal aan de bestuurder worden gegeven. Deze
waarschuwing mag gecombineerd worden met een inrichting die
waarschuwt bij een defect aan de remmen; het moet voor de bestuurdereenvoudig zijn zich te vergewissen van een goede werking van hetsignaal.
4.2.4.2. Er mag gebruik gemaakt worden van één energiebron om de
stuurinrichting en andere systemen dan het remsysteem van energiete voorzien als, wanneer de vloeistof in de voorraadhouder zakt tot een
niveau waarbij de besturingskracht waarschijnlijk toeneemt, er een
akoestisch of optisch signaal aan de bestuurder wordt gegeven; hetmoet voor de bestuurder eenvoudig zijn zich te vergewissen van eengoede werking van het signaal.
4.2.4.3. De waarschuwingsinrichtingen moeten rechtstreeks en permanent
verbonden zijn met het circuit. Wanneer de motor onder normale!
M1
(1) In het kader van de toepassing van Richtlijn 71/320/EEG kan ook worden nagegaan of
aan deze eisen wordt voldaan.1970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 9
bedrijfsomstandigheden loopt en er geen defecten aan de stuur-
inrichting zijn, mag de waarschuwingsinrichting geen signaal geven,
behalve tijdens het vullen van de energiehouder(s) vlak nadat de motor
is gestart.
5. SPECIFICATIES VOOR DE PROEVEN
5.1. Algemene voorzieningen
5.1.1. De test moet worden uitgevoerd op een vlakke ondergrond die goede
grip biedt.
5.1.2. Tijdens de proef (proeven) moet het voertuig worden beladen tot de
technisch maximaal toegestane massa en technisch maximaal toe-gestane belasting van de bestuurde as(sen).
In het geval van assen voorzien van een hulpstuurinrichting wordt deze
proef herhaald, waarbij het voertuig wordt beladen tot de technisch
maximaal toegestane belasting en de as die is uitgerust met de
hulpstuurinrichting belast met de technisch maximaal toegestanebelasting.
5.1.3. V oor de proef begint, moet de bandenspanning op de waarde worden
gebracht die de fabrikant opgeeft voor de belasting beschreven in punt
5.1.2 bij een stilstaand voertuig.
5.2. Eisen voor motorvoertuigen
5.2.1. Een voertuig moet een bocht kunnen beschrijven met een straal van 50
m zonder ongewone trillingen in de stuurinrichting bij de volgende
snelheid:
— voertuigen van de categorie M
1: 50 km/h;
— voertuigen van de categorieën M 2,M 3,N1,N2en N 3: 40 km/h of
de maximumsnelheid waarvoor het voertuig is ontworpen als dezeligt onder de hierboven gegeven snelheden.
5.2.2. Aan de eisen in de punten 4.1.1.1, 4.1.1.2 en 5.2.1 moet ook worden
voldaan wanneer er een defect optreedt in de stuurinrichting.
5.2.3. Wanneer het voertuig een cirkel beschrijft met de bestuurde wielen tot
ongeveer halverwege de maximale uitslag met een constante snelheidvan ten minste 10 km/h, moet de draaicirkel gelijk blijven of groter
worden wanneer de bedieningsinrichting wordt losgelaten.
5.2.4. Tijdens het meten van de besturingskracht worden krachten met een
duur van minder dan 0,2 seconde buiten beschouwing gelaten.
5.2.5. M e t i n g v a n d e b e s t u r i n g s k r a c h t b i j m o t o r v o e r t u i g e n
met een intacte stuurinrichting
5.2.5.1. Het voertuig wordt vanuit een rechte lijn in een spiraal gereden met een
snelheid van ten minste 10 km/h. De besturingskracht moet gemetenworden aan de nominale radius van de bedieningsinrichting totdat depositie van de bedieningsinrichting overeenkomt met de in de
onderstaande tabel aangegeven draaicirkel voor de categorie waartoe
het voertuig behoort, terwijl de stuurinrichting intact is. Er moet eenstuurbeweging naar rechts en een naar links gemaakt worden.
5.2.5.2. De maximaal toegestane stuurtijd en maximaal toegestane besturings-
kracht bij intacte stuurinrichting worden voor iedere voertuigcategoriein de onderstaande tabel gegeven.
5.2.6. M e t i n g v a n d e b e s t u r i n g s k r a c h t b i j m o t o r v o e r t u i g e n
met defecte stuurinrichting
5.2.6.1. De proef, beschreven in punt 5.2.5, moet worden herhaald met een
defect aan de stuurinrichting. De besturingskracht moet worden
gemeten tot de positie van de bedieningsinrichting overeenkomt met
de in de onderstaande tabel aangegeven draaicirkel voor de categoriewaartoe het voertuig behoort terwijl de stuurinrichting defect is.
5.2.6.2. De maximaal toegestane stuur tijd en de maximaal toegestane
besturingskracht bij een defect in de stuurinrichting worden gegevenin onderstaande tabel voor iedere voertuigcategorie.!
M11970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 10
Eisen ten aanzien van de besturingskracht
Categorie voertuigIntact Met defect
Maximumkracht
(daN)Tijd
(s)Draaicirkel
(m)Maximumkracht
(daN)Tijd
(s)Draaicirkel
(m)
M1 15 4 12 30 4 20
M2 15 4 12 30 4 20
M3 20 4 12 45 6 20
N1 20 4 12 30 4 20
N2 25 4 12 40 4 20
N3 20 4 12 (1)4 5 (2)6 2 0
(1) Of tegen de stuuraanslag indien 12 niet haalbaar is.
(2) 50 voor niet-gelede voertuigen met 2 of meer bestuurde assen zonder zelfsporende stuurinrichting.
5.3. Eisen voor aanhangers
5.3.1. De aanhanger moet zich voortbewegen zonder buitensporige afwijking
of ongewone trillingen in de stuurinrichting wanneer het trekkendevoertuig in een rechte lijn rijdt op een vlakke, horizontale weg met een
snelheid van 80 km/h of de technisch maximaal toegestane snelheid,
opgegeven door de fabrikant van de aanhanger, indien deze lager ligtdan 80 km/h.
5.3.2. Wanneer het trekkende voertuig en de aanhanger een constante bocht
beschrijven, zodat de voorste buitenste kant van het trekkende voertuig
een cirkel beschrijft met een straal van 25 m, overeenkomstig punt1.4.6, met een constante snelheid van 5 km/h, moet de cirkel die wordtbeschreven door de achterste buitenste kant van de aanhanger worden
gemeten. Deze manoeuvre moet worden herhaald onder dezelfde
omstandigheden, maar dan met een snelheid van 25 km/h ± 1 km/h.Tijdens deze manoeuvres mag de achterste buitenste kant van deaanhanger zich bij een snelheid van 25 km/h ± 1 km/h niet meer dan
0,7 m buiten de cirkel verplaatsen, die is beschreven bij een constante
snelheid van 5 km/h.
5.3.3. Geen deel van de aanhanger mag zich meer dan 0,5 m buiten de
raaklijn van een cirkel met een straal van 25 m bevinden wanneer het
trekkende voertuig de in punt 5.3.2 beschreven draaicirkel volgens de
raaklijn met een snelheid van 25 km/h verlaat. Aan deze eis moetworden voldaan vanaf het punt waar de raaklijn de cirkel raakt tot eenpunt dat 40 meter verder op de raaklijn ligt. Na dat punt moet de
aanhanger voldoen aan de in punt 5.3.1 gestelde voorwaarden.
5.3.4. De proeven, beschreven in de punten 5.3.2 en 5.3.3 moeten worden
uitgevoerd met een stuurbeweging naar links en een naar rechts.!
M11970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 11
BIJLAGE II
!M11970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 12
!M11970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 13
BIJLAGE III
REMWERKING VOOR VOERTUIGEN DIE DEZELFDE ENERGIEBRON
GEBRUIKEN VOOR DE STUURINRICHTING EN HET REMSYSTEEM
1. Als er een defect aan de energiebron optreedt, moet de remwerking van
de bedrijfsremmen bij de eerste keer remmen aan de waarden voldoen,
die in onderstaande tabel zijn vermeld.
Categorie V (km/h) m/s2 Kracht (daN)
M1 80 5,8 50
M2en M 3 60 5,0 70
N1 80 5,0 70
N2en N 3 60 5,0 70
2. Na een defect aan de stuurinrichting of aan de energievoorziening moet
het mogelijk zijn om, na acht maal de bedrijfsrembedieningsinrichting
een volledige slag te hebben laten maken, bij het voor de negende maalbedienen ten minste de werking te behalen die is voorgeschreven voorhet secundaire (nood)remsysteem (zie onderstaande tabel).
In het geval dat secundaire remwerking die het gebruik van opgeslagen
energie vereist, wordt bereikt met een aparte bedieningsinrichting,moet het nog steeds mogelijk zijn om, na acht maal de bedrijfs-rembedieningsinrichting een volledige slag te hebben laten maken, bij
het voor de negende maal bedienen de aangegeven restwerking te
behalen (zie onderstaande tabel).
Secundaire en restremwerking
Categorie V (km/h)Secundaire
remwerking
(m/s2)Restremwerking
(m/s2)
M1 80 2,9 1,7
M2 60 2,5 1,5
M3 60 2,5 1,5
N1 70 2,2 1,3
N2 50 2,2 1,3
N3 40 2,2 1,3
3. De in de punten 1 en 2 genoemde proeven worden uitgevoerd met het
voertuig in ledige of belaste toestand overeenkomstig de gunstigste
voorwaarden, als vastgesteld door de met de uitvoering van de proeven
belaste technische dienst.!M11970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 14
BIJLAGE IV
AANVULLENDE EISEN VOOR VOERTUIGEN VOORZIEN V AN EEN
HULPSTUURINRICHTING
1. ALGEMENE EISEN
Deze bijlage vereist niet dat een voertuig is voorzien van een
hulpstuurinrichting. Als een voertuig evenwel is uitgerust met eendergelijke voorziening, moet het voldoen aan de in deze bijlage
gestelde eisen.
2. SPECIFIEKE EISEN
2.1. Overbrenging
2.1.1. Mechanische besturingsoverbrengingen
Punt 4.1.4 van bijlage I van deze richtlijn is van toepassing.
2.1.2. Hydraulische besturingsoverbrengingen
Een hydraulische besturingsoverbrenging moet beschermd zijn tegen
overschrijding van de maximaal toelaatbare bedrijfsdruk T.
2.1.3. Elektrische besturingsoverbrengingen
Een elektrische besturingsoverbrenging moet zijn beschermd tegen een
te grote energietoevoer.
2.1.4. Combinatie van besturingsoverbrengingen
Een combinatie van mechanische, hydraulische en elektrische
besturingsoverbrengingen moet voldoen aan het gestelde in de punten2.1.1, 2.1.2 en 2.1.3.
2.2. Eisen voor beproeving bij een defect aan de inrichting
2.2.1. Een defect aan of het falen van enig deel van de hulpstuurinrichting
(met uitzondering van de delen waarbij ervan wordt uitgegaan dat zijniet defect kunnen raken, als beschreven in punt 4.1.4 van bijlage I vandeze richtlijn) mag niet resulteren in een plotselinge of wezenlijke
verandering in het gedrag van het voertuig, en aan de eisen gesteld in
de punten 5.2.1 tot en met 5.2.4 en 5.2.6 van bijlage I van deze richtlijnmoet nog steeds worden voldaan. Daarnaast moet het mogelijk zijn hetvoertuig te beheersen zonder abnormale stuurcorrectie. Dit moet
worden gecontroleerd aan de hand van de volgende proeven:
2.2.1.1. c i r k e l p r o e f
Het voertuig moet een cirkel beschrijven met een transversale
versnelling van 5 m/s
2en met een snelheid van 80 km/h. Het defect
moet worden opgeroepen wanneer deze snelheid is bereikt. De proef
moet worden uitgevoerd terwijl het voertuig met de wijzers van de klok
mee en tegen de wijzers van de klok in gereden wordt.
2.2.1.2. p r o e f ov e r g a n g s t o e s t a n d
Tot er overeenstemming is bereikt omtrent uniforme beproevings-
procedures, moet de fabrikant van het voertuig de technische dienstengegevens verstrekken over zijn beproevingsprocedures en -resultaten
inzake het overgangsgedrag van het voertuig in geval van een defect.
2.3. Waarschuwingssignalen in geval van een defect
2.3.1. Met uitzondering van delen van een hulpstuurinrichting waarvan
aangenomen wordt dat die niet defect kunnen raken, als aangegeven in
punt 4.1.4 van bijlage I van deze richtlijn, moeten de volgende defecten
aan een hulpstuurinrichting duidelijk onder de aandacht van debestuurder worden gebracht:!
M11970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 15
2.3.1.1. een algemene onderbreking van de elektrische of hydraulische
aansturing van de hulpstuurinrichting;
2.3.1.2. een defect aan de energievoorziening van de hulpstuurinrichting;
2.3.1.3. een breuk in de externe bedrading van de elektrische aansturing, indien
gemonteerd.
2.4. Elektromagnetische interferentie
2.4.1. De werking van een hulpstuurinrichting mag niet negatief beïnvloed
worden door elektromagnetische velden. Tot er overeenstemming is
bereikt omtrent uniforme beproevingsprocedures, moet de fabrikant
van het voertuig de technische diensten zijn beproevingsprocedures enresultaten leveren.!
M11970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 16
BIJLAGE V
BEPALINGEN DIE V AN TOEP ASSING ZIJN OP AANHANGW AGENS
UITGERUST MET EEN ZUIVER HYDRAULISCHE BESTURINGS-
OVERBRENGING
1. V oertuigen uitgerust met een zuiver hydraulische besturingsoverbren-
ging moeten aan de bepalingen van de onderhavige bijlage voldoen.
2. SPECIFIEKE VOORSCHRIFTEN
2.1. Doelmatigheid van de hydraulische leidingen en de flexibele delen
daarvan
2.1.1. De leidingen van een zuiver hydraulisch systeem moeten een druk van
groter of gelijk aan viermaal de normale door de fabrikant aangegeven
bedrijfsdruk (T) kunnen weerstaan. De flexibele leidingen moeten aan
de volgende ISO-normen voldoen: 1 402 (1984), 6 605(1986) en 7 751(1983).
2.2. De van de energiebron afhankelijke systemen
2.2.1. De energiebron moet beveiligd zijn tegen overdruk met behulp van een
drukbegrenzer die bij de druk T in werking treedt.
2.3. Beveiliging van de besturingsoverbrenging
2.3.1. De besturingsoverbrenging moet beveiligd zijn tegen overdruk met
behulp van een drukbegrenzer die in werking treedt tussen 1,5 T en 2,2
T.
2.4. Sporing tussen het trekkende voertuig en de aanhanger
2.4.1. Wanneer het trekkende voertuig van een trekker/aanhangercombinatie
volgens een rechte lijn rijdt, moet de aanhangwagen met het trekkendevoertuig sporen.
2.4.2. Om aan punt 2.4.1 te voldoen moeten de aanhangwagens uitgerust zijn
met een automatische of handbediende uitlijnvoorziening.
2.5. Bestuurbaarheid bij een defect van de besturingsoverbrenging
2.5.1. De bestuurbaarheid van voertuigen uitgerust met een zuiver hydrau-
lische besturingsoverbrenging moet ook bij een defect aan debesturingsoverbrenging gehandhaafd blijven. De voertuigen moeten
in deze toestanden worden beproefd en voldoen aan de in punt 5.3 van
bijlage I van de onderhavige richtlijn genoemde voorschriften. V ooralde in punt 5.3.2 genoemde tests bij 5 km/h en 25 km/h moeten metsucces worden afgelegd met een intacte, en vervolgens met een defecte
besturingsoverbrenging.
2.6. Elektromagnetische storingen
2.6.1. De werking van de besturingsinrichtingen mag niet door een
elektromagnetisch veld worden verstoord. Hoewel er geen standaard-beproevingsprocedures zijn vastgesteld moet de fabrikant van hetvoertuig de technische dienst op de hoogte stellen van zijn eigen
testmethode en resultaten.!
M11970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 17
BIJLAGE VI
GOEDKEURINGSCERTIFICAAT VOOR EEN TYPE VOERTUIG
MODEL
(maximaal formaat: A4 (210 × 297 mm))
!M11970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 18
Aanhangsel
!M11970L0311 — NL — 18.07.1992 — 002.001 — 19