1991L0155 — NL — 27.08.2001 — 002.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B RICHTLIJN VAN DE COMMISSIE
van 5 maart 1991
houdende beschrijving en vaststelling van de wijze van uitvoering voor het systeem voor specifieke
informatie inzake gevaarlijke preparaten krachtens artikel 10 van Richtlijn 88/379/EEG van de
Raad
(91/155/EEG)
(PB L 76 van 22.3.1991, blz. 35)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►M1 Richtlijn 93/112/EG van de Commissie van 10 december 1993 L 314 38 16.12.1993
►M2 Richtlijn 2001/58/EG van de Commissie van 27 juli 2001 L 212 24 7.8.2001
▼B
RICHTLIJN VAN DE COMMISSIE
van 5 maart 1991
houdende beschrijving en vaststelling van de wijze van uitvoering
voor het systeem voor specifieke informatie inzake gevaarlijkepreparaten krachtens artikel 10 van Richtlijn 88/379/EEG van de
Raad
(91/155/EEG)
DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap,
Gelet op Richtlijn 88/379/EEG van de Raad van 7 juni 1988 betref-
fende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en
bestuursrechtelijke bepalingen van de Lid-Staten inzake de indeling,de verpakking en hetkenmerken van gevaarlijke preparat en (
1), laatste-
lijk gewijzigd bij Richtlijn 90/492/EEG van de Commissie (2),
inzonderheid op artikel 10, tweede alinea,
Overwegende dat de in Richtlijn 88/379/EEG voorgeschreven etikette-
ring de gebruikers van gevaarlijke preparaten elementaire informatieverschaft, doordat deze etikettering hun een duidelijke en beknopteaanwijzing geeft omtrent de mogelijke gevaren; dat deze etikettering
moet worden aangevuld met een gedetailleerder informatiesysteem
voor professionele gebruikers;
Overwegende dat in artikel 10 van Richtlijn 88/379/EEG wordt bepaald
dat er een systeem moet worden opgebouwd voor informatie overgevaarlijke preparaten in de vorm van veiligheidsinformatiebladen
(material safety data sheets); dat verder volgens dit artikel deze infor-
matie voornamelijk voor professioneel gebruik is bestemd en debetrokkenen in staat moet stellen maatregelen te treffen die noodzake-lijk zijn voor de bescherming van de gezondheid en van de veiligheidop de arbeidsplaats;
Overwegende dat Richtlijn 88/379/EEG en Richtlijn 67/548/EEG van
de Raad van 27 juni 1967 betreffende de aanpassing van de wettelijkeen bestuursrechtelijke bepalingen inzake de indeling, de verpakking enhetkenmerken van gevaarlijke st offen (
3), laatstelijk gewijzigd bij
Richtlijn 90/517/EEG (4), nauw metelkaar samenhangen; dathet
derhalve uiterst wenselijk is een systeem voor veiligheidsinformatie-
bladen vast te stellen dat zowel voor gevaarlijke stoffen als voorgevaarlijke preparaten geldt; dat de uitvoeringsbepalingen voor gevaar-lijke stoffen te zijner tijd zullen worden vastgesteld;
Overwegende dathetbij Besluit74/325/EEG van de Raad (
5), zoals
laatstelijk gewijzigd bij de Akte van Toetreding van Spanje enPortugal, opgerichte Raadgevend Comité voor de veiligheid, dehygiëne en de gezondheidsbescherming op de arbeidsplaats is geraad-pleegd;
Overwegende dat de in deze richtlijn vastgestelde maatregelen in over-
eenst emming zijn methetadvies van hetComit é voor aanpassing aande vooruitgang van de techniek van de richtlijnen tot opheffing vantechnische handelsbelemmeringen in de sector gevaarlijke stoffen enpreparaten,1991L0155 — NL — 27.08.2001 — 002.001 — 2
(1) PB nr. L 187 van 16. 7. 1988, blz. 14.
(2) PB nr. L 275 van 5. 10. 1990, blz. 35.
(3) PB nr. 196 van 16. 8. 1967, blz. 1.
(4) PB nr. L 287 van 19. 10. 1990, blz. 37.
(5) PB nr. L 185 van 9. 7. 1974, blz. 15.
▼B
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:
Artikel 1
1. a) De persoon die verantwoordelijk is voor het in de handel brengen
van een chemische stof of preparaat, dat wil zeggen de fabrikant,
de importeur of de tussenhandelaar, verstrekt de afnemer, dat wil
zeggen de professionele gebruiker van de stof of het preparaat,een veiligheidsinformatieblad dat de in artikel 3 en de bijlagebij deze richtlijn bedoelde informatie bevat, indien de stof of hetpreparaat overeenkomstig Richtlijn 67/548/EEG of Richtlijn
1999/45/EG van hetEuropees Parlementen de Raad (
1) als
gevaarlijk is ingedeeld.
b) De persoon die verantwoordelijk is voor het in de handel brengen
van een preparaat, dat wil zeggen de fabrikant, de importeur of
de tussenhandelaar, verstrekt, op verzoek van de professionele
gebruiker, een veiligheidsinformatieblad dat de in artikel 3 ende bijlage van deze richtlijn bedoelde proportionele informatieverschaft, indien het preparaat niet als gevaarlijk is ingedeeld inde zin van de artikelen 5, 6 en 7 van Richtlijn 1999/45/EG, maarhet in een afzonderlijke concentratie van ≥1 gewichtspercent
voor niet-gasvormige preparaten en ≥0,2 volumepercentvoor
gasvormige preparaten ten minste één stof met gevaarlijkeeffecten voor de gezondheid of het milieu dan wel één stof waar-voor in de Gemeenschap grenzen voor de blootstelling op hetwerk zijn vastgesteld, bevat.
2. De informatie wordt gratis verstrekt uiterlijk bij de eerste levering
van de stof of het preparaat en vervolgens na elke herziening naaraanleiding van significante nieuwe informatie inzake veiligheid eninzake bescherming van de gezondheid en van hetmilieu.
De nieuwe gedateerde versie, voorzien van de vermelding „Herziening
van … (datum)”, wordt gratis verstrekt aan alle afnemers die het
produktin de aan de herziening voorafgaande periode van een jaar
hebben ontvangen.
3. Het veiligheidsinformatieblad hoeft niet te worden verstrekt voor
aan het grote publiek aangeboden of verkochte gevaarlijke stoffen ofpreparaten die vergezeld gaan van voldoende informatie om de gebrui-kers in staat te stellen de nodige maatregelen op het gebied vanbescherming van de veiligheid en gezondheid te nemen. Indien een
professionele gebruiker daarom verzoekt, dient echter toch een veilig-
heidsinformatieblad te worden verstrekt.
Artikel 2
De Lid-Staten kunnen het in de handel brengen van gevaarlijke stoffen
of preparaten op hun grondgebied doen afhangen van de voorwaardedat het in artikel 1 genoemde veiligheidsinformatieblad in hun officiëletaal of talen is gesteld.
Artikel 3
Het in artikel 1 genoemde veiligheidsinformatieblad omvat de volgende
verplichte rubrieken:
1. Identificatie van de stof of het preparaat en van de vennootschap/
onderneming.
2. Samenstelling en informatie over de bestanddelen.
3. Risico's.
4. Eerstehulpmaatregelen.5. Brandbestrijdingsmaatregelen.1991L0155 — NL — 27.08.2001 — 002.001 — 3
(1) PB L 200 van 30.7.1999, blz. 1.▼M2
▼B
▼B
6. Maatregelen bij accidenteel vrijkomen van de stof of het preparaat.
7. Hantering en opslag.
8. Maatregelen ter beheersing van blootstelling/persoonlijke bescher-
ming.
9. Fysische en chemische eigenschappen.
10. Stabiliteit en reactiviteit.11. Toxicologische informatie.
12. Ecologische informatie.
13. Instructies voor verwijdering.
14. Informatie met betrekking tot het vervoer.
15. Wettelijk verplichte informatie.16. Overige informatie.
De verantwoordelijkheid voor de informatie in deze rubrieken berust
bij de persoon die verantwoordelijk is voor het in de handel brengen
van de stof of het preparaat. De informatie wordt overeenkomstig detoelichting in de bijlage opgesteld. Het veiligheidsinformatieblad wordtgedateerd.
Artikel 5
1. De Lid-Staten stellen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen vasten maken deze bekend om uit erlijk op 30 mei 1991aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onver-wijld in kennis.
2. Zij passen deze bepalingen toe vanaf 8 juni 1991.Bij wijze van uitzondering mogen de bestaande informatiesystemen van
het type veiligheidsinformatieblad, die in de Lid-Staten in gebruik zijn,tot en met 30 juni 1993 worden toegepast.
3. Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in de
bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar
verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regelsvoor deze verwijzing worden vastgesteld door de Lid-Staten.
Artikel 6
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.1991L0155 — NL — 27.08.2001 — 002.001 — 4
▼M1
▼B
▼M2
BIJLAGE
RICHTSNOEREN VOOR DE SAMENSTELLING VAN VEILIGHEIDSIN-
FORMATIEBLADEN
Doel van deze bijlage is te zorgen voor consistentie en nauwkeurigheid in de
inhoud van elk van de in artikel 3 genoemde verplichte rubrieken, zodat profes-
sionele gebruikers aan de hand van de veiligheidsinformatiebladen de nodige
maatregelen kunnen nemen voor de bescherming van de gezondheid en de
veiligheid op hetwerk en de bescherming van hetmilieu.
De door veiligheidsinformatiebladen verstrekte informatie moet voldoen aan de
voorschriften van Richtlijn 98/24/EG van de Raad (1) betreffende de bescher-
ming van de gezondheid en de veiligheid van werknemers tegen risico's van
chemische agentia op het werk. Het veiligheidsinformatieblad moet met name
de werkgever in staat stellen na te gaan of er gevaarlijke chemische agentia op
de werkplek aanwezig zijn en de eventuele risico's in verband met het gebruik
ervan voor de veiligheid en de gezondheid van de werknemers te beoordelen.
De informatie moet duidelijk en beknopt zijn. Het veiligheidsinformatieblad
moet worden opgesteld door een bevoegde persoon, die rekening dient te
houden metde specifieke behoeft en van hetgebruikerspubliek, voorzover dat
bekend is. Personen die stoffen en preparaten in de handel brengen, moeten
ervoor zorgen datbevoegde personen de juist e opleiding, en ook bijscholing,
krijgen.
Voor preparaten die niet als gevaarlijk zijn ingedeeld, maar waarvoor krachtens
artikel 14, lid 2.1, onder b), van Richtlijn 1999/45/EG een veiligheidsinformatie-
blad is vereist, moet bij elke rubriek proportionele informatie worden verstrekt.
In een aantal gevallen kan wegens de brede scala van eigenschappen van de
stoffen en preparaten aanvullende informatie noodzakelijk zijn. Indien in andere
gevallen de informatie met betrekking tot bepaalde eigenschappen niet ter zake
blijkt te doen of om technische redenen niet kan worden verstrekt, moet dit
onder elke rubriek duidelijk worden gemotiveerd. Voor elke gevaarlijke eigen-
schap moet informatie worden verstrekt. Indien wordt verklaard dat een
bepaald gevaar nietvan t oepassing is, moetduidelijk onderscheid worden
gemaakt tussen gevallen waarin de indeler over geen informatie beschikt en
gevallen waarin negatieve testresultaten beschikbaar zijn.
Vermeld de publicatiedatum van het veiligheidsinformatieblad op de eerste blad-
zijde.
Wanneer een veiligheidsinformatieblad is herzien, moet de ontvanger op de
wijzigingen worden geattendeerd.
NB:
Veiligheidsinformatiebladen zijn eveneens vereist voor bepaalde speciale stoffen
en preparaten (bijvoorbeeld metalen in massieve vorm, legeringen, persgassen,
enz.) die in de hoofdstukken 8 en 9 van bijlage VI van Richtlijn 67/548/EEG
zijn vermeld en waarvoor uitzonderingen in verband met het kenmerken gelden.
1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN DE
VENNOOTSCHAP/ONDERNEMING
1.1.Identificatie van de stof of het preparaat
De voor de identificatie gebruikte naam moet gelijk zijn aan de naam
op het etiket en in overeenstemming zijn met bijlage VI van Richtlijn
67/548/EEG.
Indien er andere identificatiemiddelen bestaan, kunnen deze worden
aangegeven.
1.2.Gebruik van de stof of het preparaat
Vermeld de beoogde of aanbevolen toepassingen van de stof of het
preparaatvoorzover deze bekend zijn. Indien er veel verschillende
toepassingen mogelijk zijn, dienen alleen de belangrijkste of meest
gangbare toepassingen te worden vermeld. Daarbij dient kort te worden
beschreven wat de stof of het preparaat feitelijk doet, bijvoorbeeld
brandvertragend middel, antioxidant, enz.1991L0155 — NL — 27.08.2001 — 002.001 — 5
(1) PB L 131 van 5.5.1998, blz. 11.
▼M2
1.3.Identificatie van de vennootschap/onderneming
Identificeer de persoon die verantwoordelijk is voor het in de handel
brengen van de stof of het preparaat in de Gemeenschap, namelijk de
fabrikant, de importeur of de distributeur. Vermeld het volledige adres
en telefoonnummer van deze persoon.
Indien deze persoon niet in de lidstaat is gevestigd waar de stof of het
preparaatin de handel wordtgebracht , moetbovendien, indien moge-
lijk, een volledig adres en telefoonnummer worden gegeven voor de
persoon die in die lidstaat verantwoordelijk is.
1.4.Telefoonnummer voor noodgevallen
Naast bovenvermelde informatie moet ook het telefoonnummer voor
noodgevallen van het bedrijf en/of de bevoegde officiële adviesinstantie
worden opgegeven (dit kan de instantie zijn die belast is met het
ontvangen van informatie in verband met de volksgezondheid, zoalsbedoeld in artikel 17 van Richtlijn 1999/45/EG).
2. SAMENSTELLING EN INFORMATIE OVER DE BESTANDDELEN
Aan de hand van de verstrekte informatie moet de ontvanger gemakke-
lijk de gevaren van de bestanddelen van het preparaat kunnen
identificeren. De gevaren van het preparaat zelf moeten onder rubriek
3 worden vermeld.
2.1. De volledige samenstelling (aard en concentratie van de bestanddelen)
hoeftniett e worden vermeld, hoewel een algemene beschrijving van de
bestanddelen en de concentraties daarvan nuttig kan zijn.
2.2. Voor een preparaatdatvolgens Richt lijn 1999/45/EG als gevaarlijk is
ingedeeld, moeten de volgende stoffen met hun concentratie of concen-
tratiebereik worden vermeld:
i) voor de gezondheid of voor hetmilieu gevaarlijke st offen in de zin
van Richtlijn 67/548/EEG, wanneer hun concentratie gelijk is aan of
groter dan de grenswaarden in de tabel van artikel 3, lid 3, van
Richtlijn 1999/45/EG (tenzij lagere grenswaarden zijn vastgesteld
in bijlage I van Richtlijn 67/548/EEG of in bijlage II, III of V van
Richtlijn 1999/45/EG);
ii) stoffen waarvoor in de Gemeenschap grenzen voor de blootstelling
op het werk zijn vastgesteld, die nog niet in punt i) zijn opgenomen.
2.3. Voor een preparaatdatvolgens Richt lijn 1999/45/EG nietals gevaarlijk
is ingedeeld, moeten de volgende stoffen met hun concentratie of
concentratiebereik worden vermeld, wanneer zij in een afzonderlijke
concentratie van ≥1 gewichtspercent voor niet-gasvormige preparaten
en≥0,2 volumepercentvoor gasvormige preparat en aanwezig zijn:
— voor de gezondheid of voor hetmilieu gevaarlijke st offen in de zin
van Richtlijn 67/548/EEG (
1);
— stoffen waarvoor in de Gemeenschap grenzen voor de blootstelling
op het werk zijn vastgesteld.
2.4. Voor de bovenbedoelde stoffen moet de indeling (overeenkomstig de
artikelen 4 en 6 of bijlage I van Richtlijn 67/548/EEG) worden opge-
geven met de symboolletters en R-zinnen die daaraan zijn toegewezen
op basis van hun fysisch-chemische, gezondheids- en milieugevaren. De
R-zinnen hoeven hier niet voluit te worden geschreven: het volstaat te
verwijzen naar rubriek 16, waar de volledige tekst van elke relevante R-
zin moetworden vermeld.
2.5. De naam en hetEinecs- of Elincs-nummer van de bovengenoemde
stoffen moeten worden vermeld overeenkomstig Richtlijn 67/548/EEG.
HetCAS-nummer en de IUPAC-naam (voorzover beschikbaar) kunnen1991L0155 — NL — 27.08.2001 — 002.001 — 6
(1) Indien de persoon die voor hetin de handel brengen van een preparaatverant woorde-
lijk is, kan aantonen dat bekendmaking op het veiligheidsinformatieblad van de
chemische identiteit van een stof die uitsluitend is ingedeeld als:
— irriterend, met uitzondering van stoffen waaraan de zin R41 is toegekend, of als
irriterend in combinatie met één of meer van de in artikel 10, lid 2.3.4, van Richt-lijn 1999/45/EG genoemde eigenschappen;
— dan wel schadelijk, of als schadelijk in combinatie met één of meer van de in
artikel 10, lid 2.3.4, van Richtlijn 1999/45/EG genoemde eigenschappen en op zich-
zelf acute letale effecten heeft,
de vertrouwelijkheid van zijn intellectuele eigendom in gevaar brengt, kan hij overeen-komstig de bepalingen van bijlage VI, deel B, van Richtlijn 1999/45/EG die stofaanduiden met hetzij een naam die de belangrijkste functionele chemische groepen
aangeeft, hetzij een andere naam.
▼M2
eveneens nuttig zijn. Voor stoffen die onder een generieke naam zijn
vermeld, overeenkomstig artikel 15 van Richtlijn 1999/45/EG of de
voetnoot bij punt 2.3 van deze bijlage, is geen precieze chemische
benaming vereist.
2.6. Indien overeenkomstig artikel 15 van Richtlijn 1999/45/EG of de voet-
noot bij punt 2.3 van deze bijlage de identiteit van bepaalde stoffen
vert rouwelijk moetblijven, moetde chemische aard daarvan worden
omschreven, teneinde een veilige hantering te waarborgen. De gebruikte
naam moetdezelfde zijn als die welke overeenkomst ig bovenbedoelde
bepalingen wordtgebruikt .
3. IDENTIFICATIE VAN DE GEVAREN
Geef hier de indeling van de stof of het preparaat die voortvloeit uit de
toepassing van de indelingsregels in de Richtlijnen 67/548/EEG of
1999/45/EG. Vermeld duidelijk en beknoptde aan de st of of hetprepa-
raatverbonden gevaren voor de mens en hetmilieu.
Maak een duidelijk onderscheid tussen preparaten die als gevaarlijk zijn
ingedeeld en preparaten die niet zijn ingedeeld als gevaarlijk overeen-
komstig Richtlijn 1999/45/EG.
Beschrijf de belangrijkste nadelige fysisch-chemische, gezondheids- en
milieueffecten en symptomen die veroorzaakt kunnen worden door
gebruik en redelijkerwijs te verwachten verkeerd gebruik van de stof
of hetpreparaat .
Het kan noodzakelijk zijn andere gevaren, zoals stofvorming, verstik-
king, bevriezing, of milieueffecten, zoals gevaren voor in de bodem
levende organismen, enz., te vermelden die niet tot een indeling leiden,
maar die hetalgemene gevaar van hetmat eriaal kunnen vergrot en.
De op het etiket vermelde informatie moet onder rubriek 15 worden
gegeven.
4. EERSTEHULPMAATREGELEN
Beschrijf de eerstehulpmaatregelen.
Geef eersten vooral aan of onmiddellijke medische verzorging is
vereist.
De informatie over eerste hulp moet kort en gemakkelijk te begrijpen
zijn voor het slachtoffer, omstanders en EHBO'ers. De symptomen en
effecten moeten kort worden opgesomd. De instructies moeten
aangeven wat ter plaatse moet worden gedaan bij een ongeval en of na
een blootstelling effecten kunnen worden verwacht die pas op langere
termijn zichtbaar worden.
Splits de informatie op grond van de verschillende manieren van bloot-
stelling, dat wil zeggen inademen, contact met de huid en ogen en
inslikken, in verschillende rubrieken.
Vermeld of professionele bijstand door een arts nodig of wenselijk is.Voor sommige stoffen of preparaten kan het van belang zijn nadrukke-
lijk te vermelden dat speciale voorzieningen voor specifieke en
onmiddellijke verzorging op de werkplek beschikbaar moeten zijn.
5. BRANDBESTRIJDINGSMAATREGELEN
Beschrijf de voorschriften voor de bestrijding van een brand, veroor-
zaakt door of in de nabijheid van de stof of het preparaat, met
vermelding van:
— de geschikte blusmiddelen;
— de blusmiddelen die om veiligheidsredenen nietgebruiktmogen
worden;
— speciale blootstellingsgevaren die veroorzaakt worden door de stof
of hetpreparaatzelf, verbrandingsproduct en of vrijkomende gassen;
— speciale beschermende uitrusting voor brandweerlieden.1991L0155 — NL — 27.08.2001 — 002.001 — 7
▼M2
6. MAATREGELEN BIJ ACCIDENTEEL VRIJKOMEN VAN DE STOF
OF HET PREPARAAT
Afllankelijk van de stof of het preparaat kunnen gegevens nodig zijn
over:
—persoonlijke voorzorgsmaatregelen
zoals verwijdering van ontstekingsbronnen, maatregelen voor doel-
treffende ventilatie/bescherming van de ademhalingswegen,
tegengaan van stofvorming, preventie van contact met huid en ogen;
—milieuvoorzorgsmaatregelen
zoals vermijden dat het product terechtkomt in afvoerkanalen,
oppervlaktewater, grondwater en bodem; eventuele noodzaak om
de buurtt e waarschuwen;
—reinigingsmethoden
zoals gebruik van absorberend materiaal (bijvoorbeeld zand, kiezel-
goer, zuurbindmiddel, universeel bindmiddel, zaagsel), gedeeltelijk
wegvangen van gassen/dampen metwat er, verdunning.
Gebruik eventueel aanwijzingen zoals „nooit gebruiken bij …”,
„neutraliseren met …”.
NB:
Verwijs indien nodig naar de rubrieken 8 en 13.
7. HANTERING EN OPSLAG
NB:
De informatie in dit deel moet betrekking hebben op de bescherming
van de gezondheid, de veiligheid en hetmilieu. De werkgever moet
aan de hand daarvan geschikte werkmethoden en organisatiemaatre-
gelen overeenkomstig artikel 5 van Richtlijn 98/24/EG kunnen
opstellen.
7.1.Hantering
Vermeld voorzorgsmaatregelen voor het veilig hanteren van de stof of
het preparaat, inclusief advies over technische maatregelen zoals opslui-
ting, plaatselijke en algehele ventilatie, maatregelen ter voorkoming van
aërosol- en stofvorming en brand, voor de bescherming van het milieu
vereiste maatregelen (bijvoorbeeld gebruik van filters of wassers bij
afvoerventilatie, gebruik in een ingedamd gebied, maatregelen voor het
opruimen en verwijderen van lozingen, enz.) alsook eventuele speci-
fieke eisen of voorschriften voor de betrokken stof of het betrokken
preparaat(bijvoorbeeld aanbevolen of verboden apparat uur en gereed-
schap, procedures voor hetgebruik), indien mogelijk meteen kort e
beschrijving.
7.2.Opslag
Beschrijf de voorwaarden voor een veilige opslag, zoals specifieke
ontwerpen voor opslagruimten of -vaten (inclusief tussenschotten en
ventilatie), scheiding van chemisch op elkaar inwerkende materialen,
opslagomstandigheden (temperatuur en vochtgehalte met minima en
maxima, blootstelling aan licht, opslag onder inert gas, enz.), speciale
elektrische voorzieningen en voorkoming van accumulatie van statische
lading.
Vermeld, indien relevant, de maximale hoeveelheid die in bepaalde
omstandigheden mag worden opgeslagen, en vooral eventuele speciale
eisen, zoals het type materiaal dat moet worden gebruikt voor de
verpakking/houders van de stof of het preparaat.
7.3.Specifieke toepassing(en)
Voor eindproducten die voor (een) specifieke toepassing(en) zijn
ontworpen, moeten gedetailleerde en praktische raadgevingen worden
geformuleerd voor de beoogde toepassing(en). In voorkomend geval
moet worden verwezen naar voor de industrie of de sector specifieke
goedgekeurde richtsnoeren.1991L0155 — NL — 27.08.2001 — 002.001 — 8
▼M2
8. MAATREGELEN TER BEHEERSING VAN BLOOTSTELLING/
PERSOONLIJKE BESCHERMING
8.1.Grenswaarden voor blootstelling
Vermeld de momenteel geldende specifieke controleparameters waar-
onder grenswaarden voor de beroepsmatige blootstelling en/of
biologische grenswaarden. De waarden moeten worden opgegeven
voor de lidstaat waar de stof of het preparaat in de handel wordt
gebracht. Verstrek informatie over de momenteel aanbevolen meetme-
thoden.
Voor preparaten is het nuttig waarden te verstrekken voor die samen-
stellende stoffen die volgens rubriek 2 op het veiligheidsinformatieblad
moeten worden vermeld.
8.2.Maatregelen ter beheersing van blootstelling
In dit document wordt onder maatregelen ter beheersing van blootstel-
ling verstaan de hele scala van specifieke beschermings- en
preventiemaatregelen die tijdens het gebruik moeten worden genomen
om blootstelling van het personeel en het milieu tot een minimum te
beperken.
8.2.1.Beheersingvanberoepsmatigeblootstelling
De werkgever houdtmetdeze informat ie rekening bij de beoordeling
van de risico's van de stof of het preparaat voor de gezondheid en de
veiligheid van de werknemers overeenkomstig artikel 4 van Richtlijn
98/24/EG, datvereistdatpassende werkprocessen worden ont worpen
en technische maatregelen worden genomen, passende uitrusting en
materialen worden gebruikt, collectieve beschermingsmaatregelen bij
de bron van het risico worden getroffen en ten sloffe individuele
beschermingsmaatregelen, zoals persoonlijke beschermingsmiddelen,
worden toegepast. Verstrek derhalve geschikte en afdoende informatie
over deze maatregelen teneinde een correcte risicobeoordeling zoals
bedoeld in artikel 4 van Richtlijn 98/24/EG mogelijk te maken. Deze
informatie moet een aanvulling vormen op de reeds bij punt 7.1
verstrekte gegevens.
Specificeer, indien persoonlijke beschermingsmiddelen noodzakelijk
zijn, in detail welke uitrusting doeltreffende en geschikte bescherming
biedt. Houd rekening met Richtlijn 89/686/EEG van de Raad (1)e n
verwijs naar de desbetreffende CEN-normen:
8.2.1.1. Bescherming van de ademhalingsorganen
Geef voor gevaarlijke gassen, dampen of stof het te gebruiken type
beschermende uitrusting aan, zoals onafhankelijke ademhalingsappara-
tuur, doeltreffende maskers en filters.
8.2.1.2. Bescherming van de handen
Specificeer duidelijk hetsoorthandschoenen datbij hetwerken metde
stof of het preparaat moet worden gedragen, met inbegrip van:
— hetsoortmat eriaal;
— de doorbraaktijd van het handschoenmateriaal met betrekking tot de
hoeveelheid en de duur van blootstelling van de huid.
Vermeld zo nodig extra maatregelen voor bescherming van de handen.
8.2.1.3. Bescherming van de ogen
Specificeer het vereiste type oogbescherming, zoals veiligheidsbrillen,
veiligheidsstofbrillen, gezichtsschermen.
8.2.1.4. Bescherming van de huid
Specificeer zo nodig voor andere lichaamsdelen dan de handen het
soort en de kwaliteit van de vereiste beschermende uitrusting, zoals
schort, laarzen en veiligheidskleding. Vermeld zo nodig extra maatre-
gelen voor bescherming van de huid en specifieke hygiënische
maatregelen.1991L0155 — NL — 27.08.2001 — 002.001 — 9
(1) PB L 399 van 30.12.1989, blz. 18.
▼M2
8.2.2.Beheersingvanmilieublootstelling
Verstrek de informatie die de werkgever nodig heeft om zijn verplich-
tingen in verband met de communautaire wetgeving inzake
milieubescherming na te komen.
9. FYSISCHE EN CHEMISCHE EIGENSCHAPPEN
Verstrek, teneinde de juiste controlemaatregelen te kunnen nemen, alle
relevante informatie over de stof of het preparaat, met name de in punt
9.2 vermelde informatie.
9.1.Algemene informatie
VoorkomenVermeld de fysische toestand (vast, vloeibaar, gas) en de kleur van de
geleverde stof of het geleverde preparaat.
GeurIndien een geur merkbaar is, geef dan een korte beschrijving ervan.
9.2.Belangrijke informatie met betrekking tot de gezondheid, de veilig-
heid en het milieu
pH
Vermeld de pH van de stof of het preparaat zoals geleverd of in een
waterige oplossing; geef in het laatste geval de concentratie aan.
9.3.Andere gegevens
Vermeld andere belangrijke veiligheidsparameters, zoals mengbaarheid,
geleidingsvermogen, smeltpunt/smelttraject, gasgroep (nuttig voor
Richtlijn 94/9/EG van het Europees Parlement en de Raad) (1), zelfont-
brandingstemperatuur enz.1991L0155 — NL — 27.08.2001 — 002.001 — 10
(1) PB L 100 van 19.4.1994, blz. 1.
▼M2
Noot1
De bovengenoemde eigenschappen worden bepaald overeenkomstig de
specificaties van bijlage V, deel A, van Richtlijn 67/548/EEG of
volgens een andere vergelijkbare methode.
Noot2
Voor preparaten moet normaliter informatie worden gegeven over de
eigenschappen van hetpreparaatzelf. Indien echt er wordtverklaard
dateen bepaald gevaar nietvan t oepassing is, dientduidelijk onder-
scheid te worden gemaakt tussen gevallen waarin de indeler over geen
informatie beschikt en gevallen waarin negatieve testresultaten beschik-
baar zijn. Indien hetnodig wordtgeachtinformat ie over de
eigenschappen van afzonderlijke bestanddelen te verstrekken, geef dan
duidelijk aan waar de gegevens betrekking op hebben.
10. STABILITEIT EN REACTIVITEIT
Vermeld de stabiliteit van de stof of het preparaat en de mogelijkheid
van gevaarlijke reacties die zich onder bepaalde gebruiksomstandig-
heden en ook bij hetvrijkomen in hetmilieu voordoen.
10.1.Te vermijden omstandigheden
Noem de omstandigheden die een gevaarlijke reactie kunnen veroor-
zaken, zoals temperatuur, druk, blootstelling aan licht en schokken,
enz., indien mogelijk meteen kort e beschrijving.
10.2.Te vermijden stoffen
Noem de stoffen die een gevaarlijke reactie kunnen veroorzaken, zoals
water, lucht, zuren, basen, oxiderende stoffen of enige andere specifieke
stof, indien mogelijk met een korte beschrijving.
10.3.Gevaarlijke ontledingsproducten
Noem de gevaarlijke stoffen die bij ontleding in gevaarlijke hoeveel-
heden worden geproduceerd.
NB:
Wijs in voorkomend geval specifiek op:
— de noodzaak en de aanwezigheid van stabilisatoren;
— de mogelijkheid van een gevaarlijke exotherme reactie;— de mogelijke betekenis voor de veiligheid van een verandering in
fysisch voorkomen van de stof of het preparaat;
— de mogelijke vorming van gevaarlijke ontledingsproducten bij
contact met water;
— de mogelijke afbraak tot onstabiele producten.
11. TOXICOLOGISCHE INFORMATIE
In deze rubriek moeteen beknopt e maar volledige en begrijpelijke
beschrijving worden opgenomen van de verschillende toxische effecten
die zich kunnen voordoen indien de gebruiker in contact komt met de
stof of het preparaat.
Vermeld hierbij gevaarlijke effecten voor de gezondheid van blootstel-
ling aan de stof of het preparaat, gebaseerd op ervaring en conclusies
uit wetenschappelijke proefnemingen. Geef informatie over de verschil-
lende manieren van blootstelling (inslikken, inhalatie, contact met huid
en ogen) en beschrijf de symptomen die corresponderen met de fysi-
sche, chemische en toxicologische karakteristieken.
Vermeld effecten op korte en lange termijn en chronische effecten van
kortstondige en langdurige blootstelling, bijvoorbeeld sensibilisatie,
versuffing, carcinogene werking, mutagene werking, toxische effecten
op de reproductie (ontwikkelingstoxiciteit en fertiliteit).
Rekening houdend metde reeds in rubriek 2 „Samenst elling en infor-
matie over de bestanddelen” opgenomen gegevens, kan het nodig zijn
melding te maken van eventuele specifieke effecten van bepaalde
bestanddelen van preparaten op de gezondheid.
12. MILIEU-INFORMATIE
Beschrijf de mogelijke effecten, het gedrag en de milieubestemming
van de stof of het preparaat in de lucht, het water en/of de bodem.1991L0155 — NL — 27.08.2001 — 002.001 — 11
▼M2
Verstrek, voorzover beschikbaar, relevante testgegevens (bijvoorbeeld
LC50 vis ≤1mg/l).
Beschrijf de belangrijkste eigenschappen die een effect op het milieu
kunnen hebben op grond van de aard van de stof of het preparaat en
de te verwachten toepassingen. Soortgelijke informatie dient te worden
verstrekt over gevaarlijke producten die ontstaan bij de afbraak van de
stof of het preparaat. Deze informatie kan het volgende omvatten:
12.1.Ecotoxiciteit
Daaronder vallen relevante beschikbare gegevens over watertoxiciteit,
zowel acuutals chronisch voor vis, dafnia, algen en andere wat er-
planten. Voorts moeten toxiciteitsgegevens over micro- en macro-
organismen in de bodem en andere voor hetmilieu relevant e orga-
nismen, zoals vogels, bijen en planten, worden opgenomen, voorzover
deze beschikbaar zijn. Indien de stof of het preparaat inhiberende
effecten op de activiteit van micro-organismen heeft, moet het moge-
lijke effect op waterzuiveringsinstallaties worden vermeld.
12.2.Mobiliteit
Het vermogen van de stof of de betreffende bestanddelen van een
preparaat(1) om, indien zij in het milieu terechtkomen, naar het grond-
water of ver van de plaats van lozing te worden getransporteerd.
Relevante gegevens kunnen zijn:
— bekende of voorspelde distributie over milieucompartimenten;
— oppervlaktespanning;— absorptie/desorptie.
Zie rubriek 9 voor andere fysisch-chemische eigenschappen.
12.3.Persistentie en afbraak
Het vermogen van de stof of de betreffende bestanddelen van een
preparaat(
1) om in relevante milieumedia te worden afgebroken, hetzij
langs biologische weg of via andere processen zoals oxidatie of hydro-
lyse. Halveringstijden van de afbraak moeten worden vermeld als zij
beschikbaar zijn. De mogelijkheid dat de stof of de bestanddelen van
een preparaat(1) in waterzuiveringsinstallaties worden afgebroken,
moeteveneens worden vermeld.
12.4.Mogelijke bioaccumulatie
Het vermogen van de stof of de betreffende bestanddelen van een
preparaat(1) om zich in biota te accumuleren en in de voedselketen te
worden opgenomen, metvermelding van de Kowen BCF, voorzover
beschikbaar.
12.5.Andere schadelijke effecten
Vermeld, indien beschikbaar, informatie over andere schadelijke milieu-
effecten, bijvoorbeeld ozonafbrekend vermogen, fotochemisch
ozonvormend vermogen en/of broeikaseffect.
Opmerkingen
Ook in andere rubrieken van hetveiligheidsinformat ieblad moetmilieu-
informatie worden verstrekt; hierbij gaat het met name om de adviezen
om vrijkomen te beperken, de maatregelen bij accidenteel vrijkomen ende verwijderingsinstructies in de rubrieken 6, 7, 13, 14 en 15.
13. INSTRUCTIES VOOR VERWIJDERING
Indien verwijdering van de stof of het preparaat (restanten of bij het te
verwachten gebruik ontstaan afval) gevaar oplevert, moeten een
beschrijving van deze residuen en informatie over een veilige hantering
daarvan worden gegeven.1991L0155 — NL — 27.08.2001 — 002.001 — 12
(1) Deze informatie kan niet voor het preparaat worden gegeven, omdat deze specifiek
voor de stof is. De informatie moet dan ook worden gegeven, voorzover ze beschikbaaren relevant is, voor elke samenstellende stof in het preparaat die overeenkomstig devoorschriften in rubriek 2 van deze bijlage op het veiligheidsinformatieblad moet
worden vermeld.
▼M2
Vermeld passende methoden voor verwijdering van zowel de stof of het
preparaat als de besmette verpakking (verbranding, recycling, storten,
enz.).
NB:
Verwijs naar eventuele communautaire bepalingen inzake afval. Indien
deze ontbreken, is het nuttig de gebruiker eraan te herinneren dat
terzake mogelijk nationale of regionale bepalingen gelden.
14. INFORMATIE MET BETREKKING TOT HET VERVOER
Vermeld eventuele speciale voorzorgsmaatregelen waarvan een
gebruiker op de hoogt e moetzijn of waaraan hij moetvoldoen met
betrekking tot het vervoer binnen of buiten zijn bedrijf.
Verstrek in voorkomend geval informatie over de transportclassificatie
voor elke regelgeving met betrekking tot de vervoerstakken: IMDG
(zee), ADR (weg, Richtlijn 94/55/EG van de Raad (1)), RID (spoor,
Richtlijn 96/49/EG van de Raad (2)), ICAO/IATA (lucht). Daaronder
vallen bijvoorbeeld:
— VN-nummer;
— klasse,— juiste ladingnaam,— verpakkingsgroep,— mariene verontreiniging,— andere relevante informatie.
15. WETTELIJK VERPLICHTE INFORMATIE
Vermeld de informatie met betrekking tot de gezondheid, de veiligheid
en het milieu die op het etiket wordt gegeven overeenkomstig de Richt-
lijnen 67/548/EEG en 1999/45/EG.
Wanneer de stof of het preparaat van dit veiligheidsinformatieblad is
onderworpen aan bijzondere communautaire bepalingen inzake bescher-
ming van mens en milieu (restricties voor het op de markt brengen en
hetgebruik zoals bedoeld in Richt lijn 76/769/EEG van de Raad (
3))
moeten deze, voorzover mogelijk, worden vermeld.
Vermeld eveneens, voorzover mogelijk, nationale wetten ter uitvoering
van deze bepalingen en eventuele andere nationale maatregelen die
terzake relevant kunnen zijn.
16. OVERIGE INFORMATIE
Vermeld alle andere informatie die de leverancier van belang acht voor
de veiligheid en gezondheid van de gebruiker en voor de bescherming
van hetmilieu, bijvoorbeeld:
— lijst van relevante R-zinnen. Geef de volledige tekst van alle R-
zinnen die in de rubrieken 2 en 3 van hetveiligheidsinformat ieblad
zijn vermeld;
— opleidingsadviezen;— aangeraden beperkingen voor het gebruik (d.w.z. niet wettelijk
verplichte aanbevelingen van de leverancier);
— verdere informatie (schriftelijke referenties en/of een technisch
contactpunt);
— bronnen van de basisinformatie aan de hand waarvan het veilig-
heidsinformatieblad is samengesteld;
— geef in een herzien veiligheidsinformatieblad duidelijk de informatie
aan die is toegevoegd, geschrapt of herzien (tenzij dit elders is
aangegeven).1991L0155 — NL — 27.08.2001 — 002.001 — 13
(1) PB L 319 van 12.12.1994, blz. 7.
(2) PB L 235 van 17.9.1996, blz. 25.
(3) PB L 262 van 27.9.1976, blz. 201.