1993R0696 — NL — 01.01.1995 — 001.001 — 1
Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen
►B VERORDENING (EEG) Nr. 696/93 VAN DE RAAD
van 15 maart 1993
inzake de statistische eenheden voor waarneming en analyse van het produktiestelsel in de
Gemeenschap
(PB L 76 van 30.3.1993, blz. 1)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
►A1 Toetredingsakte van Oostenrijk, Finland en Zweden C 241 21 29.8.1994
(aangepastdoor Besluit95/1/EG, Eurat om, EGKS van de Raad) L 1 1 1.1.1995
▼B
VERORDENING (EEG) Nr. 696/93 VAN DE RAAD
van 15 maart 1993
inzake de statistische eenheden voor waarneming en analyse van
het produktiestelsel in de Gemeenschap
DE RAAD VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100 A,
Gezien hetvoorst el van de Commissie (1),
In samenwerking methetEuropees Parlement (2),
Gezien hetadvies van hetEconomisch en Sociaal Comit é (3),
Overwegende dat er voor de werking van de interne markt statistische
normen op het gebied van de identificatie van de eenheden en deverzameling, indiening en publikatie van nationale en communautairestatistieken nodig zijn, ten einde de ondernemingen, financiële instel-lingen, overheden en alle andere subjecten op de interne marktbetrouwbare en vergelijkbare gegevens te verschaffen;
Overwegende dat de ondernemingen statistische gegevens over het
produktiestelsel nodig hebben om hun concurrentiepositie te beoordelenen dat de instellingen van de Gemeenschap de informatie kunnengebruiken om concurrentievervalsing te voorkomen;
Overwegende dat, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, de
totstandkoming van gemeenschappelijke statistische normen welke de
produktie van geharmoniseerde informatie mogelijk maken, een actieis die uitsluitend op communautair niveau doeltreffend kan wordengevoerd en dat hun tenuitvoerlegging in iedere Lid-Staat onder debevoegdheid van de voor de opstelling van officiële statistieken verant-
woordelijke organisaties en instellingen zal geschieden;
Overwegende dat het gebruik door de Lid-Staten van gemeenschappe-
lijke definities van statistische eenheden de enige manier is omgeïntegreerde statische informatie te verschaffen die de voor het beheervan de interne markt vereiste betrouwbaarheid, actualiteit, flexibiliteit
en uitvoerigheid bezit;
Overwegende dat het voor de Lid-Staten mogelijk moet zijn om andere
statistische eenheden voor de waarneming en analyse van het produk-tiestelsel te handhaven of in hun nationale nomenclatuur in te voeren,ten einde in specifieke behoeften te voorzien;
Overwegende dat de keuze van de statistische eenheid die voor een
bepaalde enquête of analyse moet worden gebruikt, in specifieketeksten wordt gepreciseerd;
Overwegende datmethetoog op hetgebruik van de St at ist ische
Nomenclatuur van de economische activiteiten in de Europese
Gemeenschappen, hierna „NACE” (Rev. 1) te noemen, vastgesteld bij
Verordening (EEG) nr. 3037/90 (
4), en van hetEuropees St elsel van
economische rekeningen (ESER) statistische eenheden voor de regis-ters, de enquêtes en de presentatie en analyse van statistieken moetenworden gedefinieerd;
Overwegende dathetComit é datis ingest eld bij Verordening (EEG) nr.
3037/90 verantwoordelijk is voor „de opstelling van richtsnoeren voor
de indeling van de statistische eenheden overeenkomstig NACE (Rev.1)” en datdeze eenheden moet en worden gedefinieerd;
Overwegende dat de overeenkomstig NACE (Rev. 1) ingedeelde statis-
tische eenheden in alle Lid-Staten uniform moeten worden1993R0696 — NL — 01.01.1995 — 001.001 — 2
(1) PB nr. C 267 van 16. 10. 1992, blz. 3.
(2) PB nr. C 337 van 21. 12. 1992 en besluitvan 10 februari 1993 (nog niet
verschenen in hetPublikat ieblad).
(3) PB nr. C 19 van 25. 1. 1993, blz. 60.
(4) PB nr. L 293 van 24. 10. 1990, blz. 1.
▼B
gedefinieerd, ten einde ervoor te zorgen dat de nationale en de overeen-
komstige communautaire statistieken met elkaar kunnen wordenvergeleken;
Overwegende dat het aantal statistische eenheden van het produktie-
stelsel moet worden beperkt;
Overwegende dat de Lid-Staten en de communautaire instellingen, met
het oog op de internationale vergelijkbaarheid van de economischestatistieken, statistische eenheden dienen te hanteren, die rechtstreeksaansluiten bij de omschrijving ervan in de inleiding van de Internati-onal Standard Industrial Classification (ISIC Rev. 3) van de VerenigdeNaties enerzijds en gekoppeld zijn aan het System of National
Accounts van de Verenigde Naties anderzijds;
Overwegende dat het produktiestelsel bestaat uit alle entiteiten die tot
de produktie bijdragen en uit alle economische en financiële transactiesdie deze entiteiten verrichten;
Overwegende dat de strikte en algemene toepassing van deze eenheden
een overgangsperiode vergt,
HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Artikel 1
De bij deze verordening ingestelde lijst van statistische eenheden,
hierna te noemen „statistische eenheden van het produktiestelsel”,alsmede de lijst van de gehanteerde criteria, de definities van deze
eenheden en de toelichting zijn als bijlage bij deze verordening opge-
nomen.
Artikel 2
De definities van de statistische eenheden van het produktiestelsel
worden door de Lid-Staten en de Commissie gebruikt voor het identifi-ceren van de eenheden ten behoeve van het verzamelen, indienen,publiceren en analyseren van statistische gegevens over het produktie-stelsel en met name die welke in verband staan met de NACE (Rev. 1).
Artikel 3
Met ingang van 1 januari 1994 maken de Lid-Staten voor de in artikel
2 genoemde doeleinden gebruik van de in artikel 1 bepaalde definitiesvoor het indienen van statistische informatie die betrekking heeft op desituatie na bovengenoemde datum.
Artikel 4
1. Tijdens een overgangsperiode die looptvan 1 januari 1994 t oten
met31 december 1995 kan een Lid-St aatvoor de op deze periodebetrekking hebbende statistieken gebruik maken van andere dan de in
artikel 1 genoemde statistische eenheden van het produktiestelsel. In
dit geval moeten de voor de Commissie bestemde statistische gegevensvoor de overgangsperiode zo exactmogelijk worden aangepasten over-eenkomstig de bijlage worden ingediend.
2. Bij wijze van uitzondering kan de Commissie de overgangspe-
riode op verzoek van een Lid-Staat op naar behoren gemotiveerdetechnische of operationele gronden verlengen tot en met uiterlijk 31december 1997.
Artikel 5
Na afloop van de in artikel 4 bedoelde overgangsperiode kan de
Commissie een Lid-Staat toestaan andere statistische eenheden van hetproduktiestelsel te gebruiken, op voorwaarde dat deze overeenkomstigde in artikel 6 voorziene procedure zijn goedgekeurd.1993R0696 — NL — 01.01.1995 — 001.001 — 3
▼B
Artikel 6
De toepassingsbepalingen van deze verordening en de maatregelen
inzake de aanpassing aan de economische en technische ontwikkeling
welke met name betrekking hebben op de statistische eenheden van
het produktiestelsel, de gehanteerde criteria en de in de bijlage gegevendefinities, worden vastgesteld volgens de procedure van artikel 7.
Artikel 7
1. De vertegenwoordiger van de Commissie legt aan het Comité
statistisch programma van de Europese Gemeenschappen, dat is inge-steld bij Besluit 89/382/EEG, Euratom (
1), een ontwerp van de te
nemen maatregelen voor. Het Comité brengt over dit ontwerp adviesuit binnen een termijn die de voorzitter kan bepalen naar gelang van
de urgentie van de materie. Het Comité spreekt zich uit met de meer-
derheid van stemmen die in artikel 148, lid 2, van het Verdrag isvoorgeschreven voor de aanneming van de besluiten die de Raad opvoorstel van de Commissie dient te nemen. Bij stemmingen in hetComité worden de stemmen van de vertegenwoordigers van de Lid-
Staten gewogen overeenkomstig genoemd artikel. De Voorzitter neemt
nietaan de st emming deel.
2. De Commissie stelt maatregelen vast die onmiddellijk van toepas-
sing zijn. Indien deze maatregelen echter niet in overeenstemming zijnmethetadvies dathetComit é heeftuit gebracht , worden zij onverwijlddoor de Commissie ter kennis van de Raad gebracht. De Commissiestelt in dat geval de toepassing van de maatregelen waartoe zij heeft
besloten, uit voor drie maanden vanaf deze kennisgeving.
3. De Raad kan meteen gekwalificeerde meerderheid van st emmen
binnen de in lid 2 genoemde termijn een andersluidend besluit nemen.
Artikel 8
De in een communautair besluit betreffende een communautaire statis-
tiek genoemde statistische eenheden van het produktiestelsel moetenovereenkomstig de beginselen en de terminologie van deze verordeningworden geïnterpreteerd.
Artikel 9
Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag volgende op
die van haar bekendmaking in het Publikatieblad van de Europese
Gemeenschappen .
Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks
toepasselijk in elke Lid-Staat.1993R0696 — NL — 01.01.1995 — 001.001 — 4
(1) PB nr. L 181 van 28. 6. 1989, blz. 47.
▼B
BIJLAGE
DE STATISTISCHE EENHEDEN VAN HET PRODUKTIESTELSEL IN
DE GEMEENSCHAP
DEEL I
Lijst van eenheden
De statistische eenheden van het produktiestelsel zijn:
A. de onderneming
B. de institutionele eenheid
C. de ondernemingsgroep
D. de eenheid van economische activiteit (EEA)
E. de homogene-produktie-eenheid (HPE)
F. de lokale eenheid
G. de eenheid van economische activiteit op lokaal niveau (lokale EEA)
H. de homogene-produktie-eenheid op lokaal niveau (lokale HPE).
DEEL II
Gehanteerde criteria
De statistische eenheden in deze verordening worden gedefinieerd op basis van
drie criteria. Het relatieve belang van deze drie criteria varieert per eenheid.
A.Criteriavanjuridische, boekhoudkundige oforganisatorischeaard
1. Om eenheden te definiëren die in economische kringen als zodanig
herkenbaar en identificeerbaar zijn, dienen criteria van juridische en insti-
tutionele aard te worden gehanteerd. Soms moeten juridisch gescheiden
eenheden worden samengevoegd omdatzij op organisat orisch gebied
niet de nodige zelfstandigheid bezitten. In bepaalde gevallen dienen ook
criteria van financiële of boekhoudkundige aard te worden gehanteerd.
2. Om de eenheid „onderneming” te vormen, dient men een beroep te doen
op hetgebruik van de juridische eenheden die geheel of gedeelt elijk een
produktieactiviteit uitvoeren.
3. De juridische eenheden zijn:
— hetzij rechtspersonen, waarvan het bestaan wettelijk wordt erkend,
onafhankelijk van de personen of instellingen die deze bezitten of
die daarvan lid zijn,
— hetzij natuurlijke personen, die, als onafhankelijken, een economische
activiteit verrichten.
4. De juridische eenheid vormtalt ijd, op zich of samen metandere juridi-
sche eenheden, de juridische ondersteuning van de statistische eenheid
„onderneming”.
B.Geografischeligging
1. Een eenheid kan topografisch worden gelokaliseerd. Men onderscheidt
verschillende niveaus: lokaal, regionaal, nationaal, communautair en
mondiaal.
2. Als lokaal wordthier beschouwd hetgebied datovereenkomtmet : de
„gemeente” of „commune” in België, de „kommune” in Denemarken, de
„Gemeinde” in Duitsland, de „demos” of „koinotis” in Griekenland, de
„municipio” in Spanje, de „commune” in Frankrijk, de „DED/ward” in
Ierland, de „commune” in Italië, de „commune” in Luxemburg, de
„gemeente” in Nederland, ►A1„de Gemeinde”in Oostenrijk, de
„concelho” in Portugal, de „kunta — kommun” in Finland, de „primär-
kommun”in Zweden en de „ward” in hetVerenigd Koninkrijk. ◄
3. De regionale niveaus worden gedefinieerd door de nomenclatuur van
territoriale eenheden voor de statistiek (NUTS). Hierin worden de niveaus
I, II en III onderscheiden.
4. Zowel de waarnemings- als de analyse-eenheden moeten zodanig worden
vastgesteld dat de gegevens voor elke Lid-Staat afzonderlijk kunnen
worden bepaald en datde gegevens per Lid-St aatkunnen worden samen-
gevoegd tot gegevens voor de Gemeenschap of nog grotere economische
ruimten.1993R0696 — NL — 01.01.1995 — 001.001 — 5
▼B
5. De geografische afbakening dient aan strikte regels te worden onder-
worpen ten einde dubbeltellingen of weglatingen bij de samenvoeging
van de gegevens te vermijden.
C.Activiteit
1. De produktieactiviteit, hierna „activiteit” genoemd, is het resultaat van
een gecombineerd gebruik van middelen (kapitaalgoederen, arbeid, fabri-
cageprocédés, informatienetwerken, produkten) ter voortbrenging van
bepaalde goederen of diensten. Een activiteit wordt gekenmerkt door de
input van produkten (goederen of diensten), een produktieproces en de
voortgebrachte produkten.
2. Activiteiten worden bepaald aan de hand van een specifiek niveau van de
NACE (Rev. 1).
3. Indien binnen een eenheid diverse activiteiten worden uitgeoefend,
worden deze — voor zover het niet om hulpactiviteiten gaat — gerang-
schikt naar de bruto toegevoegde waarde tegen factorkosten die ze
genereren. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de hoofdactiviteit
en de nevenactiviteiten.
4. Indien geen gegevens over de toegevoegde waarde voorhanden zijn,
moeten andere criteria, zoals personeelsbezetting, loonsom, omzet, vaste
activa, enz., worden gehanteerd om de indeling op basis van de toege-
voegde waarde zoveel mogelijk te benaderen.
5. De eenheden moeten naar activiteit worden ingedeeld. Wanneer een acti-
viteit meer dan 50 % van de toegevoegde waarde uitmaakt, is deze
daarbij de bepalende factor. In de overige gevallen moeten bepaalde inde-
lingsregels worden gevolgd. Hierbij wordt trapsgewijs te werk gegaan,
d.w.z. vanaf het hoogste classificatieniveau (een letter voor de sectie)
via de afdeling (twee cijfers) en de groep (drie cijfers) naar de klasse
(vier cijfers). Op elk niveau dient de indeling compatibel te zijn met het
eerstvolgende hogere niveau. Het bij Verordening (EEG) nr. 3037/90
ingestelde Comité statistisch programma is ter zake bevoegd.
6. De hoofd- en nevenactiviteiten worden ondersteund door hulpactiviteiten
zoals de administratie, boekhouding, informatica-afdeling, bewaking,
aankoop, verkoop en marketing, opslag, reparatie, vervoer, kantine, enz.
De hulpactiviteiten binnen een eenheid hebben ten doel de produktie door
deze eenheid van voor derden bestemde goederen en diensten mogelijk te
maken of te vergemakkelijken. Produkten uit hulpactiviteiten worden niet
aan derden geleverd.
7. Het begrip nevenactiviteit wordt toegelicht in deel IV, punt B.
DEEL III
Definities van eenheden en specifieke toelichtingen op elke eenheid
A.Deonderneming
Deonderneming bestaat uit de kleinste combinatie van juridische eenheden
(of hun equivalent). Zij is een organisatorische eenheid die goederen en
diensten voortbrengt en die een zekere zelfstandige beslissingsbevoegdheid
heeft, met name ten aanzien van de bestemming van haar vlottende
middelen. Een onderneming oefent op een of meer locaties een of meer acti-
viteiten uit. Een onderneming kan uit één juridische eenheid bestaan.
ToelichtingDe onderneming als zodanig wordtgedefinieerd als een economische ent i-
teit, waarin dan ook onder bepaalde omstandigheden diverse juridische
eenheden kunnen samenkomen. Bepaalde juridische eenheden oefenen hun
activiteiten namelijk uitsluitend ten behoeve van een andere juridische enti-
teit uit en hebben hun bestaan uitsluitend aan administratieve (bij voorbeeld
fiscale) factoren te danken, terwijl ze vanuit economisch oogpunt niet signi-
ficantzijn. Hiert oe behoren ook vele van de juridische eenheden zonder
werkenden. De werkzaamheden van deze juridische eenheden dienen in
vele gevallen te worden gezien als hulpactiviteiten naast de activiteiten van
de juridische moedereenheid waarvan zij afhangen en waaraan zij gekoppeld
dienen te worden om de voor de economische analyse gebruikte eenheid
„onderneming” te vormen.
B.Deinstitutionele eenheid
Deinstitutionele eenheid is een hoeksteen van de economische besluitvor-
ming. Zij wordtgekenmerktdoor eenheid in gedrag en een zelfst andige1993R0696 — NL — 01.01.1995 — 001.001 — 6
▼B
beslissingsbevoegdheid bij de uitoefening van de hoofdfunctie. Een eenheid
wordt institutioneel genoemd wanneer zij bij de uitoefening van haar hoofd-
functie zelfstandige beslissingsbevoegdheid bezit en over een volledige
boekhouding beschikt:
— Zelfstandige beslissingsbevoegdheid bij de uitoefening van de hoofd-
functie betekent dat de eenheid verantwoordelijk en aansprakelijk voor
haar beslissingen en maatregelen is.
— Een volledige boekhouding betekent dat de eenheid behalve boekhoud-
kundige documenten met al haar economische en financiële transacties
tijdens de verslagperiode ook over een balans van activa en passiva
beschikt.
Toelichting1. In hetEuropees St elsel van economische rekeningen (ESER) is de onder-
neming de institutionele eenheid van de sector vennootschappen.
Soortgelijke institutionele eenheden bestaan ook in de sectoren overheid
en privaatrechtelijke instellingen. De institutionele eenheid in de sector
gezinshuishoudingen omvat alle activiteiten van de gezinshuishoudingen,
terwijl de term onderneming uitsluitend voor hun produktieactiviteiten
gereserveerd wordt.
2. Toepassing van deze regels leidt tot de volgende oplossingen voor instel-
lingen die niet duidelijk deze twee kenmerken van de institutionele
eenheid bezitten:
a) gezinshuishoudingen bezitten bij de uitoefening van hun activiteit zelf-
standige beslissingsbevoegdheid en worden derhalve steeds als
institutionele eenheden beschouwd, ook al beschikken zij niet over
een volledige boekhouding;
b) instellingen zonder volledige boekhouding moeten worden beschouwd
als een onderdeel van de institutionele eenheden in de boeken waarvan
hun gedeeltelijke boekhouding is opgenomen;
c) instellingen met een volledige boekhouding maar zondere zelfstandige
beslissingsbevoegdheid bij de uitoefening van hun hoofdfunctie
moeten worden beschouwd als een deel van de eenheden waardoor
zij worden gecontroleerd;
d) instellingen die onder de definitie van institutionele eenheden vallen,
worden ook nog als zodanig beschouwd indien zij hun boekhouding
op generlei wijze openbaar maken;
e) instellingen die deel uitmaken van een ondernemingsgroep en over
een volledige boekhouding beschikken, worden als institutionele
eenheden beschouwd, ook al hebben zij een gedeelte van hun zelfstan-
dige beslissingsbevoegdheid overgedragen aan de centrale organisatie
(holding) die de algemene leiding van de groep heeft. De holding zelf
wordt ten opzichte van de eenheden die zij controleert, als een afzon-
derlijke institutionele eenheid beschouwd.
3. Als institutionele eenheden worden beschouwd:
— eenheden meteen volledige boekhouding en zelfst andige beslissings-
bevoegdheid:
a) kapitaalvennootschappen;
b) coöperaties en personenvennootschappen die rechtspersoonlijkheid
bezitten;
c) overheidsbedrijven met een statuut dat hun rechtspersoonlijkheid
verleent;
d) privaatrechtelijke instellingen zonder winstoogmerk met eigen
rechtspersoonlijkheid;
e) overheidsinstellingen;
— eenheden meteen volledige boekhouding, waarvan bij afspraak wordt
aangenomen dat zij zelfstandige beslissingsbevoegdheid bezitten:
f) quasi-vennootschappen: eenmanszaken, personenvennootschappen,
andere overheidsbedrijven dan de onder a), b) en c) genoemde,
mits hun economisch en financieel gedrag zich van dat van hun
eigenaars onderscheidt en met dat van kapitaalvennootschappen te
vergelijken is;
— eenheden die nietnoodzakelijkerwijze een volledige boekhouding
hebben, maar waarvan bij afspraak wordtaangenomen datzij over
zelfstandige beslissingsbevoegdheid beschikken:
g) gezinshuishoudingen.1993R0696 — NL — 01.01.1995 — 001.001 — 7
▼B
C.Deondernemingsgroep
Deondernemingsgroep verenigtondernemingen die juridisch en financieel
metelkaar verbonden zijn. Binnen de ondernemingsgroep kunnen diversebeslissingscentra voorkomen, met name wat het produktie-, verkoop- en
winstbeleid e.d. betreft, terwijl bepaalde onderdelen van het financiële
beheer en hetfiscale beleid zijn gecent raliseerd. De ondernemingsgroep
vormt een economische entiteit die keuzen kan maken welke met name de
eenheden betreffen waaruit de groep is samengesteld.
Toelichting
1. Voor sommige waarnemingen en analyses is het soms nuttig en noodza-
kelijk de relaties tussen bepaalde ondernemingen te bestuderen en
ondernemingen samen te voegen die door hechte banden met elkaar
verbonden zijn. Tal van werkzaamheden betreffende het begrip onderne-
mingsgroep zijn nog nietafgerond. De ondernemingsgroep wordthier
gedefinieerd op basis van hetbegrip „boekhoudgroep”, zoals is voorge-
steld in Zevende Richtlijn 83/349/EEG (PB nr. L 193 van 18. 7. 1983,
blz. 1).
Deze richtlijn werd voor het eerst toegepast voor de geconsolideerde
rekeningen van hetboekjaar datin de loop van 1990 is begonnen. Door
Richtlijn 90/605/EEG (PB nr. L 317 van 16. 11. 1990, blz. 60) wordt de
werkingssfeer van de Zevende Richtlijn uitgebreid.
2. Volgens de Zevende Richtlijn is er sprake van een groep wanneer 20 %
van het kapitaal of de stemrechten in handen is van of gecontroleerd
wordtdoor een andere onderneming. Er dientrekening t e worden
gehouden metde wijze waarop cont role op de benoeming van de bedrijfs-
leiding wordtuigeoefend. Hetdoel is om nietalleen naar de financiële
controle (meerderheid), maar ook naar de feitelijke controle te kijken.
3. Deze definitie kan niet zonder meer voor statistische analyses worden
gebruiktomdat„boekhoudgroepen” geen geheel van losse, samenvoeg-
bare ondernemingen vormen. Het is dus zaak, een statistische eenheid
„ondernemingsgroep” te definiëren die als volgt van de „boekhoudgroep”
is afgeleid:
— men neemt de boekhoudgroepen op het hoogste consolidatieniveau in
aanmerking: de „groepshoofden”;
— men rekentt otde „ondernemingsgroep” de eenheden waarvan de
boekhouding in haar geheel in de rekeningen van de verenigde
vennootschap is opgenomen;
— men voegt hieraan toe de eenheden waarin de moedermaatschappij
een meerderheidsbelang heeften waarvan de rekeningen op grond
van een van de in de Zevende Richtlijn vermelde criteria — verschil
in de aard van de activiteit of naar verhouding geringe omvang —
nietin de algemene geconsolideerde rekening zijn opgenomen:
— men houdtgeen rekening mett ijdelijke banden waarvan de duur
minder dan één jaar bedraagt.
4. De ondernemingsgroep is een samenstel van ondernemingen dat door het
„groepshoofd” wordtgecont roleerd. Hetgroepshoofd is een juridische
moedereenheid die noch directnoch indirectdoor een andere juridische
eenheid wordt gecontroleerd. Elke dochteronderneming van een dochter-
onderneming wordtook als een docht eronderneming van de
moederonderneming beschouwd. Bovendien bestaan er voor coöperaties
of onderlinge-verzekeringsmaatschappijen specifieke groepen waarin
gedeelten van de moederonderneming in het bezit zijn van de dochteren-
titeiten.
5. Ondernemingsgroepen zijn vaak samengesteld uit ondernemingen waar-
tussen banden van uiteenlopende aard bestaan: eigendom, controle,
beheer, enz. Vaak hebben deze eenheden bindingen meteenheden van
de familie die tot verschillende generaties behoren. De eenheid „onderne-
mingsgroep” staat dikwijls voor een conglomeraat van ondernemingen dat
door complexe relaties en in vele gevallen een brede scala activiteiten
wordtgekenmerkt . Binnen ondernemingsgroepen kunnen subgroepen
worden vastgesteld.
6. Het is nuttig te weten op welke wijze het groepshoofd via het netwerk
van dochterondernemingen met de gecontroleerde onderneming is geli-
eerd (meerderheids- of minderheidsbelang). Deze kennis is nodig om het
organisatieschema van de groep op te stellen.
7. Gezien de implicaties van de verschillende boekhoudrichtlijnen moet
steeds getracht worden een onderscheid te maken tussen de eenheden
van de ondernemingsgroep die tot de „niet-financiële ondernemingen” en
die welke tot de „financiële ondernemingen” behoren. Deze laatste dienen
op hun beurt in „kredietinstellingen” en „verzekeringsbedrijven” te1993R0696 — NL — 01.01.1995 — 001.001 — 8
▼B
worden opgesplitst. Hoewel de activiteiten van ondernemingsgroepen zich
over de hele wereld uitstrekken, moeten zij voor het economisch grond-
gebied van elk van de Lid-Staten en voor dat van de Gemeenschap als
geheel worden geanalyseerd.
8. De eenheid „ondernemingsgroep” leent zich weliswaar uitstekend voor
financiële en strategische analyses van de onderneming, maar is te hetero-
geen van aard en ook niet stabiel genoeg om in plaats van de
onderneming als centrale waarnemings- en analyse-eenheid te fungeren.
Zij wordt gebruikt om bepaalde informatie te verzamelen en te presen-
teren.
D.Deeenheidvaneconomischeactiviteit (EEA)
Deeenheid van economische activiteit (EEA) omvatalle delen van een
onderneming die bijdragen tot de uitoefening van een activiteit die onder
een NACE (Rev. 1)-rubriek met4 cijfers („klasse”) valt . Hetgaatdaarbij
om een entiteit die met een of meer bedrijfsonderdelen van de onderneming
samenvalt. De onderneming beschikt over een informatiesysteem met behulp
waarvan voor iedere EEA ten minste de produktiewaarde, het intermediair
verbruik, de personeelskosten, het exploitatieoverschot, alsmede het perso-
neelsbestand en de bruto-investeringen in vaste activa kunnen worden
verschaftof berekend.
Toelichting1. De EEA werd als waarnemingseenheid ingevoerd methetdoel de homo-
geniteit van de resultaten van de statistische enquêtes per activiteit en
zodoende ook de internationale vergelijkbaarheid van de resultaten te
verbeteren. De ondernemingen kennen immers zowel op nationaal als op
internationaal vlak uiteenlopende horizontale en verticale integratie-
vormen. Een entiteit die alleen hulpactiviteiten uitvoert voor een
onderneming waarvan zij deel uitmaakt, kan niet als afzonderlijke EEA
worden aangemerkt. In feite stemt de „EEA” overeen met de praktijkde-
finitie die in punt 96 van de inleiding op de ISIC Rev. 3 wordt gegeven.
2. EEA's die onder een bepaalde postvan de NACE (Rev. 1) zijn onderge-
bracht, kunnen ook produkten voortbrengen die niet tot de betrokken
homogene produktengroep behoren, maar voortvloeien uit nevenactivi-
teiten waarover uit de beschikbare boekhoudkundige bescheiden geen
afzonderlijke gegevens kunnen worden afgeleid. Omgekeerd komthet
voor dat EEA's die op basis van hun hoofdactiviteit onder een bepaalde
nomenclatuurpost zijn ingedeeld, niet de totale produktie van bepaalde
homogene produktengroepen omvatten, omdat de betrokken produkten
ook het resultaat kunnen zijn van nevenactiviteiten van EEA's die tot
een andere nomenclatuurpost behoren.
3. Interne boekhoudingen (bij voorbeeld van resultaatverantwoordelijke
eenheden of kostendragers) hebben zich veelal ontwikkeld volgens
criteria die sterk met het begrip „activiteit” samenhangen. Zij bieden de
mogelijkheid informatie op EEA-niveau te verstrekken, waardoor de
EEA's kunnen worden waargenomen.
4. Alle kosten van de hulpactiviteiten van een onderneming moeten aan de
hoofd- of nevenactiviteiten en derhalve aan de binnen de onderneming
waargenomen EEA's worden toegerekend.
E.Dehomogene-produktie-eenheid (HPE)
Dehomogene-produktie-eenheid (HPE) wordtgekenmerktdoor de uit oefe-
ning van één enkele activiteit, namelijk de input van produkten, een
produktieproces en de output van homogene produkten. De produkten die
de inputen de out putvormen, worden — onder verwijzing naar een nomen-
clatuur van produkten — op hun beurt gekenmerkt door hun aard, de
bewerkingsfase en de toegepaste produktiemethode. De homogene-
produktie-eenheid kan overeenkomen met een institutionele eenheid of een
gedeelte daarvan. Zij kan echter nooit tot twee verschillende institutionele
eenheden behoren.
Toelichting1. In hetEuropees St elsel van economische rekeningen (ESER) worden voor
de nauwkeurige analyse van hetprodukt ieproces ook homogene-
produktie-eenheden gekozen aan de hand waarvan technisch-economische
samenhangen nader kunnen worden bestudeerd. Omdat deze analyse-
eenheden — die vooral in input-outputtabellen worden gebruikt — in
het algemeen niet rechtstreeks kunnen worden waargenomen, worden zij
in de praktijk gereconstrueerd aan de hand van de voor de waarnemings-
eenheden opgetekende gegevens.1993R0696 — NL — 01.01.1995 — 001.001 — 9
▼B
2. De waarnemingseenheden oefenen voor hetmerendeel gemengde of
parallelle activiteiten uit. Zij kunnen een hoofdactiviteit, nevenactiviteiten
— dat wil zeggen activiteiten die onder andere branches vallen — en
hulpactiviteiten, zoals administratie, inkoop, verkoop, voorraadhouden,
reparatie, enz., hebben. Als een waarnemingseenheid een hoofdactiviteit
en een of meer nevenactiviteiten uitoefent, wordt zij in een overeenkom-
stig aantal homogene-produktie-eenheden verdeeld en worden de
nevenactiviteiten ingedeeld bij een andere nomenclatuurrubriek dan die
van de hoofdactiviteit. De door de waarnemingseenheden uitgeoefende
hulpactiviteiten worden echter niet van de betrokken hoofd- of nevenacti-
viteiten gescheiden.
3. De plaats van de activiteit blijft bij de definiëring van de homogene-
produktie-eenheid buiten beschouwing. De in ISIC Rev. 3 bedoelde
„homogene-produktie-eenheid” komt overeen met de „lokale HPE”. Punt
112 van de inleiding van ISIC Rev. 3 dientimmers in combinat ie met
punt104 t e worden gelezen.
F.Delokale eenheid
Delokale eenheid is een onderneming of een deel daarvan (bij voorbeeld
werkplaats, fabriek, winkel, kantoor, mijn of pakhuis), gelegen op een
geografisch bepaalde plaats. Op of vanuit die plaats worden economische
activiteiten uitgeoefend waarvoor — uitzonderingen daargelaten — een of
meer personen voor rekening van een zelfde onderneming werkzaam zijn
(eventueel deeltijds).
Toelichting
1. Wanneer iemand op diverse plaatsen werkt (voor onderhoud of inspectie)
dan wel thuiswerk verricht, valt hij onder de lokale eenheid van waaruit
hij instructies ontvangt en waar het werk wordt georganiseerd. Van elke
lokale eenheid moet de personeelsbezetting kunnen worden vastgesteld.
Toch moetiedere juridische eenheid — daar deze dientals juridische
ondersteuning voor een onderneming of een deel van een onderneming
— een lokale eenheid als hoofdkantoor hebben, ook al werkt er niemand.
Anderzijds kan een lokale eenheid ook alleen hulpactiviteiten omvatten.
2. Het begrip „geografisch bepaalde eenheid” dient in de strikte zin des
woords te worden opgevat: twee eenheden die tot dezelfde onderneming
behoren maar op verschillende plaatsen gevestigd zijn (zelfs binnen de
kleinste administratieve districten van de Lid-Staat), moeten als twee
afzonderlijke lokale eenheden worden beschouwd. Ingeval een lokale
eenheid zich over hetgrondgebied van verscheidene aan elkaar grenzendeadministratieve eenheden uitstrekt, is het postadres de bepalende factor.
3. De grenzen van hetbedrijfst errein worden gevormd door de grenzen van
het grondstuk, zodat bij voorbeeld openbare wegen die het grondstuk
doorsnijden de grens van hetbedrijfst errein nietnoodzakelijk onder-
breken. Deze definitie sluit nauw aan bij de in punt 101 van de ISIC
Rev. 3 gegeven definitie, voor zover het om een locatie in de strikte zin
des woords gaat, maar wijkt in zoverre af van de definitie in punt 102
van de inleiding, dat de strikte betekenis niet kan veranderen naar gelang
van de statistieken waarover het gaat. Voorts is het criterium van perso-
neelsbezetting gewoonlijk van toepassing.
4. Ten behoeve van de regionale rekeningen wordtin hetESER-REG
(regionale toepassing van het ESER) voor de lokale eenheid dezelfde
definitie gehanteerd.
G.Deeenheidvaneconomischeactiviteit oplokaal niveau(lokaleEEA)
Deeenheid van economische activiteit op lokaal niveau (lokale EEA) is het
deel van een eenheid van economische activiteit dat tot het lokale niveau
behoort.
Toelichting1. Iedere EEA dient ten minste één „lokale EEA” te hebben; een EEA kan
echter bestaan uit delen van een of meer lokale eenheden. In bepaalde
gevallen kan een lokale eenheid alleen hulpactiviteiten omvatten. In dat
geval is een extra indeling van de lokale eenheid mogelijk. Verder moet
iedere onderneming ten minste één „lokale eenheid” hebben.
2. De „lokale EEA” beantwoordt aan de praktische definitie van een „esta-
blishment”, zoals deze in het eerste deel van punt 106 van de ISIC Rev. 3
is omschreven.1993R0696 — NL — 01.01.1995 — 001.001 — 10
▼B
H.Dehomogene-produktie-eenheid oplokaalniveau (lokaleHPE)
Dehomogene-produktie-eenheid op lokaal niveau (lokale HPE) is hetdeel
van een homogene-produktie-eenheid dat tot het lokale niveau behoort.
DEEL IV
Aanvullende opmerkingen
A.Overheidsinstellingen enprivaatrechtelijke instellingen
1. Diverse overheidsinstellingen kunnen fungeren als statistische eenheid
voor het verzamelen van cijfermateriaal en het opstellen van statistieken
(bij voorbeeld de centrale overheid, de sociale-verzekeringsadministratie
of de lokale overheid van de regio, de provincie, het departement, de
gemeente, de agglomeratie, enz.). Al deze instellingen plannen, contro-
leren en beheren collectief de financiën van de organen waaruit zij
bestaan (dit kunnen zijn: ministeries, directoraten-generaal, directies,
kantoren, agentschappen, enz.). De aard van de activiteiten van deze
instellingen — en met name van de lagere publiekrechtelijke lichamen
— is soms echter veel heterogener dan die van vennootschappen.
2. De activiteiten van deze instellingen vallen veelal onder sectie L van de
NACE (Rev. 1): „Openbaar bestuur en defensie; verplichte sociale verze-
keringen”, maar er zijn ook instellingen die hoofdzakelijk activiteiten
uitoefenen die tot andere sectoren behoren: „Onderwijs” (sectie M),
„Gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening” (sectie N),
„Overige gemeenschapsvoorzieningen en sociaal-culturele en persoonlijke
diensten” (sectie O) of nog andere.
3. Wanneer reeksen gegevens over entiteiten uit de particuliere sector
moeten worden gecombineerd met gegevens over deze naar de aard van
hun economische activiteit ingedeelde overheidsinstellingen en privaat-
rechtelijke instellingen, moet voor hun identificatie en classificatie
gebruik worden gemaakt van statistische eenheden die overeenkomen
met entiteiten die de meeste overeenstemming vertonen met de statisti-
sche eenheden zoals die in de particuliere sector zijn gedefinieerd.
Daarom zijn alle in de particuliere sector gehanteerde criteria — naar
analogie — van toepassing op de overheidsinstelingen. Hetzelfde geldt
voor de privaatrechtelijke instellingen.
B.Hulpactiviteiten
1. Activiteiten dienen als hulpactiviteit te worden aangemerkt indien zij:
a) uitsluitend ter ondersteuning van de betrokken eenheid bestemd zijn,
hetgeen impliceert dat de voortgebrachte goederen of diensten niet op
de marktmogen worden gebracht ;
b) in dezelfde aard en omvang bij soortgelijke produktie-eenheden voor-
komen;
c) diensten of, bij uitzondering, goederen produceren, die niet in de
samenstelling van het eindprodukt van de eenheid opgaan (bij voor-
beeld klein gereedschap of steigers);
d) deel uitmaken van de lopende kosten van de eenheid, dat wil zeggen
geen bruto-investeringen in vaste activa genereren.
2. Het onderscheid tussen hoofdactiviteit, nevenactiviteit en hulpactiviteit
kan aan de hand van de volgende voorbeelden worden verduidelijkt:
— de produktie van klein gereedschap voor gebruik door de eenheid is
een hulpactiviteit (voldoet aan alle criteria);
— het transport voor eigen rekening is doorgaans een hulpactiviteit
(voldoetaan alle crit eria);
— de verkoop van de eigen produktie is een hulpactiviteit, omdat
produktie als regel niet mogelijk is zonder verkoop. Indien een
produktieonderneming echter een verkooppunt voor directe verkoop
aan de eindverbruiker omvat— bij voorbeeld een lokale eenheid —,
kan ditverkooppunt— bij wijze van uit zondering en voor bepaalde
analyses — worden gelijkgesteld met een eenheid van economische
activiteit. Deze waarnemingseenheid dient twee keer te worden inge-
deeld, namelijk een keer onder de activiteit (hoofd- of nevenactiviteit)
die haar metde onderneming verbindt , en een keer onder haar eigen
activiteit (detailhandel).
3. Daar produktieprocessen in het algemeen niet levensvatbaar zijn zonder
ondersteuning door een aantal hulpactiviteiten, is het regel dat deze
normaal gesproken nietals afzonderlijke eenheden worden opgevoerd,
ook niet indien de hulpactiviteiten in een afzonderlijke juridische eenheid1993R0696 — NL — 01.01.1995 — 001.001 — 11
▼B
of op een aparte locatie worden uitgeoefend en over deze activiteiten een
afzonderlijke boekhouding wordtgevoerd. Bovendien dientde hulpact ivi-
teit buiten beschouwing te worden gelaten bij het vaststellen van de code
van de activiteit van de eenheid waarvoor de hulpactiviteiten worden
uitgeoefend. Het beste voorbeeld van een entiteit die hulpactiviteiten
uitoefent, is de centrale administratie, het hoofdkantoor, van de onderne-
ming.
4. Op grond van de in punt 1 gegeven definitie kunnen onderstaande activi-
teiten niet als hulpactiviteiten worden beschouwd:
a) de produktie van goederen of de uitvoering van werkzaamheden die
deel uitmaken van de investeringen in vaste activa. Dit betreft voorna-
melijk bouwwerkzaamheden voor eigen rekening. Deze werkwijze
stemt overeen met de in de NACE (Rev. 1) toegepaste methode,
waarbij eenheden die bouwwerkzaamheden voor eigen rekening
uitvoeren, bij de bouwnijverheid worden ingedeeld wanneer over
deze eenheden gegevens beschikbaar zijn;
b) de produktie die — ook al wordt zij ook door de hoofd- of de neven-
activiteiten verbruikt — voor een groot gedeelte in de handel wordt
gebracht;
c) de produktie van goederen die in een later stadium een integrerend
onderdeel van de produktie van de hoofd- of de nevenactiviteit zullen
vormen (bij voorbeeld dozen, kisten e. d. voor de verpakking van de
produkten van de onderneming);
d) de produktie van energie (geïntegreerde elektriciteitscentrale of geïnte-
greerd cokesbedrijf), of de geproduceerde energie nu volledig voor de
hoofd- of nevenactiviteiten wordt gebruik of niet;
e) de wederverkoop in de oorspronkelijke staat van ingekochte
produkten;
f) onderzoek en ontwikkeling. Deze activiteiten worden slechts op kleine
schaal uitgeoefend en leiden niet tot de levering van diensten waarvan
tijdens de normale produktiewerkzaamheden gebruik wordt gemaakt.
Indien over deze activiteiten afzonderlijke gegevens beschikbaar zijn,
moeten deze in alle gevallen als afzonderlijke activiteiten worden behan-
deld en bijgevolg als EEA's worden beschouwd.
5. Indien hulpactiviteiten ten behoeve van een enkele eenheid worden uitge-
oefend, vormen deze activiteiten en de daarvoor benodigde middelen een
integrerend onderdeel van de activiteiten en de middelen van de eenheid
waarvan zij afhangen. Worden de activiteiten van de statistische eenheid
en de desbetreffende hulpactiviteiten echter niet in hetzelfde gebied —
hiermee worden voor statistische enquêtes afgebakende zones bedoeld— uitgeoefend, dan zou het toch nuttig kunnen zijn om voor de gegevens
die naar geografisch gebiet moeten worden ingedeeld, extra informatie te
verzamelen over deze eenheden, ook al oefenen zij slechts hulpactivi-
teiten uit.
6. Indien hoofdzakelijk hulpactiviteiten ter ondersteuning van twee of meer
eenheden van economische activiteit worden uitgeoefend, dienen de
kosten van deze hulpactiviteiten onder alle betrokken eenheden van
economische activiteit te worden verdeeld. Zijn er gegevens voorhanden
over het deel van de kosten dat aan elk van de onderscheiden activiteiten
kan worden toegerekend, dan dienen de kosten op basis hiervan te
worden verdeeld. Als er echter helemaal geen informatie op dit gebied
voorhanden is, dienen de kosten van de hulpactiviteiten over de hoofd-
en nevenactiviteiten te worden verdeeld naar rato van de waarde van de
produktie, na aftrek van de intermediaire kosten, de kosten van de hulpac-
tiviteiten zelf niet meegerekend. Wanneer de toepassing van deze
methode te veel problemen oplevert, kunnen de kosten enkel naar rato
van de waarde van de produktie worden verdeeld.
7. Hulpactiviteiten ter ondersteuning van twee of meer entiteiten van een
onderneming die uit verscheidene eenheden bestaat, kunnen op een aparte
locat ie zijn gegroepeerd. Zo goed als hetvan belang is datbepaalde act i-
viteiten volledig worden gedekt — ook wanneer deze zelfstandig of door
eenheden die uitsluitend hulpactiviteiten verrichten (bij voorbeeld op het
gebied van informatica) worden uitgeoefend —, kan het ook van belang
zijn extra indelingen toe te passen, en wel door deze entiteiten niet alleen
in te delen bij de activiteit van de eenheid waartoe zij behoren, maar ook
bij hun eigen activiteit.
8. De mogelijkheid bestaat dat een activiteit die oorspronkelijk als hulpacti-
viteit was bedoeld, zich ontwikkelt tot het leveren van diensten tegen
betaling aan andere eenheden; zij houdt dan op hulpactiviteit te zijn en
moet bijgevolg als hoofd- of nevenactiviteit van een eenheid worden
beschouwd. De enige manier om te bepalen of een activiteit als hulpacti-1993R0696 — NL — 01.01.1995 — 001.001 — 12
▼B
viteit dan wel als hoofd- of nevenactiviteit moet worden behandeld, is na
te gaan welke plaats deze activiteit in de onderneming inneemt en hoe
groot de verkoop voor deze activiteit is.
C.Overzichtnaaractiviteit enlocatie
Eén of meer activiteitenEén of meer locaties
Onderneming
Institutionele eenheidEén locatie
Lokale eenheid
Eén activiteitEEA
HPELokale EEA
Lokale HPE1993R0696 — NL — 01.01.1995 — 001.001 — 13