Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de
instellingen
"BRICHTLIJN V AN DE RAAD
van 28 juni 1977
inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten betreffende de maatregelen die
moeten worden genomen tegen de verontreiniging door dieselmotoren, bestemd voor het aandrijven
van landbouw- of bosbouwtrekkers op wielen
(77/537/EEG)
(PB L 220 van 29.8.1977, blz. 38)
Gewijzigd bij:
Publicatieblad
nr. blz. datum
"M1 Richtlijn 82/890/EEG van de Raad van 17 december 1982 L 378 45 31.12.1982
"M2 Richtlijn 97/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23
september 1997L 277 24 10.10.19971977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 1
RICHTLIJN V AN DE RAAD
van 28 juni 1977
inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten
betreffende de maatregelen die moeten worden genomen tegen de
verontreiniging door dieselmotoren, bestemd voor het aandrijven
van landbouw- of bosbouwtrekkers op wielen
(77/537/EEG)
DE RAAD V AN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische
Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100,
Gezien het voorstel van de Commissie,Gezien het advies van het Europese Parlement (
1),
Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2),
Overwegende dat de technische voorschriften waaraan trekkers krachtens
de nationale wetgevingen moeten voldoen, onder andere betrekking
hebben op de verontreiniging door dieselmotoren bestemd voor het
aandrijven van trekkers;
Overwegende dat deze voorschriften van Lid-Staat tot Lid-Staat
verschillen; dat het derhalve noodzakelijk is dat alle Lid-Staten dezelfde
voorschriften aannemen, hetzij ter aanvulling, hetzij in plaats van hun
huidige regeling, met name ten einde voor ieder type trekker de
EEG-goedkeuringsprocedure van Richtlijn 74/150/EEG van de Raad van
4 maart 1974 inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van
de Lid-Staten betreffende de goedkeuring van land- of bosbouwtrekkers
op wielen (3) te kunnen invoeren;
Overwegende dat de onderlinge aanpassing van de nationale wetgevin-
gen betreffende trekkers inhoudt dat de Lid-Staten onderling de controles
erkennen die door elk van hen op grond van de gemeenschappelijke
voorschriften worden uitgevoerd,
HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN V ASTGESTELD:
Artikel 1
1. Onder trekker (landbouw- of bosbouwtrekker) wordt verstaan ieder
motorvoertuig op wielen of rupsbanden met ten minste twee assen,
voornamelijk bestemd voor tractiedoeleinden en in het bijzonder
ontworpen voor het trekken, duwen, dragen of in beweging brengen
van bepaalde werktuigen, machines of aanhangwagens die voor gebruik
in de land- of bosbouw zijn bestemd. De trekker kan zijn ingericht voor
het vervoer van een lading en van meerijders.
2. Deze richtlijn geldt slechts voor de in lid 1 omschreven trekkers,
gemonteerd op luchtbanden, met ten minste twee assen en met een door
de constructie bepaalde maximumsnelheid die ligt tussen 6 en "M240
km/h3.!B
(1) PB nr. C 125 van 8. 6. 1976, blz. 51.
(2) PB nr. C 197 van 23. 8. 1976, blz. 16.
(3) PB nr. L 84 van 28. 3. 1974, blz. 10.!M11977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 2
Artikel 2
De Lid-Staten mogen de EEG-goedkeuring of de nationale goedkeuring
van een trekker niet weigeren om redenen die verband houden met de
verontreiniging door de dieselmotor die genoemde trekker aandrijft,
indien die beantwoordt aan de voorschriften in de bijlagen I, II, III, IV en
VI.
Artikel 3
De Lid-Staten mogen de verkoop, de registratie, het in het verkeer
brengen of het gebruik van trekkers niet weigeren of verbieden om
redenen die verband houden met de verontreiniging door de dieselmotor
die genoemde trekker aandrijft, indien die beantwoordt aan de
voorschriften in de bijlagen I, II, III, IV en VI.
Artikel 4
De Lid-Staat die de goedkeuring heeft verleend, treft de nodige
maatregelen om in kennis te worden gesteld van elke wijziging van
een der in bijlage I, punt 2.2, genoemde onderdelen of kenmerken. De
bevoegde autoriteiten van deze Staat beoordelen of op de gewijzigde
trekker nieuwe proeven moeten worden verricht en of daarbij een nieuw
keuringsrapport moet worden opgesteld. Indien uit de proeven blijkt dat
niet aan de voorschriften van deze richtlijn is voldaan, wordt de wijziging
niet toegestaan.
Artikel 5
De wijzigingen die noodzakelijk zijn om de voorschriften van de bijlagen
I tot en met X van deze richtlijn aan te passen aan de vooruitgang van de
techniek, worden vastgesteld overeenkomstig de procedure van artikel 13
van Richtlijn 74/150/EEG.
Artikel 6
1. Binnen achttien maanden na kennisgeving van deze richtlijn voeren
de Lid-Staten de nodige maatregelen in om aan het bepaalde in deze
richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie hiervan onmiddellijk in
kennis.
2. De Lid-Staten zien erop toe dat de tekst van alle belangrijke interne
rechtsbepalingen die zij aanvaarden op het gebied waarop deze richtlijn
van toepassing is, ter kennis van de Commissie wordt gebracht.
Artikel 7
Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten.!B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 3
BIJLAGE I (1)
DEFINITIES, AANVRAAG OM EEG-GOEDKEURING, SYMBOOL V AN
DE GECORRIGEERDE W AARDE V AN DE ABSORPTIECOËFFICIËNT,
SPECIFICATIES, PROEVEN, OVEREENSTEMMING V AN DE
PRODUKTIE
(1.)
2. DEFINITIES
(2.1.)
2.2. „Trekkertype” . Onder „trekkertype voor wat betreft de beperking van
verontreinigende motoruitlaatgassen” worden trekkers verstaan dieonderling geen essentiële verschillen vertonen; deze verschillen kunnenmet name betrekking hebben op de kenmerken van de trekker of van de
motor als omschreven in bijlage II.
2.3. „Dieselmotor” . Onder „dieselmotor” wordt een motor verstaan die werkt
volgens het principe van de „ontsteking door compressie”.
2.4. „Koudstartinrichting” . Onder „koudstartinrichting”wordt een inrichting
verstaan die wanneer zij werkt, tijdelijk de hoeveelheid aan de motor
geleverde brandstof verhoogt en die bedoeld is om het starten van de
motor te vergemakkelijken.
2.5. „Opaciteitsmeter” . Onder „opaciteitsmeter” wordt een apparaat verstaan
dat bestemd is om continu de lichtabsorptiecoëfficiënt van de door de
trekkers veroorzaakte uitlaatgassen te meten.
3. VERZOEK OM EEG-GOEDKEURING
3.1. Het verzoek om goedkeuring moet worden ingediend door de fabrikant of
door zijn gevolmachtigde.
3.2. De aanvrage gaat vergezeld van de hierna vermelde stukken in drievoud
en van de volgende gegevens:
3.2.1. beschrijving van het type motor met alle in bijlage II opgenomen
gegevens,
3.2.2. tekeningen van de verbrandingsruimte en van het bovenvlak van de
zuiger.
3.3. Aan de bevoegde overheidsinstantie die belast is met de goedkeurings-
proeven bedoeld in punt 5, dient een motor met bijbehorende uitrusting,
bedoeld in bijlage II, ter beschikking te worden gesteld met het oog opaanpassing hiervan aan de goed te keuren trekker. Indien de constructeurhierom verzoekt en de met de goedkeuringsproeven belaste bevoegde
overheidsinstantie hiermee instemt, kan een proef worden genomen met
een trekker die representatief is voor het goed te keuren trekkertype.
3 bis EEG-GOEDKEURING
Een formulier overeenkomstig het model in bijlage X wordt gevoegd bij
het EEG-goedkeuringsformulier.
4. SYMBOOL V AN DE GECORRIGEERDE WAARDE V AN DE AB-
SORPTIECOËFFICIËNT
(4.1.)(4.2.)(4.3.)
4.4. Op elke trekker die overeenkomt met een krachtens deze richtlijn
goedgekeurd trekkertype moet zichtbaar en op een gemakkelijk!
B
(1) De tekst van de bijlagen is analoog aan die van reglement nr. 24 van de Economische
Commissie voor Europa van de UNO; in het bijzonder de onderverdelingen zijn
dezelfde. Indien een punt van reglement nr. 24 niet in de onderhavige richtlijn is
overgenomen, is daarom het nummer ervan pro memorie tussen haakjes aangegeven.1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 4
toegankelijke plaats die is genoemd in de bijlage van het EEG-
goedkeuringsformulier, voorkomende in bijlage X, een symbool worden
aangebracht bestaande uit een rechthoek met daarin vermeld de
gecorrigeerde waarde van de absorptiecoëfficiënt welke bij de goedkeu-ring tijdens de vrije acceleratieproef is vastgesteld, uitgedrukt in m
−1en
bepaald volgens de procedure beschreven in paragraaf 3.2 van bijlage IV .
4.5. Dit symbool moet duidelijk leesbaar en onuitwisbaar zijn.4.6. In bijlage IX is een voorbeeld opgenomen van de schematische
voorstelling van dit symbool.
5. SPECIFICATIES EN PROEVEN5.1. Algemeen
De onderdelen die van invloed kunnen zijn op de emissie van
verontreinigende stoffen dienen zodanig ontworpen, geconstrueerd en
gemonteerd te zijn, dat het voertuig onder normale gebruiksomstandig-heden en ondanks de trillingen die daarin kunnen ontstaan, kan voldoenaan de technische eisen van deze richtlijn.
5.2. Specificaties inzake koudstartinrichtingen
5.2.1. De koudstartinrichting moet zodanig ontworpen en geconstrueerd zijn dat
deze inrichting niet wordt ingeschakeld of niet blijft ingeschakeld
wanneer de motor in normale bedrijfsomstandigheden verkeert.
5.2.2. De voorschriften van punt 5.2.1 zijn niet van toepassing indien aan ten
minste een van de volgende eisen wordt voldaan:
5.2.2.1. bij een ingeschakelde koudstartinrichting blijft de coëfficiënt voor de
absorptie van het licht door de gassen die bij constant toerental door de
motor worden afgegeven, en gemeten volgens de procedure vermeld inbijlage III, binnen de grenzen vermeld in bijlage VI;
5.2.2.2. indien de koudstartinrichting ingeschakeld blijft, komt hierdoor de motor
binnen een redelijke tijd tot stilstand.
5.3. Specificaties inzake de emissies van verontreinigende stoffen
5.3.1. De meting van de verontreinigende stoffen die worden uitgestoten door
het trekkertype dat voor goedkeuring ter beschikking is gesteld, geschiedt
aan de hand van twee methoden die beschreven zijn in de bijlagen III en
IV; de ene heeft betrekking op proefnemingen bij constante toerentallenen de andere op proeven bij vrije acceleratie (
1).
5.3.2. De waarde van de emissies van verontreinigende stoffen, gemeten
overeenkomstig de in bijlage III beschreven methode, mag de in bijlageVI voorgeschreven grenzen niet overschrijden.
5.3.3. Bij motoren met drukvulling op de uitlaat mag de bij vrije acceleratie
gemeten waarde van de absorptiecoëfficiënt ten hoogste gelijk zijn aan dein bijlage VI bedoelde grenswaarde voor de nominale flux die
overeenkomt met de maximale absorptiecoëfficiënt, gemeten bij proeven
met constante toerentallen, verhoogd met 0,5 m
−1.
5.4. Gelijkwaardige meetapparaten zijn toegestaan. Indien gebruik gemaakt
wordt van een ander apparaat dan die welke beschreven zijn in bijlageVII, moet de gelijkwaardigheid ten aanzien van de desbetreffende motorworden aangetoond.
(6.)
7. OVEREENSTEMMING V AN DE PRODUKTIE
7.1. Elke trekker van de serie dient, wat de onderdelen betreft die van invloed
zijn op de emissie van verontreinigende stoffen door de motor, in
overeenstemming te zijn met het goedgekeurde trekkertype.
(7.2.)
7.3. In het algemeen wordt de overeenstemming van de produktie voor wat
betreft de beperking van de emissies van verontreinigende stoffen door de!
B
(1) De vrije acceleratieproef wordt met name uitgevoerd met het oog op de vaststelling van
een referentiewaarde ten behoeve van de overheidsinstanties die deze methode toepassen
voor controle op de in gebruik zijnde voertuigen.1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 5
dieselmotor gecontroleerd op de grondslag van de beschrijving in de
bijlage van het EEG-goedkeuringsformulier, voorkomende in bijlage X.
V oorts:
7.3.1. worden de volgende proeven uitgevoerd bij dé controle van een uit de
serie gekozen trekker:
7.3.1.1. een niet ingereden trekker wordt onderworpen aan de in bijlage IV
vermelde vrije acceleratieproef. De overeenstemming van deze trekker
met het goedgekeurde type wordt erkend indien de vastgestelde waardevan de absorptiecoëfficiënt de in het symbool van de gecorrigeerdewaarde van deze coëfficiënt vermelde waarde niet met meer dan 0,5 m
−1
overschrijdt;
7.3.1.2. indien de bij de in punt 7.3.1.1 vermelde proef verkregen waarde de in het
symbool vermelde waarde met meer dan 0,5 m−1overschrijdt, moet een
trekker van het desbetreffende type, of de motor hiervan, wordenonderworpen aan de proef bij constante toerentallen, bedoeld in bijlageIII. De waarde van de emissies mag de in bijlage VI gestelde grenzen niet
overschrijden.
(8.)(9.)!
B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 6
BIJLAGE II
!B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 7
!B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 8
!B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 9
BIJLAGE III
PROEF BIJ CONSTANTE TOERENTALLEN
1. INLEIDING
1.1. In deze bijlage wordt de methode beschreven die wordt toegepast voor de
bepaling van de emissie van verontreinigende stoffen bij verschillende
constante toerentallen bij 80 % van de volle belasting van de motor.
1.2. De proef kan bij een motor of bij een trekker worden verricht.
2. PRINCIPE V AN DE METING
2.1. Er wordt een meting verricht van de opaciteit van de uitlaatgassen van de
motor terwijl deze bij 80 % van de volle belasting en bij constanttoerental functioneert. Er worden zes metingen verricht die op gelijkewijze verdeeld zijn over het bij het maximale vermogen overeenkomende
toerental van de motor en het grootste van de beide volgende toerentallen
van de motor.
— 55 % van het bij het maximale vermogen horende toerental,
— 1 000 omw/min.
De uiterste punten van de meting moeten samenvallen met de uiterste
waarden van het hierboven omschreven interval.
2.2. Bij dieselmotoren die zijn uitgerust met een turbocompressor die naar
wens kan worden ingeschakeld of waarvan de inschakeling automatisch
gepaard gaat met een grotere brandstofinspuiting, worden de metingenmet en zonder drukvulling verricht.
Bij elk toerental wordt het resultaat van de meting gebaseerd op de
grootste van de beide verkregen waarden.
3. BEPROEVINGSVOORWAARDEN3.1. Trekker of motor
3.1.1. Bij de beschikbaarstelling moeten motor of trekker in goede mechanische
conditie verkeren. De motor moet ingelopen zijn.
3.1.2. De motor moet worden beproefd met de uitrusting vermeld in bijlage II.3.1.3. De afstelling van de motor moet overeenkomen met die welke door de
constructeur is opgegeven en die vermeld is in bijlage II.
3.1.4. Het uitlaatsysteem mag geen enkel lek vertonen waardoor een verdunning
van de uitlaatgassen van de motor optreedt.
3.1.5. De motor moet zich in normale door de constructeur voorgeschreven
bedrijfsomstandigheden bevinden. Hierbij moeten in het bijzonder hetkoelwater en de olie de normale door de constructeur voorgeschreven
temperaturen hebben.
3.2. Brandstof
De brandstof bestaat uit de standaardbrandstof volgens de in bijlage V
omschreven specificaties.
3.3. Beproevingslaboratorium
3.3.1. De absolute laboratoriumtemperatuur T, uitgedrukt in Kelvin, en de
atmosferische druk H, uitgedrukt in Torr, worden gemeten en er wordt
een berekening gemaakt van de factor F volgens de formule:
F¼750
H/C18/C19
0;65/C2T
298/C18/C19
0;5
3.3.2. V oor een geldige proefneming moet de factor F zodanig zijn dat 0,98 4F
41,02.
3.4. Apparatuur voor bemonstering en meting
De coëfficiënt voor de absorptie van het licht door de uitlaatgassen dient
gemeten te worden met behulp van een opaciteitsmeter die voldoet aan deeisen van bijlage VII en die geïnstalleerd is overeenkomstig bijlage VIII.!
B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 10
4. GRENSWAARDEN
4.1. V oor alle zes toerentallen waarbij meting van de lichtabsorptiecoëfficiënt
krachtens punt 2.1 plaatsvindt, wordt de nominale gasstroom G berekend,uitgedrukt in liters per seconde en volgens de volgende formules:
— voor tweetaktmotoren
G¼Vn
60
— voor viertaktmotoren G¼Vn
120
V : de cilinderinhoud van de motor uitgedrukt in liters,
n : het toerental uitgedrukt in omwentelingen per minuut.
4.2. Bij elk toerental mag de coëfficiënt voor de absorptie van het licht door
de uitlaatgassen de grenswaarde van de tabel in bijlage VI niet
overschrijden. Indien de nominale fluxwaarde niet correspondeert met
een van de waarden van de tabel, wordt de aan te houden grenswaardeverkregen door interpolatie door proportionele gedeelten.!
B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 11
BIJLAGE IV
VRIJE ACCELERATIEPROEF
1. BEPROEVINGSVOORWAARDEN
1.1. De proef wordt uitgevoerd met een trekker of een motor die reeds aan de
proef bij constante toerentallen, beschreven in bijlage III, is onderworpen.
1.1.1. Indien de beproeving van de motor op een proefbank geschiedt, moet
deze proef worden uitgevoerd zo snel mogelijk na de proef betreffende de
controle van de opaciteit bij constant toerental. Met name het koelwateren de olie moeten de normale door de constructeur aangegeventemperaturen hebben.
1.1.2. Wordt de proef uitgevoerd bij een stilstaande trekker dan moet de motor
tevoren tijdens een rit op de weg, in de toestand van de normale
bedrijfsomstandigheden worden gebracht. De proef dient dan zo spoedigmogelijk na aflegging van het traject op de weg te worden uitgevoerd.
1.2. De verbrandingsruimte mag niet zijn afgekoeld of vervuild door een
langere periode van stationair bedrijf voordat de proef wordt uitgevoerd.
1.3. De beproevingsvoorwaarden omschreven in de punten 3.1, 3.2 en 3.3 van
bijlage III zijn van toepassing.
1.4. De voorschriften inzake de apparatuur voor monsterneming en meting
van punt 3.4 van bijlage III zijn van toepassing.
2. UITVOERING V AN DE PROEF
2.1. Indien beproeving plaatsvindt op de proefbank wordt de motor
losgekoppeld van de rem, waarbij deze wordt vervangen door dedraaiende onderdelen die aangedreven worden bij neutrale stand van de
versnellingshefboom, of door een traagheid die gelijkwaardig is aan die
van deze onderdelen.
2.2. Indien de proef met een trekker wordt genomen, wordt de versnellings-
hefboom in neutraal geplaatst, motor gekoppeld.
2.3. Bij stationair draaiende motor wordt het gaspedaal snel, maar niet ruw,
ingetrapt zodat de inspuitpomp zijn maximale capaciteit levert. Deze
stand wordt gehandhaafd totdat het maximale motortoerental wordtbereikt en de regelaar in werking treedt. Zodra deze snelheid bereikt is,wordt het gaspedaal losgelaten totdat de motor weer stationair draait en
de opaciteitsmeter zich aan deze omstandigheden heeft aangepast.
2.4. De in punt 2.3 beschreven procedure wordt ten minste zes maal herhaald
ten einde het uitlaatsysteem te reinigen en eventueel de apparatuur tekunnen afstellen. De maximale waarden van de opaciteit bij elk van dezeachtereenvolgende acceleratieproeven worden opgetekend totdat con-
stante waarden worden verkregen. Er wordt geen rekening gehouden met
de waarden die opgetekend worden tijdens het vertragen van het toerentalvan de motor na elke acceleratie. De afgelezen waarden worden constantgeacht wanneer vier achtereenvolgende waarden in een bereik liggen met
een breedte die gelijk is aan 0,25 m
−1en deze geen afnemende reeks
vormen. De aan te houden absorptiecoëfficiënt X Mis het rekenkundig
gemiddelde van deze vier waarden.
2.5. De motoren met drukvu lling worden eventueel aan de volgende
bijzondere voorschriften onderworpen:
2.5.1. Bij motoren met een turbocompressor die gekoppeld is aan de motor of
mechanisch door de motor wordt aangedreven en ontkoppeld kan worden,worden twee volledige meetcyclussen verricht met voorafgaandeacceleraties, waarbij de turbocompressor in de eerste cyclus wordt
ingeschakeld en in de tweede wordt ontkoppeld. De hoogste verkregen
waarde wordt hierbij als resultaat aangehouden.
2.5.2. Bij motoren met een turbocompressor die door middel van een „by-pass”
buiten werking kan worden gesteld en welke door de bestuurder kan
worden ingeschakeld moeten proeven met en zonder „by-pass” worden
uitgevoerd. De hoogste verkregen waarde wordt hierbij als resultaataangehouden.!
B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 12
3. BEPALING V AN DE GECORRIGEERDE WAARDE V AN DE AB-
SORPTIECOËFFICIËNT
3.1. Begrippen
De waarden worden als volgt aangeduid:
XMde waarde van de absorptiecoëfficiënt bij vrije acceleratie, gemeten
volgens punt 2.4;
XLde gecorrigeerde waarde van de absorptiecoëfficiënt bij vrije
acceleratie;
SMde waarde van de absorptiecoëfficiënt die is gemeten bij constant
toerental (punt 2.1 van bijlage III) en die de voorgeschreven
grenswaarde bij dezelfde nominale flux het meest benadert;
SLde in punt 4.2 van bijlage III voorgeschreven waarde van de
absorptiecoëfficiënt bij de nominale flux voor het meetpunt waarvoorde waarde S
Mis verkregen;
L de werkelijke lengte van de lichtbundel in de opaciteitsmeter.
3.2. Aangezien de absorptiecoëfficiënten worden uitgedrukt in m−1en de
werkelijke lengte van de lichtbundel in meters, wordt de gecorrigeerde
waarde bepaald door de kleinste van de twee volgende formules:
X0
L¼SL
SM/C2XMofX00
L¼XMþ0;5!B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 13
BIJLAGE V
SPECIFICATIE V AN DE STANDAARDBRANDSTOF VOOR DE GOEDKEURINGSPROEVEN EN DE
CONTROLE OP DE OVEREENSTEMMING V AN DE PRODUKTIE
Grenswaarden en eenheden Methode
Dichtheid 15/4 °C 0,830 ± 0,005 ASTM D 1298-67
Destillatie ASTM D 86-67
50 % min. 245 °C
90 % 330 ± 10 °C
Eindpunt max. 370 °C
Cetaangetal 54 ± 3 ASTM D 976-66
Kinetische viscositeit bij 100 °F 3 ± 0,5 cSt ASTM D 445—65
Zwavelgehalte 0,4 ± 0,1 gew. % ASTM D 129—64
Ontstekingspunt min. 55 °C ASTM D 93-71
Troebelingspunt max. − 7 °C ASTM D 2500-66
Anilinepunt 69 ± 5 °C ASTM D 611-64
Koolstof op residu 10 % max. 0,2 gew. % ASTM D 524-64
Asgehalte max. 0,01 gew. % ASTM D 482-63
Watergehalte max. 0,05 gew. % ASTM D 95-70
Corrosie koperfolie bij 100 °C max. 1 ASTM D 130-68
Onderste verbrandingswaarde
 ASTM D 2-68
(Ap. VI)
Gehalte aan sterke zuren 0 mg KOH/g ASTM D 974-64
Opmerking: De brandstof mag uitsluitend bestaan uit rechtstreekse destillatiefracties waaraan de zwavelwaterstoffen al
dan niet zijn onttrokken en zonder enig additief.!B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 14
BIJLAGE VI
BIJ DE BEPROEVING V AN DE MOTOR BIJ CONSTANT TOERENTAL
GELDENDE GRENSW AARDEN
Nominale flux G
liter/secondeAbsorptiecoëfficiënt k
m−1
442 2,26
45 2,19
50 2,08
55 1,985
60 1,90
65 1,84
70 1,775
75 1,72
80 1,665
85 1,62
90 1,575
95 1,535
100 1,495
105 1,465
110 1,425
115 1,395
120 1,37
125 1,345
130 1,32
135 1,30
140 1,27
145 1,25
150 1,225
155 1,205
160 1,19
165 1,17
170 1,155
175 1,14
180 1,125
185 1,11
190 1,095
195 1,08
5200 1,065
Opmerking: Hoewel bovenvermelde waarden tot op 0,01 of 0,005 zijn afgerond,
houdt dit niet in dat de metingen met deze nauwkeurigheid moetenplaatsvinden.!
B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 15
BIJLAGE VII
KENMERKEN V AN DE OPACITEITSMETERS
1. TOEPASSINGSGEBIED
In deze bijlagen zijn de voorwaarden omschreven waaraan opaciteits-
meters moeten voldoen die gebruikt worden bij de in bijlage III en IV
genoemde proeven.
2. BASISSPECIFICA TIE VOOR DE OPACITEITSMETERS
2.1. Het te meten gas bevindt zich in een omhulling waarvan het inwendige
oppervlak geen weerspiegelende eigenschappen vertoont.
2.2. De werkelijke lengte van het traject van de lichtbundels door het te meten
gas wordt bepaald met inachtneming van de eventuele invloed van debeschermende onderdelen van de lichtbron en van de foto-elektrische cel.
De werkelijke lengte moet op het apparaat zijn aangegeven.
2.3. De meetwijzer van de opaciteitsmeter moet voorzien zijn van twee
meetschalen, één in absolute eenheden van lichtabsorptie van 0 tot ?
(m
−1) en de andere lineair van 0 tot 100; beide meetschalen moeten zich
uitstrekken over een bereik van 0 voor de totale lichtflux tot het
maximum schaalbereik voor totale verduistering.
3. CONSTRUCTIEKENMERKEN
3.1. Algemeen
De opaciteitsmeter moet zodanig zijn ontworpen dat de kamer in
bedrijfsomstandigheden bij constante toerentallen wordt gevuld met een
rook van uniforme doorschijnendheid.
3.2. Rookkamer en huis van de opaciteitsmeter
3.2.1. De hoeveelheden parasitair licht ten gevolge van inwendige weer-
spiegeling of door diffusieeffecten die tot de foto-elektrische celdoordringen, moeten tot een minimum worden beperkt (bij voorbeelddoor het aanbrengen van een matte zwarte bekleding op de inwendige
oppervlakken en door een gunstige plaatsing der onderdelen in het
algemeen).
3.2.2. De optische eigenschappen moeten zodanig zijn dat het gecumuleerde
effect van diffusie en weerspiegeling niet meer bedraagt dan een lineaireschaaleenheid, indien de rookkamer gevuld is met een rookgas dat eenabsorptiecoëfficiënt heeft van ongeveer 1,7 m
−1.
3.3. Lichtbron
Deze moet bestaan uit een gloeilamp met een kleurtemperatuur tussen
2 800 en 3 250 K.
3.4. Lichtgevoelig element
3.4.1. Dit bestaat uit een foto-elektrische cel met een spectrale responsiecurve
die overeenkomt met de foto-optische curve van het menselijk oog
(maximumresponsie in de band van 550/570 nm, minder dan 4 % vandeze maximumresponsie beneden 430 nm en boven 680 nm).
3.4.2. Het elektrisch circuit met de wijzer moet zodanig zijn ontworpen dat de
uitgangsstroom van de foto-elektrische cel een lineaire functie is van deintensiteit van het opgevangen licht in het bereik van de bedrijfs-
temperaturen van de foto-elektrische cel.
3.5. Meetschalen
3.5.1. De lichtabsorptiecoëfficiënt k wordt berekend aan de handwan de
formule:
Φ¼Φo/C1e/C0kL, waarin L de werkelijke lengte is van de
lichtbundels door het te meten gas, Φode invallende flux en Φde
uittredende flux.
Indien de werkelijke lengte L van een bepaald type opaciteitsmeter niet
rechtstreeks kan worden beoordeeld aan de hand van de geometrie, dan
moet de werkelijke lengte L worden bepaald:
— hetzij met behulp van de methode beschreven in punt 4,!B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 16
— hetzij aan de hand van een vergelijking met een ander type
opaciteitsmeter waarvan de werkelijke lengte bekend is.
3.5.2. De relatie tussen de lineaire schaal van 0 tot 100 en de absorptie-
coëfficiënt k is gegeven in de formule
k¼/C01
Lloge1/C0N
100/C18/C19
waarin N een afgelezen waarde is van de lineaire schaal en k de daarmee
overeenkomende waarde van de absorptiecoëfficiënt.
3.5.3. Met behulp van de meetwijzer van de opaciteitsmeter moet een
absorptiecoëfficiënt van 1,7 m−1met een nauwkeurigheid van 0,025
m−1kunnen worden afgelezen.
3.6. Afstelling en controle van het meetapparaat
3.6.1. Het elektrisch circuit van de foto-elektrische cel en van de wijzer moet
zodanig kunnen worden ingesteld dat de wijzer op nul kan worden
teruggebracht, wanneer de lichtflux door een met onvervuilde lucht
gevulde rookkamer of door een andere kamer met overeenkomstigeeigenschappen valt.
3.6.2. Bij uitgeschakelde lamp en open of kortgesloten meetcircuit moet op de
schaal van de absorptiecoëfficiënt de waarde ?worden aangewezen en
bij opnieuw ingeschakeld meetcircuit moet de afgelezen waarde ?
blijven.
3.6.3. Een tussentijdse controle moet plaatsvinden door in de rookkamer een
filter aan te brengen dat een gas voorstelt, waarvan de bekende
absorptiecoëfficiënt k, gemeten overeenkomstig het bepaalde in punt3.5.1, tussen 1,6 m
−1en 1,8 m−1ligt. De waarde van k moet tot op 0,025
m−1nauwkeurig bekend zijn. Bij de controle moet worden nagegaan of
deze waarde niet meer dan 0,05 m−1verschilt van de aangewezen waarde
indien het filter tussen de lichtbron en de fotocel is aangebracht.
3.7. Responsie van de opaciteitsmeter
3.7.1. De aanspreektijd van het elektrisch meetcircuit, die overeenkomt met de
tijd die de wijzer nodig heeft om een totale uitslag van 90 % van de totaleschaal te bereiken, wanneer een afscherming welke de foto-elektrischecel volledig verduistert, wordt aangebracht, moet 0,9 tot 1,1 seconde
bedragen;
3.7.2. De demping van het elektrisch meetcircuit moet zodanig zijn dat de
initiële overschrijding welke de uiteindelijke constant blijvende waarde teboven gaat na elke plotselinge variatie van de ingangswaarde (bijvoorbeeld door het controlefilter) niet meer bedraagt dan 4 % van deze
waarde in eenheden van de lineaire schaal.
3.7.3. De aanspreektijd van de opaciteitsmeter die het gevolg is van de fysische
verschijnselen in de rookkamer, is de tijd die verloopt tussen het begin
van het binnenstromen van de rookgassen in het meetapparaat en devolledige vulling van de rookkamer; deze tijd mag niet meer bedragendan 0,4 seconde.
3.7.4. Deze bepalingen zijn alleen van toepassing op opaciteitsmeters die
gebruikt worden voor meting van de opaciteit bij vrije acceleratie.
3.8. Druk van de te meten gassen en van de spoellucht
3.8.1. De druk van de uitlaatgassen in de rookkamer mag niet meer van de
atmosferische druk verschillen dan overeenkomt met de druk van een
waterkolom van 735 Pa.
3.8.2. De drukvariaties van het te meten gas en van de spoellucht mogen geen
grotere variatie van de absorptiecoëfficiënt veroorzaken dan 0,05 m
−1bij
een te meten gas met een absorptiecoëfficiënt van 1,7 m−1.
3.8.3. De opaciteitsmeter moet voorzien zijn van apparatuur waarmee de druk
in de rookkamer kan worden gemeten.
3.8.4. De grenzen waarbinnen de druk van het gas en van de spoellucht in de
rookkamer kunnen variëren, worden door de fabrikant van het apparaat
opgegeven.
3.9. Temperatuur van het te meten gas
3.9.1. Op alle plaatsen in de rookkamer moet de temperatuur van het gas op het
tijdstip van de meting liggen tussen 70 °C en een door de fabrikant van de
opaciteitsmeter te specificeren maximumtemperatuur en wel op zodanigewijze, dat de in dit temperatuurgebied afgelezen waarden met niet meer!
B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 17
dan 0,1 m−1verschillen wanneer de kamer gevuld is met gas met een
absorptiecoëfficiënt van 1,7 m−1.
3.9.2. De opaciteitsmeter moet voorzien zijn van apparatuur waarmee de
temperatuur in de rookkamer kan worden gemeten.
4. WERKELIJKE LENGTE „L ” V AN DE OPACITEITSMETER4.1. Algemeen
4.1.1. Bij enkele typen opaciteitsmeters is de opaciteit van de gassen tussen de
lichtbron en de foto-elektrische cel, of tussen de transparente onderdelendie de bron en de foto-elektrische cel beschermen, niet constant. Indergelijke gevallen is de werkelijke lengte L die van een kolom gas met
uniforme opaciteit, welke dezelfde lichtabsorptie veroorzaakt als die
welke wordt waargenomen wanneer het gas de opaciteitsmeter opnormale wijze doorstroomt.
4.1.2. De werkelijke lengte van het traject van de lichtbundel wordt vastgesteld
door vergelijking van de op de normaal werkende opaciteitsmeter
afgelezen waarde N met de afgelezen waarde N
obij een zodanig
gewijzigde opaciteitsmeter dat het proefgas een nauwkeurig bepaaldelengte L
ovult.
4.1.3. Er moeten snel opeenvolgende vergelijkende aflezingen plaatsvinden ten
einde de correctie van de nulverplaatsing vast te stellen.
4.2. Methode voor de vaststelling van L
4.2.1. De proefgassen moeten bestaan uit uitlaatgassen met constante opaciteit
of uit absorberende gassen met een dichtheid die ongeveer overeenkomtmet die van de uitlaatgassen.
4.2.2. Men bepaalt nauwkeurig een kolom met een lengte L
ovan de opaciteits-
meter welke op uniforme wijze met de proefgassen kan worden gevuld en
waarvan de bases nagenoeg loodrecht op de richting van de lichtbundel
staan. Deze lengte L omoet ongeveer gelijk zijn aan de veronderstelde
werkelijke lengte van de opaciteitsmeter.
4.2.3. De gemiddelde temperatuur van de proefgassen in de rookkamer wordt
gemeten.
4.2.4. Indien noodzakelijk kan een expansiereservoir van compacte afmetingen
en met voldoende capaciteit om de pulsen te dempen, zo dicht mogelijkbij de sonde, in de leiding voor de bemonstering worden opgenomen.
Ook kan een koeler worden geïnstalleerd. De toevoeging van een
expansiereservoir of koeler mag de samenstelling van de uitlaatgassenniet op onjuiste wijze beïnvloeden.
4.2.5. De proef ter vaststelling van de werkelijke lengte bestaat uit het
achtereenvolgens laten passeren van een monster van de proefgassen dooreen normaal werkende opaciteitsmeter en door hetzelfde apparaat na
wijziging zoals vermeld in punt 4.1.2.
4.2.5.1. De met de opaciteitsmeter verkregen gegevens moeten tijdens de proef
continu worden geregistreerd met een recorder, welke een responsietijd
heeft die ten hoogste gelijk is aan die van de opaciteitsmeter.
4.2.5.2. Bij een normaal werkende opaciteitsmeter is de afgelezen waarde van de
lineaire schaal N en die van de gemiddelde temperatuur van de gassen,uitgedrukt in Kelvin, T.
4.2.5.3. Bij een bekende lengte L
oen vulling met hetzelfde proefgas, is de
afgelezen waarde van de lineaire schaal N oen die van de gemiddelde
temperatuur van de gassen, uitgedrukt in Kelvin, T o.
4.2.6. De werkelijke lengte bedraagt:
L¼LoT
Tolog 1 /C0N
100/C16/C17
log 1 /C0No
100/C16/C17
4.2.7. De proef dient met ten minste vier proefgassen te worden herhaald zodat
regelmatig van 20 tot 80 gespreide aanwijzingen op de lineaire schaalworden verkregen.
4.2.8. De werkelijke lengte L van de opaciteitsmeter is het rekenkundig
gemiddelde van de werkelijke lengten die overeenkomstig punt 4.2.6 metelk der proefgassen worden verkregen.!
B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 18
BIJLAGE VIII
INSTALLATIE EN GEBRUIK V AN DE OPACITEITSMETER
1. TOEPASSINGSGEBIED
In deze bijlage wordt de installatie en het gebruik van opaciteitsmeters
voor de in de bijlagen III en IV beschreven proeven omschreven.
2. OPACITEITSMETER VOOR BEMONSTERING
2.1. Installatie voor de proeven bij constante toerentallen
2.1.1. De verhouding van het oppervlak van het sondegedeelte tot dat van de
uitlaatpijp moet ten minste 0,05 bedragen. De in de uitlaatpijp bij deingang van de sonde gemeten tegendruk mag niet meer bedragen dan 735Pa.
2.1.2. De sonde bestaat uit een buis die, met een open uiteinde naar voren,
centraal in de uitlaatpijp of in het eventueel noodzakelijke verlengstukdaarvan wordt geplaatst. De sonde moet zich bevinden in een gedeeltewaarin de verdeling van de rookgassen ongeveer uniform is. Om aan deze
voorwaarde te voldoen, moet de sonde zo ver mogelijk in de richting van
het uiteinde van de uitlaatpijp of eventueel in een verlengstuk hiervanworden geplaatst zodat, wanneer D de doorsnede voorstelt van hetuiteinde van de uitlaatpijp, het uiteinde van de sonde op een rechthoekig
gedeelte is geplaatst op een afstand van ten minste 6 D, in lengterichting
gemeten, binnenwaarts ten opzichte van het punt van monsterneming eneen afstand van ten minste 3 D in buitenwaartse richting. Indien gebruikwordt gemaakt van een verlengstuk mag bij het aansluitingspunt geen
lucht kunnen toetreden.
2.1.3. De druk in de uitlaatpijp en de drukvalkarakteristieken in de bemon-
steringsbuis moeten zodanig zijn dat met behulp van de sonde een
monster wordt verkregen dat in hoge mate gelijkwaardig is aan dat bij
isokinetische bemonstering.
2.1.4. Indien noodzakelijk kan een expansiereservoir van compacte afmetingen
en met voldoende capaciteit om de pulsen te dempen, zo dicht mogelijk
bij de sonde, in de leiding voor de bemonstering worden opgenomen.Ook kan een koeler worden geïnstalleerd. De toevoeging van eenexpansiereservoir of koeler mag de samenstelling van de uitlaatgassen
niet op onjuiste wijze beïnvloeden.
2.1.5. Op een afstand van ten minste 3 D gemeten in buitenwaartse richting ten
opzichte van de bemonsteringssonde, kan een vlinderklep of een andermiddel ter verhoging van de bemonsteringsdruk worden gemonteerd.
2.1.6. De pijpverbindingen tussen sonde, koelinrichting, expansiereservoir
(indien noodzakelijk) en de opaciteitsmeter moeten zo kort mogelijkzijn, waarbij moet worden voldaan aan de voorschriften ten aanzien van
druk en temperatuur vermeld in de punten 3.8 en 3.9 van bijlage VII. De
pijpverbinding moet een oplopende helling vertonen van het bemon-steringspunt naar de opaciteitsmeter en scherpe hoeken waar zich roetzou kunnen verzamelen, moeten worden vermeden. Indien de opaciteits-
meter hiermee niet is uitgerust, dient een „by-pass”-klep op een meer
binnenwaarts gelegen punt van de pijpverbinding te worden geïnstalleerd.
2.1.7. Tijdens de proef zal worden gecontroleerd of aan de voorschriften van
punt 3.8 van bijlage VII, inzake de druk, en die van punt 3.9 van
genoemde bijlage inzake de temperatuur in de meetkamer, is voldaan.
2.2. Installatie voor de proeven bij vrije acceleratie
2.2.1. De verhouding van het oppervlak van het sondegedeelte en dat van de
uitlaatpijp moet ten minste 0,05 bedragen. De tegendruk in de uitlaatpijpbij de inlaat van de sonde mag niet groter zijn dan 735 Pa.
2.2.2. De sonde bestaat uit een buis die, met een open uiteinde naar voren,
centraal in de uitlaat of in het eventueel noodzakelijke verlengstukdaarvan wordt geplaatst. De sonde moet zich bevinden in een gedeeltewaarin de verdeling van de rookgassen ongeveer uniform is. Om aan deze
voorwaarde te voldoen moet de sonde zo ver mogelijk in de richting van
het uiteinde van de uitlaatpijp of eventueel in een verlengstuk hiervanworden geplaatst, zodat, wanneer D de doorsnede voorstelt van hetuiteinde van de uitlaatpijp, het uiteinde van de sonde op een rechthoekig
gedeelte is geplaatst op een afstand van ten minste 6 D, in lengterichting
gemeten, binnenwaarts ten opzichte van het punt van monsterneming enop een afstand van ten minste 3 D in buitenwaartse richting. Indien!
B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 19
gebruik wordt gemaakt van een verlengstuk mag bij het aansluitingspunt
geen lucht kunnen toetreden.
2.2.3. Het monsternemingssysteem moet zodanig zijn ontworpen dat, bij alle
toerentallen van de motor, de druk van het monster bij de opaciteitsmeterbinnen de in punt 3.8.2 van bijlage VII voorgeschreven grenzen blijft. Ditkan worden gecontroleerd door optekening van de druk van het monster
bij stationair toerental en bij maximale snelheid onbelast. Naar gelang
van de kenmerken van de opaciteitsmeter kan de druk van het monsterworden gecontroleerd door middel van een vaste vernauwing of een klepin de uitlaatpijp of in de verbindingspijp. De in de uitlaatpijp aan de
inlaat van de sonde gemeten tegendruk mag, ongeacht de toegepaste
methode, niet meer bedragen dan 735 Pa.
2.2.4. De pijpverbindingen met de opaciteitsmeter moeten zo kort mogelijk
zijn. De pijp moet een oplopende helling vertonen van het bemonsterings-
punt naar de opaciteitsmeter en scherpe hoeken waar zich roet zou
kunnen verzamelen, moeten worden vermeden. Vóór de opaciteitsmeterkan een „by-pass”-klep worden geplaatst ten einde deze, behalve tijdensde meting, van de uitlaatgasstroom te isoleren.
3. OPACITEITSMETER MET TOTAALFLUX
De enige algemene voorzorgen die bij de proeven bij constante
toerentallen en bij vrije acceleratie in acht moeten worden genomen zijn:
3.1. Bij de aansluitingen tussen de uitlaatpijp en de opaciteitsmeter mag geen
buitenlucht kunnen toetreden.
3.2. De verbindingspijpen met de opaciteitsmeter moeten zo kort mogelijk
zijn, zoals bij de opaciteitsmeters voor monsterneming. Het pijpsysteem
moet in het gedeelte van de uitlaatpijp naar de opaciteitsmeter eenoplopende helling vertonen en scherpe hoeken waar zich roet zou kunnenverzamelen, moeten worden vermeden. Vóór de opaciteitsmeter kan een
„by-pass”-klep worden geplaatst ten einde deze, behalve tijdens de
meting, van de uitlaatgasstroom te isoleren.
3.3. Ook kan het noodzakelijk zijn vóór de opaciteitsmeter een koelsysteem
aan te brengen.!
B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 20
BIJLAGE IX
SCHEMATISCH VOORBEELD V AN HET SYMBOOL VOOR DE GECORRIGEERDE W AARDE V AN DE
ABSORPTIECOËFFICIËNT
Bovenstaand symbool geeft aan dat de gecorrigeerde waarde van de absorptiecoëfficiënt 1,30 m−1bedraagt.!B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 21
BIJLAGE X
!B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 22
!B1977L0537 — NL — 30.10.1997 — 002.001 — 23