Ayudas estatales - Grecia

Ayuda C 9/04 (ex NN 20/04) - Reducción del tipo del impuesto de sociedades para inversiones superiores a los 30 millones de euros

Invitación a presentar observaciones, en aplicación del apartado 2 del artículo 88 del Tratado CE

(2004/C 87/04)

(Texto pertinente a efectos del EEE)

Por carta de 3 de marzo de 2004, reproducida en la versión lingüística auténtica en las páginas siguientes al presente resumen, la Comisión notificó a Grecia su decisión de incoar el procedimiento previsto en el apartado 2 del artículo 88 del Tratado CE en relación con la ayuda antes citada.

Las partes interesadas podrán presentar sus observaciones sobre la ayuda respecto de la cual la Comisión ha incoado el procedimiento en un plazo de un mes a partir de la fecha de publicación del presente resumen y de la carta siguiente, enviándolas a: Comisión Europea Dirección General de Competencia

Dirección de Ayudas Estatales II

Rue de la Loi/Wetstraat 200 B - 1049 Bruselas Fax (32-2) 296 95 80

Dichas observaciones serán comunicadas a Grecia. La parte interesada que presente observaciones podrá solicitar por escrito, exponiendo los motivos de su solicitud, que su identidad sea tratada confidencialmente.

RESUMEN

Descripción de la medida

La Ley griega n° 3220/2004 (FEK A 15) sobre las "Medidas de desarrollo y política social - Objetividad en las inspecciones fiscales y otras disposiciones"(1) concede la reducción del tipo del impuesto de sociedades del 35 % (tipo normal) al 25 % a las empresas que hagan una inversión superior a los 30 millones de euros. Esta reducción, que se iniciará en el año en que se efectúe dicha inversión, se aplicará durante diez años al total de los beneficios netos de la empresa, independientemente de si éstos se obtienen de la inversión en cuestión o no.

Evaluación de la medida

Esta medida proporciona a los beneficiarios potenciales una ventaja económica que reduce las cargas que normalmente recaen sobre su presupuesto. El tipo del impuesto de sociedades para las empresas ordinarias es del 35 %, mientras que las empresas que invierten al menos 30 millones de euros sólo tributan el 25 %. La ventaja económica concedida equivale a la diferencia del 10 % del tipo impositivo multiplicada por los beneficios globales de los beneficiarios.

A juicio de la Comisión, esta ventaja parece cumplir los requisitos para poder considerarse constitutiva de ayuda en el sentido del apartado 1 del artículo 87 del Tratado CE, según lo establecido en la Comunicación de la Comisión sobre fiscalidad directa de las empresas(2).

En particular, la ventaja es imputable al Estado, ya que consta del importe en concepto de recaudaciones tributarias no percibidas por el Estado griego. La medida también parece tener carácter selectivo, pues está restringida a las empresas que tienen la capacidad de invertir 30 millones de euros o más. Asimismo, el carácter selectivo de esta ventaja no parece estar justificado por la naturaleza del régimen fiscal conforme a la jurisprudencia pertinente(3).

La Comisión considera que la medida podría falsear la competencia y afectar a los intercambios comerciales entre Estados miembros. De hecho, las posibles actividades de los beneficiarios potenciales pueden realizarse en mercados internacionales y afectar al comercio u otras actividades comerciales caracterizadas por una competencia intensa.

Por consiguiente, en la presente fase del procedimiento la Comisión ha llegado a la conclusión de que, al ejecutar esta medida, las autoridades griegas pueden estar concediendo ayudas estatales en el sentido del apartado 1 del artículo 87 del Tratado CE. No parece que puedan aplicarse las excepciones previstas en los apartados 2 y 3 del artículo 87 del Tratado CE. Los servicios de la Comisión, basándose en sus dudas sobre la compatibilidad de las ayudas con el Tratado CE, proponen incoar el procedimiento de investigación formal establecido en el apartado 2 del artículo 88 del Tratado CE.

De conformidad con el artículo 14 del Reglamento (CE) n° 659/1999 del Consejo, toda ayuda concedida ilegalmente podrá ser reclamada a su beneficiario en el supuesto de que la medida se considere constitutiva de ayuda.

TEXTO DE LA CARTA

"Η Επιτροπή επιθυμεί να πληροφορήσει την Ελλάδα ότι, αφού εξέτασε τις πληροφορίες που υπέβαλαν οι αρχές σας σχετικά με το ανωτέρω μέτρο, αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 82 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Με βάση τα στοιχεία που συγκέντρωσε, η Επιτροπή ζήτησε από την Ελλάδα με επιστολή της 22ας Οκτωβρίου 2003 (D/56772), να παράσχει κάθε πληροφορία σχετική με ορισμένα μέτρα που περιέχονται στο σχέδιο νόμου για τα 'μέτρα αναπτυξιακής και κοινωνικής πολιτικής - αντικειμενικοποίηση του φορολογικού ελέγχου και άλλες διατάξεις', προκειμένου να διαπιστωθεί αν έχουν ενδεχομένως χαρακτήρα ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 87 της συνθήκης ΕΚ. Σύμφωνα με διατάξεις του εν λόγω νομοσχεδίου, οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούν μεγάλες επενδύσεις αξίας τουλάχιστον 30 εκατ. ευρώ καταβάλλουν φόρο επί του συνόλου των κερδών τους με χαμηλότερο συντελεστή 25 % αντί του κανονικού 35 %. Η Επιτροπή υπενθύμισε επίσης στην Ελλάδα την υποχρέωσή της να κοινοποιεί στην Επιτροπή κάθε μέτρο που συνιστά ενίσχυση, πριν από την εφαρμογή του, σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης EK.

(2) Με επιστολή της 27ης Νοεμβρίου 2003 (A/38170), οι ελληνικές αρχές υπέβαλαν ορισμένες από τις πληροφορίες που ζητήθηκαν. Δεδομένου ότι οι σχετικές απαντήσεις ήταν ελλιπείς, η Επιτροπή προέβη σε υπενθύμιση προς την Ελλάδα στις 3 Δεκεμβρίου 2003 (D/57817). Στη συνέχεια, η Επιτροπή έλαβε δύο επιστολές στις 8 Δεκεμβρίου 2003 (A/38600) και στις 21 Ιανουαρίου 2004 (A/30440), με τις οποίες οι ελληνικές αρχές παρείχαν περαιτέρω πληροφορίες. Ωστόσο, οι απαντήσεις των ελληνικών αρχών ήταν πολύ γενικές και ανεπαρκώς τεκμηριωμένες.

(3) Στις 15 Ιανουαρίου 2004 ψηφίστηκε στην Ελλάδα ο νόμος για τα 'μέτρα αναπτυξιακής και κοινωνικής πολιτικής - αντικειμενικοποίηση του φορολογικού ελέγχου και άλλες διατάξεις', που τέθηκε σε ισχύ στις 30 Ιανουαρίου 2004, με τη δημοσίευσή του στην ελληνική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως αριθ. 3220/2004 (ΦAK A 15).

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ

(4) Ο ελληνικός νόμος αριθ. 3220/2004 για τα 'μέτρα αναπτυξιακής και κοινωνικής πολιτικής - αντικειμενικοποίηση του φορολογικού ελέγχου και άλλες διατάξεις' (ΦΑΚ Α 15) καθιερώνει, για τις επιχειρήσεις που πραγματοποιούν επενδύσεις αξίας τουλάχιστον 30 εκατομμυρίων ευρώ, μειωμένο συντελεστή φορολογίας επιχειρήσεων 25 % αντί του κανονικού συντελεστή 35 %. Η μείωση θα ισχύει για χρονικό διάστημα 10 ετών, με χρόνο έναρξης το έτος στη διάρκεια του οποίου θα αρχίσει η παραγωγική λειτουργία της επένδυσης και αφορά τα συνολικά καθαρά κέρδη της επιχείρησης ανεξάρτητα αν προέρχονται από τη συγκεκριμένη επένδυση.

(5) Tο κίνητρο παρέχεται στις επιχειρήσεις ανεξαρτήτως αν η σχετική επένδυση υπάγεται στις ενισχύσεις του ελληνικού νόμου για την περιφερειακή ανάπτυξη 2601/1998 (στο εξής αναφερόμενος ως νόμος 2601/1998). Ο νόμος 2601/1998 κρίθηκε από την Επιτροπή το 1998 ως συμβατό καθεστώς για τη χορήγηση εθνικών περιφερειακών ενισχύσεων.

(6) Οι ελληνικές αρχές ισχυρίζονται στην απάντησή τους ότι το εν λόγω μέτρο δεν συνιστά κρατική ενίσχυση, αλλά αποτελεί φορολογική ελάφρυνση στο πλαίσιο της γενικότερης αναπτυξιακής πολιτικής.

(7) Επιπλέον, οι ελληνικές αρχές ισχυρίζονται ότι το μέτρο εφαρμόζεται σε όλες τις επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας, χωρίς να γίνεται διαχωρισμός σε ημεδαπούς και αλλοδαπούς επενδυτές ή σε νέες και παλαιές επιχειρήσεις.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ

Κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ

(8) Για να διαπιστώσει κατά πόσον τα μέτρα αποτελούν ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 ΕΚ, η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει αν τα μέτρα ευνοούν ορισμένες επιχειρήσεις ή την παραγωγή ορισμένων προϊόντων με την παροχή οικονομικού πλεονεκτήματος που έχει επιλεκτικό χαρακτήρα και συνεπώς νοθεύει ή απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό, αν το πλεονέκτημα χορηγείται μέσω κρατικών πόρων και αν μπορεί να επηρεάσει τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές.

Οικονομικό πλεονέκτημα

(9) Το μέτρο παρέχει στους δυνητικούς δικαιούχους οικονομικό πλεονέκτημα, καθόσον τους απαλλάσσει από δαπάνες που κανονικά τους βαρύνουν. Οι επιχειρήσεις φορολογούνται γενικά με συντελεστή 35 %, ενώ για τις επιχειρήσεις που πραγματοποιούν επενδύσεις ύψους τουλάχιστον 30 εκατομμυρίων ευρώ ο συντελεστής φορολογίας μειώνεται σε 25 %. Παρέχεται επομένως οικονομικό πλεονέκτημα που υπολογίζεται πολλαπλασιάζοντας τη διαφορά 10 % μεταξύ των δύο φορολογικών συντελεστών επί το σύνολο των κερδών των δικαιούχων σε χρονικό διάστημα 10 ετών.

Ευνοϊκή μεταχείριση ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων

(10) Μέτρα που αφορούν όλους τους κλάδους ή όλες τις γεωγραφικές περιοχές μπορούν παρόλα αυτά να θεωρηθούν επιλεκτικά, εάν τα κριτήρια επιλεξιμότητας περιορίζουν στην πράξη το δυνητικό αριθμό των αποδεκτών, για παράδειγμα, στις μεγάλες επιχειρήσεις, όπως στην προκειμένη περίπτωση.

(11) Το ανωτέρω πλεονέκτημα ευνοεί ορισμένες μόνον επιχειρήσεις, δεδομένου ότι δεν μπορούν όλες να υπαχθούν στο εν λόγω καθεστώς. Δεν έχουν όλες οι επιχειρήσεις τη δυνατότητα να επωφεληθούν από τη μείωση του φορολογικού συντελεστή, αλλά μόνον επιχειρήσεις ορισμένης οικονομικής ισχύος (εκείνες που είναι σε θέση να επενδύσουν πάνω από 30 εκατομμύρια ευρώ). Επομένως, από το καθεστώς αποκλείονται οι επιχειρήσεις που δεν είναι αρκετά μεγάλες ώστε να πραγματοποιούν επενδύσεις άνω των 30 εκατομμυρίων ευρώ (όπως οι ΜΜΕ). Στην υπόθεση 'Territorio Histórico de Álava - Diputación Foral de Álava και λοιποί κατά Επιτροπής'(4), το Πρωτοδικείο έκρινε ότι αυτά τα μέτρα (εκπτώσεις φόρου για επιχειρήσεις που πραγματοποιούν επενδύσεις ορισμένου ύψους) έχουν ειδικό χαρακτήρα κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 ΕΚ.

Χρήση κρατικών πόρων

(12) Το κριτήριο των κρατικών πόρων πληρούται εάν το μέτρο μειώνει το φόρο που πρέπει να καταβάλλει κανονικά ο δικαιούχος. Η παροχή φορολογικού πλεονεκτήματος συνεπάγεται απώλεια πόρων για το κράτος, καθόσον το τελευταίο αποστερείται έσοδα. Όπως αναφέρθηκε ήδη, το εν λόγω μέτρο συνεπάγεται τη χρήση κρατικών πόρων, υπό την έννοια της παραίτησης του κράτους από φορολογικά έσοδα, λόγω της εφαρμογής μειωμένου φορολογικού συντελεστή.

Νόθευση του ανταγωνισμού και των συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών

(13) Σύμφωνα με πάγια νομολογία, για να νοθεύει τον ανταγωνισμό ένα μέτρο, αρκεί ο αποδέκτης της ενίσχυσης να ανταγωνίζεται άλλες επιχειρήσεις σε ανοικτές αγορές. Στο παρόν στάδιο, η Επιτροπή θεωρεί ότι το εν λόγω καθεστώς θα έχει επιπτώσεις στον ανταγωνισμό και στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, επειδή το μέτρο απευθύνεται σε επιχειρήσεις με οικονομική ισχύ που τους επιτρέπει να πραγματοποιούν επενδύσεις ύψους 30 εκατομμυρίων ευρώ. Οι επιχειρήσεις αυτές κατά κανόνα δραστηριοποιούνται σε ξένες αγορές, και ιδίως στις αγορές άλλων κρατών μελών. Συνεπώς, τα πλεονεκτήματα που παρέχονται με το υπό εξέταση καθεστώς θα επηρεάσουν τον ανταγωνισμό και τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών.

Παράνομος χαρακτήρας της ενίσχυσης

(14) Δεδομένου ότι οι δικαιούχοι επωφελούνται από το κίνητρο αυτό ανεξάρτητα από την υπαγωγή ή μη της επένδυσης στις ενισχύσεις που προβλέπει ο νόμος 2601/1998, δηλαδή στο εγκεκριμένο καθεστώς περιφερειακών ενισχύσεων, και καθόσον το μέτρο δεν κοινοποιήθηκε ούτε εγκρίθηκε με άλλο τρόπο προτού τεθεί σε ισχύ, η Επιτροπή θεωρεί ότι η ενίσχυση θα ήταν παράνομη κατά την έννοια του άρθρου 1 στοιχείο στ) του κανονισμού αριθ. 659/1999 του Συμβουλίου.

Συμβιβάσιμο

(15) Εάν το μέτρο αποτελεί ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 ΕΚ, η Επιτροπή αμφιβάλλει κατά πόσο μια κρατική ενίσχυση σε επιχειρήσεις που επενδύουν πάνω από 30 εκατομμύρια ευρώ συμβιβάζεται με την κοινή αγορά.

(16) Η ενίσχυση δεν φαίνεται να είναι συμβιβάσιμη βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 2 ούτε βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχεία β) ή δ). Παράλληλα, φαίνεται ότι η ενίσχυση δεν εμπίπτει σε καμία από τις πράξεις που έχει εκδώσει η Επιτροπή βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ).

(17) Όσον αφορά το συμβιβάσιμο βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α)(5), το καθεστώς δεν φαίνεται να είναι σύμφωνο με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις εθνικές περιφερειακές ενισχύσεις(6). Βάσει των κατευθυντήριων γραμμών, κατ' αρχήν επιτρέπονται ενισχύσεις μόνο για αρχικές επενδύσεις ή για τη δημιουργία θέσεων εργασίας που συνδέονται με τις αρχικές επενδύσεις. Ωστόσο, στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η έκπτωση φόρου δεν φαίνεται να υπόκειται σε περιορισμό με βάση την αξία της επένδυσης. Επιπλέον, το μέτρο δεν φαίνεται να περιορίζεται μόνο στην αρχική επένδυση, και ως εκ τούτου αποτελεί ενίσχυση λειτουργίας.

(18) Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις περιφερειακές ενισχύσεις, οι ενισχύσεις λειτουργίας (που αποσκοπούν στη μείωση των τρεχουσών δαπανών μιας επιχείρησης, ιδίως με τη μορφή φοροαπαλλαγών) μπορούν να χορηγηθούν μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και εφόσον: (i) δικαιολογούνται λόγω της συμβολής τους στην περιφερειακή ανάπτυξη και η φύση και το επίπεδό τους είναι ανάλογα προς τα μειονεκτήματα που επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν και (ii) είναι χρονικά περιορισμένες και μειώνονται προοδευτικά. Η απόδειξη της ύπαρξης περιφερειακών μειονεκτημάτων και η αξιολόγηση της σημασίας τους πρέπει να γίνεται από το κράτος μέλος. Η Επιτροπή θεωρεί επί του παρόντος ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν πληρούται καμία από τις προϋποθέσεις αυτές. Συγκεκριμένα, εφόσον το πλεονέκτημα εξαρτάται από τα ετήσια κέρδη των δικαιούχων, δεν υπάρχει εγγύηση ότι το ποσό της ενίσχυσης θα μειώνεται προοδευτικά.

(19) Επιπλέον, το μέτρο δεν φαίνεται να προβλέπει κανέναν έλεγχο όσον αφορά τη σώρευση ενισχύσεων.

(20) Οι ελληνικές αρχές δεν επικαλέστηκαν καμία από τις παρεκκλίσεις που απαριθμούνται στο άρθρο 87 παράγραφοι 2 ή 3 της Συνθήκης ΕΚ.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(21) Με βάση τις προαναφερθείσες εκτιμήσεις, η Επιτροπή, ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, ζητά από την Ελλάδα να υποβάλει τις παρατηρήσεις της και κάθε σχετική πληροφορία που μπορεί να συμβάλει στην αξιολόγηση του μέτρου, μέσα σε ένα μήνα από την ημερομηνία παραλαβής της παρούσας επιστολής.

(22) Η Επιτροπή ζητά από τις ελληνικές αρχές να διαβιβάσουν αμέσως αντίγραφο της παρούσας επιστολής στους δυνητικούς δικαιούχους.

(23) Η Επιτροπή επιθυμεί να υπενθυμίσει στην Ελλάδα ότι το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα, και παράλληλα να επιστήσει την προσοχή της στο άρθρο 14 του κανονισμού 659/1999 του Συμβουλίου, που προβλέπει ότι κάθε παράνομη ενίσχυση μπορεί να ανακτηθεί από τον δικαιούχο.

(24) Η Επιτροπή προειδοποιεί την Ελλάδα ότι θα ενημερώσει τους ενδιαφερόμενους με δημοσίευση της παρούσας επιστολής και περίληψής της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα ενημερώσει επίσης τους ενδιαφερόμενους στις χώρες της ΕΖΕΣ που έχουν υπογράψει τη συμφωνία ΕΟΧ, με δημοσίευση ανακοίνωσης στο Συμπλήρωμα ΕΟΧ της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ με αποστολή αντιγράφου της παρούσας επιστολής. Όλοι οι ενδιαφερόμενοι θα κληθούν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους μέσα σε ένα μήνα από την ημερομηνία της σχετικής δημοσίευσης."

(1) Publicada en el Boletín Oficial del Gobierno griego el 30 de enero de 2004, fecha de su entrada en vigor.

(2) Comunicación de la Comisión relativa a la aplicación de las normas sobre ayudas estatales a las medidas relacionadas con la fiscalidad directa de las empresas (DO C 384 de 10.12.1998, p. 3).

(3) Asunto C-143/99 Adria-Wien Pipeline GmbH y Wietersdorfer & PeggauerZementwerke GmbH/Finanzlandesdirektion für Kärnten, Rec. 2001, I-08365.

(4) Συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-92/00 και T-103/00, Territorio Histórico de Álava - Diputación Foral de Álava (T-92/00), Ramondín, SA και Ramondín Cápsulas, SA (T-103/00) κατά Επιτροπής Συλλογή 2002, σ. II-1385, σκέψη 49.

(5) Όλη η ελληνική επικράτεια θεωρείται ως περιοχή επιλέξιμη για ενισχύσεις βάσει του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ.

(6) ΕΕ C 74 της 10.3.1998, σ. 9.