ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2824/01

υποβολή: Mara Sornosa Martnez (PSE) προς την Επιτροπή

(11 Οκτωβρίου 2001)

Θέμα: Παραβίαση της κοινοτικής νομοθεσίας κατά την κατασκευή του τρένουψηλής ταχύτητας AVE κατά τη διέλευσή του από την περιοχή Osera του ποταμού Ebro

Το Δεκέμβριο 1999, ο δήμαρχος της τοποθεσίας Osera του ποταμού Ebroπέβαλε στην Επιτροπή καταγγελία (99/5330) παραβίασης των περιβαλλοντικών προδιαγραφών της ΕΕ κατά την τροποποίηση της χάραξης της σιδηροδρομικής γραμμής του τρένουψηλής ταχύτητας στη διαδρομή Zaragoza-Lleida, η οποία εάν ακολουθηθεί η σημερινή πρόταση θα πλήξει σοβαρά το φυσικό περιβάλλον στο Soto del Aguilar (προστατευμένη μέχρι τούδε περιοχή).

Λαμβάνονταςπόψη ότι:

- η περιοχή του Soto del Aguilar φιλοξενεί είδη που προστατεύονται από τις οδηγίες Πτηνά 79/409(1) και Οικότοποι 92/43(2) και ότι, κατά συνέπεια, θα έπρεπε οι ισπανικές αρχές να την έχουν περιλάβει στις περιοχές ZEPA (ζώνες ειδικής προστασίας πτηνών) και LIC (τοποθεσίες κοινοτικού ενδιαφέροντος) στα πλαίσια του Natura 2000,

- υπάρχει καλύτερη εναλλακτική χάραξη (η αποκαλούμενη εναλλακτική λύση του Βορρά), που δεν θα επιβαρύνει καθόλου το περιβάλλον και η οποία, παρότι αποτέλεσε την πρώτη προταθείσα χάραξη, εγκαταλείφθηκε εν συνεχεία από την Ισπανική Κυβέρνηση χωρίς να δοθεί κανένας ουσιαστικός λόγος για την αλλαγή αυτή,

- δεν εφαρμόστηκε ορθώς η Οδηγία για την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων 85/337(3), δεδομένου ότι η αρνητική γνωμοδότηση του Υπουργείου Περιβάλλοντος δεν ελήφθηπόψη και ότι η μελέτη που έγινε τελικά δεκτή για τη σημερινή χάραξη παρουσιάζει σοβαρά ελαττώματα,

- η κατασκευή του τρένουψηλής ταχύτηταςποστηρίζεται από το Ταμείο Συνοχής και ότι οι κοινοτικοί πόροι δεν πρέπει ποτέ να χρηματοδοτούν σχέδια που δε σέβονται το περιβάλλον,

- σύμφωνα με πληροφορίες της συντάκτριας, η Ισπανική Κυβέρνηση είναι έτοιμη να πραγματοποιήσει νέα τροποποίηση της διαδρομής που θα αφήσει ανέγγιχτο ελάχιστο τμήμα του φυσικού χώρου που ενδέχεται να συνεχίσει να προστατεύεται,

μπορεί να μας πληροφορήσει η Επιτροπή για το στάδιο διεκπεραίωσης της καταγγελίας 99/5330·

Σε τι διαβήματα προτίθεται να προβεί η Επιτροπή ενώπιον των ισπανικών αρχών για τονποχρεωτικό χαρακτηρισμό ως περιοχής ZEPA και LIC του Soto del Aguilar και, συνεπώς, για το σεβασμό των οδηγιών Πτηνά και Οικότοποι·

Μπορεί να εγγυηθεί η Επιτροπή ότι η σημερινή χάραξη της γραμμής του τρένουψηλής ταχύτητας κατά τη διάβασή του από το Osera του Ebro πραγματοποιήθηκε με ορθή εφαρμογή της Οδηγίας για την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων·

Δεν πιστεύει η Επιτροπή ότι θα πρέπει να σταματήσει κάθε παραχώρηση κοινοτικών κονδυλίων στο σχέδιο του τρένουψηλής ταχύτητας μέχρις ότου αποδειχθεί ότι δεν θα βλάψει το περιβάλλον·

Αληθεύει ότι η Επιτροπή είναι διατεθειμένη να δεχθεί μία ελάχιστη παραλλαγή της σημερινής χάραξης που θα διαφυλάξει ένα μικρό μόνον μέρος του Soto del Aguilar, παρότι η περιοχή αυτή ενδέχεται να χαρακτηριστεί περιοχή ZEPA και LIC;

(1) ΕΕ L 103 της 25.4.1979, σελ. 1.

(2) ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σελ. 7.

(3) ΕΕ L 175 της 5.7.1985, σελ. 40.

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(6 Δεκεμβρίου 2001)

Το έργο σιδηροδρομικής σύνδεσης με σιδηροδρόμουςψηλών ταχυτήτων εκτείνεται σε μήκος περίπου 860 χιλιομέτρων (km) μεταξύ Μαδρίτης και Figueres, εκ των οποίων 550 km τελούν ήδηπό κατασκευήν. Το μήκος της διαδρομής που αποτελεί αντικείμενο της προσφυγής στην Επιτροπή(1) είναι περίπου 0,5 km (διάσχιση της κοινότητας Osera del Ebro).

Η καταγγελία αφορά εικαζόμενη την κακή εφαρμογή της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 περί της διατηρήσεως των φυσικών οικοτόπων (ενδιαιτημάτων) καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας(2) σε σχέση με τη μεταβολή της χάραξης του σχεδίου έργου σιδηροδρόμωνψηλών ταχυτήτων (TGV) (νότια επιλογή αντί της βόρειας επιλογής, η οποία προεβλέπετο αρχικά από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, και η οποία είχε ήδη αποτελέσει το αντικείμενο μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων) στη διαδρομή Zaragoza- Lleida, Subtramo II.

Σύμφωνα με τα καταγγελλόμενα, η νέα χάραξη θα επηρεάσει σημαντικά τη ζώνη κοινοτικής σημασίας για τα πτηνά (ΖΚΣΠ) αριθ. 104, καθώς και τη ζώνη ειδικής προστασίας για τα πτηνά (ΖΕΠ) αριθ. 138.

Στο πλαίσιο της διερεύνησης της καταγγελίας, απεστάλη επιστολή προς τις ισπανικές αρχές με αίτημα την εκ μέρους τουςποβολή σχολίων επί των καταγγελλομένων. Μετά από ανάλυση της απάντησης, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το έργο κατασκευής του TGV διέσχιζε σημαντική για την προστασία των πτηνών ζώνη (ΖΚΣΠ 104), η οποία έχει χαρακτηριστεί μερικώς (29 %) ως ζώνη ΖΕΠ σύμφωνα με τον κατάλογο της ισπανικής ορνιθολογικής εταιρείας SEO/Bird/Life.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, όλες οι εναλλακτικές διαδρομές διασχίζουν τη ΖΚΣΠ 104, πλην όμως η αρχικά προταθείσα, η βόρεια εναλλακτική επιλογή, αποτελεί την ευνοϊκότερη από περιβαλλοντικής απόψεως, λόγω του μικρότερου δυνατού επηρεασμού της ζώνης φωλεοποιήσεως των πτηνών.

Ως εκ τούτου, και δεδομένου ότι το σκέλος που επελέγη από τις ισπανικές αρχές δεν συνιστά, εν κατακλείδι, την περιβαλλοντικά καταλληλότερη λύση, απεστάλη στις ισπανικές αρχές, στις 30 Οκτωβρίου 2000, προειδοποιητική επιστολή. Οι ισπανικές αρχές διαβίβασαν, τότε, λεπτομερή στοιχεία για να δικαιολογηθεί η επιλογή, με συνοδευτικά επιστημονικά δεδομένα.

Η ζώνη ΖΚΣΠ που επελέγη από τις ισπανικές αρχές για τη διέλευση του TGV είναι σοβαράποβαθμισμένη, ενώ τα αντισταθμιστικά μέτρα που προτάθηκαν από την SEO/Bird/Life έτυχαν της εγκρίσεως των περιβαλλοντικώνπηρεσιών της Περιφέρειας. Ο εν λόγω οργανισμός θεωρεί ότι τα μέτρα επαρκούν για την αντιστάθμιση των φθορών που θα προκαλέσει η κατασκευή γέφυρας στον ποταμό Ebro.

Τα προβλεπόμενα αντισταθμιστικά μέτρα διαβιβάστηκαν στην Επιτροπή· συνίστανται σε μέτρα αναγέννησης του πληγέντος τμήματος του ενδιαιτήματος, με την αύξηση της επιφάνειας του ποτάμιου δάσους κατά 9 εκτάρια. Οι εργασίες αυτές θα εκτελεστούν σε συντονισμό με άλλες, που έχουν ήδη αρχίσει σε απόσταση μερικών χιλιομέτρων από την επίμαχη ζώνη. Οι εν λόγω εργασίες αντιστοιχούν σε έργο Life-Nature.

Πρέπει ναπογραμμιστεί ότι η έκθεση που απέστειλαν οι αρχές είναι πολύ καλής ποιότητας, λεπτομερέστατη, και περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία που επιτρέπουν την αξιολόγηση των εργασιών: επιλεγέντα είδη δένδρων, αναδάσωση, προϋπολογισμός, χάρτες, εναέριες φωτογραφίες, κατάλογος των ειδών πτηνών που φιλοξενούνται στη ζώνη και τα οποία θα ευνοηθούν περισσότερο, κ.λπ.

Κατόπιν των ανωτέρων, και μετά από σχετική ενημέρωση του καταγγέλλοντος, η Επιτροπή αποφάσισε στις 18 Ιουλίου 2001 να θέσει στο αρχείο τηνπόθεση. Επομένως, δεν συντρέχει λόγος αναστολής της κοινοτικής ενίσχυσης που χορηγείται από το Ταμείο Συνοχής στο έργο κατασκευής της γραμμής TGV Μαδρίτη — Figueres.

Η Επιτροπήπενθυμίζει ότι έχει ήδη λάβει μέτρα τήρησης των οδηγιών που αναφέρει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, στο πλαίσιο της οριζόντιαςπόθεσης που άνοιξε κατά της Ισπανίας (99/2212) για την έλλειψη καθορισμού ή για ελλιπή καθορισμό ΖΕΠ, στο σύνολο της ισπανικής επικράτειας.

(1) Καταγγελία αριθ. 1999/5330.

(2) ΕΕ L 206 της 22.7.1992.