ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2474/03

υποβολή: Ingo Friedrich (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(24 Ιουλίου 2003)

Θέμα: Ελεύθερη Ευρωπαϊκή Ενιαία Αγορά

Συλλέκτες και έμποροι πώλησης και αγοράς νομισμάτων στην Ελλάδα και στην Ιταλία, όπως επίσης στη Γαλλία και στην Ισπανία αντιμετωπίζονται σαν λαθρέμποροι όπλων. Η ελεύθερη Ευρωπαϊκή Ενιαία Αγορά δεν έχει επιβληθεί ακόμη σε αυτόν τον τομέα. Τα κράτη μέλη προσπαθούν με δική τους πρωτοβουλία να εξασφαλίσουν την έγκριση περιορισμών στις εισαγωγές αυτών των προϊόντων από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Είναι ενημερωμένη η Επιτροπή σχετικά με αυτό το ζήτημα· Ποια μέτρα λαμβάνει η Γενική Διεύθυνση της Ενιαίας Αγοράς για να διασφαλίσει την ελεύθερη διακίνηση και εμπορία των αρχαίων νομισμάτων· Εάν δεν έχει δραστηριοποιηθεί προς αυτήν την κατεύθυνση, πότε σκοπεύει να το κάνει· Μπορούν τα κράτη μέλη σε βάση εθνικής πρωτοβουλίας να συνάπτουν συμφωνίες με τρίτες χώρες σχετικά με τους περιορισμούς εισαγωγών· Μπορεί σε αυτήν την περίπτωση να εφαρμοστεί ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3911/92(1) του Συμβουλίου, της 9ης Δεκεμβρίου 1992 για την εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών·

(1) ΕΕ L 395 της 31.12.1992, σελ. 1.

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(15 Σεπτεμβρίου 2003)

Η Επιτροπή λαμβάνειπό σημείωση την κατάσταση στην οποία αναφέρεται το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου.

Ως θεματοφύλακας των συνθηκών, η Επιτροπή μεριμνά για το σεβασμό των διατάξεων που περιλαμβάνονται σε αυτές και, κατά συνέπεια, των άρθρων 28 και 29 που θεσπίζουν την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων.

Τα έργα τέχνης γενικότερα, συμπεριλαμβανομένων των αρχαίων νομισμάτων, συνιστούν εμπορεύματα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των άρθρων 28 και 29 της συνθήκης ΕΚ.

Ωστόσο, λόγω της έλλειψης κανόνων εναρμόνισης, η συνθήκη αποσκοπεί στη διατήρηση του δικαιώματος των κρατών μελών να προστατεύουν την καλλιτεχνική, ιστορική ή αρχαιολογική τους κληρονομιά. Αυτός είναι ο λόγος που το άρθρο 30 προβλέπει μια εξαίρεση στην ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων χάριν της προστασίας των εθνικών θησαυρών και, ως εκ τούτου, αναγνωρίζει το δικαίωμα των κρατών μελών να θέτουν περιορισμούς ή απαγορεύσεις στην έξοδο από την εθνική επικράτεια αγαθών που το κράτος μέλος έχει αποφασίσει να συμπεριλάβει στην προστατευόμενη πολιτιστική του κληρονομιά.

Λόγω της έλλειψης εναρμόνισης, τα κράτη μέλη μπορούν συνεπώς να κάνουν χρήση του άρθρου 30 της συνθήκης ΕΚ και έχουν στη διάθεσή τους ένα περιθώριο εκτίμησης προκειμένου να αποφασίσουν σε ποια έργα ή αντικείμενα αποδίδεται ο χαρακτηρισμός εθνικός θησαυρός. Είναι απαραίτητο να τονισθεί ότι το Δικαστήριο δεν έτυχε να προβεί ποτέ σε ορισμό της έννοιας του εν λόγω χαρακτηρισμού.

Η έκδοση της οδηγίας 93/7/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 1993, σχετικά με την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν παράνομα απομακρυνθεί από το έδαφος κράτους μέλους δεν άλλαξε την κατάσταση αυτή(1). Βάσει της ανωτέρω οδηγίας, ένα κράτος μέλος μπορεί να ασκήσει, ενώπιον δικαστηρίου άλλου κράτους μέλους, αγωγή με αίτημα την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν απομακρυνθεί παράνομα από το έδαφός του μετά το 1993.

Η οδηγία αφορά αποκλειστικά τα αγαθά που έχουν χαρακτηρισθεί, πριν ή μετά την παράνομη απομάκρυνσή τους από την επικράτεια του κράτους μέλους, ως εθνικοί θησαυροί καλλιτεχνικής, ιστορικής ή αρχαιολογικής αξίας κατ' εφαρμογήν της εθνικής νομοθεσίας και τα οποία περιλαμβάνονται σε μια από τις κατηγορίες πολιτιστικών αγαθών που αναφέρονται στο παράρτημα της εν λόγω οδηγίας. Στον κατάλογο αγαθών του παραρτήματος αυτού περιλαμβάνονται οι συλλογές που παρουσιάζουν ενδιαφέρον από άποψη ιστορική, παλαιοντολογική, εθνογραφική ή νομισματική και των οποίων η αξίαπερβαίνει τα 50 000 ευρώ.

Η σύμβαση της Οργάνωσης των Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση, την Επιστήμη και τη Μόρφωση (Unesco) το 1970, η οποία έχει κυρωθεί από (8 ή 9) κράτη μέλη, αφορά μόνον την παράνομη εισαγωγή, εξαγωγή ή μεταβίβαση της κυριότητας πολιτιστικών αγαθών, ενώ το νόμιμο εμπόριο πολιτιστικών αγαθών δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της. Βάσει των διατάξεων της εν λόγω σύμβασης, τα κράτη που συμμετέχουν δεσμεύονται να απαγορεύουν τις εισαγωγές ή να λαμβάνουν τα απαραίτητα περιοριστικά μέτρα όταν πρόκειται για κλεμμένα αντικείμενα μουσείων, θρησκευτικών ιδρυμάτων ή δημόσιων μνημείων ή στις περιπτώσεις που η πολιτιστική κληρονομιά ενός συμμετέχοντος κράτους απειλείται σοβαρά από μεγάλες λεηλασίες αρχαιολογικού και εθνολογικού χαρακτήρα.

Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3911/92 του Συμβουλίου, της 9ης Δεκεμβρίου 1992, σχετικά με την εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών(2), δεν έχει εφαρμογή στο πλαίσιο αυτό. Στόχος του είναι να εξασφαλίσει, στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς, την προστασία των πολιτιστικών αγαθών των κρατών μελών, εξαρτώντας την εξαγωγή τους εκτός του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας από την επίδειξη άδειας από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, με την επιφύλαξη των μέτρων απαγόρευσης των εξαγωγών εθνικών θησαυρών, τα οποία μπορούν να λάβουν τα κράτη μέλη βάσει του άρθρου 30 της συνθήκης ΕΚ.

(1) ΕΕ L 74 της 27.3.1993. Το παράρτημα της εν λόγω οδηγίας τροποποιήθηκε από την οδηγία 96/100/ΕΚ της 17ης Φεβρουαρίου 1997 (ΕΕ L 60 της 1.3.1997) και από την οδηγία 2001/38/ΕΚ της 5ης Ιουνίου 2001 (ΕΕ L 187 της 10.7.2001).

(2) ΕΕ L 395 της 31.12.1992.