ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0590/98 υποβολή: Sirkka-Liisa Anttila (ELDR) προς την Επιτροπή (23 Φεβρουαρίου 1998)

Θέμα: Βασικές διαφορές μεταξύ της διαδικασίας απολύμανσης (ΗΠΑ) και της διαδικασίας «από τους αγρούς στα τραπέζια» (ΕΕ) ως προς τους υγειονομικούς ελέγχους των ειδών διατροφής

Οι ΗΠΑ και η ΕΕ διαπραγματεύονται τις προϋποθέσεις για τη σύναψη συμφωνίας σχετικά με κτηνιατρικές και υγειονομικές διατάξεις.Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούν για την προστασία της υγείας των καταναλωτών οι ΗΠΑ και η ΕΕ διαφέρουν μεταξύ τους σε βασικά σημεία. Ενώ στις ΗΠΑ ελέγχεται μόνο το τελικό προϊόν, στην ΕΕ η υγεία των καταναλωτών προστατεύεται αποτελεσματικά με ελέγχους σε όλες τις φάσεις της αλυσίδας παραγωγής «από τους αγρούς στα τραπέζια». Στις ΗΠΑ η κτηνοτροφία έχει σχεδόν εκβιομηχανισθεί με την ευρεία χρήση αντιβιοτικών και ορμονών για την αύξηση της αποδοτικότητας. Στην ΕΕ, όμως, δίδεται περισσότερο βάρος, αφενός, στην ανάπτυξη μιας ευρείας βάσεως γεωργικής παραγωγής η οποία συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων σε σχέση τόσο με την προστασία του περιβάλλοντος και των ζώων όσο και με την αειφόρο ανάπτυξη και, αφετέρου, στον έλεγχο όλων των φάσεων της αλυσίδας παραγωγής των ειδών διατροφής, γεγονός το οποίο έχει ως επακόλουθο τις πρόσθετες δαπάνες.

Σύμφωνα με πληροφορίες που έχω συγκεντρώσει, η Επιτροπή θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική την έγκριση της «κτηνιατρικής συμφωνίας» μεταξύ των ΗΠΑ και της ΕΕ. Για ποιό λόγο; Δεν οφείλει η ΕΕ να προστατεύσει την υγεία των καταναλωτών της διασφαλίζοντας ότι και τα εισαγόμενα είδη διατροφής που διατίθενται στους καταναλωτές στην επικράτειά της θα πληρούν τις ίδιες αυστηρές ποιοτικές, υγειονομικές και κτηνιατρικές προδιαγραφές που πληρούν τα κανονικής παραγωγής είδη διατροφής. Ο Επίτροπος κ. Fischler έχει εκφρασθεί με πειστικότητα υπέρ της υψηλής ποιότητας των τροφίμων και της προστασίας της υγείας των καταναλωτών. Κατά συνέπεια, δεν είναι καθήκον της Επιτροπής να προασπίσει τόσο τα πρότυπα παραγωγής που έχει επιλέξει η ΕΕ όσο και το πλήρες της σύστημα ελέγχων; Σκοπός είναι να τεθούν «επί τάπητος» οι αρχές περί προστασίας των καταναλωτών και του περιβάλλοντος στην επόμενη διάσκεψη στο πλαίσιο του ΠΟΕ, η οποία θα πραγματοποιηθεί το 1999. Εάν η Επιτροπή τελικά εγκρίνει την προαναφερθείσα «κτηνιατρική συμφωνία», η ΕΕ δεν θα μπορεί πλέον να προασπισθεί τη μέθοδο ελέγχου «από τους αγρούς στα τραπέζια» η οποία έχει συμβάλει τα μέγιστα στην παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας.

Προτίθεται η Επιτροπή να απαιτήσει από τους εμπορικούς εταίρους της ΕΕ, π.χ. τις ΗΠΑ να εφαρμόζουν μεθόδους υγειονομικού και ποιοτικού ελέγχου των ειδών διατροφής εξίσου πλήρεις με αυτές που εφαρμόζονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση;

Aπάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής (30 Μαρτίου 1998)

Από τότε που η Επιτροπή άρχισε να διενεργεί ελέγχους στις εγκαταστάσεις εξαγωγής κρεάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, στα μέσα της δεκαετίας του 1980, δημιουργήθηκαν προβλήματα στις συναλλαγές, λόγω των διαφορετικών προσεγγίσεων όσον αφορά τα υγειονομικά μέτρα της Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Για να ξεπεραστούν οι εν λόγω εμπορικές δυσκολίες είχε συναφθεί συμφωνία στις αρχές της δεκαετίας του '90 («συμφωνία για τα κόκκινα κρέατα»), και η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο τον Οκτώβριο 1992, στο πλαίσιο της απόφασης 93/158/ΕΟΚ του Συμβουλίου ((EE L 68 της 19.3.1993. )). Στη συμφωνία αυτή αναγνωρίζεται ότι οι νομοθεσίες των δύο συμβαλλόμενων μερών παρέχουν στην ουσία ισοδύναμες εγγυήσεις κατά των κινδύνων της δημόσιας υγείας. Στη συμφωνία ορίζονται επίσης οι τεχνικές λύσεις που είναι αναγκαίες για τη συνέχιση των εμπορικών συναλλαγών και αναφέρεται ότι τα δύο συμβαλλόμενα μέρη πρέπει να αρχίσουν διαπραγματεύσεις, το συντομότερο δυνατό σχετικά με άλλα προβλήματα του κτηνιατρικού τομέα που αφορούν το εμπόριο ζώων και προϊόντων ζωικής προέλευσης.

Νέα ώθηση δόθηκε στις διαπραγματεύσεις αυτές με την έναρξη ισχύος, την 1η Ιανουαρίου 1995, της συμφωνίας του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) σχετικά με την εφαρμογή των υγειονομικών και φυτοϋγειονομικών μέτρων (συμφωνία «SPS»), της οποίας το άρθρο 4 προβλέπει ότι τα μέλη θεωρούν τα υγειονομικά μέτρα των άλλων μελών ως ισοδύναμα με τα δικά τους, ακόμη και όταν είναι διαφορετικά, εάν το κράτος μέλος εξαγωγής διαβιβάσει στο κράτος μέλος εισαγωγής αντικειμενική απόδειξη ότι τα μέτρα που εφαρμόζει παρέχουν το επίπεδο υγειονομικής προστασίας που απαιτείται από το κράτος μέλος εισαγωγής. Στο άρθρο αυτό αναφέρεται επίσης ότι μετά από αίτηση, τα κράτη μέλη μπορούν να αρχίσουν διαπραγματεύσεις με σκοπό την επίτευξη διμερών ή πολυμερών συμφωνιών σχετικά με την αναγνώριση της ισοδυναμίας των υγειονομικών μέτρων.

Το σχέδιο συμφωνίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κοινότητας το οποίο διαβίβασε η Επιτροπή στο Συμβούλιο ((COM(97)566 τελικό. )), και στο οποίο αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, καλύπτει τα υγειονομικά μέτρα που αφορούν τις εμπορικές συναλλαγές ορισμένων ζώων και ζωικών προϊόντων. Τα μέτρα σχετικά με τα κατάλοιπα των φαρμάκων (π.χ. ορμόνες και αντιβιοτικά) δεν υπάγονται επί του παρόντος στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας συμφωνίας, άρα υπάγονται στη νομοθεσία σχετικά με τις εμπορικές συναλλάγες κάθε συμβαλλόμενου μέρους.

Ο σκοπός του σχεδίου συμφωνίας είναι να διευκολύνει τις εμπορικές συναλλαγές ζώντων ζώων και ζωικών προϊόντων μεταξύ των μερών, καθιερώνοντας, στο μέτρο του δυνατού, μηχανισμό αναγνώρισης της ισοδυναμίας των υγειονομικών μέτρων και πλαίσιο εργασίας το οποίο να επιτρέπει την επίτευξη ισοδυναμίας σε άλλους τομείς. Για κάθε ένα από τα μέρη, η ισοδυναμία μπορεί να γίνει αποδεκτή μόνον εάν το σχετικό συμβαλλόμενο μέρος πειστεί ότι οι συμφωνημένοι όροι των εμπορικών συναλλαγών αντιστοιχούν με το επίπεδο υγειονομικής προστασίας που έχει επιλέξει. Σε όλες τις περιπτώσεις, το κράτος μέλος εισαγωγής έχει το δικαίωμα να καθορίσει εάν τα μέτρα του κράτους μέλους εξαγωγής αντιστοιχούν με το δικό του επίπεδο προστασίας. Βάσει των συμφωνιών του ΠΟΕ, τα δικαιώματα των μερών δεν επηρεάζονται από τις διατάξεις της παρούσας συμφωνίας, αλλά ο στόχος του σχεδίου συμφωνίας είναι η επίτευξη λύσεων αμοιβαίως αποδεκτών, αντί της δημιουργίας επιζήμιων εμπορικών συγκρούσεων.

Στο σχέδιο προβλέπονται διατάξεις σχετικά με την ανταλλαγή πληροφοριών για τα θέματα που αφορούν την παρούσα συμφωνία, συμπεριλαμβανομένων ειδικών διατάξεων για την κοινοποίηση των κρουσμάτων νόσων. Μία ρήτρα διασφάλισης επιτρέπει, επιπλέον, την λήψη μονομερών έκτακτων μέτρων για την προστασία της ανθρώπινης υγείας και της υγείας των ζώων.

Πρέπει να τονισθεί ότι τίποτα στο εν λόγω σχέδιο συμφωνίας δεν τροποποιεί τη βασική κοινοτική νομοθεσία. Οι ενδεχόμενες τροποποιήσεις θα πρέπει να πραγματοποιηθούν από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο βάσει του άρθρου 100Α της συνθήκης ΕΚ.

Κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου στις 16 και 17 Μαρτίου 1998, η συμφωνία εγκρίθηκε ομοφώνως με διαδικαστικές εγγυήσεις όσον αφορά την υπογραφή της συμφωνίας.