ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3196/97 υποβολή: Patricia McKenna (V) προς την Επιτροπή (16 Οκτωβρίου 1997)

Θέμα: Ρύπανση των υδάτων στην Ιρλανδία

Μία οργάνωση της Δυτικής Ιρλανδίας, η Carra Mask Angling Federation, υπέβαλε πρόσφατα στην Επιτροπή σύσταση σχετικά με την ανάπτυξη πρωτοβουλιών από την ιρλανδική κυβέρνηση για τον περιορισμό της υπερβολικής χρήσης φωσφάτων στη γεωργία, η οποία προκάλεσε σοβαρή ρύπανση των υδάτων.

Η σύσταση αυτή υποβλήθηκε ως απάντηση σε έγγραφο που δημοσίευσε το Ιρλανδικό Υπουργείο Περιβάλλοντος, στο οποίο περιγράφεται η στρατηγική για τη διαχείριση των ποταμών και των λιμνών της Ιρλανδίας (Managaing Ireland's Rivers and Lakes).

Η Angling Federation υποστηρίζει ότι ο καλύτερος τρόπος για να περιορισθεί η ρύπανση των υδάτων είναι η εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», μέσω της επιβολής φόρου για τη χρησιμοποίηση φωσφάτων, πράγμα το οποίο θα οδηγούσε σε δραστική μείωση της χρήσης τους στη γεωργία.

Έχοντας υπόψη ότι μεγάλο μέρος της κοινοτικής νομοθεσίας διαπνέεται από την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», είναι σε θέση η Επιτροπή να μας πει εάν προτίθεται να υποστηρίξει την επιβολή ενός τέτοιου φόρου; Είναι σε θέση, επίσης, η Επιτροπή να μας γνωστοποιήσει τί πρωτοβουλίες προτίθεται να αναλάβει βάσει των συστάσεων της Carra Mask Angling Federation;

Απάντηση της κας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής (20 Νοεμβρίου 1997)

Στο πέμπτο πρόγραμμα δράσης της Κοινότητας, «Στόχος η αειφορία» ((ΕΕ C 140 της 11.5.1996. )), προβλέπονται διάφορες συμπληρωματικές προσεγγίσεις στο θέμα της περιβαλλοντικής ρύπανσης, όπως ο καθορισμός οριακών τιμών για τις εκπομπές και κριτήρια ποιότητας των υδάτων, ενώ ενισχύεται η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει».

Με την προτεινόμενη οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα ((ΕΕ C 184 της 17.6.1997. )) θα υποχρεούνται τα κράτη μέλη να επιτύχουν καλή κατάσταση των υδάτων τους (επιφανειακά και υπόγεια) έως το 2010, και ακολουθώντας συνδυασμένη προσέγγιση των οριακών τιμών για τις εκπομπές και των στόχων για την ποιότητα των υδάτων, να καθιερώσουν και να εφαρμόσουν νομοθετικώς δεσμευτικά προγράμματα μέτρων στις περιπτώσεις όπου για τον εκάστοτε υδάτινο πόρο δεν έχει ακόμη επιτευχθεί ο στόχος της καλής κατάστασης. Στην πρόταση αναφέρεται πάντως ότι, έπειτα από μια πρώτη φάση τελών «ανάκτησης του πλήρους κόστους» για υπηρεσίες σχετικές με τα ύδατα, η Επιτροπή προτείνει επίσης κατά περίπτωση μέτρα αναφορικά με τις δαπάνες των επιπτώσεων, τόσο περιβαλλοντικές όσο και σχετικά με τους πόρους.

Εξάλλου, στην ανακοίνωσή της για τους περιβαλλοντικούς φόρους και τέλη στην ενιαία αγορά ((COM (97) 9 τελικό. )), η Επιτροπή εξέφρασε την υποστήριξή της υπέρ της ευρύτερης χρήσης φορολογικών μέτρων από τα κράτη μέλη ώστε η περιβαλλοντική πολιτική να καταστεί αποτελεσματικότερη και οικονομικά αποδοτική στο βαθμό που οι εν λόγω περιβαλλοντικοί φόροι και τέλη χρησιμοποιούνται και εφαρμόζονται κατά τρόπο που συμβιβάζεται με την κοινοτική νομοθεσία. Στην εν λόγω ανακοίνωση καθορίζονται οι βασικοί όροι και προϋποθέσεις (δυνατότητες και περιορισμοί) για την εν λόγω συμβατότητα των φορολογικών μέσων με το πλαίσιο της ενιαίας αγοράς. Δεν εξετάζονται τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα ως προς την οικονομική απόδοση και την περιβαλλοντική αποτελεσματικότητα από τη χρήση περιβαλλοντικών τελών σε επίπεδο κράτους μέλους. Ωστόσο, η Επιτροπή τάσσεται εν γένει υπέρ του πεδίου εφαρμογής τους προς την κατεύθυνση οικονομικά αποδοτικότερης περιβαλλοντικής πολιτικής και αναγνωρίζει ότι οι περιβαλλοντικοί φόροι και τα τέλη μπορούν να αποτελέσουν ενδεδειγμένο τρόπο υλοποίησης της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», με τη συμπερίληψη του περιβαλλοντικού κόστους στην τιμή των προϊόντων και των υπηρεσιών.

Τέλος, με την οδηγία 76/464/ΕΟΚ ((ΕΕ C 129 της 18.5.1976, σελ 23. )) του Συμβουλίου σχετικά με τις απορρίψεις επικινδύνων ουσιών, υποχρεώνονται τα κράτη μέλη να καθιερώσουν και να εφαρμόζουν προγράμματα αναφορικά με την περιστολή της ρύπανσης ορισμένων επικινδύνων ουσιών. Δεδομένου ότι οι φωσφορούχες ενώσεις συγκαταλέγονται μεταξύ των επικινδύνων ουσιών, καθώς και ότι η Ιρλανδία δεν έχει πλήρως καθιερώσει τα απαραίτητα προγράμματα, η Επιτροπή έχει κινήσει διαδικασία επί παραβάσει, σύμφωνα με το άρθρο 169 της συνθήκης ΕΚ.