ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2281/98

υποβολή: Paul Lannoye (V) προς την Επιτροπή

(13 Ιουλίου 1998)

Θέμα: Κατάλοιπα φυτοφαρμάκων στους γενετικώς τροποποιημένους φυτικούς οργανισμούς

Στις 3 Απριλίου 1996, η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε τη διάθεση στην αγορά διαγονιδιακής σόγιας με ανοχή στο ζιζανιοκτόνο glyphosate και στις 23 Ιανουαρίου 1997 η ίδια άδεια για το διαγονιδιακό αραβόστιο με ανοχή στο ζιζανιοκτόνο γλυφοσινικό αμμώνιο. Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει κατά το παρελθόν, το glyphosate και το γλυφοσινικό αμμώνιο χρησιμοποιούνται σήμερα στο μεταφυτρωτικό στάδιο για τις καλλιέργειες γενετικώς τροποποιημένης σόγιας στην πρώτη περίπτωση και για τις καλλιέργειες γενετικώς τροποποιημένου αραβόσιτου στη δεύτερη. Υπάρχει, επομένως, ο κίνδυνος τα φύτρα σόγιας και οι σπόροι αραβόσιτου που προέρχονται από διαγονιδιακές καλλιέργειες να περιέχουν κατάλοιπα του ζιζανιοκτόνου "τους" ή των μεταβολιτών του. Εξάλλου, σύμφωνα με ορισμένες πληροφορίες, διαξάγεται μάλλον αυτόν τον καιρό συζήτηση στο πλαίσιο του "Codex alimentarius" με βασική επιδίωξη την αύξηση του επιπέδου των ελαχίστων τιμών που αφορούν τα κατάλοιπα ζιζανιοκτόνων (μεταξύ των οποίων και το glyphosate) στα συστατικά τροφίμων.

1. Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει τις εν λόγω πληροφορίες σχετικά με τη διεξαγωγή συζήτησης στο πλαίσιο του "Codex alimentarius"; Εάν ναι, ποιά θέση υποστηρίζει σχετικώς η Ευρωπαϊκή Ένωση;

2. Μπορεί η Επιτροπή να με πληροφορήσει:

α) Ποιές ποσότητες καταλοίπων glyphosate βρέθηκαν στα φύτρα διαγονιδιακής σόγιας που παρουσιάζει ανοχή στο ζιζανιοκτόνο αυτό; Ποιοί μεταβολίτες του gylphosate ανιχνεύτηκαν, σε τι ποσότητα και ποιός είναι ο βαθμός τοξικότητάς τους; Ποιές ποσότητες καταλοίπων glyphosate και των μεταβολιτών του ανιχνεύονται γενικώς στη μη γενετικώς τροποποιημένη σόγια;

β) Ποιές ποσότητες καταλοίπων γλυφοσινικού αμμωνίου βρέθηκαν στους σπόρους διαγονιδιακού αραβόσιτου που παρουσιάζει ανοχή στο εν λόγω ζιζανιοκτόνο; Ποιοί μεταβολίτες του γλυφοσινικού αμμωνίου έχουν ανιχνευτές, σε τι ποσότητα και ποιός είναι ο βαθμός τοξικότητάς τους; Ποιές ποσότητες καταλοίπων γλυφοσινικού αμμωνίου ανιχνεύονται γενικώς στον μη γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο;

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής

(16 Σεπτεμβρίου 1998)

1. Η Επιτροπή γνωρίζει ότι, στην κοινή συνεδρίαση για τα κατάλοιπα των φυτοφαρμάκων (Joint Meeting on Pesticide Residues -JMPR), εξετάσθηκε το ζήτημα της τοξικολογίας του αμινομεθυλοφοσφονικού οξέος. Η σχετική έκθεση δεν έχει ακόμα εξετασθεί από την Επιτροπή Codex για τα κατάλοιπα των φυτοφαρμάκων (CCPR), όμως τα επίπεδα Codex του αμινομεθυλοφοσφονικού οξέος στον αραβόσιτο και στις ζωοτροφές αραβοσίτου, που προτείνονται στην προαναφερόμενη έκθεση, πρόκειται να συζητηθούν κατά την 31η συνεδρίαση του CCPR το 1999.

Η θέση της Κοινότητας όσον αφορά τα επίπεδα των καταλοίπων, είναι ότι θα πρέπει να καθοριστούν σε επίπεδα τα οποία να αντικατοπτρίζουν τις επιτρεπόμενες χρήσεις ελαχίστων ποσοτήτων φυτοπροστατευτικών προϊόντων οι οποίες είναι απαραίτητες για την επίτευξη της προσήκουσας προστασίας των σχετικών φυτών, εφαρμοσμένες κατά τρόπο ώστε η ποσότητα των καταλοίπων να είναι η κατά το δυνατόν μικρότερη, ιδίως υπό το πρίσμα της προστασίας του περιβάλλοντος και των ποσοτήτων που υπολογίζεται ότι λαμβάνονται δια της οδού της τροφοδοσίας. Αυτή είναι η βάση επί της οποίας καθορίζονται τα κοινοτικά μέγιστα επίπεδα καταλοίπων (ΜΕΚ), καθώς επίσης και η πολιτική στην οποία στηρίζεται η κοινοτική θέση κατά τις συζητήσεις σχετικά με τα προτεινόμενα επίπεδα στο πλαίσιο του Codex Alimentarius. Εντούτοις, η Κοινότητα επιμένει ότι θα πρέπει να υποβάλλεται πλήρης και αξιόπιστη πληροφόρηση σχετικά με τις επιτρεπόμενες χρήσεις και τα πορίσματα των υπό εποπτεία και πραγματικές συνθήκες δοκιμών, έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη για τον καθορισμό, τόσο των ΜΕΚ, όσο και των προτεινομένων επιπέδων Codex. Η Κοινότητα έχει επίσης προετοιμασθεί για να εξετάσει τον καθορισμό των ΜΕΚ ως όρια ανοχής σχετικά με τις εισαγωγές, επί τη βάσει της υποβολής αξιοπίστων στοιχείων.

2. α) Η Επιτροπή, επί του παρόντος, δεν συστήνει καμία αλλαγή σχετικά με το υφιστάμενο ΜΕΚ των 20 χιλιοστογράμμων ανά χιλιόγραμμο για τις γλυφοσικές ενώσεις στα σπέρματα σόγιας, το οποίο είχε καθορισθεί επί τη βάσει δεδομένων που αφορούσαν τις επιτρεπόμενες χρήσεις σε μη γενετικώς τροποποιημένες καλλιέργειες σε τρίτες χώρες, και είναι το ίδιο με αυτό του Codex. Επί τη βάσει της εξέτασης των διαθεσίμων στοιχείων, δεν προβλέπεται απαίτηση ΜΕΚ για γλυφοσικές ενώσεις, μεγαλύτερου από 20 χιλιοστόγραμμα ανά χιλιόγραμμο για γενετικώς τροποποιημένα σπέρματα σόγιας.

Το αμινομεθυλοφοσφονικό οξύ είναι ο κύριος μεταβολίτης των γλυφοσικών ενώσεων. Εκτιμάται ότι στα γενετικώς τροποποιημένα σπέρματα σόγιας ενδέχεται να εμφανίζεται ως κατάλοιπο κατά 50 % του καταλοίπου γλυφοσικών ενώσεων, ενώ στα μη γενετικώς τροποποιημένα σπέρματα σόγιας, η παρουσία του είναι αμελητέα. Η JMPR του 1997 είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το αμινομεθυλοφοσφονικό οξύ παρουσιάζει μικρή τοξικότητα, ενώ το τοξικολογικό του προφίλ είναι παρόμοιο με το προφίλ των γλυφοσικών ενώσεων. Για το άθροισμα των γλυφοσικών ενώσεων και του αμινομεθυλοφοσφονικού οξέος, έχει ορισθεί ως αποδεκτή ημερήσια τροφική πρόσληψη (ΑΗΤΠ) το φάσμα των 0-0,3 χιλιοστόγραμμα ανά χιλιόγραμμο.

Από τα στοιχεία τα οποία διαθέτει η Επιτροπή προκύπτει ότι, κατά γενικό κανόνα, το επίπεδο των καταλοίπων των γλυφοσικών ενώσεων στα μη γενετικώς τροποποιημένα σπέρματα σόγιας δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 7 χιλιοστόγραμμα ανά χιλιόγραμμο.

2. β) Η Επιτροπή δεν γνωρίζει αν το θέμα των γλυφοσινικών ενώσεων έχει συζητηθεί στα ίδια πλαίσια όπως το θέμα των γλυφοσικών ενώσεων και του αμινομεθυλοφοσφονικού οξέος. Το 1997, είχε καθορισθεί επίπεδο Codex των 0,1 χιλιοστογράμμων ανά χιλιόγραμμο για το γλυφοσινικό αμμώνιο για τον αραβόσιτο, ενώ το 1991 είχε καθορισθεί ΑΗΤΠ 0,02 χιλιοστογράμμων ανά χιλιόγραμμο. Μέχρι σήμερα δεν έχει καθορισθεί κανένα εναρμονισμένο κοινοτικό ΜΕΚ για τις γλυφοσινικές ενώσεις. Κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη δύνανται να καθορίζουν, στο εθνικό τους επίπεδο, ΜΕΚ για αυτήν τη δραστική ουσία, λαμβάνοντας υπόψη τα κατάλοιπα τα οποία αντιστοιχούν στις νέες επιτρεπόμενες χρήσεις των γλυφοσινικών ενώσεων που περιέχονται στα φυτοπροστατευτικά προϊόντα στον γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο.