ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2628/02

υποβολή: Alexandros Alavanos (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(18 Σεπτεμβρίου 2002)

Θέμα: Εκρηκτική άνοδος των τιμών των αγαθών στην Ελλάδα

Μετά την εισαγωγή του ευρώ, στην Ελλάδα αλλά και σε άλλα κράτη-μέλη έχει σημειωθεί μεγάλη και με μόνιμα χαρακτηριστικά άνοδος των τιμών όλων των βασικών αγαθών και των δημόσιων και ιδιωτικώνπηρεσιών, με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι και οι πολίτες που βλέπουν το εισόδημά τους να συρρικνώνεται να κινητοποιούνται με μποϊκοτάρισμα της αγοράς.

Δεδομένου ότι ο αρμόδιος Επίτροπος κ. Solbes Mira σε προηγούμενη ερώτησή μου (Ε-2639/01(1)) είχε απαντήσει ότι η εισαγωγή του ευρώ βραχυπρόθεσμα δεν θα είχε παρά μόνο μια ασήμαντη επίδραση στον πληθωρισμό, ενώ μεσοπρόθεσμα θα συνέβαλε σε καλύτερο έλεγχο των τιμών, ερωτάται η Επιτροπή:

1. Έχει ερευνήσει που οφείλονται οι μεγάλες ανατιμήσεις που έχουν παρατηρηθεί στην Ελλάδα· Έχειπάρξει ανάλογου ύψους κερδοσκοπική αύξηση των τιμών στις άλλες χώρες μέλη·

2. Έχει ελέγξει αν οι ανατιμήσεις αυτές αποτυπώνονται στον δείκτη τιμών καταναλωτή που ανακοινώνουν τα κράτη-μέλη·

3. Μελετά προτάσεις σαν αυτή πουπέβαλε η Ιταλία για την έκδοση χαρτονομίσματος του 1 ευρώ· Πώς προτίθεται να διασφαλίσει την σταθερότητα των εισοδημάτων που πλήττονται από τις κερδοσκοπικές και μη ανατιμήσεις

(1) ΕΕ C 115 E της 16.5.2002, σελ. 136.

Απάντηση του κ. Solbes Mira εξ ονόματος της Επιτροπής

(22 Οκτωβρίου 2002)

1. Στο γενικό πλαίσιο της αξιολόγησης της οικονομικής κατάστασης στα κράτη μέλη και της κατάρτισης μακροοικονομικών προβλέψεων, η Επιτροπή παρακολουθεί τις εξελίξεις των τιμών σε τακτική βάση κυρίως μέσω του εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ), ο οποίος σκοπό έχει να εξασφαλίσει ένα ικανοποιητικό βαθμό σύγκρισης μεταξύ των κρατών μελών, αλλά και μέσω άλλων δεικτών τιμών που αναπτύσσονται σε εθνικό επίπεδο. Στην Ελλάδα, τους τελευταίους μήνες του 2001 και το πρώτο τρίμηνο του 2002 παρατηρήθηκε μία επιτάχυνση του ρυθμού αύξησης τόσο του ΕνΔΤΚ όσο και του ΔΤΚ (εθνικός δείκτης τιμών καταναλωτή). Μεταξύ των παραγόντων που επηρέασαν τις εξελίξεις των τιμών την περίοδο αυτή ήταν οι παρατεταμένες και ασυνήθιστα δυσμενείς καιρικές συνθήκες που προκάλεσαν μία εντυπωσιακή αύξηση των τιμών των μη επεξεργασμένων τροφίμων και ιδίως των νωπών φρούτων και λαχανικών. Επιπλέον, σύμφωνα με ορισμένες εθνικές έρευνες, οι στρογγυλοποιήσεις προς τα άνω των τιμών των αγαθών και τωνπηρεσιών, μετά την έναρξη χρησιμοποίησης του ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2002, μπορεί να συνέβαλαν επίσης στην αύξηση των τιμών καταναλωτή. Ωστόσο, κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2002 παρατηρήθηκε επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης των περισσότερων δεικτών χάρη στην πιο συγκρατημένη πορεία των βασικών δεικτών· αυτές οι θετικές εξελίξεις ενδέχεται να συνεχιστούν για τοπόλοιπο διάστημα του 2002, παρόλο που οι εξωτερικές εξελίξεις, και ιδίως οι τιμές του πετρελαίου, προκαλούν αβεβαιότητα. Εν γένει, η μετάβαση στο ευρώ φαίνεται να έχει οδηγήσει σε περιορισμένη αύξηση του πληθωρισμού σε συνολικό επίπεδο. Ωστόσο, σε ορισμένα κράτη μέλη, ορισμένες κατηγορίες καταναλωτικών προϊόντων καιπηρεσιών παρουσίασαν πράγματιψηλότερο επίπεδο πληθωρισμού από ό,τι αναμενόταν. Το φαινόμενο αυτό ενίσχυσε την αντίληψη του κοινού για μεγάλες αυξήσεις του πληθωρισμού σε συνολικό επίπεδο.

2. Η Eurostat λαμβάνει κάθε μήνα από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδας μία σειρά δεικτών τιμών για καταναλωτικά αγαθά καιπηρεσίες με βάση εναρμονισμένους ορισμούς και κανόνες. Η Eurostat έχει δώσει συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές για τον τρόποπολογισμού του εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή στη ζώνη του ευρώ κατά τη μετάβαση στο ευρώ. Οι κατευθύνσεις αυτές τηρήθηκαν από την Ελλάδα. Οι δημοσιευμένες αναλύσεις της Eurostat για τον πληθωρισμό που συνδέεται με τη μετάβαση στο ευρώ στηρίζονται σε στοιχεία για τη ζώνη του ευρώ ως σύνολο και όχι σε στοιχεία για κάθε μεμονωμένο κράτος μέλος. Η Eurostat δεν έχει πραγματοποιήσει συγκεκριμένες έρευνες για τα αίτια των πρόσφατων αυξήσεων των τιμών στην Ελλάδα ή σε οποιαδήποτε άλλα μεμονωμένα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ.

3. Η επιλογή της ονομαστικής αξίας των χαρτονομισμάτων είναι αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η απόφαση να εκδοθούν επτά χαρτονομίσματα από 5 ως 500 ευρώ λήφθηκε μετά από τέσσερα χρόνια διεξοδικών συζητήσεων στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας για την εκτύπωση και την έκδοση ενός χαρτονομίσματος της ευρωπαϊκής τράπεζας, που συστάθηκε το 1992 από την επιτροπή των διοικητών των κεντρικών τραπεζών. Στις έρευνες του ευρωβαρομέτρου που πραγματοποιήθηκαν από τις αρχές του έτους διαπιστώνεται ότι τα χαρτονομίσματα έτυχαν πολύ καλής αποδοχής από τους ευρωπαίους πολίτες και δεν διαφαίνεται καμία επιθυμία μεταβολής της σειράς. Εξάλλου, το ενδεχόμενο έκδοσης χαρτονομισμάτων 1 ή 2 ευρώ δενποστηρίχθηκε πραγματικά από καμία άλλη χώρα εκτός από την Ελλάδα και την Ιταλία και μάλιστα, ορισμένες φορές, προκάλεσε σοβαρές αντιρρήσεις (π.χ. 68 % των Γάλλων έχουν αντίθετη άποψη).