ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2685/00

υποβολή: Armando Cossutta (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(1 Σεπτεμβρίου 2000)

Θέμα: Αναστολή της αναβλητικής απόφασης επί των ΓΤΟ

Λαμβάνονταςπόψη την ισχύ της αρχής της προφύλαξης η οποία θεμελιώθηκε από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, της παρουσίας επιστημονικών απόψεων που αποτρέπουν τη διάδοση των ΓΤΟ δεδομένου ότι αγνοούνται τα αποτελέσματά τους επί της ανθρώπινηςγείας, και την απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στην περίπτωση ToolsAlpha κατά του Βασιλείου της Σουηδίας, σύμφωνα με την οποία οι κατά προτεραιότητα στόχοι, τέτοιοι όπως η δημόσιαγεία επιβάλλουν την έγκριση κανόνων οι οποίοι περιορίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, και θεωρούντες ότι στην παρούσα φάση, οι συνθήκες νομικής και οικονομικής ευθύνης δεν έχουν αποσαφηνισθεί για ενδεχόμενες βλάβες οι οποίες προκαλούνται από τους ΓΤΟ, ιδιαίτερα από τις επιχειρήσεις παραγωγής.

Μπορεί η Επιτροπή να αναφέρει:

1. Με βάση ποια νέα επιστημονικά στοιχεία αποφάσισε να αναστείλει την αναβλητική απόφαση για τις εγκρίσεις εισαγωγής γενετικά τροποποιηθέντων οργανισμών;

2. Ποιεςγειονομικές εγγυήσεις παρασχέθηκαν στους πολίτες της Ένωσης σχετικά με το θέμα της εισαγωγής διαγονιδιακών καλλιεργειών στο έδαφος της Ένωσης;

3. Εάν προτίθεται να αναλάβει την ευθύνη των ζημιών που θα προκύψουν από βιολογικές μολύνσεις εξαιτίας των αποφάσεων περί ων ο λόγος ή εάν προτίθεται να τη μεταφέρει στα κράτη μέλη ή ακόμα στις παραγωγούς επιχειρήσεις;

Απάντηση της κ. Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(18 Οκτωβρίου 2000)

Λόγω της ανησυχίας που προκαλεί αυτό το ζήτημα στους πολιτικούς κύκλους και στο κοινό, τα κράτη μέλη διστάζουν όλο και περισσότερο να εγκρίνουν νέα προϊόντα γενετικά τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) και η διαδικασία έγκρισης κατά συνέπεια έχει περιπέσει σε αδράνεια. Αυτή η κατάσταση έχει χαρακτηριστεί ως μορατόριο παρόλο που δεν αποτελεί επίσημη απαγόρευση των ΓΤΟ.

Στόχος της Επιτροπής, όπως συζητήθηκε στη συνεδρίασή της της 12ης Ιουλίου 2000, είναι να επαναδρομολογηθεί η διαδικασία χορήγησης εγκρίσεων με βάση κανονιστικό πλαίσιο το οποίο να εγγυάται το ανώτατο επίπεδο προστασίας της δημόσιαςγείας και του περιβάλλοντος και το οποίο να επιτρέπει στους πολίτες να έχουν πλήρη επίγνωση όταν προβαίνουν σε επιλογές σχετικά με αγορά και κατανάλωση προϊόντων ΓΤΟ. Η διαδικασία έγκρισης βασίζεται στην πλήρη αξιολόγηση των κινδύνων για τηνγεία του ανθρώπου και για το περιβάλλον και, όπου είναι απαραίτητο, ζητείται η γνώμη των επιστημονικών επιτροπών για επικύρωση της επιστημονικής βάσης. Γνωστοποίηση σχετική με ΓΤΟ προωθείται μόνο όταν τα επιστημονικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι δεν συντρέχει κανένας λόγος για να θεωρηθεί ότι ο ΓΤΟ θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις στηνγεία του ανθρώπου και στο περιβάλλον.

Η προσέγγιση που προτείνει η Επιτροπή, μόλις θα έχει οριστικοποιηθεί η διαδικασία συνδιαλλαγής για αναθεώρηση της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 23ης Απριλίου 1990 για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον(1), θα αποτελέσει ένα πρώτο βήμα προς εποικοδομητικότερη και πλέονπεύθυνη στρατηγική σχετικά με τους ΓΤΟ, και τη βιοτεχνολογία γενικότερα.

Η εισαγωγή και εμπορική διάθεση των ΓΤΟ στην Κοινότητα απαιτεί έγκριση βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας. Η οδηγία 90/220/ΕΟΚ καλύπτει και τις πειραματικές ελευθερώσεις και την εμπορική διάθεση ΓΤΟ. Θέτει ως προαπαιτούμενο για τηνποβολή αίτησης για ελευθέρωση να έχει εκτελεστεί πλήρης αξιολόγηση των κινδύνων για τηνγεία του ανθρώπου και για το περιβάλλον.

Στόχος της αξιολόγησης των κινδύνων, η οποία εκτελείται για κάθε χωριστή περίπτωση, είναι να προσδιοριστούν και να αξιολογηθούν οι πιθανές δυσμενείς επιπτώσεις των ΓΤΟ, άμεσες είτε έμμεσες, βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες, στηνγεία του ανθρώπου και στο περιβάλλον, τις οποίες ενδεχομένως επιφέρει η σκόπιμη ελευθέρωση ΓΤΟ ή η εμπορική κυκλοφορία τους. Η αξιολόγηση των κινδύνων διενεργείται με σκοπό να προσδιοριστεί εάν απαιτούνται μέτρα διαχείρισης του κινδύνου και, όταν απαιτούνται, ποιές μέθοδοι ενδείκνυται να χρησιμοποιηθούν.

Για να χορηγηθεί έγκριση πρέπει να μην συντρέχει κανένας λόγος να πιστέψει κανείς ότι η ελευθέρωση θα έχει δυσμενή επίπτωση στηνγεία του ανθρώπου ή στο περιβάλλον όταν τηρούνται οι όροι βάσει των οποίων έχει χορηγηθεί η άδεια.

Το ζήτημα της ευθύνης σε περίπτωση βλάβης στηνγεία ή την περιουσίαπάγεται στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας του Συμβουλίου 85/374/ΕΟΚ της 25ης Ιουλίου 1985(2), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 1999/34(3), η οποία αφορά θέματα ευθύνης λόγω ελαττωματικών προϊόντων. Η οδηγία επιβάλλει στον παραγωγό (ή στον εισαγωγέα) ενός ελαττωματικού προϊόντος να αναλάβει την ευθύνη και απαιτεί να εφαρμόζεται η αρχή της κοινής ευθύνης όταν περισσότερα άτομα είναιπεύθυνα για την ίδια βλάβη. Ως παραγωγός θεωρείται ο κατασκευαστής ενός τελικού προϊόντος, ο παραγωγός κάθε πρώτης ύλης ή ο κατασκευαστής ενός συστατικού καθώς και κάθε πρόσωπο που εμφανίζεται ως παραγωγός του προϊόντος, επιθέτοντας σε αυτό την επωνυμία, το σήμα ή κάθε άλλο διακριτικό του σημείο.

Στο πλαίσιο της παρακολούθησης της Λευκής Βίβλου για την περιβαλλοντική ευθύνη(4), η Επιτροπή σκοπεύει να εκπονήσει οδηγία-πλαίσιο η οποία θα αφορά την περιβαλλοντική ευθύνη γενικότερα, όπου θα συμπεριλαμβάνεται κάθε ενδεχόμενη βλάβη στο περιβάλλον προκαλούμενη από ΓΤΟ.

(1) ΕΕ L 117 της 8.5.1990.

(2) ΕΕ L 210 της 7.8.1985.

(3) ΕΕ L 141 της 4.6.1999.

(4) COM(2000)66 τελικό.