ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2954/01

υποβολή: Charles Tannock (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(25 Οκτωβρίου 2001)

Θέμα: Κοινή πολιτική μετανάστευσης μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στις ΗΠΑ

Έχονταςπόψη τη μεγάλη κατάχρηση των διατάξεων για τη χορήγηση ασύλου στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα τελευταία χρόνια, την ανάγκη διατήρησης της κρατικήςποστήριξης προς τους πραγματικούς πρόσφυγες και το γεγονός ότι μετά τις πρόσφατες επιθέσεις στις ΗΠΑ, είναι ακόμα πιο ζωτική η ανάγκη να διασφαλίσουμε ότι μόνο εκείνοι που δικαιούνται από νομική άποψη θα πρέπει να παραμένουν στην Ευρώπη, αποδέχεται η Επιτροπή το γεγονός ότι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους οι δουλέμποροι συνεχίζουν να θεωρούν επικερδή την εμπορία ανθρώπων και για τον οποίο τόσο πολλοί άνθρωποι ζουν παράνομα (όπως αυτοί που η αίτησή τους για χορήγηση ασύλου δεν έγινε δεκτή και μετά εξαφανίσθηκαν εντός της Κοινότητας) στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι διότι δενπάρχει πολιτική θέληση στην Ευρώπη για εφαρμογή του νόμου και αποπομπή αυτών που δικαιούνται ασύλου ή που παραμένουν παράνομα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

Εάν ναι, δεν εκτιμά η Επιτροπή ότι θα πρέπει οπωσδήποτε ναπάρξει μια νέα κοινή πολιτική για τη μετανάστευση που θα εξασφαλίζει τουλάχιστον ότι:

- θα καταρτισθεί κατάλογος από το Συμβούλιο, των κρατών που δεν ασκούν κρατικές διώξεις·

- τα κράτη μέλη θα συμφωνήσουν σε ένα νέο ορισμό του ασύλου, θα θέσουν σε λειτουργία παρόμοιες διαδικασίες προσφυγής και θα εφαρμόσουν μηχανισμούς αποπομπής των ατόμων που οι αιτήσεις τους κρίνονται αβάσιμες και αυτό θα πρέπει να γίνεται σεβαστό από τα άλλα κράτη μέλη·

- θα ασκούνται οικονομικές και πολιτικές πιέσεις από την Ένωση στα κράτη που αρνούνται να δεχθούν πίσω τους πολίτες τους διότι δεν διαθέτουν τα απαραίτητα έγγραφα και θα εφαρμοσθούν ποινικές κυρώσεις για εκείνους που η αίτησή τους απερρίφθη ως αβάσιμη ή αρνούνται να συνεργασθούν με τις νόμιμες αρχές για την ταυτοποίηση της χώρας προέλευσής τους·

- κανένα κράτος μέλος δεν θα έχει νόμους κατά της απέλασης μη ευρωπαίων πολιτών που δεν τους χορηγήθηκε καθεστώς πολιτικού πρόσφυγα·

Δεν θεωρεί επίσης η Επιτροπή ότι είναι προς όφελος της Ένωσης η επίδειξη ευελιξίας σχετικά με τη νομική βάση για κάθε κοινή πρόταση που θα αφορά ενισχυμένη συνεργασία ούτως ώστε χώρες όπως το ΗΒ που δεν έχουν μεταβιβάσει την αρμοδιότητά τους για τον έλεγχο της μετανάστευσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, να είναι ελεύθερες να συμφωνήσουν σχετικά με διακυβερνητικά μέτρα στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συνεργασίαςπέρ του συμφέροντος της Ένωσης ως συνόλου·

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(8 Ιανουαρίου 2002)

Υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που ενθάρρυναν τη μεταφορά λαθρομεταναστών και την εμπορία ανθρώπων στην Ένωση κατά τα τελευταία έτη. Για το λόγο αυτό στην πρόσφατη ανακοίνωσή της για μία κοινή πολιτική κατά της παράνομης μετανάστευσης(1), η Επιτροπή διατύπωσε προτάσεις για ειδικό σχέδιο δράσης που θα συντονίζει και θα ενισχύει τις ενέργειες των κρατών μελών σε ορισμένους τομείς προκειμένου να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικότερα και με μεγαλύτερη συνοχή τα βασικά θέματα. Στα θέματα αυτά περιλαμβάνονται η πολιτική θεωρήσεων, η ανταλλαγή πληροφοριών και ανάλυση, τα μέτρα πριν από τα σύνορα, η ανάπτυξη ευρωπαϊκής μεθοριακής φρουράς, η ενίσχυση της αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας και τα μέτρα για την αντιμετώπιση της παράνομης εργασίας καθόσον η τελευταία ενθαρρύνει επίσης την παράνομη μετανάστευση.

Όσον αφορά τις πολιτικές των κρατών μελών στο θέμα του επαναπατρισμού, το Αξιότιμο Μέλος πρέπει να έχειπόψη ότι σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε η Eurostat για τους επαναπατρισμούς, ο αριθμός των ατόμων που απομακρύνθηκαν από την Ένωση είναι σημαντικός. Για παράδειγμα, κατά το έτος 2000, απομακρύνθηκαν 367 552 άτομα(2) ταυτόχρονα με 87 628ποβοηθούμενες εθελοντικές αποχωρήσεις(3). Ωστόσο, στο πλαίσιο μιας συνολικής πολιτικής της Ένωσης για το άσυλο και τη μετανάστευση, η Επιτροπή θεωρεί ότι το θέμα του επαναπατρισμού αξίζει να μελετηθεί επισταμένα προκειμένου να αναπτυχθεί μια ενιαία κοινοτική προσέγγιση η οποία θα λαμβάνειπόψη τις περίπλοκες πτυχές του. Προκειμένου να προωθήσει τον εν λόγω διάλογο, προετοιμάζει για τις αρχές του 2002 πράσινο βίβλο για την πολιτική του επαναπατρισμού η οποία θα περιλάβει προτάσεις για κοινά πρότυπα και μέτρα. Στο πλαίσιο αυτό το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε όρισε στις 15 και 16 Οκτωβρίου 1999 ως άλλο τομέα προτεραιότητας τη θέσπιση πολιτικής της Ένωσης για την επανεισδοχή. Οι διαπραγματεύσεις για συμφωνίες του είδους αυτού έχουν ξεκινήσει με τη Ρωσία, το Μαρόκο, το Πακιστάν, την Κεϋλάνη, το Χονγκ Κονγκ και το Μακάο ενώ πρόσφατα τέθηκε σε εφαρμογή μια πρώτη συμφωνία με τη διοικητική περιφέρεια του Χονγκ Κονγκ.

Όσον αφορά το άσυλο, η Επιτροπή βασίζει τις ενέργειές της στο άρθρο 63 (πρώην άρθρο 73κ) της συνθήκης ΕΚ. Με βάση τα συμπεράσματα του Τάμπερε, η Επιτροπή διετύπωσε όλες τις νομοθετικές της προτάσεις για την πρώτη φάση της εναρμόνισης. Στην ανακοίνωσή της, του Νοεμβρίου 2000(4) Θέσπιση κοινής διαδικασίας παροχής ασύλου και ομοιόμορφου καθεστώτος σε όλη την Ένωση για τα άτομα στα οποία χορηγείται άσυλο που αποτελεί το μακροχρόνιο στόχο της Ένωσης για την εναρμόνιση στον εν λόγω τομέα, η Επιτροπή πρότεινε επιλογές, σενάρια και μεθόδους για να επιτευχθεί ο ιδιαίτερα φιλόδοξος αυτός στόχος. Η Επιτροπή εφιστά την προσοχή του Αξιότιμου Μέλους στην πρόσφατη ανακοίνωσή της του Νοεμβρίου 2001(5) σχετικά με την κοινή πολιτική ασύλου και την καθιέρωση ανοικτής μεθόδου συντονισμού που συμπληρώνει και ενισχύει τη νομοθετική διαδικασία. Μία από τις πέντε ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές που προτάθηκαν από την Επιτροπή αφορούν το θέμα του επαναπατρισμού. Η ανακοίνωση περιλαμβάνει επίσης την πρώτη έκθεση της Επιτροπής για την εφαρμογή της ανακοίνωσης του Νοεμβρίου 2000 και παρουσιάζει συνοπτικά την πολιτική της Ένωσης στον εν λόγω τομέα.

Επιπλέον, η Επιτροπή εξέδωσε έγγραφο εργασίας το οποίο θαποβάλλει στο Συμβούλιοπουργών δικαιοσύνης και εσωτερικώνποθέσεων (ΔΕΥ) στις 6-7 Δεκεμβρίου 2001, στο οποίοποδεικνύεται πώς μπορεί να διαφυλαχθεί η εσωτερική ασφάλεια και με παράλληλη τήρηση των διεθνώνποχρεώσεων προστασίας. Το έγγραφο αυτό αποτελεί τη βάση για περαιτέρω συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο καιποδεικνύει ορισμένες αλλαγές στηνφιστάμενη και προτεινόμενη κοινοτική νομοθεσία στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου.

Όσον αφορά τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου, η Επιτροπήπενθυμίζει στο Αξιότιμο Μέλος ότι, σύμφωνα με το πρωτόκολλο για τη θέση του που επισυνάπτεται στις συνθήκες, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετέχει στην έκδοση από το Συμβούλιο των προτεινόμενων μέτρων δυνάμει του τίτλου IV της συνθήκης ΕΚ και ότι κανένα από τα μέτρα ή τις διατάξεις αυτές δεν είναι δεσμευτικό ή εφαρμοστέο στο Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να γνωστοποιήσει, εντός τριών μηνών από τηνποβολή στο Συμβούλιο, την πρόθεση

να συμμετάσχει στην έκδοση και εφαρμογή οιωνδήποτε μέτρων που προτείνονται με τον τρόπο αυτό. Το Ηνωμένο Βασίλειο δύναται ακόμη, οποιαδήποτε στιγμή μετά την έκδοση τέτοιων μέτρων, να γνωστοποιήσει ότι επιθυμεί ναιοθετήσει το μέτρο. Η Επιτροπή, προς όφελος της ασφάλειας δικαίου,ποστηρίζει θερμά τη χρησιμοποίηση της γνωστής νομικής βάσης γιαποβολή προτάσεων στους εν λόγω τομείς.

(1) COM(2001)672 τελικό.

(2) Πηγή: Eurostat — δενπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία από IRL, NL και UK, λείπουν στοιχεία από B, DK και L.

(3) Πηγή: IOM — οι περισσότερες εθελοντικές αποχωρήσεις με βοήθεια πραγματοποιήθηκαν από τη Γερμανία (68 648 το 2000).

(4) COM(2000)755 τελικό.

(5) COM(2001)710 τελικό.