ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3175/02

υποβολή: Charles Tannock (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(7 Νοεμβρίου 2002)

Θέμα: Το ζήτημα του καθεστώτος οικονομίας της αγοράς για την Ουκρανία

Φέτος, κατά την Κοινή Δήλωση της Συνόδου Κορυφής της Κοπεγχάγης στις 4 Ιουλίου, επιβεβαιώθηκε ότι η ΕΕ βρίσκεται στη διαδικασία ανάλυσης των σχετικών πληροφοριών που αποτελεί το προοίμιο για τον καθορισμό του αν πρέπει ή όχι να χορηγηθεί το καθεστώς οικονομίας της αγοράς στην Ουκρανία. Η αρχική πρόθεση ήταν η λήψη απόφασης εντός έξι μηνών, αν και πλέον αναβλήθηκε για το Μάρτιο του 2003.

Θα μπορούσε η Επιτροπή ναποδείξει τα κριτήρια με βάση τα οποία θα γίνει μία τέτοια εκτίμηση· Το μέγεθος του κρατικού μεριδίου θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα ή απλά έναν από τους πολλούς παράγοντες και ποιο είναι το μέτρο σύγκρισης της οικονομικής κατάστασης στην Ουκρανία με λόγου χάρη αυτήν στη Ρωσία ή τη Ρουμανία που χρησιμοποιεί η Επιτροπή· Μπορεί η Επιτροπή να παράσχει ενδείξεις των τομέων της οικονομικής δραστηριότητας που απαιτούν τη μέγιστη βελτίωση σε περίπτωση που επιτευχθεί το καθεστώς οικονομίας της αγοράς·

Τελικά, μπορεί η Επιτροπή να παράσχει την εγγύηση ότι η απόφαση για το καθεστώς οικονομίας της αγοράς θα βασιστεί μόνο σε οικονομικούς λόγους και όχι στις οποιεσδήποτε πολιτικές δυσκολίες, παρά την αναγκαιότητα επίλυσης αυτών των δυσκολιών·

Τελικά, ως μακροπρόθεσμο στόχο, θεωρεί η Επιτροπή την ένταξη χωρών όπως η Ουκρανία (ή ακόμη και η Ρωσία, αν ενδεχομένως εκφράσει την επιθυμία της να ενταχθεί) στην Ευρωπαϊκή Ένωση ιδιαίτερα σημαντική ή θα προτιμούσε η Επιτροπή να παραμείνουν οι χώρες αυτές εκτός·

Απάντηση του κ. Lamy εξ ονόματος της Επιτροπής

(13 Δεκεμβρίου 2002)

Όπως γνωρίζει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, η Ένωση έχει σαφώς αναγνωρίσει την πρόοδο που σημείωσε η Ουκρανία στη μετάβαση προς ένα σύστημα που στηρίζεται στην αγορά κατατάσσοντας τη χώρα αυτή, από το 2000, μεταξύ των οικονομιών μετάβασης και όχι μεταξύ των χωρών που δεν έχουν οικονομία αγοράς. Το μέτρο αυτό επέτρεψε σε μεμονωμένες ουκρανικές επιχειρήσεις, οι οποίες λειτουργούν σύμφωνα με τα κριτήρια της αγοράς, να αντιμετωπίζονται ως τέτοιου τύπου επιχειρήσεις σε έρευνες αντιντάμπινγκ και μαρτυρεί τη συνεχήποστήριξη της Ένωσης στις μεταρρυθμίσεις που έχουν αναληφθεί στην Ουκρανία.

Η κοινή δήλωση που δημοσιεύθηκε μετά τη Διάσκεψη Κορυφής της Κοπεγχάγης (Ιούλιος 2002), ανέφερε ότι η Επιτροπή διεξάγει ανάλυση για να καθορίσει εάν η διαδικασία της οικονομικής μεταρρύθμισης στην Ουκρανία έχει προχωρήσει αρκετά ώστε να αιτιολογεί την κατάταξη της Ουκρανίας, στο σύνολό της ως οικονομίας αγοράς για τους στόχους της έρευνας όσον αφορά την εμπορική άμυνα, και ότι η ανάλυση αυτή πρόκειται να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό. Όταν η εν λόγω ανάλυση προχώρησε αρκετά ώστε να διαφωτίσει ένα πιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, ο Πρόεδρος της Επιτροπής ανήγγειλε, το Σεπτέμβριο του 2002, ότι η ανάλυση θα ολοκληρωθεί, το αργότερο, τον Μάρτιο του 2003. Το χρονοδιάγραμμα αυτό δεν είναι μόνο διαφανές αλλά είναι επίσης αρκετά φιλόδοξο, δεδομένου του σύνθετου χαρακτήρα του έργου αυτού.

Όπως είχε ανακοινωθεί στις αρχές του 2002, στην Ουκρανία, η ανάλυση αυτή διεξάχθηκε με βάση αντικειμενικά κριτήρια: βαθμός επίδρασης της κυβέρνησης στη χορήγηση πόρων και στις αποφάσεις των επιχειρήσεων· παρουσία στρεβλώσεων που προκαλεί το κράτος στη λειτουργία των επιχειρήσεων κατά την ιδιωτικοποίησή τους ή κατά την έξοδο από το συγκεντρωτικό σύστημα· ύπαρξη και εφαρμογή εταιρικού δικαίου διαφανούς και χωρίς εισαγωγή διακρίσεων, που εξασφαλίζει την κατάλληλη διαχείριση των επιχειρήσεων· ύπαρξη και εφαρμογή μιας συνεπούς αποτελεσματικής και διάφανους σειράς νόμων που εξασφαλίζουν το σεβασμό των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας και την ορθή λειτουργία του συστήματος χρεοκοπίας· ύπαρξη ενός πραγματικού χρηματοπιστωτικού τομέα που λειτουργεί ανεξάρτητα από το κράτος και ο οποίος, από νομική άποψη και στην πράξη, προσφέρει επαρκείς εγγυήσεις και αποτελεί το αντικείμενο κατάλληλου ελέγχου.

Όπως φαίνεται από τα προαναφερθέντα κριτήρια, η αξιολόγηση δεν εξετάζει απλώς προσεκτικά εάνπάρχουν πραγματικά οι απαραίτητες για τη λειτουργία μιας οικονομίας αγοράς νομικές δομές, άλλα εξετάζει επίσης εάν εφαρμόζονται στην πράξη και εάν η λειτουργία των επιχειρήσεων συμφωνεί με τις αρχές της αγοράς.

Η Επιτροπή πραγματοποιεί αυτήν την αξιολόγηση της οικονομίας αγοράς βάσει ανάλυσης για κάθε περίπτωση χωριστά. Όταν η αξιολόγηση αυτή ολοκληρωθεί, η Επιτροπή προτίθεται, εφόσον είναι αναγκαίο, να αναφέρει στις ουκρανικές αρχές τους τομείς στους οποίους πιστεύει ότι είναι απαραίτητο να επέλθουν βελτιώσεις προκειμένου να αντιμετωπιστεί η Ουκρανία ως πλήρης οικονομία αγοράς στον τομέα της εμπορικής άμυνας. Η Επιτροπή ενημερώνει επίσης τακτικά την Ουκρανία σχετικά με την πρόοδο που σημειώνεται στην εν λόγω ανάλυση.

Η απόφαση σχετικά με την κατάταξη ή όχι της Ουκρανίας στην κατηγορία των χωρών με οικονομία αγοράς θα γίνει σε συνάρτηση με οικονομικά και νομικά κριτήρια, παρά πολιτικά. Στην πράξη, ωστόσο, ο βαθμός στον οποίο μια οικονομία μπορεί να λειτουργεί ως οικονομία αγοράς εξαρτάται ιδιαίτερα από την πολιτική βούληση των αρχών να θεσπίσουν και να θέσουν σε εφαρμογή τους σχετικούς νόμους που εγγυώνται τις αρχές της αγοράς.

Όσον αφορά την ερώτηση του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου σχετικά με την μακροπρόθεσμη στρατηγική της Ουκρανίας, η συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας και η κοινή στρατηγική που εκπονήθηκε το 1998 με την Ουκρανία, θέτουν το πλαίσιο των σχέσεων της Ένωσης με τη χώρα αυτή. Σ' αυτήν τη βάση, και όπως επαναλήφθηκε στη Διάσκεψη Κορυφής Ένωσης-Ουκρανίας στην Κοπεγχάγη, στις 11 Ιουλίου 2002, η Ουκρανία πρέπει, καταρχάς, να επωφεληθεί πλήρως από τις δυνατότητες που της προσφέρει η συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας ώστε να διευκολυνθούν οι αμφίδρομες εμπορικές σχέσεις και επενδύσεις και να καταβληθούν επίσης όλες οι απαραίτητες προσπάθειες για την προσχώρηση στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου το συντομότερο δυνατό. Η Ένωσηποστηρίζει την Ουκρανία στη διαδικασία αυτή. Επιπλέον, έχουν αρχίσει συζητήσεις στο πλαίσιο της διεύρυνσης, προκειμένου να εξευρεθούν τρόποι ενίσχυσης των σχέσεων της Ένωσης με τους μελλοντικούς γείτονές της, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας.