ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3125/98

υποβολή: Astrid Thors (ELDR) προς το Συμβούλιο

(19 Οκτωβρίου 1998)

Θέμα: Η συμπεριφορά της ΕΕ κατά την πρόσφατη κρίση στην Αλβανία

Η πρόσφατη κρίση στην Αλβανία ξεκίνησε με τη δολοφονία βουλευτού της αντιπολίτευσης στις 12 Σεπτεμβρίου. Η πράξη αυτή οδήγησε σε σοβαρές συγκρούσεις στα Τίρανα, κατά τη διάρκεια των οποίων εβλήθη το κτίριο του Κοινοβουλίου και λεηλατήθηκε το Υπουργείο Δικαιοσύνης.

Οι πρώτοι διεθνείς οργανισμοί που έλαβαν θέση σε ό,τι αφορά την εν λόγω κρίση ήσαν το Συμβούλιο της Ευρώπης και ο ΟΑΣΕ. Η ΕΕ συμμετείχε μόνο σε σύντομη κοινή δήλωση της 14ης Σεπτεμβρίου. Κατόπιν τούτου, στις 19 Σεπτεμβρίου, η ΕΕ είχε την ευκαιρία να επισκεφθεί τα Τίρανα από κοινού με αντιπροσωπεία του ΟΑΣΕ και του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η ΕΕ συμμετείχε μόνο σε χαμηλό επίπεδο, χωρίς αξιοσημείωτα αποτελέσματα, πριν την κοινή δήλωση της 23ης Σεπτεμβρίου που εκπόνησαν το Συμβούλιο της Ευρώπης και ο ΟΑΣΕ. Όμως η ΕΕ διαθέτει σημαντική εκπροσώπηση στα Τίρανα, τόσο υπό μορφήν προσωπικού, όσο και κτιρίων. Παρόλα αυτά, οι προσπάθειες της ΕΕ για την επίλυση της κρίσης δεν ήσαν παρά ελάχιστες.

Ποιά μέτρα σκοπεύει να λάβει το Συμβούλιο για να διαδραματίσει ενεργητικότερο ρόλο σε ό,τι αφορά την κρίση στην Αλβανία, για να μην αφήσει να χαθεί και άλλη ευκαιρία και για να αναλάβει δράση ως αποφασιστικός παράγων στη διεθνή πολιτική σύμφωνα με τις φιλοδοξίες της ΚΕΠΠΑ;

Απάντηση

(18/19 Ιανουαρίου 1999)

Το Συμβούλιο λυπάται που η αξιότιμη κα Βουλευτής εκτιμά ως "ελάχιστες" τις προσπάθειες της ΕΕ για την επίλυση της κρίσης μετά τη δολοφονία ενός μέλους της κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης στις 12 Σεπτεμβρίου 1998 και θα ήθελε να την ενημερώσει σχετικά με το όλο μέγεθος των πρόσφατων δραστηριοτήτων της ΕΕ όσον αφορά την κατάσταση στην Αλβανία.

Στις 13 Σεπτεμβρίου, η Προεδρία, λόγω του επείγοντος της κατάστασης, εξέδωσε δήλωση για την Αλβανία στα Τίρανα, στην οποία, μεταξύ άλλων, καταδικάζει τις δολοφονίες του κου Hajdari και του σωματοφύλακά του, καλεί τις αλβανικές αρχές να διεξαγάγουν επειγόντως έρευνες για τις δολοφονίες, καλεί όλα τα αλβανικά κόμματα - ειδικότερα το Δημοκρατικό Κόμμα - να είναι συγκρατημένα στις δηλώσεις και πράξεις τους και επαναλαμβάνει την προθυμία της ΕΕ να συνεχίσει να βοηθά την Αλβανία.

Επιπλέον, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου των Υπουργών τηλεφώνησε στον Σαλί Μπερίσα στις 13 Σεπτεμβρίου για να τον ενημερώσει ως προς το περιεχόμενο της ως άνω δήλωσης και να τον προτρέψει να επιδείξει μέγιστη αυτοσυγκράτηση.

Στις 15 Σεπτεμβρίου, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου εξέδωσε ανακοίνωση στον τύπο με την οποία υποστηρίζει τις προσπάθειες του Προέδρου Rexhep Meidani ο οποίος προσπάθησε να καλέσει όλα τα κόμματα να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση.

Επιπλέον, στις 15 Σεπτεμβρίου η Προεδρία έστειλε τον Πρέσβη Grubmayr, ο οποίος είχε υπάρξει Μόνιμος Αντιπρόσωπος στον Προσωπικό Αντιπρόσωπο του Προέδρου του ΟΑΣΕ για την Αλβανία το 1997, ως Ειδικό Απεσταλμένο της Προεδρίας στην Αλβανία. Η εντολή που του δόθηκε ήταν να προωθήσει την κατάπαυση της βίας και να ενθαρρύνει όλες τις πολιτικές δυνάμεις στην Αλβανία να αρχίσουν εποικοδομητικές συζητήσεις προκειμένου να εξέλθει η Αλβανία από την κρίση.

Η Αποστολή Επιτήρησης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECMM) στην Αλβανία ενημερώνει καθημερινά το Συμβούλιο για τις πλέον πρόσφατες εξελίξεις στη χώρα ώστε το Συμβούλιο και τα όργανα εργασίας του να είναι ενημερωμένα όταν λαμβάνουν αποφάσεις.

Επιπλέον, η ΕΕ συνέβαλε στη δημιουργία της Ομάδας "Φίλοι της Αλβανίας" στις Βρυξέλλες, στις 30 Σεπτεμβρίου, η οποία θα συμπροεδρεύεται από τις Προεδρίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΑΣΕ.

Όσον αφορά τη Διεθνή Διάσκεψη για την Αλβανία που έγινε στα Τίρανα στις 30 Οκτωβρίου, το Συμβούλιο ενέκρινε θέση της ΕΕ η οποία στην ουσία αντανακλάται στα επιχειρησιακά συμπεράσματα της Διάσκεψης.

Κατά τη Διάσκεψη, το Συμβούλιο επιβεβαίωσε τη δέσμευσή του να βοηθήσει την Αλβανία στην πορεία της προς τη σταθεροποίηση, την ανασυγκρότηση και τον εκδημοκρατισμό, υπενθυμίζοντας, ωστόσο, ότι τη βασική ευθύνη στο θέμα αυτό την έχουν οι ίδιοι οι Αλβανοί. Οι σχέσεις μεταξύ ΕΕ και Αλβανίας θα προχωρήσουν με βάση τη Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας του 1992 και τη δήλωση για την έναρξη πολιτικού διαλόγου και οι δυνατότητες αυτού του πλαισίου θα αξιοποιηθούν πλήρως. Θα συνεχισθεί η παροχή βοηθείας κυρίως μέσω του προγράμματος PHARE με έμφαση στις προτεραιότητες που καθορίστηκαν μαζί με την αλβανική κυβέρνηση μετά την κρίση του 1997 και οι οποίες εξακολουθούν να υφίστανται (μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, συμπεριλαμβανομένων των τελωνείων, των δικαστικών και των αστυνομικών υπηρεσιών· μεγάλα έργα υποδομής/κατασκευή δρόμων, γεωργία, ανάπτυξη των δήμων και κοινοτήτων).

Επιπλέον, η ΕΕ θασυνεχίσει να παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια για τους πρόσφυγες του Κοσσυφοπεδίου στην Αλβανία. Για να μπορέσουν να εφαρμοστούν πλήρως τα υπό εκτέλεση προγράμματα βοήθειας, απαιτείται ταχεία πρόοδος στο θέμα της ασφάλειας και της δημόσιας τάξης. Η ΕΕ θα συνεχίσει να στηρίζει την αλβανική αστυνομία σε συνεργασία με τις ΔΕΕ/ΜΑΡΕ (Πολυεθνικό Συμβουλευτικό Αστυνομικό Στοιχείο), καθώς και τις αλβανικές τελωνειακές υπηρεσίες μέσω της Κοινοτικής Αποστολής Ενίσχυσης των Τελωνείων. Μελετάται ήδη η ενίσχυση αυτών των δραστηριότητων.