ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1347/02

υποβολή: Robert Evans (PSE) προς την Επιτροπή

(13 Μαΐου 2002)

Θέμα: Διατάξεις κοινωνικής ασφάλισης

Θα μπορούσε να διευκρινίσει η Επιτροπή την τωρινή κατάσταση αναφορικά με τιςποχρεώσεις των κρατών μελών έναντι των πολιτών τους που μετακομίζουν σε άλλη χώρα της ΕΕ όσον αφορά τη συνέχιση καταβολής επιδομάτων κοινωνικής ασφαλίσεως·

Έχω ένα ψηφοφόρο που λαμβάνει αποζημίωση αναπηρίας και επιθυμεί να μετακομίσει στο Βέλγιο, όπου θα ζήσει με τη σύντροφο του. Φαίνεται ότι δικαιούται να συνεχίσει να λαμβάνει επίδομα ανικανότητας για εργασία αλλά όχι αποζημίωση αναπηρίας.

Θα το διασαφηνίσει αυτό η Επιτροπή·

Απάντηση της κας Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Ιουνίου 2002)

Η Επιτροπή επιθυμεί να επιβεβαιώσει ότι, στο πλαίσιο της ελεύθερης διακίνησης των προσώπων εντός της Κοινότητας, τα κράτη μέλη πρέπει κατά κανόνα να καταβάλλουν παροχές κοινωνικής ασφάλισης που κτώνται σύμφωνα με τη νομοθεσία τους στους δικαιούχους που κατοικούν στο έδαφος άλλου κράτους μέλους. Αυτό ισχύει και για το βρετανικό επίδομα ανικανότητας.

Εντούτοις, οι κοινοτικοί κανόνες που συντονίζουν τα εθνικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης και ιδιαίτερα ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1408/71(1), προβλέπουν ορισμένες εξαιρέσεις από την αρχή της εξαγωγής, συγκεκριμένα στην περίπτωση ειδικών παροχών χωρίς συνεισφορά είτε για να καλύψουν συμπληρωματικά, εναλλακτικά ή επικουρικά την επέλευση οιουδήποτε κινδύνου είτε μόνον για να εξασφαλίσουν την ειδική προστασία των μειονεκτούντων ατόμων. Κατά συνέπεια, το σύστημα που καθιερώνεται από αυτόν τον κανονισμό προβλέπει ότι τέτοιες παροχές, εφόσον εμφαίνονται στον κατάλογο του παραρτήματος ΙΙα,πάγονται σε ειδικό σύστημα το οποίο μόνον εγγυάται ότι οι παροχές που περιγράφονται από τη νομοθεσία του κράτους μέλους παρέχονται στους δικαιούχους που κατοικούν στο έδαφός του(2). Ο κατάλογος αυτός περιλαμβάνει το βρετανικό επίδομα αναπηρίας.

Η ισχύς του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΟΚ) 1247/92 τέθηκεπό αμφισβήτηση στηνπόθεση C-20/96, Snares κατά Adjudication Officer. Το Δικαστήριο θέσπισε στηνπόθεση αυτή ότι οι τροποποιήσεις που εισάχθηκαν με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1247/92 σήμερα ισχύουν για την προστασία των συμφερόντων των διακινούμενων εργαζομένων σύμφωνα με το άρθρο 51 (σήμερα άρθρο 42) της συνθήκης ΕΚ. Αυτό συμβαίνει διότι ένα τέτοιο άτομο μπορεί να έχει δικαίωμα σ' αυτές τις ειδικές παροχές χωρίς συνεισφορά στο κράτος μέλος κατοικίας, χωρίς να έχει προηγουμένωςπαχθεί στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης αυτού του κράτους μέλους και το κράτος μέλος κατοικίας, σε κατάλληλες περιπτώσεις, θα πρέπει να λαμβάνειπόψη τις περιόδους απασχόλησης, κατοικίας και ασφάλισης που ολοκληρώθηκαν σε άλλο κράτος μέλος. Κατά συνέπεια το Δικαστήριο κατέληξε ότι ο κοινοτικός νομοθέτης είχε δικαίωμα να θέσει σε ισχύ τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1247/92. Αυτό το συμπέρασμα επιβεβαιώθηκε από το Δικαστήριο στηνπόθεση Partridge (C-297/96) στην παράγραφο 29, στηνπόθεση Jauch (C-215/99) στην παράγραφο 21 και στηνπόθεση Leclere (C-43/99) στην παράγραφο 32.

Στην απόφαση τηςπόθεσης Snares το Δικαστήριο, απαντώντας αποκλειστικά στο ερώτημα ισχύος του κοινοτικού κανονισμού (ΕΟΚ) 1247/92, επιβεβαίωσε κατ' αρχήν τη συμβατότητα μιας τέτοιας παρέκκλισης από την αρχή της εξαγωγιμότητας των επιδομάτων κοινωνικής ασφάλισης με τη συνθήκη ΕΚ, ιδιαίτερα στην περίπτωση οφέλους που συνδέεται στενά με ένα ειδικό οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο. Οι προϋποθέσεις για την εισαγωγή κάθε ειδικής παροχής στο παράρτημα ΙΙα σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά της κατά την εθνική νομοθεσία και, κατά συνέπεια, η ορθότητα κατά κανόνα της εισαγωγής των παροχών στο παράρτημα, δεν ελήφθησανπόψη από το Δικαστήριο. Εντούτοις, το Δικαστήριο συμπλήρωσε αυτήν την νομολογία με αποφάσεις που εκδόθηκαν στιςποθέσεις Jauch και Leclere. Σ' αυτές τις αποφάσεις το Δικαστήριο θέσπισε ότι η παρέκκλιση όσον αφορά την εξαγωγιμότητα που απορρέει από τη συμπερίληψη ορισμένων παροχών στο παράρτημα ΙΙα είναι ασύμβατη με την αρχή της ελεύθερης διακίνησης των εργαζομένων που θεσπίσθηκε από τη συνθήκη ΕΚ, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που πρόκειται για μη ειδικές παροχές αλλά σχετικές με παραδοσιακούς τομείς της κοινωνικής ασφάλισης.

Σύμφωνα με αυτήν την νομολογία, η Επιτροπή σήμερα εξετάζει κατά πόσον οι παροχές που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙα πληρούν πάντοτε τα κριτήρια που θέσπισε το Δικαστήριο για να δικαιολογήσει τη μη εξαγωγιμότητά τους. Η εξέταση αυτή αφορά όλες τις παροχές που περιλαμβάνονται στο παράρτημα καθώς και το βρετανικό επίδομα αναπηρίας. Εάν ορισμένες παροχές δεν ικανοποιούν τα εν λόγω κριτήρια, η Επιτροπή θα προτείνει στον κοινοτικό νομοθέτη να άρει από το παράρτημα ΙΙα εκείνες τις εγγραφές για τις οποίες κρίνει ότι δεν αιτιολογούνται πλέον για την παρουσίαση νομοθετικών τροπολογιών ή ακόμη και για την κίνηση διαδικασιών παράβασης.

(1) Κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΟΚ) 1408/71 της 14ης Ιουνίου 1971 περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς και τις οικογένειές τους που διακινούνται εντός της Κοινότητος (ΕΕ L 149 της 5.7.1971), ο οποίος ενημερώθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 118/97 της 2ας Δεκεμβρίου 1996, (ΕΕ L 28 της 30.1.1997).

(2) Βλέπε άρθρο 4(2)α και άρθρο 10(α) του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71, που εισάγεται με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1247/92 της 30ής Απριλίου 1992, (ΕΕ L 136 της 19.5.1992).