ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3898/02

υποβολή: Ilda Figueiredo (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(14 Ιανουαρίου 2003)

Θέμα: Κοινοτικές ενισχύσεις προς τις MME

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) αντιπροσωπεύουν το 99 % περίπου των 18 εκατομμυρίων επιχειρήσεων πουπάρχουν στην ΕΕ, χωρίς ναπολογίζεται σάυτές ο γεωργικός τομέας όπου κυριαρχούν οι μικρομεσαίες εκμεταλλεύσεις. Οι επιχειρήσεις αυτές απασχολούν το 66 % περίπου του συνολικού εργατικού δυναμικού και το 55 % περίπου του συνολικού όγκου του εμπορίου. Η κοινωνικοοικονομική βαρύτης τους είναι εμφανής, επίσης όμως η συμβολή τους στην ενεργοποίηση του επιχειρηματικού ιστού, την προώθηση της καινοτομίας και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Οι ΜΜΕ αντιμετωπίζουν δυσχέρειες και αδυναμίες συναφείς με τις διαστάσεις τους, κυρίως σε επίπεδο χρηματοδότησης, οι οποίες επιβαρύνονται λόγω της ύφεσης της οικονομικής δραστηριότητας σε συνδυασμό με την αυξανόμενη εντατικοποίηση του ανταγωνισμού. Οι δυσχέρειες αυτές είναι ακόμα μεγαλύτερες στις πλέον μειονεκτικές περιοχές της ΕΕ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, από το προηγούμενο δημοσιονομικό πλαίσιο 1994-99 επωφελήθηκαν 800 000 ΜΜΕ στην ΕΕ, που έλαβαν το 18 % του συνόλου των πιστώσεων των Διαρθρωτικών Ταμείων. Μεταξύ 1994 και 1998, από το πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και ανάπτυξης επωφελήθηκαν περίπου 15 000 ΜΜΕ, λαμβάνοντας το 20 % των συνολικών πιστώσεων. Το 1999, ο μηχανισμός ΜΜΕ ωφέλησε 54 336 ΜΜΕ στην ΕΕ, δημιουργήθηκαν 53 879 θέσεις εργασίας, με συνολικές επενδύσεις περίπου 3 800 εκατ. ευρώ. Εξέχουσας σημασίας είναι δύο όργανα που διαχειρίσθηκε το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων: ο μηχανισμός εγγυήσεων προς τις ΜΜΕ με 168 εκατ. ευρώ, περίπου, μεταξύ 1998 και 2000, και ο μηχανισμός προώθησης της ευρωπαϊκής τεχνολογίας.

Στο ανωτέρω πλάισιο επιθυμώ να ερωτήσω τα εξής:

1. Ποια ήταν η κατανομή του συνόλου των κοινοτικών ενισχύσεων για τις ΜΜΕ και ποιός ο συνολικός αριθμός των ΜΜΕ που επωφελήθηκαν, ανά κράτος μέλος, κατά την περίοδο 1994-1999 και κατά την περίοδο 2000-2001· ποια η κατανομή των επενδύσεων, οι επιχειρήσεις που επωφελήθηκαν και οι νέες θέσεις απασχόλησης που δημιουργήθηκαν μέσω του μηχανισμού ΜΜΕ, ανά κράτος μέλος, μεταξύ 1999 και 2001.

2. Πόσες πορτογαλικές ΜΜΕ έχουν, μέχρι στιγμής, επωφεληθεί από τον μηχανισμό εγγυήσεων προς τις ΜΜΕ και τον μηχανισμό προώθησης της ευρωπαϊκής τεχνολογίας· Ποιό είναι το ύψος των ενισχύσεων και ποια η εκτίμηση της Επιτροπής για τους μηχανισμούς αυτούς στην Πορτογαλία·

3. Ποιοι μηχανισμοί και κοινοτικές ενισχύσειςφίστανται για στήριξη προς τις ενώσεις ΜΜΕ και προώθηση της συστάσεως ενώσεων ΜΜΕ·

Απάντηση του κ. Liikanen εξ ονόματος της Επιτροπής

(4 Μαρτίου 2003)

1. Στο παράρτημα Ι δίδονται δύο συνοπτικοί πίνακες ως προς την κοινοτική βοήθεια προς μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), ο οποίος έχει σταλεί απευθείας στο αξιότιμο μέλος και στη Γραμματεία του Κοινοβουλίου. Αυτοί οι πίνακες παρέχουν μια επισκόπηση των διαφόρων τύπων κοινοτικής δράσης (επιχορηγήσεις, δάνεια, εγγυήσεις, κλπ) καλύπτοντας διάφορες περιόδους. Τα ποσά, ως εκ τούτου, δεν μπορούν να αθροιστούν μεταξύ τους. Εκεί περιλαμβάνονται τα κυριότερα χρηματοδοτικά μέσα και προγράμματα αλλά όχι κατά τρόπο εξαντλητικό. Τα αριθμητικά στοιχεία είναι κατά προσέγγιση.

Ως προς τον Μηχανισμό Εγγυήσεων ΜΜΕ, αναλυτικότερες πληροφορίες παρέχονται στο παράρτημα ΙΙ, που έχει σταλεί απευθείας στο αξιότιμο μέλος και στη Γραμματεία του Κοινοβουλίου. Για τον Μηχανισμό αυτό, ενδείκνυται να παρασχεθούν στοιχεία ως προς τις επενδύσεις, καθώς πρόκειται για ένα σύστημα εγγυήσεων. Τα αριθμητικά στοιχεία, εντούτοις, αναφέρονται στο αριθμητικό μέγεθος του όγκου εγγυήσεων που τη στιγμή αυτή περιλαμβάνονται στο χαρτοφυλάκιό του.

Σε ότι αφορά τη συνδρομή των Διαρθρωτικών Ταμείων, σύμφωνα με τη θεματική αξιολόγηση Αντίκτυπος Διαρθρωτικών Ταμείων επί των ΜΜΕ που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο 1999, τα μέτρα για τις ΜΜΕ έφθαναν τα 13,5 δισεκ. ECU από τη συνολική δαπάνη των Διαρθρωτικών Ταμείων για τις περιφέρειες του Στόχου 1(14.5 %) βάσει των προγραμμάτων 1994-1999. Οι ΜΜΕ φαίνεται να επωφελήθηκαν σημαντικά από άλλα 11,8 δισεκ. ECU (12,6 %) που διατέθηκαν από τα Διαρθρωτικά Ταμεία για τις περιφέρειες του Στόχου 1, αν και δεν στόχευαν άμεσα σάυτές. Στο παράρτημα ΙΙΙ Α δίδεται μια κατανομή του αριθμού των δικαιούχων ΜΜΕ ανά κράτος μέλος και περιφέρεια (στόχο), που έχει σταλεί απευθείας στο αξιότιμο μέλος και στη Γραμματεία του Κοινοβουλίου

Αναφορικά με τα ζητηθέντα στοιχεία για την περίοδο 2000-2001, τα διαθέσιμα στοιχεία αντιπροσωπεύουν τα ποσά των προγραμματισμένων ενεργειών και τα τελευταία ποσά που έγιναν δεκτά για τις ενέργειες που είχαν προγραμματιστεί, παρά οιαδήποτε στοιχεία που να δείχνουν αποτέλεσμα, καθόσον η περίοδος προγραμματισμού 2000-2006 βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Αυτά τα ποσά που έγιναν δεκτά εμφανίζονται στο παράρτημα ΙΙΙ Β. Ως εκ τούτου, ενώ θα ήταν δυνατή η παρουσίαση μιας κατανομής ανά κράτος μέλος ως προς τη συνδρομή που προβλέπεται από τα Διαρθρωτικά Ταμεία για τις προγραμματισμένες ενέργειες, το έγγραφο αυτό θα κατέληγε να είναι πολύ μακροσκελές και δύσχρηστο. Αντί γι' αυτό θα ήταν χρησιμότερο να δοθεί η πληροφορία ότι για την Πορτογαλία, τον Νοέμβριο 2002, ένα ποσό 2 657 εκατ. ευρώ είχε ήδη γίνει αποδεκτό ως προβλεπόμενη συνδρομή των Διαρθρωτικών ταμείων προς τις ΜΜΕ.

Δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί μια κατανομή ανά κράτος μέλος για όλα τα μέσα και προγράμματα που περιλαμβάνονται στους συνοπτικούς πίνακες.

2. Αναφορικά με τα στοιχεία για τις πορτογαλικές ΜΜΕ που επωφελούνται του Μηχανισμού Εγγυήσεων ΜΜΕ, δείτε σημείο 1.

Με τον όρο Μηχανισμός προώθησης της ευρωπαϊκής τεχνολογίας (ΕΜΤ),ποτέθηκε ότι εννοείται ο Μηχανισμός Εκκίνησης ΕΜΤ.

Με βάση την έκθεση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων (ΕΤΕ) προς την Επιτροπή, μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2002 με βάση το Μηχανισμό Εγγυήσεων ΜΜΕ, 58 ΜΜΕ είχαν λάβει 61 δάνεια εγγυημένα από τον πορτογαλικό φορέα διαμεσολάβησης SPGM. Ο μέσος όρος ύψους των δανείων ήταν 545 576ευρώ.

Καμμιά πορτογαλική ΜΜΕ δεν έχει ακόμη επωφεληθεί της συνδρομής του Μηχανισμού Εκκίνησης ΕΜΤ. Εντούτοις, στις 28 Νοεμβρίου 2001, η Επιτροπή ενέκρινε επένδυση ύψους 10 εκατ.ευρώ σε ένα πορτογαλικό ταμείο γενικού επιχειρηματικού κεφαλαίου (VCF). Tο ταμείο αυτό εστιάζει τις δραστηριότητες του σε καινοτόμες ΜΜΕ μεψηλό δυναμικό ανάπτυξης στην Πορτογαλία (80 %) και στη Γαλικία (20 %). Λόγω νομικών προβλημάτων κατά τον σχηματισμό του VCF, συμπεριλαμβανομένης και της οριστικοποίησης της νομικής του δομής, καθυστέρησε το κλείσιμο του ταμείου. Τα νομικά ζητήματα διευθετήθηκαν με τη βοήθεια του ΕΤΕ και της Κοινότητας και το κλείσιμο πραγματοποιήθηκε τελικά τον Δεκέμβριο 2002. Το ταμείο θα στοχεύει μια ευρεία δέσμη τομέων και θα εστιάζεται σε ΜΜΕ ευρισκόμενες σε στάδιο ανάπτυξης, λαμβάνονταςπόψη τόσο το μικρό μέγεθος της πορτογαλικής αγοράς όσο και την ανάγκη διαφοροποίησης των κινδύνων σ' ένα περιβάλλον, όπου η επενδυτική ροή σεψηλή τεχνολογία είναι περιορισμένη. Το VCF είναι τώρα σε θέση να αρχίσει να επενδύει σε τελικούς δικαιούχους ΜΜΕ σύμφωνα με την προγραμματισμένη του πενταετή επενδυτική περίοδο.

Η Επιτροπή μόλις ολοκλήρωσε μια γενική αξιολόγηση της Πρωτοβουλίας Ανάπτυξης και Απασχόλησης (1998-2000), που περιλαμβάνει τον Μηχανισμό Εγγυήσεων ΜΜΕ και τον Μηχανισμό Εκκίνησης ΕΜΤ. Με αυτή διαπιστώθηκε ότι αμφότεροι οι μηχανισμοί λειτουργούν καλά και συνεπώςποστηρίχθηκε η απόφαση συνέχισής τους εντός του πλαισίου του Πολυετούς Προγράμματος επιχειρήσεων και επιχειρηματικότητας και ειδικά για (2001-2005). Θα πρέπει ναπομνησθεί ότι η διάθεση πιστώσεων σε διάφορα κράτη μέλη μέσω αυτών των μηχανισμών εξαρτάται από τον αριθμό και την ποιότητα των προτάσεων που λαμβάνονται από το ΕΤΕ και την επακόλουθη ικανότητα των επιλεγμένων εθνικών χρηματοπιστωτικών διαμεσολαβητών να χρησιμοποιήσουν τις πιστώσεις. Η αλήθεια είναι ότιπήρξε σχετικά χαμηλή ζήτηση για αμφοτέρους τους μηχανισμούς από την Πορτογαλία.

3. Δεν δίδεται κοινοτική ενίσχυση για τηνποστήριξη επιχειρηματικών οργανώσεων αυτών καθαυτών ούτε για την κάλυψη δαπανών λειτουργίας τους.

Εντούτοις, οι οργανώσεις των ΜΜΕ αναζητούνται όλο και περισσότερο ως συνομιλητές και ως πολλαπλασιαστικοί συντελεστές αναφορικά με τις κοινοτικές πολιτικές. Αυτό το εντονότερο ενδιαφέρον της Κοινότητας τους προσδίδει έμμεσα καλύτερα επιχειρήματα έναντι των μελών τους (επιχειρήσεων ή επιχειρηματικών οργανώσεων) για την επίτευξη περισσότερης βασικής χρηματοδότησης ή προσωπικού για τις δραστηριότητές τους

Ο απεσταλμένος της Επιτροπής στις ΜΜΕ, που διορίστηκε τον Δεκέμβριο 2001, στοχεύει στην καθιέρωση διαλογικής επικοινωνίας με την επιχειρηματική κοινότητα των ΜΜΕ, περιλαμβανομένης της βελτίωσης του τακτικού διαλόγου με τις ενώσεις των ΜΜΕ

Ως γενικός κανόνας, τα κοινοτικά προγράμματα αποβλέπουν στην παρακίνηση δημιουργίας ομάδων ΜΜΕ, ζητώντας τη συμμετοχή ΜΜΕ από διάφορες χώρες στις εφαρμογές σχεδίων. Ένα παράδειγμα είναι το σχέδιο Συλλογικής Έρευνας, το οποίο είναι ένα νέο σχέδιο εντός του Έκτου Προγράμματος Πλαισίου ΕΤΑ, που διαμορφώθηκε στο πλαίσιο των οριζοντίων ερευνητικών δραστηριοτήτων στις οποίες συμμετέχουν ΜΜΕ. Αυτό απευθύνεται ρητά σε ενώσεις ή ομάδες ΜΜΕ. Ο σκοπός είναι η επέκταση της βάσης της γνώσης ευρύτερων κοινοτήτων ΜΜΕ που αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις. Επιπλέον οι ενώσεις ή οι ομάδες ΜΜΕ αντιπροσωπεύουν μια εναλλακτική οδό για τις ΜΜΕ ως προς τη συμμετοχή τους στις Θεματικές Περιοχές Προτεραιότητας του Ειδικού Προγράμματος Ολοκλήρωση & ενδυνάμωση του Έκτου Προγράμματος Πλαισίου.

Σε ότι αφορά τα Διαρθρωτικά Ταμεία, το πορτογαλικό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την οικονομία, στο πλαίσιο του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης ΙΙΙ (2000-2006), προβλέπει συγκεκριμένα μέτρα για τηνποστήριξη ενώσεων ΜΜΕ. Τα μέτρα αυτάποστηρίζουν σχέδιαποβαλλόμενα από ενώσεις επιχειρήσεων αποσκοπούντα στην ενίσχυση των ικανοτήτων τους στους τομείς της συνεργασίας και της διεθνοποίησης. Προβλέπουν επίσηςποστήριξη για την ανάπτυξη δυναμικών στρατηγικών εταιρικών σχέσεων μεταξύ διαφόρων ενώσεων ΜΜΕ καθώς και μεταξύ αυτών και δημοσίων φορέων

Παρέχεται επίσης έμμεσηποστήριξη σε ενώσεις ΜΜΕ μέσω του Πολυετούς προγράμματος επιχειρήσεων και επιχειρηματικότητας και ιδιαίτερα για μικρού και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις (ΜΜΕ) (2001-2005). Π.χ. η Επιτροπή, στο πλαίσιο αυτό, θέσπισε ένα σχέδιο για την αύξηση της συμμετοχής των ΜΜΕ και για τηνποστήριξη των συμφερόντων τους εντός της διαδικασίας ευρωπαϊκής τυποποίησης.