ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2515/98

υποβολή: Gianni Tamino (V) προς την Επιτροπή

(30 Ιουλίου 1998)

Θέμα: Ρύπανση από τους θερμοηλεκτρικούς σταθμούς Ostiglia και Sermide-Carbonara Po (Ιταλία)

Στους δήμους Ostiglia και Sermide-Carbonara Po της Μάντοβας, σε απόσταση 10 χλμ. περίπου, λειτουργούν δύο θερμοηλεκτρικοί σταθμοί της ENEL (Εθνικός φορέας ηλεκτρικής ενέργειας) ισχύος 1.300 MW περίπου ο κάθε ένας. Ο θερμοηλεκτρικός σταθμός της Ostiglia, ο οποίος λειτουργεί από την αρχή της δεκαετίας του '70, παρά την ανυπαρξία οποιουδήποτε είδους φίλτρου στις καπνοδόχους του (για υλικοτεχνικούς λόγους δεν υπήρξε αρκετός χώρος για την εγκατάστασή του) καίει πυκνόρρευστο καύσιμο πετρέλαιο κατά 50 %. Αντιθέτως, ο θερμοηλεκτρικός σταθμός της Sermide-Carbonara Po, ο οποίος λειτουργεί από τις αρχές της δεκαετίας του '80, διαθέτει μόνο ένα ηλεκτροστατικό φίλτρο και καίει σήμερα πυκνόρρευστο καύσιμο πετρέλαιο κατά 80 % περίπου. Έως το 1975 υπήρχε μια σύμβαση μεταξύ της ENEL και των δήμων Sermide και Carbonara Po, η οποία υποχρέωνε την ENEL να εγκαθιστά πλήρη σειρά φίλτρων, πράγμα το οποίο δεν τηρήθηκε ποτέ. Από στοιχεία που έθεσε στη διάθεσή μας η Πολυζωνική Προστασία Υγιεινής και Πρόληψης της Μάντοβας (PMIP) προκύπτει ότι, μεταξύ των ετών 1988 και 1996, οι δύο θερμοηλεκτρικοί σταθμοί παρήγαγαν ετησίως 37.100 τόννους διοξειδίου του θείου (SO2), 21.500 τόννους οξειδίων αζώτου (NOX) και 1.600 τόννους κονιορτού. Όσον αφορά τα βαρέα μέταλλα, κάθε χρόνο παράγονται 41 τόννοι βαναδίου, 35 τόννοι νικελίου, κάποιες εκατοντάδες τόννοι ψευδαργύρου, κάποιες δεκάδες τόννοι μολύβδου και μερικοί τόννοι χρωμίου και καδμίου. Οι ποσότητες αυτές αντιπροσωπεύουν από μόνες τους το 30 % θειώδους ανιδρύτη και το 100 % των βαρέων μετάλλων που εξέπεμψαν το 1996 τα 299 χημικά εργοστάσια της Ιταλίας που ανήκουν στην Federchimica. Οι υγειονομικές υπηρεσίες της περιοχής επεσήμαναν ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά καρκινικών νόσων και χρονίων βρογχοπνευμονιών καθώς και συγγενών δυσπλασιών. Το ιταλικό υπουργικό διάταγμα της 12.7.1990, το οποίο ενσωματώνει την οδηγία 88/609/ΕΟΚ της 24.11.1988(1), στο παράρτημά του 3 αφήνει στην ENEL μακρύτατα χρονικά περιθώρια προσαρμογής των εγκαταστάσεών της, και γι' αυτό όλα τα εργοστάσια διαθέτουν χρόνο για την υποχρεωτική τήρηση των προβλεπομένων από το διάταγμα οριακών τιμών εκπομπής ώς το τέλος του 2002. Αποτέλεσμα της κατάστασης αυτής είναι ότι στο θερμοηλεκτρικό σταθμό του Sermide είναι ακόμη, π.χ., αποδεκτές οριακές τιμές εκπομπής 3.100 mg/mc για το διοξείδιο του θείου (SO2), 1.050 mg/mc για τα οξείδια του αζώτου (NOX) και 100 mg/mc για τους κονιορτούς, τη στιγμή που οι οριακές τιμές που προβλέπονται από το προαναφερθέν διάταγμα είναι αντιστοίχως 400, 200 και 50 mg/mc (στοιχεία της PMIP κατά τον Φεβρουάριο του 1998).

Δεν νομίζει η Επιτροπή ότι τα χρονικά περιθώρια για την προσαρμογή των δύο εργοστασίων της ENEL στρεβλώνουν το πνεύμα της οδηγίας 88/609/ΕΟΚ; Προτίθεται να λάβει μέτρα για να επιταχύνει την προσαρμογή των δύο εργοστασίων στα αποδεκτά όρια εκπομπής και για να ζητήσει εν προκειμένω την εκπόνηση μελέτης σχετικά με τις επιπτώσεις των δύο θερμοηλεκτικών σταθμών στο περιβάλλον και στην ανθρώπινη υγεία σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από την οδηγία 85/337/ΕΟΚ(2);

Δεν θεωρεί η Επιτροπή σκόπιμο να κινήσει, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, διαδικασία επί παραβάσει εναντίον του ιταλικού κράτους για μη τήρηση του άρθρου 130 Ρ της Συνθήκης ΕΟΚ στα σημεία που αφορούν την προστασία της ανθρώπινης υγείας και τις αρχές πρόληψης της βλάβης του περιβάλλοντος και της προληπτικής δράσης στον τομέα του περιβάλλοντος;

Απάντηση της κας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής

(30 Οκτωβρίου 1998)

Η οδηγία 88/609/ΕΟΚ σχετικά με τον περιορισμό των εκπομπών ορισμένων ρύπων στην ατμόσφαιρα από μεγάλες εγκαταστάσεις καύσεως, δεν επιβάλει οριακή τιμή εκπομπών παρά μόνον για τις νέες εγκαταστάσεις, δηλαδή γι' αυτές που έτυχαν αδείας λειτουργίας μετά την εν λόγω οριακή ημερομηνία της 1ης Ιουλίου 1987. Για τις προ της ημερομηνίας αυτής υφιστάμενες εγκαταστάσεις, οι μόνοι περιορισμοί αφορούν τις εκπομπές διοξειδίου του θείου (SO2) και οξειδίων του αζώτου (NOX) και εφαρμόζονται μέσω εθνικών "οροφών" για το σύνολο των "εμπλεκόμενων υφιστάμενων" εγκαταστάσεων (άρθρο 3).

Εναπόκειται στις εθνικές αρχές να επιβάλλουν σε κάθε μονάδα, λαμβανομένων υπόψη των ειδικών χαρακτηριστικών της, το επίπεδο εκπομπών που θεωρούν καταλληλότερο, στο πλαίσιο της τήρησης του εθνικού προγράμματος μείωσης, ούτως ώστε να μην σημειώνεται υπέρβαση των προαναφερθεισών οροφών. Υπό το συγκεκριμένο αυτό πρίσμα, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να θέσει επί τάπητος το πρόγραμμα προσαρμογής για συγκεκριμένες εγκαταστάσεις, στον βαθμό που ένα συνολικό εθνικό πρόγραμμα έχει θεσπιστεί και οδηγεί όντως στην τήρηση των καθοριζόμενων από την οδηγία 88/609/ΕΟΚ οροφών εκπομπών. Αυτό ισχύει και στην περίπτωση της Ιταλίας.

Εξάλλου, αποτελεί επίσης ευθύνη των εθνικών αρχών να μεριμνούν ώστε οι εκπομπές κάθε μονάδας βιομηχανικών εγκαταστάσεων να μην επιβαρύνουν τον περιβάλλοντα αέρα γύρω από τις εν λόγω εγκαταστάσεις.

Η Επιτροπή εφιστά την προσοχή του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου στο γεγονός ότι η οδηγία 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 1985 σχετικά με την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον αφορά κατ' αποκλειστικότητα έργα που έχουν εγκριθεί μετά την 3 Ιουνίου 1988 και δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστεί αναδρομικά. Κατά συνέπεια, το περί ού ο λόγος έργο δεν μπορεί να θεωρηθεί ως εμπίπτουν στην οδηγία.

Όσον αφορά το τελευταίο ερώτημα, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι το άρθρο 130 Ρ της Συνθήκης ΕΚ δεν μπορεί να θεωρηθεί ως νομική βάση για την έναρξη διαδικασίας επί παραβάσει σύμφωνα με το άρθρο 169. Όπως δηλώθηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στην υπόθεση C-379/92, το άρθρο 130 Ρ περιορίζεται στον καθορισμό των γενικών στόχων της Κοινότητας σε θέματα περιβάλλοντος.

(1) ΕΕ L 336 της 7.12.1988, σελ. 1.

(2) ΕΕ L 175 της 5.7.1985, σελ. 40.