ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2043/98

υποβολή: Nikitas Kaklamanis (UPE) προς την Επιτροπή

(7 Ιουλίου 1998)

Θέμα: Δοκιμές καλλυντικών στα ζώα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με μία πραγματικά ακατανόητη κίνησή της, ανέβαλε για το 2000 την έναρξη ισχύος Οδηγίας που απαγορεύει τις δοκιμές καλλυντικών στα ζώα. Η Οδηγία αυτή έχει ήδη εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, και προέβλεπε την απαγόρευση των δοκιμών καλλυντικών σε ζώα από τον Ιανουάριο του 1998. Το θέμα είναι εξαιρετικά σοβαρό, αφού τα βασανιστήρια στα οποία υπόκεινται τα ζώα είναι σκληρότατα, ενώ η σκοπιμότητά τους βάσιμα αμφισβητείται, αφού οι βιομηχανίες καλλυντικών διαθέτουν πλέον εναλλακτικές μεθόδους δοκιμών.

Θα παρακαλούσα να πληροφορηθώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τους λόγους της αναβολής ισχύος της παραπάνω Οδηγίας, καθώς και ποια εναλλακτικά μέτρα έχει λάβει ώστε να αποφευχθεί η συνέχιση της σαδιστικής μεταχείρισης των ζώων από τη βιομηχανία καλλυντικών.

Απάντηση του κ. Bangemann εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Σεπτεμβρίου 1998)

Στην έκτη τροποποίηση της περί καλλυντικών οδηγίας (οδηγία 93/35/ΕΚ του Συμβουλίου της 14ης Ιουνίου 1993 με την οποία τροποποιείται για έκτη φορά η οδηγία του Συμβουλίου 76/768/ΕΟΚ σχετικά με τη σύγκλιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα καλλυντικά προϊόντα(1)) προβλέπεται, από 1ης Ιανουαρίου 1998, η απαγόρευση διαθέσεως, στην αγορά, καλλυντικών προϊόντων που περιέχουν συστατικά ή συνδυασμούς συστατικών που έχουν δοκιμαστεί επί ζώων. Ωστόσο, η οδηγία υπεγράμμιζε και την ανάγκη παροχής, στον καταναλωτή, κάποιου βαθμού προστασίας, ισοδύναμου με αυτόν που επιτυγχάνεται με τα πειράματα σε ζώα, και καλούσε την Επιτροπή να προτείνει την μετάθεση της λήξεως της προθεσμίας αυτής, σε περίπτωση που δεν είχαν αναπτυχθεί, και νομίμως εγκριθεί, εναλλακτικές μέθοδοι.

Μετά από μια πλήρη επανεξέταση των εναλλακτικών μεθόδων, η Επιτροπή προέβη στην αναβολή της ισχύος της απαγόρευσης. Ο κυριότερος λόγος ήταν ότι ο βασικός στόχος της οδηγίας του Συμβουλίου 76/768/ΕΟΚ περί των καλλυντικών προϊόντων(2) συνίσταται στην προστασία της δημόσιας υγείας και, ως εκ τούτου, είναι απαραίτητο να διεκπεραιώνονται ορισμένες τοξικολογικές δοκιμές προκειμένου να εκτιμηθεί η ασφάλεια, όσον αφορά την υγεία του ανθρώπου, των συστατικών και συνδυασμών συστατικών που χρησιμοποιούνται στα καλλυντικά προϊόντα. Η ανάπτυξη, έγκριση και αποδοχή των εναλλακτικών μεθόδων αποδείχθηκε εξαιρετικά σύνθετη επιστημονική διαδικασία. Ειδικότερα δε, είχε υποτιμηθεί η διάρκεια των διαφόρων φάσεων της διαδικασίας ανάπτυξης και έγκρισης. Είχε επιτευχθεί σημαντική πρόοδος στην έρευνα εναλλακτικών, έναντι των δοκιμών σε ζώα, μεθόδων - ιδίως στις τελικές φάσεις των εν λόγω μεθόδων - οι οποίες αφορούν τα καλλυντικά προϊόντα. Ωστόσο, δεν είχαν επιστημονικά εγκριθεί μέθοδοι δοκιμών και ο Οργανισμός για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη δεν είχε θεσπίσει κατευθυντήριες γραμμές για δοκιμές τοξικότητας με μεθόδους όπου δεν χρησιμοποιούνται ζώα.

Ενώ δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθεί η ημερομηνία που θα ήταν διαθέσιμες, για όλες τις τοξικές καταληκτικές φάσεις, εναλλακτικές μέθοδοι για την δοκιμή συστατικών και συνδυασμών συστατικών, από πλευράς κινδύνων για την υγεία του ανθρώπου, ήταν εξίσου σημαντικό να μην καθυστερήσει η επιστημονική επανεκτίμηση της κατάστασης. Ως εκ τούτου, η οδηγία της Επιτροπής 97/18/ΕΚ της 17ης Απριλίου 1997(3), ανέβαλε την απαγόρευση της διεξαγωγής πειραμάτων σε ζώα όσον αφορά τα καλλυντικά προϊόντα και τους συνδυασμούς τους, μέχρι την 30 Απριλίου 2000. Ακόμη, όπερ και σημαντικότερον, η δημοσίευση της εν λόγω οδηγίας κατά κανέναν τρόπο δεν έθιξε τον στόχο της μείωσης του αριθμού των πειραματοζώων, καθώς και της ταλαιπώρησής τους. Η Επιτροπή δεσμεύθηκε εν προκειμένω να προαγάγει την έρευνα και τον έλεγχο εναλλακτικών μεθόδων. Η Επιτροπή εξακολουθεί να χρηματοδοτεί σειρά ερευνητικών προγραμμάτων ανάπτυξης εναλλακτικών έναντι της χρήσεως πειραματοζώων μεθόδων, καθώς και καινοτόμες προσπάθειες ελέγχου, μέσω των εργασιών του Ευρωπαϊκού Κέντρου για τον Έλεγχο Εναλλακτικών Μεθόδων (European centre for the validation of alternative methods - ECVAM).

Συνεχίζεται μικρός αριθμός πειραμάτων σε ζώα, στον τομέα των καλλυντικών, για λόγους προστασίας του καταναλωτή, πλην όμως οι δοκιμές αυτές πρέπει να διεξάγονται στο πλαίσιο των διατάξεων της οδηγίας 86/609/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 24ης Νοεμβρίου 1986(4) σχετικά με την προστασία των ζώων που χρησιμοποιούνται για πειραματικούς και άλλους επιστημονικούς σκοπούς. Η εν λόγω οδηγία αποβλέπει στον περιορισμό, στο ελάχιστο, των δοκιμών, και στην εξασφάλιση της κατάλληλης μέριμνας, όπως επίσης και στην ελαχιστοποίηση, όπου αυτό είναι αναπόφευκτο, της ταλαιπώρησης των ζώων.

(1) ΕΕ L 151 της 23.6.1993.

(2) ΕΕ L 262 της 27.9.1976.

(3) ΕΕ L 114 της 1.5.1997.

(4) ΕΕ L 358 της 18.12.1986.