ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0567/97 υποβολή: Amedeo Amadeo (NI) προς την Επιτροπή (25 Φεβρουαρίου 1997)

Θέμα: Η Ιταλία στην ΕΝΕ

Τις τελευταίες μέρες αναζωπυρώθηκε στον ιταλικό τύπο - μετά από δηλώσεις, τουλάχιστον περίεργες αν όχι άτοπες, ορισμένων γερμανών τραπεζιτών, - η συζήτηση σχετικά με «τη συγκεκριμένη δυνατότητα της Ιταλίας να περιληφθεί στην πρώτη ομάδα των χωρών που την 1η Ιανουαρίου 1999 θα ξεκινήσουν την τρίτη φάση της ΕΝΕ».

Και μολονότι μεγάλο μέρος της συζήτησης εστιάζεται στο εάν και το πότε αυτής της ολοκλήρωσης, εκείνο που κυρίως μετράει είναι ο τρόπος εισόδου στην ΕΝΕ.

Στο πλαίσιο αυτό ερωτάται η Επιτροπή να πεί σε ποιό σημείο βρίσκονται οι τρείς απολύτως απαραίτητες προϋποθέσεις που θα επιτρέψουν στο σύστημα του Μάαστριχτ να συμβάλει στην οικονομική και πολιτική ανάπτυξη της Ευρώπης:

1. η εναρμόνιση της φορολογικής μεταχείρισης (όχι μόνο όσον αφορά τους πιστωτικούς τίτλους)

2. η συνέπεια προς τις απαιτήσεις της ανάπτυξης του στόχου πάνω στον οποίο θα πρέπει να θεμελιωθεί η νομισματική πολιτική. Είναι όντως ανησυχητικό το γεγονός ότι το ΕΝΙ (Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα) δεν υπέδειξε λύσεις εν προκειμένω αλλά ζήτησε την εξεύρεσή τους από την ομάδα που θα διοικήσει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

3. η αποσαφήνηση της πολιτικής συναλλαγματικής ισοτιμίας μεταξύ του Ευρω και των ισχυρών νομισμάτων όπως είναι το δολλάριο και το γεν. Η συνθήκη δεν προσδιορίζει ειδική εκχώρηση αρμοδιοτήτων σχετικά με το θέμα αυτό στο σύστημα κεντρικών τραπεζών, αλλά προβλέπεται ότι ένα μέρος από τα επίσημα εθνικά συναλλαγ ματικά διαθέσιμα θα τεθεί στη διάθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπέζας η οποία θα μπορεί να παρέμβει στη συναλλαγματική ισοτιμία του Ευρω επιλέγοντας, κατ' ουσίαν, κάτω από ποιο καθεστώς συναλλαγματικής ισοτιμίας θα ζήσει η Ευρώπη (dirty floating).

Δηλαδή θα μπορούσαν να δημιουργηθούν μεταξύ κυβερνήσεων και Κεντρικών Τραπεζών ρήξεις που θα παρέλυαν τη νομισματική διαχείριση.

Απάντηση του κ. de Silguy εξ ονόματος της Επιτροπής (11 Απριλίου 1997)

1. Η εναρμόνιση του φορολογικού συστήματος δεν αποτελεί προϋπόθεση για τη χάραξη κοινής νομισματικής πολιτικής στην περιοχή του εύρω. Στον τομέα των νομισματικών θεμάτων, θα υπάρξει εναρμόνιση των νομισματικών μέσων της χρηματαγοράς, της προθεσμιακής αγοράς και της αγοράς ομολόγων, πράγμα που θα αυξήσει τη διαφάνεια και θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω εναρμόνιση της φορολογικής μεταχείρισης προς αυτήν την κατεύθυνση.

2. Το άρθρο 105 της Συνθήκης ΕΚ καθορίζει τους στόχους του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ) και τις αρμοδιότητες που του έχουν ανατεθεί. Θεσπίζει ότι πρωταρχικός στόχος του ΕΣΚΤ είναι η διατήρηση της σταθερότητας των τιμών. Με την επιφύλαξη του στόχου αυτού, το ΕΣΚΤ στηρίζει τις γενικές οικονομικές πολιτικές στην Κοινότητα προκειμένου να συμβάλει στην υλοποίηση των στόχων της Κοινότητας που ορίζονται στο άρθρο 2 της Συνθήκης ΕΚ. Αυτοί περιλαμβάνουν την προώθηση «αρμονικής και ισόρροπης ανάπτυξης των οικονομικών δραστηριοτήτων στο σύνολο της Κοινότητας, μία σταθερή και διαρκή, μη πληθωριστική και σεβόμενη το περιβάλλον ανάπτυξη, έναν υψηλό βαθμό σύγκλισης των οικονομικών επιδόσεων, ένα υψηλό επίπεδο απασχόλησης και κοινωνικής προστασίας, την άνοδο του βιοτικού επιπέδου και της ποιότητας ζωής, την οικονομική και κοινωνική συνοχή και την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών».

Στο άρθρο 109 ΣΤ παράγραφος 3 της Συνθήκης ΕΚ, το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ίδρυμα (ΕΝΙ) κλήθηκε να προσδιορίσει, το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 1996, το κανονιστικό, οργανωτικό και υλικοτεχνικό πλαίσιο που χρειάζεται το ΕΣΚΤ για να ασκεί τα καθήκοντά του κατά το τρίτο στάδιο. Σύμφωνα με την απαίτηση αυτή το ΕΝΙ υπέβαλε την έκθεσή του με τίτλο «Η ενιαία νομισματική πολιτική στο τρίτο στάδιο: καθορισμός του οργανωτικού πλαισίου». Στην έκθεση αυτή, οι λύσεις μιας ενιαίας νομισματικής πολιτικής εκφράζονται αποκλειστικά με όρους νομισματικών στόχων ή άμεσου πληθωρισμού. Η επιλογή μιας από τις δυο αυτές λύσεις επαφίεται στην Επιτροπή των Διοικητών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Αυτό είναι σύμφωνο με το άρθρο 12 των καταστατικών του ΕΣΚΤ και της ΕΚΤ, που απαιτεί τη χάραξη της νομισματικής πολιτικής, στην Επιτροπή των Διοικητών της ΕΚΤ, και την εφαρμογή της πολιτικής της εκτελεστικής επιτροπής της ΕΚΤ.

3. Η συναλλαγματική πολιτική θα καθοριστεί σε πλαίσιο στενής συνεργασίας μεταξύ της νομισματικής αρχής και των αρμοδίων της οικονομικής πολιτικής. Η Συνθήκη ΕΚ (άρθρο 109) οργανώνει τη συνεργασία σε θέματα συναλλαγματικής πολιτικής σε τρία επίπεδα:

- τον καθορισμό καθεστώτος συναλλαγματικών ισοτιμιών και τη διαπραγμάτευση διεθνών συμφωνιών για νομισματικά ή συναλλαγματικά θέματα που θα υπάγονται στην αρμοδιότητα των πολιτικών αρχών 7

- ελλείψει συστήματος σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας, οι προσανατολισμοί της συναλλαγματικής πολιτικής μπορούν να διατυπώνονται από τις πολιτικές αρχές. 7

- Η ΕΚΤ είναι η μόνη αρμόδια για την εφαρμογή της συναλλαγματικής πολιτικής (παρεμβάσεις, καθημερινή διαχείριση των συναλλαγματικών αποθεματικών).

Οι στόχοι της συναλλαγματικής και της νομισματικής πολιτικής καθορίζονται σαφώς στη Συνθήκη η οποία θεσπίζει ότι οι δραστηριότητες των κρατών μελών και της Κοινότητας θα περιλαμβάνουν «... τη χάραξη και τη διενέργεια ενιαίας νομισματικής και συναλλαγματικής πολιτικής κύριος στόχος της οποίας θα είναι η διατήρηση της σταθερότητας των τιμών και, με την επιφύλαξη του στόχου αυτού, να στηρίζει τις γενικές οικονομικές πολιτικές της Κοινότητας...». Το άρθρο 109 προβλέπει επίσης τη δομή που θα καθιστά δυνατή την οργάνωση του αναγκαίου διαλόγου για την επίλυση ενδεχόμενων συγκρούσεων.

Το άρθρο 109 εφαρμόζεται μόνο στα κράτη μέλη που συμμετέχουν στη ζώνη του εύρω. Εντούτοις, η Συνθήκη επικαλείται την ίδια πολιτική συνεργασίας όσον αφορά τη συναλλαγματική πολιτική των κρατών μελών που δε συμμετέχουν στη ζώνη αυτή. Σύμφωνα με το άρθρο 109 Μ, αυτά τα κράτη μέλη οφείλουν να αντιμετωπίζουν τη συναλλαγματική τους πολιτική ως ζήτημα κοινού ενδιαφέροντος.