ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3014/00

υποβολή: Christos Zacharakis (PPE-DE) και Antonios Trakatellis (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(26 Σεπτεμβρίου 2000)

Θέμα: Παραβίαση θρησκευτικών ελευθεριών στην Τουρκία: άρνηση επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης

Με βάση την επιστολή του κ. Φερχόιγκεν (26 Ιουλίου 2000) προς τον πρόεδρο του ΕΛΚ, κ. Πέτερινγκ σχετικά με το θέμα της θρησκευτικής ελευθερίας στην Τουρκία απ' όπου ρητώς προκύπτει ότι η άρνηση των τουρκικών αρχών για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης συνιστά καθαρή παραβίαση της Συνθήκης της Λωζάνης, καθώς και ότι ζητείται από την Τουρκία να σεβαστεί τιςποχρεώσεις που απορρέουν από τη Συνθήκη της Λωζάνης σε ό,τι αφορά τα δικαιώματα της ελληνικής και αρμενικής κοινότητας.

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Αποτελεί ή όχι ρητή προϋπόθεση ο σεβασμός και η προστασία άσκησης της θρησκευτικής ελευθερίας στο πλαίσιο των κριτηρίων της Κοπεγχάγης;

2. Θα αξιώσει από τις τουρκικές αρχές την επαναλειτουργία της θεολογικής Σχολής της Χάλκης και εφόσον αυτές αρνηθούν να το πράξουν, ποια μέτρα θα λάβει;

3. Πώς είναι δυνατόν να ενθαρρύνει και να στηρίξει την προενταξιακή στρατηγική της Τουρκίας καθώς και την εταιρική σχέση με την ίδια, όταν οι τουρκικές αρχές αρνούνται να σεβαστούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θρησκευτικές ελευθερίες;

4. Μπορεί να προχωρήσει σε έγκριση χορήγησης πιστώσεων προς την Τουρκία βάσει του κανονισμού 764/2000 σχετικά με την εφαρμογή δράσεων που αποβλέπουν στην εμβάθυνση της τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας(1) και, στο μέλλον, τουπό έγκριση κανονισμού σχετικά με τις δράσεις που αποβλέπουν στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Τουρκίας, ενόσωφίσταται παραβίαση της ΣΕΕ (Άρθ. 6) και διεθνών συνθηκών καθώς και καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θεμελιωδών ελευθεριών;

(1) ΕΕ L 94 της 14.4.2000, σελ. 6.

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(10 Νοεμβρίου 2000)

Ο σεβασμός της θρησκευτικής ελευθερίας συγκαταλέγεται πράγματι στα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης, τα οποία οφείλει να τηρεί κάθεποψήφια χώρα πριν από την έναρξη διαπραγματεύσεων προσχώρησης μεταξύ αυτής και της ΕΕ.

Όσον αφορά την Τουρκία, σύμφωνα με την ανάλυση που πραγματοποίησε η Επιτροπή στο πλαίσιο των περιοδικών εκθέσεων (για τα έτη 1998 και 1999), η χώρα αυτή δεν πληροί ακόμη τα εν λόγω πολιτικά κριτήρια. Η ανάλυση της Επιτροπής αναφέρεται, ιδίως, στους διάφορους περιορισμούς που επιβάλλονται στην άσκηση της θρησκευτικής ελευθερίας στην Τουρκία, που θα έπρεπε να καταργηθούν ενόψει της προσχώρησης. Το θέμα της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, αν και δεν αναφέρεται ρητά στην ανάλυση της Επιτροπής, πρέπει να ενταχθεί σ'αυτό το πλαίσιο.

Όσον αφορά την προενταξιακή στρατηγική που αποφασίστηκε κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι, αυτή αποσκοπεί ακριβώς στην ενθάρρυνση της Τουρκίας να πραγματοποιήσει τις αναγκαίες πολιτικές μεταρρυθμίσεις. Η εταιρική σχέση για την προσχώρηση, που αποτελεί τον πυρήνα αυτής της στρατηγικής, καθορίζει τις βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προτεραιότητες που πρέπει να τηρήσει η Τουρκία για να θεωρηθεί ότι πληροί τα κριτήρια της Κοπεγχάγης.

Αφότου επιβεβαιώθηκε το καθεστώς της Τουρκίας ωςποψήφιας χώρας, η χρηματοδοτική βοήθεια της Κοινότητας προς την εν λόγω χώρα επικεντρώνεται, γενικά, στην προετοιμασία της προσχώρησης.