ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1250/03

υποβολή: Herman Schmid (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(26 Μαρτίου 2003)

Θέμα: GATS — Απελευθέρωση του ποσίμου ύδατος

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκπόνησε μια πρόταση αρχικών προσφορών για τη βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά στον τομέα τωνπηρεσιών στις 6 Φεβρουαρίου 2003. Η πρόταση αυτήποβλήθηκε σε 109 χώρες, από τις οποίες 94 είναι αναπτυσσόμενες χώρες, στο πλαίσιο της Γενικής Συμφωνίας για τις Εμπορικές Συναλλαγές Υπηρεσιών (GATS).

Σύμφωνα με την αρχική αυτή πρόταση, η ίδια η ΕΕ δεν σκοπεύει να απελευθερώσει την αγορά πόσιμου ύδατος στο πλαίσιο της Γενικής Συμφωνίας για τις Εμπορικές Συναλλαγές Υπηρεσιών.

Εντούτοις, από το πραγματικό περιεχόμενο των 109 προτάσεων απορρέει ότι ορισμένες χώρες, όπως π.χ. το Μπαγκλαντές, καλούνται να ανοίξουν τις αγορές τους στην προμήθεια ποσίμου ύδατος. Τα αιτήματα των προτάσεων δημοσιοποιήθηκαν από το Ινστιτούτο Canaidan Polaris

(http://www.polarisinstitute.org/gats/main.htm).

Πώς μπορεί η Επιτροπή της ΕΕ να εξηγήσει ότι, οι δημόσιες δηλώσεις της (βλ. παρακάτω) και το σχέδιο αρχικής προσφοράς αφενός, και τα πραγματικά αιτήματά της (που κρατήθηκαν μυστικά από το κοινό) αφετέρου, στέλνουν εντελώς διαφορετικά μηνύματα ως προς τις προθέσεις της Επιτροπής στο πλαίσιο της GATS;

Οι διαπραγματεύσεις της GATS αφορούν το άνοιγμα του εμπορίουπηρεσιών. Δεν αφορά στην άρση των κανονιστικών ρυθμίσεων για τιςπηρεσίες, πολλές εκ των οποίων ρυθμίζονται αρκετά αυστηρά για κάποιους δικαιολογημένους λόγους, όπως για την εξασφάλιση ποιότητας και ισόρροπης πρόσβασης στις δημόσιεςπηρεσίες, καθώς και για λόγους κοινωνικής και εδαφικής συνοχής (Πρόλογος από τον Επίτροπο της ΕΚ για το Εμπόριο Pascal Lamy, στο κείμενο- βάσης για τη διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους).

Γνωρίζει η ΕΕ-Επιτροπή ότι το άνοιγμα της αγοράς ποσίμου ύδατος παραβιάζει το δικαίωμα στη ζωή σύμφωνα με τη Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα· Πώς μπορεί να εγγυηθεί ότι δεν θα παραβιαστεί αυτό το δικαίωμα εαν οι άνθρωποι στερηθούν την ίση πρόσβαση στο πόσιμο νερό· Τέλος, θεωρεί η ΕΕ-Επιτροπή ότι η συμφωνία GATS έχει ανώτερη νομική ισχύ από τη Χάρτα για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα των Ηνωμένων Εθνών·

Απάντηση του κ. Lamy εξ ονόματος της Επιτροπής

(25 Απριλίου 2003)

Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ)/Γενικής Συμφωνίας για τις Συναλλαγές στον τομέα των Υπηρεσιών (GATS), η Κοινότηταπέβαλε αιτήματα στους εμπορικούς εταίρους της για τη βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά για τους ευρωπαίους προμηθευτέςπηρεσιών. Τα περισσότερα από τα αιτήματα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που απευθύνονται στις αναπτυσσόμενες χώρες, αφορούν τιςπηρεσίες διανομής ύδατος καθώς και τη διαχείριση λυμάτων.

Τα αιτήματα της Κοινότητας ευθυγραμμίζονται με τη συνολική πολιτική της Κοινότητας στον τομέα τωνδάτων, και η Επιτροπή δεν απέκρυψε τους στόχους της. Στη σύνοψη των αιτημάτων της Κοινότητας, που δημοσίευσε η Επιτροπή τον Ιούλιο του 2002, αναφέρεται σαφώς ότι η Κοινότητα ζητεί πρόσβαση στην αγορά για υπηρεσίες συλλογής, καθαρισμού και διανομήςδάτων.

Όσον αφορά την πρόσβαση στο ύδωρ, είναι σημαντικό ναπογραμμισθεί ότι τα αιτήματα της Κοινότητας σχετικά με τη διανομή ύδατος δενπονομεύουν ούτε μειώνουν κατ'ουδένα τρόπο την ικανότητα των κυβερνήσεων των χωρώνποδοχής να ρυθμίζουν αυτόν τον τομέα. Ακόμη και αν μια κυβέρνηση αποφασίσει το άνοιγμα τωνπηρεσιών διανομής ύδατος στη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να εφαρμόσει εγχώριες πολιτικές που αποσκοπούν στην επίτευξη στόχων κοινωνικής πολιτικής.

Λαμβανομένηςπόψη τηςψηλής ζήτησης κεφαλαίων για επενδύσεις σε εγκαταστάσεις ύδρευσης, διαπιστώνεται όλο και περισσότερο ότι ο ιδιωτικός τομέας πρέπει να συμμετέχει από κοινού με την κυβέρνηση και την κοινωνία των πολιτών στις προσπάθειες για τη βελτίωση τωνπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης ιδίως στις φτωχότερες χώρες. Η ελευθέρωση του εμπορίου τωνπηρεσιών που αφορούν τον τομέα τωνδάτων στο πλαίσιο του ΠΟΕ θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως μέσο για τη διευκόλυνση των επενδύσεωνποδομής, την ενίσχυση των ικανοτήτων διαχείρισης τωνδάτων και την ενθάρρυνση της τεχνολογικής ανάπτυξης, λαμβάνονταςπόψη τις διοικητικές ικανότητες και το κανονιστικό πλαίσιο των αναπτυσσομένων χωρών.

Είναι προφανές ότι σε οποιαδήποτε μεταρρύθμιση στηνδροδότηση όπου είναι αναμιγμένος ο ιδιωτικός τομέας, συμπεριλαμβανομένης της ανάληψης ενδεχόμενων δεσμεύσεων στο πλαίσιο της GATS σε αυτόν τον τομέα, απαιτείται να αποδίδεται ιδιαίτερη προσοχή στη δημιουργία ενός κατάλληλου κανονιστικού πλαισίου προκειμένου να διασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση στα ύδατα.

Εντούτοις, τα αιτήματα της Κοινότητας στο πλαίσιο της GATS δενπονομεύουν ούτε μειώνουν κατ'ουδένα τρόπο την ικανότητα των κυβερνήσεων των χωρώνποδοχής να ρυθμίζουν τη διαχείριση και την κατανομή τωνδάτων μεταξύ των χρηστών, να επιλέγουν την καταλληλότερη μορφή ιδιωτικής συμμετοχής και να επιβάλουν δίκαιη τιμολόγηση καθώς και να διασφαλίζουν εφικτό κόστος για τους φτωχούς. Η Κοινότηταποστηρίζει και θα εξακολουθήσει ναποστηρίζει τις αναπτυσσόμενες χώρες σχετικά με το θέμα αυτό, συμπεριλαμβανομένης της παροχής τεχνικής συνδρομής.