ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1227/01

υποβολή: Antnio Campos (PSE) και Paulo Casaca (PSE) προς την Επιτροπή

(26 Απριλίου 2001)

Θέμα: Νοθεία κρασιών στην Πορτογαλία

Στις 29 Μαρτίου 2001 ο Πορτογαλικός Τύπος ανέφερε ότι οι πορτογαλικές αρχές κατέσχεσαν 25 εκατομμύρια λίτρα κρασιού με το αιτιολογικό τηςποψίας περί ύπαρξης σοβαρής απάτης.

Οι πορτογαλικές αρχές πληροφόρησαν άραγε τα θεσμικά όργανα της ΕΕ για το γεγονός αυτό· Η Επιτροπή έχει παρακολουθήσει αυτή τη διαδικασία· Θα μπορούσε μήπως να αναφέρει τις εκτιμήσεις της όσον αφορά τον όγκο του ύποπτου για νοθεία κρασιού που βρέθηκε στην κατοχή της εμπλεκόμενης επιχείρησης· Θα μπορούσε άραγε η Επιτροπή να εγγυηθεί ότι αυτή η επιχείρηση δεν θα εισπράξει κοινοτική επιδότηση όσοφίστανται σοβαρέςπόνοιες ή εφόσον επιβεβαιωθούν οι κατηγορίες που την βαρύνουν·

Δεν φρονεί άραγε η Επιτροπή πως αυτή ηπόθεση έχει καταστήσει ακόμα πιο επείγουσα την ανάγκη για λήψη άμεσης διοικητικής και νομοθετικής δράσης με στόχο την καταπολέμηση της απάτης και της νοθείας στα προϊόντα διατροφής όπως το γάλα, το κρασί, το λάδι και το κρέας, εξαιτίας του γεγονότος ότι αυτές οι δραστηριότητες έχουν λάβει τεράστιες διαστάσεις και ιδιαίτερα αρνητικές συνέπειες για τους καταναλωτές, τους γεωργούς, τον κοινοτικό προϋπολογισμό καθώς και την φήμη των κοινοτικών θεσμικών οργάνων παγκοσμίως·

Συμπληρωματική απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής

(10 Σεπτεμβρίου 2001)

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) ανέφερε ότι είχε ζητήσει πληροφορίες, στις 10 Απριλίου 2001, από τις πορτογαλικές αρχές μετά τη δημοσίευση ορισμένων πληροφοριών στον Τύπο αυτού του κράτους μέλους τον Μάρτιο 2001. Οι πορτογαλικές αρχές απήντησαν ότι βάσει των στοιχείων που διέθεταν μπορούσαν να συμπεράνουν ότι κανένα κοινοτικό ταμείο δεν ενεπλέκετο στηνπόθεση αυτή· έκαναν επίσης μνεία του απορρήτου της ανακριτικής διαδικασίας. Ηπόθεση αυτή δεν οδήγησε σε κοινοποίηση βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 595/91 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 1991, περί των ανωμαλιών και της ανάκτησης των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών στα πλαίσια της χρηματοδότησης της κοινής γεωργικής πολιτικής ως και της οργανώσεως ενός συστήματος πληροφόρησης στον τομέα αυτό και περί κατάργησης του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 283/72(1). Σύμφωνα με τον κανονισμό αυτό, εντός των δύο μηνών που ακολουθούν το τέλος κάθε τριμήνου, τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή μία κατάσταση στην οποία εμφαίνονται οι περιπτώσεις ανωμαλιών οι οποίες αποτέλεσαν το αντικείμενο μιας πρώτης πράξης διοικητικής ή δικαστικής διαπίστωσής τους.

Στα κράτη μέλη απόκειται κατά πρώτο λόγο να εξασφαλίζουν ότι οι πληρωμές βάσει του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) - τμήμα Εγγυήσεων είναι κανονικές και ότι οι δικαιούχοι δεν παρουσιάζουνπερβολικάψηλό επίπεδο κινδύνου. Σάυτό το καθήκον περιλαμβάνεται, κατά περίπτωση, η λήψη των μέτρων που προβλέπονται από τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 1469/95 του Συμβουλίου, της 22ας Ιουνίου1995, σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν έναντι ορισμένων δικαιούχων συναλλαγών που χρηματοδοτούνται από το ΕΓΤΠΕ, τμήμα Εγγυήσεων(2) και αριθ. 745/96 της Επιτροπής, της 24ης Απριλίου 1996, περί των λεπτομερειών εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1469/95 του Συμβουλίου, σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν έναντι ορισμένων δικαιούχων συναλλαγών που χρηματοδοτούνται από το ΕΓΤΠΕ, τμήμα Εγγυήσεων(3).

Στη νομοπαρασκευαστική διαδικασία του κοινοτικού δικαίου και των κανόνων εφαρμογής του θεωρούνται ως κεντρικά στοιχεία συνεκτίμησης οι δυνατότητες απάτης και καταχρήσεων. Όλοι οι κανονισμοί με τους οποίους θεσπίζονται καθεστώτα ενισχύσεων ορίζουν τα επιλέξιμα προϊόντα και τους δικαιούχους ενίσχυσης και αναφέρουν τον τύπο και τη συχνότητα των ελέγχων που πρέπει να διενεργούνται από τα κράτη μέλη. Θα πρέπει πάντοτε να αναζητείται μία ισορροπία μεταξύ του εκτιμώμενου κινδύνου συγκεκριμένου καθεστώτος ενισχύσεων και των διατάξεων ελέγχου που πρέπει να θεσπιστούν. Μερικές φορές είναι δυνατόν να δικαιολογείται ποσοστό ελέγχου ύψους 100 % και μερικές φορές αυτό όντως επιβάλλεται στην πράξη. Όμως, αυτό προφανώς δεν θα ήταν δικαιολογημένο ως γενικός κανόνας, καθώς το σχετικό κόστος θαπερέβαινε κατά πολύ το προκύπτον όφελος.

Στο πλαίσιο της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ), η νομοθεσία, περιλαμβανομένων των διατάξεων ελέγχου, έχει με την πάροδο του χρόνου βελτιωθεί κατά τρόπο που να μειώνονται οι δυνατότητες απάτης και καταχρήσεων. Τα ποσοστά ελέγχου ορίζονται σαφώς και ορισμένα καθεστώτα ενισχύσεων έχουν καταργηθεί, και μάλιστα εξαιτίας των εγγενών σάυτά κινδύνων, όπως η ενίσχυση για το αποκορυφωμένο γάλα που χρησιμοποιείται για τις ζωοτροφές και η ενίσχυση στην κατανάλωση ελαιολάδου. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να σημειωθεί ότιπάρχουν παραδείγματα, στα οποία η τελική έκβαση των διαπραγματεύσεων στο Συμβούλιο οδήγησε σε αλλοίωση της αρχικής πρότασης της Επιτροπής σε βαθμό τέτοιο που να καταστήσει τη νομοθεσία πλέον ευάλωτη σε καταχρήσεις απ' ότι εάν η πρόταση της Επιτροπής είχειοθετηθεί χωρίς καμία τροποποίηση.

Η ριζοσπαστική αλλαγή στην ΚΓΠ προς την κατεύθυνση των ενισχύσεων απευθείας στους γεωργούς και προς κατά πολύ λιγότερες ενισχύσεις καταβαλλόμενες μέσω μέτρων ρύθμισης της αγοράς, έχουν επίσης καταστήσει δυνατή την εγκαθίδρυση ενός εξαιρετικά αποδοτικού συστήματος ελέγχου, του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου (IACS).

Από τις παραπάνω επεξηγήσεις αποδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο η Επιτροπή λαμβάνειπόψη της την πρόληψη της απάτης και προτείνει, όπου είναι ενδεδειγμένο, τη λήψη των αναγκαίων νομικών και διοικητικών μέτρων. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την άποψη του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου ότιπάρχει επείγουσα ανάγκη για λήψη περαιτέρω μέτρων, αλλά εξακολουθεί να αποδίδει, η Επιτροπή, προσοχή στο ζήτημα της πρόληψης της απάτης και της νοθείας των προϊόντων.

(1) ΕΕ L 67 της 14.3.1991.

(2) ΕΕ L 145 της 29.6.1995.

(3) ΕΕ L 102 της 25.4.1996.