ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1140/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(22 Απριλίου 2002)

Θέμα: Αυξανόμενη εξάρτηση της πολωνικής οικονομίας από τις γεωργικές επιχειρήσεις και τις διεθνείς οδικές μεταφορές λόγω συρρίκνωσης της χαλυβουργικής βιομηχανίας

1. Μπορεί η Επιτροπή να διαβεβαιώσει ότι η περάτωση των διαπραγματεύσεων με τηνποψήφια προς ένταξη Πολωνία σχετικά με το θέμα του ανταγωνισμού, συνδυάζεται με την πολωνική πρόθεση να συγχωνευθούν οιφιστάμενες τώρα τέσσερις επιχειρήσειςψικαμίνων, τον Μάιο του 2002, σε μία επιχείρηση την Polskie Huty Stali (Πολωνικέςψικάμινοι), ενώ αργότερα αυτή η επιχείρηση θα πωληθεί σε ενδιαφερόμενους από κράτη μέλη της ΕΕ (Usinor, Thyssen Krupp, Salzgitter ή Corus) ή της Ινδίας (Ispat) και ένα τέταρτο τωνπολειπομένων 40 000 θέσεων εργασίας μετά από μια πρώτη εξυγίανση θα καταλυθούν, γεγονός το οποίο θα πρέπει να οδηγήσει σε σχέδιο ενοποίησης το οποίο θα πρέπει να εγκριθεί από την Επιτροπή·

2. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι η πολωνική χαλυβουργική βιομηχανία τα τελευταία 15 χρόνια ήδη έχει συρρικνωθεί σε μεγάλο βαθμό και ότι αυτός ο επιχειρησιακός τομέας ήδη καλύπτει μόνον το 1,69 % του εθνικού εισοδήματος και ότι η ανεργία έχει ανέλθει σε τιμές άνω του 18 %·

3. Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι η Πολωνία λόγω της συρρίκνωσης της χαλυβουργικής βιομηχανίας εξαρτάται ήδη σε σημαντικό βαθμό από τις εισαγωγές, λόγω δε αυτού κατά το 2001 το 40 % της εθνικής χρήσεως χάλυβα έπρεπε να εισαχθεί και αναμένεται ότι τούτο θα ανέλθει κατά το 2002 μέχρι 50 %·

4. Με ποιο τρόπο η Επιτροπή θα συμβάλει ώστε να αποφευχθεί η εξάρτηση της πολωνικής οικονομίας, λόγω της εξυγίανσης και της κρίσεως στη βιομηχανία χαλυβουργίας, από τον πεπαλαιωμένο γεωργικό τομέα, από φθηνές οδικές μεταφορές εκτός των ιδίων συνόρων, από την εξαγωγή γυναικών προς εκπόρνευση και από άλλες δραστηριότητες οι οποίες εντός της ΕΕ αντιμετωπίζονται ως γενεσιουργοί προβλημάτων·

5. Με ποιο τρόπο σκέπτεται η Επιτροπή να αποφύγει ώστε η Πολωνία, λόγω της συρρίκνωσης της βιομηχανικής παραγωγής, τηςψηλής ανεργίας και της ελλείψεως μέσων για την εξυγίανση μαζικών βιομηχανικών ρυπάνσεων (όπως παραδείγματος χάρη αμίαντο, μη επεξεργασμέναπολείμματα ορυκτών, χημικών λιπασμάτων και ζιζανιοκτόνων) κατά τη διάρκεια μεγάλης περιόδου, να μην είναι εις θέση να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις για ένταξη στην ΕΕ·

6. Προτίθεται άραγε η Επιτροπή να παράσχει ενίσχυση για τους εισαγωγικούς προορισμούς χάλυβος — τρόπο με τον οποίο η πολωνική κυβέρνηση θέλει να αντιδράσει στην επιβληθείσα από 20 Μαρτίου αμερικανική επιβολή περιορισμού στις εισαγωγές — που πλήττουν κυρίως την Πολωνία, λόγω του ότι οι ΗΠΑ κατά το 2000 αποτελούσαν με 63,5 εκατομμύρια δολάρια την έκτη εξαγωγική αγορά και να αντιμετωπίσει τη συρροή προς την Ευρώπη φθηνού χάλυβα από την Ασία ο οποίος προηγουμένως εξήγετο στηνΑμερική·

Πηγή: Εφημερίδα Financieel Dagblad, 25.3.2002.

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Ιουνίου 2002)

1. Η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να επιβεβαιώσει ότι η διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων με την Πολωνία για την προσχώρηση σχετίζεται με την προθυμία της Πολωνίας να συγχωνεύσει τις τέσσεριςπάρχουσες επιχειρήσειςψικαμίνων σε μια ενιαία επιχείρηση.

Η Επιτροπή τονίζει ότι η αναγκαιότητα επίδειξης αξιόπιστου ιστορικού επιβολής της νομοθεσίας όσον αφορά την πολιτική ανταγωνισμού, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης για την καταπολέμηση των τραστ και των κρατικών ενισχύσεων, αποτελεί σημαντικό στοιχείο των διαπραγματεύσεων του κεφαλαίου του ανταγωνισμού για όλες τιςποψήφιες χώρες.

Ένα αξιόπιστο ιστορικό επιβολής της νομοθεσίας προϋποθέτει την τήρηση του Πρωτοκόλλου 2 της ευρωπαϊκής συμφωνίας σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα του χάλυβα. Το πρωτόκολλο θέτει τα κριτήρια για τη χορήγηση της ενίσχυσης στον εν λόγω τομέα με σκοπό την αναδιάρθρωση. Εντούτοις, εναπόκειται σε κάθεποψήφια χώρα να αποφασίσει κατά πόσον είναι απαραίτητη η εν λόγω βοήθεια, και στην περίπτωση που πράγματι είναι, να καθορίσει την καταλληλότερη προσέγγιση για την εκπλήρωση των κριτηρίων που θέτει το Πρωτόκολλο 2. Το κατά πόσον εκπληρώνονται τα κριτήρια αποφασίζεται από κοινού, από την Πολωνία αφενός και από την Κοινότητα και τα κράτη μέλη της αφετέρου.

2.-3. Η Επιτροπή έχει επίγνωση των προσπαθειών που έχει καταβάλει μέχρι τώρα η Πολωνία για να αναπτύξει μια σύγχρονη και σφαιρικά ανταγωνιστική βιομηχανία χάλυβα. Επιπλέον, η πολωνική κυβέρνηση και τα ίδια τα χαλυβουργεία έχουν από καιρό κατανοήσει την ανάγκη αναδιάρθρωσης του τομέα και εγκατάλειψης του προηγούμενου βιομηχανικού συστήματος που δεν εξόπλισε τον τομέα του χάλυβα επαρκώς ώστε να μπορεί να αντεπεξέλθει στις δυσκολίες της αγοράς. Πιο συγκεκριμένα, ο πολωνικός χαλυβουργικός τομέας αντιμετωπίζει ανταγωνισμό σε δύο μέτωπα: κατά πρώτον και ιδίως από τα φθηνότερα προϊόντα από τη Σοβιετική Ένωση στην κατώτερη βαθμίδα της αγοράς και κατά δεύτερον από τις εισαγωγές από τους παραγωγούς των δυτικών χωρών στηνψηλότερη βαθμίδα της αγοράς.

Η εν λόγω πρόκληση έχει από καιρό επισημανθεί στο πλαίσιο του εν λόγω τομέα παραγωγής, και ο τομέας έχει εισέλθει, σε ad hoc βάση, για κάθε εταιρεία ξεχωριστά, σε μεταβατική φάση μαζί με τηνπόλοιπη πολωνική οικονομία.

Το σημερινό σχέδιο αναδιάρθρωσης του τομέα του χάλυβα που κατήρτισε η πολωνική κυβέρνηση αποσκοπεί στη δημιουργία μιας πιο στερεής βάσεως για την αναδιάρθρωση και στη χάραξη σαφέστερης στρατηγικής για τον εν λόγω τομέα. Συνεπώς, η αναδιάρθρωση του τομέα του χάλυβα αποτελεί σημαντικό στοιχείο του ήδη συντελούμενου εκσυγχρονισμού της πολωνικής οικονομίας, η οποία έχειποστεί μαζική αλλαγή κατά την τελευταία δεκαετία και η οποία απαλλάσσεται από τις παλαιές στερεοτυπίες.

4.-5. Η αναδιάρθρωση του τομέα είχε κοινωνική επίπτωση: κατά την τελευταία δεκαετία στον χαλυβουργικό τομέα το άμεσο εργατικό δυναμικό μειώθηκε περίπου κατά 100 000 εργαζόμενους. Ορισμένοι απασχολούνται επί του παρόντος σε εταιρείες εκμετάλλευσης παραπροϊόντων χάλυβα και άλλοι έχουν βρει απασχόληση σε άλλους τομείς.

Η Επιτροπή κατέβαλε προσπάθειες για να ελαφρύνει τον κοινωνικό αντίκτυπο των εν λόγω περικοπών, καθώς και των περικοπών στον τομέα του άνθρακα, είτε με άμεση χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Phare για την ενίσχυση του επαγγελματικού αναπροσανατολισμού, είτε με τη δημιουργία κεφαλαίων σύστασης επιχειρήσεων κλπ Η ενίσχυση αυτών των δραστηριοτήτων ανέρχεται σε 60 εκατομμύρια ευρώ.

Πέραν από αυτήν την άμεση βοήθεια για την ελάφρυνση του κοινωνικού αντίκτυπου της αναδιάρθρωσης, η Κοινότητα, με το κονδύλιο οικονομικής και κοινωνικής συνοχής του προγράμματος Phare, χορηγεί ετησίως 120 εκατομμύρια ευρώ για την ενίσχυση των καταλληλότερων περιοχών της Πολωνίας σε μια προκαταρκτική φάση των διαρθρωτικών ταμείων. Η εν λόγω χρηματοδότηση δεν στηρίζει μόνο τις πρωτοβουλίες δημιουργίας θέσεων απασχόλησης, αλλά και περιβαλλοντικά έργα μικρής κλίμακας. Σε εθνικό επίπεδο, το πρόγραμμα του Μέσου Προενταξιακών Διαρθρωτικών Πολιτικών (ISPA) λαμβάνει 370 εκατομμύρια ευρώ ετησίως για εθνικά περιβαλλοντικά έργα και έργαποδομής στον τομέα των μεταφορών στην Πολωνία. Επίσης, το Ειδικό Πρόγραμμα Προσχώρησης για τη Γεωργική και Αγροτική Ανάπτυξη (Sapard), συνολικού ύψους 170 εκατομμυρίων ευρώ, συμπεριλαμβάνει σημαντική βοήθεια για τον εκσυγχρονισμό της αγροτικήςποδομής. Συνολικά, η Κοινότητα χορηγεί σχεδόν 1 δισεκατομμύριο ευρώ στην Πολωνία για τη συμμετοχή στις προετοιμασίες για την προσχώρηση στην Ένωση και για να εξασφαλίσει ότι όλα τα μέρη είναι σε θέση να επωφεληθούν πλήρως από τη διεύρυνση της Ένωσης.

6. Τα διασφαλιστικά μέτρα των Ηνωμένων Πολιτειών δεν δικαιολογούνται, ούτε συμβιβάζονται με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ). Η αποσταθεροποιητική τους επίπτωση στις παγκόσμιες αγορές χάλυβα ενέχει σαφώς κίνδυνο για τη διαδικασία αναδιάρθρωσης που έχει αρχίσει η Πολωνία και άλλεςποψήφιες για την προσχώρηση χώρες. Εντούτοις, τα μέτρα διασφάλισης που θα ληφθούν ενδεχομένως κατά των εμπορικών παρεκκλίσεων από μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών οφείλουν να σεβαστούν απόλυτα τους κανόνες του ΠΟΕ.