ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2117/02

υποβολή: Gary Titley (PSE) προς την Επιτροπή

(10 Ιουλίου 2002)

Θέμα: Δικαιώματα του ανθρώπου στην Ουγγαρία

Η Ουγγαρία είναι στην πρώτη θέση κατά τις διαπραγματεύσεις για την ένταξή της στην ΕΕ το 2004. Ωστόσο, η χώρα αυτή έχει συμμορφωθεί μόνον εν μέρει με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης που καθορίστηκαν το 1993, τα οποία ζητούν από τα δυνάμει κράτη μέλη της ΕΕ να έχουν μια πλήρως λειτουργική οικονομία της αγοράς και να σέβονται τη δημοκρατία και α δικαιώματα του ανθρώπου.

Κατά τα φαινόμενα, οι ασθενείς του ψυχιατρικού τομέα της Ουγγαρίας αντιμετωπίζουν φρικιαστικές καταστάσεις, όπως είναι ο εγκλωβισμός τους στα επονομαζόμενα κρεβάτια-κλουβιά. Επίσης η χρήση φρουρών, δηλαδή ατόμων στα οποία ανατίθεται αυθαίρετα η επιμέλεια άλλων ατόμων, είναι ιδιαίτερα αμφισβητήσιμη από πλευράς δικαιωμάτων του ανθρώπου. Πραγματικά, ένας τέτοιος φρουρός διαθέτει σημαντική και δυσανάλογη εξουσία, δεδομένου ότι έχει τη δυνατότητα να αποφασίσει όσον αφορά την εισαγωγή του ατόμου του οποίου έχει αναλάβει την επιμέλεια σε ψυχιατρείο.

Το ενδεχόμενο να παραβιάζει επί του παρόντος η Ουγγαρία την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου αμφισβητείται και δεν συνδέεται με το εάν πληροί τις προϋποθέσεις για την προσχώρησή της στην ΕΕ. Ωστόσο, η ΕΕ βασίζεται στην αρχή της προάσπισης των δικαιωμάτων του ανθρώπου και τέτοιου είδους αμφιλεγόμενες πρακτικές δεν θα πρέπει να παραμείνουν ανεξέλεγκτες εφόσον θα μπορούσαν ναπονομεύσουν τις αρχές που συνιστούν θεμέλιο λίθο της ΕΕ.

Γνωρίζει η Επιτροπή τις πρακτικές αυτές και τι σκοπεύει να πράξει για να αντιμετωπίσει την κατάσταση αυτή·

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(2 Αυγούστου 2002)

Η εκπλήρωση των πολιτικών κριτηρίων για την προσχώρηση, που καθορίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης τον Ιούνιο 1993 και που πρέπει να πληρούν οιποψήφιες χώρες, παρακολουθείται από την Επιτροπή μέσω των περιοδικών εκθέσεων για την πρόοδο τωνποψηφίων χωρών προς την προσχώρηση. Η αξιολόγηση της εκπλήρωσης των πολιτικών κριτηρίων, μέρος των οποίων αποτελεί ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, γίνεται από την Επιτροπή βάσει στοιχείων που προέρχονται από το ευρύτερο δυνατό φάσμα πηγών. Σάυτές περιλαμβάνονται, εκτός από τις πληροφορίες που δίνει κάθε ενδιαφερόμενηποψήφια χώρα, και η παροχή ή η ανταλλαγή στοιχείων με σημαντικούς διεθνείς οργανισμούς όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης και οι αρμόδιοι φορείς που λειτουργούν στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) καθώς και με μη κυβερνητικές οργανώσεις.

Μέχρι σήμερα, ούτε στις εκθέσεις του διαμεσολαβητή για τα πολιτικά δικαιώματα και τα δικαιώματα του πολίτη ούτε σε εκείνες τις επιτροπής ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΗΕ (UNHCHR) γινόταν σαφής αναφορά στη μεταχείριση ασθενών στα ψυχιατρεία. Εντούτοις, η επιτροπή του ΟΗΕ για την πρόληψη των βασανιστηρίων (CPT) είχε εκφράσει στην έκθεσή της του 1999 ανησυχίες σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στα ψυχιατρικά ιδρύματα της Ουγγαρίας. Έκτοτε, η ουγγρική κυβέρνηση έλαβε ορισμένο αριθμό μέτρων (πραγματοποίηση επιθεωρήσεων σε όλα τα ψυχιατρεία της χώρας, έκδοση εγκυκλίου περί απαγόρευσης των κρεβατιών-κλουβιών στα ψυχιατρικά ιδρύματα) συμπεριλαμβανομένης της παγίωσης του νομικού πλαισίου για τη βελτίωση της κατάστασης. Οι διατάξεις της πράξης για την προστασία τηςγείας που αφορούν τους ψυχοπαθείς απαγορεύουν, από το 2001, τα βασανιστήρια, τις βιαιοπραγίες, την απάνθρωπη ή απαξιωτική συμπεριφορά καθώς και τις τιμωρίες. Υπάρχει, ακόμη, η δυνατότητα επιβολής ποινικών κυρώσεων και διενέργειας ελέγχων από εξωτερικούς επαγγελματίες εμπειρογνώμονες.

Η Επιτροπή παρακολουθεί τις εξελίξεις στον τομέα αυτόν στο πλαίσιο της σύνταξης της προσεχούς περιοδικής έκθεσης για το 2002.