ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2208/00

υποβολή: Paulo Casaca (PSE) προς την Επιτροπή

(3 Ιουλίου 2000)

Θέμα: Απέλαση ευρωπαίων πολιτών από τις ΗΠΑ και τον Καναδά

Στις ΗΠΑ και στον Καναδάπάρχει μεγάλη κοινότητα που κατάγεται από τις Αζόρες, πολλά από τα μέλη της οποίας διατηρούν την πορτογαλικήπηκοότητα παρότι έχουν γεννηθεί σε αμερικανικό έδαφος.

Ο αμερικανικός νόμος περί εκτοπίσεων του 1996 καθιστά συστηματική την απέλαση ξένων που ζουν στις ΗΠΑ και έχουν καταδικασθεί για πράξεις όπως τα πλέον σοβαρά εγκλήματα έως απλές παραβάσεις του κώδικα οδικής κυκλοφορίας. Τον περασμένο Μάρτιο, με απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών, κηρύχθηκε άκυρη η αναδρομική ισχύς του νόμου αυτού για καταδικαστικές αποφάσεις προγενέστερες του 1996, αλλά η απόφαση αυτή δεν λύνει το πρόβλημα των ήδη εκτοπισθέντων πολιτών καθώς και αυτών που εκτίουν ποινές σε βορειοαμερικανικές φυλακές.

Η νομοθεσία του Καναδά είναι παρόμοια με την αμερικανική. Στις περιφερειακές αρχές των Αζορών κοινοποιήθηκαν 307 απελάσεις από τις ΗΠΑ και 87 από τον Καναδά προς τις Αζόρες. Οι αριθμοί αυτοί είναι μάλλον αισθητά μεγαλύτεροι δεδομένου ότι οι αμερικανικές αρχές δεν ενημερώνουν συστηματικά τις πορτογαλικές προξενικές αρχές, αλλά ούτε και οι τελευταίες ενημερώνουν πάντα τις περιφερειακές αρχές των Αζορών.

Ο Τύπος, ιδιαίτερα στις Αζόρες και στη Μασαχουσέτη, ασχολήθηκε με τις συχνά δραματικές συνέπειες των απελάσεων: ανησυχητικό ποσοστό αυτοκτονιών, διάλυση οικογενειών, άτομα προερχόμενα από μεγάλα αστικά κέντρα που δεν ομιλούν την πορτογαλική γλώσσα βρέθηκαν στο καθαρά αγροτικό περιβάλλον των Αζορών ζώντας με το φοβερό κοινωνικό στίγμα του απελασμένου κλπ.

Στις 14 Μαΐου, η οργάνωση Women's Immigrant Support Group διοργάνωσε ολονυκτία και πορεία διαμαρτυρίας στο New Bedford, στη Μασαχουσέτη κατά του νόμου αυτού. Ορισμένα μέλη του Αμερικανικού Κογκρέσου και συγκεκριμένα ο Barney Frank και ο γερουσιαστής Patrick Kennedy εκφράσθηκαν κατά του νόμου αυτού.

Οι περιφερειακές αρχές των Αζορών προσπαθούν, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων και των δυνατοτήτων τους, να ακολουθούν έντονη πολιτικήπέρ των απελασμένων, κυρίως με τη διδασκαλία της πορτογαλικής γλώσσας, την προώθηση επιμορφωτικών προγραμμάτων, την αποκατάσταση και την κοινωνική ενσωμάτωση των ατόμων αυτών.

Προτίθεται η Επιτροπή,πό τις συνθήκες αυτές, να λάβει κάποια πρωτοβουλία, στο πλαίσιο του άρθρου 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, για την αντιμετώπιση της κατάστασης αυτών των ευρωπαίων πολιτών;

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(11 Σεπτεμβρίου 2000)

Η Επιτροπή γνωρίζει καλά τα προβλήματα που έχουν σχέση με τις απελάσεις τις οποίες αποφασίζουν οι αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών με βάση το νόμο Illegal Immigration Reform And Immigration Responsibility Act (νόμος περί ευθύνης σε θέματα μετανάστευσης και μεταρρυθμίσεων στον τομέα της παράνομης μετανάστευσης).

Οι πιθανές αρνητικές επιπτώσεις του προαναφερθέντος νόμου στους πολίτες της Ένωσης έχουν συζητηθεί με τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας του Συμβουλίου Προξενικές Υποθέσεις και έχουν τεθείπόψη της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών. Κατά τη συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε το Μάρτιο του 2000, η εν λόγω ομάδα πληροφορήθηκε από την Αμερικανική Υπηρεσία Μετανάστευσης και Πολιτογράφησης (American Immigration and Naturalisation Service) ότι η νομοθεσία σχετικά με τις απελάσεις έχει ελάχιστα περιθώρια ελαστικής εφαρμογής.

Εντούτοις, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή εξέφρασαν την ανησυχία τους για το γεγονός ότι οι ισχύουσες διατάξεις του προαναφερθέντος νόμου θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε απάνθρωπες καταστάσεις, πράγμα το οποίο δεν ήταν στις προθέσεις του Αμερικανού νομοθέτη. Συνεπώς, στο σημερινό κείμενο του νόμου θα πρέπει να γίνουν τροπολογίες και η Ένωση πρότεινε να γίνει αναθεώρηση του νόμου από το Κογκρέσο. Οι αμερικανικές προεδρικές εκλογές ενδέχεται να καθυστερήσουν αυτή την αναθεώρηση.

Στο μεταξύ, η Επιτροπή πληροφορήθηκε ότι η πορτογαλική κυβέρνηση έχει συνάψει πρωτόκολλο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το οποίο προβλέπει την εφαρμογή νέων διαδικασιών σε περίπτωση απέλασης Πορτογάλων πολιτών.