ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2618/99

υποβολή: Michl Ebner (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(12 Ιανουαρίου 2000)

Θέμα: Θεμελιώδη δικαιώματα

1. Σύμφωνα με το άρθρο 295 της Συνθήκης (πρώην άρθρο 222 ΕΚ) το δικαίωμα της ιδιοκτησίας βρίσκεται, βάσει της αρχής της επικουρικότητας, στη δικαιοδοσία των κρατών μελών. Εντούτοις, το άρθρο 6, παράγρ.1 της Συνθήκης της Ρώμης προσφέρει ορισμένες αναγκαίες εγγυήσεις σε σχέση με τα ανθρώπινα δικαιώματα και, συνεπώς, σε σχέση με την αναγνώριση του δικαιώματος της ιδιοκτησίας.

Πολλές κοινοτικές ρυθμίσεις έχουν, όταν επίβάλλονται, προφανείς επιπτώσεις για το δικαίωμα της ιδιοκτησίας. Μεταξύ αυτών η Οδηγία για τα πτηνά, η Οδηγία για τους οικοτόπους και και η Οδηγία για τις αζωτούχες ενώσεις. Ορισμένες ρυθμίσεις που βρίσκονται στο στάδιο της προετοιμασίας ενδέχεται να έχουν παρόμοιες αρνητικές συνέπειες για την ιδιοκτησία γής (περιβαλλοντική ευθύνη, ευθύνη προϊόντος κ.λπ.)

Πώς προτίθεται η Επιτροπή να διασφάλίσει ένα επαρκές επίπεδο προστασίας του δικαιώματος της ιδιοκτησίας στο νομοπαρασκευαστικό της έργο, λαμβάνονταςπόψη ότι η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων καλύπτει και το δικαίωμα της ιδιοκτησίας;

2. Το Συμβούλιο της Κολωνίας έθεσε σε κίνηση τις εργασίες για τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, το δικαίωμα της ιδιοκτησίας περιλαμβάνεται στα θεμελιώδη δικαιώματα.

Προτίθεται η Επιτροπή να περιλάβει το δικαίωμα της ιδιοκτησίας στο Χάρτη;

Ποιά θα είναι η πρακτική εφαρμογή του Χάρτη, μετά την ολοκλήρωσή του;

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(14 Φεβρουαρίου 2000)

1. Το δικαίωμα της ιδιοκτησίας είναι ένα θεμελιώδες δικαίωμα που κατοχυρώνεται από το άρθρο 1 του πρόσθετου πρωτοκόλλου στη Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών και από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών.

Εντούτοις, το δικαίωμα αυτό δεν είναι απόλυτο, αλλά είναι δυνατόν ναφίσταται περιορισμούς που μπορούν να φθάσουν έως την απαλλοτρίωση για λόγους δημόσιας ωφελείας. Πράγματι, το άρθρο 1 του προαναφερόμενου πρόσθετου πρωτοκόλλου ορίζει ότι «κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει δικαίωμα σεβασμού των αγαθών του. Κανένας δεν είναι δυνατόν να στερηθεί της ιδιοκτησίας του, παρά μόνον εφόσον συντρέχουν λόγοι δημόσιας ωφελείας καιπό τους όρους που προβλέπονται από το νόμο και τις γενικές αρχές του διεθνούς δικαίου. Οι εν λόγω διατάξεις δεν θίγουν το δικαίωμα των κρατών να θέτουν σε ισχύ τους νόμους που θεωρούν αναγκαίους για τη ρύθμιση της χρήσης των αγαθών σύμφωνα με το γενικό συμφέρον ή για να εξασφαλίζουν την καταβολή των φόρων ή άλλων εισφορών ή προστίμων».

Αν και, δυνάμει του άρθρου 295 (πρώην άρθρο 222) της συνθήκης ΕΚ, η συνθήκη δεν θίγει το καθεστώς της ιδιοκτησίας στα κράτη μέλη, η Ένωση, δυνάμει του άρθρου 6 παράγραφος 2 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, οφείλει να σέβεται τα θεμελιώδη δικαιώματα όπως αυτά είναι κατοχυρωμένα από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, πουπεγράφη στη Ρώμη την 4 Σεπτεμβρίου 1950, και όπως απορρέουν από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών, ως γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου.

Η Επιτροπή, από την πλευρά της, σε όλες τις προτάσεις της λαμβάνειπόψη την αρχή της αναλογικότητας, προκειμένου το δικαίωμα της ιδιοκτησίας να μην θίγεται παρά μόνον εντός των αναγκαίων ορίων που επιβάλλει το γενικό συμφέρον.

2. Δεδομένου ότι ο Χάρτης των θεμελιωδών δικαιωμάτων τελείπό επεξεργασία και πολλά από τα συναφή ζητήματα παραμένουν προς το παρόν ανοικτά, η Επιτροπή δεν δύναται να κάνει καμία πρόβλεψη ούτε ως προς το περιεχόμενό του ούτε ως προς τις πρακτικές λεπτομέρειες της εφαρμογής του, οι οποίες εξαρτώνται από τη νομική φύση και το περιεχόμενό του. Εν πάση περιπτώσει, λόγω της σπουδαιότητας των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, είναι προφανές ότι ο Χάρτης δεν θα είναι δυνατόν να τα αγνοήσει.