ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3267/00

υποβολή: Elspeth Attwooll (ELDR) προς την Επιτροπή

(20 Οκτωβρίου 2000)

Θέμα: Οι επιπτώσεις τηςδροκαλλιέργειας στην ανάπτυξη τοξικών αποβλήτων από άλγη

Έχει ερευνήσει η Επιτροπή εάνπάρχουν στοιχεία που ναποδηλώνουν συμπτωματική σχέση ανάμεσα στην μόλυνση των τροφών απόδροκαλλιέργειες και στην ανάπτυξη τοξικών αποβλήτων από άλγη, όπως στην περίπτωση αμνησιακής δηλητηρίασης από οστρακόδερμα; Υπό το φως της συζήτησης πάνω στον ευτροφισμό, σε τί ενέργειες προβαίνει η Επιτροπή ενάντια στην μόλυνση των τροφών στα πλαίσια της πολιτικής προώθησης βιώσιμωνδροκαλλιεργειών;

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής

(4 Δεκεμβρίου 2000)

Τα μικροάλγη στα θαλάσσια καιφάλμυρα ύδατα της Ευρώπης προκαλούν τακτικά βλαβερά αποτελέσματα, κατά το ότι απειλούν την δημόσιαγεία και προξενούν οικονομικές ζημιές στην αλιεία, περιλαμβανομένης τηςδατοκαλλιέργειας, και στον τουρισμό. Τα επεισόδια αυτά περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα φαινομένων τα οποία συλλογικά αναφέρονται ως επιβλαβείς εξανθήσεις αλγών (HAB).

Αν και είναι γνωστό ότι ορισμένα βλαβερά είδη αλγών έχουνπάρξει και πολλαπλασιασθεί από αιώνες, και μερικά άλλα από χιλιετίες, το μέγεθος και η συχνότητα αυτών των εξανθήσεων έχει αυξηθεί.

Η Επιτροπή έθεσε τον Νοέμβριο του 1998πό την αιγίδα της ένα διεθνές εργαστήριο για τις επιβλαβείς εξανθήσεις αλγών στα ευρωπαϊκά θαλάσσια καιφάλμυρα ύδατα, που πραγματοποιήθηκε στο Kalmar της Σουηδίας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του εργαστηρίου αυτού, ένα από τα κύρια ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπισθούν είναι ο τρόπος διάκρισης των φυσικών αιτίων από τις ανθρωπογενείς επιπτώσεις στις οποίες οφείλεται η εμφάνιση των ΗΑΒ.

Αρκετοί ανθρωπογενείς παράγοντες ενδεχομένως συμμετέχουν στη δημιουργία των HAB, περιλαμβανομένου του ευτροφισμού, της διάρρηξης των θαλάσσιων διατροφικών αλύσεων με τιςπεραλιεύσεις, η αύξηση της δραστηριοποίησης ουσιωδών ή ανασταλτικών ιχνοστοιχείων για την αύξηση των μικροαλγών, οι ατμοσφαιρικές εναποθέσεις (ειδικότερα η βροχή που περιέχει αζωτούχες ενώσεις), και η εντατικήδατοκαλλιέργεια σε μερικές ευαίσθητες θαλάσσιες περιοχές.

Αναφορικά με το δυνητικό ρόλο τηςδατοκαλλιέργειας στην ανάπτυξη των HAB, η συμβολή των αποβλήτωνδατοκαλλιέργειας στα αζωτούχα και φωσφορούχα φορτία των θαλάσσιων καιφάλμυρωνδάτων, είναι χαμηλή σε σύγκριση με άλλες ανθρώπινες δραστηριότητες (γεωργία, αστικός πληθυσμός, βιομηχανία) και συνήθως συγκεντρώνεται στο άμεσο γειτονικό περιβάλλον της πηγής εκπομπών. Όμως, λίγες μελέτες έχουν εκπονηθεί ώστε να προσδιοριστεί η διαδρομή εξέλιξης και να κατανοηθεί ο κίνδυνος που συνδέεται με τους όγκους HAB που συσσωρεύονται κάτω και γύρω από τους κλωβούς ψαριών των ιχθυοτροφείων. Υπάρχει ακόμα πιθανότητα τέτοιου είδους περιβάλλοντα να λειτουργούν ως ταμιευτήρες των λανθανόντων όγκων αλγών. Πιθανώς να χρειαστούν και άλλες μελέτες για την κατανόηση του κύκλου ζωής των όγκων HAB και άλλων βιώσιμων μονάδων που συσσωρεύονται κάτω από τους κλωβούς ιχθυοτροφείων, περιλαμβανομένων των αποτελεσμάτων των περιόδων αγρανάπαυσης και του δυναμικού των όγκων για ενεργοποίηση των εξανθήσεωνπό δεδομένες περιβαλλοντικές συνθήκες.

Όσον αφορά το δεύτερο ερώτημα, από τη δεκαετία του 1970 έχει θεσπιστεί, βάσει της συνθήκης ΕΚ ένα εκτεταμένο σύνολο περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Η προστασία του περιβάλλοντος έχει επίσης διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην επιδίωξη των στόχων της Κοινότητας.

Η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει ένα φάσμα μέτρων ελέγχου των επιπτώσεων τηςδατοκαλλιέργειας στο περιβάλλον, περιλαμβανομένης της χρήσης διαδικασιών αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων για την επιλογή τοποθεσιών, σχεδιασμό και λειτουργία εντατικώνδατοκαλλιεργειών" περιορισμού των δικαιωμάτων πρόσβασης στα ύδατα" τεχνικές ελέγχου των εκροών περιλαμβανομένων των συντελεστών ελέγχου της τροφοδοσίας, περιορισμένης χρήσης φαρμάκων, αντιβιοτικών και άλλων χημικών ουσιών" την κατάστρωση συμφωνιών για ομάδες χρηστών, ώστε να αποφεύγονται οι διαμάχες ως προς τις χρήσεις και να παρέχεται η δυνατότητα αποτελεσματικής διαχείρισης των θαλασσίων παροχών" καθώς και τη θέση ορίων στις εισαγωγές εξωτικών ειδών ιχθύων.

Επιπλέον, ενθαρρύνεται η ανάπτυξη των πρακτικών βέλτιστης διαχείρισης μέσω κωδίκων συμπεριφοράς και πρακτικής, όπως τα συστήματα πιστοποίησης των προϊόντων.

Η Κοινότητα έχει πρόσφατα (Δεκέμβριος 1999) εκδώσει τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2792/1999 του Συμβουλίου, για καθορισμό των λεπτομερών κανόνων και ρυθμίσεων σχετικά με την κοινοτική διαρθρωτική βοήθεια στον τομέα της αλιείας(1) ώστε να εκσυγχρονιστεί η ενίσχυση στιςδατοκαλλιέργειες εντός του πλαισίου της μεταρρύθμισης των διαρθρωτικών ταμείων.

Στο μέλλον, η επίδραση τωνδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον θα είναι μεγίστης σημασίας. Όλα τα σχέδια τωνδατοκαλλιεργειών που λαμβάνουν επιχορηγήσεις και περιλαμβάνουν εντατικές μεθόδους, πρέπει να συνάδουν με τις διατάξεις της οδηγίας 85/337/ΕΟΚ για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον(2), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/11/ΕΚ του Συμβουλίου της 3ης Μαρτίου 1997(3). Στο πλαίσιο αυτό οι δαπάνες οι συναφείς με τις μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων θα είναι επιλέξιμες για ενίσχυση.

Με σκοπό να ενθαρρύνονται οι καθαρές εκμεταλλεύσεις, οι επενδύσεις σε σχέδια που αξιοποιούν τεχνολογίες οι οποίες μειώνουν ουσιωδώς τις αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, μπορούν να τύχουν πρόσθετης οικονομικής ενίσχυσης μέχρι ύψους 10 %, παρεχόμενης από το οικείο κράτος μέλος.

Τέλος, και άλλα μέτρα συλλογικού συμφέροντος μπορούν να τύχουν στηρίξεως περιλαμβανομένης της βελτιώσεως των εγκαταστάσεωνδατοκαλλιέργειας, της συλλογικής διαχείρισης των εκροώνδατοκαλλιεργειών, της εκρίζωσης των κινδύνων παθογένεσης από τις μονάδεςδατοκαλλιέργειας και της συλλογής στοιχείων περιβαλλοντικής διαχείρισης, ως τμήματος ενός ολοκληρωμένου προγράμματος διαχείρισης παράκτιων ζωνών.

(1) ΕΕ L 337 της 30.12.1999.

(2) ΕΕ L 175 της 5.7.1985.

(3) ΕΕ L 73 της 14.3.1997.