ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2860/00

υποβολή: Antonios Trakatellis (PPE-DE) και Ioannis Marnos (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(14 Σεπτεμβρίου 2000)

Θέμα: Χειραγώγηση και κρατικές παρεμβάσεις στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών διασπάθιση του δημοσίου χρήματος

Από αποκαλυπτικά δημοσιεύματα του ελληνικού τύπου, στα οποία δεν εδόθη απάντηση, καθώς και από αναφορά κορυφαίου στελέχους της αξιωματικής αντιπολίτευσης μετά την οποία διατάχθηκε δικαστική διερεύνηση από τον εισαγγελέα του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Ελλάδας, προέκυψαν ισχυρές ενδείξεις ότι η Δημόσια Επιχείρηση Κινητών Αξιών (ΔΕΚΑ), και διάφορα πιστωτικά ιδρύματα ελεγχόμενα από το Κράτος προέβησαν προ των εκλογών της 9ης Απριλίου σε παρεμβάσεις στο Χρηματιστήριο Αθηνών, με στόχο τον επηρεασμό του εκλογικού αποτελέσματος. Συγκεκριμένα, οι εν λόγω κρατικοί οργανισμοί αγόραζαν επί σειρά ημερών μετοχές κρατικών επιχειρήσεων για να στηρίξουν, προ των εκλογών, τεχνητά τις τιμές τους ενώ αργότερα τις μεταπώλησαν σε χαμηλότερες τιμές ζημιώνοντας έτσι με τεράστια ποσά και τους φορολογούμενους και τους μετόχους των εν λόγω επιχειρήσεων.

1. Δεν αποτελούν οι ενέργειες αυτές, και ιδίως η συμμετοχή της ΔΕΚΑ με σκοπό τον επηρεασμό του δείκτη του ΧΑΑ, προσπάθεια χειραγώγησης (manipulation) του Χρηματιστηρίου την οποία αποδοκιμάζει το πνεύμα της σύστασης 77/534/ΕΟΚ(1) περί καθιερώσεως ευρωπαϊκού κώδικα συμπεριφοράς όσον αφορά τις συναλλαγές στον τομέα των κινητών αξιών;

2. Υπάρχει ή όχι στην προκειμένη περίπτωση νόθευση του ανταγωνισμού αλλά και δημιουργία στρεβλώσεων στην ελεύθερη διακύμανση των μετοχών και αξιών του χρηματιστηριακού δείκτη, δεδομένου ότι τα διοικητικά συμβούλια της εν λόγω εταιρείας και άλλων ιδρυμάτων διορίζονται από την Κυβέρνηση και λαμβάνουν εντολές απ’ αυτή σε ό,τι αφορά την επενδυτική τους πολιτική;

3. Ποιά μέτρα σκέφτεται να λάβει η Επιτροπή; Προτίθεται να συμπεριλάβει την αποφυγή παρόμοιων περιπτώσεων στηνπό εκπόνηση πρόταση οδηγίας κατά της χειραγώγησης των αγορών, η οποία σύμφωνα με το πρόγραμμα δράσης για τις χρηματοπιστωτικέςπηρεσίες (ενδιάμεση έκθεση 1999) προβλέπεται να κατατεθεί μέχρι το τέλος του 2000;

(1) ΕΕ L 212 της 20.8.1977, σελ. 37.

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(24 Οκτωβρίου 2000)

Προκειμένου να δημιουργηθεί μια κοινή ευρωπαϊκή αγορά κεφαλαίων και τίτλων εκδόθηκαν διάφορες οδηγίες για την εναρμόνιση των προτύπων στις εθνικές νομοθεσίες περί τίτλων. Ωστόσο, δεν έχουν ακόμη θεσπισθεί κανόνες σε κοινοτικό επίπεδο όσον αφορά την χειραγώγηση των αγορών.

Η οδηγία 89/592/ΕΟΚ της 13ης Ιουνίου 1989 για το συντονισμό των ρυθμίσεων όσον αφορά τις πράξεις προσώπων τα οποία είναι κάτοχοι εμπιστευτικών πληροφοριών(1) περιορίζεται στην πρόληψη της κατάχρησης εμπιστευτικών πληροφοριών. Άλλες οδηγίες που αφορούν την προστασία των αγορών και των επενδυτών είναι η οδηγία του Συμβουλίου 79/279/ΕΟΚ της 5ης Μαρτίου 1979 περί του συντονισμού των όρων εισαγωγής κινητών αξιών σε χρηματιστήριο αξιών(2), η οδηγία του Συμβουλίου 80/390/ΕΟΚ της 17ης Μαρτίου 1980 περί συντονισμού των όρων καταρτίσεως, ελέγχου και διαδόσεως του ενημερωτικού δελτίου που πρέπει να δημοσιεύεται για την εισαγωγή κινητών αξιών σε χρηματιστήριο αξιών(3) και η οδηγία του Συμβουλίου 93/22/ΕΟΚ της 10ης Μαΐου 1993 σχετικά με τις επενδυτικέςπηρεσίες στον τομέα των κινητών αξιών(4).

Καμία από τις οδηγίες αυτές δεν δίνει στην Επιτροπή εξουσίες στον τομέα της χειραγώγησης της αγοράς.

Η σύσταση της Επιτροπής 77/534/ΕΟΚ της 25ης Ιουλίου 1977 περί καθιέρωσης ευρωπαϊκού κώδικα συμπεριφοράς όσον αφορά τις συναλλαγές στον τομέα των κινητών αξιών(5) περιορίζεται σε απλή σύσταση προς τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν την τήρηση ορισμένων βασικών και ευρέως αναγνωρισμένων αρχών. Στο κεφάλαιο IV σημείο 13 της σύστασης αναφέρεται ότι με τη σύσταση του ευρωπαϊκού κώδικα συμπεριφοράς στα κράτη μέλη, η Επιτροπή έχει σαφώς επίγνωση ότι τα κράτη μέλη δεν δεσμεύονται ως προς τα αποτελέσματα που πρέπει να επιτευχθούν.

Ως εκ τούτου η Επιτροπή δεν έχει την εξουσία να παρέμβει σε περιπτώσεις εικαζόμενης χειραγώγησης της αγοράς. Η διαπίστωση, διερεύνηση και επιβολή κυρώσεων σε περιπτώσεις χειραγώγησης της αγοράςπάγονται στην απόλυτη αρμοδιότητα των εθνικών αρχών. Στα περισσότερα κράτη μέλη η χειραγώγηση της αγοράς απαγορεύεται και επισύρει κυρώσεις βάσει της εθνικής νομοθεσίας. Βάσει της ελληνικής νομοθεσίας, η χειραγώγηση των τιμών με ορισμένες πρακτικές απαγορεύεται και οι εθνικές αρχές δύνανται να επιβάλλουν διοικητικές και ποινικές κυρώσεις.

Το σχέδιο δράσης για τις χρηματοπιστωτικέςπηρεσίες αναφέρει ότι μέχρι τα τέλη του 2000, η Επιτροπή θαποβάλει πρόταση οδηγίας σχετικά με το πρόβλημα της χειραγώγησης της αγοράς. Η σχετική οδηγία βρίσκεται στο στάδιο της κατάρτισης και σκοπός της είναι να εξασφαλισθεί η ακεραιότητα των ευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών αγορών, η καθιέρωση κοινών προτύπων σε όλη την Ευρώπη και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των επενδυτών στις αγορές αυτές. Η πρόταση της Επιτροπής θα θεσπίσει κοινά ευρωπαϊκά πρότυπα κατά της χειραγώγησης της αγοράς τα οποία θα ισχύουν για όλους (φυσικά και νομικά πρόσωπα) καθώς και για τις κυβερνήσεις.

(1) ΕΕ L 334 της 18.11.1989.

(2) ΕΕ L 66 της 16.3.1979.

(3) ΕΕ L 100 της 17.4.1980.

(4) ΕΕ L 141 της 11.6.1993.

(5) ΕΕ L 212 της 20.8.1977.