ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3665/00

υποβολή: Luciana Sbarbati (ELDR) προς την Επιτροπή

(27 Νοεμβρίου 2000)

Θέμα: Προστασία των θέσεων εργασίας στις επιχειρήσεις που απολαύουν κρατικών και κοινοτικών ενισχύσεων

Σύμφωνα με τη Συνθήκη ΕΚ (άρθρο 136), τα κράτη μέλη έχουν ως στόχο την προώθηση της απασχόλησης, τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας, την κατάλληλη κοινωνική προστασία και τον κοινωνικό διάλογο, ώστε να επιτύχουν έναψηλό και διαρκές επίπεδο απασχόλησης και την καταπολέμηση του αποκλεισμού. Οι στόχοι αυτοί περιλαμβάνονται και στο κείμενο του Κοινοτικού Χάρτη των Θεμελιωδών Κοινωνικών Δικαιωμάτων των Εργαζομένων του 1989.

Παρόλα αυτά, στην Ευρώπη, μολονότι το ΕΚ τον περασμένο χρόνο ενέκρινε ψηφίσματαπέρ των εργαζομένων, όλο και συχνότερα γίνεται προσφυγή στις ομαδικές απολύσεις και στα επιδόματα ανεργίας από επιχειρήσεις που όχι μόνο δεν αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα, αλλά και, σε ορισμένες περιπτώσεις διανέμουν στους μετόχους τους αυξημένα κέρδη (αναφέρονται οι πλέον πρόσφατες περιπτώσεις: Renault Vilvorde, Michelin, Goodyear, Carrier, Miliani, Telecom). Οι στρατηγικές επιλογές της αγοράς (μετεγκατάσταση, προγράμματα αναδιάρθρωσης, ιδιωτικοποιήσεις κλπ.) αποδεικνύονται κοινωνικά ανεύθυνες και πλήττουν προπαντός τις ασθενέστερες κοινωνικές κατηγορίες, τους μεγαλύτερους στην ηλικία εργαζόμενους και τις γυναίκες.

Η πρακτική αυτή δεν θα έπρεπε να επιτρέπεται στις επιχειρήσεις που έχουν εισπράξει κρατικές ενισχύσεις (φορολογικές απαλλαγές, πρόσβαση σε επιδοτούμενες χρηματοδοτήσεις, κίνητραπέρ της απασχόλησης) και έχουν επωφεληθεί από ευρωπαϊκούς πόρους.

Δεδομένου ότι ισχύουν οδηγίες (75/129/ΕΚ(1) που τροποποιήθηκε από την οδηγία 92/56/ΕΚ(2)) σχετικά με την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν τις ομαδικές απολύσεις, (94/45/ΕΚ(3)) σχετικά με τη θέσπιση μιας ευρωπαϊκής επιτροπής επιχείρησης ή μιας διαδικασίας σε επιχειρήσεις ή ομίλους επιχειρήσεων κοινοτικής κλίμακας με σκοπό να ενημερώνονται οι εργαζόμενοι και να ζητείται η γνώμη τους, καθώς και η πρόταση της Επιτροπής περί γενικού πλαισίου σχετικά με την ενήμερης και τη διαβούλευση με τους εργαζόμενους, Ποιες πρωτοβουλίες σκοπεύει να προωθήσει η Επιτροπή, ώστε οι επιχειρήσεις να δεσμευθούν να ακολουθήσουν ευνοϊκή για την απασχόληση συμπεριφορά;

(1) ΕΕ L 48 της 22.2.1975, σελ. 29.

(2) ΕΕ L 245 της 26.8.1992, σελ. 3.

(3) ΕΕ L 254 της 30.9.1994, σελ. 64.

Απάντηση της κ. Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Φεβρουαρίου 2001)

Η Επιτροπή μεριμνά, σύμφωνα με τις αρμοδιότητες που της έχουν ανατεθεί από τη συνθήκη ΕΚ, για την ορθή εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένων και των οδηγιών που επικαλείται ο αξιότιμος βουλευτής και των κανόνων σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις.

Ωστόσο, πρέπει ναπογραμμιστεί ότι, όσον αφορά τις οδηγίες σχετικά με την ενημέρωση των εργαζομένων και τη διαβούλευση με αυτούς, εναπόκειται κατ'αρχάς στις εθνικές αρχές να εξασφαλίσουν την τήρηση των εθνικών διατάξεων που μεταφέρουν τις εν λόγω οδηγίες.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η ταχεία έγκριση της πρότασής της οδηγίας του Συμβουλίου περί της θέσπισης ενός γενικού πλαισίου για την ενημέρωση των εργαζομένων και τη διαβούλευση με αυτούς μέσα στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα(1) θα διευκολύνει τη συντεταγμένη εφαρμογή εκ μέρους των κοινωνικών εταίρων των ενεργειών αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων καθώς και γενικότερα τη διαδικασία αλλαγής και αναπροσαρμογής της ευρωπαϊκής βιομηχανίας στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς.

Όσον αφορά τον έλεγχο των ενισχύσεων, μόνο ορισμένες κατηγορίες ενισχύσεων (κυρίως οι ενισχύσεις για την απασχόληση και οι περιφερειακές ενισχύσεις) θα μπορούσαν να θέσουν όρους σχετικά με τη δημιουργία ή τη διατήρηση της απασχόλησης. Οι άλλες ενισχύσεις ωστόσο και ιδίως οι ενισχύσεις για τη διάσωση και για την αναδιάρθρωση μπορεί αντίθετα ναπόκεινται στον όρο της μείωσης της απασχόλησης με σκοπό να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα της επιχείρησης και με τον τρόπο αυτό η διατήρηση των λοιπών θέσεων εργασίας. Αυτές οι ενισχύσεις μπορούν να συνοδεύονται από ενισχύσεις για μέτρα κατάρτισης, παροχής συμβουλών και πρακτικής βοήθειας για την αναζήτηση μιας νέας θέσης εργασίας, ενίσχυση για την εκ νέου κατάρτιση και την επαγγελματική κατάρτιση καθώς και ενίσχυση για τους εργαζομένους που επιθυμούν να ξεκινήσουν μια νέα σταδιοδρομία. Η Επιτροπή εκδίδει συστηματικά ευνοϊκή γνώμη για αυτό το είδος των μέτρων.

(1) ΕΕ C 2 της 5.1.1999.