ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2007/01

υποβολή: Cristiana Muscardini (UEN) προς την Επιτροπή

(6 Ιουλίου 2001)

Θέμα: Επιστροφή αγαθών στους πρόσφυγες από τις περιοχές Τζούλια, Ίστρια και Δαλματία

Λίγες μέρες πριν στη Νέα Υόρκη, ενώπιον των προξενείων της Κροατίας και της Σλοβενίας, χιλιάδες πρόσφυγες από τις περιοχές Τζούλια, Ίστρια και Δαλματία διεδήλωσαν για να ζητήσουν την επιστροφή ή τουλάχιστον μια δίκαιη αποζημίωση για τα αγαθά πουποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν μετά τις συνθήκες με τις οποίες η Ιταλία παραχωρούσε στην τότε Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία τμήμα των περιοχών Βενέτσια Τζούλια, Ίστρια και Δαλματία.

Πρόκειται για σημαντικό θέμα που θα πρέπει να ληφθείπόψη ενόψει της διεύρυνσης της ΕΕ και που προστίθεται, τουλάχιστον όσον αφορά την Κροατία, στη μη αναγνώριση των γλωσσικών μειονοτήτων (η ιταλική είναι η πλέον πολυάριθμη). Οι ιταλοί πρόσφυγες, εγκαταλείποντας τα εδάφη αυτά, προέβησαν όχι μόνον σε μια εθνική επιλογή αλλά και σε μια επιλογή ελευθερίας, την ίδια εκείνη ελευθερία για την οποία η Κροατία και η Σλοβενία πολέμησαν στην πρόσφατη ευρωπαϊκή ιστορία. Υπό των πρίσμα των ανωτέρω ερωτάται η Επιτροπή:

1. έχει επίγνωση του θέματος·

2. δεν θεωρεί ευκταία μια επίλυση του προβλήματος ενόψει της τόσο αναμενόμενης και επιθυμητής ιστορικής επανειρήνευσης και μιας αμοιβαίας αναγνώρισης των ανθρωπίνων βασάνων που έλαβαν χώρα σε διαφορετικές εποχές·

3. δεν θεωρεί ότι πρέπει ναπενθυμισθούν σε όλες τις χώρες που ζήτησαν να προσχωρήσουν στην ΕΕ, οι αξίες και οι αρχές που διαπνέουν τη δημιουργία της, τα κράτη που αποτελούν τμήμα της, ξεκινώντας από τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα άλλα θεμελιώδη δικαιώματα όπως το δικαίωμα ιδιοκτησίας που αδικαιολόγητα παραβιάστηκαν με ενέργειες απαλλοτρίωσης και εθνικοποίησης που πραγματοποίησαν στο παρελθόν δικτατορικά καθεστώτα·

4. δεν θεωρεί ότι η Ένωση, μετά από μια τόσο μακρά σιωπή, μπορεί να μελετήσει παρεμβάσειςπέρ των πληθυσμών εκείνων που λόγω ολοκληρωτικών καθεστώτων και εδαφικών παραχωρήσεων που επεβλήθησαν από διεθνείς συνθήκες, χρειάστηκε να εγκαταλείψουν τη γη τους·

Απάντηση του κυρίου Verheugen Εξ' ονόματος της Επιτροπής

(10 Σεπτεμβρίου 2001)

1. Η Επιτροπή έχει επίγνωση ότι ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος έχει κληροδοτήσει ένα πλήγμα στη ζωή τωνπηκόων της Ιταλίας και των χωρών της πρώην Γιουγκοσλαβίας.

2. Οι χώρες αυτές έθεσαν στόχο να απαλλαγούν από αυτό το κληροδότημα μέσω διμερών συμφωνιών και άλλων μορφών συνεργασίας, χάρη στις οποίες οι διμερείς σχέσεις των εν λόγω χωρών είναι πολλαπλές και θετικές επί του παρόντος. Η στενότερη συνεργασία της Σλοβενίας και της Κροατίας με την Ένωση, την οποία ενσωματώνει η ευρωπαϊκή συμφωνία μεταξύ της Κοινότητας και της Σλοβενίας και η συμφωνία σταθεροποίησης και σύνδεσης που μονογραφήθηκε μεταξύ της Κοινότητας και της Κροατίας, συνέβαλε στη δημιουργία συμπληρωματικού πλαισίου για την ενίσχυση της συνεργασίας, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο περιφερειών, και στη θεώρηση της ευρωπαϊκής ιστορίας με εποικοδομητικό και δίκαιο τρόπο.

3. Η Επιτροπήπενθυμίζει κάθε χρόνο, στις τακτικές εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο τωνποψηφίων χωρών για την προσχώρησή τους, ότι πρέπει να πληρούν τα κριτήρια για την προσχώρηση τα οποία έθεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης το 1993 και ιδίως τα πολιτικά κριτήρια, σύμφωνα με τα οποία οφείλουν να επιτύχουν τη σταθερότητα των θεσμών που αποτελούν εγγύηση για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το σεβασμό και τη προστασία των μειονοτήτων. Αυτές οι τακτικές εκθέσεις έχουν διαβιβασθεί στο Κοινοβούλιο και έχουν δημοσιοποιηθεί. Οι επόμενες εκθέσεις σχεδιάζεται να διαβιβασθούν τον Νοέμβριο 2001.

4. Σε ότι αφορά τη Σλοβενία, το παράρτημα XIII της Ευρωπαϊκής Συμφωνίας προβλέπει για τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που μόνιμα διαμένουν στη παρούσα εδαφική επικράτεια της Δημοκρατίας της Σλοβενίας για μια τριετία, το δικαίωμα, σε αμοιβαία βάση, αγοράς ιδιοκτησίας. Η Επιτροπή παρακολουθεί προσεκτικά την εκτέλεση του παραρτήματος XIII, οι διατάξεις του οποίου συμπληρώνουν την εθνική νομοθεσία της Σλοβενίας σχετικά με την επιστροφή ιδιοκτησίας που εθνικοποιήθηκε από τις αρχές της πρώην Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας (ΣΟΔΓ). Σε ότι αφορά την Κροατία, ο πλήρης σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η προστασία των μειονοτήτων αποτέλεσαν πάντα ουσιώδες στοιχείο στις διμερείς σχέσεις της Ένωσης με τη χώρα αυτή και τελούνπό τη συστηματική παρακολούθηση της Επιτροπής στα πλαίσια των ετήσιων εκθέσεων όρων. Η αρχή αυτή επίσης ετέθη επίσημα, προσφάτως, στη συμφωνία σταθεροποίησης και σύνδεσης, που θα αποτελέσει σημαντικό βήμα στη διαδικασία προσέγγισης της Κροατίας στην Ευρώπη. Η ίδια συμφωνία περιλαμβάνει διάταξη με την οποία παραχωρείται στουςπηκόους της Ένωσης, μετά από τετραετή μεταβατική περίοδο, το δικαίωμα αγοράς ακινήτων στην Κροατία, χωρίς διακρίσεις (σε σχέση με κροάτεςπηκόους), με μόνες εξαιρέσεις τη γεωργική γη και περιοχές προστατευόμενες από το νόμο για τη προστασία του περιβάλλοντος.