ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2716/01

υποβολή: Brice Hortefeux (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(3 Οκτωβρίου 2001)

Θέμα: Άνοιγμα των δημοσίων μέσων μεταφοράς στον ανταγωνισμό

Θα ήθελα να επισύρω την προσοχή της Επιτροπής στην πρόταση κανονισμού του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου COM(2000)7 τελ.(1) σχετικά με τη δράση των κρατών μελών για τους όρους παροχής δημόσιαςπηρεσίας και την ανάθεση συμβάσεων δημόσιαςπηρεσίας στον τομέα των σιδηροδρομικών, οδικών και εσωτερικών πλοίων μεταφορών επιβατών.

Ο κανονισμός αυτός καθιστάποχρεωτική για τους τοπικούς συλλογικούς φορείς την πρόσκλησηποβολής προσφορών εκ μέρους τωνπηρεσιών μεταφοράς επιβατών των οποίων ο κύκλος εργασιώνπερβαίνει τα 400 000 ετησίως, θέτοντας έτσι τέλος στην απευθείας ανάθεση συμβάσεων δημόσιαςπηρεσίας προς όφελος των εξειδικευμένων πολυεθνικών εταιρειών και αμφισβητώντας κατ' αυτόν τον τρόπο τις διαχειριστικές επιλογές των εκλεγμένων φορέων.

Πέραν της προβληματικής των μεταφορών, το θέμα αφορά όλες τις δημόσιεςπηρεσίες που αργά ή γρήγορα θα αναγκασθούν να ανοίξουν στον ανταγωνισμό, χάνοντας έτσι το κυριότερο χαρακτηριτικό τους: την αδιαφορία για το κέρδος.

Κατόπιν των ανωτέρω:

1. Η πρόταση κανονισμού εξασφαλίζει τον ουσιαστικό ρόλο των δημοσίων μέσων μεταφοράς επιβατών ωςπηρεσιών γενικού συμφέροντος·

2. Η εκτέλεση των όρων παροχής δημόσιαςπηρεσίας απαιτεί ενίοτε χρηματοδοτικές αντισταθμίσεις. Θα δηλωθεί με σαφήνεια η συμβατότητα των αντισταθμίσεων αυτών με τη Συνθήκη·

3. Η Επιτροπή σκοπεύει να συνυπολογίσει τη σημασία των κοινωνικών και περιβαλλοντικών πτυχών στον μηχανισμό ανάθεσης συμβάσεων·

4. Ποια μέτρα έχει προβλέψει η Επιτροπήπέρ της ασφαλείας των επιβατών μετά το άνοιγμα των δημοσίων μέσων μεταφοράς στον ανταγωνισμό·

(1) ΕΕ C 365 E της 19.12.2000, σελ. 169.

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Νοεμβρίου 2001)

Στην πρόταση κανονισμού πουπέβαλε η Επιτροπή σχετικά με τις απαιτήσεις παροχής δημόσιαςπηρεσίας στις δημόσιες μεταφορές επιβατών αναγνωρίζονται η σημασία των δημόσιωνπηρεσιών μεταφοράς επιβατών και ο κεντρικός ρόλος των δημόσιων αρχών. Το συγκεκριμένο σχέδιο κανονισμού ενισχύει τον ρόλο των αρχών επιβάλλοντάς τους τηνποχρέωση να εξασφαλίζουν επαρκείς δημόσιεςπηρεσίες μεταφοράς επιβατών,ψηλής ποιότητας και ευρέως διαθέσιμες κατά την εφαρμογή των διατάξεων του κανονισμού. Η πρόταση

ποχρεώνει επίσης τις αρχές να λαμβάνουνπόψη διάφορα ποιοτικά κριτήρια κατά την εκτίμηση της επάρκειας και την ανάθεση συμβάσεων. Τα κριτήρια αυτά καλύπτουν τα συμφέροντα των καταναλωτών, του προσωπικού και του περιβάλλοντος. Η επιτροπή περιφερειακής πολιτικής, μεταφορών και τουρισμού (RETT) του Κοινοβουλίου πρότεινε μια σειρά τροπολογιών με σκοπό την ενίσχυση αυτού του μέρους της πρότασης, πολλές από τις οποίες μπορεί να αποδεχθεί η Επιτροπή.

Ένα από τα ποιοτικά κριτήρια στα οποία αναφέρεται ρητά η πρόταση της Επιτροπής είναι ηγεία και η ασφάλεια των επιβατών. Η ασφάλεια θα παραμείνει μία από τις βασικές προτεραιότητες και οι αρχές θα μπορούν να καθορίζουν τις απαιτήσεις και τα πρότυπα με τα οποία θα πρέπει να συμμορφώνονται οι φορείς εκμετάλλευσης μέσω συμβατικών όρων ή/και γενικών κανόνων. Η ασφάλεια συχνά συνδέεται στενά με την ποιότητα και τη συντήρηση τηςποδομής και των οχημάτων: και πάλι, σε περίπτωση που οι πτυχές αυτές εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του φορέα εκμετάλλευσης, οι αρχές μπορούν να καθορίσουν αυστηρά πρότυπα, μέσω συμβατικών όρων και γενικών κανόνων. Όσον αφορά τιςπηρεσίες σιδηροδρομικών μεταφορών (συμπεριλαμβάνονται το μετρό και ο αστικός σιδηρόδρομος), η πρόταση προβλέπει εξαίρεση από τον ανταγωνισμό σε περίπτωση που οι αρχές κρίνουν ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος συμμόρφωσης προς τα εθνικά και διεθνή πρότυπα ασφάλειας. Όπως δείχνουν τα στοιχεία από τα κράτη μέλη που έχουν ήδη εισαγάγει τον ελεγχόμενο ανταγωνισμό σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, αυτό δεν μειώνει καθόλου την ασφάλεια.

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι πολλές δημόσιεςπηρεσίες μεταφορών εξαρτώνται από τη δημόσια χρηματοδότηση και ότι οι αρχές συχνά επιδιώκουν να προσφέρουν δημόσιες μεταφορές με μειωμένες τιμές, ή ακόμα και δωρεάν, σε ορισμένες κατηγορίες πολιτών ή σε όλους του πολίτες. Ηφιστάμενη κοινοτική νομοθεσία (κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1191/69 του Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 1969 περί των ενεργειών των κρατών μελών που αφορούν τιςποχρεώσεις που είναι συνυφασμένες με την έννοια της δημοσίαςπηρεσίας στον τομέα των σιδηροδρομικών, οδικών και εσωτερικών πλωτών μεταφορών(1), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1893/91 του Συμβουλίου της 20ής Ιουνίου 1991(2)) έχει στόχο να εξασφαλίσει ότι τα κεφάλαια που καταβάλλονται σε επιχειρήσεις για τέτοιους σκοπούς ευθυγραμμίζονται με τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων. Συγκεκριμένα, η χρηματοδοτική αντιστάθμιση δεν πρέπει ναπερβαίνει τις πρόσθετες δαπάνες στις οποίεςποβάλλεται ο φορέας εκμετάλλευσης στο πλαίσιο της εκπλήρωσης τωνποχρεώσεων παροχής δημόσιαςπηρεσίας που του επιβάλλουν οι αρχές. Η πρόταση κανονισμού σχετικά με τις απαιτήσεις παροχής δημόσιαςπηρεσίας δεν επιβάλλει πρόσθετους περιορισμούς ως προς το ύψος των κεφαλαίων που οι αρχές μπορούν να καταβάλλουν στους φορείς εκμετάλλευσης δημόσιων μεταφορών για την εκπλήρωσηποχρεώσεων παροχής δημόσιαςπηρεσίας.

(1) ΕΕ L 156 της 28.6.1969.

(2) ΕΕ L 169 της 29.6.1991.