ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2988/01

υποβολή: Daniela Raschhofer (NI) προς την Επιτροπή

(29 Οκτωβρίου 2001)

Θέμα: Προστασία ευαίσθητων εγκαταστάσεων ενόψει της απειλής τρομοκρατικών επιθέσεων

Τόσο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στο πλαίσιο της έκτακτης συνεδρίασής του της 21ης Σεπτεμβρίου 2001 στις Βρυξέλλες, όσο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του της 4ης Οκτωβρίου 2001, ασχολήθηκαν διεξοδικά με τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Στο μεταξύ, έχει καταστεί σαφές ότι στον τομέα της δημόσιας ασφάλειας έχει διαμορφωθεί μια νέα απειλητική κατάσταση.

Ιδίως η προστασία ευαίσθητων εγκαταστάσεων θα πρέπει να επανεξεταστεί. Σύμφωνα με δημόσια δήλωση του επικεφαλής της επιτροπής για την ασφάλεια των αντιδραστήρων στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας κ. Hahn, η προστασία των εργοστασίων πυρηνικής ενέργειας είναι πλέον δυνατό να διασφαλιστεί μόνο με στρατιωτικά μέσα. Σε διάφορες επιτροπές εμπειρογνωμόνων και σεπουργεία των κρατών μελών πραγματοποιούνται ήδη διαβουλεύσεις εν προκειμένω.

Με δεδομένη την τρομοκρατική απειλή, παρακαλώ την Επιτροπή να μου απαντήσει στις εξής ερωτήσεις:

1. Σε ποιο στάδιο βρίσκονται τα μέτρα για την προστασία ευαίσθητων εγκαταστάσεων στα κράτη μέλη (επικίνδυνες βιομηχανικές εγκαταστάσεις, πυρηνικά εργοστάσια, εγκαταστάσεις επανεπεξεργασίας)·

2. Ποια είναι τα μέτρα που σκοπεύουν να λάβουν τα κράτη μέλη και βρίσκονται ακόμα στο στάδιο του σχεδιασμού, προκειμένου να διασφαλιστεί, και ενόψει της νέας απειλής, η προστασία ευαίσθητων εγκαταστάσεων (επικίνδυνες βιομηχανικές εγκαταστάσεις, πυρηνικά εργοστάσια, εγκαταστάσεις επανεπεξεργασίας)·

3. Ποια είναι η στάση της Επιτροπής έναντι της νέας αυτής απειλής· Σχεδιάζει ενδεχομένως η Επιτροπή να αναλάβει σχετική πρωτοβουλία·

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(7 Ιανουαρίου 2002)

1. Αμέσως μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου, η Επιτροπή, με την πλήρη στήριξη των κρατών μελών, κινήθηκε προκειμένου να τεθεί άμεσα σε ισχύ ένας νέος Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας (προβλεπόμενος για την 1η Ιανουαρίου)πό τον συντονισμό της Επιτροπής, ο οποίος ενισχύει το δυναμικό πολιτικής προστασίας της ΕΕ.

Υπό το φως των πρόσφατων γεγονότων, η συνεργασία επεκτάθηκε ούτως ώστε να περιλάβει:

- την από κοινού αξιοποίηση της τεχνογνωσίας στους τομείς των πυρηνικών, της βιολογίας και της χημείας (ειδικοί NBC), με δυνατότητες αρωγής 24 ώρες το εικοσιτετράωρο σε οιαδήποτε χώραποβάλει σχετικό αίτημα·

- ενισχυμένη συνεργασία για την από κοινού αξιοποίηση πληροφοριών σχετικά με τα αντίδοτα, τα εμβόλια, τα αντιβιωτικά και δυνατότητες νοσοκομειακής περίθαλψης για τα τυχόν θύματα τέτοιων επιθέσεων·

- δημιουργία συστήματος άμεσης και συστηματικής ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με ατυχήματα ή απειλές τρομοκρατικών επιθέσεων·

- Κέντρου Παρακολούθησης και Πληροφοριών Πολιτικής Προστασίας στην Επιτροπή.

2. Η έκτακτη συνεδρίαση της 11ης και 12ης Οκτωβρίου στο Knokke (Βέλγιο) εστιάστηκε στην απόκριση που αναμένεται από τις αρχές πολιτικής προστασίας σε περίπτωση σοβαρών τρομοκρατικών επιθέσεων εντός ή εκτός Ενώσεως. Οι Γενικοί Διευθυντές Πολιτικής Προστασίας από τα κράτη μέλη, από τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, καθώς και από τιςποψήφιες για ένταξη χώρες,πενθύμισαν ότι η αντίδραση σε τρομοκρατικές επιθέσεις εξακολουθεί να ανήκει στις αρμοδιότητες των κρατών μελών.

Πληροφόρησαν την Επιτροπή ότι διενεργείτο αναθεώρηση των εθνικών σχεδίων αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης ούτως ώστε να ληφθούνπόψη οι νέες απειλές, ιδίως μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Νέα Υόρκη και στην Ουάσιγκτον. Υπεγράμμισαν επίσης το γεγονός ότι η ενημέρωση του κοινού αποτελεί ζωτικό τμήμα των αρμοδιοτήτων τους, επιτρέποντας κατ'αυτόν τον τρόπο στους πολίτες να αντιδράσουν ενεργητικά σε κάθε περίπτωση.

3. Μετά τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Γάνδης, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση(1): Πολιτική προστασία — Προληπτική κατάσταση επιφυλακής για ενδεχόμενα συμβάντα έκτακτης ανάγκης. Η ανακοίνωση αυτή συνιστά την βάση συντονισμού μιας βέλτιστης αντίδρασης της Κοινότητας σε όλους τους τύπους καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης. Καθορίζει τους κύριους άξονες δράσης για τη βελτίωση της συνεργασίας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αποτελεί δε συμβολή στην από κοινού απόκριση της Επιτροπής και του Συμβουλίου στους στόχους που έθεσαν οι αρχηγοί κρατών.

Ταυτοχρόνως, αποφασίστηκε η διοργάνωση ειδικής συνάντησης πρακτικής εργασίας (workshop) τον Δεκέμβριο,πό την βελγική προεδρία. Στην τελευταία θα ανατεθεί η κατάρτιση βραχυ- μεσο- και μακροπρόθεσμου προγράμματος εργασίας στον συγκεκριμένο τομέα.

Όσον αφορά, ειδικότερα, τις πυρηνικές εγκαταστάσεις, από την 11η Σεπτεμβρίου 2001 και μετά, οι αρχές των κρατών μελών και τωνποψηφίων για προσχώρηση χωρών ενίσχυσαν τα μέτρα φυσικής προστασίας που ίσχυαν ήδη στις κινδυνεύουσες εγκαταστάσεις και ειδικότερα στις πυρηνικές. Τα μέτρα αυτάπάγονται στις εθνικές αρμοδιότητες αστυνόμευσης. Τα κράτη μέλη, όπως και οιποψήφιες για προσχώρηση χώρες, απαγόρευσαν, επιπλέον — και όπου αυτό δεν ίσχυε ήδη — τηνπέρπτηση των πυρηνικών εγκαταστάσεων. Ας σημειωθεί εν προκειμένω ότι ο τομέας των πυρηνικών, ιδίως λόγω των ανησυχιών για την μη διασπορά και για την ακτινοπροστασία, αποτελεί έναν από τους βιομηχανικούς τομείς όπου τα πρότυπα ασφάλειας και προστασίας είναι από τα αυστηρότερα.

Οι εγκαταστάσεις επανεπεξεργασίας, όπως αυτές του Sellafield και της Χάγης, χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής, λόγω της συγκέντρωσης μεγάλων ποσοτήτων ραδιενεργώνλικών, ιδίως δε ουρανίου και πλουτωνίου από αναλωμένα καύσιμα. Πρέπει πάντως να εκτιμηθεί το ευπρόσβλητο των εν λόγω εγκαταστάσεωνπό το φως των πραγματικών επιπτώσεων — από πλευράς ακτινοπροστασίας — μιας τρομοκρατικής επίθεσης.

(1) COM(2001)707 τελικό.