ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-4147/97 υποβολή: Gastone Parigi (NI) προς την Επιτροπή (21 Iανουαρίου 1998)

Θέμα: Σύστημα άμεσης διαπραγμάτευσης μεταξύ Εταιρειών Πετρελαιοειδών και Πρατηριούχων για την αποκλειστική αγορά στην Ιταλία

Οι εταιρείες πετρελαιοειδών προετοίμασαν μονομερείς οικονομικές συμφωνίες (άμεση διαπραγμάτευση) σχεδόν ίδιες μεταξύ τους, για να εφαρμοστούν στις ετήσιες διαπραγματεύσεις με τους μεμονωμένους πρατηριούχους για την αγορά κατ'αποκλειστικότητα καυσίμων και προϊόντων «non oil».

Το σύστημα αυτό ετέθη ενώπιον της Εγγυητικής Αρχής για τον Ανταγωνισμό και το Εμπόριο, τόσο κοινοτικής όσο και εθνικής, προκειμένου να γνωμοδοτήσουν ως προς τη νομιμότητά του βάσει του κοινοτικού κανονισμού 1984/83 ((ΕΕ L 173 της 30.06.1983, σελ. 5)) της 22.06.1983 και του Εθνικού Νόμου 287/90 της 10.10.1990.

Χωρίς να υπεισέλθει στην ουσία του θέματος θα μπορούσε η Επιτροπή να αναφέρει:

1. Εάν γνώριζε τις συμβασιακές συναλλαγές που είχαν προετοιμάσει οι εταιρείες πετρελαιοειδών για την αποκλειστική αγορά του καυσίμου.

2. Εάν ναι: Η διαγωγή των εταιρειών πετρελαιοειδών καθώς και οι μεμονωμένες ρήτρες των αποκαλουμένων αμέσων διαπραγματεύσεων μεταξύ των εταιρειών και των πρατηριούχων μπορούν να θεωρηθούν ως παραβαίνουσες το δίκαιο περί ανταγωνισμού;

3. Οι ρήτρες που περιέχονται στις εν λόγω άμεσες διαπραγματεύσεις που αφορούν τα αποκαλούμενα «non oil» προϊόντα μπορούν επίσης να θεωρηθούν ως παραβαίνουσες το κοινοτικό δίκαιο;

4. Ποιά μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή ώστε να αποκατασταθεί η ορθή εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου;

Απάντηση του κ. Van Miert εξ'ονόματος της Επιτροπής (5 Μαρτίου 1998)

1. Η Επιτροπή είναι ενήμερη για την ύπαρξη συμφωνιών μεταξύ των εταιρειών πετρελαιοειδών και των πρατηριούχων στην Ιταλία (το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου παρακαλείται να αναφερθεί στη γραπτή ερώτηση Ε-2249/97 του κ. Caligaris ((ΕΕ C 102 της 3.4.1998, 19. ))). Οι συμφωνίες αυτές είναι αποτέλεσμα του συστήματος «άμεσης διαπραγμάτευσης», που έχει ως στόχο να καθορίσει αντικειμενικά στοιχεία οικονομικής φύσης τα οποία θα πρέπει να ληφθούν υπόψη από τους συναλλασσόμενους κατά τις διαπραγματεύσεις μεταξύ προμηθευτών και πρατηριούχων.

2. και 3. Η εξέταση της συμβιβασιμότητας μιας συμφωνίας μεταξύ επιχειρήσεων σε σχέση με το ευρωπαϊκό δίκαιο ανταγωνισμού προϋποθέτει λεπτομερή ανάλυση των ρητρών καθώς και αξιολόγηση του οικονομικού πλαισίου στο οποίο εγγράφεται. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν μπορεί να εκφέρει θεωρητική άποψη στα ερωτήματα που θέτει το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου.

Εξάλλου, το σύστημα της λεγόμενης άμεσης διαπραγμάτευσης θα πρέπει να αξιολογηθεί στο ευρύτερο πλαίσιο της ισχύουσας νομοθεσίας στον τομέα της διανομής καυσίμων στην Ιταλία. Το νομοθετικό αυτό πλαίσιο βρίσκεται υπό αναθεώρηση. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαθέτει η Επιτροπή, η τροποποίηση αυτή έχει ως στόχο την ελευθέρωση του εν λόγω τομέα, καταργώντας ειδικότερα το σημερινό σύστημα εκχωρήσεων από τις ιταλικές διοικητικές αρχές και αντικαθιστώντας το με ένα σύστημα έκδοσης άδειας βάσει αντικειμενικών κριτηρίων για την εκμετάλλευση πρατηρίων βενζίνης.

4. Η Επιτροπή διατηρεί τακτικές επαφές με την «Autoritΰ garante della concorrenza e del mercato», που παρακολουθεί επίσης από κοντά το θέμα αυτό, ώστε να λάβει τα τελικά κείμενα που είναι αποτέλεσμα της τρέχουσας νομοθετικής τροποποίησης. Η αρχή αυτή είναι αρμόδια, όχι μόνο για την εφαρμογή της ιταλικής νομοθεσίας, αλλά και για τις κοινοτικές διατάξεις στον τομέα του ανταγωνισμού.

Η ιταλική αρχή βρίσκεται στην κατάλληλη θέση για να εξετάσει την συμβιβασιμότητα των εν θέματι συμφωνιών με το δίκαιο του ανταγωνισμού. Πράγματι, οι συμφωνίες αυτές παράγουν τα αποτελέσματά τους κυρίως στην ιταλική επικράτεια. Επιπλέον, η ιταλική αρχή γνωρίζει σε βάθος τις δραστηριότητες των εν λόγω επιχειρήσεων.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η εθνική αρχή μπορεί να κληθεί να ερμηνεύσει και να εφαρμόσει τον κανονισμό αριθ. 1984/83 της Επιτροπής της 22ας Ιουνίου 1983 σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ σε κατηγορίες συμφωνιών για αποκλειστική αγορά.

Εξάλλου, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι τα εθνικά δικαστήρια είναι επίσης αρμόδια για να εξετάσουν τις συμφωνίες βάσει του άρθρου 85 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ και του παραγώγου δικαίου. Ενδεχομένως, ο εθνικός δικαστής μπορεί να ακυρώσει τις συμφωνίες όπως προβλέπεται από το άρθρο 85 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ.