ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0114/03

υποβολή: Ralf Walter (PSE) προς την Επιτροπή

(28 Ιανουαρίου 2003)

Θέμα: Ασφάλιση για φυσικά φαινόμενα

Μπορεί η Επιτροπή να αναφέρει, ποιά διαφορετικά ασφαλιστικά συστήματα και άλλες εναλλακτικές οικονομικές διασφαλίσειςφίστανται εκ μέρους του ασφαλιστικού κλάδου και των κρατών για φυσικά φαινόμενα, συμπεριλαμβανομένων·

- σεισμών

- κατολισθήσεων

- χιονοστιβάδων

- πλημμυρών

- θυελλών

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(4 Μαρτίου 2003)

Οι φυσικές καταστροφές αποτελούν κινδύνους που χαρακτηρίζονται από την μικρή τους συχνότητα, τον ασταθή χαρακτήρα τους, την ισχυρή τους ένταση καθώς και το εξαιρετικάψηλό κόστος τους. Πρόκειται για κινδύνους που συνδέονται με διάφορα τμήματα μιας χώρας και που έχουν εξαιρετικάψηλό κόστος, διότι οι κίνδυνοι αυτοί κατά γενικό κανόνα επικεντρώνονται σε μια περιφέρεια (μια πόλη, μια περιοχή, κλπ).

Τα κράτη μέλη είναι εκτεθειμένα στους κινδύνους των φυσικών καταστροφών με διαφορετικό τρόπο, από την άποψη ότι ορισμένα κράτη μέλη είναι περισσότερο εκτεθειμένα, λόγω της γεωγραφικής τους κατάστασης, των δημογραφικών τους χαρακτηριστικών κλπ, απ' ό,τι άλλα, σε ορισμένες κατηγορίες φυσικών καταστροφών (πλημμύρες, σεισμοί, χιονοστιβάδες, παλιρροϊκά κύματα, καταιγίδες κλπ). Η συχνότητα και ο βαθμός έντασης των τελευταίων αυτών ποικίλλει επίσης αισθητά.

Λαμβανομένωνπόψη των διαφορών αυτών μεταξύ των κρατών μελών, η θέσπιση συστημάτων που προορίζονται να καλύψουν τις φυσικές καταστροφές μπορεί να γίνει με ικανοποιητικότερο τρόπο σε περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο απ' ό,τι σε κοινοτική κλίμακα. Όπως αναφέρεται στον κανονισμό αριθ. 2012/2002(1), η βοήθεια της Κοινότητας θα πρέπει να συμπληρώνει τις προσπάθειες των ενδιαφερόμενων κρατών και σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, θα πρέπει να περιορίζεται στις μείζονες καταστροφές.

Η κάλυψη φυσικών καταστροφών αποτελεί αντικείμενο ποικίλων συστημάτων κάλυψης στα κράτη μέλη. Τα περισσότερα κράτη μέλη διαθέτουν μηχανισμούς για την αντιστάθμιση των ζημιών που παράγονται από φυσικές καταστροφές. Οι μηχανισμοί αυτοί ποικίλλουν ανάλογα με το είδος της προβλεπόμενης φυσικής καταστροφής: πλημμύρες, χιονοστιβάδες, σεισμοί, καταιγίδες κλπ. Εξάλλου, οιπάρχουσες λύσεις σε κάθε κράτος μέλος αποτελούν επίσης συνάρτηση με την έκθεσή τους στους κινδύνους φυσικών καταστροφών, πράγμα που καθιστά ορισμένους κινδύνους μη ασφαλίσιμους ή από τεχνική άποψη εξαιρετικά δυσχερείς στο να καλυφθούν από ασφαλιστικά συστήματα.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαθέτει η Επιτροπή, σε ορισμένα κράτη μέλη ιδιωτικά ασφαλιστήρια συμβόλαια χορηγούν ασφαλιστική κάλυψη για ορισμένες κατηγορίες φυσικών καταστροφών (π.χ.: καταιγίδες, θύελλες, σεισμούς). Η κάλυψη αυτή μπορεί να παρασχεθεί ως επικουρική ή συμπληρωματική κάλυψη στον βασικό κίνδυνο που αποτελεί το αντικείμενο του ασφαλιστηρίου συμβολαίου (π.χ.: ασφαλιστήριο συμβόλαιο πυρασφάλειας για ένα ακίνητο), είτε ως χωριστή εγγύηση που καλύπτεται από ένα ειδικό ασφαλιστήριο συμβόλαιο. Πάντως, η κάλυψη αυτή προτείνεται από την εθνική νομοθεσία, η οποία καθορίζει τους προς κάλυψη κινδύνους από ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο και τους όρους της κάλυψης. Πάντως,πάρχουν περιπτώσεις όπου ορισμένοι κίνδυνοι δεν τυγχάνουν ασφάλισης από ιδιωτικούς φορείς, λόγω τουψηλού βαθμού έκθεσης (π.χ.: κίνδυνος πλημμύρας στις Κάτω Χώρες).

Στα περισσότερα κράτη μέλη, οι κρατικές αρχές παρεμβαίνουν επίσης στην κάλυψη των φυσικών καταστροφών. Η παρέμβαση αυτή, που βασίζεται στην εθνική αλληλεγγύη, μπορεί ναιοθετήσει ποικίλους μηχανισμούς, αναλόγως της ειδικής κατάστασης κάθε κράτους μέλους σχετικά με το θέμα αυτό. Ορισμένες φορές, οι μηχανισμοί αυτοί είτεποκαθιστούν ο ένας τον άλλο είτε συμπληρώνουν τις μορφές ασφάλισης: έτσι οι κρατικές αρχές συμμετέχουν στην κάλυψη των κινδύνων αυτών μέσω ομίλων ή ταμείων που παρέχουν την εγγύηση της ασφάλισης, ως συμπληρωματική εγγύηση στις εγγυήσεις που προσφέρονται από τα ασφαλιστήρια συμβόλαια τα οποία συνάφθηκαν. Σε άλλες περιπτώσεις, τα κράτη μέλη προέβλεψαν μηχανισμούς αντασφάλισης για τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις οι οποίες, δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας, οφείλουν να καλύπτουν τους κινδύνους των φυσικών καταστροφών.

Πέραν των συστημάτων που θεσπίστηκαν γύρω από τους μηχανισμούς ασφάλισης,πάρχουν επίσης σε ορισμένα κράτη μέλη ειδικά συστήματα που στοχεύουν να αντισταθμίσουν τις ζημίες που προκλήθηκαν από φυσικές καταστροφές όταν αυτές δεν καλύπτονται από ασφάλιση (ταμεία φυσικών καταστροφών). Τέλος, κάτω από ορισμένες συνθήκες, ορισμένα κράτη μέλη προβλέπουν μηχανισμούς ad hoc ώστε να συμβάλλουν στην αντιστάθμιση των προκληθεισών ζημιών (ενισχύσεις, δάνεια με ευνοϊκούς όρους κλπ).

(1) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου, της 11 Νοεμβρίου 2002, για την ίδρυση του ταμείου αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ΕΕ L 311 της 14.11.2002.