ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3849/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(9 Ιανουαρίου 2003)

Θέμα: Η δύσκολη πορεία προς την επίτευξη ενός αποδεκτού από όλους, σαφούς και ελέγξιμου λογιστικού συστήματος για τις δαπάνες της ΕΕ

1. Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή για ποιο λόγο δεν προτάθηκε ούτε καθιερώθηκε πριν από το 2002 η αναθεώρηση του λογιστικού συστήματος (Accounting-system) της Επιτροπής·

2. Για ποιο λόγο δεν προβλέπεται, σύμφωνα με το νέο Δημοσιονομικό Κανονισμό, ένα νέο σύστημα πριν από το 2005·

3. Κρίνει η Επιτροπή ότι είναι όντως δυνατόν να εφαρμοσθεί ο εν λόγω Δημοσιονομικός Κανονισμός με ικανοποιητικά αποτελέσματα, εάν δεν καθιερωθεί συγχρόνως ένα νέο σύστημα λογιστικού ελέγχου·

4. Για ποιο λόγο παρουσίασε η Επιτροπή λογαριασμούς όταν γνωρίζει εδώ και χρόνια ότι δεν διαθέτει ακόμη το λογιστικό σύστημα που θα στηρίξει τους λογαριασμούς αυτούς·

5. Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή για ποιο λόγο δέχθηκε, το 1999, να επενδύσει για τη μετατροπή του Sincom1 σε Sincom2, μέσω της προσθήκης δύοποσυστημάτων SI-2 και SAP/R3, ενώ είχε ήδη διαπιστωθεί ότι το σύστημα ήταν ευάλωτο και χωρίς συνοχή·

6. Για ποιο λόγο δεν χρησιμοποιήθηκε το SAP/R3 ως η μοναδική μέθοδος διαχείρισης των πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

7. Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή πόσα ευρώ έχει επενδύσει για την ανάπτυξη της εσωτερικής λύσης SI-2;

8. Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή για ποιο λόγο ανέβαλε έως το τέλος του 2002 την εφαρμογή ενός συστήματος διαχείρισης των πόρων, παρά το γεγονός ότι ένα τέτοιο σύστημα πληροφορικής είναι απαραίτητο για την επιτυχία των μεταρρυθμίσεων·

9. Για ποιο λόγο απέρριψε η Επιτροπή τη χρήση του SAP/R3 για όλες τις διευθύνσεις της, όταν γνωρίζουμε ότι το 1995 είχε αναθέσει ειδικά στο SAP να εκπονήσει μια λύση στα μέτρα της·

10. Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή για ποιο λόγο, την περασμένη Άνοιξη, απέρριψε τις προτάσεις μεταρρύθμισης του λογιστικού συστήματος που περιελάμβαναν κυρίως την πλήρη εφαρμογή του SAP;

11. Εντός ποιας προθεσμίας προτίθεται η Επιτροπή να εισαγάγει για τους δημοσιονομικούς της λογαριασμούς ένα λογιστικό σύστημα διπλογραφικής λογιστικής·

12. Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή εάν μελετά επί του παρόντος μια βιώσιμη λύση για την σε κεντρικές γραμμές εφαρμογή των προτάσεων της πρώην λογίστριας Marta Andreasen; Από ποια χρήση θα αρχίσει όντως να εφαρμόζεται μια τέτοια λύση·

Απάντηση της κας Schreyer εξ ονόματος της Επιτροπής

(5 Μαρτίου 2003)

1. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι ο εκσυγχρονισμός του λογιστικού συστήματος των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποτελεί ευρύτατο θέμα. Η επίτευξη αυτού του έργου θα πάρει χρόνο, όπως γνωρίζουν μερικά κράτη μέλη που άρχισαν μια τέτοια αναμόρφωση.

Η Επιτροπή εγκαινίασε το 2000 ένα πολυετές σχέδιο για τον εκσυγχρονισμό του λογιστικού πλαισίου, μεταξύ άλλων με τις εξής ενέργειες:

- προκήρυξη μελέτης για τη σύνταξη και παρουσίαση των λογαριασμών της Ένωσης, η οποία παρεδόθη στα μέσα 2000 απόψηλού επιπέδου εμπειρογνώμονες στον χώρο της δημοσιονομίας (Πανεπιστήμιο της Βαλέντσια),

- κατάρτιση (μετά την αναφερθείσα μελέτη, εσωτερικές συζητήσεις και ομάδες εργασίας) το 2001, σχεδίου δράσης για τον εκσυγχρονισμό, που συζητήθηκε με το Ελεγκτικό Συνέδριο τον Ιούνιο 2001. Το Ελεγκτικό Συνέδριοποδέχθηκε ευνοϊκά τις κατευθύνσεις που χάραξε η Επιτροπή. Η συγκεκριμένη εφαρμογή αναβλήθηκε ενόψει της άφιξης του νέουπολόγου,

- εισαγωγή των νέων λογιστικών αρχών στον νέο δημοσιονομικό κανονισμό: οι αρχές της αυτοτέλειας των χρήσεων πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή κατά το δημοσιονομικό έτος 2005.

2. Ο νέος δημοσιονομικός κανονισμός ζητά από την Επιτροπή να ετοιμάζει λογαριασμούς βάσει της αυτοτέλειας των χρήσεων (Τίτλος VII του μέρους Ι του κανονισμού). Η απαίτηση αυτή θα ισχύει από το 2005 — το άρθρο 181 του κανονισμού ορίζει ότι οι διατάξεις του τίτλου VII του μέρους Ι εφαρμόζονται σταδιακά ανάλογα με τις τεχνικές δυνατότητες προκειμένου να παραγάγουν πλήρη αποτελέσματα για το οικονομικό έτος 2005. Η Επιτροπή, όπως εκτίθεται στην ανακοίνωση του Δεκεμβρίου 2002(1), λαμβάνει σταδιακά μέτρα ώστε να συμβαδίσει με τις απαιτήσεις αυτές, τόσο προσαρμόζοντας το λογιστικό πλαίσιο όσο και θεσπίζοντας ένα νέο μηχανοργανωμένο λογιστικό σύστημα. Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή προέβη σε προσαρμογή του συστήματος Sincom2 ώστε να ληφθούνπόψη άλλες απαιτήσεις του νέου δημοσιονομικού κανονισμού, οι οποίες εφαρμόζονται από το 2003 (βλ. απάντηση στο ερώτημα 3 κατωτέρω). Οι ενέργειες της Επιτροπής είναι συνεπώς σύμφωνες προς τον δημοσιονομικό κανονισμό.

Όπως αναφέρθηκε στη μελέτη IFAC 14, κεφάλαιο Ι, η μεταβατική περίοδος μπορεί να είναι βραχείας (έως 3 έτη), μέσης (4-6 έτη) ή μακράς (άνω των 6 ετών) διάρκειας.

3. Είναι απόλυτα δυνατό για την Επιτροπή να συμμορφωθεί με τον δημοσιονομικό κανονισμό χωρίς την καθιέρωση νέου λογιστικού συστήματος πριν το 2005. Η Επιτροπή προέβη σε ενέργειες για την προσαρμογή του Sincom2 ώστε να ληφθούνπόψη οι απαιτήσεις του νέου δημοσιονομικού κανονισμού, ειδικότερα όσον αφορά τους τύπους συναλλαγών και τα νέα χρηματοοικονομικά κυκλώματα, αλλά και για να εξασφαλιστεί ότι μπορούν να τηρηθούν οι κανόνες που θα τεθούν σε εφαρμογή από τον δημοσιονομικό κανονισμό το 2005. Όπως εξηγείται στην απάντηση στο ερώτημα 2, οι απαιτήσεις για λογιστική βασιζόμενη στην αυτοτέλεια των χρήσεων, η οποία δεν στηρίζεται από το Sincom2 εφόσον δεν απαιτείτο από τον προηγούμενο δημοσιονομικό κανονισμό, αρχίζει να ισχύει από το 2005.

4. Η Επιτροπή έχει ένα λογιστικό σύστημα που παράγει πλήρως αυτοματοποιημένους ετήσιους λογαριασμούς τηρούμενους σε ταμειακή βάση. Το Ελεγκτικό Συνέδριο χαρακτήρισε τους λογαριασμούς της Επιτροπής ως αξιόπιστους στην ετήσια έκθεσή του, διατηρώντας ορισμένες επιφυλάξεις. Οι επιφυλάξεις που διατύπωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο για τους λογαριασμούς αφορούν στοιχεία της λογιστικής βάσει της αυτοτέλειας των χρήσεων που εισέρχονται στους ετήσιους λογαριασμούς. Το λογιστικό σύστημα της Επιτροπής συμμορφώνεται πλήρως στις απαιτήσεις του δημοσιονομικού κανονισμού.

Η λογιστική που τηρείται σε ταμειακή βάση αποτελεί επί πολλά έτη τη συνήθη πρακτική στη δημόσια λογιστική. Μόλις πρόσφατα, μερικές χώρες και άλλοι δημόσιοι φορείς προχωρούν προς ένα νέο σύστημα λογιστικής βασιζόμενο στην αυτοτέλεια των χρήσεων. Λίγα κράτη μέλη παρουσιάζουν ήδη τους λογαριασμούς τους με αυτόν τον τρόπο. Οι πρακτικές της Επιτροπής συμβαδίζουν με εκείνες των περισσότερων κρατών μελών(2).

Ο νέος δημοσιονομικός κανονισμός, που άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2003, απαιτεί πλήρη συμμόρφωση με τα διεθνή πρότυπα, μεταξύ άλλων με λογιστική βασιζόμενη στην αυτοτέλεια των χρήσεων, μέχρι το 2005. Η Επιτροπή εργάζεται προς αυτή την κατεύθυνση. Εν τω μεταξύ, η λογιστική που τηρείται σε ταμειακή βάση είναι αξιόπιστη και στηρίζεται από μηχανοργανωμένα συστήματα.

5. Το Sincom2 δεν ήταν αναβάθμιση του Sincom1, αλλά ένα εντελώς νέο σύστημα. Η ανάπτυξη νέου συστήματος ήταν αναγκαία, και όχι μόνο επειδή ορισμένα στοιχεία του Sincom1 δεν ήταν συμβατά προς το 2000. Το Sincom1 αποτελείτο από 7 ξεχωριστάποσυστήματα, μερικά μη συνδεόμενα μεταξύ τους. Το Sincom2 συγκέντρωσε όλη αυτή τη λειτουργικότητα σε ένα σύστημα. Η επιλογή της σημερινής αρχιτεκτονικής έγινε μετά από λεπτομερή αξιολόγηση (βλ. απάντηση στην ερώτηση 6 κατωτέρω).

6. Το SAP είναι το επίσημο λογιστικό σύστημα της Επιτροπής και τα δεδομένα του SAP (όπως καταγράφονται από τονπόλογο) είναι εκείνα που αποτελούν τα οριστικά δεδομένα και χρησιμοποιούνται για την προετοιμασία των λογαριασμών και τη διαχείριση των πόρων. Η απόφασηπέρ της εφαρμοζόμενης αρχιτεκτονικής ελήφθη μετά από αξιολόγηση των δυνατοτήτων επιλογής. Την εποχή εκείνη αποφασίστηκε ότι το SAP R/3 δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από όλες τιςπηρεσίες της Επιτροπής, επειδή το σύστημα SAP δεν πληρούσε όλες τις τεχνικές και επιχειρησιακές απαιτήσεις για γενικευμένη χρήση που είχε θέσει η κοινοτική πολιτική τότε.

Η Επιτροπή απαιτείται να εργάζεται σύμφωνα με κανόνες και κανονισμούς που ποικίλλουν ανάλογα με τους διάφορους τομείς δραστηριότητας. Η βάση δεδομένων Si2 σχεδιάστηκε έτσι ώστε αφενός να μπορεί να συνδέει τις διάφορες τεχνολογίες επί των οποίων στηρίζονται τα τοπικά συστήματαπολογιστών που έχουν αναπτυχθεί από τις διατάκτριεςπηρεσίες κατά τρόπο τέτοιο ώστε να καλύπτονται οι ειδικές διαχειριστικές τους ανάγκες, και αφετέρου να επιτρέπει τη χρησιμοποίηση ενός ενιαίου συστήματος για την παροχή δεδομένων στο σύστημα SAP μέσω τυποποιημένης διασύνδεσης.

7. Η ανάπτυξη του Si2 μεταξύ 1994 και 1997 κόστισε περίπου ευρώ1,5 εκατ. Το κόστος συντήρησης και νέων εξελίξεων έκτοτε ανέρχεται σε ευρώ620,000 περίπου κατ' έτος.

8. Η Επιτροπή δεν ανέβαλε την ανάπτυξη μέχρι το τέλος του 2002. Όπως εξηγείται πιο πάνω, το Sincom2 προσαρμόστηκε σύμφωνα με τους κανόνες που καθορίστηκαν από τον νέο δημοσιονομικό κανονισμό. Στην ανακοίνωση της Επιτροπής, τον Δεκέμβριο 2002, εκτίθενται αφενός οι ενέργειες που θα αναληφθούν για τη βελτίωση της λειτουργίας του Sincom2 κατά το 2003 και αφετέρου η εργασία προς ένα νέο σύστημα στήριξης της λογιστικής βάσει της αυτοτέλειας των χρήσεων που θα καθιερωθεί από το 2005.

9. Βλ. απάντηση στην ερώτηση 6. Συγκεκριμένα, η παραλλαγή του SAP που χρησιμοποιείται από την Επιτροπή έχει προσαρμοστεί ειδικά για να καλύπτει τις ανάγκες της Επιτροπής, όπως προβλέπεται στον αρχικό σχεδιασμό του συστήματος.

10. Η Επιτροπή δεν απέρριψε τις προτάσεις μεταρρύθμισης στις αρχές του 2002. Η αποκλειστική χρησιμοποίηση του SAP αποτελεί μία από τις επιλογές που θα εξεταστούν λεπτομερέστερα κατά το πρώτο τμήμα του 2003. Η ανάπτυξη και εφαρμογή ενός νέου μηχανογραφικού συστήματος δεν είναι κάτι που μπορεί να αποφασιστεί με επιπολαιότητα και χωρίς επαρκή μελέτη — δεδομένου ειδικότερα του πολύπλοκου χαρακτήρα των κανόνων και κανονισμών της Επιτροπής που δεν εμπίπτουν αναγκαστικά και απολύτως στα συνήθη λογιστικά συστήματα. Μετά από ενδελεχή εξέταση κατά το δεύτερο ήμισυ του 2002, η Επιτροπή ενέκρινε ανακοίνωση, τον Δεκέμβριο 2002, στην οποία καθορίζεται με ποιόν τρόπο θα διεξαχθεί ο εκσυγχρονισμός του λογιστικού συστήματος. Σε αυτήν περιλαμβάνεται πρόβλεψη για λεπτομερή ανάλυση των επιλογών συστήματος που θα είναι αναγκαία για εξασφαλιστεί η επιλογή της ορθής προσέγγισης.

11. Κάθε συναλλαγή (και δημοσιονομική συναλλαγή) καταλογίζεται ξεχωριστά στο επίσημο λογιστικό σύστημα της Επιτροπής με τη μέθοδο της διπλογραφίας.

12. Η Επιτροπή είχε καταστήσει σαφές, πολύ πριν από το διορισμό της κας Andreasen, ότι το λογιστικό της σύστημα θα εκσυγχρονίζετο και θα μεταρρυθμίζετο — σύμφωνα με τις εξελίξεις σε ορισμένα κράτη μέλη. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο ανάθεσε τη μελέτη και κατάρτισε το σχέδιο δράσης (Ιούνιος 2001) που αναφέρεται στην απάντηση στην ερώτηση 1.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής της 17ης Δεκεμβρίου 2002(3) περιγράφει τις ενέργειες που πρέπει να γίνου προκειμένου να επιτευχθεί η μεταρρύθμιση του λογιστικού πλαισίου και συστήματος. Όπως απαιτείται από τον νέο δημοσιονομικό κανονισμό, οι ετήσιοι λογαριασμοί για έτος 2005 θα παρουσιαστούν σύμφωνα με τις καινούριες αρχές.

(1) COM(2002)755 τελικό.

(2) Οι Κάτω Χώρες πρόσφατα άρχισαν να κινούνται προς δημόσιους λογαριασμούς βάσει των αρχών της αυτοτέλειας των χρήσεων. Πηγή: Berg, J.W. van den; Kok, L.H. Eigentijds begroten/2001 In: OPENBARE UITGAVEN = ISSN 0030-3488: Vol. 33 (2001), no. 5, pag. 211-216.

(3) COM(2002)755 τελικό.