ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2456/01

υποβολή: Camilo Nogueira Romn (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(11 Σεπτεμβρίου 2001)

Θέμα: Δηλώσεις του Ισπανού Υπουργού Οικονομικών σχετικά με τις φορολογικές ρυθμίσεις που αφορούν τις αυτόνομες περιοχές της Ισπανίας

Στις 27 Ιουλίου 2001, η κεντρική ισπανική κυβέρνηση και οι κυβερνήσεις των αυτόνομων περιοχών (ΑΠ)πέγραψαν συμφωνία για αυτόνομη χρηματοδότηση, η οποία ανανεώνει και τροποποιεί τη συμφωνία που ίσχυε την τελευταία 5ετία. Η νέα συμφωνία επεκτείνει και στη νέα κρατική φορολογία το δικαίωμα είσπραξης ενός ποσοστού από τους φόρους που συγκεντρώνονται σε κάθε κοινότητα. Ειδικότερα, το επίπεδο της φορολογίας εισοδήματος των φυσικών προσώπων αυξάνεται από 30 % σε 33 % και μειώνεται στο 35 % το ΦΠΑ καθώς και ποσοστά που κυμαίνονταν από 40 % (καύσιμα, καπνός και οινόπνευμα) έως 100 % (ηλεκτρισμός και τέλη εγγραφής) για ειδικούς φόρους. Η συμφωνία θα μπορούσε εύλογα να επικριθεί επειδή είναι ιδιαίτερα επωφελής για τις πλουσιότερες αυτόνομες περιοχές της Ισπανίας, προσφέροντάς τους μία αναλογικά μεγαλύτερη αύξηση εσόδων και παρέχοντάς τους μία πολύ μεγαλύτερη οικονομική αυτάρκεια, στο βαθμό που οι πλουσιότερες κοινότητες απολαμβάνουν διπλάσιου επιπέδου αυτάρκειας από τις λιγότερο ανεπτυγμένες.

Η συμφωνία έχει επίσης επικριθεί διότι απαγορεύει στις αυτόνομες κοινότητες να διαθέτουν ένα κάποιο βαθμό εξουσίας επιβολής φόρων, όσον αφορά τον καθορισμό των βασικών ποσοστών των νεοεπιβληθέντων φόρων, ιδίως του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης για τα καύσιμα. Απαντώντας στις τελευταίες αυτές κριτικές, ο κ. Cristbal Montoro, Ισπανός Υπουργός Οικονομικών,ποστήριξε ότι η κεντρική κυβέρνηση δεν μπορεί να χορηγήσει μεγαλύτερες εξουσίες φορολογικού χαρακτήρα στις αυτόνομες κοινότητες, στο μέτρο που αυτό έρχεται σε αντίθεση με τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και απαγορεύεται από την Επιτροπή. Η δήλωση του Υπουργού φαίνεται ότι σκόπιμα αγνοεί ότι, σύμφωνα με τις Συνθήκες, μολονότι αληθεύει ότι η ΕΕ είναιπεύθυνη για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού στα πλαίσια της κοινής αγοράς, και, ως εκ τούτου, για την αποτροπή της δημιουργίας καταστάσεων φορολογικών προνομίων, είναι εξίσου αληθές ότι τα θεσμικά όργανα της Ένωσης δεν είναιπεύθυνα, αντίθετα με τα όσαποστηρίζει ο Υπουργός, να αποφασίζουν ποιοι κυβερνητικοί φορείς, είτε πρόκειται για εκείνους της κεντρικής κυβέρνησης είτε για τις αυτόνομες κυβερνήσεις, απολαύουν εξουσιών επιβολής φορολογίας, καθόσον πρόκειται για ζήτημα που εμπίπτει στην αρμοδιότητα του ίδιου του κράτους μέλους. Θα μπορούσε μήπως η Επιτροπή να ξεκαθαρίσει το κορυφαίο αυτό ζήτημα, προκειμένου να μπορέσουν οι ισπανικές αυτόνομες κοινότητες, και ιδίως η Γαλικία την οποία εκπροσωπώ, να λειτουργήσουν σύμφωνα με την συνταγματική τους αυτονομία και στα πλαίσια της νομοθεσίας της ΕΕ·

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(31 Οκτωβρίου 2001)

Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του συστήματος χρηματοδότησης των Communidades Autonomas (Αυτόνομες Κοινότητες), οι ισπανικές αρχέςιοθέτησαν διάφορα φορολογικά μέτρα.

Ένα από τα μέτρα αυτά αφορά τη μεταφορά μέρους των εσόδων του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) και του ειδικού φόρου στα καύσιμα στις εν λόγω κοινότητες. Στονπό εξέταση τομέα, οι κοινοτικές διατάξεις δεν προβλέπουν περιορισμούς: τα κράτη έχουν τη δυνατότητα να διαθέτουν και να ανακατανέμουν τα φορολογικά τους έσοδα ανάλογα με τις ανάγκες τους.

Οι φόροι αυτοί είναι εναρμονισμένοι όσον αφορά την πλειονότητα των φορολογικών τους στοιχείων. Για να έχουν οι αυτόνομες περιοχές πραγματική δυνατότητα απόφασης στο θέμα αυτό θα έπρεπε να είναι σε θέση ναιοθετούν νόμους για την τροποποίηση του συντελεστή φορολόγησης. Οι ισχύουσες κοινοτικές διατάξεις στον τομέα του ΦΠΑ δεν επιτρέπουν στις αυτόνομες κοινότητες να καθορίζουν διαφοροποιημένους συντελεστές ΦΠΑ. Το άρθρο 12 παράγραφος 3, α) της 6ης οδηγίας(1) προβλέπει ένα μόνο συντελεστή που καθορίζεται από το κάθε κράτος μέλος. Τα κράτη μέλη έχουν επίσης τη δυνατότητα να εφαρμόσουν είτε ένα, είτε δύο μειωμένους συντελεστές φορολογίας. Επιπλέον ισχύει και η αρχή της εφαρμογής μοναδικού συντελεστή ΦΠΑ, σύμφωνα με την οποία όμοια αγαθά καιπηρεσίες πρέπει να φορολογούνται με τον ίδιο συντελεστή στο ίδιο κράτος μέλος. Οι μόνες εξαιρέσεις στις αρχές αυτές αφορούν συγκεκριμένες παρεκκλίσεις, μεταβατικού χαρακτήρα, όπως προβλέπεται στο άρθρο 28 της 6ης οδηγίας(2), οι οποίες εγκρίθηκαν ομόφωνα στο Συμβούλιο.

Οι οδηγίες που ισχύουν στην περίπτωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης καθώς και η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου διατυπώνουν ότι, για κάθε προϊόν το οποίοπόκειται σε εναρμονισμένο καθεστώς ειδικών φόρων κατανάλωσης σε κοινοτικό επίπεδο, εφαρμόζεται ενιαίος εθνικός φορολογικός συντελεστής σε κάθε κράτος μέλος, ανώτερος από κάποιο ελάχιστο επίπεδο που επιβάλλεται από επιμέρους οδηγίες. Το Συμβούλιο επιτρέπει στα κράτη μέλη να εισαγάγουν απαλλαγές ή πρόσθετες μειώσεις(3) όταν αιτιολογούνται από λόγους κοινωνικής ή περιβαλλοντικής πολιτικής ή πολιτικής των μεταφορών.

Γενικότερα, πρέπει να σημειωθεί, ότι σύμφωνα με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου(4), την ευθύνη έναντι του κοινοτικού δικαίου, για τα μέτρα που λαμβάνουν οι αυτόνομες κοινότητες τους, φέρουν αποκλειστικά τα κράτη μέλη. Αυτά είναι συνεπώς αρμόδια να πλαισιώνουν τις νομοθετικές εξουσίες στο θέμα αυτό, προκειμένου να εξασφαλίζεται ο σεβασμός του κοινοτικού δικαίου και, ιδίως, των κοινοτικών κανόνων σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις.

(1) 77/388/EOK του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1977, σχετικά με την εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών μελών όσον αφορά τους φόρους κύκλου εργασιών. Κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας: ομοιόμορφη φορολογική βάση — ΕΕ L 145 της 13.6.1977, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 2001/4/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Ιανουαρίου 2001, όσον αφορά τη διάρκεια εφαρμογής του ελάχιστου ύψους του κανονικού συντελεστή — ΕΕ L 22 της 24.1.2001 και διορθωτικό ΕΕ L 26 της 27.1.2001.

(2) Οδηγία 92/77/EOK του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για τη συμπλήρωση του κοινού συστήματος του φόρου προστιθέμενης αξίας και την τροποποίηση της οδηγίας 77/388/EOK (προσέγγιση των συντελεστών ΦΠΑ) — ΕΕ L 316 της 31.10.1992.

(3) Βλέπε άρθρο 8 παράγραφος 4 της οδηγίας 92/81/EOK του Συμβουλίου της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την εναρμόνιση των διαρθρώσεων των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στα πετρελαιοειδή — ΕΕ L 316 της 31.10.1992, που τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 94/74/ΕΚ του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1994 που τροποποιεί την οδηγία 92/12/EOK σχετικά με το γενικό καθεστώς, την κατοχή, κυκλοφορία και τους ελέγχους των προϊόντων πουπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης, την οδηγία 92/81/ΕΟΚ για την εναρμόνιση των διαρθρώσεων των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στα πετρελαιοειδή καθώς και την οδηγία 92/82/EOK σχετικά με την προσέγγιση των συντελεστών των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στα πετρελαιοειδή — ΕΕ L 365 της 31.12.1994.

(4) Αποφάσεις της 14ης Οκτωβρίου 1987, C-248/84, Γερμανία/Επιτροπής, συλλογή σ. 4013 και της 8ης Μαρτίου 1988, C-62/87 και 72/87, περιφερειακή κυβέρνηση της Βαλλωνίας και SA Glaverbel κατά Επιτροπής, συλλογή σ.1573).