ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3219/01

υποβολή: Pere Esteve (ELDR) προς την Επιτροπή

(22 Νοεμβρίου 2001)

Θέμα: Δημιουργία Ευρωπαϊκού μη Στρατιωτικού Σώματος

Απέναντι στην κλιμάκωση της βίας που εξαπλώνεται στον κόσμο και εκτιμώντας ότι επιβάλλεται να ενισχυθούν τα μη στρατιωτικά μέσα διαχείρισης των κρίσεων.

1. Μπορεί η Επιτροπή να μας πει για ποιό λόγο στην πρόσφατη ανακοίνωσή της της 11ης Απριλίου 2001(1), πάγωσε την πρόταση που το Κοινοβούλιοπέβαλε επανειλημμένως, την

πρώτη μάλιστα φορά στο ψήφισμά του της 17ης Μαΐου 1995 σχετικά με τη λειτουργία της Συνθήκης για τηνΕυρωπαϊκή Ένωση ενόψει της Διακυβερνητικής Διάσκεψης του 1996(2), και η οποία αφορά τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού πολιτικού ειρηνευτικού σώματος που θα έχει ως έργο την εκτέλεση συγκεκριμένων ειρηνευτικών μέτρων·

2. Πώς αξιολογεί η Επιτροπή αυτή την πρόταση του Κοινοβουλίου η οποία διατυπώνεται επανειλημμένως στα ακόλουθα έγγραφα:

- Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου B4-0791/98 του κ. Spencer, και άλλων 38 βουλευτών σχετικά με τη δημιουργία ευρωπαϊκού πολιτικού ειρηνευτικού σώματος·

- Έκθεση A4-0047/1999 της 28ης Ιανουαρίου 1999 του κ. Per Gahrton σχετικά με πρόταση σύστασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο για τη δημιουργία ευρωπαϊκού πολιτικού ειρηνευτικού σώματος·

- Πρόταση ψηφίσματος B5-0361/1999 του κ. Salvador Garriga για τη δημιουργία ευρωπαϊκού πολιτικού ειρηνευτικού σώματος·

- Έκθεση A5-0339/2000 τελικό της 21ης Νοεμβρίου 2000 της κυρίας Catherine Lalumire σχετικά με τη θέσπιση κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής σε θέματα ασφάλειας και άμυνας μετά την Κολωνία και το Ελσίνκι·

- Έκθεση που εγκρίθηκε στην επιτροπή στις 6 Νοεμβρίου 2001, του κ. Joost Lagendijk σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για την πρόληψη των συγκρούσεων(3).

3. Έχει η Επιτροπή εκπονήσει κάποια μελέτη σχετικά με το κατά πόσον είναι πραγματοποιήσιμη η ιδέα ενός τέτοιου ευρωπαϊκού πολιτικού ειρηνευτικού σώματος·

4. Σκοπεύει η Επιτροπή να αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες εν προκειμένω·

(1) COM(2001)211.

(2) ΕΕ C 151 της 19.6.1995, σελ. 56.

(3) COM(2001)211.

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(18 Ιανουαρίου 2002)

Το να βελτιωθεί η ικανότητα του προσωπικού της Ένωσης για την αντιμετώπιση καταστάσεων συγκρούσεων ή πιθανών συγκρούσεων αποτελεί μια από τις βασικές προκλήσεις για την δημιουργία μιας αξιόπιστης και αποτελεσματικής εξωτερικής πολιτικής. Όντως, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Φέιρα (19 και 20 Ιουνίου 2000) αποφάσισε ότι η Ένωση όφειλε να ενισχύσει την εξωτερική της δράση με την δημιουργία ενός σώματος διαχείρισης των πολιτικών κρίσεων και να προσδιορίζει τους τομείς προτεραιότητας για τον καθορισμό συγκεκριμένων στόχων προσωπικού στις πολιτικές πτυχές διαχείρισης των κρίσεων, τομέας στον οποίο πρέπει να συνεχιστούν οι εργασίες.

Η ανακοίνωση της Επιτροπής για την πρόληψη των συγκρούσεων(1), τόνισε την ανάγκη να προωθηθεί η εξωτερική δράση της Ένωσης στον τομέα της ειρηνικής επίλυσης των συγκρούσεων και της αποτελεσματικής διευθέτησης των κρίσεων. Μια σημαντική πτυχή αυτής της εργασίας είναι να αναπτυχθούν οι ικανότητες του προσωπικού και η δυνατότητα ανάπτυξης ειρηνευτικών αποστολών εμπειρογνωμόνων της Ένωσης. Έχουν ήδη γίνει τα πρώτα βήματα για τη δημιουργίαπηρεσιών πολιτικού προσωπικού της Ένωσης για ειρηνευτικές αποστολές και αναπτύσσονται σε στενό συντονισμό με τα κράτη μέλη και το Συμβούλιο.

Οι συστάσεις του Κοινοβουλίου για τη δημιουργία ευρωπαϊκού πολιτικού ειρηνευτικού σώματος παρουσιάζουν μεγάλες δυνατότητες και μπορούν να αναπτυχθούν μελλοντικά. Ωστόσο, παραμένουν ορισμένα προβλήματα, που αφορούν τα λεπτά ζητήματα γενικού ελέγχου και βοήθειας, καθώς και το ζήτημα της επίβλεψης των καταλόγων και των βάσεων δεδομένων του προσωπικού. Τα κράτη μέλη πρέπει να διατηρήσουν το προνόμιο διορισμού του προσωπικού για τις ειρηνευτικές αποστολές. Η Επιτροπή επέλεξε επομένως μια ρεαλιστική και αποκεντρωμένη προσέγγιση, σε στενό συντονισμό με τη γενική γραμματεία του Συμβουλίου και τα κράτη μέλη, για τη δημιουργία του σώματος προσωπικού που θα βοηθήσει την Ένωση να εκτελεί αποτελεσματικά τα καθήκοντά της πρόληψης των συγκρούσεων και διαχείρισης των κρίσεων.

Η ίδια η Επιτροπή έχει μακρά εμπειρία σ'αυτόν τον τομέα. Η Επιτροπή απέστειλε κατά το παρελθόν πολλούς εμπειρογνώμονες για τα προγράμματά της εξωτερικής βοήθειας, που κάλυπταν ευρύ φάσμα τομέων από γενική τεχνική βοήθεια σε θέματα δικαιωμάτων του ανθρώπου μέχρι την παρακολούθηση εκλογών: σε προγράμματα για τη δημοκρατία ή το κράτος δικαίου στη Ρουάντα, σχέδια που αποσκοπούν στην ενίσχυση του δικαστικού τομέα στην Κολομβία, προγράμματα κατάρτισης σε θέματα δικαιωμάτων του ανθρώπου για τα αστυνομικά

σώματα στην Αλγερία ή στην Νότια Αφρική, και πολλές από αυτές τις δραστηριότητες διεξήχθησαν από προσωπικό των μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ) της Ένωσης. Η Ένωση ανέπτυξε επίσης μια πολιτική για την παρακολούθηση των εκλογών με την τακτική αποστολή ομάδων παρακολούθησης των εκλογών σε τρίτες χώρες και σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη.

Η Επιτροπή αντιδρά επίσης με νέες πρωτοβουλίες σε αριθμό προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Ένωση. Η Ένωση πρέπει να αντιδρά ταχύτερα σε καταστάσεις κρίσεως και πρέπει να αναπτύσσει το κατάλληλο προσωπικό σε επαρκή αριθμό.

Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή έχει αναλάβει τη δέσμευση να αναπτύξει περαιτέρω το Μηχανισμό Ταχείας Επέμβασης (ΜΤΕ), που της επιτρέπει να αντιδρά με άμεσο, αποτελεσματικό και ευέλικτο τρόπο σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης ή κρίσεως ή για την πρόληψη των κρίσεων. Ο ΜΤΕ δίνει το δικαίωμα στην Επιτροπή να συνάπτει συμφωνίες πλαίσια με τις αντίστοιχες κρατικέςπηρεσίες, τους διεθνείς οργανισμούς και τις ΜΚΟ για ταχεία παρέμβαση σε περιπτώσεις διευθέτησης των κρίσεων. Η Επιτροπή ετοιμάζει την απογραφή των κατηγοριών προσωπικού και τις πρώτες συμφωνίες-πλαίσια για την παροχή εθνικών εμπειρογνωμόνων για τις πολιτικές πτυχές διευθέτησης των κρίσεων που θα συναφθούν με τα κράτη μέλη. Συμπεριλαμβάνεται ευρύ φάσμα κατηγοριών προσωπικού, όπως το προσωπικό για την ομάδα αξιολόγησης, για καθήκοντα παρακολούθησης (γενικά/πολιτικά θέματα-ασφάλεια/ανθρώπινα δικαιώματα/εκλογές), εμπειρογνώμονες για την ασφάλεια των πληθυσμών (ψυχολογικήποστήριξη, αφοπλισμός, αποστράτευση και επανένταξη, άρση ναρκοπεδίων, ειδικοί σε θέματα περιβάλλοντος, επισιτιστική ασφάλεια), αποκατάσταση, εκπαίδευση, κράτος δικαίου, διοίκηση, εμπειρογνώμονες σε θέματα ανάπτυξης της κοινωνίας των πολιτών. Οι πρώτες δράσεις στο πλαίσιο του ΜΤΕ έχουν ήδη εφαρμοστεί για την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (FYROM) και την Κεντρική Αφρική.

Για τον λόγο αυτό η Επιτροπή ξεκίνησε ένα σχέδιο κατάρτισης για τη δημιουργία της ικανότητας κατάρτισης και προσωπικού στην Ένωση, που καλύπτει και τις δύο κατηγορίες των απασχολουμένων στον δημόσιο τομέα και το προσωπικό των ΜΚΟ, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε τομείς για την ενίσχυση του κράτους δικαίου και της πολιτικής διοίκησης. Έχει δημιουργηθεί ένα δίκτυο εθνικών φορέων που είναι αρμόδιοι για την κατάρτιση του πολιτικού προσωπικού, με στόχο να προωθηθεί η συνεργασία στον τομέα της κατάρτισης και η ανάπτυξη προτάσεων για κοινούς τύπους κατάρτισης για την Ένωση και τη μελλοντική διαχείριση πρότυπων μαθημάτων κατάρτισης. Μια κεντρική ομάδα ιδρυμάτων κατάρτισης συναντήθηκε στις Βρυξέλλες στις 20 Νοεμβρίου 2001 για την έναρξη του σχεδίου και για τον καθορισμό ενός χρονοδιαγράμματος για την επεξεργασία των πρώτων προτάσεων που θα παρουσιασθούν στα μέσα του 2002.

(1) COM(2001)211 τελικό.