ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3114/97 υποβολή: Roberta Angelilli (NI) προς την Επιτροπή (13 Οκτωβρίου 1997)

Θέμα: Καταυλισμοί νομάδων στη Ρώμη

Η πόλη της Ρώμης κατακλύζεται από καταυλισμούς νομάδων, που βρίσκονται εντός των ορίων της πόλης, και συχνά αναπτύσσονται πολύ κοντά σε πυκνοκατοικημένες περιφερειακές συνοικίες. Σε αυτές τις «τεντουπόλεις», που με τα χρόνια έχουν πάρει την όψη μόνιμων παραγκουπόλεων στις οποίες δεν τηρούνται στοιχειώδεις κανόνες υγιεινής και ασφάλειας, ζούν αρκετές χιλιάδες άτομα, μεταξύ των οποίων πολλά παιδιά που σχεδόν πάντα δεν λαμβάνουν καμιά μορφή εκπαίδευσης.

Είναι προφανές ότι τέτοιου είδους καταυλισμοί, πέρα από το ότι είναι απαράδεκτοι για μια σύγχρονη πόλη, όπως η Ρώμη, από την άποψη της ποιότητας ζωής των κατοίκων τους, όταν δημιουργούνται, όπως συχνά συμβαίνει, σε ήδη υποβαθμισμένες περιφερειακές συνοικίες με έντονες κοινωνικές πιέσεις, εξελίσσονται σε ωρολογιακές βόμβες ικανές να προκαλέσουν επικίνδυνους «πολέμους μεταξύ φτωχών».

Η κατάσταση αυτή έχει επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο από την απίστευτη ροπή μεγάλου αριθμού των κατοίκων τους προς τη μικροεγκληματικότητα με συνεργούς, συχνά, ακόμη και μικρά παιδιά.

Κατόπιν τούτου, ερωτάται η Επιτροπή:

1. εάν μπορεί κανείς να δεχτεί, και μάλιστα υπό το φως των σημερινών κοινοτικών κατευθύνσεων σχετικά με την ποιότητα ζωής στα αστικά κέντρα, την ύπαρξη σε μια πόλη όπως η Ρώμη, ολόκληρων περιοχών που έχουν διαμορφωθεί σε χώρους φιλοξενίας τροχόσπιτων και άθλιων προκατασκευασμένων καταλυμμάτων όπου κατοικούν χιλιάδες άτομα χωρίς την τήρηση των ελάχιστων κανόνων υγιεινής και καθαριότητας;

2. εάν μπορεί κανείς να ανεχτεί ότι εκατοντάδες παιδιά στερούνται σκοπίμως την οποιαδήποτε μορφή εκπαίδευσης και προορίζονται να γίνουν εγκληματίες;

3. εάν ανάλογες καταστάσεις απαντούν σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις και εάν υπάρχει σχετική κοινοτική νομοθεσία;

Απάντηση του κ. Flynn εξ ονόματος της Επιτροπής (1η Δεκεμβρίου 1997)

Το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου ανακινεί ουσιαστικά ένα πρόβλημα (αβέβαιων) συνθηκών στέγασης, τομέα στον οποίο η Κοινότητα δεν έχει αρμοδιότητα. Οι συνθήκες και οι συμφωνίες που χρησιμεύουν ως νομική βάση για την κοινοτική δράση δεν αναφέρονται καθόλου στο δικαίωμα στέγης ούτε στις συνθήκες στέγασης των πτωχών. Το πρόβλημα της στέγασης αντιμετωπίζεται στο πλαίσιο των εθνικών πολιτικών στέγασης. Δεν υπάρχει ευρωπαϊκό νομοθετικό όργανο που να επιτρέπει την αναγνώριση και τον έλεγχο της εφαρμογής του δικαιώματος στέγης στα κράτη μέλη (ερώτηση 3)

Πέρα από τον καθεαυτό τομέα της (αβέβαιης) στέγασης, το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου ανακινεί επίσης το πρόβλημα της διαθεσιμότητας και της διάθεσης ευπρεπών χώρων στάθμευσης για τους νομάδες (είτε πρόκειται για στάθμευση διαμετακόμισης είτε για στάθμευση μεγαλύτερης διάρκειας, κυρίως κατά τη χειμερινή περίοδο). Η παρέμβαση ορισμένων διαρθρωτικών ταμείων (π.χ. για την αστική ανακαίνιση) δεν φαίνεται να αποκλείει παρεμβάσεις συγχρηματοδότησης για τη βελτίωση των τοποθεσιών και θέσεων κατασκήνωσης που τίθενται στη διάθεση των νομάδων, εάν εκδηλωθεί η πολιτική βούληση.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι η οδηγία 94/33/ΕΚ του Συμβουλίου της 22.06.1994 σχετικά με την προστασία των νέων στην εργασία ((ΕΕ L 216 της 20.8.1994. )) υποχρεώνει τα κράτη μέλη να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για την απαγόρευση της εργασίας των παιδιών. Σύμφωνα με το πρώτο άρθρο, παράγραφος 3 αυτής της οδηγίας, τα κράτη μέλη φροντίζουν για την προστασία των νέων από την οικονομική εκμετάλλευση και από κάθε εργασία που μπορεί να βλάψει την ασφάλειά τους, την υγεία τους ή την σωματική, ψυχολογική, ηθική ή κοινωνική ανάπτυξή τους ή να εμποδίσει την εκπαίδευσή τους.

Όπως προβλέπει η συνθήκη ΕΚ στο άρθρο 126, το περιεχόμενο της διδασκαλίας και η οργάνωση του εκπαιδευτικού συστήματος εξακολουθεί να είναι αρμοδιότητα των κρατών μελών. Όσον αφορά την εκπαίδευση των παιδιών των νομάδων, έχουν γίνει πολλοί πειραματισμοί κυρίως με την οργάνωση περιοδευόντων σχολείων, συγχρηματοδοτούμενων επίσης από την Επιτροπή. Π.χ. στο πλαίσιο του σκέλους Comenius του προγράμματος Socrates, η Κοινότητα υποστηρίζει σχέδια τα οποία αποβλέπουν στη βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης των παιδιών των διακινούμενων και περιοδευόντων εργαζομένων, των ταξιδιωτών και των τσιγγάνων.

Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο αστέγων, που έχει συσταθεί το 1991 και υποστηρίζεται από την Επιτροπή - η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Εθνικών Ενώσεων που φροντίζουν για τους αστέγους - δημοσιεύει κάθε έτος εκθέσεις σχετικά με την κατάσταση των αστέγων και των ατόμων με αβέβαιη στέγη στα κράτη μέλη. Οι εκθέσεις του 1996 αφορούσαν ειδικά τους αστέγους νέους. Λόγω της εμβέλειας του προβλήματος σε όλη ουσιαστικά την Ευρώπη, το θέμα των τοποθεσιών στάθμευσης για τους νομάδες συζητήθηκε επίσης στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης που επίσης δημοσίευσε σχετικό φυλλάδιο.