ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0863/02

υποβολή: Herman Vermeer (ELDR) προς την Επιτροπή

(20 Μαρτίου 2002)

Θέμα: Βελγικό καθεστώς οδικών προστίμων: δυσανάλογο και γενεσιουργό διακρίσεων

Κατόπιν της γραπτής ερωτήσεως (Ε -0830/01)(1) της συναδέλφου κ. Karla M.H. Peijs, στις 20 Μαρτίου 2001 με θέμα τα πρόστιμα για παραβιάσεις του κώδικα οδικής κυκλοφορίας στην Ε Ε, επισημαίνω τα εξής:

Στην απάντησή σας τότε είχατε αναφέρει ότι η Επιτροπή προτίθεται να αναλύσει λεπτομερειακά την βελγική νομοθεσία πριν αποφανθεί ως προς το συμβιβάσιμό της με το κοινοτικό δίκαιο.

Ήδη η κατάσταση για τους κατοίκους αλλοδαπής, χρήστες του οδικού δικτύου, έχει χειροτερεύσει. Προσφάτως, η βελγική κυβέρνηση αύξησε τα πρόστιμα για παραβιάσεις του κώδικα οδικής κυκλοφορίας μέχρι 200 γιαπέρβαση του ορίου ταχύτητας κατά 10 χλμ. Για τους κατοίκους ημεδαπής μπορεί να γίνει έκπτωση επί του ποσού αυτού μέχρι 60. Οι κάτοικοι αλλοδαπής πρέπει να καταβάλουν το συνολικό ποσό. Εκτός του γεγονότος ότι τα πρόστιμα για τους κατοίκους αλλοδαπήςπολογίζονται σε ευρώ, ενώ για τους κατοίκους ημεδαπής χρησιμοποιείται το ήδη αποσυρθέν Βελγικό φράγκο — τούτο δε μπορεί να σημαίνει για τον τελευταίο ότι η καταβολή του προστίμου είναι μάλλον απίθανη -ο κάτοικος αλλοδαπής πρέπει να εξοφλήσει το πρόστιμο επιτόπου. Αυτή η κατάσταση των πραγμάτων ορίζεται στο Βασιλικό Διάταγμα της 10ης Ιουνίου 1985.

Το ερώτημα είναι κατά πόσον η κατάσταση αυτή συνάδει προς το ευρωπαϊκό δίκαιο και την διατυπωμένη σ' αυτό αρχή της μη διακριτικής μεταχείρισης. Δεν έχει φθάσει πλέον ο καιρός για να κινηθεί κατά του Βελγίου διαδικασία επί παραβάσει· Το γεγονός ότι γίνεται διακριτική μεταχείριση αντιβαίνει προς την έννοια της ευρωπαϊκή ιθαγένειας η οποία έχει παρουσιασθεί με την Συνθήκη του Μάαστριχτ. Περαιτέρω, τοπέρογκο ποσό των κυρώσεων καταστρατηγεί την αρχή της αναλογικότητας που περιλαμβάνεται στην ευρωπαϊκή νομολογία. Λαμβάνονταςπόψη την πρόθεση της Επιτροπής να εναρμονίσει τις κυρώσεις και ελέγχους στην Ε Ε στο πλαίσιο του λευκού βιβλίου Μεταφορών, μπορεί άραγε η Επιτροπή να εξετάσει ταχέως αυτή την κατάσταση·

(1) ΕΕ C 318 E της 13.11.2001, σελ. 129.

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(29 Μαΐου 2002)

Σύμφωνα με τις πληροφορίες της Επιτροπής, η βελγική νομοθεσία όσον αφορά την επιβολή και είσπραξη προστίμων για παραβάσεις οδικής κυκλοφορίας καθορίζει διαφορετικό καθεστώς για τους μόνιμους ή μη κατοίκους. Οι πρώτοι μπορούν να επιλέξουν να καταβάλουν το πρόστιμο είτε αμέσως είτε εντός προθεσμίας που ορίζεται από τον Βασιλέα ενώ οι δεύτεροι πρέπει είτε να καταβάλουν αμέσως το ζητούμενο πρόστιμο είτε να καταβάλουν το προσαυξημένο ποσό με τα έξοδα που προορίζονται να καλύψουν τα δικαστικά τέλη.

Βάσει της νομολογίας του Δικαστηρίου στηνπόθεση Pastoors(1), ελλείψει μέσων που να επιτρέπουν την εξασφάλιση της εκτέλεσης της απόφασης σε κράτος μέλος άλλο πλην εκείνου όπου αυτή εξεδόθη, η διαφορά μεταχείρισης μεταξύ παραβατών μόνιμων και μη μόνιμων κατοίκων δικαιολογείται αντικειμενικά, ένα δε κράτος μέλος μπορεί να επιβάλει μόνο στους παραβάτες μη μόνιμους κατοίκους τηνποχρέωση καταβολής ποσού ως εγγύησης εάν επιλέξουν σε περίπτωση παράβασης, την κίνηση ποινικής διαδικασίας και όχι την άμεση καταβολή του προστίμου.

Η Επιτροπή πρέπει να ολοκληρώσει την εξέταση της βελγικής νομοθεσίαςπό το φως της πρόσφατης απόφασης του Δικαστηρίου, της 19ης Μαρτίου 2002 στηνπόθεση C-224/00, Επιτροπή κατά Ιταλίας, σχετικά με την ιταλική νομοθεσία που διέπει το ίδιο θέμα πριν αποφανθεί όσον αφορά το συμβιβάσιμο της απόφασης αυτής με το κοινοτικό δίκαιο.

Ένας από τους λόγους που οδήγησαν τις βελγικές αρχές να διακρίνουν μεταξύ μόνιμων και μη μόνιμων κατοίκων είναι η δυσκολία να επιβάλει το βελγικό δικαστήριο πρόστιμο σε άλλο κράτος μέλος. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή εφιστά την προσοχή στην πρωτοβουλία της Γαλλίας, της Σουηδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου όσον αφορά την έκδοση της απόφασης πλαισίου του Συμβουλίου σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης των οικονομικών προστίμων(2). Η προτεινόμενη απόφαση πλαίσιο προβλέπει ότι ένα πρόστιμο το οποίο επιβάλλεται από δικαστήριο κράτους μέλους πρέπει να αναγνωρίζεται και να εκτελείται σε άλλο κράτος μέλος. Τα πρόστιμα που επιβάλλονται για οδικές παραβάσεις από κράτη μέλη συχνά αποτελούν πρόστιμα που διέπονται από το διοικητικό παρά από το ποινικό δίκαιο. Εάν η απόφαση πλαίσιο καλύπτει

τα διοικητικά πρόστιμα, πράγμα που βρίσκεταιπό συζήτηση, θα είναι ιδιαίτερα δύσκολη η επίλυση του προβλήματος της διασυνοριακής επιβολής των προστίμων και, κατά συνέπεια, θα απαιτείται η διαφορετική μεταχείριση των μόνιμων και μη μόνιμων κατοίκων.

Όσον αφορά την αναλογικότητα των προστίμων, το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου παρακαλείται να ανατρέξει στην απάντηση της Επιτροπής στη γραπτή ερώτηση Ρ-3092/00 της κ. Kauppi(3): Παρότι η Επιτροπή γενικώς είναι της γνώμης ότι τα πρόστιμα πρέπει να είναι ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης για την οποία επιβάλλονται, θα πρέπει να παραδεχθούμε ότι είναι δύσκολο να καθοριστεί σε μεμονωμένες περιπτώσεις κατά πόσο αυτό το κριτήριο έχει εφαρμοστεί ή όχι. Τα διάφορα κράτη μέλη μπορεί να έχουν διαφορετικές μέτρα αξιολόγησης και κάτι που φαίνεται ανάλογο σε ένα κράτος μέλος μπορεί να κρίνεται δυσανάλογο σε κάποιο άλλο.

Η Επιτροπή έχει επίγνωση του γεγονότος ότιπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τα πρόστιμα γιαπέρβαση ορίου ταχύτητας. Δενπάρχει νομοθεσία σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης που να καθορίζει τα μέγιστα ποσά που πρέπει να επιβληθούν σε τέτοιες περιπτώσεις.

Όσον αφορά το Λευκό Βιβλίο σχετικά με την ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών, η Επιτροπή εξετάζει επί του παρόντος ποιος θα ήταν ο πλέον αποτελεσματικός τρόπος για την εναρμόνιση ορισμένων ποινών και ελέγχων (ιδιαίτερα όσον αφορά τηνπέρβαση ορίου ταχύτητας και την οδήγηση σε κατάσταση μέθης).

(1) Απόφαση του Δικαστηρίου της 23ης Ιανουαρίου 1997 στηνπόθεση C-29/95.

(2) ΕΕ C 278 της.10.2001.

(3) ΕΕ C 136 E της 8.5.2001.