ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1856/02

υποβολή: Bart Staes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(28 Ιουνίου 2002)

Θέμα: Η ελευθέρωση των σιδηροδρόμων, οι διασυνοριακές τιμές και η ισορροπία μεταξύ των παραδοσιακών σιδηροδρομικώνπηρεσιών και των ΤΥΤ

Το Σαββατοκύριακο της 19ης Μαΐου συνήλθαν στο Βέλγιο 15 ευρωπαϊκές ενώσεις που εκπροσωπούν τους χρήστες των δημοσίων μέσων μεταφοράς. Στην ελεύθερη αγορά, οι ενώσεις αυτές προσπαθούν ναπερασπισθούν τα συμφέροντα των χρηστών και να επιτύχουν τηνπεροχή της δημόσιαςπηρεσίας έναντι των οικονομικών συμφερόντων. Πρεσβεύουν ως εκ τούτου την άποψη ότι η προσφορά παραδοσιακών σιδηροδρομικώνπηρεσιών θα πρέπει να συνεχίσει να συνυπάρχει παράλληλα με τα Τρένα Υψηλής Ταχύτητας. Στο πλαίσιο αυτό κρίνουν ότι η παροχή τηςπηρεσίας από το κράτος ή από τον ιδιωτικό τομέα είναι άνευ ουσιαστικής σημασίας, ενώ πιστεύουν ότι το κράτος θα πρέπει να εξακολουθήσει να μεριμνά για τιςποδομές.

Πέραν τούτου, οι εν λόγω ενώσεις διαπιστώνουν ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια όλο και πιο ελλιπή διασυνοριακή σιδηροδρομική σύνδεση για μικρές αποστάσεις. Λόγου χάριν, η διαδρομή μεταξύ Kortrijk και Rijssel αποβαίνει οικονομικά ασύμφορη για το χρήστη, τούτο δε επειδή περνάει τα σύνορα.

Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή εάν έχει λάβει μέτρα για τη διατήρηση της προσφοράς παραδοσιακών σιδηροδρομικώνπηρεσιών παράλληλα προς εκείνες των ΤΥΤ· Εάν όχι, για ποιο λόγο·

Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή ποιες είναι οι προοπτικές πολιτικής όσον αφορά αντίστοιχα την παροχήπηρεσιών και τιςποδομές· Συμμερίζεται η Επιτροπή την άποψη ότι οι τιμές για τις διασυνοριακές σιδηροδρομικές μεταφορές μικρής απόστασης είναι δυσανάλογαψηλές·

Εάν ναι, έχει αναλάβει η Επιτροπή πρωτοβουλίες για τη διόρθωση των τιμών· Στην περίπτωση αυτή, πώς τιςποδέχθηκαν τα κράτη μέλη· Εάν όχι, προτίθεται η Επιτροπή να αναλάβει παρόμοιες πρωτοβουλίες ή αρνείται και με ποια επιχειρήματα·

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(16 Σεπτεμβρίου 2002)

Λόγω της επικουρικότητας, η κανονιστική πλαισίωση των εσωτερικών και διεθνών σιδηροδρομικώνπηρεσιώνπάγεται στις αρμοδιότητες των κρατών μελών. Ο ρόλος της Επιτροπής συνίσταται στη διαμόρφωση του κατάλληλου κανονιστικού πλαισίου, συμβατού τόσο με τους κανόνες περί ανταγωνισμού, όσο και με τις αρχές της εσωτερικής αγοράς. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1191/69 του Συμβουλίου(1), όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό του Συμβουλίου 1893/91(2), εξασφαλίζει ένα πλαίσιο για τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών, εντός του οποίου θα είναι δυνατή, εφόσον το επιθυμούν, η προσφορά διασυνοριακών περιφερειακών σιδηροδρομικών επιβατηγώνπηρεσιών προς το δημόσιο συμφέρον. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν έχει εξουσίες επιβολής σχετικήςποχρέωσης στα κράτη μέλη.

Στην πρότασή της για την επανεξέταση των εν λόγω κανονισμών(3), η Επιτροπή προτείνει ισχυρότερες εξουσίες για τις αρχές εις ό,τι αφορά την επέκταση των ρυθμίσεων ολοκλήρωσης (συμπεριλαμβανομένης της τιμολογιακής πολιτικής και της πολιτικής ναύλων) δια μέσου των εθνικών συνόρων (άρθρο 4α(2)). Η διάταξη αυτή εισήχθη από την Επιτροπή κατόπιν της εκθέσεως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επί της αρχικής προτάσεως, η οποία επικεντρωνόταν στην διασυνοριακή διακίνηση και στις ανάγκες των ατόμων που ζουν σε παραμεθόριες περιοχές.

Στη Λευκή Βίβλο της Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010: η ώρα των επιλογών(4) η Επιτροπή εξαγγέλλει τον στόχο της για τη διατήρηση, στα επίπεδα του 1998, του μεριδίου των σιδηροδρομικών μεταφορών, το 2010, επί του συνόλου των μεταφορών. Αυτό συνεπάγεται σημαντική αύξηση των σιδηροδρομικών μεταφορών, τόσο των εμπορευματικών, όσο και των επιβατηγών, δεδομένου ότι η ζήτηση για μεταφορές αναμένεται να αυξηθεί κατά 38 %. Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν ήδη, τον Φεβρουάριο του 2001, τις οδηγίες για την σχετική με τιςποδομές δέσμη(5), που προβλέπουν το πλήρες άνοιγμα της σιδηροδρομικής αγοράς εμπορευματικών μεταφορών μέχρι το 2008. Τον Ιανουάριο 2002 η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση Για έναν ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό σιδηροδρομικό χώρο(6) καθώς και 5 νομοθετικές προτάσεις για την επιτάχυνση του ανοίγματος των αγορών των σιδηροδρομικών επιβατηγών και εμπορευματικών μεταφορών.

Πέραν των εξαγγελιών της Λευκής Βίβλου και της ανακοίνωσης του Ιανουαρίου του 2002, καθώς και των αποτελεσμάτων μελέτης(7) που εκπονήθηκε αιτήσει της Επιτροπής για την εκτίμηση τηςφιστάμενης και δυνητικής αγοράς διεθνών επιβατηγών σιδηροδρομικών μεταφορών, η Επιτροπή προτίθεται να

ποβάλει, εντός του 2003, πρόταση για κανονισμό σχετικό με τα δικαιώματα και τιςποχρεώσεις των επιβατών σε σχέση με τη χρήση διεθνών σιδηροδρομικώνπηρεσιών. Ο εν λόγω κανονισμός θα αντιμετωπίζει σειρά ζητημάτων όπως είναι η αποζημίωση σε περίπτωση καθυστερήσεων ή η μη τήρηση αναληφθεισώνποχρεώσεων παροχήςπηρεσιών· η ανάπτυξη και δημοσίευση δεικτών ποιότητας παρεχομένωνπηρεσιών· η διαφάνεια της ενημέρωσης για τους ναύλους και τους όρους ταξιδίου για τους επιβάτες καθώς και οι μηχανισμοί εξωδικαστικής διευθέτησης διαφορών. Επίσης, η Επιτροπή ενθαρρύνει τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις στη λήψη μέτρων βελτίωσης των επιπέδων παροχήςπηρεσιών και στην θέσπιση και εφαρμογή ενός χάρτη ποιότητας για τις διεθνείς σιδηροδρομικέςπηρεσίες.

Η Επιτροπή γνωρίζει τις σημαντικές τιμολογιακές διαφορές για τις βραχέων αποστάσεων διασυνοριακές σιδηροδρομικέςπηρεσίες, σε σύγκριση με τις ίδιες αποστάσεις σε εθνικά δίκτυα. Οι εν λόγω διαφορές τιμών μπορούν να εξηγηθούν από την εφαρμογή διεθνών τιμών από εθνικές σιδηροδρομικές επιχειρήσεις για σκέλη μεταξύ του μεθοριακού σταθμού και της ίδιας της μεθορίου, όπου δεν εφαρμόζονται οι συμβάσεις παροχής δημόσιαςπηρεσίας. Ωστόσο, στην Ένωση ακολουθούνται ορθές πρακτικές ολοκληρωμένων διασυνοριακώνπηρεσιών. Η καθοδηγητική μελέτη από το ερευνητικό πρόγραμμα(8) εξετάζει τις διασυνοριακές δημόσιες μεταφορές προκειμένου να αναπτύξει περαιτέρω τις ορθές πρακτικές.

(1) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1191/69 του Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 1969 περί των ενεργειών των κρατών μελών που αφορούν τιςποχρεώσεις που είναι συνυφασμένες με την έννοια της δημόσιαςπηρεσίας στον τομέα των σιδηροδρομικών, οδικών και εσωτερικών πλωτών μεταφορών, ΕΕ L 156 της 28.6.1969.

(2) ΕΕ L 169 της 29.6.1991.

(3) Τροποποιημένη πρόταση κανονισμού σχετικά με δράσεις των κρατών μελών για τους όρους παροχής δημόσιαςπηρεσίας στον τομέα των σιδηροδρομικών, οδικών και εσωτερικών πλωτών συγκοινωνιών, COM(2002)107 τελικό, ΕΕ C 151 E της 25.6.2002.

(4) COM(2001)370 τελικό της 12.9.2001.

(5) Οδηγία 2001/12/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Φεβρουαρίου 2001 για τροποποίηση της οδηγίας 91/440/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την ανάπτυξη των κοινοτικών σιδηροδρόμων. Οδηγία 2001/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Φεβρουαρίου 2001 για τροποποίηση της οδηγίας 95/18/ΕΚ σχετικά με την παροχή αδειών σε σιδηροδρομικές επιχειρήσεις. Οδηγία 2001/14/Ετου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Φεβρουαρίου 2001 σχετικά με την κατανομή της χωρητικότητας των σιδηροδρομικώνποδομών και τις χρεώσεις για τη χρήση σιδηροδρομικήςποδομής καθώς και με την πιστοποίηση ασφαλείας, ΕΕ L 75 της 15.3.2001.

(6) COM(2002)18 τελικό και COM(2002)21 έως 25 τελικά, τα οποία εκδόθηκαν στις 23.1.2002.

(7) Developing (EU) International Rail Passenger Transport: Assessment of the actual and potential market for international rail passenger services (Ανάπτυξη ΕΕ) των Διεθνών Σιδηροδρομικών Επιβατηγών Μεταφορών: εκτίμηση της τρέχουσας και δυνητικής αγοράς διεθνών σιδηροδρομικών επιβατηγώνπηρεσιών, OGM, Βρυξέλλες, Φεβρουάριος 2001, στην ιστοθέση: http://europa.eu.int/comm/transport/rail/index_en.html.

(8) http://www.conpass.org.