ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3437/00

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(7 Νοεμβρίου 2000)

Θέμα: Καταπολέμηση της τυχαίας αλιείας θαλάσσιων θηλαστικών ζώων μέσω αυστηρής τήρησης και, αν χρειάζεται, βελτιστοποίησης των ισχυόντων μέτρων προστασίας

1. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι κάθε χρόνο χιλιάδες θαλάσσια θηλαστικά, όπως τα δελφίνια, πεθαίνουν επειδή τυχαία καταλήγουν στα δίχτυα ως παρεμπίπτοντα αλιεύματα παρά το γεγονός ότι δεν αποτελούν αντικείμενο αλιείας;

2. Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι τα θαλάσσια θηλαστικά προστατεύονται από τη Σύμβαση της Βέρνης, τη Σύμβαση της Βόννης και την Οδηγία για το Περιβάλλον (92/43/ΕΚ) και θεωρείται ότι ανήκουν στο Παράρτημα Ι της CITES;

3. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι τα τελευταία δέκα χρόνια χρηματοδοτήθηκαν 20 ερευνητικά προγράμματα τα οποία ασχολήθηκαν με το πρόβλημα της παρεμπίπτουσας αλιείας και ότι, παρά την αποδεδειγμένη ύπαρξη σοβαρού προβλήματος, τα κράτη μέλη εξακολουθούν τις έρευνες αντί επιτέλους κάποια στιγμή να εκπληρώσουν τιςποχρεώσεις τους σύμφωνα με την Οδηγία για το Περιβάλλον;

4. Θυμάται η Επιτροπή ότι, όπως ορίζει η Αρχή 15 της Διακήρυξης του Ρίο ντε Τζανέιρο για το Περιβάλλον, για την προστασία του περιβάλλοντος, τα κράτη πρέπει να εφαρμόσουν κατά το μέγιστο δυνατό την αρχή της προφύλαξης. Από τη στιγμή που η απειλή της καθοριστικής ή μη αναστρέψιμης βλάβηςφίσταται, δεν επιτρέπεται να προβάλλεται η έλλειψη πλήρους επιστημονικής βεβαιότητας για την αναβολή αντί της λήψης ορθών μέτρων προκειμένου να προληφθεί η καταστροφή του περιβάλλοντος; Γνωρίζει η Επιτροπή ότι ορισμένα κράτη μέλη ακόμα δεν εφαρμόζουν αυτή την αρχή της προφύλαξης στον τομέα της αλιείας;

5. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση 1999 του United Nations Environmental Program (UNEP): η βάση κάθε επιτυχούς διεθνούς, περιφερειακής ή εθνικής πρωτοβουλίας όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος είναι η συναίνεση που ερείδεται στο νόμο και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και η Νέα Ζηλανδία, εφαρμόζοντας αυτές τις στρατηγικές, έλυσαν ένα σημαντικό μέρος των προβλημάτων τους που αφορούσαν την παρεμπίπτουσα αλίευση θαλάσσιων θηλαστικών;

6. Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να προβεί σε ενέργειες προκειμένου να λύσει πραγματικά το πρόβλημα της παρεμπίπτουσας αλίευσης θαλάσσιων θηλαστικών, π.χ. στα πλαίσια της κοινής αλιευτικής πολιτικής να λάβει μέτρα με τα οποία να καθιστά αδύνατη, για τους ευρωπαίους αλιείς, ή να μειώνει στο ελάχιστο την τυχαία αλίευση θαλάσσιων θηλαστικών;

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής

(14 Δεκεμβρίου 2000)

1. Η Επιτροπή γνωρίζει το πρόβλημα των παρεμπιπτόντων αλιευμάτων θαλάσσιων θηλαστικών, ιδίως των μικρών κητωδών και συμμερίζεται την ανησυχία του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου.

2. Η Επιτροπή έχει πλήρη επίγνωση των διεθνών συμβάσεων και συμφωνιών για την προστασία και τη διατήρηση των θαλάσσιων θηλαστικών. Το κοινοτικό δίκαιο θεσπίσθηκε κατά τρόπο που να λαμβάνειπόψη όλες τις διατάξεις που προβλέπονται στο πλαίσιο των διεθνών συμβάσεων και συμφωνιών για τη διατήρηση της φύσης, οι οποίες έχουν μέχρι τώρα επικυρωθεί.

3. Οι ερευνητικές εργασίες με αντικείμενο τα παρεμπίπτοντα αλιεύματα θαλάσσιων θηλαστικών, οι οποίες εκπονήθηκαν με τηνποστήριξη της Κοινότητας, έρριξαν φως στο πρόβλημα αυτό. Ωστόσο, καμία μελέτη δεν καταλήγει σε ασφαλή συμπεράσματα ως προς τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την πρόληψη ή τη μείωση των εν λόγω παρεμπιπτόντων αλιευμάτων ή για τη σχετική σημασία του ποσοστού θνησιμότητας σε σχέση με τα μεγέθη πληθυσμού. Συνεπώς χρειάζονται περαιτέρω έρευνες.

4. Ηιοθέτηση προφυλακτικής στάσης συνιστά βήμα προς την αειφόρο ανάπτυξη. Αλλά οι στρατηγικές, τα μέσα, οι στόχοι και οι συγκριτικές αξιολογήσεις δεν έχουν ακόμη καθορισθεί σαφώς για τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τις ανθρώπινες δραστηριότητες εκμετάλλευσής των. Η επακριβής διατύπωση πρακτικών τρόπωνλοποίησης της προφυλακτικής στάσης αποτελεί επί του παρόντος ακόμη αντικείμενο επιστημονικών συζητήσεων. Η λήψη μέτρων για την εξασφάλιση της επιβίωσης των θαλάσσιων θηλαστικών ξεπερνά την απλή αποφυγή αρνητικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ της αλιείας και των ζώων αυτών. Σημαίνει επίσης απόπειρα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος στο σύνολό του. Πράγματι, πέραν των αλληλεπιδράσεων με τους αλιείς,πάρχουν πολλοί άλλοι λόγοι για τον θάνατο και τον εκβρασμό των θηλαστικών. Οι λόγοι αυτοί δεν είναι πάντοτε δυνατόν να προσδιορισθούν με σιγουριά, αλλά σε αυτούς περιλαμβάνονται η θαλάσσια μόλυνση, η ηχορύπανση (που οφείλεται στα πλοία, στις σεισμικές μελέτες, στην απομάκρυνση ναυαγίων, στα ταχύπλοα πορθμεία, στα ακουστικά συστήματα για στρατιωτικούς σκοπούς) και η θνησιμότητα λόγω επιδημιών.

5.-6. Η Επιτροπή θα μελετήσει όλες τις ρεαλιστικές λύσεις για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα αυτό. Ωστόσο, πριν από τη θέσπιση νέας νομοθεσίας, πρέπει να εφαρμόζονται ορθά οιφιστάμενες κοινοτικές διατάξεις. Τα κράτη μέλη διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο επίπεδο του καθορισμού και της εφαρμογής των περιβαλλοντικών και αλιευτικών μέτρων καθώς επίσης και στον έλεγχο. Ειδικότερα, τα κράτη μέληποχρεούνται, δυνάμει της οδηγίας για τους οικοτόπους(1), να πληρούν τις απαιτήσεις που ορίζονται στο άρθρο 11 και στο άρθρο 12 παράγραφος 4 που αφορούν την εποπτεία και την παρακολούθηση των αλιευτικών δραστηριοτήτων για τα παρεμπίπτοντα αλιεύματα κητωδών. Τα κράτη μέληποχρεούνται να εφαρμόσουν τους εν λόγω κανόνες και να εξασφαλίσουν την τήρησή τους. Η Επιτροπήπενθύμισε στα κράτη μέλη τηνποχρέωσή τους να προτείνουν περιοχές που θα συμπεριληφθούν στο δίκτυο Natura 2000 για τα κητοειδή και θα αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ της οδηγίας για τους οικοτόπους.

Η κοινοτική νομοθεσία σε θέματα αλιείας απαγορεύει ήδη τη χρήση παρασυρόμενων απλαδιών διχτυών και την αιχμαλώτιση θηλαστικών με τη βοήθεια κυκλωτικών διχτυών με σκοπό την αλιεία τόνου. Επιπλέον, απαγορεύεται η αλιεία αμμόχελων στις περιοχές στις οποίες τα αμμόχελα αποτελούν βασικό στοιχείο διατροφής των θαλάσσιων οργανισμών.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι δεν μπορεί ναπάρξει αλιεία χωρίς παρεμπίπτοντα αλιεύματα, ενώ αντιθέτως ο στόχος που πρέπει να επιτευχθεί είναι η προστασία των δελφινιών κατά την άσκηση της αλιείας. Προς το σκοπό αυτό, η Επιτροπή ζήτησε από την επιστημονική, τεχνική και οικονομική επιτροπή αλιείας να οργανώσει συνεδρίαση το 2001 σχετικά με το πρόβλημα των παρεμπιπτόντων αλιευμάτων των μικρών κητοειδών. Ζήτησε επίσης από το Διεθνές συμβούλιο για την εξερεύνηση των θαλασσών να εκπονήσει το συντομότερο δυνατό εντός του 2001 μελέτη για την αλιεία που έχει σημαντικές επιπτώσεις στα μικρά κητοειδή, να αξιολογήσει τους κινδύνους που δημιουργούνται από την αλιεία για συγκεκριμένους πληθυσμούς και να γνωμοδοτήσει ως προς τα δυνατά διορθωτικά μέτρα για τη μείωση των επιπτώσεων της αλιείας.

(1) Οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και της χλωρίδας ΕΕ L 206 της 22.7.1992.