ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1691/01

υποβολή: Srgio Marques (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(6 Ιουνίου 2001)

Θέμα: Εφαρμογή του προγράμματος Poseima στη Μαδέρα και νέα νομική βάση για τις ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιφέρειες

Το πρόγραμμα ειδικών επιλογών λόγω του απομακρυσμένου και νησιωτικού χαρακτήρα της Μαδέρας και των Αζορών (Poseima), που καθιερώθηκε το 1991, προβλέπει προσαρμογή των κοινοτικών πολιτικών, ιδίως στον τομέα της φορολογίας, την έγκριση μέτρων στους τομείς της γεωργίας, της κτηνοτροφίας, της αλιείας, της βιοτεχνίας, του περιβάλλοντος και των μεταφορών, ειδικά μέτρα με στόχο την ελάφρυνση του επιπλέον κόστους του εφοδιασμού σε γεωργικά και πετρελαϊκά προϊόντα, καθώς και μέτρα στον τελωνειακό τομέα για τις ελεύθερες ζώνες.

Η εφαρμογή του προγράμματος Poseima επηρέασε θετικά την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Μαδέρας, παρά το γεγονός ότι μέρος των προβλεπόμενων τομεακών μέτρων εφαρμόστηκε μόνο για ένα σύντομο χρονικό διάστημα — πρόκειται για τους τομείς περιβάλλοντος, βιοτεχνίας και ενέργειας — ενώ άλλα δεν έχουν πλέον σχέση με την πραγματική κατάσταση της περιφέρειας — τομέας γεωργίας. Ουσιαστικά, η εφαρμογή του Poseima στην περιφέρεια αυτή περιορίζεται σήμερα κυρίως στους τομείς της γεωργίας και της αλιείας, σε μέτρα στον τελωνειακό τομέαπέρ της ελεύθερης ζώνης της Μαδέρας και σε ορισμένες φορολογικές ελαφρύνσεις ως προς τον ΦΠΑ (διατηρούνται όσα ορίζει η Πράξη Προσχώρησης) και σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης.

Με την ενσωμάτωση νέας νομικής βάσης για τις ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιφέρειες στη Συνθήκη, αναμενόταν ότι η Επιτροπή, με βάση την εμπειρία της εφαρμογής του Poseima, θαπέβαλε ένα πρόγραμμα σφαιρικής πολυτομεακής δράσης που θα κάλυπτε, στο ισχύον πλαίσιο ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, τις αναπτυξιακές ανάγκες της Μαδέρας και τωνπόλοιπων ιδιαίτερα απομακρυσμένων περιφερειών, τις οποίες γνωρίζει η Επιτροπή χάρη σταπομνήματα πουπέβαλαν οι περιφέρειες και τα αντίστοιχα κράτη. Προς το παρόν δεν έχει συμβεί κάτι τέτοιο και η Επιτροπή περιορίστηκε στηνποβολή ορισμένων προτάσεων που αφορούν τροποποιήσεις συγκεκριμένων κανονισμών στο διαρθρωτικό τομέα (γεωργία: αναπροσαρμογή των ορίων παρέμβασης στον κανονισμό για τη στήριξη του ΕΓΤΠΕ· αλιεία: αναπροσαρμογή ορισμένων ποσοστών χρηματοδοτικής παρέμβασης του ΧΜΠΑ· διαρθρωτικά ταμεία: αύξηση των ορίων μέγιστης συμμετοχής) και την αναθεώρηση της γεωργικής συνιστώσας του Poseima — και τωνπόλοιπων Posei — επιφυλάσσοντας, για μια ακόμη φορά, πάντα στην κατεύθυνση εφαρμογής του Poseima, προνομιακή μεταχείριση στο γεωργικό τομέα.

Στην κατάσταση αυτή έρχεται να προστεθεί το γεγονός ότι η Επιτροπή δε χρησιμοποίησε τη νέα νομική βάση που αφιερώνει η Συνθήκη στις ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιφέρειες σε καμία από τις προτάσεις πουπέβαλε πρόσφατα, γεγονός που προκαλεί έκπληξη και διαψεύδει τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί.

Κατά συνέπεια, τίθενται τα εξής ερωτήματα:

- Πότε σκοπεύει η Επιτροπή να θεσπίσει και να θέσει σε εφαρμογή το εξαγγελθέν πρόγραμμα σφαιρικής πολυτομεακής δράσης, συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων οικονομικών δεσμεύσεων και του καθορισμού των πρωταρχικών τομέων παρέμβασης, που θα καλύπτει πλήρως τις αναπτυξιακές ανάγκες των ιδιαίτερα απομακρυσμένων περιφερειών· Προτίθεται, για παράδειγμα, η Επιτροπή να επαναφέρει μέτρα όπως αυτά που προέβλεπε αρχικά το πρόγραμμα Poseima στους τομείς του περιβάλλοντος, της βιοτεχνίας, του τουρισμού, της ενέργειας και των μεταφορών·

- Ποιο κριτήριο σκοπεύει ναιοθετήσει η Επιτροπή προκειμένου να κάνει χρήση της νέας νομικής βάσης για τις ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιφέρειες, η οποία προβλέπεται στη Συνθήκη, συγκεκριμένα στην παράγραφο 2 του άρθρου 299·

Απάντηση του κ. Prodi εξ ονόματος της Επιτροπής

(4 Σεπτεμβρίου 2001)

Η Επιτροπή δεν έκρινε χρήσιμο να προτείνει, τουλάχιστον σ' αυτό το στάδιο, ένα ενιαίο πρόγραμμα που να αντικαθιστά το πρόγραμμα επιλογών που προσιδιάζουν στον απομακρυσμένο και νησιωτικό χαρακτήρα της Μαδέρας και των Αζορών (Poseima), το πρόγραμμα επιλογών που προσιδιάζουν στον απομακρυσμένο και νησιωτικό χαρακτήρα τωνπερπόντιων κτήσεων (Poseidom) και το πρόγραμμα επιλογών που προσιδιάζουν στον απομακρυσμένο και νησιωτικό χαρακτήρα των Καναρίων Νήσων (Poseican). Εξάλλου καμία σχετική αίτηση από τα ενεχόμενα κράτη μέλη και περιοχές δεν τηςποβλήθηκε. Απεναντίας, η ίδια παρουσίασε, στην έκθεσή της της 14ης Μαρτίου 2000(1), μια στρατηγική για την αειφόρο ανάπτυξη των απομακρυσμένων περιφερειών. Αυτή η στρατηγική όχι μόνο συνεπάγεται τη συνέχεια, την προσαρμογή και τη βελτίωση των εν ισχύ μέτρων, αλλά ανοίγει επίσης τον δρόμο για νέες πρωτοβουλίες.

Σε ό,τι αφορά τα μέτρα που εμφανίζονται στο πρόγραμμα Poseima που αναφέρθηκαν από το Αξιότιμο Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (περιβάλλον, βιοτεχνία, ενέργεια, κ.λπ.), δεν ήταν δυνατή η συνέχισή τους λόγω της μη επιλεξιμότητάς τους στα διαρθρωτικά ταμεία, καθώς επίσης και λόγω της απουσίας ενός ειδικού κονδυλίου. Εν τούτοις, τα διαρθρωτικά ταμεία, μέσω των επιχειρησιακών τους προγραμμάτων, προβλέπουν για την περίοδο 2000-2006 τη χρηματοδότηση επενδύσεων στους τομείς της ενέργειας και του περιβάλλοντος. Σε γενικές γραμμές, οι επενδύσεις στους τομείς του περιβάλλοντος και των μεταφορών είναι παρομοίως επιλέξιμες για χρηματοδότηση από τα Ταμεία συνοχής για τις ενεχόμενες χώρες. Ταυτόχρονα, η Επιτροπή συνεχίζει να μελετά τις ανησυχίες που εξέφρασε το Αξιότιμο Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Τέλος, η Επιτροπή εκτιμά ότι το άρθρο 299 (πρώην άρθρο 227), παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ αποτελεί πλέον τον πολιτικό μοχλό όλης της κοινοτικής δράσης όσον αφορά τις απομακρυσμένες περιφέρειες. Προκειμένου για τη νομική βάσηπό τη στενή έννοια των μέτρων που ελήφθησανπέρ αυτών των περιφερειών, το Συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα, προκειμένου για τα μέτρα που θέσπισε τον τελευταίο Ιούνιο, να προσφύγει σε μια διπλή νομική βάση. Η Επιτροπή, από την πλευρά της, διατηρεί τη θέση της σχετικά με τη χρήση του άρθρου 299, παράγραφος 2 ως νομικής βάσης μόνο για τα μέτρα εξαίρεσης των διατάξεων της Συνθήκης, με την επιφύλαξη της προσφυγής στις ειδικές νομικές βάσεις που προβλέπονται από τις κοινές πολιτικές.

(1) Έγγραφο COM(2000)147.