ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-3314/98

υποβολή: Rijk van Dam (EDD) προς την Επιτροπή

(27 Οκτωβρίου 1998)

Θέμα: Ο κρατούμενος ηγέτης του Ηνωμένου Λαïκού Κόμματος του Αζερμπαïτζάν, Alakram Gumbatov

1. Γνωρίζει η Επιτροπή σχετικά με την κατάσταση του κρατούμενου ηγέτη του Ηνωμένου Λαϊκού Κόμματος του Αζερμπαϊτζάν, Alakram Gumbatov, η σύζυγος του οποίου βρίσκεται ως πρόσφυγας στις Κάτω Χώρες;

2. Πώς κρίνει η Επιτροπή το γεγονός ότι ο κ Gumbatov βρίσκεται στη φυλακήι χωρίς να έχει δικασθεί, ενώ η ποινική διαδικασία και ο φάκελλος της υπόθεσης κρατούνται μυστικά από τον έξω κόσμο;

3. Πιστεύει η Επιτροή ότι η σύλληψη του κ. Gumbatov μαρτυρεί ανεπαρκεί διασφάλιση των πολιτικών λευθεριών εκ μέρους των αρχών του Αζερμπαϊτζάν;

4. Πώς κρίνει η Επιτροπή την κατάσταση που προκύπτει τώρα, δεδομένου ότι οι αρχές του Αζερμπαϊτζάν αρνούνται σκοπίμως τη χορήγηση ιατρικής περίθαλψης και τροφής στον κ Gumbatov;

5. Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή, για ανθρωπιστικούς λόγους, να απευθυνθεί προς την κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν, ζητώντας τη συμμόρφωση των συνθηκών κράτησης του κ. Gumbatov με τους ισχύοντες διεθνείς κανόνες, είτε σε συνεργασία με τον Ερυθρό Σταυρό είτε όχι;

6. Ποιά είναι η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Αζερμπαϊτζάν; Ποιές συνέπειες μπορεί να έχει το ως άνω παράδειγμα για τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ ΕΕ και Αζερμπαϊτζάν;

Απάντηση του κ. van den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής

(16 Νοεμβρίου 1998)

Η Επιτροπή δεν είχε ενημερωθεί λεπτομερώς για την υπόθεση του κ. Gumbatov. Ωστόσο, γνωρίζει ότι η σύλληψή του πραγματοποιήθηκε το 1993, όταν το Αζερμπαϊτζάν βρισκόταν αντιμέτωπο με τον κίνδυνο πολιτικής διάλυσης. Εκείνη την εποχή, η εξουσία του Προέδρου ήταν μειωμένη και διάφοροι τοπικοί πολέμαρχοι ήλεγχαν ορισμένα τμήματα της χώρας. Ένας από αυτούς ήταν και ο κ. Gumbatov, ο οποίος ανακήρυξε μιαν ανεξάρτητη Δημοκρατία του Talish-Mugan, στο νότιο τμήμα του Αζερμπαϊτζάν, κοντά στα σύνορα με το Ιράν.

Η Επιτροπή γνωρίζει ότι ο κ. Gumbatov καταδικάστηκε σε θάνατο τον Φεβρουάριο του 1996 με την κατηγορία της εσχάτης προδοσίας και της απόπειρας πραξικοπήματος. Έκτοτε, η θανατική ποινή καταργήθηκε στο Αζερμπαϊτζάν.

Η Επιτροπή έχει επίγνωση των εν γένει συνθηκών κράτησης στο Αζερμπαϊτζάν, οι οποίες είναι κάθε άλλο παρά ικανοποιητικές και προτίθεται να υποστηρίξει κάθε πρωτοβουλία εκ μέρους της Ένωσης που θα αποσκοπεί στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των κρατουμένων σε αυτήν τη χώρα και στην εναρμόνιση του νομικού συστήματός της με τις προδιαγραφές του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) και του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Οι εκπρόσωποι της Επιτροπής θέτουν γενικότερα το ζήτημα των δικαιωμάτων του ανθρώπου με την ευκαιρία των διαφόρων συναντήσεων με εκπροσώπους της κυβέρνησης του Αζερμπαϊτζάν. Η αντιπροσωπία του Κοινοβουλίου για τις σχέσεις με τις δημοκρατίες της Υπερκαυκασίας επίσης συζήτησε αυτό το ζήτημα κατά την επίσκεψή της στο Αζερμπαϊτζάν, στα τέλη Ιουνίου του 1998. Σε όλες τις προσεχείς επαφές, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να ασκεί πιέσεις στις αζερικές αρχές, προκειμένου να βελτιωθεί η κατάσταση. Η επόμενη συνεδρίαση της μικτής επιτροπής ΕΕ-Αζερμπαϊτζάν είναι προγραμματισμένη για τον Δεκέμβριο του 1998 και θα αποτελέσει την ευκαιρία για μιαν άτυπη συζήτηση με τις αρχές σχετικά με την κατάσταση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και για την αναζήτηση τρόπων και μέσων για τη βελτίωσή της. Επιπλέον, η θέση σε ισχύ της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας (ΣΕΣΣ), το προσεχές έτος, θα παρέχει στην Κοινότητα και τα κράτη μέλη της μιαν περισσότερο θεσμοθετημένη βάση για να θίγουν παρόμοια ζητήματα. Η Επιτροπή εκτελεί επίσης έργα στο Αζερμπαϊτζάν στο πλαίσιο του προγράμματος TACIS για τη δημοκρατία.