ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1557/02

υποβολή: Eija-Riitta Korhola (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(31 Μαΐου 2002)

Θέμα: Η αξιοποίηση της χαλυβουργικής σκωρίας

Οι αρχές της βόρειας Φινλανδίας που είναι αρμόδιες για τη χορήγησης περιβαλλοντικής άδειας συμμορφώνονται με την οδηγία της ΕΕ για τα απόβλητα κατατάσσοντας στα απόβλητα τη σκωρία που προκύπτει ωςποπροϊόν της χαλυβουργίας. Αυτό το ακίνδυνο προϊόν, το οποίο μπορεί να θεωρηθεί ουσιαστικά φυσικό προϊόν και, μεταξύ άλλων, λίπασμα, χρησιμοποιείται λ.χ. ωςλικό βάσης στην οδοποιία καθώς και στην κατασκευή θεμελίων. Η κατάταξή του στα απόβλητα δε συμβάλλει στην αξιοποίησή του, αντιθέτως τη δυσχεραίνει από πολλές απόψεις.

Η ιεράρχηση των κοινοτικών στόχων στο θέμα άπόβλητα' ξεκινά από την παραδοχή ότι πρέπει να αποφεύγεται η δημιουργία αποβλήτων. Με την παρούσα ερμηνεία της οδηγίας για τα απόβλητα καταλήγουμε στο αντίθετο.

Θεωρεί η Επιτροπή ότι η οδηγία ερμηνεύεται στη Φινλανδία σωστά και επί τη βάσει της βιώσιμης ανάπτυξης·

Θεωρεί η Επιτροπή ότι πρέπει να τροποποιήσει την τακτική της ως προς την καθοδήγηση των τοπικών αρχών ή να καταστήσει τις κατευθυντήριες γραμμές της σαφέστερες, ώστε να αξιοποιούνται τα φυσικάποπροϊόντα της βιομηχανίας κατά τρόπο που να αποτρέπει τη δημιουργία αποβλήτων και να επιτρέπει την αξιοποίησή τους·

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(26 Ιουνίου 2002)

Η οδηγία 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Ιουλίου 1975 περί των αποβλήτων(1), όπως τροποποιήθηκε, έχει ως στόχο την προστασία της ανθρώπινηςγείας και του περιβάλλοντος από επιβλαβείς επιπτώσεις που προκαλεί συλλογή, μεταφορά, επεξεργασία, αποθήκευση και απόρριψη αποβλήτων. Ο ορισμός των αποβλήτων δίδεται στο άρθρο 1 στοιχείο (α) της οδηγίας: απόβλητο θεωρείται κάθε ουσία ή αντικείμενο στις κατηγορίες που αναφέρονται στο παράρτημα Ι, το οποίο ο κάτοχός του αποβάλλει, σκοπεύει ήποχρεούται να αποβάλει.

Η σκουριά που δημιουργείται ως κατάλοιπο από τη βιομηχανία χάλυβα αποτελεί απόβλητο για τους σκοπούς της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ. Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ορισμένες περιστάσεις είναι δυνατό να αποτελούν απόδειξη ότι ο κάτοχος έχει αποβάλει την ουσία ή σκοπεύει να την αποβάλει. Αυτό συμβαίνει στην περίπτωση, ιδίως, κατά την οποία η χρησιμοποιούμενη ουσία αποτελεί κατάλοιπο παραγωγής, δηλαδή δεν αποτελεί η ίδια προϊόν για περαιτέρω χρήση(2). Επιπλέον, το παράρτημα Ι της οδηγίας περιλαμβάνει συγκεκριμένα την ακόλουθη κατηγορία αποβλήτων: Q8 Υπολείμματα βιομηχανικών μεθόδων (π.χ. σκωρίες, ιζήματα απόσταξης, κ.λπ). Επιπλέον, η μη επεξεργασμένη σκωρία από τη βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα περιλαμβάνεται ως τίτλος στους ενοποιημένους καταλόγους αποβλήτων σε κοινοτικό επίπεδο(3) καθώς επίσης και στον πράσινο κατάλογο αποβλήτων που επισυνάπτεται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 259/93(4) περί της μεταφοράς αποβλήτων. Η Επιτροπή δεν έχει συνεπώς λόγο να θεωρήσει από τις πληροφορίες που παρείχε το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου ότι η οδηγία ερμηνεύεται λανθασμένα ή όχι σύμφωνα με την αρχή της αειφόρου ανάπτυξης στην Φινλανδία.

Το άρθρο 3 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ ζητεί από τα κράτη μέλη να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για να ενθαρρύνουν αρχικά την πρόληψη ή την μείωση της παραγωγής αποβλήτων και των επιβλαβών συνεπειών τους, και δεύτερον την ανάκτηση μέσω ανακύκλωσης, την επαναχρησιμοποίηση ή ανακύκλωση ή άλλη διεργασία με σκοπό τη λήψη δευτερογενών πρώτωνλών ή τη χρήση των αποβλήτων ως πηγή ενέργειας.

Η ταξινόμηση της σκωρίας από τη βιομηχανία χάλυβα ως αποβλήτου δεν εμποδίζει την αειφόρο διαχείριση τουλικού αυτού. Ο βασικός στόχος της κοινοτικής νομοθεσίας για τα απόβλητα είναι να εξασφαλίσει ότι όλες οι ουσίες και τα αντικείμενα που αποβάλλονται,πάρχει πρόθεση ήποχρέωση να αποβληθούν, ανακτώνται ή διατίθενται χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ανθρώπινηγεία ή με τη χρήση μεθόδων οι οποίες είναι δυνατό να βλάψουν το περιβάλλον(5). Στο πλαίσιο αυτό, όπως ανέφερε το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, με την προϋπόθεση κάποιο συγκεκριμένο απόβλητο να μην αποτελεί απειλή για τηνγεία και το περιβάλλον λόγω της σύνθεσής του, ο τρόπος διαχείρισής του είναι δυνατό να αποτελέσει δυνητική πηγή βλάβης προς το περιβάλλον και μόλυνσής του(6).

Για να ενθαρρυνθεί η βιώσιμη διαχείριση των αποβλήτων, σύμφωνα με τα όσα αναφέρει το Αξιότιμο Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα στο άρθρο 11 στοιχείο (β) της οδηγίας να απαλλάσσουν εγκαταστάσεις ή επιχειρήσεις οι οποίες διενεργούν ανάκτηση αποβλήτων απόποχρεώσεις ειδικής άδειας, με την επιφύλαξη ορισμένων προϋποθέσεων, ζητώντας από αυτές απλώς να καταχωρούνται στις αρμόδιες αρχές. Η διάταξη αυτή παρέχει συνεπώς στα κράτη μέλη τα μέσα για τη διευκόλυνση της ανάκτησης αποβλήτων με τη μείωση των διοικητικώνποχρεώσεων στο ελάχιστο επίπεδο το οποίο συμβιβάζεται με τους στόχους περιβαλλοντικής προστασίας της οδηγίας. Επιπλέον, η καταχώρηση στον πράσινο κατάλογο της σκωρίας από τη βιομηχανία χάλυβα στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 259/93 περί μεταφοράς αποβλήτων, σημαίνει ότι απαιτούνται στοιχειώδεις έλεγχοι σε κοινοτικό επίπεδο σχετικά με τη διασυνοριακή μεταφορά των αποβλήτων

αυτών. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν θεωρεί ότιπάρχει λόγος να τροποποιήσει την τρέχουσα θέση σε κοινοτικό επίπεδο όσον αφορά τις πτυχές τόσο της αποφυγής δημιουργίας αποβλήτων όσο και της εκμετάλλευσής τους· και οι δύο αυτές πτυχές προωθούνται και διευκολύνονται δεόντως από την κοινοτική νομοθεσία για το περιβάλλον.

(1) ΕΕ L 194 της 25.7.1975, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/156/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18ης Μαρτίου 1991 (ΕΕ L 78 της 26.3.1991) και την απόφαση 96/350/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 135 της 6.6.1996).

(2) Βλ. Υποθέσεις C-418/97 και 419/97 ARCO Chemie Nederland Ltd [2000] Συλλογή I-4475 (ειδικότερα τις παραγράφους 83-88 της απόφασης) και Υπόθεση C-9/00 Palin Granit Oy, απόφαση της 18.4.2002 (δεν έχει ακόμη δημοσιευτεί) στην παράγραφο 32 της απόφασης.

(3) Τίτλος 10 02 02 ακατέργαστη σκωρία της απόφασης 2000/532/ΕΚ της Επιτροπής της 3ης Μαΐου 2000 με την οποία αντικαθίσταται η απόφαση 94/3/ΕΚ περί της κατάρτισης καταλόγου αποβλήτων σύμφωνα με το άρθρο 1 στοιχείο (α) της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ σχετικά με τα απόβλητα και της απόφασης 94/404/ΕΚ της Επιτροπής για την κατάρτιση καταλόγου επικίνδυνων αποβλήτων κατ'εφαρμογή του άρθρου 1 παράγραφος 4 της οδηγίας 91/689/ΕΚ του Συμβουλίου για τα επικίνδυνα απόβλητα (ΕΕ L 226 της 6.9.2000) όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση 2001/118/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 47 της 16.2.2001), την απόφαση 2001/119/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 47 της 16.2.2001) και την απόφαση 2001/573/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 203 της 28.7.2001).

(4) Τίτλος GC 070 ex 261900 σκωρίεςψικαμίνων που προέρχονται από την κατεργασία του σιδήρου ή του ανθρακούχου χάλυβα (συμπεριλαμβανομένου του ελαφρώς κεκραμένου χάλυβα) εξαιρουμένων των σκωριών που έχουν παραχθεί ειδικά για τη συμμόρφωση προς τις εθνικές και τις σχετικές διεθνείς απαιτήσεις και πρότυπα (ο τίτλος αυτός καλύπτει τη χρησιμοποίηση των σκωριών αυτών ως πηγής διοξειδίου του τιτανίου και του βαναδίου) στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 259/93 του Συμβουλίου της 1ης Φεβρουαρίου 1993 σχετικά με την παρακολούθηση και τον έλεγχο μεταφορών αποβλήτων στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Κοινότητας καθώς και την είσοδο και έξοδό τους από αυτήν (ΕΕ L 30 της 6.2.1993).

(5) Βλ. ειδικότερα τα άρθρα 4 και 8 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ.

(6) Υπόθεση C-9/00 Palin Granit Oy, παράγραφοι 47-49 της απόφασης.