ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1724/00

υποβολή: Armando Cossutta (GUE/NGL) και Lucio Manisco (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(31 Μαΐου 2000)

Θέμα: Η καταστροφή του Τσερνομπίλ και η Λευκορωσία

Η σιωπή των τοπικών αρχών, τα δεκατέσσερα χρόνια που μεσολάβησαν και η δραστική μείωση των ενισχύσεων της ΕΕ και της διεθνούς κοινότητας, η οποία έδωσε, αντιθέτως, προτεραιότητα στην επείγουσα κατάσταση που δημιουργήθηκε στην Ουκρανία, κατέστησαν τις επιπτώσεις της καταστροφής του Τσερνομπίλ ιδιαίτερα δραματικές σε ολόκληρη την επικράτεια της Λευκορωσίας, η οποία τις ημέρες που επακολούθησαν της έκρηξης του αντιδραστήρα απορρόφησε το 70 % της ραδιενέργειας που εκλύθηκε. Ο αριθμός των παιδιών που εκδήλωσαν χρόνιες παθήσεις κυρίως καρκίνο του θυρεοειδούς αυξήθηκε από 10 σε 22 %, με αποτέλεσμα να ανέλθει σε πεντακόσιες χιλιάδες, ενώ ένα σύνολο δύο εκατομμυρίων κατοίκων βρίσκεταιπό συνεχή ιατρική παρακολούθηση, εξαιτίας ενδοκρινολογικών, πεπτικών, αιματολογικών και νεφρικών δυσλειτουργιών, οι οποίες οφείλονται στη ραδιενέργεια. Μόνο στη περιοχή του Stolin το ποσοστό των ασθενειών μεταξύ των ενηλίκων αυξήθηκε κατά 240 % και μεταξύ των παιδιών κατά 320 %.

Οιγειονομικές αρχές προβλέπουν ότι το 2010 η κρίση του συστήματοςγείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στους 3 678 πληγέντες αστικούς οικισμούς θα κορυφωθεί, ενώ η καταστροφή έχει ήδη προκαλέσει στην οικονομία της Λευκορωσίας απώλειες ύψους 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Σε αυτή τη συγκυρία η Ευρωπαϊκή Ένωση ανέστειλε ή δεν ανανέωσε, ως αποτέλεσμα της αναδιάρθρωσης των δραστηριοτήτων τωνπηρεσιών της, όλες σχεδόν τις ενισχύσεις που παρείχε μέσω του ECHO.

1. Ποιές επείγουσες δράσεις προτίθεται να αναλάβει η Επιτροπή, προκειμένου να μετριάσει και να αποτρέψει την περαιτέρω ολέθρια κλιμάκωση της κρίσης που πλήττει το σύστημαγείας και το περιβάλλον στη Λευκορωσία;

2. Ποιά μέτρα έκτακτης ανάγκης σκοπεύει να λάβει η Επιτροπή εντός και εκτός του πλαισίου του ECHO και του προγράμματος ΤACIS, προκειμένου να συντρέξει τον πληθυσμό και να ενισχύσει τοφιστάμενο σύστημαγείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης της Λευκορωσίας;

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(26 Ιουνίου 2000)

Η Επιτροπή δεν έχει αμφιβολίες για το γεγονός ότι οι επιπτώσεις της καταστροφής εξακολουθούν να επηρεάζουν το παρόν και το μέλλον του πληθυσμού της Λευκορωσίας.

Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή συμμετείχε ενεργά στη διεθνή βοήθεια που προβλέπεται για το σκοπό αυτό, κυρίως μέσω της Ανθρωπιστικής Υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECHO). Επίσης, σημειώνεται ότι η κοινοτική ανθρωπιστική βοήθεια δεν επηρεάστηκε από την επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ της Ένωσης και της Λευκορωσίας από το τέλος του 1996, δεδομένου ότι, το 1997, το Συμβούλιο αποφάσισε ρητά να μη διακόψει αυτού του είδους τη βοήθεια. Συνεπώς, μεταξύ των ετών 1993 και 1999 η Επιτροπή παρέσχε στη Λευκορωσία ανθρωπιστική βοήθεια ειδικά συνδεδεμένη με το ατύχημα του Τσερνομπίλ ύψους άνω των 6 εκατομμυρίων ευρώ, κυρίως για τη θεραπεία του καρκίνου του θυρεοειδούς. Το Tacis συμμετέχει ενεργά μέσω του προγράμματος πυρηνικής ασφάλειας, όσον αφορά τις θεραπευτικές μεθόδους του καρκίνου του θυρεοειδούς, του προγράμματος LIEN από κοινού με τις τοπικές μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ), καθώς και του προγράμματος Interstate για την ανάλυση των μέσων ελαχιστοποίησης των περιβαλλοντικών και ιατρικών επιπτώσεων του ατυχήματος και την ενίσχυση των θεσμικών δομών για την αντιμετώπισή τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η παροχή της κοινοτικής βοήθειας δεν ήταν μέχρι σήμερα εύκοληπόθεση. Εξάλλου, οι αρχές της Λευκορωσίαςποεκτιμούσαν συστηματικά τις επιπτώσεις του ατυχήματος, κυρίως για λόγους εσωτερικής πολιτικής, και, κατά συνέπεια, δεν έδωσαν ικανοποιητική λύση στο πρόβλημα σε όλα τα επίπεδα (ενημέρωση, απομάκρυνση του πληθυσμού από τις πληγείσες περιοχές, περίθαλψη των ασθενών, παροχή βοήθειας στις οικογένειες) με αποτέλεσμα να παρατηρείται σήμερα επιστροφή των πληθυσμών στις πλέον μολυσμένες περιοχές ελλείψει εναλλακτικής λύσης για την επιβίωσή της. Επιπροσθέτως, η κοινοτική βοήθεια προσέκρουσε σε διοικητικά εμπόδια, ιδίως όσον αφορά τον εκτελωνισμό του ιατρικού εξοπλισμού και προϊόντων.

Η Επιτροπή εξακολουθεί να παρακολουθεί επισταμένως το πρόβλημα. Στο παρόν στάδιο, παρέχει ακόμη βοήθεια στον πληθυσμό καθώς και στιςφιστάμενες δομές παροχής ιατρικής καιγειονομικής περίθαλψης και, για το 2000, προβλέπει την παροχή επισιτιστικής και ιατρικής βοήθειας σε ηλικιωμένους, άτομα με ειδικές ανάγκες και σε οικογένειες. Όσον αφορά το πρόγραμμα Tacis, όπως και κατά το παρελθόν, δενπάρχει δυνατότητα χρηματοδότησης δράσεων ανθρωπιστικής βοήθειας ούτε έργωνποδομών. Ωστόσο, εντός των ορίων του κανονισμού TACIS η Επιτροπή προβλέπει την ανάληψη, από κοινού με τις ΜΚΟ, έργων στον τομέα τηςγείας άμεσα συνδεδεμένων με το Τσερνομπίλ.

Εν πάση περιπτώσει, είναι σκόπιμο να αναλυθούν εις βάθος οι αιτίες της κλιμάκωσης της κρίσης που πλήττει το σύστημαγείας και το περιβάλλον στη Λευκορωσία. Υπό αυτό το πνεύμα, δεν πρέπει να παραβλέπεται το γεγονός ότι οι επιπτώσεις της γενικότερης επιδείνωσης του κοινωνικοοικονομικού πλαισίου, περιλαμβανομένου του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και κοινωνικής προστασίας, πλήττουν ιδιαιτέρως τον πληθυσμό της Λευκορωσίας και κυρίως τα πλέον μειονεκτούντα πληθυσμιακά στρώματα. Επιπροσθέτως, το ισχύον πολιτικό καθεστώς στην εν λόγω χώρα δεν διευκολύνει τη συνεργασία με τις διεθνείς ανθρωπιστικές οργανώσεις. Στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να επισημανθούν στις αρχές της Λευκορωσίας οι βασικές τους ευθύνες όσον αφορά όχι μόνο τις πολιτικές επιλογές που επιδεινώνουν την οικονομική κατάσταση του πληθυσμού και απομονώνουν τη χώρα από τη διεθνή κοινότητα, αλλά επίσης και την ανεπαρκή αντιμετώπιση των επιπτώσεων του ατυχήματος του Τσερνομπίλ.