ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1498/00

υποβολή: Hiltrud Breyer (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(12 Μαΐου 2000)

Θέμα: Πειράματα εκτροφής με γενετικά τροποποιημένα φυτά

Επιχειρήσεις οι οποίες θέτουν σε εμπορία γενετικά τροποποιημένους σπόρου, γενετικά τροποποιημένα φυτά ή προϊόντα, πρέπει να αποδεικνύουν τον αβλαβή χαρακτήρα αυτών των προϊόντων. Για το σκοπό αυτό πραγματοποιούνται, πιθανότατα σε ζώα, πειράματα εκτροφής με τα εν λόγω προϊόντα. Αλλά και στη βασική έρευνα πραγματοποιούνται επίσης παρόμοια πειράματα.

Αφενός είναι ασαφές, σε ποιό βαθμό τα αποτελέσματα των εν λόγω πειραμάτων είναι μεταβιβάσιμα και συγκρίσιμα σε ό,τι αφορά τους ανθρώπους, αφετέρου εκφράζεται ο φόβος ότι τα εν λόγω πειράματα προκαλούν στα ζώα πόνους, ασθένειες και βλάβες. Γνωστό έχει καταστεί ένα πείραμα από τη Μεγάλη Βρετανία, στο οποίο ποντικοί εκτρέφονται με γενετικά τροποποιημένα γεώμηλα. Τα εν λόγω ποντίκιαπέστησαν βλάβες στον εγκέφαλο, τη χολή, τα έντερα, τα νεφρά και το ανοσοποιητικό σύστημα ανοσείας (είδηση από το πρακτορείο DPA της 8ης Μαρτίου 1999).

1. Πόσα πειράματα εκτροφής έχουν πραγματοποιηθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 1995;

2. Με ποιά είδη ζώων πραγματοποιήθηκαν τα εν λόγω πειράματα;

3. Πόσα ζώα χρησιμοποιήθηκαν τελικά (παρακαλώ πληροφορίες ανά είδος ζώου);

4. Ποιά γενετικά τροποποιημένα φυτά, σπόροι και άλλα προϊόντα δόθηκαν ως τροφή σε ποιά είδη ζώων;

5. Σε ποιά αποτελέσματα κατέληξαν τα πειράματα με τα ζώα;

6. Ποιά συμπεράσματα προέκυψαν από τα εν λόγω πειράματα;

7. Πέρα από την ανωτέρω περίπτωση στη Μεγάλη Βρετανία, είναι γνωστές άλλες περιπτώσεις στις οποίες τα ζώαπέστησαν σημαντικούς πόνους, ασθένειες και βλάβες;

8. Υπάρχουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στα κράτη μέλη νομικές διατάξεις οι οποίες απαιτούν παρόμοια πειράματα εκτροφής;

α) Εάν ναι ποιές είναι αυτές;

β) Εάν όχι,φίσταται προβληματισμός για τη θέσπιση παρόμοιων διατάξεων;

9. Πραματοποιήθηκαν τα εν λόγω πειράματα από εμπορικές επιχειρήσεις, κρατικά ή ιδιωτικά ιδρύματα ερευνών;

Απάντηση της κ. Wallstrm Εξ ονόματος της Επιτροπής

(7 Σεπτεμβρίου 2000)

Η εμπορική κυκλοφορία γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) διέπεται από τις διατάξεις του μέρους Γ της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ για τη σκόπιμη ελευθέρωση στο περιβάλλον γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών(1). Στο πεδίο της οδηγίας περιλαμβάνεται η εμπορική κυκλοφορία ΓΤΟ προς χρήση σε ζωοτροφές αλλά, μετά την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 258/97 του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Ιανουαρίου 1997 σχετικά με τα νέα τρόφιμα και τα νέα συστατικά τροφίμων(2), δεν περιλαμβάνεται πλέον η χρήση ΓΤΟ στα τρόφιμα.

Οι αιτήσεις για ελευθερώσεις στο πλαίσιο της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ έχουν ως προαπαιτούμενο την αναλυτική αξιολόγηση των κινδύνων για τηνγεία του ανθρώπου και για το περιβάλλον. Στόχος της αξιολόγησης του κινδύνου, για κάθε μεμονωμένη περίπτωση, είναι να προσδιορισθούν και να αξιολογηθούν οι πιθανές δυσμενείς επιδράσεις των ΓΤΟ στην ανθρώπινηγεία και το περιβάλλον οι οποίες μπορεί να προκύψουν από την εμπορική κυκλοφορία ενός ΓΤΟ. Στην οδηγία 90/220/ΕΟΚ δεν ορίζεται ότι απαιτούνται μελέτες διατροφής σε ζώα ως τμήμα της αξιολόγησης του κινδύνου. Ωστόσο, όταν στην αίτηση χορήγησης αδείας ζητείται και η χρήση ΓΤΟ σε τρόφιμα ή ζωοτροφές, είναι πιθανό να συνυποβάλλονται παρόμοιες μελέτες ή να περιέχεται αναφορά σε αυτές προκειμένου να αποδειχθεί η απουσία κινδύνου για τηνγεία του ανθρώπου ή των ζώων.

Έως σήμερα, έχουν χορηγηθεί οκτώ άδειες για γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες στο πλαίσιο της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ οι οποίες περιλαμβάνουν τη χρήση σε ζωοτροφές. Οι οκτώ άδειες αφορούν ένα σπόρο σόγιας, τέσσερις σειρές αραβοσίτου και τρεις σειρές ελαιοκράμβης και στις αιτήσεις για χορήγηση αδείας περιλαμβάνονταν μελέτες διατροφής σε ζώα ή αναφορά σε παρόμοιες μελέτες, ως τμήμα της αξιολόγησης των κινδύνων.

Από τις σχετικές επιστημονικές επιτροπές ζητείται να αξιολογήσουν τις γνωστοποιήσεις και να γνωμοδοτήσουν στις περιπτώσεις που τα κράτη μέλη προβάλλουν αντιρρήσεις. Η φυτοϋγειονομική επιστημονική επιτροπή έχει συντάξει έγγραφο οδηγιών(3) για να διευκολύνει τους κοινοποιούντες να προετοιμάσουν τους φακέλους για φυτικούς ΓΤΟ που σκοπεύουν ναποβάλουν στην κρίση της επιτροπής. Το έγγραφο πραγματεύεται θέματα ασφάλειας των τροφίμων και των τροφών καιποδεικνύει να εκτελούνται, όπου είναι δυνατό, μελέτες διατροφής με γενετικώς τροποποιημένα φυτά ήποπροϊόντα προερχόμενα από γενετικώς τροποποιημένες πηγές στο ζώο που τρέφεται με αυτά. Αναφέρει επίσης ότι όταν γίνεται παρεκβολή των στοιχείων στους ανθρώπους, η αίτηση πρέπει να περιλαμβάνει μελέτες σε ποντικούς και σε ένα άλλο εργαστηριακό είδος.

Η οδηγία 86/609/ΕΟΚ προβλέπει την προσέγγιση των κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την προστασία των ζώων που χρησιμοποιούνται για πειραματικούς και άλλους επιστημονικούς σκοπούς(4). Ωστόσο, οι διατάξεις της εν λόγω οδηγίας δενπαγορεύουν το είδος των δοκιμασιών που πρέπει να εκτελούνται στα κράτη μέλη ούτε απαιτούν από τα κράτη μέλη ναποβάλλουν εκθέσεις για τα σχετικά πειράματα με τις λεπτομέρειες που είναι αναγκαίες για να απαντηθούν οι ερωτήσεις 1, 2, 3 και 8 του Αξιότιμου Μέλους.

Ένα ερευνητικό πρόγραμμα περιλάμβανε τη χρήση μικρών θηλαστικών για να εκτιμηθεί η ασφάλεια μιας διαγονιδιακής σειράς τομάτας και στηρίχθηκε από το AIR (Αγροβιομηχανικό ερευνητικό πρόγραμμα) 1990-1994 σύμβαση αριθ. AIR3-CT94-2311. Δεν διαπιστώθηκαν αρνητικές επιπτώσεις στηνγεία των θηλαστικών. Περιγραφή αυτού του προγράμματος αποστέλλεται απευθείας στο Αξιότιμο Μέλος και στον Γενικό Γραμματέα του Κοινοβουλίου, προς ενημέρωσή τους. Ανάδοχος ήταν ο ερευνητικός οργανισμός RIKILT-DLO των Κάτω Χωρών. Η έκθεση του προγράμματος επίδειξης για την αξιολόγηση της ασφάλειας που εκπονήθηκε από το Υπουργείο Οικονομικών των Κάτω Χωρών αποστέλλεται επίσης στο Αξιότιμο Μέλος και στη γραμματεία του Κοινοβουλίου.

(1) ΕΕ L 117 της 8.5.1990.

(2) ΕΕ L 43 της 14.2.1997.

(3) Αναφορά SCP/GMO/103-τελικό: 18 Ιανουαρίου 1999.

(4) ΕΕ L 358 της 23.12.1986.