ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0633/98 υποβολή: Maartje van Putten (PSE) προς την Επιτροπή (9 Μαρτίου 1998)

Θέμα: Πρόληψη του ιού HIV/του AIDS στα κράτη ΑΚΕ και την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη

Παραπέμποντας στην ειδική ακρόαση με θέμα την πρόληψη του ιού HIV/του AIDS στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη που διαξήχθη από την Επιτροπή Αναπτύξεως του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπου κατέστη προφανές ότι η επιδημία του HIV/AIDS ευρίσκεται σε στάδιο 'εν τη γενέσει' και σημειώθηκε ότι τα προληπτικά μέτρα είναι ουσιαστικής σημασίας, δύναται η Επιτροπή να απαντήσει στα κάτωθι ερωτήματα:

1. Δεδομένου ότι στα περισσότερα κράτη στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη η επιδημία του HIV/AIDS έχει χαρακτηρισθεί ως ευρισκόμενη στο στάδιο 'εν τη γενέσει', καθόσον το ποσοστό προσβολής από τον ιό HIV έχει αυξηθεί δραματικά από του 1995, ιδίως μεταξύ των ευάλωτων ομάδων όπως είναι τα παιδιά του δρόμου, εκείνοι που κάνουν ενέσεις με ναρκωτικά, και δεδομένου ότι η Ένωση επί του παρόντος επικεντρώνει το ενδιαφέρον της στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη λόγω 'διευρύνσεως', ποία μέτρα λαμβάνονται προς παρακολούθηση της εν τη γενέσει επιδημίας HIV στην περιοχή; Υπάρχουν ειδικές πολιτικές και/ή προγράμματα της ΕΕ σε κάποιο κράτος της Ανατολικής Ευρώπης που να επικεντρώνονται συγκεκριμένα στον HIV/στο AIDS και ποία ειδική προσοχή παρέχεται στις ευάλωτες ομάδες των οποίων μνεία έγινε ανωτέρω; Πρέπει να επέλθει αναδιάρθρωση των PHARE και TACIS για να συμπεριλάβουν την παρακολούθηση και πρόληψη του HIV/AIDS;

2. Όσον αφορά τον εν δυνάμει κίνδυνο επιδημίας HIV/AIDS στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και την πρώην Σοβιετική Ένωση, ο οποίος τονίσθηκε κατά την Ειδική Συνάντηση για το HIV/AIDS η οποία διεξήχθη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ποίος είναι ο ρόλος που διαδραματίζουν στην πρόληψη του HIV/AIDS οι μη κυβερνητικές οργανώσεις που αναπτύσσουν δράση στην περιοχή; Πόσες από αυτές τις μη κυβερνητικές οργανώσεις λαμβάνουν πόρους από την ΕΕ; Από πού προέρχονται αυτά τα ποσά;

3. Για να συνεχισθεί το Πρόγραμμα HIV/AIDS στις αναπτυσσόμενες χώρες έχει διατεθεί στο πλαίσιο του 8ου Ευρωπαϊκού Ταμείου Αναπτύξεως το ποσό των 20 εκατ. ECU για ένα πενταετές περιφερειακό πρόγραμμα που απευθύνεται προς όλα τα κράτη ΑΚΕ. Με ποίον τρόπο θα χορηγηθούν αυτά τα ποσά και προς ποίες κοινωνικές ομάδες, φερ' ειπείν τα παιδιά του δρόμου, τις γυναίκες κλπ.; Πώς θα έχει η κατανομή κατά περιοχές; Θα διατεθούν τα ποσά αυτά απ' ευθείας σε μη κυβερνητικές οργανώσεις ή μέσω της τοπικής αυτοδιοικήσεως;

Απάντηση του κ. Van den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής (8 Απριλίου 1988)

Η Επιτροπή έχει επίγνωση της υγειονομικής κατάστασης των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Στις γνώμες της για την ικανότητα των υποψηφίων χωρών να ενσωματωθούν στην Κοινότητα, η Επιτροπή επισήμανε ιδίως την ανάγκη για όλες αυτές τις χώρες, εκτός από τη Σλοβενία, να συνεχίσουν τις μεταρρυθμίσεις του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος υγείας, και να βελτιώσουν τη δημόσια υγεία.

Στο πλαίσιο της προενταξιακής στρατηγικής, το πρόγραμμα PHARE χρηματοδοτεί τα προγράμματα αναδιάρθρωσης των συστημάτων υγείας για να τα καταστήσει βιώσιμα και κοινωνικά αποδεκτά, και να τους επιτρέψει να ανταποκριθούν στα προβλήματα δημόσιας υγείας που αντιμετωπίζουν. Η στοχοθέτηση αυτών των προγραμμάτων για την ανάπτυξη της πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης θίγει με ολοκληρωμένο και πολύ συγκεκριμένο τρόπο τα θέματα πρόληψης και αντιμετώπισης των μαστίγων της δημόσιας υγείας που μπορούν να αποφευχθούν, όπως το AIDS. Χρηματοδοτείται επίσης η συμμετοχή των υποψηφίων χωρών που το επιθυμούν στα τέσσερα εφαρμοζόμενα κοινοτικά προγράμματα δημόσιας υγείας, εκ των οποίων το πρόγραμμα για την καταπολέμηση του AIDS, απόφαση αριθ. 647/96/ΕΚ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Μαρτίου 1996, για τη θέσπιση κοινοτικού προγράμματος δράσης σχετικά με την πρόληψη του ΑΙDS και ορισμένων άλλων μεταδοτικών νόσων εντός του πλαισίου δράσης στον τομέα της δημόσιας υγείας (1996-2000) ((ΕΕ L 95 της 16.4.1996 )). Η συμμετοχή αυτών των χωρών στο μελλοντικό δίκτυο επιδημιολογικής παρακολούθησης και ελέγχου των μεταδοτικών νόσων θα μελετηθεί επίσης υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχουν οι απαραίτητες νομικές βάσεις.

Εξάλλου, για το σύνολο των προγραμμάτων PHARE και ΤACIS, το πρόγραμμα LIEN, που είναι ανοιχτό στις πρωτοβουλίες των μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ), χρηματοδοτεί, μεταξύ άλλων, προγράμματα που σχετίζονται με την πρόληψη και τη θεραπεία του AIDS. Για παράδειγμα, για τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, έξι ΜΚΟ έλαβαν χρηματοδότηση από προγράμματα που αποσκοπούν άμεσα στην καταπολέμηση του AIDS στην Πολωνία, Ρουμανία και Αλβανία για ποσό περίπου 1 εκατ. ΕCU στο διάστημα μεταξύ 1995 και 1997.

Το πρόγραμμα για τον ιό ανθρώπινης ανοσολογικής ανεπάρκειας/σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (hiv/aids) στις αναπτυσσόμενες χώρες έχει διάφορες χρηματοδοτικές πηγές που μπορεί να χρησιμοποιήσει για τις δραστηριότητές του. Το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων προέρχεται από το εθνικό ενδεικτικό πρόγραμμα (ΕΕΠ) των χωρών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ) και τους συγκεκριμένους προϋπολογισμούς σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο, για άλλες αναπτυσσόμενες χώρες.

Το ετήσιο κονδύλιο της βοήθειας, ύψους 15 εκατ. ΕCU, μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για νεωτεριστική και πρότυπη πειραματική δράση σε όλες τις αναπτυσσόμενες χώρες. Για τη χρηματοδότηση περιφερειακών ενεργειών κυρίως για τη δημιουργία δυναμικού, για την έρευνα στον τομέα της κατάρτισης για την ανταλλαγή πληροφοριών, προβλέπεται η χορήγηση 20 εκατ. ΕCU για τα επόμενα πέντε έτη για τα περιφερειακά ταμεία «όλων των ΑΚΕ», και διεξάγονται διαδικασίες για το άνοιγμα πιστώσεων.

Οι ευάλωτες ομάδες είναι οι κύριοι δικαιούχοι του εν λόγω προγράμματος, πράγμα που αναφέρθηκε στις δύο αξιολογήσεις του προγράμματος. Η ειδική κατανομή ανά περιοχή για τη μελλοντική χορήγηση 20 εκατ. ΕCU δεν μπορεί να αναφερθεί προς το παρόν. Εντούτοις οι κυβερνήσεις, οι ΜΚΟ και ο ιδιωτικός τομέας συνεργάζονται στο πρόγραμμα.

Το πρόγραμμα κοινοτικής δράσης για την πρόληψη του AIDS και ορισμένων άλλων μεταδοτικών νόσων στο πλαίσιο της δράσεως στον τομέα της δημόσιας υγείας εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, με σκοπό την πρόληψη της εξάπλωσης του AIDS και τη μείωση της θνησιμότητας και της νοσηρότητας που οφείλεται σε μεταδοτικές νόσους (απόφαση αριθ. 647/96/ΕΚ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Μαρτίου 1996). Η διάρκειά του είναι πενταετής (1996-2000). Το εν λόγω πρόγραμμα είναι ανοιχτό στη συμμετοχή των συνδεδεμένων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, υπό τους όρους που θεσπίζονται στα πρόσθετα πρωτόκολλα των συμφωνιών σύνδεσης που σχετίζονται με τη συμμετοχή στα κοινοτικά προγράμματα. Καταρτίζεται επί του παρόντος ένα σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου Σύνδεσης για τη συμμετοχή της Ουγγαρίας και της Ρουμανίας στο πρόγραμμα. Η Σλοβενία, η Λιθουανία και η Βουλγαρία εξέφρασαν επίσης ενδιαφέρον για συμμετοχή, ενώ η Εσθονία και η Πολωνία δεν ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν. Με σκοπό την παρακολούθηση της επιδημίας hiv στην Ευρώπη, το πρόγραμμα για την πρόληψη του AIDS και άλλων μεταδοτικών νόσων στηρίζει τις δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την επιδημιολογική παρακολούθηση της επιδημίας του AIDS και της μετάδοσης του hiv. Το εν λόγω σύστημα επιτρέπει τη συλλογή, ανάλυση, ερμηνεία και διάδοση των εθνικών στοιχείων παρακολούθησης σε ολόκληρη την Ευρώπη.