ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2035/96 υποβολή: Cristiana Muscardini (NI) προς την Επιτροπή (19 Iουλίου 1996)

Θέμα: Προστασία της καλλιτεχνικής κληρονομιάς στην Ιταλία

Είναι γνωστό ότι η Ιταλία κατέχει πάνω από το ήμισυ της παγκόσμιας ιστορικής και πολιτιστικής κληρονομιάς 7 παρά ταύτα, το ιταλικό κράτος δεν φαίνεται να μπορεί να πραγματοποιήσει μία πλήρη απογραφή των θησαυρών του, μολονότι συνέταξε το 1994 100.000 δελτία και προέβη στη μηχανογράφηση του υπάρχοντος αρχείου του, και τούτο εξαιτίας και των πολλών, συν τοις άλλοις, κλοπών που διαπράττονται (μόνο πέρισυ, εξαφανίστηκαν πάνω από 2.000 έργα τέχνης με αποτέλεσμα να ανέρχεται ο συνολικός αριθμός σε 34.000 φυγαδευθέντα έργα τέχνης έναντι των 32.500 που είχαν καταγραφεί το 1994) παρά τις συνεχείς προσπάθειες των δυνάμεων της τάξεως για την ανάκτηση των κλαπέντων έργων.

Υπογραμμίζοντας την ανεκτίμητη αξία της ως άνω κληρονομίας, κατανοούμε πόσο μεγάλη είναι η ζημία που προκαλούν οι εν λόγω περιπτώσεις κλοπής, αποδοχής, παρανόμων ανασκαφών και λαθρεμπορίου έργων τέχνης, ζημία που πλήττει όχι μόνο την Ιταλία αλλά έχει και αντίκτυπο σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ζητείται ως εκ τούτου από την Επιτροπή να μεριμνήσει ώστε να επιτευχθεί ευρύτερος έλεγχος και να υπάρξει μεγαλύτερη προστασία της κληρονομιάς αυτής, καθιερώνοντας μία μορφή «ευρωπαϊκής επιτήρησης» των έργων τέχνης εκ μέρους των κρατών μελών, ώστε να καθίσταται πιο εύκολος ο προσδιορισμός της ταυτότητας των έργων, κυρίως δε των παρανόμως εξαχθέντων.

Απάντηση του κ. Oreja εξ ονόματος της Επιτροπής (3 Οκτωβρίου 1996)

Σύμφωνα με το Άρθρο 36 της Συνθήκης ΕΚ αποτελεί ευθύνη των κρατών μελών να λάβουν μέτρα για την προστασία των εθνικών τους θησαυρών που έχουν κάποια καλλιτεχνική, ιστορική ή αρχαιολογική αξία και ειδικά μέτρα για την απογραφή τους.

Ενόψει της κοινής αγοράς το Συμβούλιο ενέκρινε τον Κανονισμό ΕΟΚ αριθ. 3911/92 στις 9 Δεκεμβρίου 1992 που αφορά την εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών ((ΕΕ αριθ. L 395, 31.12.1992. )) και την Οδηγία αριθ. 93/7/93 της 15ης Μαρτίου 1993, που αφορά την επιστροφή των πολιτιστικών αγαθών που έχουν εξαχθεί παράνομα από την επικράτεια κάποιου κράτους μέλους ((ΕΕ αριθ. L 74, 27.3.1993. )).

Από τις αρχές του 1996 ξεκίνησε ένα τριετές σχέδιο (Grasp), το οποίο αποτελεί μέρος του τέταρτου προγράμματος-πλαισίου, με στόχο την ανάπτυξη ενός τηλεματικού συστήματος που θα επιτρέπει την καταγραφή των χαμένων ή κλεμμένων αγαθών και θα ενισχύει την συνεργασία μεταξύ των αστυνομικών δυνάμεων ορισμένων κρατών μελών.

Στο πλαίσιο του κοινοτικού προγράμματος για την ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ δημοσίων διοικήσεων, το οποίο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 6 Νοεμβρίου 1995 (Απόφαση του Συμβουλίου 95/468/ΕΚ ((ΕΕ αριθ. L 269 της 11.11.1995. ))), η Κοινότητα θα ενισχύσει ένα σχέδιο που αφορά το λαθρεμπόριο πολιτιστικών αγαθών. Βασιζόμενο στα αποτελέσματα του Grasp το σχέδιο αυτό έχει ως στόχο τη λειτουργία ενός τηλεματικού συστήματος για την παρεμπόδιση αυτού του λαθρεμπορίου.

Στο πλαίσιο της Διακυβερνητικής Διάσκεψης και της μεταφοράς ορισμένων τομέων στη κοινοτική αρμοδιότητα η Επιτροπή θα φροντίσει να γίνει πιο αποτελεσματική η καταπολέμηση της απάτης. Προτείνει έτσι την δημιουργία μιας νομικής βάσης η οποία, εκτός από την απλή προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, θα έχει ως στόχο την καταπολέμηση της απάτης που συνεπάγεται και παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας (π.χ. της ρύθμισης για την εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών).