ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3097/98

υποβολή: Umberto Bossi (NI) προς την Επιτροπή

(16 Οκτωβρίου 1998)

Θέμα: Ιταλικό μονοπώλιο της Εθνικής Επιτροπής Ολυμπιακών Αγώνων της Ιταλίας (CONI) - ποδοσφαιρικές εταιρίες και ελεύθερος ανταγωνισμός

Το μονοπώλιο που επικρατεί στον τομέα των αγωνιστικών αθλητικών δραστηριοτήτων, επαγγελματικού και ερασιτεχνικού χαρακτήρα, δυνάμει του ιταλικού νόμου 426 της 16ης Φεβρουαρίου 1942, είναι πλέον απαράδεκτο, συν τοις άλλοις λόγω των σημαντικών ποσών που το ιταλικό κράτος χορηγεί γενναιόδωρα κάθε χρόνο στη CONI. Η αρμόδια αρχή για τον ανταγωνισμό και την αγορά, στην οποία απηύθυναν πολλές φορές επερωτήσεις βουλευτές του ιταλικού κοινοβουλίου, δεν δραστηριοποιήθηκε ποτέ προκειμένου να επικυρώσει την αρχή σύμφωνα με την οποία ο νομοθέτης "πρέπει να δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για τον ανταγωνισμό και να καταλύει τις δεσπόζουσες θέσεις". Ειδικότερα, αποδεικνύεται ανεπαρκής η δράση της εν λόγω αρχής έναντι του Συνδέσμου ποδοσφαιρικών εταιριών Α και Β κατηγορίας σχετικά με το χρονίζον συμβατικό θέμα όσον αφορά τα τηλεοπτικά τέλη pay per view, δεδομένου ότι απευθύνεται σε όργανο της ιταλικής ομοσπονδίας ποδοσφαίρου (άρθρο 6, σημείο ΙΙ του σχετικού καταστατικού) που κατέχει, στην πραγματικότητα, το μονοπώλιο στο χώρο του ποδοσφαίρου (άρθρα 1 και 2 του σχετικού Καταστατικού). Οι αρχές κλείνουν τα μάτια όσον αφορά το θέμα της εφαρμογής της αρχής ελεύθερου ανταγωνισμού και τούτο προς όφελος των λιγοστών ομίλων που αναπτύσσουν δράση στο χώρο όπου ο αθλητισμός συνδέεται με οικονομικά συμφέροντα.

Κατά συνέπεια, ερωτάται η Επιτροπή αν ο καθένας είναι ελεύθερος να διοργανώνει αθλητικές δραστηριότητες, επαγγελματικού ή ερασιτεχνικού χαρακτήρα, σε τακτική βάση ή περιστασιακά, στο πλαίσιο της ελεύθερης αγοράς, σε αντίθεση, δηλαδή, με το μονοπωλιακό σύστημα, όπως είναι για παράδειγμα το ιταλικό που ελέγχεται από την CONI, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τα ποσά ύψους πολλών δισεκατομμυρίων που έχουν χορηγηθεί στον εν λόγω οργανισμό.

Απάντηση του κ. Van Miert εξ ονόματος της Επιτροπής

(19 Νοεμβρίου 1998)

Βάσει του ισχύοντος κοινοτικού δικαίου, τα κράτη μέλη μπορούν, για λόγους δημοσίου συμφέροντος μη οικονομικής φύσης, να εξαιρούν ορισμένες υπηρεσίες από τον ελεύθερο ανταγωνισμό, παραχωρώντας αποκλειστικά δικαιώματα σε μια ή περισσότερες επιχειρήσεις (βλ. απόφαση του Δικαστηρίου της 30 Ιανουαρίου 1974 επί της υπόθεσης C-155/73 Sacchi, Συλλογή σ. 217). Εντούτοις, έστω κι αν η παραχώρηση μονοπωλίου δεν είναι καθάυτή ασυμβίβαστη με το κοινοτικό δίκαιο, δεν αποκλείεται η λειτουργία του να αντιβαίνει στους κανόνες τους σχετικούς με την ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών, την ελευθερία εγκατάστασης και την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών στο εσωτερικό της κοινής αγοράς.

Εξάλλου,το άρθρο 5 της συνθήκης ΕΚ επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να εκπληρώνουν τις κοινοτικές τους υποχρεώσεις καλή τη πίστει. Σύμφωνα με τους κανόνες περί ανταγωνισμού της συνθήκης ΕΚ και την πάγια νομολογία, δεν επιτρέπεται στα κράτη μέλη να θεσπίζουν νομοθετικά ή κανονιστικά μέτρα που επιτρέπουν σε ιδιωτικές επιχειρήσεις να παρεκκλίνουν από τους περιορισμούς των άρθρων 85 έως 94 της συνθήκης ΕΚ. Αυτό θα συνέβαινε εάν ένα κράτος μέλος θεσπίζει νομοθετικές ή κανονιστικές πράξεις που επιβάλλουν ή ευνοούν τη σύναψη συμφωνιών οι οποίες αντιβαίνουν στο άρθρο 85 της συνθήκης ή ενισχύουν τα αποτελέσματά τους (απόφαση του Δικαστηρίου της 30 Ιανουαρίου 1986, συνεκδικαζόμενες υποθέσεις 209-213/84, Συλλογή, σ.1425 και απόφαση του Δικαστηρίου της 1ης Οκτωβρίου 1987, υπόθεση 311/85 Vlaamse Reisbureaus, Συλλογή, σ. 3801).

Αυτό θα συνέβαινε επίσης στην περίπτωση που οι κανονιστικές πράξεις του κράτους μέλους ευνοούν την κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης που κατέχει μία ή περισσότερες επιχειρήσεις στην εν λόγω αγορά (απόφαση του Δικαστηρίου της 11ης Απριλίου 1989, υπόθεση 66/86, Συλλογή, σ. 803).

Εν προκειμένω,το γεγονός ότι η Εθνική Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων της Ιταλίας (CONI) διατηρεί το μονοπώλιο της διοργάνωσης αθλητικών εκδηλώσεων, δεν συνιστά, καθέαυτό, παραβίαση των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού. Εξάλλου, το Αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου δεν αμφισβητεί τις συμφωνίες και τις πρακτικές της CONI. Τα συγκεκριμένα δε σημεία αφορούν τις συμφωνίες της Ιταλικής Ομοσπονδίας ή Ένωσης Ποδοσφαίρου σχετικά με τα τηλεοπτικά δικαιώματα. Οι εν λόγω πράξεις δεν φαίνεται να συνδέονται άμεσα με το μονοπώλιο που κατέχει η CONI. Ελλείψει συγκεκριμένων στοιχείων που να αποδεικνύουν κατάχρηση ή περιορισμούς, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να αποφανθεί κατά πόσον υπάρχει παραβίαση των κανόνων της συνθήκης ΕΚ.