ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3923/00

υποβολή: Anna Karamanou (PSE) προς την Επιτροπή

(13 Δεκεμβρίου 2000)

Θέμα: Αύξηση της ξενοφοβίας στην Ευρώπη

Στην ετήσια έκθεση που πρόσφατα εξέδωσε το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο για το Ρατσισμό και τη Ξενοφοβία, διαπιστώνεται σημαντική αύξηση του ρατσισμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η κ. Μπεάτε Βίνκλερ, διευθύντρια του Κέντρου, επεσήμανε ότι η Σουηδία, η Γαλλία, η Γερμανία και πολλές άλλες χώρες εμφανίζουν ανησυχητική αύξηση των κρουσμάτων ρατσιστικής βίας, θύματα των οποίων είναι κυρίως Αφρικανοί και Άραβες μετανάστες. Αλβανοί και Ρόμα, ενώ συγχρόνως σημειώνεται αύξηση των επιθέσεων κατά συναγωγών, εβραϊκών νεκροταφείων και τζαμιών. Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για το Ρατσισμό και τη Ξενοφοβία για το 1999 τονίζει επίσης τη σημαντική αύξηση της χρήσης του Διαδικτύου από νεοναζιστικές οργανώσεις για την προώθηση της πολιτικής και ρατσιστικής τους προπαγάνδας.

Στη διακήρυξη του Ευρωπαϊκού Συνεδρίου κατά του Ρατσισμού, που έλαβε χώρα τον προηγούμενο μήνα στο Στρασβούργο, τονίζεται ότι η Ευρώπη είναι μια κοινωνία κοινών αξιών, πολυ-πολιτισμική στο παρελθόν, στο παρόν και στο μέλλον. Πόσο αποτελεσματικά είναι τα μέτρα που προωθεί η Επιτροπή και με ποιό τρόπο μπορούν να γίνουν σεβαστές οι δεσμεύσεις του Στρασβούργου και να καταπολεμηθεί ο ρατσισμός και οι ρατσιστικές διακρίσεις, η ξενοφοβία, ο θρησκευτικός φανατισμός, η αδιαλλαξία, ο αντισημιτισμός και η ισλαμοφοβία, που απειλούν τις δημοκρατικές κοινωνίες και τις θεμελιώδεις αξίες τους;

Απάντηση της κυρίας Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(1 Μαρτίου 2001)

Η Επιτροπή συμμερίζεται την ανησυχία του αξιότιμου μέλους του Κοινοβουλίου ενόψει των πολλαπλών βιαιοπραγιών που έχουν διαπραχθεί σε πολλά κράτη μέλη λόγω του ρατσισμού, ξενοφοβίας και αντισημιτισμού, όπως διαπιστώθηκε στην ετήσια έκθεση του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τα φαινόμενα ρατσισμού και ξενοφοβίας. Αυτές οι βιαιοπραγίες είναι απαράδεκτες στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που βασίζεται στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας και του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών καθώς και του κράτους δικαίου.

Με τη συνθήκη του Άμστερνταμ η Ένωση κατέχει τα απαραίτητα νομικά μέσα για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Αφενός στο πλαίσιο των διατάξεων της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με την συνεργασία των αστυνομικών και δικαστικών αρχών σε ποινικέςποθέσεις προβλέπεται ρητώς ότι η Ένωση θα αναλάβει δράση προκειμένου να επιτευχθεί η πρόληψη και η καταπολέμηση των φαινομένων ρατσισμού και ξενοφοβίας. Πράγματι, το νέο άρθρο 29 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση τοποθετεί την καταπολέμηση και πρόληψη του ρατσισμού και της ξενοφοβίας στις προτεραιότητες για τηνλοποίηση του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Τον Οκτώβριο του 1999, στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Τάμπερε που αφιερώθηκε στηνλοποίηση του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεωνπογράμμισαν εκ νέου τη σημασία της ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα αυτόν.

Το 1996, το Συμβούλιο ενέκρινε κοινή δράση με στόχο την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας. Ο κύριος στόχος της δράσης αυτής είναι να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική δικαστική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών για την καταπολέμηση αυτών των φαινομένων, εμποδίζοντας έτσι τουςπεύθυνους για τις παραβάσεις αυτές να επωφελούνται από τις διαφορετικές νομοθεσίες μέσα στην Ένωση, ώστε να αποφεύγουν τη δίωξή τους. Κυρίως προβλέπεται ότι, εν αναμονή των διατάξεων ποινικοποίησης αυτού του είδους συμπεριφοράς, τα κράτη μέλη αναιρούν στο τομέα αυτό τη διπλή ποινικοποίηση. Εν όψει των πολλαπλών κρουσμάτων ρατσιστικού χαρακτήρα στην επικράτεια των κρατών μελών και κυρίως την αυξανόμενη χρήση του διαδικτύου για τέτοιου είδους αξιόποινων πράξεων όπωςπογραμμίστηκε πρόσφατα σε δυο αποφάσεις που έλαβαν αντίστοιχα τα γαλλικά και γερμανικά δικαστήρια, η Επιτροπή σκοπεύει να ενισχύσει το ευρωπαϊκό ποινικό σύστημα στον τομέα αυτό προτείνοντας στο Συμβούλιο την έγκριση απόφασης πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με τις δραστηριότητες ρατσισμού και ξενοφοβίας τόσο εντός όσο και εκτός του διαδικτύου. Στο κείμενο αυτό θα ληφθούνπόψη οι απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο αξιολόγησης για την εφαρμογή της κοινής δράσης της 15ης Ιουλίου 1996, που διαβιβάστηκε στα κράτη μέλη από την Προεδρία στις Δεκεμβρίου 2000. Αυτό το σημείο θα συζητηθεί στην επόμενη ανακοίνωση της Επιτροπής για την καταπολέμηση της κυβερνοεγκληματικότητας.

Αφετέρου, με βάση το άρθρο 13 (πρώην-άρθρο 6a) της συνθήκης ΕΚ, το Συμβούλιο ενέκρινε στις 29 Ιουνίου 2000, την οδηγία 2000/43/ΕΚ περί εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης προσώπων ασχέτως φυλετικής ή εθνοτικής τους καταγωγής(1) και στις 27 Νοεμβρίου 2000, την οδηγία 2000/78/ΕΚ για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία(2).

Στο ίδιο πλαίσιο, το Συμβούλιο ενέκρινε στις 27 Νοεμβρίου 2000 την απόφαση 2000/750/ΕΚ σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικού προγράμματος δράσης για την καταπολέμηση των διακρίσεων (2001-2006)(3) που έχει ως στόχο τηνποστήριξη και συμπλήρωση της κοινοτικής νομοθεσίας για την καταπολέμηση των διακρίσεων βελτιώνοντας τη γνώση του προβλήματος, ενισχύοντας την ικανότητα των φορέων και εξασφαλίζοντας την ευαισθητοποίηση.

Σύμφωνα με τις προπαρασκευαστικές ενέργειες για την εφαρμογή του προγράμματος δράσης, η Επιτροπή δημοσίευσε το 1999 και 2000 προσκλήσειςποβολής προτάσεων για τη χορήγηση, στα πλαίσια των διαθέσιμων πόρων, οικονομικήςποστήριξης στις προτάσεις πουποβάλλονται από διακρατικές εταιρικές σχέσεις και καλύπτουν τουλάχιστον δυο μορφές διακρίσεων που αναφέρονται στο άρθρο 13 της συνθήκης ΕΚ, που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για την Κοινότητα και που μπορούν να συμβάλλουν με σημαντικό τρόπο στην περαιτέρω ανάπτυξη και στην εφαρμογή της κοινοτικής πολιτικής στον τομέα αυτόν. Τα αποτελέσματα της τρέχουσας αξιολόγησης των ενεργειών που αναλήφθηκαν το 1999 θα διαδοθούν το Μάρτιο του 2001.

Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο συμβάλλει επίσης στην καταπολέμηση των φαινομένων ρατσισμού και της ξενοφοβίας και η δημιουργία του δικτύου πληροφοριών σχετικά με το ρατσισμό (RAXEN), που άρχισε να λειτουργεί το έτος 2000, θα δώσει στο μέλλον σημαντική ώθηση στις εργασίες της Κοινότητας και τον κρατών μελών.

Τέλος, η Επιτροπή πρόκειται να ενσωματώσει την καταπολέμηση του ρατσισμού σε άλλες κοινοτικές πολιτικές. Σε μια έκθεση αξιολόγησης που εκπονήθηκε από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες παρουσιάζεται ένας απολογισμός του τρόπου με τον οποίο έχει ληφθεί μέχρι τώραπόψη η διάσταση της καταπολέμησης του ρατσισμού στις κοινοτικές πολιτικές. Συνεπώς θα βοηθήσει την Επιτροπή στη διατύπωση διαφόρων προσανατολισμών και προτάσεων που πρέπει να εφαρμοστούν προκειμένου, κυρίως, να διευρυνθεί η επίδραση της καταπολέμησης του ρατσισμού στους τομείς στους οποίους δεν λαμβάνεται ακόμηπόψη, έτσι ώστε η διάσταση αυτή να ενταχθεί πλήρως στο πλαίσιο τους ως στρατηγικός στόχος.

(1) ΕΕ L 180 της 19.7.2000.

(2) ΕΕ L 303 της 2.12.2000.

(3) ΕΕ L 303 της 2.12.2000.