ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0088/98 υποβολή: Carlos Robles Piquer (PPE) προς την Επιτροπή (30 Iανουαρίου 1998)

Θέμα: Οικονομικές και τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα του άλατος

Οι ταχείες αλλαγές που σημειώνονται στις αγορές του άλατος σε πολλά κράτη μέλη έχουν προκαλέσει ιδιαίτερα προβλήματα σε αυτόν τον τομέα, λόγω μείωσης της κατανάλωσης και της ανάγκης σημαντικών επενδύσεων σε τεχνολογία για τη βελτίωση της ποιότητας του προϊόντος, μοναδική προϋπόθεση επιβίωσής του.

Διάφοροι παράγοντες, όπως η αναδιάρθρωση του αλιευτικού στόλου, το κλείσιμο πολλών εργοστασίων κονσερβοποίησης αλιευμάτων, η μεγάλη επέκταση της βιομηχανίας των κατεψυγμένων κλπ, ανάγκασαν τον τομέα να ζητήσει αφενός βοήθεια για την προσαρμογή του στη νέα κατάσταση που έχει δημιουργηθεί και αφετέρου να διαμαρτηρηθεί για την ελάχιστη βοήθεια που παρέχεται από τις εθνικές κυβερνήσεις καθώς και για τη διείσδυση στην αγορά του άλατος των χωρών του Μαγκρέμπ, της Αιγύπτου και του Ισραήλ.

Διαθέτει η Επιτροπή τα αναγκαία στοιχεία σχετικά με τον τομέα του άλατος στην ΕΕ, τα φαινόμενα που τον επηρεάζουν και τις αλλαγές στις σχετικές αγορές, καθώς και για τις σημαντικές οικονομικές ζημίες και απώλειες θέσεων εργασίας, ώστε να μπορέσει να προωθήσει ένα βασικό σχέδιο δράσης;

Απάντηση του κ. Bangemann εξ ονόματος της Επιτροπής (4 Μαρτίου 1998)

Η Επιτροπή παρακολουθεί με μεγάλο ενδιαφέρον την εξέλιξη της βιομηχανίας άλατος στην Κοινότητα, καθώς και τους κυριότερους παράγοντες που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητά της. Προς τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή διαθέτει ίδια στοιχεία και πληροφορίες που της διαβιβάζονται από την Ευρωπαϊκή ένωση αλατοπαραγωγών (ESPA).

Η κατανάλωση άλατος είναι σύνθετη 7 σε γενικές πάντως γραμμές, η ζήτηση δείχνει καθοδικές τάσεις. Η φαινομένη κατανάλωση στην Κοινότητα έφθασε το 1995 τους 34,2 εκατομ. τόννους, στην οποία περιλαμβάνεται και μία αύξηση κατά 3,3 εκατομ. τόννους περίπου λόγω της προσχώρησης των νέων κρατών μελών.

Ο πρώτος χρήστης αλατιού είναι η χημική βιομηχανία, και ειδικότερα ο κλάδος των χλωραλκάλεων (44% των συνολικών πωλήσεων το 1994). Το αλάτι αυτό παράγεται, συχνά, σε μονάδες ενσωματωμένες σε χημικά συγκροτήματα. Η μείωση της παραγωγής χημικών προϊόντων με βάση το χλώριο, ιδίως λόγω της απαγόρευσης των χλωροφθορανθράκων (CFC) και της μείωσης της ζήτησης για διεργασίες λεύκανσης του χαρτοπολτού και του χαρτιού, επηρεάζουν αρνητικά την κατανάλωση άλατος. Ωστόσο, ενδέχεται να συνεχισθεί η αύξηση της ζήτησης πλαστικών από πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC), καθώς και η αύξηση της ζήτησης καυστικής σόδας, παραπροϊόντος της ηλεκτρόλυσης της άρμης.

Η χρήση του αλατιού στα παγωμένα οδικά δίκτυα αποτελεί την δεύτερη αγορά άλατος (21% το 1994). Η ζήτηση συναρτάται στενά με τις καιρικές συνθήκες, ενώ οι διακυμάνσεις από το ένα έτος στο άλλο μπορούν να είναι σημαντικές (οι πωλήσεις άλατος για οδικές χρήσεις στην Κοινότητα το 1992 ήταν κατά 39% χαμηλότερες απ' ό,τι το 1993). Οι διακυμάνσεις αυτές καθιστούν δύσκολες τις οιεσδήποτε προβλέψεις για το μέλλον.

Η χρήση στην διατροφή του ανθρώπου και στις ζωοτροφές αποτελεί την τρίτη σε μέγεθος αγορά για το αλάτι (14% το 1994). Παρά την σχετική μόνο αξιοπιστία των διαθέσιμων στατιστικών, το μικρό ποσοστό αλατιού που χρησιμοποιείται στην διατροφή του ανθρώπου υποδηλώνει ότι η μείωση της χρήσης αλατιού για την διατήρηση των ψαριών, στην οποία αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, έχει μάλλον μικρές επιπτώσεις στην βιομηχανία άλατος γενικά. Άλλες χρήσεις του αλατιού απαντώνται στην βιομηχανία πετρελαίου, στα κλωστοϋφαντουργικά και στην μείωση της σκληρότητας ορισμένων νερών.

Η παραγωγή στην Κοινότητα εμφάνισε παράλληλη πτωτική πορεία με την μείωση της ζήτησης. Κατά την δεκαετία 1986-1995, η μείωση ήταν μεγαλύτερη του 11%, εντονότερη μάλιστα στην περίπτωση της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. Οπωσδήποτε όμως, η δυναμικότητα παραγωγής υπερβαίνει κατά πολύ την ζήτηση και η κατάσταση αυτή μπορεί κάλλιστα να συνεχισθεί στο άμεσο μέλλον.

Τα εν γένει χαρακτηριστικά του άλατος ως χύδην προϊόντος, χαμηλής προστιθεμένης αξίας, επιδρούν ανασταλτικά στην εμπορία του. Αυτό αντανακλάται στην υπεροχή του ενδοκοινοτικού εμπορίου σε σχέση με το εξωκοινοτικό, το οποίο αυξήθηκε, με την προσχώρηση, το 1995, των νέων κρατών μελών, τα οποία αποτελούν μεγάλους καταναλωτές αλατιού. Όπως αναφέρεται από το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, η Αίγυπτος, η Τυνησία, το Ισραήλ, το Μαρόκο και η Πολωνία είναι οι κύριοι εξαγωγείς άλατος προς την Κοινότητα. Στο διάστημα 1992-1995, οι χώρες αυτές ηύξησαν τις προς την Κοινότητα εξαγωγές τους κατά 30%, πλην όμως εμφανίζουν μεγάλες διαφορές μεταξύ τους, με μεγάλες αυξήσεις στην περίπτωση της Τυνησίας, του Μαρόκου και της Πολωνίας, και μείωση στις άλλες περιπτώσεις. Βεβαίως, πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι εμπορικές επιπτώσεις της προσχώρησης της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας. Ωστόσο, οι εξαγωγές από την Κοινότητα υπήρξαν σημαντικά μεγαλύτερες απ' ό,τι οι εισαγωγές, για ολόκληρη την περίοδο (έως δέκα φορές μεγαλύτερες το 1992, και πέντε φορές μεγαλύτερες το 1995).

Οι τιμές συνδέονται στενά με την διαδικασία της παραγωγής και κατά συνέπειαν με την ποιότητα του τελικού προϊόντος: το ακριβότερο αλάτι είναι το υπό κενόν λαμβανόμενο. Οι δείκτες υποδηλώνουν χαμηλότερες τιμές στις Ηνωμένες Πολιτείες για το ορυκτό άλας, γεγονός που εξηγείται από το μικρότερο κόστος εξόρυξης και από τις οικονομίες κλίμακος.

Κατά την περίοδο 1993-1996, η απασχόληση στην βιομηχανία άλατος μειώθηκε κατά 8,5% περίπου, γεγονός ιδιαίτερα ανησυχητικό, δεδομένου ότι ο κλάδος απασχολεί περίπου 8 εκατομ. εργαζομένους στην Ευρώπη. Για λόγους συγκρίσεως, αναφέρεται ότι, κατά την ίδια περίοδο, ο αριθμός των εργαζομένων στο σύνολο των μεταποιητικών βιομηχανιών στην Κοινότητα, μειώθηκε κατά 4,2%. Τα στοιχεία αυτά επαυξάνουν την σημασία και τον επείγοντα χαρακτήρα των συστάσεων που περιλαμβάνονται στο έγγραφο της Επιτροπής «Η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας» ((SEC(96) 2121. )) για την περίπτωση της βιομηχανίας άλατος. Πρέπει να συνεχισθεί η λήψη μέτρων για την βελτίωση της σημαντικής αυτής δραστηριότητας, στο πλαίσιο της γενικής πολιτικής για την βιομηχανική ανταγωνιστικότητα της Κοινότητας.