ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3189/02

υποβολή: Adriana Poli Bortone (UEN) προς την Επιτροπή

(7 Νοεμβρίου 2002)

Θέμα: Νέες διατάξεις σχετικά με τη σήμανση του ελαιόλαδου

Στις 13 Ιουνίου 2002 εγκρίθηκε ο Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1019/2002(1) της Επιτροπής σχετικά με τις προδιαγραφές εμπορίας του ελαιολάδου. Ο κανονισμός αυτός προβλέπει σειρά διατάξεων που συμπληρώνουν τις διατάξεις της οδηγίας 2000/13/ΕΚ(2) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, για προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων.

Το άρθρο 4 του κανονισμού αριθ. 1019/2002 προβλέπει όχι μόνο ότι είναι προαιρετικό να αναγράφεται ο προσδιορισμός της προέλευσης του ελαιόλαδου αλλά, επιπλέον, ότι η ένδειξη αυτή θαπάρχει μόνο στη σήμανση του εξαιρετικού παρθένου ελαιόλαδου και στη σήμανση των προϊόντων τα οποία απολαμβάνουν προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης ή προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης.

Ο γενικότερα προαιρετικός χαρακτήρας αναγραφής της ενδείξεως προέλευσης του ελαιόλαδου μπορεί να εκληφθεί ως απάτη εις βάρος του καταναλωτή ο οποίος αγοράζει ελαιόλαδο που προέρχεται από χώρα διαφορετική από εκείνη την οποία ευλόγως θα μπορούσε ναποθέσει αν κρίνει από τη γλώσσα στην οποία είναι γραμμένη η ετικέτα ή, κυρίως, από το εμπορικό σήμα που εμφαίνεται σ' αυτήν.

Εξάλλου, η δυνατότητα ανάμειξης ελαίων διαφορετικής προέλευσης με την αντίστοιχη δυνατότητα ένδειξης στην ετικέτα μίας πλασματικής υπερισχύουσας καταγωγής καθιστούν ακόμη πιο περίπλοκη τη νομοθετική διάταξη για τη σήμανση του ελαιόλαδου.

Λαμβάνονταςπόψη ότι ο κανονισμός αυτός θα τεθεί σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου 2002 και ότι αυτή η νομοθετική διάταξη θα πρέπει να πρεσβεύει αφενός απλοποίηση της σχετικής νομοθεσίας και, αφετέρου, καλύτερη προστασία του καταναλωτή με την εξασφάλιση ότι η σήμανση και η ποιοτική εγγύηση του τελικού προϊόντος δεν θα του δημιουργούν σύγχυση, δύναται η Επιτροπή να αναφέρει εάν δεν κρίνει σκόπιμο να προτείνει τροποποίηση της εν λόγω νομοθετικής πράξεως ώστε να καθίσταταιποχρεωτική η αναγραφή της ενδείξεως προέλευσης του ελαιόλαδου για να είναι σίγουρος ο καταναλωτής σε ό,τι αφορά το προϊόν που αγοράζει·

(1) ΕΕ L 155 της 14.6.2002, σελ. 27.

(2) ΕΕ L 109 της 6.5.2000, σελ. 29.

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής

(9 Δεκεμβρίου 2002)

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1019/2002 της Επιτροπής της 13ης Ιουνίου 2002, για τις προδιαγραφές εμπορίας του ελαιολάδου, αποτελεί συνέχεια στο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ανταποκρίνεται στις συστάσεις που διατύπωσε το Συμβούλιο κατά την εξέταση της εκθέσεως της Επιτροπής επί της στρατηγικής της ποιότητας για το ελαιόλαδο.

Όσον αφορά την ένδειξη της καταγωγής στις ετικέτες, το άρθρο 4 του κανονισμού εφαρμόζεται από την 1η Νοεμβρίου 2002. Το άρθρο αυτό διασφαλίζει τη συνέχιση του συστήματος που είχε καθιερωθεί με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2815/98(1). Προβλέπει προαιρετικό καθεστώς προσδιορισμού της καταγωγής στις ετικέτες για τα έλαια εξαιρετικά παρθένο και παρθένο των οποίων το 75 % τουλάχιστον έχουν την ίδια προέλευση. Απαγορεύει τον προσδιορισμό της καταγωγής των άλλων κατηγοριών και επιφυλάσσει στα έλαια προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης (ΠΟΠ) και προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης (ΠΓΕ) τον προσδιορισμό της καταγωγής σε περιφερειακή κλίμακα.

Το να καταστείποχρεωτική η ένδειξη της καταγωγής, η οποία μέχρι τώρα είναι προαιρετική, προϋποθέτει την εφαρμογή σε κοινοτικό επίπεδο ενός αποτελεσματικού συστήματος εντοπισμού και ελέγχων που θα επιτρέψει την εξακρίβωση της προέλευσης, χωρίς να δημιουργήσει εμπόδια στην κυκλοφορία των προϊόντων στο εσωτερικό και στο εξωτερικό της Κοινότητας. Ωστόσο, ένα σύστημα εντοπισμού της προέλευσης και ελέγχου όλων των ποσοτήτων ελαιολάδου που κυκλοφορούν δεν είναι ρεαλιστικό επί του παρόντος.

Τοφιστάμενο προαιρετικό σύστημα επιτρέπει να αντιστραφεί το βάρος της απόδειξης,ποχρεώνοντας αυτόν που επιθυμεί να αναγράψει στην ετικέτα την καταγωγή ορισμένων ελαιολάδων, να διαθέτει δικαιολογητικά στοιχεία σύμφωνα με την κοινοτική εθνική νομοθεσία. Αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί ευκολότερα σε ορισμένες περιπτώσεις (π.χ. ελαιοτριβεία που διαθέτουν μόνο το δικό τους έλαιο), απ'ό,τι σε άλλες (π.χ. επιχειρήσεις συσκευασίας που συγκεντρώνουν διάφορα ελαιόλαδα).

Όσον αφορά τα έλαια που διατίθενται στο εμπόριο στην Ιταλία, πρέπει ναπενθυμίσουμε τα στοιχεία που αφορούν την τελευταία περίοδο παραγωγής 2001/2002. Πράγματι, δεδομένου ότι η παραγωγή ελαιολάδου ανήλθε σε 562 000 τόνους, η εσωτερική κατανάλωση σε 735 000 τόνους και οι εξαγωγές σε 280 000 τόνους, οι Ιταλοί εμπορευόμενοι εισήγαγαν συνολικά 440 000 τόνους για να καλύψουν τις ανάγκες της εσωτερικής κατανάλωσης και να εφοδιάσουν την εξωτερική αγορά. Το εισαχθέν έλαιο προέρχεται κυρίως από τα κράτη μέλη (περίπου 400 000 τόνοι προελεύσεως Ισπανίας). Οι 40 000 τόνοι ελαίου που εισήχθησαν από τρίτες χώρες προέρχονται από την Τυνησία και πρέπει να συμμορφούνται προς τις ποιοτικές απαιτήσεις που θεσπίστηκαν από τους κανονισμούς της Κοινότητας.

Για να τηρεί τις διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2815/98, και από την 1η Νοεμβρίου 2002, του άρθρου 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1019/2002, η ένδειξη Made in Italy μπορεί να αναγραφεί στην ετικέτα μόνον εάν το ελαιόλαδο περιλαμβάνει 75 % έως 100 % ελαίου προερχομένου από ελιές που έχουν συγκομισθεί στην Ιταλία. Εάν το ποσοστό του ελαιολάδου που προέρχεται από ιταλικές ελιές δεν είναι 100 %, αυτό πρέπει να αναφέρεται ρητώς.

Η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι το ισχύον σύστημα για την ένδειξη της καταγωγής στις ετικέτες αντιπροσωπεύει το μόνο μέσο διασφάλισης του καταναλωτή για την ποιότητα του ελαιολάδου που δίδει ο παραγωγός.

(1) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2815/98 της Επιτροπής της 22ας Δεκεμβρίου 1998, σχετικά με τους κανόνες εμπορίας του ελαιολάδου, ΕΕ L 349 της 24.12.1998.