ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2325/97 υποβολή: Klaus Rehder (PSE) προς την Επιτροπή (7 Iουλίου 1997)

Θέμα: Χρήση αντιβιοτικών στη πάχυνση των ζώων

Κατά την πάχυνση των ζώων χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο πρόσθετες ουσίες στις ζωοτροφές με σκοπό να επιταχυνθεί η ανάπτυξη των ζώων και κατά συνέπεια η ωριμότητά τους για σφαγή. Ανησυχητική είναι πρωτίστως η αυξανόμενη χρησιμοποίηση αντιβιοτικών, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε ανθεκτικότητα των διαφόρων στελεχών μικροβίων και στη συνέχεια, μέσω της αλυσίδας διατροφής, σε μόλυνση των ανθρώπων που φέρουν ανθεκτικά στα αντιβιοτικά μικρόβια. Οι λοιμώξεις αυτές δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπισθούν με αντιβιοτικά. Σύμφωνα με μια έκθεση της ΠΟΥ ορισμένες μορφές πνευμονίας που προκαλούνται από το μικρόβιο Staphylococcus aureus μπορούν να αντιμετωπισθουν μόνον με ένα αντιβιοτικό, καθόσον το μικρόβιο αυτό έχει καταστεί ανθεκτικό έναντι όλων των άλλων αντιβιοτικών. Μια μελέτη του ινστιτούτου Paul-Ehrlich διαπιστώνει ότι η ανθεκτικότητα των μικροβίων έναντι των αντιβιοτικών έχει σημειώσει συνολικά δραματική αύξηση. Ειδικοί επιστήμονες και ινστιτούτα όπως η Γερμανική Εταιρεία Μολυσματικών Νόσων, η Γερμανική Εταιρεία Υγιεινής και Μικροβιολογίας, ο Ομοσπονδιακός Κτηνιατρικός Σύλλογος και η Ομάδα Εργασίας των Επιστημονικών Ιατρικών Εταιρειών εμφανίζονται αναστατωμένοι από τα ευρήματα, προειδοποιούν για τις ορατές βαρύτατες συνέπειες για τη δημόσια υγεία και ζητούν μια γενική απαγόρευση χρησιμοποιήσεως αντιβιοτικών στη πάχυνση των ζώων. Τα τελευταία δεν είναι εξάλλου απαραίτητα στο πλαίσιο μιας βιολογικής κτηνοτροφίας.

1. Γνωρίζει η Επιτροπή τις εκθέσεις και τα πορίσματα αυτά:

2. Ποιά συμπεράσματα εξάγει σχετικά; Εξετάζει το ενδεχόμενο να επιβάλει μια απαγόρευση χρησιμοποιήσεως αντιβιοτικών κατά την πάχυνση των ζώων;

3. Μπορεί να αποκλείσει την διακινδύνευση της ανθρώπινης υγείας χωρίς μια γενική απαγόρευση της χρησιμοποιήσεως αντιβιοτικών στη πάχυνση των ζώων;

4. Με ποιό τρόπο και με ποιά αποτελέσματα έχει συζητήσει η επιτροπή ζωοτροφών της Επιτροπής τα προαναφερθέντα επιστημονικά πορίσματα;

5. Παρέχει η σύνθεση της επιτροπής αυτής πλήρη εγγύηση ότι οι συστάσεις της είναι αποκλειστικά προσανατολισμένες στο γενικότερο καλό και ιδίως στη δημόσια υγεία και ότι δεν καταφεύγει σε ανέντιμους συμβιβασμούς προς όφελος της φαρμακοβιομηχανίας και όσων ασχολούνται με την πάχυνση των ζώων;

6. Είναι οι εργασίες της Επιτροπής, ενόψει της μεγάλης τους σημασίας για την λαϊκή υγεία, διαφανείς, προσιτές, στην κοινή γνώμη και επιδεκτικές εκ των υστέρων ελέγχου;

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής (16 Σεπτεμβρίου 1997)

1. και 2. Η Επιτροπή έχει λάβει γνώση της έκθεσης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, αλλά δεν έχει στη διάθεσή της την μελέτη που εκπόνησε το Ινστιτούτο Paul Ehrlich, στην οποία αναφέρεται το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου.

Είναι γεγονός ότι, τα τελευταία χρόνια, η αντίσταση των βακτηριδίων στα αντιβιοτικά έχει αυξηθεί σημαντικά. Όπως αναφέρεται στην έκθεση που συνέταξε, για λογαριασμό της Επιτροπής, η επιστημονική επιτροπή για τη διατροφή των ζώων, με θέμα ενδεχόμενους κινδύνους για τον άνθρωπο από τη χρήση της αβοπαρσίνης (γνωμοδότηση της 21ης Μαΐου 1996) ((Σημείο ΙΙΙ.Α, σελ.3 της έκθεσης της επιστημονικής επιτροπής για τη διατροφή, που διαβιβάσθηκε στο Κοινοβούλιο. )), «από το 1988, κυρίως οι νοσοκομειακοί γιατροί και μικροβιολόγοι εμφανίζονται όλο και πιο ανήσυχοι σχετικά με την αύξηση την συχνότητας με την οποία απομονώσεις του Enterococcus spp., που εντοπίστηκαν σε ασθενείς, παρουσιάζουν ανοσία στα γλυκοπεπτιδικά αντιβιοτικά vancomycin και teicoplanin».

Ωστόσο,μέχρι σήμερα, η Επιτροπή δεν διαθέτει κανένα στοιχείο που να τεκμηριώνει τη μετάδοση στον άνθρωπο ανθεκτικών βακτηριδίων ζωικής προέλευσης, είτε παραγόντων του δικού τους ανοσοποιητικού συστήματος στην in vivo μικροχλωρίδα του ανθρώπου.

Oι μηχανισμοί στους οποίους οφείλεται η αντίσταση των μικροβίων σε ορισμένα αντιβιοτικά παραμένουν ιδιαίτερα πολύπλοκοι. Οι πολυάριθμες υποθέσεις που έχουν διατυπωθεί θα πρέπει να επαληθεύονται επιστημονικά, με ιδιαίτερη επιφύλαξη, πριν τη λήψη οποιασδήποτε απόφασης σχετικής με αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται ως προσθετικά.

Σύμφωνα με τις συστάσεις της επιστημονικής επιτροπής για τη διατροφή των ζώων ((Γνωμοδότηση της 21ης Μαΐου 1996, σημείο ΙΙΙ - Ζ.3, σ. 15. )), η Επιτροπή θέτει σε εφαρμογή ένα πρόγραμμα παρακολούθησης της αντίστασης των βακτηριδίων στα αντιβιοτικά. Η πρώτη φάση του εν λόγω προγράμματος, διάρκειας ενός έτους, θα πρέπει να ξεκινήσει στο τέλος του τρέχοντος έτους και θα αφορά στην παρακολούθηση των αντιβιοτικών που χρησιμοποιούνται ως προσθετικά. Στη συνέχεια, η Επιτροπή προσδοκά να προχωρήσει στην παρακολούθηση της ανοσίας των μικροβίων στα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται για θεραπευτικούς σκοπούς.

Εξάλλου, η Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο να ξεκινήσει νέες ή να συντονίσει τις ήδη υπάρχουσες επιστημονικές μελέτες, στους τομείς έρευνας που η επιστημονική επιτροπή για τη διατροφή των ζώων θεωρεί κατάλληλους να δώσουν απαντήσεις σχετικά με τις αιτίες ανάπτυξης βακτηριδίων ανθεκτικών στα αντιβιοτικά.

3. Ακόμα και αν απαγορεύονταν τα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται στη διατροφή των ζώων, οι κίνδυνοι για την υγεία του ανθρώπου θα παρέμεναν οι ίδιοι, καθώς ο ήδη γνωστός και μη αμελητέος κίνδυνος ανοσίας, που προκαλείται από τη χρήση αντιβιοτικών στην κτηνιατρική και την ιατρική, θα εξακολουθούσε να υφίσταται.

4. Εκτός από την έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η επιστημονική επιτροπή για τη διατροφή των ζώων εξέτασε όλα τα δημοσιεύματα που συγκέντρωσε η Επιτροπή σχετικά με την αντίσταση των μικροβίων στα αντιβιοτικά, ήτοι 159 δημοσιεύσεις, κατάλογος των οποίων επισυνάπτεται ως παράρτημα στη γνωμοδότηση της επιτροπής της 21ης Μαΐου 1996.

Σύμφωνα με τα ανωτέρω, η επιστημονική επιτροπή, στην περίπτωση της αβοπαρσίνης, δεν κατάφερε να αποδείξει την ύπαρξη κινδύνου, καθώς δεν εντόπισε σχέση αιτιότητας μεταξύ της χρήσης αβοπαρσίνης και την ανάπτυξη ανοσίας στον άνθρωπο.

Η Επιτροπή δεν διαθέτει στοιχεία που θα μπορούσαν να θέσουν υπό αμφισβήτηση την ανεξαρτησία των μελών της επιστημονικής επιτροπής για τη διατροφή των ζώων, σε σχέση, κυρίως, με τη φαρμακευτική βιομηχανία και τα συμφέροντα των επαγγελματικών οργανώσεων. Υπενθυμίζεται ότι, πριν τοποθετηθεί επί του ζητήματος της αβοπαρσίνης, η επιστημονική επιτροπή συγκάλεσε συμβουλευτική συνεδρίαση, στην οποία παρευρέθησαν ειδήμονες αναγνωρισμένοι σε παγκόσμιο επίπεδο, προκειμένου να τους συμβουλευτεί σχετικά με το πρόβλημα της ανοσίας.

6. Όλες οι γνώμες της επιστημονικής επιτροπής για τη διατροφή των ζώων δημοσιεύονται τακτικά, από το 1979, από την Υπηρεσία εκδόσεων. Όλη η βιβλιογραφία στην οποία στηρίζονται οι γνώμες των επιστημονικών επιτροπών είναι στη διάθεση κάθε ενδιαφερομένου. Κάθε συνεδρίαση της επιτροπής αποτελεί αντικείμενο λεπτομερούς έκθεσης που διανέμεται στα κράτη μέλη και, στο εξής, θα βρίσκεται και στο Internet.