ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1024/00

υποβολή: Paul Rbig (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(29 Μαρτίου 2000)

Θέμα: Αρμοδιότητα του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις διαδικασίες ανταγωνισμού στιςποψήφιες προς ένταξη χώρες

Ένας από τους στόχους της προενταξιακής στρατηγικής είναι η προετοιμασία τωνποψηφίων προς ένταξη χωρών για την εφαρμογή των κανόνων και των διαδικασιών της εσωτερικής αγοράς και, ιδίως η εξοικείωση των εθνικών αρχών με το κοινοτικό κεκτημένο.

Στο πλαίσιο διοικητικών διαδικασιών μπορεί ο ενδιαφερόμενος πολίτης της Ένωσης ή μία επιχείρηση να προσφεύγει κατ' αρχήν στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εφόσον θίγονται αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως, λ.χ. κατά τον έλεγχο συγχωνεύσεων.

Μπορεί, κατά την κρίση της Επιτροπής, να είναι επίσης αρμόδιο το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σε διαδικασίες που διεξάγονται σεποψήφιες προς ένταξη χώρες, λ.χ. βάση συμφωνιών σύνδεσης ή άλλων συμβάσεων;

Απάντηση του κ. Prodi εξ ονόματος της Επιτροπής

(9 Ιουνίου 2000)

Το άρθρο 234 (πρώην άρθρο 177) της συνθήκης ΕΚ ορίζει σαφώς ότι μόνο τα δικαστήρια των κρατών μελών είναι αρμόδια για να ζητήσουν από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΔΕΚ) να αποφαίνεται με προδικαστικές αποφάσεις επί θεμάτων σχετικών με την ερμηνεία και το κύρος του κοινοτικού δικαίου. Έτσι, ένα δικαστήριο τρίτης χώρας, ακόμα και αν είναιποψήφια προς προσχώρηση, δεν μπορεί να ζητήσει προδικαστική απόφαση από το ΔΕΚ.

Τίποτα δεν θα εμπόδιζε ωστόσο το δικαστήριο ενός κράτουςποψήφιου προς προσχώρηση να εμπνευστεί από τη νομολογία που έχει εκδώσει το ΔΕΚ σε έναν συγκεκριμένο τομέα, στο βαθμό που η συμφωνία σύνδεσης που έχει συναφθεί μεταξύ της Κοινότητας και της τρίτης χώρας περιλαμβάνει διάταξη που παραπέμπει στο κοινοτικό δίκαιο. Έτσι, π.χ. το άρθρο 63 δεύτερο εδάφιο της Ευρωπαϊκής συμφωνίας συνδέσεως με την Πολωνία ορίζει: Κάθε αντίθετη στο παρόν άρθρο τακτική αξιολογείται βάσει των κριτηρίων που απορρέουν από την εφαρμογή των κανόνων των άρθρων [81, 82 και 88 της συνθήκης ΕΚ].

Μία τέτοια παραπομπή σημαίνει μόνον ότι πρέπει να γίνουν αντιληπτές οι έννοιες της συμφωνίας που περιορίζει τον ανταγωνισμό, της κατάχρησης της δεσπόζουσας θέσης ή της κατάχρησης κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια των άρθρων 81, 82 και 88 (πρώην άρθρα 85, 86 και 93) της συνθήκης ΕΚ. Η παραπομπή αυτή στα άρθρα της συνθήκης ΕΚ δεν έχει ως αποτέλεσμα να καταστήσει το ΔΕΚ αρμόδιο να αποφαίνεται προδικαστικά σε περίπτωση διαφορών στιςποψήφιες προς προσχώρηση χώρες. Τα εθνικά δικαστήρια τωνποψηφίων χωρών παραμένουν τα μόνα αρμόδια να επιλύουν τις διαφορές στις χώρες αυτές σχετικά με την εφαρμογή των συμφωνιών σύνδεσης.

Το ΔΕΚ θα μπορούσε να καταστεί αρμόδιο να αποφασίζει προδικαστικά επί θεμάτων ερμηνείας της συμφωνίας σύνδεσης κατόπιν αιτήματος ενός δικαστηρίου τηςποψήφιας προς προσχώρηση χώρας, εάν η ίδια η συνθήκη προέβλεπε ρητά ρήτρα που του εκχωρεί παρόμοια αρμοδιότητα. Πρέπει να επισημανθεί ότι καμία συμφωνία σύνδεσης μεποψήφια προς προσχώρηση χώρα δεν προβλέπει σήμερα μία τέτοια ρήτρα.

Κατά κανόνα μία διαφορά σχετική με την εφαρμογή μίας συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Κοινότητας και μίας τρίτης χώρας μπορεί ναποβληθεί στο συμβούλιο σύνδεσης, εάν η ίδια η συμφωνία προβλέπει μία τέτοια διαδικασία. Αυτό συμβαίνει με τις ευρωπαϊκές συμφωνίες και ιδίως με τη συμφωνία σύνδεσης με την Πολωνία που στο άρθρο 105 προβλέπει ότι κάθε διαφορά μεταξύ της Κοινότητας και της Πολωνίας για την εφαρμογή της μπορεί ναποβληθεί από το ένα ή το άλλο συμβαλλόμενο μέρος στο συμβούλιο σύνδεσης το οποίο μπορεί να ρυθμίσει τη διαφορά με απόφαση. Στην περίπτωση που δεν είναι δυνατό να ρυθμιστεί κατ' αυτό τον τρόπο η διαφορά, προβλέπεται προσφυγή στη διαιτησία.

Τέλος, η Επιτροπή επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή στο γεγονός ότι οιπήκοοι των τρίτων χωρών, συμπεριλαμβανομένων τωνποψηφίων προς προσχώρηση χωρών, μπορούν να ασκούν προσφυγές ενώπιον του Πρωτοδικείου κατά των κοινοτικών οργάνων, εάν πληρούνται οι όροι για το παραδεκτό των προσφυγών αυτών. Στην ουσία, οι δυνατότητες άμεσης προσφυγής που προβλέπονται από τα άρθρα 230, 232 και 235 της συνθήκης ΕΚ (πρώην άρθρα 173, 175 και 178) δεν απαιτούν ο προσφεύγων, εάν είναι νομικό ή φυσικό πρόσωπο, να είναιπήκοος ενός κράτους μέλους.