ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1733/00

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(31 Μαΐου 2000)

Θέμα: Δημοσιότητα όσον αφορά την ύπαρξη επιχειρήσεων κατασκευής και αποθήκευσης πυροτεχνημάτων και προσθήκη των επιχειρήσεων αυτών στον κατάλογο επικινδύνων επιχειρήσεων της οδηγίας 96/82/ΕΟΚ (Σεβέζο ΙΙ)

Όπως είναι γνωστό, το Σάββατο 13 Μαΐου, στη συνοικία Mekkelholt της ολλανδικής πόλης Ένσχεντε ισχυρότατη έκρηξη στην επιχείρηση αποθήκευσης πυροτεχνημάτων S E Fireworks, προκάλεσε σοβαρές καταστροφές και τον θάνατο και τραυματισμό πολλών ατόμων.

Μπορεί η Επιτροπή να απαντήσει στις ακόλουθες τρεις ερωτήσεις:

1. Αμέσως μετά την καταστροφή άρχισε η συζήτηση για την έλλειψη ασφάλειας που συνεπάγονται αυτού του είδους οι επιχειρήσεις για το περιβάλλον τους. Είναι η δεύτερη φορά σε διάστημα δέκα ετών που συμβαίνει παρόμοιο σοβαρό ατύχημα σε επιχείρηση πυροτεχνημάτων στην Ολλανδία. Το 1991 εξερράγη εργοστάσιο στο δήμο Culemborg.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Στέγασης, Χωροταξίας και Περιβάλλοντοςφίστανται στην Ολλανδία 19 μεγάλες επιχειρήσεις πυροτεχνημάτων που αποθηκεύουν από 100 έως 1500 τόνους πυροτεχνημάτων (η επιχείρηση S E Fireworks είχε 100). Οι επιχειρήσεις αυτές δεν συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο των επιχειρήσεων που αποτελούν σοβαρό κίνδυνο για το περιβάλλον και που πρέπει να πληρούν τους όρους της οδηγίας 96/82/ΕΚ (Σεβέσο ΙΙ)Βάσει της οδηγίας Σεβέζο επιβάλλονται στις επιχειρήσεις ορισμένεςποχρεώσεις με σκοπό την πρόληψη σοβαρών κινδύνων και ατυχημάτων για την ίδια την επιχείρηση και για το περιβάλλον.

Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι οι επιχειρήσεις πυροτεχνημάτων δεν συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο των επικίνδυνων επιχειρήσεων;

2. Εάν ναι, συμμερίζεται τότε η Επιτροπή την άποψη τουπογράφοντος ότι λαμβάνονταςπόψη το σοβαρό χαρακτήρα των ατυχημάτων που ενδέχεται να συμβούν σε επιχειρήσεις πυροτεχνημάτων θα πρέπει έστω και τώρα οι επιχειρήσεις αυτές να καλυφθούν από την ευρωπαϊκή οδηγία Σεβέζο ΙΙ; Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την επίτευξη του σκοπού αυτού;

3. Συμμερίζεται άραγε η Επιτροπή την άποψη τουπογράφοντος ότι παντού στα κράτη μέλη της Ε. Ε. θα πρέπει, προς όφελος των κατοίκων, των δημοτικών αρχών, των μέσων ενημέρωσης και των φορέων παροχής βοήθειας σε περίπτωση ατυχήματος, ναπάρχει δημοσιότητα όσον αφορά την ύπαρξη επικινδύνων επιχειρήσεων και τις άδειες που οι αρχές εκδίδουν για τις επιχειρήσεις αυτές, επειδή η δημοσιότητα αυτή μπορεί να συμβάλει σε μεγαλύτερη προσεκτικότητα κατά τη λήψη των αποφάσεων για την ένταξη παρομοίων επιχειρήσεων και σε μεγαλύτερη ταχύτητα κατά την καταπολέμηση πυρκαγιών και την απομάκρυνση των περιοίκων;

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Ιουλίου 2000)

1. Παρά το ότι αληθεύει ότι στην αρχική οδηγία Seveso (οδηγία 82/501/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 1982, περί του κινδύνου μεγάλων ατυχημάτων των οποίων περικλείουν ορισμένες βιομηχανικές δραστηριότητες(1)) περιλαμβανόταν ο κατάλογος των βιομηχανικών δραστηριοτήτων οι οποίες ενδεχομένως περιέκλειαν κινδύνους, στον οποίο δεν συμπεριλαμβανόταν η παραγωγή και αποθήκευση πυροτεχνημάτων, στην οδηγία Seveso ΙΙ (οδηγία 96/82/ΕΚ του Συμβουλίου της 9ης Δεκεμβρίου 1996 για την αντιμετώπιση των κινδύνων μεγάλων ατυχημάτων σχετιζόμενων με επικίνδυνες ουσίες(2)) προτιμήθηκε μία διαφορετική προσέγγιση για τον καθορισμό του πεδίου εφαρμογής. Η οδηγία αυτή αντικατέστησε πλήρως την οδηγία Seveso Ι από τις 3 Φεβρουαρίου 1999.

Στην οδηγία Seveso ΙΙ αναφέρεται απλώς η παρουσία επικίνδυνων ουσιών σε οποιαδήποτε μονάδα. Επιπλέον, ο κατάλογος των επικίνδυνων ουσιών του παραρτήματος Ι μειώθηκε από 180 σε περίπου 50 ουσίες, προςποστήριξη της θέσπισης ενός διευρυμένου και συστηματικότερου καταλόγου στον οποίο περιλαμβάνονται γενικότερες κατηγορίες ουσιών, όπως οι τοξικές, οι εκρηκτικές ή οι εύφλεκτες ουσίες. Με τις τροποποιήσεις αυτές, το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας διευρύνθηκε και απλουστεύτηκε. Η παραγωγή και αποθήκευση πυροτεχνικών ουσιών καλύπτεται για πρώτη φορά από την οδηγία, με την επιβολή ορισμένων ανώτατων οριακών ποσοτήτων.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαβιβάστηκαν από τις ολλανδικές αρχές, η μονάδα S.E. Fireworks στο Enschede δεν καλυπτόταν από τις ρυθμίσεις της οδηγίας Seveso ΙΙ, ακριβώς επειδή δεν εκπληρώνονταν οι ανώτατες οριακές τιμές ποσοτήτων που καθορίζονταν από την οδηγία. Η οδηγία Seveso ΙΙ, ακριβώς όπως και η προγενέστερη αυτής οδηγία, ακολουθεί μία διφασική προσέγγιση, πράγμα που σημαίνει ότι εφαρμόζονται δύο διαφορετικές ποσότητες επιτρεπόμενων ανώτατων τιμών (ανώτατες οριακές τιμές) για κάθε κατονομαζόμενη ουσία, καθώς και για κάθε γενικότερη κατηγορία ουσιών που απαριθμείται στο παράρτημα Ι της οδηγίας. Όπως γίνεται παραδεκτό, ο κίνδυνος επέλευσης σοβαρών ατυχημάτων μεγάλης κλίμακας αυξάνεται ανάλογα με τις ποσότητες ουσιών πουπάρχουν στη συγκεκριμένη μονάδα. Τα ανώτατα όρια ποσοτήτων για τις πυροτεχνικές ουσίες ανέρχονται σε 50 τόνους (κατώτερη κλίμακα) και σε 200 τόνους (για την ανώτερη κλίμακα).

2. Αφού προχωρήσει στην πλήρη διερεύνηση των συνθηκών του ατυχήματος, η Επιτροπή θα αξιολογήσει τις οριακές ποσότητες που καθορίζονται για τις πυροτεχνικές ουσίες και θαποβάλει προτάσεις τροποποίησης της οδηγίας Seveso ΙΙ, στις περιπτώσεις που το κρίνει αναγκαίο. Η διαδικασία αυτή θα προωθηθεί σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και άλλους ενδιαφερόμενους.

3. Η Επιτροπή συμφωνεί, πράγματι, ότι σε όλη την Κοινότητα, η διαδικασία λήψεως των αποφάσεων για τον τόπο εγκατάστασης των επικίνδυνων βιομηχανικών μονάδων πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο διαρκής.

Στην οδηγία Seveso ΙΙ περιλαμβάνεται ως εκ τούτου μία νέα διάταξη, με την οποία αναγνωρίζεται ότι οι επιπτώσεις των κινδύνων επέλευσης σοβαρών ατυχημάτων πρέπει να λαμβάνονταιπόψη στις πολιτικές προγραμματισμού των χρήσεων γης στα κράτη μέλη. Τα κράτη μέληποχρεούνται να επιδιώξουν την επίτευξη των στόχων της οδηγίας. Είναι με άλλα λόγιαποχρεωμένα να προχωρήσουν σε αποτροπή των σοβαρών ατυχημάτων και σε περιορισμό των συνεπειών για τον άνθρωπο και το περιβάλλον, με την εφαρμογή ελέγχων για τους τόπους εγκατάστασης των νέων μονάδων, με την τροποποίηση τωνφιστάμενων μονάδων και με το συνυπολογισμό των νέων εξελίξεων, όπως οι μεταφορικές διασυνδέσεις, οι τοποθεσίες που επισκέπτεται συχνά το κοινό και οι περιοχές κατοικίας κοντά στιςφιστάμενες μονάδες. Οι πολιτικές προγραμματισμού των χρήσεων γης πρέπει, μακροπρόθεσμα, να εξασφαλίσουν τη διατήρηση της απαιτούμενης απόστασης μεταξύ των επικίνδυνων μονάδων και των αντίστοιχων περιοχών κατοικίας. Τα κράτη μέλη πρέπει επίσης να καταβάλουν μέριμνα, ώστε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες διαδικασίες διαβουλεύσεων από όλες τις αρμόδιες αρχές και τα όργανα προγραμματισμού που είναιπεύθυνα για τη λήψη των σχετικών αποφάσεων. Η ενσωμάτωση της διάταξης αυτής μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί σημαντικό βήμα προόδου στην πορεία της διαδικασίας για τον περιορισμό του κινδύνου επέλευσης μεγάλων ατυχημάτων.

Εκείνο που προέχει επιπλέον, είναι η οπτική απεικόνιση των κινδύνων στους γεωγραφικούς χάρτες. Στο πλαίσιο της διαχείρισης των βιομηχανικών κινδύνων, οι χάρτες αυτοί μπορεί να δημιουργήσουν ένα είδος οπτικής και, ως εκ τούτου, άμεσης συνεννόησης όσον αφορά τουςποθετικούς κινδύνους επέλευσης σοβαρών ατυχημάτων και τις επιπτώσεις που θα έχουν στον άμεσο περίγυρό τους. Το γραφείο αντιμετώπισης των κινδύνων σοβαρών ατυχημάτων, το οποίο ιδρύθηκε από κοινού με το Κοινό Κέντρο Έρευνών της Επιτροπής, προχωρεί κατά

συνέπεια στη διαμόρφωση ενός συστήματος αναζήτησης πληροφοριών σχετικών με τις μονάδες τύπου Seveso (SPIRS). Αντικειμενικός στόχος του SPIRS είναι η κατάρτιση ενός χάρτη όλων των μονάδων Seveso στην Κοινότητα και η παροχήποστήριξης στα κράτη μέλη, στο πλαίσιο των συναφών με τη λήψη των αποφάσεών τους διαδικασιών διαχείρισης των επικρεμάμενων κινδύνων, με την παροχή ευέλικτων λειτουργικών εργαλείων ταξινόμησης του δυναμικού πρόκλησης κινδύνων από τις μονάδες αυτές.

(1) ΕΕ L 230 της 5.8.1982, σελ. 1.

(2) ΕΕ L 10 της 14.1.1997, σελ. 13.