ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0716/03

υποβολή: Rosa Migulez Ramos (PSE) προς την Επιτροπή

(11 Μαρτίου 2003)

Θέμα: Πετρελαιοφόρο Prestige: αυστηρότερος χαρακτηρισμός της οικολογικής ζημίας και θαλάσσιας ρύπανσης

Η καταστροφή του πετρελαιοφόρου Prestige απαιτεί συντριπτικές απαντήσεις για να μην επαναληφθούν ατυχήματα τέτοιας μορφής. Υπό την έννοια αυτή διάφορες οργανώσεις ζητούν να γίνει αυστηρότερος ο ποινικός χαρακτηρισμός της οικολογικής ζημίας και της θαλάσσιας ρύπανσης.

Ο ισπανικός Τύπος (Η φωνή της Γαλικίας της 4ης Φεβρουαρίου 2003, σελίδα 6) απηχεί τη συνεδρίαση των Υπουργών Δικαιοσύνης της Ισπανίας, Ιταλίας και Γαλλίας οι οποίοι συμφώνησαν ναποστηρίξουν τις πρωτοβουλίες του Συμβουλίου της ΕΕ και να ενισχύσουν την ποινική δίωξη των ενεχομένων στην ρύπανση των ευρωπαϊκών ακτών.

Ποιες πρωτοβουλίες θα αναλάβει η Επιτροπή σχετικά·

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(23 Απριλίου 2003)

Η Επιτροπή συμμερίζεται τον προβληματισμό του Αξιότιμου Μέλους σχετικά με κυρώσεις κατά της ρύπανσης των ευρωπαϊκών ακτών. Για τον λόγο αυτό πρότεινε στις 5 Μαρτίου 2003 πρόταση για οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη ρύπανση από πλοία και την εισαγωγή κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένων ποινικών κυρώσεων, για ατυχήματα ρύπανσης(1).

Στην πρόταση οδηγίας προβλέπεται ότι η θαλάσσια ρύπανση από πλοία συνιστά ποινικό αδίκημα εφόσον διαπράττεται εκ προθέσεως ή οφείλεται σε βαρεία αμέλεια, όπως άλλωστε προβλέπεται στην πρόταση της Επιτροπής για οδηγία σχετικά με τη προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου(2). Οι κυρώσεις θα εφαρμόζονται σε οποιονδήποτε -πλοίαρχο, πλοιοκτήτη, εφοπλιστή ή ναυλωτή του πλοίου και το νηογνώμονα- που διαπιστώθηκε ότι έχει προκαλέσει ή συνέβαλε στο να προκληθεί παράνομη ρύπανση εκ προθέσεως ή μέσω σοβαρής αμέλειας. Οι κυρώσεις είναι δυνατό, στις σοβαρότερες περιπτώσεις, να περιλαμβάνουν ποινή φυλάκισης.

Η πρόταση αποτελεί εξάλλου προσπάθεια εκ μέρους της Επιτροπής να σταματήσουν οι χιλιάδες εκ προθέσεως απορρίψεις αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου από πλοία στα ύδατα της Ευρώπης(3). Στην προτεινόμενη οδηγία προβλέπονται λεπτομερείς διατάξεις για την απόρριψη ρυπογόνων ουσιών, όπου περιλαμβάνονται το πετρέλαιο και οι χημικές ουσίες, και οποιαδήποτε παραβίαση των διατάξεων αυτών συνιστά παράνομη πράξη όσον αφορά τα ύδατα της Ένωσης. Επιπλέον, απαγορεύεται η ρύπανση της ανοικτής θάλασσας, ανεξαρτήτως της σημαίας του πλοίου.

Για να καταπολεμηθεί αποτελεσματικά το φαινόμενο της ρύπανσης από τα πλοία, ο προτεινόμενος μηχανισμός θα πρέπει ναποστηριχθεί από μέτρα εναρμόνισης των ποινικών κυρώσεων και βελτίωσης της δικαστικής συνεργασίας σύμφωνα με τον τίτλο VI της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θαποβάλει πολύ σύντομα πρόταση για απόφαση πλαίσιο με σκοπό να ενισχυθεί η ποινική νομοθεσία με την προσέγγιση των διατάξεων που έχουν καθοριστεί ήδη με νομοθετικές ή κανονιστικές διατάξεις στα κράτη μέλη όσον αφορά τα αδικήματα ρύπανσης από πλοία και για να διευκολυνθεί και να ενθαρρυνθεί η συνεργασία μεταξύ των δικαστικών αρχών για την αποθάρρυνση αυτών των παραβάσεων. Ειδικότερα, αυτές οι συμπληρωματικές διατάξεις αφορούν την εναρμόνιση του ελαχίστου επιπέδου των μέγιστων κυρώσεων, και τη δικαιοδοσία των δικαστηρίων, έρευνες στα πλαίσια ποινικής δίωξης στο κράτος λιμένα, κοινές ομάδες ερευνών, την κίνηση των διαδικασιών, τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, την κοινοποίηση των πληροφοριών, τον καθορισμό αρμοδίων για επαφές.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτές οι προτάσεις για οδηγίες και η απόφαση πλαίσιο θα καλύψουν σημαντικά κενά της κοινοτικής νομοθεσίας και θα προλειάνουν το έδαφος για να καθιερωθεί η φιλοσοφία τηςπεύθυνης ναυτιλίας στα ύδατα της Ένωσης και εκτός αυτών. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, που εγκρίθηκε προσφάτως, θα επικουρεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη για την καθιέρωση του συστημάτος πληροφοριών το οποίο απαιτείται ούτως ώστε να εφαρμοστεί αποτελεσματικά ο μηχανισμός αυτός.

(1) COM(2003)92 τελικό.

(2) ΕΕ C 180 της 26.6.2001 όπως τροποποιήθηκε από την ΕΕ C 20 E της 28.1.2003.

(3) 390 πετρελαιοκηλίδες στη Βαλτική Θάλασσα και 596 στη Βόρεια Θάλασσας το 2001, 1638 στη Μεσόγειο το 1999.