ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3261/01

υποβολή: Joke Swiebel (PSE) προς την Επιτροπή

(23 Νοεμβρίου 2001)

Θέμα: Κανονισμός (Ε Ε) 1347/2000 και δυνατότητα πολιτικού γάμου καιιοθεσίας από άτομα του ιδίου φύλου στην Ολλανδία

Την 1η Μαρτίου 2001, τέθηκε σε εφαρμογή ο κανονισμός (Ε Κ) 1347/2000(1) σχετικά με την διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε γαμικές διαφορές και διαφορές γονικής μέριμνας έναντι των κοινών τέκνων των συζύγων. Την 1η Απριλίου 2001, τέθηκε σε εφαρμογή στην Ολλανδία ο νόμος για την δυνατότητα πολιτικού γάμου ζευγαριών του ιδίου φύλου καθώς και ο νόμος περίιοθεσίας από άτομα του ιδίου φύλου.

Σε επιστολή της 15ης Μαΐου 2001, ο κ. Reichenbach, γενικός διευθυντής Προσωπικού και Διοικήσεως της Επιτροπής, δήλωσε ότι, κατά την εκτίμησή του, όλοι οι γάμοι που συνάπτονται σύμφωνα με το ολλανδικό αστικό δίκαιο πρέπει να αναγνωρισθούνπό το πρίσμα της εφαρμογής του κανονισμούπηρεσιακής καταστάσεως τωνπαλλήλων της Επιτροπής.

1. Είναι ορθό, σύμφωνα με την Επιτροπή, να επικαλείται ο κ. Reichenbach σχετικώς το άρθρο 1 α του κανονισμούπηρεσιακής καταστάσεως τωνπαλλήλων σύμφωνα με το οποίο οιπάλληλοι δικαιούνται να τύχουν ίσης μεταχείρισης, ασχέτως σεξουαλικής προτιμήσεως, και το άρθρο 9 του Ευρωπαϊκού Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων·

2. Φρονεί η Επιτροπή ότι, σύμφωνα με την ερμηνεία αυτή,πό τις έννοιες γάμος και σύζυγοι στον κανονισμό (Ε Κ) 1347/2000 πρέπει να εννοείται και ο γάμος μεταξύ δύο ατόμων του ιδίου φύλου που συνάπτεται κατ' εφαρμογή του ολλανδικού αστικού δικαίου·

3. Δεν φρονεί η Επιτροπή ότι, εάν επεδιώκετο να μείνει εκτός του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού η δυνατότητα σύναψης του ολλανδικού γάμου — για τον οποίο είχε ήδη αρχίσει να γίνεται λόγος όταν καταρτιζόταν ο κανονισμός — θα έπρεπε αυτό να έχει αναφερθεί ρητώς και συγκεκριμένα στον κανονισμό·

4. Φρονεί η Επιτροπή ότι καλύπτεται επίσης από τον κανονισμό (Ε Κ) 1347/2000 η γονική ευθύνη των έγγαμων ατόμων του ιδίου φύλου που, σύμφωνα με το ολλανδικό δίκαιο, ισχύει στην περίπτωση του συντρόφου του γονέως που συνδέεται με το παιδί με έννομη σχέση απογόνου·

5. Φρονεί η Επιτροπή ότι στις οδηγίες και κανονισμούς που αφορούν την ελεύθερη κυκλοφορία πολιτών της Ε.Ε. και άλλων ατόμων, όπως στον κανονισμό (ΕΟΚ)1612/68(2), ο όρος σύζυγος ισχύει και για τον σύζυγο ιδίου φύλου, όπως προβλέπεται στο ολλανδικό δίκαιο·

(1) ΕΕ L 160 της 30.6.2000, σελ. 19.

(2) ΕΕ L 257 της 19.10.1968, σελ. 2.

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(12 Μαρτίου 2002)

Όσον αφορά το συγκεκριμένο ζήτημα της αναγνώρισης των γάμων μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου που τελούνται στην Ολλανδία, σε συνάρτηση με την εφαρμογή του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης, παραπέμπουμε στην απάντηση της Επιτροπής στη γραπτή ερώτηση QE-P-2438/01 της κας Buitenweg(1). Σάυτή την απάντησή της, της 15ης Οκτωβρίου 2001, η Επιτροπή ανέφερε ότι είχε διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο θα ληφθείπόψη ο νόμος που τροποποιεί τον ολλανδικό αστικό κώδικα για να αναγνωρίζεται ο γάμος μεταξύ ατόμων του ιδίου φύλου. Μετά από διαβουλεύσεις εντός τωνπηρεσιών της, η Επιτροπή εξέδωσε τις εξής οδηγίες: ο γάμος ενόςπαλλήλου που αναγνωρίζεται βάσει του τροποποιημένου ολλανδικού αστικού κώδικα θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο όπως και κάθε άλλος γάμος αναγνωριζόμενος σε κράτος μέλος. Η θέση που εκφράζεται σε αυτή την απάντηση βασίζεται στο άρθρο 1α του Κανονισμού Υπηρεσιακής Κατάστασης, καθώς επίσης και στο άρθρο 9 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης· είναι ίδια με τη θέση που είχε λάβει ο γενικός διευθυντής του Προσωπικού και της Διοίκησης στην επιστολή του της 15ης Μαΐου 2001.

Όπως έχει επιβεβαιωθεί από την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου(2), η οποία μέχρι σήμερα έχει εξετάσει μόνο το ενδεχόμενο της εξομοίωσης των αγάμων συντρόφων με τους συζύγους, δενπάρχει καμία διάταξη του κοινοτικού δικαίου που να καθορίζει τις έννοιες του συζύγου ή του γάμου· κατά συνέπεια, όπως προαναφέρεται, το Δικαστήριο κατέληξε στην απόφαση ότι, όταν οι έννοιες αυτές εμφανίζονται σε νομοθετικά μέσα που πρόκειται να έχουν συνέπειες για την Κοινότητα στο σύνολό της, η ερμηνεία θα πρέπει να λαμβάνειπόψη την

κατάσταση που επικρατεί σε όλα τα κράτη μέλη, και όχι μόνο σε ένα κράτος μέλος. Επιπλέον, όταν πραγματοποιείται αναφορά στις κοινωνικές και νομικές εξελίξεις για ναποστηριχθεί μία δυναμική ερμηνεία τέτοιων εννοιών, το Δικαστήριο έχει δηλώσει ότι οι εξελίξεις αυτές θα πρέπει να έχουν διαπιστωθεί στο σύνολο της Κοινότητας. Επί τη βάση αυτής της επιχειρηματολογίας, το Δικαστήριο αποφάσισε στηνπόθεση Reed (βλ.ποσημείωση 2) ότι το άρθρο 10 του κανονισμού 1612/68 δεν θα μπορούσε να ερμηνευθεί έτσι ώστε να σημαίνει ότι ένα άτομο που είναι σύντροφος, στα πλαίσια σταθερής σχέσης, ενός εργαζομένουπηκόου ενός κράτους μέλους που απασχολείται στο έδαφος ενός άλλου κράτους μέλους, θα πρέπει, εφόσον πληρούνται ορισμένοι όροι, να εξομοιώνεται με τον/την σύζυγό του για τους σκοπούς αυτής της διάταξης.

Αυτών λεχθέντων, το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1347/2000 του Συμβουλίου περί της διεθνούς δικαιοδοσίας, αναγνώρισης και εκτέλεσης αποφάσεων σε γαμικές διαφορές και διαφορές γονικής μέριμνας έναντι των κοινών τέκνων των συζύγων. Στον κανονισμό αυτό καθορίζονται κανόνες σχετικά με τη δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση των αποφάσεων που αφορούν το διαζύγιο, τον επίσημο χωρισμό ή την ακύρωση του γάμου, καθώς επίσης και για ζητήματα γονικής μέριμνας για τα κοινά τέκνα των συζύγων, που αποφασίζονται στα πλαίσια των διαδικασιών που έχουν σχέση με αυτά τα γαμικά ζητήματα.

Ο ως άνω κανονισμός αποτελεί μέσο ιδιωτικού διεθνούς δικαίου. Όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ συζύγων, αποσκοπεί να καθορίσει κανόνες που αφορούν την δικαιοδοσία, και να επιτρέψει την αναγνώριση, σε ένα άλλο κράτος μέλος, ενός διαζυγίου, ενός χωρισμού ή μιας ακύρωσης γάμου που έχουν λάβει χώρα σε ένα άλλο κράτος μέλος σύμφωνα με τη νομοθεσία που είναι εφαρμοστέα στα πλαίσια του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου του. Παρόλο που δεν μπορεί να αποκλειστεί ότι ο κανονισμός αυτός θα ισχύει και για διαδικασίες που θα αφορούν το διαζύγιο μεταξύ συζύγων του ιδίου φύλου, αυτό δεν συνεπάγεται ότι τα δικαστήρια θα είναιποχρεωμένα να εκδώσουν ή να αναγνωρίσουν το διαζύγιο, ούτε να αναγνωρίσουν τον γάμο.

Ο προαναφερόμενος κανονισμός προβλέπει επίσης την εκτέλεση σε ένα κράτος μέλος μιας απόφασης που έχει ληφθεί σε ένα άλλο κράτος μέλος για ζητήματα γονικής μέριμνας. Επομένως, η γονική μέριμνα δεν μπορεί να αποδοθεί επί τη βάσει των διατάξεων αυτού του κανονισμού. Αντιθέτως, οι σχέσεις μεταξύ ενός/μιας συντρόφου και του παιδιού της/του συντρόφου του ιδίου φύλου, αποτελούν ζητήματα κατ' ουσίαν του οικογενειακού δικαίου και, επομένως, διέπονται από την εφαρμοστέα εθνική νομοθεσία.

Επίσης, το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου αναφέρεται στη νομοθεσία σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία και, ιδίως, στον κανονισμό 1612/68 ο οποίος, δυνάμει του άρθρου του αριθ. 10, δημιουργεί ένα δικαίωμα οικογενειακής συγκέντρωσης για τον σύζυγο ενός εργαζομένου ο οποίος έχει ασκήσει το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας του σε ένα άλλο κράτος μέλος. Σύμφωνα με την προαναφερόμενη νομολογία, η ολλανδική νομοθεσία, παρόλο που μπορεί να έχει συνέπειες στην ολλανδική επικράτεια, δεν μπορεί να οδηγήσει στην επέκταση της έννοιας του/της συζύγου κατά την έννοια του άρθρου 10 του κανονισμού 1612/68, ή να επιβάλει σε άλλα κράτη μέλη έναν ευρύτερο ορισμό της έννοιας του/της συζύγου.

(1) ΕΕ C 93 E της 18.4.2002, σελ. 131.

(2) Υπόθεση 59/85 Κάτω Χώρες κατά Reed (1986), Συλ. 1283, Γερμανία κατά Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2001)Συλ. 4319.