ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2518/02

υποβολή: Dorette Corbey (PSE)και Margrietus van den Berg (PSE) προς την Επιτροπή

(10 Σεπτεμβρίου 2002)

Θέμα: Γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί ως επισιτιστική βοήθεια σε αναπτυσσόμενες χώρες

Σύμφωνα με σχετικές πληροφορίες, ορισμένες αναπτυσσόμενες χώρες πιέσθηκαν προκειμένου να δεχθούν γενετικά τροποποιημένους οργανισμούςπό μορφή επισιτιστικής βοήθειας. Η Ζάμπια προτίθεται να αρνηθεί τα γενετικά τροποποιημένα μέρη της βοήθειας, ενώ το Ζιμπάμπουε δέχεται γενετικά τροποποιημένα προϊόντα μόνο εφόσον είναι αλεσμένα και η Μοζαμβίκη απαγορεύει οιαδήποτε μεταφορά γενετικά τροποποιημένουλικού.

1. Γνωρίζει η Επιτροπή περιπτώσεις στις οποίες συγκεκριμένες αναπτυσσόμενες χώρες αναγκάσθηκαν να δεχθούν γενετικά τροποποιημένη επισιτιστική βοήθεια και ως εκ τούτου δε μπόρεσαν να επιλέξουν μη τροποποιημένα γενετικά τρόφιμα·

2. Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή εάν τούτο αντιβαίνει προς το Πρωτόκολλο της Καρθαγένης σχετικά με τη βιολογική ασφάλεια·

3. Γνωρίζει η Επιτροπή περιπτώσεις στις οποίες αναπτυσσόμενες χώρες αντιμετώπισαν προβλήματα στον τομέα των εξαγωγών επειδή οι αγρότες είχαν χρησιμοποιήσει ένα μέρος από γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς ως σπόρο·

4. Συμμερίζεται η Επιτροπή την άποψη ότι οι δικαιούχες χώρες θα πρέπει να μπορούν να επιλέγουν επισιτιστική βοήθεια χωρίς γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς·

Απάντηση του κ. Nielson εξ ονόματος της Επιτροπής

(18 Οκτωβρίου 2002)

Η Επιτροπή δεν γνωρίζει καμία περίπτωση στην οποία οι αναπτυσσόμενες χώρες να αναγκάστηκαν να δεχθούν γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς (ΓΤΟ)πό μορφή επισιτιστικής βοήθειας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες της, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ορισμένες χώρες αρνήθηκαν ΓΤΟ, οι χορηγοί επισιτιστικής βοήθειας συμμορφώθηκαν με το αίτημά τους στο μέτρο του δυνατού και αναζήτησαν εναλλακτικά προϊόντα που δεν περιλαμβάνουν ΓΤΟ. Ωστόσο, στην περίπτωση της Νότιας Αφρικής, δεδομένου του ύψους των αναγκών σε επισιτιστική βοήθεια, καθώς και της απαιτούμενηςλικοτεχνικήςποστήριξης και του κόστους, δενπάρχουν αρκετά κεφάλαια για την πλήρη αντικατάσταση της αμερικανικής επισιτιστικής βοήθειας. Προς το παρόν, η Ζάμπια αρνείται τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα για επισιτιστική βοήθεια, ενώ η Μοζαμβίκη και η Ζιμπάμπουε τα δέχονται, αρκεί να είναι αλεσμένα. Η Μοζαμβίκη επιτρέπει τη διέλευση από το έδαφός της επισιτιστικής βοήθειας με γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς,πό την προϋπόθεση να γίνεται σε σφραγισμένα εμπορευματοκιβώτια.

Το πρωτόκολλο της Καρθαγένης εφαρμόζει διαδικασία χορήγησης αδείας κατόπιν ενημέρωσης (Advanced Informed Agreement) στις εξαγωγές γενετικά τροποποιημένων οργανισμών που προορίζονται για σκόπιμη εισαγωγή στο περιβάλλον. Η περίπτωση της επισιτιστικής βοήθειας δεν εμπίπτει σ' αυτή τη διαδικασία. Το άρθρο 11 παράγραφος 4 του πρωτοκόλλου επιτρέπει στα μέρη να λαμβάνουν αποφάσεις για την εισαγωγή ΓΤΟ ως τρόφιμα ή τροφές ή για περαιτέρω επεξεργασία (ΓΤΟ-ΤΤΕ) στο πλαίσιο της εθνικής νομοθεσίας τους και συναφείς με τους στόχους του πρωτοκόλλου. Όσον αφορά τις εξαγωγές ΓΤΟ-ΤΤΕ, το πρωτόκολλο (άρθρο 18) προβλέπει ότι πρέπει να συνοδεύονται από έγγραφα τα οποία να αναφέρουν ότι το προϊόν είναι δυνατόν να περιέχει ΓΤΟ. Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 6, οι αναπτυσσόμενες χώρες χωρίς εθνική νομοθεσία μπορούν να δηλώσουν ότι η απόφασή τους σχετικά με την πρώτη εισαγωγή ΓΤΟ-ΤΤΕ θα ληφθεί σύμφωνα με αξιολόγηση του κινδύνου και εντός 270 ημερών. Επομένως, η επιβολή επισιτιστικής βοήθειας με ΓΤΟ θα στερούσε από τα μέρη το προνόμιο που έχουν βάσει του άρθρου 11 και θα καταστρατηγούσε τις διατάξεις του πρωτοκόλλου. Ωστόσο,πενθυμίζεται ότι: 1) οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουνπογράψει το πρωτόκολλο και 2) το πρωτόκολλο δεν έχει ακόμη αρχίσει να ισχύει και, επί του παρόντος, τα μέρη έχουν απλώς τηνποχρέωση (καλή τη πίστει) να μην ενεργούν με τρόπο που αντιβαίνει προς τους στόχους του πρωτοκόλλου.

Η Επιτροπή δεν γνωρίζει περιπτώσεις στις οποίες ορισμένες αναπτυσσόμενες χώρες είχαν προβλήματα κατά την εξαγωγή αραβοσίτου στην Κοινότητα λόγω του ότι περιείχε ΓΤΟ. Οι εν λόγω χώρες ίσως να αντιμετώπισαν προβλήματα μόνο εάν θέλησαν να εξαγάγουν ποικιλίες ΓΤΟ η εμπορία των οποίων απαγορεύεται στην Κοινότητα. Όσον αφορά τη Νότια Αφρική, σημειώνεται ότι οι τρέχουσες εξαγωγές αραβοσίτου και προϊόντων αραβοσίτου στην Κοινότητα είναι αμελητέες.

Η Επιτροπή συμφωνεί απόλυτα ότι οι δικαιούχες χώρες πρέπει να μπορούν να επιλέγουν ελεύθερα και κατόπιν ενημέρωσης προϊόντα με ή χωρίς ΓΤΟ.