ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2427/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(26 Αυγούστου 2002)

Θέμα: Προώθηση της διάθεσης φαρμάκου για την μυκητίαση νυχιών μέσω διαφήμισης δια της οποίας ασκείται πίεση στους οικογενειακούς γιατρούς να συνταγογράψουν το εν λόγω φάρμακο

1. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι η φαρμακευτική εταιρεία Novartis προσπαθεί να αυξήσει την διάθεση του προϊόντος της Lamisil με τηλεοπτική διαφήμιση μέσω της οποίας δημιουργείται ανησυχία τους ακροατές σχετικά με τις λευκές και κίτρινες κηλίδες στα νύχια τους και οι θεατές καλούνται, χωρίς να έχει γίνει μνεία ονόματος μάρκας, να ζητήσουν από τους οικογενειακούς τους γιατρούς να τους συνταγογράψουν φάρμακο εναντίον της μυκητίασης των νυχιών το οποίο κυκλοφορεί μόνον αυτή η εταιρεία·

2. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι αυτή η διαφημιστική εκστρατεία έχει ως αποτέλεσμα να στρέφεται μεγάλος αριθμός ατόμων προς τους οικογενειακούς γιατρούς, ακόμα και σε περιπτώσεις όπου δενπάρχει κανένας σοβαρός λόγος, και να ακολουθεί επί τρεις μήνες αυστηρή θεραπεία που έχει, ενδεχομένως, παρενέργειες όπως αγχώδεις καταστάσεις, διαταραχές στομάχου και εντέρων, απώλεια του αισθήματος όσφρησης και γεύσης καθώς και φλεγμονές του ήπατος·

3. Είναι αποδεκτό φαρμακευτική εταιρεία να αποκτά, μέσω έμμεσης διαφήμισης, εντός σύντομου χρονικού διαστήματος 10 000 επιπλέον καταναλωτές για τα δικά της προϊόντα, γεγονός που συνεπάγεται επιπρόσθετη εργασία για τους οικογενειακούς γιατρούς, επιπλέον δαπάνες για την αποζημίωση ιατρικών εξόδων και είναι εις βάρος τηςγείας των πιθανών καταναλωτών των προϊόντων της·

4. Προβαίνει άραγε αυτή η πολυεθνική εταιρεία σε παρόμοιες εκστρατείες και σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ· Πως αντιμετωπίστηκαν τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν εκεί·

5. Είναι δυνατόν να ληφθούν μέτρα σε επίπεδο ΕΕ για να καταπολεμηθεί το είδος ενεργειών που αναφέρεται στις παραγράφους 1 και 2 από φαρμακευτικές εταιρείες· Εάν όχι, ποια μέτρα ελλείπουν προκειμένου αυτό να είναι δυνατόν·

6. Σχεδιάζει άραγε η Επιτροπή τη λήψη μέτρων για να παρεμποδισθούν τέτοιες εκστρατείες αναζήτησης πελατών στο μέλλον·

7. Εάν όχι, κρίνετε άραγε ότι η απαγόρευσή τους αποτελεί μόνο θέμα εσωτερικού δικαίου· Για ποιο λόγο·

Απάντηση του κ. Liikanen εξ ονόματος της Επιτροπής

(1 Οκτωβρίου 2002)

Ο γενικός στόχος της πολιτικής είναι να μην μεγιστοποιηθεί η κατανάλωση φαρμακευτικών προϊόντων αλλά να διασφαλιστεί η ορθολογική τους χρήση. Αυτό σημαίνει ότι η απευθυνόμενη στο ευρύ κοινό διαφήμιση φαρμάκων ενδέχεται να έχει επιπτώσεις στη δημόσιαγεία, σε περίπτωση που θα ήτανπερβολική ή απερίσκεπτη.

Για τους λόγους αυτούς η κοινοτική νομοθεσία θεσπίζει αυστηρές διατάξεις για τη διαφήμιση φαρμακευτικών προϊόντων που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση στον Τίτλο VIII της οδηγίας 2001/83/ΕΚ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 6ης Νοεμβρίου 2001 περί κοινοτικού κωδικός για τα φάρμακα που προορίζονται για ανθρώπινη χρήση(1). Αυτές ορίζουν, π.χ. ότι όλες οι διαφημίσεις θα πρέπει να προάγουν την ορθολογική χρήση του φαρμάκου. Για ορισμένες κατηγορίες φαρμακευτικών προϊόντων απαγορεύεται κάθε διαφήμιση προς το ευρύ κοινό, ιδίως για φάρμακα που διατίθενται μόνο βάσει ιατρικής συνταγής. Επιπλέον, τα κράτη μέλη δικαιούνται να απαγορεύουν τη διαφήμιση για άλλες κατηγορίες φαρμάκων, όπως εκείνα για τα οποία προβλέπεται επιστροφή του κόστους αγοράς τους από ασφαλιστικούς φορείς.

Οι διατάξεις έχουν θεσπιστεί ήδη προ δεκαετίας περίπου και έχει αποδειχθεί ότι αποτελούν μια σημαντική βάση για τον αποτελεσματικό έλεγχο των διαφημιστικών δραστηριοτήτων της φαρμακευτικής βιομηχανίας. Είναι λοιπόν σημαντικό να διασφαλισθεί ότι οι νομοθετικές διατάξεις εφαρμόζονται όντως και στην πράξη.

Το καθήκον αυτό ανήκει στην αρμοδιότητα των εθνικών αρχών. Ανεξάρτητα του κατά πόσον το φαρμακευτικό προϊόν έχει λάβει άδεια εμπορίας από ένα κράτος μέλος ή από την Επιτροπή, η διαφήμισή του πρέπει να ελέγχεται και, όπου χρειάζεται να περιορίζεται ή και να απαγορεύεται από τις εθνικές αρχές.

Η Επιτροπή είναι πλήρως ενήμερη ως προς την δυνητική σύγκρουση μεταξύ των στόχων της δημόσιαςγείας και των εμπορικών συμφερόντων της φαρμακευτικής βιομηχανίας, αλλά όμως, ως συνέπεια του καταμερισμού αρμοδιοτήτων, η Επιτροπή συνήθως δεν ενημερώνεται ως προς συγκεκριμένες διαφημιστικές εκστρατείες στα κράτη μέλη. Αυτό ισχύει επίσης και για τη διαφημιστική εκστρατεία της Novartis για το Lamisil.

(1) ΕΕ L 311 της 28.11.2001.