ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2383/99

υποβολή: Bart Staes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(16 Δεκεμβρίου 1999)

Θέμα: Κανονισμός σχετικά με τιςποχρεώσεις αποκλειστικής προμήθειας

Νέος ευρωπαϊκός κανονισμός καθιστά αδύνατες τιςποχρεώσεις αποκλειστικής προμήθειας για προϊόντα καιπηρεσίες εάν οι προμηθευτές του τομέα κατέχουν τμήμα της αγοράς μεγαλύτερο του 30 %. Με τον προτεινόμενο κανονισμόπάρχει ο κίνδυνος να καταστούν οι συμβάσεις αποκλειστικής προμήθειας ο γενικός κανόνας για όλα τα προϊόντα. Λίγοι μόνο προμηθευτές κατέχουν μερίδιο της αγοράς μεγαλύτερο του 30 %. Τοιουτοτρόπως στο μέλλον, οι ιδιοκτήτες καφενείων θα έχουν αναγκαστικά έναν μόνον προμηθευτή όχι μόνον για τα ποτά αλλά και για όλα τα άλλα αγαθά καιπηρεσίες που χρειάζονται.

1. Σε ποια οικονομικά επιχειρήματα στηρίζεται η προαναφερθείσα πρόταση κανονισμού; Ποια αιτιολογία παρουσίασε η Επιτροπή για να εκδώσει τέτοιον κανονισμό;

2. Διαθέτει η Επιτροπή (λεπτομερή) συνοπτικό πίνακα για τιςποχρεώσεις αποκλειστικής προμήθειας στα 15 κράτη μέλη της Ε.Ε.; Εάν ναι, για ποιες συμβάσεις αποκλειστικότητας πρόκειται και για ποια τμήματα της αγοράς ( σε ποσοστά); Εάν όχι, δενπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργήσει ο κανονισμός το αντίθετο αποτέλεσμα δεδομένου ότι εφαρμόζεται τοψηλό όριο του 30 %;

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(6 Ιανουαρίου 2000)

Η ερώτηση του Αξιότιμου Μέλους αναφέρεται στο σχέδιο κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία της Επιτροπής που δημοσιεύτηκε μαζί με το σχέδιο κατευθυντηρίων γραμμών(1). Αυτά τα προπαρασκευαστικά κείμενα αποτελούν το τελικό στάδιο της διαδικασίας αναθεώρησης και μεταρρύθμισης της κοινοτικής πολιτικής ανταγωνισμού στον τομέα των κάθετων συμφωνιών.

Το πρώτο βήμα ήταν η δημοσίευση ενός πράσινου βιβλίου(2), ακολούθησε διαβούλευση όλων των ενδιαφερομένων μερών, και τέλος δημοσιεύθηκε σχετική ανακοίνωση της Επιτροπής(3). Στα έγγραφα αυτά παρουσιάζονται αναλυτικά οι λόγοι της αναθεώρησης και της μεταρρύθμισης.

Επιγραμματικά, η μελλοντική πολιτική που προτείνεται συνεπάγεται τη μετάβαση σε μια πιο οικονομική προσέγγιση. Η πολιτική αυτή έχει ευρείαποστήριξη και είναι απαραίτητη λόγω πολυάριθμων διαρθρωτικών αδυναμιών των παρόντων κανονισμών απαλλαγής κατά κατηγορία, συμπεριλαμβανομένων και των κανόνων για ορισμένες συμφωνίες προμήθειας ζύθου. Οι τρειςπάρχοντες κανονισμοί απαλλαγής κατά κατηγορία που αφορούν την αποκλειστική διανομή, την αποκλειστική προμήθεια και τις συμφωνίες δικαιόχρησης, έγιναν τα τελευταία χρόνια αντικείμενο έντονων κριτικών, σύμφωνα με τις οποίες το πεδίο εφαρμογής τους ήτανπερβολικά περιορισμένο, η προσέγγισή τους αδικαιολόγητα προσηλωμένη στους τύπους και επειδή επέβαλλαν στη βιομηχανία ασφικτικά αυστηρούς κανόνες που δεν συμβάδιζαν με την εξέλιξη των μεθόδων παραγωγής και διανομής. Επιπλέον, στις περιπτώσεις που οι επιχειρήσεις έχουν ισχύ στην αγορά, οι κάθετοι περιορισμοί μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς που αποβλέπουν τόσο στην προώθηση όσο και στον περιορισμό του ανταγωνισμού, παραδείγματος χάρη για τον αποκλεισμό της αγοράς.

Η νέα πολιτική που προτείνεται θα απλοποιήσει αισθητά τους κανόνες που ισχύουν για τους κάθετους περιορισμούς και θα μειώσει τον όγκο των κανονιστικών ρυθμίσεων, δεδομένου ότι θα δώσει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις που δεν έχουν σημαντική ισχύ στην αγορά (και οι περισσότερες επιχειρήσεις δεν διαθέτουν σημαντική ισχύ στην αγορά) να επωφεληθούν από ένα πλαίσιο ασφάλειας δικαίου και ελευθερίας εντός του οποίου δεν θα χρειάζεται πλέον να αξιολογούν το συμβιβάσιμο των συμφωνιών που συνάπτουν με τους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού. Σύμφωνα με τη νέα προσέγγιση, ο προτεινόμενος κανονισμός απαλλαγής κατά κατηγορία καλύπτει, μέχρι ενός μεριδίου αγοράς που προτείνεται να οριστεί σε 30 %, όλους τους κάθετους περιορισμούς που αφορούν τόσο τα ενδιάμεσα όσο και τα τελικά αγαθά, καθώς και τιςπηρεσίες, εκτός από ορισμένους ιδιαίτερα σοβαρούς περιορισμούς και όρους. Παραδείγματος χάρη, όσον αφορά τις συμβάσεις παράδοσης ζύθου στις οποίες αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος, δεν αναμένεται εν γένει ότι ένας παραγωγός ζύθου με μερίδιο αγοράς χαμηλότερο του 30 %, θα είναι σε θέση μόνος του να αποκλείσει από την αγορά τους ανταγωνιστές του επιβάλλοντας μιαποχρέωση μη άσκησης ανταγωνισμού στα μπαρ που εφοδιάζει με τα προϊόντα του.

Οι εταιρείες με μερίδιο αγοράς άνω του 30 % δεν θα επωφελούνται από αυτό το ευεργέτημα. Εντούτοις, οι κάθετες συμφωνίες που συνάπτουν δεν θα θεωρούνται παράνομες, αλλά θα πρέπει να αξιολογούνται ατομικά βάσει του άρθρου 81 (πρώην άρθρο 85) της συνθήκης ΕΚ. Οι κατευθυντήριες γραμμές σκοπό έχουν να βοηθήσουν τις επιχειρήσεις να πραγματοποιούν την αξιολόγηση αυτή, αυξάνοντας έτσι την αποτελεσματικότητα των κανόνων ανταγωνισμού.

Όσον αφορά τιςποχρεώσεις μη άσκησης ανταγωνισμού, δεν είναι εφικτό να δοθεί μια επισκόπηση όλων αυτών τωνποχρεώσεων στην Κοινότητα, δεδομένου ότι θα αφορούσε χιλιάδες συμφωνίες σε πολυάριθμους τομείς. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι οιποχρεώσεις μη άσκησης ανταγωνισμού θα αποτελέσουν τον κανόνα, και τούτο για πολλούς λόγους.

Πρώτον, ο νέος κανονισμός απαλλαγής κατά κατηγορία προβλέπει τη μείωση της απαλλασσόμενης διάρκειας τωνποχρεώσεων μη άσκησης ανταγωνισμού σε 5 χρόνια, ενώπό το παρόν καθεστώς, σε τομείς όπως ο ζύθος, οι διανομείς μπορεί να δεσμεύονται για διάστημα μέχρι και 10 ετών, ή ακόμη και για απεριόριστο χρονικό διάστημα. Αυτό θα επιτρέψει στους διανομείς να ασκήσουν πίεση στους προμηθευτές τους με την απειλή να αλλάξουν προμηθευτή. Αυτό είναι πολύ πιο αποτελεσματικό από τη λεπτομερή ρύθμιση των δικαιωμάτων και τωνποχρεώσεων των συμβαλλομένων μερών.

Δεύτερον, όπως επισημάνθηκε ανωτέρω, αντίθετα με τις παρούσες ρυθμίσεις, η μελλοντική απαλλαγή κατά κατηγορία δεν θα καλύπτει επιχειρήσεις με μερίδιο αγοράςψηλότερο του 30 %.

Τρίτον, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις καλύπτουν για πρώτη φορά ενώσεις μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) λιανικής πώλησης, πράγμα που θα επιτρέψει σε αυτές τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις να ενισχύσουν τη θέση τους έναντι των προμηθευτών τους και να ανταγωνίζονται αποτελεσματικότερα τους μεγάλους ολοκληρωμένους ομίλους διανομής.

Τέταρτον, το νέο νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει ένα μηχανισμό ανάκλησης ο οποίος θα επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές ανταγωνισμού να παρεμβαίνουν ακόμη και αν το μερίδιο αγοράς είναι χαμηλότερο από το όριο του 30 %, εάν οι κάθετοι περιορισμοί έχουν αντιανταγωνιστικές επιπτώσεις.

Στόχος της Επιτροπής είναι η εγκαθίδρυση μια πολιτικής ανταγωνισμού που στηρίζεται σε καθαρά οικονομικά κριτήρια και επικεντρώνεται στην ανάλυση των αποτελεσμάτων των κάθετων συμφωνιών στην αγορά. Η Επιτροπή δεν έχει την πρόθεση να ρυθμίσει, μέσω των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού, τις συμβατικές σχέσεις μεταξύ των μερών για να αποκαταστήσει την ισορροπία μεταξύ των αντίστοιχων διαπραγματευτικών τους θέσεων. Οι κανόνες για τον έλεγχο των συμπράξεων έχουν θεσπιστεί για να προστατεύεται ο ανταγωνισμός και να διασφαλίζεται ότι τα αποτελέσματα των κάθετων περιορισμών δεν είναι επιζήμια για τον ανταγωνισμό στις αγορές, ιδίως όταν οι προμηθευτές έχουν σημαντική ισχύ στην αγορά. Αυτή η νέα πολιτική θα είναι επωφελής και για τις ΜΜΕ.

(1) ΕΕ C 270 της 24.9.1999.

(2) Πράσινο βιβλίο για τους κάθετους περιορισμούς στην πολιτική ανταγωνισμού της ΕΕ, COM(96)721 τελικό.

(3) Ανακοίνωση για την εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού στους κάθετους περιορισμούς, (COM(98)544).