ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2533/96 υποβολή: Amedeo Amadeo (NI) προς την Επιτροπή (8 Οκτωβρίου 1996)

Θέμα: Τηλεπικοινωνίες και ανταγωνισμός

Οι επικοινωνίες αποτελούν στρατηγικό τομέα μεγάλης σημασίας για την ΕΕ. Η ελευθέρωση που πραγματοποιείται στον τομέα αυτό ώθησε τους οικονομικούς παράγοντες να παρουσιάσουν νέες υπηρεσίες και να μειώσουν τις τιμές. Η καθιέρωση του ανταγωνισμού στις αγορές των τηλεπικοινωνιών ευνοεί τόσο τους παράγοντες όσο και τους καταναλωτές και είναι ζωτικής σημασίας για τη μετάβαση προς την κοινωνία της πληροφορίας να εξασφαλιστεί η επιβίωσή μας σε μια όλο και ανταγωνιστικότερη και συνολικότερη αγορά. Στο πλαίσιο αυτό η πολιτιστική διαφορά και οι ίσοι όροι πρόσβασης στις νέες υπηρεσίες αποτελούν θεμελιώδεις στόχους.

Με ποιό τρόπο προτίθεται η Επιτροπή να επαγρυπνήσει ώστε τα νομικά εμπόδια που θα καταργηθούν δεν θα αντικατασταθούν από συμφωνίες ή πρακτικές ισοδυνάμου αποτελέσματος, όπως οι συγκεντρώσεις αντίθετες στον ανταγωνισμό, οι συμφωνίες κατανομής των αγορών, η καταχρηστική συμπεριφορά επιχειρήσεων που ήδη υπάρχουν στην αγορά έναντι των νέων ανταγωνιστών (π.χ. με την άρνηση της ελεύθερης πρόσβασης σε ουσιαστικές υπηρεσίες) ή παράνομες κρατικές ενισχύσεις;

Απάντηση του κ. Van Miert εξ ονόματος της Επιτροπής (29 Νοεμβρίου 1996)

Η Επιτροπή γνωρίζει πολύ καλά ότι οι ενέργειες στις οποίες προέβη κατά τα τελευταία χρόνια για τη θέσπιση καθεστώτος ελεύθερου ανταγωνισμού στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και οι οποίες προβλέπεται να επιστεφθούν το 1998 με την πλήρη απελευθέρωση του εν λόγω τομέα θα ήταν μάταιες αν τα προβλεπόμενα από τον νόμο μονοπώλια του παρελθόντος αντικαθίσταντο από συμφωνίες αντιβαίνουσες στον ανταγωνισμό και από άλλες πρακτικές, όπως ο καταμερισμός των αγορών με βάση τα εθνικά σύνορα και η αθέμιτη διαμόρφωση των τιμών από επιχειρήσεις κατέχουσες δεσπόζουσα θέση.

Σε ό,τι αφορά τις τρεις πιθανές περιπτώσεις υπονόμευσης του ανταγωνισμού τις οποίες μνημονεύει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου (συγκεντρώσεις, περιστολή του ανταγωνισμού μέσω συμφωνιών που τον αντιστρατεύονται και καταχρήσεων δεσπόζουσας θέσης και, τέλος, παράνομες κρατικές ενισχύσεις), η Επιτροπή εφαρμόζει τους σχετικούς κανόνες στον τομέα των τηλεπικοινωνιών όπως ακριβώς το πράττει και για τους άλλους τομείς. Παρόλα αυτά, είναι σαφές ότι η Επιτροπή οφείλει να λάβει υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου τομέα, ο οποίος, ακόμη και μετά την προβλεπόμενη για το 1998 πλήρη απελευθέρωση, θα εξακολουθήσει να χαρακτηρίζεται από τη δεσπόζουσα θέση που θα κατέχουν οι νεοεμφανισθείσες επιχειρήσεις τηλεπικοινωνιών.

Παραδείγματος χάρη, στις πρόσφατες αποφάσεις της για την έγκριση των στρατηγικών συμμαχιών μεταξύ της Deutsche Telekom (DT), της France Tιlιcom (FT) και της αμερικανικής επιχείρησης τηλεπικοινωνιών Sprint, η Επιτροπή επέβαλε αυστηρότατους όρους, προκειμένου ιδίως να εξασφαλισθεί ότι οι κοινοτικές μητρικές επιχειρήσεις δεν θα μεροληπτούν με οιονδήποτε τρόπο προς όφελος των νέων αυτών θυγατρικών επιχειρήσεων και εις βάρος των ανταγωνιστών αυτών των τελευταίων, οι οποίοι εξακολουθούν να εξαρτώνται από τις DT και FT για τη βασική υποδομή των τηλεπικοινωνιακών τους δικτύων και υπηρεσιών ((Αποφάσεις της Επιτροπής της 17ης Ιουλίου 1996 σχετικά με τη διαδικασία βάσει του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΚ και του άρθρου 53 της συμφωνίας για τον ΕΟΧ (υποθέσεις αριθ. IV/35.337-ATLAS και IV/35.617-Phoenix/GlobalOne), ΕΕ αριθ. L 239 της 19ης Σεπτεμβρίου 1996, σ. 23-78. )). Η ίδια στρατηγική θα ακολουθηθεί σε σχέση και με τις υπόλοιπες στρατηγικές συμμαχίες νεοεμφανιζόμενων επιχειρήσεων τηλεπικοινωνιών, τις οποίες η Επιτροπή εξετάζει αυτή τη στιγμή υπό το πρίσμα του άρθρου 85 της συνθήκης ΕΚ.

Προκειμένου περί των καταχρηστικών πρακτικών επιχειρήσεων που κατέχουν δεσπόζουσα θέση, όπως είναι υπό ορισμένες περιστάσεις η άρνηση της παραχώρησης σε ανταγωνιστές πρόσβασης σε βασικές υποδομές, με αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η ανάπτυξη ανταγωνισμού σε εκείνες ακριβώς τις αγορές στις οποίες η Επιτροπή ενήργησε για την κατάργηση των μονοπωλίων κάνοντας χρήση των εξουσιών της, η διεξοδική εξέτασή τους υπό το πρίσμα του άρθρου 86 πρόκειται να ενταθεί και θα εφαρμοσθούν τα κατάλληλα κατασταλτικά μέτρα σε περιπτώσεις εξόφθαλμων καταχρήσεων. Λόγω της πιθανής κλίμακας των σχετικών προβλημάτων, έχει κεφαλαιώδη σημασία η εφαρμογή των εθνικών και των κοινοτικών κανόνων περί ανταγωνισμού από τα εθνικά δικαστήρια και τις αρχές που είναι αρμόδιες για τον ανταγωνισμό.

Η πρόσβαση σε υποδομές που είναι απαραίτητες για την παροχή τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, όπως είναι η διασύνδεση με το δημόσιο τηλεπικοινωνιακό δίκτυο μεταγωγής, είναι ένα από τα σπουδαιότερα ζητήματα που επηρεάζουν την ανάπτυξη του συγκεκριμένου τομέα. Η πρόσβαση αυτή έχει ζωτική σημασία για τη δυνατότητα των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην αγορά να δρέψουν τα οφέλη της απελευθέρωσης.

Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 περί συγχωνεύσεων ((ΕΕ αριθ. L 395, 30.12.1989. )), η Επιτροπή εξετάζει τις συγχωνεύσεις και τις κοινές επιχειρήσεις συγκέντρωσης. Από το 1990, οπότε ετέθη σε ισχύ ο εν λόγω κανονισμός, έχει εξετασθεί με γνώμονα τις διατάξεις του μια σειρά υποθέσεων σχετικών με τις τηλεπικοινωνίες, τον τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό και συναφείς κλάδους (π.χ. καλωδιακή τηλεόραση). Ως παραδείγματα τέτοιων υποθέσεων μπορεί να αναφέρει κανείς την κοινή επιχείρηση που συνέστησαν στην Ιταλία οι Siemens και Italtel στον κλάδο του τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού, καθώς και την πράξη της MSG στη Γερμανία για την παροχή υπηρεσιών στον χώρο των μέσων μαζικής ενημέρωσης, και ειδικότερα στον χώρο της συνδρομητικής τηλεόρασης. Αμφότερες οι υποθέσεις αυτές υπεβλήθησαν σε ενδελεχή έρευνα, και μάλιστα η δεύτερη από αυτές απαγορεύτηκε. Σε υποθέσεις στις οποίες εμπλέκονται νεοεμφανιζόμενες επιχειρήσεις τηλεπικοινωνιών, η διατήρηση δεσπόζουσας θέσης θα αποτελεί καθοριστικό κριτήριο κάθε φορά που εξετάζεται κατά πόσον δεδομένη συγκέντρωση οδηγεί στην ενίσχυση δεσπόζουσας θέσης, όπως επιτάσσουν οι κανόνες που διέπουν τον έλεγχο των συγχωνεύσεων.