ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2265/97 υποβολή: Amedeo Amadeo (NI) προς την Επιτροπή (2 Iουλίου 1997)

Θέμα: Προτίμηση για τις συσκευασίες που μπορούν να ξαναχρησιμοποιηθούν, από τις νομοθεσίες των κρατών μελών

Τα νομοθετικά μέτρα για τη μετατροπή σε εσωτερικό δίκαιο της οδηγίας περί συσκευασιών 94/62/ΕΚ ((ΕΕ L 365 της 31.12.1994, σελ. 10. )) τα οποία κοινοποιήθηκαν από ορισμένα κράτη μέλη προβλέπουν την προτίμηση για τις συσκευασίες που μπορούν να ξαναχρησιμοποιηθούν έναντι των ανακυκλώσιμων συσκευασιών.

Η προτίμηση αυτή φαίνεται εντελώς αδικαιολόγητη από την άποψη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, πέραν του γεγονότος ότι είναι αντίθετη προς το περιεχόμενο της οδηγίας για τις συσκευασίες και, προπαντός, προς τις αρχές του άρθρου 30 της Συνθήκης ΕΚ σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων.

Τα ανωτέρω μέτρα αποτελούν λοιπόν για την ενιαία αγορά επικίνδυνη απειλή. Ζητείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βάσει του ελεγκτικού ρόλου της, να παρεμποδίσει τις αναπόφευκτες στρεβλώσεις της αγοράς τις οποίες θα έχουν ως συνέπεια τα μέτρα αυτά.

Αντιθέτως, φαίνεται ότι σήμερα η Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο ενός συμβιβασμού με τις γερμανικές αρχές με την αναγνώριση πραγματικής προτίμησης στην επαναχρησιμοποίηση, με ειδικές εξαιρέσεις μόνο για τις συσκευασίες μεταλλικών νερών και κρασιού. Για τις άλλες συσκευασίες φαίνεται ότι προβλέπεται μόνο μια χιλιομετρική εξαίρεση πέραν μιας ορισμένης απόστασης από το αναφερόμενο κέντρο.

Μια συμβιβαστική λύση αυτού του είδους θα δημιουργούσε σειρά ολόκληρη σοβαρών προβλημάτων: τεμαχισμός της αγοράς 7 φραγμοί στις ελεύθερες συναλλαγές 7 περιορισμούς στον ανταγωνισμό 7 επιβολή ορίων στην καινοτομία 7 έλλειψη ελαστικότητας 7 κανονιστική αβεβαιότητα 7 στέρηση της οδηγίας 94/62/ΕΚ από κάθε περιεχόμενο 7 μείζονες περιβαλλοντικές επιπτώσεις 7 αύξηση, ειδικά για τις επιχειρήσεις μεταποίησης τροφίμων, του κόστους μεταφοράς και διανομής, με συνέπεια αύξηση της τιμής καταναλωτή, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι δυσβάστακτες επενδύσεις που απαιτούνται για την αναπροσαρμογή των εγκαταστάσεων συσκευασίας.

Απάντηση της κας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής (4 Σεπτεμβρίου 1997)

Όπως αναφέρει το Αξιότιμο Μέλος, η Επιτροπή εξετάζει κατά πόσον η γερμανική νομοθεσία περί συσκευασιών είναι σύμφωνη με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Παράλληλα με τις διαδικασίες παράβασης, η Επιτροπή ήλθε επίσης σε άμεση επαφή με τις γερμανικές αρχές, προκειμένου να ερευνήσει τρόπους υπέρβασης των προβλημάτων που άπτονται της μη συμμόρφωσης. Το Αξιότιμο Μέλος μπορεί να είναι βέβαιο ότι η Επιτροπή εξετάζει πολύ προσεκτικά τυχόν προβλήματα που σχετίζονται με τους κανόνες της εσωτερικής αγοράς.

Ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα των εν λόγω επαφών, αξίζει να σημειωθεί ότι, αν και η οδηγία 94/62/ΕΚ για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας αποσκοπεί, κατά πρώτη προτεραιότητα, στην πρόληψη της παραγωγής συσκευασιών, δεν υποχρεώνει τα κράτη μέλη να δώσουν προτίμηση στην επαναχρησιμοποίηση των συσκευασιών. Από την άλλη πλευρά, δεν εμποδίζει, βεβαίως, τα κράτη μέλη να το πράξουν με δική τους πρωτοβουλία, εφόσον η εθνική νομοθεσία είναι σύμφωνη με τη συνθήκη. Στο πλαίσιο αυτό, αξίζει να σημειωθεί ότι τα συστήματα επαναχρησιμοποίησης δεν εναρμονίζονται με την οδηγία σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ως εκ τούτου, δεν είναι ορθό να συνάγεται ότι τυχόν προτίμηση που δίδεται στην επαναχρησιμοποίηση συνιστά παράβαση του κοινοτικού δικαίου. Χρειάζεται να εξετάζεται κατά περίπτωση κατά πόσον ειδικά στοιχεία του εν λόγω συστήματος αντιβαίνουν προς τις διατάξεις της συνθήκης.

Είναι αλήθεια ότι η οδηγία 94/62/ΕΚ δεν καθορίζει, διότι δεν υπάρχουν εκτιμήσεις του κύκλου ζωής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σαφή ιεράρχηση μεταξύ επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης. Ωστόσο, το γεγονός αυτό δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να καθιερώσουν, σε δικό τους επίπεδο και βάσει των δικών τους εκτιμήσεων κύκλου ζωής, εθνικά συστήματα για την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση. Εναπόκειται, τότε, στην Επιτροπή να εκτιμήσει κατά πόσον τα συστήματα αυτά είναι συμβατά με το νομικό πλαίσιο που έχει θεσπισθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι η οδηγία 94/62/ΕΚ για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας αποσκοπεί, αφενός, να προληφθούν και να μειωθούν οι επιπτώσεις των συσκευασιών και των απορριμμάτων συσκευασίας στο περιβάλλον, εξασφαλίζοντας, με τον τρόπο αυτό, υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος, και, αφετέρου, να διασφαλισθεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να αποφευχθούν εμπόδια στο εμπόριο, καθώς και στρεβλώσεις και περιορισμοί του ανταγωνισμού εντός της Κοινότητας. Κάθε δοκιμή της συμμόρφωσης πρέπει να εστιάζεται και στα δύο σκέλη, ήτοι στο εμπόριο και, εξίσου σημαντικά, στις επιπτώσεις του συστήματος επαναχρησιμοποίησης στο περιβάλλον.