ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0528/03

υποβολή: Regina Bastos (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(18 Φεβρουαρίου 2003)

Θέμα: Παύση δραστηριοτήτων επιχειρήσεων: BAWO — Confeces, Lda, στον Δήμο Estarreja, στην Πορτογαλία

Η γερμανική βιομηχανία ειδών ένδυσης, BAWO Confeces Lda., που λειτουργεί στην Estarreja της Πορτογαλίας, επιχείρησε την 1η Φεβρουαρίου 2003 να αποσύρει τα μηχανήματά της, επωφελούμενη περιόδου διακοπών των εργατριών· η ενέργειά της αυτή έδωσε το έναυσμα για συζητήσεις σχετικά με ενδεχόμενη παύση των δραστηριοτήτων της. Υπάρχουν σοβαρέςποψίες ότι η κίνηση αυτή αποσκοπεί στη μεταφορά του εξοπλισμού σε άλλη εργοστασιακή μονάδα της ίδιας επιχείρησης, στην Αίγυπτο.

Την παρελθούσα Δευτέρα 10 Φεβρουαρίου 2003, αφού έληξε ηποτιθέμενη περίοδος διακοπών, η BAWO δεν άνοιξε τις πόρτες της, χωρίς ωστόσο να δώσει οποιαδήποτε πληροφορία σχετικά με το μέλλον της επιχείρησης. Τέτοια τακτική φυσικό είναι να θεμελιώνει τους φόβους ότι το εργοστάσιο πράγματι θα κλείσει και οι 78 εργάτριες θα απολυθούν όλες.

Η κατάσταση είναι τόσο περίεργη που ο Πρόεδρος της Πορτογαλικής Δημοκρατίας, κ. Jorge Sampaio, ανέλαβε την πρωτοβουλία να καλέσει σε ακρόαση αντιπροσωπεία εργατριών της BAWO επ' ευκαιρία της οποίας δήλωσε:

δεν μπορούμε να αποδεχθούμε να επικαλούνται συνεχώς έννοιες όπως αναδιάρθρωση, μετατροπή ή αλλαγή εξοπλισμού απλώς και μόνον για να καλύπτονται αποφάσεις παύσης δραστηριοτήτων· () η σύγχρονη καιπεύθυνη διαχείρηση δεν συμβιβάζεται με τη μυστικοπάθεια ούτε με την απόκρυψη των προβλημάτων, κυρίως δε όταν διακυβεύεται τύχη ανθρώπων που δεν είναι ούτε αντικείμενα ούτε αριθμοί.

Λόγω του ενσκήψαντος στην Πορτογαλία κύματος παύσεων δραστηριοτήτων πολυεθνικών επιχειρήσεων ζητώ από την Επιτροπή απαντήσεις στα ακόλουθα ερωτήματα:

- Έχουν χορηγηθεί κοινοτικοί πόροι στην επιχείρηση BAWO και, ιδιαίτερα, στην εργοστασιακή μονάδα της BAWO Confeces Lda. της Estarreja;

- Εάν ναι, σε τι ύψος ανέρχονται, πότε χορηγήθηκαν και με ποιους όρους για την επιχείρηση·

- Ποια πολιτικά μέτρα προτίθεται να λάβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να προλαμβάνει και, εν εσχάτη περιπτώσει, να επιβάλει κυρώσεις για παρόμοιες καταστάσεις, όπου επιχειρήσεις που απεκδύονται κάθε κοινωνικής ευθύνης για το μέλλον των εργαζομένων τους προστατεύονται από την απόλυτη μυστικότητα·

Απάντηση της κ. Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Μαρτίου 2003)

Η Επιτροπή πληροφορεί την αξιότιμη βουλευτή ότι η εν λόγω επιχείρηση δεν έλαβε κοινοτικές ενισχύσεις, ούτε στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ), ούτε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Αναπτύξεως (ΕΤΠΑ).

Σχετικά με τα μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης των μετεγκαταστάσεων, η Επιτροπή επιθυμεί ναπογραμμίσει την ύπαρξη κοινοτικών κανόνων σχετικά με αυτό το θέμα, τόσο όσον αφορά την κοινωνική διάσταση όσο και τις κρατικές ενισχύσεις, κυρίως εφόσον αυτές συγχρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία.

1. Από κοινωνικής άποψης διάφορες κοινοτικές οδηγίες μπορούν να αποδειχθούν εφαρμόσιμες σε σχέση με το κλείσιμο επιχειρήσεων, το οποίο επιφέρει σημαντικές κοινωνικές συνέπειες, ιδιαίτερα σε σχέση με τις ομαδικές απολύσεις: η οδηγία 98/59/ΕΚ(1) για τις ομαδικές απολύσεις και η οδηγία 94/45/ΕΚ(2) για τις ευρωπαϊκές επιτροπές επιχείρησης. Αυτές οι οδηγίες προβλέπουν την ενημέρωση και τη διαβούλευση των εκπροσώπων των εργαζομένων, πριν ληφθούν οι εν λόγω αποφάσεις, με σκοπό την αποφυγή των απολύσεων αυτών ή τον μετριασμό των κοινωνικών τους συνεπειών.

Αφού αυτές οι οδηγίες έχουν μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο στα κράτη μέλη, εναπόκειται στις αρμόδιες εθνικές αρχές να διασφαλίζουν τη σωστή εφαρμογή των εν λόγω κανόνων.

Επίσης η οδηγία 2002/14/ΕΚ(3) για την ενημέρωση και τη διαβούλευση των εργαζομένων σε εθνικό επίπεδο ενισχύει αυτές τις αρχές προβλέποντας μηχανισμούς για προληπτική και αποτρεπτική δράση των αντιπροσώπων των εργαζομένων απέναντι στις στρατηγικές αποφάσεις των επιχειρήσεων και στην προβλεπόμενη μετεξέλιξη της απασχόλησης εντός αυτών των επιχειρήσεων. Αυτή η οδηγία θα πρέπει να ενσωματωθεί το αργότερο στις 21 Μαρτίου 2005, ωστόσο είναι χρήσιμο ναπογραμμιστεί ότι το μεγαλύτερο μέρος των κρατών μελών διαθέτουν ήδη κάποιες διατάξεις πάνω σ' αυτό το ζήτημα.

Η Επιτροπή έχει επίσης εισηγηθεί τον Ιανουάριο του 2002 στους ευρωπαίους κοινωνικούς εταίρους να αναγνωρίσουν τις αρχές που πρέπει να ληφθούνπόψη από τις επιχειρήσεις, κατά την αναδιάρθρωσή τους, και να καθορίσουν τα κατάλληλα μέσα για τη διασφάλιση της τήρησής τους σε ολόκληρη την επικράτεια της Ένωσης. Οι κοινωνικοί εταίροι αποφάσισαν να συμπεριλάβουν μέχρι το τέλος του 2002 το θέμα αυτό στο πρόγραμμα της πολύχρονης εργασίας τους. Η Επιτροπή ελπίζει ότι οι προσπάθειες που καταβάλλονται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κοινωνικού διαλόγου θα καταλήξουν σε συγκεκριμένα και χρήσιμα αποτελέσματα όσον αφορά την επιρροή στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι αναδιαρθρώσεις στην Ευρώπη.

2. Σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις σε εθνικό επίπεδο και/ή τις συγχρηματοδοτήσεις από τα διαρθρωτικά ταμεία, προκειμένου να αποφευχθεί αθέμιτος ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών και να μη δημιουργηθούν φαινόμενα ντόπινγκ στην τοπική οικονομία από τις κρατικές ενισχύσεις, αλλά έχοντας ως στόχο μία διαρκή ανάπτυξη, ο κοινοτικός κανονισμός ορίζει μέτρα προς αντιμετώπιση των συνεπειών από τις μετεγκαταστάσεις:

- πρώτον, η Επιτροπή όρισε στις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα (1998) διατάξεις πουποχρεώνουν τους δικαιούχους των ενισχύσεων να διατηρήσουν, για περίοδο πέντε ετών, όλες τις επενδύσεις που επιχορηγούνται με αυτά τα μέσα(4)·

- δεύτερον, στο ίδιο πνεύμα, ο γενικός κανονισμός των διαρθρωτικών ταμείων (1999) προβλέπει ότι οι παραγωγικές δραστηριότητες διατηρούν το δικαίωμα τους στη συμμετοχή των Ταμείων με τον όρο ότι δεν μετεγκαθίστανται επί διάστημα πέντε ετών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης για συμμετοχή(5)·

- τρίτον, ένα μεγάλο σχέδιο (δηλαδή μεγαλύτερο των 50 εκατομμυρίων ευρώ) προς συγχρηματοδότηση στο πλαίσιο ενός προγράμματος του ΕΤΠΑ πρέπει να αποτελεί αντικείμενο ρητής αίτησης προς την Επιτροπή και τα κράτη μέλη που οφείλουν να συμπληρώνουν ένα ερωτηματολόγιο το οποίο περιλαμβάνει ερώτηση σχετικά με τον κίνδυνο μετεγκατάστασης. Αυτός ο παράγοντας λήφθηκεπόψη από την Επιτροπή ως λόγος για την απόφαση σχετικά με το ύψος του ποσοστού συγχρηματοδότησης του ΕΤΠΑ (που μπορεί να ανέλθει στο 35 % μέσα στις περιοχές του Στόχου 1) είτε αυτό έχει εγκριθεί είτε έχει ενδεχομένως απορριφθεί.

(1) Οδηγία 98/59/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 1998, για προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν τις ομαδικές απολύσεις, ΕΕ L 225 της 12.8.1998.

(2) Οδηγία 94/45/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 1994, για τη θέσπιση μιας ευρωπαϊκής επιτροπής επιχείρησης ή μιας διαδικασίας σε επιχειρήσεις και ομίλους επιχειρήσεων κοινοτικής κλίμακας με σκοπό να ενημερώνονται οι εργαζόμενοι και να ζητείται η γνώμη τους, ΕΕ L 254 της 30.9.1994.

(3) Οδηγία 2002/14/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2002, περί θεσπίσεως γενικού πλαισίου ενημερώσεως και διαβουλεύσεως των εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα — Κοινή δήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για την εκπροσώπηση των εργαζομένων, ΕΕ L 80 της 23.3.2002.

(4) Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα: http://europa.eu.int/eur-lex/pri/el/oj/dat/1998/c_074/c_07419980310el00090031.pdf.Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόζονται μετά την ημερομηνία δημοσίευσης στην ΕΕ. (ΕΕ C 74 της 10.3.1998): 4.10. Οι ενισχύσεις για αρχικές επενδύσεις πρέπει ναπόκεινται, λόγω του τρόπου καταβολής τους ή των όρων που συνδέονται με τη χορήγησή τους, στη διατήρηση τηςπόψη επένδυσης για ελάχιστη περίοδο πέντε ετών.

(5) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου της 21ης Ιουνίου 1999 περί γενικών διατάξεων για τα διαρθρωτικά Ταμεία, ΕΕ L 161 της 26.6.1999, Άρθρο 30, παράγραφος 4 στοιχείο (b) http://europa.eu.int/comm/regional_policy/sources/docoffic/official/regulation/pdf/l_16119990626el00010042.pdf: 4. Τα κράτη μέλη βεβαιούνται ότι, μια πράξη διατηρεί το δικαίωμα της στη συμμετοχή των Ταμείων, μόνον εάν, επί διάστημα πέντε ετών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης της αρμόδιας εθνικής αρχής ή της διαχειριστικής αρχής σχετικά με τη συμμετοχή των Ταμείων, η πράξη αυτή δενποστεί σημαντική τροποποίηση η οποία: α) να επηρεάζει , και β) να απορρέει είτε από μεταβολή της φύσης του ιδιοκτησιακού καθεστώτος μιαςποδομής είτε από τη διακοπή ή τη μετεγκατάσταση μιας παραγωγής δραστηριότητας.