ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-3407/96 υποβολή: Laura Gonzαlez Αlvarez (GUE/NGL) προς την Επιτροπή (22 Νοεμβρίου 1996)

Θέμα: Εναλλακτικές λύσεις για την επανεκβιομηχάνηση της Αστούριας (Ισπανία) ενώπιον της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης που προκαλεί το κλείσιμο των ανθρακωρυχείων

Η ισπανική κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσφατα την πρόθεσή της να προχωρήσει στο οριστικό κλείσιμο των ανθρακωρυχείων της επιχείρησης Hunosa πριν από το έτος 2002. Εάν αυτό συμβεί χωρίς προηγούμενη διαδικασία επαρκούς εκβιομηχάνησης, υπάρχει κίνδυνος η κεντρική ζώνη της Αστούριας να μετατραπεί σε βιομηχανικό νεκροταφείο.

Αρκεί να υπενθυμίσουμε ότι ο ανθρακοεξορυκτικός τομέας της Αστούριας έχει γνωρίσει δραματική μείωση κατά τα τελευταία χρόνια: από 27.000 απασχολούμενους σε 24 ανθρακωρυχεία με ετήσια συνολική παραγωγή 4 εκατομμύρια τόννους άνθρακα το 1980, σε 10.000 εργαζομένους, 10 ανθρακωρυχεία και ετήσια παραγωγή 2 εκατομμύρια τόννους το 1996.

Συνειδητοποιεί η Επιτροπή τις σοβαρότατες οικονομικές και κονωνικές συνέπειες που αντιπροσωπεύει για την Αστούριας ο βιομηχανικός μαρασμός και οι αβέβαιες προοπτικές για το μέλλον;

Πώς αξιολογεί η Ειτροπή τα αποτελέσματα του προγράμματος αναδιάρθρωσης του ανθρακοεξορυκτικού τομέα της Αστούριας (1994-1997), ειδικότερα σε ό,τι αφορά την απασχόληση και την εκβιομηχάνηση;

Σε περίπτωση που, όπως αναμένεται, συνεχιστούν και επιδεινωθούν οι ιδιαίτερα δυσμενείς οικονομικές και κονωνικές συνθήκες που συνοδεύουν την προοδευτική μείωση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης Hunosa, Minas de Figaredo y La Camocha, θα είναι δυνατόν να συνεχισθεί και πέραν του 2002 η χορήγηση κρατικών ενισχύσεων στον ανθρακοεξορυκτικό τομέα της Αστούριας;

Θα ήταν διατεθειμένη η Επιτροπή να συνεργασθεί με τις αρχές της Αστούριας με σκοπό την αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων για την επανεκβιομηχάνηση και τη διαφοροποίηση των οικονομικών δραστηριοτήτων στην ευρωπαϊκή αυτή περιοχή, με την άμεση συμμετοχή των ζωντανότερων στοιχείων της κοινωνίας της Αστούριας, και συγκεκριμένα των συνδικαλιστικών και εργοδοτικών οργανώσεων, των εμπορικών επιμελητηρίων και των πανεπιστημίων;

Απάντηση του κ. Παπουτσή εξ ονόματος της Επιτροπής (20 Δεκεμβρίου 1996)

Η Επιτροπή έχει πλήρη επίγνωση των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι λιγότερο αναπτυγμένες ευρωπαϊκές περιφέρειες (στόχου 1) και όσες πλήττονται σοβαρά από τη βιομηχανική κρίση (στόχου 2). Η Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη και ασκώντας πολιτική οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, έχει θέσει σε εφαρμογή ειδικά προγράμματα παρέμβασης των διαρθρωτικών ταμείων στις ανωτέρω περιφέρειες, τόσο για την ανάπτυξη προγραμμάτων καταρτισμένων στα διάφορα πλαίσια προσφοράς κοινοτικής στήριξης, όσο και για την υλοποίηση διαφόρων κοινοτικών πρωτοβουλιών που συμβάλλουν στην επίλυση ιδιαίτερων προβλημάτων ορισμένων περιφερειών, με την καταβολή επιπρόσθετης προσπάθειας από τα διαρθρωτικά ταμεία, συμπληρωματικώς προς εκείνη που έχει θεσπισθεί στα ίδια αυτά πλαίσια.

Όσον αφορά τις Αστούριες, περιφέρεια που έχει υπαχθεί στο στόχο 1 και πλήττεται ιδιαίτερα από την αναδιάρθρωση πολλών κλάδων, η Επιτροπή συνεργάζεται σήμερα για την επίλυση του ιδιαίτερου περιφερειακού της προβλήματος μέσω των διαφόρων παρεμβάσεων των διαρθρωτικών ταμείων, οι οποίες στο χρονικό διάστημα 1989-1993 συμποσούνταν σε συνολική ενίσχυση 86 δις πεσετών περίπου (565 εκατ. ECU, σε τιμές 1989).

Για τη σημερινή χρονική περίοδο προγραμματισμού 1994-1999, στο πλαίσιο παροχής κοινοτικής στήριξης στην ανάπτυξη και στη διαρθρωτική προσαρμογή των ισπανικών περιφερειών που έχουν υπαχθεί στο στόχο 1 (πλαίσιο που συγκροτήθηκε από την Επιτροπή σε στενή συνεργασία με την ισπανική κυβέρνηση, και εγκρίθηκε στις 28 Ιουνίου 1994) προβλέπεται συμμετοχή των διαρθρωτικών ταμείων και του χρηματοδοτικού μέσου αλιευτικού προσανατολισμού (IFOP), εκτιμώμενη σε 1,121 δις ECU στην περιφέρεια των Αστουριών (περίπου 180 δις πεσέτες), στα οποία πρέπει να προστεθούν οι επιπλέον ενισχύσεις που δίνονται στην περιφέρεια αυτή μέσω κοινοτικών πρωτοβουλιών όπως οι Rechar II (16,3 εκατ. ECU), Resider II (27,6 εκατ. ECU), Urban (10 εκατ. ECU), Leader (13 εκατ. ECU), και άλλων που δεν έχουν κατανεμηθεί σε εντελώς περιφερειακή βάση (Αdapt, Emploi, Pesca, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, Konver II).

Όσον αφορά πιο συγκεκριμένα το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης του κλάδου εξόρυξης άνθρακα στις Αστούριες (1994-1997), κατά την άποψη της Επιτροπής ένα μέρος του κλάδου, κυρίως το ευρισκόμενο στη δυτική ανθρακοφόρο λεκάνη, έχει βελτιωθεί περαιτέρω, από πλευράς τιμής άνθρακα στις διεθνείς αγορές, ώστε να επιτύχει οικονομική βιωσιμότητα, μειώνοντας τόσο το κόστος παραγωγής, όσο και τις ενισχύσεις. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή ενέκρινε τις προοριζόμενες για τον επίμαχο κλάδο ενισχύσεις λειτουργίας. Αντίθετα, οι επιχειρήσεις Hunosa, Minas de Figaredo και la Camocha δεν προσφέρουν προοπτικές οικονομικής βιωσιμότητας, παρά τις τεράστιες ενισχύσεις που έλαβαν. Υπενθυμίζεται ότι οι ενισχύσεις αυτές, στο βαθμό που είναι σύμφωνες με την απόφαση αριθ. 3632/93/ΕΚΑΧ ((ΕΕ αριθ. L 329 της 30.12.1993. )) σχετικά με το κοινοτικό καθεστώς παρεμβάσεων των κρατών μελών υπέρ της βιομηχανίας εξόρυξης άνθρακα, εγκρίνονται από την Επιτροπή για κοινωνικούς και περιφερειακούς λόγους, προκειμένου να καταστεί δυνατή η υλοποίηση των κοινοποιηθέντων από την Ισπανία το 1994 προγραμμάτων σταδιακής και συνεχούς συρρίκνωσης δραστηριότητας. Μολονότι οι περικοπές θέσεων απασχόλησης στις ανωτέρω επιχειρήσεις αντιστοιχούν σε μεγάλο βαθμό προς εκείνες που προβλέπονταν στο πρόγραμμα περιστολής δραστηριότητας για τα έτη 1994 έως 1997, η Επιτροπή διαπιστώνει με ανησυχία ότι κατά τα έτη 1994, 1995 και 1996 οι οικονομικές ζημίες των επιχειρήσεων αυτών παρέμειναν πολύ υψηλότερες από εκείνες που κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή και επετράπησαν απ' αυτήν.

Όσο για τα αποτελέσματα των προγραμμάτων επανεκβιομηχάνισης, η Επιτροπή δεν μπορεί να αποφανθεί για αυτά λόγω ελλείψεως πληροφοριών στα κοινοποιηθέντα το 1994 προγράμματα εκσυγχρονισμού, εξορθολογισμού, αναδιάρθρωσης και περιστολής δραστηριοτήτων.

Όσον αφορά τη συνέχιση των κρατικών ενισχύσεων προς τον κλάδο εξόρυξης άνθρακα στις Αστούριες μετά το έτος 2002, και χωρίς να εξετάζεται η οικονομική λογική τέτοιων ενισχύσεων, η Επιτροπή επί του παρόντος απλώς παραπέμπει στις σχετικές διατάξεις περί κρατικών ενισχύσεων των άρθρων 92 και 93 της συνθήκης ΕΚ. Στην απόφαση της Επιτροπής 3632/93/ΕΚΑΧ προβλέπεται παράλληλα ότι όσες επιχειρήσεις λαμβάνουν ενισχύσεις, υπαγορευόμενες από κατ' εξαίρεση κοινωνικούς και περιφερειακούς λόγους, για περιστολή δραστηριότητας, με προοπτική να κλείσουν μετά το έτος 2002, οφείλουν να μειώσουν σοβαρά τη δραστηριότητά τους ήδη πριν από την προαναφερθείσα ημερομηνία.

Η Επιτροπή, συνεκτιμώντας την εμπειρία που απέκτησε από προγράμματα μετατροπής σε ορισμένες ανθρακοπαραγωγούς κοινοτικές περιφέρειες, είναι διατεθειμένη να συμμετάσχει, μέσω υφισταμένων διαδικασιών συνεργασίας με τα κράτη μέλη, στην ανάπτυξη εναλλακτικών επιλογών για την επανεκβιομηχάνιση και τη διαφοροποίηση του βιομηχανικού και οικονομικού ιστού της περιφέρειας των Αστουριών.