ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3068/97 υποβολή: Amedeo Amadeo (NI) προς την Επιτροπή (2 Οκτωβρίου 1997)

Θέμα: Προστασία των ανηλίκων στο πλαίσιο των οπτικοακουστικών υπηρεσιών

Η ερώτηση αφορά την «Πράσινη Βίβλο για την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στο πλαίσιο των οπτικοακουστικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών πληροφόρησης» (έγγρ. COM(96) 0483 τελικό):

Ανάμεσα σε όλους τους μηχανισμούς που διαθέτουν οι χρήστες των υπηρεσιών που παρέχονται σήμερα με τα νέα μέσα ενημέρωσης,τα συστήματα διακρίσεως σε κατηγορίες και σήμανσης (δηλαδή ταξινόμησης και κωδικοποίησης) φαίνεται ότι παρέχουν τα μέσα για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο του περιεχομένου διότι καταδεικνύουν σε γενικές γραμμές εάν ένας χώρος περιέχει ή όχι απαγορευμένο και/ή επιβλαβές υλικό και τι είδους είναι το απαγορευμένο και/ή επιβλαβές υλικό που περιέχεται.

Λόγω της γενικής φύσεως των παρεχόμενων υπηρεσιών από τα νέα μέσα ενημέρωσης, ζητούμε να προβλέπεται ανυπερθέτως σε κάθε περιεχόμενο υλικού που διοχετεύεται δια των μέσων ενημέρωσης τρόπος για τη διάκριση σε κατηγορίες και σήμανση (συμπεριλαμβανομένων και απαγορευμένων και επιβλαβών περιεχομένων) διότι το υλικό που θεωρείται ως απαγορευμένο σε μία χώρα μπορεί να μην κρίνεται ως απαγορευμένο σε άλλη.

Η καθιέρωση συστήματος εδαφικών δηλώσεων ή κάποιου ανάλογου μηχανισμού θα συνέβαλε στη μείωση του κινδύνου να παραληφθεί και να χρησιμοποιηθεί σε μία χώρα υλικό που είχε ήδη κριθεί απαγορευμένο από τις αρμόδιες αρχές της.

Κοινή απάντηση του κ. Oreja εξ ονόματος της Επιτροπής στις γραπτές ερωτήσεις E-3068/97, E-3069/97, E-3070/97 και E-3071/97 (13 Νοεμβρίου 1997)

Μετά από τη διαβούλευση για το Πράσινο Βιβλίο «Προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στο πλαίσιο των οπτικοακουστικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών πληροφόρησης», προέκυψε συναίνεση, σε σημαντικό βαθμό, σχετικά με το γεγονός ότι δεν υπάρχει, κυριολεκτικά μιλώντας, νομικό κενό στο θέμα της προστασίας των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, περιλαμβανομένου του τομέα των επιγραμμικών («on-line») υπηρεσιών, ανοιχτών ή κλειστών. Σύμφωνα με την αρχή της κατά τόπον αρμοδιότητας, το δίκαιο εφαρμόζεται στην εθνική επικράτεια και οι αρχές που εφαρμόζονται «off-line» εφαρμόζονται «on-line». Το κύριο πρόβλημα προέρχεται από τη δυσκολία που παρουσιάζει η εφαρμογή αρχών, συχνά γενικών, με αποτέλεσμα, πολλές φορές φορές, κάποια αποσαφήνιση και προσαρμογή να είναι αναγκαίες.

Από τη διαδικασία διαβούλευσης του Πράσινου Βιβλίου ((SEC(97)1203. )) συνάγεται ότι ο συντονισμός των εθνικών απαντήσεων γύρω από κοινούς στόχους που πρέπει να επιτευχθούν στο επίπεδο των κρατών μελών, των βιομηχανιών και ενδιαφερόμενων μερών, και της Κοινότητας θα ενίσχυε την αποτελεσματικότητα των εθνικών μέτρων. Η Επιτροπή λαμβάνει επίσης υπόψη τις εργασίες που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι τώρα σχετικά με την παρακολούθηση του Πράσινου Βιβλίου από τα άλλα θεσμικά όργανα και σχετικά με την παρακολούθηση της ανακοίνωσης για το παράνομο και επιβλαβές υλικό στο Internet ((COM(96)487 τελικό. )), δηλαδή το ψήφισμα του Συμβουλίου της 17ης Φεβρουαρίου 1997, το ψήφισμα του Κοινοβουλίου της 24ης Απριλίου 1997 και τις δυο εκθέσεις της ομάδας εργασίας Internet που υποβλήθηκαν στο Συμβούλιο στις 28 Φεβρουάριου 1996 και 27 Ιουνίου 1997.

Προκειμένου να δημιουργηθεί περιβάλλον εμπιστοσύνης για τους επιχειρηματίες και τους χρήστες, ανακοίνωση για τα επακόλουθα του Πράσινου Βιβλίου συνοδευόμενη από πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στο πλαίσιο των οπτικοακουστικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών πληροφόρησης βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο της κατάρτισης. Για τις επιγραμμικές υπηρεσίες, ορισμένες στοιχειώδεις κοινές κατευθύνσεις θα αποσκοπούν στον καθορισμό συνοχής στην ανάπτυξη εθνικών πλαισίων αυτορρύθμισης. Πρόκειται για τη δημιουργία δυναμικής που θα ευνοεί τη συνεργασία σε ευρωπαϊκό επίπεδο και την εξεύρεση κοινών λύσεων και μέσων. Εξάλλου, οι μηχανισμοί συνεργασίας που θα δημιουργηθούν θα χρησιμεύσουν για την ανάπτυξη της συνεργασίας σε διεθνές επίπεδο.

Η αποτελεσματική προστασία των ανηλίκων στις επιγραμμικές οπτικοακουστικές υπηρεσίες και τις υπηρεσίες πληροφόρησης διαρθρώνεται γύρω από τέσσερις συμπληρωματικούς άξονες: την ενημέρωση των χρηστών για τους εγγενείς κινδύνους και τα υφιστάμενα μέσα προστασίας 7 την υιοθέτηση ορθής πρακτικής όσον αφορά την παρουσίαση υλικού που ενδέχεται να βλάψει τους ανηλίκους, πράγμα που συνεπάγεται τη χρήση, για παράδειγμα, μέσων προστασίας όπως σελίδα υποδοχής (warning page), την περιγραφική σήμανση ή ταξινόμηση του υλικού και σύστημα ελέγχου της ηλικίας των χρηστών 7 την υποστήριξη στην άσκηση του γονικού ελέγχου από υπηρεσίες ή μηχανισμούς ευέλικτους και εύχρηστους (λογισμικά φιλτραρίσματος εγκατεστημένα από τον χρήστη ή επιλογές φιλτραρίσματος ενεργοποιούμενες από τον φορέα που να προσφέρουν περιορισμένη πρόσβαση σε τόπους (sites) προσδιορισμένους εκ των προτέρων) και η κεντρική διαχείριση των μηνύσεων. Το ζήτημα αυτό θα εξεταστεί στην πρόταση σύστασης που βρίσκεται στο στάδιο της έγκρισης από την Επιτροπή.

Ενώ η ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης εξασφαλίζεται στο πλαίσιο της οδηγίας 97/36/ΕΚ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ής Ιουνίου 1997 για την τροποποίηση της οδηγίας 89/552/ΕΟΚ του Συμβουλίου για τον συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την άσκηση τηλεοπτικών δραστηριοτήτων ((ΕΕ L 202 της 30.7.1997. )) επονομαζόμενη «Τηλεόραση χωρίς σύνορα», η διασυνοριακή κυκλοφορία άλλων ειδών οπτικοακουστικών υπηρεσιών και υπηρεσιών πληροφόρησης επεμβαίνει ως επί το πλείστον στο νομικό πλαίσιο της ίδιας της συνθήκης ΕΚ, και ιδίως στην τήρηση της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των υπηρεσιών (άρθρο 59). Τα κράτη μέλη έχουν εντούτοις τη δυνατότητα να λαμβάνουν μέτρα εφαρμόσιμα αδιακρίτως, τα οποία αιτιολογούν λόγοι γενικού ενδιαφέροντος, υπό την προϋπόθεση ότι τα μέτρα αυτά είναι απολύτως ανάλογα με τους επιδιωκόμενους στόχους και ότι δεν υπάρχουν άλλα, πιο περιοριστικά.

Σχετικά με τη εφαρμογή της πρότασης σύστασης του Συμβουλίου για την προστασία των ανηλίκων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας στο πλαίσιο των οπτικοακουστικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών πληροφόρησης, οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί συνεργασίας θα καταστήσουν δυνατή την καταπολέμηση του υλικού που είναι καταφανώς παράνομο σε όλα τα κράτη μέλη (προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας όπως η παιδική πορνογραφία). Μπορούμε δίκαια να προσδοκούμε ότι η δημιουργία συνθηκών συνεργασίας θα μπορεί, τελικά, να ευνοήσει την ανάπτυξη κατάλληλων διαδικασιών στην περίπτωση υλικού που είναι παράνομο σε ένα κράτος και νόμιμο σε κάποιο άλλο.