ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2787/98

υποβολή: Ernesto Caccavale (UPE) προς την Επιτροπή

(17 Σεπτεμβρίου 1998)

Θέμα: Παρατυπίες στη συγχώνευση μεταξύ Banco di Napoli και Banca Nazionale del Lavoro

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην οποία ανατέθηκε πρόσφατα το θέμα του σχεδίου αναδιάρθρωσης και ιδιωτικοποίησης της Banco di Napoli, ενέκρινε τις προβλεπόμενες από την ιταλική κυβέρνηση ενισχύσεις, θεωρώντας ότι τηρούνται οι προϋποθέσεις και τα κριτήρια που προβλέπονται από τα καθεστώτα ενισχύσεων για την εξυγίανση και την αναδιάρθρωση των προβληματικών επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο του ίδιου φακέλου, ο αρμόδιος για θέματα ανταγωνισμού Επίτροπος Van Miert, σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου, εξέτασε αναλυτικά το σχέδιο συγχώνευσης μεταξύ της Banco di Napoli και της Banca Nazionale del Lavoro (BNL), και γνωμοδότησε θετικά, παρόλο που δεν υπάρχει κανένα στοιχείο σχετικά με τους χρόνους και τους τρόπους εφαρμογής της συγχώνευσης αυτής. Πάντα βάσει ορισμένων στοιχείων που δημοσιεύτηκαν στον Τύπο, δικαιολογημένα μπορεί να θεωρηθεί ότι η BNL, κρατική επιχείρηση, αντιμετωπίζει μεγάλη οικονομική αστάθεια, με δείκτη απόδοσης κεφαλαίου 1 % κατώτερο εκείνου της Banco di Napoli, ο οποίος είναι 7,6 %, με τεράστιες απώλειες στον ισολογισμό και σημαντικές ανεπάρκειες. Επιπλέον, αυτό το σχέδιο συγχώνευσης θα υπόκειται σε ολόκληρη σειρά προϋποθέσεων, όπως η εκχώρηση ή το κλείσιμο εκ μέρους της Banco di Napoli, εντός του 1998, 18 συμπληρωματικών θυρίδων με έδρα στην Κεντρική και Βόρεια Ιταλία, πέρα από τη θυγατρική της Μαδρίτης, πράγμα που φυσικά δημιουργεί έντονες ανησυχίες μεταξύ των υπαλλήλων της επιχείρησης, δεδομένου του κινδύνου απόλυσης στο προσεχές μέλλον, ιδιαίτερα μάλιστα στο Νότο της Ιταλίας όπου το θέμα της απασχόλησης εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα.

1. Μπορεί η Επιτροπή να εξακριβώσει εάν η επιλογή του Ιταλικού Υπουργείου Οικονομικών να πραγματοποιήσει τη συγχώνευση της Banco di Napoli με τη Banca Nazionale del Lavoro, η οποία εξακολουθεί να είναι κρατική επιχείρηση, δεν σημαίνει παραβίαση της κοινοτικής νομοθεσίας σε θέματα ελεύθερου ανταγωνισμού, δεδομένου ότι δεν προκηρύχθηκε δημόσιος διαγωνισμός και ότι άλλες ιδιωτικές τράπεζες, όπως η Ambroveneto, είχαν άλλωστε υποβάλλει διαφορετικές και πολύ δελεαστικές προτάσεις για την εξαγορά της Banco di Napoli;

2. Μπορεί η Επιτροπή να εξακριβώσει εάν το ανωτέρω εγχείρημα συγχώνευσης δεν συνιστά στην πραγματικότητα έμμεση ή συγκαλυμένη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων στην BNL, πέρα από τα 2.217 δισ. που ήδη προορίζονται επισήμως για την εξυγίανση, την αναδιάρθρωση και την ιδιωτικοποίηση της Banco di Napoli, πράγμα που αλλοιώνει τις συνθήκες της πιστωτικής αγοράς και του τραπεζικού συστήματος;

3. Δεν κρίνει η Επιτροπή σκόπιμο να εξασφαλιστεί απόλυτη σαφήνεια και διαφάνεια των στοιχείων του ισολογισμού των δύο τραπεζών, κυρίως όσον αφορά την πρόβλεψη του ισολογισμού μετά την ενδεχόμενη συγχώνευση, προκειμένου να περιφρουρηθούν τα δικαιώματα των μικροαποταμιευτών των δύο τραπεζών και των μικρομετόχων της Banco di Napoli, που ενδέχεται να είναι τα θύματα του όλου εγχειρήματος;

Απάντηση του κ. Van Miert εξ ονόματος της Επιτροπής

(27 Οκτωβρίου 1998)

Στις 29 Ιουλίου 1998 η Επιτροπή ενέκρινε τις κρατικές ενισχύσεις υπέρ της Banco di Napoli που προβλέπονται με το νομοθετικό διάταγμα αριθ. 163 της 27ης Μαρτίου 1996 το οποίο μετετράπη σε νόμο αριθ. 588 της 19ης Νοεμβρίου 1996, και οι οποίες περιλαμβάνουν τη χορήγηση κεφαλαίων από το Υπουργείο οικονομικών, την κάλυψη των ζημιών της Gestione ai Attivita και φορολογικές απαλλαγές. Το εκτιμώμενο ύψος της ενίσχυσης ανέρχεται από 2.217 έως 11.895 δισ. LIT. Η έγκριση χορηγήθηκε υπό τον όρο ότι η Ιταλία θα τηρήσει τη δέσμευση της Banco di Napoli να πωλήσει ή να κλείσει πριν από το τέλος του 1998, 18 υποκαταστήματα στη Βόρεια και Κεντρική Ιταλία - πέραν των 59 υποκαταστημάτων και 7 θυγατρικών και γραφείων αντιπροσωπείας που έχουν κλείσει ήδη - καθώς και το υποκατάστημα της Μαδρίτης. Τα δάνεια που χορηγήθηκαν από τη Banca d'Italia προκειμένου να καλυφθεί το κόστος εκχώρησης της θυγατρικής Isveimer δεν θεωρήθηκαν κρατική ενίσχυση προς τη Banco di Napoli υπό τον όρο ότι η Banco di Napoli δεν θα αγοράσει εκ νέου τα στοιχεία ενεργητικού της Isveimer εκτός από την περίπτωση κατά την οποία, στα πλαίσια της εκχώρησης, θα είναι αδύνατη η πώλησή τους σε άλλους φορείς ή με καλύτερες συνθήκες. Η Ιταλία υποχρεούται να εξασφαλίσει την πραγματοποίηση όλων των μέτρων αναδιάρθρωσης που περιγράφονται στο σχέδιο αναδιάρθρωσης που υποβλήθηκε στην Επιτροπή. Τα μέτρα αυτά δεν μπορούν να τροποποιηθούν χωρίς την προηγούμενη έγκριση της Επιτροπής. Η Banco di Napoli δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τη δυνατότητα να επωφεληθεί από επιστροφές φόρου για το ποσό των ζημιών που καλύπτονται από την επιχορήγηση του Υπουργείου Οικονομικών.

Η Επιτροπή κοινοποίησε την απόφασή της στους λοιπούς ενδιαφερόμενους με ανακοίνωσή της στον τύπο την ίδια ημέρα. Επιπλέον, η απόφαση θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα.

1. Όσον αφορά το πρόβλημα της μελλοντικής συγχώνευσης μεταξύ της Banco di Napoli και της BNL μετά την ιδιωτικοποίηση της BNL, η Επιτροπή παρατήρησε ότι μολονότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία για το ακριβές χρονοδιάγραμμα, το σχέδιο δεν θα θέσει σε κίνδυνο ούτε τη βιωσιμότητα της μελλοντικής τράπεζας ούτε αυτήν της Banco di Napoli. Με βάση τις πληροφορίες που παρείχαν οι αρχές της Ιταλίας σχετικά με τα αποτελέσματα του σχεδίου αναδιάρθρωσης της BNL, η Επιτροπή έχει την άποψη ότι η συγχώνευση δεν θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στη βιωσιμότητα της νέας τράπεζας - συγκρινόμενη με τα αναμενόμενα αποτελέσματα της Banco di Napoli - ενώ, μακροπρόθεσμα, αναμένονται θετικά αποτελέσματα. Υπό το φως των ανωτέρω έγινε δυνατόν να διαπιστωθεί ότι, επειδή οι δύο τράπεζες είναι συμπληρωματικές σε γεωγραφικό και σε λειτουργικό επίπεδο, η συγχώνευση ενδέχεται να δημιουργήσει σημαντικές συνεργίες σε επίπεδο προσωπικού, γενικών εξόδων και μη οικονομικών ωφελειών.

Η Επιτροπή παρατήρησε ότι, εν πάση περιπτώσει, η πώληση της Banco di Napoli στο Istituto Nazionale Assicurazioni (INA)/όμιλος BNL, όπου το INA είναι ο μέτοχος πλειοψηφίας, θα εξασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της τράπεζας, ακόμη και στην περίπτωση που δεν επιτευχθεί πλήρης συγχώνευση μεταξύ της τράπεζας και της BNL. Λαμβανομένων υπόψη όλων των ανωτέρω, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αν πραγματοποιηθεί η συγχώνευση των δύο τραπεζών, η βιωσιμότητα της τράπεζας που θα δημιουργηθεί θα είναι εξασφαλισμένη και ότι δεν θα υπάρχει ανάγκη περαιτέρω κρατικών ενισχύσεων.

2. Όσον αφορά την ιδιωτικοποίηση της BNL, η Επιτροπή παρατήρησε ότι η διαδικασία αυτή έχει ήδη αρχίσει σύμφωνα με τις δεσμεύσεις των ιταλικών αρχών που προβλέπονται με το διάταγμα του πρωθυπουργού της 28ης Ιανουαρίου 1998 που ενέκρινε την πώληση της BNL αφενός μεν σε μια ιδιωτική συμμετοχή ώστε να δημιουργηθεί σταθερή ομάδα μετόχων αφετέρου δε με δημόσια προσφορά. Το Υπουργείο Οικονομικών αποδέχθηκε την προσφορά της Banco Bilbao Vizcaya να αγοράσει μερίδιο 10 % της τράπεζας. Επειδή η δεύτερη φάση της διαδικασίας αναμένεται να πραγματοποιηθεί το φθινόπωρο του 1998, το Υπουργείο Οικονομικών έχει ήδη ορίσει τους συντονιστές για τη δημόσια προσφορά και, στα πλαίσια της αναμενόμενης πώλησης στην αγορά τουλάχιστον του 50 %, μετέτρεψε τις μετοχές αποταμίευσης της BNL σε κανονικές μετοχές, μειώνοντας έτσι το μερίδιό του από 85,5 % σε 70 %.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι η ιδιωτικοποίηση της BNL αποκλείει τον κίνδυνο μεταβίβασης του ελέγχου της Banco di Napoli από ιδιωτική ιδιοκτησία (INA) στο δημόσιο (BNL) και ότι μειώνει την ανάγκη για πρόσθετους δημόσιους πόρους σε περίπτωση αποτυχίας του σχεδίου αναδιάρθρωσης. Αντίθετα, σύμφωνα με την Επιτροπή, η ιδιωτικοποίηση της BNL επιβεβαιώνει την οριστική μεταβίβαση του ελέγχου της Banco di Napoli σε ιδιωτικά συμφέροντα.

3. Όσον αφορά τη ζητούμενη έρευνα της Επιτροπής για τη διαφάνεια του ισολογισμού των δύο σχετικών τραπεζών, η Επιτροπή θεωρεί ότι τούτο δεν εμπίπτει στις αρμοδιότητές της. Για τα προβλήματα αυτά, οι μικροί μέτοχοι και οι επενδυτές θα πρέπει να απευθύνονται στις αρχές της χώρας τους.