ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3039/97 υποβολή: Amedeo Amadeo (NI) προς την Επιτροπή (1 Οκτωβρίου 1997)

Θέμα: Αθέτηση υποχρεώσεων εκ μέρους της Επιτροπής - Πρόγραμμα PHARE

Το Ελεγκτικό Συνέδριο εκπόνησε ειδική έκθεση σχετικά με το αποκεντρωμένο σύστημα εφαρμογής του προγράμματος PHARE (1990-1995) υπέρ των Χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ) ((ΕΕ C 175 της 9.6.1997, σελ. 4. )). Γνωρίζουμε ότι η Επιτροπή δημιούργησε αποκεντρωμένο μηχανισμό διαχείρισης και εκτέλεσης για την εύρυθμη λειτουργία των προγραμμάτων και για γρήγορη διάθεση των οικονομικών πόρων. Οι μονάδες διαχείρισης των προγραμμάτων (ΜΔΠ), στις οποίες έχει ανατεθεί η διαχείριση των κονδυλίων του προγράμμματος PHARE που προορίζονται για τις αποδέκτριες χώρες, παρουσιάζουν ελλείψεις σε προσωπικό και κατάρτιση.

Η Επιτροπή συνέβαλε στη χρηματοδότηση του κόστους του προσωπικού και των δαπανών για τη λειτουργία των ΜΔΠ αλλά δεν καθόρισε τις αρχές που πρέπει να εφαρμόζονται σε ό,τι αφορά τις χρηματοδοτήσεις, τις λογιστικές πράξεις και τον έλεγχο των χορηγούμενων πιστώσεων. Το Ελεγκτικό Συνέδριο διαπίστωσε επίσης ότι η εντατική προσφυγή στην τεχνική βοήθεια για τη διοικητική και επιχειρησιακή στήριξη των ΜΔΠ απέβη πολύ δαπανηρή, κυρίως εξαιτίας του «περιορισμένου ανταγωνισμού» στην ανάθεση των συμβάσεων («από όπου συχνά έλλειπε η διαφάνεια»), και ότι ορισμένα γραφεία συμβούλων έλαβαν δυσανάλογα πολλές συμβάσεις. Επίσης, η Επιτροπή καθυστέρησε τη δημιουργία συστήματος ελέγχου των δαπανών των ΜΔΠ και δεν εξασφάλισε αποτελεσματική αποτίμηση των εκτελεσθέντων προγραμμάτων.

Ερωτάται η Επιτροπή πώς δικαιολογεί αυτή τη σοβαρότατη εις βάρος της καταγγελία;

Κοινή απάντηση του κ. Van den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής στις γραπτές ερωτήσεις E-3039/97, E-3040/97 και E-3041/97 (11 Νοεμβρίου 1997)

Το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου περιλαμβάνει στις ερωτήσεις του ορισμένες διαπιστώσεις και κριτικές του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην ειδική έκθεσή του σχετικά με το αποκεντρωμένο σύστημα εφαρμογής (DIS) του προγράμματος Phare και, ιδίως, σχετικά με τη λειτουργία των μονάδων διαχείρισης των προγραμμάτων (UGP), τη διαδικασία ανάθεσης συμβάσεων για παροχή υπηρεσιών και την ισορροπία στην επιλογή των υποψηφίων.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι απάντησε επαρκώς, στο πλαίσιο της εν λόγω έκθεσης, στις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, και αυτό κατά τρόπο πιο λεπτομερή από ό,τι επιτρέπει το πλαίσιο αυτών των ερωτήσεων. Η Επιτροπή επαναλαμβάνει ότι τήρησε τις ισχύουσες διαδικασίες και τους ισχύοντες κανόνες και αυτό μέσα σε ένα πλαίσιο που κάλυπτε, συγχρόνως, την παρακολούθηση, σε μέγιστο βαθμό, των στόχων μερικές φορές δύσκολα συμβιβάσιμων, της αποτελεσματικότητας, της ευαισθητοποίησης της χώρας εταίρου, του ανταγωνισμού και του ανοίγματος κατά την ανάθεση των συμβάσεων. Σχετικά με αυτό δεν πρέπει να ξεχνιέται ότι οι συμβάσεις παροχής υπηρεσιών που εξετάστηκαν από το Δικαστήριο (δείγμα 1993-1994), υπάγονταν κυρίως στον τομέα της τεχνικής στήριξης σε μία ενιαία διαδικασία μετάβασης σε ένα πρότυπο δημοκρατίας και οικονομίας της αγοράς.

Σε συνάρτηση με την εξέλιξη του προγράμματος πέρα από τις πρώτες έκτακτες ανάγκες και την ολοένα μεγαλύτερη πείρα των υπηρεσιών των χωρών εταίρων και της Επιτροπής, οι τομείς που προσδιορίστηκαν στην έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου ως μη ικανοποιητικοί, έχουν προσεγγιστεί ή προσεγγίζονται τώρα από την Επιτροπή. Οι κύριες αποφάσεις που έχουν ληφθεί και οι διορθώσεις που επήλθαν αφορούν:

- τα μέτρα εφαρμογής του αναθεωρημένου άρθρου 118 του δημοσιονομικού κανονισμού της 21ης Δεκεμβρίου 1977, που εφαρμόζεται στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ((ΕΕ L 356 της 31.12.1977. )) 7 εκτός από την δημοσίευση στην καθορισμένη Επίσημη Εφημερίδα, οι συμβάσεις παροχής υπηρεσιών Phare ανακοινώνονται επίσης στο Internet και όλες οι προσκλήσεις για την εκδήλωση ενδιαφέροντος αποτελούν πλέον το αντικείμενο μιας προεπιλογής (διαδικασία που εισάχθηκε στα μέσα του 1996) 7

- την υιοθέτηση τροποποίησης για τις προσκλήσεις υποβολής προσφορών για την ανάθεση συμβάσεων παροχής υπηρεσιών Phare (και Tacis): βελτιώθηκε η ρύθμιση των προσκλήσεων για την υποβολή προσφορών, κυρίως με την υιοθέτηση καλύτερης πληροφόρησης των υποψηφίων, διευκρινίζοντας την σύνθεση των επιτροπών αξιολόγησης και ευνοώντας τη μεγαλύτερη διαφοροποίηση των συμβαλλομένων 7

- τους νέους προσανατολισμούς του Phare, που εκπονήθηκαν από την Επιτροπή τον Μάρτιο του 1997, ακολουθώντας την καλύτερη ένταξη των δομών εφαρμογής του προγράμματος στις «κανονικές» δομές των χωρών-εταίρων, τη μεγαλύτερη αποκέντρωση προς τις χώρες και τις αντιπροσωπείες της Επιτροπής, το προσωπικό των οποίων θα αυξηθεί, τη συγκέντρωση νέων πηγών εμπειρογνωμοσύνης παράλληλα με τα γραφεία συμβούλων, όπως είναι η «αδελφοποίηση» μεταξύ οργανισμών και διοικήσεων 7

- την ενημέρωση του εγχειριδίου DIS και την προβλεπόμενη εισαγωγή του πριν από τα τέλη του 1997, που ενσωματώνει σε ένα μόνο έγγραφο τις νέες διατάξεις σχετικά με τη διαφάνεια των συμβάσεων, διευκρινίζοντας επίσης τις λεπτομέρειες υποστήριξης (με σταδιακή μείωση) στο κόστος λειτουργίας των UGP και προβλέποντας ένα πρότυπο μεταφοράς τεχνογνωσίας όσον αφορά τη διαχείριση προγραμμάτων που αποσκοπούν στο να μειώσουν αποτελεσματικά τη σχετική εξάρτηση της τεχνικής στήριξης.

Η Επιτροπή αναμένει το σύνολο των μέτρων αυτών να διορθώσει τα βασικά αδύναμα σημεία που προσδιορίστηκαν στα τμήματα της έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου στα οποία αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου.