ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0610/01

υποβολή: Richard Howitt (PSE) προς την Επιτροπή

(1 Μαρτίου 2001)

Θέμα: Ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών της ΕΕ όσον αφορά την προώθηση της αυτοδιοίκησης στις αναπτυσσόμενες χώρες

Πώς αντιλαμβάνεται η Επιτροπή το ρόλο των τοπικών και περιφερειακών αρχών των κρατών μελών της ΕΕ και των αντιπροσωπευτικών τους φορέων στην προώθηση της εννοίας και της πρακτικής της τοπικής αυτοδιοίκησης στις αναπτυσσόμενες χώρες;

Απάντηση του κ. Nielson εξ ονόματος της Επιτροπής

(15 Μαΐου 2001)

Η Κοινότητα αναγνωρίζει ολοένα και περισσότερο την επιτακτική ανάγκη να προσφέρει ουσιαστικήποστήριξη στο νέο κύμα διαδικασιών αποκέντρωσης στις αναπτυσσόμενες χώρες. Μια πραγματική αποκέντρωση που θα περιλαμβάνει μεταβίβαση εξουσίας, αρμοδιοτήτων και κονδυλίων προς τις (εκλεγμένες) τοπικές αρχές αποτελεί σημαντική δυναμική ανάπτυξης. Οι τοπικές αρχές θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο συνδέσμου μεταξύ της κεντρικής κυβέρνησης και των τοπικών κοινοτήτων. Θα μπορούσαν να παρέχουν ένα πλαίσιο για δημοκρατικό διάλογο, κοινό σχεδιασμό των προτεραιοτήτων τοπικής ανάπτυξης, μεγαλύτερο αίσθημα ευθύνης και βιωσιμότητα των αναπτυξιακών δράσεων. Μπορούν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στη δημιουργία ενός ευνοϊκού κλίματος για την τοπική (οικονομική) ανάπτυξη και τη συνδεδεμένη με αυτή καταπολέμηση της φτώχειας. Μπορούν να προωθήσουν νέες συνεργασίες μεταξύ δημοσίων και ιδιωτικών φορέων με βάση τα αντίστοιχα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα.

Ωστόσο, θα πρέπει να καταστεί σαφές ότι η αποκέντρωση αποτελεί σύνθετη και εύθραυστη διαδικασία. Οι αναδυόμενες τοπικές αρχές ενδέχεται να αντιμετωπίσουν σημαντικά προβλήματα νομιμότητας, πολιτικής και διοικητικής αντίληψης, χρηματοδότησης και ικανότητας. Προκειμένου να διασφαλιστεί η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού τόσο στις αγροτικές όσο και στις αστικές περιοχές και να ευοδωθούν οι διαδικασίες αποκέντρωσης, θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στις τοπικές αρχές και στους θεσμούς τους να αναπτύξουν την κατάλληλη ικανότητα και να βρουν τα απαραίτητα κονδύλια για να αντεπεξέλθουν στις αυξανόμενες απαιτήσεις. Σ' αυτή τη βάση, η Κοινότητα επιδιώκει να ενισχύσει τη συνεργασία της με τις κοινοτικές τοπικές και περιφερειακές αρχές (και τους φορείς που τις αντιπροσωπεύουν), καθώς μπορούν να προσφέρουν χρήσιμη, επιπλέον συμβολή στην ανάδειξη βιώσιμων συστημάτων τοπικής διακυβέρνησης τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Τα εν δυνάμει συγκριτικά τους πλεονεκτήματα και η προστιθέμενη αξία τους σε θέματα αρμοδιοτήτων είναι τρία. Καταρχήν, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές της Κοινότητας είναι οι πλέον κατάλληλες για να παρέχουν τις απαιτούμενες μορφές θεσμικής ικανότητας προς τις τοπικές αρχές και τις εθνικές οργανώσεις, μεταξύ άλλων, μέσω καινοτόμων τρόπων διεθνούς συνεργασίας σε τοπικό επίπεδο.

Δεύτερον, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές της Κοινότητας θα μπορούσαν να παρέχουν διαφορετικές μορφές στήριξης στις διαδικασίες τοπικής (οικονομικής) ανάπτυξης (σε αντίθεση με παραδοσιακά σχέδια), που θα βασίζεται σε μια νέα συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μεταξύ ευρέος φάσματος τοπικών φορέων (τοπικές αρχές, ιδιωτικός τομέας, κοινωνία των πολιτών). Οι τοπικές αρχές θα πρέπει να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία των εν λόγω συνασπισμών τοπικής ανάπτυξης προς την επίτευξη κοινών στόχων. Ωστόσο, πρόκειται για κάτι καινούριο για τις τοπικές αρχές. Οι βόρειοι συνεργάτες τους μπορούν να τους βοηθήσουν ώστε να αποτελέσουν αποτελεσματικό καταλύτη για την τοπική ανάπτυξη, σε στενή συνεργασία με άλλους παράγοντες ανάπτυξης.

Τρίτον, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές της Κοινότητας μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην προώθηση στενότερης συνεργασίας μεταξύ της Κοινότητας και των τοπικών αρχών (στο Βορρά και στο Νότο) και στη χάραξη νέων πολιτικών και μέσων για τη στήριξη των διαδικασιών αποκέντρωσης και των τοπικών αρχών.

Τα τελευταία χρόνια η Κοινότητα στόχευσε στη βελτίωση και στην εμβάθυνση της συνεργασίας με τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές της Κοινότητας, με βάση το σεβασμό των αρχών της τοπικής ιδιοκτησίας και της επικουρικότητας. Καινοτόμες πρωτοβουλίες ενισχύθηκαν μέσω του κονδυλίου του προϋπολογισμού για την αποκεντρωμένη συνεργασία. Η Κοινότητα ανέπτυξε νέο πλαίσιο πολιτικής για την αποκεντρωμένη συνεργασία (1999) που αναγνωρίζει την προτεραιότητα προώθησης της τοπικής αυτοδιοίκησης και αποτελεσματικών τοπικών αρχών. Επίσης, το 1999, ξεκίνησε ένας πρώτος διαρθρωμένος διάλογος μεταξύ της Κοινότητας και των αντιπροσώπων των τοπικών αρχών από την Αφρική και από την Κοινότητα. Σ' αυτή τη βάση, η Κοινότητα θα επιδιώξει

να συντάξει ανακοίνωση για τους τρόπους και τα μέσα ανάπτυξης στενότερης συνεργασίας με τις τοπικές αρχές, καθώς και για ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικής, κατάλληλα (χρηματοδοτικά) μέσα και σαφή κατανομή των ρόλων μεταξύ των φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης στις αναπτυσσόμενες χώρες και στην Κοινότητα. Από αυτήν την άποψη, η Κοινότητα έχει τονίσει επανειλημμένα ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές της Κοινότητας πρέπει να αναπροσαρμόσουν τις πολιτικές, τους ρόλους, τις παρεμβάσεις και τις στρατηγικές τους, καθώς και τη θεσμική τους ικανότητα. Η εν λόγω αναπροσαρμογή είναι απαραίτητη προκειμένου οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές της Κοινότητας να παράσχουν αποτελεσματικές μορφές στήριξης που δε θαποκαθιστούν το ρόλο και τις αρμοδιότητες των τοπικών αρχών στις αναπτυσσόμενες χώρες.