ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0718/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(15 Μαρτίου 2002)

Θέμα: Η ακούσια συλλογή δεδομένων από χρήστες του NET Passport της Microsoft και μέτρα για την προστασία της ιδιωτικής ζωής

1. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι κατά την παροχή της δωρεάνπηρεσίας NET Passport της Microsoft συλλέγονται προσωπικά δεδομένα από τους καταναλωτές κατά την, μέσω δικτύου, αγορά, παιγνίδι, αίτηση ή χρησιμοποίηση τραπεζικώνπηρεσιών όταν π.χ. κάνουν χρήση μιάς διεύθυνσης e-mail (Hotmail), ενός προγράμματος συνομιλίας (MSN Messenger), ενός καταστήματος (Expedia.com), ενός πλειστηριασμού (QXL), μιας κοινότητας (MSN Communities) ή μιας αλυσίδας ξενοδοχείων (Hilton.com); Τα ανωτέρω έχουν επιπτώσεις κυρίως για τους κατόχους διεύθυνσης Hotmail, οι οποίοι, αθόρυβα και χωρίς να το έχουν αντιληφθεί, έχουν παραχωρήσει σε αγνώστους ένα τεράστιο αριθμό προσωπικών δεδομένων.

2. Γνωρίζει επίσης η Επιτροπή ότι η μη εγγραφή στο NET Passport οδηγεί σε αποκλεισμό από παροχές (υπηρεσιών) πολλών ιστοθέσεων, ότι η διαγραφή δεν είναι δυνατή, ότι απαλείφονται μόνον απηρχαιωμένα δεδομένα περιοδικώς και ότι οι κωδικοί που δίδονται και περιλαμβάνουν 6 μόνον χαρακτήρες είναι εύκολο εν μέρει να ανακαλυφθούν από τρίτους οι οποίοι παρουσιάζονται ως διαχειριστές συστημάτων ή διαθέτουν ευρύτατη γνώση λεξικών·

3. Θεωρεί η Επιτροπή ότι είναι δεκτό οι χρήστες δημόσιων τερματικών σε πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες ή καφενεία Internet, σε περίπτωση που δεν κλείνουν σωστά το πρόγραμμα, να κινδυνεύουν να μεταβιβάσουν εμπιστευτικά τους στοιχεία στον επόμενο χρήση, ότι κατά την ενοικίαση λογισμικού μέσω του διαδικτύου (χρήση διακομιστή της Microsoft αντί ίδιου σκληρού δίσκου) η πρόσβαση είναι δυνατή μόνον με το NET Passport και ότι η Microsoft λόγω της κατ' ουσίαν μονοπωλιακής της θέσης θα μπορεί, στο εγγύς μέλλον, να επιβάλλειψηλές τιμές για τις, προς το παρόν δωρεάν, παρεχόμενεςπηρεσίες·

4. Είναι άραγε νόμιμη η δημιουργία μιάς ιδιαίτερα ευρείας βάσεως δεδομένων με προσωπικά δεδομένα από επιχείρηση με κυριαρχική θέση· Έχουν ενημερωθεί σχετικά με το NET Passportοι εθνικές αρχές οι οποίες επιβλέπουν την εφαρμογή της νομοθεσίας για την ιδιωτική ζωή· Προβλέπεται σε κάθε κράτος μέλος ηποχρέωση αυτή· Ισχύει αυτή ηποχρέωση και σε περίπτωση που η βάση δεδομένων δεν βρίσκεται στο έδαφος κράτους μέλους της ΕΕ·

5. Μπορούν άραγε οι εθνικές ή ευρωπαϊκέςπηρεσίες ανίχνευσης, χωρίς προηγούμενη έγκριση από τον ενδιαφερόμενο ή από τον δικαστή, να κάνουν χρήση των συγκεντρωμένων στοιχείων·

6. Φρονεί άραγε η Επιτροπή ότιπάρχει λόγος για τη θέσπιση περαιτέρω διατάξεων προκειμένου να παρεμποδισθεί η καταχρηστική χρησιμοποίηση εκ μέρους ομίλων συμφερόντων και να αποκλεισθεί οριστικώς κάθε προσπάθειαπονόμευσης των ισχυόντων κανόνων για την ιδιωτική ζωή·

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(7 Μαΐου 2002)

1.-3. Πράγματι η Επιτροπή γνωρίζει το σύστημα .NET Passport της Microsoft και τις διατεινόμενες ικανότητές του και συμμερίζεται ορισμένους από τους προβληματισμούς του αξιότιμου βουλευτή. Εξετάζει το συγκεκριμένο ζήτημα κατά προτεραιότητα, στο πλαίσιο διαβούλευσης με τις εθνικές αρχές προστασίας δεδομένων, όσον αφορά τη συμβατότητα (ή μη) του συστήματος με τη νομοθεσία της ΕΕ για την προστασία δεδομένων.

4. Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ΕΕπόκεινται στην κοινοτική νομοθεσία και έχουν τη δυνατότητα να συγκροτούν βάσεις δεδομένων με προσωπικές πληροφορίες,πό τον όρο ότι τηρούν τιςποχρεώσεις που απορρέουν από την οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου 1995 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών(1). Στιςποχρεώσεις αυτές περιλαμβάνονται η κατάρτιση συγκεκριμένων και νόμιμων στόχων, η ενημέρωση των φυσικών προσώπων σχετικά με την ταυτότητα τουπεύθυνου της επεξεργασίας των δεδομένων, το σκοπό της συλλογής και τα δικαιώματα των φυσικών προσώπων, όπως το δικαίωμα πρόσβασης στα δικά τους προσωπικά δεδομένα. Στις περιπτώσεις που απαιτείται συγκατάθεση για την επεξεργασία, η οδηγία ορίζει ότι η εν λόγω συγκατάθεση πρέπει να είναι ρητή και να παρέχεται ελευθέρα βουλήσει. Η οδηγία θέτει επίσης τηνποχρέωση κοινοποίησης της επεξεργασίας στις εθνικές αρχές προστασίας δεδομένων. Η οδηγία προβλέπει ωστόσο ορισμένες εξαιρέσεις από τηνποχρέωση κοινοποίησης. Η Επιτροπή δεν είναι προς το παρόν σε θέση να αποφανθεί κατά πόσον η εν λόγω επεξεργασία έχει κοινοποιηθεί εντός της Κοινότητας.

Το ζήτημα κατά πόσον και σε ποιο βαθμό η οδηγία ισχύει για τις βάσεις δεδομένων (ή, κατά την έννοια της οδηγίας, για τονπεύθυνο της επεξεργασίας) εγκατεστημένων εκτός ΕΕ, ιδίως όταν τα δεδομένα συλλέγονται απευθείας από το πρόσωπο στο οποίο απευθύνονται τα δεδομένα μέσω Διαδικτύου, είναι περίπλοκο και εξετάζεται επί του παρόντος προσεκτικά από την Επιτροπή και τις εθνικές αρχές προστασίας δεδομένων. Στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο γ), της οδηγίας ορίζεται η εφαρμογή της εφόσον οπεύθυνος της επεξεργασίας προσφεύγει σε αυτοματοποιημένα ή μη μέσα, ευρισκόμενα στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους, γεγονός που συνεπάγεται ότι η οδηγία, σε ορισμένες τουλάχιστον περιπτώσεις, εφαρμόζεται στουςπεύθυνους της επεξεργασίας εκτός Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Επιπροσθέτως, ειδικοί εθνικοί κανόνες σχετικά με τρίτη χώρα στην οποία είναι εγκατεστημένος ο ελεγκτής μπορεί επίσης να εφαρμόζονται και να επιβάλλονται στο πλαίσιο της εν λόγω νομοθεσίας. Ως προς τούτο, η Microsoft έχει ενημερώσει τοπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ ότι προσχωρεί σε πολιτική για την προστασία της ιδιωτικής ζωής η οποία συνάδει προς τις αρχές ασφαλούς λιμένα(2).

5. Δυνάμει νομοθετικών μέτρων, οιπηρεσίες ανίχνευσης δύνανται να κάνουν χρήση των συγκεντρωμένων στοιχείων χωρίς προηγούμενη έγκριση από τον ενδιαφερόμενο ή από το δικαστή,πό τον όρο ότι καθίστανται σεβαστά τα δικαιώματα για την προστασία των ενδιαφερομένων και ότι ο περιορισμός του δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή είναι απολύτως απαραίτητος για τους σκοπούς της ανίχνευσης. Επιπλέον, οι πληροφορίες που συλλέγονται κατά την ανίχνευση μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο στο βαθμό που τούτο είναι απαραίτητο για τους συγκεκριμένους σκοπούς.

6. Σύμφωνα με το άρθρο 33 της οδηγίας, η Επιτροπή εξετάζει την εφαρμογή της οδηγίας 95/46/ΕΚ και αναμένεται να καταρτίσει έκθεση πριν από το τέλος τους έτους. Η ανατροπή των ισχυόντων κανόνων θα εξεταστεί στο συγκεκριμένο πλαίσιο.

(1) ΕΕ L 281 της 23.11.1995.

(2) Βλ. απόφαση αριθ. 2000/520/ΕΚ της Επιτροπής της 26ης Ιουλίου 2000 βάσει της οδηγίας 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την επάρκεια της προστασίας που παρέχεται από τις αρχές ασφαλούς λιμένα για την προστασία της ιδιωτικής ζωής και τις συναφείς συχνές ερωτήσεις που εκδίδονται από το Υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ, ΕΕ L 215 της 25.8.2000.