ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3677/02

υποβολή: Bart Staes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(18 Δεκεμβρίου 2002)

Θέμα: Η καταπολέμηση της λευχαιμίας μέσω βλαστικών κυττάρων από το αίμα του ομφάλιου λώρου

Για την καταπολέμηση της λευχαιμίας εφαρμόζεται εδώ και χρόνια η μεταφύτευση νωτιαίου μυελού, με κύριο πρόβλημα την καλή συμβατότητα μεταξύ ασθενούς και δότη. Στον εν λόγω νωτιαίο μυελό και την περιφερειακή κυκλοφορία παρατηρείται η παρουσία βλαστικών αιμοποιητικών κυττάρων. Η πιο πλούσια όμως πηγή βλαστικών κυττάρων είναι το αίμα του εμβρύου και ο πλακούντας του ομφάλιου λώρου. Αυτή η πηγή βλαστικών κυττάρων είναι γνωστή εδώ και αρκετά χρόνια. Στις αρχές του 2001, δύο γιατροί ίδρυσαν την πρώτη ιδιωτική τράπεζα αίματος ομφάλιου λώρου στην Ευρώπη, την επονομαζόμενη Cryo Cell Europe (www.cryoc.com), η οποία είναι εγκατεστημένη στο Mechelen αλλά διαθέτει τώρα δείγματα αίματος από ολόκληρη την Ευρώπη. Παρά το γεγονός ότι η επιχείρηση λειτουργεί ομαλότατα, η Cryo Cell δεν προκαλεί γενικό ενθουσιασμό. Ορισμένα πανεπιστημιακά νοσοκομεία διαθέτουν εδώ και μερικά χρόνια δική τους τράπεζα αίματος ομφάλιου λώρου. Η μεγάλη διαφορά μεταξύ της Cryo Cell και των πανεπιστημίων είναι ότι οι πανεπιστημιακές τράπεζες αίματος διαθέτουν το αίμα ανώνυμα, επιπλέον δε το χορηγούν σε παιδιά που χρειάζονται μεταφύτευση. Αντίθετα, η Cryo Cell είναι ιδιωτική επιχείρηση, η οποία διατηρεί το αίμα σε ονομαστική βάση και το διαθέτει μόνο στον κάτοχο έναντι πληρωμής. Για τη διατήρηση του δείγματος επί 20 χρόνια το ποσό ανέρχεται στα 1 000 ευρώ, παρά το γεγονός ότιπάρχουν μάλλον ελάχιστες δυνατότητες να το χρειασθεί το παιδί σας. Το Νοέμβριο του 2000, η ευρωπαϊκή ομάδα δεοντολογίας εξέδωσε γνωμοδότηση σχετικά με τη χρήση ανθρωπίνων βλαστικών κυττάρων, χωρίς ωστόσο ναπεισέλθει ειδικά στις δεοντολογικές πτυχές παρομοίων πρακτικών.

Με ποιον τρόπο θα μπορούσε η Επιτροπή να εξασφαλίσει την επάρκεια των βλαστικών κυττάρων για τους έχοντες ανάγκη, γνωρίζοντας ότι αργά ή γρήγορα τα κύτταρα αυτά θα αποθηκεύονται πιθανώς μόνο σε ονομαστική βάση, οπότε τα πανεπιστήμια διαθέτουν ανεπαρκή αποθέματα αίματος ομφάλιου λώρου ώστε να μπορούν να εξασφαλίσουν την παροχή δημόσιαςπηρεσίας· Δεν κρίνει η Επιτροπή ότι προωθείται κατ' αυτόν τον τρόπο μια ταξική ιατρική·

Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή εάν στο Βέλγιο πρόκειται για συνδυασμένη πώληση, έχονταςπόψη ότι στην ιστοθέση της Cryo Cell αναφέρεται μόνο η ασφαλιστική εταιρεία Mercator & Noordstar, η οποία αναλαμβάνει τα έξοδα εργαστηρίου και μεταφοράς έναντι ασφάλισης για νοσοκομειακή περίθαλψη·

Απάντηση του κ. Byrne εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Φεβρουαρίου 2003)

Η Επιτροπή γνωρίζει ότι το αίμα ομφάλιου λώρου μπορεί να αποθηκεύεται για αποκλειστική μελλοντική χρήση του συγκεκριμένου νεογέννητου. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η πρακτική αυτή μπορεί να έχει συνέπειες σε ό,τι αφορά τη διαθεσιμότητα αλλογενών αιμοποιητικών βλαστικών κυττάρων για ασθενείς που περιμένουν ναποβληθούν σε τέτοιου είδους μεταμοσχεύσεις. Δεδομένου ότι το άρθρο 152 της συνθήκης ΕΚ αποκλείει ρητώς κοινοτικά μέτρα που θίγουν εθνικές διατάξεις για τη δωρεά ή την ιατρική χρήση αίματος, μόνο οι πτυχές που αφορούν την ποιότητα και την ασφάλεια του αίματος ομφάλιου λώρου μπορούν προς το παρόν να ρυθμιστούν κανονιστικά σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Εξηγείται κατ' αυτόν τον τρόπο το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προτύπων ποιότητας και ασφάλειας για τη συλλογή, τον έλεγχο, την επεξεργασία, την αποθήκευση και τη διανομή ανθρωπίνου αίματος και συστατικών του αίματος(1) της 18 Δεκεμβρίου 2002, καθώς επίσης και το πεδίο εφαρμογής της πρότασης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση προτύπων ποιότητας και ασφάλειας για τη δωρεά, την προμήθεια, τον έλεγχο, την επεξεργασία, την αποθήκευση και την κατανομή ανθρώπινων ιστών και κυττάρων(2) η οποία συζητείται τώρα και στα δύο θεσμικά όργανα. Η Επιτροπή μπορεί επίσης να πληροφορήσει το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου ότι σε συνέχεια της γνώμης που διατύπωσε το Νοέμβριο του 2000 για τις ηθικές πτυχές της έρευνας για τα ανθρώπινα βλαστικά κύτταρα, η ευρωπαϊκή ομάδα για τη δεοντολογία της επιστήμης και των νέων τεχνολογιών θα ξεκινήσει τις εργασίες της το 2003, ειδικά για το θέμα της αποθήκευσης αίματος ομφάλιου λώρου.

Το ζήτημα των συνδυασμένων πωλήσεων εμπίπτει στην αρμοδιότητα των βελγικών αρχών.

(1) ΕΕ L 33 της 8.2.2003.

(2) ΕΕ C 227 E της 24.9.2002.