ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1558/97 υποβολή: Αλέξανδρος Αλαβάνος (GUE/NGL) προς την Επιτροπή (6 Μαΐου 1997)

Θέμα: Απόβλητα στον ποταμό Αξιό

Σύμφωνα με καταγγελίες της Greenpeace, πολλών οικολογικών οργανώσεων και τοπικών φορέων, στην κοινότητα Ανατολικού Θεσσαλονίκης, σε επιφάνεια 2.000 στρεμμάτων της παλιάς κοίτης του ποταμού Αξιού, γίνεται από το 1995 συστηματική απόθεση φωσφογύψου από τις Χημικές Βιομηχανίες Βορείου Ελλάδος (SICNG), με αποτέλεσμα να επηρεάζεται δυσμενώς ο υγρότοπος Αξιού που προστατεύεται από τη Συνθήκη του Ramsar. Τις τελευταίες βδομάδες παρατηρείται εναπόθεση ακόμη και εντός της προστατευόμενης περιοχής. Μελέτες του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης δείχνουν συγκεντρώσεις καδμίου 5 έως 10 φορές υψηλότερες, και αρσενικού 1000 φορές υψηλότερες από αυτές που εμφανίζει η βιομηχανία.

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Εάν είναι επιτρεπτή η ελεύθερη εναπόθεση φωσφογύψου

2. Εάν έχουν εγκριθεί η χωροθέτηση και η μελέτη περιβαλλοντικών όρων και

3. Με ποιό τρόπο θα υποχρεωθεί το εργοστάσιο να αποσύρει άμεσα τα είδη υπάρχοντα απόβλητα και να επαναφέρει το χώρο στην προηγούμενη μορφή του;

Απάντηση της κας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής (16 Ιουνίου 1997)

Το άρθρο 4 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ ((ΕΕ L 194 της 25. 7.1975. )), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/156/ΕΟΚ ((ΕΕ L 78 της 26. 3.1991. )), ορίζει ότι «Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι η διάθεση ή η αξιοποίηση των αποβλήτων θα πραγματοποιείται χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η υγεία του ανθρώπου και χωρίς να χρησιμοποιούνται διαδικασίες ή μέθοδοι που ενδέχεται να βλάψουν το περιβάλλον, ιδίως δε:

- χωρίς να δημιουργείται κίνδυνος για το νερό, τον αέρα ή το έδαφος, ούτε για την πανίδα και τη χλωρίδα,

- χωρίς να προκαλούνται ενοχλήσεις από το θόρυβο ή τις οσμές και

- χωρίς να βλάπτονται οι τοποθεσίες και τα τοπία που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Τα κράτη μέλη λαμβάνουν, εξάλλου, τα αναγκαία μέτρα για την απαγόρευση της εγκατάλειψης, της απόρριψης και της ανεξέλεγκτης διάθεσης των αποβλήτων».

Επιπλέον, το άρθρο 9 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ και το άρθρο 3 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ ((ΕΕ L 377 της 31.12.1991. )) περιλαμβάνουν διατάξεις που επιβάλλουν στις εγκαταστάσεις ή τις επιχειρήσεις να λαμβάνουν άδεια λειτουργίας.

Οι πληροφορίες του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου δημιουργούν την εντύπωση ότι οι Χημικές Βιομηχανίες Βόρειας Ελλάδας (SICGN) δεν έχουν άδεια από τις ελληνικές αρμόδιες αρχές για την απόρριψη αποβλήτων φωσφορογύψου στην παλαιά κοίτη του ποταμού Αξιού.

Κατά συνέπεια, η εν λόγω απόρριψη αποβλήτων φωσφορογύψου χωρίς άδεια από το 1995 αντίκειται ενδεχομένως στις απαιτήσεις της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ. Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι εναπόκειται στις ελληνικές αρμόδιες αρχές να κρίνουν, βάσει των κανόνων της ελληνικής νομοθεσίας, κατά πόσον πρέπει να ληφθούν μέτρα για να παύσει η απόρριψη αποβλήτων που πιθανώς δεν είναι σύμφωνη με τους κανόνες της κοινοτικής νομοθεσίας.

Η Επιτροπή δεν μπορεί να γνωρίζει εάν έχουν εγκριθεί οι σχετικές χωροταξικές μελέτες και μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, δεδομένου ότι οι διαδικασίες χορήγησης άδειας για βιομηχανικές εγκαταστάσεις υπάγονται στην αρμοδιότητα των κρατών μελών.

Η Επιτροπή θα συνιστούσε θερμά στις ομάδες ενδιαφερομένων, όπως μη κυβερνητικοί οργανισμοί και τοπικές αρχές, να θέσουν το ζήτημα στις αρμόδιες για το περιβάλλον ή άλλες αρμόδιες αρχές και, ενδεχομένως, να προσφύγουν στα ελληνικά δικαστήρια με την προϋπόθεση ότι μπορεί να στοιχειοθετηθεί υπόθεση.