ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1615/01

υποβολή: W.G. van Velzen (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(28 Μαΐου 2001)

Θέμα: Οι κυβερνήσεις θα έπρεπε να έχουν το δικαίωμα να εμποδίζουν κρατικές εταιρείες του εξωτερικού να εξαγοράζουν τις ιδιωτικοποιημένες εταιρείες τους

Αντικατοπτρίζει αυτή η άποψη του Επιτρόπου και την άποψη της Επιτροπής σε ό,τι αφορά την επανεθνικοποίηση ιδιωτικοποιημένων επιχειρήσεων από ξένους επενδυτές·

Φρονεί η Επιτροπή ότι θα πρέπει να απαγορεύεται η εξαγορά μιας δημόσιας επιχείρησης η οποία έχει ιδιωτικοποιηθεί και η οποία εξακολουθεί εν μέρει να βρίσκεται στα χέρια της κυβέρνησης του οικείου κράτους μέλους της ΕΕ (είτε μέσω ποσοστού μετοχών ή μιας άλλης σχέσης ιδιοκτησίας) από μία δημόσια επιχείρηση μιας άλλης χώρας της ΕΕ, και εάν ναι, σε ποια νομική βάση της Συνθήκης του Άμστερνταμ βασίζει η Επιτροπή την άποψή της·

Σε περίπτωση που η Επιτροπή δεν συμμερίζεται αυτή την άποψη ποιες δυνατότητες έχει τότε να φέρει στο σωστό δρόμο ένα κράτος μέλος το οποίο παρανόμως διατηρεί μία διασυνοριακή συμμαχία ή συγχώνευση επί τη βάσει αυτών των επιχειρημάτων και είναι τότε η Επιτροπή διατεθειμένη να αναλάβει όντως δράση κατά του εν λόγω κράτους μέλους·

Απάντηση του κ. Bolkestein Εξ ονόματος της Επιτροπής

(5 Νοεμβρίου 2001)

1. Το κατάλληλο πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας για την αντιμετώπιση του θέματος της απόκτησης μετοχικού κεφαλαίου, κυρίως, σε ιδιωτικοποιημένες εταιρείες, από την πλευρά εταιρειών άλλων κρατών μελών, παρουσιάστηκε από την Επιτροπή στην σχετική με ορισμένα νομικά ζητήματα που αφορούν στις ενδοκοινοτικές επενδύσεις Ανακοίνωση του 1997(1).

2. Η ειδική ερώτηση για την απόκτηση μετοχικού κεφαλαίου, σε ιδιωτικοποιημένες εταιρείες, από την πλευρά εταιρειών άλλων κρατών μελών, που κατέχονταν, συνολικά ή εν μέρει, από αυτές τις τελευταίες, ετέθη στο πλαίσιο των διαδικασιών της τρέχουσας ελευθέρωσης και, ειδικότερα, της ασύμμετρης ελευθέρωσης των ενεργειακών αγορών της Κοινότητας.

Η Επιτροπή διεξήγαγε συζήτηση για το θέμα αυτό την 20ή Ιουνίου 2001, κατά την οποία επιβεβαίωσε τις αρχές της Ανακοίνωσης του 1997, διασαφηνίζοντας έτσι ορισμένους τομείς.

3. Υπογραμμίσθηκε το γεγονός ότι οι άμεσες επενδύσεις επωφελούνται της ελεύθερης κυκλοφορίας των κεφαλαίων και της ελευθερίας εγκατάστασης.

Αναφορικά με τις δύο θεμελιώδεις ελευθερίες της Συνθήκης ΕΚ, οι μόνες αποδεκτές παρεκκλίσεις είναι εκείνες που, με τρόπο ρητό και περιοριστικό, προβλέπονται από την Συνθήκη, καθώς και αυτές που απορρέουν από την νομολογία του Δικαστηρίου, δηλαδή παρεκκλίσεις που οφείλονται σε επιτακτικούς λόγους γενικού συμφέροντος, εφόσον τα ληφθέντα μέτρα σέβονται την αρχή της μη-διάκρισης και την αρχή της αναλογικότητας. Στα πλαίσια αυτά, η Επιτροπή επιβεβαίωσε την θέση που πήρε, κατά την εξέταση μιας συγκεκριμένης περίπτωσης όπου, κατά την διάρκεια της πρώτης φάσης της ιδιωτικοποίησης, την στιγμή που το κράτος είχε ακόμη τον έλεγχο της εταιρείας, έκρινε σύμφωνο με την Συνθήκη κυρίως έναν προσωρινό περιορισμό της απόκτησης μετοχικού κεφαλαίου δημόσιων επιχειρήσεων, βάσει ιδιαίτερα καθορισμένων στόχων οικονομικής πολιτικής καιπό ειδικές, αντικειμενικές και προκαθορισμένες προϋποθέσεις που δεν δημιουργούν διακρίσεις.

Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι θα συνεχίσει να βασίζεται στην Ανακοίνωση του 1997 για την εξέταση των εμποδίων, κυρίωςπό μορφή ειδικών δικαιωμάτων, τα οποία θέτουν τα κράτη μέλη στην ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων και στην ελευθερία εγκατάστασης, με την επιφύλαξη των επερχόμενων αποφάσεων του Δικαστηρίου σχετικά με τα εκκρεμή ζητήματα στον τομέα αυτό. Η Επιτροπή, στα πλαίσια του θεσμικού της ρόλου, θα συνεχίσει να κάνει χρήση των δικαιωμάτων που της παρέχει η Συνθήκη, ως θεματοφύλακας της κοινοτικής νομιμότητας.

4. Ωστόσο, κατά την ίδια συζήτηση, αφού διαπίστωσε ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων και η ελευθερία εγκατάστασης αποτελούν θεμελιώδεις και άμεσα εφαρμόσιμες ελευθερίες της Συνθήκης, η Επιτροπή διαπίστωσε πως οι σχετικές με το άνοιγμα των αγορών ενέργειας πρόοδοι επήλθαν, στα περισσότερα κράτη μέλη, γρηγορότερα από ό,τι προέβλεπαν οι οδηγίες, με αποτέλεσμα ενδεχόμενες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων.

Η Επιτροπή έκρινε ότι αυτή η κατάσταση απαιτεί την αυστηρή επιβολή των κανόνων του ανταγωνισμού καθώς και των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις -συμπεριλαμβανομένων των σχετικών με την πυρηνική ενέργεια-, την επιτάχυνση του ρυθμούιοθέτησης της δεύτερης δέσμης μέτρων ελευθέρωσης από την πλευρά του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου, επίσης, σε περίπτωση καθυστέρησης τηςιοθέτησης της δέσμης αυτής, την ενδεχόμενη εφαρμογή του άρθρου 86, και κυρίως της παραγράφου 3, για να κοινοποιηθούν στα κράτη μέλη οι απαραίτητες για την αποφυγή ενδεχόμενων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού οδηγίες ή αποφάσεις, διαφυλάσσοντας έτσι τηνποχρέωση παροχήςπηρεσίας γενικού οικονομικού συμφέροντος, και τέλος, μία γρήγορη λύση στα προβλήματα τιμολόγησης κατά τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές και ανάπτυξης τηςποδομής, που αποτελούν εμπόδιο στο αποτελεσματικό άνοιγμα των αγορών.

Εντούτοις, οι εν λόγω στρεβλώσεις δεν δικαιολογούν ούτε την εφαρμογή της αρχής της αμοιβαιότητας ούτε κάποια μέτρα για αντίποινα μεταξύ κρατών μελών, έννοιες που δεν εμφανίζονται στην Συνθήκη και ειδικότερα στις αρχές της εσωτερικής αγοράς. Πράγματι,πενθυμίστηκε ότι η ελευθέρωση δεν συνεπάγεται καμίαποχρέωση ιδιωτικοποίησης. Ενώ η ελευθέρωση σημειώνει πρόοδο με πρωτοβουλία της Επιτροπής, κυρίως μέσω της εναρμόνισης, τα κράτη μέλη παραμένουν ελεύθερα να ιδιωτικοποιήσουν ή όχι τις επιχειρήσεις τους. Μόλις πραγματοποιηθεί η επιλογή, θα πρέπει να εφαρμοσθούν οι κανόνες της Συνθήκης.

(1) ΕΕ C 220 της 19.7.1997.