ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-3068/00

υποβολή: Linda McAvan (PSE) προς την Επιτροπή

(22 Σεπτεμβρίου 2000)

Θέμα: Ο φόρος κληρονομίας στο Βέλγιο

Θα μπορούσε η Επιτροπή να μας ενημερώσει, εάν η πρακτική που εφαρμόζει το Βέλγιο παγώνοντας τους τραπεζικούς λογαριασμούς αποβιωσάντων πολιτών της ΕΕ των οποίων οι οικογένειες δεν κατοικούν στο Βέλγιο και απαιτώντας την καταβολή εγγύησης για το φόρο κληρονομίας προτού επιτρέψει στους συγγενείς την πρόσβαση στους εν λόγω λογαριασμούς, είναι σύμφωνη με το κοινοτικό δίκαιο;

Η πολιτική αυτή δημιουργεί, κατά την γνώμη μου, αδικαιολόγητα προβλήματα στις οικογένειες των θανόντων, οι οποίες είναι αναγκασμένες να καλύψουν έξοδα κηδείας,ποθήκης και πολλά άλλα έξοδα, απλά και μόνο επειδή κατοικούν σε κάποιο άλλο κράτος μέλος.

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(18 Οκτωβρίου 2000)

Σύμφωνα με την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία, οι φόροι κληρονομιάς δεν εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτήτων της Κοινότητας. Εντούτοις, οι αρμοδιότητες των κρατών μελών όσον αφορά τη θέσπιση και επιβολή των διατάξεων στον τομέα αυτόν πρέπει να ασκούνται σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία.

Το πάγωμα των τραπεζικών λογαριασμών αποθανόντων πολιτών της Κοινότητας, των οποίων οι οικογένειες δεν διαμένουν μόνιμα στο Βέλγιο, καθώς και η απαίτηση που επιβάλλεται στους συγγενείς τους να καταβάλουν εγγύηση για το φόρο κληρονομιάς προτού επιτραπεί η πρόσβαση σε περιουσιακά στοιχεία, δεν φαίνεται να αποτελεί δυσανάλογο μέτρο προκειμένου να εξασφαλιστεί η πραγματική είσπραξη των φόρων αυτών.

Πράγματι, τα κράτη μέλη έχουν το δικαίωμα να λαμβάνουν προστατευτικά μέτρα προκειμένου να διαφυλάξουν με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο τα δικαιώματα του δημοσίου. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να σημειωθεί ότι οι χρηματικοί πόροι που τοποθετούνται σε τραπεζικούς λογαριασμούς έχουν εξαιρετικά επισφαλή χαρακτήρα: μπορούν εύκολα να μεταφερθούν στο εξωτερικό. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι οι διμερείς φορολογικές συμβάσεις συνήθως δεν προβλέπουν αμοιβαία συνδρομή όσον αφορά την είσπραξη των φόρων κληρονομιάς (στην περίπτωση του Βελγίου, μια τέτοια συνδρομή προβλέπεται μόνο στη συνθήκη της 20ής Ιανουαρίου 1959 με τη Γαλλία). Επίσης, η οδηγία 76/308/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Μαρτίου 1976 περί αμοιβαίας συνδρομής για την είσπραξη απαιτήσεων που προκύπτουν από ενέργειες οι οποίες αποτελούν μέρος του συστήματος χρηματοδότησης του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων καθώς και από γεωργικές εισφορές και δασμούς(1) δεν εφαρμόζεται σε φόρους κληρονομιάς. Με τα δεδομένα αυτά, το πάγωμα τραπεζικών λογαριασμών αποθανόντων πολιτών της Κοινότητας, των οποίων οι κληρονόμοι δεν διαμένουν μόνιμα στο Βέλγιο, καθώς και η σχετική απαίτηση που επιβάλλεται στους κληρονόμους αυτούς για καταβολή εγγύησης, πρέπει καταρχήν να θεωρηθεί ως κατάλληλο μέτρο για την προστασία των δικαιωμάτων του βελγικού δημοσίου σε τέτοιες περιπτώσεις.

Επιπλέον, το ποσό της εγγύησης πρέπει να καθορίζεται από τον αρμόδιο δικαστή, ο οποίος πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στους κληρονόμους ναποβάλλουν τις παρατηρήσεις τους (άρθρο 94 του βελγικού νόμου περί φόρου κληρονομιάς). Αυτό αποτελεί εγγύηση για την προάσπιση των δικαιωμάτων των εν λόγω συγγενών. Επίσης, οι φορολογικές αρχές έχουν τη δυνατότητα να αποφασίζουν την εξαίρεση από αυτή την απαίτηση.

Όσον αφορά την κληρονομούμενη περιουσία των αποθανόντων, των οποίων οι οικογένειες διαμένουν μόνιμα στο Βέλγιο, αξίζει να σημειωθεί ότι οι αρχές μπορούν να λάβουν άλλα προστατευτικά μέτρα προκειμένου να εξασφαλίσουν την καταβολή των φόρων κληρονομιάς. Μπορούν να εγγράψουνποθήκη στο σύνολο των βελγικών περιουσιακών στοιχείων των κληρονόμων αυτών ή να λάβουν προστατευτικά μέτρα έναντι άλλων προσώπων που έχουν συμβατική σχέση με τους κληρονόμους, σύμφωνα με τη βελγική νομοθεσία.

(1) ΕΕ L 73 της 19.3.1976.