ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3612/02

υποβολή: Bob van den Bos (ELDR) προς το Συμβούλιο

(16 Δεκεμβρίου 2002)

Θέμα: Ρήτρα περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Σε σχέση με την προετοιμασία της έκθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα στον κόσμο το 2002, θέτω τις ακόλουθα ερωτήματα:

1. Από την δεκαετία του 1990, η Ευρωπαϊκή Ένωση συμπεριλαμβάνει στις διμερείς συμφωνίες της για το εμπόριο και την συνεργασία ρήτρα σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα. Μπορεί να παράσχει το Συμβούλιο συνοπτικό πίνακα τέτοιων συμφωνιών των οποίων ανεστάλη η εφαρμογή κατά την περίοδο από 1990 έως σήμερα· Μπορεί επίσης να αναφέρει το Συμβούλιο για ποιούς λόγους αποφάσισε να προβεί σε αναστολή της εφαρμογής·

2. Μπορεί να παράσχει το Συμβούλιο συνοπτικό πίνακα των συζητήσεων σχετικά με ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων: σε ποιά συνεδρίαση εξετάστηκε ποιό θέμα και με τι αποτέλεσμα·

3. Μπορεί να παράσχει το Συμβούλιο συνοπτικό πίνακα της εκπροσώπησης του Συμβουλίου κατά την εξέταση ζητημάτων που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, στις συνεδριάσεις της ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κατά την περίοδο από τον Απρίλιο 2002 έως σήμερα· Μπορεί επίσης να αναφερθεί σε τι επίπεδο αντιπροσωπευόταν το Συμβούλιο και με ποιόν τρόπο ενημερώθηκε το Συμβούλιο Υπουργών·

Απάντηση

(5 και 6 Μαΐου 2003)

1. Η ΕΕ συμπεριλαμβάνει, από το 1995, τα ανθρώπινα δικαιώματα ως βασικό στοιχείο στις των συμφωνίες εμπορίου και συνεργασίας με τρίτες χώρες. Οι σχετικές ρήτρες ορίζουν ότι οι εσωτερικές και εξωτερικές πολιτικές των μερών βασίζονται στο σεβασμό των θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων και δημοκρατικών αρχών και αποτελούν βασικό στοιχείο των συμφωνιών. Σε περίπτωση παραβίασης, η συμφωνία μπορεί να ανασταλεί. Πριν από το 1995, ο σεβασμός των θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων αναφερόταν ρητά, π.χ. στο προοίμιο των συμφωνιών, χωρίς όμως να αποτελεί βασικό στοιχείο.

Έως τώρα, δεν έχει ανασταλεί καμία συμφωνία που περιέχει ρήτρα ανθρώπινων δικαιωμάτων ως βασικό στοιχείο. Ωστόσο, στις περιπτώσεις όπου η ΕΕ έκρινε ότι μια χώρα εταίρος παραβίασε τα βασικά στοιχεία της συμφωνίας, ανεστάλησαν ορισμένες διατάξεις της συμφωνίας αυτής. Αυτό συνέβη, για παράδειγμα, με τις χρηματοοικονομικές διατάξεις της Συμφωνίας του Κοτονού όσον αφορά το Ζιμπάμπουε (2002), τις Κομόρες (2000), την Ακτή Ελεφαντοστού (2000), τις Νήσους Φίτζι (2000), την Αϊτή (2000) και τη Λιβερία (2001). Σε άλλες περιπτώσεις, ηπογραφή συμφωνιών συνεργασίας καθυστέρησε για λόγους συναφείς με τα ανθρώπινα δικαιώματα, για παράδειγμα με την Κροατία (1995), το Πακιστάν (1999), την Αλγερία (1998) και τη Ρωσία (1995).

Αποδίδεται έμφαση στην προώθηση του διαλόγου και σε θετικά μέτρα, παρά σε κυρώσεις. Η ΕΕ δράττεται κάθε ευκαιρίας για να παροτρύνει τα κράτη να σεβαστούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και να προωθήσουν την προστασία τους, καθώς και για ναπενθυμίσει στις χώρες εταίρους τις δεσμεύσεις τους που απορρέουν από συμφωνίες οι οποίες περιέχουν ρήτρα ανθρώπινων δικαιωμάτων ως βασικό στοιχείο.

2. Σε κάθε σύνοδο του Συμβουλίου σε σύνθεση Γενικών Υποθέσεων, σημειώνονται όλα τα ψηφίσματα, αποφάσεις και γνώμες που ψήφισε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά την προηγούμενη ή τις προηγούμενες συνόδους του. Το Συμβούλιοπενθυμίζει, κατά τις εν λόγω συνόδους, ότι ελήφθησαν ή θα ληφθούν δεόντωςπόψη οι θέσεις τις οποίες έλαβε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά τη συζήτηση των συναφών σημείων. Εννοείται ότι τα ζητήματα που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματαπάγονται εξ ορισμού στην προσέγγιση αυτή.

3. Όσον αφορά την εκπροσώπηση του Συμβουλίου κατά τις συζητήσεις που διεξάγονται κατά τις περιόδους συνόδου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο εσωτερικός κανονισμός του Συμβουλίου προβλέπει, στο άρθρο 26, ότι το Συμβούλιο δύναται να εκπροσωπείται ενώπιον του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και των επιτροπών του από την Προεδρία ή, με τη σύμφωνη γνώμη της, από την επόμενη Προεδρία ή από το Γενικό Γραμματέα.

Το Συμβούλιο τήρησε σταθερά αυτόν τον κανόνα σε κάθε παρέμβασή του στην ολομέλεια. Παραπέμπει, εξάλλου, τον αξιότιμο βουλευτή στα πρακτικά που συντάσσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο τέλος κάθε περιόδου συνόδου του, στα οποίαπάρχουν οι αιτούμενες ενδείξεις.