ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1361/97 υποβολή: Mark Watts (PSE) προς την Επιτροπή (21 Απριλίου 1997)

Θέμα: Ασφάλειες αυτοκινήτου στην Ιταλία για μη ιταλούς πολίτες

Γνωρίζει άραγε η Επιτροπή ότι βρετανοί υπήκοοι που ζούν και εργάζονται στην Ιταλία δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν ασφαλιστική κάλυψη για τα αυτοκίνητά τους που φέρουν βρετανικές πινακίδες κυκλοφορίας ενώ ακόμη και όταν συνάψουν ασφαλιστήρια συμβόλαια, οι όροι των εν λόγω συμβολαίων είναι λιγότερο ευνοϊκοί από τους όρους που ισχύουν για τους ιταλούς πολίτες που οδηγούν αυτοκίνητα με ιταλικές πινακίδες κυκλοφορίας;

Τι μέτρα σκοπεύει νά λάβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προκειμένου να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρχουν τέτοιες διακρίσεις;

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής (24 Ιουνίου 1997)

Η κοινοτική νομοθεσία περί ασφαλίσεως των αυτοκινήτων οχημάτων προβλέπει ότι ο τόπος λήψης της άδειας κυκλοφορίας του εκάστοτε οχήματος έχει βαρύνουσα σημασία προκειμένου να προσδιορισθεί σε ποιο κράτος μέλος εντοπίζεται ο κίνδυνος. Η συγκεκριμένη μέθοδος εντοπισμού του κινδύνου με βάση τον τόπο λήψης της άδειας κυκλοφορίας προκύπτει από την εφαρμογή του συστήματος της «πράσινης κάρτας» ((Καθιερωθέν με τη σύσταση υπ' αριθμόν 5 της 25ης Ιανουαρίου 1949 της υποεπιτροπής οδικών μεταφορών της επιτροπής εσωτερικών μεταφορών της Οικονομικής Επιτροπής για την Ευρώπη των Ηνωμένων Εθνών. )), επί του οποίου βασίζεται το καθεστώς υποχρεωτικής ασφάλισης της αστικής ευθύνης των αυτοκινήτων οχημάτων στην Κοινότητα και ελέγχου της υποχρέωσης προς ασφάλιση αυτής. Η οδηγία του Συμβουλίου 72/166/ΕΟΚ ((ΕΕ L 103 της 2.5.1972. )) ορίζει ότι το κράτος μέλος όπου έχει λάβει άδεια κυκλοφορίας το όχημα οφείλει να μεριμνά ώστε το όχημα να διαθέτει υποχρεωτική ασφαλιστική κάλυψη για την αστική ευθύνη την οποία συνεπάγεται η κυκλοφορία του. Η υποχρεωτική αυτή ασφάλιση καλύπτει, έναντι ενιαίου ασφαλίστρου, τις ζημίες τις οποίες το ασφαλισμένο όχημα προξενεί στο έδαφος των άλλων κρατών μελών, σύμφωνα με τη νομοθεσία που ισχύει στο εκάστοτε άλλο κράτος μέλος, ή την κάλυψη που απαιτεί η νομοθεσία του κράτους μέλους όπου έχει ληφθεί η άδεια κυκλοφορίας του οχήματος, όταν αυτή η τελευταία είναι υψηλότερη ((Οδηγία 90/232/ΕΟΚ, ΕΕ L 129 της 19.5.1990. )).

Η κοινοτική νομοθεσία ορίζει ακόμη ότι σε περίπτωση που ένας ασφαλιστής από κάποιο κράτος μέλος επιθυμεί να παράσχει την υποχρεωτική ασφάλιση της αστικής ευθύνης των αυτοκινήτων οχημάτων, πρέπει υποχρεωτικώς να διαθέτει έγκριση χορηγηθείσα από το κράτος μέλος καταγωγής του και επιπλέον να είναι μέλος του οργανισμού των ασφαλιστών αυτοκινήτων οχημάτων, καθώς και του ταμείου εγγύησης για τα αυτοκίνητα οχήματα του κράτους μέλους στο οποίο επιθυμεί να ασκήσει τη δραστηριότητά του. Η προσχώρηση στους δύο αυτούς οργανισμούς είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της λειτουργίας του συστήματος της πράσινης κάρτας και του καθεστώτος υποχρεωτικής ασφάλισης της αστικής ευθύνης των αυτοκινήτων οχημάτων, το οποίο έχει καθιερωθεί με τις οδηγίες του Συμβουλίου 72/166/ΕΟΚ, 84/5/ΕΟΚ και 90/232/ΕΟΚ. Ο οργανισμός των ασφαλιστών φροντίζει για τη διαχείριση και την αποκατάσταση των συνεπειών των τροχαίων ατυχημάτων τα οποία προκαλούνται από τα οχήματα ενός κράτους μέλους σε κάποιο άλλο κράτος μέλος, ενώ το ταμείο εγγύησης για τα αυτοκίνητα οχήματα ευθύνεται για την καταβολή αποζημίωσης για τις ζημίες που προξενούν τα ανασφάλιστα οχήματα, καθώς και τα οχήματα των οποίων δεν έχει διακριβωθεί η ταυτότητα.

Η κοινοτική νομοθεσία επιτρέπει σε κάθε ασφαλιστή ενός κράτους μέλους να ασκεί τη δραστηριότητα του ασφαλιστή στον κλάδο της υποχρεωτικής ασφάλισης της αστικής ευθύνης των αυτοκινήτων οχημάτων σε οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος, είτε υπό τη μορφή υποκαταστήματος, είτε υπό το καθεστώς της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών. Οσάκις ένας ασφαλιστής από ένα κράτος μέλος ενδιαφέρεται να παράσχει σε κάποιο άλλο κράτος μέλος την υποχρεωτική ασφάλιση της αστικής ευθύνης αυτοκινήτων οχημάτων που έχουν λάβει άδεια κυκλοφορίας στο εν λόγω άλλο κράτος μέλος, οφείλει να προσχωρήσει στον εθνικό οργανισμό ασφάλισης αυτοκινήτων οχημάτων, καθώς και στο ταμείο εγγύησης για τα αυτοκίνητα οχήματα του εν λόγω κράτους μέλους, και να συνεισφέρει στη χρηματοδότησή του. Εξάλλου, αν επιθυμεί να ασκήσει δραστηριότητα υπό το καθεστώς της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, οφείλει να διορίσει αντιπρόσωπο, διαμένοντα ή εγκατεστημένο στο κράτος μέλος στο οποίο πρόκειται να παρασχεθούν οι υπηρεσίες 7 ο αντιπρόσωπος αυτός είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση των κινδύνων που επέρχονται στο πλαίσιο συμβάσεων ασφάλισης συναφθεισών στο εν λόγω κράτος μέλος ((Οδηγία 90/618/ΕΟΚ (ΕΕ L 330 της 29.11.1990), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 92/49/ΕΟΚ (ΕΕ L 228 της 11.8.1992). )).

Σε ό,τι αφορά την υπόθεση την οποία επισημαίνει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, στον βαθμό που το υπόψη όχημα εξακολουθεί να έχει άδεια κυκλοφορίας ληφθείσα στο Ηνωμένο Βασίλειο, τότε για τις ανάγκες του προσδιορισμού του πού εντοπίζεται ο κίνδυνος το όχημα θεωρείται ως βρετανικός κίνδυνος. Κατά συνέπεια, η υποχρεωτική ασφάλιση της αστικής του ευθύνης πρέπει υποχρεωτικώς να καλύπτεται από σύμβαση ασφάλισης συναφθείσα με ασφαλιστική εταιρεία η οποία να έχει το δικαίωμα να ασκεί την υπόψη δραστηριότητα στο Ηνωμένο Βασίλειο και να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις που επισημαίνονται στην παράγραφο 2, είτε μέσω νομικού προσώπου συσταθέντος στο Ηνωμένο Βασίλειο, είτε στο πλαίσιο ελεύθερης παροχής υπηρεσιών με έδρα ένα άλλο κράτος μέλος. Το βρετανικό κράτος, οφείλει, εξάλλου, να μεριμνά για την τήρηση της υποχρέωσης αυτής όσον καιρό το όχημα εξακολουθεί να έχει βρετανική άδεια κυκλοφορίας. Σε ό,τι αφορά τον Ιταλό ασφαλιστή, στον βαθμό που αυτός δεν έχει το δικαίωμα να ασκεί τη δραστηριότητα του ασφαλιστή στο Ηνωμένο Βασίλειο σύμφωνα με τις προηγούμενες παραγράφους, δεν δύναται να παρέχει νομίμως ασφαλιστική κάλυψη για κινδύνους εντοπιζόμενους στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αφ' ης στιγμής το όχημα λάβει άδεια κυκλοφορίας στην Ιταλία, οι ιταλικές αρχές φέρουν την ευθύνη να μεριμνήσουν ώστε το όχημα να διαθέτει υποχρεωτική ασφάλιση της αστικής του ευθύνης, ανταποκρινόμενη στις απαιτήσεις κάλυψης που προβλέπει η ιταλική νομοθεσία.

Προκειμένου για τους δυσμενέστερους όρους των οποίων οι Βρετανοί υπήκοοι τυγχάνουν σε σύγκριση με τους Ιταλούς οδηγούς αυτοκινήτων τα οποία έχουν λάβει άδεια κυκλοφορίας στην Ιταλία, το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου θα ήταν σκόπιμο να έλθει σε επαφή με τους πολίτες που έχουν επισημάνει το συγκεκριμένο πρόβλημα και να τους ζητήσει συμπληρωματικές διευκρινίσεις σχετικά με τη διακριτική αυτή μεταχείριση. Φυσικά, είναι σκόπιμο να επισημανθεί ότι οι κανόνες της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την απαγόρευση των διακρίσεων με βάση την ιθαγένεια και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία είναι, κατ' αρχήν, εφαρμοστέοι για τα μέτρα που θεσπίζει το κράτος και όχι για τα μέτρα που λαμβάνονται από ιδιώτες. Το Δικαστήριο έχει κάνει δεκτές ορισμένες παρεκκλίσεις από τον παραπάνω κανόνα οι οποίες αφορούν αποκλειστικά τους περιορισμούς που επιβάλλονται από ιδιώτες και απορρέουν από μέτρα τα οποία λαμβάνονται από ιδιώτες και αποσκοπούν στην κατά συλλογικό τρόπο ρύθμιση των όρων άσκησης δεδομένης επαγγελματικής δραστηριότητας ((Απόφαση της 30.11.95, υπόθεση C-55/94, Gebhard, και απόφαση της 15.12.95, υπόθεση C-415/93, Bosman. )). Εντούτοις, οι μεμονωμένες πρακτικές ασφαλιστικών εταιρειών στο πλαίσιο των σχέσεων που τις συνδέουν με τους πελάτες τους δεν είναι δυνατό να υπαχθούν στην εξαίρεση αυτή. Η συμβατική σχέση μεταξύ ασφαλιστή και ασφαλιζόμενου δημιουργεί σχέσεις ιδιωτικού δικαίου, οι οποίες υπάγονται, κατ' αρχήν, στο εθνικό δίκαιο και κατά των οποίων επιτρέπεται προσφυγή στα εθνικά δικαστήρια.