ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1592/03

υποβολή: Karin Scheele (PSE) προς την Επιτροπή

(5 Μαΐου 2003)

Θέμα: Νομική βάση για τα μέτρα συνύπαρξης εκ μέρους των κρατών μελών

Εδώ και αρκετό καιρό συζητεί η Επιτροπή τη δυνατότητα να συνυπάρξει η καλλιέργεια γενετικώς τροποποιημένων φυτών με τις συμβατικές ή τις βιολογικές καλλιέργειες. Η ανακοίνωση του Επιτρόπου Fischler παρουσιάζει μια σειρά επιλογών, για να ρυθμιστεί η συνύπαρξη των διαφόρων μορφών καλλιέργειας. Από τη συζήτηση γύρω από την ανακοίνωση της Επιτροπής στις 5 Μαρτίου (ΙΡ/03/314) προέκυψε ότι η πλειονότητα των Επιτρόπων τάσσεται προς το παρόν κατά της λήψης νομοθετικών μέτρων σε κοινοτικό επίπεδο ως προς τη συνύπαρξη. Αντ' αυτού η Επιτροπή κλίνει προς μέτρα εκ μέρους των κρατών μελών τα οποία πάντως θα συμπληρώνονται με κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής.

1. Σε ποιο βαθμό μπορούν τα κράτη μέλη σύμφωνα με το κοινοτικό δίκαιο να περιορίσουν ή και να εμποδίσουνπό ορισμένους (μη προβλεπόμενους από την κοινοτική άδεια) όρους την προώθηση στην αγορά ή τη χρήση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών των οποίων η διακίνηση στην αγορά επιτρέπεται από το κοινοτικό δίκαιο σύμφωνα με την οδηγία 2001/18/ΕΚ(1), όταν με αυτούς τους περιορισμούς ή όρους επιδιώκονται άλλοι στόχοι αντί της προστασίας τηςγείας ή του περιβάλλοντος·

2. Μπορούν να επιβάλουν τα κράτη μέλη να τηρούνται κατά την καλλιέργεια ορισμένων γενετικώς τροποποιημένων φυτών συγκεκριμένες αποστάσεις ασφαλείας από άλλους αγρούς με συμβατικές καλλιέργειες του ίδιου είδους με βάση το άρθρο 23 της οδηγίας 2001/18/ΕΚ, όταν αυτές οι αποστάσεις ασφαλείας στοχεύουν αποκλειστικά στην αποτροπή της γονιμοποίησης των γενετικώς μη τροποποιημένων φυτών από τα γενετικώς τροποποιημένα, ώστε να αποφευχθούν πιθανές οικονομικές ζημίες που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν τους παραγωγούς συμβατικών ή οικολογικών καλλιεργειών εξαιτίας τέτοιων γονιμοποιήσεων·

3. Θα ήταν κατ' αρχήν νομικώς επιτρεπτά τα μέτρα που κοινοποίησε το Ηνωμένο Βασίλειο στις 13 Ιουλίου 2001 στην Ουαλία σε σχέση με την καλλιέργεια αραβοσίτου Τ 25, αν δεν είχαν κοινοποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 16 της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ(2)·

(1) ΕΕ L 106 της 17.4.2001, σελ. 1.

(2) ΕΕ L 117 της 8.5.1990, σελ. 15.

Απάντηση της κ. Wallstrm Εξ ονόματος της Επιτροπής

(19 Ιουνίου 2003)

Η Επιτροπή δεσμεύεται να παρέχει κατάλληλες λύσεις για την αντιμετώπιση του ζητήματος της συνύπαρξης των συμβατικών, βιολογικών και γενετικώς τροποποιημένων καλλιεργειών. Η Επιτροπή εκτιμά ότι κανένα είδος γεωργίας-συμβατική ή βιολογική ή γεωργία με χρήση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών- δε θα πρέπει να αποκλείεται στην Ένωση μελλοντικώς.

Η Επιτροπή αποσαφηνίζει ότι η ανάγκη λήψης μέτρων για την προστασία του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας ιδιαίτερων οικοσυστημάτων, αντιμετωπίζεται κατά εκτίμηση του περιβαλλοντικού κινδύνου που πραγματοποιείται σύμφωνα προς την οδηγία 2001/18/ΕΚ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Μαρτίου 2001, για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον και την κατάργηση της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ του Συμβουλίου. Τα μέτρα για την αντιμετώπιση

τέτοιων κινδύνων, όπου χρειάζονται, συμπεριλαμβάνονται στην τελική συγκατάθεση με νομικήποχρέωση για την εφαρμογή τους. Ωστόσο, η οδηγία 2001/18/ΕΚ δεν καλύπτει τον πιθανό οικονομικό αντίκτυπο, στο πλαίσιο, επί παραδείγματι, απώλειας της πριμοδότησης σε περιπτώσεις όπου ο καλλιεργητής ανακαλύπτει ότι η συγκομιδή του ακούσια περιέχει γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς (ΓΤΟ) καθ'πέρβασην των ορίων επισήμανσης.

Οι προϋποθέσειςπό τις οποίες εργάζονται οι ευρωπαίοι καλλιεργητές ποικίλλουν εξαιρετικά. Τα μεγέθη των εκμεταλλεύσεων, τα συστήματα παραγωγής, τα σχήματα αμειψισποράς και οι διαδικασίες συγκομιδής, καθώς και οι φυσικές συνθήκες, διαφέρουν σημαντικά ανά την Ευρώπη. Οι εν λόγω διαφορές θα πρέπει, συνεπώς, να λαμβάνονταιπόψη κατά την εφαρμογή και παρακολούθηση των μέτρων συνύπαρξης των διαφόρων μεθόδων καλλιέργειας, ώστε οι καλλιεργητές να μπορούν να τηρούν τα νομικά κατοχυρωμένα όρια επισήμανσης.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή καταρτίζει επί του παρόντος σύσταση προς τα κράτη μέλη για την αποσαφήνιση των αρχών και των προς εφαρμογή μέτρων για την αντιμετώπιση του ζητήματος της συνύπαρξης των διαφόρων μεθόδων καλλιέργειας. Παραδείγματα τέτοιων μέτρων είναι: αποστάσεις απομόνωσης, ζώνες προστασίας, παγίδες ή εμπόδια για τη γύρη, βελτιστοποίηση των ημερομηνιών σποράς, μέτρα καθαρισμού κλπ. Η σύσταση δεν θα αποτελεί μόνο το σαφές πλαίσιο για την αντιμετώπιση της συνύπαρξης, αλλά σκοπό θα έχει να παράσχει στα κράτη μέλη τη διασφάλιση ότι η Επιτροπή θα εξετάσει κατά πόσον τα μέτρα που ελήφθησαν σε εθνικό επίπεδο, δεσμευτικά ή μη δεσμευτικά, συμμορφώνονται προς το κοινοτικό δίκαιο ή, εν προκειμένω, την οδηγία 2001/18/ΕΚ. Η Επιτροπή προτίθεται να εκδώσει τη σύσταση το αργότερο έως τον Ιούλιο του 2003.

Δύο έτη μετά τη δημοσίευση της σύστασης στην Επίσημη Εφημερίδα και βάσει των πληροφοριών που συγκεντρώθηκαν από τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θαποβάλει έκθεση στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο σχετικά με την αποκτηθείσα στα κράτη μέλη πείρα από την εφαρμογή των μέτρων στο θέμα της συνύπαρξης των διαφόρων μεθόδων καλλιέργειας, συμπεριλαμβανομένων της αξιολόγησης και της εκτίμησης πιθανών και αναγκαίων δράσεων.

Όσον αφορά τα κοινοποιηθέντα μέτρα από το Ηνωμένο Βασίλειο την 13η Ιουλίου 2001, η Επιτροπή εκτιμά ότι δεν είναι αποδεκτά σύμφωνα με το άρθρο 16 της οδηγίας 2001/18/ΕΚ. Επαφίεται στις βρετανικές αρχές να αποφασίσουν κατά πόσον επιθυμούν να τα κοινοποιήσουν εκ νέου για περαιτέρω εξέταση.