ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1210/00

υποβολή: Ioannis Marnos (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(14 Απριλίου 2000)

Θέμα: Τούρκοι λαθρομετανάστες

Η Τουρκία πήρε τον τίτλο της υποψήφιας για ένταξη χώρας από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι τον περασμένο Δεκέμβριο. Εντούτοις, εδώ και πολλά χρόνια, εφαρμόζει μια πολιτική μη ελέγχου ή ακόμη και ενθάρρυνσης της παράνομης μετανάστευσης Τούρκων πολιτών προς τις χώρες της Ευρώπης, κάτι που δημιουργεί προβλήματα σε κράτη μέλη τα οποία συνορεύουν με την Τουρκία και ιδιαίτερα στην Ελλάδα η οποία γίνεται αποδέκτης πολυάριθμων λαθρομεταναστών, κυρίως μέσω των εκτεταμένων θαλασσίων συνόρων της προς ανατολάς.

Τελευταία, το όλο πρόβλημα έχει καταστεί ιδιαίτερα πιεστικό και για χώρες που είναιποψήφιες για ένταξη στην Ένωση και οι οποίες αναγκάζονται ναιοθετήσουν μέτρα προκειμένου να περιορίσουν την παράνομη μετανάστευση Τούρκωνπηκόων στο έδαφός τους.

Στο Regular Report που εξέδωσε στις 13.10.1999 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη Σλοβενία, για παράδειγμα, αναφέρεται (σελ. 50) ότι η χώρα αυτή αναγκάστηκε να επαναφέρει από 1.12.1999 τη χρήση βίζας για τους Τούρκους πολίτες που θα ήθελαν να την επισκεφτούν, λόγω της εκτεταμένης παράνομης ροής μεταναστών από την Τουρκία προς την επικράτειά της.

Θα ήθελα να πληροφορηθώ αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει το θέμα της μαζικής παράνομης μετανάστευσης Τούρκων πολιτών προς τα κράτη μέλη της Ε.Ε. και τιςποψήφιες για ένταξη χώρες, ποιά είναι η επίσημη θέση της Τουρκίας και ποιοί είναι οι μηχανισμοί ελέγχου που έχουν προωθηθεί ώστε να διαπιστώνεται αν η Τουρκία συμμορφώνεται με τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει.

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(14 Ιουνίου 2000)

Η Επιτροπή παρακολουθεί από κοντά το πρόβλημα της λαθρομετανάστευσης από την Τουρκία προς την Ένωση. Η Τουρκία είναι χώρα καταγωγής αλλά και χώρα διέλευσης για τους λαθρομετανάστες των γειτονικών περιοχών (π.χ. βόρειο Ιράκ και Ιράν) καθώς και πιο απομακρυσμένων τρίτων χωρών (π.χ. Μπαγκλαντές, Πακιστάν). Με βάση τις αναλύσεις και τις πληροφορίες που έχουν συγκεντρώσει τα κράτη μέλη, επιβεβαιώνεται ότι μία από τις κύριες διαδρομές της λαθρομετανάστευσης προς την Ένωση διέρχεται από την Τουρκία.

Οι περισσότεροι από τους διερχόμενους μετανάστες εισέρχονται στην Τουρκία χωρίς έγκυρα αποδεικτικά στοιχεία ταυτότητας και με τη βοήθεια διεθνών δικτύων διευκόλυνσης που παρέχουν τις απαιτούμενες υπηρεσίες σχετικά με τη χορήγηση εγγράφων, την παροχή συνοδών, το σχεδιασμό των διαδρομών και την εξασφάλιση καταλυμάτων για τις ενδιάμεσες στάσεις. Σε πολλές περιπτώσεις, ενέχεται δωροδοκία. Οι περισσότεροι από τους διερχόμενους μετανάστες επιλέγουν την Τουρκία ως χώρα διέλευσης κυρίως λόγω της πλεονεκτικής της γεωγραφικής θέσης, των φιλελεύθερων κανονιστικών της ρυθμίσεων σε θέματα μετανάστευσης και των διαθέσιμων μέσων μεταφοράς προς αυτήν.

Η συνεχής ροή λαθρομεταναστών, που ταξιδεύουν κατά κύριο λόγο με πλαστά ή παραποιημένα έγγραφα,παγόρευσε την απόφαση των κρατών μελών να λάβουν αποτελεσματικά μέτρα αντιμετώπισης του φαινομένου και να ενισχύσουν τη συνεργασία με την Τουρκία και την καταπολέμηση της λαθρομετανάστευσης. Οι πρωτοβουλίες που ανέλαβε η Ένωση για τον εν λόγω στόχο περιλαμβάνουν το Πρόγραμμα Δράσης της Ένωσης για το Ιράκ και την ευρύτερη περιοχή που εκδόθηκε από το Συμβούλιο στις 11 Οκτωβρίου 1999 και για την εφαρμογή του οποίου η Τουρκία διαδραματίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο. Όσον αφορά την εφαρμογή του εν λόγω προγράμματος, τα κράτη μέλη συμφώνησαν να εξετάσουν μέτρα ενίσχυσης προκειμένου να βοηθήσουν την Τουρκία να βελτιώσει τους όρους παρεμπόδισης των λαθρομεταναστών πριν από τη μετακίνησή τους, να προωθήσουν την ανταλλαγή εμπειριών σχετικά με τη σύνταξη των νόμων που αφορούν τη λαθρομετανάστευση, να εξετάσουν το πεδίο για ανταλλαγή εμπειρογνωμοσύνης σχετικά με την κατοχή πλαστών εγγράφων, περιλαμβανομένης της πιθανής τεχνικής βοήθειας και της κοινοτικής χρηματοδότησης, να εξασφαλισθεί ανάδραση, σε διμερές επίπεδο, όσον αφορά την Τουρκία για επιχειρησιακές πληροφορίες που περιλαμβάνουν τη λαθρομετανάστευση, ιδίως σε περιπτώσεις παράνομης διακίνησης, να πραγματοποιηθεί επαφή με τον Ύπατο Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τους πρόσφυγες (UNHCR) προκειμένου να εξετασθούν τρόποι που θα εξασφαλίζουν την ασφαλή επισήμανση των αιτούντων άσυλο, και να εξετασθούν μέτρα βοήθειας για τον εν λόγω σκοπό ιδίως παρέχοντας κατάρτιση στην τουρκική αστυνομία των συνόρων για την επισήμανση των αιτούντων άσυλο. Επιπλέον, στο πλαίσιο κοινού γερμανικού και ολλανδικού πιλοτικού σχεδίου που διεξήχθη το 1999, ιδρύθηκε στο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης γραφείο παροχής συμβουλών επί των εγγράφων που λειτουργεί σε 24ωρη βάση.

Ως αποτέλεσμα της επίσκεψης αξιολόγησης των εμπειρογνωμόνων της Ένωσης για θέματα μετανάστευσης στην Τουρκία, τον Μάιο του 1999 προτάθηκε, τον Φεβρουάριο του 2000, να παρασχεθεί στην Τουρκία ειδική κατάρτιση και συνδρομήπό μορφή τεχνικής βοήθειας για τον έλεγχο της αυθεντικότητας των ταξιδιωτικών εγγράφων προκειμένου να επισημαίνονται πλαστά ή παραποιημένα ταξιδιωτικά έγγραφα και να συγκρατηθεί η λαθρομετανάστευση στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Σε συνεδρίαση που πραγματοποιήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 1999 στο Ελσίνκι με ανώτερους Τούρκους αξιωματούχους για θέματα δικαιοσύνης και εσωτερικώνποθέσεων, συζητήθηκε η λαθρομετανάστευση και ο επαναπατρισμός των λαθρομεταναστών. Το 1999 ξεκίνησε μελέτη στο πλαίσιο της οποίας πραγματοποιήθηκε σεμινάριο στις Βρυξέλλες, τον Μάρτιο του 2000 με θέμα η Τουρκία ως χώρα διέλευσης και χώρα λαθρομετανάστευσης. Επιπλέον, στο πλαίσιο του προγράμματος Οδυσσεύς 2000 η Επιτροπή θα επιδιώξει να επιλέξει σχέδια που προβλέπουν τη συνεργασία στην πράξη με τη Τουρκία στα θέματα του ασύλου, της μετανάστευσης και της διέλευσης των εξωτερικών συνόρων.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ελσίνκι του 1999, θα καταρτισθεί με την Τουρκία εταιρική σχέση προσχώρησης η οποία θα βασίζεται στα συμπεράσματα των προηγούμενων Ευρωπαϊκών Συμβουλίων και θα περιλαμβάνει τις προτεραιότητες επί των οποίων πρέπει να επικεντρωθούν οι προετοιμασίες της προσχώρησης λαμβάνονταςπόψη τα πολιτικά και οικονομικά κριτήρια και τιςποχρεώσεις ενός κράτους μέλους, σε συνδυασμό με το εθνικό πρόγραμμα για τηνιοθέτηση του κεκτημένου. Θα θεσπιστούν κατάλληλοι μηχανισμοί παρακολούθησης.