ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-4120/00

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(11 Ιανουαρίου 2001)

Θέμα: Επιβλαβείς περιβαλλοντικές συνέπειες του κλιματισμού σε αυτοκίνητα

1. Γνωρίζει η Επιτροπή το δημοσίευμα της ολλανδικής εφημερίδας De Volkskrant στις 4 Νοεμβρίου 2000 ότι το ήμισυ των νέων αυτοκινήτων στην Ολλανδία και το 80 % τουλάχιστον των νέων αυτοκινήτων στη Γερμανία είναι εξοπλισμένα με σύστημα κλιματισμού και ότι ο κλιματισμός αυτός δεν χρησιμοποιείται μόνο για μετριασμό της θερμοκρασίας στις ζεστές ημέρες αλλά ολοένα και περισσότερο και για ξεπάγωμα και καθαρισμό των παραθύρων και των καθρεφτών το χειμώνα; Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει αυτά τα στοιχεία και τις τάσεις ή έχει άλλα στοιχεία να παρουσιάσει;

2. Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι η αυξανόμενη χρήση της συσκευής κλιματισμού συντελεί στην κατανάλωση περισσότερων καυσίμων και ότι το ψυκτικόγρό hfc-134a το οποίο χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετία περίπου στις συσκευές κλιματισμού είναι έναςδροχλωράνθρακας ο οποίος προκαλεί 1300 φορές εντονότερα φαινόμενα θερμοκηπίου από ότι το CO2, και έτσι συμβάλλει ουσιαστικά στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη παρά το γεγονός ότι δεν περιέχει χλώριο και είναι επομένως λιγότερο καταστροφικό για τη στοιβάδα του όζοντος από τους περίφημους χλωροφθοράνθρακες οι οποίοι χρησιμοποιούντο ως ψυκτικά μέσα στο παρελθόν;

3. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι οι hfc που χρησιμοποιούνται σε ψυγεία και ως μεγεθυντικά συστατικά στις μονωτικές εργασίες με την χρησιμοποίηση αφρού, αντικαθίστανται ολοένα και περισσότερο απόδρογονάνθρακες όπως του βουτάνιο, το πεντάνιο και το επτάνιο, οι οποίοι είναιπεράνωποψίας έως σήμερα αλλά ότι οι χλωροφθοράνθρακες αυτοί εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται στα συστήματα κλιματισμού των αυτοκινήτων, που παρουσιάζουν ετήσια διαρροή ύψους 25 % και επομένως πρέπει συνεχώς να αναπληρώνονται με τελικό αποτέλεσμα, μετά το CO2, να είναι το σημαντικότερο, τεχνητώς δημιουργούμενο, αέριο θερμοκηπίου;

4. Συμμερίζεται η Επιτροπή την ανησυχία μου για τις επιβλαβείς συνέπειες της αυξανόμενης χρήσης των hfs ως ψυκτικών μέσων, εξαιτίας της συμβολής τους στη δημιουργία του φαινομένου του θερμοκηπίου και της προφανούς δυσκολίας που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη σε ό,τι αφορά τη δέσμευσή τους για τηνλοποίηση του Πρωτοκόλλου του Κυότο σχετικά με τη μεταβολή του κλίματος;

5. Συμμερίζεται η Επιτροπή την επιθυμία που έχει εκφραστεί από ερευνητές και περιβαλλοντολόγους, ότι δηλαδή η αυτοκινητοβιομηχανία θα πρέπει να περιορίσει τη διαρροή ψυκτικούγρού και να βρει εναλλακτικές λύσεις ούτως ώστε να μην παράγονται αέρια θερμοκηπίου και να χρησιμοποιούνται λιγότερα καύσιμα; Λαμβάνονταςπόψη τις επιβλαβείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις, δεν νομίζει η Επιτροπή ότι δεν θα έπρεπε να στηρίζουμε όλες τις ελπίδες μας και να περιβάλλουμε με εμπιστοσύνη τις προαιρετικές ρυθμίσεις του τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας;

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(7 Μαρτίου 2001)

Η Επιτροπή γνωρίζει την αύξηση της συχνότητας τοποθέτησης συστημάτων κλιματισμού στα επιβατηγά αυτοκίνητα. Ωστόσο, δεν διαθέτει έγκυρα στατιστικά στοιχεία για το ποσοστό των αυτοκινήτων στην Κοινότητα που είναι εφοδιασμένα με συστήματα κλιματισμού. Από προβλέψεις των μελλοντικών τάσεων συνάγεται μια περαιτέρω αύξηση της συχνότητας τοποθέτησης συστημάτων κλιματισμού στα επιβατηγά αυτοκίνητα.

Η χρήση κινητών συστημάτων κλιματισμού συνεπάγεται με αύξηση της κατανάλωσης καυσίμων. Τα ακριβή αριθμητικά στοιχεία δεν είναι γνωστά, δεδομένου ότι η αύξηση της κατανάλωσης καυσίμων εξαρτάται από το πού χρησιμοποιείται το αυτοκίνητο. Η αύξηση της κατανάλωσης καυσίμων λόγω της τοποθέτησης συστημάτων κλιματισμού σε αυτοκίνητα φαίνεται να είναι τριπλάσια στα νότια κράτη μέλη απ'ό,τι στα βόρεια. Η κατανάλωση καυσίμων συνδέεται επίσης και με άλλες παραμέτρους σχετικές με την αποδοτικότητα του εξοπλισμού. Οι διαδικασίες δοκιμών για τα αυτοκίνητα δεν καλύπτουν την χρήση συστημάτων κλιματισμού. Ωστόσο, από πρόσφατη μελέτη που εκπονήθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής, συνάγεται ότι το μέσο ευρωπαϊκό όχημα αναμένεται να εκπέμπει, κατά τη διάρκεια του χρόνου ζωής του, το ισοδύναμο 17 γραμ. διοξειδίου του άνθρακα (CO2) ανά χιλιόμετρο περισσότερο, λόγω των ηυξημένων εκπομπών από τα κινητά συστήματα κλιματισμού. Εδώ περιλαμβάνονται και οι εκπομπές CO2 που οφείλονται στο ηυξημένο βάρος, στην διαρροήδροφθορανθράκων (HFC)-134α κατά τη διάρκεια του χρόνου ζωής, στην διαρροή HFC-134α από τα οχήματα που βρίσκονται στο τέλος του κύκλου ζωής τους και στην ηυξημένη κατανάλωση καυσίμων λόγω της χρήσεως. Στην εκτίμηση αυτή λαμβάνεταιπόψη το γεγονός ότι οι HFC-134α παρουσιάζουν δυναμικότητα δημιουργίας αερίων θερμοκηπίου κατά 1300 φορές μεγαλύτερη σε σύγκριση με το CO2 (με βάση το δυναμικό πλανητικής θέρμανσης 100 ετών). Σε άλλη μελέτη προβλέπεται ότι οι εκπομπές από την χρήση φθοριωμένων αερίων στα κινητά συστήματα κλιματισμού θα αυξηθούν από 1,4 εκατομ. τόννους CO2 (1995) σε 14,9 εκατομ. τόννους CO2 (2010). Η δυνητικά πολύ σημαντική αυτή αύξηση προκαλεί ανησυχίες.

Η Επιτροπή γνωρίζει ότι για πολλές εφαρμογές στους τομείς της κατάψυξης και των αφρωδώνλικών,πάρχουν εναλλακτικές, έναντι των χλωροφθορανθράκων (CFC) και τωνδροχλωροφθορανθράκων (HCFC), λύσεις, οι οποίες δεν είναι ούτε ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος, ούτε ουσίες που έχουν σημαντικές επιπτώσεις από πλευράς πλανητικής θερμάνσεως. Όταν οι εναλλακτικές αυτές λύσεις καταστούν τεχνικά εφικτές και αποδοτικές από πλευράς κόστους (όπως η αμμωνία και οιδρογονάνθρακες σε πολλές εφαρμογές της σταθερής ψύξης) χρησιμοποιούνται σε ολοένα και αυξανόμενο βαθμό. Όσον αφορά τα κινητά συστήματα κλιματισμού, οι HFCπήρξαν, μέχρι στιγμής, η προτιμότερη επιλογή ψύξεως, συνεκτιμώντας τις παραμέτρους ασφαλείας. Σε τρέχουσες εργασίες σχετικές με τον περιορισμό των εκπομπών αερίων HFC, έχουν προσδιοριστεί διάφορα μέτρα σχετικά με τα κινητά συστήματα κλιματισμού. Μεταξύ των μέτρων αυτών περιλαμβάνονται ενδεχόμενες αλλαγές στον σχεδιασμό των συστημάτων κλιματισμού ούτως ώστε να ελαχιστοποιηθείται το ψυκτικό φορτίο, να μειωθούν τα ποσοστά διαρροών και να βελτιωθεί η συλλογή και η ανακύκλωση των ψυκτικών παραγόντων. Η ύπαρξη εξειδικευμένου προσωπικού και η θέσπιση κατάλληλων διαδικασιών στα κράτη μέλη αποτελούν κρίσιμους παράγοντες επιτυχίας.

Οι HFC χρησιμοποιούνται κυρίως για τηνποκατάσταση των αερίων που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος, CFC και HCFC, τα οποία αποτελούν το αντικείμενο ελέγχου στο πλαίσιο του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ. Σε πολλές εφαρμογές, άλλα αέρια, όπως η αμμωνία, ή ακόμη και το CO2, θα μπορούσαν ναποκαταστήσουν τους HFC, και η Επιτροπή ενθαρρύνει τις σχετικές εξελίξεις. Η Επιτροπή αντιμετωπίζει, εδώ και μερικά χρόνια, το ζήτημα των αρνητικών συνεπειών της χρήσεως HFC στο φαινόμενο θερμοκηπίου στο πλαίσιο της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την Αλλαγή του Κλίματος καθώς και σε άλλα διεθνή φόρουμ. Η θέσπιση προγράμματος για τη μείωση των εκπομπών HFC, καθώς και άλλων φθοριωμένων αερίων που ελέγχονται από το Πρωτόκολλο του Κυότο, αποτελεί τμήμα του Ευρωπαϊκού Προγράμματος για την Αλλαγή του Κλίματος (European Climate Change Programme-ECCP). Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της ηυξημένης ζήτησης για ψύξη καθώς και για την ψύξη οικιών, γραφείων και οχημάτων (π.χ. αύξηση των εκπομπών HFC και της ενεργειακής κατανάλωσης) αποτελεί ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί σοβαρά, ούτως ώστε να επιτύχει η Κοινότητα τον στόχο της για την κατά 8 % μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου το 2008-2012, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990.

Η Επιτροπή γνωρίζει τις αρνητικές άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις των κινητών συστημάτων κλιματισμού στις διεργασίες της πλανητικής θέρμανσης. Οι εκπομπές που οφείλονται στα κινητά συστήματα κλιματισμού περιλαμβάνονται στον προκαταρκτικό κατάλογο δράσεων προτεραιότητας στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού

Προγράμματος για την Αλλαγή του Κλίματος και έχουν καθοριστεί ως πηγή ρύπανσης προς αντιμετώπισιν από το Συμβούλιο Περιβάλλον της 10ης Οκτωβρίου 2000. Οι ομάδες ειδικών για την τεχνολογία οχημάτων και τα φθοριωμένα αέρια, στο πλαίσιο του ECCP, εξετάζουν το ζήτημα των κινητών συστημάτων κλιματισμού. Τυχόν συστάσεις για τη λήψη μέτρων θα περιληφθούν στην τελική έκθεση του ECCP.