ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1476/01

υποβολή: Baroness Sarah Ludford (ELDR) προς την Επιτροπή

(11 Μαΐου 2001)

Θέμα: Αρχή του δεδικασμένου (ne bis in idem)

Γνωρίζει η Επιτροπή ότι η αγωγή που ασκήθηκε στο αγγλικό High Court από την Kuwait Investment Office μέσω της ελέγχουσας αυτήν ισπανικής εταιρείας Grupo Torra απορρίφθηκε το 1999 από Άγγλο Δικαστή μετά από δίκη κατά της εκλογέως μου, Carin Parker, χωρίς να ασκηθεί έφεση και ότι παρόμοια αγωγή ασκήθηκε από την Kuwait Investment Office στην Ισπανία;

Έχει εξετάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα προβλήματα δεδικασμένου που προκύπτουν σε περιπτώσεις κατά τις οποίες διεθνείς οργανισμοί δυνάμει των οικονομικών τους πόρων, μπορούν να καταχρώνται τα εθνικά νομικά συστήματα προκειμένου να λαμβάνουν το πλέον ευνοϊκό γι' αυτούς νομικό αποτέλεσμα;

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Ιουνίου 2001)

Η απάντηση στην ερώτηση που τέθηκε ποικίλει αναλόγως εάν εξετάζεται από την πλευρά του αστικού δικαίου ή του ποινικού δικαίου.

Από απόψεως ποινικού δικαίου, πρέπει κατ'αρχάς να εξετασθεί εάν οι ποινικές διώξεις που κινούνται στα δύο κράτη μέλη αναφέρονται ακριβώς στην ίδιαπόθεση, σε όλα τα επίπεδα. Είναι πολύ πιθανόν οι δύο διώξεις να αφορούν αντίστοιχες δραστηριότητες, που διεξάγονται συγχρόνως στα δύο κράτη μέλη, αλλά χωρίς ναπάρχει πραγματική σχέση μεταξύ των δραστών. Στην περίπτωση αυτή, οι διώξεις μπορούν να κινηθούν στα δύο κράτη μέλη, αλλά για διαφορετικά αδικήματα. Αν το αδίκημα είναι πράγματι ταυτόσημο, απόκειται στο ενδιαφερόμενο πρόσωπο να επικαλεστεί την αρχή του δεδικασμένου (ne bis in idem) ενώπιον της διωκτικής αρχής ή των δικαστηρίων του δευτέρου κράτους μέλους.

Για την εξομάλυνση αυτών των δυσχερειών, η Επιτροπή θα δημοσιεύσει μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους ανακοίνωση σχετικά με τους κανόνες δικαιοδοσίας σε ποινικέςποθέσεις στην Ένωση. Εξάλλου, η Eurojust θα εργαστεί, στον τομέα της αρμοδιοτητάς της, για να αποφευχθεί το να παρουσιαστούν καταστάσεις διπλής δίωξης.

Στο βαθμό που πρόκειται για αστικές και εμπορικέςποθέσεις, το βασικό ζήτημα που τίθεται είναι της εκτελεστικής ισχύος σε ένα κράτος μέλος για απόφαση που εκδόθηκε σε άλλο κράτος μέλος.

Αυτά τα νομικά ζητήματα εξετάζονται από την σύμβαση των Βρυξελλών σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικέςποθέσεις (το περιεχόμενο του κανονισμού Βρυξέλλες Ι που θα έχει έναρξη ισχύος την 1η Μαρτίου 2002 είναι ταυτόσημο ως προς τα θέματα αυτά). Το άρθρο 26 της σύμβασης των Βρυξελλών έχει ως εξής:

Απόφαση που εκδίδεται σε κράτος μέλος αναγνωρίζεται στα λοιπά κράτη μέλη χωρίς ιδιαίτερη διαδικασία.

Σε περίπτωση αμφισβήτησης, κάθε ενδιαφερόμενος που επικαλείται ως κύριο ζήτημα την αναγνώριση μπορεί να ζητήσει, κατά τη διαδικασία που προβλέπεται στα τμήματα 2 και 3 του παρόντος κεφαλαίου, να διαπιστωθεί αναγνώριση της απόφασης.

Αν η επίκληση της αναγνώρισης γίνεται παρεμπιπτόντως ενώπιον δικαστηρίου κράτους μέλους, το δικαστήριο αυτό έχει διεθνή δικαιοδοσία για να αποφανθεί.

Δεδομένου ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ισπανία είναι συμβαλλόμενα μέρη, η εκδοθείσα απόφαση στο Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να αναγνωριστεί στην Ισπανία (με την επιφύλαξη της εφαρμογής μιας από τις εξαιρέσεις που θεσπίζονται στο άρθρο 27 της σύμβασης) με τις προφανείς επιπτώσεις που αυτό συνεπάγεται για τις διώξεις στην Ισπανία. Ηπόθεση θα πρέπει να τεθεί στο αρχείο εάν ο ίδιος λόγος δράσης μεταξύ των ίδιων μελών έχει αποτελέσει ήδη αντικείμενο απόφασης των βρετανικών δικαστηρίων (επειδή δεν γνωρίζουμε τις λεπτομέρειες της συγκεκριμένης απόφασης, προφανώς δεν είναι δυνατό να αξιολογήσουμε εάν ηποβληθείσαπόθεση σε διώξεις στην Ισπανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι ταυτόσημη). Ο εναγόμενος μπορεί να χρησιμοποιήσει την οριστική απόφαση που εκδόθηκε από τα δικαστήρια άλλου συμβαλλόμενου κράτους ως μέσο άμυνας στο πλαίσιο μιας νέας δίκης.