ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3937/98

υποβολή: Carlos Robles Piquer (PPE) προς το Συμβούλιο

(4 Ιανουαρίου 1999)

Θέμα: Βραχυπρόθεσμες προοπτικές του μακροπροθέσμου προγράμματος πυρηνικής σύντηξης

Η απόφαση του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ να αποσύρουν τους ερευνητές τους από τα ξένα κέντρα που μετέχουν στο σημερινό πρόγραμμα ITER αναγκάζει τους λοιπούς εταίρους, δηλαδή την ΕΕ, την Ιαπωνία και τη Ρωσία να λάβουν δύσκολες αποφάσεις.

Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιευθείσες πληροφορίες, η ευρωπαϊκή απόφαση είναι να συνεχίσει το πρόγραμμα επί ορισμένα έτη χωρίς να αυξήσει τη χρηματοδότησή του.

Εξάλλου, η απώλεια εμπιστοσύνης όσον αφορά την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επιλογής tokamak (ITER) δίνει νέα ώθησε σε άλλες επιλογές, όπως είναι οι αντιδραστήρες τύπου stellarator.

Μπορεί το Συμβούλιο να μας ενημερώσει για τις προθέσεις του επί του ζητήματος αυτού και για τις αντίστοιχες θέσεις που έχουν εκφράσει η Ρωσία και η Ιαπωνία; Επίσης, μπορεί να δικαιολογήσει τη σχετική θέση του προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο του 5ου Προγράμματος-Πλαισίου; Τέλος, η αιτιολόγηση αυτής της θέσης μπορεί, κατά τη γνώμη του Συμβουλίου, να παραμείνει αμετάβλητη μετά από την απόφαση των ΗΠΑ

Απάντηση

(9 Μαρτίου 1999)

1. Στις 30 Ιουνίου 1998 η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας ενέκρινε την παράταση της ισχύος της συμφωνίας ITER-EDA(1) για τρία έτη (22 Ιουλίου 1998 έως 21 Ιουλίου 2001)(2). Η τριετής παράταση εγκρίθηκε επίσης από δύο από τους εταίρους της στη συμφωνία, και συγκεκριμένα από τη Ρωσία (στις 16 Ιουνίου 1998) και από την Ιαπωνία (στις 14 Ιουλίου 1998).

Στις 22 Σεπτεμβρίου 1998 οι Ηνωμένες Πολιτείες (ο τέταρτος εταίρος στον διεθνή θερμοπυρηνικό πειραματικό αντιδραστήρα (ΙΤΕR)) ενέκριναν την παράταση της συμφωνίας μόνο για ένα έτος (22 Ιουλίου 1998 έως 21 Ιουλίου 1999) υπό την προϋπόθεση ότι κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου θα προβούν σε αξιολόγηση των προοπτικών για τη μελλοντική συμμετοχή τους(3).

2. Στις 22 Δεκεμβρίου 1998 το Συμβούλιο ενέκρινε το Πέμπτο Πρόγραμμα-Πλαίσιο δραστηριοτήτων Έρευνας και Εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (ΕΥΡΑΤΟΜ) (1998-2002), συμπεριλαμβανομένου ενός ποσού δημοσιονομικής αναφοράς ύψους 1260 εκατομμυρίων ΕCU εκ των οποίων 788 εκατομμύρια για τη θερμοπυρηνική σύντηξη (στο Τέταρτο Πρόγραμμα Πλαίσιο το ποσό για τη σύντηξη ήταν 840 εκατομμύρια ΕCU).

Το Συμβούλιο κατέληξε επίσης σε συμφωνία για τα δύο προγράμματα έρευνας και εκπαίδευσης; ειδικότερα συμφώνησε ότι η έρευνα σχετικά με τη θερμοπυρηνική σύντηξη θα πρέπει να διενεργηθεί μόνο με έμμεσες δράσεις. Στόχος της κεντρικής δράσης για τη σύντηξη παραμένει, όπως και κατά το παρελθόν, να αναπτυχθεί η ικανότητα κατασκευής και λειτουργίας ενός πειραματικού αντιδραστήρα (το "επόμενο βήμα"), ανεξάρτητα από την απόφαση που θα ληφθεί όσον αφορά την κατασκευή του εν λόγω αντιδραστήρα. Ενώ δε η μαγνητική συγκράτηση, συμπεριλαμβανομένου του tokamak, του σφαιρικού tokamak, του stellarator, και της σύσφιγξης ανεστραμμένου πεδίου, θα αποτελούν την κύρια γραμμή δραστηριοτήτων, θα συνεχιστεί ο συντονισμός των εθνικών προσπαθειών με αντικείμενο την αδρανειακή συγκράτηση και εναλλακτικές ιδέες ώστε να μη χάνεται η επαφή.

3. Το Συμβούλιο δεν αναμένει αλλαγή των προτεραιοτήτων του προγράμματος σύντηξης κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του Πέμπτου Προγράμματος-Πλαισίου. Ωστόσο, το πρόγραμμα θα τελεί υπό τακτική επανεξέταση. Ειδικότερα, εάν υπάρξει αλλαγή όσον αφορά τη συμμετοχή ενός από τους εταίρους στον ΙΤΕR, το Συμβούλιο θα επανεκτιμήσει την κατάσταση.

(1) Δραστηριότητες εκπόνησης της κατασκευαστικής μελέτης για τον διεθνή θερμοπυρηνικό πειραματικό αντιδραστήρα.

(2) ΕΕ L 335 της 10.12.1998, σελ. 61.

(3) ΕΕ L 335 της 10.12.1998, σελ. 63.