ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0330/02

υποβολή: Stavros Xarchakos (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(12 Φεβρουαρίου 2002)

Θέμα: Επικίνδυνη μόλυνση στο Αιγαίο από τουρκικό διαλυτήριο πλοίων

Σύμφωνα με δημοσίευμα της έγκυρης αγγλόφωνης εφημερίδας New Europe (τεύχος 20-26.1.2002), 17 μέλη της Greenpeace συνελήφθησαν στα μέσα Ιανουαρίου από την τουρκική αστυνομία, ενώ διαμαρτύρονταν σ' ένα διαλυτήριο πλοίων στη Σμύρνη για τη μόλυνση του περιβάλλοντος που προκαλείται από τη δραστηριότητά του. Η Greenpeaceποστηρίζει ότι επικίνδυνες τοξικές ουσίες απελευθερώνονται κατά τη διαδικασία διάλυσης πλοίων, μολύνοντας τα νερά του Αιγαίου και θέτοντας σε κίνδυνο τηνγεία των τούρκων κατοίκων της περιοχής, αλλά και πολυάριθμων Κοινοτικώνπηκόων, δηλαδή των κατοίκων των ελληνικών νησιών που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση.

Γνωρίζει η Επιτροπή το παραπάνω περιστατικό· Πώς σκοπεύει να αντιδράσει η Επιτροπή προκειμένου να περιφρουρηθεί ηγεία των ελλήνων κατοίκων των νησιών του Αιγαίου και των τούρκων κατοίκων των ακτών της Μ. Ασίας· Πώς κρίνει τις ενέργειες της τουρκικής κυβέρνησης αναφορικά με τη σύλληψη περιβαλλοντολόγων που ανήκουν στη μεγαλύτερη οικολογική οργάνωση του πλανήτη και διαμαρτύρονταν κατά της μόλυνσης των νερών του ελληνικού αρχιπελάγους· Ποιές είναι οι επίσημες εξηγήσεις που έδωσαν οι τούρκοι αξιωματούχοι με τους οποίους συχνότατα έρχεται σε επαφή η Επιτροπή για την αντιδημοκρατική αυτή ενέργεια των αρχών ασφαλείας της χώρας τους·

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(5 Απριλίου 2002)

Η Επιτροπή ενημερώθηκε για το συμβάν στο Αιγαίο.

Όσον αφορά το Αιγαίο, όπως και όλα τα άλλα θέματα, η Επιτροπή θα εξετάσει το πρόβλημα των εξαγωγών, εκ μέρους των κρατών μελών, πλοίων για διάλυση που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες. Αυτό είναι το κυριότερο πρόβλημα. Τουλάχιστον το 50 % των πλοίων που προορίζονται για διάλυση στην Τουρκία προέρχονται από κοινοτικούς φορείς. Η ναυπηγική βιομηχανία θα πρέπει να αφαιρεί τις επικίνδυνες ουσίες από τα πλοία πριν από την εξαγωγή τους.

Οι κοινοτικοί κανόνες που διέπουν την εξαγωγή πλοίων για διάλυση τα οποία περιέχουν επικίνδυνες ουσίες είναι οι εξής: Η εξαγωγή αποβλήτων εκτός Κοινότητας διέπεται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 259/93/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 1ης Φεβρουαρίου 1993, σχετικά με την παρακολούθηση και τον έλεγχο των μεταφορών αποβλήτων στο εσωτερικό της Κοινότητας καθώς και κατά την είσοδο και έξοδό τους(1), εφεξής κανονισμός για τη μεταφορά αποβλήτων, όπως τροποποιήθηκε. Ο κανονισμός για τη μεταφορά αποβλήτων μεταφέρει μεταξύ άλλων τις διατάξεις της Σύμβασης της Βασιλείας, περιλαμβανομένης της απαγόρευσης των εξαγωγών επικίνδυνων αποβλήτων από τις χώρες του ΟΟΣΑ προς τρίτες χώρες. Η απαγόρευση των εξαγωγών όπως καθορίζεται με τη Σύμβαση της Βασιλείας δεν είναι δεσμευτική ούτε έχει ακόμη τεθεί διεθνώς σε ισχύ, ωστόσο εφαρμόζεται και είναι δεσμευτική για τα κράτη μέλη.

Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι τα πλοία που προορίζονται για διάλυση πρέπει να θεωρούνται ως απόβλητα καθώς επίσης και ως επικίνδυνα απόβλητα εάν δεν κενωθούν από το εμπόρευμά τους και άλλα επικίνδυναλικά. Σύμφωνα με την απαγόρευση των εξαγωγών της Σύμβασης της Βασιλείας, η κοινοτική νομοθεσία απαγορεύει την εξαγωγή εκτός Κοινότητας πλοίων που προορίζονται για διάλυση και πλοίων που προορίζονται για ανάκτηση σε χώρες εκτός του ΟΟΣΑ, εφόσον είναι επικίνδυνα. Οι ενδεχόμενες εξαγωγές πλοίων που προορίζονται για διάλυση τα οποία δενπόκεινται σε απαγόρευση (μη επικίνδυνα που προορίζονται για ανάκτηση)πόκεινται ακόμη σε ελέγχους και, σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες, οι εργασίες ανάκτησης στη χώρα προορισμού πρέπει να είναι περιβαλλοντικά αποδεκτές.

Η κατάσταση όσον αφορά την Τουρκία έχει ως εξής: η Τουρκία κατέστη μέλος της Σύμβασης της Βασιλείας για τον έλεγχο της διασυνοριακής διακίνησης επικίνδυνων αποβλήτων και της διάθεσής τους στις 20 Δεκεμβρίου 1994. Με τον τουρκικό κανονισμό για τον έλεγχο των επικίνδυνων αποβλήτων (27.08.1995 αριθ. 22387) που βασίστηκε στην εν λόγω Σύμβαση, η Τουρκία, το 1995, απαγόρευσε τις εισαγωγές επικίνδυνων αποβλήτων κάθε είδους. Η Τουρκία διαθέτει την κατάλληλη εθνική νομοθεσία σχετικά με τη διάλυση των πλοίων για να προστατεύσει το περιβάλλον και να διασφαλίσει τηνγεία και την ασφάλεια στην εργασία. Ωστόσο, στην πράξη, πρέπει να ενισχυθεί η επιβολή της τουρκικής νομοθεσίας. Αυτό εξηγεί γιατί τα πλοία που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες συνεχίζουν να διαλύονται στην Τουρκία.

Η Επιτροπή καταρτίζει στρατηγική η οποία θα καλύψει όλα τα πελάγη που περιβάλλουν την Ένωση, καθώς και το Αιγαίο Πέλαγος. Η στρατηγική αυτή θα καθοδηγήσει τις προσπάθειες των κρατών μελών για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Τα κράτη μέλη είναιπεύθυνα για την προστασία του, παραδείγματος χάρη με την αυστηρή επιβολή του κανονισμού για τις μεταφορές αποβλήτων. Η περιβαλλοντική προστασία του Αιγαίου αποτελεί επίσης πτυχή διμερούς συμφωνίας μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας.

Οι διαδηλωτές της Greenpeace συνελήφθησαν διότι δεν είχαν λάβει προηγούμενη άδεια. Στη συνέχεια αφέθησαν ελεύθεροι. Μολονότι η Επιτροπή θα επιθυμούσε η ελευθερία διαδήλωσης στην Τουρκία να βασίζεται σε κοινοτικά πρότυπα, το συγκεκριμένο συμβάν δεν θεωρείται ότι ήταν αντιδημοκρατικό.

(1) ΕΕ L 30 της 6.2.1993.