ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0108/02

υποβολή: Kathalijne Buitenweg (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(18 Ιανουαρίου 2002)

Θέμα: Το ζήτημα της διασφάλισης κατά τη χορήγηση προσωπικών δεδομένων σε τρίτες χώρες και φορείς

Η πρόσφατη συμφωνία για ευρύτερη στρατηγική και τεχνική συνεργασία μεταξύ Europol και Ηνωμένων Πολιτειών (ΗΠΑ) καθώς και η εξουσιοδότηση προς τον διευθυντή της Europol για να προβαίνει, κατ' εξαίρεση, στην ανταλλαγή προσωπικών δεδομένων με τρίτες χώρες και φορείς έχουν επιταχύνει ραγδαία τη συνεργασία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι μεγάλες διαφορές όσον αφορά τους δικαστικούς φορείς στις ΗΠΑ που εμπλέκονται στην προκείμενη περίπτωση καθώς και οι ενδεχόμενες διαφορές μεταξύ του αμερικανικού και του ευρωπαϊκού δικαστικού συστήματος δημιουργούν προβλήματα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανησυχεί ιδιαιτέρως όσον αφορά την προστασία των προσωπικών δεδομένων και είχε επισημάνει από τότε που ιδρύθηκε η Europol την έλλειψη κοινοβουλευτικού αλλά και δικαστικού ελέγχου. Αυτές οι παραλείψεις σε συνδυασμό με την απουσία πληροφορίας όσον αφορά τις συμφωνίες συνεργασίας με τις ΗΠΑ αφαιρούν τον πυρήνα από την προστασία των προσωπικών δεδομένων, όπωςπογραμμίζεται μεταξύ άλλων στο άρθρο 18 της Συνθήκης Europol.

Μπορεί η Επιτροπή, ως αναπληρωματικό μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Europol να ερευνήσει και να αναφέρει τα εξής:

- ποιος φορέας στις ΗΠΑ έχει ζητήσει να κάνει χρήση προσωπικών δεδομένων που προέρχονται από την ΕΕ και ποια είναι η φύση των στοιχείων αυτών (συγκεκριμένα εάν αφορούν επίσης στοιχεία ατόμων τα οποία έχουν φάκελο σε κράτη μέλη)·

- ποιες επιχειρησιακές συμφωνίες έχουν γίνει με διάφορους φορείς των ΗΠΑ σχετικά με τη διαχείριση των προσωπικών δεδομένων και συγκεκριμένα όσον αφορά την περιγραφή των στόχων, την ενδεχόμενη διαβίβαση σε τρίτους και τη διάρκεια της σχετικής επεξεργασίας, συμπεριλαμβανομένης και της καταχώρησης ευαίσθητων στοιχείων προερχόμενων από τις τηλεπικοινωνίες·

- ποιες γενικές ή ειδικές διατάξεις έχουν προβλεφθεί ούτως ώστε οι αρχές των ΗΠΑ ή οποιοσδήποτε από τους εν λόγω φορείς να μπορούν να χρησιμοποιούν τα στοιχεία μόνον για τους λόγους για τους οποίους έχουν διατεθεί και ποιες εγγυήσεις ή μέσα ελέγχου και προστασίας έχουν προβλεφθεί·

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(22 Φεβρουαρίου 2002)

Η Επιτροπή γνωρίζει το έντονο ενδιαφέρον του Κοινοβουλίου για την προστασία των κοινωνικών δεδομένων καθώς και τις απόψεις του σχετικά με το επίπεδο του δικαστικού και κοινοβουλευτικού ελέγχου της Europol. Πολύ σύντομα η Επιτροπή θαποβάλει ανακοίνωση σχετικά με το θέμα του δημοκρατικού ελέγχου της Europol. Η Επιτροπή εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου πιστεύει ότι το ΕΚ δεν ενημερώθηκε επαρκώς για τις συμφωνίες συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στις 6 Δεκεμβρίου 2001πεγράφη από τον διευθυντή της Europol και από τον πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ένωση συμφωνία συνεργασίας μετξαύ Europol και Ηνωμένων Πολιτειών. Η συμφωνία αυτή είναι στρατηγικού χαρακτήρα και δεν προβλέπει ούτε επιτρέπει την ανταλλαγή προσωπικών δεδομένων με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο αρμόδιος φορέας των Ηνωμένων Πολιτειών για το συντονισμό της συμφωνίας είναι το αμερικανικόπουργείο δικαιοσύνης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διαβιβάσουν στην Europol τον κατάλογο των αμερικανικώνπηρεσιών επιβολής της νομοθεσίας καθώς και των αρμοδιοτήτων τους, με τις οποίες με τις οποίες μπορεί να συνεργάζεται η Europol.

Σύμφωνα με το άρθρο 18 της σύμβασης Europol, η ανταλλαγή προσωπικών δεδομένων μεταξύ Europol και Ηνωμένων Πολιτειών είναι δυνατή μόνο εφόσον παρέχεται το κατάλληλο επίπεδο προστασίας των δεδομένων. Για την εξασφάλιση του επιπέδου αυτού προστασίας των δεδομένων και σύμφωνα με την πράξη του Συμβουλίου της 12ης Μαρτίου 1999 για την έγκριση κανόνων που αφορούν τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την Europol σε τρίτα κράτη και οργανισμούς(1). Απαιτείται ξεχωριστή συμφωνία για τον καθορισμό των διατάξεων που ισχύουν κατά τη διαβίβαση προσωπικών δεδομένων μεταξύ Europol και Ηνωμένων Πολιτειών.

Επίσης στις 6 Δεκεμβρίου 2001 το Συμβούλιο εξουσιοδότησε τον διευθυντή της Europol να αρχίσει διαπραγματεύσεις με τις αμερικανικές αρχές σχετικά με μία τέτοια συμφωνία. Όπως απαιτείται στην απόφαση του Συμβουλίου της 27ης Μαρτίου 2000 για την εξουσιοδότηση του διευθυντή της Europol προς έναρξη διαπραγματεύσεων για συμφωνίες με τρίτα κράτη και οργανισμούς που δεν συνδέονται με την Ευρωπαϊκή Ένωση(2), η κοινή εποπτική αρχή της Europol διατύπωσε προκαταρκτική γνώμη, στην οποία ήδη αναφέρει ορισμένα σημεία τα οποία απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή κατά τις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν αρχίσει ακόμη. Οι ερωτήσεις τις οποίες διατύπωσε το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου σχετικά με την ανταλλαγή προσωπικών δεδομένων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Europol θα είναι το αντικείμενο αυτών των διαπραγματεύσεων και συνεπώς, δεν μπορούν να απαντηθούν λεπτομερώς στο στάδιο αυτό.

Η πράξη του Συμβουλίου της 12ης Μαρτίου 1999 (άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχείο β)) εξουσιοδοτεί τον διευθυντή της Europol να επιτρέψει κατέξαίρεση τη διαβίβαση προσωπικών δεδομένων σε τρίτη χώρα ή τρίτο οργανισμό σε απολύτως περιορισμένες περιστάσεις καιπό τους όρους που καθορίζονται στο άρθρο 18 της σύμβασης της Europol. Στις 28 Σεπτεμβρίου 2001, ο διευθυντής της Europol έλαβε την απόφαση να επιτρέψει τη διαβίβαση προσωπικών δεδομένων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες στο πλαίσιο των ερευνών σχετικά με τις τρομοκρατικές ενέργειες της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.

(1) ΕΕ C 88 της 30.3.1999.

(2) ΕΕ C 106 της 13.4.2000.