ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1271/02

υποβολή: Stavros Xarchakos (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(6 Μαΐου 2002)

Θέμα: Προβλήματα από την εφαρμογή της Οδηγίας για την απόσυρση αυτοκινήτων

Σύμφωνα με συνεχή δημοσιεύματα του ελληνικού τύπου, από την 1η Ιουλίου 2002 θα αρχίσει να ισχύει και στην Ελλάδα η Κοινοτική Οδηγία 2000/53/ΕΚ(1) που προβλέπει ότι όλα τα νέα ιδιωτικής χρήσεως αυτοκίνητα που θα πωλούνται θα έχουν συγκεκριμένο όριο ηλικίας το οποίο θα καθορίζουν οι αυτοκινητοβιομηχανίες. Με την ολοκλήρωση του βιολογικού κύκλου αυτών των οχημάτων θα παραδίδονται στις αντιπροσωπείες και θα οδηγούνταιποχρεωτικά σε καταστροφή.

Τα ίδια δημοσιεύματα αναφέρουν ότι το μέτρο αυτό θα είναιποχρεωτικό από το 2007 και αναμένεται να οδηγήσει στην απόσυρση δύο εκατομμυρίων περίπου αυτοκινήτων συμβατικής τεχνολογίας που κυκλοφορούν στην Ελλάδα και των οποίων η ηλικία ξεπερνά τα 15 έτη. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα είναι (μαζί με τη Δανία) οι δύο χώρες της Ε.Ε. στις οποίες τα Ι.Χ. αυτοκίνητα άνω των 1 800 κυβικών εκατοστών επιβαρύνονταιπέρμετρα με ειδικούς φόρους κατανάλωσης και άλλες φορολογικές επιβαρύνσεις, κάτι που συνεπάγεται τεράστια οικονομική θυσία για τον μέσο Έλληνα που επιθυμεί να αποκτήσει ένα αξιόπιστο και ασφαλές μέσο μεταφοράς για εκείνον και την οικογένειά του. Με την επιβαλλόμενη απόσυρση και καταστροφή των οχημάτων πλήττονται όσοι πλήρωσαν τουςπέρογκους φόρους στο ελληνικό κράτος για να αγοράσουν ένα αυτοκίνητο, ενώ το ίδιο συμβαίνει και για όσους θα αποκτήσουν αυτοκίνητο από εδώ και εμπρός και θα αναγκασθούν να το παραδώσουν μετά το τέλος του βιολογικού κύκλου του για καταστροφή.

Ισχύουν οι διατάξεις της Οδηγίας όπως παρουσιάσθηκαν στον ελληνικό τύπο· Έχει μελετήσει η Επιτροπή πόσα ακριβώς οχήματα και πότε θα πρέπει να οδηγηθούν σε καταστροφή· Προβλέπεται κάποιο οικονομικό κίνητρο ή ελάφρυνση για τον ιδιοκτήτη που θα παραδώσει το αυτοκίνητό του για να καταστραφεί· Μήπως η εφαρμογή της παραπάνω Οδηγίας θα έπρεπε να συνδυασθεί και με την παράλληλη πλήρη εναρμόνιση των φορολογικών επιβαρύνσεων, ώστε να μην εμφανίζεται η οξύμωρη κατάσταση να αναγκάζεται ο έλληνας φορολογούμενος να πληρώνει για το ίδιο αυτοκίνητο μέχρι και 360 %ψηλότερη τελική τιμή σε σχέση με τιςπόλοιπες χώρες της Ένωσης·

(1) ΕΕ L 269 της 21.10.2000, σελ. 34.

Απάντηση της κυρίας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(24 Ιουνίου 2002)

Ανακριβές είναι ότι η οδηγία 2000/53/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Σεπτεμβρίου 2000, για τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους(1) προβλέπει συγκεκριμένα όρια ηλικίας για τα οχήματα. Ούτε προβλέπει η οδηγία συγκεκριμένους κανόνες για την απόσυρση οχημάτων από την αγορά.

Από τα οχήματα που εγκαταλείπονται προκύπτουν κάθε χρόνο στην ΕΕ γύρω στα 9 εκατομμύρια τόνοι απόβλητα. Η οδηγία 2000/53/ΕΚ αποσκοπεί στην πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων από οχήματα και σε προώθηση της επαναχρησιμοποίησης, ανακύκλωσης ή δι'άλλων τρόπων ανάκτησης οχημάτων που ολοκληρώνουν τον κύκλο ζωής τους ή μερών/κατασκευαστικών στοιχείων αυτών. Η οδηγία θέτει σαφείς ποσοτικούς στόχους για την επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση και ανάκτηση οχημάτων και μερών αυτών και, στο πλαίσιο της αρχής για ευθύνη του παραγωγού,ποχρεώνει τους κατασκευαστές να χρηματοδοτούν ένα σύστημα απόσυρσης που δεν θα επιβαρύνει οικονομικά τον τελευταίο κάτοχο/ιδιοκτήτη ενός οχήματος το οποίο ολοκληρώνει τον κύκλο ζωής του και θα έχει κυκλοφορήσει μετά την 1η Ιουλίου 2002. Για οχήματα που θα έχουν κυκλοφορήσει πριν από την 1η Ιουλίου 2002, η δωρεάν απόσυρση θα αρχίσει να ισχύει από 1ης Ιανουαρίου 2007.

Δενπάρχουν εναρμονισμένοι κανόνες ως προς το πότε ένα όχημα ολοκληρώνει τον κύκλο ζωής του. Η μέση διάρκεια ζωής των οχημάτων στην Ευρώπη κυμαίνεται μέσα σε μεγάλο εύρος τιμών, από τέσσερα έτη στο Λουξεμβούργο μέχρι έντεκα στην Πορτογαλία(2). Είναι συνεπώς δύσκολο να εκτιμηθεί σήμερα ο αριθμός οχημάτων που αποσύρονται για παλιοσίδερα. Σύμφωνα με πληροφορίες προερχόμενες από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, ο αριθμός των αυτοκινήτων που αποσύρονται για παλιοσίδερα στην ΕΕ αναμένεται να αυξηθεί από 11,3 εκατομμύρια το 1995 σε κάτι λιγότερο από 17 εκατομμύρια το 2015(3).

Πέρα από τον κανόνα σύμφωνα με τον οποίο οι ιδιοκτήτες οχημάτων τα οποία ολοκληρώνουν τον κύκλο ζωής τους πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να τα δίνουν πίσω χωρίς να επιβαρύνονται οικονομικώς οι ίδιοι, η οδηγία δεν παρέχει στους ιδιοκτήτες τέτοιων αυτοκινήτων άλλο οικονομικό κίνητρο ή δικαίωμα για την απόσυρσή τους.

Κύριος στόχος της οδηγίας 2000/53/ΕΚ είναι να ελαχιστοποιηθούν οι αρνητικές για το περιβάλλον επιπτώσεις από οχήματα που ολοκληρώνουν τον κύκλο ζωής τους. Εφόσον τα οχήματα πουπάγονται στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2000/53/ΕΚ θεωρούνται απόβλητα κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 3πό α) της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 1975, περί των στερεών αποβλήτων(4), δεν έχει νόημα να θεωρούνται ως εργαλείο βελτίωσης των περιβαλλοντικών επιδόσεων των οχημάτων οι φόροι που τα επιβαρύνουν.

Η εφαρμογή της οδηγίας 2000/53/ΕΚ και τυχόν νέες κοινοτικές πρωτοβουλίες που θα άπτονται της φορολογίας οχημάτων δεν συνδέονται μεταξύ τους. Η Επιτροπή αναζητεί διάφορες επιλογές για τη λήψη μέτρων σε κοινοτικό επίπεδο και σε επίπεδο κρατών μελών αναφορικά με τη φορολόγηση των ιδιωτικής χρήσεως

αυτοκινήτων. Σχετικά πορίσματα θαποβληθούν προς συζήτηση στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιοπό μορφή ανακοίνωσης της Επιτροπής. Κύριος στόχος της ανακοίνωσης θα είναι η εξεύρεση μέτρων με τα οποία να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της φορολογίας των επιβατικών αυτοκινήτων, μέτρων που θα εγγυώνται την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και την περαιτέρω προώθηση των κοινοτικών στόχων για το περιβάλλον, οι οποίοι προβλέπονται μεταξύ άλλων και από το πρωτόκολλο του Κυότο.

(1) ΕΕ L 269 της 21.10.2000.

(2) Πηγή: Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος, δείκτης 25: μέγεθος και μέση ηλικία του στόλου αυτοκινήτων, τελευταία ενημέρωση 24 Ιανουαρίου 2001· στονπερσύνδεσμο http://reports.eea.eu.int/ENVISSUENo12/en/page031.html.

(3) Πηγή: Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος, απόβλητα από οδικά οχήματα, 20 Αυγούστου 2001, στονπερσύνδεσμο http://themes.eea.eu.int/Sectors_and_activities/transport/indicators/consequences/waste/Waste_from_road_transport_TERM_2001.pdf.

(4) ΕΕ L 194 της 25.7.1975.