ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2293/99

υποβολή: Reinhold Messner (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(13 Δεκεμβρίου 1999)

Θέμα: Παράταση της εκχώρησης στην ιταλική εταιρεία Αυτοκινητόδρομοι Α.Ε.

Η ιταλική κυβέρνηση ενέκρινε με διάταγμα την παράταση της εκχώρησης στην εταιρεία Αυτοκινητοδρόμων από το 2018 έως το 2038(1), παρά τις αρνητικές γνώμες του Ελεγκτικού Συνεδρίου και του Εγγυητή του Ανταγωνισμού και της Αγοράς (Antitrust)(2), που οδήγησαν το Ελεγκτικό Συνέδριο να προσφύγει στην καταγραφή με επιφύλαξη των σχετικώνπουργικών διαταγμάτων, διαδικασία που προβλέπει την ετυμηγορία του ιταλικού κοινοβουλίου. Η ετυμηγορία αυτή ουδέποτε πραγματοποιήθηκε(3). Οι λόγοι των αρνητικών

γνωμοδοτήσεων είναι το ανεφάρμοστο της γενικής εικοσαετούς παράτασης που εκχωρήθηκε στην εταιρεία IRI για το συγκεκριμένο τομέα των εκχωρήσεων αυτοκινητοδρόμων, η ανισορροπία του χρηματοδοτικού προγράμματος μεταξύ διάρκειας της εκχώρησης, επενδύσεων, εισφορών και τιμών, καθώς και το ανεφάρμοστο της κοινοτικής και εθνικής νομοθεσίας σχετικά με τους διαγωνισμούς δημοσίων έργων, ιδίως όσον αφορά το γεγονός ότι η ανανέωση των εκχωρήσεων θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί μέσω δημοσίων διαγωνισμών. Κατόπιν επιστολής της 30.7.1998 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς την ιταλική κυβέρνηση δια της οποίας απαιτείτο η ανάληψη του κινδύνου διαχείρισης εκ μέρους του αναδόχου, συγκροτήθηκε μία επιτροπή εξωτερικών τεχνικών επιφορτισμένη με τη διαχείριση των διαγωνισμών αυτοκινητοδρόμων. Το μέτρο αυτό όμως έρχεται σε αντίθεση με τους ιταλικούς κανονισμούς(4) που δεν επιτρέπουν το διαχωρισμό στο πλαίσιο της εκχώρησης της κατασκευής από την άσκηση και δεν εγγυάται την εφαρμογή των προδιαγραφών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής γιατί έτσι θα έπαυε να ισχύει η αρχή του κινδύνου που συνδέεται με τη διαχείριση ενός έργου. Η παράταση της εκχώρησης αιτιολογήθηκε εξάλλου με την ανάγκη κάλυψης του κόστους έργων που δεν είχαν πληρωθεί και άλλων αντιδικιών" στην πραγματικότητα, προβλέπονται στο πλαίσιο της εκχώρησης νέες επενδύσεις ύψους 8.400 δισεκατομμυρίων λιρετών περίπου για την ενίσχυση του όλου τμήματος Φλωρεντίας-Μπολώνια, όταν μετά τις κυβερνητικές συμφωνίες του Ιουλίου 1996, εξουσιοδοτήθηκε απλώς η κατασκευή του ορεινού τμήματος Aglio-Canova και η ενίσχυση του τμήματος βόρειας Φλωρεντίας-νότιας Φλωρεντίας. Τούτο συνέβη, μεταξύ άλλων και κατά παράβαση των εθνικών κανονισμών(5) χωρίς επ&pos; ουδενί να λαμβάνεταιπόψη ότι βρίσκεται στο στάδιο της εκπόνησης το γενικό πρόγραμμα μεταφορών.

1. Δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι η ανανέωση της εν λόγω εκχώρησης αντιβαίνει τις οδηγίες 92/50/ΕΟΚ, 93/37/ΕΟΚ και 89/440/ΕΟΚ καθόσον δεν προκηρύχθηκε δημόσιος ευρωπαϊκός διαγωνισμός για την ανάθεση της εκχώρησης(6);

2. Θεωρεί ότι η συγκρότηση μιας επιτροπής τεχνικών ικανοποιεί το αίτημα εφαρμογής της αρχής του κινδύνου που συνδέεται με τη διαχείριση ενός έργου;

3. Με ποιο τρόπο μπορεί η Επιτροπή να αποδεχθεί τις παρατάσεις αυτές που καθιστούν μάταιες τις εργασίες για ένα γενικό πρόγραμμα μεταφορών που θα κάνει δεκτές τις κοινοτικέςποδείξεις όσον αφορά την επανεξισορρόπηση των τρόπων μεταφοράς και τη μείωση της μηχανοκίνητης κυκλοφορίας;

(1) Βάσει της σύμβασης ANAS-Αυτοκινητόδρομοι της 4.8.1997 και συμπληρωματικές πράξεις της 11.2.1999 και του Ιουλίου 1999.

(2) Αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου 136 της 27.10.1997 και 20/Ε/98 της 17.2.1998, και γνωμοδότηση της Antitrust της 22.5.1998.

(3) Δέον να επισημανθεί ενδεχόμενες τροποποιήσεις της λήξης των εκχωρήσεων πραγματοποιούντο ανέκαθεν δια της νομοθετικής οδού.

(4) Νόμος 463 της 21.5.1955 και νομοθετικό διάταγμα 547 της 17.4.1948.

(5) Οι ισχύοντες κανονισμοί δεν επιτρέπουν στους αναδόχους και την ANAS να κατασκευάσουν νέα τμήματα αυτοκινητοδρόμων χωρίς σαφή άδεια βάσει νόμου. Πράγματι εξακολουθεί να ισχύει ο νόμος 376 της 13.8.1975, που στο άρθρο 18α προέβλεπε την αναστολή της κατασκευής νέων αυτοκινητοδρόμων, τμημάτων αυτοκινητοδρόμων και σηράγγων και ζητούσε συνολική μεταρρύθμιση του συστήματος των εκχωρήσεων αυτοκινητοδρόμων. Η μεταρρύθμιση αυτή ουδέποτε πραγματοποιήθηκε.

(6) ΕΕ L 209 της 24.7.1992, ΕΕ L 199 της 9.8.1993 και ΕΕ L 268 της 15.9.1989. Βάσει της οδηγίας 89/440/ΕΟΚ, οι εκχωρήσεις δημοσίων έργων εγκρίνονται συνήθως με τη διαδικασία της ιδιωτικής προσφοράς, ενώ η οδηγία 93/37/ΕΟΚ προβλέπει ευρωπαϊκό διαγωνισμό για την ανάθεση της εκχώρησης κατασκευής και διαχείρισης.

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Ιανουαρίου 2000)

Η διαδικασία σχετικά με την παράταση της εκχώρησης στην εταιρεία Autostrade SpA (Αυτοκινητόδρομοι Α.Ε.) είναι ακόμη ανοικτή, μολονότι φαίνεται να καταλήγει σε θετική λύση. Πράγματι, οι ιταλικές αρχές εξέφρασαν τη βούλησή τους να συνεργαστούν με την Επιτροπή και ανέλαβαν τηνποχρέωση να εγκρίνουν τα απαραίτητα μέτρα για την τήρηση του κοινοτικού δικαίου.

Η πρόβλεψη ανεξάρτητης επιτροπής που θα αναλάβει τις διαδικασίες σύναψης των δημοσίων συμβάσεων έργων στο πλαίσιο της εκχώρησης δεν αλλάζει το στοιχείο του κινδύνου που συνδέεται με τη διαχείριση ενός έργου, δεδομένου ότι δεν έχει συνέπειες σε επίπεδο χρηματοδοτικού σχεδίου της εκχώρησης και αποτελεί απλώς πρόσθετη εγγύηση ανοίγματος των συμβάσεων στον ανταγωνισμό.

Έχονταςπόψη τις συνέπειες που μπορεί να έχει το εν λόγω θέμα, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να εφαρμόζει την τρέχουσα διαδικασία και ο φάκελος δεν θα τεθεί στο αρχείο εάν δεν πεισθεί προηγουμένως η Επιτροπή ότι τηρήθηκαν οι αρχές της διαφάνειας, της μη εισαγωγής διακρίσεων και της ίσης αντιμετώπισης καθ' όλη τη διάρκεια της εν λόγω διαδικασίας.

Η Επιτροπή έχει αναλάβει τηνποχρέωση να προωθήσει την «αειφόρο κινητικότητα» στην Κοινότητα, ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη αποτελεσματικών συστημάτων μεταφορών που θα σέβονται το περιβάλλον και θα είναι ασφαλή και κοινωνικώς αποδεκτά.

Το πρόγραμμα δράσης «Αειφόρος κινητικότητα: προοπτικές για το μέλλον» καθορίζει τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει η Επιτροπή προς αυτή την κατεύθυνση.

Ωστόσο, η ευθύνη της ανάπτυξης των εθνικών προγραμμάτων-πλαισίων στον τομέα των μεταφορών και τωνποδομών μεταφορών βαρύνει τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή είναιπεύθυνη για την εξασφάλιση της τήρησης της σχετικής κοινοτικής νομοθεσίας.