ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-4045/00

υποβολή: Giovanni Fava (PSE) προς την Επιτροπή

(20 Δεκεμβρίου 2000)

Θέμα: Νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών και περιφερειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα 2000-2006 στη Σικελία

Το εκτελεστικό συμβούλιο της Περιφέρειας της Σικελίας παρουσίασε, τον περασμένο Νοέμβριο, πρόταση νόμου που προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη νομιμοποίηση των αυθαίρετων κατασκευών που έχουν οικοδομηθεί στην παράκτια ζώνη και οι οποίεςπολογίζονται σε εκατόν εβδομήντα χιλιάδες. Το σχέδιο αυτό νόμου ουσιαστικά αποτελεί την κατάργηση του μοναδικού μέσου προστασίας των ακτών που ισχύει στη Σικελία, το οποίο προβλέπει την απαγόρευση οικοδόμησης σε ζώνη εκατόν πενήντα μέτρων από τη θάλασσα (περιφερειακός νόμος 78, της 12ης Ιουνίου 1976).

Το σχέδιο νόμου προβλέπει την τοπογραφική οριοθέτηση των οικισμών που έχουν οικοδομηθεί αυθαίρετα και την εκπόνηση σχεδίων για τη χωροταξία και το περιβάλλονπό την ευθύνη των κοινοτήτων. Το σχέδιο νόμου προβλέπει ότι τα έξοδα των οριοθετήσεων και των συναφών σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων βαρύνουν τις κοινότητες, ενώ αποφεύγει να κάνει λεπτομερή αναφορά σε ποσά.

Η αβεβαιότητα σχετικά με τους χρηματικούς πόρους που πρόκειται να διατεθούν για τη νομιμοποίηση οδηγεί στην εκτίμηση ότι η Περιφέρεια επιδιώκει να χρησιμοποιήσει τους πόρους που διατίθενται στο πλαίσιο της περιόδου προγραμματισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων 2000-2006. Αυτό θα μπορούσε να γίνει με την κάλυψη των μέτρων που προβλέπει το περιφερειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα στο οποίο οι κοινότητες θα μπορούσαν να προσφύγουν κατά τον σχεδιασμό έργων που θα χρηματοδοτηθούν μέσω των πόρων του ΠΕΠ. Τα διαρθρωτικά ταμεία θα μπορούσαν, εξάλλου, να χρησιμοποιηθούν για να πληρωθούν επίσης οι τεχνικοί στους οποίους θα αναθέσουν οι τοπικές αυτοδιοικήσεις την εκτέλεση των έργων, με αποτέλεσμα να συμβάλουν έτσι στην τροφοδότηση ενός εκτεταμένου πελατειακού δικτύου. Απέναντι στον κίνδυνο αυτό, ο επιχειρηματικός κόσμος (Confindustria) και οι φορείς που ενδιαφέρονται για την προστασία της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς (Italia Nostra) απηύθυναν έκκληση κατά του μέτρου νομιμοποίησης.

Υπάρχει ο κίνδυνος το μέτρο αυτό να εφαρμοστεί και στις παράκτιες περιοχές που είναι ενταγμένες στο δίκτυο Natura 2000 και στις οποίεςπάρχει αυθαίρετη δόμηση και ενδέχεται να καταστεί, κατ' αυτό τον τρόπο, δυνατή η νομιμοποίηση κατασκευών για τις οποίες θα αποφευχθεί η διαδικασία ελέγχου ή αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Είναι η Επιτροπή ενήμερη για την πρωτοβουλία αυτή του εκτελεστικού συμβουλίου της Περιφέρειας της Σικελίας;

Μπορεί η Επιτροπή να επαγρυπνεί ώστε, κατά την ολοκλήρωση του προγραμματισμού ο οποίος βρίσκεται σήμερα στο στάδιο της αξιολόγησης, να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο χρησιμοποίησης των διαρθρωτικών ταμείων για τη σχεδιαζόμενη νομιμοποίηση αυθαιρέτων;

Μπορεί η Επιτροπή να επαγρυπνεί ώστε η σχεδιαζόμενη νομιμοποίηση αυθαιρέτων να μη δώσει τη δυνατότητα παράκαμψης των κοινοτικών ρυθμίσεων σχετικά με την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων;

Ποια μέτρα σκοπεύει να λάβει η Επιτροπή ώστε να μην κινδυνεύσουν οι περιοχές του δικτύου Natura 2000 στις οποίεςπάρχει αυθαίρετη δόμηση;

Κοινή απάντηση του κ. Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής στις γραπτές ερωτήσεις P-4045/00 και P-4049/00

(20 Φεβρουαρίου 2001)

Η Επιτροπή δεν γνωρίζει το σχέδιο νόμου στο οποίο αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου. Ωστόσο, θα μεριμνήσει-στο πλαίσιο της εκτέλεσης των προγραμμάτων που συγχρηματοδοτεί-για την τήρηση των κανονιστικών διατάξεων που διέπουν τα διαρθρωτικά ταμεία(1), για την συνέπεια των δράσεων με τους στόχους του προγράμματος καθώς και για τη συμβατότητά τους με όλες τις κοινοτικές πολιτικές, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών.

Σύμφωνα με το Άρθρο 2 της οδηγίας 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 1985 περί της εκτιμήσεως των επιπτώσεων ορισμένων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον(2), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/11/ΕΚ του Συμβουλίου της 3ης Μαρτίου 1997(3), τα κράτη μέλη, προτού παράσχουν την έγκρισή τους, οφείλουν να εξασφαλίζουν ότι τα έργα που ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, λόγω, μεταξύ άλλων, της φύσεως, του μεγέθους ή της θέσεώς τους,πόκεινται σε έγκριση ανάπτυξης καθώς και σε εκτίμηση όσον αφορά τις τυχόν επιπτώσεις τους. Στο άρθρο 4 καθορίζονται οι κατηγορίες έργωνπό το πρίσμα της οδηγίας, οι οποίες και απαριθμούνται στα πρώτα δύο παραρτήματα.

Η οδηγία 85/337/ΕΟΚ, όπως αυτή τροποποιήθηκε, αφορά έργα. Στόχος της οδηγίας είναι η πρόληψη της δημιουργίας ρύπων ή της ηχητικής ρύπανσης στην πηγή, αντί της εκ τωνστέρων αντιμετώπισης των επιπτώσεων. Η αρχή στην οποία στηρίζεται έγκειται στο ότι εγκρίσεις δημοσίων και ιδιωτικών έργων που ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον πρέπει να χορηγούνται μόνο μετά από προηγούμενη εκτίμηση των πιθανών σημαντικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων των εν λόγω έργων. Αντιθέτως, οι εργασίες στις οποίες το Αξιότιμο Μέλος αναφέρεται, έχουν ήδη εκτελεστεί. Δεν αποτελούν πλέον σχέδια έργων. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, δεν δικαιολογείται διαδικασία εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΕΠΕ) δυνάμει της οδηγίας ΕΠΕ, αφού θα χρησίμευε μόνο στην επαλήθευση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, αλλά δεν θα επηρέαζε, κατά κανένα τρόπο, την έγκριση ανάπτυξης. Ως εκ τούτου, δενπάρχουν διατάξεις στην οδηγία 85/337/ΕΟΚ, όπως αυτή τροποποιήθηκε, οι οποίες να δικαιολογούνποχρέωση διεκπεραίωσης διαδικασίας ΕΠΕ σε σχέση με τις συγκεκριμένες εργασίες.

Επιπλέον, πρέπει ναπογραμμιστεί ότι η οδηγία εφαρμόζεται στις κατηγορίες έργων που παρατίθενται στα πρώτα δύο παραρτήματα της οδηγίας. Βάσει των στοιχείων πουποβάλλει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, δεν είναι δυνατόν να διενεργηθεί εκτίμηση για το κατά πόσον οι περί ων ο λόγος εργασίες εμπίπτουν σε μία από τις κατηγορίες των πρώτων δύο παραρτημάτων της οδηγίας.

Σε περίπτωση που οι εν λόγω εργασίες αφορούν έναν δυνάμει της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 περί της διατηρήσεως των φυσικών (ενδιαιτημάτων) και της άγριας πανίδας και χλωρίδας(4) προτεινόμενο τόπο κοινοτικού ενδιαφέροντος (ΤΚΕ), ή, δυνάμει της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 2ας Απριλίου 1979 περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών(5) ζώνη ειδικής προστασίας (ΖΕΠ), πρέπει να θεωρούνται ως εν προκειμένω ισχύουσες οι διατάξεις του άρθρου 6 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

Σε σχέση με τους, δυνάμει της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, τόπους κοινοτικού ενδιαφέροντος, τα κράτη μέληποχρεούνται να ενεργούν κατά τρόπον ώστε να μην τίθενται εν κινδύνω οι στόχοι της οδηγίας. Επομένως, ακόμη και ελλείψει κοινοτικού καταλόγου, οι αρχές των κρατών μελών παροτρύνονται να απέχουν τουλάχιστον- από κάθε δραστηριότητα που ενδέχεται να προκαλέσει φθορά σε τόπο εγγεγραμμένο στον εθνικό κατάλογο.

Όσον αφορά τις ΖΕΠ, τα κράτη μέληποχρεούνται να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για την αποφυγή, στις ειδικές ζώνες διατήρησης, τηςποβάθμισης των φυσικών ενδιαιτημάτων και των ενδιαιτημάτων ειδών, καθώς και κάθε όχλησης των ειδών για τα οποία έχουν χαρακτηρισθεί οι συγκεκριμένες ζώνες, δεδομένου ότι η τυχόν όχληση θα μπορούσε να αφορά τους στόχους της εν λόγω οδηγίας. Επιπλέον, κάθε σχέδιο ή έργο που ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στην περιοχή, είτε μεμονωμένη βάση είτε σε συνδυασμό με άλλα σχέδια ή έργα, πρέπει να έχειποβληθεί σε κατάλληλη εκτίμηση των επιπτώσεών του στην περιοχή.

Ωστόσο, βάσει των παρασχεθέντων στοιχείων, δεν είναι δυνατόν να προσδιοριστεί ποιά και πόσες από τις αναφερθείσες εργασίες εμπίπτουν στους ΤΚΕ και στις ΖΕΠ, ενώ δεν είναι επίσης δυνατόν να κριθεί το κατά πόσον και το πώς η περί ης ο λόγος αμνηστία μπορεί να θεωρηθεί ως μέτρο ικανό να προκαλέσει φθορά των φυσικών ενδιαιτημάτων και των ενδιαιτημάτων ειδών, καθώς και όχληση των ειδών για τα οποία έχουν χαρακτηριστεί οι συγκεκριμένες περιοχές.

Ως εκ τούτου, λόγω της ελλείψεως βάσεως καταγγελίας σχετικά με την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας, δεν είναι δυνατόν να τεκμηριωθεί επί του παρόντος η παράβαση της τελευταίας. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι ο αναφερθείς περιφερειακός νόμος βρίσκεται στο στάδιο της πρότασης και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί, εκ των πραγμάτων, να συνιστά ήδη παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας.

(1) ΕΕ L 161 της 26.6.1999.

(2) ΕΕ L 175 της 5.7.1985.

(3) ΕΕ L 73 της 14.3.1997.

(4) ΕΕ L 206 της 22.7.1992.

(5) ΕΕ L 103 της 25.4.1979.