ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0352/02

υποβολή: Francesco Fiori (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(6 Φεβρουαρίου 2002)

Θέμα: Ταξινόμηση σε κατηγορία ως φρέσκο παστεριωμένο γάλα

Η ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων καθορίζει κανόνες για την προστασία του καταναλωτή επιβάλλοντας να αναφέρεται στη συσκευασία κατά τρόπο σαφή όχι μόνον η ακριβής φύση αλλά και τα χαρακτηριστικά του προϊόντος.

Οι κοινοτικές διατάξεις σε θέματα παραγωγής και διάθεσης για ανθρώπινη κατανάλωση του γάλακτος στην αγορά, δεν ρυθμίζουν το προϊόν που μπορεί να ταξινομηθεί σε κατηγορία ως φρέσκο παστεριωμένο γάλα, αλλά αφορούν μόνο τη γενικότερη τυπολογία του παστεριωμένου.

Η ειδική ιταλική νομοθετική ρύθμιση που προβλέπεται από το νόμο αριθ. 169 της 3/5/1989 εφαρμόζεται ακόμη μέχρι σήμερα πλήρως και νομίμως σε όλα τα μέρη της και δεν έχει, σε όλα αυτά τα χρόνια,ποστεί ούτε τροποποιήσεις ούτε οιουδήποτε είδους περιοριστική επέμβαση σε κοινοτικό επίπεδο.

Με εγκύκλιό του στις 2 Αυγούστου 2000 το Υπουργείο παραγωγικών δραστηριοτήτων επέτρεψε, κατ' ανοιχτή παραβίαση των προβλεπομένων από την κοινή νομοθεσία για την προστασία των καταναλωτών, την πώληση στην Ιταλία προϊόντων τα οποία, παρόλο που χρησιμοποιούν την ονομασία φρέσκο παστεριωμένο γάλα, δεν έχουν μόνο διαφορετική γεύση και ποιότητα, αλλά και διαφορετική διάρκεια ζωής.

Η πρωτοβουλία αυτή φαίνεται να έρχεται σε κατάφωρη αντίθεση με τους στόχους της ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με τη σήμανση των τροφίμων και, κυρίως, με την οδηγία ΕΕ 13/2000(1), αφού είναι δυνατόν, με τις διατάξεις της, να οδηγήσει τον καταναλωτή σε παραπλάνηση και να μην του επιτρέψει να κάνει συνειδητές και συνετές επιλογές.

Μπορεί η Επιτροπή να μας πληροφορήσει εάν προτίθεται να αναλάβει περαιτέρω πρωτοβουλίες προκειμένου:

- να επικρίνει την πρωτοβουλία του ιταλικούπουργείου,

- να προωθήσει προτάσεις για να διασφαλιστεί η σωστή πληροφόρηση των καταναλωτών όσον αφορά την πραγματική φρεσκάδα του γάλακτος που διατίθεται στην αγορά με προορισμό την ανθρώπινη κατανάλωση,

- να διευκρινίσει με σαφήνεια ότι η φρεσκάδα του γάλακτος που προορίζεται για άμεση ανθρώπινη κατανάλωση συνδέεται στενά όχι μόνο με τη βραχύτητα του χρόνου που μεσολαβεί μεταξύ του αρμέγματός του και της διάθεσής του στον τελικό καταναλωτή, αλλά και με τη διάρκεια της αποθήκευσής του, η οποία δεν μπορεί να παρατείνεται από τη χρήση διαδικασιών εξυγίανσης διαφορετικών ή συμπληρωματικών προς τη διαδικασία παστερίωσης σε χαμηλή θερμοκρασία·

(1) ΕΕ L 109 της 6.5.2000, σελ. 29.

Απάντηση του κ. Byrne εξ ονόματος της Επιτροπής

(8 Μαρτίου 2002)

Η οδηγία 2000/13/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, για προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων θεσπίζει στον τομέα της επισήμανσης κανόνες γενικού χαρακτήρα που εφαρμόζονται στο σύνολο των προσυσκευασμένων τροφίμων.

Παραθέτει, στο άρθρο 3, τον κατάλογο των ενδείξεων που πρέπει να περιλαμβάνονταιποχρεωτικά στην επισήμανση με πρώτη ένδειξη την ονομασία πώλησης.

Το άρθρο 5 παράγραφος 1 της προαναφερόμενης οδηγίας ορίζει ότι η ονομασία πώλησης ενός τροφίμου πρέπει να είναι η ονομασία που προβλέπεται για το εν λόγω τρόφιμο από τις κοινοτικές διατάξεις που εφαρμόζονται γι' αυτό ή, ελλείψει αυτών των διατάξεων, η ονομασία που προβλέπεται από τις διατάξεις που ισχύουν στο κράτος μέλος στο οποίο πραγματοποιείται η πώληση στον τελικό καταναλωτή.

Ωστόσο, το άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο β) διευκρινίζει ότι η ονομασία πώλησης με την οποία το προϊόν παρασκευάζεται και διατίθεται νόμιμα στο εμπόριο στο κράτος μέλος παραγωγής πρέπει επίσης να επιτρέπεται να χρησιμοποιείται στο κράτος μέλος εμπορίας, συνοδευόμενο ενδεχομένως, εάν χρειάζεται, από άλλες περιγραφικές πληροφορίες.

Σύμφωνα με το προαναφερόμενο άρθρο 5 παράγραφος 1 στοιχείο γ), η ονομασία πώλησης του κράτους μέλους παραγωγής μπορεί να μη γίνει δεκτή στο κράτος μέλος εμπορίας μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν το τρόφιμο που φέρει αυτήν την ονομασία απέχει, ως προς τη σύνθεση ή την παρασκευή του, από το τρόφιμο που είναι γνωστόπό την ονομασία αυτή, ώστε οι διατάξεις του στοιχείου β) να μην επαρκούν για να εξασφαλίσουν την ορθή ενημέρωση των καταναλωτών στο κράτος μέλος εμπορίας.

Όσον αφορά το φρέσκο παστεριωμένο γάλα, η Επιτροπή δεν διαθέτει στοιχεία που να της επιτρέπουν να καταλήξει στο ότι η ονομασία αυτή δεν πρέπει να γίνει δεκτή στην Ιταλία, κατ' εφαρμογή των προαναφερόμενων διατάξεων, για προϊόντα άλλων κρατών μελών.

Οι κοινοτικοίγειονομικοί κανόνες ή η νομοθεσία σχετικά με την επισήμανση δεν προσδιορίζουν ούτε την έννοια του φρέσκου, που είναι περισσότερο οργανοληπτική έννοια, ούτε τη διάρκεια ζωής του παστεριωμένου γάλακτος. Αυτή η τελευταία παράμετρος ορίζεται συχνά από την επιχείρηση που θέτει το προϊόν σε κυκλοφορία στην αγορά και λαμβάνειπόψη όχι μόνο τους στόχους της ασφάλειας των τροφίμων (μικροβιολογικά κριτήρια) αλλά και την εξέλιξη της ποιότητας του προϊόντος με το χρόνο [π.χ.: διατήρηση των διατροφικών χαρακτηριστικών, της περιεκτικότητας σε βιταμίνες, εμφάνιση του προϊόντος κ.τ.λ.] ακόμα και αν αυτή η οργανοληπτική εξέλιξη δεν συμβιβάζεται καθαυτή με την ασφάλεια του προϊόντος.

Η οδηγία 92/46/ΕΚ του Συμβούλιο της 16ης Ιουνίου 1992 για τη θέσπιση τωνγειονομικών κανόνων για την παραγωγή και την εμπορία νωπού γάλακτος, θερμικά επεξεργασμένου γάλακτος και προϊόντων με βάση το γάλα(1) διευκρινίζει στο παράρτημα Γ, κεφάλαιο 1 παράγραφος 4 απλώς ότι το παστεριωμένο γάλα πρέπει να έχει αποκτηθεί με επεξεργασία που περιλαμβάνει την έκθεση σεψηλή θερμοκρασία για μικρό χρονικό διάστημα (τουλάχιστον 71,7° C για 15 δευτερόλεπτα ή ισοδύναμο συνδυασμό) ή με διαδικασία παστερίωσης που χρησιμοποιεί διαφορετικούς συνδυασμούς χρόνου και θερμοκρασίας για την επίτευξη ισοδύναμου

αποτελέσματος, δηλαδή να παρουσιάζει αρνητική αντίδραση στη δοκιμασία φωσφατάσης και θετική αντίδραση στη δοκιμασίαπεροξειδάσης. Η θερμική επεξεργασία πουπερβαίνει τις ελάχιστες προϋποθέσεις παστερίωσης μπορεί να οδηγήσει στην αδρανοποίηση του ενζύμουπεροξειδάση με αποτέλεσμα την αρνητική αντίδραση στη δοκιμασία. Η παρουσία τηςπεροξειδάσης είναι έτσι ένα αναγκαίο χαρακτηριστικό του παστεριωμένου γάλακτος.

Είναι σωστό ότι η διάρκεια ζωής του γάλακτος συνδέεται στενά με τη μέθοδο διατήρησής του και κυμαίνεται από ορισμένες ημέρες για το παστεριωμένο γάλα που διατηρείται στο ψυγείο έως ορισμένες εβδομάδες για το γάλα πολύψηλής θερμοκρασίας (UHT) που διατηρείται σε θερμοκρασία δωματίου. Ωστόσο, τόσο η επισήμανση όσο και οι μέθοδοι παρουσίασης στα καταστήματα (ψυκτικές προθήκες καταστημάτων λιανικής) γενικά παρέχουν στους καταναλωτές επαρκείς πληροφορίες σχετικά με αυτές τις δύο παραμέτρους.

Επιπλέον, η έννοια του φρέσκου δεν μπορεί να αποτελέσει το αντικείμενο γενικού ορισμού που να ισχύει για όλα τα προϊόντα, αλλά πρέπει να ανταποκρίνεται σε ειδικά κριτήρια που θα θεσπίζονται για κάθε είδος προϊόντος· δεδομένου ότι η εμπορία των προϊόντων που θεωρούνται φρέσκα γίνεται γενικά σε τοπικό επίπεδο, δενπάρχει λόγος να οριστούν τα κριτήρια αυτά σε κοινοτικό επίπεδο.

Η Επιτροπή δεν διαθέτει επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία παραγωγής του γάλακτος στην οποία αναφέρεται ο αξιότιμος βουλευτής. Είναι αναγκαίο να έχουμε μια πιο λεπτομερή περιγραφή της διαδικασίας αυτής προκειμένου να αξιολογήσουμε κατά πόσο η επισήμανση του προϊόντος αυτού συμμορφώνεται με την κοινοτική νομοθεσία.

Ωστόσο, ακόμη και αν δενπάρχει αυστηρός ορισμός του φρέσκου γάλακτος σε κοινοτικό επίπεδο, τα κράτη μέλη πρέπει τουλάχιστον να εφαρμόζουν τις γενικές διατάξεις του άρθρου 2 της οδηγίας 2000/13/ΕΚ, το οποίο ορίζει ότι η επισήμανση των τροφίμων δεν πρέπει να είναι φύσεως τέτοιας ώστε να οδηγεί σε πλάνη τον αγοραστή ως προς τα χαρακτηριστικά, τη φύση, τις ιδιότητες, τον τρόπο παρασκευής ή λήψεως των τροφίμων αυτών ούτε να αποδίδει στα τρόφιμα αποτελέσματα ή ιδιότητες που δεν έχουν.

(1) ΕΕ L 268 της 14.9.1992.