ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3062/01

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(7 Νοεμβρίου 2001)

Θέμα: Προώθηση της ενσωμάτωσης και των προοπτικών μέλλοντος των παιδιών Ρόμα, μέσω της επαρκούς προσφοράς εκπαίδευσης στη γλώσσα και το πολιτιστικό τους πλαίσιο

1. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι όταν στο σχολείο προσφέρεται η δυνατότητα εκπαίδευσης στην ιδία γλώσσα και πολιτιστικό πλαίσιο για τα παιδιά που ανήκουν σε νέες ομάδες κατοίκων, και το οποία στο σπίτι μιλούν τουρκικά ή αραβικά, παρατηρείται ότι τα παιδιά αυτά αποκτούν καλύτερη γνώση της γλώσσας που χρησιμοποιείται από την πλειονότητα των κατοίκων στον τόπο κατοικίας τους, με αποτέλεσμα να διευκολύνεται η ένταξή τους·

2. Λαμβάνειπόψη της η Επιτροπή ότι ο λαός των Ρόμα είναι διεσπαρμένος σε διάφορα κράτη μέλη και ότι, αντίθετα από την πλειοψηφία των άλλων ευρωπαϊκών λαών, δεν διαθέτει πάτριο έδαφος, γεγονός που σημαίνει ότι μετά την ένταξη νέων κρατών μελών της Κεντρικής Ευρώπης θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο ο αριθμός των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης των οποίων η πρώτη γλώσσα δεν συμπίπτει με την επίσημη γλώσσα της διοίκησης και της εκπαίδευσης·

3. Αντιλαμβάνεται η Επιτροπή ότι, εν γένει, στα σχολεία όπου φοιτούν εξ ολοκλήρου ή κυρίως παιδιά Ρόμα δεν προσφέρεται καμία δυνατότητα διδασκαλίας στη γλώσσα και το πολιτιστικό τους πλαίσιο, γεγονός που εξηγεί ίσως τα άσχημα αποτελέσματα της εκπαίδευσης και τις περιορισμένες ευκαιρίες στην αγορά εργασίας για την εν λόγω ομάδα του πληθυσμού·

4. Γνωρίζει επίσης η Επιτροπή ότι έλλειψη εκπαίδευσης στην ιδία γλώσσα και πολιτιστικό πλαίσιο στα χωριά και τις αστικές συνοικίες που κατοικούνται κυρίως από οικογένειες Ρόμα δικαιολογείται μέχρι σήμερα από τις αρμόδιες αρχές, ειδικότερα από τις αρχές της Δημοκρατίας της Σλοβακίας, με το επιχείρημα ότι πρόκειται για μια γλώσσα που στερείται τόσο γραπτής μορφής όσο και λεξιλογίου και ενιαίας μορφολογίας και ως εκ τούτου η εκπαίδευση δεν είναι δυνατή παρά μόνο στην επικρατούσα γλώσσα της χώρας·

5. Τι γνωρίζει η Επιτροπή σχετικά με τις προσπάθειες που έχουν καταβάλει εν τω μεταξύ διάφοροι γλωσσολόγοι και άλλα ενεχόμενα πρόσωπα προκειμένου να καταλήξουν σε μια ενιαία (στο μέτρο του δυνατού) γραφή της γλώσσας των Ρόμα στο σύνολο της Ευρώπης, κατά τρόπον ώστε να καταστεί περισσότερο δυνατή η χρησιμοποίησή της στη λογοτεχνία, το θέατρο και την εκπαίδευση·

6. Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε, κατά το παράδειγμα της σουηδικής πόλης Malm, να ενσωματωθεί η γλώσσα των Ρόμα στην εκπαίδευση, τουλάχιστον στις ζώνες όπου αντιπροσωπεύουν άνω του 10 % του πληθυσμού·

Απάντηση της κυρίας Reding εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Δεκεμβρίου 2001)

Η Επιτροπή έλαβε γνώση των πληροφοριών που διαβίβασε το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου, ιδίως στα σημεία 1 έως 3 καιπενθυμίζει ότι τα κράτη μέλη είναι αποκλειστικά αρμόδια για την οργάνωση των εκπαιδευτικών τους συστημάτων, συμπεριλαμβανομένων και των περιεχομένων διδασκαλίας.

Όσον αφορά το σημείο 3, η Επιτροπή δεν έχει πληροφορίες σχετικά με το θέμα αυτό.

Το θέμα της διδασκαλίας γλωσσών στους μετανάστες και η εκμάθηση γλωσσών των εθνοτικών μειονοτήτων είναι θέμα με πρωταρχική σημασία για την Επιτροπή στο πλαίσιο των προγραμμάτων και πρωτοβουλιών της στον εκπαιδευτικό τομέα.

Όσον αφορά τη ενέργεια Comenius του προγράμματος Σωκράτης, η Επιτροπή χρηματοδοτεί ορισμένα σχέδια που ασχολούνται με την σχολική αποτυχία και τα παιδιά που κινδυνεύουν από αυτή κυρίως μεταξύ των περιθωριακών ομάδων όπως είναι οι Ρόμα και οι Σίντι. Μεταξύ αυτών των σχεδίων περιλαμβάνονται και η ανάπτυξη διδακτικούλικού στις γλώσσες τους αντιστοίχως καθώς και η χρήση των τεχνολογιών πληροφόρησης και επικοινωνίας για την ενθάρρυνση των ομάδων αυτών στη χρήση των γλωσσών τους.

Τα ιδρύματα που ασχολούνται με τον τομέα της εκπαίδευσης των Ρόμα και Σίντι συμμετέχουν στα σχέδια που χρηματοδοτούνται από την Επιτροπή στον τομέα της διαπολιτιστικής εκπαίδευσης και της εκπαίδευσης των παιδιών των διακινουμένων εργαζομένων, των ταξιδευόντων και των πλανόβιων.

Η κοινωνικογλωσσική κατάσταση των διαλέκτων των κοινοτήτων Ρόμα και Σίντι είναι άκρως σύνθετη. Η γλώσσα εμφανίζεται σε διάφορες παραλλαγές που συχνά είναι ακατανόητες μεταξύ τους, μια κατάσταση που γίνεται ακόμη πιο πολύπλοκα από τα φαινόμενα επίδρασης της επαφής με τις γλώσσες των εθνοτικών πλειονοτήτων μεταξύ των οποίων ζουν οι λαοί αυτοί. Εξάλλου, τα μέλη αυτών των ίδιων των ομάδων αντιτίθενται μερικές φορές στην ανάπτυξη γραπτής τυποποιημένης μορφής της γλώσσας τους, καθώς και στη διάδοσή της σε πρόσωπα που δεν ανήκουν στην κοινότητά τους. Αυτοί οι παράγοντες αποτελούν συχνά εμπόδια που είναι δύσκολο να ξεπεραστούν στον τομέα της διδασκαλίας των γλωσσών και των πολιτισμών των λαών Ρόμα και Σίντι σε σχολικό περιβάλλον.

Η Επιτροπή έχει ενημερωθεί σχετικά με το θέμα των διαφόρων πρωτοβουλιών τυποποίησης της γλώσσας των Ρόμα, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει λάβει πληροφορίες σχετικά με την ύπαρξη ενός τύπου γλώσσας αποδεκτού από όλες τις ομάδες των λαών Ρόμα και Σίντι στην Ευρώπη.

Στο πρόγραμμα πλαίσιο Phare η Επιτροπή προώθησε σχέδια για την καλύτερη ένταξη των παιδιών των Ρόμα σε κανονικό σχολικό περιβάλλον και για τη βελτίωση της σχολικής φοίτησης των Ρόμα, με την ενθάρρυνση της διδασκαλίας της γλώσσας και του πολιτισμού των Ρόμα και με την παροχή δεύτερης ευκαιρίας εκπαίδευσης για αυτούς που δεν ολοκλήρωσαν ποτέ τηνποχρεωτική τους σχολική εκπαίδευση. Τέτοιου είδους σχέδια έχουνλοποιηθεί ήλοποιούνται ήδη σε ορισμένεςποψήφιες χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ρουμανίας, Βουλγαρίας και Σλοβακίας.