ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2364/02

υποβολή: Monica Frassoni (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(26 Ιουλίου 2002)

Θέμα: Νέα ιταλική νομοθεσία για τα απόβλητα

Το διάταγμα αριθ. 138 της 8ης Ιουλίου 2002, που κυρώθηκε από το ιταλικό κοινοβούλιο και κατέστη νόμος στις 19 Ιουλίου, δίδει την αυθεντική ερμηνεία του ορισμού των αποβλήτων ο οποίος περιέχεται στο άρθρο 6, παράγραφος 1, του νομοθετικού διατάγματος αριθ. 22/97 (διάταγμα Ronchi), το οποίο μετέφερε στην ιταλική νομοθεσία την τροποποιημένη οδηγία 75/442/ΕΟΚ περί αποβλήτων.

Τα ερμηνευτικά κριτήρια της κοινοτικής έννοιας των αποβλήτων που περιέχονται στο εν λόγω διάταγμα έρχονται σε αντίθεση με την κοινοτική οδηγία, όπως αυτή έχει επανειλημμένα ερμηνευθεί από το Δικαστήριο, και περιορίζουν σημαντικά το πεδίο εφαρμογής της ανωτέρω οδηγίας στην Ιταλία.

Η Επιτροπή, ως θεματοφύλακας των συνθηκών, ποια μέτρα σκοπεύει να πάρει έναντι της ιταλικής κυβέρνησης, προκειμένου να δοθεί τέλος στην κατάσταση αυτή, της μη τήρησης εκ μέρους της Ιταλίας τωνποχρεώσεών της που απορρέουν από τη Συνθήκη ΕΚ·

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(4 Σεπτεμβρίου 2002)

Η οδηγία 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Ιουλίου 1975 για τα στερεά απόβλητα(1), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/156/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18ης Μαρτίου 1991(2), έχει ως στόχο την προστασία της ανθρώπινηςγείας και του περιβάλλοντος από τις επιβλαβείς επιπτώσεις που προκαλούνται από τη συλλογή, μεταφορά, επεξεργασία, αποθήκευση και απόρριψη αποβλήτων. Ο ορισμός των αποβλήτων δίνεται στο άρθρο 1 σημείο α) της οδηγίας: απόβλητο σημαίνει κάθε ουσία ή αντικείμενο που εμπίπτει στις κατηγορίες του παραρτήματος Ι και το οποίο ο κάτοχός του απορρίπτει ή προτίθεται να απορρίψει.

Η Επιτροπή, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 18 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ όπως τροποποιήθηκε, έχει καταρτίσει κατάλογο αποβλήτων που ανήκουν στις κατηγορίες του παραρτήματος Ι(3).

Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έχει επανειλημμένα παράσχει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την ερμηνεία του ορισμού των αποβλήτων και έχει διευκρινίσει, μεταξύ άλλων, ότι ο ορισμός του αποβλήτου δεν μπορεί να ερμηνευθεί, ότι αποκλείει ουσίες οι οποίες είναι δυνατό να επαναχρησιμοποιηθούν από οικονομική άποψη(4)· ότι το σύστημα εποπτείας και ελέγχου που θεσπίζει η οδηγία 75/442, όπως τροποποιήθηκε, σκοπεύει να καλύψει όλα τα αντικείμενα και τις ουσίες που απορρίπτονται από τους κατόχους τους, ακόμα και αν έχουν εμπορική αξία και συλλέγονται σε εμπορική βάση για ανακύκλωση, αξιοποίηση ή επανάχρηση(5)· ότι οι ουσίες που αποτελούν μέρος βιομηχανικής διεργασίας είναι δυνατό να αποτελούν απόβλητα σύμφωνα με την έννοια του άρθρου 1 σημείο (α) της οδηγίας 75/442, όπως τροποποιήθηκε(6)· ότι η μέθοδος επεξεργασίας ή χρήσης μιας ουσίας δεν καθορίζει αποφασιστικά κατά πόσον ή όχι κατατάσσεται ως απόβλητο. Το τι συμβαίνει στη συνέχεια σε κάποιο αντικείμενο ή ουσία δεν επηρεάζει την φύση του ως αποβλήτου, το οποίο σύμφωνα με το άρθρο 1 σημείο (α) της οδηγίας, ορίζεται ανάλογα με το εάν ο κάτοχός του το απορρίπτει ή σκοπεύει ήποχρεούται να το απορρίψει· επιπλέον, θα μειωνόταν η αποτελεσματικότητα του άρθρου 174 της συνθήκης ΕΚ και της οδηγίας εάν η εθνική νομοθεσία χρησιμοποιούσε τρόπους απόδειξης όπως τα εκ του νόμου προβλεπόμενα τεκμήρια, που θα είχαν ως αποτέλεσμα να περιοριστεί το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας και να μην καλύπτονταιλικά, ουσίες ή προϊόντα τα οποία ανταποκρίνονται στον ορισμό του αποβλήτου σύμφωνα με την οδηγία(7).

Τέλος, στις 18 Απριλίου 2002, το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι ο όρος απόβλητο πρέπει να ερμηνεύεται σύμφωνα με το επιδιωκόμενο στόχο της οδηγίας 75/442 ο οποίος, σύμφωνα με την τρίτη αιτιολογική σκέψη, είναι η προστασία της ανθρώπινηςγείας και του περιβάλλοντος από επιβλαβείς επιπτώσεις που προκαλούνται από τη συλλογή, μεταφορά, επεξεργασία, αποθήκευση και απόρριψη αποβλήτων, και τον στόχο του άρθρου 174 παράγραφος 2 ΕΚ, ο οποίος προβλέπει ότι η κοινοτική πολιτική για το περιβάλλον έχει ως στόχο την επίτευξηψηλού επιπέδου προστασίας και πρέπει να βασίζεται, ιδιαίτερα, στην αρχή της προφύλαξης και στην αρχή της προληπτικής δράσης. Κατά συνέπεια, η έννοια του αποβλήτου δεν μπορεί να ερμηνευθεί περιοριστικά (C-9/00).

Λαμβάνονταςπόψη το περιεχόμενο του άρθρου 1 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ για τα στερεά απόβλητα, όπως τροποποιήθηκε, και την ερμηνεία της παρούσας διάταξης που έδωσε το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το ιταλικό διάταγμα αριθ. 138 της 8ης Ιουλίου 2002, το οποίο, σύμφωνα με την περιγραφή του Αξιότιμου Μέλους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, παρέχει κριτήρια για την ερμηνεία των όρων πρόθεση απόρριψης και υποχρέωση απόρριψης και κατά συνέπεια είναι δυνατό να περιορίσει το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ, είναι δυνατό να παραβιάζει την κοινοτική νομοθεσία για τα απόβλητα.

Η Επιτροπή θα λάβει τα αναγκαία μέτρα ώστε να εξακριβώσει τη συμμόρφωση με το κοινοτικό δίκαιο στη συγκεκριμένη περίπτωση. Εφόσον, η Επιτροπή εντοπίσει παράβαση του κοινοτικού δικαίου στη συγκεκριμένη αυτή περίπτωση, δεν θα διστάσει, ως θεματοφύλακας της Συνθήκης, να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα που της παρέχονται από τη Συνθήκη, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών επί παραβάσει σύμφωνα με το άρθρο 226 της Συνθήκης ΕΚ, ώστε να εξασφαλίσει τη συμμόρφωση με τις σχετικές διατάξεις του κοινοτικού δικαίου.

(1) ΕΕ L 194 της 25.7.1975.

(2) ΕΕ L 78 της 18.3.1991.

(3) Απόφαση 2000/532/ΕΚ της Επιτροπής, ΕΕ L 226 της 6.9.2000.

(4) Απόφαση του Δικαστηρίου της 28.3.1990,πόθεση C-359/88.

(5) Απόφαση του Δικαστηρίου της 25.6.1997, C-304/94.

(6) Απόφαση του Δικαστηρίου της 18.12.1997, C-129/96.

(7) Απόφαση του Δικαστηρίου της 15.6.2000, C-418/97.