ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0453/96 υποβολή: Philippe-Armand Martin (UPE) προς την Επιτροπή (29 Φεβρουαρίου 1996)

Θέμα: Διαρθωτικές πολιτικές / αμπελοοινικός τομέας: κριτήρια που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για τη χορήγηση κοινοτικών ενισχύσεων (ΕΓΤΠΕ) και εθνικών ενισχύσεων για τις επενδύσεις στον τομέα των οίνων

Κατά το προηγούμενο «Τομεακό Σχέδιο των Οίνων» (απόφαση αριθ. 90/342 ((ΕΕ L 163 της 29.06.1990, σελ. 71. )), οι επιτραπέζιοι εθνικοί και κοινοτικοί οίνοι εξαιρούνταν από τις επενδυτικές ενισχύσεις του ΕΓΤΠΕ. Για την περίοδο 1994-1999, η εξαίρεση αυτή δεν παρατάθηκε (απόφαση αριθ. 94/173 ((ΕΕ L 79 της 23.03.1994, σελ. 29. )). Παρά ταύτα, η Επιτροπή επανεισήγαγε την εξαίρεση αυτή στην ανακοίνωσή της 94/C 189/04 ((ΕΕ C 189 της 12.07.1994, σελ. 5. )) διευκρινίζοντας: «περαιτέρω τροποποίηση... θα αποτελέσει αντικείμενο δημοσίευσης στην ΕΕ... μόλις περατωθούν οι προπαρασκευαστικές εργασίες».

1. Η Επιτροπή δεν φρονεί ότι το γεγονός ότι δεν κατόρθωσε να προσδιορίσει τα κριτήρια των ενισχύσεων για επενδύσεις περισσότερο από δύο χρόνια μετά την έναρξη του «Τομεακού Σχεδίου για τους Οίνους» για την περίοδο 1994-1999, δημιουργεί ατμόσφαιρα σημαντικής νομικής ανασφάλειας στους επαγγελματίες;

2. Οι συμφωνίες του Μαρακές έχουν σχεδόν καταργήσει την προστασία των κοινοτικών επιτραπέζιων οίνων έναντι των οίνων από τρίτες χώρες, η τιμή FRANCO του εκτελωνισμένου προϊόντος είναι σήμερα κατώτερη κατά 20 έως 30% εν σχέσει προς τα αντίστοιχα κοινοτικά προϊόντα. Εξακολουθεί να ισχύει μόνον ένα «εμπορικό» τελωνειακό τέλος 12 Ecu ανά εκατόλιτρο για τους χύμα οίνους.

Η εξαίρεση των εθνικών και κοινοτικών επιτραπέζιων οίνων από τις επενδυτικές ενισχύσεις, που αποτελούν το μόνο μέσο αντίστασης στον ανταγωνισμό αυτόν, δεν μπορεί παρά να έχουν ως αποτέλεσμα την «de facto» απόσυρση από την αγορά και μετατόπιση των προϊόντων αυτών. Η Επιτροπή αντιλαμβάνεται το θέμα αυτό;

3. Οι παραγωγοί και οι εμπορευόμενοι από τα κράτη μέλη που διαθέτουν σημαντική παραγωγή επιτραπέζιων οίνων έχουν άμεση ανάγκη να ληφθεί μια απόφαση η οποία θα τους παρέχει τα χρηματοδοτικά μέσα για την παραγωγή οίνων ποιότητος. Η Επιτροπή πιστεύει ότι θα είναι εις θέσιν να δημοσιοποιήσει μία παρόμοια απόφαση προ..... της λήξεως του «Τομεακού Σχεδίου για τους Οίνους» της περιόδου 1994-1999;

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής (19 Μαρτίου 1996)

Όπως προβλέπεται στο άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 866/90 ((ΕΕ L 91 της 6. 4. 1990. )), τα κριτήρια επιλογής που λαμβάνονται υπόψη για τις επενδύσεις σχετικά με τη βελτίωση των συνθηκών μεταποίησης και εμπορίας των γεωργικών και δασοκομικών προϊόντων που περιλαμβάνονταν στο παράρτημα της απόφασης της Επιτροπής 90/342/ΕΟΚ ((ΕΕ L 163 της 29. 6. 1990. )), καθορίστηκαν σύμφωνα με τους κοινοτικούς πολιτικούς προσανατολισμούς και ιδίως τη κοινή αγροτική πολιτική.

Στον τομέα του οίνου όσον αφορά τους επιτραπέζιους οίνους, οι μόνες επενδύσεις που αποκλείονται για ενδεχόμενη χρηματοδότηση ήταν εκείνες που αφορούσαν την παραλαβή των σταφυλιών ή την οινοποίηση για την παραγωγή επιτραπέζιων οίνων οι οποίοι δεν πωλούνται συνήθως με ονομασία μιας γεωγραφικής ενότητας μικρότερης από το κράτος μέλος.

Μετά τη μεταρρύθμιση της κοινής γεωργικής πολιτικής, έπρεπε να πραγματοποιηθεί η προσαρμογή των κριτηρίων επιλογής, πράγμα το οποίο οδήγησε στην απόφαση της Επιτροπής 54/173/ΕΚ ((ΕΕ L 79 της 23.03.1994, σελ. 29. )), η οποία κατήργησε την απόφαση 90/342/ΕΟΚ.

Λαμβανομένης υπόψη της συζήτησης για τη μεταρρύθμιση της κοινής οργάνωσης αγοράς (ΚΟΑ) του οίνου που πραγματοποιείται επί του παρόντος, τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη αποκλείουν κατάρχήν οποιαδήποτε επένδυση προβλέποντας περιορισμένο κατάλογο επενδύσεων οι οποίες έχουν γίνει αποδεκτές κατέξαίρεση. Δεδομένης της διαρθρωτικής κατάστασης του τομέα, η περιοριστική προσέγγιση ήταν αναπόφευκτη. Προφανώς, η αναθεώρηση των κριτηρίων είναι δυνατή, εάν είναι αναγκαία, για να ληφθούν υπόψη οι αποφάσεις που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της ΚΟΑ.

Ωστόσο, μεταξύ των επενδύσεων οι οποίες έγιναν αποδεκτές κατ έξαίρεση, οι επιτραπέζιοι οίνοι συνεχίζουν να λαμβάνουν ενισχύσεις:

- είτε για επενδύσεις αναγκαίες για τη συνένωση των επιχειρήσεων ή των ενώσεων των παραγωγών, στην περίπτωση αναδιάρθρωσης των ικανοτήτων μεταποίησης, υπό τον όρο ότι η νέα ικανότητα μεταποίησης θα είναι τουλάχιστον 20% μικρότερη από τη συνολική προϋπάρχουσα ικανότητα η οποία δεν χρησιμοποιείται πλέον, στην συγκεκριμένη περιφέρεια, με σκοπό την αναδιάρθρωση των αμπελώνων της περιφέρειας 7

- είτε για επενδύσεις που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος, την πρόληψη των μολύνσεων, την εξάλειψη των καταλοίπων και την αποκατάσταση των συσκευασιών ή των περιεκτών 7

- είτε για επενδύσεις που προωθούνται από οργανισμούς στους οποίους συμμετέχουν οι παραγωγοί και άλλοι οικονομικοί φορείς και έχουν ως στόχο τη βελτίωση του ελέγχου της ποιότητας ή την μείωση των αμπελοοινικών αποδόσεων για την προώθηση της αναδιάρθρωσης του τομέα. Στην περίπτωση αυτή, οι επενδύσεις δεν υπόκεινται στη μείωση του 20%.

Το γεγονός ότι οι επενδύσεις αυτές πρέπει να προωθούνται από οργανισμούς στους οποίους συμμετέχουν διάφοροι φορείς του τομέα, έχει ως στόχο να περιόρισει το όφελος της ενίσχυσης των επενδύσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο προσέγγισης ανά κλάδο όπου συγκεντρώνονται διάφορα σχετικά επαγγέλματα, διότι η προσέγγιση αυτή καθορίζει σήμερα την οικονομική και εμπορική επιτυχία στον τομέα του οίνου.

Οι δύο αποφάσεις που αφορούν τα κριτήρια επιλογής αποτελούν η μία συνέχεια της άλλης χωρίς να υπάρχει κίνδυνος δημιουργίας ανασφάλειας δικαίου για τους επαγγελματίες οι οποίοι θέλουν να λάβουν ενίσχυση για επενδύσεις από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων.

Επιπλέον, οι τομεακοί περιορισμοί των αποφάσεων που έχουν ήδη αναφερθεί θεσπίστηκαν μετά από ανάλυση των αντιπροσωπευτικών αγορών σε κοινοτικό επίπεδο και εφαρμόζονται από την Επιτροπή κατά την αξιολόγηση του ενδιαφέροντος που παρουσιάζει για την Κοινότητα κάθε δημόσια, κοινοτική, ή εθνική ενίσχυση που συνδέεται με επένδυση στον τομέα αυτό. Η Επιτροπή προσπαθεί να συμβιβάσει την κοινή αγροτική πολιτική και την πολιτική που αφορά τις κρατικές ενισχύσεις, κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μη προωθούνται οι επενδύσεις εάν για διαρθρωτικούς λόγους αντιτίθενται στο κοινοτικό συμφέρον.

Η πρακτική αυτή αποτέλεσε αντικείμενο εξέτασης που πραγματοποιήθηκε με τα κράτη μέλη και της οποίας το αποτέλεσμα περιλαμβάνεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής «Πλαισίωση των κρατικών ενισχύσεων που αφορούν τις επενδύσεις στον τομέα της μεταποίησης και της εμπορίας των γεωργικών προϊόντων ((ΕΕ C 29 της 2. 2. 1996. ))» όπου κοινοποιείται ότι, από την 1η Ιανουαρίου 1996 οι τομεακοί περιορισμοί της απόφασης 94/173/ΕΟΚ της Επιτροπής εφαρμόζονται για τις κρατικές ενισχύσεις.

Μετά τη δημοσίευση της εν λόγω απόφασης, η εφαρμογή στις κρατικές ενισχύσεις των τομεακών περιορισμών των πιό ευνοϊκών μεταξύ εκείνων που έχουν ληφθεί υπόψη στην απόφαση 90/342/ΕΟΚ ή στην απόφαση 94/173/ΕΚ, έχει καταστεί δυνατή λόγω των ανακοινώσεων της Επιτροπής σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τις επενδύσεις για τη μεταποίηση και την εμπορία των γεωργικών προϊόντων ((ΕΕ C 189 της 12. 7. 1994. )) ((ΕΕ C 71 της 23. 3. 1995. )).

Είναι αλήθεια ότι στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων του Γύρου της Ουρουγουάης, τα συμβαλλόμενα μέρη ανέλαβαν την υποχρέωση να μειώσουν την εσωτερική στήριξη και τις επιδοτήσεις για τις εξαγωγές, αλλά επίσης να διευκολύνουν την πρόσβαση στις αγορές. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να εγκαταλείψει το καθεστώς των αντιπροσωπευτικών τιμών για την εισαγωγή των οίνων. Η Επιτροπή έκανε την επιλογή αυτή αντί για τη δασμολόγηση, η οποία ήταν η άλλη πιθανή επιλογή, για να αποφύγει τους περιορισμούς των ελάχιστων υποχρεώσεων εισαγωγής που συνδέονται με αυτήν, εκτιμώντας ότι η έλλειψη ελάχιστης τιμής κατά την εισαγωγή θα έχει λιγότερο σοβαρές συνέπειες για την Κοινότητα.

Η Επιτροπή κατανοεί την ανησυχία του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου όσον αφορά τη μείωση της προστασίας της κοινοτικής αγοράς οίνων και τις πιθανές συνέπειες. Όσον αφορά τις εισαγωγές οίνου από τρίτες χώρες σε τιμές χαμηλότερες από εκείνες των κοινοτικών οίνων, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις έκτακτες συνθήκες που επικρατούν στην κοινοτική αγορά οίνου επί του παρόντος. Πράγματι, οι μικρές συγκομιδές στην Κοινότητα είχαν κυρίως ως συνέπεια την σημαντική αύξηση των τιμών των επιτραπέζιων κοινοτικών οίνων και τις πρόσθετες εισαγωγές οίνων σε χαμηλές τιμές. Επιπλέον, πρέπει να υπενθυμιστεί ότι με συνολικό υπόλοιπο εισαγωγών-εξαγωγών θετικό, της τάξεως των 9 έως 10 εκατ. εκατόλιτρων, η Κοινότητα είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας οίνου παγκοσμίως και για το λόγο αυτό δεν μπορεί να αρνηθεί στις άλλες χώρες την πρόσβαση στην εσωτερική αγοράς της. Αντίθετα, οι νέες συμφωνίες της GATT προσφέρουν στην Κοινότητα τα μέσα για να αντιμετωπίσει καλύτερα τον ανταγωνισμό και να αναπτύξει περισσότερο τα μερίδια της αγοράς της στις τρίτες χώρες.

Για το λόγο αυτό οι επιτραπέζιοι οίνοι συνεχίζουν, υπό τους ανωτέρω όρους, να λαμβάνουν ενισχύσεις για επενδύσεις.