ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3808/02

υποβολή: Olivier Dupuis (NI) προς το Συμβούλιο

(7 Ιανουαρίου 2003)

Θέμα: Διεύρυνση της ΕΕ προς τις χώρες των Βαλκανίων και του Καυκάσου

Οι αρχηγοί κρατών της Μακεδονίας, της Γιουγκοσλαβίας, της Κροατίας, της Αλβανίας και της Βοσνίας απηύθυναν στις αρχές της ΕΕ κοινή επιστολή με την οποία καλούν την Ευρωπαϊκή Ένωση να δώσει, κατά τη Σύνοδο Κορυφής της Κοπεγχάγης, σαφή και συγκεκριμένη προοπτική στις προσπάθειές τους να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι Πρόεδροι των πέντε αυτών χωρών γράφουν: Εκφράζουμε την προσδοκία ότι το τελικό έγγραφο της Συνόδου Κορυφής της Κοπεγχάγης θα περιέχει κάποια αναφορά στις προτάσεις σχετικά με την ένταξη των χωρών μας, ως μήνυμα και ισχυρή ώθηση για να συνεχίσουμε στο δρόμο προς την ένταξη στην ΕΕ. () Με πλήρη συνείδηση της σκληρής εργασίας που έχουμε μπροστά μας, προκειμένου να επιτύχουμε το σκοπό αυτό, είμαστε πεπεισμένοι ότι ο κοινός στόχος μας εργάζεταιπέρ τηςλοποίησης του ευγενούς οράματός μας- της ενοποίησης της Ευρώπης, το άνοιγμα της προοπτικής για ένταξή μας στην ΕΕ έχει ιδιαίτερη σημασία για την εμβάθυνση της εν εξελίξει διαδικασίας εκδημοκρατισμού και μεταρρυθμίσεων, καθώς και για την ενίσχυση της σταθερότητας στην περιοχή.

Την ίδια στιγμή, περισσότεροι από 300 βουλευτές της Αλβανίας, της Αρμενίας, του Αζερμπαϊτζάν, της Κροατίας, της Γεωργίας, του Κοσσυφοπεδίου, της Μακεδονίας (Fyrom) και της Γιουγκοσλαβίας (Σερβία-Μαυροβούνιο) έχουνπογράψει έκκληση προς τη Συνέλευση, το Συμβούλιο, την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με την οποία ζητούν την αναγνώριση του καθεστώτος τηςποψήφιας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση χώρας. Οι 311 αυτοί βουλευτές, που χαιρετίζουν το ιστορικό γεγονός της διεύρυνσης με τις 10 χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, διαπιστώνουν ότι εξακολουθούν, μολονότι εργάζονται σκληρά και εν μέσω μυρίων δυσκολιών για να ριζώσουν η ελευθερία, η δημοκρατία και το κράτος δικαίου, να κρατούνται στο περιθώριο της Ευρώπης, να αποκλείονται από την πραγματική διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Και τελειώνουνποστηρίζοντας: Γνωρίζουμε ότι η ένταξη καθεμιάς από τις χώρες μας θα εξαρτηθεί από την ικανότητά της να ανταποκριθεί πλήρως στα λεγόμενα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης, καθώς και στα οικονομικά κριτήρια που καθορίζονται από τις Συνθήκες και το Κοινοτικό Κεκτημένο. Δεν ζητούμε καμιά ευνοϊκή μεταχείριση, κανένα προνόμιο, καμιά χαριστική παροχή: μόνο να μπορέσουμε να εργαστούμε για να μπορέσουμε να επιτύχουμε το θεμελιώδη αυτό στόχο.

Ποιες είναι οι συγκεκριμένες πολιτικές πρωτοβουλίες που σκοπεύει να αναλάβει το Συμβούλιο, προκειμένου να δώσει συγκεκριμένη συνέχεια στη βούληση των χωρών αυτών να ενταχθούν στην ευρωπαϊκή οικογένεια και να πραγματοποιήσουν επιτέλους τη θεμιτή φιλοδοξία τους να γίνουν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης· Έχει επίγνωση το Συμβούλιο ότι χωρίς μια σαφή προοπτική ένταξης στην ΕΕ, οι προσπάθειες τις οποίες καταβάλλουν οι εν λόγω χώρες για να ενισχύσουν τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου και να εξασφαλίσουν μια ρωμαλέα οικονομική ανάπτυξηπάρχει ο κίνδυνος να αποβούν μάταιες και να ανοίξουν το δρόμο στην αστάθεια, αν όχι σε σκοτεινότερα σενάρια· Σκοπεύει το Συμβούλιο να αποφασίσει να συμπεριλάβει την Αλβανία, την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, τη Βοσνία, την Κροατία, τη Γεωργία, το Κοσσυφοπέδιο, τη Μακεδονία (Fyrom), τη Μολδαβία και τη Γιουγκοσλαβία (Σερβία-Μαυροβούνιο) στον πίνακα τωνποψήφιων για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρών, κατά την προσεχή Σύνοδο Κορυφής των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων στην Ελλάδα·

Απάντηση

(13 Μαΐου 2003)

Όπως ο αξιότιμος κ. βουλευτής θα γνωρίζει βεβαίως, η ενδεχόμενη ιδιότητα μέλους της ΕΕ βασίζεται στο άρθρο 49 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με το οποίο κάθε ευρωπαϊκό κράτος το οποίο σέβεται τις αρχές που ορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 μπορεί να ζητήσει να γίνει μέλος της Ένωσης. Απευθύνει την αίτησή του στο Συμβούλιο, το οποίο αποφασίζει ομόφωνα, αφού ζητήσει τη γνώμη της Επιτροπής και μετά από σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το εν λόγω άρθρο 6 (1)πογραμμίζει τις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και του κράτους δικαίου. Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο αντιμετωπίζει κάθε αίτησηποψηφιότητας μέλους σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 49 της Συνθήκης για την ΕΕ.

Όσον αφορά τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων στις οποίες αναφέρεται ο αξιότιμος κ. βουλευτής (Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Κροατία, πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας), η ευρωπαϊκή προοπτική τους (πιθανάποψήφια μέλη) επιβεβαιώθηκε στη Διάσκεψη Κορυφής που πραγματοποιήθηκε στο Ζάγκρεμπ μεταξύ της ΕΕ και αυτών των χωρών το Νοέμβριο 2000, βάσει των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Φέιρα στις 19-20 Ιουνίου 2000, και σε αρκετές περιστάσεις από τότε.

Η Διαδικασία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΔΣΣ), συμπεριλαμβανομένων των στρατηγικών στόχων της, των οικονομικών και πολιτικών προϋποθέσεων και μέσων, βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής της ΕΕ σχετικά με τα Δυτικά Βαλκάνια. Η Διάσκεψη Κορυφής του Ζάγκρεμπ στις 24 Νοεμβρίου 2000 επισφράγισε την ΔΣΣ, εξασφαλίζοντας τη συμφωνία της περιοχής στους στόχους και προϋποθέσεις της. Το Συμβούλιο τονίζει ότι η ΔΣΣ αποτελεί μακροπρόθεσμη πολιτική προσέγγιση η οποία αποσκοπεί στη στήριξη βιώσιμων και σύμφωνων προς την ΕΕ μεταρρυθμίσεων, δεδομένου ότι βοηθά τις χώρες της περιοχής να προετοιμαστούν για ενσωμάτωση στην ΕΕ. Η ταχύτητα με την οποία κάθε χώρα διανύει τις διάφορες φάσεις της ΔΣΣ, εντασσόμενη στη διαδικασία, εξαρτάται από την αυξανόμενη ικανότητά της να αναλαμβάνει τιςποχρεώσεις που απορρέουν από μια ολοένα στενότερη σύνδεση με την ΕΕ, καθώς και από τη συμμόρφωση με την πολιτική προϋποθέσεων που καθορίστηκε από το Συμβούλιο στις 29 Απριλίου 1997.

Αναφορικά με τη συγκεκριμένη συνέχεια που σκοπεύει να δώσει το Συμβούλιο στη βούληση των χωρών αυτών να ενταχθούν στην ευρωπαϊκή οικογένεια, όπως ετέθη από τον αξιότιμο κ. βουλευτή, θα πρέπει να γίνει αναφορά στα τρία μέσα της ΔΣΣ. Το πρώτον είναι η κοινοτική βοήθεια βάσει του κανονισμού CARDS, η οποία όλο και περισσότερο εστιάζεται στηνποστήριξη των μεταρρυθμίσεων και στη θεσμική διαμόρφωση, όπως το απαιτούν οι Συμφωνίες Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΣΣΣ). Το δεύτερο είναι η προετοιμασία και η εφαρμογή των Συμφωνιών Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΣΣΣ), οι οποίες αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της διαδικασίας. Η σύναψη Συμφωνιών Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΣΣΣ) αντιπροσωπεύει τη δέσμευση τωνπογραφόντων κρατών να ολοκληρώσουν μέσα σε μια μεταβατική περίοδο μια τυπική σύνδεση με την ΕΕ. Η σύνδεση αυτή βασίζεται στη σταδιακήλοποίηση μιας ζώνης ελευθέρων συναλλαγών και σε μεταρρυθμίσεις που αποβλέπουν ιδίως στηνιοθέτηση είτε του κεκτημένου της ΕΕ σε περιορισμένο αριθμό τομέων είτε των προδιαγραφών της ΕΕ, επιτρέποντας έτσι στις χώρες της περιοχής να αρχίσουν τη διαδικασία ένταξης στις δομές της ΕΕ. Οι διαφορές μεταξύ επιμέρους συμφωνιών ενδέχεται να αντικατοπτρίζονται κυρίως στη μεταβατική περίοδο προς την πλήρη

λοποίηση της σύνδεσης με την ΕΕ, καθώς και στον ακριβή καθορισμό των σταδίων και τη διάρθρωση τωνποχρεώσεων. Ωστόσο, ο προορισμός όλων των χωρών αναμένεται να είναι ο ίδιος: η πλήρης σύνδεση μετά από μια μεταβατική περίοδο μέσω εφαρμογής των ίδιων βασικώνποχρεώσεων. Τέτοιες συμφωνίες έχουν ήδη συναφθεί με την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και την Κροατία. Το Συμβούλιο, στις 21 Οκτωβρίου 2002, εξουσιοδότησε την Επιτροπή να αρχίσει διαπραγματεύσεις για μια ΣΣΣ με την Αλβανία. Το τρίτο μέσο είναι η παραχώρηση, από το Δεκέμβριο του 2000, ενός ιδιαίτερα προτιμησιακού εμπορικού καθεστώτος σε όλα τα κράτη που καλύπτονται από την ΔΣΣ. Το άνοιγμα των αγορών της ΕΕ σε όλα σχεδόν τα προϊόντα των χωρών της ΔΣΣ,πό τον όρο ότιπάρχει συμμόρφωση με τις σχετικές προϋποθέσεις της διαδικασίας, αποσκοπεί στην προώθηση των ξένων επενδύσεων, στην ανάπτυξη του εξαγωγικού δυναμικού και στη συμβολή στην εν γένει πολιτική και οικονομική σταθερότητα της περιοχής.

Το Συμβούλιο εξετάζει ετησίως την πρόοδο που σημειώνει κάθε χώρα στα πλαίσια της ΔΣΣ πιο πρόσφατα δε στις 13 Μαΐου 2002.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης την 12η και 13η Δεκεμβρίου 2002πενθύμισε τα κριτήριαποψηφιότητας ενός μέλους, τα οποία όρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης τον Ιούνιο 1993 και επιβεβαίωσε την ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στα πλαίσια της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, όπως καθορίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Φέιρα, καθώς επίσηςπογράμμισε την αποφασιστικότητά του να στηρίξει τις προσπάθειές τους να προσεγγίσουν περισσότερο την ΕΕ. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρέτισε, ως εκ τούτου, την απόφαση της επερχόμενης Ελληνικής Προεδρίας να διοργανώσει στις 21 Ιουνίου στη Θεσσαλονίκη συνάντηση κορυφής μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και των χωρών της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης.

Σχετικά με το Κοσσυφοπέδιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει έναν σημαντικό ρόλο στην ανασυγκρότησή του. Η ΕΕ είναι, σε μεγάλο βαθμό, ο μόνος σημαντικός αρωγός που στηρίζει το Κοσσυφοπέδιο και την ευρύτερη νοτιοανατολική περιοχή της Ευρώπης και ηγείται της προσπάθειας ανασυγκρότησης.

Όσον αφορά τις χώρες του Νότιου Καυκάσου, στις οποίες αναφέρεται ο αξιότιμος κ. βουλευτής, (Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Γεωργία) και τη Μολδαβία, η ΕΕ και τα κράτη μέλη της συνδέονται με αυτές τις χώρες με Συμφωνίες Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας. Η ΕΕ έχει δεσμευθεί να συμβάλει στην εδραίωση του κράτους δικαίου, της οικονομικής μεταρρύθμισης, της ειρήνης, της ασφάλειας και της σταθερότητας σε αυτές τις χώρες. Οι Συμφωνίες Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας πρέπει να τύχουν πλήρους και αποτελεσματικής εφαρμογής, καθώς η συνεχής ανάπτυξη της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την προώθηση της σταθερότητας στην περιοχή του Νότιου Καυκάσου. Όσον αφορά τη Μολδαβία, η παγίωση της δημοκρατίας και της εσωτερικής πολιτικής σταθερότητας, η επίλυση της διένεξης στην Υπερδνειστερία, η καθοριστική πρόοδος στις οικονομικές μεταρρυθμίσεις και οι καλές σχέσεις με τις γειτονικές χώρες δύνανται να βελτιώσουν τις πιθανότητες της Μολδαβίας να ωφεληθεί από τις στενές σχέσεις με την μελλοντικώς διευρυμένη ΕΕ. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγηςπογράμμισε ότι η ΕΕ επιθυμεί να βελτιώσει τις σχέσεις της, μεταξύ άλλων, με τη Μολδαβία, βάσει μιας μακροπρόθεσμης προσέγγισης για την προώθηση δημοκρατικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων, της αειφόρου ανάπτυξης και του εμπορίου, και, για το σκοπό αυτό, αναλαμβάνει νέες πρωτοβουλίες. Πρέπει να σημειωθεί επίσης ότι καμία από τις εν λόγω χώρες δεν έχειποβάλλει αίτησηποψηφιότητας. Επιπλέον, το Συμβούλιο δεν είναι σε θέση να εικάζει για την απόφαση που θα λάβει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σε μελλοντική σύνοδο.

Τέλος, η προσοχή του αξιότιμου κ. βουλευτή εφιστάται εκ νέου στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Κοπεγχάγης, το οποίοπογραμμίζει ότι η τρέχουσα διεύρυνση θα προσδώσει νέα δυναμική στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιοπογράμμισε ότι αυτό προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία για να προωθηθούν οι σχέσεις με γειτονικές χώρες βάσει κοινών πολιτικών και οικονομικών αξιών και τόνισε ότι η Ένωση παραμένει αποφασισμένη να αποφύγει την εμφάνιση νέων διαχωριστικών γραμμών στην Ευρώπη και να προωθήσει τη σταθερότητα και την ευημερία εντός και πέραν των ορίων της Ένωσης.