ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2398/99

υποβολή: Bart Staes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(16 Δεκεμβρίου 1999)

Θέμα: Χρησιμοποίηση ιλύος λυμάτων καθαρισμού ως λιπάσματος στην γεωργία

Σε διάφορα κράτη μέλη, της Ε.Ε. μεταξύ δε αυτών και στην Βελγική Ομοσπονδία, χρησιμοποιείται η ιλύς λυμάτων καθαρισμού ως λίπασμα στον τομέα της γεωργίας. Αυτή η ιλύς έχει, κατά γενικό κανόνα, ρυπανθεί σε μεγάλο βαθμό από βαρέα μέταλλα. Επιστημονική έρευνα (Adeline MONTCHARMONT, Les risqes sanitaires liιes ΰ l’ pandage des boues de stations d’ puration urbaines, Ecole nationale vtrinaire de Lyon, thse numro 31/1999) απέδειξε επίσης ότι η ιλύς λυμάτων καθαρισμού ενδέχεται να είναι μολυσμένη από βακτηρίδια, ιούς και παρασιτικούς οργανισμούς. Και οι δύο διαπιστώσεις απαιτούν εμπεριστατωμένη έρευνα και κατάλληλες ενέργειες σ&pos; όλα τα επίπεδα πολιτικής.

1. Σε ποια κράτη μέλη χρησιμοποιείται η ιλύς λυμάτων καθαρισμού ως λίπασμα στον τομέα της γεωργίας;

2. Σε ποια κράτη μέλη της Ε.Ε. ισχύουν περιοριστικές ρυθμίσεις όσον αφορά τη χρησιμοποίηση τέτοιας ιλύος ως λιπάσματος;

3. Ποια είναι η άποψη της Επιτροπής σχετικά με τη χρησιμοποίηση ιλύος από εγκαταστάσεις καθαρισμού τωνδάτων ως λιπάσματος στον γεωργικό τομέα, λαμβάνονταςπόψη ότι έχει ρυπανθεί από βαρέα μέταλλα και είναι μολυσμένη από βακτηρίδια, ιούς και παρασιτικούς οργανισμούς;

4. Σκέπτεται άραγε η Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλία για την χρησιμοποίηση ιλύος από εγκαταστάσεις καθαρισμού τωνδάτων ως λιπάσματος στον γεωργικό τομέα, δεδομένου ότι έχει ρυπανθεί από βαρέα μέταλλα και είναι μολυσμένη από βακτηρίδια, ιούς και παρασιτικούς οργανισμούς; Εάν ναι, τί χρονικό περιθώριο θέτει η Επιτροπή για την επεξεργασία αυτής της πρωτοβουλίας; Εάν όχι, γιατί;

5. Φρονεί άραγε η Επιτροπή ότι πρέπει να απαγορευθεί η χρησιμοποίηση ιλύος από εγκαταστάσεις καθαρισμού τωνδάτων ως λιπάσματος στον γεωργικό τομέα, δεδομένου ότι έχει ρυπανθεί από βαρέα μέταλλα και είναι μολυσμένη από βακτηρίδια, ιούς και παρασιτικούς οργανισμούς; Εάν όχι, γιατί;

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(4 Φεβρουαρίου 2000)

Η χρήση λυματολάσπης (ιλύος καθαρισμού) στη γεωργία, δηλ. η χρήση της σε καλλιεργήσιμη γη ως βελτιωτικού του εδάφους ή ως οργανικού λιπάσματος, διέπεται από την οδηγία 86/278/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 12ης Ιουνίου 1986 σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος και ιδίως του εδάφους κατά την χρησιμοποίηση της ιλύος καθαρισμού λυμάτων στη γεωργία(1). Η οδηγία αποβλέπει στην αποτροπή της εκδήλωσης επιβλαβών επιπτώσεων στο έδαφος, στην βλάστηση, στα ζώα και στον άνθρωπο, καθώς και στην ενθάρρυνση της ορθής χρήσης της ιλύος καθαρισμού (λυματολάσπης). Η οδηγία καθορίζει μέγιστα όρια συγκέντρωσης για ορισμένα βαρέα μέταλλα (κάδμιο, χαλκός,δράργυρος, μόλυβδος, νικέλιο και ψευδάργυρος) στη λυματολάσπη. Ταυτόχρονα, προκειμένου να αποφευχθεί η εξάπλωση παθογόνων παραγόντων στο περιβάλλον και η μόλυνση ζώων και καλλιεργειών, η οδηγία περιέχει ορισμένους περιορισμούς -περιόδους και είδη καλλιεργειών για την χρήση της λυματολάσπης.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή, σε όλα τα κράτη μέλη η λυματολάσπη χρησιμοποιείται σε καλλιεργήσιμα εδάφη. Τα ποσοστά κυμαίνονται από ελάχιστα στην Ελλάδα, μέχρι 65 % στην Δανία. Οι διακυμάνσεις εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες, όπως είναι η πρακτική διαχείρισης των αποβλήτων, η καχυποψία από πλευράς αγροτών και καταναλωτών, καθώς και η προτίμηση προς άλλες οργανικές πηγές οργανικών λιπασμάτων. Ωστόσο, κανένα κράτος μέλος δεν έχει απαγορεύσει ρητά την χρήση λυματολάσπης στη γεωργία.

Ενώ επιτρέπει την ανακύκλωση θρεπτικών συστατικών- όπως το άζωτο, το κάλιο και ο φωσφόρος, καθώς και των οργανικώνλικών που αποτελούν το κύριο συστατικό της, η λυματολάσπη ενδέχεται να περιέχει βαρέα μέταλλα, οργανικές ενώσεις και παθογόνους μικροοργανισμούς. Όσον αφορά τους τελευταίους, η οδηγία86/278/ΕΟΚ ορίζει ότι η λυματολάσπη που χρησιμοποιείται στη γεωργία πρέπει να έχει προηγουμένωςποστεί επεξεργασία. Στόχος της επεξεργασίας αυτής είναι η αποτροπή των επιπτώσεων των παθογόνων παραγόντων στο περιβάλλον και στηνγεία. Όσον αφορά τα βαρέα μέταλλα, η οδηγία απαιτεί την ανάλυση της λυματολάσπης και του εδάφους, ώστε να αποφεύγεται ηπέρβαση των ορίων που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΑ.

Η Επιτροπή μελετά την αναθεώρηση της οδηγίας 86/278/ΕΟΚ προκειμένου να την ευθυγραμμίσει με την τεχνολογική πρόοδο και την εξέλιξη των επιστημονικών γνώσεων. Προς τον σκοπό αυτόν έχουν εγκαινιαστεί διαβουλεύσεις με εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη, με την βιομηχανία και με μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ). Ορισμένοι από τους τομείς που θα μπορούσαν ενδεχομένως να εξεταστούν είναι ο ορισμός της «επεξεργασμένης λυματολάσπης» τα όρια κατωφλίου για τα βαρέα μέταλλα- η μεγάλη πλειονότητα των κρατών μελών μετέφερε την οδηγία στην οικεία εθνική νομοθεσία με αυστηρότερα όρια- η παρακολούθηση των ανθρωπογενών οργανικών ενώσεων και η μακροπρόθεσμη προστασία των εδαφών από την βραδεία συσσώρευση βαρέων μετάλλων. Η Επιτροπή δρομολόγησε ορισμένες μελέτες για την συγκέντρωση των σχετικών επιστημονικών και τεχνικών πληροφοριών για την αναθεώρηση της οδηγίας. Ειδικότερα, η λήψη μέτρων για την αποφυγή, στην πηγή, της ρύπανσης των λυμάτων και της λυματολάσπης, αποτελεί έναν από τους πλέον ενδιαφέροντες τομείς. Η Επιτροπή δεν είναι επί του παρόντος σε θέση να πληροφορήσει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου για τον χρόνο ολοκλήρωσης της εν λόγω αναθεώρησης.

Η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι συντρέχουν επιστημονικοί λόγοι απαγόρευσης της χρήσης λυματολάσπης στη γεωργία,πό τον όρο ότιφίσταται κατάλληλη επεξεργασία, ανάλυση και παρακολούθηση. Στην ουσία, οι παθογόνοι παράγοντες που ανευρίσκονται στη λυματολάσπη ανευρίσκονται επίσης συνηθέστατα στην ζωική κόπρο. Το κάδμιο αποτελεί πρόσμειξη στα φωσφορούχα λιπάσματα, ενώ ο χαλκός και ο ψευδάργυρος χρησιμοποιούνται ευρέως στην κτηνοτροφία. Από περιβαλλοντικής πλευράς, η διαχείριση της λυματολάσπης ενδέχεται να θέσει επί τάπητος ορισμένα προβλήματα, ανεξαρτήτως του επιλεγόμενου τρόπου διαχείρισης. Το ζητούμενο είναι ο περιορισμός στην πηγή- της μόλυνσης της λυματολάσπης, μέσω μιας αποτελεσματικής πολιτικής προϊόντων και μιας αποτελεσματικής πολιτικής βιομηχανικών απορρίψεων. Η Επιτροπή εργάζεται ακριβώς προς την κατεύθυνση αυτή.

(1) ΕΕ L 181 της 4.7.1986.