ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2876/01

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(22 Οκτωβρίου 2001)

Θέμα: Η απόκρυψη της μόλυνσης με ραδιενέργεια στα κράτη μέλη μετά από την καταστροφή του Τσερνομπίλ και βελτίωση της προστασίας κατά του καρκίνου του θυρεοειδούς

1. Μπορεί να επιβεβαιώσει η Επιτροπή το γεγονός ότι οι αρμόδιες αρχές απέκρυψαν ή αγνόησαν την παρουσία ραδιενεργούς μόλυνσης με κέσιο-137 από τον αέρα στην ανατολική και νοτιοανατολική Γαλλία, μετά από το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπίλ (Ουκρανία) στις 26 Απριλίου 1986, τούτο δε προφανώς με το σκοπό να μη δημιουργηθεί πανικός μεταξύ του πληθυσμού και να διασφαλίσουν την εσωτερική επέκταση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με πυρηνικούς σταθμούς·

2. Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή εάν εκτός της Γαλλίαςπάρχουν και άλλες περιοχές στα τότε και τα σημερινά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις οποίες δεν δόθηκε εγκαίρως επαρκής δημοσιότητα στους κινδύνους της ραδιενεργούς μόλυνσης των βοσκοτόπων και άλλων φυτών μέσω τωνδάτων της βροχής· Εάν ναι, ποιες είναι αυτές οι περιοχές· Είχε τούτο ως αποτέλεσμα τη λήψη ανεπαρκών μέτρων για τον περιορισμό των κινδύνων·

3. Έχει αυξηθεί από το 1986 ο αριθμός των ατόμων που εβλήθησαν από καρκίνο του θυρεοειδούς ανά 100 000 κατοίκους εντός των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης· Υπάρχουν και άλλοι λόγοι πλην του ατυχήματος του Τσερνομπίλ ικανοί να δικαιολογήσουν την έξαρση της εν λόγω ασθένειας·

4. Υπάρχουν στα κράτη μέλη περιοχές όπου ο αριθμός των περιπτώσεων καρκίνου του θυρεοειδούς μετά από το 1986 παρουσιάζει σημαντικότερη αύξηση από ότι σε άλλες περιοχές·

5. Επί του παρόντος ποιος είναι ο βαθμός κινδύνου που ενέχει για τον άνθρωπο η κατανάλωση προϊόντων όπως το γίδινο γάλα και τυρί που είναι λίαν ευάλωτα στη μόλυνση με ραδιενέργεια· Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή εάν τα μανιτάρια ή το κρέας αγρίων ζώων ενέχουν μεγαλύτερο και διαρκέστερο κίνδυνο από ότι το γίδινο γάλα και τυρί·

6. Ποια εγγύησηπάρχει ότι σε μια ενδεχόμενη παρόμοια μελλοντική περίπτωση ραδιενεργούς μόλυνσης από μια μακρινή πηγή, όλοι οι κάτοικοι του συνόλου των κρατών μελών θα λάβουν εγκαίρως την σωστή και κατάλληλη πληροφόρηση·

Πηγή: Επικαιρότητες στην ολλανδική τηλεόραση TV 1, 3-10-2001

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(17 Δεκεμβρίου 2001)

1. Όχι. Η Επιτροπή δεν έχει ενδείξεις για εικαζόμενη απόκρυψη, εκ μέρους των γαλλικών αρχών, στοιχείων για τα επίπεδα της ραδιενέργειας στη Γαλλία μετά το ατύχημα του Τσερνομπύλ. Η Επιτροπή είχε

δημοσιεύσει Άτλαντα για την εναπόθεση καισίου στην Ευρώπη(1), βάσει του συνόλου των στοιχείων που της διαβίβασαν οι γαλλικές ρυθμιστικές αρχές (OPRI, Office de Protection contre les Rayonnements Ionisants) και τα οποία αποθήκευσε στη βάση δεδομένων των περιβαλλοντικών στοιχείων σχετικά με τη ραδιενέργεια, σύμφωνα με το άρθρο 36 της Συνθήκης Ευρατόμ. Επιπλέον, έχουν δημοσιοποιηθεί τα δεδομένα ειδικών μετρήσεων που διεξήχθησαν από το IPSN (Institut pour la Protection et la Sret Nuclaire).

2. Όχι. Εν γένει, διαβιβάστηκαν επαρκείς πληροφορίες απ'όλα τα κράτη μέλη. Πρέπει να μην λησμονείται ότι οι περισσότερες αρχές, ιδρύματα και εργαστήρια δεν ήταν προετοιμασμένα να αντιμετωπίζουν ατυχήματα τέτοιας κλίμακας, και χρειάστηκε κάποιος χρόνος, μέχρις ότου ληφθούν, από τους εμπλεκόμενους, κατάλληλα μέτρα για τον έλεγχο των τροφίμων. Σε κοινοτικό επίπεδο, η Επιτροπή εξέδωσε, στις 6 Μαΐου 1986, την πρώτη σύστασή της 86/156/ΕΟΚ(2) προς τα κράτη μέλη, με τις μέγιστες ανοχές όσον αφορά την εμπορία γαλακτοκομικών προϊόντων, φρούτων και λαχανικών.

3. Ναι, η συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του θυρεοειδούς εμφανίζει αύξηση, ενώ η εξαιτίας της μορφής αυτής καρκίνου θνησιμότητα εμφανίζει πτώση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πλην όμως δεν έχει συσχετισθεί η ηυξημένη εμφάνιση του καρκίνου του θυρεοειδούς στην Ένωση με τα επίπεδα της ραδιενεργού επίπτωσης, ειδικότερα δε της ιωδίνης 131, λόγω του ατυχήματος του Τσερνομπύλ. Πρόκειται για ευρήματα προγενέστερης ανάλυσης που διενεργήθηκε στο πλαίσιο ερευνητικής σύμβασης της Γενικής Διεύθυνσης Έρευνας. Επιπλέον, τα εν λόγω ευρήματα επιβεβαιώθηκαν από μελέτη για τη συχνότητα εμφάνισης και τη θνησιμότητα του καρκίνου του θυρεοειδούς σε όλα τα κράτη μέλη βάσει δεδομένων που συνελέγησαν στη βάση δεδομένων Eurocim του Ευρωπαϊκού Δικτύου των σχετικών με τον Καρκίνο Μητρώων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ/International Agency for Research on Cancer (IARC) της Λυών, που συμμετέχει στο πλαίσιο του προγράμματος Η Ευρώπη κατά του Καρκίνου.

4. Ναι, σύμφωνα με την ανάλυση της Eurocim, και συνεκτιμώντας τις στατιστικές αυξομειώσεις των συχνοτήτων εμφάνισης του καρκίνου του θυρεοειδούς στην Ένωση, οι οποίες οφείλονται εν πολλοίς στο συνολικά χαμηλό ύψος της, σε ορισμένα κράτη μέλη — Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία και, σε μικρότερο βαθμό, Φινλανδία — η αύξηση της συχνότητας εμφάνισης καρκίνων του θυρεοειδούς είναι μεγαλύτερη, ενώ σε άλλα κράτη μέλη — Δανία, Κάτω Χώρες, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο — δεν εμφανίζονται μεγάλες αλλαγές. Στα κράτη μέλη όπου η αύξηση ήταν ορατή, ήταν ήδη εντοπίσιμη πριν από το 1986 και δεν παρατηρήθηκε επιτάχυνση των ποσοστών εμφάνισης στην επίμαχη περίοδο μετά το 1986. Βασικά, δεν έχει διαπιστωθεί σχέση μεταξύ της αύξησης της συχνότητας καρκίνων του θυρεοειδούς σε μεμονωμένα κράτη μέλη και των επιπέδων της ραδιενεργού επίπτωσης από το ατύχημα του Τσερνομπύλ.

5. Εξακολουθεί ο έλεγχος των τροφίμων όσον αφορά τα επίπεδα ραδιενέργειας, ιδίως δε των τροφίμων που εισάγονται από τρίτες χώρες οι οποίες επλήγησαν άμεσα από την εναπόθεση καισίου λόγω του ατυχήματος του Τσερνομπύλ. Η εν προκειμένω ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία είναι ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 737/90 του Συμβουλίου της 22ας Μαρτίου 1990 σχετικά με τους όρους εισαγωγής γεωργικών προϊόντων καταγωγής τρίτων χωρών μετά το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπύλ(3) και ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1661/1999 της Επιτροπής της 27ης Ιουλίου 1999 για τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 737/90 του Συμβουλίου σχετικά με τους όρους εισαγωγής γεωργικών προϊόντων καταγωγής τρίτων χωρών μετά το ατύχημα στον πυρηνικό σταθμό του Τσερνομπύλ(4): περιλαμβάνονται μέτρα ενίσχυσης των ελέγχων των αυτοφυών μανιταριών, τα οποία, όπως και άλλα βασικά προϊόντα, εξακολουθούν να παρουσιάζουνψηλές συγκεντρώσεις. Πληροφορίες για τα επίπεδα ραδιενέργειας στα τρόφιμα στην Κοινότητα συλλέγονται δυνάμει του άρθρου 36 της Συνθήκης Ευρατόμ και δημοσιεύονται τακτικά. Η προκύπτουσα έκθεση του πληθυσμού ανέρχεται σήμερα σε λιγότερο από 0,1 % του ορίου της δόσης.

6. Όσον αφορά το ενδεχόμενο μελλοντικού ατυχήματος, μέγιστα επιτρεπόμενα όρια ραδιενέργειας στα τρόφιμα για ευρύτερο φάσμα κατηγοριών ραδιονουκλεϊδίων έχουν θεσπιστεί με τον κανονισμό (Ευρατόμ) αριθ. 3954/87 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1987 για τον καθορισμό των μέγιστων επιτρεπτών επιπέδων ραδιενέργειας στα τρόφιμα και στις ζωοτροφές λόγω πυρηνικού ατυχήματος ή σε περίπτωση εκτάκτου κινδύνου από ακτινοβολίες(5). Από το ατύχημα του Τσερνομπύλ και μετά, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή είναι πολύ καλύτερα προετοιμασμένα για το ενδεχόμενο ανάλογου ατυχήματος. Ειδικότερα, η εφαρμογή της απόφασης 87/600/Ευρατόμ του Συμβουλίου για τις κοινοτικές ρυθμίσεις όσον αφορά την ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών σε περίπτωση εκτάκτου κινδύνου από ακτινοβολίες, επιτρέπει την ανταλλαγή πληροφοριών εντός ώρας από την αρχική κοινοποίηση.

(1) EUR 16733, 1998.

(2) ΕΕ L 118 της 7.5.1986.

(3) ΕΕ L 82 της 29.3.1990.

(4) ΕΕ L 197 της 29.7.1999.

(5) ΕΕ L 371 της 30.12.1987.