ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0308/01

υποβολή: Konstantinos Hatzidakis (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(13 Φεβρουαρίου 2001)

Θέμα: Η ερημοποίηση απειλεί την Ελλάδα

Τα τελευταία χρόνια επιταχύνεται η εξέλιξη του φαινομένου ερημοποίησης των εδαφών της Ελλάδας. Σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Επιτροπής Κατά της Ερημοποίησης, κινδυνεύει να μετατραπεί σε έρημο το 30 % των εδαφών της Ελλάδας τα αμέσως επόμενα χρόνια. Το φαινόμενο είναι πιο έντονο σε περιοχές που βρίσκονται ανατολικά της Κεντρικής και Βόρειας Ελλάδας (Θεσσαλία, Μακεδονία, Θράκη), στη Νότια Ελλάδα (Πελοπόννησος), στα νησιά του Αιγαίου και στο μεγαλύτερο μέρος της Κρήτης.

1. Ποιά στοιχεία διαθέτει η Επιτροπή για το φαινόμενο της ερημοποίησης στην Ελλάδα;

2. Σε ποιούς παράγοντες οφείλεται το φαινόμενο της ερημοποίησης;

3. Ποιές συνέπειες συνεπάγεται η διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας από το φαινόμενο της ερημοποίησης;

4. Έχει ενημερωθεί από την ελληνική κυβέρνηση για τα μέτρα τα οποία προτίθεται να λάβει προκειμένου να αντιμετωπίσει το φαινόμενο της ερημοποίησης;

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(28 Μαρτίου 2001)

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι το πρόβλημα της ερημοποίησης αποτελεί απειλή για ορισμένες περιοχές των κρατών μελών και ιδίως της Ελλάδας.

Η ερημοποίηση είναι περίπλοκο πρόβλημα που συνεπάγεται ταυτόχρονα φυσικές, χημικές και βιολογικές αλληλεπιδράσεις με τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Οι κλιματικές μεταβολές, σύμφωνα με ορισμένα κλιματολογικά μοντέλα, μπορούν να επιτείνουν το φαινόμενο αυτό ειδικότερα στην περιοχή της μεσογειακής λεκάνης.

Αρκετά κοινοτικά ερευνητικά προγράμματα συνέβαλαν από τα χρόνια του 90 στην μελέτη του φαινομένου τηςποβάθμισης των εδαφών της ερημοποίησης της περιοχής της Νότιας Ευρώπης. Σήμερα, στα πλαίσια του 5ου προγράμματος πλαισίου έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (ΕΤΑ), το πρόγραμμα έρευνας Περιβάλλον και Βιώσιμη Ανάπτυξη (βασική δράση: παγκόσμιες μεταβολές) περιλαμβάνει ειδικό αντικείμενο στο θέμα αυτό, σε στήριξη μάλιστα της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών στον αγώνα κατά της ερημοποίησης. Συχνά παρουσιάζονται ερευνητικά αποτελέσματα όπως για παράδειγμα κατά την Διεθνή Διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην Κρήτη (Ελλάς Οκτώβριος 1996). Στόχος της διάσκεψης αυτής ήταν να εξετασθούν οι πολιτικές προεκτάσεις των ερευνητικών αποτελεσμάτων (βλ. δημοσιεύσεις EUR 17782 και 19303). Κι'άλλες ακόμη δημοσιεύσεις ΕΤΑ στις οποίες προβάλλονται τα αποτελέσματα των έργων που συμβάλλουν επίσης στην καλύτερη κατανόηση της προβληματικής και συγκεκριμένα στην Ελλάδα, όπου η ελληνική επιστημονική κοινότητα συμμετέχει εξάλλου σε πολλά ευρωπαϊκά έργα. Η έκθεση EUR 18882 (Manual of key indicators of desertification and mapping environmentally sensitive areas to desertification) προτείνει μία μεθοδολογία προσέγγισης δοκιμασμένη μάλιστα σε όλη τη νήσο Λέσβο. Προς την ίδια κατεύθυνση χρηματοδοτείται σήμερα από την Επιτροπή μία Συνδυασμένη δράση MEDRAP (Συνδυασμένη δράσηποστήριξης προγράμματος περιφερειακής δράσης της Βορείου Μεσογείου για την καταπολέμηση της ερημοποίησης) που αποσκοπεί στην γεφύρωση μεταξύ επιστήμης και πρακτικής εφαρμογής. Στη δράση αυτή συμμετέχουν οι χώρες του παραρτήματος 4 της Σύμβασης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.

Γενικά, οι δραστηριότητες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στα πλαίσια της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών περιλαμβάνονται σε μια δημοσίευση (Combattre la dsertification et la dgradation du sol καταπολέμηση της ερημοποίησης και τηςποβάθμισης του εδάφους) που παρουσιάστηκε κατά την τελευταία Διάσκεψη των Συμβαλλομένων Μερών τον Δεκέμβριο 2000 στην Βόνη.

Εξάλλου, σε εθνικό επίπεδο, το Ελληνικό Εθνικό Πρόγραμμα Δράσης, που απαιτούσε η προαναφερόμενη Σύμβαση, εμφανίζει επίσης ενδείξεις σχετικά με τους επιλεγέντες άξονες δράσης της χώρας αυτής.

Εξάλλου, κατά τη διάρκεια της περιόδου προγραμματισμού 1994-1999, δυνάμει της κοινοτικής πρωτοβουλίας Interreg IIC Ξηρασία για την Ελλάδα, διατέθηκε ποσό ύψους περίπου 17 εκατομ. για μελέτες πρόληψης της ερημοποίησης καθώς και για έργα αγωγών μεταφοράς νερού και διαχείρισης νερού. Η κοινοτική συνεισφορά έφτανε τα 10,374 εκατομ Ε.

Στα πλαίσια της νέας περιόδου προγραμματισμού των Διαρθρωτικών Ταμείων, το πρόβλημα αυτό θεωρήθηκε ως αντικείμενο για το οποίο η Ελλάδα θα έπρεπε να αναλάβει επανορθωτικές δράσεις. Έτσι, δυνάμει του κοινοτικού πλαισίου ενίσχυσης της Ελλάδας που καλύπτει την περίοδο 2000-2006, στο κεφάλαιο 2.3.5 (ποιότητα ζωής),ποκεφάλαιο νερό, προβλέπεται ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στις περιοχές πουποφέρουν από την ερημοποίηση όπως η πεδιάδα της Αργολίδας καθώς και ορισμένα ελληνικά νησιά. Στα περιφερειακά προγράμματα προβλέπεται μία σειρά μέτρων αμέσως ή εμμέσως συνδεομένων με την ερημοποίηση, όπως το επιχειρησιακό πρόγραμμα (PO) Περιβάλλοντος, καθώς και στα αγροπεριβαλλοντικά μέτρα του εγγράφου προγραμματισμού για την αγροτική ανάπτυξη που συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (FEOGA) Τμήμα εγγυήσεις.