ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0901/00

υποβολή: Robert Evans (PSE) προς την Επιτροπή

(21 Μαρτίου 2000)

Θέμα: Αρχηγοί τουριστικών γκρουπ και ξεναγοί

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη εξετάσει το θέμα στο παρελθόν και γνωρίζει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι αρχηγοί τουριστικών γκρουπ που επιθυμούν να ασκήσουν το επάγγελμά τους σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ.

Η Διεθνής Ένωση Αρχηγών τουριστικών γκρουπ (International Association of Tour Managers), ήρθε σε επαφή μαζί μου και μου εξέθεσε το πρόβλημα. Αν και αναγνωρίζουν τη σαφή διαφορά με τους ξεναγούς που μπορούν να ξεναγήσουν σε ιστορικά μνημεία και μουσεία, θεωρούν ότι ο ορισμός αυτός αλλά και οι προϋποθέσεις που απαιτούνται (π.χ. σε μερικές περιπτώσεις ο τόπος διαμονής), αποτελούν παράλογους περιορισμούς.

Δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις αρχηγών γκρουπ που αναγκάστηκαν να πληρώσουν πρόστιμο επειδή οδήγησαν ένα γκρουπ τουριστών από το πούλμαν στο εστιατόριο.

Σκοπεύει η Επιτροπή να αναλάβει περαιτέρω δράση για να διευκρινίσει τη σύγχυση και να θέσει ένα τέλος σ’ αυτούς τους περιορισμούς;

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(13 Απριλίου 2000)

Το ζήτημα των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι αρχηγοί τουριστικών γκρουπ κατά την άσκηση του επαγγέλματός τους στο εξωτερικό έχει τεθεί στην Επιτροπή από τους αρμόδιους επαγγελματικούς φορείς, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση Διοργανωτών Ταξιδίων (ETOA), η Ευρωπαϊκή Ομάδα Δράσης για τα Ταξίδια και τον Τουρισμό (ETAG) και η Διεθνής Ένωση Οδικών Μεταφορών (IRU). Γενικώς, στο συγκεκριμένο ζήτημα, η Επιτροπή παραπέμπει τον αξιότιμο βουλευτή στις απαντήσεις που έδωσε στις γραπτές ερωτήσεις E-2615/96 του κ. Kellett-Bowman(1) και E-797/98 της κ. Δασκαλάκη(2). Το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής για τους ξεναγούς, το οποίο εγκρίθηκε το 1997, παρέχει όλες τις σχετικές λεπτομέρειες για την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία(3).

Ο αξιότιμος βουλευτής επισημαίνει ότι δύο περιορισμοί θεωρούνται παράλογοι από τη Διεθνή Ένωση Αρχηγών τουριστικών γκρουπ: η ερμηνεία του ορισμού ιστορικά μνημεία και μουσεία και οιπερβολικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για τους ξεναγούς.

Ως προς το πρώτο σημείο, η Επιτροπή επισημαίνει ότι στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σχετικά με τους ξεναγούς [αποφάσεις της 26.2.1991,πόθεση C-154/89 Γαλλία (1991) ECR I-659, C-180/89 Ιταλία (1991) ECR I- 709 και C-198/89 Ελλάδα (1991) ECR I-727] το Δικαστήριο ορίζει σαφώς ότι η εξάρτηση της παροχήςπηρεσιών των ξεναγών από την κατοχή επαγγελματικής άδειας παραβιάζει την ελεύθερη παροχήπηρεσιών, στις περιπτώσεις όπου οι εν λόγωπηρεσίες έγκεινται στην ξενάγηση τουριστών σε μέρη άλλα από μουσεία ή ιστορικά μνημεία όπου η επίσκεψη επιτρέπεται μόνο με τη συνοδεία ειδικευμένου επαγγελματία ξεναγού. Ως εκ τούτου, η παροχήπηρεσιών από ξεναγούς οι οποίοι προέρχονται από άλλα κράτη μέλη περιορίζεται από την παραπάνω εξαίρεση. Όσον αφορά το είδος μουσείων και ιστορικών μνημείων τα οποίαπόκεινται σε ειδικούς εθνικούς κανόνες, οι ξεναγοί πρέπει να συμμορφώνονται προς τη σχετική εθνική νομοθεσία. Η Επιτροπή έχει αναλύσει προσεκτικά τη νομοθεσία που εγκρίθηκε από τα κράτη μέλη ώστε να είναι ευθυγραμμισμένα προς τις προαναφερθείσες αποφάσεις και την έκρινε σύμφωνη προς το κοινοτικό δίκαιοπό το φως των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας. Η Επιτροπή εκτιμά ότι, ελλείψει λεπτομερών κριτηρίων για την ερμηνεία που ορίζεται από το Δικαστήριο, η εξαίρεση για τα μουσεία ή ιστορικά μνημεία όπου η επίσκεψη επιτρέπεται μόνο με τη συνοδεία ειδικευμένου επαγγελματία ξεναγού μπορεί να ερμηνευθείπό το φως της αρχής της αναλογικότητας.

Σύμφωνα με την εν λόγω αρχή, η εθνική νομοθεσία που περιορίζει τις ελευθερίες οι οποίες θεσπίζονται από τη συνθήκη ΕΚ πρέπει να είναι ανάλογη προς τους επιδιωκόμενους στόχους. Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι η εξαίρεση αυτή αποβλέπει στην προστασία του γενικού συμφέροντος κατά την κατάλληλη αξιολόγηση τόπων και αντικειμένων ιστορικού ενδιαφέροντος και στη διασφάλιση της ευρύτερης δυνατής διάδοσης γνώσεων που αφορούν την καλλιτεχνική και πολιτιστική κληρονομιά ενός κράτους μέλους (βλ. απόφαση της 26 Φεβρουαρίου 1991 πόθεση C-154/89, παράγραφος 21). Συνεπώς, η αναλογικότητα της νομοθεσίας που εγκρίθηκε από κάθε κράτος μέλος προκειμένου να συμμορφωθεί προς τις αποφάσεις για τους ξεναγούς πρέπει να αξιολογηθεί, για κάθε χώρο ή κάθε κατηγορία χώρων που καλύπτονται από την εξαίρεση, ως προς την απαίτηση ναπάρχει ειδικευμένος επαγγελματίας ξεναγός που να προστατεύει την κατάλληλη αξιοποίηση των τόπων και των αντικειμένων ιστορικού ενδιαφέροντος και να διασφαλίζει την ευρύτερη δυνατή διάδοση γνώσεων που αφορούν την καλλιτεχνική και πολιτιστική κληρονομιά. Η αξιοποίηση αυτή εναπόκειται, πρωτίστως, στο οικείο κράτος μέλος, εφόσον οι εθνικές αρχές είναι οι πλέον κατάλληλες να εκτιμήσουν το τοπικό ιστορικό, πολιτιστικό και καλλιτεχνικό ενδιαφέρον. Η Επιτροπή φρονεί ότι ηπερβολικά ευρεία ερμηνεία της εν λόγω εξαίρεσης, που καλύπτει ουσιαστικά όλα τα μουσεία και όλα τα ιστορικά μνημεία, ενδέχεται να έρχεται σε αντίθεση με τις αποφάσεις του Δικαστηρίου.

Όσον αφορά το δεύτερο σημείο, ελλείψει εναρμόνισης ως προς την κατάρτιση και τις άλλες προϋποθέσεις για την πρόσβαση σε ένα επάγγελμα, κάθε κράτος μέλος παραμένει ελεύθερο να ρυθμίσει τα επαγγέλματα εντός της επικράτειάς του και να θεσπίσει το επίπεδο προσόντων που απαιτείται για την άσκησή τους. Για τη νομοθετική κατοχύρωση του επαγγέλματος του ξεναγού από τα κράτη μέλη ισχύουν η οδηγία 89/48/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 1988 σχετικά με ένα γενικό σύστημα αναγνώρισης των διπλωμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που πιστοποιούν επαγγελματική εκπαίδευση ελάχιστης διάρκειας τριών ετών(4) και η οδηγία 92/51/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 1992 σχετικά με ένα δεύτερο γενικό σύστημα αναγνώρισης

της επαγγελματικής εκπαίδευσης, το οποίο συμπληρώνει την οδηγία 89/48/ΕΟΚ(5). Εξ όσων γνωρίζει η Επιτροπή, η προϋπόθεση του τόπου διαμονής δεν απαιτείται σε κανένα κράτος μέλος για την αναγνώριση του τίτλου του ξεναγού. Η Επιτροπή ουδέποτε έλαβε καταγγελία σχετικά με άρνηση κράτους μέλους να αναγνωρίσει τίτλο ξεναγού ή με οποιαδήποτε δυσκολία αφορά τις οικείες διαδικασίες. Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να γνωστοποιήσουν την ύπαρξη τέτοιων απαιτήσεων στην Επιτροπή.

Όσον αφορά την επιβολή προστίμων σε αρχηγούς τουριστικών γκρουπ, το πρόβλημα φαίνεται ότι αποτελεί κυρίως προϊόν σύγχυσης μεταξύ του επαγγέλματος του αρχηγού τουριστικών γκρουπ και του επαγγέλματος του ξεναγού. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, η ευθύνη για τον καθορισμό του πεδίου δραστηριοτήτων των δύο αυτών επαγγελμάτων βαρύνει τα κράτη μέλη. Τα σχετικά γεγονότα που έχουν μέχρι στιγμής γνωστοποιηθεί στην Επιτροπή δεν αποδεικνύουν ότι η εφαρμοζόμενη πρακτική θα μπορούσε να αποτελέσει παραβίαση της συνθήκης ΕΚ. Η Επιτροπή επιθυμεί ναπενθυμίσει, εν πάση περιπτώσει, στον αξιότιμο βουλευτή ότι το άρθρο 49 (πρώην άρθρο 59) της συνθήκης ΕΚ (ελεύθερη παροχήπηρεσιών) δύναται να έχει άμεσο αποτέλεσμα και παραχωρεί δικαιώματα στα μεμονωμένα πρόσωπα, τα οποία οι αρχές πρέπει να σέβονται. Ως εκ τούτου, ο καλύτερος τρόπος για να προστατεύσουν οι ενδιαφερόμενοι τα δικαιώματά τους είναι να προσφύγουν στα εθνικά δικαστήρια για την ακύρωση των εν λόγω προστίμων δυνάμει των διατάξεών του ως άνω άρθρου.

(1) ΕΕ C 72 της 7.3.1997.

(2) ΕΕ C 323 της 23.10.1998.

(3) SEC(97)837 τελικό.

(4) ΕΕ L 19 της 24.1.1989.

(5) ΕΕ L 209 της 24.7.1992.