ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2276/00

υποβολή: Reinhold Messner (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(7 Ιουλίου 2000)

Θέμα: Κατασκευή τμήματος σύνδεσης των αυτοκινητοδρόμων Tirreno-Brennero στην Ιταλία

Οι εταιρίες κατασκευής/συντήρησης αυτοκινητοδρόμων Autocisa και Autobrennero σκοπεύουν να προβούν στην κατασκευή του τμήματος σύνδεσης των αυτοκινητοδρόμων Tirreno-Brennero στην Ιταλία το οποίο θα ονομασθεί Tibre (Tirreno-Brennero) και προτείνουν δύο εναλλακτικές χαράξεις: η Autocisa είναιπέρ της χαράξεως του τμήματος που διέρχεται απόψηλότερα σημεία και συνδέει τη Nogarole Rocca με το Fontevivo di Parma και η Autobrennero τάσσεταιπέρ της χαράξεως του τμήματος που διέρχεται από χαμηλότερα σημεία και συνδέει τη νότια έξοδο της Mantova με το Fontevivo di Parma. Εν τω μεταξύ, βρίσκεταιπό κατασκευή σύνδεση των δύο αυτοκινητοδρόμων με ενίσχυση του άξονα Cispadano από τον σταθμό διοδίων στο Reggiolo Rolo μέχρι την Parma. Ο άξονας αυτός χρηματοδοτείται από το ιταλικό κράτος, τη διοικητική περιφέρεια Emilia-Romagna και την εταιρία Autobrennero. Όταν θα ολοκληρωθεί η κατασκευή, οποιαδήποτεπόθεση χαράξεως του τμήματος Tibre κινδυνεύει να θεωρηθεί ως άσκοπη επικάλυψηπάρχουσαςποδομής που εξυπηρετεί το ίδιο λεκανοπέδιο(1).

Πρόσφατα, οιποστηρικτές μίας εκ των δύο εναλλακτικών λύσεων προέβησαν σε δήλωση στον τοπικό ημερήσιο τύπο ανακοινώνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα χρηματοδοτήσει το έργο Tibre με ποσοστό συμμετοχής 10 %(2), δηλαδή με περίπου 200 δις. λιρετών δεδομένου ότι το όλο έργο θα στοιχίσει 2 000 δις. λιρετών. Αυτή η χρηματοδοτική δέσμευση έρχεται σε αντίθεση με τις σημερινές εθνικές και κοινοτικές επενδύσεις που πριμοδοτούν τη μεταφορά των πιστώσεων από τις οδικές μεταφορές στη σιδηροδρομική γραμμή του Brennero, τη βελτίωση της σιδηροδρομικήςποδομής σύνδεσης Tirreno-Brennero και το έργο κατασκευής της σιδηροδρομικής σήραγγας του Brennero.

Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή έχει προτείνει κοινοτικό πρόγραμμα σχετικά με τις κλιματικές αλλαγές για την επίτευξη των στόχων περί μειώσεως των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο θερμοκηπίου οι οποίοι συμφωνήθηκαν στο Κιότο(3). Στις οδικές μεταφορές το 1996 αναλογούσε το 22 % των εκπομπών των αερίων στην ΕΕ που προκαλούν το φαινόμενο θερμοκηπίου (πηγή: Eurostat), και το ποσοστό αυτό πρόκειται να αυξηθεί μέχρι το 2010. Η Ιταλία δεσμεύθηκε να μειώσει τις εκπομπές της μέχρι το 2010 κατά 6,5 % έναντι των επιπέδων εκπομπών του 1990(4), και το 1995 το ποσοστό αυτό είχε ήδη αυξηθεί κατά 3,2 %. Εξάλλου, το τμήμα Tibre, όποια και αν θα είναι η χάραξή του, θα διασχίσει μία από τις πλέον παραγωγικές αγροτικές περιφέρειες της Ευρώπης.

Αληθεύει ότι η Επιτροπή προτίθεται να χρηματοδοτήσει τη σύνδεση Tibre;

Δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι, δεδομένων των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί για τη μείωση των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο θερμοκηπίου, είναι απαραίτητο να μειωθούν οι επενδύσεις σε νέεςποδομές αυτοκινητοδρόμων, ιδίως όταν αποτελούν επικάλυψηφισταμένωνποδομών όπως στην περίπτωση της οδικής συνδέσεως Autocisa Autobrennero;

Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή προκειμένου να τεθεί σε εφαρμογή η διαδικασία για την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του ανωτέρω έργου με σκοπό να επαληθευθεί η ουσιαστική δημόσια ανάγκη και χρησιμότητά του;

(1) Μεταξύ άλλων, μία επί πτυχίω διατριβή που συζητήθηκε τον Οκτώβριο 1999 στην Πολυτεχνική Σχολή του Μιλάνου και παρουσιάσθηκε σε Συμπόσιο στη Μάντοβα (Tirreno-Brennero: Οδική σύνδεση; Σιδηρόδρομος; Ποιος δρόμος; Ποια σιδηροδρομική γραμμή; Εισηγητής: ο καθηγητής αρχιτέκτων κ. Giuseppe Boatti Επί πτυχίω σπουδαστές: Mahmoud Mataei και Simona Mattioli Ακαδημαϊκό έτος: 1998-99) επαλήθευσε ότι, επί τη βάσει των σημερινών στοιχείων κυκλοφορίας, στο τμήμα Tibre η μέση μηνιαία ροή οχημάτων θα ανέρχεται σε περίπου 69 000 οχήματα προς και από κάθε κατεύθυνση, αριθμός που ισοδυναμεί με το ένα δωδέκατο της συνολικής μεταφορικής ικανότητας τηςποδομής. Η χρησιμότητα λοιπόν τηςποδομής αυτής εξηγείται μόνο ανπάρχει πρόθεση να δημιουργηθούν νέες ροές ιδίως οδικών εμπορευματικών μεταφορών προς τα τυρρηνικά λιμάνια.

(2) Εφημερίδα της Mantova, 30 Μαΐου 2000, σελ. 17.

(3) Πρβλ. ανακοίνωση της Επιτροπής COM(2000)88, 8 Μαρτίου 2000.

(4) Πρβλ. ανακοίνωση της Επιτροπής COM(1999)230, Προετοιμασία για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου του Κιότο, 19 Μαΐου 1999.

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(19 Σεπτεμβρίου 2000)

Έχει διαπιστωθεί ότι η οδική σύνδεση μεταξύ των δύο αυτοκινητοδρόμων στην οποία αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου είναι προγραμματισμένη σύνδεση στον χάρτη του οδικού δικτύου που περιλαμβάνεται στο παράρτημα Ι των κοινοτικών κατευθυντηρίων γραμμών για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (TEN-T)(1) που θέσπισαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο το 1996. Η ιταλική κυβέρνησηπέβαλε επίσημη αίτηση χρηματοδοτικής ενίσχυσης για το εν λόγω έργο στο πλαίσιο του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (δημοσιονομικό έτος 2000). Ωστόσο, η Επιτροπή δεν αντιμετώπισε το ενδεχόμενο χρηματοδοτικής ενίσχυσης του συγκεκριμένου έργου. Ως αποτέλεσμα της εκτίμησής της, βάσει των όρων και κριτηρίων επιλογής που καθορίζονται στους σχετικούς κανονισμούς του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου(2), το έργο δεν συγκρινόταν με άλλα έργα που ανταγωνίζονταν για τους περιορισμένους χρηματοδοτικούς πόρους του συγκεκριμένου προϋπολογισμού.

Στο πλαίσιο του προϋπολογισμού ΤΕΝ-Τ, η Επιτροπή δίνει πρώτη προτεραιότητα στην χρηματοδότηση σιδηροδρομικών έργων. Η εν λόγω πολιτική είναι σύμμορφη με τους στόχους του περιορισμού της ανισορροπίας μεταξύ τρόπων μεταφοράς και της ανάπτυξης αειφόρου κινητικότητας, λαμβάνονταςπόψη τις σχετικές με το περιβάλλον ανησυχίες, όπως περιγράφονται στην Λευκή Βίβλο για μια κοινή πολιτική μεταφορών του 1992(3). Ωστόσο, σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις, οι επενδύσεις σε νέεςποδομές αυτοκινητοδρόμων μπορούν να χαρακτηριστούν ως έργο κοινού ενδιαφέροντος, λόγου χάριν στις περιφερειακές περιοχές, στο πλαίσιο της περιφερειακής ανάπτυξης ή στο πλαίσιο της σύνδεσης των εν λόγω περιοχών με τοπόλοιπο της Κοινότητας. Εάν όμως διαπιστώνονται επικαλύψεις με επενδύσεις σε άλλες οδούς, το έργο, κατά πάσαν πιθανότητα, δεν θα είναι οικονομικώς βιώσιμο και, ως εκ τούτου, δεν θα είναι επιλέξιμο ως έργο κοινού ενδιαφέροντος.

Σύμφωνα με το άρθρο 8 της απόφασης 1692/96/ΕΚ, όταν κάποια έργα, χαρακτηρισμένα ως έργα κοινού ενδιαφέροντος στο διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών, αναπτύσσονται και εκτελούνται, πρέπει να λαμβάνεται από τα κράτη μέληπόψη η περιβαλλοντική προστασία, μέσω της διενέργειας εκτιμήσεων των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ή δυνάμει της οδηγίας 85/337/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/11/ΕΚ(4), και μέσω της εφαρμογής της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ(5). Σε ορισμένες περιπτώσεις που οργανώσεις ή άτομα αμφιβάλλουν για την κατάλληλη εφαρμογή των σχετικών διατάξεων των εν λόγω οδηγιών, καλούνται να επισημάνουν την ενδεχόμενη κακή εφαρμογή στην Επιτροπή. Ωστόσο, βάσει των πληροφοριών που προσκομίζει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, δεν μπορεί να διαπιστωθεί, επί του παρόντος, κακή εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας λόγω της έλλειψης καταγγελίας για κακή εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας.

(1) Απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1996 σχετικά με κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για την ανάπτυξη διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, ΕΕ L 228 της 9.9.1996.

(2) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου της 18ης Σεπτεμβρίου 1995 περί θεσπίσεως γενικών κανόνων για την χορήγηση κοινοτικής χρηματοδοτικής ενισχύσεως στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό αριθ. 1655/1999 του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Ιουλίου 1999, ΕΕ L 197 της 29.7.1999.

(3) COM(92)494 τελικό.

(4) Οδηγία αριθ. 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 1985 περί της εκτιμήσεως των επιπτώσεων ορισμένων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/11/ΕΚ του Συμβουλίου της 3ης Μαρτίου 1997, ΕΕ L 73 της 14.3.1997.

(5) Οδηγία αριθ. 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 περί της διατηρήσεως των φυσικών οικοτόπων (ενδιαιτημάτων) και της άγριας πανίδας και χλωρίδας, ΕΕ L 206 της 22.7.1992.