ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0959/02

υποβολή: Astrid Thors (ELDR) προς την Επιτροπή

(3 Απριλίου 2002)

Θέμα: Δικαιώματα των ερευνητών επί των εφευρέσεων

Η Επιτροπή διαμαρτύρεται συνεχώς για το χαμηλό σε σύγκριση με τις ΗΠΑ αριθμό των αιτήσεων για διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας παρουσιάσθηκε ως λύση έστω κι αν δεν προωθεί ιδιαίτερα τις ευρωπαϊκές εφευρέσεις. Ίσως ένας πιο βαρύνων λόγος για τα λιγότερα διπλώματα ευρεσιτεχνίας είναι οι διατάξεις για τα δικαιώματα επί των εφευρέσεων που πραγματοποιούνται στα πανεπιστήμια. Στις ΗΠΑ τα δικαιώματα επί των εφευρέσεων τα έχουν τα πανεπιστήμια, ενώ στην Ευρώπη αυτά ανήκουν στους ερευνητές. Συχνά όμως εκείνοι στερούνται των οικονομικών πόρων και της γνώσης της νομοθεσίας για να εκμεταλλευθούν τις εφευρέσεις τους. Το θέμα αυτό μνημονεύθηκε σε μερικά πρόσφατα έγγραφα της Επιτροπής σχετικά με την καινοτομία και τη βιοτεχνολογία.

Έχει πραγματοποιήσει η Επιτροπή κάποια συγκριτική μελέτη σχετικά με το βαθμό που εκμεταλλεύονται οι πανεπιστημιακοί ερευνητές τις εφευρέσεις τους· Πόσο διαφέρει η νομοθεσία στις διάφορες χώρες· Προτίθεται η Επιτροπή να λάβει κάποια μέτρα, στο πλαίσιο πάντα των αρμοδιοτήτων της, στον τομέα αυτό· Πόσες χώρες έχουν αρχίσει να επανεξετάζουν το ζήτημα αυτό· (Η Γερμανία·).

Απάντηση του κου Busquin εξ ονόματος της Επιτροπής

(14 Μαΐου 2002)

Ο μικρός αριθμός αιτήσεων πουπάρχει στην Ευρώπη για διπλώματα ευρεσιτεχνίας, εν συγκρίσει, με τις Ηνωμένες Πολιτείες οφείλεται σε διάφορους παράγοντες.

Ορισμένες εν εξελίξει ή προγραμματισμένες δράσεις μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του εν λόγω ζητήματος:

- εισαγωγή του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας: τοψηλό κόστος του διπλώματος ευρεσιτεχνίας και η χαμηλή νομική βεβαιότητα, που απορρέει από τον κατακερματισμό των συστημάτων απονομής διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που είναι διαθέσιμα στην Ευρώπη, επηρεάζει επίσης τα πανεπιστήμια τα οποία θέλουν να προστατέψουν τα αποτελέσματα της έρευνάς τους. Η πρόταση κανονισμού της Επιτροπής για το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας(1) ανταποκρίνεται στις εν λόγω ανησυχίες. Η έγκαιρη έγκρισή της θα μειώσει το κόστος και θα προσφέρει μεγαλύτερη νομική βεβαιότητα σε ολόκληρη την Ένωση. Το εν λόγω μέσο θα διευκολύνει τα πανεπιστήμια όσον αφορά την προστασία και τη μεταφορά των αποτελεσμάτων τους, καθώς και τη δημιουργία δευτερογενών οφελών

- καθεστώτα πνευματικής ιδιοκτησίας εφαρμόσιμα στην έρευνα που χρηματοδοτείται από δημόσιους πόρους. Είναι σωστό ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο νόμος Bayh-Dole Act (και άλλοι παράγοντες) έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των ετήσιων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και των δραστηριοτήτων έκδοσης αδειών των αμερικανικών πανεπιστημίων από το 1980 και εντεύθεν. Σε πολλά κράτη μέλη, οι ανακαλύψεις που έγιναν από ερευνητές στα πανεπιστήμια ανήκουν επίσης στο ίδρυμά τους. Ορισμένα κράτη μέλη· (συμπεριλαμβανομένης και της Γερμανίας) έχουν προσφάτως αλλάξει τους νόμους τους για το σκοπό αυτό ή μελετούν τέτοιου είδους αλλαγές. Άλλα κράτη μέλη (π.χ. η Γαλλία) έχουν καθορίσει συστάσεις σχετικά με τη διαχείριση της πνευματικής ιδιοκτησίας από τα πανεπιστήμια. Επιπλέον, πολλές διαφορέςπάρχουν στην Ένωση όσον αφορά π.χ. την κατοχή των εφευρέσεων που παράγονται από τα πανεπιστήμια και τουςπαλλήλους τους και οι οποίες μπορούν να εμποδίζουν την διασυνοριακή συνεργασία για την έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη ή την μεταφορά τεχνολογίας. Συνεπώς, η Επιτροπή ανέλαβε πρόσφατα την πρωτοβουλία για ανάθεση μελέτης προκειμένου να αναλυθούν τα καθεστώτα πνευματικής ιδιοκτησίας που εφαρμόζονται για την χρηματοδοτούμενη από δημόσιους πόρους έρευνα εντός της Ένωσης, με σκοπό τον εντοπισμό των βέλτιστων πρακτικών. Υπό το φως των αποτελεσμάτων της μελέτης, η Επιτροπή θα καθορίσει τις κατάλληλες δράσεις που μπορούν να προωθήσουν την συνοχή των εν λόγω καθεστώτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Επιπλέον, η Επιτροπή παρακολουθεί στενά τις σχετικές έρευνες και αναλύσεις που διεξάγονται από την Ένωση Επαγγελματιών Ευρωπαϊκής Επιστήμης και Μεταφοράς της Τεχνολογίας (ASTP) και τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΑΣΑ) όσον αφορά τις δραστηριότητες κατοχύρωσης του διπλώματος ευρεσιτεχνίας και αδειοδότησης των πανεπιστημίων και των δημοσίων ερευνητικών κέντρων·

- επαρκής ενημέρωση δεξιότητες και παροχή βοήθειας σε πολλά πανεπιστήμια σχετικά με τα συστήματα πνευματικής ιδιοκτησίας και την κατάλληλη χρήση τους. Για να αντιμετωπισθούν τα εν λόγω προβλήματα έχουν αναληφθεί δράσεις από τα περισσότερα κράτη μέλη και την Επιτροπή, συμπεριλαμβανομένου του Γραφείου Συνδρομής για την Έρευνα και Τεχνολογική Ανάπτυξη οσον αφορά την πνευματική ιδιοκτησία (IPR)-Helpdesk (http://www.ipr-helpdesk.org) και ενός δικτύου το οποίο συνενώνει τα γραφεία μεταφοράς τεχνολογίας των περισσότερων Ευρωπαϊκών πανεπιστημίων (Proton).

Συμπερασματικά, τα Ευρωπαϊκά πανεπιστήμια έχουν να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στην δημιουργία του Ευρωπαϊκού χώρου έρευνας. Αλλά αυτό θα απαιτήσει επίσης από αυτά να διαχειριστούν τις γνώσεις, την πνευματική ιδιοκτησία και τις σχέσεις με τη βιομηχανία με πιο στρατηγικό τρόπο και να αποκτήσουν μια περισσότερο επιχειρηματική νοοτροπία. Η εν λόγω εξέλιξη είναι ουσιαστική για την χρηματοδοτούμενη από δημόσιους πόρους έρευνα, ώστε να έχει ως αποτέλεσμα κοινωνικοοικονομικά οφέλη.

(1) ΕΕ C 337 E της 28.11.2000.