ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1981/98

υποβολή: Anna Karamanou (PSE) προς την Επιτροπή

(15 Ιουνίου 1998)

Θέμα: Περιβαλλοντικά μέτρα κατά της μείωσης του όζοντος

Σύμφωνα με τις μετρήσεις του Παγκοσμίου Κέντρου Χαρτογράφησης του Όζοντος, στην Ελλάδα σημειώθηκε την τελευταία οκταετία μείωση του όζοντος κατά 10 % ενώ ταυτόχρονα η υπεριώδης ακτινοβολία αυξήθηκε κατά 15-20 %. Όπως προειδοποιεί ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός, για κάθε ποσοστιαία μονάδα της αραίωσης του όζοντος, θα πρέπει να αναμένεται αύξηση των κρουσμάτων του καρκίνου του δέρματος κατά 3-4 %. Με βάση αυτά τα δεδομένα η Greenpeace εκτιμά ότι 1.600.000 άνθρωποι στον πλανήτη θα παρουσιάζουν κάθε χρόνο καταρράκτη στα μάτια και 400.000 άνθρωποι θα προσβάλλονται από καρκίνο του δέρματος. Ερωτάται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τί μέτρα έχει λάβει προκειμένου να προστατευθεί η υγεία των ανθρώπων από το φυσικό περιβάλλον από τις συνέπειες της καταστροφής της "ασπίδας" της γης και αν το πρωτόκολο του Μόντρεαλ τηρείται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Απάντηση της κας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής

(16 Ιουλίου 1998)

Η υγεία του ανθρώπου και το φυσικό περιβάλλον κινδυνεύουν από τη μείωση του στρώματος του όζοντος στη στρατόσφαιρα. Χαμηλότερα επίπεδα στρατοσφαιρικού όζοντος έχουν ως αποτέλεσμα αυξημένες ποσότητες βλαβερής υπεριώδους ακτινοβολίας (UV)-B από την ήλιο προς την επιφάνεια της γης. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του καρκίνου του δέρματος και του καταρράκτη στους ανθρώπους, καθώς και σε βλάβες στο γήινο και υδάτινο οικοσύστημα.

Για να μειωθεί η σοβαρότητα του κινδύνου και να επιταχυνθεί η ανάκτηση του στρώματος του όζοντος, η Επιτροπή διαπραγματεύεται εξ ονόματος της Κοινότητας με άλλα συμβαλλόμενα μέρη στο Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ ώστε να επιταχυνθεί η κατάργηση των ουσιών που προκαλούν τη μείωση του όζοντος. Στη συνεδρίαση τον περασμένο χρόνο στο Μόντρεαλ, είχαν καθοριστεί ημερομηνίες κατάργησης για την ουσία μεθυλοβρωμίδιο, που μειώνει το όζον, και εισήχθησαν αυστηρότεροι έλεγχοι στο εμπόριο. Δυστυχώς η Επιτροπή δεν επέτυχε να πείσει άλλα συμβαλλόμενα μέρη να αποδεχθούν αυστηρότερους ελέγχους για τους υδροχλωριοφθοράνθρακες (HCFCs).

Στο εσωτερικό της Κοινότητας, η Επιτροπή άσκησε σταθερά πίεση για να καταργηθούν κατά το δυνατόν ενωρίτερα οι ουσίες που προκαλούν τη μείωση του όζοντος, σε συνδυασμό με την ύπαρξη εφικτών από τεχνικής και οικονομικής πλευράς εναλλακτικών λύσεων. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) 3093/94 για τις ουσίες που καταστρέφουν τη στιβάδα του όζοντος(1), η παραγωγή και κατανάλωση χλωριοφθορανθράκων (CFCs) είχε καταργηθεί το 1995, ένα χρόνο πριν εισαχθούν για τους HCFCs οι υποχρεώσεις, σύμφωνα με το Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ, και οι ημερομηνίες κατάργησης και οι έλεγχοι χρήσης. Η Επιτροπή, την 1 Ιουλίου 1998, διαθέτει μια πρόταση προς αναθεώρηση αυτού του κανονισμού. Αυτή, μεταξύ άλλων, καθιστά αυστηρότερους τους ελέγχους για τους HCFCs και το μεθυλοβρωμίδιο, εισάγει μια απαγόρευση όσον αφορά την πώληση και τη συνεχή χρήση των CFCs και των halons και εγκαθιστά ένα πληρέστερο σύστημα έκδοσης αδειών και παρακολούθησης της εμπορίας των ουσιών που προκαλούν τη μείωση του όζοντος.

Ενώ ένας κοινοτικός κανονισμός ισχύει άμεσα στα κράτη μέλη, σύμφωνα με τη συνθήκη ΕΚ εναπόκειται στα κράτη μέλη να ενισχύσουν τα μέτρα ελέγχου και να επιβάλουν κατάλληλες κυρώσεις και ποινές. Η Επιτροπή σπανίως ενημερώνεται επίσημα για παραβιάσεις του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ που συμβαίνουν στην Κοινότητα, αλλά έχει υπόψη της περιπτώσεις όπου οι CFCs και άλλες απαγορευμένες ουσίες που προκαλούν τη μείωση του όζοντος μπορεί να έχουν εισαχθεί λαθραία στην κοινοτική αγορά. Τέτοιες περιπτώσεις εξετάζονται από την Επιτροπή και τον περασμένο χρόνο, ως αποτέλεσμα αυτού ήταν μια επιτυχής ποινική δίωξη που πραγματοποίησε κράτος μέλος κατά μιας περιπτώσεως. Η εργασία αυτή συνεχίζεται. Η Επιτροπή έχει επίσης διοργανώσει συναντήσεις μεταξύ των περιβαλλοντικών και τελωνιακών αρχών των κρατών μελών για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τον καλύτερο τρόπο για την πρόληψη του παράνομου εμπορίου, και θα προτείνει να απαγορευθεί η διάθεση στην αγορά και η χρήση ορισμένων ουσιών που προκαλούν τη μείωση του όζοντος και για τις οποίες υπάρχει υπόνοια ότι το εμπόριο διενεργείται παράνομα.

Πέραν αυτών των μέτρων για την προστασία του στρώματος του όζοντος, η Επιτροπή πληροφόρησε, επίσης, τα κράτη μέλη για τη σημασία που ενέχει η καθιέρωση εκστρατειών ενημέρωσης για τους πολίτες της Κοινότητας αναφορικά με τους κινδύνους που παρουσιάζει η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Κυκλοφόρησαν πληροφορίες σχετικά με το δείκτη UV και πραγματοποιήθηκαν συζητήσεις για το πώς το κοινό μπορεί να έχει καλύτερη ενημέρωση για τον κίνδυνο και τη λήψη των κατάλληλων μέτρων.

(1) ΕΕ L 333, 22.12.1994.