ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0582/03

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(28 Φεβρουαρίου 2003)

Θέμα: Η εξάλειψη εμποτισμένης ξυλείας που προκαλεί καρκίνο κατόπιν απαγόρευσης νέων εφαρμογών και η σήμανση χρησιμοποιούμενουλικού ως επικίνδυνα απόβλητα

1. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι η εταιρεία των Κάτω Χωρών Billiton, θυγατρική της Shell, από τη δεκαετία του 1980 μπορούσε να διαθέτει ετησίως 300 000 κιλά ενώσεων αρσενικού (άλατα Wolman) ως μέσο κατά της σήψης του ξύλου χρησιμοποιώντας τα για τον εμποτισμό ευρωπαϊκής ξυλείας, προκειμένου να αποκτήσει τα πιο ανθεκτικά χαρακτηριστικά της τροπικής ξυλείας, και ότι αυτό κατέστη δυνατό καταχωρώντας με τον κεκαλυμμένο όρο πεντοξείδιο του αρσενικού σε επίσημα έγγραφα το από παλιά θεωρούμενο ως τοξικό αρσενικό οξύ, το οποίο ακόμη και σε μικρές ποσότητες διαπερνά την ανθρώπινη επιδερμίδα και μπορεί στη συνέχεια να προξενήσει βλάβες στο γενετικόλικό και να προκαλέσει καρκίνο·

2. Υπάρχουν αξιόπιστα και προσβάσιμα στοιχεία σχετικά με τον βαθμό στον οποίο τα κράτη μέλη της ΕΕ και ταποψήφια προς ένταξη μέλη επεξεργάζονται ήδη μακροχρόνια και με πολλούς τρόπους ξυλεία με τη χρήση αρσενικού οξέος ή με το ενδεχομένως ακόμη πιο επικίνδυνο χρώμιο VI για την κατασκευή παιδικών παιχνιδιών, κατοικιών, επίπλων κήπου, φρακτών, λιμενικών εγκαταστάσεων, στύλων τηλεφωνίας και γεωργικών περιφράξεων· Σε ποιά κράτη μέλη παρατηρείται αυτό το φαινόμενο περισσότερο και σε ποια λιγότερο·

3. Ενθυμάται η Επιτροπή ότι η οδηγία 2003/02/ΕΚ(1) που πρόσφατα τέθηκε σε ισχύ αντιμετωπίζει μεν την εμποτισμένη απόβλητη ξυλεία ως επικίνδυνα απόβλητα και αποτρέπει στο μέλλον τον εμποτισμό ξυλείας με αρσενικό οξύ, αλλά αποδεικνύεται ότιπάρχει ένα κενό στους κανόνες προστασίας σχετικά με την εμποτισμένη ξυλεία που χρησιμοποιείται ακόμη για τους αρχικούς σκοπούς και που μπορεί να διατηρήσει τον αρχικό της προορισμό με μόνη προϋπόθεση τηνποχρεωτική χρήση γαντιών·

4. Γιατί αντιμετωπίζεται διαφορετικά η εμποτισμένη ξυλεία που χρησιμοποιείται ακόμη και ο εξίσου διαδεδομένος ως οικονομικό και πρακτικό δομικόλικό επεξεργασμένος καρκινογόνος αμίαντος, για τον οποίο εντωμεταξύ καταβάλλονται προσπάθειες για την απομάκρυνσή του από χώρους που προορίζονται για κατοίκηση, εργασία και ψυχαγωγία·

5. Πώς αναμένετε να πραγματοποιηθεί η εξάλειψη των σημερινών εφαρμογών — και εν αναμονή αυτής η προστασία από αυτές· Ποιοι συμπληρωματικοί κανόνες αναμένετε να εφαρμοστούν από τα κράτη μέλη και ταποψήφια προς ένταξη κράτη μέλη, πόσο χρόνο θα χρειαστεί ακόμη η εξεύρεση λύσης και ποια κοινοτικά κίνητρα προτίθεστε να δώσετε κατόπιν της εφαρμογής της οδηγίας 2003/02/ΕΚ·

Πηγή: Η εφημερίδα των Κάτω Χωρών Algemeen Dagblad της 12.2.2003.

(1) ΕΕ L 4 της 9.1.2003, σελ. 9.

Απάντηση του κ. Liikanen εξ ονόματος της Επιτροπής

(4 Απριλίου 2003)

1. Η Επιτροπή δεν γνωρίζει τιςποτιθέμενες δραστηριότητες της επιχείρησης που αναφέρεται. Όσον αφορά την τρέχουσα χρήση του αρσενικού στην επεξεργασία του ξύλου, η οδηγία του Συμβουλίου 89/677/EOK της 21ης Δεκεμβρίου 1989(1) για την όγδοη τροποποίηση της οδηγίας 76/769/ΕΟΚ της 27ης Ιουλίου 1976 σχετικά με την κυκλοφορία στην αγορά και τη χρήση μερικών επικινδύνων ουσιών και παρασκευασμάτων(2) απαγορεύει τη χρήση αυτών των ενώσεων για την προστασία του ξύλου γενικά και επιτρέπει μόνο τη χρήση τους σε διαλύματα ανόργανων αλάτων του

τύπου CCA (χαλκός, χρώμιο, αρσενικό) σε ορισμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Το αρσενικό οξύ είναι μια ένωση αρσενικού που χρησιμοποιείται για την παραγωγή αλάτων CCA. Επιπλέον, τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέψουν στο έδαφός τους τη χρήση παρασκευασμάτων DFA (δινιτροφαινόλη, άλατα φλορυδρικού οξέος, αρσενικό) σε ορισμένες εφαρμογές.

2. Η Επιτροπή δεν έχει στη διάθεσή της στοιχεία που να επιτρέπουν μια διεξοδική απάντηση στο θέμα αυτό. Εντούτοις, μια αξιολόγηση των κινδύνων από τη χρήση του αρσενικού για την προστασία του ξύλου(3), που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Επιτροπής, αναφέρει ότι χρησιμοποιείται για την προστασία του ξύλου από παλιά (από τη δεκαετία του 30) κυρίως σε σκευάσματα τύπου CCA. Η παρασκευή των αλάτων CCA και η εφαρμογές τους στην ξυλεία έχουν αλλάξει με την πάροδο του χρόνου. Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι κατά τα πρώτα έτη της δεκαετίας του '90 παρατηρήθηκε σταθερή πτώση στην παγκόσμια αγορά για συντηρητικά ξύλου CCA. Το 1996, η κοινοτική αγορά CCAπολογίστηκε σε 11 000 τόνους ετησίως, ποσότητα που αντιπροσωπεύει μια πτώση στο σύνολο της αγοράς πάνω από 50 % σε σύγκριση με το 1989. Η μελέτη προσδιόρισε επίσης διάφορους κύριους τομείς της χρήσης ξύλου που έχειποστεί επεξεργασία με CCA στους οποίους περιλαμβάνονται η περίφραξη, ο εξοπλισμός παιδότοπων και η κατασκευαστική ξυλεία.

Όσον αφορά τη χρήση ξύλου που έχειποστεί επεξεργασία με CCA στα κράτη μέλη, οι Κάτω Χώρες έχουν θεσπίσει μέτρα που συνεπάγονται την απαγόρευση της χρήσης συντηρητικών ξύλου που βασίζονται στο χαλκό, περιλαμβανομένων των σκευασμάτων CCA. Η Επιτροπή εξετάζει αυτά τα εθνικά μέτρα με τις Κάτω Χώρες λαμβάνονταςπόψη την άποψη της Επιστημονικής Επιτροπής για την Τοξικότητα, την Οικοτοξικότητα και το Περιβάλλον (CSTEE) σχετικά με την αιτιολόγηση κοινοποίησης των Κάτω Χωρών για τη θέσπιση εθνικών μέτρων που αφορούν την επεξεργασία ξύλου με ουσίες χαλκού(4).

Η Επιτροπή είναι ενήμερη του γεγονότος ότιφίσταται στη Δανία γενική απαγόρευση για την εισαγωγή, την πώληση και τη χρήση ξύλου που έχειποστεί επεξεργασία με αρσενικό(5).

3. Η απόβλητη ξυλεία που περιέχει επικίνδυνες ουσίες ταξινομείται στα επιβλαβή απόβλητα σύμφωνα με την απόφαση 2000/532/ΕΚ της Επιτροπής της 3ης Μαΐου 2000(6), όπως τροποποιήθηκε για τελευταία φορά από την απόφαση 2001/573/ΕΚ του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 2001(7), με την οποία αναθεωρήθηκε ο ευρωπαϊκός κατάλογος επικίνδυνων αποβλήτων.

Η οδηγία 2003/2/ΕΚ της Επιτροπής της 6ης Ιανουαρίου 2003 σχετικά με τους περιορισμούς στην κυκλοφορία στην αγορά και στη χρήση του αρσενικού(8) απαγορεύει τη χρήση επεξεργασμένης με αρσενικό ξυλείας σε εφαρμογές καταναλωτή (πχ. για περίφραξη και διακοσμητική επένδυση). Σε ό,τι αφορά τις επαγγελματικές και βιομηχανικές χρήσεις, η οδηγία επιτρέπει τη χρήση ορισμένου τύπου παρασκευασμάτων CCA που περιέχει αρσενικό μόνο για επεξεργασία ξύλου προοριζόμενου για συγκεκριμένες εφαρμογέςπό τις εξής προϋποθέσεις: να απαιτείται ο ενιαίος δομικός χαρακτήρας του ξύλου για την ασφάλεια ανθρώπων και ζώων, η επαφή με το δέρμα του ευρέως κοινού καθόλη τη διάρκεια ζωής της κατασκευής να θεωρείται μη πιθανή και, κατά την απόρριψή τους, τα εν λόγωλικά ναφίστανται επεξεργασία ως επικίνδυνα απόβλητα από εγκεκριμένη επιχείρηση. Το επεξεργασμένο ξύλο πρέπει επίσης να πληροί ορισμένες απαιτήσεις επισήμανσης.

4. Οι μέθοδοι μείωσης του κινδύνου σε κάθε μεμονωμένη περίπτωση πρέπει να επιλέγονται βάσει του βαθμού της επικινδυνότητας που προσδιορίζεται. Στην περίπτωση του αρσενικού, οι κίνδυνοι για την ανθρώπινηγεία που εντοπίζονται στην αξιολόγηση αφορούν ουσιαστικά τηνγεία των παιδιών από τη χρήση ξύλου που έχειποστεί επεξεργασία με αρσενικό στον εξοπλισμό παιδότοπων και γενικά τηνγεία των ανθρώπων από την απόρριψη ξυλείας επεξεργασμένης με αρσενικό. Ο κίνδυνος από την απόρριψη σχετίζεται κυρίως με την καύση σε οικιακό επίπεδο άχρηστης ξυλείας επεξεργασμένης με αρσενικό. Η CSTEE εξέτασε αυτή την αξιολόγηση κινδύνου και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι κυριότεροι κίνδυνοι είχαν προσδιοριστεί σωστά.(9). Η CSTEE επισήμανε, επιπλέον, ότι, με δεδομένη τη σοβαρή ανεπάρκεια γνώσεων για το ξύλο που έχειποβληθεί σε επεξεργασία με αρσενικό και απορρίπτεται σε χωματερές, θα ήταν φρόνιμο να επιδεικνύεται σύνεση, περιορίζοντας τη χρήση συντηρητικών ξύλου που έχουνποβληθεί σε επεξεργασία με αρσενικό αποκλειστικά και μόνο στις καταστάσεις στις οποίες κάτι τέτοιο είναι απολύτως απαραίτητο. Ως αποτέλεσμα της εν λόγω αξιολόγησης των κινδύνων, η οδηγία 2003/02/ΕΚ προβλέπει ορισμένα μέτρα τα οποία αναφέρονται παραπάνω και τα οποία η Επιτροπή πιστεύει ότι θα ωφελήσουν σημαντικά την προστασία τηςγείας των καταναλωτών και γενικά το περιβάλλον στην Ένωση.

Όσον αφορά τη χρήση τηςπάρχουσας ξυλείας, οι διατάξεις της οδηγίας 2003/02/ΕΚ δεν έχουν αναδρομική ισχύ και εναπόκειται στα κράτη μέλη να εξετάσουν ποια μέτρα είναι αναγκαία σε εθνικό επίπεδο.

Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η Αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος έχει εξετάσει το θέμα αυτό και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δενπάρχει λόγος να αφαιρεθούν ή να αντικατασταθούν οι κατασκευές που έχουνποστεί επεξεργασία με CCA, περιλαμβανομένων των διακοσμητικών επενδύσεων και του εξοπλισμού παιδότοπων(10).

5. Η επιβολή της οδηγίας 2003/02/ΕΚ είναι θέμα που εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Η Επιτροπή δεν προτίθεται να δώσει κοινοτικά κίνητρα κατόπιν της εφαρμογής της οδηγίας.

(1) ΕΕ L 398 της 30.12.1989.

(2) ΕΕ L 262 της 27.9.1976.

(3) Αξιολόγηση των κινδύνων για τηνγεία και το περιβάλλον από τη χρήση αρσενικού στα συντηρητικά του ξύλου και των συνεπειών που θα έχουν περαιτέρω περιορισμοί για την κυκλοφορία του στην αγορά και τη χρήση, 1998.

(4) http://europa.eu.int/comm/food/fs/sc/sct/out163_en.pdf.

(5) Κοινοποίηση 96/0242/Dk.

(6) ΕΕ L 226 της 6.9.2000.

(7) ΕΕ L 203 της 28.7.2001.

(8) ΕΕ L 4 της 9.1.2003.

(9) http://europa.eu.int/comm/food/fs/sc/sct/out18_en.html.

(10) http://www.epa.gov/epahome/headline_021202.htm.