ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1517/02

υποβολή: Miet Smet (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(29 Μαΐου 2002)

Θέμα: Ο κανονισμός 44/2001/ΕΚ σχετικά με τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικέςποθέσεις

Το τμήμα 5, άρθρα 18-21 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 44/2001(1) προβλέπει ειδικούς κανόνες δικαιοδοσίας για τις ατομικές συμβάσεις εργασίας. Σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές, ένας εργαζόμενος που είναι διάδικος σε διαφορά ως εναγόμενος, ενάγεταιποχρεωτικά στο κράτος μέλος στο οποίο διαμένει. Οι εξαιρέσεις διέπονται από αυστηρούς κανόνες. Το εργασιακό δίκαιο, το δίκαιο στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης και το δημοσιονομικό δίκαιο συνιστούν για τα δικαστήρια ουσιαστικά στοιχεία προκειμένου να εκδικάσουν επί της ουσίας διαφορές εργασιακής φύσης. Οφείλουμε ωστόσο να διαπιστώσουμε ότι οι σχετικές νομοθεσίες διαφέρουν αισθητά μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Είναι η Επιτροπή σε θέση να κατανοήσει το φόβο ότι ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 44/2001 θα μπορούσε να εμποδίσει έναν δικαστή να λάβει τη σωστή θέση εντός μιας λογικής προθεσμίας, σχετικά με διαφορά που αφορά σύμβαση εργασίας η οποία έχει συναφθεί σύμφωνα με το δίκαιο ενός άλλου κράτους μέλους, ή τουλάχιστον να καταστήσει δυσχερέστερο το έργο του·

Συμμερίζεται η Επιτροπή την άποψη ότι η αναζήτηση πληροφοριών εκ μέρους ενός δικαστή, είτε στη χώρα του είτε από δικαστή της χώρας στην οποία ασκεί τις δραστηριότητές του ο εργαζόμενος, συνεπάγεταιψηλές δαπάνες και καθυστερεί αισθητά τη διαδικασία·

Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή εάν η σημερινή νομοθεσία προσφέρει ένα απλό και ταχύ μέσον το οποίο να επιτρέπει την ταχεία διευθέτηση μιας διαφοράς από δικαστή εξοικειωμένο με το δίκαιο που διέπει τη σύμβαση, ήτοι από δικαστή της χώρας στην οποία ασκούνται οι δραστηριότητες·

Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να αναλάβει στο μέλλον πρωτοβουλίες για την εξεύρεση ικανοποιητικής λύσης στο θέμα αυτό·

(1) ΕΕ L 12 της 16.1.2001, σελ. 1.

Απάντηση της κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(10 Ιουλίου 2002)

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για την διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικέςποθέσεις άρχισε να ισχύει την 1η Μαρτίου του 2002(1). Οι διατάξεις του που περιλαμβάνονται στο τμήμα 5 του Κεφαλαίου II σχετικά με τη σύμβαση εργασίας τροποποιήθηκαν για να μπορέσουν ακριβώς να προστατεύσουν το ασθενέστερο μέρος μέσω κανόνων ανταγωνισμού ευνοϊκότερων προς τα συμφέροντά του απ' ότι οι γενικοί κανόνες που θα είχαν ως αποτέλεσμα να δοθεί προτεραιότητα σε δικαστήριο εγγύτερο του εργοδότη. Το άρθρο 20 ορίζει επομένως ότι ο εργοδότης μπορεί να ασκήσει αγωγή κατά του εργαζομένου μόνον ενώπιον του δικαστηρίου του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου ο εργαζόμενος έχει την κατοικία του. Αντίθετα, ο εργαζόμενος μπορεί να ασκήσει αγωγή στον εργοδότη σε άλλο κράτος μέλοςπό την προϋπόθεση ότι η αγωγήποβάλεται στα δικαστήρια του κράτους όπου έχει την κατοικία του ή στο δικαστήριο του τόπου όπου ο εργαζόμενος συνήθως εκτελεί ή έχει εκτελέσει την εργασία του.

Επειδή πρόκειται για εφαρμοστέο δίκαιο, η Σύμβαση της Ρώμης της 19ης Ιουνίου 1980, στην οποία συμμετέχουν όλα τα κράτη μέλη, προβλέπει ότι ο δικαστής στον οποίο έχει γίνει η προσφυγή εφαρμόζει τη νομοθεσία που επελέγη από τους διαδίκους, χωρίς ωστόσο η επιλογή αυτή να αφαιρεί από τον εργαζόμενο την προστασία που του εξασφαλίζουν καταρχήν οι διατάξεις αναγκαστικής ισχύος του δικαίου του συνήθους τόπου άσκησης της εργασίας. Ελλείψει επιλογής, η νομοθεσία που εφαρμόζεται είναι αυτή του κράτους μέλους όπου

ο εργαζόμενος ασκεί συνήθως την εργασία του. Υπάρχει, επομένως, στις διασυνοριακές καταστάσεις που καλύπτονται μόνον από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 44/2001, κάποιος διαχωρισμός μεταξύ της εφαρμοζόμενης νομοθεσίας και της νομοθεσίας του δικαστηρίου στο οποίο έχει κατατεθεί η προσφυγή. Η λύση αυτή δικαιολογείται ωστόσο από την αναγκαιότητα αφενός, να καταστεί δυνατόν όλοι οι μισθωτοί μιας επιχείρησης ναπόκεινται στην ίδια νομοθεσία και αφετέρου, επειδή η νομοθεσία του τόπου εκτέλεσης της εργασίας, και ιδίως οι διατάξεις αναγκαστικής ισχύος που προστατεύουν τους εργαζομένους, σχετίζεται πολύ στενά με τη διένεξη. Ωστόσο, ενημερωτικά, η Επιτροπή προετοιμάζει σήμερα Πράσινο Βιβλίο για την μετατροπή της Σύμβασης της Ρώμης σε κοινοτική νομική πράξη καθώς και τον εκσυγχρονισμό της. Δεν αποκλείεται να αξιολογηθούν κριτικά οι διατάξεις αυτής της Σύμβασης σχετικά με τις συμβάσεις εργασίας.

Επίσης, το άρθρο 73 του κανονισμού αυτού προβλέπει ότι θαποβληθεί έκθεση για την εφαρμογή του από την Επιτροπή στο Κοινοβούλιο το αργότερο πέντε έτη μετά τη θέση του σε εφαρμογή. Έτσι, ακόμη και εάν η κατάσταση που περιγράφει το Αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου, η οποίαφίστατο ήδη κατά την έγκριση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 44/2001 από το Συμβούλιο, δεν είχε αναφερθεί ούτε είχε προκαλέσειποβολή τροποποιήσεων κατά τις διαπραγματεύσεις, η Επιτροπή θα μπορούσε να την εξετάσει επ' ευκαιρία της σύνταξης αυτής της έκθεσης, εάν προέκυπτε από την εφαρμογή του στα κράτη μέλη ότι τα άρθρα του κανονισμού αυτού που αναφέρονται από το Αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου προκαλούν δυσκολίες, ιδιαίτερα σχετικά με την αύξηση των διαδικαστικών εξόδων.

Η Επιτροπή δεν έχει επομένως την πρόθεση στο στάδιο αυτό να προτείνει αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 44/2001, που τέθηκε μόλις σε ισχύ.

(1) ΕΕ L 12 της 16.1.2001.