ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1493/02

υποβολή: Stavros Xarchakos (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(29 Μαΐου 2002)

Θέμα: Βιολογικοί καθαρισμοί στην Ελλάδα

Πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλαβε απόφαση για την παραπομπή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο λόγω της μη συμμόρφωσής στην τελική προθεσμία εγκατάστασης μονάδας τριτογενούς επεξεργασίας λυμάτων για την περιοχή της Ελευσίνας. Η τελική προθεσμία έληξε το 1998 (!). Η παραπομπή αυτή θα μπορούσε να αφορά και άλλες 11 περιοχές κοντά σε ευαίσθητα οικοσυστήματα όπου δενπήρξε συμμόρφωση τόσο με τις κοινοτικές οδηγίες όσο και με τις δεσμευτικές ημερομηνίες. Αναλυτικότερα, σύμφωνα με δημοσιεύματα του ελληνικού Τύπου, από το 1998 θα έπρεπε να έχουν ολοκληρωθεί οι εγκαταστάσεις τριτοβάθμιας επεξεργασίας σε 16 ελληνικές πόλεις άνω των 10 000 κατοίκων που βρίσκονται σε ευαίσθητες περιοχές. Οι πόλεις όμως που συμμορφώθηκαν με την οδηγία ήταν μόλις 4 (!) ενώ οι ελληνικές αρχές δικαιολογούνται λέγοντας ότι το 1998 τα ποσοστά συμμόρφωσης ήταν εξίσου μικρά και σε άλλα κράτη-μέλη Σήμερα, μετά από 4 χρόνια, στην Ελλάδα έχουν ολοκληρωθεί 12 τριτοβάθμιοι βιολογικοί καθαρισμοί σε περιοχές που βρίσκονται κοντά σε ευαίσθητους αποδέκτες (όπως ο Αμβρακικός Κόλπος, το στενό της Λευκάδας κα), ενώ ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί οιπόλοιπες 4 εγκαταστάσεις στο Θριάσιο, στα Γρεβενά, στο Κιλκίς και στη Θήβα. Αξίζει να σημειωθεί, ότι η κατασκευή του βιολογικού καθαρισμού στο Θριάσιο βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της μελέτης!

Προβλήματα, όμως, παρουσιάζει και η παρακολούθηση της λειτουργίας τους από την κεντρική διοίκηση ή την τοπική αυτοδιοίκηση με αποτέλεσμα, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Αθηνών, πάνω από το 30 % των εγκαταστάσεων να αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα λειτουργίας (όπως ανεπάρκεια στηn συντήρηση, ελλείψεις στα αναλώσιμα, μη αντιπροσωπευτική δειγματοληψία κ.α.). Μάλιστα, σύμφωνα με την ίδια μελέτη, σε πολλές περιπτώσεις οι εγκαταστάσεις επεξεργασίας αστικών λυμάτων δεν λειτούργησαν ποτέ, όπως για παράδειγμα, στην Σέριφο όπου ο βιολογικός καθαρισμός ολοκληρώθηκε μεν το 1994 με κοινοτικά και εθνικά κονδύλια, όμως δεν λειτουργεί λόγω αστοχιών στον σχεδιασμό του έργου.

Μπορεί να με ενημερώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αν γνωρίζει το παραπάνω θέμα και πώς τοποθετείται πάνω σε αυτό· Ποια από τα παραπάνω έργα έχει χρηματοδοτήσει και πόσα ακριβώς κονδύλια έχει διαθέσει· Υπάρχει περίπτωση η Ελλάδα να οδηγηθεί εκ νέου στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τιςπόλοιπες καθυστερήσεις των έργων βιολογικού καθαρισμού που έπρεπε να είχαν ολοκληρωθεί από το 1998 όπως προαναφέρθηκαν· Αν ναι, για ποια έργα ονομαστικά· Σκοπεύει να παρέμβει στις ελληνικές αρχές και πώς έτσι ώστε να σταματήσουν αυτές οι τεράστιες καθυστερήσεις στην κατασκευή των βιολογικών καθαρισμών και η ανεπάρκεια παρακολούθησης και ελέγχου της λειτουργίας τους από τις τοπικές αρχές·

Απάντηση του κ. Barnier εξ ονόματος της Επιτροπής

(22 Ιουλίου 2002)

Η Επιτροπή παρακολουθεί την εφαρμογή της οδηγίας 91/271/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1991 για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων(1) σε όλα τα κράτη μέλη συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή έχει ήδη κινήσει τρεις μεμονωμένες διαδικασίες παράβασης κατά της Ελλάδας γιατί δεν συμμορφώθηκε με την εν λόγω οδηγία. Οι παραβάσεις αυτές αφορούν τους δήμους της Αθήνας, της Ελευσίνας και της Θεσσαλονίκης. Περαιτέρω έρευνες διενεργούνται επί του παρόντος με σκοπό να αξιολογηθεί εάν έχουν τηρηθεί οι διατάξεις και οι προθεσμίες. Η Επιτροπή δεν θα διστάσει να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, συμπεριλαμβανομένης δράσης βάσει του άρθρου 226 της Συνθήκης ΕΚ, για να εξασφαλίσει ότι εφαρμόζεται ορθά η κοινοτική νομοθεσία.

Όσον αφορά τα Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ταμείο Συνοχής, η Επιτροπή ζήτησε από τις ελληνικές αρχές να παράσχουν στοιχεία σχετικά με τα μεμονωμένα έργα τα οποία έχουν χρηματοδοτηθεί και τα ακριβή ποσά που χρησιμοποιήθηκαν. Τα στοιχεία αυτά θα διαβιβασθούν στο Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου μετά την παραλαβή τους.

Επιπλέον, η Επιτροπή διοργάνωσε συνεδριάσεις τους προηγούμενους μήνες για να αξιολογήσει σε συνεργασία με τις ελληνικές αρχές την έκταση των εργασιών που πρέπει ακόμη να ολοκληρωθούν, προσπαθώντας να εξασφαλίσει τηνλοποίηση των κυριότερων απαιτούμενων επενδύσεων το συντομότερο δυνατόν για να εξασφαλισθεί η τήρηση της σχετικής κοινοτικής νομοθεσίας.

Όπως προβλέπεται στο κοινοτικό πλαίσιο στήριξης για την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, οι ελληνικές αρχές δημιούργησαν μονάδα τεχνικής στήριξης η οποία καθοδηγεί εφόσον είναι απαραίτητο τις δημοτικές αρχές ιδίως όσον αφορά τον ορθό σχεδιασμό των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων καθώς και τη συντήρηση και την λειτουργία τους μετά την ολοκλήρωση των έργων.

Αυτό θα βοηθήσει να αποφευχθούν τα προβλήματα στη συντήρηση και στην λειτουργία των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων που είχαν ολοκληρωθεί προηγουμένως και τις οποίες αναφέρει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου. Η απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης να δημιουργήσει ειδικέςπηρεσίες με τις κατάλληλες αρμοδιότητες και οικονομικές δυνατότητες είναι επίσης ένα θετικό βήμα που θα βελτιώσει την αποτελεσματικότητα στην κατασκευή και στη λειτουργία των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων.

(1) ΕΕ L 135 της 30.5.1991.