ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2979/96 υποβολή: Αγγέλα Κοκκόλα (PSE) και Γιάννης Ρουμπάτης (PSE) προς την Επιτροπή (8 Νοεμβρίου 1996)

Θέμα: Ρύπανση από πετροχημικά στο Αιγαίο

Η εταιρεία Ρέτκιν εγκαθιστά και ετοιμάζεται να λειτουργήσει μονάδα πετροχημική στα παράλια της Μ. Ασίας (απέναντι από την νήσο Μυτιλήνη). Ο κίνδυνος περαιτέρω μόλυνσης των υδάτων του Αιγαίου πελάγους είναι υπαρκτός πολύ περισσότερο που η Νοτιο-Ανατολική Μεσόγειος είναι ήδη μια περιοχή ιδιαίτερα βεβαρυμένη. Η ανησυχία που προέρχεται από την λειτουργία αυτής της μονάδας, εντοπίζεται στο γεγονός ότι το ήδη εν λειτουργία πετροχημικό της περιοχής Αλή Αγά μολύνει το θαλάσσιο οικοσύστημα της περιοχής και οι διαμαρτυρίες οικολογικών και άλλων φορέων προς την Τουρκία αποβαίνουν μάταιες.

Τι μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή ούτως ώστε να διασφαλιστεί η περιοχή του Αιγαίου από την μόλυνση που προκαλούν τα πετροχημικά, περιοχή κατ' εξοχήν τουριστικής και αλιευτικής οικονομίας;

Προτίθεται η Επιτροπή να ζητήσει από τις Τούρκικες αρχές μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την λειτουργία τέτοιας μονάδας αφού αυτές οι επιπτώσεις επηρεάζουν την οικονομία και το οικοσύστημα Κράτους Μέλους της Κοινότητας;

Κοινή απάντηση του κ. Van den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής στις γραπτές ερωτήσεις E-2940/96, E-2979/96 και E-2980/96 (17 Ianoyarνoy 1997)

Η Επιτροπή γνωρίζει τα προβλήματα ρύπανσης στο Αιγαίο και τους σχετικούς οικολογικούς κινδύνους που οφείλονται σε ρυπογόνες εστίες προερχόμενες από βιομηχανικές εγκαταστάσεις εγκατεστημένες στην Τουρκία, στα οποία αναφέρονται τα Αξιότιμα Μέλη του Κοινοβουλίου.

Η Επιτροπή τονίζει ότι το συμβούλιο σύνδεσης Κοινότητας-Τουρκίας της 6ης Μαρτίου 1995 εξέδωσε ψήφισμα για τη διεύρυνση της συνεργασίας μεταξύ της Κοινότητας και της Τουρκίας, όπου θεωρείται απόλυτα αναγκαίο να καθοριστούν πρωτοβουλίες, ιδίως στον τομέα του περιβάλλοντος, για να αναπτυχθεί και να ενισχυθεί η καταπολέμηση της υποβάθμισης του περιβάλλοντος.

Στο πλαίσιο του προγράμματος Meda, οι τουρκικές αρχές υπέβαλαν στην Επιτροπή σχέδιο που αποσκοπεί στην εκτίμηση και τον έλεγχο της ρύπανσης της θάλασσας, του αέρα και του εδάφους του συνόλου των τουρκικών ακτών. Το εν λόγω σχέδιο έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο συζητήσεων μεταξύ τούρκων και κοινοτικών εμπειρογνωμόνων. Αυτές οι συζητήσεις δεν έχουν ακόμα τερματιστεί. Η δυνατότητα χρηματοδότησης αυτού του προγράμματος θα εξαρτηθεί από τα διαθέσιμα ποσά του προϋπολογισμού του 1997.

Εξάλλου, η Τουρκία είναι συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης της Βαρκελώνης και των πρωτοκόλλων της. Υποχρεούται συνεπώς να σεβαστεί τις υποχρεώσεις που περιέχουν αυτά τα διεθνή έγγραφα, εφόσον ισχύουν για την εν λόγω περίπτωση.

Εντούτοις, εμπίπτει αποκλειστικά στην αρμοδιότητα της τουρκικής κυβέρνησης να λάβει τις απαραίτητες αποφάσεις για την εξουδετέρωση των επιζημίων ρυπαντικών επιπτώσεων που απειλούν το οικοσύστημα στο Αιγαίο.

Η Επιτροπή αναφέρει ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ) δεν γνωρίζει τίποτα περί των δανείων 4,5 εκατ. ECU στην Τουρκία για την προώθηση των μη ρυπογόνων τεχνολογιών και για τη χρηματοδότηση των θερμοηλεκτρικών σταθμών του Gφkova και Yutagan, στα οποία αναφέρονται τα Αξιότιμα Μέλη του Κοινοβουλίου.

Αναλαμβάνεται υποχρέωση για τη χορήγηση δανείων από την ΕΤΕ στην Τουρκία βάσει του χρηματοδοτικού μέρους της οριζόντιας συνεργασίας που αποτελεί τμήμα της «ανανεωμένης μεσογειακής πολιτικής» της Κοινότητας. Το εν λόγω μέρος της συνεργασίας αποσκοπεί, αφενός, στη χρηματοδότηση των επενδύσεων για προγράμματα στον τομέα της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για μία ή περισσότερες μεσογειακές χώρες καθώς και για την Κοινότητα και, αφετέρου, στη χρηματοδότηση προγραμμάτων στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος στη Μεσόγειο. Τα τελευταία αυτά προγράμματα επωφελούνται από επιδότηση του επιτοκίου 3% από κεφάλαια του προϋπολογισμού της Κοινότητας. Στην Τουρκία, όπως και στις υπόλοιπες χώρες της Λεκάνης της Μεσογείου, η ΕΤΕ αποδίδει σημαντική προτεραιότητα στην προστασία του περιβάλλοντος.

Σ'αυτό το πλαίσιο η ΕΤΕ χρηματοδότησε στην Τουρκία κατά την περίοδο 1992-1996 τέσσερα προγράμματα για το περιβάλλον συνολικής αξίας 170 εκατ. ECU, επί συνολικής αξίας δανείων 339 εκατ. ECU. Τα περιβαλλοντικά προγράμματα αφορούν τη δημιουργία αποχετευτικού δικτύου και εργοστασίου επεξεργασίας των αποβλήτων υδάτων στην Antalya, την κατασκευή αποχετευτικού δικτύου στην Άγκυρα, την εγκατάσταση εξοπλισμού αποθείωσης στον ηλεκτρικό σταθμό του Yenikφy και την δημιουργία συστήματος συλλογής και επεξεργασίας των βιομηχανικών λυμάτων στην επαρχία του Kocaeli.

Όσον αφορά την έναρξη λειτουργίας ενός πετροχημικού εργοστασίου στην ακτή της Μικράς Ασίας απέναντι από την Μυτιλήνη και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του, η οδηγία 85/337/ΕΟΚ για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον ((ΕΕ L 175, 5.7.1985. )) εφαρμόζεται μόνο στα κράτη μέλη. Η Τουρκία δεν έχει υπογράψει τη σύμβαση για την εκτίμηση των επιπτώσεων στο περιβάλλον σε διαμεθοριακό πλαίσιο (σύμβαση Espoo) που προβλέπει εκτίμηση των επιπτώσεων για τα προγράμματα που αφορούν τις εγκαταστάσεις παραγωγής πετροχημικών προϊόντων.

Όσον αφορά τη δημιουργία πυρηνικού σταθμού που σχεδιάζει η Τουρκία στην περιοχή του Akkuyiu, οι τουρκικές αρχές προκήρυξαν στις 17 Δεκεμβρίου 1996 διεθνή διαγωνισμό για την κατασκευή του εν λόγω σταθμού.