ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1980/01

υποβολή: Piia-Noora Kauppi (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(5 Ιουλίου 2001)

Θέμα: Οι συνέπειες της εντατικής καλλιέργειας ελαιόδεντρων για το περιβάλλον

Σύμφωνα με την έκθεση του Παγκόσμιου Ταμείου Προστασίας της Φύσης (WWF) και της οργάνωσης Birdlife International που δημοσιεύτηκε στις 18.6.2001, η εντατική καλιέργεια ελαιόδεντρων, η οποία είναι αυξημένη λόγω των γεωργικών επιδοτήσεων της ΕΕ, προκαλεί απερήμωση και διάβρωση του εδάφους και καταστρέφει βιότοπους στην περιοχή της Μεσογείου. Σύμφωνα με την έκθεση, η εντατική καλλιέργεια ευθύνεται λόγου χάρη στην Ισπανία για την ετήσια εξαφάνιση 80 εκ. τόνων καλλιεργήσιμων φυτικών γαιών από τις καλλιέργειες ελαιόδεντρων της Ανδαλουσίας. Αυτό τολικό εδάφους το οποίο χάνεται από τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις δημιουργεί άλλα προβλήματα εμφράσσοντας τους ταμιευτήρες αποθήκευσης ύδατος. Στην Ισπανία, Ελλάδα και Πορτογαλία εξάλλου, αποχαρακτηρίζονται πανάρχαιες δασικές εκτάσεις με φυλλοβόλα δέντρα για να δώσουν τη θέση τους σε εντατικές καλλιέργειες ελαιόδεντρων.

Η καλλιέργεια ελαιόδεντρων απορροφά 2250 εκ. ευρώ από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την γεωργία, τα οποία δαπανώνται σχεδόν αποκλειστικά για την ενίσχυση της παραγωγής. Η ενίσχυση είναι ανάλογη του μεγέθους της παραγωγής και αυτό αποτελεί κίνητρο για την μεταπήδηση σε εντατικές καλλιέργειες, τεχνητή άρδευση και αύξηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων.

Γνωρίζει η Επιτροπή ότι η εντατική καλλιέργεια ελαιόδεντρων αποτελεί στις μέρες μας ένα από τα μεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήματα στην Ευρώπη·

Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή για να ελαχιστοποιήσει τις βλαβερές συνέπειες της εντατικής καλλιέργειας ελαιόδεντρων·

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής

(12 Οκτωβρίου 2001)

Η Επιτροπή έχειπόψη της την έκθεση του Παγκόσμιου Ταμείου Προστασίας της Φύσης (WWF), στο οποίο αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου καθώς και τα περιβαλλοντικά προβλήματα που έχουν σχέση με τον τομέα του ελαιολάδου και επέστησε την προσοχή ως προς το θέμα αυτό στην έκθεσή της προς το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο με τον τίτλο Η στρατηγική για την ποιότητα του ελαιολάδου(1).

Η Επιτροπή αποδέχεται πολλές από τις διαπιστώσεις της έκθεσης και συμφωνεί με το γενικό στόχο μιας αειφόρου γεωργικής πολιτικής που σέβεται το περιβάλλον. Δεν θα μπορούσε όμως να ισχυριστεί ότι τα προβλήματα αυτά είναι από τα χειρότερα στην Ευρώπη γιατί δενπάρχουν στοιχεία που το επιβεβαιώνουν.

Η Επιτροπήπενθυμίζει ότι η ενίσχυση στην παραγωγή έχει επιτρέψει τη διατήρηση ενός αγροτικού ιστού σε πολλές περιοχές της Κοινότητας και κατ'αυτόν τον τρόπο έχει συμβάλει σημαντικά στην καταπολέμηση της απερήμωσης. Ορισμένοι τύποι ελαιώνων, ειδικά εκεί που γίνονται βιολογικές καλλιέργειες, ευνοούν την αποκατάσταση τουποβαθμισμένου περιβάλλοντος. Εντούτοις, το Συμβούλιο λαμβάνονταςπόψη τις αρνητικές επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει στο περιβάλλον η απεριόριστη εντατικοποίηση, αποφάσισε το 1998 να λάβει μέτρα με στόχο τη μείωση της ανάπτυξης νέων φυτειών.

Επιπλέον, η Επιτροπήπενθυμίζει τιςποχρεώσεις των κρατών μελών όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος που προβλέπονται από τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1259/1999 της 17ης Μαΐου 1999 που θεσπίζει κοινούς κανόνες για τα καθεστώτα άμεσης στήριξης στα πλαίσια της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής(2) και περιμένει να λάβει πληροφορίες από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη σχετικά με τον τομέα του ελαιολάδου μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2001. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να περιλαμβάνουν μία ανάλυση της κατάστασης της γης που χρησιμοποιείται για την παραγωγή λαδιού, μία λεπτομερή περιγραφή των κατάλληλων περιβαλλοντικών μέτρων που πρόκειται να ληφθούν με βάση την ανάλυση καθώς και μια λεπτομερή περιγραφή των προβλεπόμενων ποινών.

Προς το παρόν δενπάρχουν επαρκή μέσα για να ελεγχθούν οι ενισχύσεις που χορηγούνται κατ'αποκοπή και δενπάρχει επομένως καμιά άλλη επιλογή από την ενίσχυση που χορηγείται με βάση την παραγωγή. Το Συμβούλιο απεφάσισε τον Ιούνιο του 2001 ότι από την 1η Νοεμβρίου 2003 η χορήγηση της ενίσχυσης θαπόκειται σε έναν έλεγχο βάσει αεροφωτογραφιών των σχετικών δέντρων, γεγονός που θα ανοίξει το δρόμο για πολλές λύσεις όσον αφορά τη χορήγηση της ενίσχυσης.

(1) COM(2000)855 τελικό (βλέπε σημεία 1,3,1 4ης παραγράφου).

(2) ΕΕ L 160 της 26.6.1999.