ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0706/00

υποβολή: Bart Staes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(3 Μαρτίου 2000)

Θέμα: Τροποποίηση του ολλανδικού νόμου περί ειδικών δαπανών ασθένειας (AWBZ)

Στην Ολλανδία ισχύει για όλους ο Γενικός Νόμος Ειδικών Δαπανών Ασθένειας (AWBZ). Από την η Ιανουαρίου 2000 οι Ολλανδοί που διαμένουν στο εξωτερικό και δεν είναι ασφαλισμένοι σε ταμείο ασθένειας εξαιρούνται των παροχών του AWBZ. Όμως, οι Ολλανδοί που διαμένουν στο Βέλγιο δεν μπορούν να ασφαλισθούν σε ταμείο ασθένειας διότι η βελγική κοινωνική νομοθεσία θεωρεί ότι τούτο είναι ασυμβίβαστο προς τις παροχές του ολλανδικού AWBZ.

Όπως γίνεται σαφές πρόκειται για μια κατάσταση που θυμίζει το Catch 22: οι Ολλανδοί που κατοικούν στο Βέλγιο πρέπει να ασφαλισθούν σε ταμείο ασθένειας για να έχουν δικαίωμα στις παροχές του AWBZ, αλλά τα βελγικά ταμεία ασθένειας δεν τους δέχονται διότι δικαιούνται των διευκολύνσεων του AWBZ.

1. Είναι άραγε η απόφαση της Ολλανδικής κυβέρνησης να αποκλείσει από τις παροχές του AWBZ τους Ολλανδούς που μένουν στο εξωτερικό και δεν έχουν ασφαλισθεί σε ταμείο ασθένειας συμβιβάσιμη προς την κοινοτική νομοθεσία και συγκεκριμένα προς τη δυνατότητα ελεύθερης εγκατάστασης των πολιτών και των ασθενών σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ. (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο της 28 Απριλίου 1998, αριθ. C 158/96); α) Εάν ναι, σε ποιά διαβήματα θα προβεί η Επιτροπή προκειμένου να τερματισθεί η κατάσταση αυτή; β) Εάν όχι, δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι το ολλανδικό μέτρο αντιβαίνει προς την ευρωπαϊκή νομοθεσία, μεταξύ άλλων δε προς εκείνη που αφορά την δυνατότητα ελεύθερης εγκατάστασης των πολιτών και των ασθενών σε άλλα κράτη μέλη της Ε Ε (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο της 28 Απριλίου 1998, αριθ. C-158/96);

2. Θίγει άραγε η απόφαση των Ολλανδικών αρχών την αρχή της θεμιτής εμπιστοσύνης εφόσον οι ενδιαφερόμενοι έχουν, καλή τη πίστει, εγκατασταθεί στο εξωτερικό θεωρώντας ότι διατηρούν την πλήρη κάλυψη δαπανών ασθένειας του AWBZ; Εάν όχι, κρίνει πράγματι Επιτροπή ότι το ολλανδικό μέτρο δεν θίγει την αρχή της θεμιτής εμπιστοσύνης;

Απάντηση της κ. Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Απριλίου 2000)

Με βάση τις πληροφορίες της Επιτροπής προκύπτει ότι από την 1η Ιανουαρίου 2000 οι Ολλανδοί δικαιούχοι παροχών κοινωνικής ασφάλισης μακράς διάρκειας (WAO, AOW) που κατοικούν στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους και δενπάγονται στο σύστημαποχρεωτικής ασφάλισης ασθένειας αλλά έχουν ιδιωτική ασφάλιση αποκλείονται πλέον από το δικαίωμα για την κάλυψη των ειδικών δαπανών ασθένειας (AWBZ) και δεν θαποχρεούνται να καταβάλλουν τις συναφείς κοινωνικές εισφορές. Στο πλαίσιο της εισαγωγής αυτής της ρήτρας κατοικίας, προβλέφθηκε ένα μεταβατικό μέτρο που επιτρέπει στα άτομα που έχουν εγγραφεί εθελοντικά πριν από την 1η Ιανουαρίου 2000 να διατηρούν το δικαίωμα σε μια οικονομική αποζημίωση των δαπανών που συνδέονται με ορισμένες μορφές νοσοκομειακής φροντίδας για όσο διάστημα χρειαστεί.

Για το λόγο αυτό η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δεχτεί πολλές καταγγελίες από άτομα που θίγονται από αυτή την ολλανδική μεταρρύθμιση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εφιστά την προσοχή του κ. βουλευτή στην ύπαρξη κοινοτικών διατάξεων συντονισμού των εθνικών συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, κυρίως στους κανονισμούς (ΕΟΚ) 1408/71 και 574/72 που στοχεύουν στο συντονισμό των νόμιμων συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης των κρατών μελών (τελευταία έκδοση: κανονισμός(ΕΚ) 118/97)(1).

Δεδομένου ότι οι ενδιαφερόμενοιπάγονται βάσει της ιδιωτικής τους ασφάλισης στη νομοθεσία σχετικά με τις ειδικές δαπάνες ασθένειας, η προστασία που εγγυάται ο προαναφερόμενος κανονισμός (ΕΚ) 1408/71 δεν μπορεί να ισχύσει στην περίπτωση αυτή.

Εξάλλου το κοινοτικό δίκαιο δεν θίγει την αρμοδιότητα των κρατών μελών να διαχειρίζονται τα εθνικά τους συστήματα κοινωνικής ασφάλισης. Έτσι, απουσία εναρμόνισης σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης σε κοινοτικό επίπεδο, η νομοθεσία κάθε κράτους μέλους καθορίζει ελεύθερα τους όρους για την παροχή του δικαιώματος ή τηςποχρέωσηςπαγωγής σε ένα σύστημα κοινωνικής ασφάλισης καθώς και τις προϋποθέσεις βάσει των οποίων χορηγείται το δικαίωμα για κοινωνικές παροχές. Οι αρχές αυτές προκύπτουν από την πάγια νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου της οποίας γίνεται μνεία κυρίως στα σημεία 17 και 18 της απόφασης της 28ης Απριλίου 1998, C-158/96.

Από τα προηγούμενα προκύπτει ότι το κοινοτικό δικαίωμα δεν αντιτίθεται στο να εξαρτήσουν οι Κάτω Χώρες των οποίων το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης βασίζεται σε ένα κριτήριο κατοικίας την πρόσβαση στη νομοθεσία τους σχετικά με τις ειδικές δαπάνες ασθένειας (AWBZ) από την ύπαρξη της προϋπόθεσης κατοικίας στην εθνική επικράτεια.

Σε ό, τι αφορά την αρχή της θεμιτής εμπιστοσύνης, δεν μπορεί να ερμηνευθεί με τρόπο τέτοιο που να εξαιρεί κάθε νομοθετική τροποποίηση που συμβιβάζεται με το κοινοτικό δίκαιο.

(1) ΕΕ L 28 της 30.1.1997.