ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1713/02

υποβολή: Raffaele Costa (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(13 Ιουνίου 2002)

Θέμα: Αύξηση των τιμών μετά την καθιέρωση του ευρώ

Όπως ήταν αναμενόμενο, η έναρξη ισχύος του ευρώ προκάλεσε αύξηση των τιμών σε ολόκληρη σχεδόν την Ευρώπη την οποία αφορά το νέο νόμισμα. Στην Ιταλία και τη Γερμανία έχει σημάνει κατάσταση συναγερμού για ένα φαινόμενο που πλήττει τις ασθενέστερες κατηγορίες.

Τα επίσημα στοιχεία για τον πληθωρισμό δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Το ίδιο ισχύει και για το δείκτη τιμών που παρουσιάζουν οι διάφορες δημόσιες διοικήσεις.

Η Επιτροπή είχε διαβεβαιώσει ότι η αύξηση των τιμών (της τάξης του 0,1 ή 0,2 %) θα γινόταν αισθητή για διάστημα όχι μεγαλύτερο των δύο μηνών. Αντίθετα, η αύξηση συνεχίζεται, μολονότι πολλοί εθνικοί και διεθνείς οργανισμοί δεν το παραδέχονται ή προσπαθούν να το αποκρύψουν.

Πολλοί πολιτικοί παράγοντεςποστηρίζουν ότι δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω (όπως, αντίθετα, θα ήθελαν πολλοί πολίτες). Είναι αλήθεια ότι δεν μπορούμε να κάνουμε πίσω. Ωστόσο, δεν μπορούν όλες αυτές οι αυξήσεις να γίνονται δεκτές χωρίς να αναλαμβάνονται οι κατάλληλες πολιτικές και δημοσιονομικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπισή τους.

Ποιες είναι οι πρωτοβουλίες που έχει μελετήσει και πρόκειται να εφαρμόσει σύντομα η Επιτροπή·

Απάντηση του κ. Solbes Mira Εξ ονόματος της Επιτροπής

(30 Ιουλίου 2002)

Εξακολουθούν να μηνπάρχουν στατιστικές αποδείξεις για το ότι η καθιέρωση του ευρώ δημιούργησε γενικευμένη αύξηση τιμών σε οποιαδήποτε από τις χώρες της ζώνης ευρώ.

Η Eurostat, η Στατιστική Υπηρεσία των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εξέδωσε, τον Μάιο 2002, ανακοίνωση τύπου στην οποία αναλύονται οι τάσεις των τιμών κατά τους τελευταίους μήνες. Τα αποτελέσματα λαμβάνουνπόψη ευρύ φάσμα τομέων της οικονομίας έτσι ώστε να καλύπτεται ολόκληρος ο οικονομικός χώρος(1).

Οι μετρήσεις της Eurostat για τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) λαμβάνουνπόψη ένα πληρέστατο καλάθι αγαθών. Οι ΕνΔΤΚ αποτελούν εναρμονισμένα στοιχεία πληθωρισμού, όπως απαιτείται από τις διατάξεις του άρθρου 121 της συνθήκης του Άμστερνταμ (109 Ι της συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης). pean Union). Έχουν καταρτιστεί για τη σύγκριση σε διεθνές επίπεδο του πληθωρισμού στις τιμές κατανάλωσης. Ο ΕνΔΤΚ καλύπτει τα αγαθά και τιςπηρεσίες που περιλαμβάνονται στην τελική νομισματική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών(2). Οι μεταβολές των τιμών, όπως μετρώνται από τον ΕνΔΚΤ, τον δείκτη τιμών καταναλωτή της Νομισματικής Ένωσης (ΔΤΚΝΕ), τον ευρωπαϊκό δείκτη τιμών καταναλωτή (ΕυρΔΤΚ) και τον δείκτη τιμών καταναλωτή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΔΤΚΕΟΧ), χρησιμοποιούνται ως μετρήσεις του πληθωρισμού στα κράτη μέλη, στη ζώνη ευρώ, στην Ένωση και στον Οικονομικό Ευρωπαϊκό Χώρο(3).

Οι ΕνΔΤΚ παρέχουν την καλύτερη στατιστική βάση για τις διεθνείς συγκρίσεις του πληθωρισμού των τιμών καταναλωτή στο ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι ΕνΔΤΚ καλύπτουν πρακτικά όλους τους τομείς της τελικής νομισματικής καταναλωτικής δαπάνης των νοικοκυριών (ΤΝΚΔΝ).

Ο πληθωρισμός στον χώρο ευρώ έφθασε στα ανώτατα ύψη τον Μάιο 2001 (3 % της ετήσιας αύξησης της ΔΤΚΝΕ) και έκτοτε δεν έχει φθάσει σε συγκρίσιμα επίπεδα. Κατά την περίοδο μετάβασης είναι πιθανόν να παρατηρηθεί αύξηση από το ποσοστό ετήσιας ανάπτυξης του 2 % τον Δεκέμβριο 2001 σε ποσοστό ετήσιας ανάπτυξης της τάξης του 2,7 % τον Ιανουάριο 2002. Οι αυξήσεις αυτές μπορούν να αναχθούν στην αύξηση των τιμών του πετρελαίου και των τιμών νωπών οπωροκηπευτικών. Συγκεκριμένα, ο πληθωρισμός ακολούθησε παρόμοια τάση (από 1,9 % έως 2,5 % ετησίως) στην Ένωση, συμπεριλαμβανομένων και των τριών κρατών μελών που δεν συμμετέχουν στον χώρο του ευρώ. Ειδικότερα, από τον Δεκέμβριο 2001 έως τον Ιανουάριο 2002, ο ετήσιος πληθωρισμός αυξήθηκε από 2,1 % σε 2,5 % στη Δανία και από 1 % σε 1,6 % στο Ηνωμένο Βασίλειο. Κατά την περίοδο αυτή, ο πληθωρισμός μειώθηκε στην Πορτογαλία και τις Κάτω Χώρες, ενώ η Ιταλία γνώρισε μικρή αύξηση του πληθωρισμού, από 2,2 % σε 2,4 %(4).

Έκτοτε, ο πληθωρισμός χαρακτηρίζεται από μειωτική τάση. Τον Μάιο 2002 έφθασε το 2 % στη ζώνη ευρώ και αναμένεται να φθάσει στο 1,7 % κατά τον μήνα Ιούνιο 2002. Οι τιμές αυτές είναι πολύ χαμηλές.

Πάντως, είναι σαφές ότι μερικοί τομείς της οικονομίας χαρακτηρίστηκαν από αυξήσεις στις τιμές. Η μελέτη της Eurostat για τα αποτελέσματα της μετάβασης στο ευρώ αναλύει τα στοιχεία του ΕνΔΤΚ σε τριμηνιαία βάση. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι μερικές από τις αυξήσεις αυτές έχουν σχέση με κατηγορίες πουπόκεινται σε κάποιο βαθμό σε δημόσιες κανονιστικές ρυθμίσεις και φόρους. Αυτές είναι κυρίως οι κατηγορίες οινοπνευματωδών και καπνού που σημείωσαν, τον Ιανουάριο 2002, ετήσιο δείκτη πληθωρισμού 5,9 %. Αν η Επιτροπή αποκλείσει τον τομέα των τροφίμων, είναι δυνατόν να παρατηρηθεί αύξηση των τιμών σε ορισμένες κατηγορίεςπηρεσιών, κυρίως ξενοδοχεία και εστιατόρια, ορισμένεςπηρεσίες που έχουν σχέση με τηνγεία, καιπηρεσίες επιδιορθώσεων. Η συνολική επίπτωση αυτών των αυξήσεων τιμών στον ΕνΔΤΚ είναι πολύ περιορισμένη και εκτιμάται μεταξύ 0 % και 1,6 %.

Είναι δυνατόν, λόγω του ιδιαίτερα ευαίσθητου χαρακτήρα των κατηγοριών όπου σημειώθηκαν όντως αυξήσεις, να είναι εντονότερη η επίπτωση στην κοινή γνώμη. Αυτό ίσως να εξηγεί την γενικευμένη αδικαιολόγητη εντύπωση ότι οι τιμές αυξήθηκαν εξ αιτίας της καθιέρωσης κερμάτων και χαρτονομισμάτων ευρώ.

(1) Η ανακοίνωση τύπου αριθ. 58/2002 της 16ης Μαΐου 2002 ευρίσκεται στην εξής ηλεκτρονική διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/eurostat/Public/datashop/print-product/EN?catalogue=Eurostat&product=2-16052002-EN-AP-EN&type=pdf.

(2) Περαιτέρω σχετικές πληροφορίες δημοσιεύονται στο Compendium of HICP reference documents available on the Eurostat website. http://europa.eu.int/comm/eurostat/.

(3) Ο ΔΤΚΝΕ χρησιμοποιείται, μεταξύ άλλων, από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ως ο κύριος δείκτης για τη διαχείριση της νομισματικής πολιτικής στη ζώνη ευρώ.

(4) Eurostat.