ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1192/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(26 Απριλίου 2002)

Θέμα: Επιπτώσεις εισαγωγής του ευρώ: οι καταναλωτές διαπιστώνουν άνοδο των τιμών και επιθυμούν επαναφορά του παλαιού νομίσματος

1. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι από έρευνα στην οποία προέβη, μεταξύ 26 Μαρτίου και 2 Απριλίου, το Καθολικό Ραδιοτηλεοπτικό Δίκτυο (KRO) και το οικονομικό ινστιτούτο έρευνας Nibud σε 2500 κατοίκους της Ολλανδίας προέκυψε πως, το 80 % από αυτούς — αφότου εισήχθη το ευρώ ως νόμιμο μέσον πληρωμών — έχειψηλότερες δαπάνες κυρίως για τα καθημερινά ψώνια, είδη ρουχισμού και ελεύθερο χρόνο (έξοδοι, ξενοδοχεία-εστιατόρια) ενώ το 17 % κρίνει ότι έχει περίπου τις ίδιες δαπάνες και το 3 % θεωρεί ότι δαπανά λιγότερα, διότι τώραπάρχουν μεγαλύτεροι δισταγμοί για δαπάνες σε είδη πολυτελείας που αυξήθηκαν πάρα πολύ· Τα στοιχεία αυτά διαφέρουν πολύ από τα αναμενόμενα κατά τον Ιανουάριο 2002 όταν από παρόμοια δειγματοληπτική έρευνα μόνον ένα 2 % πίστευε ότι είχε δαπανήσει περισσότερα και το 68 % είχε τις ίδιες δαπάνες.

2. Γνωρίζει επίσης η Επιτροπή ότι το 66 % των ερωτηθέντων από τοKRO/Nibud φρονεί ότι οι τιμές έχουν σημειώσει μεγάλη αύξηση σε σχέση με την περυσινή χρονιά, ότι το 31 % πιστεύει ότι έχουν μικρή αύξηση, το 1 % πιστεύει ότι είναι περίπου οι ίδιες και ένα 1 % πιστεύει επίσης ότι έχουν σαφώς μειωθεί, ενώ τον Ιανουάριο μόνον ένα 26 % έβλεπε μεγάλη αύξηση, το 59 % μικρή αύξηση και για ένα 14 % παρέμεναν οι ίδιες·

3. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι τον Ιανουάριο, ένα 87 % των προσώπων εξακολουθούσε να μετατρέπει τις τιμές στο ισχύον προηγουμένως νόμισμα των ολλανδικών φιορινιών και ότι ο αριθμός αυτός μετά από ένα τρίμηνο έχει μειωθεί μόλις στο 86 %, ότι το 57 % δεν αναμένει εντός του 2002 ναπολογίζει απευθείας σε ευρώ (μεταξύ δε αυτών το 12 % δεν πιστεύει ότι θα κάνει ποτέ κάτι τέτοιο), ότι το 77 % αναφέρει ότι νοσταλγεί τα φιορίνια και ότι μόνον 9 %ποστηρίζουν ότι με την εισαγωγή του ευρώ αισθάνονται περισσότερο ευρωπαίοι·

4. Πώς εξηγείται ότι στην πράξη, η κριτική για το ευρώ είναι τόσο αρνητική, παρά το γεγονός ότι ήδη το 36 % των ερωτηθέντων κατά το πρώτο τετράμηνο του 2002 επισκέφθηκαν ένα άλλο κράτος της ζώνης του ευρώ και έτσι εκμεταλλεύθηκαν το πλεονέκτημα της μη μετατροπής χρημάτων·

Απάντηση του κ. Solbes Mira εξ ονόματος της Επιτροπής

(12 Ιουνίου 2002)

1. Τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής δεν εκπλήσσουν. Η αίσθηση ότι οι τιμές έχουν αυξηθεί πρόσφατα στις Κάτω Χώρες επιβεβαιώνεται από την διαμόρφωση του ολλανδικού εναρμονισμένου δείκτη τιμών του καταναλωτή (HICP) ο οποίος αυξήθηκε κατά 4,6 % μεταξύ του πρώτου τριμήνου του 2001 και της αντίστοιχης περιόδου του 2002. Οι καταναλωτές αντιμετώπισαν σημαντικές αυξήσεις τιμών από την αλλαγή του νομίσματος σε ευρώ, τον Ιανουάριο 2002, για ορισμένα είδη αγαθών καιπηρεσιών. Οι καταναλωτές διαμορφώνουν τη δική τους άποψη περί πληθωρισμού συγκρίνοντας τις τιμές που καταβάλλουν για διάφορα αγαθά με την παρέλευση του χρόνου. Συνήθως εστιάζουν την προσοχή τους βραχυπρόθεσμα στις πλέον συχνές και σημαντικές αγορές τους. Με την αλλαγή του νομίσματος σε ευρώ η εμπειρία είναι ακόμα πρόσφατη, οι δε γνώμες των καταναλωτών σχετικά με τον πληθωρισμό λόγω της αλλαγής του νομίσματος αναμένεται ότι θα εξαρτώνται κατά πολύ από την εμπειρία τους σχετικά με τις τιμές μικρών αγαθών καιπηρεσιών που αγοράζουν επανειλημμένα. Επιπλέον, θα πρέπει να τονιστεί ότι η επιτάχυνση αυτή του πληθωρισμού άρχισε το 2001 και συνεχίστηκε κατά τη διάρκεια του έτους, πολύ πριν από την εισαγωγή των χαρτονομισμάτων και κερμάτων σε ευρώ. Σύμφωνα με τον ολλανδικό εθνικό δείκτη τιμών του καταναλωτή, πουπολογίζεται από το Centraal Bureau voor de Statistiek (Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία), ο πληθωρισμός των τιμών καταναλωτή το 2001 ήταν μεγαλύτερος απ' ό,τι το 1982, οι κύριοι όμως παράγοντες της αύξησης των τιμών ήταν η έμμεση αύξηση της φορολογίας, ιδιαίτερα του ΦΠΑ, που άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2001 και ενδεχομένως από μια άλλη άποψη η επιτάχυνση της αύξησης των ημερομισθίων.

2. Ωστόσο, θα πρέπει επίσης να αναγνωρίσουμε ότι η αύξηση των τιμών του καταναλωτή μεταξύ του πρώτου τριμήνου του 2001 και του πρώτου τριμήνου του 2002 ήταν ταχύτερη από την αναμενόμενη, κατά πολλούς παρατηρητές, συμπεριλαμβανομένων και τωνπηρεσιών της Επιτροπής, καθώς και ενδεχομένως των ολλανδικών αρχών. Η αύξηση αυτή του πληθωρισμού κατά το πρώτο τρίμηνο του 2002 οφείλεται κατά το μεγαλύτερο μέρος σε περιστασιακούς παράγοντες, όπως ειδικότερα η κακοκαιρία στη Νότια Ευρώπη και η αύξηση των τιμών της ενέργειας, η οποία σύμφωνα με το ολλανδικό HICP οδήγησε τον Ιανουάριο 2002 σε μηνιαία αύξηση 15,1 % στις τιμές των φρέσκων κηπευτικών και 5,3 % στις τιμές των οπωρικών. Οι παράγοντες αυτοί, καθώς και μερικές σημαντικές φορολογικές αυξήσεις (κυρίως στον καπνό) μπορούν να ερμηνεύσουν το μεγαλύτερο μέρος της αλλαγής τιμών κατά 0,8 % όπως μετρήθηκε στη ζώνη ευρώ από το HICP κατά την χρονική περίοδο από το πρώτο τρίμηνο του 2002 μέχρι το τέταρτο τρίμηνο του 2001. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να αποκλεισθεί το γεγονός ότι η στρογγυλοποίηση προς τα πάνω ορισμένων τιμών σε ευρώ επίσης έπαιξε κάποιο ρόλο. Η επίδραση της αλλαγής του νομίσματος σε ευρώ αναμένετο να μειωθεί μεταξύ 0,0 % και 0,16 % ανά μήνα αλλαγές στη ζώνη του ευρώ μεταξύ Δεκεμβρίου 2001 και Ιανουαρίου 2002 και τούτο επιβεβαιώθηκε για το πρώτο τρίμηνο του 2002 σε σύγκριση με το τέταρτο τρίμηνο του 2001, όπως δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Στατιστικήπηρεσία, στις 16 Μαΐου 2002.

3. Η Επιτροπή δεν είναι της γνώμης ότιπάρχει σχέση αιτίου-αιτιατού μεταξύ του ποσοστού πληθωρισμού στις τιμές καταναλωτή στα κράτη μέλη και των αντίστοιχων ποσοστών πληθυσμού που ήδηπολογίζει σε ευρώ ή εξακολουθεί ναπολογίζει βάσει των προηγουμένων νομισμάτων. Τα ποσοστά αυτά φαίνεται ότι έχουν μεγαλύτερη σχέση με τον πολύπλοκο χαρακτήρα της μετατροπής ο οποίος σχετίζεται με την εγγύτητα του μετατρεπόμενου ποσού προς ένα στρογγυλοποιημένο ποσό.

4. Η Επιτροπή δεν ανέμενε ποτέ ότι η διαδικασία αναπροσαρμογής στο ευρώ θα ήταν άμεση. Είναι λυπηρό ότι η εισαγωγή των κερμάτων και χαρτονομισμάτων σε ευρώ συνέπεσε στις Κάτω Χώρες με μεγάλη επιτάχυνση του πληθωρισμού, ο οποίος ουδόλως οφείλεται στο ευρώ. Ωστόσο, η Επιτροπή εξακολουθεί να πιστεύει ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες θα διαπιστώσουν, με την παρέλευση του χρόνου, τα πλεονεκτήματα του ενιαίου νομίσματος σε μεγάλο τμήμα της Ένωσης. Π.χ. μεγάλο ποσοστό των πολιτών, όταν θα ταξιδεύει σε άλλο κράτος μέλος θα διαπιστώνει το πλεονέκτημα του να μην αλλάζεις το εθνικό νόμισμα σε άλλο εθνικό νόμισμα καταβάλλοντας την αντίστοιχη προμήθεια.