ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1401/02

υποβολή: Daniela Raschhofer (NI) προς την Επιτροπή

(15 Μαΐου 2002)

Θέμα: Η κατάσταση των διανοητικά καθυστερημένων ενηλίκων στιςποψήφιες χώρες

Σύμφωνα με στοιχεία της οργάνωσης European Association of Societies of Persons with Intellectual Disability and their Families, εν συντομία Inclusion Europe, η κατάσταση των διανοητικά καθυστερημένων ενηλίκων στα μέλλοντα κράτη μέλη εγείρει ανησυχίες. Ενώ έχει βελτιωθεί κάπως η θέση των διανοητικά καθυστερημένων παιδιών μετά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος, δεν μπορεί δυστυχώς να ειπωθεί το ίδιο για τους ενηλίκους. Αντιθέτως η ζωή τους χαρακτηρίζεται από απομόνωση και ελλιπή φροντίδα.

Ακόμη και το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν ασχολείται με αυτή τηνπόθεση στις εκθέσεις προόδου της είναι ανησυχητικό. Μόνο στην έκθεση προόδου της Ρουμανίας γίνεται σύντομη μνεία στη θέση των παιδιών με ειδικές ανάγκες.

Υποβάλλονται στην Επιτροπή τα ακόλουθα ερωτήματα:

1. Είναι εν γνώσει της Επιτροπής ο προβληματισμός γύρω από τους διανοητικά καθυστερημένους στα μέλλοντα κράτη μέλη·

2. Αν ναι, γιατί δεν έχει ασχοληθεί με αυτό στις εκθέσεις προόδου της·

3. Προτίθεται η Επιτροπή να συμβάλει στη συνειδητοποίηση του προβλήματος όχι μόνο στο κοινό αλλά και στις κυβερνήσεις τωνποψήφιων χωρών·

4. Διαβλέπει η Επιτροπή την ανάγκη βελτίωσης της κατάστασης των διανοητικά καθυστερημένων ενηλίκων στιςποψήφιες χώρες·

5. Αν ναι, τι μορφή θα είχε μια τέτοια βελτίωση κατά την άποψη της Επιτροπής·

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Ιουλίου 2002)

1. Σύμφωνα με τις προϋποθέσεις για την ένταξη κράτους στην ΕΕ, ταποψήφια κράτη οφείλουν να πληρούν τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και να μεταφέρουν πλήρως και να εφαρμόζουν το κοινοτικό κεκτημένο. Δεδομένου ότι τα δικαιώματα των ατόμων με διανοητική καθυστέρηση αποτελούν στοιχείο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η Επιτροπή δεσμεύεται να δώσει απόλυτη προσοχή στα δικαιώματα αυτά στα πλαίσια της διαδικασίας διεύρυνσης. Επιπλέον, η μη διάκριση και η βελτίωση των συνθηκών για τα άτομα με ανικανότητες συμφωνούν με τις αρχές που αποδέχεται ο χάρτης των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ένωσης (άρθρο 21 και άρθρο 26).

2. Οι εκθέσεις προόδου του 2001 για την Βουλγαρία, την Τσεχική Δημοκρατία, την Εσθονία, την Ουγγαρία, την Λετονία, την Λιθουανία, τη Σλοβακία και τη Σλοβενία αναφέρονται στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν εν γένει τα άτομα με ειδικές ανάγκες και, στις περισσότερες περιπτώσεις,πογραμμίζουν ότι πρέπει ακόμη να επιτελεστεί ουσιαστική πρόοδος.

3. Στόχος της Επιτροπής είναι να προωθήσει περαιτέρω την ευαισθητοποίηση του ευρύτερου κοινού στα προβλήματα αυτά καθώς και των κυβερνήσεων τωνποψηφίων χωρών. Ως προς αυτό, η Επιτροπή ελπίζει το ευρωπαϊκό έτος για τα άτομα με ανικανότητες που ορίστηκε για το 2003, να γιορταστεί ανά την Ευρώπη. Κατά συνέπεια, ενθαρρύνονται ιδιαίτερα οιποψήφιες χώρες να παρακολουθήσουν τη διαδικασία του ευρωπαϊκού έτους και να προετοιμάσουν εθνικές δράσεις.

Επίσης, έγιναν οι αναγκαίες ρυθμίσεις για να είναι δυνατή η συμμετοχή τωνποψηφίων χωρών στο κοινοτικό πρόγραμμα για την καταπολέμηση της διάκρισης, που, μεταξύ άλλων, προωθεί μέτρα για την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω ανικανοτήτων.

Στο πλαίσιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί και ναποστηρίζει τις ενταξιακές προετοιμασίες σε ότι αφορά τη μη διάκριση στον χώρο αυτό. Ειδικότερα, η Επιτροπή θα αναλάβει τη διεκπεραίωση μελέτης στα πλαίσια της οποίας θα εξετάζονται οι εθνικές νομικές διατάξεις τωνποψηφίων χωρών, οι οποίες συνεπάγονται διάκριση λόγω ανικανοτήτων.

4. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η βελτίωση των συνθηκών για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, μεταξύ άλλων, τους διανοητικά καθυστερημένους ενήλικες, εξακολουθεί να αποτελεί ένα σημαντικό θέμα για τα μελλοντικά κράτη μέλη, ωστόσο τονίζει ότι είναι απαραίτητες κάποιες βελτιώσεις και στα σημερινά κράτη μέλη.

5. Για τη βελτίωση αυτή, απαιτείται η ανάπτυξη συντονισμένων και ολοκληρωμένων πολιτικών και στρατηγικών στιςποψήφιες χώρες. Ειδικότερα, πρόκειται για τη βελτίωση τηςποδομής κοινωνικής πρόνοιας, την ενσωμάτωση του στοιχείου της ανικανότητας στις πολιτικές σε όλα τα επίπεδα χάραξης πολιτικής, τη θέσπιση συνεκτικής νομοθεσίας κατά των διακρίσεων, την ευαισθητοποίηση του κοινού και την κινητοποίηση κοινοτικής στήριξης.