ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3453/97 υποβολή: Fernando Fernαndez Martνn (PPE) προς την Επιτροπή (31 Οκτωβρίου 1997)

Θέμα: Χρησιμοποίηση εντομοκτόνων στην καλλιέργεια της μπανάνας

Είναι αποδεδειγμένο γεγονός, σύμφωνα με διάφορες πηγές πληροφοριών, ότι σε ορισμένες χώρες της Λατινικής Αμερικής χρησιμοποιούνται πολλά χημικά συνθετικά προϊόντα για την καλλιέργεια της μπανάνας, τόσο λιπάσματα όσο και εντομοκτόνα.

Ορισμένες από τις ουσίες αυτές, σύμφωνα με αξιόπιστες πηγές, είναι επικίνδυνες για την υγεία τόσο όσων συμμετέχουν στη διαδικασία καλλιέργειας της μπανάνας, δηλαδή των εργαζομένων του γεωργικού αυτού τομέα, όσο και για την υγεία των καταναλωτών. Αποδείχθηκε ότι κάποιες από τις ουσίες αυτές, όπως το nemagon, προκαλεί ασθένειες και άλλες παρενέργειες.

Υπολογίζεται ότι οι εργαζόμενοι του γεωργικού αυτού τομέα που πάσχουν από στειρότητα λόγω της χρήσης του συγκεκριμένου προϊόντος ξεπερνούν τις έξι χιλιάδες. Ορισμένοι απο αυτούς έχουν λάβει αποζημιώσεις από τις επιχειρήσεις μπανάνας στις οποίες εργάζονται και άλλοι έχουν προσφύγει όχι μόνο στα δικαστήρια ορισμένων παραγωγών χωρών αλλά και σε εκείνα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Διαθέτει η Επιτροπή στοιχεία για το ακανθώδες αυτό θέμα που προσβάλλει την υγεία των ατόμων; Τι μέτρα έλαβε ή πιστεύει ότι πρέπει να ληφθούν για να εξασφαλισθεί ότι οι εισαγόμενες από ορισμένες χώρες της Λατινικής Αμερικής μπανάνες που καταναλώνονται στην Ευρώπη, δεν εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία των καταναλωτών;

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής (19 Δεκεμβρίου 1997)

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαβιβάσθηκαν πρόσφατα στην Επιτροπή, η aldicarb αποτελεί την πλέον επικίνδυνη δραστική ουσία που χρησιμοποιείται για τον έλεγχο των νηματωδών στις μπανάνες στά κράτη της Λατ. Αμερικής αλλά και σε όλες τις χώρες παραγωγούς.

Στο πλαίσιο του προγράμματος εργασιών που προβλέπεται στην οδηγία 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Ιουλίου 1991 σχετικά με τη διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων ((ΕΕ L 230 της 19.08.1991 )), καθορίζεται κοινοτική διαδικασία αξιολόγησης των δραστικών ουσιών που χρησιμοποιούνται ως φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 σημεία α) και β) της ανωτέρω οδηγίας, μία δραστική ουσία καταχωρείται στον κοινοτικό κατάλογο των εγκεκριμένων δραστικών ουσιών, εφόσον έχει αποδειχθεί ότι η χρήση της συγκεκριμένης δραστικής ουσίας δεν έχει βλαβερή επίδραση στην υγεία των ανθρώπων ή των ζώων ή μη αποδεκτή επίδραση στο περιβάλλον. Όσον αφορά τη χρήση δραστικών ουσιών σε τρίτες χώρες, η Επιτροπή είναι, επίσης, επιφορτισμένη με την ευθύνη εκτίμησης του κινδύνου για τους καταναλωτές εντός της Κοινότητας εισαγόμενων προϊόντων που έχουν υποστεί επεξεργασία με δραστικές ουσίες. Ωστόσο, σε τρίτες χώρες την ευθύνη καθορισμού των επιπτώσεων της χρήσης δραστικών ουσιών για τον άνθρωπο και το περιβάλλον φέρουν αποκλειστικά οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών εξαγωγής.

Σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου, ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3600/92 της Επιτροπής της 11ης Δεκεμβρίου 1992 σχετικά με τον καθορισμό των λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του πρώτου σταδίου του προγράμματος εργασίας που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου της σχετικής με τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά ((ΕΕ L 366 της 15.12.1992 )) περιλαμβάνει τον πρώτο κατάλογο δραστικών ουσιών που θα υποβληθούν σε έλεγχο από την Κοινότητα. Η aldicarb είναι μία από τις δραστικές ουσίες που περιλαμβανόταν στον πρώτο εκείνο κατάλογο. Η συγκεκριμένη δραστική ουσία αποτελεί, σήμερα, αντικείμενο εξελιγμένου τεχνικού και επιστημονικού ελέγχου, ο οποίος αναμένεται να ολοκληρωθεί τους προσεχείς μήνες, οπότε και θα κατατεθεί πρόταση από την Επιτροπή για τη δραστική ουσία aldicarb, συνοδευόμενη από μέτρα απαραίτητα για την προστασία του καταναλωτή.

Σε κάθε περίπτωση, η Επιτροπή δεσμεύεται να καθορίσει, ως την 1η Ιουλίου του 2000, ένα κοινοτικό ανώτατο όριο για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων (ΑΟΚ) όσον αφορά τη δραστική ουσία aldicarb στις μπανάνες, σύμφωνα με την οδηγία 95/38/ΕΚ του Συμβουλίου της 17ης Ιουλίου 1995 για την τροποποίηση των παραρτημάτων Ι και ΙΙ της οδηγίας 90/642/ΕΟΚ που αφορά τον καθορισμό των ανώτατων περιεκτικοτήτων για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων επάνω ή μέσα σε ορισμένα προϊόντα φυτικής προέλευσης, συμπεριλαμβανομένων των οπωροκηπευτικών και για τον καθορισμό ενός καταλόγου ανώτατων περιεκτικοτήτων ((ΕΕ L 197 της 22.08.1995 )) όσον αφορά τον καθορισμό ΑΟΚ για τα φρούτα και τα λαχανικά. Ωστόσο, η Επιτροπή θα προβεί σε ενέργειες πριν τη λήξη της προθεσμίας, αν αυτό κριθεί απαραίτητο σύμφωνα με τα συμπεράσματα της αξιολόγησης που θα πραγματοποιηθεί βάσει της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ.

Οι τρίτες χώρες θα ενημερωθούν σχετικά με τις αποφάσεις που θα θεσπίζουν απαγόρευση είτε αυστηρό περιορισμό των φυτοφαρμάκων εντός της Κοινότητας. Αυτό προβλέπεται στο καθεστώς που θεσπίζει ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2455/92 του Συμβουλίου για τις εξαγωγές και εισαγωγές ορισμένων επικίνδυνων χημικών ουσιών ((ΕΕ L 251 της 29.08.1992 )).

Ενδεχόμενη μεταβολή των εγκεκριμένων περιεκτικοτήτων καταλοίπων για τις μπανάνες εντός της Κοινότητας θα κοινοποιηθεί στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ), στο πλαίσιο των σχετικών δεσμεύσεων της Συμφωνίας για την εφαρμογή μέτρων υγειονομικής και φυτοϋγειονομικής προστασίας, σε περίπτωση που προκαλέσει μεταβολή των υγειονομικών συνθηκών εισαγωγής των μπανανών.