ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0606/97 υποβολή: Josι Salafranca Sαnchez-Neyra (PPE) προς την Επιτροπή (27 Φεβρουαρίου 1997)

Θέμα: Προσφυγές ενώπιον του Πρωτοδικείου των ΕΚ

Θα μπορούσε η Επιτροπή να εξηγήσει για ποιο λόγο οσάκις ένας πολίτης υποβάλει προσφυγή στο Πρωτοδικείο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ζητώντας την ακύρωση ενός κανονισμού του Συμβουλίου ή της Επιτροπής (πλην των αναφερομένων σε θέματα αντιντάμπιγκ και κρατικών ενισχύσεων) τα κοινοτικά όργανα προβάλλουν αυτομάτως και συστηματικώς, χωρίς καμιά εξαίρεση, αντιρρήσεις χαρακτηρίζοντας τις εν λόγω προσφυγές ως νομικώς απαράδεκτες;

Θα μπορούσε η Επιτροπή να αναφέρει τον αριθμό των προσφυγών και σε ποιο ποσοστό δεν έχει ζητηθεί η απόρριψή τους ως απαράδεκτων;

Δε νομίζει η Επιτροπή ότι η συνεχής αυτή πρακτική εκ μέρους των κοινοτικών οργάνων ενδέχεται να μας οδηγήσει στην παράλογη κατάσταση όπου η Κοινότητα, ενώ διευρύνει ολοένα τις νομοθετικές της εξουσίες με πράξεις άμεσης εφαρμογής, ταυτόχρονα δυσχεραίνει και καθιστά αδύνατη την πρόσβαση του πολίτη στη δικαιοσύνη για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ενώπιον των μοναδικών φορέων που είναι αρμόδιοι για να αποφαίνονται για τη νομιμότητα των κοινοτικών πράξεων από τις οποίες ενδεχομένως θίγεται;

Θεωρεί η Επιτροπή ότι η τακτική αυτή είναι συμβατή με το δικαίωμα του κάθε ατόμου να έχει πρόσβαση σε ένα αμερόληπτο και ανεξάρτητο δικαστή για την προάσπιση των δικαιωμάτων του, όπως προβλέπεται από το συνταγματικό δίκαιο όλων των κρατών μελών και, ιδιαίτερα, από το άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης περί των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου;

Απάντηση του κ. Santer εξ ονόματος της Επιτροπής (28 Απριλίου 1997)

Το Δικαστήριο δύναται να ελέγξει τη νομιμότητα των πράξεων που έχουν εγκριθεί από το Συμβούλιο ή την Επιτροπή, υπό τις προϋποθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 173 της Συνθήκης ΕΚ. Η τέταρτη παράγραφος του εν λόγω άρθρου περιορίζει το δικαίωμα των φυσικών προσώπων να υποβάλουν τέτοιες προσφυγές στις «προσφυγές κατά των αποφάσεων που απευθύνονται στο πρόσωπο αυτό, καθώς και κατά αποφάσεων, που αν και εκδίδονται ως κανονισμοί ή αποφάσεις που απευθύνονται σε άλλο πρόσωπο, το αφορούν άμεσα και ατομικά». Συνεπώς οι προσφυγές, δυνάμει του άρθρου 173 από φυσικό πρόσωπο κατά κανονισμών, είναι σύμφωνα με τις διατάξεις της συνθήκης μη αποδεκτές, ανεξάρτητα από το εάν το όργανο κατά του οποίου ασκείται η προσφυγή ασκήσει αρχική αντίρρηση για τη δυνατότητα αποδοχής της περίπτωσης, εξαιρουμένης της περίπτωσης στην οποία ο κανονισμός αφορά άμεσα το προσφεύγον άτομο. Πρέπει να σημειωθεί, ειδικότερα, ότι σύμφωνα με το δεδικασμένο του Δικαστηρίου, τα άτομα ή πολίτες μπορούν να ισχυρισθούν ότι πλήττονται προσωπικά μόνο εάν το μέτρο επηρεάζει τη νομική τους θέση λόγω αποδεδειγμένης κατάστασης που τα διαφοροποιεί από όλα τα άλλα άτομα στα οποία το μέτρο απευθύνεται ((Βλέπε Πρωτοδικείο, περίπτωση Τ-489/93, Unifruit Hellas (1994) ΕCR ΙΙ-1201, παράγραφος 21. )).

Η Επιτροπή δεν διαθέτει στατιστικά στοιχεία για τις προσφυγές που ασκήθηκαν από πολίτες για ακύρωση κανονισμών του Συμβουλίου ή της Επιτροπής. Ωστόσο, από έρευνα του δεδικασμένου του Πρωτοδικείου προκύπτει ότι στην περίοδο 1 Ιανουαρίου 1994 - 30 Ιουνίου 1996, (εξαιρουμένων των περιπτώσεων που αφορούν τα μέτρα αντιντάμπιγκ) μόνο 5 αποφάσεις ή εντολές αφορούν προσφυγές νομικών ή φυσικών προσώπων για ακύρωση κανονισμών του Συμβουλίου ή της Επιτροπής ((Βλέπε περιπτώσεις Τ-489/93, Τ-116/94, Τ-472/93, Τ-107/94, Τ-183/94, (1994) ECR II σελ. 1201, (1995) ECR II σελ. 1, 421, 1717 και 1941. )).

Όσον αφορά τα τελευταία ερωτήματα, η Επιτροπή επισημαίνει ότι σύμφωνα με το Δικαστήριο η Κοινότητα βασίζεται στους κανόνες δικαίου, καθόσον ούτε τα κράτη μέλη της ούτε τα οργανά της μπορούν να αποφύγουν να επανεξετάσουν εάν τα μέτρα που έχουν εγκρίνει συμφωνούν με το βασικό θεσμικό χάρτη, τη Συνθήκη. Ειδικότερα, τα άρθρα 173 και 184, αφενός και το άρθρο 177, αφετέρου, θεσπίζουν ένα πλήρες σύστημα νομικών μέσων και διαδικασιών που επιτρέπουν στο Δικαστήριο να αναθεωρήσει τη νομιμότητα των μέτρων που έχουν εγκριθεί από τα όργανα. Συνεπώς τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα προστατεύονται από την εφαρμογή είς βάρος τους γενικών μέτρων για τα οποία δεν μπορούν να καταθέσουν άμεσα ενώπιων του Δικαστηρίου λόγω ειδικών συνθηκών αποδοχής που αναφέρονται στην (τέταρτη) παράγραφο του άρθρου 173 της Συνθήκης. Στην περίπτωση που τα κοινοτικά όργανα είναι υπεύθυνα για τη διοικητική εφαρμογή τέτοιων μέτρων, τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα μπορούν να προσφύγουν άμεσα ενώπιον του Δικαστηρίου κατά της εφαρμογής μέτρων που τα αφορούν άμεσα και ατομικά και, μέσω της προσφυγής αυτής, να στηρίξουν τη μη νομιμότητα του γενικού μέτρου στα οποία βασίζονται. Στην περίπτωση που η εφαρμογή εμπίπτει στις εθνικές αρχές, τα πρόσωπα αυτά μπορούν να υποστηρίξουν την ακυρότητα του γενικού μέτρου ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων και να ζητήσουν από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αρχική ρύθμιση ((Δικαστήριο, υπόθεση 294/83 οικολογικό κόμμα, «Les Verts» κατά Κοινοβουλίου (1986) ECR 1339, παράγραφος 23, πρόσθετη έμφαση. )).

Όσον αφορά το άρθρο 6 της ευρωπαϊκής σύμβασης για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, το άρθρο αυτό έχει σύμφωνα με το Δικαστήριο αναγνωρισθεί από το κοινοτικό δικαστικό σύστημα ως κοινοτική νομοθετική πράξη. Ωστόσο, το άρθρο 6 δεν μπορεί να εμποδίσει τη θέσπιση ορισμένων κριτηρίων που αφορούν τη δυνατότητα αποδοχής από το όργανο των δικαστικών προσφυγών ((Πρωτοδικείο, υπόθεση Τ-107/94, Kik κατά Συμβουλίου και Επιτροπής (1995) ECR II 1717, παράγραφος 39. )).