ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1600/00

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(19 Μαΐου 2000)

Θέμα: Δημοσιότητα της λήψης των αποφάσεων όσον αφορά τον καθορισμό των επιτοκίων στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, κατά το βρετανικό πρότυπο

1. Είναι ενήμερη η Επιτροπή για τη σχετικά ισχυρή θέση που κατέχει η βρετανική λίρα σήμερα σε σχέση με το ευρώ η αξία του οποίου έχει μειωθεί αισθητά (το πρώτο ευρώ είχε αξία 71 πέννες, ενώ το σημερινό 59);

2. Στη μάχη που άρχισε πρόσφατα για την ανάδειξη του σημαντικότερου διεθνούς εμπορικού νομίσματος μεταξύ του ευρώ, της βρετανικής λίρας και του αμερικανικού δολαρίου, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο το ενδιαφέρον του κοινού για τροποποιήσεις όσον αφορά τα επιτόκια και τον τρόπο με τον οποίο οι τροποποιήσεις αυτές δημιουργούνται. Στην αμερικανική FED η απόφαση αυτή λαμβάνεται από ένα άτομο. Στην Ευρωπαϊκή

Κεντρική Τράπεζα την απόφαση λαμβάνει σώμα,πό άκρα μυστικότητα, βάσει συμφωνίας" δεν απαιτείται ομοφωνία. Αντιθέτως, τα μέλη της Επιτροπής Νομισματικής Πολιτικής (MPC-Monetary Policy Committee) της Τράπεζας της Αγγλίας (Bank of England) αποφασίζουν με πλειοψηφία για τροποποιήσεις των επιτοκίων, και οι τάσεις που επικράτησαν κατά τις ψηφοφορίες κοινοποιούνται. Σύμφωνα με ορισμένους οικονομολόγους η διαφάνεια αυτή συμβάλλει στη σημερινή ισχυρή θέση της βρετανικής λίρας.

Συμμερίζεται άραγε η Επιτροπή την άποψη του καθηγητή κ. Willem Buiter, από τριετίας μέλους της MPC, που θα εργασθεί στο μέλλον για την Τράπεζα της Ανατολικής Ευρώπης και ο οποίος, σε συνέντευξη προς την ολλανδική εφημερίδα De Volkskrant της 29ης Απριλίου 2000, χαρακτήρισε το σημερινό βρετανικό σύστημα ως ανώτερο από εκείνο της Ευρώπης ή της Αμερικής

3. Για ποιό λόγο έως σήμερα η διαδικασία λήψης των αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι λιγότερο δημόσια απ' ό,τι εκείνη που εφαρμόζεται στη Τράπεζα της Αγγλίας;

4. Ποιά μέτρα χρειάζεται να ληφθούν προκειμένου η διαφάνεια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας όσον αφορά τον καθορισμό των επιτοκίων να καταστεί εξίσου ευρεία με αυτή πουφίσταται ήδη τώρα στην Τράπεζα της Αγγλίας;

5. Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να ενθαρρύνει την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ναιοθετήσει τον τρόπο καθορισμού των επιτοκίων της Τράπεζας της Αγγλίας;

Απάντηση του κ. Solbes Mira Εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Ιουλίου 2000)

1. Τα κράτη μέλη οφείλουν βάση της Συνθήκης ΕΚ να αντιμετωπίζουν την συναλλαγματική τους πολιτική ως ζήτημα κοινού ενδιαφέροντος. Ενώ η Επιτροπή δεν είναι άμεσαπεύθυνη για τις νομισματικές και συναλλαγματικές πολιτικές των κρατών μελών, η Επιτροπή παρέχει τις αναλύσεις όσον αφορά την τακτική εποπτεία συναλλαγματικής ισοτιμίας οι οποίες πραγματοποιούνται από την Οικονομική και Δημοσιονομική Επιτροπή, το Συμβούλιο οικονομικών και δημοσιονομικών θεμάτων και από την άτυπη ομάδα ευρώ 11.

Η Επιτροπή έλαβε γνώση των εξελίξεων της συναλλαγματικής ισοτιμίας της στερλίνας σε σχέση με το ευρώ. Βραχυπρόθεσμες εξελίξεις στην συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ έναντι άλλων νομισμάτων μπορούν να λάβουν χώρα για διάφορους λόγους χωρίς να θέτουνπό αμφισβήτηση την μακροπρόθεσμη σταθερότητα του ευρώ, είτε από άποψη εσωτερικής σταθερότητας (πχ. η σταθερή αγοραστική δύναμη του ευρώ όπως προβλέπεται από τη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών), είτε από άποψη μιας ισχυρής εξωτερικής αξίας του ευρώ η οποία αντικατοπτρίζει τα ευνοϊκά βασικά οικονομικά μεγέθη της οικονομίας της ζώνης ευρώ.

Η εμπειρία με τα καθεστώτα κυμαινόμενων συναλλαγματικών ισοτιμιών δείχνει ότι οι διακυμάνσεις της συναλλαγματικής ισοτιμίας μπορεί να είναι σχετικά μεγάλες και έντονες με τάση ναπερβαίνουν τα μακροπρόθεσμα επίπεδα ισορροπίας τους. Οι διακυμάνσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες της στερλίνας σε σχέση με το ευρώ μπορούν κυρίως να ερμηνευθούν από τις διαφορές στις κυκλικές θέσεις και από άλλους οικονομικούς παράγοντες που συνεπάγονται διαφορές στα επιτόκια και στις αναμενόμενες επιστροφές. Οι αναλύσεις δείχνουν ότι η πραγματική (πχ. η σταθμισμένη με βάση τη συμμετοχή στο εμπόριο) συναλλαγματική ισοτιμία της στερλίνας είναι σημαντικάψηλότερη σε σχέση με τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο της. Οι αποκλίσεις αυτές αναμένονται ότι θα αμβλυνθούν παρόλο που είναι δύσκολο να προβλεφθεί πότε αυτό θα συμβεί.

2. Η διεθνής πείραποδεικνύει ότι ορισμένα θεσμικά σχήματα και οι μεταβαλλόμενες νομισματικές πολιτικές στρατηγικές μπορούν να συμβιβαστούν με μία επιτυχή νομισματική πολιτική. Πολλοί από τους παρατηρητέςποστηρίζουν ότι οι νομισματικές πολιτικές π.χ της Ομοσπονδιακής Τράπεζας Αποθεμάτων των ΗΠΑ, της Τράπεζας της Αγγλίας και της πρώην Bundesbank, πέτυχαν τους στόχους τους οποίους είχαν θέσει. Δεν μπορούμε να πούμε κανένα τεκμήριο ότι ένα σύστημα είναι παγκοσμίως ανώτερο από ταπόλοιπα και ότι μπορεί να εφαρμοσθεί σε άλλες συνθήκες από εκείνες για τις οποίες είχε σχεδιαστεί. Το θεσμικό πλαίσιο για την Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ) βασίζεται αποκλειστικά στη Συνθήκη και είναι σχεδιασμένο με βάση τις ανάγκες μίας ένωσης ανεξάρτητων κρατών μελών τα οποία συμφώνησαν να έχουν το ίδιο νόμισμα. Κατά συνέπεια, δεν κρίνεται κατάλληλη η σύγκριση μεταξύ του συστήματος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και εκείνου της Βρετανίας.

Επιπλέον, οι επικρίσεις τις οποίες δέχθηκε η ΕΚΤ δεν είναι αιτιολογημένες. Η ΕΚΤ η οποία είναι ένα νέο ίδρυμα, και αρμόδιο για τη νομισματική πολιτική μιας νέας οικονομικής οντότητας, έδειξε ότι είχε την ικανότητα να ενεργεί ευέλικτα και ορθά στις οικονομικές εξελίξεις. Η ΕΚΤ χρησιμοποίησε μια ποικιλία μέσων επικοινωνίας, π.χ την τριμηνιαία ακροαματική διαδικασία του προέδρου της ενώπιον του Κοινοβουλίου, τις μηνιαίες συνεντεύξεις τύπου οι οποίες ακολουθούντις τις συναντήσεεις του κυβερνητικού συμβουλίου, τα μηνιαία ενημερωτικά δελτία της και τις ετήσιες εκθέσεις της, με σκοπό να εξηγήσει τους λόγους των αποφάσεων της σχετικά με τη νομισματική της πολιτική και με τη νομισματική πολιτικής που τις καθορίζει.

3. Είναι συζητήσιμο το εάν η ΕΚΤπέστη αυστηρότερο έλεγχο από ότι η Τράπεζα της Αγγλίας. Η ΕΚΤ δημοσιοποίησε την δραστηριότητά της ανοιχτή μέσω ενός ευρέως φάσματος μέσων επικοινωνίας, όπου περιλαμβάνονται γραπτά έγγραφα, όπως τα μηνιαία ενημερωτικά δελτία της ΕΚΤ, και η ετήσια έκθεση, τα ανακοινωθέντα τύπου, τα έγγραφα σε θέματα έρευνας, οι μηνιαίες συνεντεύξεις τύπου του προέδρου και του αντιπροέδρου της μετά από τις συναντήσεις του διοικητικού συμβουλίου, οι τριμηνιαίες ακροαματικές διαδικασίες του προέδρου της ΕΚΤ ενώπιον του Κοινοβουλίου, τις πολυάριθμες δημόσιες εμφανίσεις των μελών της εκτελεστικής επιτροπής της.

4.-5. Η Επιτροπή είναι της άποψης ότι η άσκηση της νομισματικής πολιτικής από μέρους της ΕΚΤ ήταν κατάλληλη και καλώς συντονισμένη σε σχέση με τις μεταβαλλόμενες οικονομικές συγκυρίες.

Επιπροσθέτως με βάση τους προαναφερθέντες λόγους, δεν δικαολογείται ηπόθεση ότι οι κανόνες και οι διαδικασίες που ακολουθεί η Τράπεζα της Αγγλίας θα έπρεπε να μεταφερθούν πλήρως στο Eurosystem. To κάθε θέμα πρέπει να αξιλογείται ανάλογα με την αξία του στο συγκεκριμένο πλαίσιο της ΟΝΕ.

Πρέπει να αναφερθεί ότι, ενώ η Επιτροπή λαμβάνει μέρος στη δημόσια συζήτηση όσον αφορά την οικονομική πολιτική και κατά συνέπεια την νομισματική πολιτική, η λήψη των αποφάσεων για την νομισματική πολιτική της και για την εξεύρεση της καταλληλότερης στρατηγικής για την επικοινωνία ως προς το Eurosystem (συμπεριλαμβανομένης της ενδεχόμενης δημοσίευσης των πρακτικών και της ψηφοφορίας)πάγεται, με βάση τη συνθήκη, στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΚΤ.