ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1270/96 υποβολή: Heidi Hautala (V) προς την Επιτροπή (15 Μαΐου 1996)

Θέμα: Πρόληψη της δημιουργίας απορριμάτων και στόχοι, όσον αφορά την ανακύκλωση, της οδηγίας σχετικά με την συσκευασία των προϊόντων

Ο βασικός στόχος της οδηγίας σχετικά με την συσκευασία των προϊόντων είναι να προλάβει τη δημιουργία απορριμάτων. Η επίτευξη, όμως, πιο συγκεκριμένων στόχων αποτελεί καθήκον των κρατών μελών. Σύμφωνα με τη στρατηγική την οποία εφαρμόζει η ΕΕ σε ό,τι αφορά τα απορρίματα, η ανακύκλωση θεωρείται, ως μέσο εξοικονόμησης ενέργειας, απαραίτητη. Παρ' όλα αυτά, έχουν καθορισθεί ανώτατα όρια σχετικά με τους στόχους προς επίτευξη μέσω της ανακύκλωσης. Οι πλέον ανεπτυγμένες των χωρών έχουν, ήδη, επιτύχει, ή ακόμη και υπερβεί, τα όρια αυτά όσον, τουλάχιστον, αφορά τα υπόλοιπα, πλην του πλαστικού, υλικά συσκευασίας. Ένας, επί πλέον ανασταλτικός παράγοντας είναι ότι η εκ νέου χρήση των υλικών συσκευασίας δεν θεωρείται πρόληψη της δημιουργίας απορριμάτων από τα υλικά αυτά.

Σύμφωνα με την οδηγία, τα κράτη μάλη δικαιούνται, για λόγους προστασίας του περιβάλλοντος, να θέτουν υψηλότερους στόχους για την ανακύκλωση. Μερικά από τα κράτη της Κοινότητας επικαλούμενα το γεγονός ότι η εφαρμογή της οδηγίας δεν πρέπει να οδηγεί σε παρακώλυνση της διεξαγωγής του εμπορίου, αρνούνται να καθορίσουν υψηλότερα όρια. Ως συνέπεια, ο επιθυμητός βαθμός ανακύκλωσης στα κράτη αυτά παραμένει τόσο χαμηλός ώστε αυτά αναγκάζονται, ουσιαστικά, να προβαίνουν σε περιορισμούς της ανακύκλωσης. Εφόσον, δε, έχει διαπιστωθεί ότι το πρόβλημα δεν μπορεί να λυθεί με τη θέσπιση νομοθετικών διατάξεων σε εθνικό επίπεδο, κρίνεται, ενδεχομένως, αναγκαίο να συναφθούν συμφωνίες, επί εθελοντικής βάσης, με παράγοντες του τομέα της βιομηχανίας συσκευασίας.

Προτίθεται η Επιτροπή να καταργήσει τα προκαθορισθέντα για την ανακύκλωση ανώτατα όρια και να θεσπίσει υψηλότερες προδιαγραφές; Προτίθεται αυτή, ακόμη, να θέσει συγκεκριμένους στόχους όσον αφορά την πρόληψη της δημιουργίας απορριμάτων από τα υλικά συσκευασίας και να συμπεριλάβει την εκ νέου χρήση των απορριμάτων αυτών στα μέτρα για την πρόληψη της δημιουργίας τους;

Διαθέτει η Επιτροπή στοιχεία για όλα τα κράτη μέλη όσον αφορά, αφενός, τους στόχους που αυτά έχουν θέσει σχετικά με την ανακύκλωση και την πρόληψη της δημιουργίας απορριμάτων από τα υλικά συσκευασίας και, αφετέρου, τα εφαρμοζόμενα στα κράτη αυτά οικονομικά και άλλα (π.χ. απαγορεύσεις) μέτρα ελέγχου;

Ποια εμπόδια παρεμβάλλει, κατά τη γνώμη της Επιτροπής, στη διεξαγωγή του εμπορίου η εφαρμογή της οδηγίας σχετικά με τη συσκευασία των προϊόντων;

Απάντηση της κας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής (24 Ιουνίου 1996)

Σκοπός της οδηγίας 94/62/ΕΚ για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας ((ΕΕ L 365, 31.12.1994. )) είναι να εξασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος και να διασφαλιστεί η λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Η οδηγία καθορίζει στόχους για την ανάκτηση και την ανακύκλωση των απορριμμάτων συσκευασίας οι οποίοι κυμαίνονται εντός ορισμένων ορίων ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι διαφορετικές καταστάσεις που υφίστανται στα κράτη μέλη και να αποφεύγονται η δημιουργία εμποδίων στις συναλλαγές οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Αξίζει να τονισθεί ότι τα κράτη μέλη που έχουν θέσει ή πρόκειται να θέσουν στόχους πέραν εκείνων που καθορίζονται στην οδηγία θα μπορούν να επιδιώξουν την επίτευξή τους προς όφελος ενός υψηλού επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος με την επιφύλαξη ορισμένων όρων των οποίων την τήρηση επιβεβαιώνει η Επιτροπή μετά από σχετικό έλεγχο. Οι όροι αυτοί θεωρούνται λογικοί δεδομένου του διπλού στόχου της οδηγίας.

Αυτό δεν πρέπει να οδηγήσει σε μείωση των προσπαθειών ανακύκλωσης που καταβάλλονται σήμερα σε ορισμένα κράτη μέλη αλλά σε εξορθολογισμό, εάν είναι αναγκαίο, και σε καλύτερη συνεκτίμηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν άλλα κράτη μέλη στον εν λόγω τομέα.

Η επαναχρησιμοποίηση δεν προβλέπεται μεταξύ των στόχων της ανακύκλωσης διότι συνίσταται σε διαφορετικές διεργασίες. Εξάλλου, έχει αποδειχθεί ότι η ενσωμάτωση της επαναχρησιμοποίησης στους εν λόγω στόχους θα οδηγήσει υπό ορισμένες συνθήκες, σε αύξηση του όγκου των απορριμμάτων συσκευασίας που εναποτίθενται στις χωματερές. Η επαναχρησιμοποίηση αποτελεί βασική αρχή της οδηγίας η οποία καθορίζει στο άρθρο 5 το πλαίσιο για την ενθάρρυνση των συστημάτων επαναχρησιμοποίησης.

Στο άρθρο 4 της οδηγίας η πρόληψη χαρακτηρίζεται ως πρώτη προτεραιότητα χωρίς όμως να καθορίζονται σχετικοί στόχοι διότι αυτό δεν κρίθηκε σκόπιμο στο παρόν στάδιο. Ως εκ τούτου, η επαναχρησιμοποίηση δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη στο πλαίσιο της επίτευξης των στόχων πρόληψης και οι δύο αυτές έννοιες παρουσιάζονται ξεχωριστά. Αυτό προκύπτει εξ άλλου και από τους ορισμούς που παρέχονται στο άρθρο 3. Δεν έχει ωστόσο καμμία δυσμενή συνέπεια για την επαναχρησιμοποίηση.

Η Επιτροπή θα υποβάλει εγκαίρως πρόταση με βάση τις πρακτικές εμπειρίες των κρατών μελών και τα ευρήματα της επιστημονικής έρευνας και τεχνικής αξιολόγησης, όπως οι οικολογικοί απολογισμοί, ώστε να καταστεί δυνατή η θέσπιση των στόχων για τη δεύτερη πενταετή φάση το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1996. Είναι πολύ νωρίς για να προβλεφθεί το περιεχόμενο της πρότασης αυτής αλλά, όπως αναφέρεται στην οδηγία, θα επιδιωχθεί σημαντική ανύψωση των ισχύοντων στόχων.

Δεδομένου ότι η προθεσμία για τη μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκτυο λήγει στις 30 Ιουνίου 1996, δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί ακριβής και οριστική αξιολόγηση προτού τα κράτη μέλη ολοκληρώσουν την εν λόγω διαδικασία. Μέχρι στιγμής, κανένα κράτος μέλος δεν βρίσκεται στο στάδιο αυτό.

Τέλος, η ερμηνεία που πρέπει να δοθεί στον όρο «εμπόδια στις συναλλαγές» είναι η γενική ερμηνεία που ισχύει άμεσα για την έννοια αυτή στη συνθήκη ΕΚ. Στην πράξη, ωστόσο, είναι λογικό να ερμηνεύεται κατά περίπτωση, με βάση τη νομολογία που υπάρχει στον εν λόγω τομέα.