ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-4144/97 υποβολή: Mirja Ryynδnen (ELDR) προς την Επιτροπή (21 Iανουαρίου 1998)

Θέμα: Σημασία της αναδάσωσης ως μέσου για τον περιορισμό των αερίων που προκαλούν το παγκόσμιο φαινόμενο του θερμοκηπίου

Τα δάση διαδραματίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο δεδομένου ότι δεσμεύουν τα αέρια που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, και τα θέτουν εκ νέου σε κυκλοφορία στη φύση. Δυστυχώς, όμως, σήμερα τα δάση καταστρέφονται με ταχύτητα κατά πολύ υψηλότερη απ' αυτήν που αναπαράγονται. Οι παγκόσμιοι δασικοί πόροι μειώνονται σε ανησυχητικό βαθμό και λόγω της διάβρωσης.

Θα ήθελα να με ενημερώσει η Επιτροπή σχετικά με το εάν έχει βρει τρόπους για να ενθαρρύνει αφενός τα κράτη μέλη της ΕΕ και αφετέρου τα κράτη που αποτελούν στόχο της αναπτυξιακής συνεργασίας της Κοινότητας να καταστήσουν αποτελεσματικότερη την πολιτική τους στον τομέα των αναδασώσεων με μακροπρόθεσμο στόχο να συμβάλουν αυτές δραστικά στη μείωση του διοξειδίου του άνθρακα και στον περιορισμό της διάβρωσης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής (30 Μαρτίου 1998)

Η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη και τις χώρες που συμμετέχουν στη συνεργασία για την ανάπτυξη με την Κοινότητα για την προστασία των δασών και την ενίσχυση των προσπαθειών αναδάσωσης.

Εντός της Κοινότητας, οι δασικές εκτάσεις αυξάνονται και έχουν ληφθεί μέτρα για την προστασία και την ανάπτυξη των δασικών πόρων. Το κοινοτικό καθεστώς αναδάσωσης των γεωργικών εκτάσεων και της ανάπτυξης των δασών εστιάζεται σαφώς στην απορρόφηση του άνθρακα, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του φαινομένου του θερμοκηπίου και στην διαχείριση του φυσικού χώρου με τρόπο συμβατό προς την οικολογική ισορροπία. Στο καθεστώς αυτό προβλέπεται συμμετοχή στην χρηματοδότηση των δαπανών για την αναδάσωση των γεωργικών εκτάσεων και για την ανάπτυξη ορισμένων δασών. Η εφαρμογή του μέτρου ξεκίνησε τον Απρίλιο του 1992, και τον Απρίλιο 1996, 550.000 εκτάρια είχαν αναδασωθεί και τα κράτη μέλη είχαν αναλάβει μία πολύ μεγαλύτερη έκταση για αναδάσωση στο πλαίσιο του καθεστώτος. Στο τέλος του 1996, οι δαπάνες ανέρχονταν σε 500 εκατ. ECU.

Η Κοινότητα συγχρηματοδοτεί επίσης μέτρα πρόληψης πυρκαγιών στα δάση. Από το 1991, 74 εκατ. ECU χορηγήθηκαν από τον κοινοτικό προϋπολογισμό σε 600 σχέδια πρόληψης των πυρκαγιών τα οποία αποτελούσαν μέρος των εθνικών ή περιφερειακών σχεδίων προστασίας των πυρκαγιών και τα οποία είχαν υποβληθεί από τα κράτη μέλη. Έχει επίσης καταρτιστεί κοινοτικό πρόγραμμα για την μελέτη των αιτιών των πυρκαγιών και την αξιολόγηση των ενεργειών προστασίας.

Κοινοτικές ενέργειες για την προστασία και τον εμπλουτισμό των δασικών πόρων προβλέπονται επίσης στο πλαίσιο του καθεστώτος προστασίας των δασών κατά της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, στα προγράμματα κοινοτικής έρευνας καθώς και στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης σχετικά με τις περιφέρειες του στόχου 1 και 5β.

Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, η υπουργική διάσκεψη του Ελσίνκι για την προστασία των δασών στην Ευρώπη κατέληξε σε ειδικό ψήφισμα σχετικά με την μακροπρόθεσμη διαδικασία προσαρμογής των ευρωπαϊκών δασών στις κλιματικές αλλαγές.

Η βιομηχανία μπορεί επίσης να συμβάλει αυξάνοντας την χρήση ξύλου με τρόπο να αποφεύχθει η χρήση άνθρακα. Επιπλέον, οι ιδιότητες θερμικής μόνωσης του ξύλου το καταστούν ενδιαφέρον για την κατασκευή οικοδομικών έργων ενώ το πρόβλημα της ενέργειας που προέρχεται από το ξύλο περιλαμβάνεται στη Λευκή Βίβλο σχετικά με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειες ((COM(97) 599 τελικό )).

Όσον αφορά την συνεργασία για την ανάπτυξη με τις τρίτες χώρες, χορηγήθηκε χρηματοδότηση για ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν ιδίως την φύτευση δένδρων, ιδίως σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις και σε προστατευτικές ζώνες που περιβάλουν προστατευόμενες εκτάσεις στο πλαίσιο προγραμμάτων που αφορούν τα τροπικά δάση και σχεδίων αγροτικής ανάπτυξης.

Η Επιτροπή συγχρηματοδότησε το μεγαλύτερο διεθνές πρόγραμμα στον τομέα των τροπικών δασών, το πειραματικό πρόγραμμα για την Βραζιλία, χορηγώντας 57 εκατ. ECU. Το πρόγραμμα αυτό εστιάζεται στην αειφόρο προστασία και ανάπτυξη του τροπικού δάσους του Αμαζονίου. Οι δραστηριότητες του προγράμματος έχουν ως στόχο την δημιουργία πολιτικού πλαισίου για την προστασία του δάσους. Από το 1996, έχουν επίσης χρηματοδοτηθεί επιτόπια έργα στο πλαίσιο πειραματικών προγραμμάτων, με σκοπό την προώθηση της αειφόρου διαχείρισης των δασών που απορροφούν το διοξείδιο του άνθρακα.

Στο πλαίσιο των κοινοτικών προγραμμάτων που εφαρμόζονται σε ασιατικές περιοχές, η αναδάσωση και η αναγέννηση των δασών είναι αναγκαίες για την καταπολέμηση της μαζικής καταστροφής των δασών. Ωστόσο, οι περισσότερες κοινοτικές ενέργειες ήταν πειραματικές και μελλοντικά θα δοθεί έμφαση στους βασικούς θεσμικούς περιορισμούς που αφορούν την αναδάσωση, όπως η νομοθεσία που αφορά τα δάση και την κατοχή γης, η διαθεσιμότητα των πιστώσεων και των αγορών και οι τεχνικές ικανότητες.

Όσον αφορά τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ), η αναθεωρημένη τέταρτη σύμβαση ΛΟΜΕ που έχει υπογραφεί το 1995, θεωρεί την καταστροφή των δασών σοβαρό πρόβλημα και περιλαμβάνει πρωτόκολλο σχετικά με την αειφόρο διαχείριση των δασικών πόρων. Στην πράσινη βίβλο για τις σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών ΑΚΕ στο κατώφλι του 21ου αιώνα - προκλήσεις και εναλλακτικές προτάσεις για μία νέα εταιρική σχέση ((COM(96) 570 τελικό )), ορίζεται η καταστροφή των δασών ως ένα από τα θέματα στα οποία πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή. Επιπλέον, οι κατευθυντήριες γραμμές της Κοινότητας για την ανάπτυξη του δασικού τομέα προβλέπουν την δημιουργία δασικών πόρων.

Από το 1992 έως το 1996, η Κοινότητα χορήγησε 466 εκατ. ECU για 510 σχέδια που αφορούν τροπικά δάση, η χρηματοδότηση πραγματοποιείται κυρίως από τα κονδύλια του προϋπολογισμού που προορίζονται για τα τροπικά δάση (52% των συνολικών πιστώσεων αναλήψεων υποχρεώσεων για τη δασοκομία) και από τα κονδύλια για τις χώρες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής (27%).

Σε διεθνές επίπεδο, η Κοινότητα υπήρξε η κινητήρια δύναμη της δημιουργίας της διακυβερνητικής ομάδας για τα δάση στο πλαίσιο της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την αειφόρο ανάπτυξη. Οι προτάσεις ενεργειών της εν λόγω ομάδας εγκρίθηκαν από τη γενική συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών κατά την ειδική σύνοδο της το 1997. Οι εν λόγω προτάσεις αποτελούν σημαντική βάση για περαιτέρω συνεργασία με σκοπό την αειφόρο δασοκομία.

Ο σημαντικός ρόλος των δασών στην απορρόφηση των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου αναγνωρίστηκε κατά την πρόσφατη Διάσκεψη του Κιότο. Οι αλλαγές που προκαλεί ο άνθρωπος στην δασική βιομάζα, όπως το κοινοτικό καθεστώς αναδάσωσης των γεωργικών εκτάσεων που αναφέρονται ανωτέρω, επιτρέπουν την τήρηση των δεσμεύσεων για τη μείωση της εκπομπής αερίων βάσει του πρωτοκόλλου.