ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1837/96 υποβολή: James Provan (PPE) προς την Επιτροπή (5 Iουλίου 1996)

Θέμα: Σύγκλιση της εμπορικής νομοθεσίας της ΕΕ και της ΠΟΕ

Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το άρθρο ΧΧ(g) της Γενικής Συμφωνίας αποσκοπεί καταρχήν στο να επιτρέπονται περιορισμοί στις εξαγωγές εξαντλήσιμων αγαθών, όπως είναι το πετρέλαιο και ο άνθρακας, καθώς και την απόφαση της ΠΟΕ στην διένεξη μεταξύ ΗΠΑ και Βενεζουέλας σε ό,τι αφορά τα πρότυπα των ΗΠΑ για την αναμορφωμένη και τη συμβατική βενζίνη, η οποία επεξέτεινε το πεδίο εφαρμογής του άρθρου ΧΧ(g) και στον «καθαρό αέρα», μπορεί η Επιτροπή να παράσχει κατάλογο των φυσικών πόρων που διαθέτει η ΕΕ και οι οποίοι μπορεί να θεωρηθεί ότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου ΧΧ(g);

Κοινή απάντηση του Sir Leon Brittan εξ ονόματος της Επιτροπής στις γραπτές ερωτήσεις E-1837/96 και E-1838/96 (5 Σεπτεμβρίου 1996)

Οι εκθέσεις τις οποίες ετοίμασαν η ειδική ομάδα και το όργανο επίλυσης διαφορών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), στο πλαίσιο της διένεξης μεταξύ της Βενεζουέλας, της Βραζιλίας και των ΗΠΑ, όσον αφορά τα πρότυπα των ΗΠΑ σχετικά με την εισαγόμενη βενζίνη, επιβεβαιώνουν μάλλον και κατά κάποιο τρόπο διευρύνουν την ερμηνεία της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (GATT) σε σχέση με τα εμπορικά μέτρα τα οποία λαμβάνονται για λόγους που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος.

Εκτός του ότι πρόκειται για την πρώτη υπόθεση η οποία διευθετείται στο πλαίσιο του ΠΟΕ, ένα από τα πλέον σημαντικά στοιχεία των δύο αυτών εκθέσεων είναι η ερμηνεία των γενικών εξαιρέσεων οι οποίες αναφέρονται στο άρθρο ΧΧ της GATT και ιδίως η εξαίρεση που αναφέρεται συγκεκριμένα στη διατήρηση των φυσικών πόρων.

Πράγματι, κατά την εξέταση των μέτρων τα οποία προβλέπονται από την αμερικανική νομοθεσία, η ειδική ομάδα παραδέχθηκε τη δυνατότητα να ανατρέξει όχι μόνο στο άρθρο ΧΧ(β) αλλά επίσης και στο άρθρο ΧΧ(ζ) για να δικαιολογήσει τα πρότυπα με τα οποία επιχειρείται η μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στις περιοχές στις οποίες εφαρμόζεται η αμερικανική νομοθεσία και για το λόγο αυτό θεώρησε ότι ο καθαρός αέρας αποτελεί εξαντλήσιμο φυσικό πόρο, με την έννοια του εν λόγω άρθρου.

Δεν είναι όντως αρκετό να εμπίπτει ένα μέτρο στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου ΧΧ για να δικαιολογείται αυτόματα η εφαρμογή του, βάσει του εν λόγω άρθρου 7 το μέτρο αυτό πρέπει επίσης να πληρεί τους όρους οι οποίοι διατυπώνονται στην εισαγωγική παράγραφο του άρθρου αυτού, βάσει των οποίων το εν λόγω μέτρο δεν πρέπει να επιφέρει αυθαίρετες ή αδικαιολόγητες διακρίσεις ή να αποτελεί καλυμμένο περιορισμό του διεθνούς εμπορίου.

Η Επιτροπή δεν πιστεύει ότι οι εκθέσεις οι οποίες υπεβλήθησαν στο πλαίσιο της διαφοράς μεταξύ των ΗΠΑ και της Βενεζουέλας, μπορούν να συμβάλουν σε άλλη ερμηνεία των γενικά παραδεκτών διατάξεων της GATT όσον αφορά τα μονομερή μέτρα. Οι εν λόγω εκθέσεις, δεν πρέπει να οδηγήσουν, εκτιμά η Επιτροπή, σε αλλαγή της θέσης της ως προς το σημείο αυτό. Η Επιτροπή θεωρεί ιδίως ότι είναι πρωταρχικής σημασίας, να αποφεύγονται τα μονομερή εμπορικά μέτρα που λαμβάνονται με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος, εκτός των περιοχών που καλύπτονται από την εθνική νομοθεσία και τα οποία έχουν στόχο να αναγκάσουν άλλα μέλη να αλλάξουν τις πολιτικές τους.

Όσον αφορά τον κατάλογο των εξαντλήσιμων φυσικών πόρων, με την έννοια του άρθρου ΧΧ(ζ), πρέπει όντως να σημειωθεί ότι η έκθεση της ειδικής ομάδας περιλαμβάνει, στην παράγραφο 6.37, ορισμένα στοιχεία βάσει των οποίων δύναται να ερμηνευθεί ο όρος «εξαντλήσιμος φυσικός πόρος». Με τα στοιχεία αυτά θα καταστεί δυνατό στο μέλλον να ερμηνεύεται με μεγαλύτερη σαφήνεια το πεδίο εφαρμογής του άρθρου ΧΧ(ζ). Πρέπει ωστόσο να σημειωθεί, ότι λόγω του καινοτόμου χαρακτήρα των συζητήσεων επί του θέματος, στο ζήτημα αυτό δεν υπάρχει εδραιωμένη νομολογία, εφόσον αυτή βρίσκεται υπό συνεχή εξέλιξη και μπορεί ενδεχομένως να αλλάξει κατά την εξέταση κάθε νέας περίπτωσης.

Για το λόγο αυτό, δεν είναι δυνατό να καταρτιστεί, στη φάση αυτή, κατάλογος των εξαντλήσιμων φυσικών πόρων στην Κοινότητα, οι οποίοι να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου ΧΧ(ζ) 7 ο κατάλογος αυτός ενδεχομένως να ήταν ανελλιπής ή να ήταν πολύ σύντομα πεπαλαιωμένος.