ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0266/03

υποβολή: Joachim Wuermeling (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(6 Φεβρουαρίου 2003)

Θέμα: Μονοπώλια των οργανισμών συλλογικής διαχείρισης δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας

Στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσηςφίστανται εθνικοί οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης, οι οποίοι ασκούν βάσει συμφωνίας εμπίστου διαχείρισης τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας ή τα συγγενικά δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων χρήσης. Οι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης παρακολουθούν τις δημόσιες εκδηλώσεις και εισπράττουν τις συμφωνηθείσες αποζημιώσεις. Για την άσκηση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας στο εξωτερικό, οιφιστάμενοι στα επιμέρους κράτη μέλη οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης έχουν συνάψει συμβάσεις αμοιβαιότητας. Σύμφωνα με τις συμβάσεις αυτές κάθε εθνικός οργανισμός συλλογικής διαχείρισης αντιπροσωπεύει στην χώρα του και τους αλλοδαπούς οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης, διαμεσολαβεί στην άσκηση των αλλοδαπών δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και εισπράττει τις σχετικές αποζημιώσεις, οι οποίες στη συνέχεια συμψηφίζονται αμοιβαία. Δυνάμει των εν λόγω συμβάσεων αμοιβαιότητας με εδαφική αποκλειστικότητα, το δικαίωμα δημόσιας παρουσίασης ενός έργου μπορεί να εξαγορασθεί σε κάθε κράτος μέλος μόνον από έναν οργανισμό συλλογικής διαχείρισης, πράγμα που αποκλείει τον ανταγωνισμό. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την συνεχή αύξηση των τελών συλλογικής διαχείρισης.

Η Επιτροπή έχειποβάλει στιςποψήφιες για ένταξη χώρες με τα κονδύλια των προγραμμάτων Phare και Tacis ένα πρόγραμμα για την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, στόχος του οποίου είναι μεταξύ άλλων η δημιουργία ενός αποτελεσματικού συστήματος προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

1. Πως αξιολογεί η Επιτροπή την μονοπωλιακή θέση των οργανισμών συλλογής διαχείρισης·

2. Υποστηρίζει η Επιτροπή τη δημιουργία τέτοιων μονοπωλιακών δομών κατά τη δημιουργία ενός νομοθετικού πλαισίου για την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας στιςποψήφιες για ένταξη χώρες·

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(12 Μαρτίου 2003)

Στο παρελθόν, τα μονοπώλια των εταιρειών συλλογικής διαχείρισης έχουν επανειλημμένως αποτελέσει αντικείμενο ανάλυσης από την Επιτροπή. Τόσο η Επιτροπή όσο και το Δικαστήριο έχουν κρίνει, σε συγκεκριμένεςποθέσεις(1), ορισμένες συμπεριφορές εταιρειών συλλογικής διαχείρισης ως περιοριστικές του ανταγωνισμού. Παράλληλα, είναι γενικά αποδεκτό ότι οι εν λόγω εταιρείες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διαχείριση των δικαιωμάτων του δημιουργού και των συγγενικών δικαιωμάτων, ιδίως επειδή είναι σε θέση να παρέχουν στα μέλη τους και στους χρήστες ένα μηχανισμό ενιαίου φορέα επαφής που διευκολύνει ουσιαστικά την πρόσβαση στα έργα και σε άλλα προστατευόμενα αντικείμενα. Όσον αφορά τις συμφωνίες αμοιβαιότητας, αυτές επιτρέπουν στις εταιρείες να προσφέρουν έναν παγκόσμιο κατάλογο στους χρήστες, με την επιφύλαξη της συμβατότητάς τους με το δίκαιο του ανταγωνισμού(2).

Εξάλλου, δεδομένου ότι τα θέματα ανταγωνισμού και οι κανόνες της εσωτερικής αγοράς συνδέονται στενά μεταξύ τους, η Επιτροπή επιθυμεί να επισημάνει στον αξιότιμο βουλευτή ότι έχει εξετάσει το θέμα της διαχείρισης των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, και ιδίως της συλλογικής διαχείρισης, εδώ και πολλά χρόνια. Η Επιτροπή, που είναι της γνώμης ότι η συλλογική διαχείριση πρέπει να είναι πλήρως αποτελεσματική εντός της εσωτερικής αγοράς, συντάσσει επί του παρόντος ανακοίνωση σχετικά με τη διαχείριση των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Η ανακοίνωση αυτή θα προβαίνει σε ανακεφαλαίωση της ανάλυσης του εν λόγω τομέα, των εξεταζόμενων θεμάτων και των πιθανών απαντήσεων.

Όσον αφορά το δεύτερο θέμα που έθιξε ο αξιότιμος βουλευτής, η Επιτροπήπενθυμίζει ότι το άρθρο 295 της συνθήκης ΕΚ ορίζει ότι η συνθήκη δεν προδικάζει κατά κανένα τρόπο το καθεστώς της ιδιοκτησίας στα κράτη μέλη. Αν και η ύπαρξη των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας δεν μπορεί να τεθείπό αμφισβήτηση, εναπόκειται ωστόσο στην Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η άσκηση και η διαχείριση των εν λόγω δικαιωμάτων δεν αντίκεινται στους κανόνες του ανταγωνισμού και της εσωτερικής αγοράς. Εξάλλου, η Επιτροπή θα ήθελε να διευκρινίσει ότι, στο μέτρο που οι εταιρείες συλλογικής διαχείρισης είναι αναγκαίες για την αποτελεσματική άσκηση ορισμένων δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και εφόσον συχνά δενπάρχουν άλλες νομικές ή εκ των πραγμάτων λύσεις για τη χορήγηση αδειών εκμετάλλευσης, κρίνει χρήσιμη την ύπαρξη τέτοιων εταιρειών στο εσωτερικό της Κοινότητας όπως και στιςποψήφιες για προσχώρηση χώρες, με την προϋπόθεση ότι η δραστηριότητα των εν λόγω εταιρειών διέπεται από ορισμένους ειδικούς κανόνες δικαίου καιπόκειται στον έλεγχο των αρμόδιων αρχών, και ιδίως των αρχών που έχουν δημιουργηθεί για το σκοπό αυτό και των αρχών ανταγωνισμού.

(1) GEMA, απόφαση της Επιτροπής της 2ας Ιουνίου 1971, ΕΕ L 134 της 10.6.1971· Tournier,πόθεση 395/87, απόφαση του Δικαστηρίου της 13ης Ιουλίου 1989· Lucazeau,ποθέσεις 110/88, 241/88, 242/88, απόφαση του Δικαστηρίου της 13ης Ιουλίου 1989.

(2) Βλέπε, για παράδειγμα, την απόφαση της Επιτροπής της 8ης Οκτωβρίου 2002 στηνπόθεση 38 014 IFPI Simulcasting, που διατίθεται στην ακόλουθη διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/competition/antitrust/cases/decisions/38014/en.pdf.