ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1421/02

υποβολή: Karin Junker (PSE) προς την Επιτροπή

(23 Μαΐου 2002)

Θέμα: Ο αφανισμός των δασών στην Ινδονησία

Με ανησυχία παρακολουθούν οι διεθνείς περιβαλλοντικές οργανώσεις την κατάσταση στην Ινδονησία. Από τα 162 εκατ. εκτάρια δάσους που κάλυπταν το πλούσιο σε βλάστηση νησιωτικό κράτος απομένουν σήμερα μόνο τα μισά. Σύμφωνα με ειδικούς οι μακροπρόθεσμες κλιματικές και οικολογικές επιπτώσεις είναι ανησυχητικές. Τοπικοί αναλυτές θεωρούν κύριοπεύθυνο, πέρα από τις πυρκαγιές, το διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα για την απώλεια ζωτικών πόρων. Μετά την ανατροπή του προέδρου Σουχάρτο ενισχύθηκε η αυτονομία των περιοχών και εξασθένησε έτσι ο κρατικός έλεγχος. Οι οικονομικά αδύναμες τοπικές αρχές πλούτισαν μέσω της παράνομης εκχέρσωσης. Για τη διασφάλιση ζωτικού χώρου και συνθηκών επιβίωσης χάριν των ερχόμενων γενεών οι ΜΚΟ ζητούν δασική μεταρρύθμιση, σαφές ιδιοκτησιακό καθεστώς και δυναμικότερη δίωξη της παράνομης εκχέρσωσης και της δωροδοκίας.

Η ΕΕ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος και βασικός αγοραστής στον τομέα των εξαγωγών. Επιπλέον, η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εξωτερικός επενδυτής στην περιοχή. Μέσα σε τέσσερα χρόνια εισέρρευσαν 106 εκατ. ευρώ σε αναπτυξιακά προγράμματα της ΕΚ, τα οποία στηρίζουν κυρίως τη δασοκομία. Στην ανακοίνωσή της(1) Ανάπτυξη στενότερων σχέσεων μεταξύ της Ινδονησίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Επιτροπή τονίζει την ανάγκη να στηριχθεί μια σχεδιασμένη δασική μεταρρύθμιση εκ μέρους της Ινδονησίας. Επισημαίνει ότι ταφιστάμενα προβλήματα συνδέονται στενά με τις πολιτικές εξελίξεις στην Ινδονησία. Αν βελτιωνόντουσαν οι τελευταίες, θα μπορούσαν να έχουν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα τα προγράμματα βοήθειας της ΕΕ, τα οποία εστιάζονται κατά κύριο λόγο στην πυροπροστασία, στην ορθή διαχείριση των δασών και στο σεβασμό των οικολογικών ισορροπιών.

Ερωτάται η Επιτροπή τα ακόλουθα:

- Σε ποιο βαθμό ασκεί η Επιτροπή πίεση στην ινδονησιακή κυβέρνηση να εφαρμόσει εμπράκτως τις σχεδιασμένες μεταρρυθμίσεις·

- Με ποιο τρόπο συνεργάζεται η Επιτροπή με τοπικές και διεθνείς ΜΚΟ·

- Διαβλέπει η Επιτροπή τυχόν σχέση μεταξύ του κινδύνου για τα δάση της Ινδονησίας και των ελλείψεων στην τοπική διοικητική διάρθρωση·

- Διαθέτει η Επιτροπή αριθμητικά στοιχεία για τα δάση πουλοτομήθηκαν και το βαθμό διαφθοράς·

- Ποιες δυνατότητες αντιμετώπισης του προβλήματος και παρεμπόδισης της καταχρηστικής εκμετάλλευσης των δασών διαβλέπει η Επιτροπή·

(1) COM(2000) 50 τελικό.

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(27 Ιουνίου 2002)

Η Επιτροπή συμμερίζεται την ανησυχία του Αξιότιμου Μέλους όσον αφορά την καταστροφή των δασών στην Ινδονησία και την ανεπαρκή διακυβέρνηση και διαχείριση των γαιών και των δασικών πόρων,

που αποτελούν την αιτία του προβλήματος. Εάν συνεχιστεί ο αναφερόμενος ρυθμός αποψίλωσης των δασών θα εξαφανιστεί η πλειονότητα των εναπομείναντων παρθένων δασών στην Ινδονησία σε λιγότερο από 20 χρόνια. Αναφέρεται ότι η διαφθορά συνδέεται με τη χορήγηση αδειώνλοτομίας, αλλά είναι εξαιρετικά δύσκολο να διευκρινιστεί σε ποια κλίμακα συμβαίνει αυτό.

Η Επιτροπή εφαρμόζει μέτρα στο πλαίσιο της παρούσας και της προτεινόμενης μελλοντικής συνεργασίας με την Ινδονησία με στόχο τη βελτίωση της διαχείρισης των δασών στην Ινδονησία. Στο πλαίσιο του διαλόγου για τη διαμόρφωση πολιτικής με την Ινδονησία εντός της Συμβουλευτικής Ομάδας ηγείται ήδη επί ορισμένα έτη των διεθνών χορηγών με στόχο την άσκηση πιέσεων για τη μεταρρύθμιση στους τομείς της δασοκομίας και της διαχείρισης των γαιών. Μέσω του διαλόγου που πραγματοποιούνται επί του παρόντος με τις αρχές και περιλαμβάνοντας ειδικούς όρους και πτυχές διαχείρισης στα τρέχοντα προγράμματα, ενθαρρύνεται η διαφύλαξη των δασών. Συγκεκριμένα, από το 2001, η Επιτροπή χρηματοδοτεί τη δημιουργία και τη λειτουργία του Κέντρου Αντιμετώπισης της Παράνομης Υλοτομίας στο ινδονησιακό Υπουργείο Δασών, που έχει ιδίως ως στόχο την αναφορά και τον έλεγχο της κατάχρησης της παράνομηςλοτομίας στην Ινδονησία.

Σε διεθνές επίπεδο, η Επιτροπή προωθεί επίσης την εφαρμογή και την ενίσχυση μέτρων με στόχο τη διατήρηση και την αειφόρο διαχείριση δασών, για παράδειγμα στο φόρουμ των Ηνωμένων Εθνών για τα δάση (UNFF), στη σύμβαση για τη Βιοποικιλότητα και στο Διεθνή Οργανισμό για την Τροπική Ξυλεία. Συμμετείχε επίσης στη διάσκεψη για την εφαρμογή της νομοθεσίας για τα δάση καθώς και της σχετικής διακυβέρνησης και του εμπορίου (FLEGT) που πραγματοποιήθηκε στο Μπαλί το Σεπτέμβριο του 2001. Ως συνέχεια σάυτή τηνπουργική διάσκεψη η Επιτροπή πραγματοποίησε στις Βρυξέλλες τον Απρίλιο του 2002 ένα διεθνές εργαστήριο σχετικά με την εφαρμογή της νομοθεσίας για τα δάση καθώς και της σχετικής διακυβέρνησης και του εμπορίου (FLEGT). Στο εργαστήριο αυτό συμμετείχαν οι κύριοι ενδιαφερόμενοι εμπειρογνώμονες από τα κράτη μέλη, άλλες κύριες χώρες παραγωγής ξυλείας και εισαγωγής, μη κυβερνητικοί οργανισμοί (ΜΚΟ) και οι βιομηχανίες ξυλείας. Εξετάστηκαν τρόποι για την καθιέρωση μηχανισμών εντοπισμού της νόμιμης/παράνομης παραγωγής ξυλείας, με την παροχή αδειών νομιμότητας, μιας νέας νομοθεσίας για την απαγόρευση εισαγωγής παράνομης ξυλείας στην Κοινότητα και κριτήρια για την επίδειξη δέουσας μέριμνας για τη σύναψη δανείων για δραστηριότητες παραγωγής ξυλείας, καθώς και ίδιες πηγές για δημόσιες συμβάσεις. Η Επιτροπή δήλωσε στην ανακοίνωση της Προς μια παγκόσμια σύμπραξη για αειφόρο ανάπτυξη(1) ότι θα αναπτυχθεί ένα σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως το τέλος του 2002 για την εφαρμογή της νομοθεσίας για τα δάση καθώς και της σχετικής διακυβέρνησης και του εμπορίου (FLEGT), για την καταπολέμηση της παράνομηςλοτομίας και του σχετικού παράνομου εμπορίου και για την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας για την αντιμετώπιση των παραβάσεων της νομοθεσίας περί δασών και των εγκλημάτων εις βάρος των δασών. Η Επιτροπή βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο εκπόνησης μιας ανακοίνωσης σχετικά με ένα πρόγραμμα δράσης ΕΕ για την FLEGT.

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι η βελτίωση της διακυβέρνησης σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο είναι ουσιαστική για την επίτευξη προόδου όσον αφορά τη διαχείριση δασών στην Ινδονησία. Για το λόγο αυτή η εθνική στρατηγική για την κοινοτική βοήθεια από την Κοινότητα προς την Ινδονησία το διάστημα 2002-2006 επικεντρώνεται σε δύο μεταξύ τους συνδεδεμένους τομείς, οι οποίοι συνίστανται στη χρηστή διακυβέρνηση και την αειφόρο διαχείριση των φυσικών πόρων της Ινδονησίας — και ειδικότερα των δασών. Το προβλεπόμενο πρόγραμμα βοήθειας περιλαμβάνει χρηματοδότηση για την ενίσχυση της διαδικασίας αποκέντρωσης και την ενίσχυση του δικαστικού συστήματος στην Ινδονησία, ιδίως όσον αφορά τη διαχείριση των δασών, τα δικαιώματα των γαιών και των φυσικών πόρων.

(1) COM(2002)82 τελικό.