ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2015/96 υποβολή: Carlos Robles Piquer (PPE) προς την Επιτροπή (17 Ιουλίου 1996)

Θέμα: Χρηματοδότηση δημοσίων έργων με ιδιωτικούς πόρους

Η σημερινή οικονομική συγκυρία, η οποία γενικώς επιβάλλει σημαντικές περικοπές των δημοσίων δαπανών, είχε σε πολλές περιπτώσεις αρνητική επίδραση για την εκτέλεση σημαντικών δημοσίων έργων, με αποτέλεσμα ακόμη και αυτήν την αναστολή ή το πάγωμα έργων απολύτως απαραίτητων.

Οι δημοσιονομικές περικοπές που επιδρούν τόσο αρνητικά στην ανάθεση της εκτέλεσης δημοσίων έργων συνεπάγονται επίσης σημαντικές επιπτώσεις για τις προσλήψεις εργατικού δυναμικού, οι οποίες έχουν ήδη μειωθεί, αυξάνοντας έτσι την ανεργία κατά της οποίας αγωνίζονται τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και τα κράτη μέλη.

Λαμβάνοντας υπόψη τις εν λόγω συνέπειες της σημερινής οικονομικής συγκυρίας, προτίθεται η Επιτροπή να προτείνει διαδικασίες ώστε να καταστεί δυνατή η χρηματοδότηση δημοσίων έργων από ιδιωτικούς πόρους, με ρυθμίσεις μελλοντικής εξόφλησης όπως τα λεγόμενα «κεκαλυμμένα» διόδια ή οι νέοι τρόποι «μαλακών» διοδίων και μικτών διοδίων;

Απάντηση του κ. de Silguy εξ ονόματος της Επιτροπής (1 Οκτωβρίου 1996)

Τα διαδοχικά Ευρωπαϊκά Συμβούλια των Βρυξελλών, της Κέρκυρας και του Essen υπογράμμισαν την ανάγκη αυξημένης προσφυγής στα ιδιωτικά κεφάλαια για την υλοποίηση σημαντικών έργων υποδομής. Ενώ η ιδιωτική χρηματοδότηση συνεπάγεται, στο στάδιο αυτό, διάφορους βαθμούς συμμετοχής και κατανομής των κινδύνων, υφίσταται συχνά μία σχέση μεταξύ της ιδιωτικής χρηματοδότησης και του γεγονότος ότι ένα έργο αποφέρει έσοδα. Μία ορθή και αποτελεσματική τιμολογιακή πολιτική, η οποία να προβλέπει τη συνεισφορά των χρηστών στην κάλυψη του σχετικού κόστους αποτελεί στόχο της Επιτροπής, ανεξάρτητα από τον τρόπο χρηματοδότησης του εκάστοτε σχεδίου. Πάντως, η ύπαρξη εσόδων από τη χρησιμοποίηση ενός έργου θα διευκολύνει τη χρηματοδότηση και, συχνά από κοινού με κρατικές επιδοτήσεις, θα παράσχει τη δυνατότητα στους ιδιώτες επενδυτές να επιτύχουν την απόδοση που αναμένουν από τις επενδύσεις τους.

Η Επιτροπή ενθαρρύνει την αποτελεσματική τιμολόγηση των μεταφορών με διάφορα μέτρα. Το σημαντικότερο συνίσταται στην υποβολή πρότασης οδηγίας για αντικατάσταση της οδηγίας 93/89/ΕΕΚ ((ΕΕ L 279, 12.11.1993. )), η οποία είναι γνωστή με την ονομασία «οδηγία vignette», η οποία διέπει όχι μόνο τους επιβαλλόμενους στους χρήστες φόρους υπό μορφή ειδικών αυτοκόλλητων σημάτων (vignette), αλλά και τα διόδια των αυτοκινητοδρόμων. Η Επιτροπή δημοσίευσε επίσης πράσινο βιβλίο για την κάλυψη του εξωτερικού κόστους (θόρυβος, κυκλοφοριακή συμφόρηση και ρύπανση) και του κόστους υποδομής (κεφάλαιο, επισκευές και συντήρηση) ((COM(95) 691 τελικό. )). Με το εν λόγω πράσινο βιβλίο επιχειρείται να διευκολυνθεί ο δημόσιος διάλογος που διεξάγεται σχετικά με το ζήτημα αυτό. Εξάλλου, η Επιτροπή χρηματοδοτεί επίσης πολυάριθμες μελέτες για την ηλεκτρονική είσπραξη των διοδίων προκειμένου να βελτιωθεί η αποδοτικότητα στις ζώνες με υψηλή πληθυσμιακή πυκνότητα. Όσον αφορά τους άλλους τρόπους μεταφοράς όπου η φορολόγηση των χρηστών τυγχάνει ευρύτερης αποδοχής, η Επιτροπή δίνει περισσότερη έμφαση στη διαφάνεια, τον ανταγωνισμό και την ελευθερία πρόσβασης.

Πολλά κράτη μέλη αναπτύσσουν την περίοδο αυτή σχέδια μέσω της χρησιμοποίησης εικονικών διοδίων που καταβάλλονται από τους κρατικούς προϋπολογισμούς, τα οποία συχνά συνδέονται με τη ροή της κυκλοφορίας που θα προκληθεί από την υλοποίηση του σχεδίου. Πλεονέκτημα αυτού του συστήματος είναι ότι προσθέτει στην υλοποίηση ενός σχεδίου την αποτελεσματικότητα της διαχείρισης από ιδιωτικό φορέα. Πάντως, από οικονομική άποψη, ο χρήστης δεν καταβάλλει απευθείας τις δαπάνες που προκαλεί. Από χρηματοδοτική άποψη, δεν δημιουργούνται νέα κεφάλαια τα οποία θα συμπληρώσουν τα φορολογικά έσοδα. Η εφαρμογή διοδίων χαμηλότερου ύψους, στο βαθμό που υπερβαίνουν το κόστος είσπραξής τους, πληροί, σε μικρότερο αλλά ακόμη αποδεκτό βαθμό, τους κατευθυντήριους στόχους όσον αφορά την κατανομή των πόρων και τη δημιουργία εσόδων. Το γεγονός ότι δεν καλύπτουν πλήρως το αναληφθέν κόστος οδηγεί στην ανάγκη κρατικών επιδοτήσεων, ενδεχομένως υπό μορφή εικονικών διοδίων.