ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1246/98 υποβολή: Daniela Raschhofer (NI) προς την Επιτροπή (29 Απριλίου 1998)

Θέμα: Προγράμματα με τις ΧΚΑΕ

Μολονότι οι διαπραγματεύσεις με τα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης που επιθυμούν να προσχωρήσουν στην ΕΕ έχουν μόλις ξεκινήσει και η ενδεχομένη ένταξή τους δεν προβλέπεται να πραγματοποιηθεί πριν από το έτος 2000, εν τούτοις υφίστανται ήδη σήμερα πολυάριθμες συμφωνίες, συμβάσεις, πρωτοβουλίες και προγράμματα μεταξύ της Κοινότητας και των εν λόγω κρατών.

Σε ποιά προγράμματα και ποιές πρωτοβουλίες της ΕΕ συμμετέχουν ήδη εκείνα τα κράτη, με τα οποία θα αρχίσουν σύντομα οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις;

Ποιό είναι το ύψος της χρηματοδοτήσεως των προγραμμάτων αυτών και πώς κατανέμεται αυτή ανά χώρες και πρωτοβουλίες ή/και προγράμματα;

Σε ποιά έκταση απορροφώνται από τις ΧΚΑΕ οι διατιθέμενες πιστώσεις;

Ποιές συμφωνίες υφίστανται σήμερα μεταξύ Κοινότητας και ΧΚΑΕ;

Απάντηση του κ. Van den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής (20 Μαΐου 1998)

Υποψήφιες χώρες από την Κεντρική Ευρώπη συμμετέχουν στο 4ο πρόγραμμα-πλαίσιο για την έρευνα και την ανάπτυξη (1994-1998) από το 1994, σχετικά με ένα πρόγραμμα, για κάθε πρόγραμμα χωριστά. Αναμένεται ότι στα τέλη του 1998, θα έχουν δεσμευτεί περίπου 40 εκατ. ECU κοινοτικής υποστήριξης από το πρόγραμμα-πλαίσιο για επιλεγέντα προγράμματα στα οποία συμμετέχουν οργανισμοί από τις χώρες αυτές και από τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη.

Τα προγράμματα Leonardo da Vinci, Socratew και Youth for Europe, που εγκρίθηκαν στα τέλη του 1994 και το 1995, ήταν τα πρώτα κοινοτικά προγράμματα που παρείχαν πλήρη συμμετοχή σε όλες τις δραστηριότητες των προγραμμάτων. Η Ρουμανία, η Ουγγαρία και η Τσεχική Δημοκρατία άρχισαν να συμμετέχουν στα προγράμματα αυτά στα τέλη του 1997 7 στην περίπτωση της Πολωνίας και της Σλοβακικής Δημοκρατίας, η συμμετοχή άρχισε στις αρχές του 1998, ενώ για την Εσθονία, τη Λετονία, τη Λιθουανία και τη Βουλγαρία (για το πρόγραμμα Youth for Europe μόνο) η συμμετοχή αναμένεται να αρχίσει κατά τη διάρκεια του 1998.

Σημαντικός αριθμός άλλων κοινοτικών προγραμμάτων ήταν ανοικτός για τη συμμετοχή συνδεδεμένων χωρών από την Κεντρική Ευρώπη, από το δεύτερο εξάμηνο του 1996 και μετά. Τα σχετικά προγράμματα αφορούσαν τους τομείς του πολιτισμού (Ariane, Kaleidoscope και Raphael) και του οπτικοακουστικού τομέα (Media), της ενέργειας (Save), του περιβάλλοντος (Life), της υγείας (προώθηση της υγείας, καταπολέμηση του καρκίνου, εξάρτηση από τα ναρκωτικά, πρόληψη του Aids και άλλων μεταδιδόμενων ασθενειών), της κοινωνικής πολιτικής (ίσες ευκαιρίες για άνδρες και γυναίκες), και τομέας μικρομεσαίων επιχειρήσεων (τρίτο πολυετές πρόγραμμα για ΜΜΕ). Η συμμετοχή στα προγράμματα αυτά πρέπει να αρχίσει να είναι αποδοτική κατά τη διάρκεια του 1998. Μερικά άλλα προγράμματα μπορεί να είναι προσιτά από το 1999 (π.χ. το Karolus και το Fiscalis).

Σύμφωνα με τις διατάξεις των ευρωπαϊκών συμφωνιών, οι συνδεδεμένες χώρες από την Κεντρική Ευρώπη πρέπει να καταβάλλουν οι ίδιες το κόστος της συμμετοχής τους, με τη δυνατότητα να χρηματοδοτούν εν μέρει τη συνεισφορά τους από την εθνική επιδότηση Phare. Οι οικονομικές συνεισφορές καθορίζονται σε αποφάσεις του συμβουλίου σύνδεσης. Υπολογίζονται από την Επιτροπή βάσει αντικειμενικών παραμέτρων όπως το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ), ο πληθυσμός, οι αποστάσεις (για συστήματα κινητικότητας) και άλλες συναφείς παραμέτρους προς το σχετικό πρόγραμμα (π.χ. πρότυπα όσον αφορά την υγεία, κατανάλωση ενέργειας κ.λπ). Οι οικονομικές συνεισφορές ορίζονται με αποφάσεις του συμβουλίου σύνδεσης. Τα ποσά που αναφέρονται στις αποφάσεις αυτές είναι ανώτατα ποσά, ενώ η σημερινή χρήση τους εξαρτάται κυρίως από την ποιότητα των εφαρμογών της ενδιαφερόμενης χώρας. Στο παρόν στάδιο, δεν είναι δυνατό να αξιολογηθεί το ποσοστό επιτυχίας τους.

'Ολες οι επιλέξιμες υποψήφιες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης χρησιμοποίησαν τη δυνατότητα να ξεχωρίζουν τμήμα των επιδοτήσεων του Phare για συμπλήρωμα των χρηματοοικονομικών συνεισφορών τους, σε διαφορετικούς βαθμούς. Ενώ παραμένουν στο όριο του 10% των εθνικών χορηγήσεών τους,ορισμένες χώρες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το Phare κατά την αρχική φάση συμμετοχής (η Πολωνία, η Ρουμανία, η Βουλγαρία, η Λετονία, η Λιθουανία) αλλά είναι υποχρεωμένες να καταβάλουν οι ίδιες σταθερά αυξημένες προσπάθειες. 'Αλλες (η Ουγγαρία, η Εσθονία, η Τσεχική Δημοκρατία, η Σλοβακία) ακολούθησαν μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση από την αρχή και πληρώνουν πάνω από το 50% από τον δικό τους προϋπολογισμό.

Δέκα χώρες από την Κεντρική Ευρώπη υπέγραψαν συμφωνίες σύνδεσης (ή ευρωπαϊκές συμφωνίες) με την Κοινότητα. 'Ολες αυτές οι συμφωνίες ισχύουν, με εξαίρεση την Σλοβενία.