ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2285/02

υποβολή: Antonios Trakatellis (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(25 Ιουλίου 2002)

Θέμα: Άρνηση πληρωμήςπερωριών και επιπτώσεις στην περίθαλψη των πολιτών και τηνγεία των γιατρών από την περικοπή των εφημερευόντων γιατρών

Σύμφωνα με σχετικό έγγραφο αναφοράς πουποβλήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά και πολλά άλλα παρόμοια περιστατικά που παρατηρήθηκαν στην ελληνική επικράτεια, επιβάλλονται αιφνιδιαστικές περικοπές εφημεριών ιατρών ή πραγματοποιούνται απλήρωτες εφημερίες, όπως για παράδειγμα στην περιοχή της

Χαλκιδικής. Δεδομένου ότι η τουριστική κίνηση στην περιοχή της Χαλκιδικής, ειδικά για το χρονικό διάστημα του καλοκαιριού, είναι ιδιαίτερα αυξημένη, καθώς επίσης και το ότι το πιο κοντινό στην περιοχή νοσοκομείο βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη σε απόσταση 60 χιλιομέτρων, είναι φυσικό οι συνθήκες περίθαλψης των ασθενών να καθίστανται ιδιαίτερα δυσμενείς. Η κατάσταση αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το άρθρο 141, παράγραφος 2β, σύμφωνα με το οποίο η αμοιβή που παρέχεται για εργασία που αμείβεται με βάση τη χρονική διάρκεια είναι η ίδια για όμοια θέση εργασίας, κάτι που φυσικά δεν συμβαίνει στις άνωθεν περιπτώσεις, όπου οι γιατροί πραγματοποιούνπερωρίες, για τις οποίες δεν αμείβονται. Ομοίως, καταστρατηγούνται βασικά κοινωνικά δικαιώματα των εργαζομένων, τα οποία προστατεύονται από τον Κοινοτικό Χάρτη των κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων και στο ψήφισμα του Συμβουλίου σχετικά με τις θεμελιώδεις επιλογές της πολιτικής στον τομέα τηςγείας, αφού αυτοί πραγματοποιούνποχρεωτική εργασία για την οποία δεν αμείβονται καθόλου.

Λαμβάνοντας λοιπόνπόψη όλα τα παραπάνω, καθώς επίσης και την αδιαφορία επίλυσης του προβλήματος από την πλευρά της ελληνικής κυβέρνησης, ερωτάται:

1. Θα προχωρήσει η Επιτροπή στη λήψη μέτρων, ώστε να σταματήσει η παραβίαση του βασικού κοινωνικού δικαιώματος των εργαζομένων για παροχή ίσης αμοιβής για ίση εργασία και άρα πληρωμής τηςπερωριακής εργασίας που πραγματοποιείται από τους γιατρούς·

2. Με ποιες ενέργειες μπορεί να παρέμβει η Επιτροπή, ώστε να διασφαλιστεί η σωστή περίθαλψη των ευρωπαίων πολιτών και η αξιοπρεπής εργασία των ιατρών του Εθνικού Συστήματος·

3. Σε ποια μέτρα προτίθεται να προβεί η Επιτροπή, ώστε να σταματήσουν οι παραπάνω περικοπές, οι οποίες θέτουν σε σοβαρό κίνδυνο τηνγεία και την περίθαλψη των πολιτών·

4. Πώς πρόκειται να αντιμετωπίσει το γεγονός ότι ακόμη και ηγεία των γιατρών βρίσκεται σε κίνδυνο καιπάρχει περίπτωση να πραγματοποιούνται ιατρικά λάθη, εφόσον αυτοί εξαντλούνται με το να εξετάζουν ακατάπαυστα και μάλιστα χωρίς τη βοήθεια νοσηλευτικού προσωπικού·

Απάντηση της κ. Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Σεπτεμβρίου 2002)

Η ερώτηση του αξιότιμου βουλευτή περιλαμβάνει δύο διαφορετικές πτυχές. Η πρώτη αφορά την πληρωμή τωνπερωριών στους εφημερεύοντες ιατρούς, η δεύτερη την προστασία τηςγείας και της ασφάλειας των εν λόγω ιατρών.

Η πρώτη πτυχή της ερώτησης δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης, αλλά παραμένει εθνική αρμοδιότητα. Η Επιτροπήπενθυμίζει ότι το άρθρο 137, παράγραφος 6, της συνθήκης ΕΚ εξαιρεί τις αμοιβές από τους τομείς στους οποίους η Κοινότηταποστηρίζει και συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών. Όσον αφορά το άρθρο 141, παράγραφος 2, περίπτωση β) της συνθήκης ΕΚ, αυτό αφορά την ισότητα αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών και, επομένως, δεν έχει εφαρμογή στη συγκεκριμένη περίπτωση.

Όσον αφορά την προστασία τηςγείας και της ασφάλειας, εφαρμόζονται κατ'αρχήν οι διατάξεις της οδηγίας περί του χρόνου εργασίας (οδηγία 93/104/ΕΚ του Συμβουλίου, της 23ης Νοεμβρίου 1993, σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας(1)). Σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγρ. 3, μόνον των ασκούμενων ιατρών οι δραστηριότητες περιλαμβάνονται στις εξαιρέσεις από το πεδίο εφαρμογής της ως άνω οδηγίας(2).

Οι εργαζόμενοι που καλύπτονται από την οδηγία έχουν δικαίωμα σε:

- ημερήσια περίοδο ανάπαυσης ελάχιστης διάρκειας 11 συναπτών ωρών ανά 24ωρο (άρθρο 3)·

- διάλειμμα για ανάπαυση εάν ο χρόνος ημερήσιας εργασίαςπερβαίνει τις έξι ώρες (άρθρο 4)·

- περίοδο συνεχούς ανάπαυσης 24 ωρών για κάθε περίοδο επτά ημερών (άρθρο 5)·

- μέσο χρόνο εργασίας ο οποίος να μηνπερβαίνει τις 48 ώρες ανά επταήμερο, συμπεριλαμβανομένων τωνπερωριών (άρθρο 6)·

- ετήσια άδεια μετ'αποδοχών διάρκειας τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων (άρθρο 7)·

- όριο στη διάρκεια της νυκτερινής εργασίας, η οποία δεν πρέπει ναπερβαίνει, κατά μέσον όρο, τις οκτώ ώρες ανά 24ωρο (άρθρο 8).

Η οδηγία 93/104/ΕΚ προβλέπει σειρά παρεκκλίσεων από τους βασικούς της κανόνες, λόγω των ιδιαιτεροτήτων που παρουσιάζουν ορισμένες δραστηριότητες. Το άρθρο 17, παράγραφος 2.1, γ), περίπτ. (i) ορίζει ότι τα κράτη μέλη επιτρέπεται να παρεκκλίνουν από τα άρθρα 3, 4, 5, 8 και 16 στις περιπτώσεις δραστηριοτήτων που χαρακτηρίζονται από την ανάγκη να εξασφαλισθεί η συνέχεια τηςπηρεσίας ή της παραγωγής, ιδίως για τιςπηρεσίες τις σχετικές με τηνποδοχή, τη νοσηλεία ή/και την περίθαλψη που παρέχονται από νοσοκομεία ή παρόμοια ιδρύματα, από ιδρύματα διαμονής και από φυλακές.

Όσον αφορά το χρόνο εργασίας των ιατρών, το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφάνθηκε ότι οι εφημερίες στις ομάδες πρώτων βοηθειών πρέπει να θεωρηθούν εξ ολοκλήρου ως χρόνος εργασίας και, ενδεχομένως, ως χρόνοςπερωριακής απασχόλησης,πό την έννοια της οδηγίας 93/104/ΕΚ, εάν οι ιατροί έχουνποχρέωση παρουσίας στο κέντρογείας. Εάν απαιτείται ναπάρχει απλώς δυνατότητα συνεχούς επικοινωνίας με τους ιατρούς όταν εφημερεύουν, μόνον ο χρόνος πραγματικής παροχήςπηρεσιών πρώτων βοηθειών πρέπει να θεωρηθεί ως χρόνος εργασίας (υπόθεση C-303/98 — SIMAP(3)).

Εναπόκειται στις εθνικές αρχές να μεριμνούν για την τήρηση των εν λόγω διατάξεων και να επιβάλλουν κυρώσεις για ενδεχόμενες παραβάσεις.

(1) ΕΕ L 307 της 13.12.1993.

(2) Οι ασκούμενοι ιατροί καλύπτονται από την οδηγία 2000/34/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Ιουνίου 2000, η οποία τροποποιεί την οδηγία 93/104/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 195 της 1.8.2000) και πρέπει να μεταφερθεί στα εθνικά δίκαια των κρατών μελών το αργότερο την 1η Αυγούστου 2004.

(3) Υπόθεση C-303/98, Συλλογή 2000, σ. I-07963.