ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3521/01

υποβολή: Miquel Mayol i Raynal (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(8 Ιανουαρίου 2002)

Θέμα: Ελλάδα

Σήμερα, στην Ελλάδα, ιδίως δε στο Βορρά της χώρας, ζουν πολλές μειονότητες. Ορισμένες είναι μειονότητες (Τούρκοι, Σλαβομακεδόνες, Αλβανοί, Αρουμάνοι, Πομάχοι).

Η Ελλάδα αρνείται να αναγνωρίσει την ύπαρξή τους και τους στερεί τα πλέον θεμελιώδη δικαιώματα. Έτσι, απαγορεύεται ρητά η δημόσια χρήση της γλώσσας τους και όλες οι ιστορικές επιγραφές στις γλώσσες αυτές καταστρέφονται ή εξαλείφονται, όπως καταστρέφονται και τα μνημεία που μαρτυρούν την ύπαρξη των εν λόγω μειονοτήτων.

Εξάλλου, σε ό,τι αφορά τους έλληνεςπηκόους μακεδονικής καταγωγής που ζουν στο εξωτερικό, η Ελλάδα προσπαθεί να αποτρέψει την επιστροφή τους στην πατρίδα τους, επικαλούμενηποτιθέμενες αντεθνικές δραστηριότητες και στερώντας τους τηνπηκοότητά τους.

Γνωρίζει η Επιτροπή τα γεγονότα αυτά·

Σήμερα, τα δικαιώματα των μειονοτήτων αποτελούν μέρος των θεμελιωδών αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πώς σκοπεύει η Επιτροπή να καταστήσει σεβαστά τα δικαιώματα αυτά στην Ελλάδα·

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(14 Φεβρουαρίου 2002)

Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, τα δικαιώματα των ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες αποτελούν μέρος των κοινών αρχών των κρατών μελών, που απαριθμούνται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ). Οι αρχές αυτές, που έχουν τεθεί από διάφορες διεθνείς συμβάσεις(1), επιβεβαιώθηκαν επισήμως από το Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το άρθρο 21 παράγραφος 1 απαγορεύει κάθε διάκριση λόγω, μεταξύ άλλων, εθνοτικής καταγωγής, γλώσσας, θρησκείας ή ιδιότητας μέλους εθνικής μειονότητας, ενώ το άρθρο 22 απαιτεί το σεβασμό της πολιτιστικής, θρησκευτικής και γλωσσικής πολυμορφίας. Όπως αναφέρεται στις επεξηγήσεις σχετικά με το Χάρτη, οι δύο αυτές διατάξεις βασίζονται αντίστοιχα στα άρθρα 13 της συνθήκης ΕΚ και 14 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και στο άρθρο 151 της συνθήκης ΕΚ.

Όσον αφορά τα κράτη μέλη, ο σεβασμός των αρχών αυτών εξασφαλίζεται από τη διαδικασία παράβασης που προβλέπεται στο άρθρο 226 της συνθήκης ΕΚ και από την πολιτική διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 7 της ΣΕΕ. Σύμφωνα με την πρώτη διαδικασία, η Επιτροπή μπορεί να προσφύγει στο Δικαστήριο εφόσον η παράβαση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου. Σύμφωνα με τη δεύτερη, η Επιτροπή ή το ένα τρίτο των κρατών μελών μπορούν να προσφύγουν στο Συμβούλιο, συνερχόμενοπό τη σύνθεση αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων, σε περίπτωση σοβαρής και διαρκούς παραβίασης των αρχών που μνημονεύονται στο άρθρο 6.

Η Επιτροπή δεν διαθέτει πληροφορίες από τις οποίες να διαπιστώνεται κακή εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου ή σοβαρή και διαρκής παράβαση κατά την έννοια του άρθρου 7 της ΣΕΕ τέτοια, ώστε να δικαιολογείται κίνηση της πολιτικής διαδικασίας που προβλέπεται από το άρθρο αυτό.

Είναι πιθανόν να διατηρούνται ορισμένα προβλήματα όσον αφορά τη μεταχείριση των μειονοτήτων. Οι διαπιστώσεις της έκθεσης της επιτροπής ελευθεριών και δικαιωμάτων των πολιτών, δικαιοσύνης και εσωτερικώνποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ένωση, είναι πολύ χρήσιμες στο θέμα αυτό(2) καθώς και οι εργασίες που διεξάγονται εντός του Συμβουλίου της Ευρώπης(3). Ωστόσο, πρέπει ναπογραμμιστεί ότι κατά τα τελευταία έτη η Ελλάδα σημείωσε πρόοδο στον τομέα αυτό, και η Επιτροπή δεν μπορεί παρά ενθαρρύνει τη συνέχιση της πορείας αυτής.

Η Επιτροπή δεν διαθέτει πληροφορίες σχετικά με περιπτώσεις καταστροφής ιστορικών μνημείων ή εξάλειψης επιγραφών που αφορούν μειονότητες στην Ελλάδα. Από το 1998, ο ελληνικός κώδικας ιθαγενείας δεν επιτρέπει την έκπτωση από την ιθαγένεια παρά μόνο στην περίπτωση ατόμων που ζώντας στο εξωτερικό διαπράττουν, προς όφελος ξένου κράτους, πράξεις αντίθετες προς τα συμφέροντα της Ελλάδας(4). Από το 1994 και μετά, σπανιότατα έχει γίνει επίκληση της διάταξης αυτής.

Τέλος και γενικά, είναι σκόπιμο να γίνειπενθύμιση ότι κάθε άτομο, που θεωρεί ότι παραβιάστηκαν τα θεμελιώδη δικαιώματά του, έχει τη δυνατότητα να ασκήσει προσφυγές στα εθνικά δικαστήρια και, μετά από την εξάντληση αυτών των ένδικων μέσων, να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σε περίπτωση παραβίασης της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών.

(1) Βλ. για παράδειγμα το Σύμφωνο των Ηνωμένων Εθνών σχετικά με τα αστικά και πολιτικά δικαιώματα που έχει επικυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη, το άρθρο 27 του οποίου προστατεύει την πολιτιστική ζωή και τη γλώσσα των ατόμων που είναι μέλη μειονοτήτων.

(2) Έκθεση για την κατάσταση όσον αφορά τα θεμελιώδη δικαιώματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση (2000), Επιτροπή Ελευθεριών και Δικαιωμάτων των Πολιτών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, Εισηγητής: Thierry Cornillet.

(3) Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας, δεύτερη έκθεση για την Ελλάδα που εγκρίθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 1999 και δημοσιεύτηκε στις 27 Ιουνίου 2000, Έγγρ. αριθ. CRI (2000) 32.

(4) Άρθρο 20 του κώδικα ιθαγενείας του 1955.