ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1847/96 υποβολή: Joan Colom i Naval (PSE) προς την Επιτροπή (5 Ιουλίου 1996)

Θέμα: Διακρίσεις λόγω εθνικότητας όσον αφορά την καταβολή διδάκτρων στα δημόσια σχολεία των κρατών μελών

Έχει διαπιστωθεί ότι τα δημόσια εκπαιδευτικά ιδρύματα (από προσχολικό έως πανεπιστημιακό επίπεδο) ορισμένων κρατών μελών, εφαρμόζουν μια πολιτική διδάκτρων με βάση την εθνικότητα του μαθητή/φοιτητή. Δηλαδή, τα ποσά για εγγραφή, μηνιαία δίδακτρα, διαμονή, εστίαση κλπ., που ισχύουν για τους υπηκόους του συγκεκριμένου κράτους μέλους είναι διαφορετικά από εκείνα που απαιτούνται στην περίπτωση των αλλοδαπών, αδιάφορο αν οι τελευταίοι είναι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν χρειάζεται να τονισθεί ότι οι πρώτοι καταβάλλουν μικρότερα ποσά ή και λαμβάνουν δωρεάν υπηρεσίες για τις οποίες χρεώνονται, και μάλιστα με αυξημένα ποσά, οι μαθητές/φοιτητές από άλλα κράτη μέλη.

Έχει μάλιστα διαπιστωθεί ότι συγκεκριμένο κράτος μέλος εφαρμόζει μια ιδιαίτερης μορφής διάκριση στα εκπαιδευτικά του ιδρύματα που λειτουργούν εκτός της ΕΕ. Δηλαδή, οι μαθητές/φοιτητές που είναι υπήκοοι του εν λόγω κράτους καθώς και εκείνοι της τρίτης χώρας στο έδαφος της οποίας λειτουργεί το ίδρυμα, καταβάλλουν μικρότερα ποσά σε σύγκριση με τους μαθητές/φοιτητές που είναι πολίτες άλλων κρατών μελών.

Θεωρεί η Επιτροπή, έχοντας μάλιστα υπόψη τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, ότι μια τέτοια διάκριση λόγω εθνικότητας είναι συμβατή με τις Συνθήκες; Εάν όχι, ποιά μέτρα προτίθεται να λάβει επί του προκειμένου;

Απάντηση της κ. Cresson εξ ονόματος της Επιτροπής (18 Σεπτεμβρίου 1996)

Το πρώτο μέρος της ερώτησης αφορά τη διάκριση που υποστηρίζεται ότι γίνεται όταν ορισμένοι κοινοτικοί υπήκοοι καλούνται να πληρώσουν υψηλότερα ποσά από τους σπουδαστές του αντίστοιχου κράτους μέλους για την πρόσβασή τους σε κάποια δημόσια εκπαιδευτικά ιδρύματα. Το ίδιο πρόβλημα αναφέρεται και σχετικά με τη χορήγηση υποτροτροφιών για σπουδές. Οφείλουμε να υπενθυμίσουμε σχετικά ότι οι κοινοτικές διατάξεις, όπως έχουν ερμηνευθεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, εξασφαλίζουν την ίση μεταχείριση αφενός των κοινοτικών σπουδαστών με τους εθνικούς σπουδαστές όσον αφορά την πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση (άρθρα 126 και 127 - πρώην άρθρο 128 -της συνθήκης ΕΚ) και, αφετέρου, των κοινοτικών εργαζομένων και των παιδιών τους, γενκότερα, η οποία καθιερώνεται με τα άρθρα 48, 52 και 59 της συνθήκης και με τον κανονισμό 1612/68 του Συμβουλίου. Όσον αφορά την πρώτη κατηγορία ατόμων, το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να επιβεβαιώσει στη νομολογία του την αρχή, η οποία καθιερώνεται από το κοινοτικό δίκαιο, της μη εφαρμογής διακρίσεων όσον αφορά την πρόσβαση σε μαθήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης (μεταξύ άλλων με τις αποφάσεις του στις υποθέσεις Forcheri, αριθ. 152/82 και Gravier, αριθ. 293/83 για την άμεση εφαρμοσιμότητα του άρθρου 7 - το οποίο έγινε άρθρο 6 - της συνθήκες). Αυτή η ίση μεταχείριση συνεπάγεται όχι μόνον απαγόρευση επιβολής υψηλότερης επιβάρυνσης ή επιβάρυνσης που δεν απαιτείται και από τους σπουδαστές του κράτους μέλους υποδοχής, αλλά και ισότιμη πρόσβαση με τους εθνικούς υπηκόοους στις εκπαιδευτικές υποτροφίες, με εξαίρεση τις υποτροφίες διαβίωσης.

Όσον αφορά τους σπουδαστές που είναι παιδιά εργαζομένων που έχουν ασκήσει το δικαίωμα τους να μεταβούν ελεύθερα σε άλλο κράτος μέλος, η ίση μεταχείριση είναι απόλυτη και περιλαμβάνει όλα τα βοηθήματα που προβλέπονται για τους υπηκόους της χώρας υποδοχής, συμπεριλαμβανομένων των υοτροφιών διαβίωσης (βλ. υπόθεση Raulin, αριθ. 357/89).

Στη βάση αυτή, η Επιτροπή κλήθηκε να παρέμβει κατά το παρελθόν, ενίοτε κινούμενη και δικαστικώς, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις μεμονωμένες περιπτώσεις πρακτικών που αντιβαίνουν στο κοινοτικό δίκαιο ή περιπτώσεις ρυθμίσεων που εφαρμόζουν διακρίσεις και έχουν πέσει στην αντίληψή της. Εξάλλου, τα εθνικά δικαστήρια καλούνται να εφαρμόζουν το κοινοτικό δίκαιο υπό το φως της νομολογίας του Δικαστηρίου, όπως συνέβη στο Βέλγιο σε πολλές περιπτώσεις που έφθασαν στα εθνικά δικαστήρια μετά την απόφαση Gravier που προαναφέρθηκε.

Το δεύτερο μέρος της ερώτησης αφορά την εφαρμογή διακρίσεων έναντι των κοινοτικών υπηκόων όσον αφορά την πρόσβαση σε δημόσια εκπαιδευτικά ιδρύματα ενός κράτους μέλους τα οποία βρίσκονται στο έδαφος κράτους που δεν ανήκει στην Ένωση. Η περίπτωση στην οποία αναφέρεται το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου είναι η μοναδική που έχει υπόψη της η Επιτροπή και διερευνάται σε βάθος στο πλαίσιο μιας εσωτερικής διαδικασίας που βρίσκεται σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή.

Χωρίς περισσότερες διευκρινίσεις που θα της επιτρέψουν να πραγματοποιήσει τις απαραίτητες έρευνες σχετικά με τα προβλήματα που θίγει το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου, η Επιτροπή δεν είναι δυστυχώς σε θέση να απαντήσει πιο συγκεκριμένα στα ερωτήματα που τίθενται. Παρακαλεί, λοιπόν, το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις και πληροφορίες σχετικά με τις διατυπωθείσες ερωτήσεις ώστε να μπορέσει να του απαντήσει εμπεριστατωμένα.