ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0544/99

υποβολή: Daniel Varela Suanzes-Carpegna (PPE) προς την Επιτροπή

(12 Μαρτίου 1999)

Θέμα: Βιομηχανία κονσερβοποίησης αλιευτικών προïόντων και υδατοκαλλιέργεια στην Ευρωπαïκή Ένωση

Στη συνεδρίαση της ολομέλειας του Ιουνίου 1998 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συζήτησε και ενέκρινε την έκθεση πρωτοβουλίας σχετικά με τη βιομηχανία κονσερβοποίησης αλιευτικών προϊόντων και την υδατοκαλλιέργεια στην Ευρωπαϊκή Ένωση (A4-0137/98)(1), στην οποία, μεταξύ άλλων, ζητούσε από την Επιτροπή, λαμβανομένου υπόψη ότι οι κονσέρβες διατηρούν τις θρεπτικές ιδιότητες των συστατικών τους, καθώς και ότι διατηρούνται άριστα και μεταφέρονται εύκολα, να προωθήσουν τη διοχέτευση κοινοτικών κονσερβών στο πλαίσιο της ανθρωπιστικής και επισιτιστικής βοήθειας προς τις χώρες που αντιμετωπίζουν παρόμοιες ανάγκες.

Μπορεί η Επιτροπή να μας πληροφορήσει τί μέτρα έχουν ληφθεί για να υλοποιηθούν οι ανωτέρω υποδείξεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου;

(1) ΕΕ C 210 της 6.7.1998, σελ. 295.

Κοινή απάντηση

του κας Bonino εξ ονόματος της Επιτροπής

στις γραπτές ερωτήσεις E-0524/99, E-0525/99, E-0527/99, E-0528/99, E-0529/99,E-0530/99, E-0531/99, E-0532/99, E-0533/99, E-0534/99, E-0535/99,E-0537/99, E-0538/99, E-0539/99, E-0540/99, E-0541/99 και E-0544/99

(3 Μαΐου 1999)

Όσον αφορά μία μελέτη της Επιτροπής σχετικά με την κατάσταση η οποία επικρατεί στον βιομηχανικό τομέα της κονσερβοποιίας, η Επιτροπή προβλέπει, στο πρόγραμμα εργασίας της για το 1999, να παρουσιάσει μία πρόταση κανονισμού σχετικά με τη συλλογή των βασικών αλιευτικών δεδομένων. Αυτή η πρόταση ενδέχεται να προβλέπει επίσης την συλλογή ορισμένων οικονομικών δεδομένων σχετικά με τον βιομηχανικό τομέα της μεταποίησης, συμπεριλαμβανομένου και του τομέα της κονσερβοποιίας.

Σχετικά με τις ενισχύσεις που χορηγούνται στον βιομηχανικό τομέα της κονσερβοποιίας των προϊόντων της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι τέτοιες ενισχύσεις έχουν θέση στα διαρθρωτικά προγράμματα υπέρ του τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας. Τα προγράμματα αυτά περιλαμβάνουν σχεδόν πάντοτε ένα σκέλος "μεταποίηση και εμπορία των προϊόντων", ένα σκέλος "προώθηση / προβολή" καθώς επίσης και ένα σκέλος "πρότυπες πειραματικές ενέργειες". Η επιλογή των συγκεκριμένων έργων, ιδίως των έργων προς όφελος του βιομηχανικού τομέα της κονσερβοποιίας, εναπόκειται στην διοικητική αρχή διαχείρισης την οποία ορίζει το κράτος μέλος. Πρέπει να υπογραμμιστεί το γεγονός ότι η δημόσια χρηματοδοτική στήριξη μίας εκστρατείας προώθησης / προβολής η οποία θα είχε ως επίκεντρο την κοινοτική καταγωγή ενός προϊόντος, θα αποτελούσε μέτρο άνισης μεταχείρισης, αντίθετο με τις διεθνείς δεσμεύσεις της Κοινότητας, ιδίως στο πλαίσιο του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ).

Η κοινοτική δασμολογική κανονιστική ρύθμιση αποτελεί συνέπεια της εμπορικής πολιτικής της Κοινότητας, της οποίας είναι μέρος τα προτιμησιακά καθεστώτα που χορηγούνται, είτε σε αυτόνομη βάση (όπως το σύστημα των γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων (ΣΓΠ) ή η πολιτική προμήθειας), είτε σε συμβατική βάση (συνθήκη Λομέ ή συμφωνίες ελευθέρων συναλλαγών). Αυτές οι δασμολογικές μειώσεις αποτελούν αντικείμενο τακτικής αναθεώρησης, σύμφωνα με μια διαδικασία περιοδικής επικαιροποίησης (αυτόνομες ποσοστώσεις και αναστολές), ή σύμφωνα με διαδικασία που προκαθορίζεται στην πράξη που τις θεσπίζει (ΣΓΠ, συνθήκη Λομέ, Ευρωπαϊκές συμφωνίες). Κατάυτόν τον τρόπο, το νέο καθεστώς ΣΓΠ για την περίοδο μεταξύ 1ης Ιουλίου 1999 και 31ης Δεκεμβρίου 2001 έχει τεθεί σε ισχύ προσφάτως, και η νέα συνθήκη Λομέ βρίσκεται στο στάδιο των διαπραγματεύσεων μεταξύ των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ). Είναι προφανές ότι, με όλες αυτές τις αναθεωρήσεις και επαναδιαπραγματεύσεις, καταργούνται τα εμπορικά πλεονεκτήματα τα οποία δεν έχουν πλέον λόγο υπάρξεως.

Η κοινοτική πολιτική συνεργασίας για την ανάπτυξη μπορεί να περιλαμβάνει προνομιακή πρόσβαση στην κοινοτική αγορά της παραγωγής των δικαιούχων χωρών. Τα προϊόντα τα οποία εισάγονται σάυτό το πλαίσιο υπόκεινται στις ίδιες κανονιστικές απαιτήσεις και περιορισμούς όπως και η κοινοτική παραγωγή και, ως εκ τούτου, αυτό και μόνο το γεγονός του δικαιώματος δασμολογικής μείωσης δεν συνεπάγεται αθέμιτο ανταγωνισμό. Σε περίπτωση που ορισμένα προϊόντα καταγωγής κάποιας τρίτης χώρας είναι ανταγωνιστικότερα λόγω, π.χ., χαμηλότερου εργατικού κόστους, ένα σύστημα αντισταθμιστικών ενισχύσεων δεν θα αύξανε κατάνάγκη την ανταγωνιστικότητα της κοινοτικής βιομηχανίας. Ένα τέτοιο σύστημα θα ήταν, επιπλέον, αντίθετο με τις διεθνείς δεσμεύσεις της Κοινότητας.

Η Επιτροπή πραγματοποιεί επί του παρόντος αναθεώρηση του καταλόγου των τρίτων χωρών από τις οποίες επιτρέπονται οι εισαγωγές προϊόντων της αλιείας για κατανάλωση από τον άνθρωπο, όπως έχει θεσπιστεί στην απόφαση 97/296/ΕΚ της Επιτροπής της 22 Δεκεμβρίου 1997, για την κατάρτιση καταλόγου τρίτων χωρών από τις οποίες επιτρέπονται οι εισαγωγές προϊόντων της αλιείας για κατανάλωση από τον άνθρωπο(1) (όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την απόφαση 99/136/ΕΚ της Επιτροπής της 28ης Ιανουαρίου 1999(2)). Στον κατάλογο αυτό περιλαμβάνονται μόνο όσες χώρες έχουν παράσχει εγγυήσεις σύμφωνα με τις οποίες τα προϊόντα της αλιείας τα οποία εξάγουν προς την Κοινότητα πληρούν τις υγειονομικές απαιτήσεις που ορίζονται στην κοινοτική νομοθεσία για την προστασία της υγείας των καταναλωτών. Για να επαληθεύει ότι οι υγειονομικές διατάξεις που ισχύουν σάυτές τις τρίτες χώρες είναι τουλάχιστον ισοδύναμες με αυτές οι οποίες διέπουν την παραγωγή και τη θέση σε εμπορία των κοινοτικών προϊόντων, η Επιτροπή διενεργεί ελέγχους στις αρμόδιες αρχές. Οι έλεγχοι αυτοί περιλαμβάνουν τεκμηριωμένη αξιολόγηση της νομοθεσίας, της αρμόδιας αρχής και των υπηρεσιών επιθεώρησης και ελέγχου της καθώς επίσης και των πραγματικών υγειονομικών συνθηκών της παραγωγής, της αποθεματοποίησης και της διανομής των προϊόντων της αλιείας που προορίζονται να εξαχθούν προς την Κοινότητα.

Επιπλέον, η Επιτροπή πραγματοποιεί αποστολές επιθεώρησης και ελέγχου για να παρακολουθεί τις επιδόσεις των αρχών αυτών, συμπεριλαμβανομένων επιθεωρήσεων συγκεκριμένων επιχειρήσεων για να διαπιστωθεί το κατά πόσον πληρούνται επιτόπου οι νομοθετικές απαιτήσεις. Η επιλογή των τρίτων χωρών στις οποίες πραγματοποιούνται επισκέψεις των επιθεωρητών της Επιτροπής αποφασίζεται επί τη βάσει διαδικασιών εκτίμησης κινδύνων που βασίζονται σε κριτήρια προστασίας της υγείας των καταναλωτών. Επί του παρόντος, η Επιτροπή πραγματοποιεί ένα εντατικό πρόγραμμα επισκέψεων σε τρίτες χώρες, αποσκοπώντας στην αξιολόγηση των επιδόσεων των αρχών οι οποίες είναι υπεύθυνες για την επιβολή των κοινοτικών κανόνων για τα προϊόντα της αλιείας όπως προβλέπεται στην κοινοτική νομοθεσία, και ιδίως στην οδηγία 91/493 του Συμβουλίου, της 22 Ιανουαρίου 1991, για τη θέσπιση των υγειονομικών όρων παραγωγής και θέσης σε εμπορία των προϊόντων της αλιείας(3), και της οδηγίας 91/492 του Συμβουλίου της 15ης Ιουλίου 1991, για τη θέσπιση των υγειονομικών όρων παραγωγής και θέσης σε εμπορία των ζώντων διθύρων μαλακίων3. Η διενέργεια επιθεωρήσεων σε τρίτες χώρες στον τομέα των προϊόντων της αλιείας και των ζώντων δίθυρων μαλακίων, έχει θεωρηθεί ως ζήτημα προτεραιότητας στο πλαίσιο του προγράμματος των αποστολών για το 1999. Τριάντα περίπου αποστολές σε αυτόν τον τομέα έχουν ήδη σχεδιαστεί για το πρώτο εξάμηνο του 1999. Ένα σύνολο 50 περίπου αποστολών αναμένεται ότι θα πραγματοποιηθούν εντός του 1999.

Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της κοινής οργάνωσης των αγορών των προϊόντων της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας, η Επιτροπή έχει προτείνει, για τα είδη σχετικά με τα οποία η κοινοτική προσφορά είναι ανεπαρκής ή ανύπαρκτη, αυτόνομες συνολικές ή μερικές δασμολογικές αναστολές επάόριστον, ούτως ώστε να εξασφαλίσει για τον μεταποιητικό τομέα όρους προμήθειας πιο ανταγωνιστικούς και πιο σταθερούς.

Όσον αφορά τα εργαστήρια αναφοράς, παρακαλείται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου να παραπεμφθεί στην απάντηση που είχε δοθεί στην γραπτή του ερώτηση αριθ. 3971/98(4).

Μία συζήτηση πολιτικής φύσεως λαμβάνει χώρα εδώ και περισσότερο από ένα έτος, σχετικά με το ζήτημα της βελτίωσης της λειτουργίας των προτιμησιακών δασμολογικών καθεστώτων, ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή και τον έλεγχο των κανόνων καταγωγής. Η Επιτροπή, με την ανακοίνωσή της σχετικά με τη διαχείριση των προτιμησιακών καθεστώτων του Ιουλίου 1997, το Συμβούλιο εσωτερικής αγοράς με τα συμπεράσματα του της 18ης Μαΐου 1998 και το Κοινοβούλιο με την έγκριση της έκθεσης του κ. Nordmann στις 21 Οκτωβρίου 1998, έχουν λάβει θέση σχετικά με το ζήτημα αυτό. Η Επιτροπή έχει προτείνει ένα πρόγραμμα ανακαίνισης των προτιμησιακών δασμολογικών καθεστώτων (το οποίο έχει ήδη αρχίσει να εφαρμόζεται) και το οποίο λαμβάνει υπόψη όλες τις παραμέτρους αυτού του ζητήματος.

Κατά την πρόσφατη προσαρμογή της κοινής οργάνωσης της αγοράς του ελαιόλαδου (κανονισμός (ΕΚ) 1638/98 του Συμβουλίου της 20ης Ιουλίου 1998, για τροποποίηση του κανονισμού αριθ. 136/66/ΕΟΚ περί κοινής οργάνωσης αγοράς στον τομέα των λιπαρών ουσιών(5)), το Συμβούλιο ακολούθησε την πρόταση της Επιτροπής να συνεχίσει να εφαρμόζει τη γενική αρχή της χορήγησης επιστροφής στην παραγωγή για τα ελαιόλαδα τα οποία χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ορισμένων κονσερβών. Το επίπεδο αυτής της επιστροφής καθορίζεται λαμβάνοντας υπόψη, ιδίως, τη διεθνή τιμή του ελαιόλαδου που διαμορφώνεται εντός της Κοινότητας, η οποία είναι, δεδομένου ότι παράγει το 80 % της παγκόσμιας παραγωγής, ο κυριότερος οικονομικός παράγοντας σάυτόν τον τομέα. Δεδομένου ότι η κατάσταση της αγοράς αυτής χαρακτηρίζεται από απουσία επιστροφών κατά την εξαγωγή εδώ και ένα περίπου έτους (εκτός από μία σύντομη περίοδο, τον Σεπτεμβρίου του 1998, επιστροφών 10 Ecu ανά 100 kg), η Επιτροπή αποφάσισε να προσαρμόσει επίσης το επίπεδο των επιστροφών για τις κονσέρβες. Το επίπεδο αυτό έχει μειωθεί προοδευτικά από 67,18 Ecu ανά 100 kg τον Ιανουάριο 1998 σε 44 Ecu ανά 100 kg τον Νοέμβριο 1998, για να ληφθούν υπόψη, και η κατάσταση της αγοράς, και η μέριμνα για να διατηρηθεί ένα ποσό επιστροφής σημαντικό, έτσι ώστε να εξακολουθήσει να στηρίζεται ο ιδιαίτερος τομέας της κονσέρβας με ελαιόλαδο.

Όσον αφορά τις ενδεχόμενες αντισταθμιστικές αποζημιώσεις στις κονσερβοποιίες οι οποίες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν κρίσιμη κατάσταση, παρακαλείται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου να παραπεμφθεί στο άρθρο 17 παράγραφος 1 σημείο γ) της πρότασης κανονισμού του Συμβουλίου για τον καθορισμό των λεπτομερειών και συνθηκών των διαρθρωτικών δράσεων στον τομέα της αλιείας(6).

Για τις ανάγκες της προμήθειάς της σε πρώτες ύλες, η κοινοτική βιομηχανία απευθύνεται, σε μεγάλο βαθμό, στις εισαγωγές. Για να μπορέσει αυτός ο βιομηχανικός τομέας να είναι ανταγωνιστικός ως προς τα προϊόντα τα οποία παρασκευάζονται στις τρίτες χώρες, οι δασμοί κατά την εισαγωγή για τον τόνο - πρώτη ύλη (εκτός από τα φιλέτα τόνου) έχουν ανασταλεί στο σύνολό τους. Μία αντισταθμιστική αποζημίωση για τον τόνο έχει θεσπιστεί ήδη από το 1970 για να αντισταθμίσει τα μειονεκτήματα τα οποία υφίστανται οι κοινοτικοί παραγωγοί λόγω του καθεστώτος εισαγωγής του τόνου - πρώτη ύλη που προορίζεται για την βιομηχανία της μεταποίησης. Σε περίπτωση μείωσης των τιμών εισαγωγής, λαμβάνουν αποζημίωση με την οποία τους εξασφαλίζεται ένα επίπεδο εσόδων υπό ορισμένους όρους για το μέρος της παραγωγής τους η οποία πωλείται στην Κοινότητα. Αυτό το σύστημα αποζημίωσης βασίζεται σε μία τιμή για την κοινοτική παραγωγή η οποία καθορίζεται κάθε έτος από το Συμβούλιο, επί τη βάσει προτάσεως της Επιτροπής, και βασίζεται στον μέσο όρο των τιμών των τριών τελευταίων περιόδων. Όπως αναφέρεται από το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, το φιλέτο τόνου αποτελεί επίσης μία από τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται από τον κοινοτικό βιομηχανικό τομέα της κονσερβοποιίας. Το προϊόν αυτό δεν αποτελεί αντικείμενο αντισταθμιστικής αποζημίωσης και υπόκειται σε δασμό κατά 24 %. Η κονσερβοποιία χρησιμοποιεί όλο και περισσότερο αυτή την πρώτη ύλη. Για να αντιμετωπίσει τις συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες της, η κονσερβοποιία οφείλει να προμηθεύεται στην παγκόσμια αγορά. Περιορισμένες δασμολογικές ποσοστώσεις έχουν ανοιχθεί το 1997 (1.000 τόνοι με 12 %), το 1998 (1.200 τόνοι με 9 Ιουλίου 1999 (1.200 τόνοι με 6 %).

Για να δώσει τη δυνατότητα στην κοινοτική βιομηχανία να αντιμετωπίζει αποτελεσματικότερα τον συνεχώς αυξανόμενο ανταγωνισμό των τρίτων χωρών, η Επιτροπή πρότεινε μερική αυτόνομη αναστολή του δασμού στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της κοινής οργάνωσης της αγοράς.

Δεδομένου ότι πρόκειται για δασμολογικές παραχωρήσεις που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της συνθήκης Λομέ και του καθεστώτος των ΣΓΠ για τα ναρκωτικά και εφαρμοστέο για τον τόνο, οι εισαγωγές που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του προτιμησιακού καθεστώτος έχουν θετικές συνέπειες για τους παραγωγούς αυτών των προϊόντων στις δικαιούχες τρίτες χώρες. Εφόσον αυτά τα καθεστώτα συμβάλλουν στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης στο πλαίσιο μίας οικονομικής δραστηριότητας η οποία είναι εναλλακτική ως προς την καλλιέργεια των ναρκωτικών, και ευνοούν επίσης και την ανάπτυξη, ο σκοπός τους φαίνεται δικαιολογημένος.

Η Επιτροπή προτιμά την αγορά και την μεταφορά κονσερβοποιημένων προϊόντων στο πλαίσιο των δράσεων της κατεπείγουσας επισιτιστικής βοήθειας προς τρίτες χώρες. Σύμφωνα με τις διατάξεις της σύμβασης-πλαισίου εταιρικής σχέσης (ΣΠΕ), υπεύθυνοι για όλες τις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών συμπεριλαμβανομένης της αποστολής, της μεταφοράς και της αποθεματοποίησης, είναι οι επιχειρησιακοί εταίροι. Οι ανθρωπιστικές οργανώσεις πρέπει να λαμβάνουν όλα τα μέτρα τα οποία είναι απαραίτητα για να εξασφαλίζεται ότι τα προϊόντα διατροφής ανταποκρίνονται κατά τον βέλτιστο δυνατό τρόπο στις τοπικές συνήθειες και ανάγκες και ότι είναι τα καταλληλότερα από την άποψη της ποιότητας, του κόστους, της διάρκειας της ισχύος τους και της διαθεσιμότητάς τους. Στο ΣΠΕ ορίζεται επίσης ότι η ανθρωπιστική οργάνωση απευθύνει, κατά προτίμηση, τις παραγγελίες της εντός της χώρας η οποία αποτελεί αντικείμενο της δράσης, ή των χωρών της ευρύτερης περιοχής. Σε περίπτωση που δεν είναι διαθέσιμα τα εν λόγω προϊόντα, ή που η τιμή τους είναι υπερβολική, οι παραγγελίες απευθύνονται στην Κοινότητα ή, αν αυτό δεν είναι εφικτό, στις αναπτυσσόμενες χώρες. Κατέξαίρεση, οι παραγγελίες αυτές μπορούν να απευθύνονται σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες για λόγους τεχνικούς, ποιοτικούς, μη διαθεσιμότητας στις προαναφερόμενες αγορές, έλλειψης ή μεταφορικού κόστους.

(1) ΕΕ L 122 της 14.5.1997.

(2) ΕΕ L 44 της 18.2.1999.

(3) ΕΕ L 268 της 24.9.1991.

(4) ΕΕ C 325 της 12.11.1999.

(5) ΕΕ L 210 της 28.7.1998.

(6) COM(98)728 τελικό, ΕΕ C 16 της 21.1.1999.