ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0530/01

υποβολή: Cristiana Muscardini (UEN) προς την Επιτροπή

(22 Φεβρουαρίου 2001)

Θέμα: Δικαίωμα ιδιοκτησίας και διεύρυνση

Είναι γνωστό ότι στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης τα καθεστώτα τουπαρκτού σοσιαλισμού είχαν καταργήσει το δικαίωμα ιδιοκτησίας και οι ιδιωτικές περιουσίες είχαν δημευτεί. Με τη βαθμιαία επάνοδο στη δημοκρατία, οι κυβερνήσεις ορισμένων από τις χώρες αυτές αποφάσισαν να αναγνωρίσουν στους νόμιμους ιδιοκτήτες ή στους κληρονόμους τους το δικαίωμα της κυριότητας στην προηγούμενη περιουσία τους και κυρίως στα σπίτια και στην έγγειο ιδιοκτησία. Οι πολίτες μπορούν πλέον, μετά από περίπλοκες γραφειοκρατικές διαδικασίες, να ξαναγίνουν κύριοι της περιουσίας που τους είχε κατασχεθεί. Σε ορισμένες, ωστόσο, περιπτώσεις όπως συμβαίνει στη Ρουμανία μπορεί να προσφερθούν στους παλαιούς ιδιοκτήτες διαφορετικά οικόπεδα από εκείνα που είχαν στην κατοχή τους όταν έγινε η κατάσχεση. Τούτο έχει δημιουργήσει δυσαρέσκειες και εντάσεις, όχι τόσο για λόγους σύγκρισης της οικονομικής αξίας του αγαθού που είχαν απωλέσει με εκείνην αυτού που τους προσφέρεται, όσο για λόγους κυρίως συναισθηματικούς, δεδομένου ότι η κατασχεθείσα ιδιοκτησία ταυτίζεται με οικογενειακές μνήμες και παραδόσεις.

Μπορεί η Επιτροπή να μας πληροφορήσει εάν, κατά την πορεία των διαπραγματεύσεων με τιςποψήφιες χώρες:

1. εξακριβώνει κατά πόσον έχει αποκατασταθεί το δικαίωμα στην ιδιοκτησία;

2. έχει τη δυνατότητα να ελέγχει defacto κατά πόσον η κατασχεθείσα περιουσία έχει όντως επιστραφεί στους νόμιμους ιδιοκτήτες ή στους κληρονόμους τους;

3. έχει δημιουργήσει κάποιαπηρεσία στην οποία να μπορούν να απευθύνονται οι πολίτες των εν λόγω χωρών που ίσως θελήσουν να ασκήσουν ένδικα μέσα κατά της πιθανής απόφασης των δημοσίων αρχών να τους επιστρέψουν ιδιοκτησία διαφορετική από την κατασχεθείσα;

4. είναι διατεθειμένη να ασκήσει κάθε δυνατότητα πίεσης ώστε να εξασφαλιστεί ο έμπρακτος σεβασμός του δικαιώματος ιδιοκτησίας και μάλιστα όσον αφορά τις οικογένειες που η περιουσία τους είχε κατασχεθεί;

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(18 Απριλίου 2001)

Οι απαλλοτριώσεις στις οποίες αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου πραγματοποιήθηκαν πριν την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Ρώμης. Επιπλέον, το άρθρο 295 (πρώην άρθρο 222) της Συνθήκης της Ρώμης δεν προδικάζει κατά κανένα τρόπο το καθεστώς ιδιοκτησίας στα κράτη μέλη. Συνεπώς, το θέμα αυτόπάγεται στην αρμοδιότητα των ιδίων των κρατών μελών και όχι των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τον λόγο αυτό το καθεστώς ιδιοκτησίας δεν αναφέρεται στις διαπραγματεύσεις προσχώρησης. Επίσης, δεν αποτελεί αντικείμενο επαλήθευσης των στοιχείων από μέρους της Επιτροπής, και επομένως οι τυχόν μηνύσεις από μέρους πολιτών τωνποψηφίων χωρών σχετικά με αυτό το θέμα πρέπει ναποβάλλονται στις αρμόδιες αρχές των εκάστοτε χωρών, ή, ενδεχομένως, στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των δικαιωμάτων του ανθρώπου.

Ωστόσο, η Επιτροπή, στις ανακοινώσεις της του 1997 σχετικά με τις αιτήσεις των συνδεομένων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, έθιξε αυτό το πρόβλημα. Στο βαθμό που αυτό ήταν απαραίτητο, ανακίνησε εξάλλου το εν λόγω πρόβλημα στις εκθέσεις για την πρόοδο που σημείωσαν οιποψήφιες χώρες ενόψει της προσχώρησης, πουποβάλλει κάθε έτος στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο και, ειδικότερα, τόσο στην έκθεση του 1999 όσο και στην έκθεση του 2000 σχετικά με τη Ρουμανία.