ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0750/03

υποβολή: Rodi Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(5 Μαρτίου 2003)

Θέμα: Οι άστεγοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Ο αριθμός των αστέγων αυξάνεται συνεχώς. Σύμφωνα με την FEANSTA (Ομοσπονδία Εθνικών Οργανισμών που εργάζονται για τους άστεγους)πολογίζονται σήμερα σε τρία εκατομμύρια, εκ των οποίων το 10 % κοιμάται μόνιμα στο ύπαιθρο. Το φαινόμενο έχει διαφορετική έκταση από χώρα σε χώρα, αν και η αποτύπωση της πραγματικής κατάστασης και οι συγκρίσεις μεταξύ χωρών είναι δύσκολες λόγω της έλλειψης στατιστικών στοιχείων και συγκεκριμένου ορισμού.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαθέτει μελέτες για ένα τέτοιο φαινόμενο που απειλεί την κοινωνική μας συνοχή καιποβαθμίζει το κοινωνικό μας μοντέλο, διαθέτει αξιολόγηση των στεγαστικών πολιτικών των κρατών μελών· Σκέπτεται να πάρει σχετικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση του φαινομένου·

Απάντηση της κ. Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(31 Μαρτίου 2003)

Το ζήτημα της έλλειψης στέγης αποτελεί σημαντική πτυχή της ανοικτής μεθόδου συντονισμού για την κοινωνική ένταξη. Στο πλαίσιο του πρώτου από τους κοινούς στόχους για τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό που συμφωνήθηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη Νίκαια το Δεκέμβριο του 2000 καθορίστηκε ως στόχος να εφαρμοστούν πολιτικές με στόχο την πρόσβαση όλων σε μια αξιοπρεπή καιγιεινή κατοικία, καθώς επίσης και τις απαιτούμενες βασικέςπηρεσίες λαμβανομένουπόψη του τοπικού πλαισίου για μια ομαλή ζωή στην κατοικία αυτή. Στο πλαίσιο του στόχου 2 καθορίστηκε ένας περισσότερο συγκεκριμένος στόχος: ηλοποίηση πολιτικών με στόχο την αποφυγή των κρίσιμων τομών στις συνθήκες διαβίωσης που μπορούν να οδηγήσουν σε καταστάσεις κοινωνικού αποκλεισμού, ιδίως όσον αφορά τις περιπτώσειςπερχρέωσης, το σχολικό αποκλεισμό ή την απώλεια στέγης.

Η έλλειψη στέγης αποτελεί πολύπλοκο ζήτημα, το οποίο δεν αφορά μόνο τη στέγαση. Πολλοί άστεγοι αντιμετωπίζουν επίσης πολλαπλά προβλήματα: φυσική και σωματικήγεία, ανεργία — τα οποία τους ωθούν ακόμα βαθύτερα στο φαύλο κύκλο της φτώχειας. Για το λόγο αυτό είναι ουσιαστικής σημασίας, όχι μόνο να απευθυνθούμε στους ανθρώπους που διαβιούν στο δρόμο, αλλά και να αντιμετωπίσουμε την έλλειψη στέγης συνολικότερα. Η αξιοπρεπής στέγαση και οι αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής αποτελούν τις βασικότερες ανάγκες κάθε ατόμου. Η απόκτηση σίγουρης πρόσβασης στην κατάλληλη στέγαση αποτελεί συχνά προϋπόθεση για την άσκηση πολλών από τα θεμελιώδη δικαιώματα των οποίων πρέπει να απολαύει κάθε πολίτης.

Το ζήτημαπογραμμίζεται στην κοινή έκθεση για την κοινωνική ενσωμάτωση, η οποία βασίζεται σε ανάλυση των εθνικών σχεδίων, που εγκρίθηκαν το Δεκέμβριο του 2001(1). Η έκθεση εντοπίζει οκτώ κύριες προκλήσεις για το μέλλον, οι περισσότερες από τις οποίες θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της έλλειψης στέγης. Ιδίως η εξασφάλιση καλών συνθηκών στέγασης για όλους αφορά την πρόσβαση σε καλής ποιότητας και οικονομικά προσιτή στέγαση ως θεμελιώδη ανάγκη και δικαίωμα. Η εξασφάλιση της ικανοποίησης αυτής της ανάγκης παραμένει μια σημαντική πρόκληση σε διάφορα κράτη μέλη. Επιπλέον, η εξεύρεση των κατάλληλων ολοκληρωμένων απαντήσεων τόσο για την πρόληψη όσο και για την αντιμετώπιση της έλλειψης στέγης, αποτελεί ουσιαστική πρόκληση για ορισμένες χώρες. Τα κράτη μέλη αναμένεται να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων αυτών στα εθνικά σχέδια που θαποβάλουν τον Ιούλιο του 2003.

Σημαντικά βήματα έχουν πραγματοποιηθεί για την αντιμετώπιση της έλλειψης δεδομένων σχετικά με τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Ωστόσο πρόκειται για ένα τομέα στον οποίο είναι πολύ δύσκολη η συλλογή ικανοποιητικών δεδομένων. Το πάνελ νοικοκυριών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECHP), το στατιστικό όργανο για τη συλλογή συγκρίσιμων δεδομένων για το εισόδημα και τις συνθήκες ζωής, αντιμετωπίζει ζητήματα που αφορούν την αξιοπρεπή στέγαση και τις συνθήκες ζωής. Ωστόσο δεν μπορεί να αντιμετωπίσει επαρκώς την ανάγκη μέτρησης του βαθμού του φαινομένου της έλλειψης στέγης καθώς πρόκειται για μια μελέτη που στηρίζεται στα νοικοκυριά, εξαιρώντας επομένως εξ ορισμού τους αστέγους. Από το 2003 το ECHP θα αντικατασταθεί από το νέο στατιστικό όργανο Στατιστικές της Ένωσης για το Εισόδημα και τις Συνθήκες Διαβίωσης (SILC), αλλά και αυτό θα εξακολουθήσει να παρουσιάζει στατιστικές που αφορούν τα νοικοκυριά.

Για να καλυφθεί αυτό το κενό, η Eurostat δημιούργησε μια ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων. Οι στόχοι αυτής της ομάδας είναι:

- να αναθεωρήσει τη σημερινή διαθεσιμότητα στατιστικών στοιχείων στα 15 κράτη μέλη και στις 13ποψήφιες χώρες και στις χώρες μέλη της Οργάνωσης Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), περιλαμβανομένων των ορισμών, των μεθόδων δειγματοληψίας, των ερωτήσεων πουποβάλλονται και τη διαθεσιμότητα δεδομένων.

- να αναπτύξει εναρμονισμένη μέθοδο για τη συλλογή δεδομένων στο μέλλον, περιλαμβανομένων του ορισμού της έλλειψης στέγης, των κατευθυντήριων γραμμών για τις δειγματοληψίες και των στατιστικών στοιχείων που πρέπει να συλλέγονται.

- να προτείνει έναν κατάλογο κατάλληλων δεικτών που θα πρέπει να εξεταστούν προκειμένου ναπάρξει κοινά αποδεκτή συμφωνία στην επιτροπή κοινωνικής προστασίας.

(1) COM(2001)565 τελικό.