ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0837/99

υποβολή: Heidi Hautala (V) προς την Επιτροπή

(22 Μαρτίου 1999)

Θέμα: Επιπτώσεις σε περιοχή του προγράμματος Natura από την κατασκευή του λιμένος του Vuosaari

Σύμφωνα με τα πορίσματα επιστημονικής μελέτης για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου κατασκευής γενικού λιμένος στο Vuosaari του Δήμου Ελσίνκι, η οργάνωση των οδικών συνδέσεων ενδέχεται να έχει ιδιαίτερα αρνητικές συνέπειες για την γειτνιάζουσα με τον εν λόγω λιμένα, ανήκουσα στο Mustavuori και συμπεριληφθείσα στο πρόγραμμα Natura περιοχή υπό την ονομασία "Υγρότοπος του Ostersundom για τα πτηνά". Σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις, οι ενδεχόμενες περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου στη συμπεριληφθείσα στο πρόγραμμα Natura περιοχή πρέπει να αξιολογηθούν εκ των προτέρων.

Εάν, αντί μιας συνολικής αξιολόγησης, πραγματοποιούνται επιμέρους αξιολογήσεις κατά τις διάφορες φάσεις της διαδικασίας χορήγησης αδείας και εάν στην περίπτωση, π.χ., του λιμένος του Vuosaari δεν πραγματοποιηθεί συνολική αξιολόγηση κατά την καθοριστικής σημασίας για την οριστική δρομολόγηση του έργου φάση χορήγησης αδείας για τα ύδατα, τότε η διαδικασία χορήγησης αδείας ενδέχεται να προχωρήσει σημαντικά προτού καταστεί δυνατή η εξακρίβωση των συνολικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου.

Πιστεύει η Επιτροπή ότι η αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου πρέπει να επικεντρώνεται πραγματικά στην εξέταση των συνολικών επιπτώσεων από την κατασκευή του λιμένος; Εάν ουσιαστικό τμήμα του σχεδίου του λιμένος είναι η οργάνωση μεταφορικών συνδέσεων, πρόκειται να αξιολογηθούν, εκτός των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την κατασκευή, αυτή καθεαυτή, του λιμένος και οι ενδεχόμενες, π.χ., επιπτώσεις, αφενός, από τις απαραίτητες για την αναδιαμόρφωση του υδάτινου χώρου εργασίες και, αφετέρου, από τις άμεσα συνδεδεμένες με την περιοχή του λιμένος μεταφορικές ρυθμίσεις για τη διασφάλιση καλής σιδηροδρομικής και οδικής πρόσβασης στο λιμένα;

Είναι δυνατή η αποφυγή της απαίτησης εν σχέσει με τη διαδικασία χορήγησης άδειας εξαίρεσης με τη βοήθεια σχεδίων εκμετάλλευσης και προστασίας που αφορούν μια περιοχή η οποία έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα Natura ακόμη και στην περίπτωση ενός έργου που εξακολουθεί, παρά την ύπαρξη των εν λόγω σχεδίων, να μειώνει σημαντικά την αξία προστασίας της περιοχής αυτής;

Απάντηση της κας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής

(26 Απριλίου 1999)

Επειδή το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου αναφέρεται σε ένα συγκεκριμένο έργο, που αφορά στο νέο λιμάνι του Ελσίνκι στη θέση Vuosaari, η Επιτροπή απαντά στις ερωτήσεις του με τα δεδομένα αυτού του έργου. Το λιμενικό έργο έχει επίπτωση στην τοποθεσία Mustavuori-Östersundom, την οποία η Φινλανδία έχει χαρακτηρίσει ζώνη ειδικής προστασίας βάσει της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 2 Ιανουαρίου 1979, περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών(1) και έχει επίσης προτείνει ως τόπο κοινοτικής σημασίας βάσει της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας(2).

Το άρθρο 6 παράγραφος 3 της οδηγίας για τους οικοτόπους (ενδιαιτήματα) ορίζει ότι κάθε σχέδιο ή έργο, μη άμεσα συνδεόμενο ή αναγκαίο για τη διαχείριση του τόπου, το οποίο όμως είναι δυνατόν να επηρεάζει σημαντικά τον εν λόγω τόπο, καθεαυτό ή από κοινού με άλλα σχέδια, εκτιμάται δεόντως ως προς τις επιπτώσεις του στον τόπο, λαμβανομένων υπόψη των στόχων διατήρησής του. Η διάταξη αυτή ισχύει ήδη για τις ζώνες ειδικής προστασίας βάσει της οδηγίας για τα πτηνά και, συνεπώς, έχει εφαρμογή στην εξεταζόμενη περίπτωση.

Αν και, σε τελευταία ανάλυση, αρμόδιο για την ερμηνεία της έκφρασης "εκτιμάται δεόντως" είναι το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η Επιτροπή πιστεύει ότι η πρωταρχική υποχρέωση που απορρέει από το άρθρο 6 παράγραφος 3, είναι η εκτίμηση των επιπτώσεων του ίδιου του έργου. Μπορεί ωστόσο εύλογα να θεωρηθεί ότι επιβάλλεται μια δεύτερη υποχρέωση να λαμβάνονται επίσης υπόψη στην εκτίμηση οι επιπτώσεις και άλλων, στενά συνδεδεμένων έργων.

Το λιμάνι του Vuosaari περικλείει πολλά σχέδια και επιμέρους έργα, μεταξύ των οποίων το λιμάνι καθεαυτό, η θαλάσσια οδός και οι συγκοινωνιακές συνδέσεις στην ξηρά. Στη Φινλανδία, αυτά υπόκεινται σε χωριστές διαδικασίες χορήγησης αδειών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή, φαίνεται ότι διενεργήθηκε εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων για όλα τα σχετικά έργα. Οι αντίστοιχες μελέτες φαίνονται να καλύπτουν επίσης τις σημαντικές πτυχές όλων των έργων, οι δε επιπτώσεις του λιμανιού έχουν εκτιμηθεί δεόντως.

Από την εκτίμηση των επιπτώσεων της θαλάσσιας οδού προέκυψε το συμπέρασμα ότι, τόσο η θαλάσσια οδός, όσο και οι προσχώσεις στη θαλάσσια περιοχή, δεν θα έχουν άμεσες δυσμενείς επιδράσεις στη ζώνη ειδικής προστασίας Mustavuori-Östersundom. Κατά συνέπεια, δεν φαίνεται να συντρέχουν λόγοι εφαρμογής στο συγκεκριμένο έργο του άρθρου 6 παράγραφος 4. Είναι όμως σαφές ότι η χορήγηση άδειας για ένα επιμέρους έργο δεν μπορεί να προδικάζει κατά κανέναν τρόπο τη λήψη απόφασης για τα υπόλοιπα συνδεδεμένα έργα. Εάν η κατασκευή του ίδιου του λιμανιού ή των συγκοινωνιακών συνδέσεων στην ξηρά, πρόκειται να επιδράσει αρνητικά στη ζώνη ειδικής προστασίας, το κράτος μέλος οφείλει είτε να μην την εγκρίνει είτε να μεριμνήσει ώστε να εφαρμοστεί η διαδικασία του άρθρου 6 παράγραφος 4. Με βάση τις διαθέσιμες μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων, φαίνεται ότι αυτό ισχύει τουλάχιστον ως προς τις συγκοινωνιακές συνδέσεις στην ξηρά.

σον αφορά στην ερώτηση για τη σχέση μεταξύ των διαχειριστικών σχεδίων και της διαδικασίας παρέκκλισης, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι η κατάρτιση διαχειριστικού σχεδίου για μια τοποθεσία κατέφαρμογή του άρθρου 6 παράγραφος 1, δεν απαλλάσσει τα κράτη μέλη από τις υποχρεώσεις που υπέχουν δυνάμει του άρθρου 6 παράγραφος 4. Η σχέση μεταξύ των δύο καθορίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 3, το οποίο τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόζουν ακόμη και στην περίπτωση των διαχειριστικών σχεδίων, εάν τα τελευταία περιλαμβάνουν άλλα μέτρα που έχουν επίδραση στην τοποθεσία πλην των καθαρά θετικών μέτρων διατήρησης. Αυτό σημαίνει ότι, τουλάχιστον τα μέτρα που δεν συνδέονται με τη διατήρηση, πρέπει να εκτιμώνται υπό την έννοια του άρθρου 6 παράγραφος 3 και, ανάλογα με τα πορίσματα της εκτίμησης αυτής, μπορεί να κινείται η διαδικασία παρέκκλισης του άρθρου 6 παράγραφος 4.

(1) ΕΕ L 103 της 25.4.1979.

(2) ΕΕ L 206 της 22.7.1992.