ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-3484/02

υποβολή: Charles Tannock (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(29 Νοεμβρίου 2002)

Θέμα: Η βύθιση του Prestige και η επιθεώρηση πλοίων

Ενώ το πετρελαιοφόρο Prestige κοβόταν στα δύο στην ανοικτή θάλασσα η Επιτροπή προέβαινε σε σειρά διαφορετικών δηλώσεων κατηγορώντας εμφανώς το Γιβραλτάρ για αμέλεια στην επιθεώρηση του πλοίου. Στην πράξη, το ηλικίας 26 ετών λιβεριανό δεξαμενόπλοιο, το οποίο ήταν νηολογημένο στις Νήσους Μπαχάμες, ήτανπό την διαχείριση εταιρείας στην Ελλάδα και είχε ναυλωθεί από εταιρεία στην Ελβετία για λογαριασμό Ρώσου εμπόρου πετρελαίων, είχε καταπλεύσει στο Γιβραλτάρ μόνο μία φορά τα τελευταία 5 χρόνια (για ανεφοδιασμό καυσίμων)· κατά την ίδια περίοδο είχε καταπλεύσει σε πολλά ευρωπαϊκά λιμάνια: Cork, Dunkirk, Καλαμάτα, Rotterdam (όπου επιθεωρήθηκε από κυβερνητικέςπηρεσίες τον Σεπτέμβριο του 1999) και Wilhelmshaven όπως επίσης Algericas και Las Palmas στην Ισπανία (όπου το πλοίο είχε κριθεί άξιο ναυσιπλοΐας), Λετονία και Σιγκαπούρη. Το πλοίο είχε επιθεωρηθεί τέσσερις φορές στις Η.Π.Α. χώρις να του απαγορευθεί ο απόπλους και είχεποβληθεί σε τεχνικό έλεγχο στο Ντουμπάι εφέτοςπό την αιγίδα του αμερικανικού νηογνώμονα ABS.

Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και οι αποικίες του τηρούν τηνποχρέωση να ελέγχουν τουλάχιστον 25 % του αριθμού των πλοίων, αλλά ότι διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ, μεταξύ των οποίων η Δανία, η Γαλλία, η Ελλάδα και η Ιρλανδία, δεν την τηρούν· Εάν ναι, λυπάται τώρα η Επιτροπή για τις δηλώσεις της που επιρρίπτουν την ευθύνη στο Γιβραλτάρ και που φαίνεται να αποσκοπούσαν περισσότερο στην δυσφήμιση του Γιβραλτάρ παρά στην αντιμετώπιση των σοβαρών προβλημάτων που απειλούν παράκτιες περιοχές, όπως η Γαλίθια, και τα οποία έχουν προκληθεί από το κόψιμο στα δύο πετρελαιοφόρων όπως το Prestige; Θα προσπαθήσει η Επιτροπή να δείχνει περισσότερη σύνεση στις αντιδράσεις της στο μέλλον·

Όσον αφορά τις επιθεωρήσεις δέχεται η Επιτροπή ότι ζημιές στην δομική ακεραιότητα του σκάφους, όπως στην περίπτωση του Έρικα και του Prestige, δεν είναι ανιχνεύσιμες από το είδος ελέγχων τους οποίους καλούνται επί του παρόντος να διενεργούν τα κράτη μέλη· Δέχεται η Επιτροπή ότι σωστότερη εστίαση και περισσότερη πληροφόρηση δεν αρκούν από μόνες τους για την επίλυση του προβλήματος εκτός εάν θεσπισθεί κατάλληλο καθεστώς επιθεωρήσεων της δομικής ακεραιότητας του σκάφους (τις οποίες διενεργούν κανονικά ναυπηγοίπό την αιγίδα νηογνώμονα)· Σκοπεύει η Επιτροπή να θεσπίσει καθεστώτα επιθεωρήσεων της δομικής ακεραιότητας του σκάφους για πλοία που καταπλέουν σε λιμάνια της ΕΕ· Ποιες είναι οιποχρεώσεις των κρατών τη σημαία των οποίων φέρουν τα πλοία·

Σύμφωνα με πρόσφατη νομοθεσία, τα πλοία με μονό κύτος μπορούν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται έως το 2015. Το Prestige μετέφερε ιδιαίτερα βαρύ πετρέλαιο, το οποίο είναι εξαιρετικά ρυπογόνο και θα προκαλέσει σοβαρά προβλήματα για τους κατοίκους των ακτών της Γαλίθια. Σχεδιάζει η Επιτροπή να θεσπίσει νομοθεσία που θα απαιτεί εφεξής το βαρύ πετρέλαιο και άλλα ιδιαίτερα ρυπογόναλικά να μεταφέρονται από πλοία με διπλό κέλυφος·

Απάντηση της κ. de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(24 Ιανουαρίου 2003)

Όπως αναφέρει και το αξιότιμο μέλος, το ναυάγιο του πετρελαιοφόρου Prestige, που έφερε σημαία των νήσων Μπαχάμας, στα ανοικτά των ακτών της Γαλικίας προκάλεσε σοβαρότατη οικολογική καταστροφή.

Φαίνεται ότι το Prestige επιθεωρήθηκε, κατέφαρμογή του δικαιώματος ελέγχου από το κράτος του λιμένα, για τελευταία φορά τον Σεπτέμβριο 1999 στο Ρόττερνταμ. Από την επιθεώρηση είχαν προκύψει δευτερεύουσες παρατυπίες που διορθώθηκαν πριν τον απόπλου.

Μετά από αυτήν την ημερομηνία, το πλοίο δεν προσάραξε καθόλου κοινοτικούς λιμένες, εκτός από την Καλαμάτα και το Γιβραλτάρ. Εκτός αυτού κατέπλευσε στη Λεττονία και τη Ρωσία. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια αυτών των στάσεων δεν διενεργήθηκε καμία νέα επιθεώρηση, ούτε δυνάμει του μνημονίου του Παρισιού ούτε κατέφαρμογή της οδηγίας 95/21/ΕΚ(1) για τον έλεγχο από το κράτος του λιμένα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή πράγματι απηύθυνε επιστολή στις αρχές αυτών των κρατών μελών για να ενημερωθεί για τους διενεργηθέντες ελέγχους κατά τις πρόσφατες στάσεις του σκάφους στους λιμένες που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία τους.

Για να μην παραμείνει σε απλά περιστασιακά μέτρα, η Επιτροπή πρότεινε σειρά μέτρων με την ανακοίνωση που εξέδωσε στις 3 Δεκεμβρίου 2002, με θέμα τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν κατόπιν του ναυαγίου του πετρελαιοφόρου Prestige(2).

Το Συμβούλιο Μεταφορών της 6ης Δεκεμβρίου 2002ποστήριξε στα συμπεράσματά του το μεγαλύτερο τμήμα των πρωτοβουλιών που πρότεινε η Επιτροπή στην εν λόγω ανακοίνωση. Έτσι, όπως αναφέρει και το αξιότιμο μέλος, η Επιτροπή ενέκρινε στις 20 Δεκεμβρίου 2002 κανονισμό ο οποίος απαγορεύει τη μεταφορά βαρέος μαζούτ από πετρελαιοφόρα μονού κύτους που καταπλέουν σε λιμένες της Ένωσης ή αποπλέουν από αυτούς και επιταχύνει την αντικατάσταση των σκαφών μονού κύτους με σκάφη διπλού κύτους και ο οποίος βρίσκεται τώρα στο στάδιο της εξέτασης από τα όργανα που αποτελούν συν-νομοθέτες(3).

Σύμφωνα με την ανακοίνωση που εξέδωσε στις 3 Δεκεμβρίου 2002, η Επιτροπή θα καλέσει το Συμβούλιο να της χορηγήσει πάραυτα εντολή διαπραγμάτευσης ώστε οιποψήφιες προς προσχώρηση χώρες, καθώς και οι γειτονικές χώρες που ενέχονται στη μεταφορά βαρέος μαζούτ στα ύδατα της Ένωσης, να εφαρμόζουν τις ίδιες αρχές στο πλαίσιο συμφωνιών που θα πρέπει να συναφθούν μεταξύ διοικήσεων στο πλαίσιο τωνφιστάμενων δομών συνεργασίας, όπως το μνημόνιο συμφωνίας του Παρισιού για τον έλεγχο από το κράτος του λιμένα και η Euro-Med.

Σε θέματα ελέγχου από το κράτος του λιμένα, η Επιτροπήπενθυμίζει στα κράτη μέλη τιςποχρεώσεις τους σε θέματα ελέγχου. Τους ζητά να διορίσουν επαρκή αριθμό επιθεωρητών ώστε να ελέγχουν τουλάχιστον 25 % των πλοίων σύμφωνα με την ισχύουσα ευρωπαϊκή νομοθεσία. Παρομοίως, τα καλεί να εξασφαλίσουν επαρκές επίπεδο επιθεώρησης σε όλους τους λιμένες τους και τα αγκυροβόλιά τους, ώστε να μην μετατραπούν σε λιμένες ευκαιρίας.

Η Επιτροπή σκοπεύει να επαγρυπνεί ιδιαιτέρως στο θέμα αυτό. Ήδη η Επιτροπή έχει προσφύγει στο Δικαστήριο κατά της Γαλλίας και της Ιρλανδίας που δεν τηρούν το κατώτατο όριο του 25 %.

(1) Οδηγία 95/21/ΕΚ του Συμβουλίου της 19ης Ιουνίου 1995 για την επιβολή, σχετικά με τη ναυσιπλοΐα που συνεπάγεται χρήση κοινοτικών λιμένων ή διέλευση από ύδαταπό τη δικαιοδοσία κράτους μέλους, των διεθνών προτύπων για την ασφάλεια των πλοίων, την πρόληψη της ρύπανσης και τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας επί των πλοίων (έλεγχος του κράτους του λιμένα), ΕΕ L 157 της 7.7.1995.

(2) COM(2002)780 τελικό.

(3) COM(2002)780 τελικό.