ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1063/01

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς το Συμβούλιο

(5 Απριλίου 2001)

Θέμα: Η δυνατότητα για το λαό του Μαυροβουνίου να επιλέξει ή όχι την ανεξαρτησία χωρίς πλέον τούτο να σημαίνει τιμωρία ή ανταμοιβή της εκάστοτε γιουγκοσλαβικής κυβέρνησης

1. Είναι σε θέση να επιβεβαιώσει το Συμβούλιο γεγονός ότι στις 9 Φεβρουαρίου 2001, πραγματοποιήθηκε εκ μέρους της Τρόικας της Ευρωπαϊκής Ένωσης επίσκεψη στην πρωτεύουσα του Μαυροβουνίου Ποντγκορίτσα, και ότι στο πλαίσιο της επίσκεψης αυτής διατυπώθηκε ενώπιον του προέδρου και του πρωθυπουργού του Μαυροβουνίου η άποψη ότι το Μαυροβούνιο οφείλει να επιτύχει συμφωνία με τη Σερβία με στόχο τη διατήρηση μιας ανανεωμένης ομοσπονδιακής δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας·

2. Ενθυμείται το Συμβούλιο ότι περί τα τέλη του 1991 αρχές του 1992, το Συμβούλιο είχε εκφράσει εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης την άποψη ότι και οι έξι επί μέρους δημοκρατίες της πρώην σοσιαλιστικής ομοσπονδιακής δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, είχαν εξ ίσου το δικαίωμα να αναγνωρισθούν ως ανεξάρτητο κράτος και ότι το Μαυροβούνιο ως μια από τις επί μέρους αυτές δημοκρατίες είχε εθελουσίως τότε αποφασίσει να μην κάνει χρήση του δικαιώματος αυτού επειδή τη στιγμή εκείνη μια πολιτική πλειοψηφία είχε προτιμήσει να εμμείνει στην απόφαση του 1918, σύμφωνα με την οποία διαλύθηκε το μέχρι τότε ανεξάρτητο κράτος του Μαυροβουνίου για να ενώσει το μέλλον του με το μέλλον της Σερβίας·

3. Αντιλαμβάνεται το Συμβούλιο ότι η τότε πρόθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αναγνωρίσει ένα ανεξάρτητο κράτος του Μαυροβουνίου επηρέασε την εσωτερική πολιτική του κράτους αυτού και συνέβαλε στην άνοδο κομμάτων που τάσσονταιπέρ της επανόδου στην ανεξαρτησία, στο επίσημο μποϊκοτάρισμα των γιουγκοσλαβικών βουλευτικών και προεδρικών εκλογών καθώς και στην προετοιμασία δημοψηφίσματος εκ μέρους της κυβέρνησης, στο οποίο οι εκλογείς του Μαυροβουνίου μπορούν να αποφανθούνπέρ ή κατά της ανεξαρτησίας·

4. Πως κρίνει το Συμβούλιο το γεγονός ότι οι κάτοικοι του Μαυροβουνίου έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν μόνο μεταξύ:

α) της προσφοράς εκ μέρους του νέου γιουγκοσλάβου προέδρου Κοστουνίτσα ο οποίος έχει εκλεγεί μόνο από τους Σέρβους, για δημιουργία μιας νέας (συν) ομοσπονδίας με το όνομα Srbija-Crnagora (Σερβία-Μαυροβούνιο), ή

β) της διατήρησης της εκ των πραγμάτων δημιουργηθείσας ανεξαρτησίας τους κατά τη διάρκεια της απομόνωσης του καθεστώτος Μιλόσεβιτς, οπότε θα επιτύχουν το ίδιο καθεστώς το οποίο έχει εν τω μεταξύ αναγνωρισθεί στις άλλες πρώην επί μέρους δημοκρατίες της Γιουγκοσλαβίας·

5. Είναι διατεθειμένο το Συμβούλιο να τηρήσει ουδέτερη στάση και να μην ενθαρρύνει ούτε να αντιταχθεί στην απόσχιση, και να μη θεωρήσει την επιλογή μεταξύ απόσχισης ή επανένωσης ως μια τιμωρία ή ανταμοιβή οιασδήποτε Γιουγκοσλαβικής κυβέρνησης, αλλά να αναγνωρίσει ότι η δημοκρατία η ελευθερία και η σταθερότητα δεν είναι δυνατόν να λειτουργήσουν με το βέλτιστο τρόπο παρά μόνο εάν αποφασίσουν για το μέλλον της χώρας οι κάτοικοί της και όχι τρίτοι·

Απάντηση

(20 Νοεμβρίου 2001)

Το Συμβούλιο επιβεβαιώνει ότι, πράγματι, στις 9 Φεβρουαρίου, πραγματοποιήθηκε επίσκεψη της Τρόικας της ΕΕ στην Ποντγκορίτσα, για να δοθούν και διευκρινίσεις για τη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο θέμα των μελλοντικών σχέσεων μεταξύ Σερβίας και Μαυροβουνίου. Η Τρόικαπογράμμισε την ανάγκη ναπάρξει διάλογος και να αποφευχθεί η λήψη μονομερών μέτρων που πιθανώς θα είχαν ως επακόλουθο την αποσταθεροποίηση της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων. Επίσης, η Τρόικα εξέφρασε την προτίμηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ένα επανακαθορισμένο ομοσπονδιακό πλαίσιο. Ανάλογες διαμηνύσεις της Τρόικας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακολούθησαν ύστερα από τις κοινοβουλευτικές εκλογές της 22ας Απριλίου στο Μαυροβούνιο.

Το Συμβούλιο δεν ενεθάρρυνε ποτέ το Μαυροβούνιο να ζητήσει ανεξαρτησία. Ακόμη και κατά τα τελευταία στάδια του καθεστώτος Μιλόσεβιτς, η Ευρωπαϊκή Ένωση, τότε πουποστήριζε πολιτικά και οικονομικά το Μαυροβούνιο έναντι της αυξανόμενης πίεσης πουφίστατο από το Βελιγράδι, απέτρεψε τον Πρόεδρο Τζουγκάνοβιτς από ενέργειες απόσχισης από την Ομοσπονδία.

Η ανεξαρτησία του Μαυροβουνίου, κυρίως εάνποτεθεί ότι θα προεκηρύσσετο μονομερώς, αλλά και εν γένει, θα προκαλούσε πιθανώς αλυσσιδωτές αντιδράσεις σε άλλα σημεία της περιοχής, π.χ. στο Κοσσυφοπέδιο, στο Σαντζάκ και στις αλβανόφωνες επαρχίες της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας,πονομεύοντας σοβαρά τη σταθερότητα στα Βαλκάνια. Συνεπώς η διεθνής κοινότητα, που, όπως και ο πληθυσμός της περιοχής, πληρώνει βαρύ τίμημα για την αστάθεια των Βαλκανίων, έχει κάθε δικαίωμα να εκφέρει γνώμη για την έκβαση αυτού του ζητήματος. Γι' αυτό, το Συμβούλιο εξακολουθεί να θεωρεί προτιμότερο έναν ικανοποιητικό για τις δύο πλευρές διακανονισμό με διαπραγματεύσεις και με διαφανείς δημοκρατικές διαδικασίες, και την άμεση επανέναρξη του διαλόγου μεταξύ Βελιγραδίου και Ποντγκορίτσας έτσι ώστε ναπάρξει ανακαθορισμός των συνταγματικών ρυθμίσεων για τις αμοιβαίες σχέσεις τους εντός ενός νέου ομοσπονδιακού πλαισίου, με σεβασμό στις δημοκρατικές αρχές αλλά καιπό συνθήκες που θα προάγουν την περιφερειακή σταθερότητα. Τα αποτελέσματα, άλλωστε, των πρόσφατων εκλογών του Μαυροβουνίου είναι ελπιδοφόρα και από αυτήν, επίσης, την άποψη. Η άρδην, ανατροπή των πολιτικών πραγμάτων στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας και η εγκαθίδρυση μιας δημοκρατικής κυβέρνησης στο Βελιγράδι, σε επίπεδο τόσο Δημοκρατίας όσο και ομοσπονδιακό, αναμένεται ότι, από πλευράς τους, θα συμβάλουν σε μια τέτοια λύση.