ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1115/02

υποβολή: Lousewies van der Laan (ELDR) προς την Επιτροπή

(18 Απριλίου 2002)

Θέμα: Η παραβίαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων λόγω της θέσπισης ολλανδικού έκτακτου νόμου σχετικά με τους εμπόρους ναρκωτικών

Προσφάτως (στις 5 Μαρτίου 2002), οι Κάτω Χώρες θέσπισαν δύο έκτακτους νόμους σχετικά με την κράτηση των εμπόρων κοκαΐνης. Στις Κάτω Χώρες οι συνθήκες κράτησης και η μεταχείριση των κρατουμένων διέπονται από τρεις νόμους αρχής, οι οποίοι αναστέλλονται προσωρινά μέσω των ως άνω ειδικών νόμων για μια ορισμένη κατηγορία συλλαμβανομένων προσώπων. Προς τούτο, η ολλανδική κυβέρνηση επικαλείται την κατάσταση έκτακτης ανάγκης που οφείλεται σε μεγάλα προβλήματα χωρητικότητας όσον αφορά τα κέντρα κράτησης και τις φυλακές.

Χάρη στις εν λόγω νομοθετικές τροποποιήσεις και κατ'απόκκλιση των πρακτικών που ισχύουν στις Κάτω Χώρες, ένα ύποπτος μπορεί τώρα να μοιράζεται το κελί ενός ήδη καταδικασθέντος ατόμου και ένα ανήλικο άτομο να τοποθετείται μαζί με ενήλικες. Επιπλέον επιβάλλονται περιορισμοί, κυρίως όσον αφορά τη δυνατότητα ορθολογιστικής διάθεσης του χρόνου, το δικαίωμα επίσκεψης, την πρόσβαση στην κοινωνική επανένταξη και τις ευκαιρίες επαγγελματικής κατάρτισης. Η κατάσταση αυτή αντιβαίνει προς τα διεθνή πρότυπα όπως έχουν ορισθεί μεταξύ άλλων από στα ουσιαστικά μέρη των γενικών εκθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πρόληψη των βασανιστηρίων και των απάνθρωπων καιποβαθμιστικών ποινών και μεταχείρισης (CPT), καθώς και στο άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το άρθρο 6 της Συνθήκης ΕΕ και ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ επιβεβαιώνουν τη θεμελιώδη προσήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα ανθρώπινα δικαιώματα. Έχονταςπόψη ότι μπορεί να παραστεί στις σχετικές διαβουλεύσεις της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης (ρύθμιση μεταξύ του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στις 16 Ιουνίου 1987 σχετικά με την εδραίωση και την ενίσχυση της συνεργασίας), καθώς και σύμφωνα με το άρθρο 303 της Συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα και το δικαίωμα να ανακινήσει το θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τις συνεδριάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης, το οποίο διαθέτει άμεσες εξουσίες επί του θέματος.

1. Έχει λάβει η Επιτροπή γνώση του περιεχομένου των άνω ολλανδικών νόμων·

2. Συμμερίζεται η Επιτροπή την ανησυχία όσον αφορά το γεγονός ότιπονομεύονται ορισμένα θεμελιώδη δικαιώματα τα οποία αναφέρονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις εκθέσεις της CPT;

3. Ποιες δυνατότητες διαθέτει η Επιτροπή, προκειμένου να θίξει το θέμα αυτό με την ολλανδική κυβέρνηση·

4. Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να θέσει το θέμα αυτόπόψη του Συμβουλίου της Ευρώπης για περαιτέρω εξέταση·

5. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ανάλογη κατάσταση σε μία από τιςποψήφιες χώρες, τι μέτρα θα μπορούσε να λάβει η Επιτροπή· Πέραν τούτου, μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή εάν το θέμα αυτό θα εξετάζονταν στις ετήσιες εκθέσεις προόδου·

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(5 Ιουνίου 2002)

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα θέματα που έθιξε το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου συνδέονται στενά με την τήρηση ορισμένων κοινών αρχών στα κράτη μέλη, οι οποίες προβλέπονται στο άρθρο 6 της συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΕ) και επιβεβαιώνονται στον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η τήρηση των αρχών αυτών από μέρους των κρατών μελών εξασφαλίζεται από τη διαδικασία επί παραβάσει που προβλέπεται στο άρθρο 226 της συνθήκης ΕΚ και από την πολιτική διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 7 της ΣΕΕ. Σύμφωνα με την πρώτη, η Επιτροπή μπορεί να προσφύγει στο Δικαστήριο εάν η καταγγελλόμενη πράξη εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου. Κατά τη δεύτερη, η Επιτροπή ή το ένα τρίτο των κρατών μελών μπορούν να προσφύγουν στο Συμβούλιο, που συνέρχεται σε επίπεδο αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων, σε περίπτωση σοβαρής ή συνεχούς παραβίασης των αρχών που προβλέπονται στο άρθρο 6.

Στην περίπτωση αυτή, δεν είναι ωστόσο δυνατός ο καθορισμός του κατά πόσο δεν είναι ορθή η εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου, δεδομένου ότι η Ένωση δεν διαθέτει καμία νομική αρμοδιότητα επί του θέματος. Επίσης, η σοβαρές και συνεχείς παραβάσεις, κατά την έννοια του άρθρου 7 της ΣΕΕ, δεν μπορούν να προσδιοριστούν.

Η Επιτροπή,πό τις συνθήκες αυτές, δεν κρίνει ότι είναι αρμόδια να προβεί προς τις ολλανδικές αρχές και το Συμβούλιο της Ευρώπης στα διαβήματα που προτείνει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου.

Όσον αφορά τιςποψήφιες χώρες, η Επιτροπή, καταρτίζοντας συστηματικά εκθέσεις, λαμβάνειπόψη της μεταξύ άλλων την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Είναι σκόπιμο ναπενθυμιστεί ότι κάθε άτομο που κρίνει ότι τα θεμελιώδη του δικαιώματα παραβιάζονται έχει τη δυνατότητα ναποβάλει προσφυγή στα εθνικά δικαστήρια και αφού εξαντλήσει τη διαδικασία αυτή, να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σε περίπτωση παραβίασης της ευρωπαϊκής σύμβασης προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών.