ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3841/02

υποβολή: Walter Veltroni (PSE) προς την Επιτροπή

(9 Ιανουαρίου 2003)

Θέμα: ΦΠΑ επί των ψηφιακών δίσκων

Η αγορά των μέσων αποθήκευσης δεδομένων οπτικοακουστικού χαρακτήρα και πολυμέσων επιβαρύνεται εξ αρχής μεπερβολική φορολογία.

Τούτο προκαλεί μια σειρά αλυσιδωτών αντιδράσεων εξ αιτίας των οποίων, οιπερβολικές τιμές αυτών των μέσων αποθήκευσης, και κυρίως των ψηφιακών δίσκων, αποθαρρύνει τους καταναλωτές. Τα χαμηλά ποσοστά ζήτησης έχουν αρνητικές επιπτώσεις στα πνευματικά δικαιώματα των δημιουργών, λειτουργούν ως αντικίνητρο για την δημιουργικότητα και μειώνουν τις δυνατότητες μιας αγοράς η οποία διαφορετικά θα παρουσίαζε πολύ μεγαλύτερη κίνηση και θα απέφερε περισσότερα κέρδη, δεδομένου ότι τα εν λόγω προϊόντα θα επωλούντο περισσότερο.

Η κατάσταση αυτή οδηγεί πολλούς από τους δυνητικούς αγοραστές να στρέφονται στην κατανάλωση των προϊόντων αυτών που παράγονται με παράνομους τρόπους.

Η αγορά της πειρατικής δισκογραφίας, αλλά και η προσφορά μουσικής μέσω του Διαδικτύου, η οποία καθίσταται δυνατή κυρίως χάρη στα συστήματα peer to peer, πράγμα που μειώνει τις πωλήσεις, στο βαθμό που προσφέρουν ένα εναλλακτικό προϊόν, ενίοτε και καλής ποιότητος, στους περισσότερους από τους δυνητικούς αγοραστές ψηφιακών δίσκων. Επιπλέον έχουν εμφανισθεί παράνομες εναλλακτικές αγορές, οι οποίες εκμεταλλεύονται ακόμη και δίκτυα πωλήσεων τροφοδοτούμενα από την λαθρομετανάστευση.

Με βάση και τις ερωτήσεις που της έχουν επανειλημμέναποβληθεί με σκοπό την χαμηλή φορολόγηση των μέσων αποθήκευσης των πολυμέσων, όπως CD, CD-ROM, DVD και των δραστηριοτήτων στον τομέα της κουλτούρας και των οπτικοακουστικών μέσων εν τη ευρεία εννοία, σκοπεύει η Επιτροπή, κατά τις προσεχείς αναθεωρήσεις της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ(1) σχετικά με τον ΦΠΑ, να προτείνει τροποποίηση του σκεπτικού της οδηγίας αυτής και να μειώσει δραστικά την φορολογία των πολιτιστικών αγαθών καιπηρεσιών, περιλαμβάνοντας στο παράρτημα Η (στο οποίο έχουν ήδη περιληφθεί άλλα πολιτιστικά αγαθά, όπως τα βιβλία) και τους ψηφιακούς δίσκους, ώστε να προωθηθεί ουσιαστικά η χρησιμοποίηση των μέσων διάδοσης του πολιτισμού σε ολόκληρη την Ευρώπη, και κυρίως να περιοριστεί η παράνομη παράλληλη αγορά·

(1) ΕΕ L 145 της 13.6.1977, σελ. 1.

Απάντηση του κ. Bolkestein Εξ ονόματος της Επιτροπής

(28 Φεβρουαρίου 2003)

Επί του παρόντος η έκτη οδηγία για τον ΦΠΑ(1) προβλέπει ότι μόνον ο κανονικός συντελεστής μπορεί να εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη για τους δίσκους οπτικής ανάγνωσης (CD). Η κατάσταση αυτή εξασφαλίζει ήδη στην πράξη μια κάποια εναρμόνιση του επιπέδου φορολογίας αυτών των προϊόντων σε όλη την Κοινότητα (ο κανονικός συντελεστής ποικίλλει, πράγματι, ανάμεσα στα κράτη μέλη μεταξύ 15 % και 25 %). Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι μειωμένοι συντελεστές είναι προαιρετικοί για τα κράτη μέλη και ότι η καθιέρωση μιας τέτοιας δυνατότητας για τα CD θα είχε ως αποτέλεσμα να επιδεινωθούν οι αποκλίσεις μεταξύ των συντελεστών που εφαρμόζονται στην Κοινότητα.

Η μείωση του συντελεστή του ΦΠΑ αναφέρεται συχνά ως ένα μέσο επίλυσης των σοβαρών προβλημάτων στον τομέα της μουσικής, τα οποία οφείλονται κυρίως στην πειρατεία και την εμφάνιση παράνομων και εναλλακτικών αγορών, φαινόμενο το οποίο έχει επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια σε παγκόσμια κλίμακα.

Θα πρέπει, εντούτοις, να μην μας διαφεύγει ότι η μείωση του ΦΠΑ ενδέχεται να μην επαρκεί για την αποτελεσματική καταπολέμηση της παγκοσμίως οργανωμένης πειρατείας.

Πράγματι, η μείωση του συντελεστή του ΦΠΑ πολύ συχνά επηρεάζει μόνο εν μέρει την τελική τιμή για τον καταναλωτή. Επιπλέον, όταν την επηρεάζει, πρόκειται για μια μεταβατική κατάσταση η οποία εξαλείφεται με την πάροδο του χρόνου. Τέλος, ακόμα κι αν η εν λόγω μείωση επηρέαζε πλήρως την τιμή, η τελευταία θα ήταν ούτως ή άλλωςψηλότερη από την αντίστοιχη τιμή που εφαρμόζεται στη μαύρη αγορά.

Όσον αφορά ιδιαίτερα την ψηφιακή πειρατεία μέσω τηλεφόρτωσης από το Διαδίκτυο, η μείωση του ΦΠΑ δεν μπορεί να εμποδίσει τους καταναλωτές να συνεχίσουν να εφαρμόζουν την πρακτική αυτή. Πράγματι, τολικό που επιτρέπει την αντιγραφή πωλείται ελεύθερα και μόνο ένα πραγματικά αποτρεπτικό μέτρο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλλαγή αυτής της πρακτικής. Προς το σκοπό αυτό, η εφαρμογή ειδικών φόρων στις συσκευές και τα άγραφα CD, όπως συμβαίνει σε ορισμένες χώρες για τις κασέτες μαγνητοφώνου, θα είχε πιθανόν χρησιμότερα αποτελέσματα και θα επέτρεπε, αφενός, την αντιστάθμιση της απώλειας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και, αφετέρου, την επιβολή κυρώσεων στους αντιγραφείς.

Όσον αφορά τις προθέσεις της Επιτροπής, αυτές δεν έχουν ακόμα αποφασιστεί οριστικά. Μετά την ολοκλήρωση της έκθεσης αξιολόγησης της εμπειρίας σχετικά με τους μειωμένους συντελεστές για τιςπηρεσίεςψηλής εντάσεως εργατικού δυναμικού, η Επιτροπή θαποβάλει συνολική έκθεση, συνοδευόμενη από πρόταση οδηγίας σχετικά με το πεδίο εφαρμογής των μειωμένων συντελεστών, στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2003.

(1) Έκτη οδηγία 77/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1977, τροποποιηθείσα την τελευταία φορά με την οδηγία 2002/92/ΕΚ του Συμβουλίου της 3ης Δεκεμβρίου 2002, με σκοπό να παραταθεί η διάρκεια εφαρμογής της δυνατότητας να επιτραπεί στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ σε ορισμένεςπηρεσίεςψηλής εντάσεως εργατικού δυναμικού, ΕΕ L 331 της 7.12.2002.