ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0792/00

υποβολή: W.G. van Velzen (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(9 Μαρτίου 2000)

Θέμα: Προστασία δεδομένων

Προσφάτως, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έλαβε χώρα ακρόαση σχετικά με την προστασία δεδομένων. Ανακινήθηκε και το θέμα τηςποκλοπής τέτοιων δεδομένων μέσω του συστήματος Echelon, το οποίο χρησιμοποιούν οι Ηνωμένες Πολιτείες για τηνποκλοπή πληροφοριών που διαρρέουν από κάθε είδους επικοινωνία (τηλεφωνική, τηλετυπική, κινητή και ηλεκτρονική). Έχει επίσης αποδειχθεί ότι στα προγράμματα ηλεκτρονικώνπολογιστών είναι δυνατόν να εγκατασταθούν κλειδιά, με τα οποία μπορούν να παρακολουθούνται όλες οι δραστηριότητες του πολίτη από την πίσω πόρτα.

Η οδηγία σχετικά με την προστασία των δεδομένων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών (οδηγία 97/66/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1997 σχετικά με την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των τηλεπικοινωνιών(1)) θέτειποχρεώσεις σε παρόχουςπηρεσιών και δικτύων αλλά φαίνεται να αφήνει εκτός νομοθετικής ρύθμισης τα προγράμματα των ηλεκτρονικώνπολογιστών.

1. Έχουνποβληθεί καταγγελίες σχετικές με το θέμα αυτό στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή;

2. Είναι διατεθειμένη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με αναθεώρηση της οδηγίας 97/66/ΕΚ, να καλύψει το κενό πουφίσταται όσον αφορά τα προγράμματα ηλεκτρονικώνπολογιστών και να προχωρήσει σε ουσιαστική προστασία των πολιτών από απρόσκλητους συνθεατές και ωτακουστές του περιεχομένου ηλεκτρονικώνπολογιστών και των ροών επικοινωνίας;

3. Με την αύξηση των δυνατοτήτωνποκλοπής εκ μέρους των αρχών και με τη θεσμοθέτηση γενικώνποχρεώσεων για παρόχουςπηρεσιών σε ό, τι αφορά την αποκάλυψη δεδομένων των πελατών τους, θεωρεί η Επιτροπή ότι τα κράτη μέλη έχουν πετύχει τη δέουσα ισορροπία ανάμεσα στο δικαίωμα των πολιτών για την προστασία της ιδιωτικής τους ζωής και στα συμφέροντα της εθνικής ασφάλειας και της καταπολέμησης του εγκλήματος;

4. Στο πλαίσιο της αποστολής της να διασφαλίσει την κατάλληλη μεταφορά ευρωπαϊκών οδηγιών στο εθνικό δίκαιο, εξετάζει η Επιτροπή την αναλογικότητα των μέτρων που έχουν λάβει τα κράτη μέλη στο πλαίσιο των εξαιρέσεων που επιτρέπονται από τις ευρωπαϊκές οδηγίες σχετικά με την προστασία των δεδομένων; Ποια είναι τα σχετικά συμπεράσματα;

(1) ΕΕ L 24 της 30.1.1998, σελ. 1.

Απάντηση του κ. Liikanen εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Μαΐου 2000)

1. Όχι.

2. Η οδηγία 95/44/ΕΚ(1) για την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα καλύπτει όλες τις μορφές επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ανεξαρτήτως του χρησιμοποιούμενουλισμικού ή λογισμικού. Η ομάδα εργασίας για την προστασία των δεδομένων που συγκροτήθηκε βάσει του άρθρου 29 της εν λόγω οδηγίας εξέτασε το πρόβλημα της αφανούς και αυτόματης επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στο

Διαδίκτυο που πραγματοποιείται μέσω του λογισμικού και τολισμικού. Στη σύστασή της 1/99 της 23ης Φεβρουαρίου 1999, η ομάδα εργασίας περιέγραψε το πρόβλημα της ενσωμάτωσης στο λογισμικό και τολισμικό που χρησιμοποιείται για τις επικοινωνίες στο Διαδίκτυο χαρακτηριστικών που δίνουν τη δυνατότητα εισβολής στην ιδιωτική ζωή. Η ομάδα εργασίας κάλεσε τη βιομηχανία παραγωγής λογισμικού καιλισμικού να αναπτύξει προϊόντα τα οποία συμμορφούνται με την προστασία της ιδιωτικής ζωής και ευθυγραμμίζονται με τους κανόνες για την προστασία των δεδομένων της οδηγίας για την προστασία των γενικών δεδομένων 95/46/ΕΚ και της οδηγίας για την προστασία των δεδομένων των τηλεπικοινωνιών 97/66/ΕΚ(2). Ένας από τους στόχους της αναθεώρησης του κανονιστικού πλαισίου των τηλεπικοινωνιών του 1999 είναι να διασφαλιστεί η συνεπής και ουδέτερη από τεχνολογική άποψη εφαρμογή τωνφιστάμενων κανόνων και να προταθούν τροποποιήσεις όπου δεν διασφαλίζεται η τεχνολογική ουδετερότητα. Επί του παρόντος, οι πάροχοι δημοσίωνπηρεσιών τηλεπικοινωνιών και δικτύωνπόκεινται σε ειδικές νομικέςποχρεώσεις προκειμένου να διασφαλίσουν την ασφάλεια των δικτύων τους, να διασφαλίσουν το απόρρητο των επικοινωνιών και να αποτρέψουν την εμπορευματοποίηση των δεδομένων.

Μετά από την έγκριση της οδηγίας για την προστασία των δεδομένων στις τηλεπικοινωνίες, οιπηρεσίες που παρέχονται μέσω των τηλεπικοινωνιακών δικτύων έχουν εξελιχθεί παράλληλα με την ανάπτυξη του Διαδικτύου. Όσον αφορά το λογισμικό το οποίο είναι αναγκαίο για τις εν λόγω νέεςπηρεσίες τηλεπικοινωνιών, όπως ορισμένα είδη λογισμικού που χρησιμοποιούνται για την αποστολή ηλεκτρονικών μηνυμάτων και οι φυλλομετρητές που χρησιμοποιούνται για δικτυοπλοήγηση στο Διαδίκτυο, η συμμόρφωση με τους κανόνες προστασίας των δεδομένων δεν είναι απολύτως ικανοποιητική, όπως σημείωσε η ομάδα εργασίας για την προστασία των δεδομένων. Είναι σαφές ότι δεν μπορεί ναφίσταται τεχνολογική ουδετερότητα σε μια κατάσταση όπου η προστασία της ιδιωτικής ζωής του χρήστη εξαρτάται από το εάν ορισμένες λειτουργικές δυνατότητες, αναγκαίες για την παροχήπηρεσίας τηλεπικοινωνιών,πάρχουν στο δίκτυο ήπάρχουν σε λογισμικό. Η Επιτροπή εξετάζει διάφορες δυνατότητες αντιμετώπισης του εν λόγω προβλήματος. Θα γίνουν συγκεκριμένες προτάσεις όταν η Επιτροπή θα εγκρίνει τις νομοθετικές της προτάσεις για το νέο κανονιστικό πλαίσιο στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες.

3.-4. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να τηρεί τηνποχρέωσή της που προκύπτει από την συνθήκη ΕΚ όσον αφορά την παρακολούθηση της μεταφοράς και της αποτελεσματικής εφαρμογής των οδηγιών από τα κράτη μέλη, λαμβάνονταςπόψη τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου σχετικά με την αυστηρή ερμηνεία του πεδίου εφαρμογής των εξαιρέσεων σχετικά με τις θεμελιώδεις αρχές δικαίου και ελευθεριών του πολίτη. Ως μέρος της εν λόγω παρακολούθησης, η Επιτροπή θα εξετάσει την αναλογικότητα των νομοθετικών μέτρων που ελήφθησαν από τα κράτη μέλη βάσει του άρθρου 13 της οδηγίας 95/46/ΕΚ και του άρθρου 14 παράγραφος 1 της οδηγίας 97/66/ΕΚ. Οι εν λόγω διατάξεις επιτρέπουν στα κράτη μέλη να εγκρίνουν νομοθετικά μέτρα τα οποία περιορίζουν την εφαρμογή ορισμένων αρχών προστασίας των δεδομένων που καθιερώθηκαν από τις οδηγίες, προκειμένου να διασφαλίσουν τα συμφέροντα τα οποία μνημονεύονται στα άρθρα 13 και 14. Εντούτοις, τέτοιου είδους περιορισμοί μπορούν να επιτραπούν μόνο στο πλαίσιο του εθνικού δικαίου, εφόσον είναι απαραίτητοι για τη διασφάλιση των συμφερόντων που αναφέρονται στα άρθρα 13 και 14.

Έως σήμερα, η διαδικασία μεταφοράς και εφαρμογής των οδηγιών για την προστασία των δεδομένων στα κράτη μέληπήρξε αργή. Ενώ η Επιτροπή κίνησε τις διαδικασίες λόγω παράβασης, είναι αυτή τη στιγμή δύσκολο να έχει κανείς πλήρη εικόνα της κατάστασης όσον αφορά την αναλογικότητα των εθνικών νομοθετικών μέτρων που παρέχουν τη βάση για την νόμιμηποκλοπή τηλεπικοινωνιών. Η Επιτροπή θαποβάλει περαιτέρω εκθέσεις για την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στην προσεχή της έκθεση για την εφαρμογή της δέσμης κανονιστικών μέτρων για τις τηλεπικοινωνίες.

(1) Οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 1995, για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών (ΕΕ L 281 της 23.11.1995).

(2) Οδηγία 97/66/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 1997 περί επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και προστασίας της ιδιωτικής ζωής στον τηλεπικοινωνιακό τομέα (ΕΕ L 24 της 30.1.1998).