EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης CE 78/278

(2004/C 78 E/0279)

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Ε-3395/03

υποβολή: Olivier Dupuis (NI) προς την Επιτροπή

(17 Νοεμβρίου 2003)

Θέμα: Ελευθερία κυκλοφορίας των πολιτών από το Κόσοβο στην ΕΕ και τελικό καθεστώς της περιοχής

Οι κοσοβάροι πολίτες δεν διαθέτουν, σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία, τα νομικά μέσα για να μετακινούνται εντός της επικράτειας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς εξεύρεση εργασίας. («The Western Balkans and the European Union: Liberalising Movement of Persons», ILPA, Immigration Law Practitioners' Association, UK, Marzo 2003). Κατά συνέπεια, το πρόβλημα της άμεσης απειλής για την πρόκληση αναταραχών λόγω της μεγάλης ανεργίας στη χώρα αυτή δεν μπορεί, βραχυπρόθεσμα, να επιλυθεί.

Για το λόγο αυτό, ο πρώην Ειδικός Απεσταλμένος του Γενικού Γραμματέα του OHE στο Κόσοβο, Michael Steiner, δήλωσε ότι το τεράστιο ποσοστό ανεργίας και η εξαιρετική φτώχεια στο Κόσοβο αποτελούν εμπόδια στη μόνιμη ειρήνευση της περιοχής (SRSG, 2002)

Ο Misha Glenny, διάσημος σχολιαστής σε Βαλκανικά θέματα, επεσήμανε ότι «εάν δεν εξευρεθεί επειγόντως τρόπος εκτόνωσης της διαρκώς αυξανόμενης, ήδη από το 1999, κοινωνικής πίεσης στο Κόσοβο, υπάρχει κίνδυνος άμεσης ανάφλεξης» (Guardian 9.9.2003)

Ενόσω το τελικό συνταγματικό καθεστώς στο Κόσοβο παραμένει άγνωστο, ουδεμία εξωτερική επένδυση στην τοπική οικονομία δεν είναι δυνατή. (Το πιό πρόσφατο παράδειγμα αυτών των δυσχερειών είναι το αδιέξοδο της ΕΕ και του OHE όσον αφορά τη χαοτική κατάσταση της νομοθεσίας για τα δικαιώματα ιδιοκτησίας (Institute of War and Peace Reporting, Οκτώβριος 2003). Οι παράγοντες αυτοί, σε συνδυασμό με τη μείωση των πιθανοτήτων εξεύρεσης εργασίας στην ΕΕ, καταδικάζουν επάόριστο το Κόσοβο στη δυστυχία και την ανέχεια, Υπάυτές τις συνθήκες, το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 5ης Ιουνίου 2003 — που εκφράζει τη μεγάλη του ανησυχία για την οικονομική και κοινωνική κατάσταση στα δυτικά Βαλκάνια και ζητά να δοθεί η μέγιστη προτεραιότητα στην κατάργηση της θεώρησης για την ΕΕ — αποτελεί θέμα ιδιαίτερα επείγον στην εν λόγω περίπτωση.

Ποιες είναι οι προτάσεις της Επιτροπής για την κατάργηση της θεώρησης για τους πολίτες αυτής της μικρής και δοκιμασμένης από τον πόλεμο χώρας; Ποιές είναι οι προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με το τελικό συνταγματικό καθεστώς στο Κόσοβο;

Απάντηση του κ. Mr Patten Εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Ιανουαρίου 2004)

Από τον Ιούνιο του 1999, το Κοσσυφοπέδιο τελεί υπό την προσωρινή διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με την απόφαση 1244 του Συμβουλίου των Ηνωμένων Εθνών.

Όσον αφορά τις θεωρήσεις Σένγκεν (βραχείας διάρκειας), οι υπήκοοι όλων των χωρών της περιοχής, με εξαίρεση την Κροατία, υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης, σύμφωνα με το κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 539/2001 του Συμβουλίου. Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι οι θεωρήσεις Σένγκεν βραχείας διάρκειας δεν χορηγούνται με σκοπό τη μετανάστευση στα κράτη Σένγκεν. Οι Κοσοβάροι πολίτες που έχουν στην κατοχή τους ταξιδιωτικό έγγραφο που έχει εκδοθεί από την αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στο Κοσσυφοπέδιο (αναγνωρισμένο ταξιδιωτικό έγγραφο από όλα τα κράτη Σένγκεν) μπορούν να υποβάλουν αίτηση θεώρησης Σένγκεν για παραμονή βραχείας διάρκειας. Για να λάβουν τη θεώρηση αυτή, πρέπει να πληρούν όλους τους όρους που προβλέπει το κεκτημένο (ιδίως η κοινή προξενική εγκύκλιος, κεφάλαιο III).

Όσον αφορά τη δυνατότητα μετακίνησης «για την ανεύρεση εργασίας σε ένα κράτος μέλος», απαιτείται άδεια εργασίας. Η Επιτροπή έχει υποβάλει πρόταση (οδηγίας) σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής των υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την άσκηση μισθωτής απασχόλησης ή ανεξάρτητης δραστηριότητας. Η πρόταση αυτή εξακολουθεί να εξετάζεται στο Συμβούλιο. Επί του παρόντος, εναπόκειται στα κράτη μέλη να αποφασίσουν αυτόνομα τις προϋποθέσεις χορήγησης άδειας εργασίας στους υπηκόους τρίτων χωρών (με εξαίρεση σε ορισμένες συγκεκριμένες περιπτώσεις: για παράδειγμα, όταν ένας υπήκοος τρίτης χώρας αποτελεί μέρος της οικογένειας πολίτη της Ένωσης που ασκεί το δικαίωμά του στην οικογενειακή επανένωση).

Όσον αφορά το «τελικό συνταγματικό καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου», η στρατηγική που έχει υιοθετήσει η διεθνής κοινότητα ακολουθεί την πολιτική των Ηνωμένων Εθνών που βασίζεται στην αρχή «προϋποθέσεις πριν από τελικό καθεστώς» («standards before status») των Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με την οποία δεν είναι δυνατό να αρχίσει η συζήτηση για τον καθορισμό του τελικού καθεστώτος αν δεν εκπληρωθούν πρώτα ορισμένες βασικές προϋποθέσεις από το Κοσσυφοπέδιο (όπως για παράδειγμα, η λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών, το κράτος δικαίου, η ελευθερία κυκλοφορίας, η βιώσιμη επάνοδος των εκτοπισθέντων και τα δικαιώματα των μειονοτήτων).

Επί του παρόντος, η Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών για προσωρινή διοίκηση στο Κοσσυφοπέδιο (Unmik) προσπαθεί, με τη στήριξη της διεθνούς κοινότητας και ιδίως της Ένωσης, να καταρτίσει πρόγραμμα εργασίας και χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή και τη στενή παρακολούθηση των προϋποθέσεων αυτών. Η Ομάδα Επαφής έχει δηλώσει ρητά ότι το ζήτημα του τελικού καθεστώτος του Κοσσυφοπεδίου θα μπορούσε να αρχίσει να εξετάζεται στα μέσα του 2005, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχει σημειωθεί ικανοποιητική πρόοδος του εν λόγω προγράμματος εργασίας μέχρι τη στιγμή εκείνη.