ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-4134/97 υποβολή: Konstantinos Hatzidakis (PPE) προς την Επιτροπή (21 Iανουαρίου 1998)

Θέμα: Διευκρινίσεις σχετικά με την Οδηγία 96/92

Σχετικά με την Οδηγία 96/92 ((ΕΕ L 27 της 30.01.1997, σελ. 20)) της 19/12/1996 («Κοινοί κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας») θα μπορούσε η Επιτροπή να μου διευκρινίσει τα ακόλουθα σημεία:

1. Με δεδομένο ότι νεοεισερχόμενοι ανεξάρτητοι παραγωγοί χρειάζονται τουλάχιστον 3 με 4 χρόνια προετοιμασιών για να είναι σε θέση να λάβουν μέρους στο άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι το χρονικό διάστημα που προβλέπεται από το άρθρο 27 παρ. 1 σε συνδυασμό με το άρθρο 19 παρ. 1 της Οδηγίας 96/92 είναι εξαιρετικά στενό, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ευνοϊκή διακριτική μεταχείριση προς όφελος των ήδη εγκατεστημένων και ανεπτυγμένων επιχειρήσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και εάν ναι, τι μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή για την αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης που σίγουρα νοθεύει τον ελεύθερο και θεμιτό ανταγωνισμό:

2. Με δεδομένο ότι από καθαρά τεχνική άποψη το φυσικό αέριο αποτελεί καύσιμο που έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον οι ανεξάρτητοι παραγωγοί, τόσο λόγω της οικονομικότητάς του όσο και λόγω της φιλικότητάς του προς το περιβάλλον, θα μπορούσε να με πληροφορήσει η Επιτροπή, εάν στην Οδηγία για την απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου θα υπάρχει ρητή διάταξη που θα προβλέπει ότι αποκλίσεις που ενδεχομένως θα χορηγηθούν σε κράτη μέλη σχετικά με το άνοιγμα της αγοράς αυτής, δεν θα πρέπει να ισχύσουν στην περίπτωση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με χρήση φυσικού αερίου από ανεξάρτητους παραγωγούς, που θα ενεργούν σύμφωνα με τις διατάξεις της Οδηγίας 96/92;

3. Επιτρέπεται η εγκατάσταση επιχείρησης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που θα ανήκει σε κοινοτικούς επιχειρηματικούς φορείς επί εδάφους χώρας μη μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να τροφοδοτούνται με την παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια επιλέξιμοι καταναλωτές κατά την έννοια των διατάξεων της Οδηγίας 96/92;

Απάντηση του κ. Παπουτσή εξ ονόματος της Επιτροπής (6 Μαρτίου 1998)

1. Το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου διατυπώνει ορισμένες επιφυλάξεις σχετικά με το χρονικό όριο που προβλέπεται στο άρθρο 27 παράγραφος 1, σε σχέση με το άρθρο 19 παράγραφος 1 της οδηγίας 96/92/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας 7 το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου θεωρεί το εν λόγω χρονικό όριο αυστηρό και, ως εκ τούτου, μη παρέχον τη δυνατότητα στους ανεξάρτητους παραγωγούς να προετοιμαστούν κατάλληλα ώστε να συμμετάσχουν στην ελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρισμού. Το άρθρο 27 παράγραφοι 1 και 2 ορίζει τα χρονικά περιθώρια που παρέχονται στα κράτη μέλη για τη μεταφορά της οδηγίας στις εθνικές νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συμμορφωθούν με αυτήν. Το άρθρο 19 ορίζει ότι το μερίδιο της εθνικής αγοράς υπολογίζεται με βάση το κοινοτικό μερίδιο ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται από τους τελικούς καταναλωτές που καταναλώνουν άνω των 40 Gwh κατ' έτος, ενώ τα κράτη μέλη καλούνται να καθορίζουν τους εντός του εδάφους τους πελάτες που αντιπροσωπεύουν το μερίδιο αυτό και που έχουν τη νομική ικανότητα να συνάπτουν συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρισμού. Η διάταξη αυτή δεν εισάγει διακρίσεις κατά των ανεξάρτητων παραγωγών, ενώ τα αιτήματα των οποίων έχει μέχρι στιγμής καταστεί αποδέκτης η Επιτροπή, εκ μέρους ανεξάρτητων παραγωγών, είχαν ως βάση την επιθυμία τους για το συντομότερο δυνατό άνοιγμα των αγορών ηλεκτρισμού, προκειμένου να δυνηθούν να επωφεληθούν των πλεονεκτημάτων μιας ανοικτής αγοράς. Επιπλέον, η ίδια η οδηγία δεν εισάγει διακρίσεις κατά των ανεξάρτητων παραγωγών. Αντιθέτως, προβλέπει ότι, ακόμη και στην περίπτωση κατά την οποία κράτη μέλη έχουν επιλέξει τη διαδικασία υποβολής προσφορών για το άνοιγμα της παραγωγής ηλεκτρισμού στον ανταγωνισμό, πρέπει να παρέχεται η δυνατότητα στους ανεξάρτητους παραγωγούς να αποσπούν άδειες για την κατασκευή νέου δυναμικού ηλεκτροπαραγωγής. Επιπλέον, όσον αφορά την οργάνωση της πρόσβασης στο σύστημα, τόσο στο πλαίσιο του συστήματος της πρόσβασης τρίτου μέρους (ΠΤΜ) όσο και του συστήματος του μοναδικού αγοραστή, τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίσουν ότι οι παραγωγοί ηλεκτρισμού, συμπεριλαμβανομένων των ανεξάρτητων παραγωγών, έχουν όντως πρόσβαση στο δίκτυο, προκειμένου να συνάπτουν συμβάσεις προμήθειας με επιλέξιμους πελάτες.

2. Οι παρεκκλίσεις που περιλαμβάνονται στο κείμενο του σχεδίου οδηγίας για το φυσικό αέριο, επί του οποίου το Συμβούλιο υιοθέτησε κοινή θέση στις 8 Δεκεμβρίου 1997, επιτρέπουν σε κράτος μέλος, υπό ορισμένες περιστάσεις, να μην εφαρμόζει κάποιες διατάξεις της οδηγίας. Σκοπός των παρεκκλίσεων είναι η εξασφάλιση ειδικής προστασίας σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως είναι η προστασία επιχειρήσεων αερίου που αντιμετωπίζουν σοβαρές χρηματοπιστωτικές δυσχέρειες που προκύπτουν από δεσμεύσεις συμβάσεων ανάληψης ή πληρωμής, ή σε κράτη μέλη στα οποία η εισαγωγή του φυσικού αερίου είναι πρόσφατη και πρέπει να αποσβεστούν τεράστιες επενδύσεις. Στην πρώτη περίπτωση, οι παρεκκλίσεις χορηγούνται κατά περίπτωσιν, και η Επιτροπή θα διαδραματίσει αποφασιστικό ρόλο εν προκειμένω. Στην δεύτερη, η οποία και ενδιαφέρει ειδικότερα την Ελλάδα και την Πορτογαλία, η παρέκκλιση εκπνέει αυτομάτως μετά παρέλευσιν δέκα ετών από της πρώτης προμήθειας φυσικού αερίου στο κράτος μέλος. Οι παρεκκλίσεις αυτές δεν συνδέονται με συγκεκριμένη κατηγορία πελατών.

3. Η οδηγία 96/92/ΕΚ εφαρμόζεται κατ' αποκλειστικότητα στο έδαφος της Κοινότητας. Έτσι, οι διατάξεις της οδηγίας σχετικά με την κατασκευή νέου δυναμικού ηλεκτροπαραγωγής με βάση είτε την χορήγηση αδειών, είτε την διαδικασία υποβολής προσφορών, εφαρμόζονται μόνο στις επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες σε κράτη μέλη. Όσον αφορά την διαδικασία πρόσκλησης για την υποβολή προσφορών, το άρθρο 6 παράγραφος 3 της οδηγίας ορίζει ρητά ότι οι λεπτομέρειες για τη διαδικασία πρόσκλησης για την υποβολή προσφορών δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα και το τεύχος συγγραφής υποχρεώσεων τίθεται εγκαίρως στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενης επιχείρησης εγκατεστημένης στο έδαφος κράτους μέλους. Όσον αφορά τις εισαγωγές, στην Κοινότητα, ηλεκτρισμού από τρίτες χώρες, αυτές υπάγονται στη διεθνή νομοθεσία, όπως είναι οι συμφωνίες της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου και του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (GATT/WTO), και όχι στην οδηγία.