ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2152/99

υποβολή: Piia-Noora Kauppi (PPE-DE), Ilkka Suominen (PPE-DE), Astrid Thors (ELDR) και Reino Paasilinna (PSE) προς την Επιτροπή

(24 Νοεμβρίου 1999)

Θέμα: Επιδοτήσεις επιτοκίων για την αγορά σκαφών

Υπήρξε μακροπρόθεσμος στόχος της Επιτροπής να ενισχύσει το φιλικότερο προς το περιβάλλον και αυξημένης ασφάλειας χαρακτήρα του ευρωπαϊκού στόλου (κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών(1)). Εκτός αυτού στα πρακτικά των διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Φινλανδίας καταγράφηκε ότι δε θα είναι δυνατό για ολόκληρη τη Φινλανδία να εξακολουθήσει το αφορολόγητο εμπόριο. Σε αντιστάθμιση δεσμεύθηκε η ΕΕ να λάβειπόψη της την απομακρυσμένη θέση της Φινλανδίας και τις κλιματολογικές της συνθήκες κατά τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τους στόχους της αναφορικά προς τις θαλάσσιες μεταφορές σε ολόκληρη την ήπειρο.

Το φινλανδικό Υπουργείο Μεταφορών ενημέρωσε την Επιτροπή για το πρόγραμμά του επιδότησης επιτοκίων για την αγορά σκαφών, στόχος του οποίου είναι να ενισχύσει την αγορά και την ανανέωση φορτηγών πλοίων που είναι προσαρμοσμένα στις συνθήκες που επικρατούν στις βόρειες χώρες, κατάλληλα για πλεύση σε πάγους, ασφαλή και φιλικά προς το περιβάλλον. Υπάρχει ευρεία εθνική συναίνεση στο φινλανδικό κοινοβούλιο γύρω από αυτό το ζήτημα, πράγμα που φαίνεται και από το γεγονός ότι το κοινοβούλιο αύξησε με δική του πρωτοβουλία τις εγκρίσεις για παραγγελίες σκαφών στο πλαίσιο του προϋπολογισμού του 1999.

Οιπάλληλοι της Επιτροπής επιμένουν να ερμηνεύουν αυτό το πρόγραμμα ως βοήθεια προς τα ναυπηγεία, παρ' όλο που το πρόγραμμα δεν αφορά την ανταγωνιστικότητα των ναυπηγείων, καθώς τα πλοία που λαμβάνουν τις επιδοτήσεις μπορούν να παραγγελθούν από οποιοδήποτε κράτος. Αυτό αναφέρεται στην επιστολή της 4ης Αυγούστου 1999 απόπαλλήλους της ΓΔ VII της Επιτροπής, με την οποία επισημαίνεται ότι η επιδότηση αυτή δεν αφορούσε τα ναυπηγεία της ΕΕ.

Πώς προτίθεται να διασφαλίσει η Επιτροπή την ανάπτυξη φιλοπεριβαλλοντικής και αυξημένης ασφάλειας ναυπηγικής βιομηχανίας στις βόρειες χώρες, τη στιγμή που δεν επιτρέπει την αξιοποίηση του πλαισίου δράσης που δημιούργησε η ίδια; Πώς μπορεί ένα κράτος μέλος να χαράξει ναυτιλιακή πολιτική, αν δεν μπορεί να βασίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές που εγκρίνει η Επιτροπή; Πώς έλαβεπόψη της η Επιτροπή τις παρατηρήσεις που περιέχουν τα πρακτικά των διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Φινλανδίας αναφορικά προς τη ναυτιλιακή πολιτική;

(1) ΕΕ C 205 της 5.7.1997.

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(6 Ιανουαρίου 2000)

Η Επιτροπή σημειώνει ότι στο σημείο 2.1. των κατευθυντηρίων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, στις οποίες αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος, ορίζεται ότι οι κατευθυντήριες γραμμές δεν καλύπτουν τις ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία κατά την έννοια της έβδομης οδηγίας(1) για τις ενισχύσεις στις ναυπηγικές εργασίες ή οποιοδήποτε άλλο μεταγενέστερο μέσο. Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι στο σημείο 5 των κατευθυντηρίων γραμμών σχετικά με τις επενδυτικές ενισχύσεις ορίζεται ότι οποιαδήποτε ενισχύσεις για νεότευκτα πλοία πρέπει να τηρούν τους κανόνες που ισχύουν για τη ναυπηγική βιομηχανία. Στο ίδιο σημείο ορίζεται επίσης ότι, εντός του πλαισίου των κατευθυντηρίων γραμμών, μπορεί να εγκριθείπό ορισμένες περιορισμένες περιστάσεις, η χορήγηση άλλων επενδυτικών ενισχύσεων για να βελτιωθεί ο εξοπλισμός των πλοίων ή να προωθηθεί η χρήση ασφαλών και καθαρών πλοίων, όπως, για παράδειγμα, με την παροχή κινήτρων για την αναβάθμιση πλοίων εγγεγραμμένων στα κοινοτικά νηολόγια ευθυγραμμίζοντάς τα με τα πρότυπα πουπερβαίνουν ταποχρεωτικά πρότυπα ασφαλείας και περιβαλλοντικής προστασίας που καθορίζονται στις διεθνείς συμβάσεις και προκαταλαμβάνοντας ταψηλότερα συμφωνημένα πρότυπα, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η ασφάλεια και να βελτιώνονται οι περιβαλλοντικοί έλεγχοι. Ωστόσο, οι ενισχύσεις αυτές πρέπει να συμμορφώνονται με τις ρυθμίσεις για τις ναυπηγικές εργασίες, όπως αναφέρεται στο σημείο 2.1., όταν αυτές εφαρμόζονται.

Στις 29 Ιουνίου 1998, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1540/98(2) με τον οποίο θεσπίζονται νέοι κανόνες για τις ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία. Σύμφωνα με την αρχή της άμεσης εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας, ο κανονισμός είναι δεσμευτικό νομικό μέσο το οποίο είναι άμεσα εφαρμοστέο στο σύνολό του από τα κράτη μέλη.

Σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 1 του κανονισμού, ως συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά μπορούν να θεωρούνται οι ενισχύσεις που χορηγούνται άμεσα ή έμμεσα για τη ναυπήγηση, τη μετατροπή και την επισκευή πλοίων, και οι οποίες χρηματοδοτούνται από τα κράτη μέλη ή από τις περιφερειακές ή τοπικές τους αρχές ή με κρατικούς πόρουςπό οποιαδήποτε μορφή, αλλά μόνον εφόσον τηρούν τις διατάξεις του κανονισμού

Το άρθρο 2, παράγραφος 2 του κανονισμού προβλέπει ότι στις ενισχύσεις που χορηγούνται εμμέσως περιλαμβάνονται όλες οι μορφές ενισχύσεων προς πλοιοκτήτες ή τρίτους, οι οποίες είναι διαθέσιμες ως ενισχύσεις για τη ναυπήγηση ή τη μετατροπή πλοίων, π.χ. πιστωτικές διευκολύνσεις, εγγυήσεις και φορολογικές ελαφρύνσεις.

Η Επιτροπή σημειώνει ότι το καθεστώς επιδοτήσεων επιτοκίου που κοινοποιήθηκε από τις φινλανδικές αρχές, και στο οποίο αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος, αφορά επιδότηση επιτοκίου που χορηγείται από το Υπουργείο Μεταφορών προκειμένου να μειωθούν οι δαπάνες τόκων των δανείων που συνάπτονται για την αγορά νέων φορτηγών πλοίων που είχαν παραγγείλει φινλανδικές ναυτιλιακές εταιρείες το 1999.

Κατά συνέπεια, το κοινοποιηθέν καθεστώς αφορά επιδότηση επιτοκίου που χορηγείται σε πλοιοκτήτες για την αγορά νέων φορτηγών πλοίων. Συνεπώς, εμπίπτει στο άρθρο 2, παράγραφος 2 του κανονισμού και θεωρείται ενίσχυση στη ναυπηγική βιομηχανία βάσει του άρθρου 2, παράγραφος 1 του κανονισμού. Για το λόγο αυτό, το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης με την κοινή αγορά πρέπει να αξιολογηθεί σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού.

Η Επιτροπήπογραμμίζει ότι πράγματι ο στόχος της είναι να προωθεί και να στηρίζει τα κοινοτικά συμφέροντα στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των συμφερόντων των βορείων χωρών στον εν λόγω τομέα, ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη ασφαλών και φιλικών προς το περιβάλλον πλοίων σύμφωνα με τις αρχές που διατυπώνονται στις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις στον τομέα των θαλασσίων μεταφορών. Ωστόσο, η πολιτική αυτή δεν είναι δυνατόν να παραβιάζει τους κοινοτικούς κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων. Τα μέτρα κρατικών ενισχύσεων που σχεδιάζονται από τα κράτη μέλη για την προώθηση της πολιτικής αυτής πρέπει να τηρούν τους κοινοτικούς κανόνες που έχουν θεσπιστεί στον τομέα αυτό. Κατά συνέπεια, δεδομένου ότι για την συγκεκριμένη περίπτωση στην οποία αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος, το εφαρμοστέο νομικό μέσο είναι ο κανονισμός αριθ. (ΕΚ)1540/98 του Συμβουλίου, οι όροι βάσει των οποίων θα εκτιμηθεί από την Επιτροπή το συμβιβάσιμο της εν λόγω ενίσχυσης είναι εκείνοι που ορίζονται στον κανονισμό αυτό.

(1) Οδηγία 90/684/EEC του Συμβουλίου σχετικά με τις ενισχύσεις στις ναυπηγικές εργασίες, ΕΕ L 380 της 31.12.1990.

(2) ΕΕ L 202 της 18.7.1998.