ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2253/99

υποβολή: Cristiana Muscardini (UEN) προς την Επιτροπή

(1 Δεκεμβρίου 1999)

Θέμα: Η Ιταλία και ο ευρωπαϊκός δικαστικός χώρος

Στα συμπεράσματα της προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε τονίζεται ότι «σε ένα πραγματικό ευρωπαϊκό δικαστικό χώρο η ασυμβατότητα ή η πολυπλοκότητα των δικαστικών και διοικητικών συστημάτων των κρατών μελών δεν θα έπρεπε να αποτελούν εμπόδιο για τα μεμονωμένα άτομα και τις επιχειρήσεις να ασκήσουν τα δικαιώματά τους». Για την επίτευξη του στόχου αυτού προτείνεται μία ενημερωτική εκστρατεία όπως επίσης και η δημοσίευση καταλλήλων «οδηγών του χρήστη» σχετικά με τη δικαστική συνεργασία στην Ένωση και τα δικαστικά συστήματα των κρατών μελών. Οι πληροφορίες αυτές θα αναφέρονται μεταξύ άλλων και στις σοβαρές περιπτώσεις αδικίας που σημειώθηκαν στην Ιταλία; Το αίσθημα ανασφάλειας πουφέρπει σήμερα στη χώρα, συνοδευόμενο από την όλο και μεγαλύτερη αίσθηση ότι οι ένοχοι ενός αδικήματος δεν τιμωρούνται, ενισχύεται από δηλώσεις δικαστικών οι οποίοι δήλωσαν ότι «ο ποινικός αυτός κώδικας είναι αποτυχημένος» και ότι το ιταλικό δικαστικό σύστημα έχει χρεοκοπήσει και βαίνει προς παράλυση. Τις βαρύτατες αυτές δηλώσεις ενισχύει και το λίαν ανησυχητικό γεγονός ότι μόνον το 1998 σημειώθηκαν 130.000 παραγραφές αδικημάτων, η δε τάση φαίνεται αυξητική.

1. Μπορεί η Επιτροπή να εκφέρει κάποια γνώμη σχετικά με τις προϋποθέσεις που θα ζητηθούν για την είσοδο στον ευρωπαϊκό δικαστικό χώρο;

2. Δεν θεωρεί ασυμβίβαστη με την είσοδο στο χώρο αυτό την παραμονή σε ισχύ ποινικών κωδίκων που θεωρούνται «αποτυχημένοι» από τα ίδια τα εντός περιβάλλοντος άτομα;

3. Δεν θεωρεί ότι θα ήταν ευχής έργον, όπως σκέπτονται και πολλοί ιταλοί πολίτες, να παρέμβει η Ένωση στην ιταλική κυβέρνηση για να «συστήσει» μεταρρυθμίσεις στο εθνικό δικαστικό σύστημα προκειμένου να αποφευχθούν οι σοβαρές ανωμαλίες και αδικίες που το κατακλύζουν;

4. Δεν πιστεύει ότι χωρίς σοβαρές μεταρρυθμίσεις η ενδεχόμενη παρουσία της Ιταλίας στον ευρωπαϊκό δικαστικό χώρο θα μπορούσε να αντιπροσωπεύσει ένα στοιχείο ανισορροπίας και αστάθειας;

Απάντηση του κ. Vitorino Εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Δεκεμβρίου 1999)

Η Επιτροπή πιστεύει ότι πρέπει να διευκολύνει την ενημέρωση των πολιτών συνεισφέροντας σε ενημερωτική εκστρατεία και στη δημοσίευση κατάλληλων «οδηγών του χρήστη» για τη δικαστική συνεργασία εντός της Ένωσης καθώς και για τα νομικά συστήματα των κρατών μελών, βάσει του συμπεράσματος αριθ. 29 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Tampere. Το να γνωρίζουν οι πολίτες τα δικαιώματά τους είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να μπορούν να τα ασκούν. Η Επιτροπή δεν πιστεύει ότι θα διευκολυνθεί ο στόχος αυτός εάν συμπεριληφθούν στα σχετικά κεφάλαια οι καταγγελίες δικαστικής πλάνης σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη.

Σύμφωνα με το άρθρο 29 (πρώην άρθρο Κ1) της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο ευρωπαϊκός δικαστικός χώρος είναι ένας από τους στόχους της Ένωσης. Ως εκ τούτου, η Ένωση πρέπει να λαμβάνει μέτρα στο επίπεδο αυτό. Αντίθετα, η Ένωση δεν πρέπει να παρεμβαίνει στον τρόπο διοίκησης της δικαιοσύνης στα κράτη μέλη εφόσον εφαρμόζονται οι όροι που προβλέπουν οι συνθήκες και τα νομικά όργανα που εγκρίθηκαν βάσει αυτών. Δενπάρχει καμία απαίτηση για τους ποινικούς κώδικες ή τους κώδικες ποινικής διαδικασίας των κρατών μελών. Ευθυγράμμιση απαιτείται μόνο για τα μέρη που αφορούν τους κώδικες εφαρμογής των παραπάνω νομικών πράξεων.

Όλα τα κράτη μέλη συμμετέχουν στη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης του 1950 για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών, η οποία στο άρθρο 6 προβλέπει το δικαίωμα δίκης με δίκαιους όρους. Το άρθρο 7 (πρώην άρθρο ΣΤ.1) της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπει ότι το Συμβούλιο μπορεί να εφαρμόζει κυρώσεις κατά των κρατών μελών που παραβιάζουν θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων που αναφέρονται στην προαναφερθείσα σύμβαση. Ωστόσο, αυτό προβλέπεται μόνο για τις «σοβαρές και συνεχείς παραβάσεις».