ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0549/97 υποβολή: Ulf Holm (V) προς την Επιτροπή (21 Φεβρουαρίου 1997)

Θέμα: Απειλή του περιβάλλοντος από τη γεωργική πολιτική της ΕΕ

Σύμφωνα με εκτιμήσεις στη Σουηδία, η γεωργική πολιτική της ΕΕ θα επιφέρει τη ριζική αναδιάρθρωση του τομέα της γεωργίας στη Σουηδία, κυρίως λόγω των πολλών και διάφορων ενισχύσεων που μπορούν να λάβουν οι γεωργοί μετά την ένταξη της Σουηδίας στην ΕΕ. Πρόκειται για ενισχύσεις στη γεωργία, στήριξη στις τιμές, ενισχύσεις ανά εκτάριο, ενισχύσεις στο περιβάλλον, στην κτηνοτροφία κτλ. Οι ενισχύσεις καθορίζουν τι είναι επικερδές για τους γεωργούς, ανεξάρτητα από το όφελος σε άλλους τομείς. Επίσης πολλές από αυτές δεν συμβαδίζουν με τις απαιτήσεις και τις επιθυμίες περί προστασίας του περιβάλλοντος και της φύσης και περί εξοικονόμησης πόρων σε μια βιώσιμη κοινωνία σύμφωνα με την Ατζέντα 21 και τις επισιτιστικές ανάγκες στον κόσμο.

Εκτιμά η Επιτροπή ότι είναι σωστό να χορηγούνται τόσες διαφορετικές ενισχύσεις που μπορούν να ζημιώσουν, μεταξύ άλλων, το περιβάλλον και που είναι αντίθετες με τις εργασίες της Ατζέντας 21;

Με ποιούς τρόπους προτίθεται η Επιτροπή να τροποποιήσει την προσέγγισή της προκειμένου να μειώσει τις ενισχύσεις προς τη γεωργία;

Με ποιούς τρόπους προτίθεται η Επιτροπή να αναδιοργανώσει το σύστημα των γεωργικών ενισχύσεων για να προωθήσει μια οικολογικά βιώσιμη γεωργία;

Aπάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής (11 Απριλίου 1997)

Η κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ) από την αρχή εστιάστηκε στην αποτελεσματική και σταθερή παραγωγή, στην ασφάλεια των τροφίμων, στα μέσα συντήρησης του αγροτικού πληθυσμού και συχνά έδινε λιγότερη προσοχή στις αρνητικές συνέπειες σε θέματα μόλυνσης ή φθοράς των βιοτόπων. Η μεταρρύθμιση της ΚΓΠ το 1992 μείωσε τα ανεπιθύμητα αποτελέσματα της προηγούμενης προσέγγισης δημιουργώντας ισορροπία στις γεωργικές αγορές και λαμβάνοντας υπόψη τις απαιτήσεις της προστασίας του περιβάλλοντος. Η μεταρρύθμιση αυτή μείωσε τη στήριξη των τιμών και διαχώρισε την ενίσχυση στο εισόδημα από το καθεστώς των τιμών. Τα μέτρα αυτά μείωσαν τα κίνητρα για την εντατική παραγωγή και για τη χρήση χημικών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων.

Η μεταρρύθμιση της ΚΓΠ εισήγαγε επίσης το γεωργοπεριβαλλοντικό καθεστώς (κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92) ((ΕΕ L 215 της 30.7.1992 )), ως συνοδευτικό μέτρο για την προώθηση των γεωργικών δραστηριοτήτων που είναι ευεργετικές για το περιβάλλον. Στο καθεστώς αυτό οι γεωργοί συμμετέχουν σε εθελοντική βάση 7 τα κράτη μέλη ή οι περιφέρειες διαχειρίζονται το καθεστώς το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Κοινότητα. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει να ληφθούν υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά της κάθε τοποθεσίας. Στο τέλος του 1996, είχαν εγκριθεί 117 γεωργοπεριβαλλοντικά προγράμματα. Περιλαμβάνονται για παράδειγμα, η προώθηση των λιγότερο εντατικών και περισσότερο φιλικών προς το περιβάλλον μεθόδων παραγωγής, η μείωση της πυκνότητας των ζώων ανά εκτάριο, η παύση καλλιέργειας για 20 έτη για οικολογικούς λόγους, δραστηριότητες διατήρησης του φυσικού χώρου και του τοπίου.

Από το 1992 σημειώθηκε περαιτέρω προόδος όσον αφορά την ολοκλήρωση των περιβαλλοντικών στόχων στην κοινή οργάνωση αγοράς των γεωργικών προϊόντων. Η οργάνωση της αγοράς των οπωροκηπευτικών τροποποιήθηκε τελευταία ώστε να προσανατολισθεί περισσότερο προς την αγορά, η αλλαγή αυτή συνεπάγεται την σταδιακή εξάλειψη των διαρθρωτικών πλεονασμάτων και νέο σύστημα διαχείρισης των πλεονασμάτων, ενώ ταυτόχρονα θα λαμβάνονται υπόψη οι περιβαλλοντικές ανησυχίες. Νέες πιστώσεις θα χρησιμοποιηθούν για την προώθηση τεχνικών παραγωγής φιλικότερων προς το περιβάλλον. Η διαδικασία μεταρρύθμισης των αγορών συνεχίζεται επί του παρόντος με προτάσεις που αφορούν άλλους τομείς.

Το περιβάλλον είναι επίσης ένα σημαντικό στοιχείο της πολιτικής της αγροτικής ανάπτυξης της Κοινότητας. Επιπλέον της δυνατότητας χρηματοδότησης μέτρων που προορίζονται ειδικά για την προώθηση της αξιοποίησης του περιβάλλοντος, όλα τα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους τις επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Η γεωργία είναι ένας από τους τομείς που αναφέρονται στο πέμπτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον στο οποίο καθορίζονται οι μακροπρόθεσμοι στόχοι, οι μεσοπρόθεσμοι προσανατολισμοί και τα μέτρα που αφορούν την αειφόρο γεωργία. Οι στόχοι περιλαμβάνουν τη διατήρηση των φυσικών διαδικασιών, τη μείωση της εισαγωγής χημικών ουσιών και τη διαχείριση του αγροτικού περιβάλλοντος με σκοπό τη διατήρηση της ποικιλίας βιολογικών ειδών και των φυσικών κατοίκων. Το πρόγραμμα αναθεωρείται επί του παρόντος και η Επιτροπή πρότεινε στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο να ενισχυθεί η εφαρμογή του και να βελτιωθεί ακόμη ο συνδυασμός μεταξύ της αγοράς της αγροτικής ανάπτυξης και του περιβάλλοντος.

Τα τελευταία χρόνια, στη γεωργία πραγματοποίηθηκε σειρά προσαρμογών που μείωσαν τη στήριξη των τιμών και ενθάρρυναν την ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής συνιστώσας στην ΚΓΠ. Αναμένεται περαιτέρω πρόοδος με την ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων του 1992 εκεί όπου δεν είχαν ακόμη εισαχθεί και με την ενίσχυσή τους εκεί που χρειάζεται. Άρα, πρόκειται να μειωθεί η σημασία του μέσου της στήριξης των τιμών. Τα μέτρα αυτά θα βοηθήσουν επίσης τους γεωργούς να επωφεληθούν από τις νέες ευκαιρίες στη διεθνή αγορά. Ωστόσο, η απελευθέρωση της αγοράς και η κατάργηση της στήριξης των τιμών δεν συνεπάγονται αυτόματα τη βελτίωση της ποιότητας του αγροτικού περιβάλλοντος. Εφόσον δεν συνυπολογίζεται πλήρως το περιβαλλοντικό κόστος και δεν αντικατοπτρίζει την ποικιλία των οικολογικών καταστάσεων, μόνο οι μηχανισμοί της αγοράς δεν μπορούν να οδηγήσουν στην καλύτερη δυνατή κατανομή των πόρων, ούτε στην αειφόρο γεωργία που απαιτείται στην ατζέντα 21. Συνοδευτικά μέτρα απαιτούνται για να εξασφαλιστεί ότι η γεωργία λαμβάνει υπόψη της το περιβάλλον ότι παραμένει οικονομικά βιώσιμη και κοινωνικά αποδεκτή.