ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-3639/01

υποβολή: Daniela Raschhofer (NI) προς την Επιτροπή

(8 Ιανουαρίου 2002)

Θέμα: Ιδιωτικοποίηση του τσεχικού ενεργειακού τομέα

Στην Τσεχική Δημοκρατία προβλέπεται η πώληση των κρατικών μεριδίων στον ενεργειακό τομέα. Πρόκειται για το 67 % των συνολικών μεριδίων στον φορέα ενεργειακού εφοδιασμού CEZ καθώς και για κρατικά πλειοψηφικά πακέτα μεριδίων σε άλλες 6 τσεχικές εταιρείες διανομής.

Στο πλαίσιο αυτών των προσπαθειών ιδιωτικοποίησης έχουν παρατηρηθεί ορισμένα αξιοσημείωτα φαινόμενα: Έτσι, για παράδειγμα, όλα τα προαναφερθέντα μερίδια προβλέπεται να πωληθούν σε έναν και μοναδικό επενδυτή, ο οποίος θα κατέχει, ως κάθετα ενοποιημένη επιχείρηση, περισσότερο από το 80 % των μεριδίων στην τσεχική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Επιπλέον, ο νέος κυρίαρχος της αγοράς, θα αποκτήσει, μέσω της αγοράς της CEPs, μιας κατά 100 % θυγατρικής εταιρείας της CEZ, τον πλήρη έλεγχο του τσεχικού δικτύου μεταφοράς.

Όσον αφορά την πώληση αυτή καθεαυτή, η τσεχική κυβέρνηση την έχει συνδέσει με όρους ιδιαίτερα αμφιβόλου νομιμότητας. Τμήματα του συνολικού πακέτου μετοχών επιτρέπεται, μέχρι το έτος 2010, να πωλούνται μόνο με τη συγκατάθεση της τσεχικής κυβέρνησης. Έως το έτος 2015 ο νέος ιδιοκτήτηςποχρεούται να πραγματοποιεί μαζικές εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, να αγοράζει ετησίως 27 περίπου εκατομμύρια τόνους τσεχικού λιγνίτη και να διασφαλίζει την πλήρη λειτουργία των πυρηνικών σταθμών Dukowany και Temelin.

Παρατυπίες και παρανομίες φημολογείται, εξάλλου, ότι σημειώθηκαν και στο πλαίσιο της πρόσκλησηςποβολής προσφορών για την πώληση καθώς και κατά την επιλογή της εταιρείας συμβούλων που πρόκειται να παράσχει τιςπηρεσίες της στο πλαίσιο της ιδιωτικοποίησης.

Πως κρίνει η Επιτροπή τιςποχρεωτικές εξαγωγές και αγορές που επιβάλλει η τσεχική κυβέρνησηπό το φως της Κοινής Θέσης σχετικά με το ζήτημα της ενέργειας, στην οποία ζητείται από την Τσεχία να μη συνάπτει μακροπρόθεσμες συμφωνίες αγοράς·

Δεν πιστεύει, αλήθεια η Επιτροπή ότι η μονοπωλιακή θέση στην οποία αναμένεται ότι θα βρεθεί ο νέος ιδιοκτήτης ως αποτέλεσμα της πώλησης — και όσον αφορά τον έλεγχο του δικτύου μεταφοράς — αντιβαίνει τόσο στις αρχές της ελευθέρωσης της αγοράς ενέργειας όσο και στο άνοιγμα της αγοράς ενέργειας πουπόσχεται η τσεχική κυβέρνηση στην Κοινή Θέση σχετικά με το ζήτημα της ενέργειας·

Πληροί η διαδικασία πρόσκλησηςποβολής προσφορών όλα τα κριτήρια της νομοθεσίας της ΕΕ·

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(7 Φεβρουαρίου 2002)

Η Επιτροπή παρακολουθεί τις εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα της Τσεχικής Δημοκρατίας με ιδιαίτερη αναφορά στις δεσμεύσεις της Τσεχικής Δημοκρατίας σε θέματα πολιτικής ανταγωνισμού στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας και στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων προσχώρησης.

Επιπλέον, η Επιτροπή έχει λάβει ορισμένα σχόλια και καταγγελίες σχετικά με την ιδιωτικοποίηση της τσεχικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Για να μπορέσει η Επιτροπή να αναλύσει δεόντως την εν λόγω ιδιωτικοποίηση από την πλευρά του ανταγωνισμού, είχε σε πρώτο στάδιο επαφές με την Υπηρεσία Προστασίας του Ανταγωνισμού της Τσεχικής Δημοκρατίας, η οποία είναι αρμόδια για την επιβολή των κανόνων ανταγωνισμού, προκειμένου να γίνει αξιολόγηση τηςπόθεσης και να διαπιστωθούν οι ενέργειες που έχουν αναληφθεί.

Η Επιτροπή δεν είναι πλήρως ενημερωμένη για τους όρους αυτής της ιδιωτικοποίησης. Ωστόσο,πενθυμίζεται ότι η Επιτροπή ζητεί από τιςποψήφιες χώρες να επιστήσουν την προσοχή τους στο λανθάνον κόστος όταν αναλαμβάνουν οποιεσδήποτε νέες μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις.

Όσον αφορά το δίκτυο μεταφοράς, η σημερινή τσεχική εταιρεία μεταφοράς είναι ανεξάρτητη νομική οντότητα και ως εκ τούτου συμβατή με το ισχύον κεκτημένο, την οδηγία 96/92/ΕΚ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1996, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας(1). Η πρόταση της Επιτροπής(2) για την τροποποίηση της σχετικής οδηγίας προβλέπει κριτήρια για την εξασφάλιση της ανεξαρτησίας της εταιρείας μεταφοράς.

Όσον αφορά τη διαδικασία διαγωνισμών, η Τσεχική Δημοκρατία καλείται να εναρμονίσει τη νομοθεσία της με τους κανόνες δημοσίων συμβάσεων της Ένωσης μέχρι την προσχώρηση, όμως δεν το έχει ακόμη πράξει. Την καθυστέρηση αυτή επέκρινε η Επιτροπή στην περιοδική έκθεσή της για το 2001(3), καλώντας τις τσεχικές αρχές να εξασφαλίσουν σαφήνεια και προβλεψιμότητα στον τομέα αυτό, καθώς και τις απαραίτητες τροποποιήσεις της νομοθεσίας για τον αυστηρό περιορισμό της χρήσης της ταχείας διαδικασίας αξιολόγησης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης καθώς και τον αποκλεισμό της δυνατότητας λήψης αυθαίρετων κυβερνητικών αποφάσεων.

(1) ΕΕ L 27 της 30.1.1997.

(2) ΕΕ C 240 E της 28.8.2001.

(3) COM(2001)700 τελικό.