ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1592/01

υποβολή: Ilda Figueiredo (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(1 Ιουνίου 2001)

Θέμα: Προσαρμογή των ενισχύσεων της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ)

Κατά την εξέταση της Ατζέντα 2000, η αρχική πρόταση της Επιτροπής σχετικά με την προσαρμογή των ενισχύσεων της ΚΓΠ απορρίφθηκε. Στη θέση της εγκρίθηκε κανονισμός που επιτρέπει στα κράτη μέλη να προβαίνουν σε μείωση έως 20 % των άμεσων ενισχύσεων και να χρησιμοποιούν τις πιστώσεις που εξοικονομούνται για συμπληρωματικά μέτρα ανάπτυξης τηςπαίθρου. Η δυνατότητα αυτή προσφέρεται μέχρι στιγμής μόνον εκ μέρους τριών κρατών μελών. Η αρχική πρόταση της Επιτροπής, χωρίς να αποτελεί πραγματική τροποποίηση, μπορούσε να επιτρέψει την προσαρμογή των ενισχύσεων στο κοινοτικό επίπεδο, διευκολύντας την αναζήτηση λύσεων για την αντιμετώπιση του προβλήματος της άνισης κατανομής των ενισχύσεων μεταξύ των διαφόρων χωρών, καλλιεργειών και παραγωγών. Ο Επίτροπος Fischler, στην ομιλία που εκφώνησε στις 7 Μαΐου στο γεωργικό συνέδριο του γερμανικού κόμματος CDU, δεν απέκλεισε την πιθανότητα ναποβληθεί εκ νέου, κατά την ενδιάμεση αναθεώρηση της ΚΓΠ, η αρχική πρόταση της Επιτροπής.

Προτίθεται η Επιτροπή, στο πλαίσιο αυτό, να αναθεωρήσει την αρχική της πρόταση·

Δεν θεωρεί σημαντικό, τόσο για λόγους ισότητας όσο και για την αποδέσμευση χρηματοδοτικών πόρων, να εισαχθεί ανώτατο όριο της ενίσχυσης ανά εκμετάλλευση και να αυξηθεί το ποσοστό των ενισχύσεων στους γεωργούς που λαμβάνουν τις χαμηλότερες ενισχύσεις της ΚΓΠ (προσαρμογή)· Θα συμφωνούσε η Επιτροπή π.χ. με την αύξηση κατά 15 % έως 20 % των ενισχύσεων για τους γεωργούς που λαμβάνουν σήμερα λιγότερα από 5 000 ευρώ· Ποια είναι η γνώμη της για τη δυνατότητα επέκτασης της προσαρμογής αυτής σε όλες τις ενισχύσεις της ΚΓΠ·

Δεν πιστεύει η Επιτροπή ότι πιστώσεις που θα εξοικονομηθούν με τον τρόπο αυτό θα ήταν προτιμότερο να χρησιμοποιηθούν για τις συμπληρωματικές αποζημιώσεις και για τα αγρο-περιβαλλοντικά μέτρα·

Δεν θεωρεί ότι οι διαβαθμίσεις που προέβλεπε η αρχική πρόταση ήτανπέρ το δέονψηλές ώστε να δύναται το μέτρο να καλύψει όσους γεωργούς χρειάζεται· Πώς βρίσκει την ιδέα μιας προς τα κάτω αναθεώρησης των προτεινομένων διαβαθμίσεων·

Πόσοι γεωργοί ανά κράτος μέλος λαμβάνουν ενισχύσεις κάτω των 5 000 ευρώ, πόσοι μεταξύ 5 000 και 25 000, πόσοι μεταξύ 25 000 και 50 000, πόσοι μεταξύ 50 000 και 75 000, πόσοι μεταξύ 75 000 και 100 000, και πόσοι τέλος μεταξύ 100 000 και 150 000·

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής

(18 Σεπτεμβρίου 2001)

Σύμφωνα με τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1259/1999 της 17ης Μαΐου 1999 σχετικά με τη θέσπιση κοινών κανόνων για τα καθεστώτα άμεσης ενίσχυσης στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής(1) άρθρο 4, τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν να μειώσουν έως 20 % τις άμεσες ενισχύσεις που καταβάλλονται στους γεωργούς τους σύμφωνα με τις κοινές οργανώσεις αγοράς που απαριθμούνται στο παράρτημα του εν λόγω κανονισμού και να χρησιμοποιήσουν τις κοινοτικές πιστώσεις που εξοικονομούνται για συμπληρωματικά μέτρα αγροτικής ανάπτυξης.

Οι παρατηρήσεις του Επιτρόπου της Γεωργίας στο γεωργικό συνέδριο του γερμανικού κόμματος CDU, στο οποίο αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, πρέπει να εξεταστούν στα συμφραζόμενα. Στην εν λόγω ομιλία ο Επίτροπος εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του διότι μέχρι σήμερα πολύ λίγα κράτη μέλη χρησιμοποίησαν τη δυνατότητα του άρθρου 4 του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ 1259/1999 να ανατρέξουν στη διακύμανση με στόχο να μειώσουν τις άμεσες ενισχύσεις στο πλαίσιο του πρώτου πυλώνα της γεωργικής πολιτικής και κατάυτό τον τρόπο να αυξήσουν τις διαθέσιμες πιστώσεις για τον δεύτερο πυλώνα (αγροτικής ανάπτυξη). Βάσει των στοιχείων αυτών, ο Επίτροπος προβληματίστηκε για το κατά πόσον θα ήταν σκόπιμο η εφαρμογή της διακύμανσης του άρθρου 4 να γίνειποχρεωτική για όλα τα κράτη μέλη, όπως είχε αρχικά προτείνει η Επιτροπή στις προτάσεις της για το Πρόγραμμα Δράσης 2000.

Ο Επίτροπος δεν δήλωσε, ωστόσο, ότι η Επιτροπή είχε την πρόθεση ναποβάλει εκ νέου (ή να αναθεωρήσει) τις αρχικές λεπτομερείς προτάσεις της για τη διακύμανση, όπως αναφέρει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου. Ενώ η αρχική πρόταση της Επιτροπής όντως περιελάμβανε συγκεκριμένα κοινά ανώτατα όρια για όλη την Κοινότητα, πέραν των οποίων θα εφαρμοζόταν η διακύμανση των άμεσων ενισχύσεων των γεωργών, ο όρος αυτός δεν έγινε δεκτός από το Συμβούλιο. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1259/1999 περιλαμβάνει, αντιθέτως,

τρεις μεγάλες κατηγορίες αντικειμενικών κριτηρίων από τις οποίες τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν για να αποφασίσουν ποιός μηχανισμός διακύμανσης είναι ο πιο κατάλληλος για τη συγκεκριμένη διάρθρωση των εκμεταλλεύσεων τους και για τους στόχους της εθνικής τους πολιτικής.

Στο στάδιο αυτό, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν θα ήταν κατάλληλο ή επιθυμητό να εισαχθεί ένα μόνο ανώτατο όριο σε κοινοτικό επίπεδο για τις άμεσες ενισχύσεις. Ένα και μοναδικό ανώτατο όριο σε κοινοτικό επίπεδο θα ήταν δύσκολο να αντικατοπτρίσει τη μεγάλη ποικιλία των γεωργικών συστημάτων και διαρθρώσεων εντός και μεταξύ των κρατών μελών, τα περισσότερα των οποίων βασίζονται σε ιστορικά πρότυπα χρήσεων γης, και θα είχε ως συνέπεια να θέσει σε δυσανάλογα μειονεκτική θέση ορισμένα γεωργικά συστήματα και ορισμένα κράτη μέλη. Τα αποτελέσματα της ανακατανομής θα ήταν ισχυρότερα εάν αυτού του είδους το ανώτατο όριο καθοριζόταν σε σχετικά χαμηλότερο επίπεδο, όπως φαίνεται ναποστηρίζει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου.

Επίσης, η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι θα ήταν νομικά δυνατόν, σύμφωνα με τιςφιστάμενες διατάξεις του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1259/1999, ούτε κατάλληλο ή δίκαιο να χρησιμοποιηθεί η ενίσχυση που αποδεσμεύεται από την εφαρμογή ενός τέτοιου ανώτατου ορίου για την αύξηση των άμεσων ενισχύσεων σε ορισμένες άλλες ομάδες γεωργών. Η Επιτροπή θα ήθελε ναπενθυμίσει στο Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου την προέλευση των άμεσων ενισχύσεων της ΚΓΠ, οι οποίες καταβάλλονται ως δημόσια στήριξη για να βοηθήσουν τους γεωργούς της Κοινότητας να προσαρμοσθούν στις αλλαγές τιμών που επιβάλει η εφαρμοζόμενη πολιτική. Σε αυτή τη βάση, η πρόταση του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου να αυξηθούν τέτοιου είδους ενισχύσεις κατά, περίπου, 15-20 % για ορισμένες ομάδες γεωργών (που λαμβάνουν χαμηλότερες ενισχύσεις από ένα συγκεκριμένο κατώτατο όριο ενίσχυσης) θα ήταν δύσκολο να αιτιολογηθεί εντός της Κοινότητας ή στους εξωτερικούς εμπορικούς εταίρους της Κοινότητας.

Η Επιτροπή δεν επιθυμεί την επέκταση της διακύμανσης σε όλες τις ενισχύσεις της ΚΓΠ. Η εφαρμογή της διακύμανσης σε μηχανισμούς στήριξης της αγοράς, όπως η στήριξη των τιμών ή οι επιστροφές κατά την εξαγωγή, τους οποίους διαχειρίζονται ενδιάμεσοι φορείς (μεταποιητές, έμποροι) δεν θα ήταν πρακτικά δυνατή, εφόσον δενπάρχει άμεση σύνδεση μεταξύ των εν λόγω πληρωμών και των μεμονωμένων γεωργών. Όσον αφορά τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν ενδείκνυται η εφαρμογή της διακύμανσης, δεδομένου ότι πρόκειται για πολύ επιλεκτικές ενισχύσεις, που συνδέονται με την πραγματοποίηση ειδικών στόχων και συμβάσεων. Θαπήρχε επίσης κίνδυνος να δημιουργηθεί σύγχυση όσον αφορά την ακολουθούμενη πολιτική, δεδομένου ότι η Επιτροπή επιθυμεί να ενισχύσει αυτά τα ίδια μέτρα αγροτικής ανάπτυξης μέσω της εφαρμογής της διακύμανσης.

Όσον αφορά την καλύτερη χρησιμοποίηση των πιστώσεων διακύμανσης, το άρθρο 5 του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1259/1999 ορίζει ότι οι πιστώσεις διακύμανσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πρόσθετη κοινοτική στήριξη για τα τέσσερα λεγόμενα συνοδευτικά μέτρα, σύμφωνα με τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 της 17ης Μαΐου 2001 για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) και για την τροποποίηση και κατάργηση ορισμένων κανονισμών1: πρόωρη συνταξιοδότηση, μειονεκτικές περιοχές και περιοχές με περιβαλλοντικούς περιορισμούς, γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα και δασοφύτευση. Η Επιτροπή θεωρεί ότι, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, εναπόκειται στα κράτη μέλη να αποφασίσουν σε ποιά από τα εν λόγω τέσσερα μέτρα επιθυμούν να χορηγήσουν τις πιστώσεις που απελευθερώνονται από τη διακύμανση. Η ενσωμάτωση των εν λόγω πρόσθετων κοινοτικών πιστώσεων (και των αντίστοιχων κρατικών πιστώσεων) στα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης των κρατών μελών και των περιφερειών τους, σύμφωνα με τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1257/1999, θα πρέπει να εγκριθεί από την Επιτροπή και θα πρέπει να συμφωνεί με τις συγκεκριμένες ανάγκες του κράτους μέλους ή της περιφέρειας, όπως καθορίζεται στα προγράμματά τους, και σύμφωνα με τις λεπτομερείς απαιτήσεις του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1259/1999 και του κανονισμού εφαρμογής της Επιτροπής (ΕΚ) αριθ. 963/2001 της 17ης Μαΐου 2001 για τους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1259/1999 όσον αφορά την πρόσθετη κοινοτική στήριξη και τη διαβίβαση των πληροφοριών στην Επιτροπή(2), ο οποίος τονίζει, ιδίως, τη σημασία της προσθετικότητας και της ιχνηλασιμότητας.

Σύμφωνα με πρόσφατες ενδείξεις τα γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα θα είναι οι κύριοι αποδέκτες των πιστώσεων που αποδεσμεύονται από τη διακύμανση στα κράτη μέλη, τα οποία εφαρμόζουν ήδη ή βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο εισαγωγής της διακύμανσης. Αυτό έρχεται σε συμφωνία με την ιδιαίτερη σημασία που αποδίδει η Επιτροπή στην ενθάρρυνση των μεθόδων γεωργικής παραγωγής, οι οποίες προστατεύουν το περιβάλλον και συμβάλλουν στη διατήρηση τηςπαίθρου στα νέα προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης για την περίοδο 2000-2006.

Όσον αφορά το αίτημα του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου για στοιχεία όσον αφορά τον αριθμό των γεωργών που λαμβάνουν άμεση ενίσχυση της ΚΓΠ, ένας πίνακας με μία εκτίμηση της κατανομής της άμεσης ενίσχυσης στα κράτη μέλη θα αποσταλεί άμεσα στο Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου και στη Γραμματεία του Κοινοβουλίου.

(1) ΕΕ L 160 της 26.6.1999.

(2) ΕΕ L 136 της 18.5.2001.