ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1245/03

υποβολή: Antonio Di Pietro (ELDR) προς την Επιτροπή

(2 Απριλίου 2003)

Θέμα: Κατασκευή χώρου διάθεσης κόκκινης λάσπης (επεξεργασία βωξίτη) στη θαλάσσια περιοχή του Portoscuso (CA) στη Σαρδηνία

Στις 28 Μαρτίου 2002, η εταιρία Eurallumina S.p.a. (εργοστάσιο το οποίο, κατ' έτος, παράγει πάνω από 1 000 000 τόνους οξειδίου του αλουμινίου και επεξεργάζεται με τη μέθοδο Bayer περίπου 2 000 000 τόνους βωξίτη με αποτέλεσμα την παραγωγή περίπου 1 000 000 τόνων της λεγόμενης κόκκινης λάσπης, απόβλητο που χαρακτηρίζεται απόψηλή αλκαλικότητα λόγω του ιζήματος ανθρακικής σόδας με αρχικό pH πάνω από 13 το οποίο, όμως, με θειικό οξύ και θαλασσινό νερό κατεβαίνει μέχρι 10,5), παρουσίασε στην Περιφέρεια της Σαρδηνίας και στο Δήμο του Portoscuso ένα σχέδιο για την κατασκευή νέου χώρου διάθεσης αποβλήτων (περίπου 80 εκτάρια εμβαδόν και 18 μέτρα ύψος, δηλαδή περίπου 13 000 000 κυβικά μέτρα) στη θαλάσσια περιοχή μπροστά από το σημερινό χώρο διάθεσης κόκκινης λάσπης (120 εκτάρια) ο οποίος έχει κορεστεί.

Εάν το εν λόγω σχέδιο πραγματοποιηθεί θαποβαθμιστεί κι άλλο το περιβάλλον μιας περιοχής που το 1990 χαρακτηρίστηκε Περιοχήψηλού κινδύνου εκδήλωσης περιβαλλοντικής κρίσης βάσει του άρθρου 7 του Ν. 349/86 και επιπλέον θα ήταν πολύ επιζήμιο για την τουριστική ανάπτυξη του κόλπου ο οποίος βρίσκεται απέναντι από τα νησιά S. Pietro και Sant'Antioco, καθώς και για την παρακείμενη λιμνοθάλασσα του Boi Cerbus,γροβιότοπο κοινοτικού ενδιαφέροντος.

Εάν λάβουμεπόψη ότι η δημοτική αρχή του Portoscuso έχει ήδη δηλώσει διατεθειμένη να δεχθεί το εν λόγω σχέδιο, πριν ακόμα προβεί σε σοβαρή ανάλυση αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων η οποία είναι απαραίτητη για κάθε εκ των προτέρων έγκριση, δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι αυτό το σχέδιο παραβιάζει την οδηγία-πλαίσιο σχετικά με την προστασία τωνδάτων και ειδικότερα τη νομοθεσία που αφορά τη ρύπανση που προκαλείται από ορισμένες επικίνδυνες ουσίες που ρίχνονται στα θαλάσσια χωρικά ύδατα·

Εάν λάβουμε, όμως,πόψη ότι η σημαντική αυτή παραγωγική δραστηριότητα απασχολεί περίπου 500 εργαζομένους της περιοχής, η Επιτροπή θα μπορούσε να διευκρινίσει εάνπάρχουν πιθανότητες να συνεισφέρει στη χρηματοδότηση εναλλακτικών λύσεων με μικρότερες περιβαλλοντικές επιπτώσεις οι οποίες να επιτρέπουν να εξασφαλιστεί η συνέχιση της λειτουργίας της Eurallumina S.p.a., στην περίπτωση που αποδειχθεί ότι η εταιρία δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στις δαπάνες που θα απαιτήσουν οι εν λόγω εναλλακτικές λύσεις.

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(2 Ιουνίου 2003)

Εις ό,τι αφορά την Οδηγία 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 1985 περί της εκτιμήσεως των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον(1), όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 97/11/ΕΚ του Συμβουλίου της 3ης Μαρτίου 1997(2), τα κράτη μέλη οφείλουν να βεβαιούνται ότι, προτού δοθεί η άδεια ανάπτυξης, τα έργα που ενδέχεται, ως εκ της, μεταξύ άλλων, φύσεως, θέσεως ή μεγέθους των, να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον,πόκεινται σε εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεών τους. Το έργο στο οποίο αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου ενδέχεται να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας, παράρτημα ΙΙ, σημείο 11 β) Εγκαταστάσεις τελικής διάθεσης αποβλήτων. Εις ό,τι αφορά τα έργα τα εγγεγραμμένα στο παράρτημα ΙΙ, τα κράτη μέλη οφείλουν να αποφαίνονται, είτε κατά περίπτωσιν, είτε καθορίζοντας κριτήρια ή κατώφλια, κατά πόσον ένα έργοπόκειται στη διαδικασία εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Εις ό,τι αφορά την κοινοτική περί φύσεως νομοθεσία, όπως ορθά επισημαίνει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, η περιοχή της λιμνοθάλασσας Boi Cerbus περιλαμβάνεται σε τόπο κοινοτικής σημασίας που πρότεινε η Ιταλία προςπαγωγήν στο δίκτυο Natura 2000, στο πλαίσιο της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 περί της διατηρήσεως των φυσικών οικοτόπων (ενδιαιτημάτων) καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας(3), με την ονομασία Punta S'Aliga. Το άρθρο 6 της ίδιας Οδηγίας επιβάλλει στα κράτη μέλη να αποφεύγουν τηνποβάθμιση των ενδιαιτημάτων και την όχληση των ειδών προς χάριν των οποίων έχουν χαρακτηριστεί οι εν λόγω τόποι. Ειδικότερα, το άρθρο 6 παράγραφος 3 επιβάλλει την κατάλληλη αξιολόγηση έργου ή σχεδίου που ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις σε τόπο, ενώ το άρθρο 6 παράγραφος 4 προσδιορίζει τους όρουςπό τους οποίους είναι δυνατή η έγκριση ενός τέτοιου σχεδίου ή έργου.

Εις ό,τι αφορά την κοινοτική περί αποβλήτων νομοθεσία, η απόρριψη, στη θάλασσα, σκωρίας από την παραγωγή αλουμινίου, αποτελεί εργασία διάθεσης αποβλήτων σύμφωνα με την Οδηγία-πλαίσιο περί αποβλήτων, δηλ. την Οδηγία 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Ιουλίου 1975 περί αποβλήτων(4), όπως τροποποιήθηκε από την Οδηγία 91/156/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18ης Μαρτίου 1991(5). Ως εκ τούτου, πρέπει να είναι σύμμορφη με τις διατάξεις της Οδηγίας, ειδικότερα δε με το άρθρο 4, που επιβάλλει, μεταξύ άλλων, την τελική διάθεση των αποβλήτων χωρίς να δημιουργείται κίνδυνος για τα ύδατα, τον ατμοσφαιρικό αέρα, το έδαφος, τα φυτά και τα ζώα, και χωρίς να θίγονται τόποι ειδικού ενδιαφέροντος. Όταν η απόρριψη τέτοιων αποβλήτων γίνεται επί ή εντός του εδάφους, αυτή πρέπει, ειδικότερα, να είναι σύμμορφη με τις επιχειρησιακές και τεχνικές απαιτήσεις της οδηγίας 1999/31/ΕΚ του Συμβουλίου της 26ης Απριλίου 1999 περί τηςγειονομικής ταφής των αποβλήτων(6).

Επιπλέον, η άδεια για το εν λόγω έργο πρέπει να είναι, επίσης, σύμμορφη με τις απαιτήσεις της Οδηγίας 78/176/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 20ής Φεβρουαρίου 1978 περί των αποβλήτων που προέρχονται από τη βιομηχανία διοξειδίου του τιτανίου(7), όπως τροποποιήθηκε από τις Οδηγίες 82/883/ΕΟΚ της 3ης Δεκεμβρίου 1982 για τους τρόπους επιτήρησης και ελέγχου των χώρων οι οποίοι σχετίζονται με τα απόβλητα της βιομηχανίας του διοξειδίου του τιτανίου(8), 83/29/ΕΟΚ της 24ης Ιανουαρίου 1983(9) και 91/692/ΕΟΚ της 23ης Δεκεμβρίου 1991 για την τυποποίηση και τον εξορθολογισμό των εκθέσεων που αφορούν την εφαρμογή ορισμένων οδηγιών για το περιβάλλον(10).

Η Οδηγία 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Οκτωβρίου 2000, για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής τωνδάτων(11) προστατεύει όλα τα ύδατα, συμπεριλαμβανομένων των παρακτίων, και θεσπίζει τον στόχο της επίτευξης/διατήρησης καλής ποιότητας (καλή κατάσταση), το αργότερο μέχρι το 2015. Καλύπτει όλες τις πηγές επιπτώσεων, συμπεριλαμβανομένης της τελικής διάθεσης αποβλήτων, και συμπληρώνεται από διάταξη σχετική με τη μη επιδείνωση· δηλαδή, η επιδείνωση της κατάστασης τωνδάτων πέραν των σημερινών επιπέδων, κατά κανόνα, δεν επιτρέπεται. Ωστόσο, οι πληροφορίες που κατέθεσε το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου δεν έδωσαν λαβή επικρίσεων για την εν προκειμένω εφαρμογή των προαναφερθεισών Οδηγιών. Ως εκ τούτου και με βάση τα ανωτέρω, δεν είναι δυνατόν, προς το παρόν, να στοιχειοθετηθεί παράβαση των προαναφερθεισών Οδηγιών. Σε περίπτωση που το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου καταθέσει λεπτομερή στοιχεία που θα επιτρέψουν στην Επιτροπή να εξετάσει τα εν λόγω ζητήματαπό το πρίσμα των ως άνω Οδηγιών, η Επιτροπή θα είναι σε θέση να διερευνήσει το ζήτημα.

Εις ό,τι αφορά την εικαζόμενη συγχρηματοδότηση μέσω των διαρθρωτικών ταμείων, είναι αναγκαίες περισσότερες διευκρινίσεις για τη φύση των εξεταζόμενων εναλλακτικών λύσεων, προκειμένου να ελεγχθεί η επιλεξιμότητά τους στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα της περιοχής. Αξίζει ναπενθυμιστεί ότι το κράτος μέλος είναι εκείνο που αναλαμβάνει τη γενική ευθύνη της εποπτείας και της αποδοτικότητας των παρεμβάσεων των διαρθρωτικών ταμείων.

(1) ΕΕ L 175 της 5.7.1985.

(2) ΕΕ L 73 της 14.3.1997.

(3) ΕΕ L 206 της 22.7.1992.

(4) ΕΕ L 194 της 25.7.1975.

(5) ΕΕ L 78 της 26.3.1991.

(6) ΕΕ L 182 της 16.7.1999.

(7) ΕΕ L 54 της 25.2.1978.

(8) ΕΕ L 378 της 31.12.1982.

(9) ΕΕ L 32 της 3.2.1983.

(10) ΕΕ L 377 της 31.12.1991.

(11) ΕΕ L 327 της 22.12.2000.