ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2368/01

υποβολή: Monica Frassoni (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(2 Αυγούστου 2001)

Θέμα: Σιδηροδρομικό δίκτυο τραίνωνψηλής ταχύτητας στην Τοσκάνη και τόποι κοινοτικής σημασίας

Η Badia di Moscheta (Alto Mugello), λοφώδης περιοχή φημισμένη για το κάλλος της και πλούσια σε ιστορία, κοντά στη Φλωρεντία, απειλείται σοβαρά από τα κατασκευαστικά έργα στο πλαίσιο του σχεδίου για σιδηροδρομικό δίκτυο τραίνωνψηλής ταχύτητας TAV SpA και, ειδικότερα, από την κατασκευή σιδηροδρομική σήραγγας μήκους 73 χλμ. μεταξύ Φλωρεντίας και Μπολόνιας. Τα πραγματοποιούμενα

έργα προκαλούν την απώλεια σημαντικών όγκωνδατικών πόρων ποιότητας, καθίζηση εδαφών(1), ξήρανση και ρύπανση τωνψηλής βιοτικής αξίαςδάτινων ρευμάτων της οροσειράς των Απεννίνων. Επιπλέον τα έργα αυτά θέτουν σήμερα σε κίνδυνο το ευαίσθητο προ-καρστικό οικοσύστημα του Monte Morello, ενδιαιτήματοςψηλής αξίας, στα πλησιέστερα περίχωρα της Φλωρεντίας, και φυσικό πάρκο χαρακτηρισμένο από την περιφέρεια της Τοσκάνης ως τόπος κοινοτικής σημασίας εξίσου σημαντικός με την Conca της Firenzuola (οπου βρίσκονται η Badia di Muschetta και η Valle d'Inferno(2)) και με άλλα οικοσυστήματα που έχουν χαρακτηριστεί ως τόποι κοινοτικής σημασίας (Sasso di Castro, Giogo-Colla di Casaglia)πό την έννοια της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ περί φυσικών οικοτόπων, και παρόλ' αυτά θίγονται από το σχέδιο κατασκευή σιδηροδρομικού δικτύου τραίνωνψηλής ταχύτητας. Η ανάσχεση των πηγών Moschetta και Felciaione προβλέπεται να πραματοποιηθεί τον Αύγουστο 2001. Υπάρχει βέβαια το ενδεχόμενο να καθυστερήσει για λίγες εβδομάδες εξαιτίας της πρόσφατης νέας διακοπής των έργων που οφείλεται αφενός μεν στις εντατικές εργασίες αποστράγγισης στη σήραγγα του Marzano, αφετέρου δε στη διαταγή της Εισαγγελίας της Φλωρεντίας για διακοπή των έργων λόγω περιβαλλοντικών καταστροφών.

Μπορεί η Επιτροπή να παρέμβει προκειμένου να εξασφαλίσει ότι τα έργα για την κατασκευή της σιδηροδρομικής σύνδεσης τραίνωνψηλής ταχύτητας θα διακοπούν μέχρις ότου εντοπισθούν μέθοδοι ανασκαφής ή εναλλακτικές οδοί διέλευσης που θα επιτρέψουν να αποφευχθεί η μη αντιστρέψιμη ρύπανση και η οποία έχει χαρακτηρισθεί από την Διοικητική Περιφέρεια της Τοσκάνης ως Τόπος κοινοτικής σημασίας·

Μπορεί η Επιτροπή να λάβει τα αναγκαία μέτρα ώστε να προστατευθούν οι άλλοι τόποι κοινοτικής σημασίας (Monte Morello, Sasso di Castro, Giogo-Colla di Casaglia) οι οποίοι απειλούνται από το εν λόγω σχέδιο·

Μπορεί η Επιτροπή να εξακριβώσει εάν κατά τη μελέτη του εν λόγω σχεδίου τηρήθηκε η Οδηγία 97/11(3) για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον, δεδομένου ότι οιδρολογικές επιπτώσεις δεν έχουν ληφθεί δεόντωςπόψη·

(1) Στην τοποθεσία Luco di Mugello, εκτός του ότι στέγνωσαν οι πηγές, ένα χωράφιπέστη εδαφική καθίζηση κατά επτά μέτρα κάτω από το αρχικό του επίπεδο.

(2) Τόπος κοινοτικής σημασίας 37πό την έννοια της οδηγίας περί φυσικών οικοτόπων (ΕΕ L 206 της 22.7.1992,σελ. 7), λόγω της ειδικής περιβαλλοντικής αξίας του. Η Απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου της Τοσκάνης αριθ. 342 της 10/11/1998 αναφέρει: Μία από τις σημαντικότερες σε περιφερειακό επίπεδο περιοχές όσον αφορά τη διατήρηση πολλών απειλούμενων πτηνών τα οποία είναι συνδεδεμένα με παραδοσιακά αγροτικά περιβάλλοντα (Ορτολάνη, Ντόντολα, Πέρδικα). Χρησιμοποιείται ως κυνηγότοπος από πολλά αρπακτικά πτηνά, ορισμένα από τα οποία χτίζουν τις φωλιές του σε γειτονικές τοποθεσίες. Παρουσίαδάτινων ρευμάτων που σπάνια διαταράσσονται, με σχηματισμούς προστατευτικώνποθαμνοειδών συστάδων κατά μήκος της κοίτης τους, κυρίως του είδους του Hippophaerhamnoides ssp. fluvialis, όπου βρίσκουν καταφύγιο αυτόχθονα ιχθυοειδή που συνδέονται με ποιοτικά περιβάλλοντα. Μεταξύ των θηλαστικών επισημαίνεται η παρουσία Canis lupus και μεταξύ των ασπονδύλων η Lepitoptera Callimorpha quadripunctaria.

(3) ΕΕ L 73 της 14.3.1997, σελ. 5.

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(4 Οκτωβρίου 2001)

Το έργο στο οποίο αναφέρθηκε το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου εμπίπτει στην κατηγορία 7 (σιδηροδρομικές γραμμές για την κάλυψη μεγάλων αποστάσεων) του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 1985 για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον(1), είτε πριν είτε μετά την τροποποίησή της από την Οδηγία 97/11/ΕΚ του Συμβουλίου της 3ης Μαρτίου 1997.

Βάσει της Οδηγίας 85/337/ΕΟΚ, πριν ή μετά την τροποποίησή της από την Οδηγία 97/11/ΕΚ, τα έργα που εμπίπτουν στο Παράρτημα Ι αποτελούν αντικείμενο εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η οποία προσδιορίζει, περιγράφει και αξιολογεί δεόντως, κατά περίπτωση και σύμφωνα με τα Άρθρα 4 ως 11, τις άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις του έργου στους εξής παράγοντες: τον άνθρωπο, την πανίδα και τη χλωρίδα, το έδαφος, το νερό, τον αέρα και το τοπίο, ταλικά αγαθά και την πολιτιστική κληρονομιά. Η εκτίμηση αυτή πραγματεύεται επίσης την αλληλεπίδραση μεταξύ των ως άνω παραγόντων.

Επιπλέον, βάσει των πληροφοριών που παρέσχε το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, συνάγεται ότι το έργο ενδέχεται να έχει σοβαρές επιπτώσεις σε ορισμένους τόπους που καλύπτονται από την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21 Μαΐου 1992 για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας(2).

Βάσει του Άρθρου 6, παράγραφος 3, της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ αναφορικά με τους τόπους, οι οποίοι σύμφωνα με την διαδικασία που προβλέπεται από την οδηγία θα καταχωρηθούν ως Τόποι Κοινοτικής Σημασίας (SCI) και θα χαρακτηρισθούν ως Ειδικές ζώνες Διατήρησης (SAC), οποιοδήποτε σχέδιο ή έργο δεν συνδέεται άμεσα ή είναι απαραίτητο για τη διαχείριση του τόπου αλλά έχει πιθανόν σημαντικές επιπτώσεις στον τόπο αυτό, μεμονωμένα ή σε συνδυασμό με άλλα σχέδια ή έργα, θαποβληθεί σε δέουσα εκτίμηση των επιπτώσεών του στον συγκεκριμένο τόπο, λαμβανομένωνπόψη των στόχων διατήρησής του.

Ωστόσο, επί του παρόντος, η προαναφερθείσα διάταξη δεν μπορεί ακόμα να εφαρμοστεί. Η διαδικασία που αναφέρθηκε, η οποία προβλέπει ότι οι Τόποι Κοινοτικής Σημασίας επιλέγονται από κατάλογο προτεινόμενων Τόπων Κοινοτικής Σημασίας και στη συνέχεια χαρακτηρίζονται ως Ειδικές Ζώνες Διατήρησης, δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί. Οι τόποι που καλύπτονται ήδη από την οδηγία, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αναφέρθηκαν από το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, βρίσκονται ακόμη στο στάδιο των Προτεινόμενων Τόπων Κοινοτικής Σημασίας (pSCI). Αναφορικά με τους τόπους αυτούς, τα Κράτη Μέλη καλούνται να αναλάβουν δράση ώστε να εξασφαλισθεί ότι δεν διακυβεύονται οι όροι της οδηγίας. Ειδικότερα, συνιστάται στα Κράτη Μέλη να απέχουν τουλάχιστον από οποιαδήποτε δραστηριότητα που θα μπορούσε να προκαλέσει την επιδείνωση του προτεινόμενου τόπου.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μην έχοντας γνώση της κατάστασης που περιέγραψε το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, η Επιτροπή θα λάβει τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να συλλέξει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με το ζήτημα και να εξασφαλίσει, στα πλαίσια της Συνθήκης ΕΚ, την τήρηση της Κοινοτικής Νομοθεσίας.

(1) ΕΕ L 175 της 5.7.1985.

(2) ΕΕ L 206 της 22.7.1992.