ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2409/97 υποβολή: Cristiana Muscardini (NI) προς την Επιτροπή (10 Iουλίου 1997)

Θέμα: περιβαλλοντικός συναγερμός στη λεκάνη του Πάδου

Η περιβαλλοντική κατάσταση στην περιοχή της λεκάνης του Πάδου εμφανίζει χαρακτηριστικά πραγματικής οικολογικής καταστροφής κυρίως εάν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι μια πόλη του μεγέθους του Μιλάνου δεν διαθέτει σταθμούς καθαρισμού και ότι ο πληθυσμός, ο οποίος στις μικρότερες πόλεις της περιοχής ζει κατά 25% στην ύπαιθρο δεν εξυπηρετείται από κανένα δίκτυο αποχέτευσης.

Στον Πάδο, τον άλλοτε μεγάλο ποταμό, που σήμερα λόγω της ξηρασίας έχει καταντήσει ένα δύσοσμο ρεύμα, ρέει μια τοξική μάζα η οποία έχει μολύνει ακόμη και τις όχθες του.

Οι παραπόταμοι του Πάδου, άλλοτε πλούσιοι σε νερά, έχουν και αυτοί γίνει λεία της ρύπανσης από φώσφορο και άζωτο, αδυνατούν να συναντήσουν το ρεύμα του μείζονος ποταμού και κινούνται παράλληλα με ροή «στάσιμη», ακριβώς επειδή διατρέχουν ολόκληρα διαστήματα σαν να ήταν χωριστοί ποταμοί μέσα στην ίδια κοίτη.

Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο χύνονται στην Αδριατική 757.600 τόνοι άζωτο και 161.300 τόνοι φώσφορος, χωρίς καμια προσπάθεια ανακοπής του κύκλου της ρύπανσης. Η βιομηχανία και η γεωργία παρέχουν επίσης τη συνεισφορά τους σε δηλητηριώδεις ουσίες: η γεωργία με την παρουσία στην περιοχή της λεκάνης του Πάδου του 55% των κτηνοτροφικών μονάδων της χώρας, μεγάλων παραγωγών οργανικών αποβλήτων 7 η βιομηχανία με τα απόβλητα περισσοτέρων του 1 εκατομμυρίου επιχειρήσεων.

Ζητείται η παρέμβαση της Επιτροπής για την εκπόνηση σχεδίου περιβαλλοντικής προστασίας της λεκάνης του Πάδου, το οποίο θα προβλέπει οδηγίες σχετικά με την πλήρη απαγόρευση απόρριψης αποβλήτων, την απαγόρευση της άντλησης νερού, το συστηματικό έλεγχο, τη μείωση των ποσοτήτων αζώτου και φωσφόρου στο νερό, με την κατασκευή σειράς αποτελεσματικών εγκαταστάσεων καθαρισμού.

Απάντηση από την Κα Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής (11 Σεπτεμβρίου 1997)

Η κοινοτική νομοθεσία για το περιβάλλον περιέχει οδηγίες με αντικείμενο την προστασία των επιφανειακών και υπογείων υδάτων έναντι επιδείνωσης της ποιότητάς τους εξαιτίας αστικών, αγροτικών και βιομηχανικών λυμάτων.

Με την οδηγία 92/271/ΕΟΚ της 21ης Μαΐου 1991 για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων ((ΕΕ L 135 της 30.5.1991 )) υποχρεούνται τα κράτη μέλη να εγκαταστήσουν συστήματα συλλογής και σταθμούς καθαρισμού σε όλες τις αστικές περιοχές με ισοδύναμο κατοίκων άνω των δύο χιλιάδων για αποχέτευση σε γλυκά νερά και ποταμούς και, για άνω των 10.000 ισοδυνάμων κατοίκων, για απορρίψεις σε παράκτια ύδατα. (το ισοδύναμο κατοίκου αποτελεί μονάδα μέτρησης που ισχύει για την μόλυνση λυμάτων και αντιστοιχεί στο βιολογικά αποδομήσιμο οργανικό φορτίο που παράγεται ανά άτομο και ημέρα). Η καταληκτική ημερομηνία για την ενλόγω εγκατάσταση είναι η 31η Δεκεμβρίου 1998, η 31η Δεκεμβρίου 2000 ή 31η Δεκεμβρίου 2005 7 η ημερομηνία εξαρτάται από το μέγεθος της δομημένης περιοχής και την ευαισθησία του περιβάλλοντος δέκτη.

Η Ιταλία δεν έχει ακόμη μεταφέρει την εν λόγω οδηγία στο εθνικό δίκαιο και για τον λόγο αυτό καταδικάστηκε από το ευρωπαϊκό δικαστήριο στις 12 Δεκεμβρίου 1996.

Με την οδηγία 91/676/ΕΟΚ της 12ης Δεκεμβρίου 1991 σχετικά με την προστασία των υδάτων από την νιτρορύπανση γεωργικής προέλευσης ((ΕΕ L 375 της 31.12.1991 )) προβλέπονται υποχρεωτικά μέτρα για τον περιορισμό και την πρόληψη της εν λόγω ρύπανσης.

Η Ιταλία δεν έχει έως τώρα προσδιορίσει τις ευπρόσβλητες στην νιτρορύπανση περιοχές και δεν έχει επιβάλει έλεγχο της κτηνοτροφίας στο πλαίσιο της εν λόγω οδηγίας.

Ενόψει της κατάστασης αυτής η επιτροπή προσέφυγε κατά της Ιταλίας στο Ευρωπαϊκό δικαστήριο.

Οι ιταλικές αρχές πρέπει να θέσουν σε ισχύ την οδηγία 76/464/ΕΟΚ της 4ης Μαίου 1976 σχετικά με τη ρύπανση που προκαλείται από ορισμένες επικίνδυνες ουσίες που εκχέονται στο υδάτινο περιβάλλον της κοινότητας ((ΕΕ L 129 της 18.5.1976 )) στην οδηγία αυτή καθορίζεται ότι όλες οι απορρίψεις επικίνδυνων ουσιών πρέπει να ελέγχονται μέσω συστήματος εγκρίσεων που θα περιλαμβάνει τα πρότυπα αποβολής. Τα πρότυπα αποβολής πρέπει να επιτρέπουν την επίτευξη των δύο κυρίων στόχων της οδηγίας: Την εξάλειψη της ρύπανσης από τις πλέον επικίνδυνες ουσίες και τον περιορισμό της ρύπανσης από τις ουσίες με τοπικές επιπτώσεις. Στην τελευταία αυτή κατηγορία υπάγονται ο φώσφορος, οι νιτρώδεις ενώσεις και η αμμωνία.

Με τον Ιταλικό νόμο 319/76 καθορίζονται τα πρότυπα αποβολής για βιομηχανικά λύματα, βάσει των καλύτερων διαθέσιμων τεχνικών. Απαιτείται από τις περιοχές να καθιερώσουν και να θέσουν σε ισχύ προγράμματα αποκατάστασης του περιβάλλοντος. Με το ιταλικό διάταγμα 133/92 καθορίζονται οι όροι για την ενημέρωση και εφαρμογή των προγραμμάτων αποκατάστασης.

Με το άρθρο 7 της οδηγίας 76/464/ΕΟΚ απαιτείται από τις αρχές η κατάρτιση προγραμμάτων περιορισμού της ρύπανσης και η υποβολή εν συνόψει του περιεχομένου τους ταυτόχρονα με τα αποτελέσματα από τη λειτουργία τους. Οι Ιταλικές αρχές δεν έχουν έως τώρα εκπληρώσει τις υποχρεώσεις αυτές. Για το λόγο αυτό η Επιτροπή κίνησε διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ιταλίας.

Πρέπει εξάλλου να προστεθεί ότι με την πρόταση της οδηγίας για τη θέσπιση πλαισίου για την κοινοτική δράση στον τομέα των υδάτων ((ΕΕ C 184 της 17.6.1997 )), η οποία υποβλήθηκε από την Επιτροπή, επεκτείνεται το πεδίο εφαρμογής της προστασίας των υδάτων σε όλα τα ύδατα (επιφανειακά και υπόγεια) και ότι η προτεινόμενη οδηγία δεν ενδιαφέρεται αποκλειστικά, όπως η υφιστάμενη κοινοτική νομοθεσία, για τα ύδατα που προορίζονται για ειδική χρήση: Συγκεκριμένα στα πόσιμα ύδατα, τα ύδατα κολύμβησης και ιχθυοκαλλιεργειών 7. Πρόκειται για «συνδυασμένη προσέγγιση» μεταξύ αφενός των τιμών ορίων για τις απορρίψεις και αφετέρου των προτύπων και στόχων ποιότητας για τα ύδατα 7 τα κράτη μέλη υποχρεούνται στην επίτευξη «επιπέδου καθαριότητας» για το σύνολο των υδάτων και, για το λόγο αυτό, απαιτείται η επεξεργασία και εφαρμογή για κάθε υδρογεωγραφική περιοχή (διοικητική περιοχή που αποτελείται από μία ή περισσότερες υδρογεωγραφικές λεκάνες), ενός σχεδίου σφαιρικής διαχείρισης, ενός προγράμματος απαραίτητων μέτρων για την επίτευξη «επιπέδου καθαρότητας» και ενός προγράμματος επιτήρησης.