ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0438/98

υποβολή: Reinhard Rack (PPE) προς την Επιτροπή

(16 Φεβρουαρίου 1998)

Θέμα: Κριτήρια οριοθέτησης για το νέο Στόχο-2

Από τις υποβληθείσες έως τώρα προτάσεις για τη μεταρρύθμιση των Διαρθρωτικών Ταμείων και τις απόψεις που έχει διατυπώσει η Επίτροπος κ. Monika WULF-MATHIES σε πολλές συνεδριάσεις της Επιτροπής Περιφερειακής Πολιτικής, δημιουργείται η εντύπωση ότι η καταπολέμηση της ανεργίας καθίσταται, μολονότι πολλές λεπτομέρειες είναι ακόμη ασαφείς, ένα από τα σημαντικά θέματα ενδιαφέροντος και των Διαρθρωτικών Ταμείων.

Κατά την οριοθέτηση του νέου Στόχου-2, ο οποίος ασχολείται ειδικώς με τον οικονομικό και κοινωνικό μετασχηματισμό περιοχών με διαρθρωτικά προβλήματα διαφόρου τύπου, δεν διευκρινίζεται ακριβώς ποιός θα είναι ο ρόλος του ποσοστού ανεργίας, τόσο ως κριτηρίου επιλογής για τον καθορισμό των ενισχυσίμων περιοχών όσο και ως κριτηρίου για τη χάραξη μιας σχετικής στρατηγικής. Επιπλέον δεν διευκρινίζεται αν η απόκλιση του ποσοστού ανεργίας από τον εθνικό ή ευρωπαϊκό μέσο όρο θα αποτελεί κριτήριο για τον καθορισμό μιας περιοχής ως ενισχυσίμου.

Ενόψει της ασαφούς αυτής κατάστασης, ερωτάται η Επιτροπή:

1. Θα δοθεί στην ανεργία μεγαλύτερη προτεραιότητα έναντι άλλων κριτηρίων οριοθέτησης;

2. Δεν πιστεύει ότι για τομείς που παρουσιάζουν βασικώς διαφορετικά προβλήματα θα έπρεπε να ισχύουν και διαφορετικά κριτήρια επιλογής;

3. Το ΑΕΠ και άλλα κριτήρια, όπως η χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού, η μετανάστευση, το ποσοστό διασυνοριακών εργαζομένων και η υπεργήρανση του πληθυσμού σε ορισμένες περιοχές, δεν αποτελούν ποιό αξιόπιστες ενδείξεις για μια κακή κοινωνικοοικονομική κατάσταση;

Απάντηση της κ.Wulf-Mathies εξ ονόματος της Επιτροπής

(8 Απριλίου 1998)

Στις 18 Μαρτίου 1998, η Επιτροπή ενέκρινε τις προτάσεις της, οι οποίες αφορούν τον καθορισμό του νέου ρυθμιστικού πλαισίου των Διαρθρωτικών Ταμείων, για την περίοδο 2000-2006, και περιέχονται στο "Πρόγραμμα Δράσης 2000"(1), που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 1997. Σύμφωνα με την προτεινόμενη νομοθεσία, καθορίζονται τα κριτήρια καθώς και το σύστημα παροχής ενισχύσεων σε σχέση με τον νέο Στόχο 2. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημερώνεται τακτικά σχετικά με τις απόψεις της Επιτροπής όσον αφορά τις διαρθρωτικές πολιτικές εν γένει και, ειδικότερα, τον νέο Στόχο 2.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι ο κατάλογος του νέου Στόχου 2 θα πρέπει να καταρτιστεί σύμφωνα με απλά, αντικειμενικά και διαφανή κριτήρια, τα οποία θα θεσπίζονται από την προτεινόμενη νομοθεσία. Τα κριτήρια αυτά θα χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό των περιοχών που υφίστανται σημαντικές αλλαγές, λόγω της συρρίκνωσης του βιομηχανικού τομέα και του τομέα των υπηρεσιών, των αγροτικών περιοχών που βρίσκονται σε παρακμή, των αστικών περιοχών που διανύουν περίοδο κρίσης και τις αλιευτικών περιοχών. Ο οριστικός κατάλογος των περιοχών θα καταρτιστεί σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές, λαμβανομένων υπόψη των εθνικών προτεραιοτήτων.

Ωστόσο, καθίσταται σαφές ότι κανένα κριτήριο δεν δύναται να συμπεριλάβει το σύνολο των διαρθρωτικών προβλημάτων και, γιάυτό το λόγο, η Επιτροπή πρότεινε, επίσης, προκειμένου να ενισχύσει την άποψη ότι όλα τα κράτη μέλη πρέπει να συμβάλουν εξίσου προς αυτή την κατεύθυνση, η μείωση του ποσοστού κάλυψης του πληθυσμού να μην υπερβαίνει, σε κανένα κράτος μέλος και στα πλαίσια του νέου Στόχου 2, (συμπεριλαμβανομένων των περιοχών του Στόχου 1 που πληρούν, σήμερα, τα κριτήρια του νέου Στόχου 2), το ένα τρίτο του αντίστοιχου ποσοστού του Στόχου 2 και 5β της τρέχουσας περιόδου.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η ανεργία είναι το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι περιοχές όπου πραγματοποιούνται διαρθρωτικές αλλαγές. Καταδεικνύει την αποτυχία της συγκεκριμένης περιοχής να αξιοποιήσει πλήρως τις διαθέσιμες πηγές, και οδηγεί σε εξασθένηση των επαγγελματικών προσόντων και κοινωνικό αποκλεισμό των ανέργων. Η ανεργία και ο κοινωνικός αποκλεισμός (σε σχέση με την μακροπρόθεσμη ανεργία) είναι, επομένως, μεταξύ των κριτηρίων που προτείνει η Επιτροπή για την επιλογή των ενισχύσιμων περιοχών.

Σκοπός της κοινοτικής περιφερειακής πολιτικής είναι να διευκολύνει και να ενισχύσει τις διαρθρωτικές αλλαγές, προκειμένου να προωθήσει την διαδικασία της διαφοροποίησης. Δεν πρόκειται για πολιτική με τομεακό προσανατολισμό, υπό την έννοια ότι συμβάλει υπέρ της απασχόλησης, της προώθησης των ενεργειών ενός συγκεκριμένου τομέα, ή προβληματικών τομέων. Σκοπός της είναι, μάλλον, να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες σε περιοχές με πιο μακροπρόθεσμες δυνατότητες. Επομένως, η επιλογή των ενισχύσιμων περιοχών θα γίνεται βάσει κριτηρίων, τα οποία θα αποβλέπουν στον εντοπισμό των κατά τόπους προβλημάτων.

Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) αποτελεί στοιχειώδη ένδειξη της ευημερίας και ανάπτυξης μιας περιοχής, γεγονός που το καθιστά αξιόπιστο δείκτη για την επιλογή των ελάχιστα αναπτυγμένων κοινοτικών περιοχών, που υπάγονται στο Στόχο 1. Έχει άμεση σχέση με εκτενείς περιοχές, όπου οι μετακινήσεις είναι περιορισμένες και, επομένως, το ΑΕΠ των εν λόγω περιοχών προέρχεται αποκλειστικά από τον εκεί εγκατεστημένο πληθυσμό.

Εντούτοις, σε δύο περιπτώσεις, δεν αποτελεί κατάλληλη ένδειξη για τον νέο Στόχο 2, ο οποίος περιέχεται στο "Πρόγραμμα Δράσης 2000" της Επιτροπής. Πρώτον, οι περιοχές που υπάγονται στον Στόχο 2 πλήττονται, σε μεγάλο βαθμό, από τον οικονομικό μετασχηματισμό, ο οποίος δεν είναι άμεσα αντιπροσωπευτικός του επιπέδου ευημερίας των συγκεκριμένων περιοχών. Οι περιοχές αυτές αντιμετωπίζουν και άλλα προβλήματα, τα οποία (σύμφωνα με το "Πρόγραμμα Δράσης 2000") οφείλονται "στο ποσοστό ανεργίας, τα επίπεδα βιομηχανικής απασχόλησης, το επίπεδο και την πρόοδο των εργασιών στην γεωργία και την αλιευτική βιομηχανία, και στον βαθμό κοινωνικού αποκλεισμού". Δεύτερον, οι περιοχές του Στόχου 2 θα είναι, τυπικά, πολύ μικρότερες από τις μεγάλες, λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές, που έχουν κριθεί επιλέξιμες για τον Στόχο 1. Για μικρότερες περιοχές, οι στατιστικές του ΑΕΠ δεν κρίνονται επαρκώς αντιπροσωπευτικές όσον αφορά το επίπεδο ευημερίας, λόγω των επιπτώσεων των μετακινήσεων. Έτσι, ευημερούσες, κατά τα άλλα, περιοχές εγκατάστασης ενδέχεται να εμφανίζουν χαμηλά επίπεδα κατά κεφαλήν ΑΕΠ, καθώς οι επιχειρήσεις που ευθύνονται για την δημιουργία πλούτου βρίσκονται σε παρακείμενη περιοχή.

(1) COM(97)2000 τελικό.