ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3130/02

υποβολή: Ilda Figueiredo (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(4 Νοεμβρίου 2002)

Θέμα: Διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του ΠΟΕ για τη Γενική Συμφωνία Εμπορίου και Υπηρεσιών

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διεξάγει διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου για μία Γενική Συμφωνία Εμπορίου και Υπηρεσιών (AGCS), δίδοντας συνέχεια στα συμπεράσματα τηςπουργικής συνάντησης του ΠΟΕ που πραγματοποιήθηκε στη Doha. Έχονταςπόψη το γεγονός αυτό,

ερωτώ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα εξής:

1. Πώς έχει σήμερα το θέμα και ποιες προοπτικές θεωρεί ότι έχουν οι διαπραγματεύσεις αυτές, κυρίως δε ποιοι είναι οι επιδιωκόμενοι στόχοι· Ποιες προτάσεις παρουσίασε η Επιτροπή σε τρίτες χώρες και ποιες προτάσεις παρουσίασαν αυτές στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την ελευθέρωση τωνπηρεσιών·

2. Δύναται να περιγράψει, σε συστηματοποιημένη μορφή, πώς έχει σήμερα η κατάσταση σ' ό,τι αφορά τις συμφωνίες ελευθέρωσης τωνπηρεσιών (ει δυνατόν ανά τομείς δραστηριοτήτων) που έχουν ήδηπογραφεί με τρίτες χώρες ή για τις οποίες γίνονται διαπραγματεύσεις, σε διμερές ή πολυμερές πλαίσιο·

Απάντηση του κ. Lamy εξ ονόματος της Επιτροπής

(7 Ιανουαρίου 2003)

1. Η δήλωση τωνπουργών στη Doha προβλέπει, όσον αφορά τον τομέα τωνπηρεσιών, τηνποβολή αρχικών αιτημάτων για ειδικές δεσμεύσεις εκ μέρους άλλων μερών μέχρι τις 30 Ιουνίου 2002 και για την παρουσίαση αρχικών προσφορών στα άλλα μέλη μέχρι τις 31 Μαρτίου 2003. Σύμφωνα με την εντολή αυτή, η Κοινότητα και τα κράτη μέλη τηςπέβαλαν στις αρχές Ιουλίου 2002 αρχικά αιτήματα σε 109 άλλα μέλη του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ). Αντιστοίχως, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) έχει μέχρι σήμερα λάβει 22 αρχικά αιτήματα από τρίτες χώρες (14 από αναπτυσσόμενες χώρες και αναδυόμενες οικονομίες) που ζητούν μεγαλύτερη πρόσβαση στην κοινοτική αγοράπηρεσιών. Άλλες χώρες βρίσκονται σήμερα σε διάφορα στάδια προετοιμασίας των αρχικών αιτημάτων τους και ως εκ τούτου αναμένεται ναποβληθούν περισσότερα αιτήματα κατά τους προσεχείς μήνες.

Η Επιτροπή, ωστόσο, από κοινού με τα κράτη μέλη επί του παρόντος αναλύει τα εισερχόμενα αιτήματα. Η Επιτροπή δημοσίευσε γενικό συμβουλευτικό έγγραφο σχετικά με τα εισερχόμενα αιτήματα με στόχο την αναζήτηση δημόσιας συμβολής σχετικά με τον τρόπο κατά τον οποίο η ΕΕ θα έπρεπε να ανταποκριθεί με την αρχική προσφορά της στα αιτήματα αυτά. Στην προσφορά, τα μέλη θα ενημερώσουν τους εμπορικούς εταίρους για τις βελτιώσεις στις οποίες είναι διατεθειμένοι να προβούν όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά και την άνευ διακρίσεων μεταχείριση.

Όσον αφορά τις πολυμερείς συνομιλίες για τιςπηρεσίες, η Γενική Συμφωνία για τις Συναλλαγές στον τομέα των Υπηρεσιών (GATS), η οποία συνήφθη κατά το Γύρο της Ουρουγουάης, και οι διαπραγματεύσεις στον τομέα τωνπηρεσιών οι οποίες συνεχίζονται στο πλαίσιο του αναπτυξιακού προγράμματος της Doha, καλύπτουν ένα ολόκληρο φάσμα τομέωνπηρεσιών. Η Ένωση, ως πρώτος εξαγωγέαςπηρεσιών παγκοσμίως, ενδιαφέρεται σημαντικά για το άνοιγμα διεθνών αγορών στο εμπόριοπηρεσιών. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα αιτήματα της Κοινότητας, το Αξιότιμο Μέλος παρακαλείται να ανατρέξει στην απάντηση της Επιτροπής στη γραπτή ερώτηση P-2621/02 του κ. Turco(1) καθώς και στην περίληψη των αιτημάτων που δημοσιεύεται στον δικτυακό τόπο της ΓΔ Εμπορίου (http://europa.eu.int/comm/trade/).

2. Η Κοινότητα έχει ήδηπογράψει ορισμένες πολυμερείς ή διμερείς συμφωνίες με μεγάλο αριθμό χωρών, οι οποίες καλύπτουν μεταξύ άλλων, τον τομέα τωνπηρεσιών, στις οποίες περιλαμβάνονται η συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (με τη Νορβηγία, το Λιχτενστάιν και την Ισλανδία), οι αποκαλούμενες ευρωπαϊκές συμφωνίες με τις 11ποψήφιες χώρες, οι συμφωνίες σταθεροποίησης και σύνδεσης με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (FYROM) και την Κροατία, καθώς και οι συμφωνίες με το Μεξικό και τη Χιλή (η τελευταίαπεγράφη επισήμως στις 18 Νοεμβρίου 2002). Σημειωτέον ότι η συμφωνία με το Μεξικό καλεί τα μέρη να επανεξετάσουν μέτρα για μεγαλύτερη ελευθέρωση πριν από το Φεβρουάριο του 2004.

Οι συμφωνίες αυτές δεν αφορούν καθορισμένους τομείς, αλλά καλύπτουν ουσιαστικά το ίδιο φάσμα τομέων με εκείνο της GATS (με εξαίρεση τιςπηρεσίες στον οπτικοακουστικό τομέα) προκειμένου να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του άρθρου V της GATS, που απαιτεί τη σημαντική τομεακή κάλυψη των περιφερειακών εμπορικών συμφωνιών, για να καλύπτουν όλους τους τρόπους παροχήςπηρεσιών και να προβλέπουν την απουσία ή την εξάλειψη κάθε είδους διακρίσεων.

Επιπλέον, η Κοινότητα διενεργεί επί του παρόντος διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνιών ελευθέρων συναλλαγών με τη Mercosur, το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου (ΣΣΚ), την Ελβετία και την Τουρκία.

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ένωσης και της Mercosur (που περιλαμβάνει τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Παραγουάη και την Ουρουγουάη) άρχισαν τον Ιούνιο 2000 και αποσκοπούν στη σύναψη διαπεριφερειακής συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας. Η εμπορική πτυχή της συμφωνίας προβλέπει την ελευθέρωση των συναλλαγών αγαθών καιπηρεσιών μεταξύ της Ένωσης και της Mercosur σύμφωνα με τους κανόνες του ΠΟΕ για τις ζώνες ελευθέρων συναλλαγών.

Η συμφωνία συνεργασίας Κοινότητας-ΣΣΚ περιελάμβανε δέσμευση αμφότερων των μερών να αρχίσουν διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνίας ελευθέρων συναλλαγών (ΣΕΣ). Οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνίας ελευθέρων συναλλαγών άρχισαν το 1990, αλλά σύντομα πάγωσαν. Για την αναζωογόνηση και την ολοκλήρωση των ημιτελών διαπραγματεύσεων η Επιτροπή κατήρτισε νέα εντολή διαπραγμάτευσης η οποία προσαρμόστηκε για να συμπεριλάβει τιςπηρεσίες και άλλους τομείς πιο πρόσφατων ΣΕΣ. Το Συμβούλιο ενέκρινε τη νέα εντολή τον Ιούλιο 2001. Μετά την έγκριση της νέας εντολής, οι διαπραγματεύσεις επανελήφθησαν το Μάρτιο 2002 και βρίσκονται σε εξέλιξη.

Σύμφωνα με κοινή δήλωση που εγκρίθηκε το 1999, η Κοινότητα άρχισε διαπραγματεύσεις με την Ελβετία τον Ιούλιο 2002 με στόχο τη σύναψη συμφωνίας ελευθέρων συναλλαγών στον τομέα τωνπηρεσιών. Η εντολή διαπραγμάτευσης της Επιτροπής προβλέπει συμφωνία ευρέος τομεακού φάσματος βασισμένη στην πλήρη επέκταση του κοινοτικού κεκτημένου στην Ελβετία καθώς και σχετικές συνοδευτικές πολιτικές. Τα μέρη διεξήγαγαν δύο γύρους συνομιλιών με στόχο τη αποσαφήνιση ενδεχόμενων ερωτημάτων της Ελβετίας σχετικά με το κεκτημένο και τη φύση της προς σύναψη συμφωνίας.

Το Συμβούλιο Σύνδεσης Κοινότητας-Τουρκίας, με την απόφαση αριθ. 2/2000(2), αποφάσισε να αρχίσει διαπραγματεύσεις για την ελευθέρωση τωνπηρεσιών και το αμοιβαίο άνοιγμα των αγορών δημοσίων συμβάσεων μεταξύ της Κοινότητας και της Τουρκίας. Τα μέρη διεξήγαγαν τρεις γύρους συνομιλιών.

Επίσης, με βάση το περιφερειακό πλαίσιο που εγκαινιάστηκε το Νοέμβριο 1995 μεταξύ της Ένωσης και των 12 μεσογειακών εταίρων της (Μαρόκου, Αλγερίας, Τυνησίας, Αιγύπτου, Ισραήλ, Ιορδανίας, Παλαιστινιακής Αρχής, Λιβάνου, Συρίας, Τουρκίας, Κύπρου και Μάλτας) για την ελευθέρωση των συναλλαγών σε ολόκληρη την περιοχή Ευρώπης-Μεσογείου, η Ένωση έχει συνάψει συμφωνίες σύνδεσης με όλους τους μεσογειακούς εταίρους της εκτός από τη Συρία (οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται). Όλες οι συμφωνίες σύνδεσης καλύπτουν το εμπόριοπηρεσιών εφόσον προβλέπουν μελλοντική ελευθέρωση των συναλλαγών στον τομέα τωνπηρεσιών μεταξύ της Ένωσης και των εταίρων της.

Η Κοινότητα έχει επίσης συνάψει συμφωνία με τη Νότιο Αφρική για την ελευθέρωση του εμπορίου αγαθών μεταξύ των δύο μερών, και προβλέπει, όπως και για τις μεσογειακές χώρες, τη μελλοντική ελευθέρωση του εμπορίουπηρεσιών.

Προσφάτως, στις 17 Ιουνίου 2002, το Συμβούλιο κατέληξε σε πολιτική συμφωνία όσον αφορά οδηγίες διαπραγμάτευσης για τη σύναψη συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας με το Ιράν. Η διαπραγμάτευση και η σύναψη της συμφωνίας θα συμβάλει στην ανάπτυξη των οικονομικών συναλλαγών και της συνεργασίας με το Ιράν, και στη συνέχιση της διαδικασίας πολιτικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Όσον αφορά τιςπηρεσίες, η συμφωνία θα καθορίσει το πλαίσιο της σταδιακής ελευθέρωσής τους.

Τέλος, το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων της 21ης Οκτωβρίου 2002 ενέκρινε εντολή για τη σύναψη μελλοντικής συμφωνίας σταθεροποίησης και σύνδεσης με την Αλβανία. Οι διαπραγματεύσεις θα αρχίσουν μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου 2003.

(1) ΕΕ C 137 E της 12.6.2003, σελ. 99.

(2) ΕΕ L 138 της 9.6.2000.