ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3941/00

υποβολή: Christopher Huhne (ELDR) προς την Επιτροπή

(13 Δεκεμβρίου 2000)

Θέμα: Φραγμοί στις εμπορικές συναλλαγές για τιςποψήφιες χώρες

Μπορεί η Επιτροπή να μας πει τι ποσοστό επί των συνολικών εξαγωγών κάθεποψήφιας χώρας και τι ποσοστό των εξαγωγών της χώρας προς την ΕΕπόκειται σήμερα σε κάποια μορφή περιορισμού των εμπορικών συναλλαγών (ποσοστώσεις, δασμοί) κατά την είσοδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση·

Πιστεύει η Επιτροπή ότι οι μη δασμολογικοί φραγμοί στην ΕΕ μπορεί να είναι σημαντικό εμπόδιο·

Απάντηση του κ. Lamy εξ ονόματος της Επιτροπής

(22 Μαρτίου 2001)

Οι εμπορικές συναλλαγές μεταξύ της Κοινότητας και τωνποψηφίων χωρών διέπεται από τις ευρωπαϊκές συμφωνίες (ΕΣ) στην περίπτωση των δέκα χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ), τις συμφωνίες σύνδεσης με τη Μάλτα και την Κύπρο και μία τελωνειακή ένωση (ΤΕ) με την Τουρκία.

Η απελευθέρωση του εμπορίου μεταξύ τωνποψηφίων χωρών και της Κοινότητας συντελέσθηκε προοδευτικά και με ασύμμετρο τρόπο, δεδομένου ότι η Κοινότητα προέβη στην ελευθέρωση του εμπορίου προς τιςποψήφιες χώρες ευθύς μετά τηνπογραφή των συμφωνιών ενώ οιποψήφιες χώρες άνοιξαν τις αγορές τους στην Κοινότητα προοδευτικά.

Όσον αφορά την πρώτη ερώτηση,πενθυμίζεται στο Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου ότι οι δασμοί δεν θα πρέπει να εξομοιώνονται αυτομάτως με εμπορικούς περιορισμούς, εφόσον δεν καθορίζονται σε απαγορευτικά επίπεδα και εφαρμόζονται με διαφάνεια και σύμφωνα με τους κανόνες και τιςποχρεώσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ). Όσον αφορά τις δασμολογικές ποσοστώσεις, οι ποσοστώσεις που εφαρμόζονται στις κοινοτικές εισαγωγές από τιςποψήφιες χώρες δεν συνιστούν με κανένα τρόπο ποσοτικούς περιορισμούς. Αντίθετα, συνιστούν προτιμησιακές ποσοστώσεις μειωμένου ή μηδενικού δασμού που αποσκοπούν συγκεκριμένα στην προώθηση των εξαγωγών από τις δικαιούχους χώρες.

Όσον αφορά τις χώρες που συνήψαν τις πρώτες ευρωπαϊκές συμφωνίες στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η απελευθέρωση του εμπορίου βιομηχανικών προϊόντων έχει ήδη συντελεσθεί. Έως την 1η Ιανουαρίου 2002, θα έχει απελευθερωθεί πλήρως το σύνολο των συναλλαγών βιομηχανικών προϊόντων μεταξύ της Κοινότητας και των χωρών που έχουν συνάψει ευρωπαϊκές συμφωνίες και δεν θα εφαρμόζονται δασμοί και ποσοστώσεις μεταξύ των εταίρων. Σε γενικές γραμμές, έως αυτή την ημερομηνία θα έχει πλήρως ελευθερωθεί το 94 % περίπου των εξαγωγών τωνποψηφίων χωρών προς την Κοινότητα.

Όσον αφορά τα γεωργικά προϊόντα, η απελευθέρωση των συναλλαγών έχει συντελεσθεί με περισσότερο προοδευτικό τρόπο. Πέραν των αρχικών διατάξεων των ευρωπαϊκών συμφωνιών, βάσει των οποίων οι εισαγωγές γεωργικών προϊόντων πραγματοποιούνταν με μειωμένο δασμολογικό συντελεστή στο πλαίσιο δασμολογικών ποσοστώσεων βασισμένων αρχικά στις παραδοσιακές ροές συναλλαγών αλλά που αυξάνονταν ετησίως μετά την έναρξη ισχύος αυτών των συμφωνιών, κατά τη διάρκεια του 2000, έχουν συναφθεί συμφωνίες με τιςποψήφιες χώρες που αποσκοπούν στην περαιτέρω απελευθέρωση των συναλλαγών γεωργικών προϊόντων. Ως αποτέλεσμα αυτών των συμφωνιών, το 80 % περίπου των γεωργικών προϊόντων από τις ΧΚΑΕ εισάγονται στην Κοινότητα με δασμολογική ατέλεια. Παράλληλα, διεξάγονται διαπραγματεύσεις με στόχο την πλήρη απελευθέρωση των συναλλαγών στον τομέα της αλιείας και των προϊόντων αλιείας.

Επιπροσθέτως, διεξάγονται διαπραγματεύσεις για την απελευθέρωση των μεταποιημένων γεωργικών προϊόντων που αναμένεται να αυξήσουν το ποσοστό των προϊόντων που εισάγονται στην Κοινότητα ατελώς.

Όσον αφορά τη δεύτερη ερώτηση, η απάντηση εξαρτάται από τον ορισμό του μη δασμολογικού εμποδίου. Σαφή μη δασμολογικά εμπόδια όπως οι ποσοτικοί περιορισμοί ή οι εισφορές επί των εισαγωγών αντιβαίνουν τόσο στιςποχρεώσεις της Κοινότητας έναντι του ΠΟΕ όσο και στις διατάξεις των ευρωπαϊκών συμφωνιών και των συμφωνιών σύνδεσης καθώς επίσης και στις διατάξεις της τελωνειακής ένωσης με την Τουρκία. Από την άλλη πλευρά, ταγειονομικά και φυτοϋγειονομικά πρότυπα θεωρούνται συχνά ως μη δασμολογικά εμπόδια ενώ είναι απλά μέτρα προστασίας της ζωής και τηςγείας των ανθρώπων, των φυτών και των ζώων και, ως εκ τούτου, είναι πλήρως σύμφωνα με τις διμερείς και πολυμερείςποχρεώσεις της Κοινότητας. Τα μέτρα αυτά δεν εισάγουν διακρίσεις δεδομένου ότι εφαρμόζονται εξίσου στα εγχώρια προϊόντα που προορίζονται για την εσωτερική κοινοτική αγορά. Εφόσον συμμορφωθούν προς τα κοινοτικά πρότυπα, οποιεσδήποτε επιπτώσεις στις εξαγωγές τωνποψηφίων χωρών αναμένεται φυσικά να εξαφανισθούν.

Σχετικά με τα τεχνικά πρότυπα, η πιστοποίηση της συμμόρφωσης προς τα κοινοτικά πρότυπα είναι δυνατόν να θεωρηθεί ως μη δασμολογικό εμπόδιο ή τουλάχιστον ως παράγοντας που εμποδίζει την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών. Ως προς αυτό το σημείο, η Κοινότητα βρίσκεται στη φάση διαπραγμάτευσης με τιςποψήφιες χώρες πρωτοκόλλων στις ευρωπαϊκές συμφωνίες που θα αφορούν τη διαπίστωση της συμμόρφωσης (ΠΕΣΔΣ). Το ΠΕΣΔΣ συνιστά συμφωνία αμοιβαίας αναγνώρισης στην οποία η αμοιβαία αναγνώριση βασίζεται στο κοινοτικό κεκτημένο. Το ΠΕΣΔΣ παρέχει τη δυνατότητα επέκτασης ορισμένων πλεονεκτημάτων της εσωτερικής αγοράς σε ορισμένους τομείς που έχουν ήδη ευθυγραμμισθεί με τις κοινοτικές τεχνικές νομοθετικές διατάξεις. Τα ΠΕΣΔΣ βασίζονται στην πρόοδο που έχει συντελεσθεί από τιςποψήφιες χώρες όσον αφορά την εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου: μόλις η εθνική νομοθεσία και πρακτική τηςποψήφιας χώρας σε έναν τομέα ευθυγραμμισθεί με την αντίστοιχη κοινοτική νομοθεσία και πρακτική, οι κατασκευαστές έχουν το δικαίωμα να πιστοποιούν τα προϊόντα τους είτε στη χώρα προέλευσης είτε στη χώρα προορισμού, βάσει των ιδίων προτύπων, τεχνικών προδιαγραφών και διαδικασιών.

Τα ΠΕΣΔΣ έχουν μέχρι σήμεραπογραφεί με την Ουγγαρία και την Τσεχική Δημοκρατία ενώ με τη Λεττονία έχειπογραφεί συμφωνία πλαίσιο. Διεξάγονται επί του παρόντος διαπραγματεύσεις με τη Λιθουανία, την Εσθονία, τη Σλοβακία και τη Σλοβενία.