ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2836/97 υποβολή: Livio Filippi (PPE) προς την Επιτροπή (1η Σεπτεμβρίου 1997)

Θέμα: Απαγόρευση χρησιμοποίησης «επικίνδυνου υλικού» λόγω της ΣΕΒ

Κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, το Συμβούλιο ενέκρινε στις 23 Ιουλίου 1997 την απόφαση με την οποία προβλέπεται ο αποκλεισμός του «υλικού υψηλού κινδύνου» βοοειδών και αιγοπροβάτων από την ανθρώπινη και ζωική τροφική αλυσίδα, καθώς και από οιαδήποτε άλλη δυνατή χρήση. Με την απόφαση αυτή απαγορεύεται ειδικότερα σε όλα τα κράτη μέλη η χρησιμοποίηση «ειδικού επικίνδυνου υλικού» όπως το κεφάλι, συμπεριλαμβανομένου του μυαλού, τα μάτια, οι αμυγδαλές και ο μυελός των οστών των βοοειδών και αιγοπροβάτων ηλικίας άνω των 12 μηνών, καθώς και η σπλήνα των προβάτων οιασδήποτε ηλικίας.

Η απόφαση αυτή του Συμβουλίου φαίνεται να αποτελεί μία καθυστερημένη επανεξέταση των δράσεων που έθεσε σε εφαρμογή στο παρελθόν η Επιτροπή για την πρόληψη της διάδοσης της ΣΕΒ, οι οποίες κρίθηκαν ανεπαρκείς από το Κοινοβούλιο, μέσω της έγκρισης γενικευμένων και ανεπαρκώς αξιολογημένων ως προς τις επιπτώσεις από την εφαρμογή τους μέτρων. Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Ποιοί είναι οι επιστημονικοί λόγοι που δικαιολογούν την έγκριση μιας απόφασης η οποία αφορά αδιακρίτως όλα τα κράτη μέλη, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η διαφορετική επιδημιολογική κατάσταση που επικρατεί σε κάθε κράτος μέλος;

2. Έχουν εκτιμηθεί επαρκώς οι δυσκολίες που συνδέονται με την εξάλειψη των σημαντικών ποσοτήτων επικίνδυνου υλικού, οι οποίες θα προκύψουν από τη θέση των μέτρων αυτών, σε ισχύ, καθώς και οι πιθανές επιπτώσεις, από άποψη ρύπανσης, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν στο περιβάλλον οι προβλεπόμενες διαδικασίες καύσης ή ταφής;

3. Ποιά αξιολόγηση έχει πραγματοποιηθεί για τις αρνητικές επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει για τον καταναλωτή η έγκριση τόσο αυστηρών και γενικευμένων μέτρων, που οδηγούν σε μία νέα και σημαντικότερη μείωση της κατανάλωσης βοείου κρέατος και εξουδετερώνουν την ήδη υποστηριχθείσα από την Κοινότητα χρηματοδοτική προσπάθεια για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσεως της ΣΕΒ;

4. Έχει ληφθεί δεόντως υπόψη το γεγονός ότι η απαγόρευση που αποφάσισε το Συμβούλιο ακόμη και για τις τρίτες χώρες δύσκολα συμβιβάζεται με τη φυτοϋγειονομική συμφωνία της ΓΣΔΕ του Γύρου της Ουρουγουάης, βάσει της οποίας ένα υγειονομικό μέτρο που παρακωλύει τις διεθνείς συναλλαγές μπορεί να εγκριθεί μόνον εάν υπάρχουν έγκυροι επιστημονικοί λόγοι, και ότι τούτο θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα την ελεύθερη κυκλοφορία στην ΕΕ επικίνδυνου υλικού μόνον εάν αυτό προέρχεται από τρίτες χώρες;

5. Δεν θεωρεί σκόπιμη την πραγματοποίηση μιας ορθής και λεπτομερούς εκστρατείας ενημέρωσης της κοινής γνώμης, προκειμένου να σταματήσει η περιοδική διάδοση κινδυνολογικών και παραπλανητικών ειδήσεων που μόνον σύγχυση δημιουργούν στους καταναλωτές, στον ευαίσθητο τομέα της προστασίας της ανθρώπινης υγείας;

Απάντηση της κας Bonino εξ ονόματος της Επιτροπής (26 Νοεμβρίου 1997)

Στις 30 Ιουλίου 1997, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 97/534/ΕΚ ((ΕΕ L 216 της 8.4.1997. )) σχετικά με την απαγόρευση της χρήσης υλικών που παρουσιάζουν κίνδυνο από άποψη μεταδοτικών σπογγωδών εγκεφαλοπαθειών.

1. Για τη Διεθνή Οργάνωση Επιζωοτιών (ΔΟΕ) όπως και για την Πολυκλαδική Επιστημονική Επιτροπή/Επιστημονική Επιτροπή Διεύθυνσης της Κοινότητας, κανένα κράτος μέλος δεν μπορεί σήμερα να θεωρηθεί «ελεύθερο» από άποψη σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών (ΣΕΒ). Πράγματι, μετά την εμφάνιση της ΣΕΒ στην Ηνωμένο Βασίλειο, το 1986, βοοειδή από τα οποία ορισμένα αποκαλύφθηκαν φορείς της ΣΕΒ, καθώς και μολυσμένα άλευρα, απεστάλησαν από το Ηνωμένο Βασίλειο σε άλλα κράτη μέλη.

Επιπλέον τα αποτελέσματα των επιθεωρήσεων οι οποίες διεξάχθηκαν στα κράτη μέλη το 1996 αποκάλυψαν ορισμένες ανεπάρκειες στην εφαρμογή των κοινοτικών μέτρων σχετικά με την ΣΕΒ, ιδιαίτερα όσον αφορά την εποπτεία, την κατάρτιση και τις διευκολύνσεις διάγνωσης, καθώς και την εφαρμογή και τον έλεγχο των κανόνων διάθεσης στην αγορά και την κατάργηση της χρήσης πρωτεΐνης θηλαστικών σε τροφές μηρυκαστικών.

2. Κατά την κατάρτιση της πρότασης, η Επιτροπή είχε επίγνωση των πιθανών αποτελεσμάτων στο περιβάλλον και των δυσκολιών όσον αφορά την προστασία των εργαζομένων και την διαχείριση της διαδικασίας που υπεισέρχεται στην απόρριψη υλικού ειδικού κινδύνου. Θεωρήθηκε ότι αυτές οι συνέπειες και δυσκολίες θα αντισταθμιστούν από τα οφέλη για την υγεία ανθρώπων και ζώων όσον αφορά την προστασία της από τον κίνδυνο μετάδοσης μεταδοτικών σπογγωδών εγκεφαλοπαθειών (ΜΣΕ) που παρέχεται με τα μέτρα τα προβλεπόμενα στην απόφαση 97/534/ΕΚ. Περαιτέρω, γίνεται αναφορά, στο άρθρο 4(2) της απόφασης 97/534/ΕΚ, στο άρθρο 3 (2) της οδηγίας του Συμβουλίου 90/667/ΕΚ για τη θέσπιση υγειονομικών κανόνων για τη διάθεση και τη μεταποίηση ζωικών αποβλήτων, τη διάθεσή τους στην αγορά και την προστασία από παθογόνους οργανισμούς των ζωοτροφών ζωικής προέλευσης ή με βάση τα ψάρια και για την τροποποίηση της οδηγίας 90/425/ΕΚ ((ΕΕ L 363 της 27.12.1990. )). Το άρθρο 3(2) αυτής της οδηγίας επιτρέπει την απόρριψη ζωικών αποβλήτων υψηλού κινδύνου μέσω καύσης ή ταφής σε ορισμένες περιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων κατά τις οποίες τα ζώα έχουν προσβληθεί ή υπάρχει υποψία ότι έχουν προσβληθεί από σοβαρή ασθένεια. Απαιτείται να λαμβάνονται προφυλάξεις για την πρόληψη της μόλυνσης των υπόγειων υδροφόρων στρωμάτων ή κάθε άλλης όχλησης του περιβάλλοντος. Επιπλέον, έχουν ήδη θεσπιστεί κοινοτικά μέτρα για την προστασία των εργαζομένων από κινδύνους προερχόμενους από ασυνήθιστους παράγοντες σχετικούς με την ΣΕΒ με τις οδηγίες του Συμβουλίου 89/391/ΕΟΚ ((ΕΕ L 183 της 29.6.1989. )) και 90/679/ΕΟΚ ((ΕΕ L 374 της 31.12.1990. )) και υπάρχει πρόθεση να εισαχθούν περαιτέρω μέτρα στο εγγύς μέλλον.

3. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν διαθέτει πληροφορίες που να τείνουν να δείξουν ότι η αναγγελία της απόφασης 97/534/ΕΚ θα μπορούσε να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην κατανάλωση. Εξάλλου, κατά τη διεθνή επιστημονική διάσκεψη σχετικά με τα ζωικά άλευρα που διεξάχθηκε στις 1 και 2 Ιουλίου 1997 στις Βρυξέλλες, οργανωμένη από κοινού από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι παρεμβάσεις των εκπροσώπων των ενώσεων καταναλωτών έδειξαν μάλλον ανησυχία εκ μέρους του κόσμου των καταναλωτών που συμφωνούσε με το πνεύμα των μέτρων τα οποία έλαβε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σ' αυτό τον τομέα. Χωρίς να υποτιμούμε τις οικονομικές επιπτώσεις που θα έχουν για τα κράτη μέλη τα μέτρα που αποφάσισε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αυτά δεν θα έπρεπε να έχουν αρνητικές συνέπειες για την κατανάλωση κρέατος αλλά μάλλον θετικό αντίκτυπο.

4. Το άρθρο 6, παράγραφος 4, διευκρινίζει ότι «κατά την εφαρμογή της απόφασης 97/534/ΕΚ, η Επιτροπή σέβεται τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τις διεθνείς συμφωνίες».

Η Επιτροπή στήριξε την απόφασή της σε επιστημονικές συμβουλές τις οποίες παρέσχε η Επιστημονική Κτηνιατρική Επιτροπή το Δεκέμβριο του 1996. Εντούτοις, λόγω του ότι από τότε πραγματοποιήθηκε επιστημονική πρόοδος, διαβουλεύεται σήμερα με την Επιστημονική Συμβουλευτική Επιτροπή (MSC/SSC) για την ενημέρωση εφόσον είναι απαραίτητο της επιστημονικής βάσης του ορισμού καθορισμένου επικίνδυνου υλικού σύμφωνα με τις πρόσφατες επιστημονικές εξελίξεις. Η MSC/SSC αναμένεται να εκφέρει γνώμη σχετικά με το θέμα αυτό κατά την επόμενη συνεδρίαση που προγραμματίστηκε για τις 21 Νοεμβρίου 1997. Έχει γίνει σαφές στην επιτροπή αυτή ότι κάθε γνώμη σχετικά με το θέμα αυτό πρέπει να βασίζεται σε καλώς τεκμηριωμένη και στέρεη επιστημονική βάση, ακόμη περισσότερο για τους λόγους που αναφέρει το αξιότιμο μέλος.

Όπως αναφέρεται στο άρθρο 8 της απόφασης, η Επιτροπή θα τροποποιήσει την απόφασή της εφόσον το απαιτούν νέα επιστημονικά στοιχεία. («Η απόφαση αυτή θα επανεξετάζεται τακτικά σύμφωνα με τις νέες επιστημονικές πληροφορίες όσον αφορά τον κίνδυνο έκθεσης σε ΜΣΕ που οφείλεται στην δυνατότητα μόλυνσης άλλων ζωικών ειδών, κατηγοριών ηλικιών, ιστών ή υλικών. Εφόσον είναι απαραίτητο αυτή η απόφαση θα τροποποιηθεί ύστερα από διαβούλευση με την αρμόδια επιστημονική επιτροπή και σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 18 της οδηγίας 89/662/ΕΟΚ»).

5. Όπως το προσδιορίζει το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κρίνει εντελώς σκόπιμο να προωθηθεί μια ευρεία εκστρατεία πληροφόρησης της κοινής γνώμης σχετικά με το θέμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκεκριμένα προέβλεψε να διαδώσει από τον Οκτώβριο του 1997 την έκθεση σχετικά με τη διεθνή επιστημονική διάσκεψη για τα ζωικά άλευρα της 1ης και της 2ας Ιουλίου 1997, καθώς και μια τρίτη έκδοση του εγχειριδίου σχετικά με τη ΣΕΒ ενημερωμένου και συμπληρωμένου. Λαμβανομένης υπόψη της επιτυχίας που είχε η δεύτερη έκδοση του Νοεμβρίου 1996, το νέο εγχειρίδιο θα είναι διαθέσιμο σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Κοινότητας και θα διαδοθεί σε ευρεία κλίμακα σε όλα τα κράτη μέλη και στις τρίτες χώρες.