ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1155/98 υποβολή: Concepciσ Ferrer (PPE) προς το Συμβούλιο (3 Απριλίου 1998)

Θέμα: Κρατούμενοι στην Ισημερινή Γουινέα

Η δικαιοσύνη της Γουινέας ενδέχεται να καταδικάσει σε θάνατο τέσσερις ισπανούς πολίτες εάν γίνει δεκτή η πρόταση του εισαγγελέα στη δίκη που άρχισε χτες στο Μαλαμπό κατά 90 υποτιθέμενων ακτιβιστών που ανήκουν στην εθνότητα Μπούμπι που κατηγορούνται για υποκίνηση αυτονομιστικής επαναστατικής δράσης στη νήσο Bioco στα τέλη του Ιανουαρίου.

Λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα της κατηγορίας και την ποινή που θα επιβληθεί στους κατηγορούμενους αν κριθούν ένοχοι καθώς και την έλλειψη ελευθεριών και νομικών εγγυήσεων σε ένα δικτατορικό καθεστώς, όπως συμβαίνει στη Γουινέα. Έχει προβεί το Συμβούλιο σε ενέργειες σχετικά με το θέμα αυτό; Προγραμματίζει το Συμβούλιο την ανάληψη ενεργειών για να παρεμποδίσει την καταδίκη των ισπανών ακτιβιστών σε θάνατο;

Απάντηση (8 Ιουνίου 1998)

Το Συμβούλιο γνωρίζει ότι, σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, αρκετά άτομα της εθνότητας Μπούμπι από τη νήσο Μπιόκο, η οποία αποτελεί ένα από τα δύο μέρη της Ισημερινής Γουϊνέας, έχουν συλληφθεί από τις 21 Ιανουαρίου 1998, διότι υπάρχουν υποψίες ότι ανήκουν ή υποστηρίζουν το αυτονομιστικό κίνημα ΜΑΙΒ (Κίνημα για την αυτοδιάθεση της νήσου Μπιόκο).

Η κυβέρνηση της Ισημερινής Γουϊνέας κατηγόρησε το ΜΑΙΒ για επίθεση σε στρατώνες, στην πόλη Λούμπα του Μπιόκο, στις 21 Ιανουαρίου. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ισημερινής Γοϋϊνέας κ. Oyono, φέρεται να έχει επιβεβαιώσει ότι επτά άτομα έχουν συλληφθεί στο Μπιόκο έπειτα από δύο εβδομάδες (κατά την άποψή του) συγκρούσεων στο πλαίσιο της αυτονομιστικής διαμάχης που μαίνεται στην Ισημερινή Γουϊνέα. Στους συλληφθέντες περιλαμβάνονται ένας Νιγηριανός και τέσσερις Ισπανοί που κατάγονται από την Ισημερινή Γουϊνέα, για τους οποίους υπάρχουν υπόνοιες ότι ανήκουν στο ΜΑΙΒ. Φαίνεται ότι ο κ. Oyono επιβεβαίωσε ότι αντιμετωπίζουν τη θανατική ποινή. Σύμφωνα με ορισμένες πηγές, το ΜΑΙΒ αρνήθηκε κάθε κατηγορία υπόθαλψης αυτής της επίθεσης ή διάπραξης άλλων βιαιοτήτων. Υποστηρίζει, εξάλλου, ότι περισσότερα από 800 άτομα της εθνότητας Μπούμπι έχουν συλληφθεί.

Η δίκη των τεσσάρων ισπανών υπηκόων άρχισε στις 25 Μαΐου. Εν τω μεταξύ, οι εν λόγω κατηγορούμενοι αφέθηκαν ελεύθεροι υπό όρους: να μην εγκαταλείψουν την Ισημερινή Γουϊνέα και να παρουσιάζονται στις αρχές κάθε τρεις ημέρες. Στις 16 Απριλίου 1998, ο Υπουργός Εξωτερικών της Ισημερινής Γοϋϊνέας, κ. Oyono, δήλωσε ότι η δίκη των τεσσάρων Ισπανών θα είναι δημόσια και θα διεξαχθεί με κάθε διαφάνεια. Επίσης, φαίνεται ότι ενημέρωσε τον ισπανό Πρωθυπουργό, κ. Josι Maria Aznar, για την πρόθεσή του να επιτρέψει σε διεθνείς παρατηρητές να παρακολουθήσουν τη δίκη.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικοινώνησε με τον πρέσβη της Ισημερινής Γουϊνέας, στις 24 Φεβρουαρίου 1998, για να του εκφράσει τις ανησυχίες της για τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μετά την επίθεση της 21ης Ιανουαρίου. Αρκετές εκατοντάδες άτομα φέρεται να έχουν συλληφθεί και τουλάχιστον τρία να έχουν αποβιώσει υπό κράτηση, μετά από ανάκριση. Η Επιτροπή ζήτησε από τις αρχές να αναγνωρίσουν και να τιμωρήσουν τους υπεύθυνους των παραβιάσεων αυτών. Ο πρέσβης ανέφερε ότι έχει συσταθεί ειδική επιτροπή στο υπουργείο Εσωτερικών, στην οποία θα καταγγέλονται οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και τόνισε ότι ο Πρόεδρος έχει δεσμευθεί προσωπικά να μεριμνήσει ώστε να σταματήσει η ατιμωρησία παρόμοιων παραβιάσεων. Ο πρέσβης διαβεβαίωσε ότι οι υπεύθυνοι για την επίθεση της 21ης Ιανουαρίου έχουν αναγνωρισθεί και θα δικαστούν, ενώ οι υπόλοιποι κρατούμενοι έχουν αφεθεί ελεύθεροι.

Κατά την πρόσφατη επίσκεψη του Προέδρου Obiang στο Καμερούν, οι αρχηγοί αποστολής της ΕΕ στην Ισημερινή Γουϊνέα του εξέφρασαν επίσης τις ανησυχίες τους για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα αυτή.

Το Συμβούλιο υπενθυμίζει το ψήφισμα της Επιτροπής για τα ανθρώπινα δικαιώματα, της 21ης Απριλίου 1998, με το οποίο καλείται η Ισημερινή Γουϊνέα να προσχωρήσει στη «Σύμβαση κατά των βασανιστηρίων και άλλων τρόπων σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας», καθώς και στη διεθνή «Σύμβαση περί καταργήσεως πάσης μορφής φυλετικών διακρίσεων». Ζητεί από την Ισημερινή Γουϊνέα να γίνει συμβαλλόμενο μέρος των δύο συμβάσεων το συντομότερο.

Το Συμβούλιο απευθύνει έκκληση στις αρχές της Ισημερινής Γουϊνέας να μεταχειρισθούν τους κατηγορούμενους για εξέγερση σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις που απορρέουν από το «Διεθνές Σύμφωνο για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα», το οποίο έχει προσυπογράψει η Ισημερινή Γουϊνέα. Το Σύμφωνο αυτό ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι κάθε άτομο που κηρύσσεται ένοχο παραβάσεως έχει δικαίωμα να ζητήσει την εξέταση από ανώτερο δικαστήριο της απόφασης με την οποία κηρύσσεται ένοχο και καταδικάζεται, και ότι κάθε άτομο που καταδικάζεται σε θάνατο μπορεί να ζητήσει χάρη ή μετατροπή της ποινής του.

Το Συμβούλιο δεν μπορεί να προδικάσει την έκβαση της δίκης, αλλά οι αντιδράσεις του θα εξαρτηθούν από την ετυμηγορία. Το Συμβούλιο θα συνεχίσει να παρακολουθεί προσεκτικά τις εξελίξεις στην Ισημερινή Γουϊνέα και θα εκμεταλλευθεί κάθε ευκαιρία για να τονίσει τη σημασία που αποδίδει στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αρχών.