ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1816/03

υποβολή: Charles Tannock (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(2 Ιουνίου 2003)

Θέμα: Η αυξανόμενη χρήση από τα κράτη μέλη στοιχείων εκτός ισολογισμού προκειμένου να μειωθούν τα ελλείμματα του δημόσιου τομέα

Η εταιρεία Enron έγινε περιώνυμη επειδή χρησιμοποιούσε στοιχεία εκτός ισολογισμού για να αποκρύψει το πραγματικό επίπεδο του χρέους της εταιρείας. Λιγότερο γνωστή είναι η αυξανόμενη συχνότητα με την οποία οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της βρετανικής κυβέρνησης, χρησιμοποιούν το μέσο αυτό. Στο Η.Β. οι Πρωτοβουλίες Ιδιωτικής Χρηματοδότησης (ΠΙΧ) χρησιμοποιούνται σε μια σειρά οικονομικών δραστηριοτήτων που εκτείνονται από την κατασκευή νοσοκομείων ως τη συντήρηση σιδηροδρομικών δικτύων. Τα εκτός ισολογισμού σχήματα με ή χωρίς τη συμμετοχή του δημόσιου τομέα συχνά εμφανίζουν μικρή κεφαλοποίηση και η πληρωμή τόκων απορροφά συχνά το μεγαλύτερο μέρος του κέρδους πριν περισσεύσει οτιδήποτε για τους μετόχους. Πρόσφατες έρευνες που διενήργησε η εφημερίδα The Times αποκάλυψαν ότι ο κύριος ανάδοχος συνήθως έχει συμμετοχή που αντιπροσωπεύει μόνο το 5 % του συνολικού κεφαλαίου του σχεδίου, αλλά ακόμη και σ' αυτή τη βάση τα ίδια κεφάλαια που έχουν επενδυθεί από τους πέντε μεγαλύτερους αναδόχους ΠΙΧ στον ευρύτερο τομέα των κατασκευών του ΗΒ στηρίζουν αφανή χρέη ύψους 2 δις στερλινών, πράγμα που με τη σειρά του θα σήμαινε ότι οι επί τούτου φορείς που έχουν αναλάβει τις διάφορες συμβάσεις ΠΙΧ των εταιρειών αυτών έχουν συσσωρεύσει συνολικά χρέη 40 περίπου δις στερλινών.

Όπως έδειξε η Enron, το εάν οι δυνητικέςποχρεώσεις πρέπει να επιτρέπεται να εμφανίζονται ως εκτός ισολογισμού στοιχεία είναι ένα πολύ ακανθώδες ζήτημα. Πολλοί λογιστές διακατέχονται από όλο και μεγαλύτερο εκνευρισμό για τις συνέπειες αυτής της όλο και ευρύτερα χρησιμοποιούμενης πρακτικής, και προβάλλουν το επιχείρημα ότι ηποχρέωση είναιποχρέωση και ότι η απόκρυψή της εκτός ισολογισμού δεν την κάνει να εξαφανισθεί, ενώ άλλοι τονίζουν την πολιτική πραγματικότητα ότι δηλ. μια κυβέρνηση δεν πρόκειται να επιτρέψει να χρεοκοπήσουν τα εργοστάσια πυρηνικής ενέργειας, τα σιδηροδρομικά δίκτυα ή τα νοσοκομεία. Σύμφωνα με μια ανάλυση του συντηρητικού κόμματος, το συνολικό εκτός ισολογισμού χρέος που βαρύνει το δημόσιο ανέρχεται σε περισσότερα από 100 δις στερλίνες, και δείχνει ότι το πραγματικό χρέος του δημόσιου τομέα ανέρχεται σε 40 και όχι σε 32 % του εθνικού εισοδήματος.

Στην περίπτωση του Network Rail, τον περασμένο χρόνο προέκυψε μια διχογνωμία σχετικά με το εάν θα πρέπει να επιτραπεί στο δημόσιο να ελαφρυνθεί από χρέος ύψους 21 δις στερλινών με το να μη το εγγράψει στον ισολογισμό του δημόσιου τομέα. Η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία (ΕΣΥ) ενέκρινε τη διαδικασία αυτή μετά από διαβούλευση με τον αρχιλογιστή του Υπουργείου Οικονομικών Alan Beard, ο οποίος αργότερα φέρεται να δήλωσε ότι θα ήταν λάθος να θεωρηθεί πως στήριξε αναγκαστικά την απόφαση της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας. Το Υπουργείο Μεταφορώνπεραμύνθηκε των λογιστικών πρακτικών του και είπε ότι ευθυγραμμίζονταν με τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές. Είναι σωστό αυτό, και ποιες είναι οι σχετικέςποχρεώσεις των κρατών μελών δυνάμει του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης· Δεν πιστεύει η Επιτροπή ότι θα πρέπει ναπάρξει συζήτηση, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα, με το International Accounting Standards Board (Διεθνής Οργανισμός Λογιστικής Τυποποίησης) προκειμένου να εξασφαλισθεί μια συνεπής και διαφανής λογιστική· Τι μέτρα έχει λάβει η Επιτροπή για να εξασφαλίσει ότι οι κυβερνήσεις της ΕΕ θα τηρούν τιςποχρεώσεις τους στον τομέα αυτόν·

Απάντηση του κ. Solbes Mira Εξ ονόματος της Επιτροπής

(8 Ιουλίου 2003)

Το δημοσιονομικό έλλειμμα και το δημόσιο χρέος που πρέπει να ληφθούνπόψη για τους σκοπούς του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, ορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 3605/93 του Συμβουλίου της 22ης Νοεμβρίου 1993 για την εφαρμογή του πρωτοκόλλου σχετικά με τη διαδικασία τουπερβολικού ελλείμματος το οποίο προσαρτάται στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας(1), όπως τροποποιήθηκε(2), με παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Ολοκληρωμένων Οικονομικών Λογαριασμών(3). Επιπρόσθετες κατευθυντήριες γραμμές για την ερμηνεία των κανόνων ΕΣΟΛ 95 βρίσκονται στο εγχειρίδιο ΕΣΟΛ 95 για το δημοσιονομικό έλλειμμα και το δημόσιο χρέος της Στατιστικής Υπηρεσίας (ESA95 Manual on government deficit and debt).

Το ΕΣΟΛ95, το οποίο πρέπει να εφαρμόζεται αυστηρά προς όφελος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΣΣΑ), δεν καταγράφει στοιχεία εκτός προϋπολογισμού. Αυτό σημαίνει ότι οι ενδεχόμενες δημόσιεςποχρεώσεις, που μπορεί να γίνουν ή να μην γίνουν μια δεδομένη στιγμή δημόσιεςποχρεώσεις, δεν καταγράφονται ως δημόσιο χρέος πριν από την εκπλήρωση ορισμένων όρων.

Οιποχρεώσεις των μονάδων που περιγράφει ο κ. βουλευτής ως εκτός ισολογισμού σχήματα, καταγράφονται ως δημόσιο χρέος στην περίπτωση που ταξινομούνται στον δημόσιο τομέα. Αυτό εξαρτάται από την οικονομική φύση των δραστηριοτήτων τους και το βαθμό αυτονομίας απέναντι στη δημόσια διοίκηση.

Όσον αφορά τις Πρωτοβουλίες Ιδιωτικής Χρηματοδότησης (ΠΙΧ) και τις συνεργασίες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (PPPs), το ESA95 Manual on government deficit and debt παρέχει ήδη κάποιο προσανατολισμό για το θέμα. Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες, οιποχρεώσεις που σχετίζονται με τις PPP καταγράφονται στους λογαριασμούς της δημόσιας διοίκησης ή του αναδόχου ανάλογα από τη μονάδα που εκτίθενται στους περισσότερους κινδύνους που ενέχει κάθε ειδικό σχέδιο. Επιπλέον, για να αποσαφηνιστεί καλύτερα η λογιστική αντιμετώπιση αυτών των περίπλοκων συναλλαγών, η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία προεδρεύει μιας ομάδας δράσης για τις PPP που σύντομα θα καταλήξει στηνιοθέτηση πιο λεπτομερών λογιστικών κανόνων.

Όσον αφορά την τομεακή ταξινόμηση του Network Rail, η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία ανέλυσε προσεκτικά τις πληροφορίες που είχε στη διάθεσή της και συμφώνησε με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου ότι πρέπει να ταξινομηθεί στον τομέα των μη χρηματοπιστωτικών εταιριών (ως παραγωγός του ιδιωτικού τομέα), δηλαδή εκτός του δημόσιου τομέα. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η Network Rail πληροί τα κριτήρια του παραγωγού εμπορεύσιμου προϊόντος σύμφωνα με τη μεθοδολογία των εθνικών λογαριασμών.

Τα θέματα που ανέφερε ο κ. βουλευτής σχετικά με τα επιδοτούμενα νοσοκομεία και τα εργοστάσια πυρηνικής ενέργειας έχουν συζητηθεί πρόσφατα με την Εθνική Υπηρεσία Στατιστικής στη διάρκεια πρόσφατης αποστολής της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Τέλος, αξίζει ναπενθυμίσουμε ότιπάρχουν τακτικές επαφές μεταξύ του International Accounting Standards Board (Διεθνής Οργανισμός Λογιστικής Τυποποίησης) και της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας που οδηγούν σε συζητήσεις για θέματα κοινού ενδιαφέροντος σχετικά με τα λογιστικά πρότυπα.

(1) ΕΕ L 332 της 31.12.1993.

(2) ΕΕ L 58 της 3.3.2000.

(3) ΕΣΟΛ 95.