ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2637/01

υποβολή: Toine Manders (ELDR) προς την Επιτροπή

(21 Σεπτεμβρίου 2001)

Θέμα: Το τραπεζικό μυστικό

Πολλές χώρες, τόσο εντός όσο και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με το να προστατεύουν το τραπεζικό μυστικό, προσφέρουν σε εγκληματίες, τρομοκράτες και /ή δικτάτορες τη δυνατότητα να κρύβουν και να επαυξάνουν τα χρήματα που τους αποφέρουν οι εγκληματικές δραστηριότητές τους. Ως εκ τούτου, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε μειονεκτική θέση λόγω της απώλειας εσόδων από φόρους και της διαφυγής συναλλάγματος. Ακόμη και οιπηρεσίες πληροφοριών και η εφορία έχουν μηδενική ή πολύ δύσκολη πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τον κάτοχο του τραπεζικού λογαριασμού.

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στις ΗΠΑ απέδειξαν ότι το τραπεζικό μυστικό μπορεί να έχει ακόμη πιο σοβαρές συνέπειες. Είναι μάλιστα γνωστό ότιπάρχει στενή σχέση μεταξύ τραπεζικού μυστικού και τρομοκρατίας.

Η διεθνής τρομοκρατία και οι επιθέσεις που λαμβάνουν τις διαστάσεις πολεμικών πράξεων όπως συνέβη στις ΗΠΑ δεν είναι δυνατές παρά μόνο με μία ευρεία και λεπτομερή οργάνωση, καθώς και με παρά πολλά χρήματα.

Είναι αυτονόητο ότι μέσω του τραπεζικού μυστικού, μια τρομοκρατική οργάνωση μπορεί ασφαλέστατα να κρύψει και να πολλαπλασιάσει το (παράνομο και μαύρο) χρήμα της σε φορολογικούς παραδείσους.

Είναι απαράδεκτο για τα κράτη μέλη της ΕΕ να επιτρέπουν στις τράπεζες την (έστω και ακούσια) διευκόλυνση τρομοκρατών και /ή εγκληματιών.

Οι χώρες οι οποίες τηρούν πολύ αυστηρά το τραπεζικό μυστικό προσφέρουν έμμεσα τη συνεργασία τους σε εγκληματικές οργανώσεις οι οποίες δεν μπορούν να δράσουν εάν δεν διαθέτουν πολλά χρήματα σε μια ασφαλή και ανώνυμη θέση.

Ως ένας από τους λόγους που συνηγορούνπέρ της άρσης του τραπεζικού μυστικού μπορεί να προβληθεί ο αθέμιτος ανταγωνισμός έναντι των τραπεζών οι οποίες δέχονται μόνο νομίμως αποκτηθέντα χρήματα, καθώς και η προστασία των καταναλωτών οι οποίοι χρησιμοποιούν τις τραπεζικέςπηρεσίες και είναι δυνατόν να εκτεθούν σε κίνδυνο (αν και πολύ έμμεσα) λόγω των παράνομων πρακτικών.

Θα ήταν δυνατόν να επιβληθούν κυρώσεις, όπως π.χ. πρόστιμα ή οικονομικοί αποκλεισμοί, στα κράτη μέλη, ή ακόμη και σε εκτός της ΕΕ χώρες, τα οποία μέσω του τραπεζικού μυστικού δέχονται παράνομα χρήματα, διευκολύνοντας κατ'αυτόν τον τρόπο τους διεθνείς εγκληματίες και τρομοκράτες στην επίτευξη των στόχων τους·

Εάν ναι, ποια μορφή θα μπορούσαν να λάβουν και πότε θα μπορούσαν να επιβληθούν αυτές οι κυρώσεις·

Εάν όχι, είναι σε θέση και έχει την πρόθεση η Επιτροπή ναποβάλει προτάσεις βάσει των οποίων θα μπορούσαν αν επιβληθούν στο μέλλον κυρώσεις·

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(17 Οκτωβρίου 2001)

Η Επιτροπή, μαζί με τα κράτη μέλη, εξετάζει ένα φάσμα δυνατοτήτων, ούτως ώστε να απαγορευθεί η χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων των κακοποιών, και, όλως ιδιαιτέρως, των τρομοκρατών.

Επί του παρόντος, σύμφωνα με την οδηγία κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες,(1), οι τράπεζες και τα άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα πρέπει να αίρουν το τραπεζικό απόρρητο ότανπάρχει ένδειξη νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, και να αναφέρουν τιςπόνοιές τους στις αρμόδιες αρχές. Το φάσμα των παράνομων δραστηριοτήτων που καλύπτονται από αυτή τηνποχρέωση αναφοράς, διαφέρει από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, πρόκειται όμως να επεκταθεί σημαντικά με την πρόταση για δεύτερη οδηγία, η οποία βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο της διαδικασίας συμβιβασμού.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν συμφωνεί ότι η πρακτική του τραπεζικού απορρήτου δημιουργεί στην Ένωση περιβάλλον ευνοϊκό για τις καταθέσεις των κακοποιών ή των τρομοκρατών στην Ένωση.

Σε ένα γενικότερο διεθνές επίπεδο, η καταπολέμηση της πρακτικής της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, έχει ως επικεφαλής την ομάδα χρηματοοικονομικής δράσης για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (Financial Action Task Force on Money Laundering — FATF), στην οποία συμμετέχουν όλα τα κράτη μέλη, καθώς και η Επιτροπή. Εδώ και πολλά χρόνια, αυτή η ομάδα είναι επικεφαλής μιας πρωτοβουλίας, της οποίας αντικείμενο είναι ο εντοπισμός και η καταγγελία των χωρών και των περιοχών που δεν συμβάλλουν επαρκώς στις διεθνείς προσπάθειες για την καταπολέμηση του παράνομου χρήματος, π.χ. εξακολουθώντας να εφαρμόζουν καθ'περβολήν το τραπεζικό απόρρητο, ή αρνούμενες να συνεργαστούν στο δικαστικό επίπεδο. Η ομάδα FATF έχει ήδη καλέσει τα κράτη μέλη της να δώσουν οδηγίες στις τράπεζες και στους χρηματοπιστωτικούς τους οργανισμούς, ούτως ώστε να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στις χρηματικές δοσοληψίες που αφορούν έναν ορισμένο αριθμό αυτών των χωρών. Κατά γενικό κανόνα, οι αντιδράσεις τους ήταν θετικές, και έχουν ήδη ληφθεί σε πολλές από αυτές τις χώρες διορθωτικά μέτρα. Όσο για τις χώρες που δεν συνεργάζονται επαρκώς, οι χώρες μέλη της FATF είναι έτοιμες να εφαρμόσουν επιπλέον αντίμετρα εναντίον τους.

Μια συντονισμένη απάντηση των κρατών μελών ως προς τα αντίμετρα που αποφασίστηκαν από την FATF, συζητήθηκε εκ νέου κατά τη διάρκεια του από κοινού Συμβουλίου Οικονομικών Υποθέσεων/Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (Ecofin/JAI) στις 16 Οκτωβρίου 2001.

Τα λεπτομερή στοιχεία για την πρωτοβουλία της ομάδας FATF και τις εν λόγω χώρες, βρίσκονται στον ιστοτόπο της FATF: http://www.oecd.org/fatf.

(1) Οδηγία 91/308/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 10ης Ιουνίου 1991 για την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ΕΕ L 166 της 28.6.1991.