ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1603/97 υποβολή: Jan Sonneveld (PPE) προς την Επιτροπή (5 Μαΐου 1997)

Θέμα: Ολλανδική ρύθμιση περί μαζικής αγοράς μικρών γουρουνιών ηλικίας δύο εβδομάδων και ευεξία των μητέρων

Το ολανδικό Υπουργείο Γεωργίας προτείνει ως λύση στο πρόβλημα υπερπληθυσμού των χοιροστασίων - που προκαλεί η πανώλη των χοίρων στην ολλανδική επαρχία «Noord Brabant» - τη μαζική αγορά μικρών γουρουνιών ηλικίας δύο εβδομάδων, γεγονός που θα είχε σοβαρές επιπτώσεις στην ευεξία των μητέρων. Προκειμένου να διασφαλίσει την ευεξία των ζώων, η ολανδική νομοθεσία ορίζει ότι τα γουρουνόπουλα πρέπει απαραιτήτως να μείνουν με τη μητέρα τους τουλάχιστον τρείς εβδομάδες.

1. Βλέπει η Επιτροπή άλλες εναλλακτικές λύσεις που θα επέτρεπαν, σε διάστημα ολίγων εβδομάδων, την αποσυμφόρηση των χοιροστασίων στις αποκλεισμένες περιοχές;

2. Κρίνει η Επιτροπή ότι, χάριν ευεξίας των ζώων, δεν είναι ορθό να αποχωρίζονται τα γουρουνάκια τη μητέρα τους προτού παρέλθουν τρείς εβδομάδες;

3. Πως συμβιβάζεται η εν λόγω ολλανδική απόφαση με την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία; Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να ζητήσει εξηγήσεις από τις Κάτω Χώρες σχετικά με τον ενδεχόμενο αντιφάσεως;

4. Συγχρηματοδοτεί η Επιτροπή το εν λόγω καθεστώς; Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή, μέσω της χρηματο-οικονομικής ενίσχυσης, να απαιτήσει από τις Κάτω Χώρες τη λήψη καταλληλότερων μέτρων;

5. Δεν θα ήταν προτιμότερο να εφαρμοσθεί μια πολιτική εμβολιασμού - με εμπορικά εμβόλια - αντί της εν λόγω πολιτικής μαζικών αγορών;

6. Το πρόβλημα αυτό αφορά μόνο τις Κάτω Χώρες ή έχουν ήδη αντιμετωπίσει παρεμφερή προβλήματα και άλλα κράτη μέλη, Ποιά στάση τήρησε η Επιτροπή στις ανάλογες περιπτώσεις;

7. Υπάρχει κάποια κεντρική υπηρεσία που καταγράφει τις ενδεχόμενες παραβιάσεις των ευρωπαϊκών ρυθμίσεων σχετικά με την ευεξία των ζώων;

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής (10 Ιουνίου 1997)

1. Τα μέτρα ελέγχου που εφαρμόζονται από τα κράτη μέλη σε περίπτωση που επιβεβαιώνεται επιδημική έκρηξη κλασικής πανώλους των χοίρων θεσπίζονται στην οδηγία 80/217/ΕΟΚ ((ΕΕ L 47 21.1.1980 )) η οποία προβλέπει μέτρα για τον έλεγχο της κλασικής πανώλους των χοίρων, τα οποία απαιτούν εξάλειψη των μολυσμένων κοπαδιών, επιδημιολογικές έρευνες για την ανίχνευση της πηγής της μόλυνσης και ενδεχόμενης διάδοσης του ιού από το μολυσμένο κοπάδι, και επιβολή περιορισμού μετακινήσεων. Ο περιορισμός μετακινήσεων εφαρμόζεται σε ζώνη προστασίας με ελάχιστη ακτίνα 3 km γύρω από το χώρο εκδήλωσης της ασθένειας και σε ζώνη επιτήρησης ελάχιστης ακτίνας 10 km. Ο στόχος των περιορισμών αυτών είναι να προληφθεί η διάδοση του ιού σε χοίρους, οι οποίοι ενδέχεται να επωάζουν κλασική πανώλη των χοίρων αλλά δεν εμφανίζουν κλινικά συμπτώματα ασθένειας.

Το πρόβλημα του υπερπληθυσμού στα χοιροστάσια που βρίσκονται εντός καθορισμένων ζωνών προστασίας και επιτήρησης λαμβάνεται υπόψη από τις διατάξεις της οδηγίας. Επιβάλλεται απαγόρευση μετακίνησης των χοίρων αμέσως μετά την επιβεβαίωση της κλασικής πανώλους των χοίρων 7 η απαγόρευση διατηρείται σε ισχύ στη ζώνη προστασίας για χρονικό διάστημα 21 ημερών από την ημέρα ολοκλήρωσης του προκαταρκτικού καθαρισμού και απολύμανσης της επιθεωρούμενης εκμετάλλευσης. Στη ζώνη επιτήρησης η απαγόρευση μετακίνησης διαρκεί 7 ημέρες.

Αφού παρέλθουν αυτές οι αρχικές περίοδοι απαγόρευσης μετακίνησης είναι δυνατό να μετακινηθούνοι χοίροι ώστε να μειωθεί ή να αποφευχθεί ο υπερπληθυσμός. Οι όποιες μετακινήσεις εκτελεστούν υπόκεινται σε συγκεκριμένους όρους, οι οποίοι καθορίζονται στην οδηγία 80/217/ΕΟΚ. Το μοντέλο της χοιροτροφίας της περιοχής γύρω από το χώρο εκδήλωσης της επιδημίας θα επηρεάσει τις επιλογές όσον αφορά τη μετακίνηση.

2. Αν χρειάζεται να απομακρυνθούν τα χοιρίδια από τη μητέρα τους πριν από την ηλικία των τριών εβδομάδων, είναι καλύτερα για την υγεία και την ευεξία της μητέρας να απομακρυνθούν το συντομότερο δυνατόν μετά τη γέννα. Οι μητέρες τα χοιρίδια των οποίων απομακρύνονται εντός 14 ημερών από τη γέννησή τους ενδέχεται να χρειαστούν περισσότερο χρόνο να φθάσουν σε οίστρο απ' ό,τι σε κανονικές συνθήκες αλλά δεν υπάρχει κανένας λόγος να υποθέσουμε ότι αυτό είναι ένα μόνιμο πρόβλημα.

3. Τα ειδικά μέτρα εξαγοράς για τα χοιρίδια ηλικίας δύο εβδομάδων που εφαρμόζονται στις Κάτω Χώρες δεν αντιβαίνουν στην κοινοτική νομοθεσία για την υγεία των ζώων, εφόσον εφαρμόζονται τα υγειονομικά μέτρα για τη θανάτωση και την απομάκρυνση των νεκρών χοιριδίων από τις εγκαταστάσεις, τα οποία προβλέπονται στην οδηγία για τον έλεγχο της πανώλους των χοίρων.

Η οδηγία 91/630/ΕΟΚ ((ΕΕ L 340 11.12.1991 )) του Συμβουλίου για τους στοιχειώδεις κανόνες προστασίας των χοίρων επιβάλλει απαίτηση ελάχιστης ηλικίας απογαλακτισμού τριών εβδομάδων. Τα προτεινόμενα μέτρα, όμως, που προβλέπουν θανάτωση των χοιριδίων σε μικρή ηλικία είναι συνέπεια μέτρων ελέγχου ασθένειας και δεν είναι δυνατόν να θεωρηθούν πρακτικές που έχουν σχέση με τον απογαλακτισμό. Το προτεινόμενο μέτρο επομένως δεν αντιβαίνει στην οδηγία 91/630/ΕΟΚ του Συμβουλίου.

Στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 413/97 ((ΕΕ L 62 4.3.1997 )) για τη θέσπιση έκτακτων μέτρων στήριξης της αγοράς στον τομέα του χοιρείου κρέατος στις Κάτω Χώρες, δεν προβλεπόταν η λήψη πολύ νεαρών χοιριδίων ηλικίας δύο εβδομάδων στην αρχή του συστήματος.

Οι ολλανδικές αρχές απηύθυναν προσφάτως αίτημα προς την Επιτροπή να συμπεριληφθούν τα ζώα αυτά στο σύστημα εξαγοράς που προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 413/97. Η Επιτροπή διαπιστώνει θετικά στοιχεία στο αίτημα αυτό, επειδή, σε περίπτωση συνέχισης της ασθένειας, θα είναι δυνατή με αυτόν τον τρόπο η μείωση του κόστους για τα συγκεκριμένα μέτρα ενώ θα περιοριστούν και τα προβλήματα δυναμικότητας στη βιομηχανία αξιοποίησης ζωικών υποπροϊόντων.

Η διαχειριστική επιτροπή χοίρειου κρέατος γνωμοδότησε θετικά στις 5 Μαΐου 1997 για την απαιτούμενη τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 413/97.

4. Τώρα που η λήψη πολύ νεαρών χοιριδίων περιλαμβάνεται στο σύστημα εξαγοράς του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 413/97, ο κοινοτικός προϋπολογισμός θα καλύπτει το 70% του κόστους.

5. Κανένα εμπορικό εμβόλιο για την πανώλη των χοίρων δεν έχει λάβει μέχρι τώρα άδεια διάθεσης στην αγορά στο πλαίσιο της κοινοτικής νομοθεσίας που θεσπίζεται στην οδηγία 90/677/ΕΟΚ ((ΕΕ L 363 27.12.1990 )) του Συμβουλίου. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα δημοσίως στοιχεία για την ισχύ, το αβλαβές και την ασφάλεια κάποιου τέτοιου εμβολίου. Η Επιτροπή γνωρίζει ότι καταβάλλονται προσπάθειες για την παραγωγή ενός εμπορικού εμβολίου και μιας συνοδευτικής διαγνωστικής δοκιμής. Όπως συμβαίνει με τα κάθε τύπου εμβόλια, είναι πολύ πιθανόν τα εμπορικά εμβόλια για την κλασική πανώλη των χοίρων να μην έχουν αποτελεσματικότητα 100 % για όλους τους χοίρους, και τα ζώα που εμβολιάζονται ενώ ήδη επωάζουν την ασθένεια ενδέχεται να μην προστατευθούν και να μεταδώσουν τον ιό. Κατά την εξέταση του κατά πόσο θα πρέπει να προβούμε σε εμβολιασμό ή όχι, θα πρέπει να έχουμε πάντα κατά νου ότι το 1990 υιοθετήθηκε η πολιτική μη εμβολιασμού με σκοπό την επίτευξη υψηλότερου επιπέδου υγείας σε ολόκληρη την Κοινότητα και τη διευκόλυνση της ελεύθερης διακίνησης ζώντων χοίρων, χοιρείου κρέατος και άλλων προϊόντων που προέρχονται από τους χοίρους. Η εμπειρία έδειξε ότι η πολιτική μη εμβολιασμού λειτουργεί εξαιρετικά καλά στα περισσότερα κράτη μέλη. Φάνηκε όμως, επίσης, ότι η η εξάλειψη της κλασικής πανώλους των χοίρων μπορεί να αποβεί πολύ δαπανηρή σε μια περιοχή με υψηλή πυκνότητα χοίρων, εκτός εάν διεξαχθούν ταχύτατα εις βάθος επιδημιολογικές έρευνες και επιβληθούν αμέσως αποτελεσματικά μέτρα για την εξάλειψη της ασθένειας τη στιγμή που ο ιός εισέρχεται στην περιοχή ή τη στιγμή που ανιχνεύεται η πρώτη επιδημική έκρηξη.

Οι διατάξεις της οδηγίας 80/217/ΕΟΚ του Συμβουλίου που διέπουν τον έλεγχο και την εξάλειψη της κλασικής πανώλους των χοίρων δεν προβλέπουν επιστροφή στον εμβολιασμό όπως αυτός εφαρμοζόταν από ορισμένα κράτη μέλη στη δεκαετία του 1970 και στις αρχές της δεκαετίας του 1980, αλλά ορισμένες από αυτές αφορούν έκτακτους εμβολιασμούς μετά από απόφαση της Επιτροπής. Σε περίπτωση που κάποιο κράτος μέλος υποβάλει αίτημα για έκτακτο εμβολιασμό με βάση τη χρήση συμβατικού ή εμπορικού εμβολίου, αναμένεται ότι αυτό το κράτος μέλος θα μελετήσει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα ενός τέτοιου εμβολιασμού για ένα συγκεκριμένο πληθυσμό χοίρων ή για μια συγκεκριμένη περιοχή και κατόπιν θα αποφανθεί κατά πόσο πρέπει να προτιμήσει τον εμβολιασμό ή όχι.

6. Μέχρι σήμερα, κανένα άλλο κράτος μέλος δεν έχει ζητήσει να συμπεριληφθούν τα πολύ νεαρά χοιρίδια στα έκτακτα μέτρα υποστήριξης της αγοράς. Ωστόσο, η επιδημική έκρηξη που έχει εκδηλωθεί στις Κάτω Χώρες είναι η σημαντικότερη σε έκταση μέχρι τώρα στην Κοινότητα. Είναι, επομένως, δικαιολογημένο να εξεταστούν νέα μέτρα και μέθοδοι.

7. Τα κράτη μέλη φέρουν κατά κύριο λόγο την ευθύνη για την εφαρμογή των κανόνων που προβλέπονται στην κοινοτική νομοθεσία και αφορούν την ευεξία των ζώων των αγροκτημάτων. Οι περιπτώσεις, όμως, στις οποίες διατυπώνεται ο ισχυρισμός ότι κάποιο κράτος μέλος δεν εκπληροί τις υποχρεώσεις του, είναι δυνατόν να παραπεμφθούν στην Επιτροπή ως καταγγελίες.