ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0422/02

υποβολή: Jonas Sjstedt (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(21 Φεβρουαρίου 2002)

Θέμα: Ένα περιστατικό που αφορά το συντονισμό των τελωνειακώνπηρεσιών στην Ένωση

Με αφορμή ένα περιστατικό που έλαβε χώρα το πρώτο Σαββατοκύριακο του 2002, επιθυμώ να θέσω στην Επιτροπή ορισμένα ερωτήματα. Σε σουηδικές οικογένειες που ταξίδευαν με λεωφορείο από την Γιουγκοσλαβία στη Σουηδία συνέβη το εξής: Ταξίδευαν οδικώς με λεωφορεία της δανικής εταιρίας Espergerde Bussfart AS.Το λεωφορείο ξεκίνησε στις 8 το πρωί της Παρασκευής από τη Νότια Σερβία, συνέλεξε επιβάτες μεταξύ άλλων στο Βελιγράδι και συνέχισε το ταξίδι του από τη Γιουγκοσλαβία στη Σουηδία, μέσω Ουγγαρίας, Αυστρίας, Γερμανίας και Δανίας. Καθ' όλη τη διάρκεια του ταξιδιού δεν πραγματοποιήθηκαν ιδιαίτεροι τελωνειακοί έλεγχοι, παρά μόνο κατά την έξοδο από τη Γερμανία, στο Ροστόκ. Το λεωφορείο έφτασε εκεί την Κυριακή το πρωί στις 11 και έμεινε μαζί με άλλα τρία λεωφορεία για έλεγχο. Ο έλεγχος διήρκεσε έξι ώρες και όλοι οι επιβάτες, κυρίως οικογένειες, πολλές από τις οποίες με μικρά παιδιά, διατάχθηκαν να βγουν έξω στο κρύο με όλες τις αποσκευές τους και να περιμένουν σε μια ατελείωτη ουρά, μπροστά στους τελωνειακούς (που ήταν οπλισμένοι σαν καταδρομείς). Ακολούθησε εξονυχιστικός έλεγχος των αποσκευών και του λεωφορείου. Μετά από έξι ώρες επιτράπηκε στους επιβάτες (που δεν ήταν ιδιαίτερα εύποροι -πήραν το λεωφορείο διότι ήταν φτηνή λύση) να μπουν στο λεωφορείο για να συνεχίσουν το ταξίδι τους, αφού είχαν βρεθεί στις αποσκευές τους έξι-επτά φιάλες αλκοολούχων ποτών και περίπου άλλες τόσες κούτες τσιγάρων επιπλέον της επιτρεπόμενης ποσότητας. Για την παράβαση αυτή, επιβλήθηκε σε ορισμένους πρόστιμο 44 ευρώ. Όταν στη συνέχεια έφτασαν με το πορθμείο στο Gedser, κατά τις 6 το απόγευμα, τους περίμεναν οι δανοί τελωνειακοίπάλληλοι, οι οποίοι πραγματοποίησαν εξίσου εξονυχιστικό έλεγχο, με νέα αναμονή και έξοδο από το λεωφορείο, και επιπλέον σωματική έρευνα και έρευνα με σκύλους. Συνολικά, δηλαδή, οι επιβάτες έμειναν καθηλωμένοι επί δώδεκα ώρες σε χώρες της ΕΕ.

Πόση ώρα μπορούν να κρατούν οι τελωνειακέςπηρεσίες τους ταξιδιώτες, λαμβάνονταςπόψη ότι σε περίπτωση σύλληψης από την αστυνομίαπάρχει η δυνατότητα παράστασης από δικηγόρο και η διάρκεια της σύλληψης δεν μπορεί ναπερβαίνει ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα χωρίς αιτιολόγηση· Δεν αρκεί ένας λεπτομερής έλεγχος σε ένα κράτος μέλος, και πώς είναι δυνατό, χώρα μετά τη χώρα, να ελέγχεται το ίδιο λεωφορείο με τα ίδια πρόσωπα, επί ώρες ή μέρες, χωρίς τροφή και ξεκούραση·

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(16 Απριλίου 2002)

Η Επιτροπή κατανοεί την ταραχή του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου. Πιστεύει ωστόσο ότι πρέπει να του επιστήσει την προσοχή σε δύο σημεία.

Κατά πρώτον, οι ακριβείς συνθήκες του περιστατικού, όπως περιγράφονται στην ερώτηση, δεν επιτρέπουν να προσδιοριστεί με ευκολία ποιός ήταν, στη συγκεκριμένη περίπτωση, ο στόχος των ελέγχων που διεξήγαγαν οι τελωνειακές αρχές.

Είναι πιθανόν να έδρασαν με σκοπό να διαπιστώσουν την ύπαρξη απάτης στον τομέα των εισαγωγικών δασμών. Στην περίπτωση αυτή, οι τελωνειακές αρχές μπορούν να προβαίνουν σε τελωνειακούς ελέγχους σύμφωνα με τα άρθρα 4 παράγραφος 14, 13 και 78 του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα. Στο μέτρο που δενπάρχει ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τους ελέγχους όπως αυτός που πραγματοποιήθηκε στο λεωφορείο, δεν είναι απίθανο ούτε παράνομο ένα μεταφορικό μέσο, πρόσωπα ή αποσκευές που έχουν ήδη ελεχθεί σε ένα κράτος μέλος να αποτελέσουν εκ νέου αντικείμενο ελέγχου από τις αρχές ενός άλλου κράτους μέλους.

Οι τελωνειακές αρχές μπορεί επίσης να έδρασαν με σκοπό να αναζητήσουν απαγορευμένα εμπορεύματα (ναρκωτικά, όπλα κλπ.) για τα οποία οι κανονισμοί δεν είναι πάντοτε εναρμονισμένοι στην Κοινότητα (π.χ. εμπορεύματα πουπάγονται στα άρθρα 28 και 30 της Συνθήκης ΕΚ).

Τέλος, οι τελωνειακές αρχές ίσως να έδρασαν με σκοπό τον έλεγχο των προσώπων (ταυτότητες, άδεια παραμονής κλπ.).

Ως εκ τούτου, η διαδοχική διεξαγωγή δύο ελέγχων στο εσωτερικό της Κοινότητας στο ίδιο μεταφορικό μέσο δεν αντιβαίνει καθεαυτή στην κοινοτική νομοθεσία. Εξάλλου, είναι πολύ πιθανό ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση ο πρώτος έλεγχος στην Κοινότητα αποσκοπούσε στη διαπίστωση παραβάσεων στον τομέα των εισαγωγικών δασμών, ενώ ο δεύτερος έλεγχος στο δεύτερο κράτος μέλος αποσκοπούσε στην αναζήτηση απαγορευμένων εμπορευμάτων στο τελευταίο αυτό κράτος μέλος.

Κατά δεύτερο λόγο, η Επιτροπή πιστεύει ότι πρέπει να επιστήσει την προσοχή του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου στην κατανομή των αρμοδιοτήτων που απορρέει αφενός από τον Τίτλο VI της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με την αστυνομική και δικαστική συνεργασία στον τομέα του ποινικού δικαιου και αφετέρου από τη Συνθήκη ΕΚ.

Παρόλο που το τελευταίο αυτό κείμενο θεσπίζει τελωνειακή ένωση μεταξύ των κρατών μελών, δεν προσδιορίζει επακριβώς τα νομικά μέσα που διαθέτουν τα εθνικά τελωνεία για την εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων. Συνεπώς, οι κανόνες του ποινικού κώδικα που εφαρμόζονται στους ελέγχους των εμπορευμάτων και των προσώπωνπάγονται στη δικαιοδοσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως εκ τούτου, μόνο στο πλαίσιο των διακυβερνητικών διαδικασιών που προβλέπει η Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν να θεσπιστούν κοινοί κανόνες που να πλαισιώσουν τις εθνικές διαδικασίες στον τομέα του ποινικού δικαίου. Θα μπορούσε να εξεταστεί το ενδεχόμενο να πλαισιώνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο ορισμένα διοικητικά προνόμια που αναφέρει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου.

Τέλος, η Επιτροπή συμβάλλει στην αποφυγή της επανάληψης περιστατικών όπως αυτά που περιέγραψε το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου. Πράγματι, αποτελεί βασικό παράγοντα διεθνικών προγραμμάτων ανάλυσης των κινδύνων, που, με βάση την ενεργό συνεργασία μεταξύ εθνικών διοικήσεων, θα επιτρέψουν τον περιορισμό των τελωνειακών ελέγχων μόνο στις μεταφορές που ενέχουν πραγματικούς κινδύνους.