ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2038/01

υποβολή: Freddy Blak (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(13 Ιουλίου 2001)

Θέμα: Ανθρωπιστική βοήθεια της ΕΕ και Hawala

Η ανθρωπιστική οργάνωση Dacaar, η οποία συμμετέχει στο ανθρωπιστικό έργο της ΕΕ σε διάφορες χώρες μεταξύ των οποίων και το Αφγανιστάν, έχει κατά τα φαινόμενα συνεργαστεί με ένα παράνομο δίκτυο διακίνησης χρημάτων ονόματι Hawala. Η Hawala είναι ένα μυστικό κλειστό δίκτυο παγκόσμιας εμβέλειας, το οποίο έχει τη δυνατότητα εντός λίγων εικοσιτετραώρων να διακινήσει απεριόριστα χρηματικά ποσά σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου. Οι μεταβιβάσεις πραγματοποιούνται χωρίς παραστατικά και συνεπώς δεν μπορούν να εντοπιστούν. Η Ιντερπόλ αλλά και οι διεθνείςπηρεσίες δίωξης ναρκωτικών θεωρούν το δίκτυο ως κυρίαρχο παράγοντα στο ξέπλυμα χρημάτων σε παγκόσμια κλίμακα. Στις περισσότερες χώρες το δίκτυο έχει κηρυχθεί εκτός νόμου.

1. Επιβεβαιώνει ή διαψεύδει η Επιτροπή ότι οικονομική βοήθεια της ΕΕ έχει διοχετευτεί μέσω της Hawala;

2. Στην περίπτωση επιβεβαίωσης, θαπάρξει ανακοίνωση της Επιτροπής για το αν θεωρεί φυσιολογικό το γεγονός ότι η οικονομική βοήθεια της ΕΕ χρησιμοποιείται επίσης και για την συγκάλυψη από την Hawala του ξεπλύματος χρημάτων που προέρχονται από εμπόριο ναρκωτικών και παράνομη διακίνηση ανθρώπων·

Απάντηση του κ. Nielson εξ ονόματος της Επιτροπής

(18 Οκτωβρίου 2001)

Για να μεταβιβάσει πόρους στα συμβαλλόμενα μέρη της, η Επιτροπή χρησιμοποιεί τιςπηρεσίες των δημοσίων τραπεζών που είναι εγκατεστημένες στα κράτη μέλη και που έχουν επιλεγεί κατόπιν ανοικτού διαγωνισμού. Οι μεταβιβάσεις γίνονται συνήθως σε τραπεζικούς λογαριασμούς στη χώρα στην οποία είναι εγκατεστημένος ο συμβαλλόμενος. Έτσι η Επιτροπή δεν χρησιμοποιεί το σύστημα Hawala και δεν είναιπεύθυνη για το αν ο συμβαλλόμενος αποφασίσει να χρησιμοποιεί αυτό το δίκτυο για δικούς του λόγους.

Εν πάση περιπτώσει, για να γίνει καλύτερα κατανοητό το σύστημα Hawala, καθώς και οι ακριβείς δραστηριότητές του μέσα στο αφγανικό πλαίσιο, η Επιτροπή επιθυμεί να ενημερώσει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου σχετικά με τα χρήματα που έχουν μεταβιβασθεί μέσω μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ) που δρουν στην περιοχή.

Η τράπεζα Hawala ως ονομασία αναφέρεται σε όλες τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές εκτός κάποιου επίσημου τραπεζικού συστήματος. Το σύστημα χρησιμοποιείται εντατικά μεταξύ μελών μιας εθνοτικής κοινότητας και επιτρέπει στα μέλη της ιδίας οικογενείας για παράδειγμα να μεταβιβάζουν χρήματα μεταξύ τους. Διατηρεί στενή κοινωνική συνοχή μεταξύ ατόμων δεδομένου ότι στηρίζεται στην ουσιαστική προϋπόθεση της απόλυτης εμπιστοσύνης. Τα μέλη της διασποράς το χρησιμοποιούν συχνά σε πολλά σημεία του πλανήτη και κυρίως στις αραβικές χώρες. Πρόκειται για το αρχαιότερο σύστημα ανταλλαγής χρήματος. Ως τέτοιο, το σύστημα δεν είναι παράνομο παρόλο που επιτρέπει να συγκαλύπτονται πολλές συναλλαγές εφόσον γίνονται στο εσωτερικό μιας κοινότητας και δεν γίνονται εύκολα γνωστές.

Στην περίπτωση που ανέφερε το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, το σύστημα Hawala χρησιμοποιείται από ανθρωπιστικές ΜΚΟ και διεθνείς οργανισμούς επειδή δενπάρχουν επίσημοι τραπεζικοί οργανισμοί στο Αφγανιστάν. Οι ΜΚΟ που λειτουργούν στο Αφγανιστάν χρειάζονται ρευστά στο εσωτερικό του Αφγανιστάν για να πληρώνουν το τοπικό προσωπικό, τις τοπικές προμήθειες και τη γενική λειτουργία των γραφείων. Λαμβανομένωνπόψη των συνθηκών ασφαλείας στο Αφγανιστάν, η φυσική μεταφορά ρευστών στο Αφγανιστάν εμπεριέχει πολλούς κινδύνους για το προσωπικό των ΜΚΟ καθώς και για τα κεφάλαια και, συνεπώς, δενπάρχει άλλη ασφαλής εναλλακτική λύση από αυτό το σύστημα.

Με βάση τις πληροφορίες που παραλήφθηκαν από την Δανική Επιτροπή Βοήθειας για τους Αφγανούς Πρόσφυγες (Dacaar) καθώς και από το Υπουργείο Εξωτερικών της Δανίας, η Επιτροπή μπορεί να επιβεβαιώσει ότι η Dacaar καθώς και οι περισσότερες ΜΚΟ και οιπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών στο Αφγανιστάν χρησιμοποιούν το σύστημα Hawala.

Ο τρόπος λειτουργίας της Dacaar μπορεί να περιγραφεί ως ακολούθως:

- Το γραφείο της ΜΚΟ στο Αφγανιστάν χρειάζεται κεφάλαια σε δολλάρια από τα κεντρικά γρφεία της ΜΚΟ στο Πακιστάν.

- Τα κεντρικά γραφεία της ΜΚΟ στο Πακιστάν έχουν επαφή με ένα νομίμως καταχωρημένο χρηματιστή ο οποίος, κατόπιν αιτήσεως της ΜΚΟ, εξουσιοδοτεί έναν μεσάζοντα στο Αφγανιστάν να ελευθερώσει κεφάλαια στο τοπικό γραφείο της ΜΚΟ στο Αφγανιστάν.

- Το γραφείο της ΜΚΟ στο Αφγανιστάν ενημερώνει τα κεντρικά γραφεία της ΜΚΟ στο Πακιστάν όταν παραλαμβάνει τα χρήματα από τον μεσάζοντα.

- Ο χρηματιστής εν συνεχεία πληρώνεται από τα κεντρικά γραφεία της ΜΚΟ στο Πακιστάν για να λάβει πίσω τα έξοδά του συν μια προμήθεια που κυμαίνεται από 1 % σε 1,5 %. Έτσι, ολοκληρώνεται η συναλλαγή.

Τέλος, πρέπει να προστεθεί ότι όλοι οι εταίροι εφαρμογής για τα κοινοτικά ανθρωπιστικά ή αναπτυξιακά σχέδιαπόκεινται σε αυστηρούς και τακτικούς δημοσιονομικούς ελέγχους. Η Επιτροπή δεν έχει διαπιστώσει καμια ανωμαλία στη χρηματοοικονομική διαχείριση της Dacaar.