ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2174/98

υποβολή: Nikitas Kaklamanis (UPE) προς την Επιτροπή

(10 Ιουλίου 1998)

Θέμα: Πολιτική της ΕΕ για τους πυρηνοηλεκτρικούς αντιδραστήρες του Κοζλοντούï

Ο Επίτροπος κ. Χανς Βαν Ντεν Μπρουκ έχει κατ' επανάληψη εκδηλώσει την πρόθεση της ΕΕ να ασκήσει πίεση στη βουλγαρική κυβέρνηση ώστε να κλείσουν οι επικίνδυνοι πυρηνικοί σταθμοί του Κοζλοντούϊ, και για το σκοπό αυτό χρηματοδοτείται η Βουλγαρία μέσω του Προγράμματος "PHARE". Πρόσφατα επεσκέφθη το Κοζλοντούϊ ο σύμβουλος του Επιτρόπου κ. Κόνζεν προκειμένου να συντάξει νέα έκθεση για τους πυρηνοηλεκτρικούς σταθμούς. του.

Από το 1993 η Βουλγαρία έχει αναλάβει δεσμεύσεις με βάση τη Συμφωνία που συνήψε με την "Nuclear Safety Account" / "Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη" ("NSA / EBRD") για την παύση της λειτουργίας των Μονάδων 1-2 μέχρι τον Απρίλιο του 1997, και των Μονάδων 3-4 μέχρι τέλη 1998. Η Συμφωνία αυτή δεν έχει υλοποιηθεί από τη Βουλγαρία, η οποία κατάφερε, ως φαίνεται, να παρατείνει τη λειτουργία των Μονάδων αυτών. Είναι έκδηλο ότι η βουλγαρική πλευρά επιδιώκει, όχι απλώς να μην κλείσει τους υπάρχοντες επικίνδυνους σταθμούς, αλλά και να πετύχει την παράταση λειτουργίας των Μονάδων 1-2 μέχρι το 2005, των 3-4 μέχρι το 2010, και επιπλέον να αναβαθμίσει την παραγωγική ικανότητα των Μονάδων 5 και 6 με ταυτόχρονη κατασκευή και νέων πυρηνικών μονάδων στην επικράτειά της.

Η NSA / EBRD, επιδεικνύει περισσότερη ελαστικότητα έναντι της Βουλγαρίας από ότι έναντι άλλων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης με πυρηνικούς σταθμούς. Εντός του Ιουνίου η EBRD, που μελετά τις βουλγαρικές προτάσεις για την αναθεώρηση της Συμφωνίας του 1993, πρόκειται να διατυπώσει τις απόψεις της. Η βουλγαρική κυβέρνηση δεν προχώρησε σε λήψη μέτρων όπως π.χ. η αξιοποίηση εναλλακτικών μορφών ηλεκτρικής ενέργειας.

Η Επιτροπή μπορεί να μας πει:

1. Τι ακριβώς αναφέρει η έκθεση του κ. Κόνζεν για την επικινδυνότητα του Κοζλοντούϊ;

2. Γιατί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι ελαστική έναντι της Βουλγαρίας;

3. Η ΕΕ θα υιοθετήσει τις απόψεις των εμπειρογνωμόνων της EBRD;

4. Ποιός θα αναλάβει την ευθύνη σε περίπτωση πιθανού πυρηνικού ατυχήματος;

5. Θα συνεχίσει η ΕΕ να χρηματοδοτεί τη Βουλγαρία, παρά την ασυνέπεια που επιδεικνύει;

Απάντηση του κ. van den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής

(30 Σεπτεμβρίου 1998)

Η Επιτροπή επέμενε πάντα ότι η Βουλγαρία όφειλε να συμμορφωθεί με τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει για το κλείσιμο των πυρηνικών σταθμών που δεν ήταν δυνατόν να αναβαθμιστούν. Στο πρόγραμμα δράσης 2000, η Επιτροπή αναφέρει ότι για την πυρηνική ασφάλεια, πρέπει να τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα που συμφωνήθηκαν από τις εν λόγω κυβερνήσεις (υπό ορισμένους όρους) για το κλείσιμο των πυρηνικών μονάδων που δεν μπορούν να αναβαθμιστούν. Υπενθυμίζει ότι οι δεσμεύσεις που ανέλαβε η Βουλγαρία για το κλείσιμο των σταθμών ως αντάλλαγμα των επιχορηγήσεων που θα της δοθούν από το λογαριασμό πυρηνικής ασφάλειας (NSA) που υπογράφηκε με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), υπόκεινται σε ορισμένους όρους. Η συμφωνία NSA που υπέγραψε η Βουλγαρία το 1993, προέβλεπε το κλείσιμο των μονάδων 1 έως 4 του πυρηνικού σταθμού Kozloduy μόλις γίνουν διαθέσιμες άλλες πηγές ενέργειας.

Το 1998, η βουλγαρική κυβέρνηση ανέφερε ότι είχε την πρόθεση να αναβάλει το κλείσιμο αυτών των μονάδων και ζήτησε την αναθεώρηση της συμφωνίας NSA. Η Επιτροπή είναι αντίθετη με αυτό το αίτημα, όπως και οι συνεισφέροντες στο λογαριασμό NSA σύμφωνα με τις δηλώσεις τους σε συνεδρίαση που έλαβε χώρα στο Λονδίνο τον Ιούνιο 1998. Στις 11 Σεπτεμβρίου 1998, στην πρόσφατη επίσκεψή του στη Βουλγαρία το αρμόδιο μέλος της Επιτροπής υπογράμμισε εκ νέου τη σημασία που έχει η τήρηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν βάσει της συμφωνίας NSA, όπως έχει τονιστεί επανειλημμένως στις επαφές μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών της Βουλγαρίας. Η Επιτροπή σημείωσε επίσης την πρόσφατη δήλωση του προέδρου Stoyanov ότι έλαβε σοβαρά υπόψη τα μηνύματα από τις Βρυξέλλες και ότι δεν θα ήθελε σε καμία περίπτωση αυτό το θέμα να εμποδίσει την πορεία της χώρας του προς την Ευρώπη.

Όσον αφορά τη χρηματοδοτική βοήθεια, η Επιτροπή εξετάζει σήμερα τη δυνατότητα χορήγησης δανείου της Ευρατόμ για τη χρηματοδότηση μέρους της αναβάθμισης της ασφαλείας των μονάδων 5 και 6, οι οποίες όπως προβλέπεται στη συμφωνία NSA, θα διευκολύνουν το έγκαιρο κλείσιμο των μονάδων 1-4. Εξάλλου, η Επιτροπή ανέφερε ρητά ότι δεν επρόκειτο να χρηματοδοτήσει την αναβάθμιση των μονάδων 1-4 (εκτός από βραχυπρόθεσμες βελτιώσεις της ασφαλείας) και απαιτεί ακόμη το κλείσιμο αυτών των μονάδων πριν το αναμενόμενο όριο ζωής.

Σχετικά με τις εναλλακτικές πηγές ενέργειας, η εταιρική σχέση προσχώρησης καθόρισε, ως βραχυπρόθεσμη προτεραιότητα που θα ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 1998, ότι η Βουλγαρία πρέπει να καθιερώσει μία σφαιρική, μακροπρόθεσμη στρατηγική για την ενέργεια και όσον αφορά τα πρότυπα πυρηνικής ασφάλειας και των δεσμεύσεων της συμφωνίας NSA. Η Βουλγαρία έχει ήδη καταρτίσει ένα σχέδιο δράσης ως το πρώτο βήμα για την επίτευξη αυτού του στόχου και η Επιτροπή τόνισε ότι είναι έτοιμη να βοηθήσει τη Βουλγαρία στις προσπάθειές της προς αυτήν την κατεύθυνση.

Οι ευθύνες σε περίπτωση πυρηνικών ατυχημάτων καθορίζονται από την εθνική νομοθεσία και το διεθνές δίκαιο. Η Βουλγαρία έχει υπογράψει τη Σύμβαση της Βιέννης για την αστική ευθύνη στον πυρηνικό τομέα. Εν πάση περιπτώσει αυτό που προέχει σήμερα είναι να μειωθεί στο ελάχιστο η πιθανότητα ενός πυρηνικού ατυχήματος στο Kozloduy. Η Επιτροπή συνεχίζει να υποστηρίζει την αρμόδια βουλγαρική αρχή για την πυρηνική ασφάλεια με σκοπό τη δημιουργία ενός ευνοϊκού κλίματος για την πυρηνική ασφάλεια.

Τέλος, η έκθεση που υπέβαλε το πάνελ των συμβούλων υψηλού επιπέδου, με πρόεδρο τον κ. Contzen, για την πυρηνική ασφάλεια στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη, θα αποτελέσει μία ανεξάρτητη εισροή για την Επιτροπή που θα τη βοηθήσει στην κατάρτιση της μελλοντικής στρατηγικής της στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας. Οι διαπιστώσεις που αφορούν τις προτεραιότητες για τις μελλοντικές κοινοτικές δράσεις σάυτόν τον τομέα, θα ληφθούν υπόψη στους προσανατολισμούς και στη μελλοντική εφαρμογή των προγραμμάτων Phare σάυτόν τον τομέα στη Βουλγαρία.