ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0248/02

υποβολή: Bartho Pronk (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(6 Φεβρουαρίου 2002)

Θέμα: Αύξηση των τιμών μετά την εισαγωγή του ευρώ

Κατά την τελευταία συνεδρίαση ολομελείας, ο Επίτροπος, κ. Solbes, ανέφερε ότι δεν αυξήθηκαν οι τιμές ως συνέπεια της εισαγωγής του ευρώ. Εν τούτοις, διάφορα ολλανδικά μέσα μαζικής ενημέρωσης σημείωσαν ότι παρατηρήθηκαν όντως αυξήσεις των τιμών. Παράλληλα, και η Ολλανδική Ένωση Καταναλωτών επεσήμανε σαφείς αυξήσεις των τιμών.

Δεδομένου ότι οι αυξήσεις των τιμών ως συνέπεια της εισαγωγής του ευρώ αποτελούν μια εντελώς ανεπιθύμητη εξέλιξη, μπορεί μήπως η Επιτροπή να αναφέρει:

1. Εάν είναι ενήμερη για τα αποτελέσματα στα οποία κατέληξε το γραφείο παρακολούθησης των τιμών σε ευρώ της Ολλανδικής Ένωσης Καταναλωτών· Αναγνωρίζει άραγε η Επιτροπή ότι η διαπιστωθείσα κατόπιν της εισαγωγής του ευρώ αύξηση των τιμών κατά 2,8 % αποτελεί ανεπιθύμητη εξέλιξη· Μήπως η Επιτροπή έχει στη διάθεσή της τα αποτελέσματα άλλων, παρομοίων ερευνών σταπόλοιπα κράτη μέλη· Πρόκειται άραγε η έρευνα της Ένωσης Καταναλωτών να παρακινήσει τον Επίτροπο, κ. Solbes, να τροποποιήσει τις απόψεις του·

2. Μπορεί άραγε ο Επίτροπός, κ. Solbes, ναποστηρίξει με στατιστικά δεδομένα τη δήλωσή του ότι δεν αυξήθηκαν οι τιμές συνεπεία της εισαγωγής του ευρώ·

3. Για τον καταναλωτή, η μόνη μέθοδος έρευνας είναι η σύγκριση των τιμών. Υπάρχει μια συμφωνία ότι έως την 1η Ιουλίου 2002 οι τιμές πρέπει να αναγράφονται και σε ευρώ και στο εθνικό νόμισμα. Από την ίδια έρευνα της Ολλανδικής Ένωσης Καταναλωτών προκύπτει ότι μόνο στο 48 % των προϊόντων αναγράφονται οι

δύο τιμές, ενώ στο 46 % αναγράφεται μόνο η τιμή σε ευρώ. Σε 2 % των προϊόντων αναγραφόταν η τιμή μόνο σε φιορίνια. Με ποιόν τρόπο προτίθεται η Επιτροπή να καταπολεμήσει αυτή την ανεπιθύμητη εξέλιξη· Μπορεί μήπως η Επιτροπή να επιστήσει και πάλι την προσοχή της ολλανδικής κυβέρνησης στη σημασία της διπλής αναγραφής των τιμήν για την προστασία των καταναλωτών·

4. Στην Ολλανδία αυξήθηκαν μεταξύ άλλων και οι τιμές για τη στάθμευση αυτοκινήτων κατά 8,8 %. Ο καθορισμός των τιμών αυτών εμπίπτει συνήθως στις αρμοδιότητες των δημοτικών αρχών, και επομένως, έμμεσα, σ' αυτήν της ολλανδικής κυβέρνησης. Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να τονίσει προς την ολλανδική κυβέρνηση ότι η αύξηση των τιμών για τη στάθμευση αυτοκινήτων αποτελεί ανεπιθύμητη εξέλιξη·

5. Ποιά μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή σε περίπτωση που διαπιστώσει ότι, παρά τις συμφωνίες, αυξάνονται όντως οι τιμές συνεπεία της εισαγωγής του ευρώ·

Απάντηση του κ. Mr Solbes Mira Εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Μαρτίου 2002)

Η Επιτροπή θα επιθυμούσε να διευκρινίσει ότι στην ομιλία του ενώπιον του Κοινοβουλίου στις 16 Ιανουαρίου 2002 στο Στρασβούργο, το μέλος της Επιτροπής που είναι αρμόδιο για τις Οικονομικές και Χρηματοοικονομικές Υποθέσεις ανέφερε ότι δενπήρξαν στοιχεία για συστηματικές αυξήσεις τιμών ως αποτέλεσμα της μετάβασης στο ευρώ.

Το μέλος της Επιτροπής παρά ταύτα δεν απέκλεισε αυξήσεις τιμών σε μεμονωμένες περιπτώσεις ή προϊόντα. Οι σημειωθείσες αυξήσεις τιμών σε ορισμένες περιπτώσεις που αναφέρθηκαν στα μέσα ενημέρωσης, στις Κάτω Χώρες και αλλού, αν και ανεπιθύμητες και ενδεχόμενα αδικαιολόγητες, συνοδεύτηκαν συχνά από μειώσεις στις τιμές άλλων προϊόντων. Αυτές δεν φαίνονται ως τώρα να οδηγούν σε αξιόλογη και ως εκ τούτου δυνάμενη να επισημανθεί γενικότερη ευρω-επίδραση.

Η δήλωση του μέλους ενισχύθηκε από την στιγμιαία εκτίμηση για πληθωρισμό στη ζώνη του ευρώ κατά τον Ιανουάριο του 2002 που δημοσιεύθηκε από την ΕΥΡΩΣΤΑΤ την 1η Φεβρουαρίου 2002. Ο ετήσιος ρυθμός πληθωρισμού για τον Ιανουάριο 2002 είναι 2,7 %, ανώτερος του αναθεωρημένου 2,0 % του Δεκεμβρίου 2001. Η μήνα προς μήνα μεταβολή στον ΕΔΤΚ (Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή) της ζώνης ευρώ από Δεκέμβριο 2001 σε Ιανουάριο 2002 ήταν 0,5 %. Η επίδραση της μετάβασης στο ευρώ στη μήνα προς μήνα αύξηση του ΕΔΤΚ ζώνης ευρώ μεταξύ Δεκεμβρίου 2001 και Ιανουαρίου 2002 βρίσκεται πιθανώτατα μεταξύ 0,0 % και 0,16 %. Μη συνδεόμενοι με το ευρώ παράγοντες — ειδικότερα κακές καιρικές συνθήκες που οδήγησαν σε πολύ μεγάλες αυξήσεις της τιμής των λαχανικών και μερικές σημαντικές αυξήσεις του φόρου σε προϊόντα καπνού — μπορούν σύμφωνα με τις πρώτες αναλύσεις να αιτιολογήσουν ποσοστό 0,34 % της μεταβολής. Το εναπομένον ποσοστό αύξησηςπολογίζεται κατόπιν των παραπάνω σε 0,16 % κατά μέγιστο.

Η Επιτροπή είναι ενήμερη μελέτης του φορέα Nederlandse Consumentenbond καθώς και άλλων μελετών στη ζώνη ευρώ που ασχολούνται με το θέμα των δυνητικών επιδράσεων της μετάβασης στο ευρώ. Πολλές απ'αυτές στηρίζονται σε στοιχεία που έχουν συλλεγεί πριν από την αλλαγή και τα περισσότερα από αυτά μπορούν να θεωρηθούν ανεκδοτικού χαρακτήρα κατά την έννοια ότι ο αριθμός και η σχετική σημασία των παρακολουθούμενων προϊόντων δεν είναι αντιπροσωπευτικά της μεταβολής στο γενικό επίπεδο τιμών. Η μήνα προς μήνα μεταβολή του ολλανδικού ΕΔΤΚ κατά 1,1 % τον Ιανουάριο 2002- που δημοσιοποιήθηκε από την ολλανδική στατιστικήπηρεσία (CBS) στις 9 Φεβρουαρίου 2002 — φαίνεται να επιβεβαιώνει την άποψη αυτή.

Η Επιτροπή θα επιθυμούσε να διαβεβαιώσει το αξιότιμο μέλος ότι για την ΕΥΡΩΣΤΑΤ η πρώτη προτεραιότητα είναι η διασφάλιση ότι ο πληθωρισμός λόγω της αλλαγής καταγράφεται σωστά από τον ΕΔΤΚ. Αυτό σημαίνει ότι οι επιδράσεις της αλλαγής δεν μπορούν να συγκαλυφθούν μέσωπολογισμών και στατιστικών διορθώσεων, έστω και αν αυτός καθαυτός ο αντίκτυπός τους δεν μπορεί να απομονωθεί.

Δεν χρειάζεται να τονιστεί ότι οι κοινοτικές αγορές είναι ελεύθερες και η οικονομία ιδιαίτερα δυναμική σε βαθμό ώστε να μην είναι δυνατό να λεχθεί ποιές θα ήταν οι τιμές αν δεν είχε πραγματοποιηθεί η αλλαγή. Η μετάβαση στο ευρώ αποτελεί ενα μόνο από τους πολλούς παράγοντες που συμβάλλουν στη μεταβολή των τιμών. Θεωρητικά θα μπορούσε κανείς να εκφράσει ποσοτικά τον πληθωρισμό λόγω της αλλαγής, όπουφίσταται και να τον κατανείμει ανάλογα με την πηγή. Στην πράξη όμως το περισσότερο που μπορεί να γίνει είναι η εκτίμηση της κατάστασης με βάσηποθέσεις στηριζόμενες στις διαθέσιμες πληροφορίες. Αυτές οι εκτιμήσεις εμπεριέχουν τον κίνδυνο απόδοσης κάποιων μεταβολών των τιμών στη μετάβαση στο ευρώ ενώ ίσως να οφείλονται σε άλλους παράγοντες. Η μελέτη του φορέα Nederlandse Consumentenbond στην οποία βασίστηκε η γραπτή ερώτησηπόκειται επίσης στους ενλόγω περιορισμούς.

Η άμεση σύγκριση τιμών κατά την διάρκεια μιας χρονικής περιόδου αποτελεί όντως το μέσον με το οποίο οι καταναλωτές εκτιμούν κυρίως τις μεταβολές των τιμών. Η Επιτροπή σύστησε την εφαρμογή μιας διπλής αναγραφής τιμών τον Οκτώβριο του 2000. Έκτοτε αυτή εφαρμόστηκε ευρύτατα είτε κατόπιν νομικήςποχρέωσης (είναιποχρεωτική στην Ελλάδα, την Αυστρία και την Πορτογαλία) είτε εκ των πραγμάτων (τα μεγάλα δίκτυα διανομής εφαρμόζουν π.χ. κατά τρόπο συστηματικό τη διπλή αναγραφή τιμών στο σύνολο της ζώνης ευρώ).

Η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη που συμμετέχουν, πράγμα που δέχθηκαν, να εφαρμόσουν μια μετατροπή των τιμολογίων τους σε ευρώ κατά τρόπο ουδέτερο ή ευνοϊκό για τους διοικούμενους. Σε ότι αφορά τα τέλη στάθμευσης, η CBS επιβεβαίωσε μια αύξηση 8,4 % στον ΕΔΤΚ του Ιανουαρίου 2002. Γενικά, οι τιμές για τον ενλόγωπο-δείκτη αυξήθηκαν πολύ ταχύτερα από τον ολλανδικό γενικό δείκτη από το 1998 και οι περισσότερες αυξήσεις τιμών πραγματοποιούνται κατά τρόπο τυπικό τον Ιανουάριο.

Σε ορισμένα κράτη μέλη (π.χ. Λουξεμβούργο, Αυστρία, )φίσταται νομοθεσία που επιβάλλει κυρώσεις για καταχρηστικές αυξήσεις τιμών. Η Επιτροπή και κυρίως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ)-ο σκοπός της οποίας βάσει της συνθήκης ΕΚ είναι η σταθερότητα των τιμών-θα παρακολουθήσουν με μεγάλη προσοχή την εξέλιξη του πληθωρισμού.