ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2344/00

υποβολή: Jean Lambert (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(13 Ιουλίου 2000)

Θέμα: Κατασκευή γραμμήςψηλής τάσης στην Τενερίφη (Κανάριες Νήσοι)

Η ηλεκτρική εταιρία UNELCO-ENDESA σχεδιάζει να εγκαταστήσει γραμμήψηλής τάσης μήκους 80 km 220Kv, αλέ-ρετούρ, και 900 Kv στο σημείο πρόσκρουσης στον πύργο, για να εφοδιάσει με ενέργεια τα κέντρα μαζικού τουρισμού που θα κατασκευαστούν στο νότο και στα νοτιοδυτικά της Τενερίφης (πρόβλεψη για 47 000 δωμάτια ξενοδοχείων), και να κλείσει τον ενεργειακό βρόχο. Η γραμμή αυτή πρόκειται να διασχίζει πέντε φυσικές περιοχές που προστατεύονται από το νόμο σχετικά με τις φυσικές περιοχές που ισχύει στις Καναρίους, συμπεριλαμβανομένων και των δασικών περιοχών των κορυφών. Οι φυσικές περιοχές, για τις οποίες γίνεται λόγος, παρουσιάζουν εξαιρετικό ενδιαφέρον από οικολογικής και επιστημονικής πλευράς και περιλαμβάνουν ενδημικά είδη, όπως ο γαλαζόσπινος και η παρδαλοτσικλιτάρα καθώς και πολυάριθμα άλλα είδη πτηνών, εντόμων και ζώων, γενικώς, των Καναρίων. Ο πευκώνας του Vilaflor, λόγω του μεγάλου του πλούτου ως προς τη χλωρίδα, τα τοπία και τα δάση, αντιπροσωπεύει ένα από τα πλουσιότερα οικοσυστήματα του νησιωτικού συμπλέγματος. Η ζώνη που θα διασχίζεται από την ηλεκτρική γραμμή, η οποία αντιπροσωπεύει, σε διεθνές επίπεδο, μεγάλη αξία από πλευράς πτηνών, ανακηρύχθηκε το 1994 Φυσικό Πάρκο από την κυβέρνηση των Καναρίων και προστατεύεται από το 1989 από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως ζώνη ειδικής προστασίας για τα πτηνά (ΖΕΡΑ)(1). Η ΖΕΡΑ αποτελεί τμήμα του δικτύου NATURA 2000 από το 1995, που αποτελεί ημερομηνία κατά την οποία ετέθη σε ισχύ η οδηγία για τους βιοτόπους 92/43/ΕΟΚ(2).

Το έργο έχει ήδη τύχει της έγκρισης του Υπουργού Βιομηχανίας της κυβέρνησης των Καναρίων και του Διακοινοτικου Συμβουλίου της Τενερίφης, χωρίς ωστόσο το Νησιωτικό Κέντρο Φυσικών Χώρων των Καναρίων να έχει, προκαταβολικά, δώσει την έγκρισή του. Ένα τέτοιο έργο θα συνεπαγόταν τηνλοτόμηση δέντρων σε πλάτος 40 μέτρων προκειμένου να αποφεύγονται ενδεχόμενες πυρκαγιές καθόλο το μήκος της διαδρομής της γραμμής (περιθώρια ασφαλείας), πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα το κόψιμο χιλιάδων αιωνόβιων ρητινοφόρων πεύκων των Καναρίων. Ας σημειωθεί ότι το Νησιωτικό Σχέδιο Χωροταξίας ούτε ο νόμος για τους διαδρόμους της νήσου δεν έχουν ακόμη εγκριθεί ενώ θα αποτελούσαν όργανα ρύθμισης της πορείας αυτών τωνποδομών.

Η κυβέρνηση των Καναρίων δεν ασχολήθηκε με τη λεπτομερειακή δημοσίευση της διαδικασίας αξιολόγησης(3) με την οποία εγκρίθηκε ως θετική η αξιολόγηση, η οποία επιβάλλει όρους που και αυτοί δεν ανακοινώθηκαν. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, δεν αντιμετωπίσθηκε η λήψη μέτρωνποκατάστασης σε σχέση με την εξοικονόμηση ενέργειας και ενεργειακής αποτελεσματικότητας, ούτε και η εκμετάλλευση ανανεώσιμων μορφών ενέργειας.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η εγκατάστασηποδομής μεταφοράς ενέργειας σαν και αυτή περί της οποίας πρόκειται εδώ, είναι συμβατή με την έννοια της διατήρησης χώρων οι οποίοι θεωρούνται ως περιοχές κοινοτικού ενδιαφέροντος; Η Επιτροπή θα μπορούσε να επαληθεύσει κατά πόσον τηρήθηκε(4) η κοινοτική νομοθεσία σχετικά με τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων; Θα μπορούσε επίσης η Επιτροπή να επαληθεύσει εάν τηρήθηκε η οδηγία για την ποιότητα του αέρα (80/779/ΕΟΚ)(5), οι οδηγίες 79/409/ΕΟΚ και 92/43/ΕΟΚ, καθώς και η σύσταση 1999/519 του Συμβουλίου για τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία(6);

(1) Βλ. οδηγία 79/409/ΕΟΚ, που δημοσιεύτηκε στην ΕΕ L 103 της 25.4.1979, σελ. 1.

(2) ΕΕ L 206 της 22.7.1992, σελ. 7.

(3) Δεν επετράπη να φωτοτυπηθούν τα βασικά έγγραφα της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Ούτε και το Δημαρχείο του Vilaflor, που κυρίως το αφορά ηπόθεση, κατέχει αυτά τα έγγραφα. Οι πολίτες που κατοικούν στο Vilaflor οργάνωσαν δημόσια εκστρατεία εναντίον της εγκατάστασης της γραμμήςψηλής ενέργειας (για πληροφορίες βλ.: http//www.accionmm.com/vilaflor/) και απέστειλαν αναφορά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

(4) Οδηγίες για την αξιολόγηση των επιπτώσεων επί του περιβάλλοντος 85/37/ΕΟΚ και 97/11/ΕΚ (ΕΕ L 175 της 5.7.1985, σελ. 40 και L 73 της 14.3.1997, σελ. 5).

(5) ΕΕ L 229 της 30.8.1980, σελ. 30.

(6) ΕΕ L 199 της 30.7.1999, σελ. 59.

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(15 Σεπτεμβρίου 2000)

Όσον αφορά το έργο κατασκευής γραμμήςψηλής τάσεως στην Tenerife (Κανάριοι νήσοι), ας σημειωθεί ότι η Επιτροπή μόλις προσφάτως κατέστη αποδέκτης καταγγελίας, βάσει της οποίας το εν λόγω έργο ενδέχεται να επηρεάσει τόπο ο οποίος έχει χαρακτηριστεί από τις ισπανικές αρχές ως ζώνη ειδικής προστασίας για τα πτηνά (ΖΕΠ) δυνάμει του άρθρου 4 της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 2 Απριλίου 1979 περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών.

Όσον αφορά την οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 για την διατήρηση των φυσικών οικοτόπων (ενδιαιτημάτων) καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας, ας σημειωθεί ότι οι παράγραφοι 3 και 4 του άρθρου 6 προβλέπουν ότι κάθε σχέδιο ή έργο μη άμεσα συνδεόμενο ή αναγκαίο για την διαχείριση της ΖΕΠ, πλην όμως δυνάμενο να επηρεάζει σημαντικά την εν λόγω ζώνη, ρέπει να εκτιμάται δεόντως ως προς τις επιπτώσεις του στην ζώνη, λαμβανομένωνπόψη των στόχων διατήρησής της. Με βάση τα συμπεράσματα της εκτίμησης των κινδύνων που εγκυμονούνται για την συγκεκριμένη ζώνη, οι εθνικές αρχές εγκρίνουν το σχέδιο ή έργο, μόνο εφόσον βεβαιώνονται ότι αυτό δεν θα πλήξει την ακεραιότητα του τόπου και κατόπιν, ενδεχομένως, δημοσίου διαλόγου. Σε περίπτωση κατά την οποία, παρά τα αρνητικά συμπεράσματα της εκτίμησης των επιπτώσεων στην ζώνη και ελλείψει εναλλακτικών λύσεων, ένα έργο πρέπει, παρά ταύτα, ναλοποιηθεί για λόγους επιτακτικού δημόσιου συμφέροντος -συμπεριλαμβανομένων κοινωνικών ή οικονομικών παραμέτρων το κράτος μέλος λαμβάνει όλα τα αναγκαία επανορθωτικά μέτρα για να εξασφαλιστεί ότι προστατεύεται η συνολική συνοχή του Nature 2000. Το κράτος μέλος ενημερώνει την Επιτροπή για ταιοθετηθέντα επανορθωτικά μέτρα.

Όσον αφορά την οδηγία 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 1985 για την εκτίμηση των επιπτώσεων των σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον, πρέπει να σημειωθεί ότι το έργο 2 της οδηγίας προβλέπει ότι τα έργα τα οποία, ως εκ της φύσεως, του μεγέθους ή της θέσεώς τους, ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, πρέπει ναποβάλλονται σε εκτίμηση των επιπτώσεών τους προτού εκδοθεί η άδεια.

Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται στα έργα που απαριθμούνται στα παραρτήματα Ι και II της οδηγίας. Το παράρτημα II σημείο 3, περίπτωση β) περιλαμβάνει τις εγκαταστάσεις μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μέσω εναερίων γραμμών. Δυνάμει του άρθρου 4 παράγραφος 2, τα έργα πουπάγονται στο παράρτημα IIπόκεινται σε εκτίμηση όταν τα κράτη μέλη κρίνουν ότι το απαιτούν τα χαρακτηριστικά τους.

Η Επιτροπή, ως θεματοφύλακας των συνθηκών, θα λάβει τα μέτρα που είναι αναγκαία για να εξασφαλιστεί η εν προκειμένω τήρηση του κοινοτικού δικαίου.