ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0368/00

υποβολή: Benedetto Della Vedova (TDI) προς την Επιτροπή

(14 Φεβρουαρίου 2000)

Θέμα: Παραχώρηση της ικανότητας παραγωγής ηλεκτρισμού του πρώην ιταλικού δημοσίου μονοπωλίου ENEL Α.Ε.

Η ιταλική κυβέρνηση, συνεχίζοντας τη βραδεία διαδικασία ιδιωτικοποίησης και ελευθέρωσης του τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενεργείας, αποφάσισε πρόσφατα,πό την ιδιότητά της ως ελέγχοντς εταίρου, να αποσπάσει, σύμφωνα με τις κανονιστικές προβλέψεις από το πρώην δημόσιο μονοπώλιο ENEL Α.Ε. 21 εγκαταστάσεις συνολικής ικανότητας 15 χιλιάδων MW (ίση με το ένα τέταρτο περίπου της παραγωγικής ικανότητας της ENEL) για να αποδώσει τις εγκαταστάσεις αυτές σε τρεις ξεχωριστές εταιρίες νεοπαγούς συγκρότησης και συγκεκριμένα την Eurogen S.p.A. Ellettrogen S.p.A. και Interpower S.p.A.

Στις 25 Ιανουαρίου 2000, το Συμβούλιο Υπουργών ενέκρινε διάταγμα με τις διαδικασίες παραχώρησης των τριών εταιριών. Το εν λόγω διάταγμα καθορίζει ότι η παραχώρηση σε ιδιώτες πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσω ιδιωτικής διαπραγμάτευσης που ανατίθεται στην ίδια την ENEL Α.Ε.πό την επίβλεψη του Υπουργού Οικονομικών και του Υπουργού Βιομηχανίας με τη βοήθεια της συμβουλευτικής επιτροπής για τις ιδιωτικοποιήσεις.

Έχονταςπόψη ότι η ιταλική κυβέρνηση, προκειμένου να εξασφαλίσει μία μεγαλύτερη διαφάνεια και αποτελεσματικότητα θα μπορούσε να επιλέξει έναν διεθνή διαγωνισμό ή μια δημόσια προσφορά πώλησης στο χρηματιστήριο και λαμβάνοντας επίσηςπόψη ότι η εν λόγω επιλογή θα εξασφάλιζε τη διάθεση στους αγοραστές εκείνους, ιταλούς ή ξένους, που έχοντας καλύτερη γνώση της διαχείρισης ιδιωτικοποιημένων εταιριών, θα ήσαν διατεθειμένοι να καταβάλλουνψηλότερη τιμή.

Δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι η διαδικασία που ακολούθησε η ιταλική κυβέρνηση είναι τέτοια ώστε να διαφαίνεται η βούληση ελέγχου της ιδιοκτησιακής δομής τωνποκειμένων που θα ενεργοποιηθούν στην εθνική αγορά ηλεκτρισμού και ως εκ τούτου παραβλάπτουσα τους κοινοτικούς κανόνες οι οποίοι προστατεύουν τον ανταγωνισμό και την ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων καθώς και τα δικαιώματα των καταναλωτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης:

Δεν θεωρεί ιδιαίτερα ότι η στάση της ιταλικής κυβέρνησης τείνει στο να επιτρέψει στην ENEL Α.Ε. την καταχρηστική εκμετάλλευση της δεσπόζουσας θέσης της οποίας απολαμβάνει, κατά παράβαση του άρθρου 82 της Συνθήκης ΕΚ που απαγορεύει στο σημείο Β τις πρακτικές που συνίσταται στον περιορισμό της παραγωγής, στη διάθεση και την τεχνική ανάπτυξη σε βάρος των καταναλωτών, δηλαδή τις πρακτικές εκείνες που τείνουν να δημιουργήσουν φραγμούς όσον αφορά την είσοδο στην αγορά ανεπιθυμήτωνανταγωνιστών;

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(31 Μαρτίου 2000)

Η Επιτροπή εξέτασε το διάταγμα που εξέδωσε οπουργός του ιταλικού θησαυροφυλακίου στις 25 Ιανουαρίου 2000, διάταγμα που καθορίζει τους όρους πώλησης των εγκαταστάσεων παραγωγής της εθνικής ιταλικής επιχείρησης ηλεκτρικής ενέργειας (ENEL).

Σε ότι αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων και την ελευθερία εγκατάστασης η θέση της Επιτροπής παρουσιάστηκε λεπτομερώς στην ανακοίνωσή της σχετικά με ορισμένες νομικές πλευρές που αφορούν τις ενδοκοινοτικές επενδύσεις(1). Η Επιτροπή είχε αμφιβολίες σχετικά με ορισμένες πλευρές του νομικού καθεστώτος στην Ιταλία που διέπει τις ιδιωτικοποιήσεις, καθώς και σε ορισμένα άλλα κράτη μέλη. Αυτές οι αμφιβολίες αποτέλεσαν αντικείμενο ορισμένων νομικώνποθέσεων ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου (C-58/99 στην περίπτωση της Ιταλίας). Πρέπει να σημειωθεί ότι ταπό αμφισβήτηση θέματα αφορούσαν γενικώς την παροχή ειδικών εξουσιών στο κράτος για εταιρίες που ιδιωτικοποιήθηκαν ή βρίσκονταιπό ιδιωτικοποίηση, ή σχετικά με ρητούς περιορισμούς ξένης συμμετοχής. Υπό τον όρο ότι τηρούνται οι κοινοτικοί κανόνες για την ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων και την ελεύθερη εγκατάσταη καθώς και οι αρχές νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου οι οποίες παρουσιάστηκαν στην ανακοίνωση, η Επιτροπή δεν είναι της άποψης ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των κεφαλαίων και η ελευθερία εγκατάστασης θα έπρεπε να επεκταθούν σε εντολές του πως ακριβώς πρέπει να διεξαχθεί μια ιδιωτικοποίηση ή, σε περίπτωση που αυτό γίνεται χωρίς δημόσια προσφορά, στην ελευθερία του κράτους μέλους να επιλέξει σε ποιο από τα ενδιαφερόμενα μέρη εκχωρείται η συγκεκριμένη επιχείρηση. Παρόλα αυτά, η εφαρμογή αυτής της απόφασης, εάν είναι περιοριστική της ελεύθερης κυκλοφορίας των κεφαλαίων, πρέπει να βασίζεται σε μέτρα τα οποία πληρούν 4 όρους που καθιερώθηκαν με την προαναφερθείσα νομολογία: πρέπει να εφαρμόζονται χωρίς διακρίσεις" πρέπει να δικαιολογούνται από ρητές απαιτήσεις του γενικού συμφέροντος" πρέπει να είναι κατάλληλες για να εξασφαλίσουν την επίτευξη του στόχου που επιδιώκουν" και δεν πρέπει να πηγαίνουν πέραν του αναγκαίου για την επίτευξή του.

Αναλύοντας τοπουργικό διάταγμα σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού, η Επιτροπή επισημαίνει καταρχάς το γεγονός ότι, όποια και αν είναι η επιλεχθείσα διαδικασία, η εκχώρηση θα επιτρέψει σε νέους επιχειρηματίες να αποκτήσουν τις ικανότητες παραγωγής που μέχρι τούδε είχε η ENEL. Άρα τελικός στόχος του διατάγματος είναι η εμφάνιση νέων ανταγωνιστών στην αγορά παραγωγής ηλεκτρισμού. Συνεπώς πρόκειται για μέτρο που, αυτό καθαυτό, επιδιώκει ένα στόχο ευνοϊκό για τον ανταγωνισμό.

Το Αξιότιμο Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τόνισε τον κίνδυνο ότι οι επιλεχθέντες όροι πώλησης από την κυβέρνηση επιτρέπουν την καταχρηστική εκμετάλλευση της δεσπόζουσας θέσης που κατέχει η ENEL. Όμως προς το παρόν, από αυτήν την άποψη, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι δενπάρχουν στοιχεία που επιβεβαιώνουν ότι η ENEL μπορεί να καταχραστεί της δεσπόζουσας θέσης της ως συνέπεια της επιλεχθείσας διαδικασίας.

(1) ΕΕ C 220 της 19.7.1997.