ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1948/99

υποβολή: Grard Deprez (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(4 Νοεμβρίου 1999)

Θέμα: Μέθοδος ελέγχου των γενετικών χαρακτηριστικών

Γνωρίζει η Επιτροπή ότι ο αμερικανικός όμιλος βιοτεχνολογίας MONSANTO έχει τελειοποιήσει τη μέθοδο «ελέγχου των γενετικών χαρακτηριστικών»; Πρόκειται για μια τεχνική που δίνει τη δυνατότητα στους γεωργούς να ενεργοποιούν ή απενεργοποιούν ορισμένα γονίδια που περιέχονται σε ένα φυτό, προκειμένου αυτό να αντέχει στις προσβολές εντόμων ή στα ζιζανιοκτόνα. Ωστόσο, αυτή η ενεργοποίηση απενεργοποίηση δεν είναι ελέγξιμη παρά μόνον με την τοποθέτηση στα εν λόγω φυτά ενός χημικού προϊόντος που επί του παρόντος κατασκευάζεται αποκλειστικώς από την ίδια εταιρεία, αυτή δηλαδή που παρέχει τους γενετικώς τροποποιημένους σπόρους.

Θα μπορούσε η Επιτροπή να διευκρινίσει:

1. Εάν γνωρίζει την τεχνική αυτή;

2. Εάν διαθέτει αποτελέσματα αναλύσεων σχετικά με τους ενδεχόμενους κινδύνους που μπορεί να ενέχει αυτό το είδος γενετικής παρέμβασης για τους καταναλωτές παραγώγων προϊόντων διατροφής και εάν οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί είναι ανιχνεύσιμοι και εντοπίσιμοι στα τελικά προϊόντα;

3. Εάν προτίθεται, ενδεχομένως, να χορηγήσει άδεια για την κυκλοφορία στην Ευρώπη τροφίμων που παράγονται από γενετικά τροποποιημένους σπόρους με βάση την τεχνική αυτή; Εάν όχι, σε ποιους ελέγχους προτίθεται να προβεί ώστε να διασφαλίσει ότι τέτοιου είδους προϊόντα δεν θα διανέμονται στην ευρωπαϊκή επικράτεια;

4. Εάν, γενικότερα, λίγες εβδομάδες πριν από τηνπουργική διάσκεψη του ΠΟΕ στο Σήατλ και καθώς πλησιάζει ο «Γύρος της Χιλιετίας», προτίθεται να εξετάσει με τους ομολόγους της τη δυνατότητα της Ευρώπης να επικαλεσθεί την αρχή της προφύλαξης σε περίπτωση επιστημονικής αβεβαιότητας, προκειμένου να απαγορεύσει την εμπορία ειδών διατροφής που περιέχουν γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς ή προϊόντων με βάση γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, και τούτο χωρίς να εκτεθεί σε μια διαδικασία επί παραβάσει ενώπιον ομάδας εμπειρογνωμόνων του ΠΟΕ;

Απάντηση του κ. Byrne εξ ονόματος της Επιτροπής

(28 Ιανουαρίου 2000)

1. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή γνωρίζει τις ονομαζόμενες «τεχνολογίες περιορισμού της χρήσης των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών» (GURTs). Γενετικά τροποποιημένοι σπόροι για τους οποίους χρησιμοποιήθηκαν αυτές οι τεχνολογίες είτε παράγουν φυτά με ανθεκτικούς σπόρους είτε καθιστούν δυνατόν να ενεργοποιούνται ή να απενεργοποιούνται με εξωτερικά μέσα (χημικά προϊόντα, θερμοκρασία, φως) ορισμένα γονίδια στα οποία οφείλονται τα χαρακτηριστικά προστιθέμενης αξίας που προκύπτουν από τις αντίστοιχες γενετικές τροποποιήσεις.

Μια εταιρεία δήλωσε πρόσφατα ότι «δεν επενδύει σήμερα πόρους για την ανάπτυξη αυτών των τεχνολογιών αλλά... δεν αποκλείει τη μελλοντική ανάπτυξή τους και τη χρήση τους για την προστασία των γονιδίων ή για τα πιθανά γεωπονικά πλεονεκτήματά τους». Είναι γνωστό ότι όλες οι μεγάλες εταιρείες βιοτεχνολογίας και διάφορα ερευνητικά ιδρύματα στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρώπη δραστηριοποιούνται στην ανάπτυξη αυτών των τεχνολογιών.

2. Είναι πολύ ενωρίς να καθορισθεί ο πιθανός αντίκτυπος αυτών των τεχνολογιών στην ανθρώπινηγεία και στο περιβάλλον. Αυτές οι τεχνολογίες ευρίσκονται ακόμη στο στάδιο του σχεδιασμού ή της ανάπτυξης και η εμποροποίησή τους θα απαιτήσει ορισμένα ακόμη έτη. Οπωσδήποτε, τα μελλοντικά προϊόντα αυτών των τεχνολογιών θα πρέπει να εκτιμηθούν όσον αφορά την ασφάλειά τους σε σχέση με την ανθρώπινηγεία και το περιβάλλον, σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία, πριν να κυκλοφορήσουν στην κοινοτική αγορά.

Ανάλογα με τη φύση του χαρακτηριστικού και/ή του τελικού προϊόντος, θα είναι δυνατόν να προσδιορισθεί η ειδική αλληλουχία DNA για το χαρακτηριστικό και/ή το προϊόν που προκύπτει, δηλαδή μια βιολογική σύνθεση.

3. Η οδηγία 98/95/ΕΚ του Συμβουλίου της 14 Δεκεμβρίου 1998 για την τροποποίηση, στα πλαίσια της ενοποίησης της εσωτερικής αγοράς, των γενετικά τροποποιημένων φυτικών ποικιλιών και των φυτικών γενετικών πόρων, των οδηγιών 66/400/ΕΟΚ, 66/402/ΕΟΚ, 66/403/ΕΟΚ, 69/208/ΕΟΚ, 70/457/ΕΟΚ και 70/458/ΕΟΚ που αφορούν αντίστοιχα την εμπορία σπόρων προς σπορά τεύτλων, κτηνοτροφικών φυτών, σιτηρών, γεωμήλων, ελαιούχων και κλωστικών φυτών, κηπευτικών και τον κοινό κατάλογο ποικιλιών των καλλιεργούμενων φυτικών ειδών(1), ολόκληρη η καθιερωμένη νομοθεσία περί σπορών, που πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή έως την 1 Φεβρουαρίου 2000, απαιτεί κάθε γενετικά τροποποιημένη ποικιλία αγροτικών ή κηπευτικών ειδών φυτών, να μπορεί να εγκρίνεται για κυκλοφορία στην αγορά μόνον εφόσον «έχουν ληφθεί όλα τα κατάλληλα μέτρα για την αποφυγή δυσμενών αποτελεσμάτων στην ανθρώπινηγεία και στο περιβάλλον». Η διαδικασία αξιολόγησης του κινδύνου θα είναι αντίστοιχη προς εκείνη που θεσπίζεται με την οδηγία του Συμβουλίου 90/220/ΕΟΚ της 23ης Απριλίου 1990 για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον(2), λαμβανομένωνπόψη των τροποποιήσεων που επήλθαν σε αυτήν την τελευταία οδηγία στα πλαίσια της τρέχουσας διαδικασίας αναθεώρησης.

Περαιτέρω, γίνεται αναφορά στα κριτήρια και στις αρχές αξιολόγησης που θεσπίζονται με τον κανονισμό ΕΟΚ 258/97 της 27ης Ιανουαρίου 1997 σχετικά με τα νέα τρόφιμα και τα νέα συστατικά τροφίμων(3).

Η οδηγία του Συμβουλίου 98/95/ΕΚ προβλέπει επίσης ότι οι επίσημοι εθνικοί και κοινοί κατάλογοι ποικιλιών φυτών, καθώς και οι κατάλογοι πωλήσεων πρέπει να αναφέρουν σαφώς κάθε ποικιλία που είναι γενετικά τροποποιημένη. Κάθε επισήμανση ή έγγραφο που συνοδεύει σπόρους γενετικά τροποποιημένων ποικιλιών φυτών πρέπει να αναφέρει σαφώς ότι το προϊόν έχει τροποποιηθεί γενετικά. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει σύντομα μέτρα που να θεσπίζουν την απαίτηση αυτής της επισήμανσης επίσης και για τους εισαγόμενους σπόρους.

4. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπήποστήριξε μια ευρεία εντολή του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για την εφαρμογή της απαίτησης της ομάδας των 8 πλέον εκβιομηχανισμένων χωρών (Ομάδα 8) ναποβάλουν εκθέσεις σχετικά με τη βιοτεχνολογία και τις άλλες πτυχές της ασφάλειας των τροφίμων. Η κοινοτική πολιτική για τον καθορισμό των μέτρων που πρέπει να εφαρμόζονται για την επίτευξη του κατάλληλου επιπέδου προστασίας όσον αφορά το περιβάλλον, τα τρόφιμα και την ασφάλεια των τροφίμων, βασίζεται στις σύγχρονες επιστημονικές γνώσεις καθώς και στην αρχή της προφύλαξης. Οι πρόεδροι Prodi και Clinton έχουν ήδη προωθήσει μια πρωτοβουλία για ένα νέο διάλογο σχετικά με θέματα βιοτεχνολογίας, βάσει των συζητήσεων που άρχισαν στα πλαίσια των διατλαντικών οικονομικών εταιρικών σχέσεων.

(1) ΕΕ L 25 της 1.2.1999.

(2) ΕΕ L 117 της 8.5.1990.

(3) ΕΕ L 43 της 14.2.1997.