ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3752/97 υποβολή: Johanna Maij-Weggen (PPE) προς την Επιτροπή (21 Νοεμβρίου 1997)

Θέμα: Η διαχείριση των υδάτων στις χώρες ΑΚΕ

Όπως παρατήρησαν διάφοροι εκπρόσωποι, κατά τη συνεδρίαση Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-Ευρωπαϊκή Ένωση (Λομέ 1997), τα προβλήματα σχετικά με το νερό αυξάνονται συνεχώς σε πολλές περιφέρειες των χωρών ΑΚΕ και ότι καθίσταται όλο και πιο επείγουσα η ανάγκη εκπόνησης περιφερειακών πρωτοβουλιών και προγραμμάτων σχετικά με τη διαχείριση των υδάτων.

Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή σε ποιές ενέργειες έχει προβεί μέχρι σήμερα στον τομέα αυτό και να διευκρινίσει ποιές θέσεις του προϋπολογισμού είναι δυνατόν να κινητοποιηθούν, είτε έμμεσα είτε άμεσα, για πρωτοβουλίες στον εν λόγω τομέα;

Απάντηση του κ. Pinheiro εξ ονόματος της Επιτροπής (18 Δεκεμβρίου 1997)

Ο εφοδιασμός σε νερό αποτελούσε ανέκαθεν σημαντικό τομέα των διαδοχικών Ευρωπαϊκών Ταμείων Ανάπτυξης (ΕΤΑ), και αποτελούσε τον στόχο υδραυλικών αστικών και αγροτικών έργων καθώς και άλλων μικρών έργων, ενσωματωμένων ή όχι σε προγράμματα αγροτικής ή αστικής ανάπτυξης.

Από την άποψη των χρηματοδοτικών πόρων, ο τομέας του νερού αποτελεί τον δεύτερο σε σπουδαιότητα τομέα υποδομών μετά τον τομέα των μεταφορών. Ο εφαοδιασμός σε πόσιμο νερό και ο καθαρισμός του, καθώς και η άρδευση, συγκαταλέγονται μεταξύ των πλέον χαρακτηριστικών έργων που στηρίζει το ΕΤΑ σε πολλές χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ).

Οι διεθνείς διασκέψεις του Δουβλίνου για το νερό και το περιβάλλον, και του Ρίο για το περιβάλλον και την ανάπτυξη το 1992, υπογράμμισαν τη θεμελιώδη αρχή σύμφωνα με την οποία το νερό είναι εξαντλήσιμος πόρος και η διαχείρισή του θα πρέπει να γίνεται με οικονομικά και περιβαλλοντικά κριτήρια.

Λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη αυτή, βρίσκονται στο στάδιο της εκπόνησης από την Επιτροπή οι «κατευθυντήριες γραμμές για τον τομέα των υδάτινων πόρων». Στόχος τους είναι να βελτιωθούν τόσο η ποιότητα όσο και οι επιπτώσεις της βοήθειας της Κοινότητας στον τομέα αυτό, υπό το πρίσμα μιας ολοκληρωμένης και βιώσιμης διαχείρισης των υδάτινων πόρων.

Ορισμένες συγκεκριμένες δράσεις μπορούν να αναφερθούν ως παραδείγματα γνώσης και διαχείρισης του πόρου αυτού σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Στην Ερυθραία εκπονείται μελέτη καταγραφής και προγραμματισμού της χρησιμοποίησης των υδάτινων πόρων. Το σχέδιο «Hydrological cycle observing system (HYCOS)» για τις χώρες της Κοινότητας για την Aνάπτυξη της Μεσημβρινής Αφρικής (SADC), έχει ως στόχο την υλοποίηση ενός περιφερειακού δικτύου υδρολογικών σταθμών στη Μεσημβρινή Αφρική. Το ηλιακό περιφερειακό πρόγραμμα που χρηματοδοτείται στη Δυτική Αφρική και στη Σαχέλ μέσω της διακρατικής επιτροπής καταπολέμησης της ξηρασίας στη Σαχέλ (CILSS) έχει ως στόχο κυρίως τον τακτικό και διαρκή εφοδιασμό των αγροτικών ζωνών και των δευτερευουσών πόλεων με νερό.

Εκτός από το ΕΤΑ, χρησιμοποιούνται επίσης τα κονδύλια του κεφαλαίου IV, «εξωτερικές δράσεις για τις αναπτυσσόμενες χώρες», για δραστηριότητες στον τομέα του νερού οι οποίες διεξάγονται στο πλαίσιο της πολιτικής επισιτιστικής ασφάλειας, σε προγράμματα αποκατάστασης, μέσω συγχρηματοδοτήσεων με τις μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) και στην αποκεντρωμένη συνεργασία, καθώς και σε παρόμοιες δραστηριότητες στη Νότιο Αφρική.

Στα μέσα αυτά προστίθεται και το κονδύλιο «Περιβάλλον στις αναπτυσσόμενες χώρες», το οποίο χρησιμοποιείται για συμπληρωματικές δραστηριότητες όπως τα πρότυπα πειραματικά σχέδια και η εκπόνηση πολιτικών στον εν λόγω τομέα.

Σε επίπεδο διεθνούς συντονισμού, ο οποίος αποτελεί θεμελιώδες κριτήριο αποτελεσματικότητας, δημιουργήθηκε το 1995 ομάδα συντονισμού για τον τομέα των υδάτινων πόρων, η οποία απαρτίζεται από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Η ομάδα αυτή συμμετέχει στη χάραξη των τομεακών κατευθυντήριων γραμμών. Η Επιτροπή συμμετέχει επίσης στην υλοποίηση της «Global water partnership» που δημιουργήθηκε το 1996 με σκοπό την παροχή συντονισμένης βοήθειας στις αναπτυσσόμενες χώρες στον τομέα της ολοκληρωμένης διαχείρισης των υδάτινων πόρων. Υπό την Ολλανδική Προεδρία, η Επιτροπή διοργάνωσε, τον Μάιο του 1997, διάσκεψη γαι τη διαχείριση των διαμεθοριακών ποταμών στη Μεσημβρινή Αφρική.

Η επιτροπή αειφόρου ανάπτυξης (CSD), που προέκυψε από τη διάσκεψη του Ρίο, παρότρυνε τη διεθνή κοινότητα να θέσει τον τομέα των υδάτινων πόρων σε προτεραιότητα στο πλαίσιο των πολιτικών ανάπτυξης. Υπό το πρίσμα αυτό, η Επιτροπή συμμετέχει ενεργά στην προετοιμασία ενός προγράμματος δράσης «Water 21» για την προσεχή CSD του 1998. Παράλληλα, σημειώνονται δύο σημαντικά γεγονότα, αφενός, η διοργάνωση σεμιναρίου με θέμα τις «στρατηγικές προσεγγίσεις της διαχείρισης των υδάτινων πόρων», τον Ιανουάριο του 1998 στη Χαράρα, και, αφετέρου, η διοργάνωση υπουργικής διάσκεψης, τον Μάρτιο του 1998 στο Παρίσι.