ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1003/02

υποβολή: Mara Valenciano Martnez-Orozco (PSE) προς την Επιτροπή

(12 Απριλίου 2002)

Θέμα: Τήρηση των δεσμεύσεων που αναλήφθηκαν απέναντι στις γυναίκες στο πλαίσιο της διαδικασίας για την ανασυγκρότηση του Αφγανιστάν

Τι μέτρα έχει λάβει ή σκέπτεται να λάβει η Επιτροπή προκειμένου να εξασφαλίσει αφενός μεν τη συμμετοχή των Αφγανών γυναικών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και στον καθορισμό του σκοπού στον οποίο θα διατεθεί η οικονομική βοήθεια που χορηγεί η Ευρωπαϊκή Ένωση στο Αφγανιστάν για την ανασυγκρότησή του, αφετέρου δε την απευθείας διάθεση σε αυτές ενός ποσοστού 25 %-30 % της εν λόγω βοήθειας όπως ζήτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 13 Δεκεμβρίου 2001·

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(4 Ιουνίου 2002)

Όπως σίγουρα γνωρίζει το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου οι αντίπαλες παρατάξεις του Αφγανιστάν κατέληξαν στις 5 Δεκεμβρίου 2001 στην Βόννη/Πέτερσμπεργκ (Petersberg) σε συμφωνία για προσωρινές ρυθμίσεις στο Αφγανιστάν εν αναμονή της αποκατάστασης των μόνιμων κυβερνητικών θεσμών.

Η συμφωνία αυτή περιέχει πολυάριθμες ειδικές αναφορές σχετικά με το ρόλο και τη συμμετοχή των γυναικών στην προσωρινή διοίκηση και στην έκτακτη μεγάλη συνέλευση (Loya Jirga) και αναγνωρίζει ότι οι προσωρινές ρυθμίσεις που καθορίζει η συμφωνία αποσκοπούν στο να γίνει ένα πρώτο βήμα προς την εγκαθίδρυση μίας κυβέρνησης ευρείας βάσης, ευαίσθητης σε θέματα των 2 φύλων και πλήρως αντιπροσωπευτικής .

Στις σχέσεις της με την προσωρινή κυβέρνηση, η Επιτροπή τόνιζε πάντα στις αρχές ότι η συμμόρφωση προς τους όρους της συμφωνίας Βόννης/Πέτερσμπεργκ αποτελεί θεμελιώδη όρο για την παροχή στήριξης στο πρόγραμμα ανασυγκρότησης του Αφγανιστάν. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή δέσμευσε το ποσό των 2 εκατ. ευρώ για τη σύσταση της Loya Jirga έκτακτης ανάγκης σύμφωνα με τις αρχές της Βόννης. Οι εργασίες της επιτροπής για την έκτακτη Loya Jirga παρακολουθούνται στενά από την Επιτροπή και απο τις άλλες αντιπροσωπείες της διεθνούς κοινότητας που βρίσκονται στο Αφγανιστάν.

Όπως κατέστησε σαφές η Επιτροπή, απαντώνται σε προηγούμενα ερωτήματα ευρωβουλευτών σχετικά με το θέμα αυτό, η κατάσταση των γυναικών και των ανήλικων κοριτσιών στο Αφγανιστάν αποτελεί θέμα ειδικής μέριμνας εδώ και πολλά χρόνια και, στα πλαίσια του ανθρωπιστικού προγράμματός της, η Επιτροπή έχει θέσει σε εφαρμογή προγράμματα σχετικά με τηνγεία, την εκπαίδευση, τη διατροφή καθώς και προγράμματα για την απασχόληση, τα οποία απευθύνονται σε πρόσφυγες, σε εκτοπισθέντα στο εσωτερικό της χώρας άτομα και σε άλλες ευάλωτες ομάδες. Τα προγράμματα αυτά περιείχαν πάντοτε σημαντικά στοιχεία που αφορούσαν την αντιμετώπιση του προβλήματος των γυναικών του Αφγανιστάν.

Όσον αφορά τις πρόσφατες παρεμβάσεις της στο στάδιο ανασυγκρότησης του Αφγανιστάν, η Επιτροπή έστειλε ειδικούς επί τόπου για να διατυπώσουν προτάσεις για αρχικά σχέδια άμεσης εφαρμογής στους τομείς της εκπαίδευσης, της αγροτικής ανάπτυξης/επισιτιστικής ασφάλειας και της αναμόρφωσης των αστικών κέντρων. Η αποστολή για τον τομέα τηςγείας βρίσκεται ακόμη επί τόπου. Στις αποστολές αυτές συμμετείχε ειδικός ειδικός στα θέματα των 2 φύλων, στον οποίο ανατέθηκε να εξασφαλίσει ότι τα θέματα που αφορούν τα 2 φύλα και η ανάγκη βελτίωσης των κοινωνικών συνθηκών και ευκαιριών λαμβάνονται πλήρωςπόψη ήδη από το αρχικό στάδιο του προγράμματος.

Οι προτάσεις του ειδικού εντάσσονται τώρα στο σχεδιασμό των προγραμμάτων. Για παράδειγμα, μία από τις παρεμβάσεις για αναμόρφωση των αστικών κέντρων — στα πλαίσια του ήδη εγκεκριμένου αρχικού προγράμματος ανασυγκρότησης — προβλέπει την αποκατάσταση ενός αριθμού χαμάμ σε αρκετές πόλεις. Η παρέμβαση αυτή θα προσφέρει στις γυναίκες την — συχνά μοναδική — δυνατότητα ατομικής καθαριότητας και την ευκαιρία να συνάντησης άλλων γυναικών, εκτός του άμεσου οικογενειακού τους περιβάλλοντος. Ένα άλλο πρόγραμμα περιλαμβάνει την αγωγή σε θέματαγείας και τηνγιεινή σε επίπεδο κοινότητας, μέσω της δημιουργίας δικτύου γυναικών, που θα εργάζονται ως εκπαιδευτές στους τομείςγείας καιγιεινής καθώς και μέσω φορέων κινητοποίησης της κοινότητας, που θα εργάζονται σε διάφορες αστικές περιοχές.

Η Επιτροπή προτίθεται επίσης να εντάξει σειρά προβληματισμών σχετικά με τα 2 φύλα στο δεύτερο πρόγραμμα ανασυγκρότησης (ευρώ 70 εκατ.), που αναμένεται να εγκριθεί το τελευταίο τρίμηνο του 2002. Ειδικότερα, οι παρεμβάσεις στους τομείς τηςγείας και των έργωνποδομής θα έχουν ως στόχο την αντιμετώπιση των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες σε αστικές και αγροτικές περιοχές.

Όσον αφορά την ανθρωπιστική βοήθεια εκτάκτου ανάγκης που παρέχεται από τηνπηρεσία ανθρωπιστικής βοήθειας (ECHO), οι γυναίκες περιλαμβάνονταν πάντοτε σε διαφόρων ειδών προγράμματα, ακόμη και κατά την περίοδο που βρίσκονταν οι Ταλιμπάν στην εξουσία: όλα τα προγράμματα για αποστολή ιατρικής και επισιτιστικής βοήθειας που χρηματοδοτεί η ECHO στόχο έχουν την αντιμετώπιση τουποσιτισμού των παιδιών ηλικίας κάτω των πέντε ετών, καθώς επίσης και την παρακολούθηση της κατάστασης τηςγείας των γυναικών, και ιδιαίτερα των εγκύων ή γαλουχουσών γυναικών. Συνήθως, μη κυβερνητικές οργανώσεις διοργανώνουν σεμινάρια στοιχειώδουςγιεινής, τα οποία απευθύνται στις γυναίκες.

Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) έχουν πρόσβαση σε όλους τους δικαιούχους, συμπεριλαμβανομένων και των γυναικών, και μπορούν να προσλάβουν γυναίκες ως τοπικό προσωπικό των ΜΚΟ σε προγράμματα σχετικά με ιατρική περίθαλψη, παρά το γεγονός ότι πρέπει να τηρείται αυστηρά ο διαχωρισμός των δύο φύλων. Οι ιατρικές ΜΚΟ διαδραματίζουν σπουδαίο ρόλο στην ιατρική εκπαίδευση των γυναικών.

Επιπλέον, εδώ και δύο χρόνια, δραστηριότητες που αποφέρουν κάποια έσοδα στις γυναίκες άρχισαν να ενθαρρύνουν την ανεξαρτησία τους και ενισχύονται ολοένα και περισσότερο από την ECHO. Η ECHO χρηματοδότησε προγράμματα του τύπου παροχή τροφίμων έναντι εργασίας για άντρες και γυναίκες διαμέσου ποικίλων εταίρων. Ενώ οι άντρες ασχολούνται με εργασίες αξιοποίησης της γης και με τον καθαρισμό του αποχετευτικού συστήματος των πόλεων, στις γυναίκες παρέχονται πρώτες ύλες και πλεκτά παπλώματα και πουλόβερ για να

διανεμηθούν σε άλλους δικαιούχους. Η δράση αυτή προϋποθέτει ότι κάποιες μορφωμένες γυναίκες θα διενεργούν αρχικά έρευνα για να εντοπίσουν τις πιο ευάλωτες γυναίκες, ανάμεσα σε χήρες, άτομα με ειδικές ανάγκες και σε εκτοπισθέντα στο εσωτερικό της χώρας άτομα. Αυτού του είδους το πρόγραμμα εξασφαλίζει τη συμμετοχή γυναικών οι οποίες προέρχονται από διάφορα κοινωνικοοικονομικά στρώματα, μορφωμένων έως και αναλφάβητων κάθε μια από τις οποίες χρησιμοποιεί τις γνώσεις της ή/και τις χειρωνακτικές της ικανότητες. Τα προγράμματα αυτά αποδείχτηκαν επιτυχή και θα συνεχιστούν, διότι έχουν άμεσες θετικές επιδράσεις για τον βιοπορισμό του πληθυσμού.