ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0186/03

υποβολή: Olivier Dupuis (NI) προς την Επιτροπή

(31 Ιανουαρίου 2003)

Θέμα: Ελευθερία γνώμης και έκφρασης στη Ρωσία

Το ρωσικό κίνημα Iducht vmeste (Ενωμένοι Περιπατητές) που διατείνεται ότι αριθμεί ήδη περίπου 100 000 μέλη, κυρίως φοιτητές, ξεκίνησε εδώ και ένα περίπου χρόνο μια επιθετική εκστρατεία κατά των συγγραφέων που χαρακτηρίζονται περιθωριακοί, πορνογράφοι και λογοτεχνικοί χούλιγκαν. Οι μύθοι τους εξαπολύθηκαν ιδιαίτερα εναντίον δύο φημισμένων συγγραφέων του Viktor Pelevine και Vladimir Sorokine. Η εν λόγω κίνηση άσκησε αγωγή κατά του κ. Sorokine και του εκδότη του κ. Alexandre Ivanov για διάδοση της πορνογραφίας και διεστραμμένες σεξουαλικές πρακτικές. Διατάχθηκε ανάκριση και ο εκδοτικός οίκος Ad Marginemπέστη ήδη τρεις εξονυχιστικούς ελέγχους εκ μέρους των ρωσικών αρχών. Σε περίπτωση καταδίκης, οι κύριοι Sorokine και Ivanov απειλούνται με ποινή διετούς φυλάκισης χωρίς αναστολή.

Ποιες πληροφορίες διαθέτει η Επιτροπή για αυτήν την εκστρατεία εκφοβισμού — που λίγο πολύποστηρίζεται από τις Ρωσικές Αρχές — η οποία στρέφεται κατά συγγραφέων και διανοουμένων στη Ρωσία· Ποιες πρωτοβουλίες ανέλαβε ή προτίθεται να αναλάβει η Επιτροπή για να πετύχει από τις Ρωσικές Αρχές να εγγυηθούν πλήρως και χειροπιαστά την ελευθερία της γνώμης όλων των Ρώσων πολιτών· Ύστερα από αυτήν την νέα προσβολή κατά της ελευθερίας της γνώμης και της έκφρασης των πολιτών και των μαζικών μέσων ενημέρωσης στη Ρωσία, δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι πρέπει να επανεξετάσει τα κριτήρια της πολιτικής της απέναντι στην Ρωσική Ομοσπονδία, ιδίως σε ότι αφορά τη βοήθεια για τον τύπο·

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(25 Φεβρουαρίου 2003)

Η Επιτροπή δεν έχει συγκεκριμένες πληροφορίες για το εν λόγω ρωσικό κίνημα. Εν τούτοις, η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες του Αξιότιμου Μέλους σχετικά με τις φήμες ότι η ελευθερία έκφρασης είτε έχει περιοριστεί είτε απειλείται στη Ρωσία. Η Επιτροπή ανησυχεί ιδιαίτερα για την επιδείνωση της κατάστασης σχετικά με τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τόσο σε ομοσπονδιακό όσο και περιφερειακό επίπεδο, πράγμα που πιθανόν να οδηγήσει στη μείωση της αμεροληψίας, της ανεξαρτησίας και του επαγγελματισμού στον τομέα του τύπου και των ραδιοτηλεοπτικών μέσων.

Κατά τις επαφές της με τις ρωσικές αρχές, η Επιτροπή έχει επανειλημμένα τονίσει τη σημασία της ελευθερίας έκφρασης και των ισχυρών, ανεξάρτητων μέσων μαζικής ενημέρωσης. Πράγματι η Επιτροπή έχει αφιερώσει σημαντικό μέρος της τεχνικής βοήθειας στην προώθηση των περιφερειακών μέσων μαζικής ενημέρωσης, με σκοπό την κατάρτιση δημοσιογράφων στις τεχνικές αντικειμενικής ειδησεογραφίας και επαγγελματικού ηθικού κώδικα. Η Επιτροπή σκοπεύει να παράσχει περαιτέρω ενίσχυση για την ανάπτυξη ανεξάρτητων μέσων σε επιλεγμένες περιοχές στη Ρωσία, στο πλαίσιο των προσπαθειών της να ενισχύσει τον ρόλο της ρωσικής κοινότητας των πολιτών.

Από πολιτική άποψη, η Επιτροπή έχει ήδη θίξει -και θα εξακολουθήσει να θίγει- τα θέματα της ελευθερίας της έκφρασης και του ελέγχου των μέσων μαζικής ενημέρωσης κατά τις συναντήσεις της με τις ρωσικές αρχές, στο πλαίσιο του πολιτικού διαλόγου Ένωσης-Ρωσίας. Μπορεί να εγκαθιδρυθεί στενή εταιρική σχέση με τη Ρωσία μόνο πάνω σε στερεή βάση κοινών αξιών, που θα συμπεριλαμβάνει εγγυήσεις για ελευθερία έκφρασης. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί από κοντά όλες τις εξελίξεις στον εν λόγω τομέα.