ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2538/01

υποβολή: Hans Modrow (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(19 Σεπτεμβρίου 2001)

Θέμα: Προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων

Στο ομόσπονδο κράτος της Σαξονίας πρόκειται, με απόφαση της τοπικής κυβέρνησης, να κλείσει ένα σοραβικό σχολείο μέσης εκπαίδευσης, γεγονός που αποτελεί παραβίαση του δικαιώματος του σοραβικού λαού για διατήρηση της σοραβικής γλώσσας και προστασία της εθνικής του ταυτότητας.

1. Η Επιτροπή της ΕΕ απαίτησε από τις προς ένταξη χώρες να επιλύσουν τα προβλήματα των μειονοτήτων. Ποια είναι τα μεμονωμένα κριτήρια με τα οποία αξιολογεί η Επιτροπή σε ποιον βαθμό γίνονται σεβαστά τα δικαιώματα των μειονοτήτων·

2. Ισχύουν τα εν λόγω κριτήρια και για τα παρόντα κράτη μέλη· Πώς αντιμετωπίζει η Επιτροπή παραβάσεις και παραβιάσεις των εν λόγω δικαιωμάτων·

3. Προβλέπεται στην επόμενη διακυβερνητική διάσκεψη να συζητηθούν τα δικαιώματα των μειονοτήτων πιο συγκεκριμένα, δηλαδήπό την μορφήποχρεωτικής χάρτας για τα δικαιώματα εθνικών μειονοτήτων και μικρών λαών, στην οποία θα θεσπίζεται η συλλογική απαίτηση γλωσσικών και πολιτιστικών εγκαταστάσεων όπως τα σχολεία·

4. Πώς αξιολογεί η Επιτροπή από πλευράς δικαίου ευρωπαϊκών μειονοτήτων το συγκεκριμένο γεγονός, ότι στο γερμανικό ομοσπονδιακό κράτος της Σαξονίας, τον τόπο εγκατάστασης της αυτόνομης μειονότητας των Σοραβών, κλείνουν σοραβόφωνα σχολεία παρά την σαφή επιθυμία του συλλόγου γονέων, των σοραβικών κοινοτήτων και του εκπροσώπου του σοραβικού λαού, του συνδέσμου Domowina;

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(23 Νοεμβρίου 2001)

Κατά την άποψη της Επιτροπής, τα δικαιώματα των ανθρώπων που ανήκουν σε μειονότητες αποτελούν μέρος των γενικών αρχών οι οποίες είναι κοινές για όλα τα κράτη μέλη, και αναφέρονται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ). Αυτές οι γενικές αρχές, οι οποίες έχουν θεσπιστεί με διάφορες διεθνείς συμβάσεις(1), έχουν επαναδιατυπωθεί επίσημα στον Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης(2). Το άρθρο 21 παράγραφος 1 απαγορεύει κάθε διάκριση, ιδίως λόγω εθνοτικής καταγωγής, γλώσσας, θρησκείας ή ιδιότητας μέλους εθνικής μειονότητας, ενώ το άρθρο 22 απαιτεί τον σεβασμό της πολιτιστικής, θρησκευτικής και γλωσσικής πολυμορφίας. Όπως διευκρινίζεται στα επεξηγηματικά σχόλια σχετικά με αυτόν το Χάρτη(3), αυτές οι δύο διατάξεις βασίζονται, αντιστοίχως, στο άρθρο 13 (πρώην άρθρο 6Α) της συνθήκης ΕΚ, και στο άρθρο 14 της ευρωπαϊκής σύμβασης για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς επίσης και στο άρθρο 151 (πρώην άρθρο 128) της συνθήκης ΕΚ.

Αυτές οι γενικές αρχές ισχύουν τόσο για τις προς ένταξη χώρες, όσο και για τα παρόντα κράτη μέλη.

1. Όσον αφορά τις προς ένταξη χώρες, ο σεβασμός αυτών των γενικών αρχών αποτελεί ενταξιακή προϋπόθεση δυνάμει του άρθρου 49 της ΣΕΕ. Τα κριτήρια για την ένταξη είχαν, εξάλλου, καθοριστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης στις 21 και 22 Ιουνίου 1993, όπου είχαν ρητά συμπεριληφθεί μεταξύ αυτών των κριτηρίων, τόσο ο σεβασμός, όσο και η προστασία των μειονοτήτων. Η Επιτροπή παραπέμπει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου στην απάντηση που είχε δώσει στην ερώτηση E-1927/99 του κ. Paasilinna σχετικά με τον προσδιορισμό των δικαιωμάτων των μειονοτήτων.

2. Όσον αφορά τα παρόντα κράτη μέλη, ο σεβασμός αυτών των γενικών αρχών εξασφαλίζεται μέσω της διαδικασίας παράβασης που προβλέπεται στο άρθρο 226 (πρώην άρθρο 169) της συνθήκης ΕΚ, καθώς επίσης και μέσω της πολιτικής διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 7 της ΣΕΕ. Σύμφωνα με την πρώτη διαδικασία, η Επιτροπή μπορεί να προσφεύγει στο Δικαστήριο σε περίπτωση που η επίδικη πράξη εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου· αυτό συμβαίνει, ιδίως, όταν ένα κράτος μέλος μεταφέρει μια κοινοτική οδηγία κατά τρόπο λανθασμένο. Σύμφωνα με τη δεύτερη διαδικασία, η Επιτροπή ή το εν τρίτο των κρατών μελών, μπορούν να προσφύγουν στο Συμβούλιο, που συνεδριάζει σε επίπεδο αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων, σε περίπτωση σοβαρής η διαρκούς παραβίασης γενικών αρχών που αναφέρονται στο άρθρο 6.

3. Η ημερήσια διάταξη της προσεχούς διακυβερνητικής διάσκεψης δεν έχει ακόμα καθοριστεί. Εν τούτοις, σύμφωνα με τη δήλωση αριθ. 23 που επισυνάπτεται στη συνθήκη της Νίκαιας, το καθεστώς του Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης περιλαμβάνεται μεταξύ των ζητημάτων που αποτελούν αντικείμενο συζητήσεων σχετικά με το μέλλον της Ένωσης.

4. Η Επιτροπή δεν διαθέτει πληροφορίες οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σεπόνοιες για κακή εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου, ή για ύπαρξη σοβαρής και διαρκούς παραβίασης κατά την έννοια του άρθρου 7 της ΣΕΕ. Αντιθέτως, η προστασία των μειονοτήτων φαίνεται να είναι βαθιά ριζωμένη στο γερμανικό δίκαιο. Η Γερμανία έχει επικυρώσει τη σύμβαση-πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων, δηλώνοντας ρητά ότι θα εφαρμόζει τη σύμβαση όταν θα πρόκειται για γερμανούςπηκόους που είναι μέλη του σοραβικού λαού. Το άρθρο 6 παράγραφος 1 του συντάγματος του ελεύθερου κρατιδίου της Σαξωνίας, καθώς και το άρθρο 8 του νόμου σχετικά με τους σάξωνες σοραβούς, ορίζουν ότι οι σοραβοί έχουν το δικαίωμα της διαφύλαξης και της προώθησης της γλώσσας και του πολιτισμού τους στη δημόσια ζωή, και έχουν δικαίωμα στην εκμάθηση αυτής της γλώσσας στα σχολεία και τους παιδικούς σταθμούς. Φαίνεται ότι η σοραβική γλώσσα διδάσκεται σε 57 σχολεία της Σαξωνίας στα οποία φοιτούν 4 100 μαθητές, εκ των οποίων περίπου 1400 έχουν τη σοραβική ως μητρική γλώσσα. Κανείς δεν αμφισβητεί το δικαίωμα του συνδέσμου Domowina να ιδρύει σοραβικά σχολεία. Όσο για τηνποχρέωση του κράτους να διαχειρίζεται αυτά τα σχολεία, στο άρθρο 14 παράγραφος 2 της σύμβασης-πλαισίου ηποχρέωση αυτή περιορίζεται σε επαρκές αίτημα μαθητών.

Η Επιτροπήπενθυμίζει τις προσπάθειες που καταβάλλονται για την προώθηση της γλωσσικής ποικιλομορφίας στο πλαίσιο, ιδίως, του ευρωπαϊκού έτους των γλωσσών(4) καθώς επίσης και τη συμβολή της Κοινότητας στην άνθηση των πολιτισμών των κρατών μελών στα πλαίσια του σεβασμού της εθνικής και περιφερειακής πολυμορφίας τους, σύμφωνα με το άρθρο 151 (πρώην άρθρο 128) της συνθήκης ΕΚ.

(1) Βλ. π.χ., το διεθνές σύμφωνο για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα, του οποίου το άρθρο 27 προστατεύει την πολιτιστική ζωή και τη γλώσσα των ανθρώπων που ανήκουν σε μειονότητες, και το οποίο έχει επικυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη.

(2) ΕΕ C 364 της 18.12.2000.

(3) Βλ. τα επεξηγηματικά σχόλια σχετικά με το κείμενο του Χάρτη, έγγραφο CHARTE 4473/00 CONVENT 49 της 1ης Οκτωβρίου 2000.

(4) Κοινή απάντηση στις γραπτές ερωτήσεις E-2519/01 και E-2520/01.