ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0886/97 υποβολή: Nikitas Kaklamanis (UPE) προς την Επιτροπή (12 Μαρτίου 1997)

Θέμα: Κοζλοντούϊ και χρηματοδότηση της Βουλγαρίας

Στις επανειλημμένες ερωτήσεις μου για το θέμα του απηρχαιωμένου πυρηνικού εργοστασίου του Κοζλοντούϊ στη Βουλγαρία, η Επιτροπή με διαβεβαίωσε (6.1.1997, Απάντηση του κ. Van den Broek) ((E-3001/96 - EE C 96, 24.3.1997, 48. )) ότι η χώρα αυτή έχει χρηματοδοτηθεί στα πλαίσια του PHARE προκειμένου να εξασφαλισθεί η ασφάλεια της περιοχής, και τα έργα που εκτελούνται «υπόκεινται σε παρακολούθηση και αξιολόγηση, ενώ το Ελεγκτικό Συνέδριο πραγματοποιεί συστηματικά αποστολές» για να εξασφαλίσει την ορθή χρήση των πόρων.

Η χορήγηση πόρων στα πλαίσια του PHARE επαναβεβαιώνεται και σε προγενέστερη απάντηση ((P-2854/95 - EE C 51 της 21.2.1996, σελ. 54 )), πάλι του κ. Van den Broek (5.12.1995), ο οποίος μάλιστα αναφέρει ότι χρηματοδοτήθηκαν και τρεις κύκλοι επιμορφωτικών σεμιναρίων αναφορικά με τα «σχέδια εκτάκτου ανάγκης για την εκτός των ορίων της εγκαταστάσεως περιοχή σε περίπτωση πυρηνικών ατυχημάτων», στα οποία μετείχαν και Βούλγαροι υπήκοοι.

Ο νέος Υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας κ. Στόϊλοφ σε δηλώσεις του αναγνώρισε δημόσια τους σοβαρούς κινδύνους ατυχήματος που συντρέχουν από τη λειτουργία του Κοζλοντούϊ, αλλά η βουλγαρική κυβέρνηση αρνείται επίμονα επί χρόνια την άμεση διακοπή της λειτουργίας του, ενώ επανειλημμένες είναι οι εκκλήσεις από τους Βούλγαρους αξιωματούχους για οικονομική βοήθεια από την Ε.Ε. προς αυτή τη χώρα.

Θα ήθελα να πληροφορηθώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή:

1. Ποιά είναι τα ακριβή ποσά που έχουν χορηγηθεί από την Ε.Ε. προς τη Βουλαγρία αναφορικά με τον πυρηνικό σταθμό του Κοζλοντούϊ, πότε χορηγήθηκαν, και πού χρησιμοποιήθηκαν;

2. Ποιές είναι ακριβώς οι δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει οι Βουλγαρικές αρχές αναφορικά με την παύση λειτουργίας του Κοζλοντούϊ, και ποιές από αυτές τηρήθηκαν;

3. Υπήρξε σαφής προειδοποίηση εκ μέρους της Επιτροπής προς τη Βουλγαρία ότι ο κίνδυνος ατυχήματος τύπου «Τσερνομπίλ» είναι υπαρκτός και ότι η παρούσα κατάσταση δεν μπορεί να γίνει ανεκτή;

Απάντηση του κ. Van den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής (14 Μαΐου 1997)

1. Στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας, το Phare έχει υποστηρίξει εκτεταμένο πρόγραμμα από τον Αύγουστο 1991. Η συνολική βοήθεια του Phare στο πεδίο αυτό ανέρχεται σε 62,3 εκατ. ECU. Oι κύριοι στόχοι της βοήθειας ήταν οι ακόλουθοι:

- βελτιώσεις όσον αφορά την ασφάλεια λειτουργίας, κυρίως μέσω μιας επιτόπιας ομάδας παροχής βοήθειας στο Κοζλοντούι, ενός προγράμματος αδελφοποίησης και ενός προγράμματος συντήρησης 7

- άμεσες τεχνικές βελτιώσεις (μελέτες όσον αφορά την ασφάλεια του σχεδιασμού και τις παραδόσεις εξοπλισμού) 7

- η ενίσχυση του κανονιστικού καθεστώτος για την υποστήριξη των βουλγαρικών ρυθμιστικών αρχών 7

- ο κύκλος καυσίμων και αποβλήτων.

Η συνολική βοήθεια κατανεμήθηκε ως εξής:

- ασφάλεια λειτουργίας 17,75 εκατ. ECU

- ασφάλεια σχεδιασμού 11 εκατ. ECU

- υποστήριξη των ρυθμιστικών αρχών 7,50 εκατ. ECU

- εξοπλισμός 10,30 εκατ. ECU

- απόβλητα 8,40 εκατ. ECU

- στήριξη της μονάδας διαχείρισης του προγράμματος 3,80 εκατ. ECU

- πρόγραμμα δοκιμής του δοχείου πίεσης του αντιδραστήρα της μονάδας 1 3,50 εκατ. ECU

2. To 1993, στο πλαίσιο του λογαριασμού πυρηνικής ασφάλειας συνήφθη συμφωνία με την Βουλγαρία με σκοπό τη παροχή επιχορήγησης 24 εκατ.ΕCU για τη βελτίωση της ασφάλειας στις μονάδες 3 και 4 του Κοζλοντούι. Στο πλαίσιο της εν λόγω συμφωνίας, η βουλγαρική κυβέρνηση ανέλαβε τη δέσμευση να διακόψει τη λειτουργία των μονάδων 1 έως 4 του πυρηνικού σταθμού μόλις εκπληρωθούν ορισμένοι όροι. Η Επιτροπή τάσσεται υπέρ των στόχων της συμφωνίας του λογαριασμού πυρηνικής ασφάλειας και έχει επανειλημμένως ασκήσει πιέσεις στην βουλγαρική κυβέρνηση για την εφαρμογή των στόχων αυτών το συντομότερο δυνατό.

Σύμφωνα με τους εν λόγω όρους, οι μονάδες 1 και 2 θα πάψουν να λειτουργούν αμέσως μόλις εξασφαλιστεί επαρκής ενέργεια υποκατάστασης με τη θέση σε λειτουργία του αντλιοστασίου στην Chaira, και μόλις εκσυγχρονιστεί είτε ο θερμοπυρηνικός σταθμός της Βάρνας είτε μία από τις μονάδες 5 και 6 του Κοζλοντούι. Όσον αφορά τις μονάδες 3 και 4, η συμφωνία ορίζει ότι η λειτουργία τους θα διακοπεί μόλις το επιτρέψει η κατάσταση στον τομέα της ενέργειας, και, εν πάση περιπτώσει, μόλις εκσυγχρονιστούν οι μονάδες 5 και 6 του Κοζλοντούι και περατωθεί η μετατροπή των σταθμών τηλεθέρμανσης των πόλεων Σόφιας, Κostov και Republika σε σταθμούς συμπαραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού συνδυασμένου κύκλου. Δεδομένου ότι δεν έχει εκπληρωθεί κανένας από τους όρους αυτούς μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει παράβαση της συμφωνίας από την πλευρά της Βουλγαρίας.

3. Η μονάδα πυρηνικής ενέργειας του Κοζλοντούι διαθέτει 6 αντιδραστήρες τύπου VVER (αντιδραστήρες ύδατος υπό πίεση), ενώ οι αντιδραστήρες του Τσερνομπίλ είναι τύπου RBMK (υγρόψυκτοι αντιδραστήρες με γραφίτη ως επιβραδυντή). Το ατύχημα του Τσερνομπίλ οφειλόταν στους αντιδραστήρες RBMK και, επομένως, δεν έχει σχέση με τους αντιδραστήρες VVER.

Εντούτοις, η Επιτροπή έχει χρηματοδοτήσει σειρά μελετών για την εκτίμηση του κινδύνου ατυχήματος στις μονάδες 1-4 (παλαιότερες μονάδες) του Κοζλοντούι και την έκδοση συστάσεων για το μεγαλύτερο δυνατό περιορισμό του κινδύνου. Όλες οι εν λόγω μελέτες και συστάσεις είναι γνωστές στις αρχές και τους φορείς εκμετάλλευσης της Βουλγαρίας.