ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2803/96 υποβολή: Armelle Guinebertiθre (UPE) προς την Επιτροπή (25 Οκτωβρίου 1996)

Θέμα: Εφαρμογή της Σύμβασης της Βασιλείας

Η βιομηχανία ανακύκλωσης επεξεργάζεται βιομηχανικά απόβλητα, αποκαλούμενα κοινά, όπως: παλιοσίδερα, μη σιδηρούχα μέταλλα, χαρτόνια, υαλικά, πλαστικά, υφάσματα, παλέτες, αναλώσιμα είδη μηχανογράφισης, δέρματα, διάφορες ύλες.

Από τη βιομηχανία ανακύκλωσης παράγεται μετά από σχετική επεξεργασία ένα προϊόν το οποίο:

- δημιουργείται και ανταποκρίνεται σε ανάγκες ή σε συγγραφή υποχρεώσεων και τεχνικές προδιαγραφές,

- αποτέλεσε αντικείμενο σύμβασης όσον αφορά την ποιότητα και την ποσότητα,

- αντιστοιχεί σε σχετική ανάγκη της αγοράς,

- έχει αξία χρήσεως,

- διαθέτει αναλυτικό κατάλογο των ποιοτικών χαρακτηριστικών του.

Ένας από τους στόχους της επεξεργασίας είναι να ελαχιστοποιήσει την ποσότητα των τελικών αποβλήτων.

Υπό τους ανωτέρω όρους, το προϊόν αποκαλείται δευτερογενής πρώτη ύλη.

Όλο το πρόβλημα έγκειται ακριβώς σ' αυτή την κατάταξη. Πράγματι η Σύμβαση της Βασιλείας της 22.03.1989, η οποία έχει ως σκοπό την απαγόρευση από την 1η Ιανουαρίου των διασυνοριακών μεταφορών αποβλήτων, εξομοιώνει τις δευτερογενείς πρώτες ύλες με απόβλητα.

Αυτή η - σε μεγάλο βαθμό - διεθνής δραστηριότητα θα πρέπει να σταματήσει, περιοριζόμενη να ανακυκλώνει μόνο ότι κάθε εθνική βιομηχανία μπορεί να απορροφήσει και αφήνοντας το μεγαλύτερο τμήμα των αποβλήτων σε ειδικές τοποθεσίες αναπόθεσης. Αυτό όμως αντίκειται στο στόχο της «μηδενικής εναπόθεσης» για το έτος 2002.

Είναι δυνατόν οι δευτερογενείς πρώτες ύλες να πάψουν να θεωρούνται ως απόβλητα εξ ονόματος της Σύμβασης της Βασιλείας, και έτσι να διατηρηθούν και να προστατευθούν τα παγκόσμια αποθέματα πρώτων υλών και οι αναπτυσσόμενες χώρες να συνεχίσουν να λαμβάνουν δευτερογενείς πρώτες ύλες που έχουν ανάγκη;

Απάντηση της κ. Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής (18 Νοεμβρίου 1996)

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι θα ήταν δυνατόν για τις δευτερογενείς πρώτες ύλες να ισχύει το καθεστώς που ορίζει το κοινοτικό δίκαιο σχετικά με τα απόβλητα, καθώς και το καθεστώς που ορίζει η αντίστοιχη σύμβαση της Βασιλείας για τις διασυνοριακές μεταφορές και την εξάλειψη των επικινδύνων αποβλήτων. Εντούτοις η σύμβαση της Βασιλείας ισχύει αποκλειστικά για τα επικίνδυνα απόβλητα.

Στο πλαίσιο της απαγόρευσης των εξαγωγών επικίνδυνων αποβλήτων που προορίζονται για αξιοποίηση προς χώρες εκτός του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) από 1ης Ιανουαρίου 1998, η διάσκεψη των μερών κατά την τρίτη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου του 1995 ζήτησε από την τεχνική ομάδα συνεργασίας της σύμβασης να εκπονήσει ακριβέστερους καταλόγους επικίνδυνων και μη αποβλήτων βάσει των διατάξεων της σύμβασης, ήτοι να διευκρινίσει τί κάλυπτε και τί όχι η απαγόρευση εξαγωγής.

Έκτοτε η τεχνική ομάδα εργασίας έχει επιτύχει σοβαρές προόδους και υπολογίζεται ότι θα ολοκληρώσει το έργο της τον Απρίλιο του 1997 και θα υποβάλει τα συμπεράσματά της στην τέταρτη διάσκεψη των μερών που έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο του 1997.

Στο στάδιο αυτό, ο προσωρινός κατάλογος των αποβλήτων που θεωρούνται ακίνδυνα, περιλαμβάνει ορισμένες ουσίες που ορισμένες φορές αναφέρονται ως «δευτερογενείς πρώτες ύλες» όπως μεταξύ άλλων τα απόβλητα και τα κατάλοιπα πολυτίμων μετάλλων και μη σιδηρούχων μετάλλων, άλλα απόβλητα που περιέχουν μέταλλα, απόβλητα γυαλιού, απόβλητα κεραμικά, απόβλητα χαρτιού και χαρτονιού, απόβλητα υφασμάτων, απόβλητα καουτσούκ, απόβλητα φελού και μη επεξεργασμένου ξύλου, απόβλητα που προέρχονται από τους κλάδους των ειδών διατροφής και της γεωργίας, και τα απόβλητα στερεών πλαστικών. Πληρέστερη και πλέον πρόσφατη ενημέρωση σχετικά παρέχει η Γραμματεία της Σύμβασης της Βασιλείας μετά από υποβολή αντίστοιχης αίτησης.

Μόλις η τέταρτη διάσκεψη των μερών θα έχει λάβει σχετική απόφαση για τους προαναφερθέντες καταλόγους της τεχνικής ομάδας εργασίας, η Κοινότητα, ως μέρος της σύμβασης της Βασιλείας, θα έχει την υποχρέωση να συμμορφωθεί, επιφέροντας, και, εφόσον είναι απαραίτητο, τις απαραίτητες μεταβολές στην κοινοτική νομοθεσία. Κατά συνέπεια, τα απόβλητα που θεωρούνται ακίνδυνα από τη σύμβαση της Βασιλείας δεν θα καλύπτονται, κατ' αρχήν, από την απαγόρευση εξαγωγών επικίνδυνων αποβλήτων που προορίζονται για αξιοποίηση, σε χώρες εκτός του ΟΟΣΑ, η οποία επιβάλλεται από 1ης Ιανουαρίου 1998 δυνάμει του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 259/93 όσον αφορά τις μεταφορές αποβλήτων στο εσωτερικό, την είσοδο και την έξοδο της Κοινότητας ((κοινή θέση (ΕΚ) αριθ. 30/96 - ΕΕ αριθ. C 219 της 27.7.1996. )).