ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0657/00

υποβολή: Cristiana Muscardini (UEN) προς την Επιτροπή

(9 Μαρτίου 2000)

Θέμα: Πραγματική οικονομία και δημοσιονομική οικονομία

Από το 1997 οι δημοσιονομικές κρίσεις που σημειώθηκαν σε διάφορα σημεία του κόσμου πρέπει να ερμηνεύονται ως εκδηλώσεις μιας κρίσης στο εσωτερικό του διεθνούς δημοσιονομικού και νομισματικού συστήματος, με κίνδυνο να σημειωθεί μια πραγματική έκρηξη. Η κακή λειτουργία των διεθνών θεσμικών οργάνων στην εκτέλεση των καθηκόντων τους (βλ. το πρόσφατο παράδειγμα της Ρωσίας), και οι ανησυχίες που διατύπωσαν δημοσίως εμπειρογνώμονες της διεθνούς οικονομίας (ο Ernst Welteke της Bundesbank και ο πρώην Καγκελάριος Helmut Schmidt, π.χ.) οδηγούν στη δημιουργία ανησυχίας για ένα δημοσιονομικό κραχ, με αρνητικές συνέπειες όχι μόνο για τα χρηματιστήρια, αλλά και για ολόκληρη την οικονομία της λεγόμενης κερδοσκοπικής πομφόλιγας που δημιουργήθηκε από τις διογκωμένες χρηματιστηριακές τιμές. Με την απαγκίστρωση του δολαρίου από την μετατρεψιμότητά του σε χρυσό (15 Αυγούστου 1971), τα τελευταία 30 χρόνια εκδηλώνεται μια πραγματική διάσταση ανάμεσα στην πραγματική και την δημοσιονομική οικονομία. Η δημοσιονομική οικονομία έδωσε ζωή σε μια γιγαντιαία πομφόλιγα κερδοσκοπίας που μετέβαλε ολοσχερώς τις δομές της παγκόσμιας οικονομίας και έφθασε σε επίπεδο τουλάχιστον 300.000 δισ. δολαρίων, σε σύγκριση με το παγκόσμιο ΑΕΠ που διαμορφώνεται στα 40.000 δισ. δολάρια.

Εκτιμώντας ότι αυτή η διαδικασία είχε καταστροφικές συνέπειες για τις οικονομίες και το επίπεδο διαβίωσης των πληθυσμών στις αναπτυσσόμενες χώρες (χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Μαλαισίας) και ότι δημιουργεί αρνητικές συνέπειες στους τομείς της παραγωγής και της απασχόλησης και στις πιο προηγμένες βιομηχανικά χώρες, και λαμβάνονταςπόψη πως όλες οι προσπάθειες επαναχρηματοδότησης της δημοσιονομικής πομφόλιγας με αυξήσεις του κυκλοφορούντος χρήματος θα μπορούσαν να προκαλέσουν πληθωριστική έκρηξη σε όλες τις τιμές, και όχι μόνο στους χρηματιστηριακούς τίτλους,

η Επιτροπή:

1. Δεν συμμερίζεται άραγε τους φόβους που από πολλές πλευρές ακούγονται σχετικά με την επικίνδυνη αυτή κατάσταση;

2. Αξιολόγησε ποτέ τη δυνατότητα επανεισαγωγής στο σύστημα:

α) ενός περιορισμού των αξιών του χρήματος σε ένα πραγματικό σημείο αναφοράς

β) ενός αυξημένου ελέγχου στο συνάλλαγμα, που θα μπορούσε να μειώσει τις αρνητικές επιπτώσεις που έχουν μέχρι σήμερα σημειωθεί;

3. Δεν κρίνει σκόπιμη τη δημιουργία νέων κονδυλίων ειδικά προσαρμοσμένων στην ανάπτυξη νέων επενδύσεων στους τομείς της πραγματικής οικονομίας;

4. Δεν σκοπεύει να προτείνει μεγάλα διαρθρωτικά σχέδια πανευρωπαϊκής εμβέλειας, στα οποία θα χρησιμοποιηθούν οι νέες τεχνολογίες και τα νέα επιτεύγματα της επιστημονικής έρευνας, που θα χρησιμεύσουν για την βιομηχανική ανασυγκρότηση και την ειρηνική συνεργασία των εθνών και των λαών;

5. Για ποιό λόγο δεν αναλαμβάνει την πρωτοβουλία για σύγκληση μιας νέας διεθνούς διάσκεψης, ανάλογης με εκείνη του Bretton Woods το 1994, με σκοπό την καθιέρωση ενός νέου διεθνούς νομισματικού συστήματος ικανού να εξαλείψει σταδιακά τους μηχανισμούς που ώθησαν στη δημιουργία της κερδοσκοπικής πομφόλιγας και να ενεργοποιήσει προγράμματα για την εκ νέου ώθηση της πραγματικής οικονομίας;

Απάντηση του κ. Solbes Mira εξ ονόματος της Επιτροπής

(2 Μαΐου 2000)

Η παγκόσμια οικονομία ωφελήθηκε τα μέγιστα από την απελευθέρωση και από την αύξηση της κίνησης των κεφαλαίων. Οι εξελίξεις αυτές επιτρέπουν καλύτερη κατανομή των πόρων, δηλαδή μια πιο αποτελεσματική χρησιμοποίηση των πλεονασμάτων αποταμίευσης στη χρηματοδότηση παραγωγικών επενδύσεων. Ταυτόχρονα όμως η εξέλιξη αυτή προκάλεσε και μια αύξηση της αστάθειας της κίνησης των κεφαλαίων. Οι επενδυτές έδειξαν ένα αυξανόμενο ενδιαφέρον για τις τοποθετήσειςψηλού κινδύνου γεγονός που αποδεικνύεται από την αύξηση της αξίας, μερικές φορέςπερβολική, ορισμένων τίτλων στις διεθνείς χρηματαγορές. Πρέπει να δοθεί περισσότερη προσοχή στους κινδύνους των χρηματιστηριακών κρίσεων καθώς και στη διάδοσή τους.

Συνεπώς πρέπει να προσαρμοσθεί ηποδομή του οικονομικού και νομισματικού διεθνούς συστήματος στα νέα δεδομένα που δημιουργήθηκαν από τη διεθνοποίηση και την τεχνολογική και ποσοτική ανάπτυξη των κεφαλαιαγορών. Όμως οι διεθνείς νομισματικοί οργανισμοί, παρά τα ορισμένα λάθη που εξάλλου δεν μπορούν να τους αποδοθούν πάντοτε, λειτούργησαν, σχετικά, στο σύνολό τους κατά τις περιόδους των αναταράξεων. Πράγματι παρά τις χρηματιστηριακές κρίσεις των τελευταίων ετών, η παγκόσμια οικονομία παρουσίασε μια διαρκή ανάπτυξη και οι χώρες που πέρασαν κρίσεις ήδη σήμερα, κατά το μεγαλύτερο μέρος, επανήλθαν στο επίπεδο ζωής που είχαν πριν από αυτές τις κρίσεις. Η οικονομία τους στηρίζεται σήμερα σε πιογιείς βάσεις. Οι προσπάθειες μεταρρύθμισης πρέπει λοιπόν να τείνουν ακόμη περισσότερο προς μια καλύτερη προσαρμογή των θεσμικών οργάνων και των κανόνων λειτουργίας στα καινούργια δεδομένα παρά προς τη δημιουργία καθόλα νέας αρχιτεκτονικής.

Προς το παρόν οι μεταρρυθμίσεις οδήγησαν ουσιαστικά στη βελτίωση της πληροφόρησης που παρέχεται στις αγορές και η οποία τους επιτρέπει να εκτιμήσουν καλύτερα τους κινδύνους των επενδύσεών τους και, κατά συνέπεια, να διαφοροποιήσουν καλύτερα μεταξύ των αποδόσεων των διαφόρων οικονομιών. Οι προσπάθειες ορισμένων συστημάτων να περιορίσουν τις εισροές κεφαλαίων, όπως οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν από τη Χιλή, έχουν παγκοσμίως αναγνωρισθεί. Απεναντίας, τα συστήματα ελέγχου των ισοτιμιών για τις εκροές κεφαλαίων είναι σχεδόν πάντοτε αναποτελεσματικά και ακόμη και ζημιογόνα. Πρέπει να επισημανθεί ότι μία από τις αιτίες της ασιατικής κρίσηςπήρξε η πολύ μεγάλη σταθερότητα της συναλλαγματικής ισοτιμίας του νομίσματος αυτών των χωρών. Άρα, πρέπει να επιτραπεί στις συναλλαγματικές ισοτιμίες να προσαρμόζονται, εφόσονπάρχουν μεταξύ των χωρών σημαντικές διαφορές ανάπτυξης και οικονομικής απόδοσης.

Παρά ταύτα οι μεταρρυθμίσεις δεν μπορεί ακόμη να θεωρηθεί ότι έχουν ολοκληρωθεί. Ειδικότερα, ο ιδιωτικός τομέας πρέπει να κατανοήσει ότι πρέπει να συμμετάσχει ενεργητικά στην αντιμετώπιση των χρηματιστηριακών κρίσεων. Τούτο πρέπει να γίνει μέσω όχι μόνο της πειθούς, αλλά και μέσω της εφαρμογής ενός κανονιστικού πλαισίου που θα τηρεί τις αρχές της οικονομίας της αγοράς. Πρέπει επίσης να ληφθούνπόψη οι συνέπειες για το σύστημα της δημιουργίας του ευρώ. Το ευρώ αποτελεί πράγματι ένα νέο πόλο έλξης και επιτρέπει την εξισορρόπηση του διεθνούς οικονομικού και νομισματικού συστήματος στο οποίο κυριαρχούσε μέχρι τώρα το αμερικανικό δολάριο. Παρά ταύτα δεν μπορεί να γίνει πλήρης εκμετάλλευση του δυναμικού του εάν δεν στηρίζεται από μια σύγχρονη ευρωπαϊκή οικονομία ανοικτή προς τις νέες τεχνολογίες και προς την πρόοδο της επιστήμης. Δεν είναι του παρόντος να γίνειπόμνηση όλων των πρωτοβουλιών που η Επιτροπή πήρε πρόσφατα σ’ αυτούς τους τομείς. Είναι απεναντίας πιο χρήσιμο ναπογραμμισθεί ότι το ευρώ πρέπει να επιτρέψει στην Ευρώπη να διαδραματίσει ένα ρόλο, που να ανταποκρίνεται στην οικονομική της ισχύ, στο διεθνές χρηματοοικονομικό προσκήνιο.