ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3075/01

υποβολή: Isidoro Snchez Garca (ELDR) προς την Επιτροπή

(9 Νοεμβρίου 2001)

Θέμα: Ενισχύσεις που ελήφθησαν από τις Κανάριες Νήσους κατά την περίοδο 1991-2001. Άκρως απομακρυσμένες περιοχές

Το έτος 2001 συμπληρώνονται 10 έτη από τη θέση σε ισχύ του Κανονισμού 1911/91(1) της 26ης Ιουνίου που αφορά την εφαρμογή των διατάξεων του κοινοτικού δικαίου στις Κανάριες Νήσους. Προς αξιολόγηση της επίπτωσης των κοινοτικών πολιτικών και ενισχύσεων σε αυτήν την άκρως απομακρυσμένη περιοχή:

Σε τι ποσό ανήλθαν συνολικά, και επί μέρους, οι ενισχύσεις που έλαβαν οι Κανάριες Νήσοι κατά την περίοδο 1991-2001 από τα ΕΤΠΑ, ΕΚΤ, ΧΜΠΑ και ΕΓΤΠΕ Προσανατολισμοί, και ποια ήταν τα συνολικά ποσά από το ΕΓΤΠΕ Εγγυήσεις· Σε τι βαθμό συνέβαλαν οι οικονομικές αυτές ενισχύσεις στη διακύμανση του ΑΕγχΠ και στην αύξηση της απασχόλησης στις Κανάριες Νήσους·

(1) ΕΕ L 171 της 29.6.1991, σελ. 1.

Συμπληρωματική απάντησητου κ. Prodi εξ ονόματος της Επιτροπής

(30 Απριλίου 2002)

Διαρθρωτικά Ταμεία και Ταμείο Συνοχής

Όσον αφορά τα Διαρθρωτικά Ταμεία (ΕΤΠΑ, ΕΚΤ, ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Προσανατολισμού, ΧΜΠΑ), οι περίοδοι προγραμματισμού δυστυχώς δεν συμπίπτουν με την αναφερόμενη από το αξιότιμο μέλος 10ετή περίοδο (1991-2001).

Οι σχετικές περίοδοι προγραμματισμού είναι 1989-1993, 1994-1999 και 2000-2006, και επομένως, εκτός από το ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Προσανατολισμού και το ΧΜΠΑ, δεν είναι δυνατόν να δοθούν αριθμητικά στοιχεία για την περίοδο 1991-2001. Τα πλησιέστερα προς την εν λόγω 10ετή περίοδο θα μπορούσαν να προκύψουν από την άθροιση των δύο πρώτων περιόδων προγραμματισμού. Τα στοιχεία του πίνακα 1 παρουσιάζουν (για το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ και το REGIS) τις αποφασισθείσες κατά τις εν λόγω δύο περιόδους συνολικές, ειδικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στις Κανάριες Νήσους από τα διαρθρωτικά ταμεία. Υπάρχουν επίσης ορισμένες παρεμβάσεις για τις οποίες δεν διατίθενται ειδικά περιφερειακά αναλυτικά στοιχεία τα οποία πρέπει να προστεθούν στα αριθμητικά στοιχεία του πίνακα 1.

Ενδεικτικά, το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης 1994-1999 εκτίμησε ότι οι Κανάριες Νήσοι θα μπορούσαν να λάβουν από τις παρεμβάσεις αυτές ενισχύσεις ύψους περίπου 530 εκατ. ευρώ.

Η κοινοτική χρηματοδότηση που δόθηκε από το ΕΤΠΑ κατά την περίοδο 1989-1999, ύψους 1 650 εκατ. ευρώ, είχε ως στόχο να προωθήσει την οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία απασχόλησης στις Κανάριες Νήσους, ιδίως με τη βελτίωση της οικονομικήςποδομής και των κοινωνικού χαρακτήρα διευκολύνσεων, με

την ενθάρρυνση της μετεγκατάστασης κατάλληλων παραγωγικών δραστηριοτήτων και με την ανάπτυξη του ενδογενούς δυναμικού της περιοχής. Τα κύρια μέτρα περιελάμβαναν τα εξής: συστήματα μεταφορών και τηλεπικοινωνιών με στόχο τον περιορισμό της απομόνωσης των νήσων·δροδότηση και ηλεκτροδότηση· επεξεργασία ύδατος και καθαρισμός βιομηχανικών λυμάτων· βελτίωση τηςγειονομικής περίθαλψης και των νοσοκομειακών εγκαταστάσεων· μέτρα για την προώθηση του κλάδου της παραγωγής και τωνπηρεσιών καθώς και παροχή της αναγκαίαςποδομής για τη στήριξη των οικονομικών δραστηριοτήτων· ανάπτυξη του τουρισμού (ιδίως όσον αφορά την ποιότητα)· ανάπτυξη τηςπαίθρου και της αλιείας· παροχήποδομής για το εκπαιδευτικό σύστημα και την ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων.

Όσον αφορά το ΕΚΤ, τα ποσά που χορηγήθηκαν — 545 εκατ. ευρώ για το 1989-1999 — διατέθηκαν κυρίως στην τεχνικο-επαγγελματική και συνεχή κατάρτιση, καθώς και για την ένταξη και επανένταξη των ανέργων, συνεισφέροντας με τον τρόπο αυτό στη δραστική μείωση του αριθμού τους. Για τα έτη 2000 και 2001 είχε προβλεφθεί συνολικό ποσό ύψους περίπου 79 εκατ. ευρώ.

Όσον αφορά το ΕΓΤΠΕ-τμήμα Προσανατολισμού, οι παρεμβάσεις στις Κανάριες Νήσους, συνολικού ύψους 133 εκατ. ευρώ για την περίοδο 1991-2001, είναι οι εξής: ένα επιχειρησιακό πρόγραμμα του στόχου αριθ. 1, ένα πρόγραμμα κοινοτικής πρωτοβουλίας Leader (I, II, και +) και ένα τμήμα του προγράμματος κοινοτικής πρωτοβουλίας REGIS (I και II) (πίνακας 2). Η αξιολόγηση ex post του επιχειρησιακού προγράμματος του στόχου 1 για την περίοδο 1994-1999 βρίσκεταιπό εξέλιξη. Η αξιολόγηση του προγράμματος Leader II η οποία κοινοποιήθηκε πρόσφατα από τις ισπανικές αρχές διαπιστώνει τα ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματά του.

Παρέχονται συγκεκριμένα στοιχεία σχετικά με την κοινοτική πρωτοβουλία REGIS, συνολικού ποσού 342 εκατ. ευρώ για την περίοδο 1989-1999, η οποία είχε να διαδραματίσει ιδιαίτερο ρόλο στις Κανάριες Νήσους, με την ενίσχυση της τοπικής και αστικής ανάπτυξης, των ΜΜΕ και της τεχνικής βοήθειας.

Το ΧΜΠΑ από την πλευρά του συνέβαλε, από το 1991 έως το 2001, με περίπου 96 εκατ. ευρώ, στην αναδιάρθρωση του αλιευτικού στόλου των Κανάριων Νήσων, καθώς και στην ανάπτυξη τηςδατοκαλλιέργειας και στον εκσυγχρονισμό των βιομηχανιών μεταποίησης αλιευτικών προϊόντων στο πλαίσιο της προσαρμογής των ικανοτήτων στους διαθέσιμους πόρους.

Τέλος, το Ταμείο Συνοχής δραστηριοποιείται στην Ισπανία από το 1993. Μέχρι το 1999, οι χρηματοδοτήσεις από το εν λόγω ταμείο για σχέδια στις Κανάριες Νήσους ανέρχονται σε 263 εκατ. ευρώ.

Οι σημερινές ενδείξεις, όπως φαίνεται από διάφορες εκθέσεις αξιολόγησης καθώς και από τα στοιχεία σχετικά με αύξηση του ΑΕΠ και πτώση της ανεργίας (πίνακας 4), μαρτυρούν σημαντική συνεισφορά των διάφορων ταμείων στην οικονομία. Σημειώθηκε επίσης σαφής πρόοδος για την εξισορρόπηση του διαρθρωτικού ελλείμματος του Αρχιπελάγους. Στην τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, έχουν διατεθεί από τα διαρθρωτικά ταμεία στις Κανάριες Νήσους σημαντικοί πρόσθετοι πόροι, οι οποίοι εκτιμώνται σε άνω των 2 700 εκατ. ευρώ.

ΕΓΤΠΕ-τμήμα Εγγυήσεων (ΚΟΑ και Poseican)

Η ΚΓΠ εφαρμόζεται πλήρως στις γεωργικές παραγωγές των Κανάριων Νήσων:

- μέσω των κοινών οργανώσεων αγορών (ΚΟΑ), και

- μέσω των γεωργικών μέτρων που στηρίζονται στο πρόγραμμα Poseican που θεσπίστηκε το 1992 (κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 1601/92, της 15ης Ιουνίου 1992, για ειδικά μέτρα που αφορούν ορισμένα γεωργικά προϊόνταπέρ των Καναρίων Νήσων(1)), το οποίο αποσκοπεί στην αναπροσαρμογή των κοινών πολιτικών προκειμένου να ληφθούνπόψη οι ιδιαιτερότητες της περιφέρειας αυτής.

Όσον αφορά τις ΚΟΑ, οι δαπάνες αφορούν κυρίως την μπανάνα, με συνολικό ύψος δαπανών 829 επί 871 εκατ. ευρώ για την περίοδο 1994-2001 (βλέπε πίνακα 3).

Σχετικά με τα γεωργικά μέτρα που στηρίζονται στο πρόγραμμα Poseican, συνολικά, αυτά επέτρεψαν την αντιστάθμιση ενός μεγάλου μέρους των περιορισμών της γεωργίας των Κανάριων Νήσων που οφείλονται στην εξόχως απόκεντρη γεωγραφική θέση της περιφέρειας:

- το ειδικό καθεστώς εφοδιασμού προβλέπει τόσο απαλλαγές από τις εισφορές ή/και τους δασμούς επί των βασικών γεωργικών προϊόντων, τα οποία προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση ή για τοπική μεταποίηση και εισάγονται από τρίτες χώρες, όσο και ενισχύσεις που χορηγούνται για τον εφοδιασμό σε τέτοιου είδους προϊόντα προερχόμενα από τα κράτη μέλη. Οι συνολικές δαπάνες 1993-2001 ανήλθαν σε 213 εκατ. ευρώ για τα· φυτικά προϊόντα και σε 616 εκατ. ευρώ για τα ζωικά προϊόντα (βλέπε πίνακα 3)·

- από την άλλη πλευρά, οι άμεσες ενισχύσειςπέρ των τοπικών γεωργικών παραγωγών, με στόχο την αύξηση της ανταγωνιστικότητάς τους, ανήλθαν αντίστοιχα σε 67 και 33 εκατ. ευρώ για τα φυτικά και ζωικά προϊόντα, κατά την περίοδο 1999-2001 (βλέπε πίνακα 3).

Το 1999, τα αποτελέσματα των μέτρων αυτών αξιολογήθηκαν λεπτομερώς. Η έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τα μέτρα που προορίζονται να θέσουν σε εφαρμογή το άρθρο 299 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ(2) αντικατοπτρίζει τα αποτελέσματα της εν λόγω αξιολόγησης, η οποία ήταν συνολικά θετική. Η πρόταση της Επιτροπής, η οποίαπεβλήθη στη συνέχεια στη βάση αυτή, είχε σκοπό την απλούστευση, την σταθεροποίηση και τη βελτίωση τουφιστάμενου πλαισίου μέσω προσαρμογών όπου είναι αναγκαίο. Η πρόταση αυτή είχε ως αποτέλεσμα την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1451/2001, της 28ης Ιουνίου 2001, περί τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2792/1999 για καθορισμό των λεπτομερών κανόνων και ρυθμίσεων σχετικά με την κοινοτική διαρθρωτική βοήθεια στον τομέα της αλιείας(3).

Συνολική απόδοση, κατά κεφαλή ΑΕΠ και ανεργία

Σχετικά με τις συνέπειες της κοινοτικής ενίσχυσης στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) και στην αύξηση της απασχόλησης στις Κανάριες Νήσους, δενπάρχει αναλυτική αξιολόγηση. Ενώ η ενίσχυση αυτή, όπως αναφέρθηκε, είχε σαφώς θετικά αποτελέσματα όσον αφορά την κοινωνικο-οικονομική κατάσταση, στο παρόν στάδιο δεν είναι δυνατόν να διακριθεί σαφώς από άλλους παράγοντες κυρίως εθνικών και περιφερειακών πολιτικών, όπως τα φορολογικά καθεστώτα, τα καθεστώτα κοινωνικής πρόνοιας και οι πολιτικέςπέρ της αγοράς εργασίας. Πρέπει επίσης να έχουμε κατά νου ότι παρά την κοινοτική στήριξη, η ανάπτυξη της περιφέρειας θα εξαρτηθεί από τις μακροοικονομικές εξελίξεις. Η δραστική επιβράδυνση της αύξησης του κατά κεφαλή ΑΕΠ από το 1992 έως το 1996 φανερώνει τα αποτελέσματα μιας διεθνούς χρηματοοικονομικής κρίσης. Ωστόσο, τα ισχυρά ποσοστά ανάπτυξης και η μεγάλη μείωση της ανεργίας κατά την περίοδο 1995-1999 δείχνουν ότι η κατάσταση στις Κανάριες Νήσους βελτιώθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια της περιόδου εκτέλεσης των ειδικών κοινοτικών προγραμμάτωνty, ενώ πιθανότατα τα προγράμματα αυτά μείωσαν τις αρνητικές συνέπειες του αντίξοου οικονομικού κλίματος.

Στον πίνακα 4 παρέχονται στοιχεία σχετικά με τις αυξήσεις του ΑΕΠ και της απασχόλησης από το 1991 και μετά. Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο δεν έχει καταγραφεί πριν από το 1995, δεδομένου ότι άλλαξε η μεθοδολογίαπολογισμού και επομένως τα στοιχεία δεν είναι συγκρίσιμα. Το κατά κεφαλή ΑΕΠ (δείκτης ΕΕ-15 = 100) αυξήθηκε από 75 % το 1995 σε 77 % το 1998, και η ανεργία μειώθηκε από 22 % το 1989 (24 % το 1991) σε 14,5 % το 1999.

Αντίγραφο των πινάκων διαβιβάζεται απευθείας στο αξιότιμο μέλος καθώς και στη Γενική Γραμματεία του Κοινοβουλίου.

(1) ΕΕ L 173 της 27.6.1992.

(2) COM(2000)147 τελικό.

(3) ΕΕ L 198 της 21.7.2001.