ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1892/01

υποβολή: Antonios Trakatellis (PPE-DE) και Ioannis Marnos (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(28 Ιουνίου 2001)

Θέμα: Οικονομικά μεγέθη και δημιουργική λογιστική στην Ελλάδα

Έχει κατ' επανάληψιν λεχθεί και γραφεί ότι ορισμένες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν καταφύγει στη δημιουργική λογιστική, η οποία, με τον τρόπο που χρησιμοποιείται, αντιστρατεύεται το στόχο του περιορισμού των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, που είναι βασικό συστατικό των προγραμμάτων σταθερότητας και ανάπτυξης.

Ποιες είναι οι σχετικές διαπιστώσεις της Επιτροπής, και τι συγκεκριμένα πράττει για τον περιορισμό του φαινομένου· Ειδικότερα, αν σύμφωνα με την επισήμως διατυπωθείσα γνώμη του Συμβουλίου το πρόγραμμα σταθερότητας 2000 — 2004 πουπέβαλε η ελληνική Κυβέρνηση είναι φιλόδοξο όσον αφορά την ανάπτυξη και την απασχόληση και οι μελλοντικές προκλήσεις απαιτούν μια πιο αποφασιστική μεταρρυθμιστική προσέγγιση κρίνεται ότι οι σχετικές εξελίξεις θα δυσχερανθούν ακόμα περισσότερο αν πράγματι επιβεβαιωθεί ότι χάρις στη δημιουργική λογιστική το ελληνικό δημόσιο χρέος εμφανίζεται κατά 5 έως 6 και μονάδες χαμηλότερο από το πραγματικό όπως καταγγέλθηκε με αποκαλυπτικά στοιχεία στην ελληνική Βουλή· Ελέχθη λ.χ. ότι ενώ στον κρατικό προϋπολογισμό για το 2000 το επίσημο δημοσιονομικό έλλειμμαπολογίζεται ως 0,9 % του ΑΕΠ, στην τελική έκθεση του Διοικητού της Τραπέζης της Ελλάδος αναφέρεται ότι οι δανειακές ανάγκες της ελληνικής κυβέρνησης για το 2001πολογίζονται στο 4 % του ΑΕΠ. Τι γνωρίζει η Επιτροπή επί του μείζονος αυτού θέματος· Έχει ενδιαφερθεί να ελέγξει την αξιοπιστία των καταγγελιών αυτών και κατά πόσον κρίνονται επαρκείς οι καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης· Ποιες συγκεκριμένες και ελεγμένες πληροφορίες επί του θέματος αυτού είναι στη διάθεση της Επιτροπής· Δεδομένου ότι αν πράγματιπάρχει συγκάλυψη του πραγματικού δημόσιου χρέους, τότε οι συνέπειες για τη μελλοντική οικονομική σταθερότητα στην Ελλάδα θα ήταν οδυνηρές, που πέρα από τη διαταρακτική επίδραση που μπορεί να είχαν για τη σταθερότητα της Ε.Ε., το τίμημα που θα πληρώσουν οι επόμενες γενεές, από τις μεταφορές χρεών σε μεταγενέστερες δημοσιονομικές χρήσεις με τη μέθοδο των προμετοχών, των προεσόδωνπό μορφήν ομολόγων και με τιτλοποίηση μελλοντικών εισπράξεων θα είναι ιδιαιτέρωςψηλό. Πώς κρίνει η Επιτροπή την προωθούμενη από την ελληνική κυβέρνηση προείσπραξη από το τραπεζικό σύστημα μελλοντικών πόρων προερχομένων από το Γ' Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, έναντι φυσικάψηλών τόκων και προμηθειών, που θα επιβαρύνουν τις επόμενες δημοσιονομικές χρήσεις· Γίνεται κάτι τέτοιο σε άλλες χώρες συνοχής·

Απάντηση του κ. Solbes Mira εξ ονόματος της Επιτροπής

(18 Σεπτεμβρίου 2001)

Η εκτίμηση της δημοσιονομικής κατάστασης των κρατών μελών πραγματοποιείται με βάση πληροφορίες που παρέχονται στην Επιτροπή, σε τακτική βάση, σύμφωνα με τη συνθήκη ΕΚ, δηλαδή στο πλαίσιο της διαδικασίαςπερβολικών ελλειμμάτων (δύο φορές ετησίως) καθώς και σύμφωνα με τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης (προγράμματα σύγκλισης και σταθερότητας, μία φορά ετησίως). Τα δημοσιονομικά στοιχεία αναφέρονται στην γενική κυβέρνηση η οποία περιλαμβάνει: τον κρατικό προϋπολογισμό και την κεντρική κυβέρνηση, την τοπική αυτοδιοίκηση και τον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης· τα στοιχεία καταρτίζονται από τα κράτη μέλη με βάση τους κανόνες έχουν θεσπιστεί στον κανονισμό του Συμβουλίου για το ΕΣΟΛ 95 (Ευρωπαϊκό Σύστημα Εθνικών Λογαριασμών(1)). Η Επιτροπή (Eurostat) ελέγχει σε τακτική βάση κατά πόσο ταποβαλλόμενα στοιχεία είναι σύμφωνα με τους κανονισμούς.

Η Ελλάδαπέβαλε το Δεκέμβριο του 2000 το πρώτο πρόγραμμα σταθερότητας σύμφωνα με τις απαιτήσεις του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Την εποχή εκείνη, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης για το 2000 έχει εκτιμηθεί σε 0,8 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ). Μετά από αξιολόγηση της Επιτροπής, και με βάση τη σύσταση της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέδωσε γνώμη για το ελληνικό πρόγραμμα σταθερότητας στις 12 Φεβρουαρίου 2001. Σύμφωνα με την κοινοποίηση του Μαρτίου 2001 βάσει της διαδικασίαςπερβολικών ελλειμμάτων, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ήταν οριακάψηλότερο, ανερχόμενο σε 0,9 % του ΑΕΠ για το 2000. Για λόγους διαφάνειας, στην κοινοποίηση εξηγείται αναλυτικά η μετάβαση από το έλλειμμα του προϋπολογισμού (δημοσιονομικά στοιχεία) στο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης (στοιχεία εθνικών λογαριασμών)· έτσι, το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού το 2000 ήταν 4 % του ΑΕΠ (δημοσιονομικά στοιχεία), ενώ το έλλειμμα της κεντρικής κυβέρνησης ήταν 3,3 % του ΑΕΠ (στοιχεία εθνικών λογαριασμών, ΕΣΟΛ 95) και το πλεόνασμα του τομέα κοινωνικής ασφάλισης έφθασε σε 2,4 % του ΑΕΠ. Πράγματι, κατά τα πρόσφατα έτη οι λογαριασμοί του τομέα της κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα εμφανίζουν σημαντικά πλεονάσματα που συμβάλλουν εν μέρει στην αντιστάθμιση του ελλείμματος της κεντρικής κυβέρνησης και του κρατικού προϋπολογισμού. Η κατάσταση αυτή εν μέρει εξηγείται από το γεγονός ότι, ενώ ένας μικρός αριθμός των σημαντικότερων συνταξιοδοτικών ταμείων αντιμετωπίζει μεγάλα ελλείμματα και επιδοτείται σε μεγάλο βαθμό από τον κρατικό προϋπολογισμό, ένας μεγάλος αριθμός επικουρικών ταμείων εισπράττει εισφορές και δεν καταβάλλει συντάξεις, επειδή τα ταμεία αυτά δεν έχουν φθάσει ακόμα σε περίοδο ωριμότητας. Σε κάποιο βαθμό, τα πλεονάσματα των ταμείων κοινωνικής ασφάλισης οφείλονται στις μεταρρυθμίσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά τη δεκαετία του 1990.

Όσον αφορά το ύψος του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα, τα στοιχεία που κοινοποιήθηκαν το Μάρτιο του 2001 δείχνουν ότι ο δείκτης του χρέους μειώθηκε κατά μόνο 0,7 της εκατοστιαίας μονάδας σε 103,9 % του ΑΕΠ το 2000, ενώ στο πρόγραμμα σύγκλισης του 1999 προβλεπόταν πολύ μεγαλύτερη μείωση· η εξέλιξη αυτή οφείλεται εν μέρει στις επιπτώσεις που είχε στην αποτίμηση του εξωτερικού χρέους της Ελλάδας η σημαντική μείωση της πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας της δραχμής το 2000. Παρόλο που ο δείκτης του χρέους στην Ελλάδα παρουσιάζει πτωτική πορεία από το 1999, εξακολουθεί να είναι πολύψηλός καιπερβαίνει αισθητά την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που προβλέπεται στη συνθήκη ΕΚ. Για το λόγο αυτό, και προκειμένου η χώρα να προετοιμαστεί για την αντιμετώπιση μελλοντικών προκλήσεων, και ιδίως την επιβάρυνση

του προϋπολογισμού λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, η Επιτροπή και το Συμβούλιο συνέστησαν στην ελληνική κυβέρνηση να εφαρμόσει μία στρατηγική δημοσιονομικής εξυγίανσης που επικεντρώνεται στην επίτευξηψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων που είναι απαραίτητα για την ταχεία μείωση του δείκτη του δημοσίου χρέους που εξακολουθεί να είναι πολύψηλός. Πράγματι, στη στρατηγική αυτή στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του πρώτου ελληνικού προγράμματος σταθερότητας. Πριν από τα τέλη του 2001, η ελληνική κυβέρνηση θα παρουσιάσει επικαιροποίηση του προγράμματος σταθερότητας.

Τέλος, όσον αφορά τις πράξεις διαχείρισης του χρέους και χρηματοδότησης του χρέους, η Επιτροπή δεν παρεμβαίνει στις επιλογές που πραγματοποιούν οι κυβερνήσεις όσον αφορά τα χρησιμοποιούμενα χρηματοπιστωτικά μέσα. Ωστόσο, η Επιτροπή παρακολουθεί σε τακτική βάση, στο πλαίσιο των διαδικασιών που προαναφέρθηκαν, τον ορθό καταλογισμό κάθε πράξης σύμφωνα με τους κανόνες των εθνικών λογαριασμών και μεριμνά για την εξασφάλιση ενός επαρκούς βαθμού διαφάνειας στις εκθέσεις πουποβάλλονται από τα κράτη μέλη. Στις περιπτώσεις που ο τρόπος καταλογισμού μιας χρηματοπιστωτικής πράξης δεν προβλέπεται ρητά από τους κανόνες που έχουν καταρτιστεί από κοινού όσον αφορά τους εθνικούς λογαριασμούς, η Επιτροπή πραγματοποιεί μία ad hoc μεθοδολογική εξέταση της πράξης σε στενή συνεργασία με όλα τα κράτη μέλη. Εν συνεχεία εκδίδεται μία γενική σύσταση, η οποία ακολουθείται από όλα τα κράτη μέλη. Παραδείγματος χάρη, αυτό συνέβη πριν από μερικά χρόνια όσον αφορά τον καταλογισμό των εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις, αναλήψεις χρεών ή των ομολογιών μηδενικού τοκομεριδίου.

Ωστόσο, όσον αφορά το κοινοτικό πλαίσιο στήριξης για την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, η Επιτροπή έχει απευθύνει επιστολή προς τις ελληνικές αρχές, ζητώντας περισσότερες διευκρινίσεις σχετικά με τις πρακτικές λεπτομέρειες αυτών των καθεστώτων.

(1) Κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2223/96 της 25.6.1996 — ΕΕ L 310 της 30.11.1996.