ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3666/01

υποβολή: Charles Tannock (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(15 Ιανουαρίου 2002)

Θέμα: Η νέα απασχόληση μισθωτών επιστημόνων που εργάστηκαν σε βιοτεχνολογικά εργαστήρια όπλων της πρώην Σοβιετικής Ένωσης

Την Τετάρτη 21 Νοεμβρίου η εφημερίδα The Wall Street Journal Europe σε άρθρο της με τίτλο Turning the Bad Into Good περιγράφει λεπτομερώς τη φύση της πρόσφατης εταιρικής συμφωνίας ανάμεσα στη Diversa Corp, μια εταιρεία γενετικής με βάση το Σαν Ντιέγκο, και το Κρατικό Κέντρο Εφαρμοσμένης Μικροβιολογίας στην πόλη Obelinsk της Ρωσίας. Η ιδέα είναι να μετατραπεί το παλιό εργοστάσιο όπλων, που χρησιμοποιείται για να παράγει μεγάλες ποσότητες όπλων με άνθρακα, σε εργοστάσιο για την παραγωγή ειρηνικών τεχνολογιών όπως αποδιαμόρφωσης μικροβίων, ενζύμων και αντιβιοτικών και να προσφέρει εργασία σε τουλάχιστον μερικούς από τους χιλιάδες σοβιετικούς επιστήμονες μεψηλότατο βαθμό ειδίκευσης οι οποίοι την τρέχουσα περίοδο είναι συχνά άνεργοι ή απασχολούνται σε εργασίες ορισμένου χρόνου και οι οποίοι είναι πρωταρχικοί στόχοι για επικίνδυνα κράτη ή τρομοκρατικές οργανώσεις όπως η Αλ Κάιντα.

Πως σχολιάζει η Επιτροπή την πρωτοβουλία των εταιρειών όπως της Diversa Corp και με ποιο τρόπο ενθαρρύνει παρόμοιες πρωτοβουλίες των ευρωπαϊκών εταιρειών· Πιστεύει επίσης ότι το πρόγραμμα του Διεθνικού Επιστημονικού και Τεχνολογικού Κέντρου, της πολυεθνικής κοινοπραξίας που χρηματοδοτείται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την ΕΕ, την Ιαπωνία και τη Ρωσία, οι οποίες παρείχαν περίπου 62 εκατ. δολάρια το 2000, συμπεριλαμβανομένου του σχεδίου που έδωσε τη δυνατότητα σε πρώην προγραμματιστές ηλεκτρονικών συστημάτων κατεύθυνσης βλημάτων να δημιουργήσουν αναλυτικά μοντέλα πρόγνωσης λευχαιμίας βασισμένα σεπολογιστή, χρειάζεται να διευρυνθεί σημαντικά προκειμένου οι δεξιότητες όλων των απερχόμενων επιστημόνων της πρώην Σοβιετικής Ένωσης να αφιερωθούν σε ειρηνικούς και παραγωγικούς σκοπούς για το γενικό όφελος της ανθρωπότητας·

Απάντηση του κ. Busquin εξ ονόματος της Επιτροπής

(26 Φεβρουαρίου 2002)

Η Επιτροπή εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων της,ποστηρίζει ενεργά τις προσπάθειες που καταβάλλονται για την καταπολέμηση και την πρόληψη της διάδοσης των γνώσεων σχετικά με τα όπλα μαζικής καταστροφής, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται τα βιολογικά όπλα που απαγορεύτηκαν από τη Σύμβαση της 10ης Απριλίου 1972 για την απαγόρευση των βιολογικών όπλων.

Στο γενικό αυτό πλαίσιο, η Κοινότητα μαζί με άλλους διεθνείς εταίρους και τη Ρωσική Ομοσπονδία ίδρυσαν το 1994 το Διεθνές Κέντρο Επιστημών και Τεχνολογίας (ISTC — International Science and Technology Centre) της Μόσχας. Στόχος του κέντρου αυτού είναι ηποστήριξη έργων στη Ρωσία και στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη (ΝΑΚ) με σκοπό τον προσανατολισμό των επιστημόνων που ασχολούνται με την έρευνα στον τομέα των όπλων μαζικής καταστροφής, προς την έρευνα που αφορά μη στρατιωτικούς σκοπούς. Συγκεκριμένα, η Κοινότητα χρηματοδοτεί το 28 % του συνόλου των έργων του ISTC, ποσοστό το οποίο είναι μικρότερο εκείνου των ΗΠΑ (38 %) αλλά μεγαλύτερο εκείνου της Ιαπωνίας (12 %). Η Κοινότητα χρηματοδοτεί έργα του Εθνικού Κέντρου Εφαρμοσμένης Μικροβιολογικής Έρευνας του Obolensk (GosNIIPM), στο οποίο αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, ενώ ένα έργο σχετικά με τη θεραπευτική αγωγή της λευχαιμίας το οποίοποβλήθηκε από το ίδιο κέντρο αξιολογείται τώρα από την Επιτροπή.

Από το 1994, η Επιτροπή έχει αφιερώσει περισσότερα από 120 εκατ. για τη χρηματοδότηση των έργων του ISTC από το συνολικό προϋπολογισμό ύψους 441 εκατ. (401 εκατ. $), που διέθετε μέσω του Tacis. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή χρηματοδότησε ένα μεγάλο αριθμό έργων στον τομέα της βιολογίας καταβάλλοντας συνολικό ποσό ύψους 15 εκατ.. Συγκριτικά αναφέρεται ότι οι ΗΠΑ διέθεσαν 165 εκατ. περίπου για τη χρηματοδότηση έργων του ISTC, εκ των οποίων 31 εκατ. για έργα στον βιολογικό τομέα. Το GosNIIPM λαμβάνει με τον τρόπο αυτό χρηματοδότηση συνολικού ύψους 8,4 εκατ. για 52 έργα του ISTC.

Πέρα από τη στήριξη που παρέχεται από τους εταίρους του ISTC, άλλα έργα του κέντρου αυτού χρηματοδοτούνται μέσω κοινοπραξιών με βιομηχανίες και θεσμικούς φορείς. Σ'αυτό ακριβώς το πλαίσιο εντάσσεται η συμφωνία μεταξύ της Diversa Corporation και του GosNIIPM. Τα εν λόγω εταιρικά έργα αντιπροσωπεύουν σήμερα το 21 % (σε αξία) των χρηματοδοτούμενων από το ISTC έργων και συντελούν στην ενίσχυση της δράσης του ISTC για τη μη διάδοση των επικίνδυνων γνώσεων. Η Επιτροπή ενθαρρύνει καιποστηρίζει τις κοινοπραξίες με την ευρωπαϊκή βιομηχανία και έχει εκθέσει επανειλημμένως στους ευρωπαϊκούς οργανισμούς έρευνας τα πλεονεκτήματα μιας τέτοιας χρηματοδότησης. Έτσι, το ISTC έχει σήμερα 23 ευρωπαϊκούς εταίρους οι οποίοι χρηματοδοτούν από μόνοι τους 47 εταιρικά έργα.

Το ISTC αποτελεί επομένως ένα μοναδικό πολυμερές μέσο μετατροπής του ερευνητικού δυναμικού της Ρωσίας και των ΝΑΚ, στο οποίο η Επιτροπή αποδίδει τη δέουσα σημασία. Για το λόγο αυτό, διαθέτει στο ISTC ετησίως προϋπολογισμό ύψους 21 εκατ. και εκπροσωπείται στη γραμματεία του κέντρου στη Μόσχα από έναν ευρωπαίο διευθυντή. Στο προβλέψιμο μέλλον και στο πλαίσιο του ισχύοντος προγράμματος Tacis η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να διαθέτει ανθρώπινους και χρηματοδοτικούς πόρους για την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων των ISTC.