ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1644/97 υποβολή: Marlies Mosiek-Urbahn (PPE) προς την Επιτροπή (14 Μαΐου 1997)

Θέμα: Δημόσιοι μειοδοτικοί διαγωνισμοί που προκηρύσσουν οι αρχές της ΕΕ

1. Πόσο δεσμευτικοί είναι οι όροι των δημόσιων διαγωνισμών που προκηρύσσουν οι αρχές της ΕΕ;

2. Υπό ποιες προϋποθέσεις μπορούν να αλλάξουν οι όροι, μετά την ανάθεση της συμβασης, εκ μέρους των προσφερόντων ή των αρχών της ΕΕ, και με ποια νομική βάση;

3. Σε ποιες περιπτώσεις πρέπει να επαναπροκηρύσσεται ο δημόσιος μειοδοτικός διαγωνισμός;

4. Κατά τη σύνταξη των προκηρύξεων δημόσιων μειοδοτικών διαγωνισμών ή κατά την ενδεχόμενη μετέπειτα τροποποίηση των προκηρύξεων, κατά πόσο λαμβάνονται υπόψη συγκεκριμένα στοιχεία σχετικά με την αγορά ή μελέτες σχετικά με τις επιπτώσεις των προκηρύξεων στην αγορά, προκειμένου να αποφεύγονται στρεβλώσεις της αγοράς;

5. Διεξάγεται αξιολόγηση των συμμετεχόντων σε δημόσιους μειοδοτικούς διαγωνισμούς και σε ενδεχόμενες τροποποιήσεις τους, από ανεξάρτητους συμβούλους, προκειμένου να διαπιστώνεται η καταλληλότητά τους;

6. Σε περίπτωση που η αρχή της ΕΕ πληρώνει σε είδος, και η δυναμικότητα του προσφέροντος δεν επαρκεί για την παραλαβή και την αξιοποίηση του είδους αυτού, εξακολουθεί το υπόλοιοπο του χρέους να είναι απαιτητό από τις αρχές της ΕΕ, έως ότου ο προσφέρων είναι σε θέση να το δεχθεί; Αν ναι, για πόσο καιρό;

7. Είναι ο προσφέρων ελεύθερος να αποφασίσει αν θα αξιοποίησει ο ίδιος το είδος ή θα το διαθέσει στην ελεύθερη αγορά, σε τιμή που θα καθορίσει ο ίδιος;

Απάντηση του κ. Liikanen εξ ονόματος της Επιτροπής (16 Ιουλίου 1997)

1. Στα θέματα των δημοσίων μειοδοτικών διαγωνισμών και των διαγωνισμών εκτίμησης προσφορών τα κοινοτικά όργανα πρέπει να τηρούν τις διατάξεις του δημοσιονομικού κανονισμού του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 1977 ((ΕΕ L 356 της 31.12.1977. )) και του κανονισμού (Ευρατόμ, ΕΚΑΧ, ΕΚ) αριθ. 3418/93 της 9ης Δεκεμβρίου 1993 ((ΕΕ L 315 της 16.12.1993. )) σχετικά με τους κανόνες εκτέλεσης ορισμένων διατάξεων του δημοσιονομικού κανονισμού, ο οποίος κάνει διάκριση μεταξύ των συμβάσεων που συνάπτονται στην εσωτερική αγορά για τις ανάγκες των ίδιων των οργάνων (Τίτλος ΙV 8, άρθρο 56 και επόμενα) και συμβάση για τη χορήγηση εξωτερικής ενίσχυσης, οι οποίες διέπονται από τις ειδικές διατάξεις του τίτλου ΙΧ, άρθρο 105 και επόμενα.

Όσοναφορά τις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών, έργων και υπηρεσιών που συνάπτονται σύμφωνα με τον Τίτλο IV του δημοσιονομικού κανονισμού οι κανόνες μπορούν να συνοψιστούν ως εξής: όσον αφορά τις συμβάσεις που ξεπερνούν ένα ορισμένο ποσό τα κοινοτικά όργανα πρέπει να συμμορφώνονται με τις οδηγίες του Συμβουλίου που αφορούν τον συντονισμό των διαδικασιών σύναψης των δημόσιων συμβάσεων (οδηγία 92/50/ΕΟΚ για τις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών ((ΕΕ L 209 της 24.7.1992. )) 7 οδηγία 93/36/ΕΟΚ για τις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών ((ΕΕ L 199 της 9.8.1993. )) και οδηγία 93/37/ΕΟΚ για τις δημόσιες συμβάσεις εργασιών4) κατά τον ίδιο τρόπο όπως τα κράτη μέλη. Η τήρηση αυτών των κανόνων ελέγχεται πριν την τελική απόφαση από μια συμβουλευτική επιτροπή αγορών και συμβάσεων (ΣΕΑΣ) σε κάθε όργανο.

Όσον αφορά τις συμβατικές διατάξεις, ένα υπόδειγμα σύμβασης στέλνεται γενικά μαζί με τη συγγραφή υποχρεώσεων. Εκτός από τις ειδικές ρήτρες που θα πρέπει να αναφέρονται ειδικά, οι συμβάσεις διέπονται από τη συγγραφή γενικών όρων που ισχύουν για τους δημόσιους μειοδοτικούς διαγωνισμούς.

Εξάλλου, μία ειδική γενική ρήτρα ορίζει ότι κάθε προσφορά συνεπάγεται αποδοχή αυτών των γενικών όρων και ο προσφέρων δεν μπορεί να επιβάλει τους δικούς του συμβατικούς όρους.

Η Επιτροπή και το Συμβούλιο πρέπει επίσης να τηρούν τις διατάξεις της συμφωνίας σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις (η οποία συνήφθη στο περιθώριο του παγκόσμιου οργανισμού εμπορίου) υπό τους όρους και για τις συμβάσεις που προβλέπει αυτή η συμφωνία.

2. και 3. Καταρχήν ούτε η συγγραφή υποχρεώσεων ούτε οι συμβατικοί όροι δεν μπορούν να τροποποιηθούν μετά την κατακύρωση του διαγωνισμού χωρίς να προκηρυχθεί νέος διαγωνισμός εκτίμησης προσφορών. Εντούτοις, σε πολύ ειδικές περιπτώσεις μπορεί κατ' εξαίρεση η δημοπρατούσα αρχή να ζητήσει συμπληρωματικές εργασίες κλπ. που δεν περιλαμβάνονται ούτε στο αρχικό σχέδιο ούτε στην πρώτη σύμβαση που συνήφθη.

Για τα ποσά τα οποία δεν υπερβαίνουν το ανώτατο όριο που προβλέπουν οι οδηγίες το άρθρο 59 του δημοσιονομικού κανονισμού ορίζει τους όρους προσφυγής σ' αυτή τη διαδικασία απευθείας συμφωνίας (οι συμπληρωματικές προμήθειες, υπηρεσίες ή εργασίες δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικώς από την κύρια σύμβαση). Για τα ποσά που υπερβαίνουν το ανώτατο όριο των οδηγιών του Συμβουλίου σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, τα άρθρα 11.3ε (92/50/ΕΟΚ), 6.3.ε (93/36/ΕΟΚ) και 7.3.δ (93/37/ΕΟΚ) ορίζουν τους όρους προσφυγής στη διαδικασία με διαπραγμάτευση (όταν οι συμπληρωματικές εργασίες δεν μπορούν τεχνικά ή οικονομικά να διαχωριστούν από την κύρια σύμβαση χωρίς να δημιουργήσουν μείζονα προβλήματα για τις αναθέτουσες αρχές ή όταν οι εργασίες αυτές, παρόλο ότι μπορούν να διαχωριστούν από την αρχική σύμβαση, είναι απόλυτα αναγκαίες για την τελειοποίησή της).

Επισημαίνεται ότι οι συμπληρωματικές εργασίες δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 50% της κύριας σύμβασης. Σε διαφορετική περίπτωση θα πρέπει να προκηρυχθεί νέος διαγωνισμός εκτίμησης προσφορών.

Οι εξαιρέσεις που περιγράφονται παραπάνω πρέπει να ερμηνευθούν κατά τρόπο πολύ περιοριστικό, δεδομένου ότι ο κανόνας είναι η προκήρυξη διαγωνισμού.

4. Κατ' αρχήν δεν γίνεται καμιά μελέτη πριν τη δημοσίευση μια προκήρυξης διαγωνισμού εκτίμησης προσφορών προκειμένου να εκτιμηθεί η επίπτωση της στην αγορά.

Επισημαίνεται ότι το άρθρο 112 του κανονισμού σχετικά με τους κανόνες εκτέλεσης του δημοσιονομικού κανονισμού ορίζει ότι η συμβουλευτική επιτροπή αγορών και συμβάσεων μπορεί να διατυπώνει συστάσεις σχετικά με τη γενική πολιτική εφοδιασμού εντός ή εκτός της Κοινότητας και να προβαίνει ή να αναθέτει ενδεχομένως σε τρίτους τις αντίστοιχες έρευνες ή μελέτες.

5. Η ικανότητα των προσφερόντων αξιολογείται με βάση τα κριτήρια επιλογής, τα οποία πρέπει να περιλαμβάνονται στην προκήρυξη του διαγωνισμού και στη συγγραφή υποχρεώσεων. Ο κανονισμός δεν προβλέπει συγκεκριμένους κανόνες για τα οργανωτικά θέματα της αξιολόγησης. Στην πράξη η αξιολόγηση γίνεται από μία επιτροπή μονίμων υπαλλήλων. Συνιστάται να συμμετέχουν στην επιτροπή αυτή πολλές διοικητικές μονάδες ή υπηρεσίες (βλ. εγχειρίδιο της ΣΕΑΣ της Επιτροπής).

Η αξιολόγηση βάσει αυτών των κριτηρίων επιλογής μπορεί να είναι είτε θετική είτε αρνητική (ναι = ο προσφέρων πληροί το κριτήριο, όχι = ο προσφέρων δεν πληροί το κριτήριο).

6. και 7. Αυτά τα δύο ερωτήματα είναι χωρίς αντικείμενο στο μέτρο που τα κοινοτικά όργανα δεν πραγματοποιούν καμιά πληρωμή σε είδος όσον αφορά τις συμβάσεις που εμπίπτουν στον τίτλο IV του δημοσιονομικού κανονισμού της 21ης Δεκεμβρίου 1977, ο οποίος εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (οι συμβάσεις διαφέρουν από τις εξωτερικές ενισχύσεις).