ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0276/02

υποβολή: Antonios Trakatellis (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(8 Φεβρουαρίου 2002)

Θέμα: Διαρροή τοξικών ουσιών σε εργοστάσιο της ΔΕΗ με απειλή της δημόσιαςγείας

Ατύχημα σε μονάδα της ΔΕΗ στην Κοζάνη, προκάλεσε διαρροές χημικών αερίων της κατηγορίας των τοξικών πολυχλωροδιφαινυλίων (PCB), όπου ανήκει και το κλοφέν. Το ατύχημα αυτό απεκρύβη από τη ΔΕΗ και έτσι δεν ειδοποιήθηκε κανένα επιστημονικό ίδρυμα για διαπίστωση της μόλυνσης του περιβάλλοντος από την καύση του τοξικούγρού και ακόμη δεν προσκλήθηκε ιατρικό προσωπικό για ναποβάλει τους εργαζομένους σε εξετάσεις. Δεδομένου ότι από το 1991 είχε τεθεί θέμα για την αντικατάσταση τωνγρών των πυκνωτών με λιγότερο επικίνδυναλικά και λαμβάνονταςπόψη ότι προκαλούνται καρκινογενέσεις από τις διοξίνες που παράγονται όταν καίγεται το κλοφέν.

Ερωτώ:

1. Ποιά μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή για την προστασία της δημόσιαςγείας, δεδομένων των συνεπειών του παραπάνω ατυχήματος, τόσο για τους εργαζομένους, όσο και για τους κατοίκους της περιοχής, οι οποίοι δεν ενημερώθηκαν και δενποβλήθηκαν σε ιατρικές εξετάσεις εγκαίρως·

2. Τηρήθηκαν οι κανόνες που αφορούν την αντιμετώπιση των κινδύνων ατυχημάτων σχετιζόμενων με επικίνδυνες ουσίες (οδηγία 96/82/ΕΚ)(1) καθώς και σχετικά με την ολοκληρωμένη πρόληψη και τον έλεγχο της ρύπανσης (96/61/ΕΚ)(2)·

3. Έχουν δημιουργηθεί χώροι στην Ελλάδα για την αποθήκευση των τοξικών αποβλήτων, σύμφωνα με την οδηγία 78/319/ΕΟΚ(3), και αν ναι, πού βρίσκονται·

4. Έχει πραγματοποιηθεί από την Ελλάδα μεταφορά επικίνδυνων αποβλήτων, σύμφωνα με την οδηγία 84/631/ΕΟΚ(4) για τη μεταφορά, την επιτήρηση και τον έλεγχο των επικίνδυνων ουσιών από τις βιομηχανίες ή άλλες επιχειρήσεις στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και αν ναι,πάρχουν τα απαραίτητα δελτία αποστολής, τα οποία περιλαμβάνουν επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν στον τομέα της ασφάλειας της μεταφοράς·

5. Ποιά μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή για τη συμμόρφωση της Ελλάδος με την οδηγία 96/59/ΕΚ(5), δεδομένου ότι τα πολυχλωροδιφαινύλια (PCB) θεωρούνται τοξικά και επικίνδυνα απόβλητα, που παράγουν διοξίνες·

6. Έχει λάβει η Ελλάδα, σύμφωνα με την οδηγία 91/689/ΕΟΚ(6), τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να γίνεται η καταγραφή και η αναγνώριση των επικίνδυνων αποβλήτων εκεί όπου γίνεται η απόθεσή τους·

7. Έχει συμμορφωθεί η Ελλάδα με τους κανόνες της οδηγίας 75/439/ΕΟΚ(7) περί διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτέλαιων·

(1) ΕΕ L 10 της 14.1.1997, σελ. 13.

(2) ΕΕ L 257 της 10.10.1996, σελ. 26.

(3) ΕΕ L 84 της 31.3.1978, σελ. 43.

(4) ΕΕ L 326 της 13.12.1984, σελ. 31.

(5) ΕΕ L 243 της 24.9.1996, σελ. 31.

(6) ΕΕ L 377 της 31.12.1991, σελ. 20.

(7) ΕΕ L 194 της 25.7.1975, σελ. 23.

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(2 Απριλίου 2002)

1. Για την συγκεκριμένη περίπτωση ισχύουν οι εξής κοινοτικές οδηγίες που αποσκοπούν στην προστασία τηςγείας των εργαζομένων: οδηγία πλαίσιο 89/391/ΕΟΚ(1), οδηγία για τα καρκινογόνα 90/394/ΕΟΚ (τροποποιημένη)(2), οδηγία για τις χημικές ουσίες 98/24/ΕΚ(3). Στις οδηγίες αυτές σαφώς καθιερώνεται η ευθύνη των εργοδοτών σε ό,τι αφορά την παροχή της ενδεδειγμένης ενημέρωσης στους εργαζομένους και παρατίθενται τα προληπτικά μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται για την αποφυγή πρόκλησης τέτοιου τύπου ατυχημάτων. Προβλέπεται επίσης αυξημένη παρακολούθηση τηςγείας των εργαζομένων στις οδηγίες για τα καρκινογόνα και τις χημικές ουσίες. Αποτελεί καθήκον των εθνικών αρχών να επιβάλουν εθνικά μέτρα προσαρμογής των οδηγιών αυτών και ναλοποιήσουν την εφαρμογή τους. Τα κράτη μέλη πρέπει στη συνέχεια να λαμβάνουν τα δέοντα μέτρα όταν παραβιάζονται οι εθνικές διατάξεις. Ανπάρχουν ενδείξεις ότι ένα κράτος μέλος δεν εξασφαλίζει την πρακτική εφαρμογή των μέτρων προσαρμογής, η Επιτροπή μπορεί να αντιδράσει σχετικά. Στα πλαίσια της οδηγίας του Συμβουλίου 96/82/ΕΚ όπως εξηγείται παρακάτω προβλέπονται πρόσθετες διατάξεις προστασίας, πιο συγκεκριμένα για τους κατοίκους που ζουν κοντά σε επιχειρήσεις όπου παράγονται επικίνδυνες ουσίες.

2. Η οδηγία 96/82/ΕΚ του Συμβουλίου της 9ης Δεκεμβρίου 1996, για την αντιμετώπιση των κινδύνων από μεγάλα ατυχήματα σχετιζομένων με επικίνδυνες ουσίες, απευθύνεται σε επιχειρήσεις όπου οι ποσότητες επικινδύνων ουσιώνπερβαίνουν συγκεκριμένα όρια. Πράγματι, για κάθε επικίνδυνη ουσία ή κατηγορία επικινδύνων ουσιών καθορίζονται δύο επίπεδα στην οδηγία. Όταν οι ποσότητεςπερβαίνουν το ανώτερο όριο ισχύουν πλήρως οι διατάξεις της οδηγίας (επιχειρήσειςψηλής βαθμίδας). Όταν οι ποσότητεςπερβαίνουν μόνο το χαμηλό όριο ισχύουν ορισμένες από τις διατάξεις της οδηγίας (επιχειρήσεις χαμηλής βαθμίδας). Κάτω από το χαμηλότερο όριο δεν ισχύει η οδηγία 96/82/ΕΚ.

Όπου ισχύει η οδηγία 96/82/ΕΚ, τότε εκτός από τα μέτρα που αποσκοπούν στην άμεση αποφυγή ατυχημάτων, πρέπει να λαμβάνονται πρόσθετα μέτρα, όπως η ενημέρωση του κοινού ή η προγραμματισμένη χρήση γης. Για τις αποκαλούμενες επιχειρήσειςψηλής βαθμίδας θα πρέπει να εκπονούνται και να δοκιμάζονται σε κανονικά χρονικά διαστήματα σχέδια εκτάκτου ανάγκης εκτός επιχείρησης.

Το εργοστάσιο της ΔΕΗ στην Κοζάνη φαίνεται να μην περιλαμβάνεται στον πίνακα των ελληνικών επιχειρήσεωνψηλής βαθμίδας που κοινοποιήθηκε από τις ελληνικές αρχές. Ωστόσο, η Επιτροπή ζήτησε παραπέρα πληροφοριακά στοιχεία από τις ελληνικές αρχές, ειδικότερα σε ό,τι αφορά στοιχεία για μεγάλα ατυχήματα που αναφέρονται στο άρθρο 15 της οδηγίας 96/82/ΕΚ.

Η οδηγία του Συμβουλίου 96/61/ΕΚ της 24ης Σεπτεμβρίου 1996 σχετικά με τον συνολικό έλεγχο και πρόληψη της ρύπανσης (IPPC) καλύπτει εγκαταστάσεις καύσης με αναφερόμενη θερμική εισροή άνω των 50 megawatt (MW)- (σημείο 1.1 του παραρτήματος I). Υποθέτοντας ότι ηπόψη εγκατάσταση αποτελεί υπάρχουσα εγκατάσταση κατά την έννοια της οδηγίας, π.χ. εγκατάσταση εν λειτουργία ή τουλάχιστονποκείμενη σε έκδοση πλήρους αδείας λειτουργίας πριν από τα τέλη του Οκτωβρίου 1999, οι ελληνικές αρχές πρέπει να εξασφαλίσουν ότι αυτή λειτουργεί σε συμφωνία με τις απαιτήσεις της οδηγίας μέχρι τέλη Οκτωβρίου 2007 το αργότερο.

3. Δυνάμει του άρθρου 8 (3) της οδηγίας του Συμβουλίου 91/689/ΕΟΚ της 12ης Δεκεμβρίου 1991 για τα επικίνδυνα απόβλητα, τα κράτη μέλη οφείλουν να γνωστοποιούν στην Επιτροπή τον πίνακα των επιχειρήσεων που ανακτούν και διαθέτουν επικίνδυνα απόβλητα (περιλαμβανομένων και χώρων αποθήκευσης εν αναμονή διάθεσης ή και εργασιών ανάκτησης). Η Επιτροπή κίνησε τον Σεπτέμβριο 1998 διαδικασία παράβασης κατά της Ελλάδας για μη γνωστοποίηση στην Επιτροπή όλων των επιχειρήσεων που διαχειρίζονται επικίνδυνα απόβλητα στην Ελλάδα. Η περίπτωση βρίσκεται ήδη ενώπιον του Δικαστηρίου (υπόθεση C-33/2001).

4. Σε ό,τι αφορά τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 259/93 της 1ης Φεβρουαρίου 1993 για την παρακολούθηση και έλεγχο των μεταφορών αποβλήτων μέσα και έξω από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα(4), εφεξής Κανονισμός Μεταφοράς, τροποποιημένος, δεν κινήθηκαν διαδικασίες παράβασης κατά της Ελλάδος δυνάμει του άρθρου 226 της συνθήκης ΕΚ. Η Επιτροπή δεν έχει εις χείρας της πληροφορίες που αποδεικνύουν ότι η Ελλάδα δεν ανταποκρίνεται στις διαδικαστικές απαιτήσεις του κανονισμού. Αλλά η Επιτροπή διερευνά δύο καταγγελίες κατά της Ελλάδας. Ωστόσο, το κύριο ζήτημα στις περιπτώσεις αυτές δεν είναι ο Κανονισμός Μεταφοράς — πρόκειται μόνο για δευτερεύον θέμα.

Αν το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου διαθέτει πληροφορίες όπου αποδεικνύεται ότι η Ελλάδα δεν συμμορφούται με τις απαιτήσεις του κανονισμού μεταφοράς, καλείται να τις διαβιβάσει στην Επιτροπή.

5. Τον Απρίλιο 2000, η Επιτροπή κίνησε διαδικασία παράβασης κατά της Ελλάδας για μη συμμόρφωση με τα άρθρα 4.1 και 11 του κανονισμού του Συμβουλίου 96/59/ΕΚ της 16ης Σεπτεμβρίου 1996, για τη διάθεση πολυχλωροδιφαινυλίων και πολυχλωροτερφαινυλίων (PCB/PCT), ειδικότερα για τη μηποβολή ενός περιληπτικού πίνακα του εξοπλισμού, ενός σχεδίου διάθεσης τέτοιου εξοπλισμού και οδηγιών συλλογής και διάθεσης μη καταγεγραμμένου εξοπλισμού. Στα πλαίσια σχετικής αλληλογραφίας, οι ελληνικές αρχές κοινοποίησαν ορισμένες πληροφορίες προς την Επιτροπή. Ωστόσο, η Επιτροπή εκτίμησε ότι οι πληροφορίες αυτές δεν ήσαν επαρκείς, δυνάμει τωνποχρεώσεων που προβλέπονταν στην οδηγία. Επομένως η Επιτροπή αποφάσισε στις 20 Δεκεμβρίου 2001 να φέρει το θέμα ενώπιον του Δικαστηρίου.

6. Αν και οι ελληνικές αρχές ανακοίνωσαν τον Ιούλιο του 2000 το Εθνικό Πρόγραμμα Διαχείρισης επικινδύνων και μη επικινδύνων αποβλήτων, δεν έχουν ακόμη λάβει τα απαραίτητα μέτρα εντοπισμού και καταγραφής όλων των χωρών όπου αποβάλλονται επικίνδυνα απόβλητα, δυνάμει του άρθρου 2 της οδηγίας 91/689/ΕΟΚ. Με βάση μια καταγγελία, η Επιτροπή έστειλε τον Δεκέμβριο 2001 μια επιπλέον επιστολήπό μορφή επίσημης νότας, σε συμφωνία με το άρθρο 226 της συνθήκης ΕΚ, στην οποία της γνωστοποιούνταν ότι η Ελλάδα δεν ανταποκρίθηκε στιςποχρεώσεις των άρθρων 2 και 6 της προαναφερόμενης οδηγίας.

7. Η Επιτροπή κίνησε μια διαδικασία παράβασης τον Οκτώβριο 2001 κατά της Ελλάδας για μη εφαρμογή της οδηγίας του Συμβουλίου 75/439/ΕΟΚ της 16ης Ιουνίου 1975 για τη διάθεση αποβλήτων ορυκτελαίων και ειδικότερα για μη εφαρμογή των άρθρων 2, 3, 4, 5 και 11 που αφορούν την συλλογή και αναζωογόννηση χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων.

(1) ΕΕ L 183 της 29.6.1989.

(2) ΕΕ L 196 της 26.7.1990, ΕΕ L 138 της 1.6.1999.

(3) ΕΕ L 131 της 5.5.1998.

(4) ΕΕ L 30 της 6.2.1993.