ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3439/02

υποβολή: Daniel Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(2 Δεκεμβρίου 2002)

Θέμα: Ατύχημα του πετρελαιοφόρου Πρεστίζ στα ανοιχτά των ακτών της Γαλικίας

Στις 13 Νοεμβρίου συνέβη ένα σοβαρότατο ατύχημα στο πετρελαιοφόρο Πρεστίζ στα ανοιχτά των ακτών της Γαλικίας. Το εν λόγω πετρελαιοφόρο μετέφερε 77 000 τόνους πετρέλαιο και προκάλεσε καταστροφή ανυπολόγιστων οικολογικών, οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων σε μία περιφέρεια όπως η Γαλικία, στην οποία η αλιεία καλύπτει άνω του 10 % του ΑΕΠ, η οποία είναι περιφέρεια του στόχου 1 και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αλιεία.

1. Σκοπεύει η Επιτροπή να χορηγήσει ειδικές ενισχύσεις για την επανόρθωση, στο μέτρο του δυνατού, των ζημιών που έχουν προκληθεί·

2. Μπορεί να επιβεβαιώσει η Επιτροπή ότι το Πρεστίζ προερχόταν από την Εσθονία και κατευθυνόταν στο Γιβραλτάρ·

3. Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή εάν πληρούσε όλες τις κατά νόμον προϋποθέσεις αξιοπλοΐας σε κοινοτικά ύδατα και να ελλιμενίζεται και να αποπλέει από κοινοτικούς λιμένες·

4. Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή εάν η σύνθεση του βαρέος πετρελαίου το οποίο μετέφερε πληρούσε τις προϋποθέσεις της σχετικής κοινοτικής νομοθεσίας·

5. Δεν εκτιμά η Επιτροπή ότι ατυχήματα όπως το ανωτέρω μπορούν να περιορισθούν με την θέσπιση αυστηρότερης νομοθεσίας και απαιτητικότερων ελέγχων·

6. Δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι τα γεγονότα επιβάλουν την τροποποίηση της κοινοτικής νομοθεσίας ώστε να επισπευσθεί η έναρξη ισχύος της κατασκευής πλοίων με διπλά τοιχώματα·

7. Δεν εκτιμά ότι είναι σκόπιμο να απομακρυνθεί η θαλάσσια μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων, για την αποφυγή ατυχημάτων που μπορούν να πλήξουν το θαλάσσιο οικοσύστημα, από περιφέρειες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την αλιεία, όπως η Γαλικία·

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(29 Ιανουαρίου 2003)

1. Κατά πρώτον, το Συμβούλιο εξέδωσε, στις 20 Δεκεμβρίου 2002, κανονισμό με τον οποίο θεσπίζεται ειδικό μέτρο με σκοπό να προωθηθεί η ανάκτηση των αλιευτικών πόρων και των τόπωνδατοκαλλιέργειας που επλήγησαν από την πετρελαιοκηλίδα που προκλήθηκε από το πετρελαιοφόρο Prestige(1). Ο κανονισμός αυτός θεσπίζει έκτακτα μέτρα στήριξης για τα πρόσωπα και τις επιχειρήσεις που ασχολούνται με τους κλάδους αλιείας, οστρακοκαλλιέργειας καιδατοκαλλιέργειας στις ισπανικές παράκτιες περιοχές που έχουν πληγεί. Ο εν λόγω κανονισμός προβλέπει, εξάλλου, ορισμένες παρεκκλίσεις από τα κριτήρια τα οποία πρέπει να πληρούν οι δαπάνες ώστε να δικαιούνται συγχρηματοδότηση από το χρηματοδοτικό μέσο προσανατολισμού της αλιείας (ΧΜΠΑ) στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΚ) 2792/1999 του Συμβουλίου(2), για να διευκολυνθεί και να επιταχυνθεί η παροχή ενίσχυσης στους πληγέντες από τη ρύπανση.

Από πλευράς του, το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να παρέμβει, εάν η Επιτροπή διαπιστώσει ότι πληρούνται οι όροι του κανονισμού για την κινητοποίησή του, και συγκεκριμένα το περιφερειακό κριτήριο(3).

Θα μπορεί επίσης να παρέμβει και το Ταμείο Συνοχής. Στο πλαίσιο του συνολικού ποσού που χορηγείται στην Ισπανία για την περίοδο 2000-2006, οι ισπανικές αρχές θα μπορούν ναποβάλλουν στην Επιτροπή σχέδια περιβαλλοντικών έργων, προκειμένου να βοηθήσουν στην καταπολέμηση των επιπτώσεων της καταστροφής.

Στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος για τη Γαλικία (2000-2006), το ισπανικό Υπουργείο Οικονομικών, ως διαχειριστική αρχή, σε συμφωνία με τις αρχές της Γαλικίας, θα είναι σε θέση, κατόπιν έγκρισης από την επιτροπή παρακολούθησης αυτής της παρέμβασης, να τροποποιεί το συμπλήρωμα προγραμματισμού ώστε να αφιερώσει περισσότερους πόρους στα μέτρα για την καταπολέμηση των συνεπειών της καταστροφής.

Εξάλλου, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1260/99(4) επιτρέπει να τροποποιείται το επιχειρησιακό πρόγραμμα, σε περίπτωση σημαντικών μεταβολών στην κοινωνική και οικονομική κατάσταση και την αγορά εργασίας. Για την εν λόγω τροποποίηση χρειάζεται απόφαση της Επιτροπής, βάσει της οποίας επιτρέπεται αλλαγή των ποσών χρηματοδότησης που χορηγούνται ανά άξονα.

Επιπλέον, πολύ βραχυπρόθεσμα,πάρχει δυνατότητα ναποστηριχθεί μελέτη για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε μια ακτή που έχει πληγεί από τη ρύπανση. Η ενέργεια αυτή πρέπει να έχει σκοπό την ανάλυση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων κατόπιν ατυχήματος, την αξιολόγηση των προληπτικών και επανορθωτικών μέτρων που ελήφθησαν και την ευρεία διάδοση των αποτελεσμάτων τους και της κτηθείσας πείρας στα λοιπά κράτη μέλη.

Η Επιτροπή βρίσκεται επί του παρόντος σε στενή επαφή με τις ισπανικές αρχές, με σκοπό να προσδιορισθεί η συγχρηματοδότηση (50 % μέχρι ύψους 300 000 ευρώ) μιας μελέτης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων τουπόψη ατυχήματος. Ενδέχεται επίσης να προταθούν και άλλα ειδικά μέτρα, τα οποία προβλέπονται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Κοπεγχάγης.

2. Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι το Prestige προερχόταν από την Πετρούπολη και κατευθυνόταν προς το Γιβραλτάρ, μέσω της Εσθονίας.

3. Κατά την έκθεση επιθεώρησης, που προσκομίσθηκε από τον νηογνώμονα του Prestige, το American Bureau of Shipping (ABS), στο πλοίο είχε γίνει καλή συντήρηση.

Κατόπιν αιτήματος του εν λόγω νηογνώμονα, διενεργήθηκε έλεγχος ad hoc από τη Διεθνή Ένωση Νηογνωμόνων (Association Internationale des Socits de Classification), στην οποία η Επιτροπή συμμετέχει ως παρατηρητής, όπως και ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός και οι ναυτιλιακές αρχές από τις Μπαχάμες.

4. Ναι, το πετρέλαιο το οποίο μετέφερε το Prestige είναι εγκεκριμένο και έχει καταχωρισθεί από τον Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης (ISO) ως ενδιάμεσο βαρύ μαζούτ. Συγκαταλέγεται στα μαζούτ που χρησιμοποιούνται νομίμως ως καύσιμα πλοίου από ορισμένους τύπους πλοίων ή ακόμη και από σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής.

5.-7. Η Επιτροπή θεωρεί, όντως, ότι με αυστηρότερη εφαρμογή της νομοθεσίας μπορεί να μειωθεί ο αριθμός των ατυχημάτων. Για τον λόγο αυτόν, η Επιτροπή πρότεινε στο Συμβούλιο νέα ανακοίνωση(5), η οποία προβλέπει συγκεκριμένα την εσπευσμένη εφαρμογή των ρυθμίσεων που περιλαμβάνονται στις δέσμες Erika I και II.

Κατά τη συνεδρίασή του της 6ης Δεκεμβρίου 2002, το Συμβούλιο Μεταφορών αποφάσισε να απαγορεύσει από τους λιμένες της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα πετρελαιοφόρα μονού κύτους που μεταφέρουν βαρύ μαζούτ και να μελετήσει τη δυνατότητα ελέγχου και απομάκρυνσης, πλέον των 200 μιλίων από τις ακτές, των πλοίων που μεταφέρουν επικίνδυναλικά.

Στο πλαίσιο αυτό, και όπως είχε εξαγγείλει στην ανακοίνωσή της τής 3ης Δεκεμβρίου 2002, η Επιτροπή πρότεινε, στις 20 Δεκεμβρίου 2002, κανονισμό βάσει του οποίου απαγορεύεται η μεταφορά βαρέως μαζούτ από πετρελαιοφόρα μονού κύτους, με προορισμό ή αφετηρία λιμάνια των κρατών μελών, και επισπεύδεται η αντικατάσταση των πλοίων μονού κύτους από πλοία διπλού κύτους(6), η οποία τώρα έχειποβληθεί προς εξέταση στα νομοθετικά σώματα.

(1) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2372/2002 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση ειδικών μέτρων για την αποζημίωση της ισπανικής αλιείας, οστρακοκαλλιέργειας καιδατοκαλλιέργειας που έχουν πληγεί από τη ρύπανση πετρελαίου που προκλήθηκε από το πλοίο Prestige, ΕΕ L 358 της 31.12.2002.

(2) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2792/1999 του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 1999, για καθορισμό των λεπτομερών κανόνων και ρυθμίσεων σχετικά με την κοινοτική διαρθρωτική βοήθεια στον τομέα της αλιείας, ΕΕ L 337 της 30.12.1999.

(3) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2012/2002 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 2002, για την ίδρυση του Ταμείου Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ΕΕ L 311 της 14.11.2002.

(4) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου της 21ης Ιουνίου 1999 περί γενικών διατάξεων για τα διαρθρωτικά Ταμεία, ΕΕ L 161 της 26.6.1999.

(5) COM(2002)681 τελικό.

(6) COM(2002)780 τελικό.