ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1532/01

υποβολή: Luciana Sbarbati (ELDR) προς την Επιτροπή

(15 Μαΐου 2001)

Θέμα: Ασφάλεια στους τόπους εργασίας

Σύμφωνα με την Eurostat (31.3.2000) μεταξύ 1991 και 1996, ο κίνδυνος ατυχημάτων στους τόπους εργασίας μειώθηκε κατά 7 % (των θανατηφόρων κατά 13 %)" το ποσοστό για τους άνδρες είναι τρεις φορέςψηλότερο" οι εταιρείες με περισσότερους από 250 εργαζόμενους είναι οι πλέον ασφαλείς. Το 1998 κατεγράφησαν 4,7 εκατομμύρια ατυχήματα εκ των οποίων 5476 θανατηφόρα. Βάσει των εκτιμήσεων αυτών, το ετήσιο συνολικό κόστος στην ΕΕ (ιατρικά έξοδα,ποχρεωτική καταβολή της μισθοδοσίας κατά την περίοδο της ασθένειας, αποζημίωση λόγω μόνιμης αναπηρίας ή λόγω θανάτου) ανέρχονται περίπου σε 20 δις ευρώ. Για να μην αναφερθούμε και στο κοινωνικό κόστος των ατυχημάτων αυτών (παροχή βοήθειας, αποκατάσταση, επανένταξη όπου αυτό είναι δυνατό, κλπ.). Μόνον στην Ιταλία σημειώνονται ημερησίως 3 θάνατοι στους τόπους εργασίας (εκτός των οικιακών ατυχημάτων, αυτών που δεν καταγγέλλονται επειδή συνέβησαν στην μαύρη αγορά εργασίας ή των οδικών ατυχημάτων που συμβαίνουν σε αυτούς που μεταβαίνουν στον τόπο της εργασίας τους).

Η Ευρωπαϊκήπηρεσία για την ασφάλεια και τηνγεία στους τόπους εργασίας επιχειρεί να αποδείξει ότι η θέσπιση και η εφαρμογή μέτρων στους τομείς αυτούς είναι δυνατόν να συμβάλει στην αύξηση του αριθμού των ικανών προς εργασίαν άτομων και να μειώσει το κόστος τηςποχρεωτικής ασφάλισης που οι επιχειρήσεις είναιποχρεωμένες να συνάπτουν, αποδεικνύοντας εμπράκτως ότι οι ασφαλείς συνθήκες εργασίας μπορούν να απαλλάσσουν τις επιχειρήσεις από πρόσθετες δαπάνες.

Ερωτάται η Επιτροπή εάν, εκτός από το νομοθετικό ρόλο του θέματος -που προστατεύει τον εργαζόμενο σε κοινωνικό επίπεδο και τον εργοδότη σε οικονομικό- δεν είναι σκόπιμο να ενισχυθεί και ο μη νομοθετικός ρόλος της ΕΕ, μέσω της δημοσίευσης πληροφοριακούλικού, της προώθησης συγκριτικών σπουδών, της καλύτερης επιμόρφωσης των εργαζομένων και των εργοδοτών.

Η ευρωπαϊκή εβδομάδα για την ασφάλεια και τηνγεία στους τόπους εργασίας, που θα πραγματοποιηθεί το φθινόπωρο, περατώνοντας μία ενημερωτική εκστρατεία στην οποία θα πάρουν μέρος όλα τα κράτη μέλη, η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα συνδικάτα και οι ενώσεις εργοδοτών, θα μπορούσε να είναι μία καλή αρχή.

Ερωτάται η Επιτροπή εάν δεν είναι λάθος να γίνεται αποδεκτή η ύπαρξη διαφορών στα κατώτατα επίπεδα ασφάλειας μεταξύ των κρατών μελών, ή αναλόγως του μεγέθους των επιχειρήσεων. Πράγματι, εάν γινόταν επαρκώς κατανοητό ποιες είναι οι αρμοδιότητες της ΕΕ και ποιες οι αρμοδιότητες των κρατών μελών, οι κοινοτικοί στόχοι θα προσδιορίζονταν καλύτερα και παρέμβαση που ζητείται από τα κράτη μέλη θα μπορούσε να ελέγχεται και να επαληθεύεται περιοδικώς από τις εντεταλμένες αρχές.

Και ακόμη, εάν δεν θα έπρεπε να αποδοθεί μεγαλύτερη σημασία στα θέματα που άπτονται τηςγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων στο πλαίσιο των μελλοντικών προσανατολισμών σχετικά με την απασχόληση, βάσει της ανάλυσης των καλύτερων πρακτικών μεταξύ αυτών που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη.

Απάντηση της κ. Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(28 Ιουνίου 2001)

Η Επιτροπή συμμερίζεται πλήρως την ανησυχία της αξιότιμης βουλευτού όσον αφορά την κατάσταση των εργατικών ατυχημάτων στην Κοινότητα.

Ωστόσο, τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, που αφορούν το 1998(1), δείχνουν ότι συνεχίστηκε η βελτίωση σε ευρωπαϊκό επίπεδο τόσο όσον αφορά το ποσοστό επίπτωσης των εργατικών ατυχημάτων με διακοπή εργασίας άνω των τριών ημερών (4 089 ατυχήματα ανά 100 000 εργαζομένους το 1998 σε σύγκριση με 4 229 το 1996 και 4 539 το 1994) όσο και όσον αφορά το ποσοστό επίπτωσης των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων (5,0 θανατηφόρα ατυχήματα ανά 100 000 εργαζομένους το 1998 σε σύγκριση με 5,3 το 1996 και 6,1 το 1994, συμπεριλαμβανομένων των τροχαίων ατυχημάτων και των ατυχημάτων σε κάθε μέσο μεταφοράς κατά την εργασία).

Αυτοί οι στατιστικοί δείκτες δείχνουν ότι η εφαρμογή σε ευρωπαϊκό επίπεδο της κοινοτικής νομοθεσίας όσον αφορά την προστασία τηςγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων κατά την εργασία είχε θετικό αντίκτυπο στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας μειώνοντας το ποσοστό επίπτωσης των ατυχημάτων. Συνεπώς η νομοθεσία αυτή, όταν εφαρμοστεί σωστά, βελτιώνει τηνγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων στην εργασία.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι μη νομοθετικές ενέργειες είναι θεμελιώδεις για την ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας στον τομέα της προστασίας τηςγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων κατά την εργασία. Για το σκοπό αυτό, στο κοινοτικό πρόγραμμα στον τομέα τηςγείας και ασφάλειας στο χώρο εργασίας (1996-2000)(2), προβλέφθηκαν πολλά μη νομοθετικά μέτρα. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται οι ενέργειες προσανατολισμού με τη μορφή μη δεσμευτικών εγκολπίων, ιδίως για την αντιμετώπιση των αναγκών των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ), ενέργειες ενημέρωσης, εκπαίδευσης και κατάρτισης καθώς και μελέτες σχετικά με την εξέλιξη του επαγγελματικού περιβάλλοντος, δηλαδή την εμφάνιση νέων κινδύνων για τηνγεία και την ασφάλεια, όπως π.χ. το στρες, τα μυοσκελετικά προβλήματα, οι επαναλαμβανόμενες εργασίες, η βία στο χώρο εργασίας, τα ψυχοκοινωνικά προβλήματα ή οι νέες μορφές εργασίας, όπως η τηλεργασία.

Εξάλλου, η Επιτροπή, που γνωρίζει το θέμα αυτό, ανέλαβε από το 1992 και μετά πολλές πρωτοβουλίες ευαισθητοποίησης μεταξύ των διαφόρων κοινωνικών εταίρων, σε ευρωπαϊκό επίπεδο και σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη προκειμένου να καταστούν τα μέτρα που ελήφθησαν στον τομέα αυτό πιο αποτελεσματικά.

Ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε:

- το ευρωπαϊκό έτος για την ασφάλεια, τηνγιεινή και τηνγεία στο χώρο εργασίας το 1992,

- οι ενέργειες PRevent(3) σε επίπεδο ΜΜΕ στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος δράσης για την ασφάλεια (SAFE) το 1997 και το 1998 και οι οποίες θα συνεχιστούν στη νέα πρωτοβουλία για τις ΜΜΕ στην οποία διατέθηκε μία ειδική γραμμή του κοινοτικού προϋπολογισμού και την οποία θα διαχειριστεί ο ευρωπαϊκός οργανισμός για την ασφάλεια και τηνγεία στην εργασία του Μπιλμπάο,

- πολλές ευρωπαϊκές εβδομάδες, η διοργάνωση των οποίων εμπίπτει πλέον στην αρμοδιότητα του ευρωπαϊκού οργανισμού για την ασφάλεια και τηνγεία στην εργασία του Μπιλμπάο. Το 2000 η ευρωπαϊκή εβδομάδα είχε ως αντικείμενο τα μυοσκελετικά προβλήματα, ενώ τον Οκτώβριο του 2001 θα έχει ως θέμα την πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων,

- πολλές δημοσιεύσεις προωθήθηκαν επίσης από την Επιτροπή, όπως π.χ. ένα εγχειρίδιο εσωτερικού ελέγχου για τις ΜΜΕ(4), οδηγοί για το στρες που συνδέεται με την εργασία(5), συστάσεις για τις οριακές τιμές έκθεσης σε χημικούς παράγοντες(6), οδηγοί για την κατάρτιση σε τομείς που παρουσιάζουν κινδύνους(7) ή τα αποτελέσματα της έρευνας στις βιομηχανίες ΕΚΑΧ (άνθρακα και χάλυβα)(8), με σκοπό την προώθηση της μεγαλύτερης γνώσης και της καλύτερης κατάρτισης όλων των κοινωνικών εταίρων.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι εναπόκειται στα κράτη μέλη να προωθήσουν και να εξασφαλίσουν την ορθή και αποτελεσματική εφαρμογή των εθνικών διατάξεων που μεταφέρουν τις κοινοτικές οδηγίες. Επίσης, η Επιτροπή ανησυχεί για το γεγονός ότι μπορεί ναπάρχουν διαφορές ανάμεσα στα κράτη μέλη όσον αφορά τα ελάχιστα επίπεδα ασφάλειας και είναι πάντα έτοιμη να εξετάσει τις καταστάσεις αυτές, στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων που της έχουν ανατεθεί από τις συνθήκες.

Η Επιτροπή συμμερίζεται απολύτως την άποψη της αξιότιμης βουλευτού για την αναγκαιότητα να αποδοθεί μεγαλύτερη σημασία στα ζητήματα που άπτονται τηςγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων στην πολιτική για την απασχόληση και επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή της στη νέα κατευθυντήρια γραμμή αριθ. 14γ) των κατευθυντήριων γραμμών για τις πολιτικές απασχόλησης των κρατών μελών για το 2001, που ασχολούνται με το ζήτημα αυτό.

Τέλος, εφιστάται η προσοχή της αξιότιμης βουλευτού στο γεγονός ότι εκπονείται μια νέα κοινοτική στρατηγική στον τομέα της ασφάλειας και τηςγείας στην εργασία. Η στρατηγική αυτή θα καθορίσει το πλαίσιο των μελλοντικών δράσεων με σκοπό τη συνεχή βελτίωση της ποιότητας της εργασίας και συνεπώς των συνθηκώνγείας και ασφάλειας των ευρωπαίων εργαζομένων στο χώρο εργασίας.

(1) στοιχεία ESAW (Ευρωπαϊκές στατιστικές εργατικών ατυχημάτων) της Eurostat.

(2) Ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με ένα κοινοτικό πρόγραμμα στον τομέα της ασφάλειας, τηςγιεινής και τηςγείας στο χώρο εργασίας (1996-2000) ΕΕ C 262 της 7.10.1995.

(3) Ενέργειες ευαισθητοποίησης στον τομέα τηςγείας και της ασφάλειας κατά την εργασία γενικά καθώς και σχετικά με την προώθηση και την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών στις ΜΜΕ .

(4) Το εγχειρίδιο εσωτερικού ελέγχου για τις ΜΜΕ - Λουξεμβούργο 1995.

(5) Εγχειρίδιο καθοδήγησης σχετικά με το στρες που συνδέεται με την εργασία - Λουξεμβούργο 2000.

(6) Οριακές τιμές επαγγελματικής έκθεσης, συστάσεις της επιστημονικής επιτροπής για τις οριακές τιμές επαγγελματικής έκθεσης σε χημικούς παράγοντες 1994-1997 - Λουξεμβούργο 1998.

(7) Η κατάρτιση στον τομέα τηςγείας και ασφάλειας στον τομέα της αλιείας - Λουξεμβούργο 1993, Υγεία και ασφάλεια στον τομέα των τεχνικών και οικοδομικών έργων - Λουξεμβούργο 1993.

(8) Συνέδριο λήξης της κοινωνικής έρευνας ΕΚΑΧ - Λουξεμβούργο 1999.