ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3419/01

υποβολή: Stavros Xarchakos (PPE-DE)και Ioannis Marnos (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(21 Δεκεμβρίου 2001)

Θέμα: Πολιτιστικοί θησαυροί της κατεχόμενης Κύπρου

Σύμφωνα με δημοσιεύματα του ελληνικού και κυπριακού Τύπου, ένας ανυπολόγιστης αξίας πολιτιστικός θησαυρός κινδυνεύει να ξαναβρεθεί στα χέρια της σπείρας λαθρεμπόρων που τον αφαίρεσαν από την κατεχόμενη Κύπρο και επεχείρησαν να τον πουλήσουν στο εξωτερικό. Πρόκειται για τα περίφημα τμήματα των αγιογραφών από το Μοναστήρι του Αντιφωνητή, στον Πενταδάκτυλο της κατεχόμενης από τον τουρκικό στρατό Κύπρου, τα οποία κατασχέθησαν τον Οκτώβριο του 1997 μετά από συντονισμένες ενέργειες της γερμανικής και της κυπριακής Αστυνομίας στο Μόναχο.

Οι τοιχογραφίες βρέθηκαν τεμαχισμένες και κρυμμένες μέσα στους τοίχους και κάτω από τα πατώματα δύο σπιτιών του σεσημασμένου Τούρκου αρχαιοκαπήλου Αϊντίν Ντικμέν, ο οποίος συνελήφθη τότε από την Ιντερπόλ, αλλά περιέργως σήμερα κυκλοφορεί ελεύθερος, παρά το γεγονός ότι οφείλει φόρους στο γερμανικό δημόσιο. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο θησαυρός αυτός βρίσκεται ακόμη στην αστυνομία του Μονάχου και δεν έχει κατορθωθεί να επιστραφεί στην Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ πληροφορίες από τη Γερμανία αναφέρουν ότιπάρχει σοβαρός κίνδυνος να δοθούν εκ νέου στον Τούρκο λαθρέμπορο!

Οι λόγοι αυτής της όχι και τόσο απίθανης εξέλιξης είναι δύο: από τη μια πλευρά η τέως Δυτική Γερμανία δεν έχειπογράψει τη Συνθήκη της ΟΥΝΕΣΚΟ του 1970 που προνοεί για την επιστροφή των κλεμμένων έργων τέχνης στις χώρες καταγωγής τους, παρότι η τέως Ανατολική Γερμανία το έχει κάνει και- σύμφωνα με τη Συνθήκη Επανένωσης της Γερμανίας — και η τέως Δυτική Γερμανίαποχρεούται να τηρήσει τις συνθήκες που

είχεπογράψει η Ανατολική Γερμανία. Αφετέρου, η γερμανική νομοθεσία προβλέπει ότι αν έχουν περάσει 10 χρόνια (και σε άλλες περιπτώσεις 20 χρόνια) από την κλοπή, το κλοπιμαίο είναι δυνατόν να αποδοθεί και πάλι στον έμπορο και όχι στη χώρα καταγωγής του. Όλα αυτά, όμως, ενέχουν τον κίνδυνο επιβράβευσης του λαθρεμπόρου και τιμωρίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Μπορεί να μας ενημερώσει η Επιτροπή αν έχειπόψη το παραπάνω περιστατικό· Σκοπεύει να το θέσει στους επισήμους της Τουρκίας ο στρατός της οποίας κατέχει επί 27 χρόνια το βόρειο τμήμα της Κύπρου· Πώς προτίθεται να παρέμβει στις γερμανικές αρχές· Ποιες δυνατότητες παρέμβασης έχει η Επιτροπή ώστε να επιστραφούν αμέσως τα κλοπιμαία στις αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας·

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(14 Φεβρουαρίου 2002)

Το θέμα στο οποίο αναφέρονται τα Αξιότιμα Μέλη του Κοινοβουλίου αφορά απαίτηση εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας κατά του ατόμου το οποίο κατέχει σήμερα τα αμφισβητούμενα αντικείμενα. Δεν ανήκει στην αρμοδιότητα της Επιτροπής το να παρεμβαίνει σε νομικές διαδικασίες στα κράτη μέλη της οι οποίες δεν αφορούν την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας.

Επί πλέον, φαίνεται ότι οι πληροφορίες που διαθέτουν τα Αξιότιμα Μέλη του Κοινοβουλίου σχετικά με τις σχετικές γερμανικές διατάξεις μπορούν να διευκρινιστούν με τις αρμόδιες γερμανικές αρχές.

Εν πάση περιπτώσει, η Γερμανία δενποχρεούται να συμμορφώνεται με τις συνθήκες που έχουνπογραφεί από την πρώην Γερμανική Λαϊκή Δημοκρατία (GDR). Σύμφωνα με το άρθρο 12 της συνθήκης για την ενοποίηση της Γερμανίας της 31ης Αυγούστου 1990, η Γερμανία θα αρχίσει διαπραγματεύσεις με τους αντισυμβαλλόμενους της πρώην GDR σχετικά με το ποιες συνθήκες πρέπει να συνεχίσουν να εφαρμόζονται και ποιες πρέπει να λήξουν.

Η § 937 παρ. 1 του αστικού κώδικα (Brgerliches Gesetzbuch) προβλέπει ότι ένα άτομο το οποίο κατέχει αντικείμενο για περίοδο 10 ετών χωρίς διακοπή, γίνεται αυτομάτως ιδιοκτήτης αυτού του αντικειμένου. Ωστόσο, σύμφωνα με την παρ. 2 της ίδιας διάταξης η μεταφορά ιδιοκτησίας αποκλείεται αν ο κάτοχος δεν έχει αποκτήσει το αντικείμενο καλή τη πίστει ή αν έχει διαπιστώσει αργότερα ότι η ιδιοκτησία ανήκει σε κάποιον άλλο.