ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0086/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(25 Ιανουαρίου 2002)

Θέμα: Μόλυνση των μη γενετικώς τροποποιημένων σπόρων με ΓΤΟ

1. Γνωρίζει η Επιτροπή τα ευρήματα μιας μελέτης που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό New Scientist της 24ης Νοεμβρίου 2001, η οποία φανερώνει ότι η μόλυνση από γενετικώς τροποποιημένη ελαιοκράμβη είναι τόσο εκτεταμένη που είναι πλέον δύσκολο να εξασφαλιστεί βλάστηση μη γενετικώς τροποποιημένων σπόρων·

2. Η μελέτη, η οποία πραγματοποιήθηκε από το καναδικό Έρευνητικό Κέντρο της ομοσπονδιακής κυβερνήσεως του Saskatoon, διεξαγόταν για ένα διάστημα έξι χρόνων. Η Επιτροπή συμφωνεί με τα συμπεράσματα του Κέντρου ότι παρέχει πολύτιμα διδάγματα για άλλα μέρη του κόσμου, όπως η Ευρώπη, τα οποία δεν επιτρέπουν ακόμη παραγωγή με εμπορικό σκοπό·

3. Συμφωνεί η Επιτροπή με τις προτάσεις του Κέντρου, με βάση τα ευρήματα ότι η γύρη ελαιοκράμβης μπορεί να ταξιδέψει μέχρι και 800 μέτρα, ότι κάποιοι σπόροι πρέπει να φυλάσσονται ξεχωριστά ή ακόμα να μεγαλώνουν σε χωριστές, καθορισμένες ζώνες·

4. Πιστεύει η Επιτροπή ότι μπορεί να είναι απαραίτητη η τροποποίηση της Οδηγίας 2001/18(1) ώστε αυτή να συμπεριλάβει και τούτα τα νέα ευρήματα·

5. Δέχεται επιπλέον η Επιτροπή την ύπαρξη της εκ των πραγμάτων αναστολής μέχρις ότου μια τέτοια τροποποίηση συμφωνηθεί και εφαρμοστεί·

(1) ΕΕ L 106 της 17.4.2001, σελ. 1.

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(19 Μαρτίου 2002)

Η Επιτροπή είναι ενήμερη για τη μελέτη η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό New Scientist της 24ης Νοεμβρίου 2001 σχετικά με τη διασπορά γύρης και σπόρων γενετικώς τροποποιημένης ελαιοκράμβης που λαμβάνει αυτή τη στιγμή χώρα στον Καναδά.

Οι γενετικώς τροποποιημένοι σπόροι ελαιοκράμβης εγκρίθηκαν για δραστηριότητες αναπαραγωγής και για εισαγωγή στην Κοινότητα δυνάμει της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 1990, για την σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον (ΓΤΟ)(1). Οι άδειες που χορηγήθηκαν δυνάμει της εν λόγω οδηγίας εξακολουθούν να παραμένουν σε ισχύ μετά από την 17η Οκτωβρίου 2002, όταν η νέα οδηγία 2001/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Μαρτίου 2001, για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον, πρέπει να έχει μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο.

Δεδομένου ότι οι διατάξεις σχετικά με τα ενδεχόμενα αποτελέσματα που μπορούν να προκύψουν από τη μεταφορά γονιδίων αποτελούν ήδη αναπόσπαστο μέρος της οδηγίας 2001/18/ΕΚ, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν ενδείκνυται πιθανή τροποποίηση της εν λόγω οδηγίας προκειμένου να συμπεριλάβει τα εν λόγω νέα ευρήματα.

Ο συνολικός στόχος της οδηγίας 2001/18/ΕΚ είναι η προστασία της ανθρώπινηςγείας και του περιβάλλοντος, μετά από σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον. Ως μέρος αυτού του στόχου τα κράτη μέλη και, όπου ενδείκνυται, η Επιτροπή, θα διασφαλίσουν ότι οι ενδεχόμενες δυσμενείς επιπτώσεις στην ανθρώπινηγεία και στο περιβάλλον, οι οποίες μπορεί να απορρέουν άμεσα ή έμμεσα από την μεταφορά γονιδίων από γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς σε άλλους, αξιολογούνται επακριβώς, κρίνοντας κατά περίπτωση.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι αρχές που διέπουν την εκτίμηση του κινδύνου και προβλέπονται από την οδηγία περιλαμβάνουν την πιθανότητα μεταφοράς γονιδίων σε ίδια ή σε άλλα συμβατά από γενετική άποψη φυτικά είδη,πό τις συνθήκες φύτευσης των ΓΤΟ, καθώς και οιοδήποτε επιλεκτικό πλεονέκτημα ή μειονέκτημα που αποδίδεται στα εν λόγω φυτικά είδη.

Επιπλέον, οι πληροφορίες που απαιτούνται για την εκτίμηση του κινδύνου περιλαμβάνουν αξιολόγηση των τρόπων και της έκτασης της διασποράς (π.χ. εκτίμηση του βαθμού κατά τον οποίο η βιωσιμότητα της γύρης ή/και των σπόρων μικραίνει ανάλογα με την απόσταση) και οιωνδήποτε ειδικών παραγόντων που έχουν επιπτώσεις στη διασπορά, εφόσονπάρχουν. Πρέπει επίσης να ληφθείπόψη η παρουσία συμβατών από γενετική άποψη άγριων συγγενικών φυτών ή καλλιεργημένων φυτικών ειδών και η εγγύτητα με επίσημα αναγνωρισμένους βιοτόπους ή με προστατευόμενες ζώνες που μπορούν να επηρεαστούν.

Όσον αφορά τις πληροφορίες για τον έλεγχο και την παρακολούθηση, πρέπει να παρασχεθούν λεπτομέρειες για οιεσδήποτε προφυλάξεις λαμβάνονται όσον αφορά την(τις) απόσταση(-εις) από συμβατά από γενετική άποψη φυτικά είδη, τόσο άγρια συγγενικά φυτά όσο και καλλιέργειες, καθώς επίσης και οιαδήποτε μέτρα που ελαχιστοποιούν/αποτρέπουν τη διασπορά οιουδήποτε αναπαραγωγικού οργάνου των γενετικώς τροποποιημένων ανώτερων φυτών (π.χ. γύρη, σπόροι, βολβός).

Στο πλαίσιο της αξιολόγησης του κινδύνου, χορηγείται άδεια για κυκλοφορία στην αγορά ΓΤΟ μόνο όταν δενπάρχει κανένας λόγος να θεωρηθεί ότι θαπάρξουν δυσμενείς συνέπειες για την ανθρώπινηγεία ή το περιβάλλον,πό τους όρους που έχουν συμφωνηθεί.

Στην περίπτωση των καλλιεργειών σπόρων, οι ελάχιστες αποστάσεις από ανεπιθύμητες γειτονικές πηγές γύρης έχουν οριστεί στη νομοθεσία περί σπόρων για την περίπτωση των σταυρογονιμοποιούμενων φυτών. Οι εν λόγω αποστάσεις ποικίλλουν ανάλογα με το είδος, τον τύπο ποικιλίας και κατηγορίας των σπόρων. Η Επιστημονική Επιτροπή για τα φυτά έχει δηλώσει στη γνώμη της της 7ης Μαρτίου 2001 για την τυχαία παρουσία γενετικώς τροποποιημένων σπόρων στους συμβατικούς σπόρους(2) ότι ένα από τα μέτρα για να επιτευχθεί το όριο 0,3 % για την τυχαία παρουσία γενετικώς τροποποιημένων σε μη γενετικώς τροποποιημέναβρίδια ελαιοκράμβης θα ήταν να αυξηθεί η σημερινή απόσταση απομόνωσης στα 3000 μέτρα.

(1) ΕΕ L 117 της 8.5.1990.

(2) http://europa.eu.int/comm/food/fs/sc/scp/out93_gmo_en.pdf.