ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1194/01

υποβολή: Luciana Sbarbati (ELDR) προς την Επιτροπή

(19 Απριλίου 2001)

Θέμα: Γήρανση του πληθυσμού και κοινοτικά μέτρα αντιμετώπισης του φαινομένου

Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβώνας του 2000, αποφασίσθηκε να ανατεθεί σε μία επιτροπή Υψηλού Επιπέδου η εκπόνηση μιας μελέτης για τη μελλοντική εξέλιξη της κοινωνικής πρόνοιας στην Ευρώπη μακροπρόθεσμα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον επεδείχθη στη βιωσιμότητα των συνταξιοδοτικών συστημάτων ακόμη και μετά το 2020.

Οι στατιστικές προοπτικές για τη γήρανση του ευρωπαϊκού πληθυσμού προβλέπουν πράγματι ότι το 2050, το 28 % του πληθυσμού θα είναι άνω των 65 ετών έναντι ποσοστού 14 % σήμερα. Η τάση αυτή, συνδυαζόμενη με το μεγαλύτερο προσδόκιμο επιβίωσης θα έχει ως συνέπεια τη σημαντική οικονομιή επιβάρυνση των κρατών μελών.

Για την αντιμετώπιση του φαινομένου καθιερώθηκε η έννοια του ενεργού ρόλου των ηλικιωμένων, προτάθηκε δε και ηπόθεση μεταξύ άλλων και μιας χρονικής διαφοροποίησης της συντάξιμης ηλικίας, απόφαση που θα έπρεπε να επιτρέψει στα κράτη μέλη να μεταθέσουν κατά μερικά χρόνια το πρόβλημα και να διασφαλίσουν βραχυπρόθεσμα τη σταθερότητα των συστημάτων προνοίας εν αναμονή μιας κοινής στρατηγικής.

Τα ευρωπαϊκά όργανα όμως εξακολουθούν να εφαρμόζουν την πρόωρη συνταξιοδότηση, αποφασίζουν να μην ανανεώσουν τις συμβάσεις των freelance ηλικίας 65 ετών και άνω και, στην πρόταση τροποποίησης της Επιτροπής, προβλέπεται η δυνατότητα (και όχι η ανάγκη) τροποποίησης της ηλικίας συνταξιοδότησης (60 ετών) για τους μονίμους και λοιπούς κοινοτικούςπαλλήλους.

Μπορεί η Επιτροπή να εξηγήσει τους λόγους για κάποιες αποφάσεις που θέτουνπό συζήτηση την αξιοπιστία των ευρωπαϊκών οργάνων;

Απάντηση του κ. Kinnock εξ ονόματος της Επιτροπής

(9 Ιουλίου 2001)

Η Επιτροπή θα ήθελε κατά πρώτον να τονίσει ότι έχει επίγνωση του φαινομένου του γηράσκοντος πληθυσμού. Η επιτυχία της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την απασχόληση είναι, ειδικότερα, κρίσιμης σημασίας για τη μακροπρόθεσμη μελλοντική κοινωνική προστασία και τα συνταξιοδοτικά καθεστώτα. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας έχει ορίσει ένα φιλόδοξο στόχο: βασιζόμενα σε μία διαρκή οικονομική μεγέθυνση ύψους 3 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος τους (ΑΕγχΠ), τα κράτη μέλη θα πρέπει να κινηθούν προς ένα μέσο συντελεστή απασχόλησης 70 % του συνολικού εργατικού δυναμικού, και άνω του 60 % του γυναικείου εργατικού δυναμικού μέχρι το 2010. Είναι σαφές ότι αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί αν διατηρηθεί η σημερινή τάση για αποχώρηση από την εργασία πριν την επίσημη ηλικία συνταξιοδότησης. Σήμερα, λιγότερο από το ένα τέταρτο των ατόμων ηλικίας 60 έως 64 ετών παραμένουν εν ενεργεία.

Η διάρθρωση του προσωπικού της Επιτροπής ευθυγραμμίζεται με αυτούς τους στόχους γενικής πολιτικής. Η μέση ηλικία συνταξιοδότησης στην Επιτροπή τοποθετείται σήμερα στο 62,8, ενώ το 47 % τωνπαλλήλων ηλικίας 60 έως 64 ετών παραμένει ενπηρεσία.

Σχετικά με τουςπαλλήλους και το προσωρινό προσωπικό των ευρωπαϊκών Οργάνων, η κανονική ηλικία συνταξιοδότησης είναι σήμερα το 60ό έτος (με ανώτατο όριο τα 65 έτη). Είναι ουσιώδους σημασίας να αξιολογείται τακτικά το ισοζύγιο του συνταξιοδοτικού καθεστώτος των Οργάνων. Προκειμένου να διατηρείται το ισοζύγιο αυτό, ο Κανονισμός Υπηρεσιακής Κατάστασης (ΚΥΚ) προβλέπει τη δυνατότητα είτε προσαρμογής της οικονομικής συνεισφοράς στο καθεστώς αυτό, είτε προσαρμογής της κανονικής ηλικίας συνταξιοδότησης, δηλαδή καθυστέρησή της στην περίπτωση που το καθεστώς αυτό εμφανίζει έλλειμμα. Στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης της Επιτροπής, προτείνεται να διατηρηθούν αυτές οι δύο δυνατότητες στη μεταρρύθμιση του ΚΥΚ. Η πιθανότητα να τροποποιηθεί η ηλικία συνταξιοδότησης πρέπει λοιπόν να ερμηνευτεί κατά την ανωτέρω έννοια. Επιπλέον, η μεταρρύθμιση προτείνει να καθοριστεί μία διαδικασία παρακολούθησης, σε τακτά διαστήματα, του ισοζυγίου αυτού. Εντός του πλαισίου της διαδικασίας αυτής θα είναι σκόπιμο να εξετάζεται περιοδικά και βάσει των διατάξεων του ΚΥΚ, ποια είναι τα μέτρα εκείνα που πρέπει να ληφθούν για τη διατήρηση ενός ισοσκελισμένου καθεστώτος.

Σήμερα, προβλέπεται δυνατότητα πρόωρης συνταξιοδότησης από τα ευρωπαϊκά Όργανα σε ηλικία 50 ετών με σημαντικά μειωμένη σύνταξη. Επιπλέον, οπάλληλος χάνει τα δικαιώματα κοινωνικής ασφάλισης που καλύπτονται από τον εργοδότη. Έτσι, στην πράξη, σπάνια ζητείται αυτή η πρόωρη συνταξιοδότηση: στην Επιτροπήπάρχουν κατά μέσο όρο κάτω από 10 συνταξιοδοτήσεις ανά έτος πριν την ηλικία των 60 ετών. Η πρόταση την οποία διαβίβασε η Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο στις 31 Ιανουαρίου 2001, στην οποία αναφέρεται το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου, δεν αποσκοπεί στην τροποποίηση αυτού του μόνιμου συστήματος πρόωρης συνταξιοδότησης. Αντίθετα, αφορά ένα ειδικό μέτρο συνδεόμενο με τη συνεχιζόμενη μεταρρύθμιση.

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το ζήτημα της πρόωρης συνταξιοδότησης με συνεκτικότερο τρόπο στο μέλλον και για να διευκολυνθεί η ενσωμάτωση του προσωπικού του προερχόμενου από τα νέα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα καταθέσει ένα συμβουλευτικό έγγραφο για την ελαστική συνταξιοδότηση, όπως αναγγέλθηκε στη Λευκή Βίβλο για τη μεταρρύθμιση της Επιτροπής(1) της 1ης Μαρτίου 2000 (Μέρος II, δράση 34).

Όσον αφορά το προσωπικό freelance, μετά την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ, ΕΚΑΧ, Ευρατόμ) αριθ. 628/2000 του Συμβουλίου, της 20ής Μαρτίου 2000, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ, ΕΚΑΧ) αριθ. 259/68 περί καθορισμού του κανονισμούπηρεσιακής καταστάσεως τωνπαλλήλων και του καθεστώτος που εφαρμόζεται επί του λοιπού προσωπικού των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων(2), οι διερμηνείς συνεδριάσεων που προσλαμβάνονται από την Επιτροπή, όπως και αυτοί του Κοινοβουλίου, τοποθετούνται ως επικουρικοίπάλληλοι. Με το νέο αυτό καθεστώς εξασφαλίζεται η ίση μεταχείριση των επικουρικών διερμηνέων συνεδριάσεων που προσλαμβάνονται στα διάφορα ευρωπαϊκά Όργανα, σε θέματα όπως, μεταξύ άλλων, της ηλικίαςποχρεωτικής συνταξιοδότησης που ορίζεται στον ΚΥΚ για τουςπαλλήλους των Κοινοτήτων. Κατά συνέπεια, ούτε η Επιτροπή ούτε το Κοινοβούλιο, ως ευρωπαϊκά θεσμικά Όργανα μπορούν να απασχολούν διερμηνείς συνεδριάσεων άνω των 65 ετών, λόγω του άρθρου 74 του καθεστώτος που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό (ΚΛΠ), σύμφωνα με το οποίο ηπαλληλική σχέση του επικουρικούπαλλήλου λύεται νομίμως στο τέλος του μήνα κατά τη διάρκεια του οποίου αυτός/αυτή φθάνει στην ηλικία των 65 ετών.

Όσον αφορά την πρόωρη συνταξιοδότηση, η Επιτροπή δεν εφαρμόζει τις διατάξεις αυτές στους διερμηνείς συνεδριάσεων που προσλαμβάνει.

(1) COM(2000)200 τελικό.

(2) ΕΕ L 76 της 25.3.2000.