ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0947/02

υποβολή: Marie Isler Bguin (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(9 Απριλίου 2002)

Θέμα: Ασφάλεια στη θαλάσσια κυκλοφορία

Το ναυάγιο του δεξαμενοπλοίου Erika που συνέβη στις 12 Δεκεμβρίου 1999 με συνέπεια την έκχυση 28 000 τόνων αργού πετρελαίου στις ακτές της Βρετάνης, προκάλεσε ανεπανόρθωτες καταστροφές στη θαλάσσια χλωρίδα και πανίδα καιποβάθμισε τον οικονομικό ιστό σε σχέση με τους θαλασσίου και παράκτιους πόρους.

Οι ρυπάνσεις από ατυχήματα τύπου Erika δεν αντιπροσωπεύουν, παρά το θεαματικό τους χαρακτήρα και το άμεσο μέγεθός τους, παρά ένα περιθωριακό μέρος των εκχύσεων πετρελαίου στη θάλασσα. Το κύριο μέρος των απορρίψεων ή αφερματισμώνδρογονανθράκων και άλλων βλαβερών και ρυπαντικών προϊόντων που εκχύονται σε θαλάσσιους χώρους και οικοσυστήματα οφείλονται σε εσκεμμένες και επομένως εγκληματικές ενέργειεςπό το πρόσχημα της εξοικονόμησης χρόνου ή κόστους τηςπηρεσίας καθαρισμού των δεξαμενών. Ο αριθμός των 2 εκατομμυρίων τόνωνδρογονανθράκων που απορρίπτονται κατ' αυτόν τον τρόπο αυθαίρετα και σχεδόν ατιμωρητί στους ωκεανούς σε ετήσια βάση έχει αυξηθεί. Επισήμως, η γαλλική εθνοσυνέλευση εκτιμά σε 600 000 τόνους ετησίως το μέγεθος αυτής της ρύπανσης ρουτίνας μόνο για τη Μεσόγειό που ισοδυναμεί — κάθε εβδομάδα! — με την οικονομική, οικολογική και κατά των επερχομένων γενεών καταστροφή που προκάλεσε το ναυάγιο του Erika.

Μπορεί η Επιτροπή να παράσχει σύγχρονα εμπεριστατωμένα στοιχεία ως προς την εγκατάσταση στα κράτη μέλη και τιςποψήφιες χώρες λιμενικών δομών καιποδομών αφερματισμού όπως επίσης και για τα αναγκαία δίκτυα ελέγχου και παρακολούθησης των σκαφών που θα πρέπει να επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητα των εγκαταστάσεων αυτών·

Μπορεί η Επιτροπή να αναφερθεί στην εφαρμογή αυστηρών μέτρων αυτομάτου ναυτιλιακού ελέγχου των σκαφών που συλλαμβάνονται επ' αυτοφώρω ήπάρχουνποψίες ότι προβαίνουν σε αυθαίρετες απορρίψεις αποβλήτων όπως επίσης και για την καθιέρωση ενός συστήματος έγκρισης που θα επηρεάζει τον απόπλου των σκαφών αυτών από τα κοινοτικά ύδατα και θα διασφαλίζει έτσι τη δικαστική συνέχεια που θα δίδεται στις εσκεμμένες αυτές περιβαλλοντικές βλάβες·

Είναι η Επιτροπή πεπεισμένη για την ανάγκη ενός συστήματος ανισχνευσιμότητας των μεταφερομένων δια της θαλασσίας οδού προϊόντων, ιδίως των ρυπογόνων, ώστε να καθορίζονται τα αδικήματα και να εξασφαλίζεται ο εντοπισμός των δραστών·

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(29 Μαΐου 2002)

Η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου σχετικά με την μόλυνση που προκαλείται από τις δραστηριότητες πλοίων, συμπεριλαμβανομένων των εργασιών καθαρισμού των δεξαμενών στα ύδατα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Επιτροπή θεώρησε ότι χρειάζεται η λήψη μέτρων, επιπλέον των διεθνών, για να σταματήσουν οι απορρίψεις πετρελαίου και άλλων ουσιών στη θάλασσα. Για το λόγο αυτό,πέβαλε, το 1998, πρόταση οδηγίας για τις λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής αποβλήτων πλοίου και καταλοίπων φορτίου. Η οδηγία, που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο το Νοέμβριο 2000(1), θα τεθεί σε εφαρμογή από τα κράτη μέλη το αργότερο μέχρι τις 28 Δεκεμβρίου 2002.

Στην ουσία, η οδηγία εξασφαλίζει την ύπαρξη επαρκών εγκαταστάσεων παραλαβής αποβλήτων σε όλους τους λιμένες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και καθιερώνει για τα πλοία τηνποχρέωση να παραδίδουν τα απόβλητά τους κατά τον κατάπλου στους λιμένες αυτούς. Η οδηγία εισάγει επίσης τηνποχρέωση για τα πλοία να γνωστοποιούν πριν από την άφιξή τους σε κάποιο λιμένα τις ποσότητες αποβλήτων που φέρουν. Με τον τρόπο αυτό, σε συνδυασμό με τους ελέγχους που διενεργούνται στους λιμένες και τις κατάλληλες κυρώσεις, θα βελτιωθεί σημαντικά η δυνατότητα εξακρίβωσης της συμμόρφωσης με τους διεθνείς κανόνες. Ωστόσο, στην παρούσα πρώιμη φάση η Επιτροπή δεν διαθέτει τα συγκεκριμένα στοιχεία που ζητεί το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, δεδομένου ότι η οδηγία δεν έχει ακόμα μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών.

Όσον αφορά τα μέτρα κατά των πλοίων που εμπλέκονται σε ή είναι ύποπτα παράνομων απορρίψεων, η προτεινόμενη οδηγία για την καθιέρωση ενός κοινοτικού συστήματος παρακολούθησης και ενημέρωσης (δέσμη μέτρων ERIKA II) απαιτεί από τα κράτη μέλη να ανταλλάσσουν πληροφορίες για πλοία επί των οποίωνπάρχει απόδειξη ή τεκμαρτά στοιχεία εσκεμμένων απορρίψεων πετρελαίου και να διενεργούν οιαδήποτε ενδεδειγμένη επιθεώρηση επί των πλοίων αυτών όταν καταπλέουν σε κοινοτικό λιμένα. Ωστόσο, η καθιέρωση ενός συστήματος εγγυήσεων ή επιθεώρησης αλλοδαπών πλοίων σε ανοικτή θάλασσα είναι δυνατόν να συναντήσει πολλές νομικές, πολιτικές και οικονομικές δυσκολίες και, συνεπώς, δεν λαμβάνεταιπόψη από την Επιτροπή στην παρούσα φάση.

Η Επιτροπή, στην ανωτέρω οδηγία για την παρακολούθηση της θαλάσσιας κυκλοφορίας, συμπεριέλαβε επίσηςποχρέωση παροχής πληροφοριών από τα πλοία για πετρελαιοκηλίδες τις οποίες έχουν εντοπίσει και λήψης των κατάλληλων μέτρων εκ μέρους των αρχών(2). Αναμένεται ότι η οδηγία αυτή πρόκειται να εγκριθεί επισήμως από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο κατά τους επόμενους μήνες.

Η Επιτροπή διερευνά επίσης και άλλους τρόπους για τη δημιουργία ενός συστήματος παρακολούθησης των πετρελαιοκηλίδων, συμπεριλαμβανομένης της ανίχνευσής και του εντοπισμού τους.

Τέλος, η απόφαση αριθ. 2850/2000/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου 2000 θεσπίζει ένα κοινοτικό πλαίσιο συνεργασίας στον τομέα της ακούσιας ή εκούσιας θαλάσσιας ρύπανσης(3). Το εν λόγω πλαίσιο θα επιτρέψει, ειδικότερα, την ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών όπως είναι εργαστήρια ή εκπαιδευτικά μαθήματα για τη βελτίωση των τεχνικών εντοπισμού των πλοίων που ρυπαίνουν. Θα βελτιώσει επίσης την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την αποτελεσματικότητα των συστημάτων δίωξης που εφαρμόζονται στα διάφορα κράτη μέλη. Με τον τρόπο αυτό θα δημιουργηθούν συνέργειες σε κοινοτικό επίπεδο και θα καταστεί τελικά δυνατή η επιβολή αποτρεπτικών κυρώσεων έναντι τωνπευθύνων τέτοιου είδους εγκληματικών ενεργειών.

(1) Οδηγία 2000/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 2000 για τις λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής αποβλήτων πλοίου και καταλοίπων φορτίου (ΕΕ L 332 της 28.12.2000).

(2) Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη δημιουργία κοινοτικού συστήματος παρακολούθησης και ενημέρωσης για τη θαλάσσια κυκλοφορία (ΕΕ C 120 E της 24.4.2001).

(3) ΕΕ L 332 της 28.12.2000.