ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1420/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(23 Μαΐου 2002)

Θέμα: Κατάργηση του πολυετούς σταθερού επιτοκίου επί δανείων σε ιδιοκτήτες κατοικίας ως ακούσιο παραπροϊόν των νέων λογιστικών κανόνων

1. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος των ατόμων που έχουν στην ιδιοκτησία τους την κατοικία τους βρίσκονται σε αυτή τη θέση μόνο λόγω ύπαρξης ενυπόθηκων δανείων, σύμφωνα με τα οποία καταβάλλεται περιοδικά τόκος επί του ποσού του δανείου και αντιστοιχεί στο σύνολο της αξίας της κατοικίας ή σε μέρος αυτής·

2. Δύναται η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι, ως συνέπεια των προτάσεων για International Accounting Standards (Διεθνή Πρότυπα Λογιστικής), οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τράπεζες από το 2005 και εξής θα είναιποχρεωμένες να εγγράφουν στα βιβλία τους τα ακίνητα ιδιοκτησίας τους σε ετήσια βάση στην εκάστοτε ισχύουσα αξία της αγοράς (Fair Value) και συνεπώς θα είναιποχρεωμένες συνεχώς να αποτιμούν εκ νέου τα χαρτοφυλάκια ενυπόθηκων δανείων, όπου η αξία των αξιώσεων των ενυπόθηκων δανείων με σταθερό επιτόκιο μειώνεται, ενώ το επιτόκιο αυξάνεται·

3. Υπάρχει η περίπτωση, ως συνέπεια αυτής της ετήσιας ανατίμησης, στο μέλλον να μην προσφέρονται ενυπόθηκα δάνεια με επιτόκιο που θα παραμένει σταθερό επί σειρά ετών, επειδή οι διακυμάνσεις των αξιών οδηγούν σε διακυμάνσεις των αποδόσεων και οι τράπεζες δεν έχουν πλέον συμφέρον να προσφέρουν ενυπόθηκα δάνεια με σταθερό επιτόκιο·

4. Τι συνέπειες αναμένει η Επιτροπή εάν όλα ή τα περισσότερα ενυπόθηκα δάνεια έχουν μεταβλητό επιτόκιο και οι δαπάνες κατοικίας των ιδιοκτητών κατοικιών μεταβάλλονται αισθητά ετησίως· Αναμένετε αυτό να οδηγήσει στην εγκατάλειψη της ιδέας αγοράς κατοικίας, σε μειωμένη αγοραστική δύναμη για την αγορά άλλων αγαθών ή σε αύξηση του αριθμού χρεοκοπιών, καθώς πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να αντέξουν το ρίσκο που συνεπάγονται οι ετήσιες μεταβολές·

5. Προβλέπετε ως συνέπεια των νέων κανόνων να προκύψει μια κατάσταση στην οποία εμπορικές επιχειρήσεις πιθανώς να συνεχίσουν να προσφέρουν ενυπόθηκα δάνεια με σταθερό επιτόκιο δεδομένου ότιπάρχει ζήτηση, αλλά η αξία των ενυπόθηκων αυτών δανείων να καθορίζεται από μια προθεσμιακή αγορά, γεγονός που θα αυξήσει το πάγιο κόστος διαχείρισης του χαρτοφυλακίου ενυπόθηκων δανείων·

6. Θεωρεί η Επιτροπή επιθυμητό τα άτομα που πρέπει να καταβάλλουν τόκο να προστατευθούν από τις αρνητικές συνέπειες των ετησίων διακυμάνσεων και επιπλέον να αποτραπεί η αύξηση του κόστους για τους καταναλωτές· Με ποιον τρόπο προτίθεται η Επιτροπή να το πραγματοποιήσει αυτό·

Πηγή: Η ημερήσια εφημερίδα των Κάτω Χωρών De Volkskrant της 15ης και της 16ης Απριλίου 2002.

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(25 Ιουλίου 2002)

Η Επιτροπή γνωρίζει ότι ότι πολλά άτομα έχουν στην ιδιοκτησία τους την κατοικία τους μόνο χάρη σε στεγαστικά δάνεια που συνεπάγονται τακτικές έντοκες δόσεις.

Η Επιτροπή δεν μπορεί να επιβεβαιώσει ότι από το 2005 και εξής, οπότε οι κοινοτικές εταιρίες θα είναιποχρεωμένες να χρησιμοποιούν τα διεθνή λογιστικά πρότυπα (IAS) για την προετοιμασία των ενοποιημένων λογαριασμών τους, οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις θα απαιτείται να αποτιμούν τα χαρτοφυλάκια ενυπόθηκων δανείων στην εύλογη αξία.

Το σχετικό πρότυπο IAS 39 που αφορά την αναγνώριση και αποτίμηση χρηματοπιστωτικών μέσων στην εύλογη αξία αποκλείει την επιβολή αυτού του συστήματος σε δάνεια και οφειλές που προέρχονται από την εταιρεία που δημοσιεύει τους λογαριασμούς. Έτσι, η εφαρμογή του IAS 39 δεν είναι η αιτία τωνπαινισσόμενων συνεπειών για τα ενυπόθηκα δάνεια με σταθερό επιτόκιο.

Τα όρια της εφαρμογής του IAS 39 καθορίστηκαν στο προοίμιο της οδηγίας αριθ. 2001/65/ΕΚ του Κοινοβουλίυο και του Συμβουλίου της 27ης Σεπτεμβρίου 2001 για την τροποποίηση των οδηγιών 78/660/ΕΟΚ, 83/349/ΕΟΚ και 86/635/ΕΟΚ όσον αφορά τους κανόνες αποτίμησης για τους ετήσιους και ενοποιημένους λογαριασμούς εταιρειών ορισμένων μορφών καθώς και τραπεζών και άλλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων(1), η οποία, μεταξύ άλλων, θεσπίζει την εφαρμογή της εύλογης αξίας στην Κοινότητα. Ένα από τα σημεία της αιτιολογικής σκέψης ορίζει ρητά ότι η λογιστική αποτίμηση στην εύλογη αξία θα πρέπει να είναι δυνατή μόνο για τα στοιχεία εκείνα για τα οποίαπάρχει επαρκώς ανεπτυγμένη διεθνής συναίνεση. Υπό τη σημερινή κατάσταση, δενφίσταται συναίνεση ως προς το ότι η εύλογη αξία θα πρέπει να εφαρμοστεί σε όλα τα χρηματοοικονομικά στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού.

Τέλος, τα πρακτικά του Συμβουλίου στο οποίο θεσπίστηκε η προαναφερόμεν οδηγία (31 Μαΐου 2001) περιλαμβάνουν δήλωση ότι η εφαρμογή του IAS 39 δεν έχει σκοπό να επηρεάσει την προσφορά ενυπόθηκων δανείων με σταθερο επιτόκιο.

Η Επιτροπή γνωρίζει ότι το Συμβούλιο διεθνών λογιστικών προτύπων (IASB) εργάζεται για τη βελτίωση της σημερινής μορφής του IAS 39. Οι προτάσεις βελτίωσης, όπως είναι σήμερα γνωστές, δεν τροποποιούν το πεδίο εφαρμογής της αρχής της εύλογης αξίας κατά τέτοιο τρόπο ώστε να επηρεάσει την προσφορά ενυπόθηκων δανείων με σταθερό επιτόκιο.

(1) ΕΕ L 283 της 27.10.2001.