ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2842/97 υποβολή: Johanna Maij-Weggen (PPE) προς την Επιτροπή (1 Σεπτεμβρίου 1997)

Θέμα: Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη(ΥΧΕ)

Μπορεί η Επιτροπή να αναφέρει με ποιον τρόπο σχεδιάζει να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που προβλέπονται στο Μέρος IV της Συνθήκης ΕΕ, στα ειδικά καθεστώτα σύνδεσης που απορρέουν από την προαναφερθείσα Συνθήκη καθώς και στη Δήλωση της Διάσκεψης του Άμστερνταμ στην οποία επαναλαμβάνεται και επιτείνεται ο στόχος της Απόφασης ΥΧΕ;

Μπορεί η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη την αγορά ρυζιού, να επεξηγήσει την τακτική της έναντι των ΥΧΕ δεδομένου ότι, ενώ στο πλαίσιο της ΔΟΕ η κοινοτική αγορά πρέπει να ανοίξει, τα μέτρα εξαιρέσεως που λαμβάνει η Επιτροπή αποκλείουν από την κοινοτική αγορά προϊόντα των ΥΧΕ, κυρίως δε το ρύζι; Δεν μετακυλύει κατ' αυτόν τον τρόπο η Επιτροπή τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει στο πλαίσιο της ΔΟΕ προς τους ΥΧΕ;

Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή για ποιον λόγο δεν έχει ακόμα εγκριθεί το VIII ΕυρωπαΪκό Αναπτυξιακό Ταμείο; Αληθεύει ότι καθυστερεί η ελευθέρωση των κονδυλίων μέχρις ότου η Αρούμπα (Ολλ. Αντίλλες) ενδώσει, όσον αφορά την εξαγωγή ρυζιού, στις επιθυμίες της Επιτροπής; Δεν φρονεί η Επιτροπή ότι τέτοια συνεργασία είναι προϊόν ανέντιμων και αναρμόστων πιέσεων δεδομένου ότι διαπλέκονται καταχρηστικώς εμπόριο και ανάπτυξη; Γνωρίζει η Επιτροπή ότι λόγω της καθυστερήσεως αυτής έχουν διακοπεί σημαντικά κονωνικο-οικονομικά προγράμματα όπως π.χ. το S.A.N.P.A (Πρόγραμμα Κοινωνικής Δράσης Ολλανδικών Αντιλλών) καθώς και η άκρως επείγουσα επισκευή της γέφυρας Emma; Πώς απαντά επ' αυτών η Επιτροπή;

Γνωρίζει η Επιτροπή ότι οι επιχειρήσεις των Αντιλλών περιορίζονται σε μεγάλο βαθμό στις εξαγωγές ρυζιού προς την κοινότητα διότι τα απαιτούμενα πιστοποιητικά εισαγωγών μπορούν να ζητούνται μόνον από εγκατεστημένο σε κράτος μέλος άτομο ή επιχείρηση που απασχολείται ενεργώς στον τομέα εμπορίας ρυζιού τουλάχιστον επί ένα χρόνο; Πώς εξηγεί η Επιτροπή αυτή την γενεσιουργό διακρίσεων τακτική;

Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή για ποιο λόγο αναβλήθηκε η ετήσια «Συνέλευση εταίρων» των ΥΧΕ;

Απάντηση του κ. Pinheiro εξ ονόματος της Επιτροπής (10 Οκτωβρίου 1997)

Η εφαρμογή του τετάρτου μέρους της Συνθήκης ΕΚ σχετικά με τις Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη (ΥΧΕ) πραγματοποιήθηκε τακτικά από το 1957 με έξι πενταετείς διαδοχικές αποφάσεις του Συμβουλίου το 1964, 1970, 1976, 1981, 1986 και 1991. Η τελευταία πρόταση της Επιτροπής αφορά την ενδιάμεση επανεξέταση της απόφασης 91/482/ΕΚ σχετικά με τη σύνδεση των ΥΧΕ στην Κοινότητα ((ΕΕ L 263 της 19.9.1991 )). Φέρει ημερομηνία 14 Φεβρουαρίου 1996 και βρίσκεται έκτοτε υπό συζήτηση στο Συμβούλιο.

Αναφορικά με τη δήλωση για τις ΥΧΕ η οποία πρόκειται να περιληφθεί στην τελική πράξη της Συνθήκης του Άμστερνταμ, αυτή αφορά επισήμως την περίοδο μετά την 1η Μαρτίου 2.000. Έως τότε η Επιτροπή θα χειρίζεται τις σχέσεις με τις ΥΧΕ όπως και παλαιά, έχοντας υπόψη της τους στόχους που διατυπώνονται στην εν λόγω δήλωση.

Όσον αφορά τις επιπτώσεις των αποφάσεων του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) στο προτιμησιακό καθεστώς που χορηγείται στις ΥΧΕ, ιδίως για το ρύζι, η Επιτροπή θεωρεί ότι οι δασμολογικές μειώσεις που θεσπίστηκαν στο πλαίσιο του Γύρου της Ουρουγουάης θέτουν μακροπρόθεσμα σε κίνδυνο τα συγκριτικά οφέλη από τις επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν στους τομείς αυτούς στις ΥΧΕ. Οι εν λόγω μειώσεις των δασμών αποτελούν έναν από τους λόγους ανησυχίας όσον αφορά τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των επενδύσεων των τελευταίων ετών σε ορισμένες ΥΧΕ, ιδίως στον τομέα αυτό. Η Επιτροπή είχε εξάλλου επιστήσει επανειλλημμένως την προσοχή των ενδιαφερομένων παραγόντων της αγοράς κατά των κινδύνων αυτών, που χαρακτηρίζονται από υψηλή κερδοσκοπία και οι οποίοι δεν συμβάλλουν ουσιαστικά στην αειφόρο ανάπτυξη. Η Επιτροπή υπογραμμίζει τέλος ότι τα μέτρα διασφάλισης τα οποία έλαβε για το ρύζι δεν έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην παραγωγή καταγωγής ΥΧΕ αλλά στις εξαγωγές ρυζιού καταγωγής χωρών ΑΚΕ προς την Κοινότητα - ρύζι το οποίο υπέστη ελάχιστα επεξεργασία, στην ενδιαφερόμενη ΥΧΕ. Εξάλλου, τα μέτρα διασφάλισης τα οποία έλαβε η Κοινότητα δεν επηρεάζουν τις ανειλημμένες υποχρεώσεις για το εν λόγω προϊόν υπέρ των κρατών ΑΚΕ.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του VIII ΕΤΑ (Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης) για τις ΥΧΕ είναι γνωστός από το Συμβούλιο των Καννών, τέλη Ιουνίου 1995 ενώ, η κατανομή του μεταξύ των διαφόρων μέσων και των ΥΧΕ των διαφόρων κρατών μελών καθώς και οι μέθοδοι εκτέλεσής του (που εξαρτώνται από αυτές του VIII ΕΤΑ ΑΚΕ, οι οποίες θεσπίστηκαν στις 4 Νοεμβρίου 1995), εκτίθενται στην πρόταση της Επιτροπής της 14ης Φεβρουαρίου 1996. Δεδομένου ότι η παρούσα πρόταση πρέπει να εγκριθεί παμψηφεί στο Συμβούλιο, το Αξιότιμο Μέλος αντιλαμβάνεται αμέσως ότι η αντίθεση εντός κράτους μέλους όσον αφορά ορισμένα στοιχεία της πρότασης αυτής δεν επέτρεψε στα υπόλοιπα κράτη μέλη να εγκρίνουν τα άλλα στοιχεία.

Δεν πρόκειται ουδόλως να αναγκασθούν ορισμένες ΥΧΕ να «εφαρμόσουν κατά τη θέλησή τους τις επιλογές της Επιτροπής σχετικά με τις εξαγωγές ρυζιού» αλλά να βρεθεί κάποια λύση εντός της Κοινότητας όσον αφορά τις διαδικασίες ομοφωνίας που προβλέπονται στη συνθήκη ΕΚ. Οι αρχές του Συμβουλίου δεν ενεργούν συνεπώς «άδικα και δεν συνδέουν αδικαιολόγητα το εμπόριο με την ανάπτυξη» αλλά προσπαθούν να λάβουν ευρύτερη απόφαση στην οποία να εντάσσεται το σύνολο των τομέων συνεργασίας ΕΚ-ΥΧΕ, στο οποίο το εμπορικό καθεστώς αποτελεί ένα σκέλος μεταξύ άλλων.

Σχετικά με τα δύο έργα στα οποία αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος δεν έχουν καθυστερήσει ουδόλως λόγω της έλλειψης του VIIIoυ ΕΤΑ:

- Γέφυρα Queen Emma: το έργο αυτό θα χρηματοδοτηθεί πλήρως από τους πόρους του 7ου ΕΤΑ, το οποίο εφαρμόζεται εδώ και πολύ καιρό. Η καθυστέρηση στην οποία αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος οφείλεται στο γεγονός ότι η ανάθεση της αρχικής μελέτης, η οποία ανατέθηκε από τις λιμενικές αρχές του «Curacao» σ'ένα τοπικό τεχνικό γραφείο δεν ακολούθησε τις σύνηθεις μεθόδους και δεν υπήρξαν έγγραφα δημοπρασίας με την κατάλληλη μορφή που απαιτείται από τους κανόνες για τους διαγωνισμούς του ΕΤΑ. Το τοπικό τεχνικό γραφείο δεν εδέχθη να τροποποιήσει τα έγγραφα και έτσι η σύμβαση χρειάσθηκε να ανατεθεί σε άλλη εταιρεία.

- Πρόγραμμα κοινωνικής δράσεως Ολλανδικών Αντιλλών (SAPNA): από την αρχή, υπήρξε συμφωνία με τις τοπικές αρχές να χρηματοδοτηθεί το έργο αυτό από τους πόρους του 7ου και του 8ου ΕΤΑ. Το έργο αυτό βρίσκεται πάντα στη φάση μελέτης και σχεδιασμού και οι μελέτες συνεχίζονται (έως τέλη 1997). Στη συνέχεια θα ακολουθήσει η φάση εξέτασης στην Επιτροπή και η υποβολή της πρότασης στην επιτροπή ΕΤΑ.

Αντίθετα, πολλές άλλες ΥΧΕ με επίπεδο ανάπτυξης πολύ χαμηλότερο από τις Ολλανδικές Αντίλλες έχουν εξαντλήσει το ποσό που τους αντιστοιχεί στο πλαίσιο του 7ου ΕΤΑ και η έλλειψη απόφασης όσον αφορά το 8ο ΕΤΑ αποτελεί γι'αυτές σοβαρό πρόβλημα στην ανάπτυξή τους.

Ο όρος που προβλέπεται στο άρθρο 2, παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1036/97 με τον οποίο θεσπίζονται μέτρα διασφάλισης κατά την εισαγωγή ρυζιού καταγωγής Υπερποντίων Χωρών και Εδαφών ((ΕΕ L 151 της 10.6.1997 )), με τον οποίο απαιτείται όπως «ο αιτών (του πιστοποιητικού εισαγωγής) είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο που να ασκεί τουλάχιστον επί δώδεκα μήνες εμπορική δραστηριότητα στον τομέα του ρυζιού και να είναι καταχωρημένος στα μητρώα του κράτους μέλους στο οποίο υποβάλλεται η αίτηση», έχει στόχο τη διασφάλιση της φερεγγυότητας των εμπορικών παραγόντων και την αποφυγή, κατά το μέτρο του δυνατού, κάθε κινδύνου κερδοσκοπίας γύρω από τα πιστοποιητικά εισαγωγής. Αυτό γίνεται ακόμη πιο αναγκαίο αν εξετάσει κανείς την ποσότητα που ορίζεται στα μέτρα διασφάλισης και τα οφέλη από την μη είσπραξη των δασμών.

Ποτέ δεν ελήφθη η απόφαση ότι οι συνεδριάσεις εταιρικών σχέσεων της Επιτροπής, του κράτους μέλους και των ΥΧΕ θα πραγματοποιούνται σε ετήσια βάση. Αξίζει να σημειωθεί ότι η επιτόπου αντιπροσωπεία της Επιτροπής είχε πολλές επαφές με τις τοπικές αρχές και τις επιχειρήσεις, ότι πολλοί επιχειρηματίες από τις Αντίλλες επισκέφθησαν τις Βρυξέλλες, ότι η Επιτροπή οργάνωσε πολλές συνεδριάσεις εταιρικών σχέσεων πριν τη λήψη μέτρων διασφάλισης και ιδίως ότι η διαδικασία εταιρικών σχέσεων μεταξύ Επιτροπής, κράτους μέλους και των ΥΧΕ εφαρμόστηκε συχνά εφόσον εδώ και ενάμιση χρόνο στις εβδομαδιαίες συζητήσεις στο Συβούλιο συμμετείχε και αντιπρόσωπος των Ολλανδικών Αντιλλών, πλάι στον αντιπρόσωπο των Κάτω Χωρών, γεγονός μοναδικό μεταξύ όλων των ΥΧΕ.