ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-4066/00

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(10 Ιανουαρίου 2001)

Θέμα: Αυξήσεις των τιμών ως συνέπεια της καθιέρωσης του ευρώ και στρογγυλοποίηση των παλιών τιμών

Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησε η Σχολή Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Έρασμος του Ρόττερνταμ, από 1ης Ιανουαρίου 2002 ή αμέσως μετά οι τιμές των ειδών καθημερινής χρήσης πρόκειται να αυξηθούν από 5 έως 10 %. Αύξηση θα σημειώσουν επίσης οι τιμές των αυτοκινήτων και των ακινήτων, τούτο δε λόγω της τάσης που έχουν οι πωλούντες να επιλέγουν πάντα στρογγυλές τιμές, λ.χ. 100 ή ελαφρώς χαμηλότερες, όπως 99,99 ή 99,95. Για την επίτευξη παρομοίων αριθμών, οι πωλητές θα μπορούν, κατά τη μετατροπή των εθνικών νομισμάτν σε ευρώ, να μειώνουν ή να αυξάνουν τις τιμές και είναι βέβαιο ότι θα συμβαίνει κατά κανόνα μάλλον το τελευταίο. Οιπεύθυνοι των πωλήσεων θα αυξάνουν σχεδόν πάντα την παλιά τιμή προκειμένου να επιτύχουν πάλι μια εντυπωσιακή τιμή.

Η Επιτροπή:

1. Διαθέτει η Επιτροπή στοιχεία από άλλες έρευνες που να επιβεβαιώνουν τα πορίσματα της μελέτης του ολλανδικού πανεπιστημίου;

2. Διαθέτει η Επιτροπή στοιχεία από άλλες έρευνες που να επιττρέπουν τη συναγωγή διαφορετικών συμπερασμάτων; Εάν ναι, σε ποια επιχειρήματα ερίζονται οι εν λόγω έρευνες προκειμένου να καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι δεν θα πρέπει να αναμένεται αύξηση των τιμών ανώτερη της κανονικής ετήσιας αύξησης;

3. Τι πρωτοβουλίες προτίθεται να αναλάβει η Επιτροπή, σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές των δώδεκα ενεχομένων κρατών μελών, προκειμένου να εμποδίσει αποτελεσματικά την αύξηση των τιμών κατά το πρώτο εξάμηνο του 2002, συγκεκριμένα μέσω της θέσπισης κανόνων για το στρογγύλεμα των τιμών που θα εγγυώνται εν γένει τη σταθερότητα των τιμών;

4. Με ποιόν τρόπο προτίθεται η Επιτροπή να εμποδίσει μια ασυνήθη αύξηση των τιμών από το 2001 προκειμένου να αντισταθμισθούν εκ των προτέρων οι επιπτώσεις του στρογγυλέματος των ποσών σε ευρώ το 2002;

5. Γνωρίζει ήδη η Επιτροπή ποιά μέτρα θα μπορούσαν να ληφθούν εάν αποδειχθεί αναπόφευκτη η άνω της συνήθους αύξηση των τιμών; Με ποιόν τρόπο θα ήταν τότε δυνατόν να αναπροσαρμοσθούν οι μισθοί και οι παροχές προκειμένου να κατοχυρωθεί η αγοραστική δύναμη της πλειψηφίας των πολιτών που εξαρτώνται από τις εν λόγω πηγές εισοδήματος;

Πηγή; De Telegraaf και Rotterdams Dagblad της 7ης Δεκεμβρίου 2000.

Απάντηση του κ. Solbes Mira Εξ ονόματος της Επιτροπής

(27 Φεβρουαρίου 2001)

1. Η Επιτροπή αγνοεί την ύπαρξη οικονομικής μελέτης επί του θέματος. Οι συγγραφείς της ολλανδικής μελέτης αμφισβήτησαν εξάλλου επίσημα την παρουσίαση των συμπερασμάτων τους από τον τύπο.

2. Η πίεση από τον ανταγωνισμό στον τομέα των μεγάλων αλυσίδων διανομής θα ωθήσει τις μεγάλες επιχειρήσεις να οργανώσουν την αλλαγή της τιμολόγησής τους σε ευρώ κατά τρόπο ευνοϊκό για τους καταναλωτές. Ομοίως, τα μικρότερα κατά τόπους εμπορικά καταστήματα, τα οποία τυγχάνουν της εμπιστοσύνης των πελατών τους, θα φροντίσουν ώστε οι τελευταίοι να μην τους κατηγορήσουν για αλόγιστη αύξηση των τιμών, που θα τους οδηγήσει να στραφούν προς τις μεγάλες αλυσίδες διανομής (σουπερμάρκετ). Αρκετές επιχειρήσεις της ζώνης ευρώ που κατέχουν ηγετική θέση στον κλάδο τους σε εγχώριο επίπεδο σχεδιάζουν ακόμα και να παγώσουν τις τιμές τους για αρκετούς μήνες στο τέλος του 2001-αρχές 2002. Παράλληλα, η πλειοψηφία των εμπορικών επιχειρήσεων στα συμμετέχοντα κράτη μέλη προβαίνουν πλέον σε διπλή αναγραφή των τιμών και ο αριθμός τους θα αυξηθεί όσο πλησιάζουμε προς τη λήξη των προθεσμιών που έχουν τεθεί. Η συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ καταναλωτών και επαγγελματιών,πό την αιγίδα της Επιτροπής, για τη χρήση του Ευρω-λογότυπου έχει ως στόχο να ενισχύσει την προαιρετική διπλή αναγραφή των τιμών και την τήρηση των ορθών πρακτικών. Η συμφωνία αυτή έχει εισαχθεί σε εθνικό επίπεδο στα περισσότερα κράτη μέλη της ζώνης ευρώ.

Η διπλή αναγραφή των τιμών επιτρέπει στον καταναλωτή και, ενδεχομένως, στους ειδικευμένους εθνικούς ή περιφερειακούς οργανισμούς ελέγχου να εξακριβώνουν ότι δενπάρχει κρυφή αύξηση με την ευκαιρία της μετάβασης στο ευρώ. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή είχε επίσης συστήσει τη δημιουργία Τοπικών παρατηρητηρίων της μετάβασης στο ευρώ (σύσταση της 23 Απριλίου 1998 98/288/ΕΚ(1), άρθρο 2 ειδικότερα), σύσταση πουλοποιήθηκε στα περισσότερα κράτη μέλη της ζώνης ευρώ.

Τέλος, ο προκαταβολικός καθορισμός των τιμών σε ευρώ το τρίτο τρίμηνο του έτους αυτού, που ζητήθηκε από την Επιτροπή στη σύστασή της στις 11 Οκτωβρίου 2000(2), συμβάλλει επίσης στην επίτευξη του ίδιου στόχου. Το πρόβλημα, εάν μπορεί να θεωρηθεί ως τέτοιο, εστιάζεται συνεπώς στους τομείς εκείνους που δεν είναι ανοικτοί στον ανταγωνισμό, ή στα λίγα καταστήματα τα οποία δεν προβαίνουν σε διπλή αναγραφή.

3. Ο ελεύθερος καθορισμός των τιμών αποτελεί βασική αρχή της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς. Αντίθετα, οι κανόνες στρογγυλοποίησης κατά την μετατροπή των εθνικών νομισματικών μονάδων σε ευρώ τέθηκαν από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1103/97 του Συμβουλίου της 17 Ιουνίου 1997 για τον καθορισμό ορισμένων διατάξεων σχετικά με την εισαγωγή του ευρώ και είναιποχρεωτικοί. Οι επαγγελματίες θα πρέπει συνεπώς να τηρούν τους κανόνες μετατροπής όταν προβαίνουν σε διπλή αναγραφή των τιμών. Η Επιτροπή διερευνά επί του παρόντος, μαζί με τα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας για τον ευρω-λογότυπο, τα μέσα για την ενίσχυση της συμφωνίας αυτής περί συνολικής σταθερότητας των τιμών, εμπνεόμενη από τιςφιστάμενες διατάξεις στην Ισπανία και στην Ιρλανδία. Θα εξεταστούν επίσης μέτρα σε συνεργασία με τα κράτη μέλη ώστε ναπάρξει ταχεία παρακολούθηση της πορείας των τιμών στις αρχές του 2002.

4. Οι ενδεχόμενες μεταβολές τιμών θα επέλθουν, για μια και μόνη φορά, κυρίως στα προϊόντα καιπηρεσίες για οποία καθορίζονται οι λεγόμενες ψυχολογικές τιμές (ή στρογγυλές τιμές). Ο καθορισμός νέων ψυχολογικών τιμών σε ευρώ μπορεί να γίνει τόσο προς τα άνω όσο και προς τα κάτω. Τίποτα δεν επιτρέπει σήμερα να αποφανθεί κανείς και να βεβαιώσει ότι θαπάρξει ομοιόμορφη άνοδος. Τα παραδείγματα ανάλογων προηγούμενων περιστατικών (π.χ.: εισαγωγή δεκαδικού συστήματος στη λίρα στερλίνα) δεν οδήγησαν σε σημαντική ανοδική πορεία των τιμών.

5. Η Επιτροπή δεν πιστεύει ότιπάρχει τέτοιος κίνδυνος. Εάν σημειωθεί στιγμιαία άνοδος των τιμών, που από τις προηγούμενες διευκρινίσεις και από τις έρευνες σε τομεακές ενώσεις φαίνεται ελάχιστα πιθανό, θα έχει πολύ μικρό εύρος, οι δε ενδεχόμενες προσαρμογές προς τα άνω αντισταθμίζονται από αντίστοιχες ενδεχόμενες προσαρμογές προς τα κάτω. Δεν θα πρόκειται άρα για κάποια πληθωριστική διαδικασία, δεδομένου ότι αυτή χαρακτηρίζεται από συνεχή άνοδο όλων των τιμών. Κατά συνέπεια, δεν είναι ιδιαίτερα πιθανόν ότι μια τέτοια συγκυριακή προσαρμογή θα θέσει σε κίνδυνο την αγοραστική δύναμη των πολιτών.

(1) ΕΕ L 130 της 1.5.1998.

(2) ΕΕ C 303 της 24.10.2000.