ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1656/02

υποβολή: Ioannis Souladakis (PSE) προς την Επιτροπή

(11 Ιουνίου 2002)

Θέμα: Χρηματοδότηση προγραμμάτων έργωνποδομών CARDS

Το πενταετές στρατηγικό πρόγραμμα CARDS, που παρουσίασε η Επιτροπή κατά τη συνεδρίαση της αρμόδιας διαχειριστικής επιτροπής, δεν προβλέπει χρηματοδότηση μεγάλωνποδομών, λόγω έλλειψης επαρκών κονδυλίων. Κατά συνέπεια, η χρηματοδότηση για την ενίσχυση και τη βελτίωση τωνποδομών, που είναι απαραίτητες για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της νοτιοανατολικής Ευρώπης, αποκλείονται από το κοινοτικό πλαίσιο, δημιουργώντας ερωτηματικά ως προς τους τρόπους χρηματοδότησής τους.

1. Ποιούς τρόπουςλοποίησης της χρηματοδότησης μεγάλωνποδομών έχει προβλέψει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη νοτιοανατολική Ευρώπη·

2. Ποιέςπηρεσίες και ποιούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης προτίθεται να εμπλέξει στη διαδικασία χρηματοδότησης των έργωνποδομών·

3. Σε ποιό πλαίσιο σκοπεύει να εντάξει η Επιτροπή τη δική της συμμετοχή και εμπλοκή στη χρηματοδότηση καιλοποίηση τωνποδομών, όπως προβλέπονται από το πενταετές πρόγραμμα CARDS, το οποίο η ίδια εκπόνησε·

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(22 Ιουλίου 2002)

1. Ο προγραμματισμός του Cards και ανάπτυξηποδομών στα δυτικά Βαλκάνια

Ένας από τους κύριους στόχους της περιφερειακής στρατηγικής του προγράμματος CARDS για το 2002-2006 — που παρουσιάστηκε στις 5 Οκτωβρίου 2001 στην επιτροπή του προγράμματος CARDS και εγκρίθηκε στις 22 Οκτωβρίου 2001 από την Επιτροπή — είναι να βοηθήσει τις χώρες να αναπτύξουν συνεκτικές στρατηγικές για έργαποδομής με διεθνή διάσταση σε ό,τι αφορά τις μεταφορές, την ενέργεια και το περιβάλλον.

Παρουσιάζοντας τη στρατηγική αυτή η Επιτροπή διευκρίνισε ότι κατά τον προγραμματισμό του CARDS, θα πρέπει πράγματι να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην ανάγκη να εξασφαλιστεί μεγαλύτερη στόχευση των πηγών σε ορισμένες περιοχές προτεραιότητας, όπου η Επιτροπή έχει συγκριτικά σαφές πλεονέκτημα, έτσι ώστε να εξασφαλιστούν θετικές συνέπειες — προϋπόθεση για συνολική μεταρρύθμιση της κοινοτικής βοήθειας από την Επιτροπή. Ένας επιπλέον παράγοντας, ο οποίος επηρεάζει τον προγραμματισμό του CARDS στα δυτικά Βαλκάνια είναι οι αυξανόμενες ανάγκες της περιοχής καθώς το στάδιο ανασυγκρότησης ολοκληρώνεται και αποκτούν μεγαλύτερη σημασία οι μακροπρόθεσμες προκλήσεις, όπως αυτές της διαδικασίας σταθεροποίησης και σύνδεσης.

Η στήριξη των περιοχών αυτών συνεχίζεται, αλλά με τρόπο ο οποίος αντανακλά τους προαναφερθέντες περιορισμούς της Επιτροπής και το συγκριτικό πλεονέκτημα άλλων παραγόντων, ειδικότερα των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, όσον αφορά την αντιμετώπιση των αναγκών της περιοχής:

- η στήριξη επικεντρώνεται στην ανάπτυξη στρατηγικών και προπαρασκευαστικών μελετών καθώς και επενδύσεων καταλυτικού χαρακτήρα με σκοπό την επανασύνδεση τωνποδομών της περιοχής όσον αφορά τις μεταφορές, την ενέργεια και το περιβάλλον με τα πανευρωπαϊκά δίκτυα. Ενώ το πρόγραμμα CARDS θα στηρίξει πρωταρχικά την ανάπτυξη περιφερειακών στρατηγικών και επενδύσεων καταλυτικού χαρακτήρα, τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές απαιτήσεις τηςποδομής. Πρέπει να σημειωθεί ότι η ΕΤΕ, που αποτελεί την τράπεζα επενδύσεων της Ένωσης, καλύπτει αυτή τη στιγμή ολόκληρη τη περιοχή δεδομένου ότι επέκτεινε από το 2001 τις δραστηριότητές της στην Κροατία και την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (FYROM), και ανακοίνωσε ότι θα εξακολουθήσει να παρέχει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη περιφερειακώνποδομών.

- Το πρόγραμμα CARDS, επικεντρώνοντας τη δράση του κυρίως στη δημιουργία θεσμών — στην ανάπτυξη διοικητικών ικανοτήτων, στη μεταρρύθμιση του ρυθμιστικού πλαισίου — θα δώσει επίσης με αποτελεσματικό τρόπο λύση στις ανησυχίες της ΕΤΕ, όσον αφορά την ικανότητα των χωρών να αντιμετωπίσουν και να εκπληρώσουν απαραίτητεςποχρεώσεις/δεσμεύσεις — πράγμα που αποτελεί κοινή ανησυχία των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και των κύριων χορηγών. Η περιφερειακή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, σημαντική πρωτοβουλία που προωθείται στην περιοχή από την Κοινότητα, αποδεικνύει ότι μία συνολική στρατηγική στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας δε θα πρέπει να βασίζεται μόνο σελικές επενδύσεις αλλά και σε μεταρρυθμίσεις του ρυθμιστικού πλαισίου και της αγοράς.

- Οι επενδύσεις σεποδομές θα συνεχιστούν κυρίως στην περίπτωση της FYROM και του Κοσσυφοπεδίου, έτσι ώστε να ολοκληρωθούν οι εργασίες ανασυγκρότησης που έχουν ήδη ξεκινήσει. Οπουδήποτε αλλού στην περιοχή, οι πόροι του προγράμματος CARDS μπορεί να χρησιμοποιηθούν καταλυτικά για σημαντικές επενδύσειςποδομών σε ορισμένες περιπτώσεις με προτεραιότητα. Περιορισμένες ανάγκεςποδομών μπορούν επίσης να χρηματοδοτηθούν βάσει των προγραμμάτων για την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων.

2. Συνεισφορά της Κοινότητας σε πρωτοβουλίες παυ αναλήφθηκαν για την ανάπτυξη στρατηγικών και τη χρηματοδότηση σημαντικών έργωνποδομών στη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Συντονισμός με διεθνή χρηματοσπιστωτικά ιδρύματα και άλλους χορηγούς

Η διευθύνουσα ομάδαποδομών (ΔΟΥ) δημιουργήθηκε το 2001 (συνάντηση SP WT II στα Τίρανα, Μάϊος 2001). Η ΔΟΥ σήμερα από την Επιτροπή και αποτελείται από εμπειρογνώμονες της ΕΤΕ, της Επιτροπής, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη (ΕΤΑΑ), της Παγκόσμιας Τράπεζας, της Τράπεζας Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης και του γραφείου του ειδικού συντονιστή του Συμφώνου Σταθερότητας. Το κοινό γραφείο της Επιτροπής και της Παγκόσμιας Τράπεζας εξασφαλίζει τη γραμματεία της ΔΟΥ.

Η ΔΟΥ είναιπεύθυνη για την επίβλεψη έργων που συμβάλουν και εντάσσονται στη στρατηγική προσέγγιση για την ανάπτυξη δικτύωνποδομής περιφερειακής σημασίας και πληρούν τα συμφωνηθέντα κριτήρια. Όπου κρίνεται απαραίτητο, διενεργεί διαβουλεύσεις με άλλους πολυμερείς ή διμερείς φορείς. Η ΔΟΥ, με βάση την πείρα της, θα βοηθήσει τη διαμόρφωση δέσμης χρηματοδοτικών μέτρων που θα εφαρμόζονται όσο το δυνατόν συχνότερα στον ιδιωτικό τομέα. Θα φροντίζει επίσης για την ανάπτυξη των κατάλληλων θεσμικών, κανονιστικών και τομεακών πλαισίων που θα επιταχύνουν τη δημιουργία περιφερειακών αγορών.

Στρατηγικό πλαίσιο

Ανακοίνωση της Επιτροπής: Υποδομές μεταφορών και ενέργειας για τη νοτιοανατολική Ευρώπη: Οκτώβριος 2001 αυτό το βασικό σχέδιο αναπτύσσεται ήδη μέσω διαφόρων μελετών που χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα CARDS και από άλλους χορηγούς για το 2001 και καλύπτουν τους τομείς της ενέργειας (δηλ. ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο και πετρέλαιο) και των μεταφορών, ιδίως μέσω της περιφεριακής μελέτης για τιςποδομές μεταφορών. Η φάση II της μελέτης αυτής πρόκειται να ξεκινήσει τον Ιούλιο 2002.

Στρατηγική για τη συγκέντρωσηδάτινων πόρων — Περιφερειακή προσέγγιση για τη νοτιοανατολική Ευρώπη που συνέταξε η Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη (ΕΤΑΑ). Μία βασική περιφερειακή προσέγγιση για την ανάπτυξηποδομών για το περιβάλλον διαμορφώνεται επίσης με τη στήριξη του προγράμματος CARDS μέσω του περιφερειακού προγράμματος περιβαλλοντικής αποκατάστασης.

Μελέτη περιφερειακώνποδομών για την εναέρια κυκλοφορία στη νοτιοανατολική Ευρώπη που εκπόνησε η ΕΤΕ.

Αποτέλεσμα: το περιφεριακό πρόγραμμαποδομών στη νοτιοανατολική Ευρώπη

Οι συντονισμένες προσπάθειες που κατέβαλε η Κοινότητα και τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ακριβώς μετά τη συνδιάσκεψη για την περιφερειακή χρηματοδότηση το Μάρτιο του 2002 και έκτοτε στα πλαίσια της ΔΟΥ, απαριθμούνται στο πρόγραμμα περιφερειακώνποδομών για τη νοτιοανατολική Ευρώπη, η εφαρμογή του οποίου ελέγχεται τακτικά από το κοινό γραφείο της Επιτροπής και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Ο σημερινός κατάλογος περιφερειακών σχεδίων που δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί — με χρηματοδότηση όλων των διεθνών χορηγών — περιλαμβάνει 41 έργα με συνολικό κόστος 3,32 δισ. ευρώ. Οι μεταφορές (ιδιαίτερα οι οδικέςποδομές) αποτελούν το 66 % του συνολικού κόστους, που αντιστοιχεί σε 2,2 δισ. ευρώ περίπου και κατανέμεται μεταξύ 33 διαφορετικών έργων. Ο τομέας της ηλεκτρικής ενέργειας κατέχει τη δεύτερη θέση, με κόστος 0,82 δισ. ευρώ (25 %) για πέντε έργα ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ οι τομείς ύδατος και περιβάλλοντος καταλαμβάνουν τις τελευταίες θέσεις με τρία έργα και συνολικό κόστος 0,29 δισ. ευρώ (9 %). Ενημερωμένος κατάλογος παρουσιάστηκε στις 21 Ιουνίου 2002 στη συνάντηση SP WT II που πραγματοποιήθηκε στη Σόφια.