ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2773/00

υποβολή: Carl Lang (TDI) προς την Επιτροπή

(1 Σεπτεμβρίου 2000)

Θέμα: Η δημοκρατία στην Πολωνία

Περισσότερο από 10 χρόνια μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου, οι παλαιοί αντιπολιτευόμενοι στη κομμουνιστική δικτατορία εξακολουθούν να είναι θύματα, στην Πολωνία, πολιτικών διώξεων και διακρίσεων,

κυρίως σε ό,τι αφορά τα κοινωνικά τους δικαιώματα. Η περίπτωση του κ. Ντανίλοβιτς, που σήμερα κατοικεί στη Γαλλία, ο οποίος εθίγη στα συνταξιοδοτικά του δικαιώματα τα οποία απέκτησε στην Πολωνία, περίπτωση που στον καιρό της ετέθηπόψη του Προέδρου της Επιτροπής, Ζακ Ντελόρ, αποτελεί μεμονωμένο παράδειγμα. Παράλληλα, βλέπουμε σήμερα ότι οι παλαιοίπεύθυνοι, που έδωσαν εντολή για αυθαίρετες δίκες, τουτέστιν για μαζικές εκτελέσεις, όχι μόνον δεν έχουνποβληθεί σε δίκη, αλλά κατέχουν ακόμα σημαντικές θέσεις στον οικονομικό ή πολιτικό τομέα.

Η Επιτροπή έχει επανειλημμένως επιβεβαιώσει ότι θα έδινε ιδιαίτερη προσοχή στο θέμα του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας προσχώρησης των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης.

1. Τι διαβήματα προτίθεται η Επιτροπή να πραγματοποιήσει προς τη σημερινή κυβέρνηση της Πολωνίας ώστε να τεθεί τέλος σε αυτές τις διακρίσεις και τις διώξεις;

2. Προτίθεται η Επιτροπή να εξασφαλίσει, πριν από την προσχώρηση των χωρών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης, ότι οι εγκληματίες κομμουνιστές που είναι ένοχοι για εγκλήματα απέναντι στο λαό, θα έχουν όχι μόνοποβληθεί σε δίκη αλλά θα έχουν επίσης στερηθεί τη δυνατότητα να ασκούν οποιαδήποτε επιρροή στον οικονομικό ή πολιτικό τομέα στη χώρα αυτή;

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(17 Οκτωβρίου 2000)

Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι αποδίδει ιδιαίτερη προσοχή στο θέμα του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου, ιδίως στο πλαίσιο της διαδικασίας προσχώρησης των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

Οι ερωτήσεις αυτές εξετάζονται στις περιοδικές εκθέσεις σχετικά με τιςποψήφιες χώρες και η Επιτροπή προσπαθεί να αξιολογήσει τις πληροφορίες από όλες τις πηγές, ιδίως από τους εξειδικευμένους επί του θέματος εθνικούς και διεθνείς οργανισμούς.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι κατά την τελευταία δεκαετία και από τότε που τέθηκαν οι δημοκρατικές δομές στην Πολωνία, η πολωνική κυβέρνηση, εκτός από τις προσπάθειες που καταβάλλει για την οικονομική ανάκαμψη και την προσαρμογή στις απαιτήσεις του κοινοτικού κεκτημένου ενόψει μιας μελλοντικής προσχώρησης, ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τις δραστηριότητες της πρώην σοσιαλιστικής κυβέρνησης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Πολωνίας (ΛΔΠ). Αυτό σημαίνει την αναθεώρηση ορισμένων αποφάσεων ή την ποινική δίωξη των πρωταίτιων για μέτρα καταστολής που ελήφθησαν κατά το παρελθόν.

Η Επιτροπή παρατηρεί επιπλέον ότι η πολωνική κυβέρνηση, μέσω της νομοθεσίας Lustracja, εξετάζει επί του παρόντος διεξοδικά το παρελθόν τωνποψηφίων, ιδίως για τις διοικητικές θέσεις, για το ενδεχόμενο συνεργασίας με τιςπηρεσίες ασφαλείας.

Λαμβανομένουπόψη του γεγονότος ότι οι μεμονωμένες περιπτώσεις πρέπει να εκδικαστούν σε πρώτο βαθμό από τα εθνικά δικαστήρια και ότι η Επιτροπή δεν είναι αρμόδια να αποφανθεί επί αυτών, οι δυνατότητες παρέμβασης εκ μέρους της είναι περιορισμένες.

Υπό τις περιστάσεις αυτές, ο ρόλος της Επιτροπής είναι να μεριμνά ώστε οι εθνικές διατάξεις να εφαρμόζονται κατά τρόπο που να διασφαλίζουν την καλή διεξαγωγή των εν λόγω διαδικασιών. Έτσι θα τεθούν οι βάσεις για την τήρηση, πριν από την ένταξη, των κριτηρίων προσχώρησης που απαιτεί η Κοινότητα, τα οποία παρατίθενται ιδίως στο άρθρο 6 παράγραφος 1 και στο άρθρο 49 της συνθήκης του Άμστερνταμ.

Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι τα μέτρα που διαθέτει η Επιτροπή είναι κυρίως μέτρα στήριξης για τη δημιουργία δομών. Έτσι, η Επιτροπή θέτει στη διάθεση των πολωνικών αρχών κατάλληλη τεχνική βοήθεια μέσω εθνικών εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών καθώς και σημαντικά μέτραλικοτεχνικήςποστήριξης.