ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0006/98 υποβολή: Alexandros Alavanos (GUE/NGL) προς την Επιτροπή (29 Iανουαρίου 1998)

Θέμα: Επιστροφή επιδοτήσεων που κατεβλήθησαν για επενδύσεις στην Πορτογαλία

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στον πορτογαλικό τύπο, η εταιρεία Cap Verde έλαβε υψηλές εθνικές επιχορηγήσεις από την Πορτογαλία καθώς και επιχορηγήσεις από την ΕΕ, προκειμένου να προβεί σε επενδύσεις παραγωγής φρούτων και λαχανικών στην περιοχή του Alentejo της Πορτογαλίας.

Η επιχείρηση «Odefruta» που εγκαταστάθηκε στην Odemira σε υλοποίηση του χρηματοδοτηθέντος από την Ε.Ε. επενδυτικού προγράμματος, επτώχευσε το 1993, αφήνοντας μεγάλα χρέη, απλήρωτους παραγωγούς και έχοντας προξενήσει σημαντικές οικολογικές καταστροφές.

Επειδή σύμφωνα με την κοινοτική πρακτική, υπάρχει ρήτρα με βάση την οποία υποχρέωνεται η επιχορηγούμενη από την Ε.Ε. επιχείρηση να επιστρέψει τις επιδοτήσεις που έλαβε, σε περίπτωση που σταματήσει τη λειτουργία της, ερωτάται η Επιτροπή:

1. Εχει υπάρξει κοινοτική έρευνα σχετικά με την επιχείρηση «Odefruta» και ποιά είναι τα πορίσματά της;

2. Υπήρξαν ανάλογες εθνικές ή κοινοτικές ρήτρες στην περίπτωση της Odefruta;

3. Εχει κινήσει τις διαδικασίες για την επιστροφή των επιδοτήσεων που κατεβλήθησαν στην επιχείρηση «Odefruta»;

4. Τί μέτρα έχει λάβει ώστε να μην παρατηρούνται στο μέλλον περιπτώσεις επιχορήγησης επιχειρήσεων, χωρίς να διασφαλίζονται επαρκώς η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και η χρηστή διαχείριση των καταβαλλομένων επιδοτήσεων;

Aπάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής (27 Φεβρουαρίου 1998)

Με την απόφασή της, της 21ης Νοεμβρίου 1991, η Επιτροπή ενέκρινε το επιχειρησιακό πρόγραμμα σχετικά με την ανάπτυξη της περιφέρειας Mira του Alentejo της Πορτογαλίας - όπου βρίσκεται το επενδυτικό σχέδιο της επιχείρησης Odefruta που αποτελεί αντικείμενο της ερώτησης που διατυπώθηκε από τον Αξιότιμο βουλευτή.

Στο πλαίσιο της τήρησης της αρχής της επικουρικότητας, η Επιτροπή δεν παρεπεμβαίνει στην έγκριση μεμονωμένων επενδυτικών σχεδίων που χρηματοδοτούνται από επιχειρησιακά προγράμματα που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή.

Η Επιτροπή επιθυμεί να διευκρινίσει στον Αξιότιμο βουλευτή ότι η «Cap Vert» δεν είναι επιχείρηση αλλά εμπορικό σήμα των προϊόντων της επιχείρησης Odefruta.

Αναφορικά με τις ερωτήσεις που τέθηκαν, η Επιτροπή είναι σε θέση να παράσχει τις ακόλουθες πληροφορίες:

1. Καμία κοινοτική έρευνα σχετικά με την επιχείρηση Odefruta δεν πραγματοποιήθηκε.

Εντούτοις, η Επιτροπή, έχοντας μάθει ότι η οικονομική βιωσιμότητα του έργου αυτού βρισκόταν σε κίνδυνο, ζήτησε λεπτομερείς εξηγήσεις από τις εθνικές αρχές τον Σεπτέμβριο του 1993. Μία δεύτερη επιστολή διαβιβάστηκε τον Μάιο του 1994. Οι πορτογαλικές αρχές τήρησαν πάντοτε ενήμερη την Επιτροπή σχετικά με το θέμα αυτό.

Η εν λόγω επιχείρηση κηρύχθηκε σε πτώχευση από το δικαστήριο της Odemira τον Σεπτέμβριο του 1994.

Η διαδικασία για την ανάκτηση των ενισχύσεων τέθηκε σε εφαρμογή από τις εθνικές αρχές, οι οποίες πληροφόρησαν σχετικά την Επιτροπή.

2. Τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό επίπεδο, θεωρείται ότι η χορήγηση επιχορήγησης υπόκειται στην τήρηση προκαθορισμένων συμβατικών κανόνων, και ότι η μη τήρηση της σύμβασης δίνει δικαίωμα ανάκτησης των ενισχύσεων που χορηγήθηκαν. Για τις παρεμβάσεις των διαφόρων διαρθρωτικών ταμείων, σύμφωνα με το άρθρο 23 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2082/93 του Συμβουλίου, της 20ης Ιουλίου 1993, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 περί διατάξεων εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 όσον αφορά τον συντονισμό μεταξύ των παρεμβάσεων των διαφόρων διαρθρωτικών ταμείων, αφενός, και μεταξύ αυτών και των παρεμβάσεων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και των άλλων υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων, αφετέρου ((ΕΕ L 193 της 31.7.1993 )), τα κράτη μέλη υποχρεούνται να λάβουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διασφαλίσουν την ορθή εφαρμογή των χρηματοδοτούμενων ενεργειών, την πρόληψη και την δίωξη των παρατυπιών και την ανάκτηση των απολεσθέντων κεφαλαίων λόγω κατάχρησης ή αμέλειας.

3. Στην παρούσα περίπτωση, εναπόκειται στο κράτος μέλος να θέσει σε εφαρμογή τις αναγκαίες διαδικασίες, πράγμα που έχει ήδη γίνει. Εξάλλου, η Επιτροπή δεν προέβη ακόμη στην καταβολή της τελικής πληρωμής του επιχειρησιακού προγράμματος, στο πλαίσιο του οποίου χρηματοδοτήθηκε το σχέδιο αυτό.

4. Υπό την επιφύλαξη των ελέγχων που πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη, η Επιτροπή διενεργεί η ίδια επιτόπιους ελέγχους, ιδίως δειγματοληπτικά, οι οποίοι αφορούν τις ενέργειες που χρηματοδοτούνται από τα διαρθρωτικά ταμεία και τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου.

Λόγω του μεγάλου αριθμού των σχεδίων που συγχρηματοδοτούνται στο πλαίσιο κάθε προγράμματος (ορισμένες χιλιάδες), οι έλεγχοι που διενεργούνται από την Επιτροπή δεν μπορούν, να επαληθεύσουν την ορθή εκτέλεση κάθε μεμονωμένου σχεδίου, η οποία, εξάλλου, υπάγεται κυρίως στην ευθύνη των κρατών μελών.

Όσον αφορά, εντούτοις, τις δαπάνες που διαχειρίζεται άμεσα η Επιτροπή, οι ενισχύθηκαν εσωτερικές διατάξεις με σκοπό την εξασφάλιση μιας αμεσότερης εποπτείας των δαπανών αυτών μέχρι τον δικαιούχο.