ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0278/02

υποβολή: Luckas Vander Taelen (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(8 Φεβρουαρίου 2002)

Θέμα: Επίθεση κατά της ελευθερίας έκφρασης δημοσιογράφων στη Μάλτα

Πρόσφατα γεγονότα στη Μάλτα συνιστούν αρκετά ανησυχητικά σημάδια για την ελευθερία έκφρασης των δημοσιογράφων στην εν λόγω χώρα. Ένας αθλητικός δημοσιογράφος της τηλεόρασης τέθηκε σε διαθεσιμότητα από την Public Broadcasting Services της Μάλτας και του απαγορεύτηκε η εμφάνιση στην κρατική τηλεόραση επί μία εβδομάδα, επειδή ετοίμασε πρόγραμμα που ερευνούσε τη δυνατότητα ύπαρξης διαφθοράς στο ποδόσφαιρο της Μάλτας.

Ακόμη χειρότερη είναι η στάση της ηγεσίας του Εργατικού Κόμματος της Μάλτας (MLP), η οποία, μετά από εμπαθή εκστρατεία κατά της εταιρίας Where's Everybody που παράγει τρία από τα δημοφιλέστερα προγράμματα της εθνικής τηλεόρασης, μεταξύ των οποίων πρόγραμμα για τον τρόπο λειτουργίας των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, αποφάσισε να μποϋκοτάρει όλα τα τηλεοπτικά προγράμματα της Where's Everybody και τις ηγετικές της προσωπικότητες.

Δεδομένου ότι το MLP εκπροσωπεί το 46 % των εκλογέων της Μάλτας και συνιστά την εναλλακτική κυβέρνηση της Μάλτας, το ανωτέρω μποϋκοτάρισμα συνιστά πραγματική επίθεση κατά των βασικών κανόνων της δημοκρατίας και της ελευθερίας έκφρασης.

Το μποϋκοτάρισμα του MLP, εκτός του ότι καταδεικνύει χονδροειδή περιφρόνηση για την ευφυία των πολιτών, σημαίνει ουσιαστικά την εκ μέρους του Εργατικού Κόμματος της Μάλτας απειλή των ανεξάρτητων δημοσιογράφων εφόσον δεν ακολουθούν την κομματική γραμμή.

Είναι λυπηρό το γεγονός ότι η ηγεσία του MLP, της πιθανής μελλοντικής κυβέρνησης της Μάλτας, φαίνεται να επιθυμεί την οπισθοχώρηση της χώρας στη δεκαετία του '80, όταν το πολιτικό μίσος ήταν στην ημερήσια διάταξη.

Έχονταςπόψη τα ανωτέρω, ερωτάται η Επιτροπή εάν θίγει το θέμα αυτό κατά τις διαπραγματεύσεις της με την κυβέρνηση της Μάλτας· Ποια επιχειρήματα σκοπεύει να προβάλει η Επιτροπή στις αρχές της Μάλτας κατά τις διαπραγματεύσεις ούτως ώστε να εξασφαλίσει την ελευθερία έκφρασης και την ελευθερία των Μαλτέζων δημοσιογράφων να προβαίνουν σε έρευνες, χωρίς απειλές από το κατεστημένο ή από πιθανούς μελλοντικούς Πρωθυπουργούς·

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(1 Μαρτίου 2002)

Η Επιτροπή παρακολουθεί την ελευθερία έκφρασης στη Μάλτα, όπως σε όλες τις άλλεςποψήφιες χώρες ως ένα από τα βασικά πολιτικά κριτήρια για την ένταξη. Στην περιοδική έκθεση του 2001 σχετικά με την πορεία της Μάλτας προς την προσχώρηση(1), ανέφερε ότι η ελευθερία έκφρασης διαφυλάσσεται στο σύνταγμα της Μάλτας και συνεχίζει να τηρείται καλώς στην πράξη.

Όσον αφορά την ελευθερία έκφρασης των δημοσιογράφων της τηλεόρασης και του ραδιοφώνου, η Μάλτα έχει ανεξάρτητη αρχή ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών τα μέλη της οποίας διορίζονται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, κατόπιν συμβουλής του Πρωθυπουργού και μετά από διαβουλεύσεις με τον αρχηγό της αντιπολίτευσης. Η Πράξη για τις ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές του 1991, όπως τροποποιήθηκε το 2000, καθορίζει τις αρμοδιότητες αυτής της αρχής, τα καθήκοντά της και τους χρηματοδοτικούς της πόρους.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία και το σύνταγμα της Μάλτας, η αρχή αυτή είναι ειδικότερα αρμόδια για τα εξής:

- να εξασφαλίζει τη διατήρηση της δέουσας αμεροληψίας όσον αφορά τα βιομηχανικά ή πολιτικά θέματα που αποτελούν αντικείμενο διαφοράς ή αφορούν τις δημόσιες πολιτικές·

- την δίκαιη κατανομή της συμμετοχής στις εκπομπές και της διάρκειας των παρεμβάσεων μεταξύ των εκπροσώπων των διαφόρων πολιτικών κομμάτων·

- την επιλογή και το διορισμό των ατόμων που έχουν άδεια εκπομπής και τους συμβαλλόμενους για τη διαχείριση ραδιοφωνικών (σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο) και τηλεοπτικώνπηρεσιών στη Μάλτα·

- την παρακολούθηση της τήρησης των συνταγματικών κανόνων, της νομοθεσίας και των σχετικών συμβάσεων και αδειών εκπομπής των ραδιοτηλεοπτικών σταθμών·

- τον έλεγχο της συμμόρφωσης με το σύνταγμα της Μάλτας και της νομοθεσίας για την επιβολή κυρώσεων.

Η Επιτροπή πιστεύει, με βάση το καταστατικό, τα καθήκοντα και την ανεξαρτησία της αρχής για τις ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές της Μάλτας, ότι η αρχή αυτή είναι αρμόδια να ερευνά και να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα όσον αφορά τον περιορισμό της ελευθερίας έκφρασης των δημοσιογράφων. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να ελέγχει αν η αρχή ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών της Μάλτας έχει την ικανότητα να εκτελεί τα καθήκοντά της σύμφωνα με τη νομοθεσία και το σύνταγμα της Μάλτας.

Η απόφαση του εργατικού κόμματος της Μάλτας (MLP) να μποϋκοτάρει τα τηλεοπτικά προγράμματα της εταιρείας Where's Everybody είναι εσωτερικήπόθεση της Μάλτας που πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο της αντίθεσης μεταξύ των δύο κυριοτέρων κομμάτων σχετικά με την προσχώρηση στην Ένωση. Σχετικά με αυτό, η Επιτροπή διαπίστωσε επίσης με ενδιαφέρον ότι το MLP συμφώνησε να διορίσει το δικό του αρχηγό, ως εκπρόσωπο στη Σύμβαση για το μέλλον της Ευρώπης.

Η Επιτροπή είναι βέβαιη ότι η Μάλτα έχει επιτύχει σταθερότητα των θεσμών, που εγγυώνται της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί με προσοχή κατά την προενταξιακή περίοδο τις εξελίξεις σ'αυτόν τον τομέα και, αν το κρίνει σκόπιμο, θα λάβει τα κατάλληλα μέτρα για να εξασφαλίσει ότι συνεχίζεται η τήρηση της ελευθερίας έκφρασης στη Μάλτα.

(1) COM(2001)700 τελικό.