ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1256/00

υποβολή: Armando Cossutta (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(14 Απριλίου 2000)

Θέμα: Ραδιενεργές βόμβες στο Κοσσυφοπέδιο

Κατά τη διάρκεια των έντεκα εβδομάδων πολέμου στο Κόσοβο, τα αεροσκάφη του ΝΑΤΟ βομβάρδισαν κάνοντας χρήση βομβών εξαντλημένου ουρανίου που συνολικά αντιστοιχούν σε εκατοντάδες χιλιογράμμων ραδιενεργούλικού.

Οι βόμβες, που έχουν μελετηθεί για την αντιμετώπιση αρμάτων, έχουν μικρό σχετικά κόστος, δεδομένου ότι το εξαντλημένο ουράνιο είναι παραπροϊόν άλλων διεργασιών. Οι βόμβες αυτές εκλύουν μια εξαιρετικά λεπτή κόνη οξειδίου του ουρανίου (η διάμετρος κάθε σωματιδίου είναι 400 φορές μικρότερη από τη διάμετρο ενός κόκκου άμμου) που διασπείρεται, λόγω του ανέμου, σε έκταση δεκάδων χιλιομέτρων ή μεταφέρεται από τα επιφανειακά ύδατα. Η ραδιενέργεια που παράγεται έτσι είναι εξαιρετικά επικίνδυνη σε περίπτωση εσωτερικής μόλυνσης, με εισπνοή ή κατάποση. Τα σωματίδια του ουρανίου είναι, πράγματι, ευδιάλυτα σταγρά του οργανισμού και εγκαθίστανται μόνιμα σε μερικά όργανα-στόχους, όπως οι νεφροί, το ήπαρ και τα οστά.

Ο οργανισμός των ατόμων τα οποία βρίσκονται σε μολυσμένη ζώνηφίσταται σοβαρές βλάβες, είτε με ακτινοβολία είτε εξαιτίας του αμέσου τοξικού χαρακτήρα του προϊόντος.

Η εμπειρία του πολέμου του Κόλπου, κατά τη διάρκεια του οποίου χρησιμοποιήθηκαν ανάλογες βόμβες και εξαιτίας των οποίων εκατοντάδες αμερικανοί στρατιώτεςφίστανται ακόμη τις συνέπειες, απέδειξε ότι οι πλέον άμεσες συνέπειες για τους ανθρώπους είναι ο καρκίνος, η λευχαιμία, οι αποβολές και οι συγγενείς δυσπλασίες, ασθένειες του ήπατος και νευροπάθειες. Υπάρχουν ακόμη μακροπρόθεσμες συνέπειες στο περιβάλλον.

Η Επιτροπή:

1. Δεν θεωρεί σκόπιμο ότι είναι αναγκαίο να εγκρίνει μέτρα για να εκτιμηθεί ο βαθμός ραδιενεργού ρύπανσης στο Κόσοβο;

2. Δεν θεωρεί σκόπιμο ότι πρέπει να εγκριθούν μέτρα ραδιενεργού απορρύπανσης;

3. Δεν θεωρεί σκόπιμο ότι πρέπει να εφαρμόσει ειδικό πρόγραμμα διαγνωστικών εξετάσεων για τον πληθυσμόψηλού κινδύνου, όπως είναι οι έγκυες γυναίκες και τα παιδιά;

4. Δεν φρονεί ότι είναι αναγκαίο να προωθήσει διεθνή δράση κατάργησης των βομβών με εξαντλημένο ουράνιο;

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(14 Ιουνίου 2000)

Η Επιτροπή παραπέμπει το Αξιότιμο Μέλος στις απαντήσεις που έχει ήδη δώσει στις προφορικές ερωτήσεις H-429/99 του κ. Αλαβάνου και H-431/99 του κ. Παπαγιαννάκη κατά τη διάρκεια της ώρας των ερωτήσεων στο πλαίσιο της περιόδου συνόδου του Κοινοβουλίου του Σεπτεμβρίου 1999(1) και στη γραπτή ερώτηση Ε-1481/99 του κ. Manisco(2).

Οσον αφορά την πρώτη ερώτηση του Αξιότιμου Μέλους, έχουν εκπονηθεί δύο μελέτες προκειμένου, μεταξύ άλλων, να διαπιστωθεί αν η χρήση των βομβών εξαντλημένου ουρανίου στο Κοσσυφοπέδιο έχει προκαλέσει ραδιενεργό ρύπανση. Η πρώτη μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από την Επιτροπή, αφορούσε μια προκαταρκτική αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του πολέμου στο Κοσσυφοπέδιο και συντάχθηκε από το Περιφερειακό Κέντρο Περιβάλλοντος για την Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη. Το κείμενο της μελέτης ευρίσκεται στην ιστοσελίδα www.rec.org. Λεπτομερέστερη αξιολόγηση έγινε στη μελέτη που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του Περιβαλλοντικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP) από την Task Force για τα Βαλκάνια" το κείμενο της μελέτης αυτής ευρίσκεται στην ιστοσελίδα www.grid.unep.ch. Αμφότερες οι μελέτες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ο πόλεμος στο Κοσσυφοπέδιο δεν προκάλεσε περιβαλλοντική καταστροφή στην περιοχή.

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, δεν κρίνεται αναγκαίο να ληφθούν μέτρα όπως αυτά που προτείνει το Αξιότιμο Μέλος στα σημεία 2 και 3 της ερώτησής του. Εντούτοις, η Επιτροπή, μέσω τηςπηρεσίας Ανθρωπιστικής Βοήθειας (ECHO) και της Τask Force στο Κοσσυφοπέδιο, που έχει ήδη αντικατασταθεί από την Υπηρεσία Ανασυγκρότησης, ανέλαβε ηγετικό ρόλο στο πλαίσιο της ευρύτερης διεθνούς προσπάθειας αντιμετώπισης άλλων προβλημάτων που έχουν ανακύψει, ιδίως στον τομέα του καθαρισμού τωνδάτων. Ακόμη, στηρίζει ένα περιφερειακό πρόγραμμα περιβαλλοντικής αποκατάστασης στο πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας, μέσω του οποίου θα ενισχυθεί η αποκατάσταση του περιβάλλοντος σε όλη την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων.

Η Επιτροπή δεν μπόρεσε να εξετάσει το ευρύτερο θέμα της κατάργησης των βομβών με εξαντλημένο ουράνιο δεδομένου ότι δεν έχει αρμοδιότητες στον τομέα των οπλικών συστημάτων.

(1) Συζητήσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (Σεπτεμβρίου 1999).

(2) ΕΕ C 203 E της 18.7.2000, σελ. 2.