ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1329/97 υποβολή: Giacomo Santini (UPE) προς την Επιτροπή (10 Απριλίου 1997)

Θέμα: Οδηγία 92/50/ΕΟΚ σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις

Από τότε που τέθηκε σε ισχύ η οδηγία 92/50/ΕΟΚ ((ΕΕ L 209 της 24.7.1992, σελ. 1. )) καθώς και το Νομοθετικό Διάταγμα 157 της 17ης Μαρτίου 1995 δια του οποίου ενσωματώθηκε η οδηγία αυτή στο εσωτερικό δίκαιο, το σύνολο σχεδόν των δημοσίων συμβάσεων υπηρεσιών ανατίθεται στην επιχείρηση που προσφέρει την μεγαλύτερη έκπτωση.

Το γεγονός αυτό προκαλεί διαστρέβλωση της ισορροπίας στην αγορά δεδομένου ότι τα έργα αναλαμβάνουν επιχειρήσεις πειρατικού χαρακτήρα οι οποίες προσφέρουν τιμές που δεν αντικατοπτρίζουν το πραγματικό κόστος το οποίο επωμίζεται μία επιχείρηση η οποία έχει νομότυπες δραστηριότητες.

Το άρθρο 25 του Νομοθετικού Διατάγματος 157 της 17.3.1995 προβλέπει ότι οι ανώμαλες προσφορές (δηλαδή οι προσφορές που προβλέπουν έκπτωση ανώτερη από το 1/5 του μέσου όρου των εκπτώσεων των υποβαλλομένων προσφορών που κρίνονται αποδεκτές) πρέπει να υπόκεινται σε έλεγχο από την αναθέτουσα αρχή, πράγμα το οποίοκατά κανόνα συμβαίνει. Ωστόσο επειδή καμία αρχή δεν έχει στη διάθεσή της στοιχεία που να προκύπτουν από επίσημες πράξεις για την αξιολόγηση των προσφερομένων εκπτώσεων, συνεπάγεται ότι εκάστοτε αναθέτουσα αρχή δεν είναι σε θέση να αξιολογήσει κατά πόσο μία προσφορά είναι ανώμαλη ή όχι και συνεπώς η σύμβαση ανατίθεται σε επιχειρήσεις οι οποίες προσφέρουν εκπτώσεις ακόμα και ανώτερες του 50%.

1. Τί προτίθεται να πράξει η Επιτροπή προκειμένου να χαρακτηρισθούν ανώμαλες οι προσφορές που εμπεριέχουν εκπτώσεις τόσο υψηλές και ως εκ τούτου για να αποκλεισθούν από τους διαγωνισμούς;

2. Τί προτίθεται να πράξει η Επιτροπή για να παράσχει τη δυνατότητα συμμετοχής στους διαγωνισμούς σε επιχειρήσεις βάσει των τεχνικών και οικονομικών τους ικανοτήτων και για να μην αποκλείονται οι επιχειρήσεις που δεν έχουν ποτέ προσφέρει τις υπηρεσίες τους στην αναθέτουσα αρχή;

3. Με ποιόν τρόπο προτίθεται η Επιτροπή να εξασφαλίσει την ισότητα των όρων συμμετοχής των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στους διαγωνισμούς;

4. Με ποιόν τρόπο σκέπτεται η Επιτροπή να ενεργήσει για να εξασφαλισθεί ο έλεγχος των πραγματικών αποτελεσμάτων που προκύπτουν από την εφαρμογή των διατάξεων οι οποίες προβλέπουν την μη φορολόγηση των εργοδοτικών εισφορών;

Aπάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής (4 Ιουνίου 1997)

Κατά την έννοια του άρθρου 36 της οδηγίας 92/50/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18 Ιουνίου 1992 για το συντονισμό των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων υπηρεσιών, η αναθέτουσα αρχή μπορεί να αναθέσει μία σύμβαση όχι μόνο βάσει του κριτηρίου της χαμηλότερης τιμής, αλλά και βάσει του κριτηρίου της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς, που επιτρέπει να ληφθούν υπόψη διάφοροι παράγοντες όπως η ποιότητα, τα τεχνικά πλεονεκτήματα, τα αισθητικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά, η τεχνική υποστήριξη και η προθεσμία εκτέλεσης. Η εν λόγω διάταξη ενσωματώθηκε στο εσωτερικό δίκαιο με το άρθρο 23, εδάφια 1 και 2 του νομοθετικού διατάγματος 157 της 17 Μαρτίου 1995.

1. Το άρθρο 37 της προαναφερθείσας οδηγίας δεν επιτρέπει να απορρίπτονται προσφορές που θεωρούνται εκ προοιμίου ανωμάλως χαμηλές βάση αυτόματου (μαθηματικού) κριτηρίου. Η εξακρίβωση της σύνθεσης της προσφοράς πριν την ενδεχόμενη απόρριψή της θεωρείται απαραίτητη για να αποφευχθούν οι διακρίσεις μεταξύ των επιχειρήσεων. Στη συνέχεια, εναπόκειται στην αναθέτουσα αρχή να εξασφαλίσει τα μέσα που θα της επιτρέψουν να αξιολογήσει ορθά τις δοθείσες από τον προσφέροντα διευκρινίσεις κατά την εξακρίβωση των προσφορών που φαίνονται ανωμάλως χαμηλές.

2. Η διαδικασία 92/50/ΕΟΚ προβλέπει στο άρθρο 29 τις περιπτώσεις αποκλεισμού από διαγωνισμό και στα άρθρα 31 και 32 τα κριτήρια επιλογής βάσει της χρηματοοικονομικής και τεχνικής ικανότητας. Σε καμία περίπτωση δεν προβλέπεται αποκλεισμός μίας επιχείρησης με το αιτιολογικό ότι δεν παρείχε ποτέ υπηρεσίες στην αναθέτουσα αρχή. Μία τέτοια ρήτρα αποκλεισμού δεν θα ήταν μόνο αντίθετη στις προαναφερθείσες διατάξεις αλλά και στη γενική απαγόρευση των διακρίσεων βάση της ιθαγένειας του άρθρου 7 της συνθήκης ΕΚ και στην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών που προβλέπεται από τα άρθρα 59 και εξής της συνθήκης.

3. Η Επιτροπή θεωρεί ότι το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο εγγυάται επαρκώς την ίση μεταχείριση των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στις διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων. Όντως, η ίση μεταχείριση εξασφαλίζεται από τις διατάξεις της συνθήκης ΕΚ που αφορούν την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών καθώς και από τις κοινοτικές οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις οι οποίες αποτελούν διευκρίνιση των εν λόγω διατάξεων και εγγύηση, όπως συχνά έχει υπογραμμίσει το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, ότι οι ιδιώτες αποκτούν όντως τα δικαιώματα που προβλέπονται από τις προαναφερθείσες διατάξεις. Πέραν της αρχής της ίσης μεταχείρισης, στην προκειμένη περίπτωση ισχύουν επίσης και οι άλλες αρχές που έχει επεξεργαστεί το Δικαστήριο, όπως η αρχή της δημοσιοποίησης και διαφάνειας των προσκλήσεων υποβολής προσφορών και όλων των όρων συμμετοχής, η αρχή της αναγνώρισης των τίτλων, των προσόντων και των ικανοτήτων των υποψηφίων και η αρχή της αναλογικότητας. Ορισμένα προβλήματα εντοπίζονται μάλλον στο επίπεδο της μεταφοράς των κοινοτικών διατάξεων από τα κράτη μέλη και στο επίπεδο της πρακτικής εφαρμογής τους από τις αναθέτουσες αρχές.

4. Η Επιτροπή παρακαλεί το αξιότιμο μέλος να διευκρινίσει με περισσότερες λεπτομέρειες την τελευταία ερώτηση.