ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2000/96 υποβολή: Mirja Ryynδnen (ELDR) προς την Επιτροπή (12 Iουλίου 1996)

Θέμα: Προστασία του περιβάλλοντος και γεωργία

Οι κυριότερες περιοχές γεωργικής παραγωγής αντιμετωπίζουν ολοένα και μεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήματα. Σε πολλές από τις περιοχές αυτές ακόμη και τα υπόγεια ύδατα έχουν ρυπανθεί. Οι περιεκτικότητες σε νιτρικά άλατα έχουν αυξηθεί σε επικίνδυνο βαθμό. Εντούτοις, στις πλέον απομακρυσμένες περιοχές της ΕΕ η γεωργική παραγωγή διατηρείται, από άποψης κατάστασης του περιβάλλοντος σε βιώσιμα επίπεδα. Λόγω, όμως, των κλιματολογικών συνθηκών που επικρατούν σε χώρες όπως, π.χ., η Φινλανδία, το επίπεδο της ετήσιας εσοδείας είναι χαμηλό, γεγονός το οποίο συμβάλλει στη μείωση της ανταγωνιστικότητας της παραγωγής.

Ποιά μέτρα πρέπει να ληφθούν προκειμένου να διασφαλισθεί μια βιώσιμη γεωργική παραγωγή τόσο στις κύριες όσο και τις απομακρυσμένες περιοχές γεωργικής παραγωγής; Προτίθεται η Επιτροπή να προωθήσει την παραγωγή ειδών διατροφής βάσει του προτύπου της βιώσιμης ανάπτυξης θεσπίζοντας, π.χ., κριτήρια ποιότητας και ενισχύοντας τη φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή;

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής (1 Αυγούστου 1996)

Η Επιτροπή γνωρίζει πλήρως την σημαντικότατη συμμετοχή της γεωργίας στην ανάπτυξη της περιεκτικότητας των νιτρικών αλάτων στους υδάτινους πόρους. Για το λόγο αυτό, οδηγήθηκε στην έκδοση της οδηγίας «νιτρικά άλατα» (ΕΟΚ) αριθ. 91/676 ((EE L 375, 31.12.1991. )), με την οποία θεσπίζεται ένας ορισμένος αριθμός περιορισμών, κυρίως, όσον αφορά τις ιδιαίτερα ευάλωτες περιοχές, τις οποίες υπέδειξαν τα κράτη μέλη. Ωστόσο, τα αποτελέσματα του μέτρου αυτού δεν δύνανται να αξιολογηθούν παρά μακροπρόθεσμα.

Η γεωργία της Κοινότητας χαρακτηρίζεται από έντονη ποικιλομορφία η οποία έχει ως αποτέλεσμα για το περιβάλλον τη δημιουργία μιας κατάστασης παρόμοιας με εκείνης την οποία περιέγραψε το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου 7 αφενός μεν μία ιδιαίτερα εντατική γεωργία με, ορισμένες φορές, αρνητικές συνέπειες 7 αφετέρου δε, μία εκτατική γεωργία, η οποία από τη φύση της είναι λιγότερο επιζήμια γι'αυτό. Υφίσταται ήδη μία σειρά κοινοτικών μέσων, τα οποία αποσκοπούν είτε στην προώθηση μεγαλύτερου σεβασμού και μέριμνας για το περιβάλλον είτε στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των εν λόγω περιοχών, αναλόγως των αναγκών.

Ανάμεσα στα μέσα αυτά, μπορεί να αναφερθεί ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92 ((EE L 215, 30.7.1992. )) ο οποίος υποστηρίζει μεθόδους γεωργικής παραγωγής συμβατές με τις απαιτήσεις της προστασίας του περιβάλλοντος καθώς και τη διατήρηση και διαφύλαξη της υπαίθρου, τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2092/91 ((EE L 198, 22.7.1991. )) ο οποίος αφορά τον τρόπο βιολογικής παραγωγής γεωργικών προϊόντων και τον ρόλο που παίζει κατά την παρουσίασή του στα γεωργικά προϊόντα και τα τρόφιμα καθώς και την οδηγία (ΕΟΚ) 75/268 ((EE L 128, 19.5.1975. )) τη σχετική με τις ορεινές περιοχές και τις περισσότερο μειονεκτούσες περιοχές. Θα πρέπει να σημειωθεί στο πλαίσιο αυτό, πόσο σημαντικό ρόλο έχουν παίξει τα διαρθρωτικά ταμεία με τη δημιουργία του «στόχου 6» για τις απομακρυσμένες περιοχές του βορείου ημισφαιρίου, καθώς και τη συμμετοχή τους στην κοινοτική έρευνα για τον καθορισμό μιας βιώσιμης γεωργίας.

Άλλωστε, θα πρέπει να υπενθυμιστεί ότι το σύνολο των γεωργικών προϊόντων της Κοινότητας ανταποκρίνεται σε αυστηρούς ποιοτικούς κανόνες, ιδίως όσον αφορά τα κατάλοιπα φυτοφαρμακευτικών προϊόντων. Επιπλέον, η Επιτροπή προβλέπει τον καθορισμό ορισμένων ανωτάτων ορίων ανοχής για ορισμένα τρόφιμα τα οποία δύνανται να προκαλέσουν μόλυνση και, ανάμεσα στα οποία, συγκαταλέγονται τα νιτρικά άλατα τα οποία περιέχονται σε ορισμένα λαχανικά.

Ωστόσο, προκειμένου να καταλήξουμε σε μια πραγματικά βιώσιμη γεωργία, δηλαδή που να σέβεται τους φυσικούς πόρους και να διαχειρίζεται σωστά την ύπαιθρο όντας συγχρόνως ανταγωνιστική, είναι απαραίτητες και νέες προσαρμογές. Δεν πρόκειται για τον καθορισμό δύο μορφών γεωργικής εκμετάλλευσης (στην οποία θα αντιπαρατίθενται δύο διαφορετικοί τύποι γεωργίας, δύο τύποι αγροτικής ανάπτυξης και δύο τύπους φυσικών περιοχών) όπου ο παράγοντας «περιβάλλον» θα αντιμετωπιζόταν συστηματικά ως ένας καταναγκασμός σε καθεμιά από τις περιοχές, λόγω του βάρους της ιδιαίτερα ενισχυμένης περιβαλλοντικής νομοθεσίας στις περιοχές εντατικής γεωργίας και λόγω της φυσικής έλλειψης στις μειονεκτούσες περιοχές. Η Επιτροπή αποσκοπεί, αντίθετα, στην προώθηση μιας αποτελεσματικότερης ισορροπίας ανάμεσα στη γεωργική δραστηριότητα, τις άλλες οικονομικές δραστηριότητες στην ύπαιθρο και τη διατήρηση των φυσικών πόρων στο σύνολο του εδάφους. Για να καταστεί αυτό δυνατό θα πρέπει να διαφοροποιηθούν κυρίως οι πολιτικές αγοράς και στήριξης των γεωργικών εισοδημάτων, με βάση μια κεντρική άποψη για το τί είναι η ολοκληρωμένη αγροτική πολιτική, με βάση επίσης έναν πολυ-λειτουργικό ρόλο της γεωργίας και, τέλος, με την απλοποίηση και τη μεγαλύτερη αποκέντρωση της αυξημένης ισχύουσας νομοθεσίας.

Μόνον με βάση αυτήν την ολοκληρωμένη πολιτική άποψη η οποία συγκεντρώνει συγχρόνως τις προσδοκίες για τη βελτίωση του περιβάλλοντος, της οικονομίας και της κοινωνίας στο πλαίσιο της ανάπτυξης της υπαίθρου είναι δυνατόν να επιτευχθεί η βιώσιμη γεωργία στην οποία αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου.

Τέλος, θα πρέπει να τονισθεί ότι η πρόταση απόφασης του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά την επανεξέταση του πέμπτου προγράμματος περιβαλλοντικής δράσης ((doc. COM(95) 647. )) αποσκοπεί κυρίως στην ανάπτυξη των διασυνδέσεων ανάμεσα στα μέσα της γεωργικής αγοράς και τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις, τη σύνταξη εκθέσεων όσον αφορά τους καταναγκασμούς και τα αποτελέσματα των αγροτικών πρακτικών επί του περιβάλλοντος, την ενθάρρυνση των βιώσιμων μεθόδων παραγωγής και την αντίληψη σφαιρικών προσεγγίσεων για την αγροτική ανάπτυξη.