ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1684/01

υποβολή: Marit Paulsen (ELDR) προς την Επιτροπή

(14 Ιουνίου 2001)

Θέμα: Εμβόλιο κατά της μαλάριας

Τον Οκτώβριο του 1999 ηπογράφουσα απηύθυνε ερώτηση προς την Επιτροπή σχετικά με το κατά πόσο θα μπορούσε η τελευταία ναποβάλει, στο πλαίσιο της αναπτυξιακής της πολιτικής, πρόταση σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη της Ε.Ε. παραγγέλνουν εμβόλιο κατά της μαλάριας από τις φαρμακευτικές εταιρείες, αναλαμβάνοντας τηνποχρέωση να καταβάλλουν ορισμένο ποσό για κάθε δόση εμβολίου.

Η Επιτροπή απάντησε τότε ότι απαιτείται δημιουργικότητα και νέες δομές εταιρικής σχέσης, προκειμένου να μπορέσει να γεφυρωθεί το τεράστιο χάσμα ανάμεσα σε ανθρώπινες ανάγκες, επιστημονικές προσπάθειες και οικονομικά κέρδη, ότι στο πλαίσιο της Κοινότητας πραγματοποιούνταν προκαταρκτικές συζητήσεις σχετικά με μια διαδικασία αυτού του τύπου όσον αφορά ένα εμβόλιο κατά του Έιτζ για τις αναπτυσσόμενες χώρες, και ότι παρόμοιες στρατηγικές θα μπορούσαν και θα έπρεπε να αναπτυχθούν όσον αφορά το εμβόλιο κατά της μαλάριας. Επίσης η Επιτροπή ανέφερε ότι η Κοινότητα, από κοινού με μια φαρμακευτική εταιρεία, χρηματοδοτούσε πρότυπο σχέδιο επίδειξης κλινικών δοκιμών στην Γάμπια.

Σύμφωνα με την Επιτροπή η Κοινότητα βρισκόταν τότε, το Νοέμβριο του 1999, στο προκαταρκτικό ακόμα στάδιο όσον αφορά την εν λόγω διαδικασία. Από τότε έχει περάσει 1,5 χρόνος. Τελευταίως η συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως γύρω από το θέμα του Έιτζ και των πρακτικών που εφαρμόζουν οι φαρμακευτικές εταιρείες στην Νότιο Αφρική. Μπορεί η Επιτροπή να αναφέρει σε ποια συμπεράσματα οδήγησαν οι εν λόγω συζητήσεις για το εμβόλιο κατά του Έιτζ, ποια μέτρα έχουν ληφθεί βάσει των συμπερασμάτων αυτών όσον αφορά το εμβόλιο κατά της μαλάριας για τις αναπτυσσόμενες χώρες, και ποια αποτελέσματα επιτεύχθηκαν με το πρότυπο σχέδιο στην Γάμπια·

Απάντηση του κ. Nielson Εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Σεπτεμβρίου 2001)

Το διάστημα από τηνποβολή της γραπτής ερώτησης E-1790/99(1) του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά την έρευνα για το εμβόλιο της ελονοσίας. Με την στήριξη της Κοινότητας, μελετήθηκαν 14 εμβόλια, αριθμός που αντιπροσωπεύει ένα μεγάλο μέρος των προσπαθειών που καταβάλλονται σε διεθνές επίπεδο. Τα προγράμματα ποιότητα ζωής και διεθνής συνεργασία της Γενικής Διεύθυνσης Έρευνας, αύξησαν σημαντικά τους πόρους που διατίθενται για την ανάπτυξη εμβολίου και φαρμάκων κατά της ελονοσίας. Αναμένεται ότι με την ολοκλήρωση του πέμπτου προγράμματος πλαισίου της Κοινότητας για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη (Ε & Α), θα έχει διατεθεί αποκλειστικά για την έρευνα σχετικά με την ελονοσία ποσό άνω των 30 εκατομμυρίων ευρώ. Παράλληλα, έχουν συσταθεί σημαντικά ολοκληρωμένα ερευνητικά κονσόρτσια, Clusters, στα οποία συμμετέχουν σημαντικοί ευρωπαίοι κατασκευαστές εμβολίων. Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για το Εμβόλιο κατά της Ελονοσίας (EMVI) έχει επωφεληθεί από τις επιτυχίες της ευρωπαϊκής ερευνητικής προσπάθειας. Η EMVI δημιουργήθηκε ως απάντηση στην έκδηλη στασιμότητα που έχει διαμορφωθεί όσον αφορά τις χρηματοδοτούμενες με κρατικά κονδύλια ερευνητικές δραστηριότητες για τα εμβόλια. Πράγματι, οι προσπάθειες στον τομέα της Ε & Α συνήθως διακόπτονται στο τελευταίο προκλινικό στάδιο και δεν προχωρούν στην κλινική δοκιμή λόγω έλλειψης κονδυλίων και τεχνικής εμπειρογνωμοσύνης.

Η στήριξη της Κοινότητας στο Αφρικανικό δίκτυο δοκιμών του εμβολίου κατά της ελονοσίας (AMVTN) αποτελεί μοναδική ευκαιρία για να αναπτυχθεί η συνεργασία της Επιτροπής με εταίρους στο Νότο. Η στήριξη αυτή εξασφαλίζει μακροπρόθεσμες και συνεχείς επενδύσεις στην ανάπτυξη εμβολίου κατά της ελονοσίας με τη δημιουργία θεσμικής ικανότητας στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η ειδική εταιρική σχέση μεταξύ EMVI και AMVTN, που σχεδιάστηκε για να προωθηθούν τα πλέονποσχόμενα εμβόλια στα τελικά στάδια ανάπτυξής τους, προσέδωσε μεγάλη αξιοπιστία στην όλη προσπάθεια. Η πρωτοβουλία AMVTN, η οποία ανήκει σε αναπτυσσόμενες χώρες, αντιπροσωπεύει για τα επόμενα χρόνια μία μεγάλη ευκαιρία για να αναπτυχθεί μελλοντικά το εμβόλιο κατά της ελονοσίας και για να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα του εμβολίου κατά τη χρήση του.

Η AMVTN αναπτύσσει τη στιγμή αυτή σημεία πειραματικών δοκιμών, λαμβάνοντας ως βάση τις εκτεταμένες επιδημιολογικές εργασίες που ανέπτυξαν τρεις αφρικανικές χώρες με τη στήριξη της Κοινότητας και των κρατών μελών. Η προσπάθεια που καταβάλλει η AMVTN για να εδραιωθεί ως οργανισμός με νομικό καθεστώς σύμφωνα με τη νομοθεσία της Τανζανίας αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στην επέκταση των κλινικών δοκιμών στην περιοχή.

Μετά από θετική αξιολόγηση της χρησιμοποίησης ενός εμβολίου κατά της ελονοσίας σε ενηλίκους, στο πλαίσιο του πειραματικού σχεδίου που χρηματοδότησε η Κοινότητα στην Γκάμπια, πραγματοποιούνται τώρα αναλύσεις σχετικά με την ασφάλεια, την ανοχή, την ανοσολογία και την ικανότητα προστασίας παιδιών που ζουν σε ενδημικές περιοχές.

Τη στιγμή αυτή, η έρευνα για την ανάπτυξη εμβολίων κατά του ιού ανθρώπινης ανοσολογικής ανεπάρκειας (HIV) έχει δείξει ότι νέες μέθοδοι όσον αφορά τα εμβόλια δοκιμασμένα σε ζώα μπορούν να δώσουν καλά αποτελέσματα. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται οι μέθοδοι που αναπτύχθηκαν στον ιδιωτικό τομέα (Merck, Glaxo Smith Kline) και αυτές που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο των σχεδίων Eurovac, που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα σε συνεργασία με την Aventis/Pasteur. Οι δοκιμές στον άνθρωπο για να αξιολογηθεί η ασφάλεια των εμβολίων αυτών έχουν ήδη αρχίσει, και τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται το 2002/2003. Η Κοινότητα χρηματοδοτεί επίσης προκαταρκτικές εργασίες για δοκιμές στην Κίνα και την Τανζανία. Και στην περίπτωση αυτή, τα ευρωπαϊκά κονσόρτσια βρίσκονται στην πρώτη γραμμή.

Στο πρόγραμμα δράσης της Επιτροπής ταχεία δράση για τον ιό HIV/AIDS, την ελονοσία και τη φυματίωση στο πλαίσιο της μείωσης της φτώχειας(2), που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων στις 14 Μαΐου 2001, και στην πρόταση της Επιτροπής για τα ειδικά προγράμματα του προγράμματος πλαισίου 2002-2006(3) για τις δράσεις έρευνας, η Επιτροπή πρότεινε τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής πλατφόρμας κλινικών δοκιμών (ECTP), ως κοινή δραστηριότητα των κρατών μελών και της Κοινότητας για τη στήριξη της καταπολέμησης του ιού HIV/AIDS, της ελονοσίας και της φυματίωσης στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η ECTP θα έχει τρία κύρια καθήκοντα: να στηρίξει τη δημιουργία δικτύου για τη διάδοση των εθνικών πειραματικών δραστηριοτήτων, να ενισχύει τιςποδομές που απαιτούνται για τα πειράματα στις χώρες που πλήττονται από μεταδοτικές νόσους και να προωθεί τις δικές της πειραματικές δραστηριότητες.

(1) ΕΕ C 203 E της 18.7.2000.

(2) COM(2001)96 τελικό.

(3) COM(2001)279 τελικό.