ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2492/97 υποβολή: Francesco Baldarelli (PSE) προς την Επιτροπή (9 Iουλίου 1997)

Θέμα: Δικαίωμα ενημέρωσης και γνωμοδότησης των συνδικάτων (κανονισμός 17/62)

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ξεκινήσει έρευνες για υπόθεση σχετικά με νομοθεσία που μεταρρυθμίζει το ιταλικό λιμενικό σύστημα (νόμος αριθ. 84 της 28.1.1994 όπως τροποποιήθηκε από το νόμο αριθ. 647 της 23.12.1996) βάσει καταγγελιών περί παραβιάσεων του κοινοτικού δικαίου. Η έρευνα (αριθ. 92/2221) αποτελεί προσφυγή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εναντίον του ιταλικού κράτους.

Όπως προκύπτει από την ανακοίνωση της ΓΔ ΙV (ανταγωνισμός) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που φέρει την υπογραφή του Humbert DRABBE, η οποία απεστάλη την 26.5.1997 (D/13203), η Επιτροπή αναγνωρίζει στις πρώην ενώσεις λιμενικών εργαζομένων την ιδιότητα των «ενδιαφερομένων μερών».

Η Επιτροπή αρνήθηκε ωστόσο στους νόμιμους εκπροσώπους των εργαζομένων (τα συνδικάτα FILT/CGIL, FIT/CISL και UILTRASPORTI) το δικαίωμα ενημέρωσης και γνωμοδότησης κατά την έρευνα και εξηγεί, στην ίδια ανακοίνωση, ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι πρώην ενώσεις εκπροσωπούνται επισήμως από την ANCIP και την CULMV της Γένοβα και όχι από τις FILT/CGIL, FIT/CISL και UILTRASPORTI.

Είναι σαφές ότι η απόφαση αυτή είναι αντίθετη με τον κανονισμό 17/62 ((ΕΕ 13, 21.2.1962, σελ. 204. )), άρθρο 3, δεύτερη παύλα, που ορίζει ότι έχουν δικαίωμα να υποβάλουν αίτηση α) τα κράτη μέλη και β) τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα και οι εταιρείες μη έχουσες νομική προσωπικότητα που έχουν νόμιμο συμφέρον. Οι συνδικαλιστικές ενώσεις έχουν εθνικές διαστάσεις και εκπροσωπούν τους λιμενικούς εργαζομένους, συνεπώς είναι σαφές ότι έχουν νόμιμο συμφέρον.

Μήπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι τα συμφέροντα των εργαζομένων πρέπει να εκπροσωπούνται από τις ενώσεις των βιομηχάνων και των εργοδοτών ή αναγνωρίζει αντίθετα ότι οι συνδικαλιστικές ενώσεις είναι εκπρόσωποι των «νόμιμων συμφερόντων» κατά τις διαπραγματεύσεις που αφορούν τους ίδιους τους εργαζομένους;

Δεν εκτιμά η Επιτροπή ότι πρέπει να αναγνωρίσει το δικαίωμα ενημέρωσης και γνωμοδότησης των FILT/CGIL, FIT/CISL και UILTRASPORTI στην υπόθεση που αφορά την ιταλική λιμενική νομοθεσία;

Απάντηση του κ. Van Miert εξ ονόματος της Επιτροπής (1 Αυγούστου 1997)

Το Αξιότιμο Μέλος αναφέρεται στη διαδικασία παράβασης κατά της Ιταλίας, την οποία κίνησε η Επιτροπή δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 90 σε συνδυασμό με τα άρθρα 86, 59, 30 και 48 της συνθήκης ΕΚ. Αυτή η διαδικασία παράβασης αποτελεί συνέχεια της απόφασης του Δικαστηρίου της 10ης Δεκεμβρίου 1991 στην υπόθεση Merci κατά Siderurgica Gabrielli ((Απόφαση της 10.12.1991, υπόθεση C-179/90, Merci/Siderurgica Gabrielli, Συλλογή, σ. I-5929 )) (γνωστότερη ως «απόφαση του λιμένα της Γένοβα»), όπου το Δικαστήριο ανέφερε ότι η συνθήκη αντίκειται σε ορισμένες διατάξεις της ιταλικής λιμενικής νομοθεσίας.

Πάντως, η ερώτηση του Αξιότιμου Μέλους χρήζει διττής εξέτασης.

Κατά πρώτο λόγο, η εν λόγω υπόθεση δεν κινήθηκε δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 17/62 που διέπει την εφαρμογή των άρθρων 85 και 86 στις επιχειρήσεις, αλλά δυνάμει του άρθρου 90 της συνθήκης ΕΚ, που αφορά την εφαρμογή των κανόνων της συνθήκης έναντι των κρατών μελών. Σε μια τέτοια διαδικασία δυνάμει του άρθρου 90, μόνον το κράτος μέλος (στη συγκεκριμένη περίπτωση, η Ιταλία) αποτελεί τον καθ'ού η προσφυγή της Επιτροπής. Έτσι, πριν να εκρίνει οποιαδήποτε απόφαση δυνάμει του άρθρου 90, παράγραφος 3, η Επιτροπή δίνει στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος τη δυνατότητα να προβάλει τις απόψεις του. Εξάλλου, ελλείψει ενός κανονισμού εφαρμογής του άρθρου 90 αλλά σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η Επιτροπή προσφέρει τη δυνατότητα να εκφέρουν γνώμη επίσης οι επιχειρήσεις που επωφελούνται του εν λόγου κρατικού μέτρου. Αυτό ίσχυσε στη συγκεκριμένη περίπτωση, όπου η Επιτροπή ενημέρωσε και έλαβε σχόλια κυρίως από την ANCIP και την CULMV που αντιπροσώπευαν τις λιμενικές εταιρείες, ήτοι τις παλαιές εταιρείες των λιμενικών εργαζομένων, που μετατράπηκαν δυνάμει του άρθρου 21 του νόμου 84/94.

Κατά δεύτερο λόγο, δεν είναι ακριβές ότι η Επιτροπή αρνήθηκε στις συνδικαλιστικές οργανώσεις FILT/CIGIL, FIT/CISL, και Ultrasporti το δικαίωμα να ενημερώνονται και να λαμβάνεται υπόψη η γνώμη τους κατά τη διάρκεια της ερευνητικής διαδικασίας. Πράγματι, εάν ισχύει ότι δεν υπάρχει καμία τυπική υποχρέωση για την Επιτροπή να δέχεται σχόλια τρίτων στις διαδικασίες δυνάμει του άρθρου 90, η Επιτροπή, στην πράξη, ανέκαθεν έκανε χρήση της διακριτικής της ευχέρειας σύμφωνα με μια πολιτική διαφάνειας της ενημέρωσης και διαβούλευσης των μερών που μπορούν να προβάλουν ειδικά συμφέροντα. Αυτό ίσχυσε και στην περίπτωση των συνδικαλιστικών οργανώσεων.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η επιστολή της Επιτροπής της 26ης Μαΐου 1997 στην οποία αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος δεν αποτελεί άρνηση έναντι των FILT/CIGIL, FIT/CISL, και Ultrasporti, αλλά πρόσκληση να διευκρινίσουν το ενδεχόμενο ειδικό τους συμφέρον.