ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1539/01

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(28 Μαΐου 2001)

Θέμα: Η αυξανόμενη ζήτηση ορυκτού κολτανίου για την κινητή τηλεφωνία και η επίδρασή της ως προς τη συνέχιση του εμφυλίου πολέμου στο Κογκό-Κινσάσα

1. Το μέταλλο κολτάνιο χρησιμοποιείται στην ηλεκτρονική βιομηχανία για τα κινητά τηλέφωνα, ηχητικές συσκευές επικοινωνίας (βομβητές- pagers) και κομπιούτερ, καθώς και για στροβίλους αεροσκαφών, χειρουργικό εξοπλισμό και εργοστάσια χημικής επεξεργασίας. Το αφρικανικό κράτος του Κογκό-Κινσάσαπολογίζεται ότι έχει το 70 % των παγκόσμιων συνολικών αποθεμάτων κολτανίου. Έχει λάβει γνώση η Επιτροπή μιας έκθεσης του περιοδικού 'New Scientist' της 7ης Απριλίου 2001 για τη σχέση ανάμεσα στην εξόρρυξη του μετάλλου Colombo-Tantalithe (κολτάνιο) και στο συνεχιζόμενο εμφύλιο πόλεμο στο Κογκό·

2. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι, σύμφωνα με την αναφερόμενη στην ανωτέρω παράγραφο 1 έκθεση, το μεγαλύτερο ορυχείο στην περιοχή του Κίβου βρίσκεται στα χέρια του Κογκολέζικου Δημοκρατικού Συναγερμού (RCD), μιας ένοπλης ομάδας που έχει τηνποστήριξη της Ρουάντα·

3. Γνωρίζει επίσης η Επιτροπή ότι ο RCD χρηματοδοτείται εν μέρει από τα έσοδα που αποφέρει η εξόρυξη κολτανίου, μια και ο RCD είναι ο μεγαλύτερος μέτοχος της SOMIGL, της εταιρίας που διαχειρίζεται το ορυχείο·

4. Μεταξύ των μεγάλων καταναλωτών κολτανίου είναι και μία τουλάχιστον εταιρεία, εγκατεστημένη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η H.C. Starck, της Glossar που με τη σειρά της ανήκει στο γερμανικό όμιλο της Bayer. Τί ενέργειες μπορεί η Επιτροπή να κάνει απέναντι στους ισχυρισμούς των μεγάλων καταναλωτών κολτανίου ότι δεν γνωρίζουν την πολιτική κατάσταση στο Κογκό και την προέλευση του μετάλλου που χρησιμοποιούν, μια και το εμπόριο κολτανίου γίνεται μέσω τρίτων·

5. Η συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση κολτανίου για την επεκτεινόμενη αγορά κινητής τηλεφωνίας προκάλεσε πίεση στους παραδοσιακούς παραγωγούς κολτανίου, που βρίσκονται μεταξύ άλλων στην Αυστραλία και στις ΗΠΑ, με αποτέλεσμα οι βιομηχανίες να έχουν αυξανόμενο ενδιαφέρον για την αγορά αυτής της πρώτης ύλης που προέρχεται από το Ανατολικό Κογκό. Βλέπει η Επιτροπή κάποια δυνατότητα απαγόρευσης της εισαγωγής στην ευρωπαϊκή αγορά ορυκτού διαμετακομιζόμενου μέσω της Ρουάντα ή της Ουγκάντα·

6. Ποιές άλλες δυνατότητες βλέπει η Επιτροπή για να βοηθήσει στο να πάψει το κολτάνιο να αποτελεί ξεχωριστή αιτία, πέρα από τις εθνοτικές και πολιτικές διαφορές, της συνέχισης του εμφυλίου πολέμου στο Κογκό, ή τουλάχιστον στο να πάψουν οι εγκατεστημένες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης εταιρίες να είναι συνένοχες σε έναν πόλεμο που διεξάγεται για οικονομικούς λόγους· Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να αξιοποιήσει αυτές τις δυνατότητες·

Κοινή απάντηση του κ. Nielson εξ ονόματος της Επιτροπής στις γραπτές ερωτήσεις E-1539/01 και E-1540/01

(3 Σεπτεμβρίου 2001)

Η Επιτροπή γνωρίζει τις πληροφορίες που αναφέρει το Αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου οι οποίες έχουν δημοσιευθεί στον τύπο σχετικά με την εξόρυξη του κολτανίου στη Δημοκρατία του Κονγκό (RDC). Οι πληροφορίες αυτές έχουν, εξάλλου, κατά μεγάλο τμήμα τους επιβεβαιωθεί από πολλούς συνομιλητές της Επιτροπής επιτόπου (μη κυβερνητικούς οργανισμούς (ΜΚΟ), διεθνείςπηρεσίες) και περιλαμβάνονται σε προσωρινή έκθεση των Ηνωμένων Εθνών (ΗΕ).

Η έκθεση αυτή αφορά την παράνομη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων και άλλου πλούτου της RDC και έχειποβληθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας από τον Γενικό Γραμματέα, κ. Kofi Annan, στις 14 Απριλίου 2001 και έχει αποτελέσει το αντικείμενο ζωηρών συζητήσεων. Προκειμένου να δοθεί συνέχεια στις κριτικές αυτές, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών παράτεινε κατά 3 μήνες την εντολή των εμπειρογνωμόνων που έχουν εκπονήσει την έκθεση ώστε να ολοκληρώσουν τις έρευνες και τις πληροφορίες που έχουν ήδη δώσει. Οι εμπειρογνώμονες θα έχουν έτσι την ευκαιρία να εμβαθύνουν περισσότερο στο θέμα των συνθηκών εκμετάλλευσης τόσο του κολτανίου, όσο και άλλων φυσικών πόρων και να αναφέρουν άλλες συνέπειες οικονομικού χαρακτήρα της σύγκρουσης όπως είναι οι συμφωνίες με τις δυνάμεις που λέγεται ότι έχει καλέσει η RDC με αντάλλαγμα τη στρατιωτική τουςποστήριξη στην κυβέρνηση της Κινσάσα. Η έκθεση αυτή θα αποτελέσει σημαντικό σημείο έναρξης για τη διεθνή κοινότητα η οποία θα πρέπει να λάβει θέση σχετικά με το θέμα.

Η τελική σύνταξη της έκθεσης θα είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για να συμβάλει στον προβληματισμό σχετικά με τη δυνατότητα να εμποδιστεί η πρόσβαση του κολτανίου το οποίο λαμβάνεται παράνομα στο Κονγκό στην Ευρώπη Ωστόσο ένας αποκλεισμός αυτού του είδους δεν μπορεί να προβλεφθεί, ούτε να είναι αποτελεσματικός εάν δεν ληφθεί απόφασηπό την έννοια αυτή από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Η έκθεση θα συμβάλλει στο να διευκρινισθεί το θέμα της απασχόλησης με καταναγκαστική εργασία και της παιδικής εργασίας στα ορυχεία. Η διατύπωση της 13ης Απριλίου του 2001 αναφέρει απλώς τη χρησιμοποίηση φυλακισμένων (παράγραφος 60) ή την απασχόληση παιδιών στα ορυχεία (παράγραφος 69), με βάση πληροφορίες που έχουν ληφθεί από το panel ή σύμφωνα με δηλώσεις μαρτύρων.

Το οικονομικό συμφέρον που προσφέρει στο Κονγκό η εξόρυξη του κολτανίου και άλλων πηγών για τα συγκρουόμενα μέρη δεν επιδεινώνει την καταστροφή του Kivu. Η παρακμή αυτής της περιοχής άρχισεπό το καθεστώς του προέδρου Mobutu και είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων· μεταξύ αυτών ο πλέον καθοριστικός είναι οι συγκρούσεις εθνικιστικού χαρακτήρα.

Η κατάσταση έχει σοβαρά επιδεινωθεί μετά από τη γενοκτονία στη Ρουάντα και με την παρέμβαση της χώρας αυτής στους δύο πολέμους στη RDC που προκλήθηκαν στην αρχή από λόγους ασφαλείας των εξωτερικών συνόρων.

Η διεθνής κοινότητα γνωρίζει τις σχέσεις μεταξύ οικονομικών συμφερόντων και της συνέχισης του πολέμου στο Kivu.

Η μόνη λύση που μπορεί να διαρκέσει είναι, κατά την άποψη της Επιτροπής, η σημείωση προόδου στη διαδικασία ειρήνης και η ενίσχυση των νόμιμων θεσμών που μπορούν να ασκήσουν έναν έλεγχο στην εκμετάλλευση των πόρων, συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών εργασίας στα ορυχεία. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη προσπαθούν να εργασθούν για την επίτευξη του στόχου αυτού με τη δημιουργία σειράς οικονομικών, πολιτικών και διπλωματικών μέσων που είναι απαραίτητα για τηνποστήριξη της αρχής της δυναμικής της ειρήνης που φαίνεται ότι έχει ξεκινήσει από τηνπογραφή της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός της Lusaka.