ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2512/01

υποβολή: Lousewies van der Laan (ELDR) προς την Επιτροπή

(7 Σεπτεμβρίου 2001)

Θέμα: Αφθώδης πυρετός: αναθεώρηση της κοινοτικής πολιτικής μη εμβολιασμού

Απαντώντας στην ερώτηση Ε-1195/01(1), τον Μάρτιο 2001, η Επιτροπή δηλώνει ότιποστηρίζει πλήρως την αναθεώρηση της σημερινής προσέγγισης αναφορικά με τον εμβολιασμό, αλλά επισημαίνει την έλλειψη πολιτικήςποστήριξης για την αναθεώρηση αυτή τόσο στο Συμβούλιο όσο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή δηλώνει ότι αυτή η έλλειψηποστήριξης αντικατοπτρίζει τα καλώς διακρινόμενα όρια της πολιτικής αυτής, που περιλαμβάνουν τις επιπτώσεις στο εμπόριο αλλά όχι μόνον αυτές.

Τον Απρίλιο 2001 εντούτοις, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε τη σαφή πολιτική τουποστήριξη για αναθεώρηση, στο ψήφισμα ΡΕ 303 051 (Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη δήλωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον αφθώδη πυρετό στην Ευρωπαϊκή Ένωση), καλώντας την Επιτροπή να αναθεωρήσει πάραυτα τη βασική πολιτική μη εμβολιασμού που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σήμερα, κατά την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου 2001,πάρχουν σαφή στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η κρίση του αφθώδους πυρετού δεν έχει ακόμη τεθείπό έλεγχο. Το γεγονός αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό, δεδομένου ότι η επιζωοτία ελέγχεται δυσκολότερα το χειμώνα απ' ό τι το καλοκαίρι. Επιπλέον,πάρχει κίνδυνος να αποκτήσει ο αφθώδης πυρετός ενδημικό χαρακτήρα στην άγρια πανίδα του ΗΒ.

Δεδομένου ότι οιπολογισμοί στους οποίους βασίστηκε η πολιτική μη εμβολιασμού το 1991 ελάμβανανπόψη μία μόνο εκδήλωση της επιδημίας του αφθώδους πυρετού κάθε δέκα χρόνια, συμφωνεί η Επιτροπή ότι η πολύ μεγάλη πιθανότητα να έχουμε ένα ακόμη διαδοχικό χειμώνα με κρίσεις αφθώδους πυρετού θα πρέπει να οδηγήσει σε επείγουσα επανεξέταση της πολιτικής μη εμβολιασμού πριν από την έλευση του χειμώνα·

Η Επιτροπή σωστά δηλώνει ότι οι επιπτώσεις στο εμπόριο βρίσκονται στη ρίζα της πολιτικής μη εμβολιασμού. Θα συμφωνούσε η Επιτροπή ότι η κρίση του αφθώδους πυρετού τον περυσινό χειμώνα μας εδίδαξε ότι ο δυσμενής αντίκτυπος σε πολλούς τομείς της οικονομίας αντισταθμίζει κατά πολύ τον αντίκτυπο που θα είχε για το εξωτερικό εμπόριο της ΕΕ ο γενικευμένος προληπτικός εμβολιασμός· Συμφωνεί η Επιτροπή ότι ο οικονομικός αντίκτυπος του μη εμβολιασμού εξαρτάται από τη συχνότητα και την ένταση της εκδηλούμενης επιζωοτίας· Εάν ναι, που βρίσκεται το μεταίχμιο θετικού και αρνητικού οικονομικού αντικτύπου·

Ποια μέτρα έχει λάβει μέχρι στιγμής η Επιτροπή για να εξασφαλίσει ότι, εάν η αναθεώρηση της πολιτικής μη εμβολιασμού οδηγήσει σε γενικευμένο προληπτικό εμβολιασμό, θαπάρχουν διαθέσιμα επαρκή εμβόλια εντός βραχείας προθεσμίας, για την περίπτωση αιφνίδιας εκδήλωσης νέας κρίσης αφθώδους πυρετού·

(1) ΕΕ C 364 E της 20.12.2001, σελ. 58.

Απάντηση του κ. Byrne εξ ονόματος της Επιτροπής

(25 Οκτωβρίου 2001)

Η Επιτροπή επισημαίνει την έλλειψηποστήριξης στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο για την αναθεώρηση της προσέγγισης αναφορικά με τον εμβολιασμό στο πλαίσιο της πρόσφατης επιδημικής έκρηξης. Ωστόσο, η Επιτροπή αναγνωρίζει πλήρως ότιπάρχει ομοφωνία σε όλα τα θεσμικά όργανα για πλήρη αναθεώρηση αμέσως μόλις εξαλειφθεί επιτυχώς η παρούσα επιδημική έκρηξη.

Επί του παρόντος αναφέρεται περιορισμένος αριθμός επιδημικών εκρήξεων αφθώδους πυρετού σε συγκεκριμένες περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου. Τα προστατευτικά μέτρα που εισήγαγε η απόφαση 2001/145/ΕΚ της Επιτροπής της 21ης Φεβρουαρίου 2001 σχετικά με ορισμένα μέτρα προστασίας από τον αφθώδη πυρετό στο Ηνωμένο Βασίλειο(1) την ημέρα της πρώτης επιδημικής έκρηξης αφθώδους πυρετού στο Ηνωμένο Βασίλειο και τα οποία θεσπίζονται τώρα στην απόφαση 2001/356/ΕΚ της Επιτροπής της 4ης Μαΐου 2001 σχετικά με ορισμένα μέτρα προστασίας από τον αφθώδη πυρετό στο Ηνωμένο Βασίλειο και για την κατάργηση της απόφασης 2001/172/ΕΚ(2), εμπόδισαν αποτελεσματικά την εξάπλωση της νόσου από το Ηνωμένο Βασίλειο σταπόλοιπα κράτη μέλη και στη Βόρεια Ιρλανδία μια εποχή που αναφέρονταν καθημερινά περισσότερες από 40 επιδημικές εκρήξεις. Η αργή μείωση της επίπτωσης της νόσουπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη διατήρησηςψηλού επιπέδου επαγρύπνησης σε όλα τα κράτη μέλη.

Εάν η επιδημιολογική κατάσταση απαιτεί την προσφυγή σε εμβολιασμό, αυτό είναι δυνατόν να γίνει στο πλαίσιο της ισχύουσας νομοθεσίας, η οποία προβλέπει τη δυνατότητα επείγοντος εμβολιασμού. Εάν κριθεί απαραίτητο από τη μόνιμη κτηνιατρική επιτροπή, η οποία παρακολουθεί διαρκώς την κατάσταση του αφθώδους πυρετού, μπορεί να ληφθεί αμέσως σχετική απόφαση από την Επιτροπή, παρόμοια με εκείνες που ελήφθησαν για το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Κάτω Χώρες.

Ως συνέπεια της κρίσης προγραμματίζεται ήδη μια ευρεία και πλήρης αναθεώρηση της κοινοτικής πολιτικής για την πρόληψη και τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού. Επισημαίνοντας ορισμένα από τα ορόσημα της διαδικασίας αυτής η Επιτροπή θα ήθελε να αναφερθεί στη δημοσίευση της νέας έκδοσης του Εγχειριδίου προδιαγραφών για διαγνωστικές δοκιμασίες και εμβόλια από τον Διεθνή Οργανισμό Υγείας των Ζώων (Διεθνές Γραφείο Επιζωοτιών (OIE)) τον Αύγουστο του 2001, στην πρόσφατη συνεδρίαση της ερευνητικής μονάδας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού της οργάνωσης των Ηνωμένων Εθνών για τη διατροφή και τη γεωργία (FAO) με θέμα τη διάγνωση και τον εμβολιασμό κατά του αφθώδους πυρετού, την ανοσολογική ομάδα εργασίας του Ευρωπαϊκού οργανισμού για την αξιολόγηση των φαρμακευτικών προϊόντων (EMEA) σχετικά με τη μονογραφία της ευρωπαϊκής φαρμακοποιίας για τον αφθώδη πυρετό, τη συνεδρίαση της επιτροπής αφθώδους πυρετού και άλλων εξωτικών ασθενειών σχετικά με το νέο κεφάλαιο για τον αφθώδη πυρετό στο διεθνή κώδικα για τηνγεία των ζώων του OIE, το επιστημονικό σεμινάριο που διοργανώθηκε από την Επιτροπή σχετικά με την Ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης και ελέγχου για την αντιμετώπιση προβλημάτων που σχετίζονται με τηνγεία των ζώων σε πυκνοκατοικημένες από ζωικούς πληθυσμούς περιοχές της Ένωσης που διεξήχθη στις Βρυξέλλες στις 26 Σεπτεμβρίου 2001, και τελευταίο χρονολογικά το διεθνές συνέδριο για την πρόληψη και τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού που διοργανώνει η βελγική προεδρεία του Συμβουλίου και προγραμματίζεται για το Δεκέμβριο του 2001.

Επειδή οι τυχόν αλλαγές στην κοινοτική πολιτική για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού πρέπει να εξεταστούν όχι μόνον σε ευρωπαϊκό αλλά και σε παγκόσμιο πλαίσιο, οι συστάσεις των παραπάνω εκδηλώσεων θα παίξουν αδιαμφισβήτητα σημαντικό ρόλο στην προετοιμασία μιας πρότασης της Επιτροπής προς το Συμβούλιο για νέα οδηγία σχετικά με κοινοτικά μέτρα ελέγχου του αφθώδους πυρετού.

Οπολογισμός του κόστους που σχετίζεται με την παρούσα επιδημική έκρηξη αφθώδους πυρετού δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμα. Επομένως δεν είναι δυνατόν να συγκριθεί το κόστος αυτό με τα πλεονεκτήματα μιας πολιτικής ελέγχου του αφθώδους πυρετού με προφυλακτικό εμβολιασμό.

Ωστόσο, η Επιτροπή συμφωνεί ότι γενικά οι οικονομικές συνέπειες μιας επιδημικής έκρηξης αφθώδους πυρετού σε μη εμβολιασμένους πληθυσμούς ζώων εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από το χρονικό και χωρικό μοντέλο της επιδημικής έκρηξης, την πυκνότητα των ζώων στην προσβεβλημένη περιοχή, το χρόνο και την έκταση των περιορισμών που επιβάλλονται στις προσβεβλημένες περιοχές, τις εμπορικές δραστηριότητες του τομέα του ζωικού κεφαλαίου που θίγεται από τα μέτρα ελέγχου, αλλά σε μεγάλο ποσοστό και από την ταχύτητα με την οποία οι κτηνιατρικέςπηρεσίες μπορούν να αποκλείσουν τις μολυσμένες εγκαταστάσεις.

Πράγματι, η απαγόρευση του προφυλακτικού εμβολιασμού κατά του αφθώδους πυρετού στις αρχές της δεκαετίας του 1990ποστηρίχθηκε από μια μελέτη κόστους/οφέλους που διεξήχθη στο τέλος της δεκαετίας του 1980, όταν ο προφυλακτικός εμβολιασμός διεξαγόταν ακόμα ευρέως, πουπέδειξε ότι η Κοινότητα επρόκειτο να ωφεληθεί από την πολιτική αυτή στην περίπτωση περίπου δύο έως τεσσάρων επιδημιών αφθώδους πυρετού μεσαίου μεγέθους ανά δεκαετία.

Η εγκυρότητα της μελέτης αυτής επιβεβαιώθηκε πλήρως τη δεκαετία του 1990 και ως το 2000, όταν τέσσερις ιικές εισβολές στην Κοινότητα ελέγχθηκαν επιτυχώς χωρίς να προκαλέσουν μεγάλες επιδημίες. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, η Κοινότητα ωφελήθηκε σαφώς από την πολιτική που ακολούθησε, καθώς σημειώθηκε εντυπωσιακή μείωση του αριθμού επιδημικών εκρήξεων αφθώδους πυρετού σε σύγκριση με τη δεκαετία του 1980, πραγματοποιήθηκε σημαντική οικονομία όσον αφορά τα έξοδα εμβολιασμού καιπήρξαν σαφή πλεονεκτήματα για το ενδοκοινοτικό εμπόριο και τις εξαγωγές σε τρίτες χώρες ζώντων ζώων και των προϊόντων τους.

Η κοινοτική τράπεζα αντιγόνων περιέχει 39,2 εκατομμύρια δόσεις αντιγόνου αρκετών οροτύπων και στελεχών του ιού του αφθώδους πυρετού, που ισοδυναμούν με εμβόλια για βοοειδή, συμπεριλαμβανομένων 10,5 εκατομμυρίων δόσεων αντιγόνου του οροτύπου Ο που είναι επαρκώς ομόλογο του τωρινού στελέχους του Ηνωμένου Βασιλείου. Περίπου ένα εκατομμύριο δόσεις αντιγόνου μπορούν να μετατραπούν σε εμβόλια εντός τεσσάρων ημερών και περίπου επτά εκατομμύρια δόσεις μέσα σε ένα δεκαπενθήμερο. Επιπλέον, περίπου 1,5 εκατομμύρια δόσεις του εμβολίου μπορεί να καταστούν διαθέσιμες μέσα σε παρόμοιες προθεσμίες από τα αποθέματα που φυλάσσονται στις εθνικές τράπεζες εμβολίων ορισμένων κρατών μελών. Επιπλέον, καθ' όλη τη διάρκεια της παρούσας επιδημίας η Επιτροπή αποθήκευσε για άμεση χορήγηση 300 000 δόσεις εμβολίων έτοιμων για χρήση που περιελάμβαναν επίσης το κατάλληλο στέλεχος O. Tο εμβόλιο αυτό διατέθηκε πολύ πρόσφατα για επείγοντα εμβολιασμό στην τουρκική Θράκη όταν ανακοινώθηκε επιδημική έκρηξη αφθώδους πυρετού τύπου Ο κοντά στα ελληνικά σύνορα.

Σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης μπορούν να παραχθούν πολύ περισσότερα εκατομμύρια δόσεις εντός λίγων εβδομάδων από αρκετές ιδιωτικές εταιρείες στην Κοινότητα που παράγουν συστηματικά το εμβόλιο αυτό και το διαθέτουν στην αγορά σε τρίτες χώρες.

(1) ΕΕ L 53 της 23.2.2001.

(2) ΕΕ L 125 της 5.5.2001.