ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1180/97 υποβολή: Gianni Tamino (V) προς την Επιτροπή (3 Απριλίου 1997)

Θέμα: Πρώτο ιταλικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας σε πειραματόζωο

Στην Ιταλία, η Ιταλική Υπηρεσία Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και Σημάτων του Υπουργείου Βιομηχανίας χορήγησε στο Ινστιτούτο Ερευνών Μοριακής Βιολογίας Angelleti AE, στις 3.12.96, το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας αριθ. 1.265.794, που αποτελεί την πρώτη περίπτωση χορήγησης παρόμοιου διπλώματος για ζώο γενετικά τροποποιημένο: έναν ποντικό με προδιάθεση για την ανάπτυξη καρκίνου του ήπατος.

Τα άρθρα 52 και 53 της Σύμβασης περί ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, που υπογράφηκε το 1973 στο Μόναχο, διευκρινίζουν ότι τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας δεν είναι δυνατόν να χορηγούνται για ποικιλίες φυτών και ράτσες ζώων, ενώ δεν υφίσταται καμιά ιταλική ή ευρωπαϊκή νομική διάταξη η οποία να ορίζει ότι οι ποικιλίες φυτών ή ζώων που έχουν επιτευχθεί με μεθόδους γενετικής τεχνολογίας εξαιρούνται από τις ρυθμίσεις των προαναφερθέντων άρθρων της Σύμβασης. Αντίθετα, σχετική πρόταση οδηγίας απορρίφθηκε από το ΕΚ την 1.3.1995, με σκεπτικό που αποσκοπούσε στην απαγόρευση της χορήγησης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς.

Δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι η απόφαση της Ιταλικής Υπηρεσίας Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας αντίκειται στις έως τώρα θέσεις του ΕΚ και στη Σύμβαση του Μονάχου, λαμβανομένου μάλιστα υπόψη ότι στο ΕΚ συζητείται νέα πρόταση οδηγίας και ότι παρόμοια αίτηση έχει υποβληθεί στο Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας χωρίς να έχει ακόμη δοθεί απάντηση, εν αναμονή της οριστικής ρύθμισης του ευαίσθητου αυτού ζητήματος, το οποίο θέτει προβλήματα όχι μόνο νομικού, αλλά και ηθικού και επιστημονικού χαρακτήρα;

Απάντηση του κ. Μonti εξ ονόματος της Επιτροπής (14 Μαΐου 1997)

Απαντώντας στην ερώτηση που έθεσε το αξιότιμο μέλος, η Επιτροπή οφείλει να υπογραμμίσει ότι δεν διαθέτει καμία αρμοδιότητα για να αξιολογήσει εάν μια απόφαση που λήφθηκε από έναν εθνικό υπάλληλο στον τομέα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας λήφθηκε σύμφωνα με τις επιθυμίες του Κοινοβουλίου και τις διατάξεις της σύμβασης του Μονάχου περί ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

Όσον αφορά τη νέα πρόταση οδηγίας του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη νομική προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων ((Έγγρ. COM(95) 661 )), η Επιτροπή σημειώνει ότι περιέχει από τη μια πλευρά ένα άρθρο που επιβεβαιώνει την κατοχύρωση των ζώων και φυτών δια διπλώματος ευρεσιτεχνίας και από την άλλη πλευρά την πρόταση της Επιτροπής που περιέχει επίσης ένα άρθρο που αναφέρεται στην διάσταση από ηθικής πλευράς της κατοχύρωσης του βιολιγικού υλικού δια διπλώματος ευρεσιτεχνίας υποδεικνύει, σχετικά με το κριτήριο της μη προστασίας με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας όσον αφορά τη δημόσια τάξη ή τα ήθη, να θεωρηθούν ως μη δυνάμενες να κατοχυρωθούν δια διπλώματος ευρεσιτεχνίας «οι διαδικασίες τροποποίησης της γενετικής ταυτότητας των ζώων κατά τρόπο που να τους προκαλούν οδύνη ή σωματικές αναπηρίες χωρίς ουσιαστική χρησιμότητα για τον άνθρωπο ή το ζώο, καθώς και των ζώων που απορρέουν από τέτοιες διαδικασίες, στο βαθμό που η οδύνη ή οι σωματικές αναπηρίες που επιβάλλονται στα ζώα θα ήταν δυσανάλογες σε συνάρτηση με τον επιδιωκόμενο στόχο.

Στο πλαίσιο της διαδικασίς συναπόφασης, το Κοινοβούλιο θα έχει τη δυνατότητα να εκφράσει τη θέση του όσον αφορά την πρόταση της Επιτροπής.