ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2305/01

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(31 Ιουλίου 2001)

Θέμα: Τέλος στην αστυνομική βία, τον εκφοβισμό και το εθνικό μίσος στιςποψήφιες χώρες πριν από την προσχώρησή τους στην ΕΕ

1. Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει τις πληροφορίες της Διεθνούς Αμνηστίας στις 11 Ιουλίου 2001 ότι:

α) στις 5 Ιουλίου 2001, στο Μαγκνεζιτόφτσε της Σλοβακικής Δημοκρατίας, ο Karol Sendrei της κοινότητας Ρομ και οι δύο γιοι του Robert και Peter συνελήφθησαν μετά από καταγγελία του ενός γιου σχετικά με κακομεταχείριση πουπέστη στα χέρια του γιου του δημάρχου, και ότι οι τρεις κρατούμενοι ξυλοκοπήθηκαν όπως άλλωστε και η σύζυγος του Karol Sendrei·

β) οι τρεις κρατούμενοι εξετάστηκαν έπειτα από γιατρό στο νοσοκομείο της Ρεβούτσα, ο οποίος απεφάνθη ότι δεν είχανποστεί σοβαρή βλάβη τηςγείας τους, και εν συνεχεία μεταφέρθηκαν στο αστυνομικό τμήμα όπου τους έδεσαν σε σώμα καλοριφέρ και τους ξυλοκόπησαν για άλλη μια φορά·

γ) οι αστυνομικοί κρατούσαν όπλο που σημάδευε το κεφάλι του Robert Sendrei αλλά του είπαν ότι δεν αξίζει να χαραμίσουν τη σφαίρα τους·

δ) ο Karol Sendrei πέθανε ενώφίστατο κακομεταχείριση στις 6 Ιουλίου·

2. Συμφωνεί η Επιτροπή με τη Διεθνή Αμνηστία ότι γεγονότα όπως αυτό που περιγράφεται στην παράγραφο 1, όπου η αστυνομία εκφοβίζει και κακομεταχειρίζεται μέλη της κοινότητας Ρομ, συμβαίνουν συχνά στη Σλοβακία·

3. Συμμερίζεται η Επιτροπή τη γνώμη μου ότι στα κράτη μέλη της ΕΕ, σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων πρέπει να σημαίνει ότι:

α) όλοι είναι ίσοι ενώπιον των κρατικών αρχών και του νόμου·

β) η αστυνομία δεν έχει δικαίωμα να παίρνει εκδίκηση σε περίπτωση καταγγελίας που στρέφεται εναντίον των κατόχων δημοσίου αξιώματος ή μελών της οικογενείας τους·

γ) κατά τις ανακρίσεις της αστυνομίας δεν πρέπει να γίνεται χρήση βίας και απειλών εναντίον των κρατουμένων·

4. Με ποιον τρόπο σκοπεύει η Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι οι πρακτικές αυτού του είδους θα παύσουν να εφαρμόζονται στιςποψήφιες χώρες, πριν αυτές αποκτήσουν δικαίωμα προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση·

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(25 Οκτωβρίου 2001)

Η Επιτροπή έλαβε τις ίδιες πληροφορίες με αυτές που περιλαμβάνονται στην έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας της 11ης Ιουλίου 2001. Δεν μπορεί, ωστόσο, να επιβεβαιώσει τα συγκεκριμένα γεγονότα δεδομένου ότι διεξάγονται ακόμη οι έρευνες και δεν έχει δημοσιευθεί προς το παρόν καμία επίσημη έκθεση από τις σλοβακικές αρχές.

Η Επιτροπή μπορεί να επιβεβαιώσει, και εκφράζει τη μεγάλη της ανησυχία γι'αυτό, ότι οι Ρομ εξακολουθούν να απειλούνται από βία ιδίως εκ μέρους ταραχοποιών (της ομάδας των skinheads) και ναποφέρουν από έλλειψη επαρκούς αστυνομικής προστασίας. Ο θάνατος του Karol Sendrei αποκαλύπτει ότι οι Ρομφίστανται κακοποίηση και εκ μέρους της ίδιας της αστυνομίας. Αν και είναι πολύ δύσκολο να συγκεντρωθούν ακριβή στατιστικά στοιχεία για το συγκεκριμένο θέμα, φαίνεται ότι η κακή συμπεριφορά της αστυνομίας έναντι των Ρομ εξακολουθεί να παραμένει πρόβλημα(1).

Εάν οι ισχυρισμοί αποδειχθούν αληθινοί, θα επιβεβαιωθεί με εξαιρετικά τραγικό τρόπο ότι παρά τη διαμόρφωση ορθής πολιτικής για τη βελτίωση της κατάστασης της μειονότητας των Ρομ στη Σλοβακία, εξακολουθεί ναπάρχει ένα τεράστιο χάσμα μεταξύ της θεωρίας και της πράξης. Η κακοποίηση πολιτών από αστυνομικούς δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να δικαιολογηθεί και αποτελεί σοβαρή ασέβεια και παράβαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται και ισχύουν στα κράτη μέλη.

Η Επιτροπή, στο πλαίσιο του προγράμματος PHARE,ποστήριξε ήδη διάφορα έργα στο παρελθόν, που αποσκοπούσαν στην προώθηση της ανοχής μεταξύ των Ρομ και του λοιπού πληθυσμού της Σλοβακίας, συμπεριλαμβανομένων των αστυνομικών δυνάμεων. Το 1999, για παράδειγμα, διατέθηκαν 0,5 εκατομ. Ευρώ από το πρόγραμμα PHARE για δραστηριότητες που έχουν επίκεντρο την κατάρτιση των τοπικών αρχών και την πραγματοποίηση δημόσιας εκστρατείας πληροφόρησης στο συγκεκριμένο τομέα. Πρόγραμμα για τα έτη 1998 και 1999, για το οποίο χορηγήθηκαν συνολικά 7 εκατομμύρια ευρώ από το πρόγραμμα PHARE, αφορούσε, μεταξύ άλλων, την ενίσχυση δραστηριοτήτων με αντικείμενο την κατάρτιση των αστυνομικών δυνάμεων και με ιδιαίτερη έμφαση στο σεβασμό του κράτους δικαίου. Λαμβάνονταςπόψη τιςφιστάμενες εκθέσεις για κακομεταχείριση των Ρομ εκ μέρους της αστυνομίας, η Επιτροπή κρίνει ότι θα πρέπει να εισαχθεί νέα προτεραιότητα στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση του 2001, που θα συνίσταται στην καθιέρωση αποτελεσματικού συστήματος για τη διόρθωση της κακής συμπεριφοράς της αστυνομίας. Το έγγραφο αυτό αποτελεί σήμερα αντικείμενο συζήτησης με τις σλοβακικές αρχές και θα δημοσιευθεί κατά πάσα πιθανότητα πριν από το τέλος του τρέχοντος έτους. Τέλος, η Επιτροπή παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις σε αυτήν την περιοχή, μεταξύ άλλων στις τακτικές εκθέσεις της, η επόμενη έκδοση των οποίων θα δημοσιευθεί τον Νοέμβριο 2001.

(1) Η τελευταία έκθεση τηςπηρεσίας ελέγχου και επιθεώρησης τουπουργείου εσωτερικών της Σλοβακίας κατέγραψε 4 000 περίπου καταγγελίες κατά των σωμάτων επιβολής του νόμου, γενικά. 522 από τις εν λόγω καταγγελίες θεωρήθηκαν δικαιολογημένες· μεταξύ αυτών συγκαταλέγονταν 123 περιπτώσεις φυσικού εξαναγκασμού και 52 περιπτώσεις αδικαιολόγητης χρήσης καταναγκαστικών μεθόδων. Δεν προέκυπτε από τα στοιχεία, εάν τα θύματα ανήκαν σε κάποια συγκεκριμένη εθνοτική ομάδα. Στις παρατηρήσεις της της 11ης Μαΐου 2001, η Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών κατά των βασανιστηρίων εξέφρασε την ανησυχία της για τους ισχυρισμούς ότι η αστυνομία συμμετείχε σε επιθέσεις κατά των Ρομ και ότι ανώτεροιπάλληλοι επιβολής του νόμου κακομεταχειρίστηκαν κρατουμένους, ιδιαιτέρως σε κρατητήρια και κελιά των αστυνομικών τμημάτων.