ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1541/96 υποβολή: Salvador Jovι Peres (GUE/NGL) προς την Επιτροπή (17 Iουνίου 1996)

Θέμα: Αντιμετώπιση της σπογγοειδούς εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών (ΣΕΒ)

Στις 27 Ιουνίου 1994 η Επιτροπή όρισε τα ζωικά προϊόντα υψηλού κινδύνου και τις αναγνωρισμένες θεραπευτικές μεθόδους για την αδρανοποίηση του παθογόνου παράγοντα της σπογγοειδούς εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών. Ωστόσο, στην απόφασή της της 6ης Μαρτίου 1995, η Επιτροπή τόνισε ότι δεν είναι επί του παρόντος δυνατόν να οριστούν μέθοδοι οι οποίες εγγυώνται την πλήρη αδρανοποίηση των παθογόνων παραγόντων (ESST) στη βιομηχανική επεξεργασία ζωικών υποπροϊόντων για εμπορικούς σκοπούς.

1. Δοθέντος ότι οι εν λόγω αποφάσεις είχαν υγειονομικά κίνητρα, έχει αποτιμήσει η Επιτροπή τους κινδύνους που προέκυψαν στο παρελθόν με τις τροποποιήσεις σε ό, τι αφορά την εκτίμηση των επιστημονικών πορισμάτων; Έως πιο σημείο είναι η Επιτροπή διατεθειμένη να διακινδυνεύσει επιπτώσεις για τη δημόσια υγεία από ενδεχόμενες αλλαγές ως προς την εν λόγω εκτίμηση;

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής για άρση της απαγόρευσης των εξαγωγών στέατος, ζελατίνας και σπέρματος ταύρου.

2. Ποιά νέα στοιχεία έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή ώστε να προβεί στην πρότασή της για μερική άρση του εμπάργκο για τις ζελατίνες, το στέαρ και το σπέρμα ταύρου, προελεύσεως Ηνωμένου Βασιλείου;

3. Μπορεί η Επιτροπή να μας ανακοινώσει τις επιστημονικές αποδείξεις που έχει στη διάθεσή της και στις οποίες βασίστηκε για να προτείνει τη μερική άρση του εμπάργκο; Μπορεί να μας δώσει μια περιγραφή των νέων επιστημονικών πειραμάτων και των αποτελεσμάτων τους, ποιοί τα πραγματοποίησαν και πώς αυτά εκτιμήθηκαν από τις αρμόδιες επιστημονικές υπηρεσίες;

4. Θεωρεί η Επιτροπή επαρκείς τις υποδείξεις που ενδεχομένως της έχουν διαβιβάσει οικονομικοί παράγοντες που έχουν συμφέροντα στον τομέα (π.χ. εκθέσεις που εκπόνησαν οι ενώσεις βιομηχάνων ζελατίνης);

5. Μπορεί να μας ανακοινώσει η Επιτροπή ποιές είναι οι εκτιμήσεις των αρμοδίων επιστημονικών αρχών σχετικά με την εφαρμογή του σχεδίου για την εξάλειψη της ΣΕΒ στο Ηνωμένο Βασίλειο;

6. Στην πρόταση της Επιτροπής, συνετέλεσαν περισσότερο οι επιστημονικές αποδείξεις σε σχέση με την προστασία των καταναλωτών ή οι πολιτικές πιέσεις που άσκησε το Ηνωμένο Βασίλειο;

Συμπληρωματική απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής (3 Απριλίου 1997)

1. Συμπληρώνοντας την απάντηση της 2ας Αυγούστου 1996, επισημαίνω ότι η Επιτροπή θέσπισε δύο μέτρα το 1994 για την πρόληψη της έκθεσης των ζώων στους παράγοντες που προκαλούν σπογγώδεις εγκεφαλοπάδιες:

- Απόφαση 94/381/ΕΚ ((Απόφαση της Επιτροπής της 27ης Ιουνίου 1994 για τη θέσπιση ορισμένων μέτρων προστασίας που αφορούν τη σπογγοειδή εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών και τη χορήγηση πρωτεϊνών που προέρχονται από θηλαστικά - ΕΕ L 172, της 7.7.1994 )) που απαγόρευε τη χρήση πρωτεΐνης θηλαστικών για ζωοτροφές μηρυκαστικών και

- Απόφαση 94/382/ΕΚ ((Απόφαση της Επιτροπής της 27ης Ιουνίου 1994 περί εγκρίσεως εναλλακτικών συστημάτων θερμικής επεξεργασίας για την επεξεργασία ζωϊκών αποβλήτων προέλευσης μηρυκαστικών με σκοπό την αδρανοποίηση των παθογόνων παραγόντων της σπογγοειδούς εγκεφαλοπάθειας - ΕΕ L 172, της 7.7.1994 )) που καθορίζει τις ελάχιστες προδιαγραφές για την επεξεργασία ζωϊκών αποβλήτων προέλευσης μηρυκαστικών.

Οι αποφάσεις αυτές βασίστηκαν στα προκαταρτικά αποτελέσματα μελέτης για την αδρανοποίηση του ιού της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών (ΣΕΒ) που χρηματοδοτήθηκε από την Επιτροπή. Εκείνη την εποχή είχε διευκρινιστεί ότι οι προδιαγραφές ήταν προσωρινές, αναγνωρίζοντας το γεγονός ότι μπορεί να χρειαστεί να τροποποιηθούν βάσει των μελλοντικών γνώσεων. Ωστόσο, βασίζονταν στις τότε διαθέσιμες επιστημονικές αποδείξεις ότι ο παθογόνος παράγοντας της ΣΕΒ αδρανοποιείτο σε συστήματα τα οποία ήταν σύμφωνα με τις προδιαγραφές αυτές. Η Επιτροπή υποστήριξε περαιτέρω μελέτες για τον προσδιορισμό της αποτελεσματικότητας των ίδιων διαδικασιών ως προς την αδρανοποίηση του παθογόνου παράγοντα της τρομώδους νόσου των προβάτων. Τα αποτελέσματα των μελετών αυτών γνωστοποιήθηκαν τον Φεβρουάριο του 1996. Συνοπτικά, απέδειξαν ότι μόνο ένα από τα συστήματα που δοκιμάστηκαν (1330 C σε 3 bar για 20 λεπτά) είχε την ικανότητα να αδρανοποιεί τον παράγοντα που προκαλεί την τρομώδη νόσο των προβάτων. Στην συνέχεια, η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 96/449/ΕΚ ((Απόφαση της Επιτροπής της 18ης Ιουλίου 1996 - ΕΕ L 184, της 24.7.1996 )) προκειμένου να ενισχυθούν οι παράμετροι που είχαν θεσπιστεί το 1994 και να βρεθούν στο επίπεδο των προδιαγραφών οι οποίες κρίθηκαν αποτελεσματικές στην μελέτη για την τρομώδη νόσο των προβάτων.

Γι' αυτό το λόγο, από το 1994, τα μηρυκαστικά προστατεύονται από την απαγόρευση της χρησιμοποίησης πρωτεΐνης των θηλαστικών και άλλα είδη προστατεύθηκαν με τις ελάχιστες προδιαγραφές για την επεξεργασία των υποπροϊόντων. Η προστασία των μη μηρυκαστικών βελτιώθηκε με την απόφαση 96/449/ΕΚ.

Ωστόσο, σύμφωνα με την έκθεση της Επιστημονικής Κτηνιατρικής Επιτροπής, του Οκτωβρίου 1996 για τους κινδύνους ορισμένου ειδικού υλικού κινδύνου, ακόμη και οι 1330 C σε 3 bar για 20 λεπτά δεν παρέχουν απόλυτες εγγυήσεις. Βάσει αυτού και λόγω της αβεβαιότητας για το πραγματικό καθεστώς των κρατών μελών ως προς τις μεταδιδόμενες σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες, η Επιτροπή πρότεινε μέτρα για την απομάκρυνση του ειδικού υλικού κινδύνου από τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές σε ολόκληρη την Κοινότητα. Αυτό απορρίφθηκε τον Δεκέμβριο του 1996 από την πλειοψηφία των κρατών μελών τόσο στην Μόνιμη Κτηνιατρική Επιτροπή όσο και στο Συμβούλιο. Αυτό ήταν ιδιαιτέρως απογοητευτικό και λόγω της συμφωνίας των κρατών μελών με πρόταση της Επιτροπής για τον αποκλεισμό του εγκεφάλου, των οφθαλμών και νωτιαίου μυελού από τα καλλυντικά. Η Επιτροπή λυπάται γιατί οι προτάσεις της στο πλαίσιο των ευθυνών της για την προστασία της υγείας του ανθρώπου και των ζώων δεν έτυχαν της υποστήριξης ικανού αριθμού κρατών μελών ώστε να θεσπιστούν τα εν λόγω μέτρα. Η Επιτροπή μπορεί να επανέλθει στο θέμα, με ενδεδειγμένες προτάσεις, βάσει των αποτελεσμάτων ελέγχων που διενεργήθηκαν σε κράτη μέλη για την εφαρμογή της νομοθεσίας για την ΣΕΒ.

2. Η απόφαση 96/362/ΕΚ ((Απόφαση της Επιτροπής της 11ης Ιουνίου 1996 - ΕΕ L 139, της 12.6.1996 )) της Επιτροπής για τροποποίηση της απόφασης 96/239/ΕΚ ((Απόφαση της Επιτροπής της 27ης Μαρτίου 1996 - ΕΕ L 78, της 28.3.1996 )) βασίστηκε στην επιστημονική εκτίμηση ότι ζελατίνες και το ζωϊκό λίπος που παράγεται σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζονται στο παράρτημα της εν λόγω απόφασης, καθώς επίσης και το σπέρμα θεωρήθηκαν ασφαλή. Ένα από τα σημαντικότερα κριτήρια για την εκτίμηση της ασφάλειας του ζωϊκού λίπους και της ζελατίνας είναι η προέλευση της πρώτης ύλης. Ως προς αυτό το θέμα, όλοι οι ιστοί οι οποίοι έχουν παρουσιάσει κάποια μολυσματικότητα ή οι οποίοι θα μπορούσαν να έχουν μολυνθεί από τον παθογόνο παράγοντα (κρανίο, σπονδυλική στήλη, εγκέφαλος, νωτιαίος μυελός, μάτια, αμυγδαλές, θύμος αδένας, έντερα και σπλήνα) αποκλείονται. Το δέρμα και τα κόκαλα που μπορεί να χρησιμοποιηθούν για την παρασκευή ζελατίνης θεωρούνται ιστοί χαμηλού κινδύνου.

Η ενδιάμεση έκθεση της «Inverest research international limited», ανεξάρτητου ερευνητικού εργαστηρίου, για την επιβεβαίωση του αποκλεισμού της τρομώδους νόσου των προβάτων από την διαδικασία παρασκευής ζελατίνης (IRI Project No 851180) ήταν ακόμη ένα στοιχείο που χρησιμοποιήθηκε για την εκτίμηση του κινδύνου των ζελατινών. Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από τους παρασκευαστές ζελατίνης της Ευρώπης (GME), οργάνωση στην οποία συμμετέχουν μέλη από όλη την Ευρώπη. Η GME παρουσίασε συνοπτικά στοιχεία για την ενδιάμεση έκθεση της μελέτης στην επιστημονική επιτροπή τροφίμων στις 15 Απριλίου 1996, και την πλήρη ενδιάμεση έκθεση στην επιστημονική κτηνιατρική επιτροπή στις 26 Απριλίου 1996.

Στις 26 Ιουνίου 1996 η Επιτροπή ενημερώθηκε για την τελική έκθεση της μελέτης της Inveresk η οποία έθεσε υπό αμφισβήτηση τα αποτελέσματα στα οποία βασίστηκε η Επιτροπή για την απόφαση της για άρση από το εμπάργκο για τις ζελατίνες. Λεπτομερή στοιχεία, καθώς επίσης και οι δύο εκδόσεις της έκθεσης της Inveresk, προσκομίστηκαν στην επιτροπή έρευνας για την ΣΕΒ.

Τα σχέδια πρωτοκόλλων για νέα ανεξάρτητη μελέτη ως προς την αδρανοποίηση της ΣΕΒ στην παραγωγή ζελατίνων συζητήθηκαν στην επιστημονική κτηνιατρική επιτροπή και στην πολυ-επιστημονική επιτροπή.

Σ' ότι αφορά το ζωϊκό λίπος, διενεργήθηκαν δοκιμές για το λίπος, στο πλαίσιο των προαναφερόμενων ερευνών για την επεξεργασία των καταλοίπων. Δεν βρέθηκε μολυσματικότητα στα δείγματα από μεδόθους στις οποίες το κλάσμα της πρωτεΐνης ήταν θετικό. Προβλέπονται πρόσθετα μέτρα ασφαλείας για τον αποκλεισμό των ιστών υψηλού κινδύνου και με τη διήθηση του τελικού προϊόντος.

Ωστόσο, προς το παρόν απαγορεύεται η εξαγωγή ζελατινών και ζωϊκού λίπους που προέρχεται από βοοειδή του ΗΒ, εφόσον δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της απόφασης 96/362/ΕΚ για την άρση της απαγόρευσης για τα προϊόντα αυτά. Δεν θα ληφθούν περαιτέρω μέτρα σε αυτή τη διαδικασία ως προς τις ζελατίνες έως ότου διενεργηθεί η επαναξιολόγηση του κινδύνου από τις ζελατίνες βάσει των τελευταίων επιστημονικών ευρημάτων.

Τόσο οι μελέτες μετάδοσης όσο και οι επιδημιολογικές μελέτες δεν απέδειξαν ότι το σπέρμα αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την ΣΕΒ.

3. Οι εκθέσεις της επιστημονικής κτηνιατρικής επιτροπής και οι δύο ερευνητικές εκθέσεις της Inveresk (ενδιάμεση και τελική) προσκομίστηκαν στην ερευνητική επιτροπή του Κοινοβουλίου.

4. Το σύστημα βάσει του οποίου καλούνται οι παραγωγοί να παράσχουν στοιχεία για να υποστηρίξουν τα αιτήματά τους ως προς την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των προϊόντων τους έχει ορθές βάσεις και είναι αποδεκτό, ιδίως σ' ότι αφορά την έγκριση των φαρμακευτικών παρασκευασμάτων. Η προσέγγιση αυτή δεν εξαρτάται από την ακεραιότητα του εργαστηρίου το οποίο εκτελεί την εργασία και του παραγωγού που την πληρώνει. Έτσι, η Επιτροπή δεν έχει ιδιαίτερο λόγο να αμφιβάλλει για την ακεραιότητα του ερευνητικού εργαστηρίου στην περίπτωση αυτή, αλλά η Επιτροπή σημείωσε και κατέστησε στη συνέχεια σαφές στη GME τα τελικά αποτελέσματα ήταν στη διάθεση της GME πριν την παρουσίαση τους, από την GME, στην Επιστημονική Επιτροπή για τα τρόφιμα στις 15 Απριλίου 1996. Οποιοδήποτε επιστημονικό στοιχείο ή δεδομένο χρησιμοποιείται από την Επιτροπή εξετάζεται λεπτομερώς από τις αντίστοιχες επιστημονικές επιτροπές, και τη δική της συμβουλή και όχι τη συμβουλή των επιστημόνων που παράγουν τα δεδομένα, χρησιμοποιεί η Επιτροπή για τις προτάσεις της.

5. Το σχέδιο που υποβλήθηκε από το Ηνωμένο Βασίλειο για την εξάλειψη της ΣΕΒ αξιολογήθηκε από την Μόνιμη Κτηνιατρική Επιτροπή και διατυπώθηκε ομόφωνα θετική γνώμη στις 24 Ιουνίου 1996. Η απόφαση 96/385/ΕΚ ((Απόφαση της Επιτροπής της 24ης Ιουνίου 1996 - EE L 151 της 26.6.1996 )) εκδόθηκε βάσει αυτής της ψηφοφορίας και δημοσιεύθηκε. Αυτή είναι η συνήθης διαδικασία για την έγκριση προγράμματος εξάλειψης στον κτηνιατρικό τομέα.

6. Όλες οι προτάσεις της Επιτροπής βασίζονται σε επιστημονική γνώμη και τα συμφέροντα του καταναλωτή αποτελούν την προτεραιότητα της όταν ενεργεί βάσει της εν λόγω γνώμης.