ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2395/02

υποβολή: Hiltrud Breyer (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(30 Ιουλίου 2002)

Θέμα: Δοκιμές για παρανόμως ακτινοβολημένα, μη σεσημασμένα τρόφιμα από τα κράτη μέλη

Η Υπηρεσία Προδιαγραφών για τα Τρόφιμα του Η.Β. αποκάλυψε σε μελέτη της ότι προϊόντα που πωλούνται στο Η.Β. έχουν ακτινοβοληθεί κατά παράβαση των κανονισμών που ισχύουν για τα τρόφιμα. Ελέγχθηκαν αρωματικά χόρτα, καρυκεύματα, συμπληρωματικά προϊόντα διατροφής και γαρίδες. Κανένα από αυτά δεν έφεραν τη σήμανση ότι είχαν ακτινοβοληθεί, κατά παράβαση της νομοθεσίας της ΕΕ και του Η.Β. Το 42 % (58 από ένα σύνολο 138 προϊόντων) των συμπληρωματικών προϊόντων διατροφής είχαν ακτινοβοληθεί ή περιείχαν συστατικό που είχε δεχθεί ακτινοβολία. Επίσης, είχαν ακτινοβοληθεί πέντε δείγματα γαρίδας και ένα δείγμα καρυκεύματος. Σήμερα, στο ΗΒ, η ακτινοβολία των αρωματικών φυτών και των καρυκευμάτων επιτρέπεται μόνο εφόσονπάρχει ανάλογη σήμανση.

Η μη ρυθμισμένη ακτινοβολία των ειδών διατροφής αποτελεί εν δυνάμει κίνδυνο κατά τηςγείας, οι δε παραβιάσεις της νομοθεσίας περί σήμανσης της ακτινοβολίας αποπροσανατολίζει τους καταναλωτές. Η πώληση παρανόμως ακτινοβολημένων, μη σεσημασμένων τροφίμων είναι κάτι που έχει κατ' επανάληψη συμβεί τα τελευταία χρόνια στην ΕΕ, παρά το γεγονός ότιφίστανται πλέον τρόποι ανίχνευσης. Αυτά τα τρόφιμα είναι πιθανό να διατίθενται πάντα προς πώληση σε πολλά κράτη μέλη της ΕΕ, ιδίως σε εκείνα τα κράτη που δεν διεξάγουν έρευνες για την ανίχνευση της ακτινοβόλησης.

Τι δράσεις σκοπεύει να αναλάβει η Επιτροπή μετά τα ανησυχητικά αποτελέσματα της μελέτης της Υπηρεσίας Προδιαγραφών για τα Τρόφιμα·

Ποια η βεβαιότητα της Επιτροπής ότι τα κράτη μέλη τηρούν τις απαιτήσεις των οδηγιών 1999/2/ΕΚ(1) και 1999/3/ΕΚ(2)·

Είναι η Επιτροπή σε θέση να δώσει πληροφορίες για τον αριθμό και τα αποτελέσματα των ερευνών για ανίχνευση ακτινοβολίας στα τρόφιμα εντός των κρατών μελών·

(1) ΕΕ L 66 της 13.3.1999, σελ. 16.

(2) ΕΕ L 66 της 13.3.1999, σελ. 24.

Απάντηση του κ. Byrne Εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Σεπτεμβρίου 2002)

Η οδηγία 1999/2/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Φεβρουαρίου 1999 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών όσον αφορά τα τρόφιμα και τα συστατικά τροφίμων που έχουνποστεί επεξεργασία με ιοντίζουσα ακτινοβολία τέθηκε σε ισχύ στις 20 Σεπτεμβρίου 2000. Από τις 20 Μαρτίου 2001 και μετά όλα τα ακτινοβολημένα τρόφιμα που διατίθενται στην αγορά πρέπει να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της οδηγίας 1999/2/ΕΚ.

Στην ΕΕ επιτρέπεται η ακτινοβόληση των αποξηραμένων αρωματικών βοτάνων, καρυκευμάτων και φυτικών αρτυμάτων επιτρέπεται (οδηγία 1999/3/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Φεβρουαρίου 1999 για τη θέσπιση κοινοτικού καταλόγου τροφίμων και συστατικών τροφίμων πουποβάλλονται σε επεξεργασία με ιοντίζουσα ακτινοβολία). Επιπλέον, σε πέντε κράτη μέλη ισχύειποχρέωση χορήγησης εθνικής έγκρισης(1) για ορισμένα τρόφιμα σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 4 της οδηγίας 1999/2/ΕΚ.

Σύμφωνα με το άρθρο 6 της οδηγίας 1999/2/ΕΚ σε όλα τα ακτινοβολημένα τρόφιμα ή συστατικά σύνθετων τροφίμων πρέπει να αναγράφεται η ένδειξη ακτινοβολημένο ή επεξεργασμένο με ιοντίζουσα ακτινοβολία.

Για την εφαρμογή της ορθής επισήμανσης ή για τον εντοπισμό των ακτινοβολημένων που δεν έχουν έγκριση, έχουν τυποποιηθεί αρκετές μέθοδοι ανάλυσης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN), στο πλαίσιο εντολής που έλαβε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 3 της οδηγίας 1999/2/ΕΚ τα κράτη μέληποβάλλουν κάθε χρόνο στην Επιτροπή:

- τα αποτελέσματα των ελέγχων που διενεργούν στις εγκαταστάσεις ακτινοβόλησης και

- τα αποτελέσματα των ελέγχων που διεξάγονται κατά το στάδιο εμπορίας του προϊόντος.

Ορισμένα κράτη μέλη δεν μετέφεραν τις οδηγίες 1999/2/ΕΚ και 1999/3/ΕΚ στην εθνική τους νομοθεσία εγκαίρως, δηλ. έως τις 20 Σεπτεμβρίου 2000. Η Επιτροπή κίνησε διαδικασία λόγω παράβασης κατά αυτών των κρατών μελών. Εν τω μεταξύ, οι οδηγίες έχουν μεταφερθεί σε όλα τα κράτη μέλη.

Η Επιτροπή ζήτησε από τις αρχές των κρατών μελών ναποβάλουν τα αποτελέσματα των ελέγχων που διενήργησαν στις εγκαταστάσεις ακτινοβόλησης και τα αποτελέσματα των ελέγχων που διεξήχθησαν κατά το στάδιο εμπορίας των προϊόντων για την περίοδο από 20 Σεπτεμβρίου 2000 έως 31 Δεκεμβρίου 2001. Η Επιτροπή επί του παρόντος επεξεργάζεται αυτές τις πληροφορίες σε μια έκθεση με τίτλο Πρώτη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την ακτινοβόληση των τροφών που θα δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι αρχές διαπίστωσαν ότι το 42 % ορισμένων διατροφικών συμπληρωμάτων στην αγορά έχουν ακτινοβοληθεί. Τα περισσότερα από τα προϊόντα αυτά δεν είναι πολύ κοινά (αλόη η γνησία, μηδική, unitaria tomentosa, αρπαγόφυτο (harpagophytum procumbens), σκόρδο, ζηγκήβερη, γίγκο το δίλοβο (ginkgo biloba), ginseng, καρπός γουαρανά (paulinia cupana), kava kava (piper methysticum), serenoa repens, σιλυμαρίνη, κουρκουμάς (κουρκούμη η επιμήκης). Καθώς η επεξεργασία των περισσότερων από τα προϊόντα αυτά με ιοντίζουσα ακτινοβολία δεν επιτρέπεται στην Κοινότητα, η Επιτροπή ενημέρωσε τα κράτη μέλη σχετικά με τα ευρήματα αυτά στο πλαίσιο της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και τηνγεία των ζώων και ζήτησε από τα κράτη μέλη να διεξαγάγουν ελέγχους στον τομέα αυτό προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις της οδηγίας.

Με την εξαίρεση αυτών των διατροφικών συμπληρωμάτων, τα αποτελέσματα των ελέγχων στα τρόφιμα των αρχών των κρατών μελών δείχνουν ωστόσο ότι γενικά μόνο λίγα ακτινοβολημένα προϊόντα κυκλοφορούν στην αγορά που δεν επισημαίνονται ως ακτινοβολημένα (περίπου το 0,5 %). Τα προϊόντα αυτά είναι κυρίως καρυκεύματα, βότανα και τρόφιμα που περιέχουν καρυκεύματα ή βότανα καθώς και μικρός αριθμός βατραχοπόδαρων, γαρίδων, καραβίδων και λαχανικών.

Συνολικά διενεργήθηκαν έλεγχοι σε περισσότερα από 6500 δείγματα τροφίμων, περίπου 1,5 % από τα οποία (συμπεριλαμβανομένων των διατροφικών συμπληρωμάτων που έχουνποστεί επεξεργασία με ιοντίζουσα ακτινοβολία στο Ηνωμένο Βασίλειο) είχεποστεί επεξεργασία με ιοντίζουσα ακτινοβολία χωρίς όμως να αναφέρεται αυτό στη σήμανση των προϊόντων. Ορισμένα από αυτά, ιδίως τα περισσότερα από τα διατροφικά συμπληρώματα, δεν είχαν άδεια για επεξεργασία με ιοντίζουσα ακτινοβολία στην ΕΕ. Η Επιτροπή αναμένει να μειωθεί αισθητά ο αριθμός των διατροφικών συμπληρωμάτων που έχουνποστεί επεξεργασία με ιοντίζουσα ακτινοβολία ως συνέπεια των επιπρόσθετων ελέγχων που διενεργούνται από τις αρχές ελέγχου των τροφίμων των κρατών μελών. Με βάση τα αποτελέσματα αυτά, η Επιτροπή καταλήγει στο προκαταρκτικό συμπέρασμα ότι η συμμόρφωση τωνπευθύνων των επιχειρήσεων τροφίμων με τις διατάξεις της οδηγίας 1999/2/ΕΚ είναι ικανοποιητική.

Περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με την ακτινοβόληση τροφίμων διατίθεται μέσω του ακόλουθου ιστοχώρου της ΓΔ Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών της Επιτροπής: http://europa.eu.int/comm/food/fs/sfp/sfp_index_en.html.

(1) ΕΕ C 174 της 20.7.2002.