ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0817/00

υποβολή: Juan Naranjo Escobar (PPE-DE), Carlos Carnero Gonzlez (PSE) και Salvador Jov Peres (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(21 Μαρτίου 2000)

Θέμα: Συμμόρφωση των κοινωνικών πολιτικών των κρατών μελών προς το κοινοτικό δίκαιο και ειδικότερα τις οδηγίες περί σύναψης συμβάσεων από οικονομική άποψη έργων

Έχονταςπόψη ότι στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (άρθρο 136) ορίζεται ότι η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της έχουν ως στόχο την προώθηση της απασχόλησης ώστε να επιτραπεί έναψηλό και διαρκές επίπεδο απασχόλησης και να καταπολεμηθεί ο κοινωνικός αποκλεισμός και ότι στα συμπεράσματα του

Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Βιέννης (11 και 12 Δεκεμβρίου 1998) επιβεβαιώνεται ότι η απασχόληση είναι η βασική προτεραιότητα της Ένωσης, θεωρεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι οι κοινωνικές πολιτικές των κρατών μελών, ιδίως η δημιουργία σταθερής απασχόλησης και η κοινωνική ενσωμάτωση των ατόμων με ειδικές ανάγκες, είναι σύμφωνες προς το κοινοτικό δίκαιο και, συγκεκριμένα, προς τις οδηγίες σχετικά με τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων για την εκτέλεση δημοσίων έργων;

Στο άρθρο 30 της οδηγίας 93/37/ΕΚ(1), αναφέρονται τα κριτήρια ανάθεσης των συμβάσεων και επισημαίνεται ότι η αναθέτουσα αρχή βασίζεται είτε αποκλειστικώς στη χαμηλότερη τιμή είτε στη πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά αν πληρούνται ορισμένα κριτήρια όπως η τιμή, η προθεσμία εκτέλεσης, τα έξοδα λειτουργίας, η αποδοτικότητα ή η τεχνική αξία. Λαμβανομένουπόψη ότι αυτά τα παραδείγματα δεν αποκλείουν άλλα κριτήρια ανάθεσης, δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι η δημιουργία σταθερής απασχόλησης και οι θέσεις εργασίας για άτομα με ειδικές ανάγκες, ως κριτήρια ανάθεσης, είναι δυνατόν να ενθαρρύνουν την οικονομική ζήτηση, σύμφωνα με το πνεύμα της απόφασης Beentjes του Δικαστηρίου βάσει της οποίας το κριτήριο της πλέον αποδεκτής προσφοράς μπορεί να συμβιβάζεται με την οδηγία, εάν εκφράζει την αναγνωρισμένη δυνατότητα εκτίμησης της αναθέτουσας αρχής να εντοπίζει την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά σε συνάρτηση με αντικειμενικά κριτήρια και εάν δεν μεσολαβεί ως εκ τούτου κάποιο αυθαίρετο κριτήριο επιλογής;

Δεν θα ήταν σκόπιμο να τροποποιηθεί η οδηγία 93/37/ΕΚ σχετικά με τον συντονισμό των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων δημοσίων έργων με στόχο τη διασαφήνιση των προαναφερομένων εννοιών, λαμβανομένωνπόψη των σημερινών προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έτσι ώστε να μπορούν τα κράτη μέλη να λαμβάνουν κοινωνικά μέτρα προσαρμοσμένα στις ανάγκες των πολιτών;

(1) ΕΕ L 199 της 9.8.1993, σελ. 54.

Κοινή απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής στις γραπτές ερωτήσεις E-0816/00 και E-0817/00

(12 Μαΐου 2000)

Οι κοινοτικές οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις εμπίπτουν στην εσωτερική αγορά και στοχεύουν, αφενός, στη βελτιστοποίηση της διαχείρισης των αγορών του δημοσίου, επιδιώκοντας την επίτευξη της καλύτερης σχέσης ποιότητας-τιμής και, αφετέρου, στην εξασφάλιση αποτελεσματικού ανταγωνισμού και ίσων όρων πρόσβασης στην αγορά για όλες τις επιχειρήσεις. Για το σκοπό αυτό, προβλέπουν δύο διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων: την ανάθεση βάσει της χαμηλότερης τιμής ή την ανάθεση βάσει της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς η οποία αξιολογείται σε συνάρτηση με ένα σύνολο αντικειμενικών κριτηρίων ορισμένα από τα οποία απαριθμούνται στις οδηγίες, ενδεικτικά. Όλα τα αντικειμενικά αυτά κριτήρια αφορούν την εν λόγω προσφορά και παρέχουν πληροφορίες για την ποιότητα της παροχήςπηρεσιών, αλλά δεν μπορούν να αναφέρονται στη διάρθρωση της επιχείρησης. Η νομολογία του Δικαστηρίου, στην απόφαση Beentjes που αναφέρουν τα Αξιότιμα Μέλη του Κοινοβουλίου, αποκλείει ρητά τη χρήση κοινωνικού κριτηρίου (εν προκειμένω, την απασχόληση μακροχρόνια ανέργων) ως κριτηρίου ανάθεσης της σύμβασης. Οι πρόσφατες προτάσεις του Γενικού Εισαγγελέα στηνπόθεση C-225/98 ενισχύουν την ερμηνεία αυτή. Αντίθετα, όπως διευκρινίζει η Επιτροπή στο σημείο 4.4 της ανακοίνωσής της σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις, της 11ης Μαρτίου 1998(1), από τη νομολογία αυτή απορρέει ότι είναι δυνατό να τεθεί ως προϋπόθεση εκτέλεσης της ανατεθείσας σύμβασης ο σεβασμόςποχρεώσεων κοινωνικού χαρακτήρα, που αποβλέπουν π.χ. στην προώθηση της απασχόλησης των γυναικών ή στη βελτίωση της προστασίας ορισμένων κατηγοριών μειονεκτούντων. Βεβαίως, επιτρέπονται μόνον οι προϋποθέσεις εκτέλεσης του έργου που δεν έχουν άμεσες ή έμμεσες διακριτικές επιπτώσεις στους προερχόμενους από άλλα κράτη μέληποψηφίους. Επί πλέον, πρέπει να διασφαλιστεί η σχετική διαφάνεια με την καταγραφή των προϋποθέσεων αυτών στις διακηρύξεις ή στα τεύχη δημοπράτησης.

Έτσι, σε αντίθεση με αυτό που προτείνουν τα Αξιότιμα Μέλη του Κοινοβουλίου, οι προϋποθέσεις εκτέλεσης δεν μπορούν να αποσκοπούν στον εκ των προτέρων αποκλεισμό ορισμένων επιχειρήσεων (οι οδηγίες προβλέπουν, για το σκοπό αυτό, κριτήρια επιλογής), αλλά στη δέσμευση τωνποψηφίων να λαμβάνουν ορισμένα μέτρα αν τους ανατεθεί η σύμβαση. Για να χρησιμοποιήσω το παράδειγμα των Αξιότιμων Μελών του Κοινοβουλίου, δεν μπορεί να επιβληθεί στις επιχειρήσεις ηποχρέωση να έχουν ορισμένο ποσοστό μόνιμωνπαλλήλων, αλλά μπορεί να τους ζητηθεί να δεσμευτούν να δημιουργήσουν νέες σταθερές θέσεις απασχόλησης για την εκτέλεση της σύμβασης, αφού τους ανατεθεί η σύμβαση.

Το ίδιο ισχύει σ’ ό,τι αφορά τη χρήση του αριθμού εργαζομένων με ειδικές ανάγκες σε μια επιχείρηση ως κριτηρίου διαχωρισμού. Εξάλλου, ο Γενικός Εισαγγελέας, στην προαναφερθείσαπόθεση, εκτιμά ότι η χρήση ενός επικουρικού κριτηρίου για το διαχωρισμό ισοδύναμων προσφορών έχει ως συνέπεια ότι θα θεωρείται το κριτήριο αυτό οριστικά το μόνο καθοριστικό κριτήριο για την ανάθεση της σύμβασης, πράγμα που αποκλείεται βάσει της απόφασης Beentjes και παραβαίνει τις οδηγίες. Αντίθετα, τίποτα δεν εμποδίζει να τεθεί ως προϋπόθεση

στουςποψήφιους η δέσμευση να απασχολήσουν, για την εκτέλεση της σύμβασης, έναν αριθμό ή ένα ποσοστό εργαζομένων με ειδικές ανάγκες, τηρώντας τους κανόνες διαφάνειας και μη διάκρισης για λόγους ιθαγένειας. Αφετέρου, όπωςπενθυμίζει η Επιτροπή στην προαναφερθείσα ανακοίνωση, οι κανόνες των οδηγιών περί δημοσίων συμβάσεων επιτρέπουν τον αποκλεισμόποψηφίων που παραβιάζουν τις νομοθεσίες κοινωνικού χαρακτήρα(mldr).

Κατά τη διάρκεια των εργασιών για την προετοιμασία της οδηγίας 93/37/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1993, περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων έργων, τα κράτη μέλη τάχθηκαν ρητά κατά της εισαγωγής κριτηρίων μη αυστηρά οικονομικού χαρακτήρα για την ανάθεση των συμβάσεων.

Η Επιτροπή έχει δηλώσει, στην προαναφερθείσα ανακοίνωση, την πρόθεσή της να εκδώσει ερμηνευτική ανακοίνωση για τις κοινωνικές πτυχές στις δημόσιες συμβάσεις. Σκοπός της εν λόγω ανακοίνωσης θα είναι να διευκρινίσει τις αρχές που επιτρέπουν να ληφθούνπόψη κοινωνικοί παράγοντες στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων, καθώς και τις προϋποθέσειςπό τις οποίες η επιδίωξη τέτοιου είδους στόχων είναι συμβατή με τις αρχές και τους κανόνες του κοινοτικού δικαίου δημοσίων συμβάσεων.

(1) COM(98)143.