ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1999/96 υποβολή: Karin Riis-Jψrgensen (ELDR) προς την Επιτροπή (12 Iουλίου 1996)

Θέμα: Ορισμός των «δευτερογενών πρώτων υλών» και των «αποβλήτων»

Ο ορισμός της έννοιας «απόβλητα» εμπεριέχεται στην οδηγία 91/158/ΕΟΚ ((EE L 78, 26.03.1991, σελ. 32. )), λείπει όμως παντελώς ο ορισμός της έννοιας «δευτερογενείς πρώτες ύλες». Ο υφιστάμενος ορισμός των αποβλήτων έχει αποδειχθεί άχρηστος, διότι είναι υπερβολικά γενικός (περιλαμβάνει το 50% των πρώτων υλών για κάθε είδους χαλυβουργεία, χυτήρια και χαρτοποιΐες).

Μπορεί η Επιτροπή να με πληροφορήσει τι σκοπεύει να πράξει προκειμένου να διορθώσει και να διασαφηνίσει τον ορισμό των «αποβλήτων», καθώς και πότε σκοπεύει να δράσει;

Θα ήταν η Επιτροπή διατεθειμένη να τροποποιήσει την οδηγία 91/156 ώστε να συμπεριληφθεί και ο ορισμός των «δευτερογενών πρώτων υλών»;

Η ελεύθερη κυκλοφορία μη επικίνδυνων πρώτων υλών είναι ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια βιομηχανία. Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι οι αρχές της εγγύτητας και της αυτάρκειας δεν ισχύουν για τις δευτερογενείς πρώτες ύλες που αποτελούν τη βασική τροφοδοσία των ανά των κόσμο χαλυβουργείων, χυτηρίων και χαρτοποιΐων;

Η οδηγία 91/156 επιβάλλει διαφορετικούς κανόνες για τις εγκαταστάσεις που εκτελούν εργασίες οι οποίες είναι πιθανό να οδηγήσουν στην ανάκτηση (ανακύκλωση), σε αντίθεση με εκείνες που αναπτύσσουν δραστηριότητες σχετικές με τη διάθεση ή την απόρριψη. Θα μπορούσε η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι εφαρμόζεται αυτή η διάκριση σε όλα τα κράτη μέλη;

Απάντηση της κας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής (9 Σεπτεμβρίου 1996)

Η έννοια «δευτερογενείς πρώτες ύλες», μολονότι αναφέρεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ ((ΕΕ αριθ. L 30, 6.2.1993. )), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/156/ΕΟΚ, δεν ορίζεται στην εν λόγω οδηγία.

Μετά την έκδοση της οδηγίας 91/156/ΕΟΚ, διεξήχθησαν συζητήσεις για το εάν υπάρχε ή όχι ανάγκη διευκρίνισης και ενδεχομένως τροποποίησης της έννοιας του όρου «απόβλητα», όπως αυτός διατυπώνεται στο άρθρο 1 σημείο α της εν λόγω οδηγίας. Στο πλαίσιο της επιτροπής τεχνικής προσαρμογής της σχετικής με τα απόβλητα νομοθεσίας, διεξήχθησαν συζητήσεις με τα κράτη μέλη, με θέμα τον ορισμό της έννοιας «απόβλητα». Πιο συγκεκριμένα, μια ειδική επί τούτω ομάδα της ανωτέρω επιτροπής, η οποία συγκροτήθηκε κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, πραγματοποίησε τρεις συνεδριάσεις με το παραπάνω θέμα.

Εντούτοις, στις 25 Ιανουαρίου 1995, οι αντιπροσωπείες που συμμετείχαν στην εν λόγω επιτροπή εξέφρασαν την άποψη ότι, οποιαδήποτε ενέργεια σε κοινοτικό επίπεδο πρέπει να σταματήσει, εν αναμονή των αποτελεσμάτων των συζητήσεων επί του συγκεκριμένου θέματος σε άλλα βήματα προβολής ιδεών, διότι δεν έχει επιτευχθεί καμία ουσιαστική πρόοδος. Λαμβάνοντας υπόψη τα ενδεχόμενα αποτελέσματα στα οποία θα καταλήξουν άλλα βήματα προβολής ιδεών, θα επανεξετασθεί κατά πόσο πρέπει ή όχι να ανοίξει ξανά ο διάλογος σε κοινοτικό επίπεδο.

Επ' αυτού δεν ελήφθη καμία απόφαση, δεδομένου ότι οι συζητήσεις στα εν λόγω βήματα και ιδιαίτερα στον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Αναπτύξεως (ΟΟΣΑ), δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή δεν θεωρεί αρμόζον σε αυτό το στάδιο να εκφράσει άποψη για το εάν είναι ή όχι έτοιμη να τροποποιήσει την οδηγία 75/442/ΕΟΚ, όπως αυτή τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/156/ΕΟΚ, με σκοπό να συμπεριλάβει ορισμό της έννοιας «δευτερογενείς πρώτες ύλες», εφόσον είναι της γνώμης ότι για όσον καιρό οι συζητήσεις με τα κράτη μέλη επί του συγκεκριμένου θέματος δεν έχουν καταλήξει, η Επιτροππή δεν έχει στη διάθεσή της όλα τα αναγκαία στοιχεία προκειμένου να τα στθαμίσει και να λάβει απόφαση για την αναγκαιότητα μιας τέτοιας τροποποίησης.

Όσον αφορά τις διασυνοριακές μεταφορές αποβλήτων, όπως προβλέπονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 259/93 του Συμβουλίου σχετικά με την παρακολούθηση και τον έλεγχο των μεταφορών αποβλήτων στο εσωτερικό της Κοινότητας καθώς και κατά την είσοδο και έξοδό τους, οι αρχές της εγγύτητας και της αυτάρκειας εφαρμόζονται μόνο για απόβλητα τα οποία μεταφέρονται για τελική διάθεση. Εντούτοις, ο εν λόγω κανονισμός προβλέπει επίσης διαδικασία κοινοποίησης και ελέγχου για μεταφορά αποβλήτων με σκοπό την αξιοποίηση.

Σε αυτό το πλαίσιο, η μεταφορά αποβλήτων τα οποία ανήκουν στις κατηγορίες που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ του ανωτέρω κανονισμού (στον ονομαζόμενο «πράσινο κατάλογο αποβλήτων») και προορίζονται για εργασίες αξιοποίησης, εξαιρούνται κατ' αρχήν από τις διαδικασίες ελέγχου. Η πλειονότητα των αποβλήτων υλών, οι οποίες ίσως χρησιμοποιηθούν ως δευτερογενείς πρώτες ύλες στις εγκαταστάσεις ανάκτησης, όπως επί παραδείγματι ψήγματα μετάλλων, θραύσματα γυαλιού και απορρίμματα χαρτιού, παρατίθενται στο προαναφερθέν Παράρτημα ΙΙ. Όταν αυτά τα υλικά μεταφέρονται για αξιοποίηση μεταξύ των κρατών μελών ή μεταξύ χωρών στις οποίες εφαρμόζεται η απόφαση του ΟΟΣΑ, δεν απαιτείται κοινοποίηση ή προηγούμενη εξουσιοδότηση. Μολαταύτα, όταν τέτοιου είδους απόβλητα μεταφέρονται σε χώρες όπου δεν εφαρμόζεται η απόφαση του ΟΟΣΑ, η εφαρμογή των διαδικασιών ελέγχου δύναται να απαιτηθεί συμφώνως προς το άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 259/93 του Συμβουλίου.

Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 1 σημείο β της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/156/ΕΟΚ, τα κράτη μέλη δύνανται, υπό όρους, να εξαιρέσουν τις εγκαταστάσεις αξιοποίησης αποβλήτων από την απαίτηση άδειας, η οποία εφαρμόζεται γενικά στις διαδικασίες διάθεσης αποβλήτων. Τα κράτη μέλη που κάνουν χρήση αυτής της δυνατότητας οφείλουν να ενημερώνουν την Επιτροπή.

Σύμφωνα με πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή, η ανωτέρω διάκριση δεν εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη. Η πλειοψηφία των κρατών μελών ανέλαβαν την ευθύνη της μεταφοράς της συγκεκριμένης διάταξης κατά την μεταφορά της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ στο εθνικό δίκαιο, ορίζοντας το καθένα τους δικούς του όρους σύμφωνα με τους οποίους πρέπει να παρέχεται η εν λόγω απαλλαγή. Εντούτοις κάποια κράτη μέλη (επί παραδείγματι το Βέλγιο, η Γερμανία, η Πορτογαλία), δεν προβλέπουν την εν λόγω προαιρετική διάταξη στη νομοθεσία τους.