ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3316/97 υποβολή: Klaus Lukas (NI) προς την Επιτροπή (20 Οκτωβρίου 1997)

Θέμα: Γνωμοδοτήσεις για τις χώρες όσον αφορά τη διεύρυνση προς Ανατολάς

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης ανέθεσε στην Επιτροπή να διερευνήσει στις γνωμοδοτήσεις της για τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες σχετικά με την κατάσταση των εθνοτικών μειονοτήτων. Η Επιτροπή ωστόσο δεν αναφέρει στις περισσότερο από 1400 σελίδες της ούτε μια λέξη σχετικά με την κατάσταση των γερμανικών ή γερμανόφωνων μειονοτήτων στην Πολωνία, Τσεχία, Ουγγαρία, Σλοβακία, Σλοβενία, Ρουμανία και Λιθουανία.

Μπορεί άραγε η Επιτροπή, ως αποτέλεσμα των μακρόχρονων ερευνών της να αναφέρει ανά προαναφερθείσα χώρα αντιστοίχως το μέγεθος και το νομικό καθεστώς των γερμανικών εθνοτικών ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων μέτρων για την προστασία των μειονοτήτων (κοινοβουλευτική εκπροσώπηση, τοπική αυτοκυβέρνηση, δικαίωμα χρήσης της μητρικής γλώσσας στην αλληλογραφία με τις αρχές, ίδια σχολεία, εφημερίδες, ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης, δίγλωσσες πινακίδες τοπωνυμίων και οδών κλπ.).

Πρόκειται να ασκήσει η Επιτροπή, στο πλαίσιο της προενταξιακής στρατηγικής της, επιρροή στις υποψήφιες προς ένταξη χώρες οι οποίες εμφανίζουν τα μεγαλύτερα ελλείμματα όσον αφορά την μεταχείριση των γερμανικών μειονοτήτων τους, προκειμένου να καλυφθούν όσον το δυνατόν συντομότερα τα ελλείμματα αυτά;

Ποιές είναι οι πιστώσεις του προγράμματος PHARE τις οποίες έχει διαθέσει έως σήμερα η Επιτροπή για γερμανικές μειονότητες στο πλαίσιο του τίτλου της «κοινωνία πολιτών και εκδημοκρατισμός»;

Ποιές και πόσες πιστώσεις έχουν διατεθεί για άλλες εθνοτικές ομάδες;

Ποιά είναι τα συγκεκριμένα αποτελέσματα του προγράμματος έως σήμερα;

Πώς εμφανίζεται ο έλεγχος της επιτυχίας αυτού του προγράμματος;

Θα συνεχισθεί αμετάβλητα η εκτέλεση του προγράμματος; Εάν ναί, γιατί; Εάν όχι, γιατί όχι;

Απάντηση του κ. Van den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής (27 Νοεμβρίου 1997)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα κύρια στοιχεία της κατάστασης των μειονοτήτων από άποψη γερμανικής καταγωγής ή γλώσσας, φαίνονται καθαρά στην γενική περιγραφή που έκανε, στο πλαίσιο των γνωμών της, για την κατάσταση που επικρατεί στις υποψήφιες χώρες όσον αφορά τις μειονότητες. Από την περιγραφή αυτή φαίνεται ότι, κατά γενικό κανόνα και σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαθέτει η Επιτροπή, οι μειονότητες αυτές, οι οποίες αριθμητικά είναι σχετικά περιορισμένες δεν θίγονται από εισαγωγή διακρίσεων. Αυτές απολαμβάνουν στις χώρες που έχουν εγκατασταθεί μόνιμα, τα δικαιώματα - συμπεριλαμβανομένων των συλλογικών δικαιωμάτων - που παρέχονται σε άλλες μειονότητες (παραδείγματος χάρη, κοινοβουλευτική αντιπροσωπεία στην Πολωνία και στην Ρουμανία, τοπικές κυβερνήσεις και συμβούλια των μειονοτήτων, αντίστοιχα στην Ουγγαρία και στη Ρουμανία, συμμετοχή στο συμβούλιο των εθνικοτήτων στην Τσεχική Δημοκρατία και στο εθνικό συμβούλιο των μειονοτήτων στην Ρουμανία, δικαίωμα χρησιμοποίησης της γερμανικής γλώσσας στα διοικητικά έγγραφα στους τόπους όπου η γερμανική μειονότητα υπερβαίνει το 20 %, δικαίωμα διατήρησης της πολιτιστικής ταυτότητας, της γλώσσας τους και των παραδόσεών τους). Η Επιτροπή υπενθυμίζει, εξάλλου, ότι σύμφωνα με τις συμβάσεις που υιοθετήθηκαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης, η υποχρέωση παροχής ορισμένων δικαιωμάτων περιορίζεται στις περιπτώσεις όπου η παρουσία της εν λόγω μειονότητας είναι αριθμητικά κάποιας σημασίας.

Η Επιτροπή εφιστά την προσοχή του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου στο γεγονός ότι, αν και η κατάσταση της γερμανικής μειονότητας σε όλες τις υποψήφιες χώρες δεν αναφέρεται ρητά στις γνώμες της, αναφέρεται ωστόσο, ρητά στις γνώμες της που αφορούν την Πολωνία και την Ουγγαρία. Στο πλαίσιο της προενταξιακής στρατηγικής της, η Επιτροπή θα συνεχίσει την πολιτική της για πρωτοβουλίες που προορίζονται να βελτιώσουν την κατάσταση των μειονοτήτων, συμπεριλαμβανομένης, εφόσον χρειάζεται, εκείνης των γερμανικών μειονοτήτων.

Θέματα που αφορούν τις μειονότητες καλύπτονται μέσω σχεδίων στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων Phare στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης σε πολλούς τομείς, συμπεριλαμβανομένων του τομέα της εκπαίδευσης, των νομικών υποθέσεων, της υγείας, της κοινωνικής πρόνοιας και της απασχόλησης. Στο πλαίσιο αυτό, τα προγράμματα του Phare για την ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών, τα οποία αποτελούν τμήμα των εθνικών προγραμμάτων του Phare στην Πολωνία, στην Τσεχική Δημοκρατία, στη Σλοβακία, στη Βουλγαρία, στη Ρουμανία και στη Λιθουανία, παίζουν ένα σημαντικό ρόλο στην εξέταση θεμάτων που αφορούν τις μειονότητες.

Επιπλέον, η Κοινότητα καθιερώνει ένα πρόγραμμα Phare, με τίτλο Lien, με ποσό ύψους 10 εκατ. Ecu το χρόνο, το οποίο υποστηρίζει προγράμματα ΜΚΟ σε όλη την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη ορισμένα προγράμματα του Phare - Lien εξετάζουν θέματα μειονοτήτων. Ακόμα, το πρόγραμμα Phare για τη δημοκρατία, με ποσό ύψους 10 εκατ. Ecu το χρόνο, για τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, χρηματοδοτεί ευρύ φάσμα προγραμμάτων που έχουν σχέση με θέματα μειονοτήτων.

Τα παραπάνω προγράμματα κίνησαν το ενδιαφέρον για την κατάσταση των μειονοτήτων όλης της περιοχής και συνέβαλαν, παραδείγματος χάρη, σε προσπάθειες για την παροχή πρόνοιας, παροχή εκπαιδευτικού υλικού και επιμόρφωσης σχετικά με τα νόμιμα δικαιώματα, προς όφελος των μειονοτήτων.

Τα προγράμματα που χρηματοδοτούνται βάσει αυτών των προγραμμάτων υπόκεινται σε συνεχείς και αυστηρούς ελέγχους όσον αφορά την ποιότητα καθώς και σε χρηματοοικονομικούς ελέγχους. Τμήμα κάθε σύμβασης αποτελούν οι αυστηροί όροι για την υποβολή εκθέσεων και η τήρησή τους ελέγχεται επίσημα πριν από κάθε πληρωμή. Παρακολουθείται ο αντίκτυπος των προγραμμάτων και εκπονούνται εκθέσεις αξιολόγησης. Ολόκληρο το πρόγραμμα για τη δημοκρατία αποτέλεσε πρόσφατα το αντικείμενο εκτενούς αξιολόγησης η οποία πρόκειται σύντομα να δημοσιευτεί. Η Επιτροπή προτείνει να διατηρηθεί στο μέλλον το πρόγραμμα αλλά εξετάζει την εισαγωγή ορισμένων αλλαγών, που θα εξαρτηθεί από τη διαθεσιμότητα πιστώσεων του προϋπολογισμού, σύμφωνα με την αξιολόγηση του προγράμματος.