ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1565/01

υποβολή: Ewa Hedkvist Petersen (PSE) προς την Επιτροπή

(29 Μαΐου 2001)

Θέμα: Ανεπάρκεια των στατιστικών ατυχημάτων που σχετίζονται με τη χρήση οινοπνεύματος

Το ότι το οινόπνευμα σε συνδυασμό με την οδήγηση είναι η αιτία μεγάλου ποσοστού σοβαρών τροχαίων ατυχημάτων κάθε έτος δεν αποτελεί νέα διαπίστωση. Το ερώτημα όμως είναι εάν γνωρίζουμε σε ποία έκτασηπεισέρχεται στην πράξη ως στοιχείο το οινόπνευμα στην περίπτωση ατυχημάτων. Σε μία έκθεση της Επιτροπής με θέμα το οινόπνευμα, τα ναρκωτικά και την τροχαία κίνηση συνάγεται ότι στην Ιταλία επί παραδείγματι μόλις 1 % των ατυχημάτων σχετίζονται με το οινόπνευμα ενώ στη Γαλλία το ποσοστό είναι 40 %. Αυτές τις διαφορές δεν μπορεί να τις πιστεύσει κανείς και οφείλονται στο σύστημα που εφαρμόζει έκαστο των κρατών για την εκπόνηση των στατιστικών. Στη Γερμανία, όπου σύμφωνα με τις δικές της δηλώσεις το ποσοστό των ατυχημάτων που σχετίζονται με το οινόπνευμα ανέρχεται στο 20 %, δεν περιλαμβάνονται επί παραδείγματι τα ατυχήματα στα οποία εμπλέκεται μόνον ένα όχημα. Στο συγκεκριμένο είδος ατυχημάτων παρατηρείται κανονικά οψηλότερος αριθμός περιπτώσεων θανάτων που σχετίζονται με το οινόπνευμα, το οποίο συνεπάγεται ότι ο αριθμός περιπτώσεων που δεν λαμβάνονταιπόψη στις γερμανικές στατιστικές είναι πολύ μεγάλος. Το πρόβλημα με την ανεπάρκεια των στατιστικών είναι ότι δεν παρέχουν σε εκείνους που λαμβάνουν αποφάσεις αξιόπιστη βάση επί της οποίας να λάβουν τις αποφάσεις. Υπάρχει ούτως ο κίνδυνος να μη λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα κατά της μέθης.

Ούτε τα επίσημα στοιχεία στη Σουηδία όμως αντικατοπτρίζουν την αλήθεια. Σχεδόν στο 90 % των οδηγών που χάνουν τη ζωή τους σε τροχαίο ατύχημα διεξάγεται νεκροψία, στο πλαίσιο της οποίας λαμβάνονται δείγματα τωνγρών του σώματος που αποστέλλονται στην ιατροδικαστικήπηρεσία προς ανάλυση. Όταν συνδυάσει κανείς τα δεδομένα που αφορούν τα θανατηφόρα ατυχήματα με τα αποτελέσματα των αναλύσεων διαπιστώνει ότι το ποσοστό οδηγών στο σώμα των οποίωνπήρχε οινόπνευμα στα θανατηφόρα ατυχήματα του έτους 1999 ανέρχεται σε 19 %. Το ίδιο έτος οι επίσημες στατιστικές εμφαίνουν 5,6 %! Στην πραγματικότητα επομένως το ποσοστό είναι μεγαλύτερο από το τριπλάσιο εκείνου που δίδουν οι τιμές από τις επίσημες στατιστικές. Πρέπει εξ άλλου να εννοήσουμε ότι ούτε και το 19 % αποδίδει αληθώς την πραγματικότητα, διότι κάποια από τα θύματα έζησαν μετά το ατύχημα επί ένα χρονικό διάστημα στη διάρκεια του οποίου το οινόπνευμα κάηκε στον οργανισμό.

Ένας λόγος για τις εσφαλμένες στατιστικές στη Σουηδία είναι ότι τα στοιχεία για τα ατυχήματα βασίζονται στα δελτία της αστυνομίας για τα ατυχήματα. Όταν πρόκειται περί του ενδεχομένου επήρειας οινοπνεύματος, βασίζονται στιςποψίες της αστυνομίας περί επήρειας οινοπνεύματος. Στις περιπτώσεις ατυχήματος, πρώτιστο καθήκον της αστυνομίας είναι να προληφθεί το ναπάρξουν ζημίες και σε άλλα άτομα· ούτως δίδεται προτεραιότητα στηνπόλοιπα κυκλοφορία. Ως αποτέλεσμαπερβολικά συχνά δεν ελέγχεται η αλκοολαιμία του οδηγού.

Τί σκοπεύει η Επιτροπή να πράξει προς αντιμετώπιση της ανεπάρκειας αυτών των στατιστικών στην ΕΕ;

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(17 Ιουλίου 2001)

Η συγκέντρωση στατιστικών σχετικά με τα ατυχήματα αποτελεί προαπαιτούμενο για οιαδήποτε αποτελεσματική πολιτική οδικής ασφάλειας.

Για το λόγο αυτό το Συμβούλιο αποφάσισε το 1993 να δημιουργήσει την ευρωπαϊκή βάση δεδομένων CARE(1) σχετικά με τα ατυχήματα που συνεπάγονται σωματικές βλάβες. Η βάση αυτή αποτελείται από δεδομένα που διαβιβάζονται ετησίως εκ μέρους των κρατών μελών τα οποία, με τη σειρά τους βασίζονται στις δηλώσεις των αστυνομικών φορέων που παρεμβαίνουν άμεσα στον τόπο του ατυχήματος. Είναι σαφές ότι αποτελεί προτεραιότητα για την αστυνομία να οργανώσει την παρεχόμενη βοήθεια και να εξασφαλίσει την ασφάλεια τωνπολοίπων χρηστών πριν να ανταπεξέλθει στα διοικητικά καθήκοντά της όπως η συμπλήρωση των δελτίων συλλογής δεδομένων. Με τα δελτία αυτά εν γένει επιτρέπεται στην αστυνομία να αποφασίσει κατά πόσο κρίνεται σκόπιμο να αναφέρει την πιθανή αιτία του ατυχήματος. Εντούτοις είναι αδύνατον οι αστυνομικοί να πραγματοποιούν επιτόπιες αιμοληψίες των νεκρών ή των τραυματιών που μεταφέρονται στα νοσοκομεία. Ως εκ τούτου για πολλά από τα σοβαρά ατυχήματα, το ποσοστό αιθυλικής αλκοόλης στο αίμα δεν καταχωρείται στα εθνικά δελτία και ως εκ τούτου δεν συμπεριλαμβάνεται στη βάση δεδομένων CARE(2). Οι ανεπάρκειες που αναφέρει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου είναι κατά συνέπεια καλώς γνωστές στην Επιτροπή.

Η Επιτροπή πραγματοποίησε διάφορα έργα προκειμένου να βελτιώσει την κατάσταση αυτή. Για παράδειγμα ανέλαβε με τα κράτη μέλη τη διεκπεραίωση του έργου CARE Plus, προκειμένου να επιτευχθεί η έγκριση κοινής ορολογίας και κανόνων μετατροπής των εθνικών δεδομένων στη βάση CARE. Όσον αφορά τα δεδομένα για την αιθυλική αλκοόλη, οι κανόνες αυτοί θα τεθούν σε ισχύ κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2001. Οι μεθοδολογικές δυσκολίες δεν θα αντιμετωπιστούν εντούτοις άμεσα, και εξυπακούεται ότι η Επιτροπή θα απόσχει από οιαδήποτε αξιοποίηση των συγκεντρωμένων δεδομένων όσο εξακολουθούν ναφίστανται αμφιβολίες σχετικά με την αξιοπιστία τους.

Η Επιτροπή εξάλλουποστήριξε, μέσω του IVου κοινοτικού προγράμματος πλαισίου έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, το έργο Stairs με στόχο την επεξεργασία εναρμονισμένης μεθοδολογίας για τις λεπτομερείς έρευνες σχετικά με τα ατυχήματα, από πολυτομεακές μονάδες στον τόπο του ατυχήματος και σε συνδυασμό με τα νοσοκομεία και τη δικαιοσύνη προκειμένου να καταστούν γνωστές οι αιτίες και οι ευθύνες. Τα συμπεράσματα του έργου Stairs θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν στην πράξη. Οι λεπτομερείς έρευνες (που πραγματοποιούνται σε περιορισμένο αριθμό δεδομένων λόγω τουψηλού κόστους τους), θα επιτρέψουν την εμβάθυνση των γνώσεων που προσφέρουν οι στατιστικές μελέτες. Θα προσφέρουν επίσης ποιοτικές διευκρινίσεις που θα συμπληρώσουν τα ποσοτικά δεδομένα που περιέχει η βάση CARE.

Μακροπρόθεσμα η Επιτροπή έχει επίσης την πρόθεση να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν μία δομή η οποία να επιτρέπει τις ανεξάρτητες έρευνες, προκειμένου να αναλυθούν όσο το δυνατόν ακριβέστερα τα αίτια των ατυχημάτων και να εξαχθούν τα αντίστοιχα επιχειρησιακά συμπεράσματα.

Η βελτίωση της βάσης δεδομένων CARE απαιτεί την καταβολή μακροπρόθεσμων προσπαθειών. Συγκαταλέγεται δε μεταξύ των δράσεων που θα αναπτυχθούν στο μελλοντικό πρόγραμμα της Κοινότητας στον τομέα της οδικής ασφάλειας κατά την περίοδο 2002-2010, προκειμένου η Επιτροπή να αποκτήσει ένα πραγματικό σύστημα ενημέρωσης όσον αφορά την οδική ασφάλεια.

(1) Απόφαση 93/704/ΕΚ του Συμβουλίου της 30ής Νοεμβρίου 1993, σχετικά με τη δημιουργία κοινοτικής τράπεζας στοιχείων για τα τροχαία ατυχήματα, ΕΕ L 329 της 30.12.1993.

(2) Βλ. σύσταση της Επιτροπής της 17ης Ιανουαρίου 2001 σχετικά με το μέγιστο επιτρεπτό ποσοστό αιθυλικής αλκοόλης στο αίμα για τους οδηγούς αυτοκινήτων οχημάτων, ΕΕ C 48 της 14.2.2001.