EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης CE 88/325

(2004/C 88 E/0330)

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Ε-0432/03

υποβολή: Dorette Corbey (PSE) προς την Επιτροπή

(18 Φεβρουαρίου 2003)

Θέμα: Ατμοσφαιρική ρύπανση: υπέρβαση των οριακών τιμών για αιωρούμενα σωματίδια

Σύμφωνα με την οδηγία 1999/30/ΕΚ (1) του Συμβουλίου, εφέτος θα αξιολογηθεί η πείρα που αποκομίσθηκε από την οδηγία αυτή. Από μια πρώτη, προσωρινή αποτίμηση της Επιτροπής (23 Μαΐου 2002:Overview of Methods and Results of the Preliminary Assessment of Air Quality in Europe under Directives 96/62/EC and 1999/30/EC') φαίνεται ότι συμβαίνουν πολλές υπερβάσεις των οριακών τιμών αιωρούμενων σωματιδίων (ΡΜ 10).

Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή εάν αυτή η ανησυχητική εικόνα επιβεβαιώνεται από πιό πρόσφατα στοιχεία;

Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή πόσοι πρόωροι θάνατοι στην Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλονται στην ατμοσφαιρική ρύπανση λόγω αιωρούμενων σωματιδίων;

Φρονεί η Επιτροπή ότι τα κράτη μέλη όπου συμβαίνουν οι υπερβάσεις αυτές έχουν λάβει ανεπαρκή μέτρα για να διατηρήσουν τις τιμές κάτω του ορίου εκπομπής αιωρούμενων σωματιδίων;

Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή ποιά μέτρα σκέπτεται να λάβει;

Απάντηση της κας Wallström εξ ονόματος της Επιτροπής

(1 Απριλίου 2003)

Σύμφωνα με την οδηγία 1999/30/ΕΚ του Συμβουλίου της 22ας Απριλίου 1999 σχετικά με τις οριακές τιμές διοξειδίου του θείου, διοξειδίου του αζώτου και οξειδίων του αζώτου, σωματιδίων και μολύβδου, στον αέρα του περιβάλλοντος, τα κράτη μέλη ώφειλαν να έχουν αποστείλει στην Επιτροπή τα δεδομένα για το έτος 2001, το αργότερο μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2002. Η Επιτροπή θα καταρτίσει συνοπτική έκθεση βάσει των εν λόγω δεδομένων, στην οποία επίσης θα εμφαίνεται ο βαθμός των υπερβάσεων των οριακών τιμών. Από τα πρόσφατα δεδομένα προκύπτει ότι, σε σύγκριση με τις οριακές τιμές, τα επίπεδα ΡΜ10 (2) σε ορισμένα τμήματα της Ευρώπης είναι όντως υψηλά. Τα προβλήματα σχετίζονται περισσότερο με υπερβάσεις των βραχυπρόθεσμων οριακών τιμών (όχι περισσότερο από 35 υπερβάσεις του μέσου ημερήσιου ορίου 50 micrograms ανά κυβικό μέτρο (μg/m3)), ιδιαίτερα σε «θερμούς» τόπους όπως οι περιοχές υψηλής κυκλοφορίας ή οι βιομηχανικές περιοχές, και όχι της μακροπρόθεσμης οριακής τιμής 4μg/m3 (ετήσιος μέσος όρος). Στους αστικούς σταθμούς μετρήσεων, οι αναφερόμενες υπερβάσεις είναι συχνότερες στη νότιο Ευρώπη απ' ότι στις βόρειες και δυτικές περιοχές. Ας σημειωθεί, ωστόσο, ότι οι οριακές αυτές τιμές θα καταστούν νομικώς δεσμευτικές το 2005.

Προκειμένου να εκτιμηθεί ο αντίκτυπος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία, συμπεριλαμβανομένων των αιωρούμενων σωματιδίων, η Επιτροπή παρέχει χρηματοδοτική στήριξη σε συστηματική εξέταση των σχετικών με την υγεία πτυχών της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα στην Ευρώπη, που διενεργεί η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ). Σύμφωνα με τελικό σχέδιο έκθεσης που δημοσιοποιήθηκε προσφάτως, η μακροπρόθεσμη έκθεση στις τρέχουσες συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων του περιβάλλοντος δύνανται να οδηγήσουν σε σημαντική μείωση του προσδόκιμου ορίου ζωής, που ενίοτε μπορεί να φθάνει (η μείωση) και το ένα ή δύο έτη. Επιπλέον, σε πρόσφατη ανεξάρτητη μελέτη του συνδυασμένου πληθυσμού της Γαλλίας, της Αυστρίας και της Ελβετίας (περίπου 75 εκατομμύρια άτομα) υπολογίζεται ότι περίπου 40 000 θάνατοι ετησίως μπορούν να αποδοθούν στα περιβάλλοντα αιωρούμενα σωματίδια (Kunzli et al. 2000 (3)).

Προς το παρόν είναι πολύ νωρίς για να συναχθούν σαφή συμπεράσματα για το κατά πόσον τα κράτη μέλη λαμβάνουν επαρκή μέτρα ώστε να εξασφαλίσουν τη συμμόρφωση με τις οριακές τιμές μέχρι το 2005, όπως απαιτεί η οδηγία 1999/30/ΕΚ. Σύμφωνα με τις δύο οδηγίες (96/62/ΕΚ (4) και 1999/30/ΕΚ), τα κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλλουν ετήσια σχέδια και προγράμματα στα οποία εμφαίνονται οι τρόποι που θα επιτύχουν τη συμμόρφωση, ενώ η πρώτη έκθεση αναμένεται για τον Δεκέμβριο 2003. Τότε, η Επιτροπή θα είναι σε θέση να εκτιμήσει τις προοπτικές συμμόρφωσης με τις οριακές τιμές.

Ωστόσο, λόγω της επείγουσας ανάγκης μείωσης των επιπέδων των αιωρούμενων σωματιδίων, η Επιτροπή έχει ήδη χαρακτηρίσει τα αιωρούμενα σωματίδια ως έναν από τους βασικούς ρύπους που αντιμετωπίζονται στο πλαίσιο του προγράμματος Καθαρός Ατμοσφαιρικός Αέρας για την Ευρώπη (Clean Air For Europe — CAFE), το οποίο εγκαινιάστηκε τον Μάΐο 2001 (5). Στόχος του CAFE είναι η ανάπτυξη της θεματικής στρατηγικής για την ατμοσφαιρική ρύπανση, όπως προβλέπει το Έκτο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον, που αναμένεται για το 2005. Η στρατηγική αυτή θα περιλαμβάνει επιλογές πολιτικής για τους τρόπους της περαιτέρω μείωσης των κινδύνων που συνεπάγονται τα αιωρούμενα σωματίδια για την υγεία. Στο έργο της αυτό, η Επιτροπή υποστηρίζεται από σειρά ομάδων εργασίας που περιλαμβάνουν ειδήμονες από τα κράτη μέλη, τις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες, τη βιομηχανία και τις περιβαλλοντικές μη κυβερνητικές οργανώσεις.

(1) EEL 163 της 29.6.1999, σελ. 41.

(2) Αιωρούμενα σωματίδια (Particulate Matte) διαμέτρου κάτω των 10 micrometer (μm).

(3) Kunzli, Ν. et al. Public-health impact of outdoor and traffic-related air pollution: a European assessment. Lancet 356: 795 - 801 (2000).

(4) Οδηγία του Συμβουλίου 96/62/ΕΚ της 27ης Σεπτεμβρίου 1996 για την εκτίμηση και τη διαχείριση της ποιότητας του αέρα του περιβάλλοντος, ΕΕ L 296 της 21.11.1996.

(5) COM(2001)245 τελικό.