ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1734/03

υποβολή: Maurizio Turco (NI) προς το Συμβούλιο

(23 Μαΐου 2003)

Θέμα: Ετήσια έκθεση Eurojust για το έτος 2002

Δεδομένου ότι στην ετήσια έκθεση για το 2002 της Eurojust επισημαίνεται πλήθος προβλημάτων τα οποία συνδέονται με τη λειτουργία και τις δραστηριότητες αυτού του θεσμικού οργάνου.

Όσον αφορά την Eurojust και τις σχέσεις της με άλλα όργανα, δεν θεωρεί το Συμβούλιο ότι:

- υπάρχει επικάλυψη και σύγχυση ρόλων μεταξύ Eurojust και Ευρωπαϊκού Δικαστικού Δικτύου (δεδομένου ότι ακόμη και στην έκθεση αναγνωρίζεται ότι οι ρόλοι είναι όμοιοι από πολλές απόψεις και περιέχεται ο ισχυρισμός ότι η διαφορά δεν είναι ακόμη σαφής ούτε για τους παράγοντες της δικαιοσύνης σε εθνικό επίπεδο)·

- η σχέση μεταξύ Eurojust και Ευρωπαϊκού Δικαστικού Δικτύου πρέπει να χαρακτηρίζεται, αφού πρόκειται για δύο διαφορετικά όργανα που διαχειρίζονται πληροφορίες εμπιστευτικές και προσωπικού χαρακτήρα, από σαφείς κανόνες και όχι, όπως δηλώνεται στην έκθεση, από ελαστικότητα και έλλειψη τυπικότητας·

- είναι ανάγκη να καταστούν περισσότερο διαφανείς οι σχέσεις μεταξύ Eurojust, αφενός, και Europol και OLAF, αφετέρου, και να διασφαλιστεί δικαστικός και δημοκρατικός έλεγχος σε ευρωπαϊκό επίπεδο·

- είναι ανάγκη να διευκρινιστεί ο ρόλος της Eurojust στις κοινές ομάδες ερευνών·

- οι σχέσεις μεταξύ Eurojust και τρίτων κρατών ή οργανισμών, που έχουν ήδη συμμετάσχει σε συγκεντρώσεις της Eurojust και έχουν ήδη ανταλλάξει πληροφορίες με το όργανο αυτό, είναι σύμφωνες με το άρθρο 27 της απόφασης για τη σύσταση της Eurojust;

Όσον αφορά την πρόσβαση στις πληροφορίες, την προστασία των δεδομένων και τη διαφάνεια, δεν θεωρεί το Συμβούλιο ότι:

- η πρόταση της Eurojust, που περιέχεται στην έκθεση 2002, για τη δημιουργία τράπεζας δεδομένων σχετικά με τις έρευνες (ιδίως την πορνογραφία μέσω Internet) είναι πολύ λίγο σαφής και δημιουργεί αμφιβολίες εάν είναι σύμφωνη με την απόφαση σύστασης της Eurojust·

- η πρόσβαση της Eurojust στην τράπεζα δεδομένων Schengen, όπως και η άμεση ή έμμεση πρόσβαση στις πληροφορίες που περιέχονται στο Σύστημα Πληροφοριών Schengen εκ μέρους των εθνικών μελών της Eurojust, διαφεύγει από τους ισχύοντες κανόνες·

- ότι η πρόσβαση στα πρακτικά των συνεδριάσεων της Eurojust θα πρέπει να εξασφαλίζεται βάσει του κανονισμού (ΕΚ) 1049/2001(1)·

- ότι δενπάρχουν πληροφορίες σχετικά με το διορισμόπεύθυνου προστασίας των δεδομένων·

- ότι το γεγονός ότι μόνο στις αρχές του 2003 διορίστηκε το τελευταίο μέλος του Κοινού Εποπτικού Οργάνου για την προστασία των δεδομένων με αρμοδιότητα την Eurojust είχε ουσιαστικά ως αποτέλεσμα τη μη εφαρμογή των άρθρων σχετικά με την προστασία των δεδομένων της απόφασης για τη σύσταση της Eurojust έως την ημερομηνία αυτή·

(1) ΕΕ L 145 της 31.5.2001, σελ. 43.

Απάντηση

(2 Οκτωβρίου 2003)

Το Συμβούλιο, κατά τη σύνοδό του στις 5 και 6 Ιουνίου 2003, ενέκρινε συμπεράσματα σχετικά με την πρώτη ετήσια έκθεση της Eurojust (ημερολογιακό έτος 2002)(1). Στα συμπεράσματα αυτά συμφώνησε να εξετάσει την πρώτη ετήσια έκθεση της Eurojust εκτενέστερα κατά την ιταλική προεδρία.

Με επιφύλαξη της εξέτασης αυτής, μπορούν να ληφθούνπόψη τα κατωτέρω όσον αφορά τα ερωτήματα που έθεσε το αξιότιμο Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο (ΕΔΔ) συγκροτήθηκε με κοινή δράση το 1998(2) και η Eurojust με απόφαση του Συμβουλίου το 2002(3). Η Eurojust έχει νομική προσωπικότητα και ως εκ τούτου αντιπροσωπεύει κάποιο επίπεδο ολοκλήρωσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο με πολύ συγκεκριμένα καθήκοντα, ενώ το ΕΔΔ, το οποίο αποτελεί δίκτυο σταθερά δικτυωμένο στις δικαστικές αρχές των κρατών μελών, έχει γενικότερα καθήκοντα. Δεδομένου ότι αμφότερα τα όργανα είναι ενεργά στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας είναι αναπόφευκτη κάποια επικάλυψη, η οποία ωστόσο δεν είναι επιβλαβής για τη λειτουργία των δύο οργάνων, τα οποία είναι αμφότερα εξαιρετικά σημαντικά για την καταπολέμηση εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης των σοβαρών μορφών οργανωμένου εγκλήματος.

Γεγονός είναι ότι οι επαγγελματίες που χρησιμοποιούν τιςπηρεσίες των οργάνων αυτών σε ορισμένα κράτη μέλη δεν έχουν σαφή εικόνα σχετικά με τους αντίστοιχους ρόλους κάθε οργάνου. Αυτό οφείλεται εν μέρει στο ότι δεν έχει ακόμηπάρξει επαρκής ενημέρωση σε εθνικό επίπεδο σχετικά με τον καταμερισμό των καθηκόντων μεταξύ του ΕΔΔ και της Eurojust και των αντίστοιχων ρόλων τους. Κατά την τελευταία συνεδρίαση του ΕΔΔ στο Καβούρι, κατά την ελληνική προεδρία, συστήθηκε στα κράτη μέλη να μεριμνήσουν ώστε οι αρμόδιες εθνικές τους αρχές να εξοικειωθούν περισσότερο με τα δύο όργανα και να ενημερωθούν εκτενέστερα σχετικά με τους επιμέρους ρόλους των οργάνων αυτών. Σε ορισμένα κράτη μέλη οι εκπρόσωποι του ΕΔΔ και της Eurojust κατάρτισαν κοινό ενημερωτικόλικό. Εξάλλου, κατά τη δανική προεδρία, συμφωνήθηκε Μνημόνιο Συνεννόησης σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ ΕΔΔ και Eurojust.

Το Συμβούλιο εξάλλου έλαβε ορισμένα μέτρα προκειμένου να διασφαλίσει ότι η επικάλυψη θα περιορίζεται στο ελάχιστο δυνατόν και να προωθήσει τον απαραίτητο συντονισμό. Ειδικότερα, η Γραμματεία του ΕΔΔ εντάχθηκε στη Γραμματεία της Eurojust. Εκτιμάται ότι με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλισθεί εν καιρώ ο συντονισμός και η συνεργασία που απαιτούνται.

Το Συμβούλιο εκτιμά ότι στο παρόν στάδιο ανάπτυξης της δικαστικής συνεργασίας στην Ευρώπη αμφότερα τα όργανα είναι απαραίτητα. Το ΕΔΔ είναι εθνικό όργανο, εργάζεται στο πλαίσιο διμερούς συνεργασίας και αντενεργεί ενώ η Eurojust έχει ως ρόλο να εργάζεται στο πλαίσιο διεθνών, πολυμερώνποθέσεων και μπορεί επίσης να αναλαμβάνει περισσότερες πρωτοβουλίες από το ΕΔΔ. Εξάλλου, τα εθνικά μέλη της Eurojust συνεργάζονται στενά με τα σημεία επαφής του ΕΔΔ και σε ορισμένα κράτη μέλη ο αναπληρωτής εθνικός εκπρόσωπος της Eurojust είναι ταυτόχρονα το σημείο επαφής του ΕΔΔ.

Το Συμβούλιο εκτιμά ότι η απόφαση Eurojust είναι σαφής όσον αφορά το πώς τα κράτη μέλη της Eurojust μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες, ειδικότερα δε πληροφορίες που περιέχουν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα. Σημειωτέον εξάλλου ότι η ανταλλαγή πληροφοριών μπορεί να γίνεται βάσει κανόνων που θεσπίζονται στο εθνικό δίκαιο.

Το Συμβούλιο σημείωσε επίσης ότι συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Eurojust και της Ευρωπόλ σχετικά με Συμφωνία συνεργασίας και ότι στην απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με τη σύσταση της Eurojust προβλέπεται επίσης η δυνατότητα της Eurojust να συνάπτει συμφωνίες με άλλα όργανα όπως η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF). Στο βαθμό που οι συμφωνίες αυτές προβλέπουν τη διαβίβαση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, πρέπει να εγκρίνονται από το Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 27 της απόφασης Eurojust μετά τη γνωμοδότηση του Κοινού Εποπτικού Οργάνου της Eurojust.

Όσον αφορά τις κοινές ομάδες έρευνας, το Συμβούλιο εφιστά την προσοχή στη σύστασή του της 8ης Μαΐου 2003 σχετικά με τις Κοινές Ομάδες Έρευνας(4) και στην απόφαση πλαίσιο που ενέκρινε το Συμβούλιο στις 13 Ιουνίου 2002(5). Το Συμβούλιο εκτιμά ότι αυτές οι δύο πράξεις, παρόμοιες των διατάξεων του άρθρου 13 της Σύμβασης που εγκρίθηκε στις 29 Μαΐου 2000 για την αμοιβαία δικαστική συνδρομή επί ποινικώνποθέσεων(6), αποσαφηνίζουν στον απαραίτητο βαθμό το ρόλο που μπορεί να διαδραματίζει η Eurojust σε μια τέτοια ομάδα.

Όσον αφορά ενδεχόμενη βάση δεδομένων, το Συμβούλιοπενθυμίζει ότι η απόφαση Eurojust περιλαμβάνει ακριβείς και εξαντλητικές διατάξεις σχετικά με τον τρόπο κατά τον οποίο η Eurojust μπορεί να χειρίζεται τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα. Σημειωτέον στο πλαίσιο αυτό ότι έχει συγκροτηθεί ειδικό Κοινό Εποπτικό Όργανο της Eurojust ικανό να παρέχει συμβουλές στην Eurojust στον τομέα αυτό. Το Συμβούλιο εξετάζει επί του παρόντος το θέμα της πρόσβασης των εθνικών μελών της Eurojust στο SIS (Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν).

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1049/2001 δεν εφαρμόζεται άμεσα καθ' όσον αφορά την Eurojust. Ωστόσο, το άρθρο 39 της απόφασης Eurojust προβλέπει ότι το συλλογικό όργανο θεσπίζει τους κανόνες σχετικά με την πρόσβαση στα έγγραφα Eurojust, λαμβάνονταςπόψη τις αρχές και τα όρια που καθορίζονται στον κανονισμό. Το Συμβούλιο γνωρίζει ότι το συλλογικό όργανο της Eurojust διεξάγει εργασίες για την έγκριση αυτών των κανόνων. Ομοίως, έχει αρχίσει η διαδικασία πρόσληψηςπαλλήλουπεύθυνου για την προστασία των δεδομένων· οπάλληλος αυτός είναι πιθανόν να προσληφθεί συντόμως μετά τη θερινή παύση.

Το Συμβούλιο έχει επίγνωση του ότι λόγω καθυστερήσεων στο διορισμό των μελών του Κοινού Εποπτικού Οργάνου καθυστέρησε κάπως και η εφαρμογή στην πράξη των κανόνων περί της προστασίας των δεδομένων. Ωστόσο, η διαδικασία αυτή έχει πλέον αρχίσει και το Συμβούλιο αναμένει να λάβει συντόμως τα απαραίτητα έγγραφα προκειμένου να εγκριθεί ο εσωτερικός κανονισμός όσον αφορά την προστασία των δεδομένων.

(1) Έγγρ. 9771/03 Eurojust 12.

(2) Κοινή δράση της 29ης Ιουνίου 1998 για τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Δικαστικού Δικτύου (ΕΕ L 191 της 7.7.1998, σελ. 4).

(3) Απόφαση του Συμβουλίου της 28ης Φεβρουαρίου 2002 σχετικά με τη σύσταση της Eurojust προκειμένου να ενισχυθεί η καταπολέμηση των σοβαρών μορφών εγκλήματος (ΕΕ L 63 της 6.3.2002, σελ. 1).

(4) Σύσταση του Συμβουλίου της 8ης Μαΐου 2003 για Υπόδειγμα Συμφωνίας για τη σύσταση Κοινής Ομάδας Έρευνας (ΚΟΕ) (ΕΕ C 121 της 25.5.2003, σελ. 1).

(5) Απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2002 σχετικά με τις κοινές ομάδες έρευνας (ΕΕ L 162 της 20.6.2002, σελ. 1).

(6) ΕΕ C 197 της 12.7.2000, σελ. 3.