ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2490/98

υποβολή: Undine-Uta Bloch von Blottnitz (V) και Edith Müller (V) προς την Επιτροπή

(30 Ιουλίου 1998)

Θέμα: Ενισχύσεις της ΕΕ και η βελτίωση της πυρηνικής ασφάλειας στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη

Στο πλαίσιο των προγραμμάτων PHARE και TACIS, η Ευρωπαϊκή Ένωση καταβάλλει σημαντικές χρηματοδοτικές πιστώσεις για τη βελτίωση της πυρηνικής ασφάλειας στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Σε μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (STOA, ΡΕ 166.083/τελ.) εκτιμάται ο τρόπος χρησιμοποίησης των χρημάτων αυτών. Η Επιτροπή έχει επίσης αναθέσει την πραγματοποίηση σχετικής μελέτης, χωρίς, ωστόσο, να διαθέσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τα πορίσματά της. Οι εμπειρίες με εφαρμοζόμενα σχέδια PHARE και TACIS καταδεικνύουν ότι δεν έχει επέλθει σχεδόν καμία μεταβολή όσον αφορά τις αδυναμίες που είχαν ήδη εντοπιστεί στη μελέτη της Μονάδας STOA όσον αφορά τα προγράμματα ενισχύσεων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ.

1. Αληθεύει ότι οι μελέτες που εκπονούνται στο πλαίσιο των προγραμμάτων PHARE και TACIS και/ή τα πορίσματά τους δεν κοινοποιούνται στις αρμόδιες υπηρεσίες των δικαιούχων χωρών, και πώς κρίνει, στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή τη σκοπιμότητα των καταβαλλόμενων σημαντικών δαπανών;

2. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι δυτικοευρωπαίοι ανάδοχοι αναθέτουν συμβάσεις σε υπεργολάβους στις δικαιούχους χώρες που μπορούν να εκτελούν εργασίες με πολύ χαμηλότερο κόστος, και ότι τα σημαντικά υπόλοιπα ποσά καταλήγουν στους δυτικοευρωπαίους συμβούλους, και πώς κρίνει η Επιτροπή αυτόν τον τρόπο χρησιμοποίησης χρηματοδοτικών πόρων της ΕΕ;

3. Πώς κατανέμονται σε ποσοστιαίες αναλογίες - και σε πραγματικά αριθμητικά στοιχεία - οι υπηρεσίες που παρέχονται στο πλαίσιο των προγραμμάτων PHARE και TACIS μεταξύ των δυτικοευρωπαίων συμβούλων και των υπεργολάβων τους στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης;

4. Πότε προτίθεται η Επιτροπή να κοινοποιήσει επιτέλους στο Ευρωπαίκό Κοινοβούλιο τις μελέτες που διαθέτει σχετικά με τη χρησιμοποίηση των πιστώσεων της ΕΕ για τη βελτίωση της πυρηνικής ασφάλειας στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη καθώς και στα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης;

Κοινή απάντηση

του κ. van den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής

στις γραπτές ερωτήσεις E-2488/98, E-2489/98 και E-2490/98

(6 Οκτωβρίου 1998)

Η Επιτροπή έχει δεσμεύσει περίπου 720 εκατ. ECU για τον τομέα πυρηνικής ασφάλειας βάσει των προγραμμάτων Phare και Tacis (1990-1997). Μια ενδιάμεση αξιολόγηση επιβεβαίωσε τον θετικό αντίκτυπο των προγραμμάτων. Είναι σαφές ότι τα προγράμματα καθιέρωσαν στενή συνεργασία με όλες τις εθνικές αρχές ασφαλείας και τους φορείς πυρηνικών εργοστασίων των χωρών εταίρων.

Έχουν εφαρμοστεί μέτρα για να βελτιώσουν την αποτελεσματικότητα των δραστηριοτήτων στον τομέα πυρηνικής ασφάλειας χωρίς προσφυγή σε τροποποίηση του κανονισμού. Σχετικά μάυτό, η Επιτροπή παραπέμπει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου στις παρατηρήσεις για την έκθεση Hoff(1).

Η Επιτροπή συμμετέχει ενεργά σε όλα τα σχετικά διεθνή fora και διατηρεί τακτικές επαφές με τους διμερείς και πολυμερείς χορηγούς.

Για να μην καθυστερήσει το πρόγραμμα Tacis, η Επιτροπή συνήψε συμβάσεις βάσει του προγράμματος 1991 το οποίο, λόγω αμφιβολιών σχετικά με το ισχύον καθεστώς αστικής ευθύνης, περιείχε περιοριστικές ρήτρες όσον αφορά την διάδοση αποτελεσμάτων των μελετών στους δικαιούχους. Η Επιτροπή αναζήτησε μία ενδιάμεση λύση στο πρόβλημα αυτό, αναμένοντας την κύρωση της σύμβασης της Βιέννης από τη Ρωσία. Οι προσπάθειες αυτές κατέληξαν στην υπογραφή, το 1995, ενός μνημονίου συμφωνίας με την Ρωσική Ομοσπονδία που περιλαμβάνει διάταξη για την αστική ευθύνη στον πυρηνικό τομέα. Από τότε που υπογράφηκε το μνημόνιο, όλες οι περιοριστικές ρήτρες που είχαν προταθεί από τα συμβαλλόμενα μέρη είχαν απορριφθεί συστηματικά. Μέσα στο 1997 βρέθηκε λύση για τις συμβάσεις που είχαν συναφθεί πριν από την υπογραφή του μνημονίου. Τα ενδιαφερόμενα συμβαλλόμενα μέρη και το υπουργείο ατομικής ενέργειας της Ρωσικής Ομοσπονδίας (Minatom) αντάλλαξαν επιστολές και μετά διαβιβάστηκαν στους δικαιούχους τα αποτελέσματα των σχετικών μελετών.

Η προσφυγή στις υπηρεσίες προμήθειας αφορά καθήκοντα που δεν υπάγονται στην αρμοδιότητα των δημοσίων αρχών.

Το σύστημα των αμοιβών στις συμβάσεις Phare και Tacis δεν επιτρέπει σε εμπειρογνώμονες από χώρες-εταίρους να αμείβονται σε κοινοτικές τιμές. Η αναλογία των έργων που δίνεται σε υπεργολαβία σε εμπειρογνώμονες σε χώρες-εταίρους ποικίλλει ανάλογα με τη φύση του εξεταζόμενου προγράμματος. Γενικά οι μελέτες για την ασφάλεια σχεδιασμού αντιδραστήρα απαιτούν σημαντική συνεισφορά από τον αρχικό σχεδιαστή (σε ορισμένες περιπτώσεις 50 %). Οι συμβάσεις για την παροχή βοήθειας επιτόπου απαιτεί πολύ χαμηλότερη ανάμειξη των τοπικών υπεργολάβων.

(1) PE 223.140.