ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1569/00

υποβολή: Bart Staes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(23 Μαΐου 2000)

Θέμα: Γενετικώς τροποποιημένο καλαμπόκι

Ένα πέμπτο του καλαμποκιού το οποίο καλλιεργήθηκε πέρυσι στις ΗΠΑ ήταν γενετικώς προγραμματισμένο για την παραγωγή φυσικού εντομοκτόνου. Στόχος είναι η προστασίατου καλαμποκιού από κάμπιες και άλλα έντομα.

Από έρευνα βιολόγων του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης προκύπτει τώρα ότι το εν λόγω εντομοκτόνο περιέχεται τόσο στη γύρη του καλαμποκιού όσο και στο έδαφος (περιοδικό Nature της 12/99). Η μολυσματική αυτή ουσία παραμένει ενεργός στοπέδαφος 25 ημέρες, πιθανόν λόγω του ότι προστατεύεται από τη βιολογική αποσύνθεση χάρη σε ενώσεις με μόρια εδάφους. Δεδομένου του ότι η μελέτη διεξήχθη σε θερμοκήπιο, οι ερευνητές δεν μπορούν να προσδιορίσουν ποιές θα είναι οι επιπτώσεις της ουσίας αυτής στον ευρύτερο βιότοπο εντός και γύρω από τον χώρο πραγματικής καλλιέργειας του καλαμποκιού.

1. Έχει ενημερωθεί η Επιτροπή σχετικά με τις αρνητικές επιπτώσεις της απορρόφησης του φυσικού εντομοκτόνου το οποίο παράγεται από το γενετικώς μεταλλαγμένο καλαμπόκι; α) Εάν ναι, ποια μέτρα έχει λάβει η Επιτροπή προκειμένου να προληφθούν αυτές οι αρνητικές επιπτώσεις του απορροφήσεως αυτής;

2. Θα ενημερωθεί η Επιτροπή και/ή θα αναθέσει την διεξαγωγή έρευνας σχετικά με τις αρνητικές επιπτώσεις της απορρόφησης του φυσικού εντομοκτόνου το οποίο παράγεται από το γενετικώς μεταλλαγμένο καλαμπόκι; Εάν όχι, για ποιό λόγο, λαμβανομένωνπόψη των κινδύνων για τον ευρύτερο βιότοπο εντός και γύρω από τον χώρο καλλιέργειας του καλαμποκιού;

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(12 Ιουλίου 2000)

Η οδηγία 90/220/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 23ης Απριλίου 1990 αφορά τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον (ΓΤΟ)(1). Στο μέρος Β της οδηγίας καθορίζεται η διαδικασία χορήγησης της έγκρισης για την πειραματική ελευθέρωση ΓΤΟ, ενώ στο μέρος Γ ρυθμίζεται η διάθεση των ΓΤΟ στην αγορά.

Η έγκριση, σύμφωνα με τις αναλυτικές ρυθμίσεις και των δύο μερών της οδηγίας αυτής, χορηγείται μόνο αφού προηγουμένως πραγματοποιηθεί διεξοδικότατος έλεγχος των ενδεχόμενων κινδύνων και αξιολογηθούν οι κίνδυνοι που ενδέχεται να προκαλέσουν οι ΓΤΟ για την ανθρώπινηγεία και το περιβάλλον.

Τον καιρό αυτό κυκλοφορούν δύο γενετικά τροποποιημένες ποικιλίες αραβοσίτου, οι οποίες αντικατοπτρίζουν την τοξίνη του Bacillus thuringensis, η οποία προσδίδει την αντοχή κατά των εντόμων, για τις οποίες χορηγήθηκε η σχετική έγκριση διάθεσης στην αγορά της Κοινότητας. Και οι δύο ποικιλίεςποβλήθηκαν σε διεξοδικότατη διαδικασία αξιολόγησης των περιβαλλοντικών κινδύνων, πριν χορηγηθεί η αντίστοιχη έγκριση από το κράτος μέλος, στο οποίο είχε αρχικά γνωστοποιηθεί η αντίστοιχη αίτηση. Οι εν λόγω διαδικασίες αξιολόγησης συμπεριλάμβαναν διαβουλεύσεις με τις ανεξάρτητες επιστημονικές επιτροπές που έχουν συγκροτηθεί από την Επιτροπή, οι ευνοϊκές γνώμες των οποίων δημοσιεύτηκαν τον Δεκέμβριο του 1996 και τον Φεβρουάριο του 1998, ενώ η αντίστοιχη επαναξιολόγηση δημοσιεύτηκε το Σεπτέμβριο του 1999.

Με το άρθρο 16 της οδηγίας 90/220/ΕΚ θεσπίζεται η ρήτρα διασφάλισης, με την οποία επιτρέπεται στα κράτη μέλη να περιορίζουν ή να απαγορεύουν προσωρινά τη χρήση ή/και την πώληση του προϊόντος αυτού, στις περιπτώσεις που το αντίστοιχο κράτος μέλος έχει βάσιμους λόγους να θεωρεί ότι ένα προϊόν, για το οποίο έχειποβληθεί κανονική γνωστοποίηση και έχει χορηγηθεί γραπτή συγκατάθεση δυνάμει της παρούσας οδηγίας, θέτει σε κίνδυνο την ανθρώπινηγεία ή το περιβάλλον. Η Επιτροπή και ταπόλοιπα κράτη μέλη ενημερώθηκαν αμέσως σχετικά με το μέτρο αυτό καθώς και σχετικά με τους λόγους έκδοσης της αντίστοιχης απόφασης.

Η Επιτροπή έχει επίγνωση του γεγονότος ότι οBacillus thuringensis (Bt) έχει χρησιμοποιηθεί επί μακρό χρονικό διάστημα στην οργανική γεωργία, προφανώς με καλά αποτελέσματα όσον αφορά τις πτυχές ασφαλείας. Η Επιτροπή έχει επίσηςπόψη της την περιβαλλοντική μελέτη αναφορικά με τις εκκρίσεις εντομοκτόνων τοξινών από τις μονάδες παραγωγής καλαμποκιού ανθεκτικού στα έντομα. Συνέπεια της δημοσίευσης των νέων αυτών πορισμάτων, η Γερμανία κίνησε πρόσφατα τη διαδικασία του άρθρου 16 της οδηγίας 90/220/ΕΚ. Η αιτιολογία που μνημονεύτηκε για την εφαρμογή της διαδικασίας του άρθρου 16 γνωστοποιήθηκε στην επιστημονική επιτροπή, για να εξεταστεί κατά πόσο συντρέχουν τα σχετικά επιστημονικά δεδομένα που επικυρώνουν την αρχική αξιολόγηση των ενδεχόμενων κινδύνων για τα προϊόντα αυτά.

Με βάση τη γνώμη που θα εκδώσει η επιστημονική επιτροπή αναφορικά με το θέμα αυτό, η Επιτροπή θα προχωρήσει στη λήψη των κατάλληλων μέτρων.

Στο πλαίσιο του 5ου προγράμματός της πλαισίου έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, η Επιτροπήποστηρίζει τις έρευνες στο χώρο της βιοασφαλείας, με τις οποίες επιδιώκεται να επιλυθούν όλες οι πτυχές των επιπτώσεων που έχουν οι ΓΤΟ στο περιβάλλον. Τα πορίσματα θα δημοσιευτούν σύντομα σε μορφή διαθέσιμη στο ευρύτερο κοινό και θα τεθούνπόψη του Κοινοβουλίου.

(1) ΕΕ L 117 της 8.5.1990.