ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1091/00

υποβολή: Inger Schrling (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(7 Απριλίου 2000)

Θέμα: Ελεύθερη κυκλοφορία τωνπαλλήλων της ΕΕ

Τις προάλλες, η σουηδική τηλεόραση επέστησε την προσοχή στην περίπτωση μιας γυναίκας η οποία, αφού εργάστηκε για τρία χρόνια σε ένα από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, στη συνέχεια αποφάσισε να επιστρέψει στη Σουηδία όπου διαπίστωσε ότι ήταν τελείως αποκομμένη από το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και ότι την αντιμετώπιζαν ως νεοαφιχθείσα στη χώρα μετανάστρια.Αφού ξόδεψε όλες τις οικονομίες που είχε συγκεντρώσει ωςπάλληλος της ΕΕ,ποχρεώθηκε να ζει από κοινωνικές παροχές εν αναμονή εύρευσης εργασίας.

Οι λόγοι για τους οποίους ακόμη και καλοπληρωμένοιπάλληλοι αποφασίζουν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους μπορούν να είναι πολλοί και καθένας πρέπει να είναι ελεύθερος να κάνει την επιλογή του. Είναι ωστόσο άδικο να αισθάνονται οιπάλληλοι της ΕΕποχρεωμένοι να παραμένουν στη θέση τους επειδή δεν καλύπτονται από τα εθνικά συστήματα και δεν μπορούν να βασιστούν σε κανένα άλλο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.

Τι μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή για να διευκολύνει και την ελεύθερη κυκλοφορία τωνπαλλήλων της ΕΕ;

Απάντηση της κας Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

(31 Μαΐου 2000)

Βάσει του κοινοτικού δικαίου δενπάρχει ενιαίο ευρωπαϊκό σύστημα κοινωνικής προστασίας. Κάθε κράτος μέλος είναι αρμόδιο για το σύστημα κοινωνικής προστασίας του και αποφασίζει τι είδους επιδόματα παρέχει, τους όρους επιλεξιμότητας και το ύψος των επιδομάτων. Εν γένει, τα εθνικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης δεν χορηγούν επιδόματα ανεργίας σε άτομα που παραιτούνται από την επαγγελματική τους θέση.

Οι μόνιμοι και λοιποίπάλληλοι των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων καλύπτονται από το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης που θέσπισε το Συμβούλιο βάσει του άρθρου 15 του πρωτοκόλλου περί προνομίων και ασυλιών των Κοινοτήτων. Οι διατάξεις οι οποίες διέπουν τα βάσει του συστήματος χορηγούμενα επιδόματα περιλαμβάνονται στον κανονισμό του προσωπικού.

Τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης τωνπαλλήλων των θεσμικών οργάνων δεν περιλαμβάνονται στις κοινοτικές διατάξεις για το συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης των κρατών μελών βάσει των κανονισμών του Συμβουλίου(ΕΟΚ)1408/71 της 14ης Ιουνίου 1971 περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς και στις οικογένειές τους που διακινούνται εντός της Κοινότητος(1) και 574/72 της 21ης Μαρτίου 1972 περί καθορισμού της διαδικασίας εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71(2)(3). Υπάρχουν, ωστόσο, αρκετές μεταβατικές διατάξεις γιαπαλλήλους που παύουν να εργάζονται. Πρέπει να γίνει διάκριση ανάμεσα στους μόνιμουςπαλλήλους, το προσωρινό προσωπικό και το επικουρικό προσωπικό.

Σε περίπτωση παραίτησης, οι μόνιμοιπάλληλοι δεν λαμβάνουν οιοδήποτε επίδομα ανεργίας ή οικογενειακά επιδόματα και δεν καλύπτονται πλέον από ασφάλεια ατυχήματος. Ενδέχεται να συνεχίσουν να απολαμβάνουν ασφάλειας ασθένειας το μέγιστο για διάστημα έξι μηνών από την παραίτησή τους, ώστε να έχουν το δικαίωμα να προσχωρήσουν σε εθνικό σύστημα ασφάλισης ασθένειας. Δικαιούνται τα κεκτημένα συνταξιοδοτικά δικαιώματα από την ηλικία των 50 (ή 60) ή λαμβάνουν ένα εφάπαξ ποσό κατά την αποχώρησή τους σε περίπτωση που ηπηρεσία τους στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα δενπερβαίνει τη δεκαετία. Οι μόνιμοιπάλληλοι έχουν επίσης τη δυνατότητα να μεταφέρουν τα συνταξιοδοτικά τους δικαιώματα στο συνταξιοδοτικό σύστημα μίας διοίκησης ή ενός οργανισμού, εάν συναφθεί σχετική συμφωνία με την Κοινότητα. Οι προσωρινοίπάλληλοι έχουν τη δυνατότητα, σε ορισμένες περιπτώσεις και στα περισσότερα κράτη μέλη, να διατηρήσουν μέρος του εθνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, ενώ βρίσκονται ενπηρεσία και ενώ καλύπτονται παράλληλα από τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης των μονίμωνπαλλήλων των θεσμικών οργάνων. Ύστερα από τη λήξη της σύμβασής τους, στην περίπτωση που δεν διαθέτουν αμέσως άλλη απασχόληση, δικαιούνται, για μέγιστη περίοδο δύο ετών, επίδομα ανεργίας και οικογενειακά επιδόματα, καθώς και ασφάλισης ασθένειας. Στην περίπτωση παραίτησης κατά τη διάρκεια ισχύος της σύμβασής τους, ισχύουν οι ίδιοι κανόνες που ισχύουν και για τους μόνιμουςπαλλήλους.

Το επικουρικό προσωπικό δεν καλύπτεται από τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης των μονίμωνπαλλήλων των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, αλλά είναι ασφαλισμένο στοποχρεωτικό εθνικό σύστημα κοινωνικής ασφάλειας του κράτους μέλους στου οποίου το σύστημα ήταν ασφαλισμένο προηγουμένως ή του κράτους μέλους καταγωγής. Ως επικουρικό προσωπικό απολαμβάνουν απόλυτα των προαναφερθεισών κοινοτικών διατάξεων όσον αφορά το συντονισμό.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι οι προαναφερθέντες κανόνες που ισχύουν για του μόνιμουςπαλλήλους της Κοινότητας δεν εμποδίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία τους.

(1) ΕΕ L 149 της 5.7.1971.

(2) ΕΕ L 74 της 27.3.1972.

(3) Τελευταία ενοποιημένη εκδοχή: Κανονισμός του Συμβουλίου 118/97/ΕΚ ΕΕ L 28 της 30.1.1997.