ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0183/98 υποβολή: Jonas Sjφstedt (GUE/NGL) προς την Επιτροπή (5 Φεβρουαρίου 1998)

Θέμα: Η πρακτική των φινλανδικών τελωνείων

Τα φινλανδικά τελωνεία προέβησαν κατά το περασμένο έτος σε κατασχέσεις πολλών αυτοκινήτων σουηδών υπηκόων, τονίζοντας ότι τα συγκεκριμένα άτομα θα έπρεπε να φορολογούνται στη Φινλανδία διότι διαμένουν στη χώρα πάνω από 185 νύχτες ετησίως. Ως βάση για τα επιχειρήματά τους αυτά ανέφεραν την οδηγία 83/182/ΕΟΚ ((ΕΕ L 105, της 23.04.1983, σελ. 59 )). Τα άτομα που θίγονται από τα εν λόγω μέτρα είναι πολίτες οι οποίοι έχουν μόνιμη κατοικία και καταβάλλουν φόρους στη Σουηδία. Πρόκειται π.χ. για έναν νέο ο οποίος επισκέπτεται τη φινλανδή φιλενάδα του και για ένα ηλικιωμένο ζεύγος που διαθέτει εξοχικό στη Φινλανδία. Είναι σωστή αυτή η πρακτική των φινλανδικών τελωνείων; Είναι πράγματι σωστή αυτή η ερμηνεία της προαναφερθείσας οδηγίας;

Απάντηση του κ.Monti εξ ονόματος της Επιτροπής (7 Απριλίου 1998)

Η οδηγία 83/182/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 28ης Μαρτίου 1983, για τις φορολογικές ατέλειες που εφαρμόζονται στο εσωτερικό της Κοινότητας στις προσωρινές εισαγωγές ορισμένων μεταφορικών μέσων ((ΕΕ L 105 της 23.4.1983. )), έχει ως στόχο την κατάργηση των εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και τη δημιουργία της ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς ((Βλέπε αιτιολογικά της οδηγίας και, μεταξύ άλλων, απόφαση του Δικαστηρίου της 29ης Μαίου 1997, υπόθεση C-389/95, Siegfried Klattner κατά ελληνικού δημοσίου, Συλλογή της νομολογίας 1997, σελίδα Ι-2719. )), που προκύπτουν από τα διαφορετικά οικονομικά καθεστώτα των κρατών μελών, και που εφαρμόζονται στην προσωρινή εισαγωγή των μεταφορικών μέσων.

Σύμφωναμε το άρθρο 3 της οδηγίας, φορολογικές ατέλειες ταξινόμησης και περιοδικών φόρων κυκλοφορίας, για συνεχή περίοδο ή όχι που δεν ξεπερνά τους έξι μήνες ανά δωδεκάμηνο από την προσωρινή εισαγωγή των μεταφορικών μέσων - ιδίως των τουριστικών αυτοκινήτων - παραχωρούνται υπό τον όρο ότι ο ιδιώτης που πραγματοποιεί τις εισαγωγές αυτές θα διαμένει συνήθως σε κράτος μέλος άλλο από αυτό της προσωρινής εισαγωγής και ότι θα χρησιμοποιεί αυτά τα μεταφορικά μέσα για ιδιωτική του χρήση.

Όσον αφορά την έννοια της συνήθους κατοικίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7 της οδηγίας, είναι ο τόπος όπου ένα άτομο διαμένει συνήθως, δηλαδή τουλάχιστον επί 185 ημέρες ανά πολιτικό έτος, λόγω προσωπικών και επαγγελματικών υποχρεώσεων, ή, στην περίπτωση ενός ατόμου άνευ επαγγελματικών υποχρεώσεων, λόγω προσωπικών υποχρεώσεων, που απορρέουν από στενή σχέση ανάμεσα σε αυτό το άτομο και τον τόπο όπου διαμένει.

Αυτή η έννοια, που είναι βασική για την εφαρμογή της οδηγίας και που ως κοινοτική έννοια δεν μπορεί να τροποποιηθεί από τα κράτη μέλη ((Απόφαση του Δικαστηρίου της 2ας Αυγούστου 1993, υπόθεση C-9/92, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά ελληνικού δημοσίου, Συλλογή της νομολογίας 1994, σελίδα Ι-4467. )), δημιούργησε ορισμένα προβλήματα ερμηνείας για τα οποία το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία να αποφασίσει. Σε μία υπόθεση όπου οι πραγματικές συνθήκες παρουσιάζουν ομοιότητες με το πρώτο παράδειγμα που αναφέρει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου ((Απόφαση του Δικαστηρίου της 23ης Απριλίου 1991, υπόθεση C-297/89, Rigsadvocaten κατά Nicolai Christian Ryborg, Συλλογή της νομολογίας 1997, σελίδα Ι-1943. )), το Δικαστήριο έκρινε ότι ως συνήθης κατοικία πρέπει να θεωρηθεί ο τόπος όπου ο ενδιαφερόμενος έχει εγκαταστήσει το μόνιμο κέντρο των ενδιαφερόντων του και το γεγονός ότι απλώς μεταβαίνει συχνά σε άλλο κράτος μέλος δεν είναι επαρκές στοιχείο για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι μετέφερε το μόνιμο κέντρο των ενδιαφερόντων του σε αυτό το κράτος.

Εν πάση περιπτώσει, η οδηγία δεν αναφέρει τις κυρώσεις που πρέπει να εφαρμόζονται σε περίπτωση παραβίασης των κανόνων της (όπως, απαγόρευση δανεισμού οχήματος σε κάτοικο του κράτους μέλους της προσωρινής εισαγωγής, ή αυτοκίνητο που παραμένει σε αυτό το κράτος μέλος μετά τη λήξη της περιόδου για την οποία ισχύει η παραχωρηθείσα ατέλεια).

Η νομολογία του Δικαστηρίου θέσπισε ορισμένες αρχές ερμηνείας της οδηγίας, βάσει του παραπάνω στόχου και λαμβάνοντας ιδίως υπ' όψη στοιχεία όπως η απουσία οποιασδήποτε ένδειξης φοροδιαφυγής, κατάχρησης ή φοροαποφυγής εκ μέρους του ενδιαφερόμενου, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν υπάρχει ή όχι παραβίαση των κανόνων ((Μεταξύ άλλων, απόφαση του Δικαστηρίου της 6ης Ιουλίου 1988, υπόθεση 127/86, εισαγγελική αρχή και υπουργός Οικονομικών του Βασιλείου του Βελγίου κατά Yves Ledoux, συλλογή της νομολογίας 1988, σελίδα 3741. )). Εξάλλου, σε ανάλογες περιπτώσεις, το Δικαστήριο απεφάνθη ότι ελλείψει εναρμόνισης στον τομέα των παραβάσεων ορισμένων κοινοτικών διατάξεων, τα κράτη μέλη είναι αρμόδια να επιλέγουν τις κυρώσεις που θεωρούν κατάλληλες. Οφείλουν πάντως να ασκούν την αρμοδιότητα αυτή, τηρώντας το κοινοτικό δίκαιο και τις γενικές αρχές του, και, κατά συνέπεια, τηρώντας την αρχή της αναλογικότητας. Συναφώς, οι διοικητικές ή ποινικές κυρώσεις δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα όρια του αυστηρώς αναγκαίου για την επίτευξη των επιδιωκομένων σκοπών, μια δε τόσο δυσανάλογη προς τη βαρύτητα της παραβάσεως κύρωση δεν πρέπει να συνδέεται με τις λεπτομέρειες ασκήσεως του ελέγχου ώστε να συνιστά περιορισμό των ελευθεριών τις οποίες καθιερώνει η Συνθήκη ΕΚ ((Για παράδειγμα, απόφαση του Δικαστηρίου της 16ης Δεκεμβρίου 1993, υπόθεση C-210/91, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά ελληνικής δημοκρατίας, Συλλογή της νομολογίας 1992, σελίδα Ι-6735. )).

Βάσει των αρχών αυτών θα πρέπει να αξιολογηθούν τα μέτρα που, υπό συνθήκες των οποίων την ακρίβεια αγνοεί η Επιτροπή, έλαβαν οι φινλανδικές αρχές,. Η Επιτροπή είναι πρόθυμη να έρθει σε επαφή με τις εν λόγω αρχές για οποιαδήποτε συμπληρωματικά στοιχεία που το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου θα θελήσει να υποβάλει.