ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2417/00

υποβολή: Mara Sornosa Martnez (PSE) προς την Επιτροπή

(18 Ιουλίου 2000)

Θέμα: Ανάγκη για μία καινούργια οδηγία αποτελεσματικής προστασίας της αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής κληρονομιάς των λαών της Ευρώπης

Η περιοχή Cabanyal-Canyamelar στην πόλη της Valencia στη Sierra de Alconera ανακηρύχθηκε πολιτιστικό αγαθό από την αυτόνομη κυβέρνηση της Generalitat και απειλείται σήμερα από ένα έργο το οποίο εγκρίθηκε από το Δήμο που πρόκειται να επιμηκύνει την Avenida Blasco Ibez μέχρι την ακτή. Αν τελικά πραγματοποιηθεί το έργο, θα έχει ως αποτέλεσμα την καταστροφή 1500 κτηρίων του ιστορικού κέντρου που χρονολογούνται από τον 19ο αιώνα και μέχρι σήμερα τύγχαναν της προστασίας της κυβέρνησης της Valencia δεδομένων των χαρακτηριστικών των ιδιαιτεροτήτων τους και της πολιτιστικής τους σημασίας. Μεταξύ τωνπό κατεδάφιση κτηρίων βρίσκεται, για παράδειγμα ένας από τους πλέον εμβληματικούς τόπους της ισπανικής πολιτιστικής κληρονομιάς συγκεκριμένα η Lonja de los Pescadores, που είναι μία από τις πιό παλιές ευρωπαϊκές αγορές και η ποιό παλιά στην Ισπανία.

Πολυάριθμες ομάδες περιοίκων και πολιτιστικές και πανεπιστημιακές οργανώσεις κατήγγειλαν την βλαπτική ενέργεια που επιφέρεται εναντίον της περιοχής την οποία χαρακτηρίζουν ως υπαίθριο μουσείου και εκφράζουν τη βεβαιότητα ότι ο Δήμος ενέκρινε τηνποβάθμιση του χώρου για να δυνηθεί να επιτύχει την ολοκλήρωση του σχεδίου που αποσκοπεί σε προέκταση της λεωφόρου. Εξάλλου, οι οργανώσεις περιοίκων απέδειξαν ότι τα κονδύλια τα οποία προορίζονται για τις απαλλοτριώσεις και για τις μετεγκαταστάσεις (9 δισ. πεσέτες), θα μπορούσαν να διατεθούν για αναπαλαίωση της περιοχής δείχνοντας ταυτόχρονα σεβασμό στο ζήτημα της επίσημης προστασίας, που καθιέρωσε η Generalitat.

Η περίπτωση του Cabanyal-Canyamelar είναι ένα τυπικό παράδειγμα που αντιπροσωπεύει πολυάριθμα πολεοδομικά σχέδια που πραγματοποιούνται σήμερα στο έδαφος της ΕΕ και τα οποία θίγουν την ιστορική και πολιτιστική της κληρονομιά αντίθετα με τις διατάξεις του άρθρου 151 της Συνθήκης ΕΚ. Με βάση τις διατάξεις που περιέχονται στη σύσταση 75/65/EOK(1) της Επιτροπής που καλεί ιδιαιτέρως τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την προστασία της αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής κληρονομιάς,

δεν φρονεί η Επιτροπή ότιπό το φως των αναφερομένων περιπτώσεων είναι αναγκαίο να προωθηθεί κοινοτική νομοθεσία επαρκής ως προς την προστασία της πολιτιστικής, ιστορικής και καλλιτεχνικής κληρονομιάς της ΕΕ και των λαών της; Δεν εκτιμά η Επιτροπή ότι οιφιστάμενοι μηχανισμοί συμπεριλαμβανομένων και των συστάσεων, είναι απολύτως ανεπαρκείς να διασφαλίσουν τον σεβασμό του άρθρου 151 της Συνθήκης ΕΟΚ; Προτίθεται η Επιτροπή να εκπονήσει μία ή περισσότερες προτάσεις οδηγίας οι οποίες να καθιστούνποχρεωτικές τις αρχές που αναφέρονται στη Σύσταση 75/65/ΕΟΚ;

(1) ΕΕ L 21 της 28.1.1975, σελ. 22.

Κοινή απάντηση του κ. Reding εξ ονόματος της Επιτροπής στις γραπτές ερωτήσεις E-2416/00, E-2417/00 και E-2418/00

(11 Οκτωβρίου 2000)

Το άρθρο 151 (πρώην άρθρο 128) της συνθήκης ΕΚ αναγνωρίζει στην Κοινότητα περιορισμένες μόνο αρμοδιότητες στον τομέα του πολιτισμού. Η δράση της Κοινότητας πρέπει να αποβλέπει στην ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών και, εφόσον είναι απαραίτητο, ναποστηρίζει και να συμπληρώνει τη δράση τους σε ορισμένους τομείς.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή του αξιότιμου μέλους στο γεγονός ότι αυτή δεν μπορεί να δικαιοδοτεί σε έναν τομέα ο οποίος είναι και παραμένει αυστηρά στην αρμοδιότητα των κρατών μελών.

Όσον αφορά την κατάρτιση οδηγίας που να καθιστάποχρεωτική τη σύσταση 75/65/ΕΟΚ(1) (η οποία, το 1974, συνιστούσε στα κράτη μέλη ναπογράψουν τη σύμβαση για την προστασία της παγκόσμιας πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς που κατάρτισε η Unesco το 1972), αρμόζει να σημειωθεί ότι μέχρι σήμερα όλα τα κράτη μέλη έχουν ήδη επικυρώσει ή δεχθεί την εν λόγω σύμβαση.

Πρέπει επίσης να αναφερθεί η οδηγία 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27.06.1985 για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον, όπως τροποποιήθηκε από τη οδηγία 97/11/ΕΚ του Συμβουλίου της 3.03.1997, η οποίαποχρεώνει τα κράτη μέλη να αξιολογούν την επίπτωση των έργων κατασκευής αυτοκινητοδρόμων και οδών ταχείας κυκλοφορίας στην πολιτιστική κληρονομιά (βλ. άρθρο 3 και παράρτημα Ι της οδηγίας). Η κατασκευή άλλου είδους δρόμων καθώς και τα έργα πολεοδομίαςπόκεινται σε αξιολόγηση επιπτώσεων εφόσον τα κράτη μέλη αποφασίζουν βάσει εξέτασης κατά περίπτωση ή βάσει κατωφλίων ή κριτηρίων που καθορίζονται από το κράτος μέλος εάν το έργο πρέπει ναποβληθεί σε αξιολόγηση (άρθρο 4 § 2 και παράρτημα II της οδηγίας). Για την απόφαση αυτή, τα κράτη μέλη οφείλουν να λαμβάνουνπόψη κατάλληλα κριτήρια επιλογής (άρθρο 4 § 3 και παράρτημα III της οδηγίας).

Τέλος όσον αφορά τη δυνατότητα σύστασης δικτύου τόπων που παρουσιάζουν πολιτιστικό και ιστορικό ενδιαφέρον στο κοινοτικό έδαφος, το πρόγραμμα πολιτιστικής συνεργασίας Πολιτισμός 2000 που εγκρίθηκε από τα ευρωπαϊκά όργανα για την περίοδο 2000-2004, προβλέπει τηνποστήριξη σχεδίων συνεργασίας με θέμα τον πολιτισμό, καθώς και τηνποστήριξη έργων συντήρησης και διαφύλαξης της πολιτιστικής κληρονομιάς εξαιρετικής σημασίας, που έχουν χαρακτηριστεί ως ευρωπαϊκά εργαστήρια της πολιτιστικής κληρονομιάς.

(1) ΕΕ L 21 της 28.1.1975.