ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1645/96 υποβολή: Maartje van Putten (PSE) προς την Επιτροπή (12 Iουνίου 1996)

Θέμα: Πιθανή έξωση των βουσμανών από την περιοχή προστασίας της θήρας της Κεντρικής Καλαχάρης

Ο σύνδεσμος «Οι Πρώτοι Κάτοικοι της Καλαχάρης», οργάνωση των βουσμανών της Μποτσουάνα, εξέφρασε την ανησυχία του για την πιθανή έξωση 1000 βουσμανών από την περιοχή προστασίας της θήρας της Κεντρικής Καλαχάρης.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση της Μποτσουάνα υπέβαλε στην Επιτροπή πρόταση για τη χρηματοδότηση ενός χωροταξικού και αναπτυξιακού σχεδίου για την εν λόγω περιοχή, πράγμα που θα συντείνει στην περαιτέρω έξωση των βουσμανών.

Έχει η Επιτροπή προχωρήσει σε διαπραγματεύσεις όσον αφορά την εν λόγω πρόταση, και ποιά είναι τα αποτελέσματα που προέκυψαν;

Γνωρίζει η Επιτροπή ότι επιθυμία των βουσμανών είναι να εξακολουθήσουν να ζούν εντός της περιοχής προστασίας της θήρας; Κατά ποιό τρόπο ελήφθησαν υπόψη από την Επιτροπή τα συμφέροντα των βουσμανών;

Απάντηση του κ. Pinheiro, εξ ονόματος της Επιτροπής (2 Ιουλίου 1996)

Το εθνικό πάρκο του κεντρικού Καλαχάρι (CKGR), βρίσκεται στο κέντρο της Μποτσουάνα και καλύπτει περιοχή 52577 τετραγ. χιλιομέτρων. Είναι το μεγαλύτερο εθνικό πάρκο στη χώρα. Δημιουργήθηκε το 1961 για να προστατεύσει την άγρια χλωρίδα και πανίδα από την παραδοσιακή χρήση των κυνηγετικών κοινοτήτων (Bushmen, Kwe, Khoisan). Ενώ αυτός ο στόχος διατηρήθηκε τα πρώτα χρόνια μετά την ανεξαρτησία της χώρας το 1966, έγινε εμφανές ότι η κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη και οι επιδιώξεις των Bushmen στην περιοχή εισήγαγαν έναν παράγοντα που περιέπλεκε την κατάσταση, π.χ. παροχή οικονομικών και κοινωνικών υπηρεσιών σε μόνιμους οικισμούς, πράγμα που δεν συμφωνεί με τους στόχους των εθνικών πόρων.

Ο σημερινός πληθυσμός που διαμένει, στο εθνικό πάρκο υπολογίζεται σε 1000 άτομα, που από αυτά 500 κατοικούν στον μεγαλύτερο οικισμό, το Xade, κοντά στα δυτικά όρια του εθνικού πάρκου και 6 άλλους μικρούς οικισμούς. Στο Xade υπάρχει δημοτικό σχολείο, μία κλινική και μία γεώτρηση. Η κυβέρνηση παρέχει επίσης πόσιμο νερό στους άλλους οικισμούς. Εκτιμάται ότι σήμερα κανένας από τους κατοίκους του εθνικού πάρκου συνεχίζει τον αρχικό παραδοσιακό τρόπο ζωής των προγόνων. Διατηρούν μικρά ζώα και πουλερικά, καλλιεργούν μικρά χωράφια σόργου και κεχριού όταν το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες και μόνο ευκαιριακά κυνηγούν (με ειδική χορήγηση κυνηγετικής αδείας) και συλλέγουν.

Πρόσφατα, η κυβέρνηση της Μποτσουάνα υιοθέτησε τη γραμμή σύμφωνα με την οποία θα προσφερθούν δυνατότητες εγκατάστασης εκτός του εθνικού πάρκου προς τα δυτικά καθώς και στα νοτιοανατολικά και βορειοανατολικά σε όσους από τους κατοίκους του εθνικού πάρκου επιθυμούν να ασχοληθούν με την εκτροφή ζώων. Όσοι επιθυμούν να μείνουν εντός του εθνικού πάρκου θα πρέπει να εγκατασταθούν στο Xade όπου υπάρχουν οι υποδομές. Έχει δημιουργηθεί κυβερνητική task force για να ασχοληθεί με όλα τα θέματα σχετικά με τις νέες εγκαταστάσεις. Αυτή η κυβερνητική απόφαση οδήγησε ορισμένες οργανώσεις, όπως η the First people of Kalahari, να διαδόσουν τους φόβους τους και την ιδέα ότι πρόκειται να εκδιωχθούν οι Bushmen του Καλαχάρι.

Οι πρέσβεις της Σουηδίας και των Ην. Πολιτειών μαζί με τον βρετανό ύπατο αρμοστή, τον νορβηγό επιτετραμμένο και έναν υπάλληλο της αντιπροσωπείας της Επιτροπής στο Gaborone, επισκέφθηκαν την περιοχή στις 22-23 Μαΐου 1996 και διαβεβαιώθηκαν από κυβερνητικούς εκπροσώπους ότι όχι μόνο δεν πρόκειται να γίνει αναγκαστική επανεξέταση αλλά ότι θα συνεχιστούν οι κοινωνικές υπηρεσίες στον πληθυσμό που επιθυμεί να παραμείνει στο εθνικό πάρκο και ότι επίσης θα ενθαρρυνθεί η οικονομική ανάπτυξη που συνδέεται με δραστηριότητες σχετικά με την άγρια χλωρίδα και πανίδα ή με τον τουρισμό. Τα ίδια ακριβώς επιβεβαίωσε ο υπουργός εμπορίου και βιομηχανίας και ο υπουργός τοπικής κυβέρνησης, γαιών και στέγασης σε ενημέρωση προς όλους τους διαπιστευόμενους διπλωμάτες στην Μποτσουάνα, στις 30 Μαΐου 1996.

Αποτελεί ανακρίβεια ότι η κυβέρνηση της Μποτσουάνα υπέβαλε πρόταση στην Επιτροπή για χρηματοδότηση σχεδίου ανάπτυξης χρήσης των γαιών στην περιοχή. Η Επιτροπή χρηματοδοτεί τώρα, μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (ΕΤΑ), πρόγραμμα με τίτλο «διατήρηση της άγριας χλωρίδας και πανίδας στην Κεντρική και Νότια Μποτσουάνα», για ποσό ύψους 6,4 εκατ. ECU. Στόχος του προγράμματος είναι η ενίσχυση της διαχείρισης των προστατευομένων περιοχών, μεταξύ των οποίων η CKGR και η αύξηση της συμμετοχής των τοπικών κοινοτήτων στην αειφόρο εκμετάλλευση των φυσικών πόρων. Βρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας ένα σχέδιο διαχείρισης για το CKGR. Αναμένεται ότι το σχέδιο θα χωρίσει το εθνικό πάρκο σε διάφορες περιοχές ή ζώνες, στις οποίες διάφορες δραστηριότητες όπως ο τουρισμός, το κυνήγι, οι οικισμοί, η συλλογή είτε θα επιτρέπονται, ή θα απαγορεύονται.

Η Επιτροπή γνωρίζει καλά την επιθυμία ορισμένων από αυτούς που διαμένουν στο εθνικό πάρκο, να παραμείνουν εκεί. Γνωρίζει επίσης την επιθυμία μερικών άλλων να ασχοληθούν με την εκτροφή ζώων και, για το λόγο αυτό, δέχεται με ικανοποίηση την κυβερνητική απόφαση να δημιουργηθούν νέοι οικισμοί εκτός εθνικού πάρκου. Το προαναφερθέν πρόγραμμα του ΕΤΑ ξεχωρίζει ορισμένους πόρους για τις τοπικές κοινότητες που ασχολούνται με τη χρήση των πόρων και τις τουριστικές δραστηριότητες. Οι Bushmen που ζουν στο εθνικό πάρκο μπορούν για το λόγο αυτό, να είναι οι πρώτοι δικαιούχοι αυτού του στοιχείου του προγράμματος.