ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2271/01

υποβολή: Cristiana Muscardini (UEN) προς την Επιτροπή

(31 Ιουλίου 2001)

Θέμα: Εμπόριο βρεφών μεταξύ Μολδαβίας και Ιταλίας

Στο περιοδικό Πανοράμα της 2 Νοεμβρίου 2000 δημοσιεύονται στοιχεία σχετικά με το εμπόριο χιλιάδων γυναικών από την Μολδαβία και την Ουκρανία, οι οποίες περνούν καθημερινά τα ιταλικά σύνορα. Οι νέες αυτές γυναίκες, αφού εξωθούνται στην πορνεία,ποχρεώνονται να καταστούν έγκυες και αφού γεννήσουν το παιδί τους,ποχρεώνονται να αποχωριστούν από αυτό. Αποδέκτες του εμπορίου αυτού ανθρώπινων όντων είναι ιταλικές οικογένειες που διαθέτουν τα απαιτούμενα οικονομικά μέσα. Το συνολικό ποσό του εμπορίου αυτού ανθρώπινων όντων εκτιμάται σε οκτώ τρισεκατομμύρια λιρέτες το χρόνο. Το γεγονός ότι η νομοθεσία για τις διεθνείςιοθεσίες είναι ιδιαίτερα περιοριστική και προβλέπει ενίοτε μακρότατες περιόδους αναμονής δεν μπορεί να δικαιολογεί την κατάσταση αυτή, η οποία είναι απαράδεκτη και αποτελεί ντροπή για ολόκληρη τη Δύση.

Μπορεί η Επιτροπή να απαντήσει σχετικώς στα ακόλουθα ερωτήματα:

1. Τελεί η Επιτροπή εν γνώσει του απάνθρωπου αυτού εμπορίου·

2. Προτίθεται η Επιτροπή να καλέσει τις αρμόδιες αρχές των χωρών μελών να αντιμετωπίσουν αποφασιστικότερα το φαινόμενο αυτό, ακόμη και με την βοήθεια της Europol, δεδομένου ότι το φρικτό αυτό έγκλημα εμπίπτει στην αρμοδιότητά της·

3. Ποια πολιτικά μέτρα σκοπεύει να λάβει έναντι των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης, -μολονότι πρόκειται για ένα φαινόμενο που επεκτείνεται και σε άλλα κράτη-, ώστε να καταπολεμήσουν αποτελεσματικότερα το οργανωμένο έγκλημα, το οποίο φαίνεται ότι διαθέτει αποτελεσματικότερο δίκτυο διασύνδεσης από αυτό των ευρωπαϊκών αστυνομικών δυνάμεων·

4. Δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να οργανωθούν προκειμένου να παράσχουν βοήθεια στις γυναίκες-θύματα που αντιμετωπίζουν τόσο απάνθρωπες καταστάσεις·

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(22 Οκτωβρίου 2001)

Κατά τα τελευταία χρόνια, η Ένωση καθόρισε μία σφαιρική πολιτική για την καταπολέμηση του εμπορίου ανθρώπινωνπάρξεων εν γένει και των γυναικών και παιδιών ειδικότερα. Η πολιτική αυτή επικεντρώνεται στα θύματα του εμπορίου αυτού και επιμένει στην αναγκαιότητα να συμμετέχουν όλοι οι αρμόδιοι παράγοντες στην καταπολέμηση αυτής τηςποβαθμισμένης μορφής παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Στα συμπεράσματα των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων του Τάμπερε (15-16 Οκτωβρίου 1999) και Φέιρα (19-20 Ιουνίου 2000)πογραμμίστηκε η σημασία της εξωτερικής διάστασης των δραστηριοτήτων της Ένωσης στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικώνποθέσεων ενόψει της δημιουργίας ενός χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης.

Η Λευκορωσία, η Μολδαβία, η Ρωσία και η Ουκρανία αναγνωρίζονται ως χώρες προέλευσης και διαμετακίνησης γυναικών-θυμάτων του εμπορίου και ως, ιδίως στην περίπτωση της Μολδαβίας, χώρες εξαγωγείς για την βιομηχανία σεξουαλικής εκμετάλλευσης. Οι έμποροι αυτοί εκμεταλλεύονται και παραπλανούν με ψευδείςποσχέσεις τις ελπίδες των γυναικών για μια καλύτερη ζωή. Η επιστράτευση γίνεται μέσω συμπατριωτών, φίλων ή συγγενών που πείθουν τις γυναίκες να εγκαταλείψουν το σπίτι τους για να αποκτήσουν καλύτερες προοπτικές, αλλά επίσης μέσω αγγελιών που δημοσιεύονται στις εφημερίδες ή στο Internet από διάφορα τοπικά γραφεία. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, οι νόμιμες δραστηριότητες χρησιμεύουν ως κάλυψη παράνομων δραστηριοτήτων, πράγμα που είναι χαρακτηριστικό του οργανωμένου εγκλήματος.

Η Επιτροπή έχει επίγνωση των προκλήσεων αυτών και άρχισε να τις αντιμετωπίζουν, όσον αφορά τις προαναφερθείσες χώρες Tacis (τεχνική βοήθεια στην κοινοπολιτεία ανεξαρτήτων χωρών) στο πλαίσιο μιας περιφερειακής προσέγγισης. Καταρχάς θεσπίστηκε μια στρατηγική καταπολέμησης των παραβιάσεων αυτών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στηρίζεται σε τρεις σειρές βασικών δράσεων: — μέτρα πρόληψης, όπως οι ενημερωτικές εκστρατείες που απευθύνονται στα δυνητικά θύματα, η κατάρτιση του προσωπικού τωνπηρεσιών καταστολής και των μη κυβερνητικών οργανισμών κλπ.· — η προστασία, η ενίσχυση και η αναπροσαρμογή και επανένταξη των θυμάτων με χορήγηση προσωρινής στέγασης, παροχή νομικών συμβουλών κλπ.· — η καταστολή, καλώντας π.χ. τις χώρες ναιοθετήσουν μια κατάλληλη νομοθεσία που θα επιτρέψει τη δίωξη των εμπόρων και εκείνων που τουςποστηρίζουν, καθώς και την ενίσχυση της κατάρτισης και τηςλικήςποστήριξης των δικαστικών και αστυνομικών αρχών.

Κατά συνέπεια τονίστηκαν τα πολυετή σχέδια που προορίζονται για τηνλοποίηση των ακόλουθων στόχων:

- Βελτίωση της νομοθεσίας και προσέγγιση της εν λόγω νομοθεσίας σε συνάρτηση με τους διεθνείς κανόνες, που είναι απαραίτητοι εάν θέλουμε να επιτευχθούν μακροχρόνια θετικά αποτελέσματα·

- Κατάρτιση του δικαστικού προσωπικού καθώς και του προσωπικού των αστυνομικών αρχών που είναι επιφορτισμένες με την καταπολέμηση του εμπορίου γυναικών και παιδιών, καθώς και των μη κυβερνητικών οργανισμών που ασχολούνται με τα θύματα του εμπορίου αυτού, σε στενή συνεργασία με τις εθνικές αρχές, κατά τρόπο ώστε να δώσουν στο εν λόγω προσωπικό τις απαραίτητες αρμοδιότητες για την άρτια εκτέλεση της αποστολής τους με επαγγελματισμό και αποτελεσματικότητα·

- Εξοπλισμός και συναφείς εγκαταστάσειςπέρ τωνπηρεσιών επιβολής του νόμου και των συναφώνπηρεσιών καθώς και των μη κυβερνητικών οργανισμών, ώστε να αναπτυχθούν ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων (για τις πληροφορίες και τις έρευνες) και συνδρομή στο αρμόδιο προσωπικό στην εκπλήρωση της αποστολής του.

Κατά τα τέλη του 2000, η Επιτροπή ξεκίνησε μελέτες σκοπιμότητας σχετικά με το ζήτημα της Λευκορωσίας και της Μολδαβίας. Η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε ήδη και οι εκθέσεις των μελετώνποβλήθηκαν. Η εφαρμογή του σχεδίου που καλύπτει τους τρεις προαναφερθέντες τομείς συνεργασίας θα μπορούσε να ξεκινήσει κατά τα τέλη του φθινοπώρου του 2001, πλην απροσδόκητων καθυστερήσεων.

Εξάλλου, η Επιτροπή προετοιμάζει αυτή τη στιγμή μια μελέτη σκοπιμότητας σχετικά με το ζήτημα της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Πρόκειται για ένα κοινό σχέδιο Ευρωπαϊκής Ένωσης/Ρωσίας/Ηνωμένων Πολιτειών (EU/RUS/US) στο πλαίσιο του Διατλαντικού Προγράμματος Εργασίας.

Το πιο προωθημένο σχέδιο, ξεκίνησε στην Ουκρανία από τον Ιανουάριο του 2001, και πραγματοποιείται από τον διεθνή οργανισμό μεταναστεύσεων (ΔΟΜ). Μια στενή συνεργασία θεσπίστηκε με το γραφείο των δημοκρατικών θεσμών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (OSCE/ODIHR), στο πλαίσιο του οργανισμού για την ασφάλεια και τη συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), που αυτή τη στιγμή θέτει σε εφαρμογή, με τη βοήθεια του γραφείου του Ουκρανού διαμεσολαβητή, ένα σχέδιο στο πλαίσιο του οποίου συστάθηκε ένα όργανο συντονισμού, το Εθνικό συμβούλιο συντονισμού για την πρόληψη του εμπορίου προσώπων και το οποίο διευκολύνει την καταπολέμηση του εμπορίου γυναικών.

Η Europol έχει ήδη αρμοδιότητα για την καταπολέμηση του εμπορίου ανθρωπίνωνπάρξεων, σύμφωνα με τη σύμβαση Europol της 26ης Ιουλίου 1995 και μία κοινή μεταγενέστερη δράση που συμπληρώνει τον ορισμό του εμπορίου ανθρωπίνωνπάρξεων που προβλέπεται στη σύμβαση. Η καταπολέμηση του εμπορίου ανθρωπίνωνπάρξεων περιλαμβάνεται μεταξύ των προτεραιοτήτων της Europol και μια συμφωνία συνεργασίας συνάφθηκε με την Interpol. Επιπλέον, η επιχειρησιακή ομάδα των αρχηγών αστυνομίας της Ένωσης συζήτησε το πρόβλημα αυτό κατά τη συνεδρίασή της της 8ης και 9ης Μαρτίου 2001. Κάλεσε την Europol να οργανώσει συνεδριάσεις εμπειρογνωμόνων, να εκπονήσει έναν μηχανισμό αξιολόγησης των κινδύνων και να ανοίξει φακέλους ανάλυσης. Η επιχειρησιακή ομάδαποστήριξε επίσης τη σύσταση εξειδικευμένων μονάδων και κοινών ομάδων έρευνας σε συνεργασία με την Europol.

Εξάλλου, η έκδοση, στις 28 Ιουνίου 2001, του προγράμματος STOP II θα επιτρέψει τη συνέχιση τηςποστήριξης στα σχέδια σχετικά με το εμπόριο, και το εργαστήρι για την πρόληψη του εμπορίου ανθρωπίνωνπάρξεων, που εντάσσεται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού φόρουμ της πρόληψης του οργανωμένου εγκλήματος, θα συνεχίζει τις εργασίες του κατά τη διάρκεια του δευτέρου εξαμήνου 2001. Επιπλέον, η τελική έκδοση μιας απόφασης-πλαισίου σχετικά με την προσέγγιση συστατικών στοιχείων του ποινικού δικαίου και κυρώσεων θα πρέπει να γίνει προσεχώς.

Όσον αφορά το ειδικό ζήτημα της προστασίας των θυμάτων, η Επιτροπή προτίθεται να παρουσιάσει μια νομοθετική πρόταση σχετικά με τις προσωρινές άδειες διαμονήςπέρ των θυμάτων της εμπορίας που είναι διατεθειμένα να συνεργαστούν στις έρευνες και στις διαδικασίες κατά των εκμεταλλευτών τους. Στο νέο νόμο σχετικά με τη μετανάστευση, η Ιταλία εισήγαγε ήδη διατάξεις σχετικά με την προστασία των θυμάτων του εμπορίου, είτε είναι είτε όχι πρόθυμα να συνεργαστούν στις έρευνες και στις διαδικασίες. Η χώρα αυτή οργανώνει επίσης προγράμματα κοινωνικής και οικονομικής επανένταξης των θυμάτων που χρηματοδοτούνται με τη βοήθεια εθνικών ταμείων και τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου.