ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2746/00

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(1 Σεπτεμβρίου 2000)

Θέμα: Πληροφορίες σχετικά με την αναθεώρηση της οδηγίας 90/220 σχετικά με τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς

Την Πέμπτη 13 Ιουλίου η Επιτροπή δημοσίευσε την ανακοίνωση τύπου IP/00/778 στην οποία γίνεται λόγος για ευρύτερη έγκριση γενετικά τροποποιημένων οργανισμών (τροφίμων, σπόρων και φαρμακευτικών προϊόντων) στην ευρωπαϊκή αγορά.

1. Λαμβανομένουπόψη του γεγονότος ότι η αναθεώρηση της οδηγίας 90/220(1) αποτελεί επί του παρόντος αντικείμενο της διαδικασίας συνδιαλλαγής μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μπορεί η Επιτροπή να αναφέρει ποιες αρμοδιότητες έχει ώστε να προλάβει την οριστική διαμόρφωση της αναθεωρημένης οδηγίας, όπως αυτή περιγράφεται στην εν λόγω ανακοίνωση;

2. Μπορεί η Επιτροπή να εξηγήσει για ποιο λόγο απεφάσισε να δημοσιεύσει την ανακοίνωση τύπου ακριβώς μετά την τελευταία συνεδρίαση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών πριν από τη θερινή διακοπή των εργασιών;

3. Συμφωνεί η Επιτροπή ότι τούτο εγείρειποψίες για ενέργεια αιφνιδιασμού διότι στόχος της φαίνεται να είναι η αποφυγή άμεσης αρνητικής αντίδρασης εκ μέρους της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Πολιτικής των Καταναλωτών;

4. Μπορεί η Επιτροπή να συμφωνήσει ότι η δημοκρατική διαδικασία διασφαλίζεται καλύτερα εάν τέτοιες ανακοινώσεις τις διαβίβαζε σε εκλεγμένους βουλευτές από τα κράτη μέλη παρά σε δημοσιογράφους;

5. Λαμβανομένηςπόψη της κοινής γνώμης στα κράτη μέλη που φοβάται όλο και περισσότερο ότι μη τροποποιημένα φυτά θα εκτοπίζονται και/ή θα τροποποιούνται με ανυπολόγιστες ενδεχομένως συνέπειες για τη δημόσιαγεία, ποια είναι η άποψη της Επιτροπής για το περιθώριο δράσης που θα έχουν οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά τηνλοποίηση του σχεδίου της Επιτροπής ώστε να λάβουνπόψη την κοινή γνώμη;

6. Σε ποιο βαθμό επηρεάζεται το σχέδιο της Επιτροπής από πιέσεις εκ μέρους των ΗΠΑ (σε σύγκριση με την εξέλιξη των πραγμάτων όσον αφορά το κρέας που περιέχει ορμόνες και τα θορυβώδη αεροσκάφη (hushkits) και από το φόβο ενός εμπορικού μποϋκοτάζ;

(1) ΕΕ L 117 της 8.5.1990, σελ. 15.

Απάντηση της κυρίας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Δεκεμβρίου 2000)

Η σκόπιμη απελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) και η διάθεσή τους στην αγορά διέπονται από την οδηγία 90/220/ΕΟΚ της 23ης Απριλίου 1990, η οποία και βρίσκεταιπό αναθεώρηση. Για διαφόρους λόγους, εδώ και ορισμένο χρόνο δεν έχουν εκδοθεί άδειες απελευθέρωσης ΓΤΟ για εμπορικούς σκοπούς. Στις 12 Ιουλίου 2000 εξετάστηκαν διάφορες εναλλακτικές επιλογές για να αντιμετωπιστεί το θέμα. Εν συνεχεία, η Επιτροπή παρουσίασε μια στρατηγική ενδιάμεσης προσέγγισης, ώστε να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη απέναντι στη διαδικασία έγκρισης ΓΤΟ. Η προσέγγιση αυτή προτείνει να εφαρμόζονται οι κεντρικές διατάξεις της αναθεωρημένης οδηγίας για όλες τις νέες εγκρίσεις ΓΤΟ, αφού προηγουμένως επιτευχθεί συμφωνία για το περιεχόμενό της.

1. Η προσέγγιση της Επιτροπής στρέφεται γύρω από την εφαρμογή μιας αναθεωρημένης οδηγίας 90/220/ΕΟΚ προτού αυτή μεταφερθεί στην εθνική νομοθεσία. Προς τούτο απαιτείται πρώτα να συμφωνήσουν το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο πάνω σε ένα τελικό κείμενο στο πλαίσιο της διαδικασίας συνδιαλλαγής και να εκδοθεί η αναθεωρημένη οδηγία. Στην περίπτωση αυτή, τα κράτη μέλη θα έχουν εν συνεχεία στη διάθεσή τους 18 μήνες για να μεταφέρουν την αναθεωρημένη οδηγία στην εθνική τους νομοθεσία. Μόνο μετά από το ενδιάμεσο αυτό χρονικό διάστημα η οδηγία θα τεθεί σε πλήρη ισχύ. Η προσέγγιση της Επιτροπής θέλει να εκμεταλλευτεί το χρονικό αυτό διάστημα, και βασίζεται στην πρωτοβουλία που πήραν κάποιες εταιρείες να της γνωστοποιήσουν ότι ήταν διατεθειμένες να αναλάβουν αυτοπροαίρετες δεσμεύσεις οι οποίες θαπερέβαιναν τις απαιτήσεις της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ.

2.-4. Οι κατευθύνσεις στις οποίες κατέληξε η Επιτροπή κατά τη συνάντηση της 12ης Ιουλίου 2000 διαβιβάστηκαν αμέσως μετά στο Κοινοβούλιο μέσω της επιτροπής περιβάλλοντος, δημόσιαςγείας και κατανάλωσης. Οι ίδιες κατευθύνσεις δόθηκαν επίσης και στον τύπο με την ανακοίνωση τύπου IP/00/78. Ακολούθησαν πολλές τηλεφωνικές επαφές για περαιτέρω ενημέρωση του Κοινοβουλίου, καθώς και τακτικές επαφές με την επιτροπή περιβάλλοντος, δημόσιαςγείας και κατανάλωσης και με τη Γραμματεία οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα να παραστούν ο Επίτροπος ο αρμόδιος για θέματα περιβάλλοντος και ο Επίτροπος ο αρμόδιος για θέματα προστασίας του καταναλωτή σε ειδική συνεδρίαση της επιτροπής περιβάλλοντος, δημόσιαςγείας και κατανάλωσης που πραγματοποιήθηκε στις 24 Οκτωβρίου, για να παρουσιάσουν τη στρατηγική ΓΤΟ.

5. Με την πρωτοβουλία που πήρε στις 12 Ιουλίου 2000, η Επιτροπή θέλει να δρομολογήσει εκ νέου τη διαδικασία έγκρισης ΓΤΟ στο πλαίσιο ενός καθεστώτος όπου όσοιποβάλλουν αίτηση έγκρισης δεσμεύονται να εφαρμόζουν τις νέες απαιτήσεις της αναθεωρημένης οδηγίας. Οι διατάξεις αυτές πρέπει να εγγυώνταιψηλού βαθμού προστασία της δημόσιαςγείας και του περιβάλλοντος" και πάντως, η διαδικασία εγκρίσεων βασίζεται σε μια συνολική εκτίμηση των κινδύνων για το περιβάλλον και τηνγεία του ανθρώπου, ενώ ζητείται και η γνώμη επιστημονικών επιτροπών όταν κρίνεται αναγκαίο. Η πρωτοβουλία της Επιτροπής πρέπει να δώσει στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να στηρίζονται σε μια διαφορετική και ισχυρότερη βάση στην επιτροπή κανονιστικών ρυθμίσεων και στο Συμβούλιο, και παράλληλα να συμβάλει ώστε να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών και των εμπορικών εταίρων.

6. Είναι ανάγκη να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στο σύστημα έγκρισης και να δοθεί στους καταναλωτές η δυνατότητα να κρίνουν μόνοι τους κατά πόσον επιθυμούν ή όχι προϊόντα που περιέχουν ΓΤΟ. Έτσι, η αναθεωρημένη οδηγία 90/220/ΕΟΚ θα παρέχει ένα πλαίσιο έγκρισης και ελέγχου ΓΤΟ, αξιόπιστο και ασφαλές για τους καταναλωτές και το περιβάλλον. Η Επιτροπή είναι έτοιμη να αναλάβει το πολιτικό προβάδισμα και έχει ήδη προτείνει να θέσει σε εφαρμογή μαζί με τα κράτη μέλη τις διατάξεις του νέου αυτού πλαισίου πριν την οριστική τους μεταφορά στην εθνική νομοθεσία, ώστε να δώσει έτσι ώθηση στη συζήτηση με θέμα τους ΓΤΟ στην Κοινότητα.

Η πρωτοβουλία που προτείνει η Επιτροπή δεν δέχεται επιρροές από ομάδες συμφερόντων, αλλά αποτελεί ένα πρώτο βήμα προς μια εποικοδομητικότερη καιπεύθυνη στρατηγική σε ό,τι αφορά τους ΓΤΟ, μια στρατηγική που προϋποθέτει συνέχιση του διαλόγου με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη καταναλωτές, γεωργία, βιομηχανία, μη κυβερνητικές οργανώσεις, επιστήμονες, κυβερνήσεις, ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και εμπορικούς εταίρους. Η πρωτοβουλία αποβλέπει σε επανάληψη της διαδικασίας έγκρισης ΓΤΟ, με συνεκτίμηση του προβληματισμού της κοινής γνώμης και των προβλημάτων νομικής ασάφειας για τους άμεσα ενδιαφερόμενους. Επιθυμεί έτσι η Επιτροπή να δώσει μια σαφή απάντηση στα πολιτικά και νομικά προβλήματα πουπάρχουν σχετικά με τοπόψη θέμα, η οποία να εξυπηρετεί τα συμφέροντα των καταναλωτών και την ασφάλεια από νομικής πλευράς.