ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0510/01

υποβολή: Karla Peijs (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(22 Φεβρουαρίου 2001)

Θέμα: Διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών και ανάπτυξη της εσωτερικής ναυσιπλοΐας

Έχειποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκθεση σχετικά με τα σημεία συμφόρησης στις οδούς ναυσιπλοΐας (Στρογγυλό Τραπέζι σχετικά με τα σημεία συμφόρησης στις οδούς ναυσιπλοΐας στις 23 Νοεμβρίου 2000 στη Λίλλη της Γαλλίας).

Η έκθεση, που έχει εκπονηθεί από τον τομέα εσωτερικής ναυσιπλοΐας, επανεξετάζει την κατάσταση του διευρωπαϊκού δικτύου εσωτερικών πλωτών μεταφορών πέντε χρόνια μετά τη θέση σε εφαρμογή των αποφάσεων-πλαίσιο για το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών (ΤΕΝ). Η έκθεση προβαίνει σε επισκόπηση του ιστορικού των πολιτικών για το ΤΕΝ, αρχίζοντας από τη Λευκή Βίβλο για την Ανάπτυξη, τον Ανταγωνισμό και την Απασχόληση (1992). Ο αρχικός κατάλογος των σχεδίων έχει αξιολογηθεί και προσδιορισθεί λεπτομερέστερα από την Ομάδα Christophersen και έχει διαμορφωθεί από τις αρχές που θέσπισε το Συμβούλιο του Essen το 1994. Το αποτέλεσμα ήταν ο λεπτός σχεδιασμός των κυριοτέρων προγραμμάτων μεταφορών και η έκβαση η ακόλουθη. Ένας κατάλογος 14 σχεδίων προτεραιότητας στον οποίο δεν περιλαμβάνεται κανένα σχέδιο για την εσωτερική ναυσιπλοΐα: αν και αναγνωρίζουμε ότι οι δημόσιες επενδύσεις γιαποδομές δέχονται μεγάλη πίεση ως αποτέλεσμα των δημοσιονομικών περιορισμών, είναι ωστόσο λυπηρό ότι η ανάπτυξη της εσωτερικής ναυσιπλοΐας βρίσκεται στο κατώτατο σημείο του καταλόγου προτεραιοτήτων.

Το δίκτυο εσωτερικής ναυσιπλοΐας χρειάζεται επειγόντως επενδύσεις στιςποδομές του προκειμένου να βελτιωθούν οι διατροπικές μεταφορές (θάλασσα-ποταμός, ποταμός-σιδηρόδρομος, ποταμός-οδός), να εξαλειφθούν ορισμένα σημεία συμφόρησης και να δημιουργηθούν ορισμένες συνδέσεις που θα ενισχύσουν τη λειτουργία του δικτύου.

Εν όψει της αυξανόμενης έλλειψης χώρου και του γεγονότος ότι οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές είναι φθηνές, καθαρές και οικολογικές:

- Για ποιο λόγο δεν διέθεσε η Επιτροπή ένα μεγαλύτερο τμήμα των πιστώσεων EU-TEN προκειμένου να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη του δικτύου εσωτερικής ναυσιπλοΐας (1,5 % στην εσωτερική ναυσιπλοΐα έναντι 55 % στις σιδηροδρομικές μεταφορές);

- Θα μπορούσε να εξηγήσει η Επιτροπή για ποιο λόγο δεν διαδραμάτισε ένα πλέον ενεργό συντονιστικό ρόλο στην ανάπτυξη σχεδίων εσωτερικής ναυσιπλοΐας ΤΕΝ πουπερβαίνουν τα εθνικά σύνορα;

- Εν όψει της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί η Επιτροπή προκειμένου να βελτιστοποιηθούν οι εσωτερικές πλωτές μεταφορές στο Δούναβη προς τη Μαύρη Θάλασσα (π.χ. εμπόδια μεταξύ Straubing και Vilshofen);

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(7 Μαΐου 2001)

Το δίκτυο εσωτερικής ναυσιπλοΐας εντάσσεται στο διευρωπαϊκό δίκτυο όπως ορίστηκε με την απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1996, περί των κοινοτικών προσανατολισμών για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών(1).

Η Επιτροπή έχει τη δυνατότητα να χορηγήσει χρηματοδοτική ενίσχυση της Κοινότητας από το κονδύλιο του προϋπολογισμού για το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών σε έργα κοινού ενδιαφέροντος που περιλαμβάνουν διαφορετικούς τρόπους μεταφοράς, αφού όμως αξιολογηθεί εις βάθος κατά πόσο πληρούνται όλοι οι όροι και τα κριτήρια που καθορίζονται στον σχετικό κανονισμό(2). Ένα από τα κριτήρια συνιστά το στάδιο ωρίμανσης (συγκεκριμένα τεχνικής και χρηματοδοτικής) των σχεδίων. Προκειμένου να εξασφαλίσει την αποτελεσματική

διαχείριση του κοινοτικού προϋπολογισμού, η Επιτροπή δύναται κατά συνέπεια να ενισχύσει σχέδια έργων για τα οποία έχειποβληθεί αξιόπιστο χρονοδιάγραμμα εκτέλεσης. Δεδομένου ότι η Επιτροπή δύναται να συνεισφέρει σχετικά μικρό μερίδιο του συνολικού κόστους των έργων, ενώ τα κράτη μέλη (ή, κατά περίπτωση, οι ιδιωτικοί εταίροι) αποτελούν τους κύριους χρηματοδότες έργων του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, η επενδυτική πολιτική τους επηρεάζει την κοινοτική χρηματοδότηση σε αυτόν τον τομέα.

Ωστόσο, στο πλαίσιο της πολιτικής της για τη συγχρηματοδότηση του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών κατά το παρελθόν, η Επιτροπή έδωσε σημαντική προτεραιότητα στις μεταφορές μέσω των εσωτερικών πλωτών οδών. Την περίοδο 1995-1999 χορηγήθηκαν περίπου 32 εκατομ. για την εκτέλεση έργων που αφορούσαν αμιγώς τις εσωτερικές πλωτές οδούς (π.χ., για να εξαλειφθούν τα σημεία συμφόρησης στον δυτικό-ανατολικό άξονα Benelux Γερμανία Πολωνία, όπου συμπεριλήφθηκαν έργα του διαύλου Ντόρτμουντ-Ems, οι κόμβοι του Μαγδεμβούργου και του Βερολίνου καθώς και οι εσωτερικές πλωτές οδοί μεταξύ Βερολίνου και των πολωνικών συνόρων), καθώς και πολλά έργα επέκτασης των εσωτερικών λιμένων (π.χ. της Δρέσδης στον ποταμό Έλβα).

Σύγκριση των ποσοστών της κοινοτικής χρηματοδότησης μεταξύ του σιδηροδρομικού τομέα και των εσωτερικών πλωτών οδών είναι μάλλον δύσκολη, δεδομένου ότι, παρότι το σιδηροδρομικό δίκτυο καλύπτει όλη την Κοινότητα, οι εσωτερικές πλωτές οδοί συγκεντρώνονται σε περιορισμένο αριθμό κρατών μελών. Η Επιτροπή κρίνει ότι η πολιτική που ακολουθεί για τη χρηματοδότηση του τομέα των εσωτερικών πλωτών οδών είναι σε πλήρη αντιστοιχία με την επενδυτική δραστηριότητα των κρατών μελών και απετέλεσε κίνητρο σε πολλές περιπτώσειςψηλής προτεραιότητας.

Τα έργα που προαναφέρονται (καθώς και άλλα τα οποία δεν συγχρηματοδοτήθηκαν από την Κοινότητα) διαδραματίζουν νευραλγικό ρόλο για τις διασυνοριακές μεταφορές" επιπλέον, είναι σημαντικά για τις μεταφορές προς την Πολωνία και άλλες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Για να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο ο διασυνοριακός συντονισμός στον τομέα των εσωτερικών πλωτών οδών, η Επιτροπή επέλεξε τον τομέα αυτό ως προτεραιότητα στο πλαίσιο του ενδεικτικού πολυετούς προγράμματος για τη συγχρηματοδότηση των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών την περίοδο 2001-2006. Το πρόγραμμα αυτό θα εγκριθεί από την Επιτροπή τον Μάιο/Ιούνιο 2001, αφού προηγουμένωςποβλήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Όσον αφορά τον Δούναβη, οι Πανευρωπαϊκές διασκέψεις των Υπουργών Μεταφορών που πραγματοποιήθηκαν στην Κρήτη (1994) και το Ελσίνκι (1997) χαρακτήρισαν τον Δούναβη ως άξονα προτεραιότητας, Άξονας VII, με σκοπό να προωθηθεί η ολοκληρωμένη ανάπτυξη της ροής των ποτάμιων μεταφορών σε αυτόν. Με την προοπτική αυτή, ευρίσκεται στο στάδιο της περάτωσης πρωτόκολλο συμφωνίας μεταξύ των χωρών της Λεκάνης του Δούναβη και της Επιτροπής, το οποίο είναι δυνατόν ναπογραφεί από τα συμβαλλόμενα μέρη το τρέχον έτος. Εξάλλου, κατόπιν αιτήματος της επιτροπής για τον Δούναβη, του οργανισμού που είναι αρμόδιος για να διατηρεί την ελευθερία της διεθνούς ναυσιπλοΐας στον Δούναβη, η Επιτροπή συμμετέχει ενεργώς από διετίας στην εκτέλεση του έργου για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Novi Sad, της Σερβίας, που διακόπηκε την άνοιξη του 1999 κατά τη σύγκρουση του Κοσσυφοπεδίου. Επίσης, κατόπιν πρότασης της Επιτροπής, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο ενέκριναν τον Ιούλιο του 2000 την καταρχήν χρηματοδοτική συμμετοχή της Κοινότητας σε αυτό το σχέδιο για ποσό μέχρι 22 εκατομ., δηλ. 85 % του μέγιστου προβλεφθέντος κόστους αυτού του έργου. Τέλος, έχει προβλεφθεί να χορηγηθεί από το χρηματοδοτικό μέσο για το προενταξιακό στάδιο (ISPA) ενίσχυση κατά τα επόμενα έτη σε έργαποδομών στον Δούναβη που προωθούν την ποτάμια ναυσιπλοΐα.

(1) ΕΕ L 228 της 9.9.1996.

(2) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2236/95 του Συμβουλίου, της 18ης Σεπτεμβρίου 1995, περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων, ΕΕ L 228 της 23.9.1995, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1655/1999 του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Ιουλίου 1999, ΕΕ L 197 της 29.7.1999.