ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2102/02

υποβολή: Paulo Casaca (PSE) προς την Επιτροπή

(16 Ιουλίου 2002)

Θέμα: Η πορτογαλική μετάφραση της πρότασης κανονισμού COM(2001)83 τελ. της 14.2.2001

Ανταποκρινόμενος στην πρόσκληση που μου απηύθυνε η Επιτροπή με την απάντησή της στην ερώτησή μου Ε-1616/01(1) και ευχαριστώντας της για την ευκαιρία που μου δίδει, θα ήθελα να αναφέρω ότι οι δύο βασικοί όροι στους οποίους στηρίζεται η πρόταση της Επιτροπής είναι breakdown (κατανομή) που αποδίδεται με τον όρο discriminao, ο οποίος απαντάται επτά φορές, και dimension, που απαντάται δεκατρείς φορές με διάφορες παραλλαγές, όπως: densdade demogrfica das regies, densidade mdia (em termos demogrficos),densidade mdia das unidades, desvio-padro da densidade em termos demogrficos.

Δεν είναι γλωσσικώς απαράδεκτο να αποδοθεί το breakdown ως discriminao, όμως δεν είναι αυτή η ενδεδειγμένη απόδοση όταν αναφερόμεθα στην εδαφική κατανομή, όχι μόνον διότι δεν είναι αυτή η έκφραση που χρησιμοποιείται στο συγκεκριμένο πλαίσιο (το ζήτημα αυτό αποτέλεσε, συν τοις άλλοις, αντικείμενο δημοψηφίματος στην Πορτογαλία και για αυτό είναι πολύ γνωστό στην χώρα μας) αλλά επειδή παραπέμπει στην έννοια της διάκρισης με την τρέχουσα έννοιά της, που είναι στάση αποκλεισμού, με πολύ αρνητική χροιά, ιδίως δε στο πλαίσιο ενός κειμένου όπως η πρόταση για την ονοματολογία των εδαφικών ενοτήτων.

Όσον αφορά τον όρο densidade, (πυκνότητα), σ'όλες τις μορφές που χρησιμοποιείται, πρόκειται για έννοια που ουδεμία σχέση έχει με το θέμα που εξετάζει ο κανονισμός, το οποίο είναι η εδαφική κατανομή του εδάφους σε διοικητικές μονάδες ανάλογα με το μέγεθός τους και ουχί ανάλογα με τις densidades.

Πληθυσμιακή πυκνότητα είναι ο λόγος του μέσου αριθμού ατόμων ανά ομάδα επιφανείας μιάς εδαφικής ενότητας και αποτελεί έννοια εντελώς διαφορετική του μεγέθους, για αυτό και η επανειλημμένη χρήση της, επιβαρυνόμενη μάλιστα με τα επίθετα που χρησιμοποιούνται, καθιστά το κείμενο ακατανόητο.

Εκτός όμως από το γεγονός ότι οι βασικοί όροι που αποτελούν τον άξονα του κειμένου έχουν μεταφρασθεί λανθασμένα, ολόκληρο το κείμενο κάνει χρήση και κατάχρηση εκφράσεων όπως σε επίπεδο, αναφορικά, στο πλαίσιο, που χρήσιμο θα ήταν να αποφεύγονται, όπως και μιά αλυσσίδα όρων και ορισμών που στα πορτογαλικά είναι ανυπόστατοι (π.χ.existncia jurdica na prtica administrativa).

Για τον λόγο αυτό ερωτώ την Επιτροπή εάν δεν θα θεωρούσε χρήσιμη την εγκαθίδρυση διοργανικού διαλόγου επί θεμάτων ορολογίας και γλώσσας.

(1) ΕΕ C 92 E της 17.4.2003, σελ. 71.

Απάντηση του κ. Kinnock εξ ονόματος της Επιτροπής

(11 Σεπτεμβρίου 2002)

Η Επιτροπή ήρθε σε επαφή με το μεταφραστικό τμήμα, το οποίο συνέταξε την πορτογαλική εκδοχή της προτάσεως κανονισμού(1), στην οποία αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος στην ερώτησή του και έχοντας πλέον συγκεντρώσει τα απαραίτητα στοιχεία δεν μπορεί να συμφωνήσει με την άποψη του Αξιότιμου Μέλους, η οποία ότι αποδόθηκαν εσφαλμένα οι βασικοί όροι της πρότασης. Η Επιτροπή καλεί το Αξιότιμο Μέλος να λάβειπόψη τα εξής:

Όσον αφορά τον πρώτο, ως προς την απόδοσή του, αμφισβητούμενο όρο (regional breakdown που αποδίδεται στα πορτογαλικά ως discriminao regional), το Αξιότιμο Μέλοςποστηρίζει ότι αυτή δεν είναι η ενδεδειγμένη απόδοση όταν αναφερόμεθα στην εδαφική κατανομή. Στην ουσία όμως, δεν αναφέρεται το εν λόγω κείμενο σε εδαφική κατανομή στο σημείο αυτό. Αυτή η έννοια αποδίδεται μόνο στην αρχή του κειμένου, όπου γίνεται λόγος για geographical division of the territory (γεωγραφική κατανομή του εδάφους), το οποίο μεταφράζεται βέβαια σε repartio geogrfica do territrio. Η γεωγραφική κατανομή του εδάφους και η κατανομή/ διάκριση των δεδομένων βάσει περιφερειών είναι σαφώς δυο διαφορετικά πράγματα. Αντίστροφα, η επιλογή του όρου discriminao (διάκριση) στο συγκεκριμένο πλαίσιο των στατιστικών δεδομένων (πλαίσιο μεγάλης σπουδαιότητας για κάθε λεξιλογική επιλογή) είναι αποτέλεσμα μακρόχρονης χρήσης και δεν παραπέμπει σε κάποια έννοια με μειωτική χροιά. Η Επιτροπή πληροφορήθηκε ότι σε οποιοδήποτε λεξικό πορτογαλικής γλώσσας (Porto Editora, Lello, Dicionrio da Academia) ο όρος discriminao ορίζεται πρωταρχικά ως εξής: η έννοια της διαφοροποίησης, της διαστολής, του διαχωρισμού βάσει λεπτομερειών, ενώ η αρνητική έννοια segregao (segregation), την οποία ο όρος discriminao μπορεί να λάβει σε εκφράσεις όπως discriminao racial (φυλετική διάκριση) έχει δευτερεύουσα σημασία.

Ο δεύτερος όρος, η απόδοση του οποίου αμφισβητείται, the size of the region's population, αποδίδεται στα Πορτογαλικά ως densidade demogrfica das regies. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι ο όρος densidade(πυκνότητα) ανταποκρίνεται σε μια μέση αξία, όπωςποστήριξε το Αξιότιμο Μέλος και ότι προκειμένου για μια κυριολεκτική απόδοση η ενδεδειγμένη επιλογή θα ήταν ο όρος dimenso populacional/demogrfica. Από την άλλη πλευρά, η έννοια του όρου densidade demogrfica das regies προσδιορίζεται με σαφήνεια στο κείμενο της πρότασης· ο όρος αυτός μπορεί επομένως να θεωρηθεί, από γλωσσολογικής απόψεως, σωστότερη απόδοση, εφόσον μάλιστα δεν συγκρούεται με κάποια άλλη έννοια στο κείμενο της πρότασης.

Όσον αφορά στη συχνότητα χρήσεως των όρων αυτών στην πορτογαλική έκδοση, ανταποκρίνεται επακριβώς στην συχνότητα χρήσεως των ανάλογων όρων στην αγγλική έκδοση- η οποία αποτελεί και το κείμενο βάσης για την εν λόγω μετάφραση- και επιπλέον ενδείκνυται σε ένα κείμενο τέτοιου είδους, κάθε φορά που εμφανίζεται μια έννοια να αποδίδεται με τον ίδιο όρο, απλούστατα για λόγους κατανόησης.

To Αξιότιμο Μέλος αναφέρεται επίσης στη φράση existncia jurdica na prtica administrativa του πορτογαλικού κειμένου, η οποία φαίνεται να αποδίδει τη φράση statutory existence in the administrative practice, κάθε φορά που γίνεται λόγος για τη νομική αποδοχή των περιφερειών στη διοικητική πρακτική. Εναλλακτική μεταφραστική λύση θα ήταν ο όρος existncia legal, καθώς ο όρος statutory κατά κυριολεξία σημαίνει οριζόμενοςπό του νόμου. Η χρήση των όρων jurdico/legal ως συνωνύμων, μπορεί σε πολλές περιπτώσεις να είναι λιγότερο συστηματική στην Πορτογαλία από ότι στην Κοινότητα, παρόλα αυτά όμως δεν μπορεί να γίνει λόγος για μεταφραστικό λάθος.

Όσον αφορά τη χρήση και κατάχρηση εκφράσεων όπως a nvel de(σε επίπεδο), κρίνεται αναγκαία βάσει του περιεχομένου της πρότασης (η εν λόγω ονοματολογία διαιρείται σε επίπεδα/nveis).

Η Επιτροπή, αποκρινόμενη στην ερώτηση της τελευταίας παραγράφου, αναμφίβολα θεωρεί σκόπιμη την ύπαρξη διοργανικού διαλόγου επί θεμάτων ορολογίας και γλώσσας και καταβάλλει συνεχείς προσπάθειες, προκειμένου να διασφαλίζει τέτοιου είδους αλλαγές, που είναι χρήσιμες για όλα τα ενεχόμενα μέρη. Παράδειγμα της συνεργασίας αυτής αποτελεί η διοργανική βάση δεδομένων για τη διαδικασία συναπόφασης (eCODB), η οποία συστάθηκε πρόσφατα από τη Μεταφραστική Υπηρεσία της Επιτροπής και αποβλέπει στην ανταλλαγή πληροφοριών σε θέματα ορολογίας μεταξύ μεταφραστών της Επιτροπής, του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου. Όλα τα όργανα θα ωφεληθούν από ένα τέτοιο διάλογο.

Η Επιτροπή εκτιμά το έντονο ενδιαφέρον του Αξιότιμου Μέλους για τα θέματα ορολογίας και προτίθεται να απαντήσει σε κάθε ερώτηση την οποία θα θελήσει ναποβάλει το Αξιότιμο Μέλος.

Εντούτοις, θα ήταν ίσως ευκολότερο για το Αξιότιμο Μέλος, καθώς και οικονομικότερο όσον αφορά την αξιοποίηση πόρων, να έρχεται απευθείας σε επαφή με τη μονάδα που έχει την άμεση ευθύνη και εμπειρογνωμοσύνη για τις μεταφράσεις στα πορτογαλικά, προκειμένου να λαμβάνει απαντήσεις σε γλωσσικά ζητήματα ταχύτερα. Η Επιτροπή μετά χαράς θα βοηθήσει το Αξιότιμο Μέλος να κάνει τέτοιες επαφές, εφόσον θελήσει να επωφεληθεί από τη διευκόλυνση αυτή.

(1) COM(2001)83 τελικό- ΕΕ C 180 E της 26.6.2001.