ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2074/96 υποβολή: Caroline Jackson (PPE), Ilona Graenitz (PSE), Lone Dybkjζr (ELDR), Eryl McNally (PSE), Bernd Lange (PSE) και Carlos Pimenta (ELDR) προς την Επιτροπή (26 Ιουλίου 1996)

Θέμα: Πολιτικές επιπτώσεις της επίσκεψης του διοργάνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με στόχο να αποδείξει σε 15 δημοσιογράφους από τη Σλοβενία ότι η πυρηνική βιομηχανία δεν περικλείει κανένα κίνδυνο.

Είναι σε θέση η Επιτροπή να μας εξηγήσει γιατί η επίσκεψη διοργανώθηκε κατά την επίμαχη ημερομηνία η οποία αντιστοιχούσε σε προγραμματισμένη στη Σλοβενία εκστρατεία για συλλογή υπογραφών με στόχο τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος προκειμένου ο λαός να αποφανθεί περί του εάν ή όχι η χώρα θα πρέπει να εγκαταλείψει ή να συνεχίσει το πυρηνικό της πρόγραμμα;

Δεν έλαβε υπόψη της η Επιτροπή τον κίνδυνο από την παρέμβαση στη δημοκρατική διαδικασία ενός κυρίαρχου κράτους;

Κοινή απάντηση του κ. Van den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής στις γραπτές ερωτήσεις E-2047/96, E-2074/96, E-2075/96, E-2076/96, E-2077/96, E-2078/96, E-2079/96 και E-2113/96 (25 Σεπτεμβρίου 1996)

Το πρόγραμμα Phare της Επιτροπής συνιστά πρόγραμμα παρακινούμενο από τη ζήτηση. Αυτό σημαίνει ότι οι προτάσεις έργων προέρχονται, κυρίως, από τις ίδιες τις χώρες εταίρους. Η συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και του υφυπουργού Ενέργειας της Σλοβενίας ξεκίνησε το 1993. Κατά τα τελευταία τρία έτη, άνω των 7,3 εκατομμυρίων ECU διατέθησαν για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης. Η πυρηνική ενέργεια αποτελεί σήμερα τμήμα της ενεργειακής στρατηγικής της Σλοβενίας ακόμη και αν μακροπρόθεσμος στόχος της χώρας είναι η εγκατάλειψη της πυρηνικής ενέργειας ολοσχερώς. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα μέτρα αποκατάστασης του σταθμού πυρηνικής ενέργειας Krsko θα είναι σύμφωνα με την πολιτική πυρηνικής ασφάλειας στο εσωτερικό της Κοινότητας, το υπουργείο ζήτησε να χρησιμοποιηθεί μέρος του συνολικού ενεργειακού προϋπολογισμού για την πραγματοποίηση εκπαιδευτικής επίσκεψης (45.000 ECU).

Οι αρχές της Σλοβενίας κατήρτισαν τον κατάλογο των συμμετεχόντων, ο οποίος πέραν των 11 δημοσιογράφων, περιελάμβανε εκπροσώπους της υπηρεσίας πυρηνικής ασφάλειας, του κέντρου πυρηνικών ερευνών, της υπηρεσίας ηλεκτρισμού της Σλοβενίας και της περιβαλλοντικής κίνησης. Οι δημοσιογράφοι συμπεριελήφθησαν στον κατάλογο δεδομένου ότι ο πυρηνικός τομέας της Σλοβενίας δεν είναι μεγάλος αρκετά για να διαθέτει επαρκή αριθμό συμμετεχόντων. Λόγω του γεγονότος ότι η αίτηση υπεβλήθη ακολουθώντας τις συνήθεις διαδικασίες και πληροί τα κριτήρια και τους στόχους του προγράμματος Phare, η Επιτροπή συμφώνησε να οργανώσει την επίσκεψη. Επιπλέον, δεδομένου ότι το μικρό αυτό ποσό αντιπροσώπευε το πρώτο έργο από το συνολικό διαθέσιμο ποσό των 7,3 εκατ. ECU το οποίο θα χρησιμοποιείτο για την πυρηνική ασφάλεια, η αίτηση κρίθηκε εύλογη.

Η Επιτροπή ήρθε σε επαφή με την Foratom (Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος πυρηνικών διαδικασιών) προκειμένου να διευκολύνει τις τρεις επιτόπιες επισκέψεις. Η βοήθεια της Foratom περιορίζετο στην παροχή πρόσβασης στις τρεις εγκαταστάσεις της Κοινότητας, οι οποίες αποτέλεσαν αντικείμενο της επίσκεψης.

Προηγουμένως, η περιβαλλοντική κίνηση της Σλοβενίας, άρχισε τον Ιανουάριο του 1996 εκστρατεία για τη συγκέντρωση υπογραφών με στόχο τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την εγκατάλειψη της πυρηνικής ενέργειας. Μέχρι τις 27 Μαΐου 1996, απαιτούντο σαράντα χιλιάδες υπογραφές. Όταν πραγματοποιήθηκε η εκπαιδευτική επίσκεψη (15-19 Απριλίου 1996) είχαν συγκεντρωθεί μόνο 2.800 υπογραφές. Η Επιτροπή θεωρεί απίθανο ότι τα επτά άρθρα στον σλοβενικό τύπο τα οποία ήταν αποτέλεσμα της επίσκεψης, εκ των οποίων μόνον τρία υποστήριζαν την πυρηνική ενέργεια, θα μπορούσαν να είχαν αποτρέψει τη συγκέντρωση των εναπομενουσών υπογραφών.

Συνεπώς, η Επιτροπή δεν κρίνει ότι παρενέβη στη δημοκρατική διαδικασία κυρίαρχου κράτους και ότι η επίσκεψη επηρέασε την έκβαση του δημοψηφίσματος. Στόχος της εκπαιδευτικής επίσκεψης δεν ήταν η προώθηση της πυρηνικής βιομηχανίας αλλά η ανταλλαγή πληροφοριών σχετικών με τις ορθότερες πρακτικές όσον αφορά την πυρηνική ασφάλεια. Ως εκ τούτου, δεν πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με εκπροσώπους κινημάτων κριτικής ανασκόπησης της ανάπτυξης της πυρηνικής ενέργειας, εφόσον αυτό δεν αποτελούσε στόχο της επίσκεψης.

Η συγκεκριμένη επίσκεψη συνιστά τη μοναδική εκπαιδευτική επίσκεψη σχετικά με την πυρηνική ασφάλεια που διοργανώθηκε από την Επιτροπή. Το 1995, το πρόγραμμα Phare χρηματοδότησε άλλες εκπαιδευτικές επισκέψεις σχετικές με μη ρυπαίνουσες τεχνολογίες άνθρακα και εξοικονόμηση ενέργειας. Επιπλέον, νέες πρωτοβουλίες σχετικές με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ενεργειακή απόδοση προετοιμάζονται για τα προσεχή έτη. Η Επιτροπή είναι συνεπώς διατεθειμένη να οργανώσει και να αναλάβει τα έξοδα επισκέψεων δημοσιογράφων από χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης προκειμένου να τους ενημερώσει για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση όταν αυτό ζητείται από τις εν λόγω χώρες και συνάδει με τις προτεραιότητες που έχουν αυτές καθορίσει.