ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2558/01

υποβολή: Gabriele Stauner (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(20 Σεπτεμβρίου 2001)

Θέμα: Κίνδυνοι για τηνγεία που προκύπτουν από ελλιπείς ελέγχους στα λιπαρά βουτύρου

Έως τα μέσα του 2000 μέλη της ιταλικής Μαφίας νόθευαν σε μεγάλο βαθμό βούτυρο με προσθήκη ζωικών και φυτικών λιπών, καθώς και με χημικές ουσίες, και το διακινούσαν μέσω βελγικών, γερμανικών, γαλλικών και ιταλικών εταιριών. Το σύνολο της παραγωγής ανέρχεται περίπου σε 100 000 τόνους νοθευμένου βουτύρου οι οποίοι μεταποιήθηκαν κυρίως σε προϊόντα αρτοποιίας. Σύμφωνα με στοιχεία της αρμόδιας ιταλικής εισαγγελικής αρχής (ανακοίνωση της 5ης Ιουλίου 2000), ηγεία των καταναλωτών εκτέθηκε σε κινδύνους. Η γαλλική εφημερίδα L'Expansion στο τεύχος της 7.12.2000 δημοσιεύει τα πρακτικά των καταθέσεων καιποκλοπών και συμπεραίνει ότι οι νοθευτές βουτύρου ανέλαβαν το ρίσκο εν γνώσει τους.

Με απαντητική επιστολή της της 17ης Αυγούστου 2001 η γερμανίδα Ομοσπονδιακή Υπουργός προστασίας των καταναλωτών, επισιτισμού και γεωργίας, διαβεβαίωσε ότι η προσθήκη μη βουτυρικών λιπαρών ουσιών σε βούτυρο και λιπαρά βουτύρου ήταν διαπιστώσιμη μέσω των μεθόδων αναλύσεων, το κοινοτικό δίκαιο όμως δεν προβλέπει ανάλογες επίσημες μεθόδους αναλύσεων για το σύνολο των μέτρων διάθεσης του βουτύρου που ενισχύονται από κοινοτικά κονδύλια.

1. Για ποιο λόγο αποσιώπησε η Επιτροπή το γεγονός αυτό στις απαντήσεις που έδωσε το Μάρτιο 2001 σε ερωτηματολόγια της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού όσον αφορά στηνπόθεση Flchard παρά τη σχετική ερώτηση πουποβλήθηκε·

2. Λόγω των ελλιπών ελέγχων, δενφίσταται μεγάλος κίνδυνος να παρασκευάζεται και διακινείται ακόμη νοθευμένο βούτυρο·

3. Ποια μέτρα σκοπεύει να λάβει η Επιτροπή για τη βελτίωση των ελέγχων·

4. Δεν θα ήταν προτιμότερο να απαγορευτεί εξ ολοκλήρου η παρασκευή λίπους βουτύρου κατώτερης ποιότητας ή τουλάχιστον να καταργηθούν οι οικονομικές ενισχύσεις που έχουν ήδη χορηγηθεί για τον εν λόγω σκοπό·

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής

(26 Νοεμβρίου 2001)

1. Η Επιτροπή παρέσχε όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες στις γραπτές απαντήσεις της στις ερωτήσεις αριθ. E-3240/00(1), E-3241/00(2), P-3478/00(12), P-1506/01(3) και E-2210/01(4), καθώς και στην απάντηση στο ερωτηματολόγιο για τηνπόθεση Flchard που διαβίβασε στην Επιτροπή η Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η Επιτροπή δεν μπορεί να προσδιορίσει ποιό θέμα αφορά η ερώτηση του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου για το οποίο εκκρεμεί ακόμη απάντηση.

Το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου αναφέρει ποσότητα περίπου 100 000 τόνων νοθευμένου βουτύρου. Η Επιτροπή δεν γνωρίζει την πηγή αυτού του αριθμού και δεν είναι σε θέση να τον επιβεβαιώσει.

2.-3. Το θέμα των ελέγχων το οποίο θίγει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου απαιτεί να γίνει διάκριση μεταξύ των ελέγχων σύνθεσης των λιπαρών ουσιών στο πλαίσιο της κανονιστικής ρύθμισης των αγορών, τωνγειονομικών ελέγχων και του γενικότερου θέματος της ιχνηλασιμότητας των προϊόντων διατροφής.

α) Όσον αφορά τους ελέγχους της σύνθεσης, οι κοινοτικοί κανόνες για τις επίσημες δοκιμές που αφορούν την ανίχνευση ξένων λιπαρών ουσιών στα λιπαρά γάλακτος έχουν ήδη θεσπιστεί με το παράρτημα του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 454/95(5) της Επιτροπής και, έκτοτε, έχουν ενσωματωθεί στο παράρτημα XXV του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 213/2001(6) της Επιτροπής για τη θέσπιση λεπτομερειών εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1255/1999(7) του Συμβουλίου όσον αφορά τις μεθόδους που πρέπει να χρησιμοποιούνται για την ανάλυση και την αξιολόγηση της ποιότητας του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 2991/94(8) του Συμβουλίου θεσπίζει κανόνες για λιπαρές ύλες για επάλειψη.

Σύμφωνα με αυτό τον κανονισμό, ένα προϊόν μπορεί να διατεθεί στο εμπόριο με την ονομασία πώλησης βούτυρο μόνον εφόσον πληροί τα ακόλουθα κριτήρια:

- λαμβάνεται αποκλειστικά από γάλα και/ή γαλακτοκομικά προϊόντα. Εντούτοις, μπορούν να προστεθούν άλλες αναγκαίες ουσίες για την παρασκευή, με την προϋπόθεση ότι οι ουσίες αυτές δεν χρησιμοποιούνται για να αντικαταστήσουν, εν όλω ή εν μέρει, ένα οποιαδήποτε συστατικό του γάλακτος·

- η περιεκτικότητά του σε γαλακτικές λιπαρές ύλες είναι ίση ή μεγαλύτερη από 80 % και μικρότερη από 90 % και οι μέγιστες περιεκτικότητες σε ύδωρ είναι 16 % και σε ξηρές μη λιπαρές ύλες 2 %.

Επομένως, ο κανονισμός αυτός δεν θεσπίζει τους κανόνεςγιεινής και καταλληλότητας, όπωςποθέτει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, αλλά ωστόσο, οι αναλύσεις που θεσπίζει αποτελούν το μοναδικό μέσο διαπίστωσης απάτης, όσον αφορά τη σύνθεση.

β) Οιγειονομικοί έλεγχοι για το γάλα που χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη του βουτύρου είναι κυρίως δύο ειδών. Οι πρώτοι έλεγχοι προβλέπονται από την οδηγία αριθ. 96/23/ΕΚ περί της λήψης μέτρων ελέγχου για ορισμένες ουσίες και τα κατάλοιπά τους σε ζώντα ζώα και στα προϊόντα τους(9) και επιτρέπουν να εξασφαλίζεται ότι δενπάρχουν απαγορευμένες ουσίες (ορμόνες, β-ανταγωνιστές, κλπ), ότι τηρούνται τα όρια που επιβάλλονται για τα κατάλοιπα κτηνιατρικών φαρμάκων και για ορισμένους μολυσματικούς παράγοντες (βαρέα μέταλλα, ζιζανιοκτόνα ή οργανοχλωρίδια, κλπ.). Οι δεύτεροι έλεγχοι συμπληρώνουν τηνγειονομική επιτήρηση του προϊόντος: πρόκειται για μικροβιολογικούς ελέγχους, οι οποίοι προέρχονται από την εφαρμογή της οδηγίας 92/46/ΕΚ για τη θέσπιση τωνγειονομικών κανόνων για την παραγωγή και την εμπορία νωπού γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων(10). Σε κάθε περίπτωση, οι εν λόγωγειονομικοί έλεγχοι καλύπτουν μόνο την ανίχνευση ουσιών ή συγκεκριμένων βακτηριδίων σύμφωνα με την προαναφερόμενη νομοθεσία και αφορούν κυρίως την πρώτη ύλη που λαμβάνεται από τη γαλακτοκομική παραγωγή. Σκοπός αυτών τωνγειονομικών ελέγχων δεν είναι η διαπίστωση απάτης, όσον αφορά τη σύνθεση, όπως αυτή που διαπιστώθηκε στηνπόθεση του νοθευμένου βουτύρου.

γ) Όσον αφορά την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων, η Επιτροπή διατύπωσε τη θέση της στο πλαίσιο του Λευκού Βιβλίου για την Ασφάλεια των Τροφίμων και στις προηγούμενες απαντήσεις στις ερωτήσεις που θέτει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διαθέτει η Επιτροπή, το κατηγορούμενο κύκλωμα σάυτή τηνπόθεση δεν λειτουργεί πλέον μετά από τις συλλήψεις που έγιναν πέρσι στην Ιταλία.

4. Μόνον πρώτης κατηγορίας βούτυρο, που καλύπτεται από το άρθρο 6 του βασικού κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1255/1999, είναι επιλέξιμο για τη δημόσια παρέμβαση ή για ενισχύσεις για την ιδιωτική αποθεματοποίηση. Ένα προϊόν — το οποίο, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2991/94 πρέπει να ονομάζεται μίγμα — που λαμβάνεται από την προσθήκη στο βούτυρο λιπαρής ύλης που δεν προέρχεται από το γάλα ή συμπυκνωμένο βούτυρο είναι σαφώς μη επιλέξιμο για τα καθεστώτα δημόσιας ή ιδιωτικής αποθεματοποίησης και δεν μπορεί να διατίθεται στο εμπόριο για συνήθη κατανάλωση με την επωνυμία βούτυρο. Εάν φέρει την επωνυμία βούτυρο, πρόκειται σαφώς για νοθεία. Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι δεν μπορεί να απαγορευθεί η παρασκευή χαμηλότερης ποιότητας βουτύρου, στο βαθμό που τηρούνται οι κανόνες ποιότητας και ονομασίας.

Ωστόσο, το χαμηλής ποιότητας λίπος βουτύρου δεν πληροί τα κριτήρια που θεσπίζονται στο άρθρο 1 παράγραφοι 2α και β) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2571/97(11) (καθεστώς ζαχαροπλαστικής και παγωτών) και, ως εκ τούτου, δεν είναι επιλέξιμο για ενίσχυση δυνάμει αυτού του κανονισμού.

(1) ΕΕ C 174 E της 19.6.2001, σελ. 28.

(2) ΕΕ C 151 E της 22.5.2001.

(3) ΕΕ C 318 E της 13.11.2001, σελ. 244.

(4) ΕΕ C 40 E της 14.2.2002, σελ. 219.

(5) ΕΕ L 46 της 1.3.1995.

(6) ΕΕ L 37 της 7.2.2001.

(7) ΕΕ L 160 της 26.6.1999.

(8) ΕΕ L 316 της 9.12.1994.

(9) ΕΕ L 125 της 23.5.1996.

(10) ΕΕ L 268 της 14.9.1992.

(11) ΕΕ L 350 της 20.12.1997.

(12) ΕΕ C 174 E της 19.6.2001, σελ. 28.