ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0024/03

υποβολή: Yves Pitrasanta (Verts/ALE), Catherine Guy-Quint (PSE),Harlem Dsir (PSE), Renzo Imbeni (PSE), Grard Onesta (Verts/ALE),Francis Wurtz (GUE/NGL), Charles Tannock (PPE-DE),Alonso Puerta (GUE/NGL), Alejo Vidal-Quadras Roca (PPE-DE),Daniel Cohn-Bendit (Verts/ALE), Monica Frassoni (Verts/ALE),Giuseppe Di Lello Finuoli (GUE/NGL), Pedro Marset Campos (GUE/NGL),Alexander de Roo (Verts/ALE), Didier Rod (Verts/ALE), Danielle Auroi (Verts/ALE),Paul Lannoye (Verts/ALE), Bart Staes (Verts/ALE),Caroline Jackson (PPE-DE), Struan Stevenson (PPE-DE),Theodorus Bouwman (Verts/ALE), Armando Cossutta (GUE/NGL),Nuala Ahern (Verts/ALE), Jan Wiersma (PSE)και Robert Goodwill (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(20 Ιανουαρίου 2003)

Θέμα: Κοινοτικές ενισχύσεις και παρεμβάσεις για τα θύματα του Τσερνομπίλ

Η έκρηξη του πυρηνικού αντιδραστήρα στο Τσερνομπίλ το 1986 αποτελεί το πιο σοβαρό μη-πολεμικό πυρηνικό ατύχημα στην Ιστορία, που μας άφησε μια τρομακτική και καταστροφική ραδιενεργό κληρονομιά η οποία θα μας ακολουθεί για αρκετούς αιώνες ακόμα. Οι Ευρωπαϊκές χώρες που επλήγησαν περισσότερο ήταν η Ουκρανία και κυρίως η Λευκορωσία, ήδη ταλαιπωρημένες από μια δύσκολη οικονομική, κοινωνική και πολιτική μετάβαση.

Στα αναρίθμητα θύματα μεταξύ των κατοίκων που δέχθηκαν την ακτινοβολία και τους 600 000 ανθρώπους των ειδικών μονάδων καθαρισμού που μετέβησαν στον τόπο αυτής της τραγωδίας της βιομηχανικής περιόδου, έρχονται τώρα να προστεθούν όσοι αναγκάστηκαν να διαμείνουν στην περιοχή ή να επιστρέψουν σε αυτήν, λόγω οικονομικών πιέσεων ή πολιτικού σκοταδισμού.

Αόρατα και ωστόσο πανταχού παρόντα, το καίσιο 137 και το στρόντιο 90, ραδιονουκλεΐδια των οποίων η ημιζωήπολογίζεται περίπου στα 30 χρόνια, εμποτίζουν σταθερά το 5 % του εδάφους της Ουκρανίας και το 23 % της Λευκορωσίας, που η οικονομική αβεβαιότητα κι η ανάγκηποχρεώνουν τους κατοίκους των περιοχών αυτών να τα καλλιεργούν οι ίδιοι προκειμένου να ζουν με αυτάρκεια. Το φαινόμενο αυτό συνδέεται ήδη με πανδημία καρκίνων του θυρεοειδούς, λευχαιμιών, γενετικών δυσμορφιών· μια πρωτοφανής οικολογική γενοκτονία πουπερβαίνει τις οικονομικές,γειονομικές και ιατρικές δυνατότητες απλών κρατών, πολλώ μάλλον δε κρατών που δημιουργήθηκαν με τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Οι επιστήμονες προειδοποιούν πως τα χειρότερα έπονται σε ό,τι αφορά τις οικολογικές επιπτώσεις στα οικοσυστήματα και τα παθολογικά κατάλοιπα για αυτές τις γενεές του Τσερνομπίλ.

Μεταξύ των επιστημόνων αυτών, ο καθηγητής V.B. Nesterenko(1), διευθυντής του Ανεξάρτητου Ινστιτούτου Ραδιολογικής Προστασίας Belrad της Λευκορωσίας, συνεχίζει τις πρωτοποριακές του έρευνες για την πυρηνική παθολογία, και επενδύει όλες του τις προσπάθειες και τα πενιχρά μέσα που διαθέτει το ινστιτούτο του για να αναπτύξει την ιατρική παρακολούθηση και θεραπείες για τους πληθυσμούς των μολυσμένων περιοχών, παρά τις πολυάριθμες δυσκολίες και εξαναγκασμούς που μαστίζουν τη Λευκορωσία.

Η Επιτροπή, αντιμέτωπη με ένα τέτοιο ανθρώπινο δράμα και μια τέτοια πρόκληση αναγκών και μέσων, αναγνωρίζει άραγε πως η πολιτική συγκυρία στη Λευκορωσία δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να δικαιολογήσει μια παραίτηση ή ακόμα μια αποδέσμευση από το χρέος της Ένωσης για ανθρωπιστική και ιατρική βοήθεια προς αυτόν τον Ευρωπαϊκό λαό, αλλά αντιθέτως καλεί σε μια ενδυνάμωση των προσπαθειών και της παρουσίαςπέρ αυτού του τυραννισμένου λαού και των ανεξάρτητων επιστημόνων και ιατρικού προσωπικού·

Τι είδους ενισχύσεις σχεδιάζει να δώσει η Επιτροπή στο Ινστιτούτο Belrad και το διευθυντή του, καθηγητή Nesterenko, κατόπιν της δήλωσης του Προέδρου Romano Prodi της 8ης Απριλίου 2002(2)·

Για ποιο λόγο η Επιτροπή δεν μπόρεσε να αναπτύξει ένα πρόγραμμα θεραπευτικής διαμονής σε ιατρικές και νοσοκομειακές μονάδες της Ε.Ε. για τα παιδιά από την Λευκορωσία, την Ρωσία και την Ουκρανία·

Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η πολιτική βοήθειας που αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που προέκυψαν από το ατύχημα για την οποία κάνει λόγο η Επιτροπή στην απάντησή της 3.9.2001 προς την γραπτή ερώτηση Ε-1570/01(3) του Ευρωβουλευτή Isler Bguin;

(1) http://www.fortunecity.com/boozers/vines/860/indexfr.htm.

(2) () Παραμένει απαραίτητη η διατήρηση των προγραμμάτων βοήθειας που έχουν ως στόχο τους να απαλύνουν τις επιπτώσεις της καταστροφής του Τσερνομπίλ στον άνθρωπο και να συνδράμουν την κοινωνία των πολιτών.

(3) ΕΕ C 40 E της 14.2.2002, σελ. 54.

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(26 Φεβρουαρίου 2003)

Η Επιτροπή ανησυχεί ιδιαίτερα για τις ανθρωπιστικές, οικονομικές και ιατρικές συνέπειες που έχει η καταστροφή του Τσερνομπίλ στη Λευκορωσία, στην Ουκρανία και στη Ρωσία.

Η Επιτροπή ήταν ένας ενεργός χορηγός βοήθειας στην περιοχή του Τσερνομπίλ για πάνω από δέκα χρόνια. Αρχικά η βοήθεια συνίστατο κυρίως σε βοήθεια έκτακτης ανάγκης και σε κοινές δραστηριότητες έρευνας. Τα επόμενα χρόνια, η Επιτροπή, εντός των ορίων του πολιτικού πλαισίου,ποστήριξε αριθμό σχεδίων στον τομέα τωνγειονομικών, οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών συνεπειών της καταστροφής του Τσερνομπίλ. Ειδικότερα στον τομέα τηςγείας, δόθηκε στήριξη για τη διάγνωση και την θεραπεία του καρκίνου του θυρεοειδούς και για σχετική κατάρτιση, για την παραγωγή θυροξίνης, ένα φάρμακο που χρειάζονται όσοι έχουνποβληθεί σε επέμβαση θυρεοειδούς. Συνολικά, έχουν χορηγηθεί πάνω από 60 εκατ. ευρώ για τη βοήθεια που συνδέεται με το Τσερνομπίλ, και σ'αυτά προστίθενται πάνω από 100 σχέδια που αφορούσαν την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της καταστροφής στηνγεία και στο περιβάλλον.

Η εντύπωση ότι δενπάρχει πρόγραμμα Τσερνομπίλ για τη Λευκορωσία απορρέει από το γεγονός ότι οι περισσότερες δραστηριότητες διοχετεύονται μέσω περιφερειακών προγραμμάτων που απευθύνονται στη Λευκορωσία, στην Ουκρανία και στη Ρωσία ταυτόχρονα. Η Επιτροπή έχει χρηματοδοτήσει από τον προϋπολογισμό 1996 ένα περιφερειακό σχέδιο για τις κοινωνικές και ιατρικές συνέπειες του ατυχήματος στο Τσερνομπίλ με προϋπολογισμό 1,5 εκατ. ευρώ. Αυτό το σχέδιο έληξε το 2001 και οδήγησε στην εφαρμογή 15 προτύπων σχεδίων στις τρεις χώρες για να αντιμετωπιστούν αυτά τα θέματα.

Στο μέλλον προβλέπεται η χορήγηση ποσών από το περιορισμένο (5 εκατ. ευρώ συνολικά) εθνικό πρόγραμμα Tacis για τη Λευκορωσία και από το πρόγραμμα πυρηνικής ασφάλειας, για να ελαφρυνθούν οι κοινωνικές συνέπειες του ατυχήματος του Τσερνομπίλ για το 2003 και 2004.

Η Επιτροπή βρίσκεται σήμερα στο στάδιο προσδιορισμού σχεδίων για τα εν λόγω προγράμματα. Τα Αξιότιμα Μέλη του Κοινοβουλίου γνωρίζουν ότι είναι πολύ νωρίς ακόμη για να συζητηθούν σ'αυτό το στάδιο ατομικά σχέδια. Μία απόφαση της Επιτροπής για το πρόγραμμα δράσης Tacis για τη Λευκορωσία προβλέπεται για τον Μάιο ή Ιούνιο 2003.