ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2682/00

υποβολή: Matti Wuori (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(1 Σεπτεμβρίου 2000)

Θέμα: Πυρηνική ασφάλεια Κεντρικός σταθμός του Temelin

Επισημάνθηκαν ορισμένα γεγονότα, εξαιρετικά ανησυχητικά, σχετικά με την ασφάλεια του πυρηνικού σταθμού του Temelin. Η περάτωση του εν λόγω πυρηνικού σταθμού σημειώνει καθυστέρηση σχεδόν 10 ετών για λόγους τεχνικών προβλημάτων που οφείλονται εν μέρει στις προδιαγραφές της Δύσης στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας καθώς και προβλημάτων χρηματοδότησης. Η εταιρία παραγωγής ενέργειας CEZ επέσπευσε τη θέση σε λειτουργία του σταθμού, ενόψει, μεταξύ άλλων, της μελλοντικής ιδιωτικοποίησης της επιχείρησης και δρομολόγησε τον Ιούλιο τη φόρτωση του πυρηνικού καυσίμου στον αντιδραστήρα αριθ. 1 του Temelin.

Ανεξάρτητοι παρατηρητές που έχουν λάβει εντολή, μεταξύ άλλων, από το Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) και την Greenpeace κατέγραψαν σημαντικά τεχνικά προβλήματα και προβλήματα ασφάλειας που συνδέονται με τη λειτουργία του πυρηνικού σταθμού του Temelin. Στις αρχές Ιουλίου η Greenpeace δημοσίευσε εσωτερικά έγγραφα σχετικά με την πολιτική όσον αφορά την ασφάλεια στο Temelin από τα οποία προκύπτει ότι πρέπει να αμφισβητηθεί η λειτουργική ασφάλεια του πυρηνικού αντιδραστήρα. Από τα έγγραφα αυτά απορρέει ότι δεν πραγματοποιήθηκαν οιποχρεωτικές δοκιμές που απαιτούνται από τις προδιαγραφές ασφαλείας κατά την περάτωση των πυρηνικών εγκαταστάσεων αλλά ότι οι διαδικασίες δοκιμών τροποποιήθηκαν, όταν από τις δοκιμές προέκυψαν μη ικανοποιητικά αποτελέσματα και ότι η διεύθυνση του πυρηνικού σταθμού προσέφυγε στη λήψη προσωρινών μέτρων ασφάλειας. Πέρσι ο ΔΟΑΕ επέκρινε την ποιότητα των ελέγχων που είχε πραγματοποιήσει η Τσεχική Υπηρεσία Πυρηνικής Ασφάλειας (SUBJ). Σύμφωνα με το ΔΟΑΕ, η SUBJ δεν είναι σε θέση να διενεργεί αμερόληπτους ελέγχους. Η τελική αξιολόγηση του πυρηνικού σταθμού του Temelin από την SUBJ χαρακτηρίστηκε βιομηχανικό απόρρητο και για το λόγο αυτό η SUBJ δεν επέτρεψε στην Greenpeace πρόσβαση στο εν λόγω έγγραφο.

Πέρσι η Τσεχική Δημοκρατία είχε ήδη εξαγάγει ποσοστό 25 % της ενεργειακής παραγωγής της. Φαίνεται ότι οιονεί το σύνολο της παραγωγικής ικανότητας του κεντρικού πυρηνικού σταθμού του Temelin θα κατευθύνεται προς τις εξαγωγές. Κατά τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις η Τσεχική Δημοκρατία επιδιώκει να επιτύχει παρέκκλιση ώστε η κοινοτική νομοθεσία σχετικά με την ελευθέρωση της αγοράς ενέργειας να εφαρμοσθεί για τα νέα κράτη μέλη μόνο από το 2007. Η εν λόγω νομοθεσία περιλαμβάνει την αμοιβαιότητα πρόσβασης στις αγορές ενέργειας.

Θεωρεί η Επιτροπή ότι ο πυρηνικός σταθμός του Temelin βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο τεχνικής και λειτουργικής ασφάλειας όπως οι πυρηνικές εγκαταστάσεις των κρατών μελών; Είναι οι αρμόδιες τσεχικές αρχές σε θέση να διασφαλίσουν ότι ο πυρηνικός αυτός σταθμός πληροί τις πλέον απαιτητικές προδιαγραφές. Οι αρμόδιοι φορείς της Τσεχικής Δημοκρατίας διαβιβάζουν τακτικά στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με την πυρηνική ασφάλεια; Κατά ποιο τρόπο θα προσεγγίσει η Επιτροπή τα θέματα πυρηνικής ασφάλειας κατά τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις; Ποια είναι η γνώμη της Επιτροπής όσον αφορά την αναστολή της ελευθέρωσης των αγορών ενέργειας για τιςποψήφιες χώρες;

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Νοεμβρίου 2000)

Το βασικό ζήτημα είναι να διασφαλιστεί ότι οι εθνικές προδιαγραφές της Τσεχικής Δημοκρατίας και ο εθνικός ρυθμιστικός φορέας στον τομέα της πυρηνικής ασφαλείας (SUJB) επιβάλλουνψηλό επίπεδο πυρηνικής ασφαλείας, όπως έχει ζητηθεί επανειλημμένα στο πλαίσιο του Προγράμματος Δράσης 2000 και των συμπερασμάτων του (Ευρωπαϊκού) Συμβουλίου. Τον Ιούλιο η Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων (COREPER) ανέθεσε στην Ομάδα Θεμάτων Ατομικής Ενέργειας να εξετάσει το θέμα τηςψηλού επιπέδου πυρηνικής ασφαλείας στο πλαίσιο της διεύρυνσης. Η Επιτροπή συνεργάζεται ενεργά σε αυτό το εγχείρημα.

Το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου αναφέρεται στις εκθέσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενεργείας (ΔΟΑΕ) σχετικά με την κατάσταση στην Τσεχική Δημοκρατία. Αυτές οι εκθέσεις αποσκοπούν να εντοπίσουν ελλείψεις και να ενθαρρύνουν συγκεκριμένες βελτιώσεις. Η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για τις προσπάθειες του ΔΟΑΕ να διασφαλίσει την αποτελεσματικότητα της ρυθμιστικής αρχής και να επιβλέψει τον τομέα της ασφαλείας στην Τσεχική Δημοκρατία, ενόψει της θέσης σε λειτουργία του πυρηνικού σταθμού παραγωγής ενεργείας στο Temelin. Η Επιτροπή στήριξε τη συμμετοχή του SUJB σε διάφορες ομάδες εργασίας με ρυθμιστικές αρχές κρατών μελών, προκειμένου να συνδράμει την περαιτέρω ενίσχυση των θεσμικών δυνατοτήτων του SUJB. Η Επιτροπή παρέχει, ήδη εδώ και αρκετά έτη, συνδρομή για την ανάπτυξη ενός ισχυρού και ανεξάρτητου ρυθμιστικού φορέα στον πυρηνικό τομέα στην Τσεχική Δημοκρατία. Το επίπεδο επαγγελματισμού των εθνικών ρυθμιστικών φορέων του πυρηνικού τομέα στιςποψήφιες χώρες θα αποτελέσει επίσης στοιχείο, στο οποίο θα αποδοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο πλαίσιο των προσπαθειών που έχει αναλάβει το Συμβούλιο. Η Τσεχική Δημοκρατία έχει επανειλημμένα διαβιβάσει σχετικά στοιχεία στην Επιτροπή.

Εφιστάται επίσης η προσοχή του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου στην πρόσφατη δημοσίευση της έκθεσης σχετικά με την πυρηνική ασφάλεια στιςποψήφιες χώρες, την οποία συνέταξε η Western European Nuclear Regulators' Association (Ένωση ρυθμιστικών φορέων του πυρηνικού τομέα της Δυτικής Ευρώπης WENRA) και όπου συνάγεται το συμπέρασμα ότι το πρόγραμμα βελτίωσης της ασφαλείας των μονάδων 1 και 2 του πυρηνικού Temelin είναι το πλέον συνεκτικό πρόγραμμα που έχει εφαρμοστεί ποτέ σε αντιδραστήρα τύπου VVER-1000 και ότι οι δύο αυτές μονάδες αναμένεται ότι θα επιτύχουν επίπεδο ασφαλείας συγκρίσιμο με αυτό των εν λειτουργία αντιδραστήρων της Δυτικής Ευρώπης, εφόσον επιλυθούν λίγα ακόμη ζητήματα ασφαλείας που χρειάζονται διευκρίνιση.

Οι διαπραγματεύσεις με την Τσεχική Δημοκρατία σχετικά με το κεφάλαιο της ενέργειας άρχισαν τον Νοέμβριο του 1999. Στην κοινή θέση της Ένωσης δεν αναφέρεται οποιαδήποτε βούληση των κρατών μελών να παραχωρήσουν εκτεταμένες μεταβατικές περιόδους για την ελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας εξέφρασε την πρόθεση της Ένωσης να επισπεύσει τη διαδικασία ελευθέρωσης. Αυτός ο πολιτικός στόχος θα έχει επίσης αντίκτυπο στη διαδικασία ελευθέρωσης που έχουν αναλάβει οιποψήφιες χώρες. Μεταξύ των στοιχείων που διέπουν τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας είναι η αμοιβαιότητα και η συμμόρφωση με τις περιβαλλοντικές προδιαγραφές.