ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2977/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(22 Οκτωβρίου 2002)

Θέμα: Στρέβλωση του ανταγωνισμού επειδή σε κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης απασχολούνται στον οικοδομικό τομέα, με χαμηλό κόστος, πολωνοί εργάτες που δενπάγονται σε συλλογική σύμβαση εργασίας

1. Μπορεί να επιβεβαιώσει η Επιτροπή το γεγονός ότι ο κοινωνικός διάλογος που έχει δρομολογηθεί στην Πολωνία στο πλαίσιο του κοινοτικού κεκτημένου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σημαίνει ότι μια φορά το χρόνο η πολωνική κυβέρνηση θα διοργανώνει διαβούλευση με τις εθνικές οργανώσεις εργοδοτών και εργαζομένων, ότι οι μη δεσμευτικές αυτές συνομιλίες δεν θα καταλήξουν σε συμφωνίες, ούτε και θα επηρεάσουν το διάλογο μεταξύ των οργανώσεων εργαζομένων και εργοδοτών των διαφόρων επαγγελματικών κλάδων·

2. Μπορεί επίσης να επιβεβαιώσει η Επιτροπή ότι στην Πολωνία, στον οικοδομικό τομέα ο οποίος αφορά μεταξύ άλλων την κατασκευή κατοικιών, βιομηχανικών εγκαταστάσεων, δρόμων, γεφυρών και φραγμάτων, δενπάρχουν ούτε εθνικές ούτε περιφερειακές συλλογικές συμβάσεις εργασίας (ΣΣΕ), αλλά μόνο συμφωνίες σε επίπεδο επιχειρήσεων ή τοπικών εγκαταστάσεών τους·

3. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι οι πολωνοί εργαζόμενοι στον οικοδομικό τομέαποσκελίζονται στην ίδια τους τη χώρα από Ουκρανούς που δέχονται να εργασθούν με χαμηλότερη αμοιβή, γεγονός που παρακινεί τους Πολωνούς να αναζητήσουν παρεμφερή εργασία στα σημερινά κράτη μέλη της ΕΕ, κατά κύριο λόγο στη Γερμανία όπου, αφότου περατώθηκε ηλοποίηση ορισμένων μεγάλων έργων έχει προκύψειψηλή ανεργία στον οικοδομικό τομέα, αλλά επίσης και στην Αυστρία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία·

4. Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή κατά πόσο η απασχόληση πολωνών εργατών είναι ελκυστική για τους εργοδότες, επειδή δέχονται να εργασθούν έναντι χαμηλότερης αμοιβής και με λιγότερο ευνοϊκούς όρους εργασίας από ό,τι οι συνάδελφοί τους που διαμένουν μονίμως στο ενεχόμενο κράτος μέλος, δεδομένου ότι οι εν λόγω πολωνοί εργάτες δενπάγονται σε καμία πολωνική συλλογική σύμβαση εργασίας, ακόμη δε λιγότερο σε ΣΣΕ της χώρας στην οποία εργάζονται εκτός και εάν είναι εν γένει δεσμευτική, ως εκ τούτου δε οι επιχειρήσεις που δεν είναι συμβεβλημένες με οργάνωση εργοδοτών η οποία να έχει συνάψει ΣΣΕ δεν έχουν άλληποχρέωση από το να καταβάλουν των κατώτατο μισθό·

5. Ελπίζει η Επιτροπή ότι το πρόβλημα αυτό θα επιλυθεί πριν από τη λήξη της επταετούς περιόδου περιορισμού της μετανάστευσης μετά την ένταξη της Πολωνίας στην ΕΕ, σε περίπτωση που θα εξακολουθούν να μηνπάρχουν ακόμη δεσμευτικές για όλους ΣΣΕ, τόσο στην Πολωνία όσο και στα λοιπά κράτη μέλη· Εάν ναι, πού στηρίζει η Επιτροπή την ελπίδα αυτή· Εάν όχι, ποια συμπληρωματικά μέτρα θα χρειασθούν τότε προς αποφυγή προσλήψεων λόγω χαμηλού κόστους εργασίας·

6. Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε οι ΣΣΕ να καλύπτουν επίσης και τους διακινούμενους εργαζομένους·

Απάντηση της κ. Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(13 Δεκεμβρίου 2002)

1. Στο άρθρο 138 της συνθήκης για την ΕΚ δηλώνεται ότι Η Επιτροπή έχει καθήκον να προωθεί τη διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους σε κοινοτικό επίπεδο και λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διευκολύνεται ο διάλογος μεταξύ τους (). Ακόμα στο άρθρο 139 της συνθήκης για την ΕΚ αναφέρεται ιδίως ότι Ο διάλογος μεταξύ κοινωνικών εταίρων σε κοινοτικό επίπεδο μπορεί να οδηγεί, εφόσον οι κοινωνικοί εταίροι το επιθυμούν, στη σύναψη συμβατικών σχέσεων, συμπεριλαμβανομένων των συμφωνιών.

Στη διαδικασία διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή δίνει έμφαση στις σχέσεις μεταξύ κοινωνικών εταίρων στιςποψήφιες χώρες και στην ανάπτυξη μιας τριμερούς διαδικασίας διαβουλεύσεων, καθώς και στην καθιέρωση ενός αυτόνομου διμερούς διαλόγου.

Αυτή τη στιγμή εφαρμόζεται στην Πολωνία ένα σχέδιο στο πλαίσιο του προγράμματος PHARE, το οποίο αποσκοπεί στο να προωθήσει τον κοινωνικό διάλογο και τους δεσμούς του με τις διαβουλεύσεις σε εθνικό επίπεδο. Από πληροφορίες που διαθέτει η Επιτροπή, το τριμερές όργανο στην Πολωνία (τριμερής επιτροπή οικονομικών και κοινωνικών θεμάτων) μετά από ορισμένα έτη απραξίας, αυτή τη στιγμή πραγματοποιεί μερικές συνεδριάσεις ετησίως και προσπαθεί να επιτύχει πιο απτά αποτελέσματα (όπως π.χ. συμφωνίες, σύμφωνα, κ.τ.λ.).

2. Σύμφωνα με πληροφορίες που διαθέτει, η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι δενπάρχουν ακόμα εθνικές ή περιφερειακές συλλογικές συμβάσεις στον οικοδομικό τομέα στην Πολωνία.

3. Η Επιτροπή σημειώνει το θέμα που έθεσε ο κ. βουλευτής. Είναι αρμοδιότητα των τοπικών και των εθνικών αρχών να εξασφαλίσουν ότι δεν σημειώνονται παραβάσεις του νόμου, ιδίως μέσω της επιθεώρησης εργασίας. Ωστόσο πρέπει να τονιστεί ότι οιποψήφιες χώρες έχουν δεσμευθεί να συμμετάσχουν στην καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης (από τις ίδιες τους τις χώρες αλλά και από τρίτες χώρες), πολιτική η οποία επιλέχθηκε από τα κράτη μέλη ως βασική προτεραιότητα της Ένωσης στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σεβίλλης (21 και 22 Ιουνίου 2002).

4. Η Επιτροπή έχειποστηρίξει επίμονα την ανάπτυξη του κοινωνικού διαλόγου και των συλλογικών συμβάσεων στιςποψήφιες χώρες. Οι τυχόν βελτιώσεις στις αμοιβές και στις εργασιακές συνθήκες πιθανόν είναι να βοηθήσουν στον περιορισμό της επιθυμίας των εργαζομένων τους να μεταναστεύσουν στα κράτη μέλη.

Στην οδηγία 96/71/ΕΚ (άρθρο 3) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Δεκεμβρίου 1996 σχετικά με την απόσπαση των εργαζομένων στο πλαίσιο παροχήςπηρεσιών, αναφέρεται ότι τα κράτη μέλη φροντίζουν ώστε, ανεξάρτητα από το δίκαιο που διέπει τη σχέση εργασίας, οι επιχειρήσεις να εγγυώνται στους εργαζόμενους που είναι αποσπασμένοι στο έδαφός τους, τους όρους εργασίας και απασχόλησης, οι οποίοι, στο κράτος μέλος στο έδαφος του οποίου εκτελείται η εργασία, καθορίζονται από νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις ή συλλογικές συμβάσεις, σε πολλά θέματα.

5. Ο κ. βουλευτής ρωτά εάν θα είναι δυνατό, ύστερα από τη λήξη των μεταβατικών ρυθμίσεων για την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων από τα νέα κράτη μέλη, να απασχολούνται Πολωνοί εργαζόμενοι με χαμηλότερη αμοιβή και με λιγότερο ευνοϊκές εργασιακές συνθήκες από ό,τι οι εργαζόμενοι του κράτους μέλουςποδοχής τους.

Οι μεταβατικές ρυθμίσεις για την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων συμφωνήθηκαν με τιςποψήφιες χώρες που πιθανότατα θα προσχωρήσουν στην Ένωση με την προσεχή διεύρυνση (εκτός από τη Μάλτα και την Κύπρο). Σε αυτές προβλέπεται ότι δεν θαπάρξει ελεύθερη κυκλοφορία για δύο έτη, με μία επακόλουθη πρώτη αναθεώρηση βάσει έκθεσης της Επιτροπής και στη συνέχεια κοινοποίηση από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή για το εάν θα άρουν τις μεταβατικές ρυθμίσεις ή εάν θα τις συνεχίσουν για άλλα τρία έτη. Ύστερα από πέντε έτη, οι μεταβατικές ρυθμίσεις λήγουν, εκτός εάν στα κράτη μέλη εμφανιστούν σοβαρές διαταραχές της αγοράς εργασίας, περίπτωση στην οποία ενδέχεται να παραχωρηθούν δύο συμπληρωματικά έτη.

Παρά το γεγονός ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων περιορίζεται από τις μεταβατικές ρυθμίσεις, το δικαίωμα για ίση μεταχείριση δενπόκειται σε τέτοιου είδους περιορισμό. Αυτό σημαίνει ότι όταν έναςπήκοος νέου κράτους μέλους εργάζεται σε ένα κράτος μέλος από τα σημερινά, ακόμα και κατά τη μεταβατική περίοδο, δεν πρέπει ναπόκειται σε διακρίσεις λόγω εθνικότητας. Συνεπώς θα αποτελεί παράβαση του κοινοτικού δικαίου να αμείβονται οι Πολωνοί εργαζόμενοι με μισθούς χαμηλότερους από εκείνους των αντίστοιχων εργαζομένων που είναιπήκοοι του κράτους μέλουςποδοχής.

6. Οι διαπραγματεύσεις των συλλογικών συμβάσεων είναι αρμοδιότητα των κοινωνικών εταίρων.