ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1993/03

υποβολή: Benedetto Della Vedova (NI) προς την Επιτροπή

(10 Ιουνίου 2003)

Θέμα: Κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης στη διανομή του καθημερινού και περιοδικού Τύπου

Ο ιταλός εκδότης Ilisso ανακοίνωσε, τις τελευταίες εβδομάδες, μια εμπορική πρωτοβουλία για την πώληση των βιβλίων του (κλασσικά έργα της λογοτεχνίας της Σαρδηνίας), στα σημεία πώλησης του καθημερινού και περιοδικού Τύπου, σύμφωνα με την οποία οι αγοραστές των βιβλίων θα δικαιούνται έκπτωσης 0.90 ευρώ στην αγορά οποιασδήποτε ιταλικής ή ξένης εφημερίδας.

Η πρωτοβουλία αυτή καταγγέλθηκε από την Ιταλική Ομοσπονδία Εκδοτών Ημερησίου Τύπου (FIEG), που απηύθυνε ανοικτή επιστολή στον εκδότη και στους διανομείςποστηρίζοντας ότι: α) ο συνδυασμός βιβλίο/εφημερίδα θα αποτελούσε αλλοίωση του προϊόντος (επί του προκειμένου, της εφημερίδας) και ότι ο εκδότης της εφημερίδας μπορεί να μην επιθυμεί τη σύνδεση του εντύπου του με το βιβλίο, β) η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί παραβίαση του νομοθετικού διατάγματος της 24ης Απριλίου 2001, αρ.170, που ορίζει ότι η τιμή πώλησης του καθημερινού Τύπου καθορίζεται απο τον εκδότη και δεν μπορεί να αλλάξει και, γ) παραβιάζει την εθνική συμφωνία μεταξύ εκδοτών και διανομέων ημερησίου και περιοδικού Τύπου.

Μετά την καταγγελία της FIEG, τα πρακτορεία διανομής Τύπου αποφάσισαν να μην εφαρμόσουν την πρωτοβουλία Ilisso.

Δεδομένου ότι είναι αδύνατον ναποστηριχθεί το επιχείρημα περί αλλοίωσης του προϊόντος(εφόσον δενπάρχει σχεση μεταξύ του βιβλίου και μιας συγκεκριμένης εφημερίδας), και η τιμή της εφημερίδας στην πραγματικότητα δεν αλλάζει, και δεδομένου ότι η άρνηση της FIEG και των διανομέων, απαγορεύει στον εκδότη Ilisso να προωθήσει το προϊόν του όχι μόνο σε συνδυασμό με τις ιταλικές αλλά και με τις άλλες ευρωπαϊκές εφημερίδες, δεν εκτιμά η Επιτροπή ότι η άρνηση αυτή αποτελεί κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης που αντίκειται στις διατάξεις του άρθρου 82 της Συνθήκης ΕΚ·

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Ιουλίου 2003)

Το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου ζητά να πληροφορηθεί, εάν τα μέτρα που λήφθηκαν από την Ιταλική Ομοσπονδία Εκδοτών Ημερησίου Τύπου (FIEG) καθώς και από τους Ιταλούς πράκτορες ημερησίου τύπου για να εμποδίσουν τον ιταλό εκδότη Ilisso να θέσει σε εμπορία τα βιβλία του, προσφέροντας στους αγοραστές τους εθνικές και ξένες εφημερίδες με έκπτωση, συνάδουν με το άρθρο 82 της συνθήκης ΕΚ. Η πρακτική εκπτώσεων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της στρατηγικής προώθησης εκ μέρους του εκδότη Ilisso και σύμφωνα με την FIEG, θα αποτελούσε παραβίαση μεταξύ άλλων της ισχύουσας εθνικής νομοθεσίας σχετικά με τη διατήρηση της τιμής μεταπώλησης για τη διανομή των προϊόντων τύπου.

Μέχρι σήμερα, η Επιτροπή δεν γνώριζε την ύπαρξη ανάλογων πρακτικών στις συναφείς ιταλικές αγορές.

Περαιτέρω, η Επιτροπή επιθυμεί ναπενθυμίσει ότι οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, που απορρέουν απευθείας από την εθνική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αφορούν τις καθορισθείσες τιμές για τα προϊόντα του γραπτού τύπου, δεν εμπίπτουν κατ' αρχήν στο άρθρο 82 της συνθήκης ΕΚ αλλά στις διατάξεις της συνθήκης ΕΚ για την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και την ελεύθερη παροχήπηρεσιών. Επομένως, η απλή επίκληση από την FIEG ή/και από τους Ιταλούς πράκτορες ημερησίου τύπου των ισχυόντων εθνικών νομικών κανόνων, που διέπουν τηνποχρέωση τήρησης, μεταξύ άλλων, των καθορισθεισών τιμών λιανικής πώλησης για τα προϊόντα τύπου, δεν μπορεί να αποτελεί παραβίαση του άρθρου 82 της συνθήκης ΕΚ. Ακόμα και εάνποτεθεί ότι μπορεί να εντοπισθεί κάποια μορφή αυτόνομης καταχρηστικής συμπεριφοράς — γεγονός που δεν ισχύει στη συγκεκριμένη περίπτωση —πενθυμίζεται ότι η διατύπωση του άρθρου 82, σε αντίθεση με τη διατύπωση του άρθρου 81 της συνθήκης ΕΚ, δεν καλύπτει τη συμπεριφορά ενώσεων επιχειρήσεων, όπως η FIEG, που είναι ο μόνος πιθανός δράστης της δυνητικής κατάχρησης στην εν λόγωπόθεση. Επιπλέον, οι ενώσεις εκδοτών δεν λειτουργούν συνήθως ως οικονομικοί φορείς στις συναφείς αγορές για τη δημοσίευση και τη διανομή βιβλίων και εφημερίδων αλλά απλώς αντιπροσωπεύουν τα συλλογικά συμφέροντα των μελών τους. Επομένως, εξ ορισμού δεν μπορούν να κατέχουν δεσπόζουσα θέση στις συναφείς αγορές και να καταχρώνται της εξουσίας τους στην αγορά,πό την έννοια του άρθρου 82 της συνθήκης ΕΚ.

Όσον αφορά τις διατάξεις της συνθήκης ΕΚ για την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και την ελεύθερη παροχήπηρεσιών, στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι ενέργειες της FIEG φαίνονται να βασίζονται στην ερμηνεία του ιταλικού δικαίου, που μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο προσφυγής στα ιταλικά δικαστήρια. Με βάση τα προαναφερθέντα, το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου κατανοεί ότι δεν είναι δέον για την Επιτροπή να λάβει θέση στο παρόν στάδιο ως προς το εάν η εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων του ιταλικού δικαίου συνιστά περιορισμό της εσωτερικής αγοράς και κατόπιν να προχωρήσει σε πρόωρη εξέταση του θέματος εάν αυτός ο υποτιθέμενος περιορισμός συνάδει με τις διατάξεις για την ελεύθερη κυκλοφορία, που θεσπίζονται στη συνθήκη ΕΚ.