ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1716/01

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(14 Ιουνίου 2001)

Θέμα: Δυνατότητες αποκατάστασης της οικονομικής σταθερότητας μετά την καθιέρωση του ευρώ, με την εφαρμογή διαφορετικών ειδικών επιτοκίων

1. Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι από τις αρχές του 1999, τα ένδεκα τότε και εν συνεχεία δώδεκα κράτη μέλη που συμμετέχουν στις προπαρασκευές για την από 1ης Ιανουαρίου 2002 καθιέρωση του ευρώ, δεν έχουν πλέον τη δυνατότητα να μειώσουν τις ανισότητες στην ανάπτυξη των οικονομιών τους μέσω της χρήσης διαφορετικών επιτοκίων·

2. Συμφωνεί η Επιτροπή με την άποψή μου ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διατρέχει τον κίνδυνο να αντιμετωπίσει τα ίδια προβλήματα με εκείνα που αντιμετώπισαν οι ΗΠΑ όταν, το 1913, με την καθιέρωση του κοινού δολαρίου, κατέστη αδύνατη οποιαδήποτε περαιτέρω προσέγγιση οικονομικώς ασθενών και οικονομικώς ισχυρών περιφερειών, επειδή είναι αδύνατον να θερμαίνει και ταυτόχρονα να ψύχει κανείς την οικονομία·

3. Ποιές συνέπειες θα έχει, μετά το 2006, μια ανισομερής ανάπτυξη σαν κι αυτήν που αναφέρεται στην παράγραφο 2 της ερώτησης σε περίπτωση αμετάβλητης πολιτικής και αμετάβλητης γεωγραφικής έκτασης της Ένωσης για τις πιο καθυστερημένες περιφέρειες και, κατά συνέπεια, για τις απαιτήσεις των διαφόρων περιφερειών έναντι των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής·

4. Ποιές δυνατότητες διαβλέπει η Επιτροπή ναπάρχουν με την ύπαρξη ενός κοινού νομίσματος για την εκ νέου δημιουργία πρόσφορου εδάφους για μια σταθερή οικονομία μέσω επιτοκίων που θα διαφέρουν από τη μια περιφέρεια στην άλλη·

5. Εάν οι δυνατότητες για επιτόκια διαφορετικών επιπέδων είναι περιορισμένες στο μέλλον, ποιές εναλλακτικές λύσεις βλέπει η Επιτροπή ώστε ναπάρξουν με κάποιον άλλο τρόπο τα πλεονεκτήματα που θα προσέφερε ένα καθεστώς διαφορετικών επιτοκίων·

Απάντηση του κ. Mr Solbes Mira εξ ονόματος της Επιτροπής

(18 Σεπτεμβρίου 2001)

1. Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι τα κράτη μέλη που συμμετέχουν στο τρίτο στάδιο της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, δεν δύνανται πλέον, από την 1η Ιανουαρίου 1999, να θεσπίζουν διαφορετικά επιτόκια. Σύμφωνα με τη συνθήκη της ΕΚ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει την πλήρη ευθύνη της νομισματικής πολιτικής, και θεσπίζει τα επιτόκια της ευρωζώνης στο σύνολό της. Παρόλο που τα επιτόκια της νομισματικής αγοράς είναι ομοιόμορφα σε όλη την ευρωζώνη, εξακολουθούν ναφίστανται μικρές διαφορές για τα μακροπρόθεσμα επιτόκια, που αντικατοπτρίζουν κυρίως το μέγεθος της αγοράς.

2. Η Επιτροπή επαγρυπνεί, προσέχοντας κάθε κίνδυνο που θα μπορούσε να συνδέεται με την εισαγωγή του ευρώ. Επίσης, η Επιτροπή λαμβάνειπόψη της γεγονότα τα οποία, στη νομισματική ιστορία, θα μπορούσαν να έχουν σημασία για την ανάλυση της οικονομικής κατάστασης της ευρωζώνης. Όσον αφορά τις συγκρίσεις μεταξύ της ευρωζώνης και των Ηνωμένων Πολιτειών,πάρχει κοινή συναίνεση μεταξύ των εμπειρογνωμόνων σχετικά με το ότι οι εμπειρίες των Ηνωμένων Πολιτειών παρουσιάζουν περιορισμένο μόνο ενδιαφέρον για την ευρωζώνη, επειδή χαρακτηρίζονται από σαφείς διαφορές, θεσμικές (π.χ. ομόσπονδο κράτος και ομόσπονδος προϋπολογισμός) και διαρθρωτικές (π.χ. κινητικότητα των εργαζομένων χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς, κοινή γλώσσα).

3. Κατά γενικό κανόνα, αν μια οικονομία αναπτύσσεται με χαμηλότερους ρυθμούς από κάποιαν άλλη, και αν αμφότερες αυτές οι οικονομίες παρουσιάζουν παρόμοια δημογραφική αύξηση, το κατά κεφαλήν εισόδημα θα αυξηθεί επίσης με χαμηλότερο ρυθμό. Βεβαίως, αν αυτή η οικονομία είχε ήδη από την αρχή χαμηλότερα εισοδήματα, τότε η διαφορά αυτή θα είναι εντονότερη. Όμως, η εμπειρία του παρελθόντος δείχνει ότι οι λιγότερο ευνοημένες περιφέρειες επωφελήθηκαν από τις πιο ανεπτυγμένες. Αυτή η δυναμική κάλυψης των διαφορών είναι αποτέλεσμα των κοινοτικών πολιτικών και μέσων, και ιδίως των διαρθρωτικών πολιτικών.

4. Ουδέποτε, αφότου εισήχθη το ευρώ, διαπιστώθηκαν από την Επιτροπή στοιχεία οικονομικής αστάθειας. Η κοινοτική οικονομία αναπτύσσεται σταθερά από το ένα έτος στο άλλο, ο πληθωρισμός έχει παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα, η ανεργίαποχώρησε, και οιπόλοιποι δείκτες επιβεβαιώνουν αυτή την ερμηνεία. Επομένως, δεν τίθεται θέμα αποκατάστασης. Εντούτοις, η Επιτροπή επαγρυπνεί παρακολουθώντας προσεκτικά τις μακροοικονομικές διαφορές πουφίστανται μεταξύ των κρατών μελών σε διάφορα επίπεδα (η σχετική τεκμηρίωση είναι διαθέσιμη κατόπιν αιτήσεως). Κατάυτή την παρακολούθηση, θα πρέπει να πραγματοποιείται διάκριση μεταξύ κατηγοριών διαφορών. Όλες οι διαφορές δεν είναι κατ' ανάγκη αδικαιολόγητες, και μάλιστα ορισμένες μπορεί να είναι αναγκαίες και να είναι αποτέλεσμα της κοινοτικής δράσης (π.χ. οι μεγαλύτεροι συντελεστές ανάπτυξης σε περιοχές που παρουσιάζουν αναπτυξιακή καθυστέρηση).

5. Δεδομένου ότι δεν είναι πλέον εφικτός ο καθορισμός των επιτοκίων σε συνάρτηση με τις ανάγκες κάθε κράτους μέλους, θα πρέπει να επιλεγούν άλλα μέτρα (π.χ. φορολογική πολιτική, διαρθρωτική πολιτική, μισθολογικές προσαρμογές). Τέτοια μέτρα μπορούν να επηρεάζουν την αποδοτικότητα των επενδύσεων και, επομένως, την ελκυστικότητα των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων σε μια συγκεκριμένη χώρα. Κατάυτήν την έννοια,πάρχει δυνατότητα επιρροής των αναμενόμενων πραγματικών συντελεστών απόδοσης, και επιρροής των σχετικών αναπτυξιακών επιδόσεων σε μια οικονομία με ενιαίο νόμισμα.