ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2927/97 υποβολή: Elly Plooij-van Gorsel (ELDR) προς την Επιτροπή (17 Σεπτεμβρίου 1997)

Θέμα: Διακρίσεις εις βάρος των τσιγγάνων στη Τσεχική Δημοκρατία και την Ουγγαρία

1. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι στη Τσεχική Δημοκρατία και την Ουγγαρία οι τσιγγάνοι εξακολουθούν να υφίστανται απαράδεκτες διακρίσεις και συγκεκριμένα δεν έχουν πρόσβαση ούτε στην εκπαίδευση ούτε στην εργασία;

2. Πώς αντέδρασαν η Τσεχία και οι Ουγγαρία στις προειδοποιήσεις που τους απηύθυνε η Επιτροπή, η οποία τους καλεί να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα κατά των διακρίσεων που υφίστανται οι τσιγγάνοι στο έδαφός τους και να μεριμνήσουν για τη βελτίωση της κατάστασης των εν λόγω πληθυσμών;

3. Ποιές ενέργειες έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων προένταξης και των προγραμμάτων παροχής βοήθειας όπως είναι το PHARE, με στόχο τη βελτίωση της κατάστασης των τσιγγάνων στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και ποιά συγκεκριμένα αποτελέσματα απέφεραν οι εν λόγω ενέργειες;

Κατά τη διάσπαση της Τσεχοσλοβακίας, πολυάριθμοι τσιγγάνοι κατέστησαν απάτριδες. Σύμφωνα με την τσεχική νομοθεσία σχετικά με τους τσιγγάνους, είναι άκρως δύσκολο να αποκτήσει κανείς την τσεχική υπηκοότητα, επειδή η εν λόγω νομοθεσία απαιτεί από τον ενδιαφερόμενο να διαμένει μονίμως στη χώρα τουλάχιστον από διετίας.

4. Μετά την προσχώρηση της Τσεχικής Δημοκρατίας (και της Ουγγαρίας) στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούν οι τσιγγάνοι, ως απάτριδες, να απολαύουν του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων; Εάν όχι με ποιόν τρόπο προτίθεται η Επιτροπή να διασφαλίσει την ίση μεταχείριση των τσιγγάνων ως πολιτών της Ένωσης;

Απάντηση που δόθηκε από τον κ. Van den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής (27 Οκτωβρίου 1997)

1. Η Επιτροπή είναι πολύ καλά ενημερωμένη για την κατάσταση των Ρομ στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

2. Στην Τσεχική Δημοκρατία, το Συμβούλιο για τις εθνικές μειονότητες εκπονεί ένα σχέδιο δράσης που θα το υποβάλλει προς έγκριση στην κυβέρνηση αργότερα αυτόν τον χρόνο, για να βελτιώσει την κατάσταση των Ρομ. Τον περασμένο Σεπτέμβριο συγκροτήθηκε μία διϋπουργική επιτροπή, η οποία θα ενεργεί σαν επίσημο σώμα για θέματα που αφορούν τους τσιγγάνους. Τα τελευταία χρόνια οι αρχές της Τσεχίας εισήγαγαν σκληρές ποινές για πράξεις που υποκινούντο από φιλετικό μίσος και μη ανοχή των μειονοτήτων. Στην Ουγγαρία, η κυβέρνηση ενέκρινε, τον Ιούλιο του 1997, ένα μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα για να αντιμετωπίσει την κατάσταση των Ρομ, ιδίως με τη μείωση της ανεργίας και με τη βελτίωση της στέγασης και της παιδείας.

3. Η Επιτροπή, αξιολόγησε στις γνώμες της, εφόσον χρειαζόταν, τη μεταχείριση των Ρομ σε κάθε μία από τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που υπέβαλαν αίτηση για προσχώρηση. Σε όλες τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης που υπέβαλαν αίτηση, η Επιτροπή χρηματοδοτεί προγράμματα στον τομέα των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των μειονοτήτων. Στην Τσεχική Δημοκρατία συγκεκριμένα προγράμμματα για τους Ρομ περιλαμβάνουν βοήθεια σε ένα εκπαιδευτικό κέντρο των Ρομ, βοήθεια για τη δημιουργία ενός κέντρου παροχής συμβουλών, πληροφόρησης και εκπαίδευσης σε οργανώσεις των Ρομ, καθώς και υποστήριξη για τη δημοσίευση του ενημερωτικού δελτίου «Romano Dzaniben». Στην Ουγγαρία, τα προγράμματα περιλαμβάνουν βοήθεια για το «Roma press centre», προετοιμασία για τις εισαγωγικές εξετάσεις στο πανεπιστήμιο καθώς και παροχή υγειονομικής περίθαλψης και κοινωνικής στήριξης στις οικογένειες των Ρομ.

4. Βάσει της κοινοτικής νομοθεσίας, οι απάτριδες, κατά κανόνα, δεν μπορούν να επωφεληθούν από τα δικαιώματα που απορρέουν από το άρθρο 8α της συνθήκης των ΕΚ. Ωστόσο, επωφελούνται από την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των ατόμων, υπό την έννοια του άρθρου 7α της συνθήκης των ΕΚ (κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα) εφόσον αυτό αφορά τον καθένα ανεξάρτητα από την υπηκοότητά του ή από το καθεστώς του απάτριδος. Παρ' όλα αυτά η Επιτροπή υπενθυμίζει επίσης ότι το άρθρο 7α της συνθήκης ΕΚ δεν εφαρμόζεται ακόμα πλήρως μεταξύ των κρατών μελών.