ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2823/01

υποβολή: Jaime Valdivielso de Cu (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(11 Οκτωβρίου 2001)

Θέμα: Διαγονιδιακοί σολωμοί

Στις 18 παρελθόντος Ιουλίου, το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας έλαβε για πρώτη φορά αίτηση έκδοσης διπλώματος ευρεσιτεχνίας που αφορά ένα διαγονιδιακό ζώο που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση: πρόκειται για μια ποικιλία γενετικά τροποποιημένου σολομού προέλευσης Καναδά.

Πώς συμβιβάζεται η πράξη αυτή με την απαγόρευση της έκδοσης διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για ζωικές ποικιλίες από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας·

Τι μέτρα θα ληφθούν για να προστατευθούν τα φυσικά είδη σολομού από πιθανές επαφές και διαρροές των διαγονιδιακών σολομών σε ανοιχτά ύδατα·

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Δεκεμβρίου 2001)

Το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου εφιστά την προσοχή της Επιτροπής στην έκδοση ενός διπλώματος ευρεσιτεχνίας από το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας για ένα διαγονιδιακό ψάρι που λαμβάνεται μέσω της εισαγωγής ενός χιμαιρικού γονιδίου μη ανθρώπινης προέλευσης.

Πρέπει να σημειωθεί ότι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας που εκδίδει ευρωπαϊκά διπλώματα ευρεσιτεχνίας, τα οποία προορίζονται να γίνουν εθνικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας διαμέσου του Γραφείου του, είναι ένας ανεξάρτητος διεθνής οργανισμός επί του οποίου η Κοινότητα δεν ασκεί άμεσο έλεγχο.

Η οδηγία 98/44/ΕΚ επιτρέπει την έκδοση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που αφορούν ζώα εφόσον η τεχνικήλοποίηση της εφεύρεσης δεν περιορίζεται σε μία συγκεκριμένη φυλή ζώων. Έτσι, το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας είναι δυνατό να εκδοθεί μόνον εάν η διεκδικούμενη εφεύρεση μπορεί να εφαρμοστεί σε όλα τα είδη ψαριών πουπάρχουν.

Από την άποψη αυτή, το συγκεκριμένο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας φαίνεται να συμμορφώνεται προς τις σχετικές διατάξεις του δικαίου των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και ιδίως προς το εφαρμοστέο δίκαιο για τις βιοτεχνολογικές εφευρέσεις.

Η Επιτροπή προτίθεται να παρακολουθήσει εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις στον τομέα των βιοτεχνολογιών και δεν θα παραλείψει ναποβάλει σχετική έκθεση στο Κοινοβούλιο, κυρίως στο πλαίσιο της ετήσιας έκθεσης που προβλέπεται από την οδηγία 98/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Ιουλίου 1998, για την έννομη προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων(1).

Πρέπει ναπογραμμιστεί ότι η χορήγηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας δεν σημαίνει με κανέναν τρόπο ότι εγκρίνεται η χρήση του για τη σκόπιμη ελευθέρωση ψαριών. Το ζήτημα της σκόπιμης ελευθέρωσης γενετικώς τροποποιημένου σολομού στο περιβάλλον έχει εξεταστεί προηγουμένως και το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου παραπέμπεται στις απαντήσεις της Επιτροπής στις γραπτές ερωτήσεις E-2223/00 της κας Patrie(2), E-1627/00 του κ. Maat(3) και E-1489/00 του κ. Meijer(4).

Υπάρχει ένα νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία των μη γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) από αρνητικές συνέπειες. Απαιτείται η διενέργεια διεξοδικής αξιολόγησης των κινδύνων για την ανθρώπινηγεία και το περιβάλλον βάσει της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 23ης Απριλίου 1990 για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον(5) και χορηγείται άδεια μόνον εφόσον δεν συντρέχει λόγος ναποτεθεί ότι θαπάρξουν αρνητικά αποτελέσματα, με βάση τους όρους της άδειας. Η αξιολόγηση του περιβαλλοντικού κινδύνου που απαιτείται βάσει της εν λόγω οδηγίας πρέπει να λαμβάνειπόψη τα δυνητικά δυσμενή αποτελέσματα, όπως επιπτώσεις στη δυναμική των πληθυσμών στο περιβάλλονποδοχής, η ανεξέλεγκτη διάδοση των ΓΤΟ στο περιβάλλον και η αλληλεπίδραση μεταξύ των μη γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών και των ΓΤΟ. Δεν έχουνποβληθεί αιτήσεις για την ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένου σολομού βάσει της παραπάνω οδηγίας.

Το έγγραφο διαβούλευσης για τη βιοτεχνολογία που διατίθεται στη διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/biotechnology περιέχει, στο κεφάλαιο 7.1, μια αναλυτική ανασκόπηση των κανονισμών για τους ΓΤΟ. Στο εν λόγω έγγραφο σκιαγραφείται τοφιστάμενο και το σχεδιαζόμενο οριζόντιο νομοθετικό πλαίσιο, στο οποίο περιλαμβάνεται η οδηγία 2001/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 12ης Μαρτίου 2001 για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον και την κατάργηση της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ του Συμβουλίου — Δήλωση της Επιτροπής(6), η οποία θα αντικαταστήσει την οδηγία 90/220/ΕΟΚ τον Οκτώβριο του 2002. Θα θεσπιστούν ακόμη πιο επιτακτικές απαιτήσεις για την αξιολόγηση του περιβαλλοντικού κινδύνου βάσει της οδηγίας 2001/18/ΕΚ. Σύμφωνα με τις νομοθετικές προτάσεις που ενέκρινε πιο πρόσφατα η Επιτροπή(7), προβλέπεται μια διαδικασία που θα βασίζεται στην αρχή μία πόρτα — ένα κλειδί (one door — one key) για την έγκριση της χρήσης ΓΤΟ σε τρόφιμα ή ζωοτροφές, συμπεριλαμβανομένης της σκόπιμης ελευθέρωσης στο περιβάλλον. Η εν λόγω διαδικασία θα συνίσταται σε μια ενιαία επιστημονική αξιολόγηση, η οποία θα πραγματοποιείται από τις επιστημονικές επιτροπές της μελλοντικής Ευρωπαϊκής Αρχής Τροφίμων, και θα ακολουθείται από μια ενιαία απόφαση της Κοινότητας.

(1) ΕΕ L 213 της 30.7.1998.

(2) ΕΕ C 136 E της 8.5.2001.

(3) ΕΕ C 103 E της 3.4.2001.

(4) ΕΕ C 113 της 18.4.2001.

(5) ΕΕ L 117 της 8.5.1990.

(6) ΕΕ L 106 της 17.4.2001.

(7) ΕΕ C 304 E της 30.10.2001 (COM(2001)182 τελικό και COM(2001)425 τελικό).