ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1983/97 υποβολή: Kirsi Piha (PPE) προς την Επιτροπή (9 Iουνίου 1997)

Θέμα: Έγγραφα μεταφρασμένα στα φινλανδικά

Τις τελευταίες ημέρες δημοσιεύθηκαν στη Φινλανδία ιδιαίτερα επικριτικά σχόλια σχετικά με τον ετερόκλιτο χαρακτήρα της φινλανδικής μετάφρασης εγγράφων της Επιτροπής. Ορισμένες μεταφράσεις περιείχαν πολύ σοβαρά γραμματικά λάθη, ενώ τα κείμενα ήταν δυσνόητα ή ακόμη και εντελώς ακατανόητα.

Ο φινλανδικός Τύπος ανέφερε, ως χαρακτηριστικό παράδειγμα κακής μετάφρασης, την προκήρυξη ενός διαγωνισμού πολεοδομικού και περιφερειακού σχεδιασμού που διοργανώνεται από την γενική διεύθυνση περιφερειακής πολιτικής της Επιτροπής. Σύμφωνα με την άποψη ενός ειδικού, η εν λόγω προκήρυξη δεν μεταφράστηκε από πρόσωπο που έχει τα φινλανδικά ως μητρική γλώσσα και εικάζεται ότι ίσως να έχει μεταφραστεί από μηχάνημα.

Προκειμένου να αποφύγει σχόλια αυτού του είδους, προτίθεται άραγε η Επιτροπή να δώσει εσωτερικές εντολές σε όλες τις γενικές διευθύνσεις και όλες τις μονάδες που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες της μετάφρασης προκειμένου να τις υποχρεώσει να εμπιστεύονται τις μεταφράσεις τους μόνο σε επαγγελματίες μεταφραστές που έχουν επιλεγεί μετά από διαγωνισμό, και να διασφαλίσει ότι τα πρόσωπα που αναλαμβάνουν ένα έγγραφο πρ

Απάντηση του κ. Liikanen εξ ονόματος της Επιτροπής (11 Ιουλίου 1997)

Οι πρόσφατες συζητήσεις σχετικά με την ποιότητα της φινλανδικής μετάφρασης εγγράφων της Κοινότητας είχαν ως αφετηρία ένα φυλλάδιο, το οποίο ορισμένοι εκ λάθους εξέλαβαν ως δημοσίευμα κάποιου ευρωπαϊκού οργάνου. Δεν επρόκειτο για τέτοια περίπτωση. Το έγγραφο που παρουσιάστηκε από την εφημερίδα Helsingin Sanomat στις εκδόσεις της στις 20 Μαΐου 1997, αφορούσε έναν διαγωνισμό, Urban Planning Award. Ο διαγωνισμός αυτός διοργανώνεται από το European Council of Town Planning, έναν οργανισμό που είναι πλήρως ανεξάρτητος από την Επιτροπή και από κάθε άλλο ευρωπαϊκό όργανο. Βέβαια, οι διοργανωτές του διαγωνισμού έλαβαν επιχορήγηση από την Επιτροπή. Ούτε η Επιτροπή, ούτε κάποιο άλλο ευρωπαϊκό όργανο παρενέβησαν ως εκδότες ή παραγγελιοδότες του φυλλαδίου ή της μετάφρασής του.

Ο εν λόγω οργανισμός είχε κατ' αρχάς συντάξει για το φυλλάδιο ένα κείμενο στα αγγλικά, το οποίο στη συνέχεια το έδωσε προς μετάφραση σε όλες τις λοιπές κοινοτικές γλώσσες, περιλαμβανομένων και των φινλανδικών, σε μεταφραστικό γραφείο στο Λονδίνο. Σύμφωνα με πληροφορίες της Επιτροπής, το φινλανδικό κείμενο εκτυπώθηκε και διανεμήθηκε χωρίς αναθεώρηση. Η ποιότητα της μετάφρασης είναι πράγματι ανεπαρκής, και ήταν η αφορμή των επικρίσεων που έγιναν και οι οποίες αδίκως απευθύνθηκαν στην Επιτροπή.Για να αποφευχθεί παρόμοια κατάσταση στο μέλλον, η Επιτροπή επέστησε την προσοχή των υπηρεσιών της στη σπουδαιότητα που έχει ο ποιοτικός έλεγχος τέτοιου είδους μεταφράσεων και στην αναγκαιότητα να αποφεύγεται κάθε κίνδυνος σύγχυσης σχετικά με την προέλευση κάποιας δημοσίευσης. Ανεξάρτητα από το περιστατικό αυτό, είναι αλήθεια ότι η ποιότητα των φινλανδικών μεταφράσεων που εκτελούνται κατόπιν αιτήσεως της Επιτροπής ήταν, μερικές φορές κατά το παρελθόν, εξίσου ανεπαρκής.

Συνήθως, οι φινλανδικές μεταφράσεις πραγματοποιούνται από τους μεταφραστές της Επιτροπής. Μερικές φορές, όταν το απαιτεί ο φόρτος εργασίας, εκτελούνται από ανεξάρτητους μεταφραστές (free-lance) ή από μεταφραστικά γραφεία. Τα κείμενά τους αναθεωρούνται από την Επιτροπή η οποία αναλαμβάνει επί πλέον τον έλεγχο της ποιότητας. Για τα φινλανδικά όπως και για τις άλλες γλώσσες, είναι αδύνατον να αποφευχθεί πλήρως η προσφυγή στην υπεργολαβία. Σε περίπτωση ανάγκης, επιτρέπει την ελάφρυνση ενός στιγμιαίου υπερβολικού φόρτου των μεταφραστικών μονάδων και, σε ορισμένους ιδιαίτερα εξειδικευμένους τομείς, παρέχει την τεχνογνωσία εκείνη που εξασφαλίζει την ορολογική αξιοπιστία.

Η σύνταξη των εγγράφων στα φινλανδικά δεν είναι πάντα απλή. Η Κοινότητα έχει εισαγάγει πολλές εντελώς νέες έννοιες, για τις οποίες χρειάστηκε να βρεθούν ταχέως οι αντίστοιχες αποδόσεις τους στα φινλανδικά. Εξάλλου, σύμφωνα με την κοινοτική νομολογία, όλες οι γλωσσικές εκδόσεις είναι αυθεντικές. Από το γεγονός αυτό προκύπτει μία μεταφορά του κειμένου σύμφωνα με το ινδοευρωπαϊκό πρότυπο, πράγμα που συχνά βαρύνει σε ακραίο βαθμό την φινλανδική έκδοση.

Το 1996, οι μονάδες φινλανδικής γλώσσας της Επιτροπής - χωρίς να υπολογίζονται εκείνες των άλλων οργάνων - παρήγαγαν συνολικά 90 000 σελίδες κειμένου, από τις οποίες περίπου το 80% είχαν μεταφραστεί πλήρως εντός των μονάδων και το υπόλοιπο είχε δοθεί σε υπεργολαβία. Τα άλλα όργανα διαθέτουν τις δικές τους μεταφραστικές υπηρεσίες.

Επί του παρόντος, η Επιτροπή διαθέτει στις υπηρεσίες της 70 μονίμους υπαλλήλους, μεταφραστές ή αναθεωρητές, οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι με τη φινλανδική μετάφραση των κειμένων της. Το μεταφραστικό παράρτημα στο Ελσίνκι, που θα λειτουργήσει μέχρι τα τέλη Ιουλίου 1997, περιλαμβάνει 22 μεταφραστές με σύμβαση έκτακτης απασχόλησης. Σήμερα, βρίσκονται υπό διεξαγωγή διαδικασίες διαγωνισμού με στόχο την πρόσληψη επαρκούς αριθμού μεταφραστών φινλανδικής γλώσσας, ώστε το δυναμικό των φινλανδικών μονάδων να ανέλθει, μέχρι τα τέλη του έτους, στο προβλεπόμενο από τον προϋπολογισμό επίπεδο, που αντιστοιχεί σε εκείνο των λοιπών επισήμων γλωσσών, ήτοι σε συνολικό αριθμό 100 μεταφραστών και αναθεωρητών. Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι οι υπάλληλοι των φινλανδικών μονάδων της Επιτροπής, όπως και οι ανεξάρτητοι μεταφραστές στους οποίους προσφεύγει συνήθως η Επιτροπή, έχουν μητρική γλώσσα τα φινλανδικά.

Πάντως, δεν είναι πάντα εύκολο να βρεθούν μεταφραστές ικανοί να μεταφράζουν στα φινλανδικά με ύφος που να ρέει. Πράγματι, μέχρι πρόσφατα, στη Φινλανδία η έμφαση στην κατάρτιση μεταφραστών δινόταν στην ικανότητα να μεταφράζουν μάλλον προς τις ξένες γλώσσες παρά αντιστρόφως.

Σύμφωνα με την πείρα του παρελθόντος, το «ροντάρισμα» μιας νέας επίσημης γλώσσας απαιτεί πολλά έτη. Στην περίπτωση των φινλανδικών, μετά από δυόμισι έτη, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος.

Κατά τις αρχές Ιουνίου, ένας γλωσσικός συντονιστής, επιφορτισμένος αποκλειστικά με τη φινλανδική γλώσσα, ανέλαβε τα καθήκοντά του στην Επιτροπή. Αποστολή του θα είναι να επιβλέπει την ορθή χρήση της γλώσσας και να διοργανώνει την συνεχή κατάρτιση των μεταφραστών. Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στη σαφήνεια και στο ρέον ύφος της γραπτής έκφρασης. Τέλος, η επιλογή του ύφους της μετάφρασης θα πρέπει να προσδιορίζεται ακόμη περισσότερο από τις ειδικές απαιτήσεις ύφους του πρωτοτύπου, με στόχο όλα τα έγγραφα να μην εμφανίζονται ως πιστά αντίγραφα ενός νομικού ή διοικητικού μοντέλου.