ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2427/00

υποβολή: Jeffrey Titford (EDD) προς το Συμβούλιο

(24 Ιουλίου 2000)

Θέμα: Στρατιωτική δύναμη ταχείας δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης

1. Ποια είναι τα σχέδια του Συμβουλίου για τη δημιουργία στρατιωτικής δύναμης ταχείας δράσης;

2. Μπορεί να αναφέρει το Συμβούλιο:

α) Ποιος θα αποφασίζει για τον τρόπο αξιοποίησης αυτής της στρατιωτικής δύναμης ταχείας δράσης;

β) Πόσες στρατιωτικές μονάδες θα αναπτυχθούν;

γ) Πόσο άλλο στρατιωτικό προσωπικό θα αναπτυχθεί παράλληλα με τις στρατιωτικές μονάδες;

δ) Στο Ηνωμένο Βασίλειο οι άνδρες των στρατιωτικών μονάδων και το βοηθητικό προσωπικό δίνουν σήμερα όρκο πίστης στη Βασίλισσα της Βρετανίας και στο Στέμμα. Σε ποιον θα δίνουν όρκο πίστης όταν θα πολεμούν στην ευρωπαϊκή δύναμη ταχείας δράσης;

ε) Μήπωςπάρξει σύγκρουση ανάμεσα στον όρκο πίστης που δίνουν οι βρετανοί στρατιώτες στη Βασίλισσα και στον όρκο αφοσίωσης που θα πρέπει ενδεχομένως να δώσουν όταν θα συμμετέχουν στη δύναμη ταχείας δράσης,

στ) Ποιες πειθαρχικές διευθετήσεις έχουν πραγματοποιηθεί για τη στρατιωτική δύναμη ταχείας δράσης και για το βοηθητικό προσωπικό;

ζ) Πειθαρχικά θέματα που προκύπτουν εντός της δύναμης ταχείας δράσης θα αντιμετωπίζονται από τις εθνικές κυβερνήσεις ή από την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Απάντηση

(10 Νοεμβρίου 2000)

1. Οι αρχές και οι γενικοί προσανατολισμοί σχετικά με τη δημιουργία μιας Δύναμης Ταχείας Αντίδρασης εγκρίθηκαν από τους Αρχηγούς Κρατών και Κυβερνήσεων κατά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι. Οι αποφάσεις αυτές προβλέπουν ιδίως ότι τα κράτη μέλη, πρέπει να είναι σε θέση [έως το] 2003 να αναπτύσσουν εντός 60 ημερών και να διατηρούν επί τουλάχιστον ένα έτος στρατιωτικές δυνάμεις μέχρι και 50.000-60 000 ατόμων, ικανές να ανταποκριθούν σε ολόκληρο το φάσμα των αποστολών τύπου Petersberg. Ο στόχος αυτός είναι γνωστός με την ονομασία πρωταρχικός στόχος ή headline goal. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο προέβλεψε επίσης ότι πρέπει να είναι διαθέσιμα τμήματα ταχείας αντίδρασης με πολύψηλό βαθμό ετοιμότητας στα οποία αναφέρεται ο Αξιότιμος κ. Βουλευτής πριν την προθεσμία αυτή των 60 ημερών. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι αποφάσισε εξάλλου ότι τα κράτη μέλη συνεργάζονται επί εθελοντικής βάσεως στα πλαίσια επιχειρήσεων που διεξάγονται από την Ένωση, καιπογράμμισε ότι η διαδικασία αυτή δεν συνεπάγεται τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού στρατού.

2. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Σάντα Μαρία Ντα Φέιρα σημείωσε την προοδευτική δημιουργία της Μεταβατικής Επιτροπής Πολιτικής και Ασφάλειας καθώς και των προσωρινών στρατιωτικών οργάνων και δομών όπως το στρατιωτικό όργανο, μέλλουσα στρατιωτική επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες, μέλλον Επιτελείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θεσπίσθηκαν στο Ελσίνκι. Ανέφερε ότι οι αρχές και οι λεπτομέρειες προσδιορίσθηκαν όσον αφορά τις αναγκαίες ρυθμίσεις ώστε να επιτραπεί στις εκτός ΕΕ χώρες μέλη του ΝΑΤΟ και στις άλλεςποψήφιες για προσχώρηση στην ΕΕ χώρες να συμβάλλουν στη στρατιωτική διαχείριση των κρίσεων απο την ΕΕ. Εξάλλου, κάλεσε όλες τις τρίτες χώρες εταίρους της ΕΕ να συμβάλουν στη βελτίωση του ευρωπαϊκού δυναμικού.

3. Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Νίκαιας πρέπει ναποβληθεί έκθεση για την περαιτέρω επεξεργασία του πρωταρχικού αυτού στόχου καθώς και των συλλογικών στόχων (δηλ. διοίκησης, ελέγχου και πληροφοριών, επιμελητείας και λοιπών μονάδωνποστήριξης) των στρατιωτικών δυνατοτήτων. Η έκθεση αυτή πρέπει να περιλαμβάνει επίσης τα αποτελέσματα της Διάσκεψης για την ανάληψη δεσμεύσεων σχετικά με το επιχειρησιακό δυναμικό της 20ής Νοεμβρίου, όπου τα διάφορα κράτη μέλη θαποβάλουν την προσφορά της εθνικής τους συμβολής και οι τρίτες χώρες θα μπορούν ναποβάλουν προσφορές για πρόσθετες συμβολές. Οι προπαρασκευαστικές εργασίες για το θέμα αυτό αφορούν ιδίως τον καθορισμό του καταλόγου των δυνάμεων για τις επιχειρήσεις τύπου Πέτερσμπεργκ που διεξάγονται από την Ένωση. Οι εργασίες αυτές σημειώνουν ικανοποιητική πρόοδο στους κόλπους των νέων στρατιωτικών δομών και οργάνων του Συμβουλίου, αξιοποιώντας, ενδεχομένως, τη βοήθεια εμπειρογνωμόνων του ΝΑΤΟ.

4. Επαφίεται στο Συμβούλιο να αποφασίζει την έναρξη μιας επιχείρησης κατά την οποία χρησιμοποιούνται στρατιωτικές δυνάμεις. Όπως συμβαίνει με όλες τις αποφάσεις που έχουν επιπτώσεις στον στρατιωτικό ή αμυντικό τομέα, το Συμβούλιο αποφαίνεται ομόφωνα (Άρθρο 23 ΣΕΕ). Η απόφαση που λαμβάνεται από καθένα από τους αντιπροσώπους των κρατών μελών, οι οποίοι συνέρχονται στο πλαίσιο του Συμβουλίου, είναι μια κυρίαρχη εθνική απόφαση. Εξάλλου, κάθε κράτος μέλος αποφασίζει με πλήρη κυριαρχία εάν θα συμβάλει ή όχι με τις εθνικές του δυνάμεις. Κατά συνέπεια, δεν τίθεται ζήτημα σύγκρουσης νομιμοφροσύνης, το οποίο να κινδυνεύουν να αντιμετωπίσουν οι εθνικές δυνάμεις όταν θα αποτελούν μέρος μιας πολυεθνικής δύναμης στα πλαίσια μιας επιχείρησης διεξαγόμενης από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρά τους φόβους του Αξιότιμου κ. Βουλευτού, οι δυνάμεις αυτές δεν οφείλουν να δώσουν κανένα πρόσθετο όρκο πριν ενταχθούν σε μια πολυεθνική δύναμη.

5. Η αριθμητική δύναμη των αναπτυσσόμενων στρατευμάτων εξαρτάται από τον τύπο της επιχείρησης. Υπενθυμίζεται σχετικά ότι η Ένωση πρέπει να είναι σε θέση να διεξάγει όλα τα είδη επιχειρήσεων που προβλέπει η παράγραφος 2, του άρθρου 17 της ΣΕΕ. Ωστόσο, το επίπεδο της στρατιωτικής συμμετοχής είναι μεταβλητό καθ' όλη τη διάρκεια των αποστολών αυτών, η αριθμητική δε δύναμη θα είναι περιορισμένη εάν πρόκειται παραδείγματος χάρη για μια επιχείρηση ανθρωπιστικής βοήθειας σε πρόσφυγες και εκτοπισμένους ή μιας αποστολής εκκένωσης, θα είναι αντιθέτως μεγάλη στην περίπτωση αποκατάστασης της ειρήνης, που θα συνεπάγεται την ανάγκη διαχωρισμού των αντιμαχόμενων μερών διά της βίας.

6. Οι πειθαρχικές διατάξεις δεν έχουν ακόμη αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης στους κόλπους των οργάνων του Συμβουλίου. Σε περίπτωση ένταξης σε πολυεθνική δύναμη, καθέναςπόκειται κανονικά στις εθνικές πειθαρχικές διατάξεις, όπως εξάλλου το προσωπικό τίθεταιπό την ευθύνη της δομής της εθνικής διοίκησης κάθε κράτους, που αντιπροσωπεύεται στο πρόσωπο του πλέονψηλόβαθμου αξιωματικού του εν λόγω κράτους.