ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1185/01

υποβολή: Concepci Ferrer (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(19 Απριλίου 2001)

Θέμα: Αξιολόγηση των κοινοτικών προγραμμάτων

Προκαλούν ανησυχία οι διαδικασίες αξιολόγησης των κοινοτικών αναπτυξιακών προγραμμάτων και ιδίως εκείνων που απευθύνονται σε χώρες οι οποίες πρόσφατα βγήκαν από μια ένοπλη σύγκρουση ή χώρες που βγαίνουν από συρράξεις καιπάρχουν ακόμη στο έδαφός τους πληθυσμοί εκτοπισμένων και προσφύγων.

Λαμβάνονταςπόψη ότι συμφωνίες ειρήνης όπως, για παράδειγμα, εκείνη της Arusha, δεν περιλαμβάνουν μη διαρθρωτικά μέτρα, ιδίως εκείνα που σχετίζονται με την εκπαίδευση,

λαμβάνοντας επίσηςπόψη ότι αυτά τα μη διαρθρωτικά μέτρα που έχουν ως άξονα τις διαδικασίες συμφιλίωσης, θεωρούνται από τους ειδικούς στην διευθέτηση συγκρούσεων θεμελιώδη για την επίτευξη μιας βιώσιμης ειρήνης, εφόσον συμβάλλουν στηνπέρβαση των εθνικών προκαταλήψεων και του μίσους και ης μνησικακίας που προκαλεί και τροφοδοτεί κάθε ένοπλη σύγκρουση,

θα μπορούσε η Επιτροπή να προσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονταιπόψη και αξιολογούνται, στις διαδικασίες αξιολόγησης των προγραμμάτων της, οι επιπτώσεις των κοινοτικών δράσεων στο πεδίο των μη διαρθρωτικών μέτρων, σε δραστηριότητες εδραίωσης της ειρήνης και, συγκεκριμένα, τα ζητήματα που σχετίζονται με την εκπαίδευση για την ειρήνη στα στρατόπεδα εκτοπισμένων και προσφύγων·

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(13 Ιουλίου 2001)

Όπωςπογραμμίστηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 11ης Απριλίου 2001 για την πρόληψη των συγκρούσεων(1), η Ένωση επιδιώκει την επέκταση της σταθερότητας τόσο προς τους άμεσους γείτονές της, όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, στηρίζοντας την περιφερειακή ολοκλήρωση και συνάπτοντας εμπορικές σχέσεις. Η άμεση στήριξη των περιφερειακών δομών στην Αφρική ή οι αυτόνομες εμπορικές παραχωρήσεις στα δυτικά Βαλκάνια αποτελούν παραδείγματα μέσων μακροπρόθεσμης σταθεροποίησης.

Για την Επιτροπή, ο ακρογωνιαίος λίθος του χειρισμού των συγκρούσεων έγκειται στην ταχεία αντίδραση και την ενεργό πρόληψη μέσω της αποτελεσματικής εφαρμογής επιλεγμένων μέτρων. Για το σκοπό αυτό η Επιτροπή διαθέτει πολλά μέσα μη στρατιωτικής διαχείρισης των κρίσεων, μεταξύ των οποίων η τεχνική και οικονομική βοήθεια στους περιφερειακούς και διεθνείς οργανισμούς, στους μη κυβερνητικούς οργανισμούς (ΜΚΟ), στις εθνικές περιφερειακές και τοπικές αρχές και επίσημα ιδρύματα, στους οργανισμούς κοινοτικού χαρακτήρα ή στα ινστιτούτα και φορείς του ιδιωτικού τομέα. Οι εν λόγω πρωταγωνιστές στη διαχείριση των κρίσεων στηρίζονται επίσης από άλλα μέσα περιφερειακής συνεργασίας όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης για τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ) καθώς και από άλλα σημαντικά μέσα που εκτίθενται στο κεφάλαιο Β7 του κοινοτικού προϋπολογισμού, όπως οι κανονισμοί όσον αφορά τα δικαιώματα του ανθρώπου.

Επιπλέον, ο νέος προγραμματισμός σχετικά με την εξωτερική βοήθεια, που καταστρώθηκε το περασμένο έτος με την ετοιμασία Εθνικών Στρατηγικών Εγγράφων για όλες τις δικαιούχες χώρες της κοινοτικής στήριξης απαιτεί συστηματική ανάλυση της πολιτικής κατάστασης στην κάθε εταιρική χώρα, περιλαμβανομένων των παραγόντων αυτών οι οποίοι επηρεάζουν ενδεχομένως την ανάπτυξη, όπως τα θέματα προς αντιμετώπιση για την προώθηση της ειρήνης και της συμφιλίωσης.

Στα Βαλκάνια, οι περισσότερες δράσεις που πραγματοποίησε η Επιτροπή βασίζονται στη διαδικασία συμφιλίωσης. Η Επιτροπή στηρίζει σε μεγάλο βαθμό τις μεταβατικές διακυβερνήσεις μη στρατιωτικού χαρακτήρα, όπως το Γραφείο του Ανώτάτου Εκπροσώπου στη Βοσνία Ερζεγοβίνη (OHR), τις αποστολές των Ηνωμένων Εθνών στο Κοσσυφοπέδιο (UNMIK) (Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας (FRY)). Οι εν λόγω μεταβατικές διακυβερνήσεις έχουν ως αποστολή να εξασφαλίσουν ένα μεγάλο μέρος της διαχείρισης της χώρας και να βοηθήσουν τις διοικήσεις και τοπικές κυβερνήσεις όσο διάστημα απαιτείται έως ότου οι τελευταίες είναι σε θέση να διαχειρισθούν τα θέματα της περιοχής τους στο πλαίσιο βιώσιμης ειρήνης.

Όσον αφορά ειδικότερα τη συμφιλίωση, η Επιτροπή στηρίζει προγράμματα παροχής βοηθείας στα μέσα ενημέρωσης που έχουν ανεξάρτητο και μη εθνικιστικό χαρακτήρα, γνωρίζοντας ότι τα μέσα ενημέρωσης έχουν και είχαν σημαντικό ρόλο στον πόλεμο των Βαλκανίων. Μεταξύ άλλων μέτρων, το πρόγραμμα SENSE στηρίζει την ενημέρωση σχετικά με τις δραστηριότητες του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.

Κατά την αξιολόγηση των δράσεων αυτών, η Επιτροπή προσπαθεί ιδίως να εξακριβώσει κατά πόσο η δράση της επιτυγχάνει τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Τα μέσα για το σκοπό αυτό εξαρτώνται από τη φύση των εν λόγω προγραμμάτων και πραγματοποιούνται συχνά γιάυτό έρευνες, τόσο πριν από τον σχεδιασμό του προγράμματος, όσο και για να αξιολογηθεί ο αντίκτυπός του στο δικαιούχο πληθυσμό, π.χ. στις ομάδες των εκτοπισθέντων και των προσφύγων. Οι πτυχές που αναφέρθηκαν, δηλαδή της ευαισθητοποίησης και της εκπαίδευσης σχετικά με τη προβληματική της καταπολέμησης των προκαταλήψεων, της βίας και της αδιαλλαξίας καθώς και άλλες πτυχές όπως η ικανότητα εκτέλεσης δράσεων που να ανταποκρίνονται στις βασικές ανάγκες, λαμβάνονταιπόψη σε παρόμοιες έρευνες.

Οι αξιολογήσεις τις οποίες πραγματοποιεί η Επιτροπή καλύπτουν επίσης δραστηριότητες σχετικά με τη διαπαιδαγώγηση του εκλογικού σώματος. Πράγματι, όσο και εάν οι δραστηριότητες της Ένωσης στον τομέα της στήριξης της εκλογικής διαδικασίας αποτελούν βασικό στοιχείο (απαραίτητο αλλά όχι ικανό) για τον εκδημοκρατισμό, η διαπαιδαγώγηση του εκλογικού σώματος διασφαλίζει την καλή κατανόηση από τους πολίτες των δημοκρατικών τους δικαιωμάτων και, συνεπώς, ενισχύει την ικανότητά τους να τα ασκήσουν. Η διαπαιδαγώγηση του εκλογικού σώματος, είναι σημαντική ιδίως για τον πληθυσμό ο οποίος έχει λίγη ή και καθόλου πείρα των διαδικασιών και των δημοκρατικών παραδόσεων.

(1) COM(2001) 211 τελικό.