ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0193/98 υποβολή: Paul Lannoye (V) προς την Επιτροπή (28 Iανουαρίου 1998)

Θέμα: Ζωονόσοι

Η οδηγία 97/22/ΕK ((EE L 113 της 30.04.1997, σελ. 9. )) του Συμβουλίου περί τροποποιήσεως της οδηγίας 92/117/ΕΟΚ ((EE L 62 της 15.03.1993, σελ. 38. )) για τα μέτρα προστασίας από ορισμένους ζωονοσογόνους παράγοντες στα ζώα και τα προϊόντα ζωϊκής προέλευσης παρεμβάλλει στην τελευταία ένα άρθρο 15α το οποίο ορίζει ότι «η Επιτροπή υποβάλλει πριν από την 1η Νοεμβρίου 1997 έκθεση στο Συμβούλιο σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να εφαρμοσθούν για τον έλεγχο και την πρόληψη των ζωονόσων».

Δύναται η Επιτροπή να μου κοινοποιήσει τα συμπεράσματα της έκθεσης αυτής;

Ποια κράτη μέλη δεν είχαν ακόμη θέσει σε εφαρμογή την 1/1/98 τα ελάχιστα μέτρα που προβλέπει το παράρτημα ΙΙΙ τμήμα Ι για τη σαλμονέλα (οδηγία 92/117/ΕΟΚ αριθ. 10, παρ. 1 και οδηγία 97/22/ΕΚ αριθ. 1 παρ. 4);

Πόσα κρούσματα σαλμονέλωσης κατεγράφησαν κατ' έτος στις αγέλες πουλερικών στα διάφορα κράτη μέλη; Πόσα κρούσματα έχουν σημειωθεί κατά την αυτή περίοδο, σε ανθρώπους;

Προσέτι, η οδηγία 92/117/ΕΟΚ προβλέπει μια σειρά υποχρεωτικών μέτρων για τις 4 ζωονόσους που ορίζονται στο παράρτημα Ι παρ. Θ. Ωστόσο, τα συγκεκριμένα σχέδια (άρθ. 8 και 10, παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ της οδηγίας 92/117/ΕΟΚ) δεν αφορούν παρά τη σαλμωνέλωση. Οι άλλες 3 ζωονόσοι δεν αποτελούν πρόβλημα; Εάν πρόκειται πεερί τούτου, τότε γιατί παραμένουν στο παράρτημα Ι, παράγραφος Ι;

Η Π.Ο.Υ. επισημαίνει αναζωπύρωση των λοιμώξεων που προκαλούνται από τα καμπυλοβακτηρίδια. Δεδομένου ότι το βακτηρίδιο αυτό ανθίσταται σε πάρα πολλά αντιβιωτικά, δεν θα έπρεπε να συμπεριληφθεί η καμπυλοβακτηρίωση στην παράγραφο Ι του παραρτήματος Ι της οδηγίας 92/117/ΕΟΚ;

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής (25 Φεβρουαρίου 1998)

Σύμφωνα με το άρθρο 16 της οδηγίας 92/117/ΕΟΚ του Συμβουλίου, όπως τροποποιείται από την οδηγία 97/22/ΕΚ του Συμβουλίου, για τα μέτρα προστασίας από ορισμένες ζωονόσους και ορισμένους ζωονοσογόνους παράγοντες στα ζώα και τα προϊόντα ζωικής προέλευσης, προκειμένου να αποφευχθούν οι εστίες λοιμώξεων και δηλητηριάσεων που οφείλονται στα τρόφιμα, η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο έκθεση σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν, για τον έλεγχο και την προστασία από τις ζωονόσους. Δυστυχώς, η Επιτροπή δεν υπέβαλε την εν λόγω έκθεση εντός της προθεσμίας, που έληγε την 1η Νοεμβρίου 1997, αφού έπρεπε, πρωτίστως, να ασχοληθεί με τα προβλήματα που προέκυψαν από την σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών (ΣΕΒ), καθώς και με την αναμενόμενη θεμελιώδη αναδιάρθρωση των υπηρεσιών της Επιτροπής. Ωστόσο, η Επιτροπή πρόκειται να ξεκινήσει τη σύνταξη της εν λόγω έκθεσης. Στην παρούσα φάση, η Επιτροπή δεν δύναται να ανακοινώσει οποιαδήποτε συμπεράσματα.

Σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 1 της οδηγίας 92/117/ΕΟΚ, από την 1η Ιανουαρίου 1994, τα κράτη μέλη θέτουν σε εφαρμογή τα ελάχιστα μέτρα που προβλέπει για τις σαλμονέλες το παράρτημα ΙΙΙ τμήμα Ι. Μέχρι σήμερα, η Επιτροπή έχει λάβει κοινοποιήσεις από τη Γερμανία, το Λουξεμβούργο, την Αυστρία, τη Σουηδία και το Ηνωμ. Βασίλειο, σύμφωνα με το άρθρο 2 της οδηγίας 97/22/ΕΚ του Συμβουλίου. Επίσης, έχουν ξεκινήσει διαδικασίες παράβασης εναντίον των κρατών μελών που δεν έχουν ακόμη κοινοποιήσει τα κείμενα των διατάξεων του εθνικού δικαίου τους. Όσον αφορά τις σαλμονέλες, τα προγράμματα, που προβλέπονται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 της οδηγίας 92/117/ΕΟΚ, εγκρίθηκαν για την Δανία, την Ιρλανδία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία (αποφάσεις 94/507/ΕΚ, 96/390/ΕΚ και 96/502/ΕΚ της Επιτροπής, αντιστοίχως). Η ανωτέρω έγκριση αποτελεί προϋπόθεση για τη χορήγηση οικονομικής βοήθειας από την Κοινότητα, για τον έλεγχο της σαλμωνέλωσης στα πουλερικά. Μέχρι σήμερα, έχει εγκριθεί οικονομική βοήθεια μόνο για τη Δανία.

Σύμφωνα με το άρθρο 5 της οδηγίας 92/117/ΕΟΚ, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να ανακοινώνουν, ετησίως, στην Επιτροπή τις τάσεις και τις πηγές των ζωονοτικών λοιμώξεων. Η Επιτροπή αξιολογεί τα στοιχεία που ανακοινώνονται από τα κράτη μέλη και υποβάλλει έκθεση στη Μόνιμη Κτηνιατρική Επιτροπή. Η πρώτη σχετική έκθεση αφορούσε το έτος 1994, και έκτοτε πραγματοποιείται σε ετήσια βάση. Η Επιτροπή αξιολογεί, προς το παρόν, τα στοιχεία που αφορούν το 1996 και πρόκειται, σύντομα, να υποβάλει έκθεση στη Μόνιμη Κτηνιατρική Επιτροπή. Η σχετική έκθεση για το 1995 διαβιβάζεται απευθείας στο αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου και τη Γενική Γραμματεία του Κοινοβουλίου.

Στο παράρτημα Ι σημείο Ι ορίζεται η φυματίωση που οφείλεται στο Mycobacterium bovis 7 βρουκέλωση, σαλμονέλωση και τριχινίαση. Εδώ και μερικές δεκαετίες, η Επιτροπή θέσπισε μέτρα για τον έλεγχο, αλλά και την εξάλειψη της φυματίωσης και της βρουκέλωσης των βοοειδών, καθώς και της βρουκέλωσης των αιγοπροβάτων. Συνεπώς, οι ανωτέρω ζωονόσοι έχουν εξαλειφθεί εντός της Κοινότητας, είτε καταπολεμούνται εντατικά και αποτελούν αντικείμενο προγραμμάτων παρακολούθησης. Τα εν λόγω μέτρα προβλέπονται, μεταξύ άλλων, και από τις οδηγίες που διέπουν την εμπορία των προαναφερομένων ζώων (για παράδειγμα, οδηγία 64/432/ΕΟΚ περί προβλημάτων υγειονομικού ελέγχου στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών βοοειδών και χοιροειδών). Τα κράτη μέλη, τα οποία εξακολουθούν να πλήττονται από τις συγκεκριμένες ζωονόσους, μπορούν να υποβάλουν αίτηση για την παροχή οικονομικής ενίσχυσης από την Κοινότητα, με σκοπό την εφαρμογή προγραμμάτων εξάλειψης και παρακολούθησης. Τα μέτρα ελέγχου και παρακολούθησης της τριχινίασης προβλέπονται στις σχετικές οδηγίες που διέπουν την υγιεινή των κρεάτων (για παράδειγμα, οδηγία 64/433/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί υγειονομικών προβλημάτων στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών νωπών κρεάτων). Εφόσον η τριχινίαση έχει εξαλειφθεί στα περισσότερα κράτη μέλη, η Επιτροπή εξετάζει, προς το παρόν, το ενδεχόμενο της διαίρεσης σε περιφέρειες, βάσει επιστημονικών κριτηρίων, προκειμένου να εξαιρεθούν από την εξαντλητική δειγματοληψία χοιρείου κρέατος οι περιοχές, οι οποίες είναι απαλλαγμένες τριχινίασης. Οι διατάξεις περί υγιεινής και, πιο συγκεκριμένα, ορισμένα μέτρα όσον αφορά τις σαλμονέλες θεσπίζονται σε διάφορες οδηγίες περί της υγιεινής προϊόντων ζωικής προέλευσης (οδηγία 71/118/ΕΟΚ περί υγειονομικών προβλημάτων στον τομέα των συναλλαγών νωπών κρεάτων πουλερικών). Λόγω του αυξημένου αριθμού περιπτώσεων μετάδοσης στον άνθρωπο σαλμονελώσεων που προέρχονται από προϊόντα πουλερικών, η οδηγία 92/117/ΕΟΚ θεσπίζει συγκεκριμένα μέτρα ελέγχου όσον αφορά τις σαλμονέλες στα πουλερικά.

Η Επιτροπή κατανοεί απόλυτα τη σημασία ορισμένων τροφολοιμώξεων (για παράδειγμα, καμπυλοβακτηρίωση και εντεροαιμορραγικές E.coli μολύνσεις). Καθώς οι σαλμονέλες εντάσσονται στην τελευταία κατηγορία, οι εν λόγω ζωονοσογόνοι παράγοντες βρίσκονται παντού στο φυσικό περιβάλλον και, κατά συνέπεια, μπορούν να απομονωθούν σε διάφορα επίπεδα, τόσο από κλινικώς υγιή κατοικίδια ζώα όσο και από την άγρια πανίδα. Παράλληλα, θα πρέπει να εξεταστεί η πιθανότητα να καταστούν φορείς, είτε να μολυνθούν, άνθρωποι από άλλες πηγές (λαχανικά, νερό, μικρά κατοικίδια κλπ.). Ωστόσο, η γνώση της παθογενετικότητας, της τοξικότητας και της επιδημιολογίας τους, είναι πολύ σπάνια, ενώ οι συνήθεις μέθοδοι ελέγχου δεν κρίνονται επαρκείς. Η επιδημιολογική μελέτη και η εξεύρεση των κατάλληλων μεθόδων ελέγχου απαιτεί διαρκή παρακολούθηση και έρευνα. Μόνον όταν καταστεί δυνατή η χρήση ανάλογων μέσων, θα μπορέσουν να τεθούν σε εφαρμογή τα κατάλληλα μέτρα, για τον εντοπισμό των ζώων υψηλού κινδύνου και τη διατύπωση, με σιγουριά, προτάσεων για δράση, προκειμένου να μειωθεί η συχνότητα εμφάνισης των ζωονοσογόνων παραγόντων στις αγέλες ζώων. Στο μεταξύ, η Επιτροπή εξετάζει πώς τα σφαγεία και η επεξεργασία φυτών μπορούν να αποτελέσουν πρακτικές για τη μείωση των πιθανοτήτων μόλυνσης και έμμεσης μόλυνσης τροφίμων, και για την αποφυγή νέας μόλυνσης προϊόντων που έχουν υποστεί θερμική επεξεργασία (ανάλυση επικινδυνότητας σε κρίσιμα σημεία ελέγχου - HACCP). Παράλληλα, η Επιτροπή σκοπεύει να θεσπίσει ορισμένα συγκεκριμένα μέτρα, για τη βελτίωση της υγιεινής των σφαγείων, καταρτίζοντας σχετικές προτάσεις τροποποίησης των υφισταμένων οδηγιών όσον αφορά των υγιεινή των κρεάτων.