ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1404/02

υποβολή: Jean-Maurice Dehousse (PSE) προς την Επιτροπή

(16 Μαΐου 2002)

Θέμα: Παρουσία ακρυλαιμιδίου στα τρόφιμα

Μια ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου της Στοκχόλμης ανήγγειλε την Τετάρτη 24 Απριλίου 2002 ότι είχαν ανακαλύψει ότι δημιουργείτο ακρυλαιμίδιο όταν τρόφιμα πλούσια σε άμυλο θερμαίνονται σεψηλές θερμοκρασίες. Πρόκειται για τρόφιμα βάσης όπως το ψωμί ή τα μπισκότα, για να μην αναφερθούμε στα δημητριακά και τις τηγανιτές πατάτες που θα μπορούσαν να περιέχουν ποσοστά ακρυλαιμιδίου ιδιαίτεραψηλά σύμφωνα με τη μελέτη. Όμως, το ακρυλαιμίδιο είναι μια ουσία η οποία ενδέχεται, σε περίπτωση μεγάλης κατανάλωσης, να επιδράσει στο νευρικό σύστημα, και να αποτελέσει αιτία για ανικανότητα, παράλυση ή καρκίνους.

Αυτή η πληροφορία έρχεται να προστεθεί σε αναλύσεις επίπτωσης που έχει αναθέσει η Επιστημονική Επιτροπή για την Τοξικότητα, την Οικοτοξικότητα και το Περιβάλλον (ΕΕΤΟΠ) όσον αφορά το πρόβλημα της παρουσίας του ακρυλαιμιδίου στο κύκλωμα επεξεργασίας λυμάτων. Αυτές οι αναλύσεις που παρουσιάσθηκαν τον Οκτώβριο του 2000, κατέληξαν στο συμπέρασμα για πιθανές νευροτοξικές επιπτώσεις στους ανθρώπους.

Υπό το φως αυτών των πληροφοριών και έχοντας επίγνωση του γεγονότος ότι δεν πρόκειται εν προκειμένω για μια νέα απειλή, αλλά μάλλον για την αναγνώριση ενός κινδύνου στον οποίο είμαστε εκτεθειμένοι εδώ και πολλές γενεές και μη ξεχνώντας ταυτόχρονα ότι, σύμφωνα με τις αρχές της Σουηδίας, κάθε χρόνο 200 έως και 600 νέοι καρκίνοι θεωρούνται ότι οφείλονται στην εν λόγω ουσία και μάλιστα μόνο στη Σουηδία, ο συντάκτης της παρούσας ερώτησης επιθυμεί να γ νωρίζει ποια είναι τα μέτρα που προτίθεται να λάβει η Επιτροπή ή να προτείνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο για να λάβειπόψη τα νέα στοιχεία της κατάστασης.

Απάντηση του κ. Byrne εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Ιουνίου 2002)

Στις 24 Απριλίου 2002, η εθνικήπηρεσία τροφίμων της Σουηδίας δημοσίευσε νέα στοιχεία για την παρουσία ακρυλαμίδιου σε τρόφιμα. Ανιχνεύτηκανψηλά επίπεδα σε τρόφιμα πλούσια σεδατάνθρακες, τα οποία παράγονται σεψηλές θερμοκρασίες, κυρίως με τηγάνισμα ή ψήσιμο.

Το ακρυλαμίδιο είναι μια γνωστή χημική ουσία που μπορεί να προκαλέσει καρκίνο, αν και η δημιουργία του σε τρόφιμα δεν είχε επισημανθεί πριν από τη μελέτη αυτή. Οι βελτιώσεις και οι νέες αναπτύξεις στις αναλυτικές μεθόδους οδήγησαν στη διαπίστωση ότι ορισμένες πρακτικές μαγειρέματος μπορεί να προκαλέσουν τη δημιουργία ακρυλαμίδιου σε τρόφιμα. Ο μηχανισμός μέσω του οποίου γίνεται αυτό δεν είναι σαφής.

Όπως ισχύει για όλες τις νέες επιστημονικές διαπιστώσεις, η σουηδική μέθοδος πρέπει να επικυρωθεί. Ωστόσο, στις 17 Μαΐου 2002 ηπηρεσία προτύπων για τα τρόφιμα του Ηνωμένου Βασιλείου δημοσίευσε αποτελέσματα που επιβεβαιώνουν τα σουηδικά συμπεράσματα. Και στις δύο μελέτες έγινε δοκιμή ενός περιορισμένου αριθμού δειγμάτων και είναι σαφές ότι το θέμα αυτό πρέπει να διερευνηθεί περισσότερο και ευρύτερα.

Η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη και τους εκπροσώπους της βιομηχανίας να διερευνήσουν το θέμα και να την ενημερώσουν. Παράλληλα, η Επιτροπή ζήτησε τη γνώμη της επιστημονικής επιτροπής τροφίμων για την επιστημονική πλευρά του θέματος. Επίσης, η Επιτροπή συνεργάζεται με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, η οποία θα διοργανώσει μια παγκόσμια διαβούλευση εμπειρογνωμόνων για το θέμα αυτό, στα τέλη Ιουνίου 2002.

Η Επιτροπή εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο θα μπορέσει να αξιοποιηθεί η μεγάλης κλίμακας μελέτη κοόρτης του δικτύου Ευρωπαϊκών Μελετών Προοπτικής για τον καρκίνο και τη διατροφή (EPIC), η οποία συγχρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα η Ευρώπη κατά του καρκίνου για περισσότερο από δέκα χρόνια, για τον εντοπισμό σχετικών κινδύνων όσον αφορά την εμφάνιση καρκίνου λόγω της ύπαρξης ακρυλαμίδιου στα τρόφιμα. Η EPIC συντονίζεται από τη Διεθνή Υπηρεσία Έρευνας για τον καρκίνο (IARC), της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας. Η μελέτη περιλαμβάνει περίπου 500 000 ευρωπαίους συμμετέχοντες, από εννιά κράτη μέλη και τη Νορβηγία. Εικοσιτέσσερα διαφορετικά ερευνητικά κέντρα παρακολουθούν τις διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων, που είχαν προηγηθεί της εμφάνισης καρκίνου. Πρόκειται για ένα ιδανικό πλαίσιο για να εξεταστεί το θέμα του ενδεχόμενου κινδύνου εμφάνισης καρκίνου λόγω της ύπαρξης ακρυλαμίδιου στα τρόφιμα.

Στο πλαίσιο του τρέχοντος προγράμματος έρευνας της Επιτροπής δενφίσταται κάποιο ευρωπαϊκό σχέδιο συνεργασίας που να αφορά την ύπαρξη ακρυλαμίδιου στα τρόφιμα. Εάν χρειαστεί, στην πρόσκλησηποβολής προτάσεων για το νέο πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα θα συμπεριληφθούν και σημεία για το θέμα αυτό.

Οι διαθέσιμες πληροφορίες είναι σαφώς περιορισμένες σε αυτή τη φάση. Μια προσωρινή εκτίμηση θα βοηθήσει στον καθορισμό της έκτασης του κινδύνου που μπορεί να προκληθεί από αυτές τις πρόσφατες διαπιστώσεις.