ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0396/01

υποβολή: Myrsini Zorba (PSE) προς την Επιτροπή

(15 Φεβρουαρίου 2001)

Θέμα: Κατάργηση Αριστείου Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας

Με το τέλος του 2000, καταργήθηκε ο θεσμός του Αριστείου Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας, χωρίς προηγουμένως ναπάρξει καμιά πρόβλεψη για την αντικατάστασή του.

Στην πενταετία 1995 2000, που λειτούργησε ο θεσμός, πιστεύουμε ότι συνέβαλε ουσιαστικά στην αλληλοκατανόηση των λαών της Ευρώπης, δίνοντας την ευκαιρία να ακουστούν και να γίνουν γνωστές νέες λογοτεχνικές φωνές σε όλη την επικράτεια της Ένωσης, οι οποίες, κάτω από άλλες συνθήκες, θα παρέμεναν φυλακισμένες μέσα στα γλωσσικά τους σύνορα, δεδομένης και της κυριαρχίας των μεγάλων γλωσσών στη λογοτεχνική αγορά.

Πότε και με ποιόν τρόπο σκέφτεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αντικαταστήσει το Αριστείο Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας, το οποίο προωθεί ουσιαστικά την πολιτιστική σύγκλιση των λαών της Ευρώπης, προϋπόθεση απαραίτητη για την πολιτική ολοκλήρωση της Ένωσης;

Απάντηση της κας Reding εξ ονόματος της Επιτροπής

(6 Απριλίου 2001)

Τα ευρωπαϊκά βραβεία λογοτεχνίας και μετάφρασης, τα επονομαζόμενα Αριστεία, θεσπίστηκαν το 1993 με πρωτοβουλία των Υπουργών Πολιτισμού(1). Η απόφαση 2085/97/ΕΚ για τη θέσπιση του προγράμματος Ariane γιαποστήριξη των βιβλίων και της ανάγνωσης, που εγκρίθηκε στις 6 Οκτωβρίου 1997,(2) σημείωσε την ύπαρξη αυτών των βραβείων και ανέλαβε την οικονομική τουςποστήριξη.

Ο μεταβαλλόμενος χαρακτήρας της γραμματείας και της οργάνωσης των βραβείων, που αναλαμβάνουν κάθε χρόνο οι διάφορες ευρωπαϊκές πολιτιστικές πρωτεύουσες σε συνεργασία με την Επιτροπή, αντίθετα με τις προθέσεις των νομοθετών, δεν συνέβαλε στην εξασφάλιση της επιδιωκόμενης διαφάνειας των βραβείων, ενώ δημιούργησε διαφορές στη διαχείριση και, ορισμένες φορές, έλλειψη οργάνωσης που έπληξαν καίρια την φήμη τους. Επίσης, η διεύρυνση της Κοινότητας σε 15 κράτη μέλη, η συμμετοχή των χωρών της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) στα πολιτιστικά προγράμματα και, από το 2000 και μετά, ο καθορισμός πολλών ευρωπαϊκών πολιτιστικών πόλεων ταυτόχρονα, κατέστησαν παρωχημένες τις οργανωτικές μεθόδους των βραβείων.

Κατά συνέπεια, για τους σκοπούς του προγράμματος Ariane, η οργάνωση και η απονομή των βραβείων Αριστείο εγκαταλείφθηκαν.

Επί του παρόντος, η Κοινότητα, μέσω του προγράμματος Πολιτισμός 2000 που αποτελεί το ενιαίο εργαλείο συνεργασίας και χρηματοδότησης στον πολιτιστικό τομέα, προβλέπει τη στήριξη ειδικών πολιτιστικών εκδηλώσεων ευρωπαϊκής ή/και διεθνούς εμβέλειας συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών βραβείων στους διάφορους τομείς του πολιτισμού: λογοτεχνία, μετάφραση, αρχιτεκτονική κ.τ.λ. Αυτό σημαίνει ότι, αντί να προβλέπεται η οργάνωση των βραβείων από την Επιτροπή, πράγμα που δεν ανταποκρίνεται ούτε στο πνεύμα του προγράμματος ούτε στην αρχή της επικουρικότητας, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, στην απόφαση για τη θέσπιση του προγράμματος Πολιτισμός 2000, προτίμησαν να ενθαρρύνουν πρωτοβουλίες που αντιστοιχούν στις πραγματικές ανάγκες των διαφόρων καλλιτεχνικών τομέων και, ιδίως, που προωθούνται και οργανώνονται από επαγγελματίες του πολιτιστικού τομέα.

Έτσι, το 2000, στο πλαίσιο τηςλοποίησης του προγράμματος, η Επιτροπή επέλεξε το ίδρυμα Mies van der Rohe για την θέσπιση κοινοτικού βραβείου σύγχρονης αρχιτεκτονικής. Παρόμοιες πρωτοβουλίες μπορούν να ξεκινήσουν τα προσεχή οικονομικά έτη για τη θέσπιση άλλων πολιτιστικών βραβείων, συμπεριλαμβανομένης της λογοτεχνίας, σύμφωνα με την απόφαση 508/2000/ΕΚ(3) για τη θέσπιση του προγράμματος Πολιτισμός 2000.

(1) Ψήφισμα της 18ης Μαϊου 1989, ΕΕ C 183 της 20.7.1989.

(2) ΕΕ L 291 της 24.10.1997.

(3) ΕΕ L 63 της 10.3.2000.