ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2609/00

υποβολή: Jos Ribeiro e Castro (UEN) προς την Επιτροπή

(1 Αυγούστου 2000)

Θέμα: UEFA Eυρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου 2000. Τιμωρία πορτογάλων παικτών, επαγγελματιών ποδοσφαιριστών, με παράβαση θεμελιωδών κανόνων της διαδικασίας

Το παιχνίδι Πορτογαλία-Γαλλία των ημιτελικών του Euro 2000 έληξε με επεισόδια. Ένα αμφισβητούμενο επεισόδιο το οποίο ελάχιστοι είδαν (ο ίδιος ο διαιτητής δεν το είδε) η απόφαση για το οποίο ήταν αμφιλεγόμενη, προκάλεσε διαμαρτυρίες από την πλευρά των πορτογάλων φιλάθλων οι οποίες, όσον και αν εκδηλώθηκαν με τρόπο που ήταν λυπηρός, κατανοούνται λόγω της συγκυρίας και της στιγμής. Η UEFA αντέδρασε επιβάλλοντας ιδιαίτερα σκληρές ποινές σε τρεις ποδοσφαιριστές της εθνικής ομάδας της Πορτογαλίας: ABEL XAVIER, NUNO GOMES και PAULO BENTO, που τιμωρήθηκαν, αντίστοιχα, με 9, 8 και 6 μήνες, αποχής από οιαδήποτε διεθνή συνάντηση. Το μέτρο αυτό πλήττει επίσης τις ομάδες στις οποίες οι ποδοσφαιριστές ανήκουν, δεδομένου ότι αυτές θα αγωνισθούν στις διεθνείς συναντήσεις χωρίς τους ποδοσφαιριστές τους και τούτο για γεγονότα με τα οποία ουδεμία σχέση έχουν. Συν τοις άλλοις, η UEFA ούτε καν εδέχθη να ακούσει τους παίκτες αυτούς, προτού τους επιβάλει τόσο σκληρές ποινές. Ούτε τις ομάδες, οι οποίες επλήγησαν από την απόφαση, εδέχθη να ακούσει.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (άρθρο 6 της Συνθήκης ΕΕ) βασίζεται (mldr) στο σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου (mldr), καθώς επίσης στο κράτος δικαίου. Παραπέμπει στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, συγκεκριμένα δε στις εγγυήσεις που παρέχουν τα άρθρα 6 και 7. Ένα θεμελιώδες δικαίωμα των πολιτών, κατευθυντήριος αρχή του κράτους δικαίου, είναι ακριβώς το δικαίωμα που έχει κάθε κατηγορούμενος να μην τιμωρείται χωρίς προηγουμένως να έχει απολογηθεί.

Ουδέν εκ τούτων έγινε με τους ποδοσφαιριστές. Το γεγονός ότι τώρα διεξάγεται η προσφυγή που ήσκησαν δεν σημαίνει ότι η UEFA δεν έχει ήδη παραβιάσει μία θεμελιώδη ελευθερία. Όπως λέγεται στα νομικά, το γεγονός αυτό καθιστά αμέσως την όλη διαδικασία άκυρη.

Σήμερα γίνονται συζητήσεις για την αναβάθμιση του αθλητισμού στο πλαίσιο των συνθηκών, λαμβάνοντας δεόντωςπόψη τις ιδιαιτερότητές του. Τούτο ουδέποτε θα συμβεί εφόσον παραβιάζονται οι ατομικές ελευθερίες των ευρωπαίων πολιτών. Η UEFA, στην περίπτωση αυτή, θα έπρεπε να επιδείξει μεγαλύτερο σεβασμό για τα θεμελιώδη δικαιώματα, όταν αγωνίζεται για την αναμόρφωση των Συνθηκών.

Ταυτόχρονα, η απόφαση Bosman και οι συνέπειές της απεικονίζουν την πλήρη επέκταση της ενιαίας αγοράς στον κόσμο του επαγγελματικού ποδοσφαίρου και στις σχέσεις μεταξύ ομάδων. Συνεπώς, σε ό,τι αφορά τον ανταγωνισμό εντός της ενιαίας αγοράς, δεν είναι δυνατόν ναπάρχουν ορισμένες ευρωπαϊκές ποδοσφαιρικές ομάδες που να ζημιώνονται και άλλες που να ωφελούνται λόγω παράνομων πειθαρχικών αποφάσεων, οι οποίες παραβιάζουν τις βασικές εγγυήσεις της δίκης, και γεγονότων με τα οποία οι ομάδες (που τιμωρούνται εμμέσως) ουδεμία σχέση έχουν.

Είναι η Επιτροπή ενήμερη των γεγονότων αυτών που συνέβησαν στο πλαίσιο της UEFA; Ζήτησε ήδη να λάβει εξηγήσεις από την ομοσπονδία ως προς τη διαδικασία που ακολούθησε, ούτως ώστε να διαπιστώσει εάνπήρξε ή όχι παράλειψη των θεμελιωδών εγγυήσεων της δίκης που παρέχονται σε όλους τους ευρωπαίους πολίτες, μεταξύ των οποίων οι επαγγελματίες ποδοσφαιριστές, καθώς επίσης, σε άλλο επίπεδο, οι ομάδες τους; Τί προτίθεται να πράξει η Επιτροπή έναντι της UEFA, εφόσον διαπιστώσει ότιπήρξε παραβίαση όσον αφορά το δικαίωμα της απολογίας, στη συγκεκριμένη περίπτωση;

Απάντηση της κας Reding εξ ονόματος της Επιτροπής

(26 Σεπτεμβρίου 2000)

Το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου διερωτάται σχετικά με τις δυνατότητες παρέμβασης της Επιτροπής σε συνέχεια των επεισοδίων που έλαβαν χώρα τη διάρκεια του αγώνα Γαλλίας-Πορτογαλίας του Euro 2000. Τα επεισόδια αυτά είχαν ως αποτέλεσμα να επιβληθούν ποινές από την Uefa σε πορτογάλους παίκτες.

Η Επιτροπήπενθυμίζει ότι το 1974 το Δικαστήριο θέσπισε την αρχή σύμφωνα με την οποία η άσκηση του αθλητισμού δεν εμπίπτει στο κοινοτικό δίκαιο παρά μόνον εφόσον αποτελεί οικονομική δραστηριότητα(1)1. Διάφορες αποφάσεις, μεταξύ των οποίων η απόφαση Bosma(2)2, στις οποίες αναφέρεται το αξιότιμο μέλος, επιβεβαίωσαν στη συνέχεια αυτήν την προσέγγιση. Η Επιτροπή φρόντισε πάντοτε για την εφαρμογή αυτής της αρχής. Τοπενθύμισε ακόμη στην έκθεση του Ελσίνκι για τον αθλητισμό που απετέλεσε αντικείμενο της ανακοίνωσης της 5ης Δεκεμβρίου 200(3)3. Στην ανακοίνωση αυτή, η Επιτροπή, σεβόμενη τη νομολογία του Δικαστηρίου, προέβη σε διάκριση μεταξύ της πρακτικής που εμπίπτει στους κανόνες του ανταγωνισμού, εκείνης που κατά κανόνα απαγορεύεται από τους κανόνες του ανταγωνισμού και εκείνης που ενδέχεται να εξαιρείται από τους κανόνες του ανταγωνισμού. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, η Επιτροπή κρίνει ότι οι κανόνες του παιχνιδιού είναι εγγενείς στον αθλητισμό και δεν έχουν στόχο να στρεβλώσουν τους κανόνες του ανταγωνισμού.

Στην περίπτωση που εξέθεσε το αξιότιμο μέλος, η Επιτροπή κρίνει ότι τα επεισόδια που έλαβαν χώρα και οι κυρώσεις που ακολούθησαν εμπίπτουν στους κανόνες του παιχνιδιού, στην αξιολόγηση από διαιτητή και στην πειθαρχική εξουσία που ασκείται όταν οι κανόνες αυτοί παραβιάζονται. Επομένως η Επιτροπή δεν μπορεί να επέμβει σ’ αυτόν τον τομέα.

Εν τούτοις, η Επιτροπή επιθυμεί ναπενθυμίσει ότι κατ' εφαρμογή της νομολογίας του Δικαστηρίου, οι αρχές της νομικής ασφάλειας, του σεβασμού των δικαιωμάτων τηςπεράσπισης και του δικαιώματος δικαστικής προσφυγής(4) αποτελούν μέρος των γενικών αρχών του κοινοτικού δικαίου. Κάθε κοινοτικός πολίτης ο οποίος κρίνει ότι ένα από τα δικαιώματά του που απορρέουν από το κοινοτικό δίκαιο δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας για παράδειγμα έχει παραβιασθεί μπορεί επομένως να διεκδικήσει αυτά τα δικαιώματα ενώπιον ενός εθνικού δικαστηρίου.

(1) Βλ. απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 1974, Walrave (36/74, συλλογή σ. 1405).

(2) Βλ. απόφαση της 15ης Δεκεμβρίου 1995, Bosman (C-415-93, συλλογή 1995, σ. I-4921).

(3) Έκθεση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με στόχο τη διαφύλαξη των σημερινών δομών του αθλητισμού και τη διατήρηση της κοινωνικής λειτουργίας του στο κοινοτικό πλαίσιο (έκθεση του Ελσίνκι για τον αθλητισμό)" έγγρ. COM(1999)644 τελικό.

(4) Βλ. για παράδειγμα απόφαση της 15ης Οκτωβρίου 1987 Unectef κατά Heylens και λοιπών (222/86, συλλογή σ. 4097).