ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1193/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(26 Απριλίου 2002)

Θέμα: Συνέπειες της εισαγωγής του ευρώ: μέτρα για την προστασία του κοινού έναντι της ανόδου των τιμών και της μειώσεως της αγοραστικής δύναμης

1. Γνωρίζει η Επιτροπή τα στοιχεία τα οποία παρουσιάστηκαν στις ειδήσεις, στις 10 Απριλίου, σύμφωνα με τα οποία ο κύκλος εργασιών για αγαθά στην Ολλανδία κατά το πρώτο τρίμηνο του 2002 μειώθηκε κατά 1 % ενώ οι συνολικές καταναλωτικές δαπάνες σημείωσαν άνοδο ύψους 4 %, λόγω της ανόδου των τιμών με, κατά μέσον όρο, 5 %·

2. Είναι άραγε η εννοούμενη στο ερώτημα 1μείωση του κύκλου εργασιών και το άλμα των τιμών κατά το πρώτο τρίμηνο σύμφωνα με τις προσδοκίες της· Σε ποιο ποσοστό τιςπερβαίνουν·

3. Συμφωνούν τα στοιχεία της έρευνας στην οποία προέβη το KRO/Nibud σχετικά με τον δημοφιλή χαρακτήρα του φιορινιού και του ευρώ προς τις προηγούμενες προσδοκίες της·

4. Ποιοι στόχοι οι οποίοι ήδηπήρχαν κατά την επιλογή και την προετοιμασία της εισαγωγής του ευρώ φαίνεται, βάσει αυτής της έρευνας, ότι δεν έχουν επιτευχθεί·

5. Διαθέτει η Επιτροπή παρόμοια στοιχεία από άλλα κράτη της ζώνης ευρώ· Διαφέρουν τα στοιχεία αυτά από τα ολλανδικά ή, σε γενικές γραμμές, συμφωνούν με αυτά·

6. Πως εξηγείται το γεγονός ότι η άνοδος των τιμών ποικίλλει μεταξύ διαφόρων επιχειρησιακών τομέων, των προϊόντων τους και τωνπηρεσιών· Είναι άραγε σε όλα τα κράτη της ζώνης ευρώ οι ίδιοι επιχειρησιακοί τομείς που εφαρμόζουν, πρώτοι αυτοί, την αύξηση των τιμών·

7. Ποια μέτρα κρίνει απαραίτητα η Επιτροπή βάσει των στοιχείων αυτών προκειμένου να προστατεύσει το κοινό από την άνοδο των τιμών και το στρογγύλεμα των τιμών προς τα πάνω· Θεωρεί άραγε ευκταία μέτρα για το πάγωμα των τιμών στο επίπεδο του τέλους του 2001 ή μήπως είναι προτιμότερη μιά αντισταθμιστική αύξηση των εισοδημάτων για τα χαμηλότερα εισοδήματα· Εάν η Επιτροπή θεωρεί αποδεκτή ορισμένη τάση ανόδου βάσει του ετήσιου πληθωρισμού, τότε ποιο ανώτατο ποσοστό θεωρεί αποδεκτό για την περίοδο μέχρι το τέλος του 2002·

Απάντηση του κ. Solbes Mira εξ ονόματος της Επιτροπής

(24 Ιουνίου 2002)

1. Το Αξιότιμο Μέλος αναφέρεται στις ανακοινώσεις στον τύπο PB02-052 της 13 Μαρτίου 2002 και PB02-071 της 10 Απριλίου 2002 από το Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), σύμφωνα με τις οποίες

ο κύκλος εργασιών του λιανικού εμπορίου στις Κάτω Χώρες αυξήθηκε κατά 5,7 % σε ετήσια βάση τον Ιανουάριο του 2002 και κατά 3,9 % το Φεβρουάριο του 2002, ενώ αντίστοιχα ο όγκος μειώθηκε κατά 0,2 % και κατά 1,2 % αντιστοίχως και οι τιμές αυξήθηκαν κατά 6,0 % και 5,1 %. Με βάση τα στοιχεία της Επιτροπής δενπάρχουν ακόμη διαθέσιμα δεδομένα για το Μάρτιο του 2002 και για το πρώτο τρίμηνο του 2002 συνολικά.

2. Η Επιτροπή έλαβε δεόντωςπόψη τα εν λόγω δεδομένα κατά την εκπόνηση των πρόσφατων οικονομικών προβλέψεών της. Η ταχύτερη από την αναμενόμενη αύξηση του πληθωρισμού στις αρχές του τρέχοντος έτους αποτελεί την κύρια αιτία για την οποία η προηγούμενη (Νοέμβριος 2001) πρόβλεψη για τον πληθωρισμό όσον αφορά το 2002 αναθεωρήθηκε από 2,6 % σε 3,5 % για τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή (HICP) και από 2,5 % σε 3,3 % για τον εθνικό δείκτη τιμών καταναλωτή(CPI). Η πρόβλεψη για την πραγματική ανάπτυξη όσον αφορά την ιδιωτική κατανάλωση το 2002 αναθεωρήθηκε αντίστοιχα από 2,3 % το περασμένο φθινόπωρο σε 2,1 % την τρέχουσα άνοιξη.

3. Πρέπει να αναγνωρισθεί ότι τα αποτελέσματα της έρευνας του Katholieke Radio Omroep/Nederlands Instituut voor Budgetonderzoek (KRO/NIBUD) σχετικά με το πόσο δημοφιλές είναι το ευρώ δεν είναι πλήρως ικανοποιητικά. Ωστόσο, τα πλεονεκτήματα που παρέχει ένα ενιαίο νόμισμα στο μεγαλύτερο μέρος της Ένωσης είναι τέτοια που θα γίνουν σταδιακά αντιληπτά από τους ευρωπαίους πολίτες. Επιπλέον, η απογοήτευση που αισθάνθηκαν πολλοί ολλανδοί καταναλωτές οφείλεται στην αύξηση του πληθωρισμού στις Κάτω Χώρες από τις αρχές του 2001, φαινόμενο στην εμφάνιση του οποίου η εισαγωγή κερμάτων και τραπεζογραμματίων ευρώ έχει ενδεχομένως διαδραματίσει πολύ περιορισμένο ρόλο.

4. Είναι πολύ νωρίς για να εξαχθούν από τα στοιχεία και τις έρευνες που καλύπτουν περίοδο μόνο δύο ή τριών μηνών, ουσιαστικά συμπεράσματα σχετικά με το βαθμό επίτευξης των επιδιωκόμενων στόχων με την εισαγωγή του ευρώ. Όπως προαναφέρθηκε, η Επιτροπή πιστεύει ακράδαντα ότι τα πλεονεκτήματα του ενιαίου νομίσματος για την οικονομία της Ένωσης και για τον Ευρωπαίο πολίτη θα γίνουν αισθητά προοδευτικά με την πάροδο του χρόνου και θαπερκαλύψουν τα έξοδα για την εισαγωγή του.

5. Το ερώτημα αφορά τις έρευνες για τη γνώμη των καταναλωτών και η Επιτροπή δεν μπορεί να απαντήσει δεδομένου ότι δενπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία στη Eurostat ούτε σε κοινοτικό επίπεδο αλλά ούτε και σε εθνικό.

6. Πρέπει να επισημανθεί ότι το CBS διατύπωσε την άποψη ότι δεν είναι σε θέση να προβεί σε εκτίμηση των ενδεχόμενων επιπτώσεων από την αλλαγή. Οι μεταβολές στις τιμές καταναλωτή ποικίλλουν πράγματι μεταξύ κρατών μελών και κατηγοριών δαπανών όπως αυτό συμβαίνει συνήθως. Το ποσοστό της μεταβολής του HICP στην ευρωζώνη μεταξύ του 4ου τριμήνου του 2001 (Τ4/01) και του 1ου τριμήνου του 2002 (Τ1/02) ήταν 0,8 %. Το ποσοστό αυτό ήτανψηλότερο σε σχέση με τα αντίστοιχα ποσοστά των δύο προηγουμένων τριμήνων αλλά χαμηλότερο από το ποσοστό του Τ2/01. Βάσει εκτιμήσεων στο πιο αναλυτικό επίπεδο των στοιχείων που συνθέτουν τον HICP και τα οποία διαθέτει η Eurostat προκύπτουν για τον Ιανουάριο 2002 και για το Τ1/02 ορισμένες ασυνήθιστες μεταβολές τιμών — και πιθανότατα πληθωρισμός λόγω της μεταβολής — κυρίως για τον τομέα τωνπηρεσιών που παρέχονται από εστιατόρια και καφέ, από ορισμένεςπηρεσίες που συνδέονται με τηνγεία και ορισμένεςπηρεσίες επισκευών. Σύμφωνα με την ανάλυση της Eurostat η συνολική αύξηση τιμών για τις περισσότερες ομάδες μπορεί να εξηγηθεί από τον κανονικό πληθωρισμό και από ορισμένους ειδικούς παράγοντες ανεξάρτητους του ευρώ — ιδίως την κακοκαιρία που επηρέασε τις τιμές των φρούτων και λαχανικών, την αύξηση των τιμών στον τομέα της ενέργειας και ορισμένες σημαντικές αυξήσεις φόρων στον καπνό. Οι παράγοντες αυτοί αιτιολογούν αύξηση κατά ποσοστό 0,64 %. Οι επιπτώσεις από την εισαγωγή του ευρώ ενδέχεται συνεπώς να καλύπτουν ποσοστό από 0,0 % έως 0,16 %. Από την επιμέρους σύγκριση των αλλαγών στα τρίμηνα μεταξύ Τ4/01 και Τ1/02 με τα τρία κράτη μέλη που δεν συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ, ενισχύεται η εντύπωση ότι μεγάλο μέρος των παρατηρούμενων μεταβολών στις τιμές σε εστιατόρια και καφέ, σε κήπους φυτά και λουλούδια, σε κομμωτήρια και επιχειρήσεις ατομικής περιποίησης και ενδεχομένως στο ψωμί και στα σιτηρά, συνδέονται κατά πάσα πιθανότητα με τις επιπτώσεις από την εισαγωγή του ευρώ.

7. Οι τιμές στα περισσότερα κράτη μέλη καθορίζονται σε γενικές γραμμές ελεύθερα βάσει της σχέσης προσφοράς και ζήτησης και όχι από διοικητικές αποφάσεις. Ωστόσο, εάν οι εθνικές αρχές κρίνουν ότι οι τιμές ορισμένων προϊόντων καιπηρεσιών (ή όλων αυτών) πρέπει να παγώσουν για ένα χρονικό διάστημα προκειμένου να αντιμετωπιστεί ο πληθωρισμός, μπορούν κάλλιστα να το πράξουν, παρόλο που από την εμπειρία του παρελθόντος δεν έχουν προκύψει θετικές εντυπώσεις για τη μακροχρόνια αποτελεσματικότητα ενός τέτοιου μέτρου. Επιπλέον, πρέπει ναπενθυμιστεί ότι παρά την σημαντική αύξηση του πληθωρισμού από τις αρχές του 2001, το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών μετά τη φορολογία αυξήθηκε εντυπωσιακά στις Κάτω Χώρες κατά το 2001, κατά 10,8 % σε ονομαστικές τιμές και κατά 5,7 % σε πραγματικές τιμές σύμφωνα με τις πρόσφατες εκτιμήσεις του Centraal Planbureau, χάρη στις μεγάλες περικοπές φόρων που εφαρμόστηκαν στην αρχή του προηγούμενου έτους καθώς και χάρη στην ταχεία αύξηση των ημερομισθίων. Το CPB προβλέπει για το 2002 μια πιο αργή αλλά σημαντική ωστόσο αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών (6,0 % σε ονομαστικές τιμές και 3,3 % σε πραγματικές τιμές).