ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2621/00

υποβολή: Carles-Alfred Gasliba i Bhm (ELDR) προς την Επιτροπή

(1 Αυγούστου 2000)

Θέμα: Ανισότητα συνθηκών για ορισμένες επιχειρήσεις

Η Συνθήκη προβλέπει την ίδρυση εσωτερικής αγοράς στην οποία, μεταξύ άλλων παραγόντων, ο ελεύθερος ανταγωνισμός και η απουσία διάκρισης μεταξύ των επιχειρήσεων αποτελούν απαραίτητη συνθήκη για την εξασφάλιση της καλής της λειτουργίας.

Η προβλεπόμενη εξέλιξη της αγοράς ύδατος στην Ευρωπαϊκή Ένωση καθιστά πιθανή την ενθάρρυνση στρεβλώσεων του ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων των διαφόρων κρατών μελών. Για να διασφαλισθεί η καλή λειτουργία της κοινής αγοράς του νερού είναι απαραίτητο να εξασφαλισθεί η διαφάνειά της, η μη διάκριση μεταξύ των επιχειρήσεων και η αμοιβαιότητα.

Έχονταςπόψη την ερμηνευτική ανακοίνωση της Επιτροπής για τις εκχωρήσεις των δημοσίων συμβάσεων, στα πλαίσια του κοινοτικού δικαίου, ερωτάται για ποιο λόγο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν πήρε θέση στην ανακοίνωση σχετικά με τις διοικητικές εκχωρήσεις που αφορούν την κατάσταση ανισότητας συνθηκών ανταγωνισμού στις οποίεςπόκεινται οι ιδιωτικές επιχειρήσεις πουπάγονται σε κράτη των οποίων η αγορά είναι πολύ ανοικτή σε σχέση με τις δημόσιες επιχειρήσεις που προέρχονται από κράτη των οποίων η αγορά είναι κλειστή στον ανταγωνισμό;

Για ποιούς λόγους η Επιτροπή δεν πρόβλεψε το άνοιγμα της αγοράς ύδατος και την εγκαθίδρυση αμοιβαιότητας, που προβλέπεται σε άλλους τομείς, όπως είναι ο τομέας της ηλεκτρικής ενέργειας;

Γιατί η Επιτροπή δεν έλαβε θέση στο ζήτημα των δημοσίων επιχειρήσεων στις οποίες έχει ανατεθεί η διανομή του ύδατος στα κράτη μέλη και μετέχουν σε προκηρύξεις διαγωνισμών για να επιτύχουν εκχώρηση τηςπηρεσίας παροχής ύδατος στο κράτος όπου η αγορά είναι πιο ανοιχτή; Για ποιους λόγους δεν έγινε πρόβλεψη στις περιπτώσεις αυτές για μεγαλύτερη διαφάνεια προκειμένου να αποφευχθεί η χρήση δημόσιων οικονομικών πόρων, εκ μέρους των επιχειρήσεων αυτών, για τη χρηματοδότηση δραστηριοτήτων οι οποίες δενπάγονται στη δημόσιαπηρεσία από την οποία έγινε η ανάθεση προς τις επιχειρήσεις αυτές;

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(18 Οκτωβρίου 2000)

Όπως επισημαίνει ο αξιότιμος βουλευτής, είναι αλήθεια ότι σε αντίθεση με τους τομείς του ηλεκτρισμού ή του φυσικού αερίου δεν έχουν ληφθεί ειδικά μέτρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τον τομέα του νερού, προκειμένου να καταργηθούν τα εθνικά εμπόδια στον τομέα αυτό. Ωστόσο, η απουσία ειδικών κανόνων δεν εμποδίζει την εφαρμογή των διατάξεων της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την εσωτερική αγορά και τον ανταγωνισμό. Ηδροδότηση και ο καθαρισμός του νερού αποτελούν δραστηριότητες οικονομικής φύσης που καλύπτονται από τις διατάξεις αυτές.

Η ερμηνευτική ανακοίνωση σχετικά με τις συμβάσεις παραχώρησης στο κοινοτικό δίκαιο(1) (εφεξής ανακοίνωση), την οποία αναφέρει ο αξιότιμος βουλευτής, έχει ως στόχο να ενημερώσει τους οικονομικούς φορείς και τις δημόσιες αρχές σχετικά με τους κανόνες που εφαρμόζονται στον τομέα των συμβάσεων παραχώρησης, ανεξαρτήτως του τομέα δραστηριοτήτων, περιλαμβανομένου και του τομέα του νερού.

Η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες που εκφράζει ο αξιότιμος βουλευτής. Υπενθυμίζει όμως ότι σκοπός της εν λόγω ανακοίνωσης δεν ήταν να εξετάσει τις συνθήκες ανταγωνισμού μεταξύ ιδιωτικών και δημόσιων επιχειρήσεων, ιδίως στον τομέα του νερού, και πολύ περισσότερο να λάβει θέση σχετικά με το ζήτημα αυτό. Πρόθεση της Επιτροπής ήταν να προσδιορίσει και να αποσαφηνίσει τους γενικούς κανόνες και τις αρχές της συνθήκης ΕΚ που εφαρμόζονται σήμερα για τις διαδικασίες χορήγησης αδειών,πό την επιφύλαξη τυχόν ειδικών τομεακών καθεστώτων και των διατάξεων περί ανταγωνισμού.

Όσον αφορά την κατάσταση ανισότητας συνθηκών ανταγωνισμού στις οποίεςπόκεινται οι ιδιωτικές επιχειρήσεις από κράτη των οποίων η αγορά είναι πολύ ανοικτή σε σχέση με τις δημόσιες επιχειρήσεις που προέρχονται από κράτη των οποίων η αγορά είναι κλειστή στον ανταγωνισμό, το ζήτημα αυτό εμπίπτει στις διατάξεις περί ανταγωνισμού, και ιδίως του άρθρου 86 (πρώην άρθρο 90) της συνθήκης ΕΚ και στους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, και όχι στο πεδίο εφαρμογής της ανακοίνωσης αυτής. Πρέπει να σημειωθεί όμως ότι η συνθήκη είναι ουδέτερη όσον αφορά το καθεστώς ιδιοκτησίας στα κράτη μέλη (άρθρο 295 (πρώην άρθρο 222)) και ότι, επομένως, η Επιτροπή οφείλει να τηρήσει ουδέτερη στάση όσον αφορά τη δυνατότητα των κρατών μελών να επιλέγουν μεταξύ της άμεσης διαχείρισης τωνπηρεσιών κοινής ωφέλειας και της ανάθεσης τωνπηρεσιών αυτών σε τρίτους.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η ερμηνευτική της ανακοίνωση αποτελεί ένα σημαντικό μέσο για την εξασφάλιση μεγαλύτερης διαφάνειας στιςπηρεσίες κοινής ωφέλειας, περιλαμβανομένου του τομέα του νερού, και αυτό στο βαθμό που η ανακοίνωση αυτή αναφέρει ρητά ότι τα κράτη μέλη είναιποχρεωμένα να φροντίζουν ότι οι άδειες χορηγούνται σύμφωνα με διαδικασίες που είναι συμβατές με το κοινοτικό δίκαιο, κυρίως όσον αφορά τη δημοσιότητα και τη συμμετοχή σε διαγωνισμούς ειδικευμένων φορέων, αλλά επίσης όσον αφορά την ισότητα των ευκαιριών μεταξύ των φορέων αυτών. Η ορθή εφαρμογή των κανόνων και των αρχών αυτών θα επιτρέψει στις κοινοτικές επιχειρήσεις να αποκτήσουν ευρύτερη και πιο διαφανή πρόσβαση στη διαχείριση τωνπηρεσιών κοινής ωφέλειας, και ιδίως του νερού.

Όσον αφορά την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπήπενθυμίζει στον αξιότιμο βουλευτή την ανακοίνωση που ενέκρινε πρόσφατα η Επιτροπή σχετικά με τιςπηρεσίες κοινής ωφέλειας(2). Στην εν λόγω ανακοίνωση, η Επιτροπή διευκρινίζει περαιτέρω την πολιτική της σε σχέση με τιςπηρεσίες κοινής ωφέλειας ανταποκρινόμενη σε αίτημα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας. Η έλλειψη ειδικών κανόνων εναρμόνισης των συνθηκών για το άνοιγμα στον ανταγωνισμό του τομέα του νερού δεν εμποδίζει την εφαρμογή των αρχών της συνθήκης ΕΚ και ιδίως των κανόνων του ανταγωνισμού που ισχύουν στον τομέα αυτό.

Τέλος, Η Επιτροπή επιθυμεί να ενημερώσει τον αξιότιμο βουλευτή ότιπάρχει μία οδηγία σχετικά με τη διαφάνεια των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών και των δημόσιων επιχειρήσεων(3). Η εν λόγω οδηγία επιβάλλει στα κράτη μέλη τηνποχρέωση να εξασφαλίζουν ότι οι δημόσιες επιχειρήσεις τηρούν χωριστούς και αξιόπιστους λογαριασμούς σχετικά με τις διαφορετικές δραστηριότητες που ασκούνται από την ίδια επιχείρηση. Το μέσο αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για να εξασφαλίσει τη δίκαιη και αποτελεσματική τήρηση των κανόνων του ανταγωνισμού στις επιχειρήσεις αυτές σύμφωνα με το άρθρο 86 της συνθήκης ΕΚ.

(1) ΕΕ C 121 της 29.4.2000.

(2) IP/00/1022 της 20ής Σεπτεμβρίου 2000.

(3) Οδηγία 2000/52/ΕΚ της Επιτροπής, της 26ης Ιουλίου 2000, για την τροποποίηση της οδηγίας 80/723/ΕΟΚ περί της διαφάνειας των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών και των δημόσιων επιχειρήσεων, ΕΕ L 193 της 29.7.2000.