ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1927/99

υποβολή: Reino Paasilinna (PSE) προς την Επιτροπή

(4 Νοεμβρίου 1999)

Θέμα: Κριτήρια σεβασμού των δικαιωμάτων των μειονοτήτων

Ένα από τα κριτήρια για τη διεύρυνση είναι ο σεβασμός στα δικαιώματα των μειονοτήτων. Ωστόσο σε καμία από τις δημοσιεύσεις της Επιτροπής δενπάρχει επίσημος κατάλογος που να παρουσιάζει σε τι συνίστανται τα δικαιώματα των μειονοτήτων.

Η Επιτροπή προετοιμάζει τη δεύτερη ετήσια έκθεση σχετικά με την πρόοδο των κρατών που έχουνποβάλει αίτηση για ένταξη. Οι όροι τους οποίους πρέπει να πληρούν αυτές οι χώρες μπορούν να διαφέρουν από κράτος σε κράτος. χει συντάξει η Επιτροπή κατάλογο με τις ελάχιστες απαιτήσεις; Ποια ποιοτικά και ποσοτικά κριτήρια χρησιμοποιεί η Επιτροπή, για να έχει μία σαφή εικόνα του κατά πόσο είναι ικανοποιητικό το επίπεδο σεβασμού των δικαιωμάτων των μειονοτήτων όσον αφορά την εθνικότητα, τη φυλή, τη γλώσσα και τη θρησκεία;

Απάντηση του κυρίου Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(2 Δεκεμβρίου 1999)

Είναι αληθές, όπως παρατήρησε και το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, ότι η Επιτροπή δεν έχει δημοσιεύσει επίσημο κατάλογο των δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Υπενθυμίζεται όμως ότι τα δικαιώματα αυτά αποτελούν αντικείμενο του «Διεθνούς Συμφώνου για τα Αστικά και Πολιτικά δικαιώματα» του 1996, της «Διακήρυξης για την προστασία των μειονοτήτων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ)» του 1992 της «Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών» καθώς και, ειδικότερα, της «Σύμβασης-πλαισίου για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων» που συνάφθηκε στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης το 1994. Πρόκειται για δικαιώματα που περιλαμβάνονται στα κείμενα αυτά, τα οποία έχουν συνεκτιμηθεί κατά την αξιολόγηση της μεταχείρισης και της προστασίας που παρέχεται στις μειονότητες από τιςποψήφιες προς ένταξη στην Ένωση χώρες τόσο στις γνώμες που εκφράστηκαν το 1997 μετά τις αιτήσεις τους για προσχώρηση όσο και στις τακτικές εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο που έχει επιτελεσθεί σε κάθε χώρα πουποβλήθηκαν στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο κατά το 1998 και το 1999. Πράγματι, από τις εν λόγω γνώμες και εκθέσεις συνάγεται ότι τα δικαιώματα των μειονοτήτων που εξετάζονται από την Επιτροπή αφορούν ιδίως τη διατήρηση της εθνικής και πολιτιστικής τους ταυτότητας και ειδικότερα τη διατήρηση της γλώσσας, της θρησκείας των παραδόσεων και κάθε άλλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Τα δικαιώματα αυτά αφορούν επίσης μεταχείριση ίση με αυτή που παρέχεται στα άτομα που αποτελούν την πλειονότητα στους διάφορους τομείς της κοινωνικής και οικονομικής ζωής και ειδικότερα: την πρόσβαση στην απασχόληση, στην κατοικία, στην εκπαίδευση, στα αγαθά και στιςπηρεσίες, στην κοινωνική προστασία και στη μέριμνα για τηνγεία. Το δικαίωμα ιθαγενείας, το δικαίωμα της χρήσης,πό ορισμένες προϋποθέσεις, της γλώσσας των μειονοτήτων στις επαφές τους με τις επίσημες και τις δικαστικές αρχές καθώς και η ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και η ελευθερία έκφρασης, που λαμβάνονται επίσηςπόψη στις αναλύσεις της Επιτροπής, αποβλέπουν επίσης στην καθιέρωση μεταχείρισης των μειονοτήτων πανομοιότυπης με αυτή που παρέχεται στονπόλοιπο πληθυσμό. Τα δικαιώματα αυτά αφορούν, τέλος, την προστασία των μειονοτήτων από πράξεις εχθρότητας και βίας οφειλόμενες στην εθνική, πολιτιστική και γλωσσική τους ταυτότητα.

Η Επιτροπή διαβεβαιώνει ότι η ανάλυση βασίστηκε στα ίδια κριτήρια για όλους τουςποψήφιους. Το γεγονός ότι, οι όροι αξιολόγησης διαφέρουν από χώρα σε χώρα, οφείλεται στη μεγάλη διαφορά των διαπιστωθέντων προβλημάτων και όχι στη διαφορά των χρησιμοποιούμενων κριτηρίων.

Η Επιτροπήπενθυμίζει επίσης στο Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου ότι οι θέσεις της όσον αφορά το σεβασμό εκ μέρους τωνποψηφίων των δικαιωμάτων των μειονοτήτων διαμορφώνονται μετά από διαβουλεύσεις με τις πλέον σημαντικές αρχές και τους οργανισμούς που είναι αρμόδιοι για τον τομέα αυτό σε διεθνές επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό διενεργήθηκαν διαβουλεύσεις τόσο κατά τη στιγμή της διατύπωσης της γνώμης όσο και κατά τη στιγμή της σύνταξης των τακτικών εκθέσεων, με τον Ύπατο Αρμοστή για τις μειονότητες του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), το Συμβούλιο της Ευρώπης, την Ομοσπονδία του Ελσίνκι και τη Διεθνή Αμνηστία.

Η Επιτροπή διευκρινίζει τέλος, ότι η δράση της στο θέμα αυτό έχει ήδη οδηγήσει σε θετικά αποτελέσματα σε επίπεδοποψήφιων χωρών. Αναφέρονται στη συνέχεια παραδείγματα περιπτώσεων στις οποίες δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή: πραγματοποιήθηκαν ουσιαστικές βελτιώσεις σχετικά με την πολιτογράφηση τωνπηκόων της ρωσόφωνης μειονότητας στην Εσθονία και στη Λετονία και ο νόμος για τη χρήση των γλωσσών των μειονοτήτων στις επίσημες επαφές με τις αρχές εγκρίθηκε από τη Σλοβακία.

Τέλος, η Επιτροπήπογραμμίζει τη σημασία της ανακοίνωσής της στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κολωνίας σχετικά με την καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και του αντισημιτισμού στιςποψήφιες χώρες(1).

Η Επιτροπή πιστεύει ότι η συνεχής ανάλυση και κριτική της κατάστασης στιςποψήφιες χώρες οδηγεί στον πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και στην προστασία τους.

(1) COM(1999)256 τελικό.