ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0109/00

υποβολή: Kathalijne Buitenweg (Verts/ALE) και Nelly Maes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(26 Ιανουαρίου 2000)

Θέμα: Αποτελεσματικότητα της έρευνας για το 5ο Πρόγραμμα Πλαίσιο

Η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων που προηγήθηκαν του 5ου Προγράμματος Πλαισίου (ΠΠ) δεν εξετάσθηκε ποτέ εις βάθος. Τα εισαχθέντα δεδομένα έχουν αναλυθεί καιπάρχει συνοπτικός πίνακας των επιτυχημένων προγραμμάτων. Όμως απουσιάζει μελέτη της κοινωνικής αποδοτικότητας.

Το Ολλανδικό Γραφείο Κεντρικού Προγραμματισμού (έγγραφο εργασίας 111, Ιούλιος 1999) πρότεινε τελευταίως μία απλή μέθοδο έρευνας. Με αυτήν εξετάζεται κατά πόσον οι ερευνητικές προτάσεις που δεν λήφθηκανπόψη για συνχρηματοδότηση από το 5ο ΠΠ έχουν παρόλα’ αυτά εκτελεσθεί. Ο στόχος του 5ου ΠΠ πάντως είναι να διεξάγεται έρευνα την οποία οι επιμέρους οικονομικοί παράγοντες της αγοράς δεν μπορούν να εκτελούν εντελώς ανεξάρτητα. Εάν προκύψει ότι τα απορριφθέντα προγράμματα εκτελέσθηκαν παρόλα αυτά στο σύνολό τους, αυτό θα αποτελεί ένδειξη ότι το 5ο ΠΠ έχει διαφύγει του στόχου του.

1. Έχειπόψη της η Επιτροπή την ερευνητική μέθοδο που ανάπτυξε το Γραφείο Κεντρικού Προγραμματισμού;

2. Φρονεί ότι η μέθοδος αυτή μπορεί να αποτελέσει ένδειξη της αποτελεσματικότητας του 5ου ΠΠ;

3. Εάν όχι, για ποιο λόγο; Εάν ναι, προτίθεται άραγε να προβεί σε χρησιμοποίηση της μεθόδου αυτής;

Απάντηση του κ. Busquin Εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Μαρτίου 2000)

1. Η Επιτροπή έχειπόψη της τη μεθοδολογία που προτείνει το Nederlandse Centraal Planbureau (NCP).

2. Βασιζόμενη στις δικές της μελέτες για το θέμα αυτό, η Επιτροπή έχει καταλήξει στην άποψη ότι η αξιολόγηση της αποδοτικότητας του προγράμματος πλαισίου είναι πολύπλοκη διαδικασία και ότι δεν είναι δυνατόν η συνολική επίπτωση του προγράμματος αυτού να αξιολογηθεί με μία μέτρηση. Η προτεινόμενη μέθοδος εκ μέρους του NCP είναι μία από τις πολλές που ενδέχεται να ληφθούνπόψη εν προκειμένω. Το μειονέκτημά της είναι ότι βασίζεται αποκλειστικά και μόνο σε απορριφθέντα έργα και στην άποψη ότι ο ρόλος του προγράμματος πλαισίου είναι αποκλειστικά και μόνο ναποστηρίζει ερευνητικές προσπάθειες που ειδάλλως δεν θα λάμβαναν χώρα.

Η αξία της κοινοτικής ενίσχυσης προς διάφορα έργα θα πρέπει να εκτιμάται αναλύοντας όχι μόνο το κατά πόσον το έργο θα είχε εκτελεστεί δίχως τη χρηματοδότηση αυτή αλλά επίσης και το κατά πόσον η δημόσια ενίσχυση βελτίωσε τον τρόπο με τον οποίο εκτελέστηκε το έργο, για παράδειγμα καθιστώντας το καλύτερο, μεγαλύτερο, ταχύτερο ή συνεργατικότερου χαρακτήρα. Επιπλέον, οι λόγοι χρηματοδότησης ενός έργου αξιολογούνται με κριτήριο την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία (EAV), μία έννοια η οποία απορρέει από την εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας. Τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση των προγραμμάτων σχετίζονται επίσης με την Κοινοτική Προστιθέμενη Αξία που καλύπτει πρωτίστως τη δημιουργία μιας κρίσιμης μάζας μέσω του συνδυασμού των διαθέσιμων πόρων σε εθνικό επίπεδο, τη συμβολή στηνλοποίηση των κοινοτικών πολιτικών και την επίλυση των προβλημάτων που προκύπτουν σε κοινοτικό επίπεδο. Προκειμένου να αξιολογηθεί η αποδοτικότητα του προγράμματος πλαισίου είναι κατά συνέπεια καθοριστικής σημασίας όχι μόνο να ληφθούνπόψη μεμονωμένα έργα αλλά επίσης να αξιολογηθούν συνολικά τα έργα που έχουν χρηματοδοτηθεί βάσει του προγράμματος αυτού. Τοιουτοτρόπως μπορεί να ληφθείπόψη ότι οι επιπτώσεις των προγραμμάτωνπερβαίνουν το άθροισμα των επιπτώσεων των επιμέρους έργων.

Για τους λόγους αυτούς, η αποτελεσματικότητα του προγράμματος πλαισίου και των ειδικών προγραμμάτων δεν μπορούν να βασιστούν αποκλειστικά και μόνο στην ανάλυση των απορριφθέντων έργων που εξ ορισμού θεωρείται ότι δεν συνάδουν προς τους στόχους των κοινοτικών προγραμμάτων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (RTD).

3. Η σημασία της απόδοσης ιδιαίτερης έμφασης στην ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία επιβεβαιώθηκε από ομάδα εμπειρογνωμόνων στον τομέα της αξιολόγησης των προγραμμάτων που συγκρότησε η Επιτροπή το περασμένο έτος προκειμένου να εξετασθούν τα θέματα της μέτρησης των αποτελεσμάτων και των επιπτώσεων της

έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης. Η έκθεση της ομάδας εναλλακτικές δυνατότητες και όρια κατά την αξιολόγηση των κοινονικοοικονομικών επιπτώσεων των ευρωπαϊκών προγραμμάτων έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης διαβιβάζεται άμεσα στο Αξιότιμο Μέλος και στη Γραμματεία του Κοινοβουλίου. Οι συστάσεις της ομάδας των εμπειρογνωμόνων εξετάζονται επί του παρόντος στο πλαίσιο της παρακολούθησης και της αξιολόγησης του προγράμματος πλαισίου.