ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1413/99

υποβολή: Heidi Hautala (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(1 Σεπτεμβρίου 1999)

Θέμα: Κτηνιατρική αγωγή των αλόγων

Μεταξύ των κτηνιάτρων και των ιδιοκτητών αλόγωνπάρχει αυξανόμενη ανησυχία για την απώλεια σημαντικών φαρμάκων που χρησιμοποιούνταν για την θεραπεία αλόγων, θέτοντας με τον τρόπο αυτό σε κίνδυνο τηνγεία και την καλή κατάσταση των ζώων αυτών. Ο λόγος οφείλεται στηνποχρέωση των φαρμακευτικών βιομηχανιών να ορίζουν, με μεγάλο κόστος, ταποχρεωτικά ανώτατα όρια καταλοίπων για όλα τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την θεραπεία των ζώων για ανθρώπινη κατανάλωση.

Το κόστος δεν δικαιολογείται για προϊόντα που χρησιμοποιούνται για «μικρότερα» είδη για τα οποίαπάρχει χαμηλότερο εμπορικό κέρδος. Η ΕΕ ταξινομεί το άλογο στα ζώα για ανθρώπινη κατανάλωση, μολονότι μόνο το 15 % εισέρχεται στην αλυσίδα των τροφών για ανθρώπινη κατανάλωση. Μία πιθανή λύση θα ήταν να ταξινομηθεί εκ νέου ως ζώο-σύντροφος. Θα μπορούσε η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι εξετάζεται μία τέτοια κίνηση και ότι, επίσης, έχουν συζητηθεί άλλες λύσεις;

Απάντηση του κ. Byrne εξονόματος της Επιτροπής

(15 Νοεμβρίου 1999)

Η διαθεσιμότητα φαρμακευτικών προϊόντων για ζώα που παράγουν εδώδιμα προϊόντα είναι ένα περίπλοκο πρόβλημα. Το πρόβλημα περιλαμβάνει μια πτυχή που αφορά την ορθή μεταχείριση των ζώων εφόσον είναι αδύνατη η αναγκαία φαρμακευτική αγωγή λόγω της απαγόρευσης της χρήσης ορισμένων φαρμάκων καθώς και μια πτυχή που αφορά την προστασία τηςγείας του καταναλωτή. Το πρόβλημα αντανακλά μια διαμάχη μεταξύ των αγροτικών αναγκών, των απαιτούμενων επενδύσεων της φαρμακευτικής βιομηχανίας και της δημόσιας αντίληψης για το πρόβλημα στο σύνολό του. Το πρόβλημα έχει επίσης μια σημαντική διεθνή πτυχή καθώς σημαντική αναλογία του κρέατος αλόγου που καταναλώνεται στην Κοινότητα είναι ξένης προέλευσης.

Σύμφωνα με τη συνθήκη ΕΚ, τα ιπποειδή (όνοι, άλογα και οι διασταυρώσεις τους) είναι αγροτικά ζώα. Η οδηγία του Συμβουλίου 64/0433/ΕΟΚ της 26ης Ιουνίου 1964 περίγειονομικών προβλημάτων στην παραγωγή και διάθεση νωπού κρέατος στην αγορά(1) εφαρμόζεται στο κρέας του αλόγου. Η αναταξινόμηση των ιπποειδών ως ζώων-συντρόφων θα στερούσε από μεγάλο αριθμό πολιτών ένα παραδοσιακό είδος διατροφής.

Ενώ τα άλογα στην Κοινότητα διατρέφονται κυρίως για χρήσεις άλλες από αυτή της παραγωγής τροφίμων, η σφαγή των αλόγων είναι κοινό φαινόμενο σε μια ορισμένη φάση της ζωής τους και δεν αποκλείεται από την κοινοτική νομοθεσία. Κανένα κράτος μέλος δεν απαγορεύει τη σφαγή των αλόγων ούτε το εμπόριο των αλόγων με προορισμό τη σφαγή για παραγωγή τροφίμων. Λαμβάνονταςπόψη την ηλικία που μπορεί να φτάσει ένα άλογο, τη συχνή αλλαγή ιδιοκτήτη και εθνικότητας και τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά τη διάρκεια της ζωής του, η επιβολή μιας γενικής διαφοροποίησης μεταξύ αλόγων-συντρόφων και αλόγων με προορισμό την παραγωγή τροφίμων θα ήταν πολύ δύσκολη.

Η προστασία τηςγείας των ευρωπαίων καταναλωτών εξασφαλίζεται μέσω του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΟΚ) 2377/90 της 26ης Ιουνίου 1990 που ορίζει μια κοινοτική διαδικασία για την καθιέρωση ανώτατων ορίων καταλοίπων (ΑΟΚ) των κτηνιατρικών φαρμακευτικών προϊόντων στα τρόφιμα ζωικής προέλευσης(2). Οι ουσίες για τις οποίες δεν μπορούν να οριστούν ΑΟΚ (επειδή τα προϊόντα αυτά ή οι μεταβολίτες τους είναι τοξικοί σε οποιαδήποτε συγκέντρωση) έχουν ήδη χάσει την άδεια κυκλοφορίας τους στην αγορά για τα ζώα με προορισμό τη διατροφή. Εκείνες για τις οποίες έχουν καθιερωθεί προσωρινά ΑΟΚ θα εξαφανιστούν από την αγορά έως την 1η Ιανουαρίου 2000, αν η βιομηχανία δεν μπορέσει να ορίσει οριστικά ΑΟΚ.

Ωστόσο η απώλεια ορισμένων ουσιών δεν σημαίνει ότι δενπάρχουν εναλλακτικές θεραπείες. Ορισμένες από τις ουσίες χωρίς ΑΟΚ μπορεί να αντικατασταθούν από άλλες ουσίες για τις οποίες έχουν οριστεί ΑΟΚ και οι οποίες είναι αποτελεσματικές για την ίδια κλινική ένδειξη. Ωστόσο, ορισμένες από αυτές τις εναλλακτικές λύσεις μπορεί να είναι αρκετά πιο ακριβές ή πιο δύσκολο να εφαρμοστούν.

Η σημερινή κατάσταση συνίσταται στο ότι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Αξιολόγηση των Φαρμάκων (EMEA) όρισε έναν κατάλογο εκείνων των φαρμάκων που είναι απαραίτητα και θα ήταν αναντικατάστατα για τη θεραπεία ζώων που προορίζονται για τη διατροφή από την 1η Ιανουαρίου 2000. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενημέρωσε το Κοινοβούλιο(3) ότι λιγότερες από 15 ουσίες περιλαμβάνονται στην κατηγορία αυτή.

Ωστόσο, η χρήση φαρμάκων για ανεξάρτητη χρήση, για παράδειγμα εκείνων που αναπτύσσονται για την ιατρική του ανθρώπου, είναι ίδιας σημασίας και είναι συνηθισμένη στα σημερινά εξελιγμένα φάρμακα για άλογα. Οι θεραπείες αυτές ωστόσο απαιτούν την εξαίρεση του ζώου από την τροφική αλυσίδα.

Η οδηγία του Συμβουλίου 81/0851/ΕΟΚ της 28ης Σεπτεμβρίου 1981 σχετικά με την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν τα κτηνιατρικά φάρμακα(4) περιέχει προβλέψεις για την αποφυγή ελλείψεων στην προσφορά φαρμάκων. Στο άρθρο 4 της εν λόγω οδηγίας ορίζονται οι εξαιρετικές περιπτώσεις για την χρήση φαρμάκων που περιέχουν ουσίες σε σύνθεση που απαγορεύονται για ζώα που προορίζονται για παραγωγή τροφίμων σε δεδομένο κράτος μέλος. Αυτό το λεγόμενο «κλιμακωτό σύστημα» απαιτεί οι ουσίες που περιλαμβάνονται να επιτρέπονται ενδεχομένως σε κάποιο άλλο κτηνιατρικό φάρμακο για ζώα που προορίζονται για τη διατροφή στο εν λόγω κράτος μέλος. Μία περίοδος αναμονής 7 έως 28 ημερών πρέπει να τηρείται, ανάλογα με το προϊόν που παράγεται από το εκάστοτε ζώο.

Ωστόσο, τα σημερινά φάρμακα για άλογα είναι πολύ εξελιγμένα και συγκρίνονται ακόμη και με εκείνα των μικρών ζώων και ως ένα βαθμό με τα φάρμακα για τον άνθρωπο. Δεν είναι ασυνήθιστο, οι κτηνίατροι που φροντίζουν άλογα να χρησιμοποιούν φάρμακα τα οποία προορίζονται για τον άνθρωπο ή για μικρά κατοικίδια ζώα. Για ουσίες οι οποίες περιλαμβάνονται σε τέτοια φάρμακα, τα ΑΟΚ μπορεί να μην καθοριστούν ποτέ και καθημερινάπάρχουν νέα φάρμακα στην αγορά. Αυτή η ανεξάρτητη («off-label») χρήση φαρμάκων σε άλογα, δηλ. η χρήση που γίνεται για λόγους άλλους από την ενδεικνυόμενη χρήση, απαιτεί την εξαίρεση του ζώου από την τροφική αλυσίδα.

Σε ό,τι αφορά το περίπλοκο των προβλημάτων που σχετίζονται με τη διάθεσιμότητα των φαρμάκων για ζώα που προορίζονται για την παραγωγή εδώδιμων προϊόντων,, δεν είναι δυνατόν να βρεθούν εύκολες και γρήγορες λύσεις. Μια ολοκληρωμένη δράση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από κοινού με τις αρχές στα κράτη μέλη και τη βιομηχανία φαρμάκων στους τομείς της γεωργίας και της αλιείας είναι αναγκαία για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής φαρμακευτικής αγωγής των «ήσσονος σημασίας ειδών».

Ωστόσο, συνεκτιμώντας τις προαναφερόμενες ιδιαιτερότητες των ιπποειδών, η Επιτροπή ενημέρωσε το Συμβούλιο «Γεωργίας» της 14ης Ιουνίου 1999 σχετικά με την πρόθεσή της ναποβάλει το συντομότερο δυνατόν τις κατάλληλες προτάσεις. Οι προτάσεις αυτές, βασισμένες στο άρθρο 152 (πρώην άρθρο 129) της συνθήκης ΕΚ θα αντιμετωπίσουν τη δυνατότητα χορήγησης ουσιών χωρίς ΑΟΚ σε ιπποειδή με βάση ορισμένες ελεγχόμενες συνθήκες εξασφαλίζοντας την τήρηση των απαιτούμενων περιόδων αναμονής.

(1) ΕΕ 121 της 29.7.1964.

(2) ΕΕ L 224 της 18.8.1990.

(3) Επιτροπή για το περιβάλλον, τη δημόσιαγεία και την προστασία του καταναλωτή, 1-2 Σεπτεμβρίου 1999.

(4) ΕΕ L 317 της 6.11.1981.