ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-3854/02

υποβολή: Rodi Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(23 Δεκεμβρίου 2002)

Θέμα: Το έλλειμμα καινοτομίας στην Ελλάδα

Σύμφωνα με την έκθεση 2002 για την καινοτομία, η Ελλάδα σε όλους τους κρίσιμους δείκτες καινοτομίας και νέων τεχνολογιώνστερεί κατά πολύ έναντι των άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Ειδικότερα, μόνο το 1,4 % των εργαζομένων συμμετέχει σε προγράμματα δια βίου κατάρτισης έναντι 8,5 % του κοινοτικού μέσου όρου, μόνο το 9,9 % των νοικοκυριών είναι συνδεδεμένα στο διαδίκτυο έναντι του 37 % στην Ευρώπη. Η καινοτομία στις Μικρο-Μεσαίες Επιχειρήσεις βρίσκεται στο 20 %, ενώ ο μέσος όρος φθάνει στο 44 %. Σε πολλούς δείκτες η τάση εξέλιξης κινείται βραδύτερα από το μέσο όρο της Ε.Ε. Ερωτάται η Επιτροπή ποιά είναι τα βασικά μειονεκτήματα της ελληνικής πολιτικής που έχουν ως συνέπεια αυτήν την κατάσταση· Τι συμπεράσματα αυτή εξάγει από την ελληνική εμπειρία για την πολιτική που πρέπει να εφαρμοσθεί στα νέα κράτη μέλη·

Απάντηση του κ. Liikanen εξ ονόματος της Επιτροπής

(29 Ιανουαρίου 2003)

Ο ευρωπαϊκός πίνακας επιδόσεων καινοτομίας 2002 δείχνει ότι οι επιδόσεις της Ελλάδας σε θέματα καινοτομίας παραμένουν κάτω από το μέσο όρο της Ένωσης. Ωστόσο, η Ελλάδα παρουσιάζει σημαντική πρόοδο. Οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη (Ε & Α), για παράδειγμα, τόσο στο δημόσιο τομέα όσο και στις επιχειρήσεις, αυξάνονται πολύ πιο γρήγορα από τον κοινοτικό μέσο όρο. Η Ελλάδα βρίσκεται επίσης πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στις δαπάνες για την τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνίας και για τη συμμετοχή σε προγράμματα διά βίου κατάρτισης.

Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι από τον πίνακα επιδόσεων καινοτομίας προκύπτουν τα συγκεντρωτικά στοιχεία των εθνικών επιδόσεων στον τομέα της καινοτομίας, χωρίς όμως να αξιολογούνται οι εθνικές πολιτικές που εφαρμόζονται για την ενθάρρυνση του εν λόγω τομέα. Ο πίνακας επιδόσεων αποτελεί ένα από τα όργανα του ευρωπαϊκού διαγράμματος τάσεων (Trend Chart) για την καινοτομία. Τα στοιχεία του πίνακα επιδόσεων συμπληρώνονται κυρίως από μια μεγάλη βάση δεδομένων που περιλαμβάνει τα εθνικά πολιτικά μέτρα και την παραγωγή εθνικών εξαμηνιαίων εκθέσεων σχετικά με την πολιτική της καινοτομίας. Οι εν λόγω εκθέσεις διατίθενται στη διεύθυνση: http://trendchart.cordis.lu. Οι εθνικές εκθέσεις εκπονούνται από ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες και επικυρώνονται από εκπροσώπους των εθνικών διοικήσεων. Κατά συνέπεια, δεν αντικατοπτρίζουν απαραιτήτως την άποψη της Επιτροπής ή των εθνικών αρχών.

Οι πρόσφατες εθνικές εκθέσεις σχετικά με την ελληνική πολιτική για την ενθάρρυνση της καινοτομίας δείχνουν εντατικοποίηση των προσπαθειών και επιβεβαιώνουν κατ' αυτόν τον τρόπο τα αποτελέσματα των τάσεων που επισημάνθηκαν παραπάνω. Πράγματι, ένας σημαντικός αριθμός νέων πολιτικών μέτρων ελήφθη το 2002 με σκοπό να καλυφθούν γρήγορα τα σημεία στα οποίαστερεί η Ελλάδα σε θέματα καινοτομίας.

Επίσης, σε συνδυασμό με τα επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΤΠΑ, δώδεκα ελληνικές περιφέρειες (σε σύνολο δεκατριών)πέβαλαν το 2001 και 2002 ένα περιφερειακό πρόγραμμα καινοτόμων ενεργειών του ΕΤΠΑ για να πειραματιστούν με νέες διαδικασίες καινοτομίας και με σκοπό να τις γενικεύσουν για τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής τους. Έξι περιφερειακά προγράμματα καινοτόμων ενεργειών εγκρίθηκαν το 2002 και τα άλλα έξι προγράμματα βρίσκονται στο στάδιο της εξέτασης. Αυτό δείχνει το ενδιαφέρον των ελληνικών περιφερειών για την ενίσχυση της ικανότητας καινοτομίας και τη γεφύρωση του χάσματος στον τομέα της τεχνολογικής καινοτομίας και των νέων τεχνολογιών.

Για παράδειγμα, τα προγράμματα των ελληνικών περιφερειών εστιάζονται σε μέτρα που αποσκοπούν στην ενθάρρυνση της μεταφοράς τεχνολογιών, της δημιουργίας επιχειρήσεωνψηλής τεχνολογίας, της δικτύωσης κέντρων έρευνας και της δημιουργίας τομεακών ομίλων μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε περιφερειακό επίπεδο, καθώς και στη χρησιμοποίηση της τεχνολογίας πληροφοριών και επικοινωνίας από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας τους σε διεθνή κλίμακα.

Όσον αφορά τη δυνατότητα να εξαχθούν διδάγματα από την ελληνική εμπειρία για την πολιτική που πρέπει να εφαρμοσθεί στα μελλοντικά κράτη μέλη, πρέπει να επισημανθεί ότι τα εν λόγω κράτη αποτελούν μια πολύ ετερογενή ομάδα. Ως εκ τούτου, είναι πολύ δύσκολο για την Επιτροπή να καταλήξει σε γενικά συμπεράσματα που να εφαρμόζονται σε όλες αυτές τις χώρες. Ωστόσο, το διάγραμμα τάσεων περιλαμβάνει επίσης μια σειρά εργαστηρίων συγκριτικής αξιολόγησης (benchmarking workshops) με στόχο την ανταλλαγή εθνικών εμπειριών και ορθών πρακτικών σε θέματα πολιτικής της καινοτομίας μεταξύ των σημερινών και των μελλοντικών κρατών μελών. Αυτά τα εργαστήρια προσφέρουν επίσης ένα πλαίσιο μάθησης κατάλληλο για την εξαγωγή αμοιβαίων διδαγμάτων σε συγκεκριμένα θέματα προσαρμοσμένα στο ιδιαίτερο για την κάθε χώρα πλαίσιο. Τα συμπεράσματα των προηγούμενων εργαστηρίων διατίθενται στη διεύθυνση: http://trendchart.cordis.lu/Benchmarking/index.cfm.