ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0156/00

υποβολή: Niels Busk (ELDR) προς την Επιτροπή

(26 Ιανουαρίου 2000)

Θέμα: Οδηγία περί θεσπίσεως πλαισίου κοινοτικής δράσης στο πεδίο της πολιτικήςδάτων (COM)(1999) 271 τελικό

Η πρόταση οδηγίας της Επιτροπής περί θεσπίσεως πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα τωνδάτων ((COM)(1999) 271 τελικό) εντάσσεται στο πλαίσιο μιας σειράς οδηγιών που ρυθμίζουν τα επιφανειακά ύδατα και ταπόγεια ύδατα. Στόχος της εν λόγω οδηγίας είναι να ενισχύσει τους περιβαλλοντικούς στόχους που έχουν τεθεί στις ισχύουσες οδηγίες;

Προτείνεται η θέσπιση μιας αρχής προφύλαξης που δεν καθορίζεται ακριβέστερα και συγχρόνως η σταδιακή εξάλειψη των επικίνδυνων ουσιών. Τι ακριβώς νοείται ως αρχή προφύλαξης και ποιες επικίνδυνες ουσίες προβλέπεται να εξαλειφθούν;

Σε συνδυασμό με τη σταδιακή εξάλειψη των επικίνδυνων ουσιών, στόχος είναι η επίτευξη σχεδόν μηδενικού επιπέδου επικίνδυνων ουσιών μέχρι το 2002 με βάση τα αριθμητικά στοιχεία του 1995. Με ποιο τρόπο θα πραγματοποιηθεί αυτή η σταδιακή εξάλειψη;

Επιπλέον, φαίνεται ότι στόχος είναι επίσης η σταδιακή εξάλειψη των εκπομπών και των απορρίψεων επικίνδυνων ουσιών και παράλληλα η εκπλήρωση του τελικού στόχου που είναι να επιτευχθούν συγκεντρώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον σχεδόν ίσες με τα φυσικά βασικά επίπεδα για τις ουσίες που απαντώνται στη φύση και σχεδόν μηδενικές για τις ανθρωπογενείς συνθετικές ουσίες. Ποιες είναι οι ουσίες που απαντώνται στη φύση και με ποιο τρόπο θα προσδιοριστούν τα φυσικά βασικά επίπεδα; Δεδομένου ότι γίνεται λόγος για μηδενικά επίπεδα, πρόκειται για αυτά που μπορούν να μετρηθούν με τη διαθέσιμη σήμερα τεχνολογία δηλαδή στο μέλλον, επίπεδα απόλυτου μηδενός, δεδομένου ότι τότε θα είναι δυνατό να μετρηθούν ακόμη και τα πολύ μικρά ίχνη ουσιών;

Φαίνεται επίσης ότι είναι αναγκαίο να εξασφαλιστεί η αναστροφή τυχόν σημαντικών και σταθερών ανοδικών τάσεων της συγκέντρωσης οποιουδήποτε ρύπου σταπόγεια ύδατα. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα είναι δυνατό να αυξηθεί η συγκέντρωση νιτρικών, για παράδειγμα, σταπόγεια ύδατα μέχρι το καθορισμένο οριακό επίπεδο;

Η οδηγία προβλέπει ότι,πό ορισμένες προϋποθέσεις, τα διάφορα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από τιςποχρεώσεις τις συναφείς με τους στόχους. Τι ακριβώς νοείται ως ορισμένες προϋποθέσεις;

Πρωταρχικός στόχος της οδηγίας είναι η επίτευξη καλής κατάστασης τόσο των επιφανειακώνδάτων όσο και τωνπόγειωνδάτων. Τι νοείται ως καλή κατάσταση;

Η οδηγία θα τροποποιήσει γενικά το επίπεδο προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση;

Η Επιτροπή πραγματοποίησεπολογισμούς προκειμένου να αξιολογήσει τις επιπτώσεις της εφαρμογής της οδηγίας;

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(29 Φεβρουαρίου 2000)

Στην ολομέλειά του της 14ης 18ης Φεβρουαρίου 2000, το Κοινοβούλιο προέβη σε δεύτερη ανάγνωση της κοινής θέσης της 22ας Οκτωβρίου 1999(1) σχετικά με την προτεινόμενη από το 1997 οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα(2). Στην πρώτη ανάγνωση, το Κοινοβούλιο εξέφρασε την έντονη ικανοποίησή του για την πρόταση και επέφερε 133 τροπολογίες, ενισχύοντας τους στόχους και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής. Η επιτροπή περιβάλλοντος ενέκρινε, στις 25 Ιανουαρίου 2000, 86 τροπολογίες επί συνόλου προτεινομένων 243.

Η πρόταση καθορίζει μια γενική αρχή για την διαχείριση τωνδάτων με βάση την γεωγραφική επέκταση του συνόλου της ποτάμιας λεκάνης με τα συνδεόμεναπόγεια ύδατα, και στο πλαίσιο αυτό ενσωματώνει σειρά παλαιότερων περίδάτων οδηγιών που έχουν ως αντικείμενο ειδικούς τύπουςδάτων με ειδικούς περιβαλλοντικούς στόχους. Σύμφωνα με την θεσπιζόμενη αρχή, ορίζει ότι κάθε προστασία και χρήση τωνδάτων πρέπει να ενσωματώνει, σε έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό, τους στόχους τους σχετικούς με ταπόγεια και τα επιφανειακά ύδατα. Πέραν τωνφιστάμενων κυρίως φυσικοχημικών στόχων και προτύπων ποιότητας, η πρόταση θεσπίζει σειρά οικολογικών στόχων. Ο γενικός στόχος για την ποιότητα τωνδάτων φέρει την ονομασία καλή κατάσταση. Η καλή κατάσταση καλύπτει τόσο τις κλασσικές φυσικοχημικές, όσο και τις οικολογικές παραμέτρους. Το παράρτημα V της πρότασης αναφέρει λεπτομερώς τους ορισμούς και την εφαρμογή της έννοιας καλή κατάσταση. Η πρόταση δεν ορίζει αφ’ εαυτής την αρχή της προφύλαξης. Ωστόσο, η πρόταση βασίζεται στο άρθρο 175 παράγραφος 1 (πρώην άρθρο 130Σ) της συνθήκης ΕΚ και ακολουθεί, κατ' αυτόν τον τρόπο, τις αρχές της κοινοτικής περιβαλλοντικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της αρχής της προφύλαξης που ορίζεται στο άρθρο 174 (πρώην άρθρο 130Ρ) της Συνθήκης. Στις 2 Φεβρουαρίου 2000, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για την αρχή της προφύλαξης(3).

Σχετικά με την σταδιακή εξάλειψη των εκπομπών επικίνδυνων ουσιών, η πρώτη ανάγνωση του Κοινοβουλίου της 11ης Φεβρουαρίου 1999 και η τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής(4) αποβλέπουν στην ενσωμάτωση της δέσμευσης των κρατών μελών στο πλαίσιο της Σύμβασης του Όσλο-Παρισίων (OSPAR) για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Τα κράτη μέλη συμφώνησαν σε μία κατά βάσιν πολιτική δέσμευση για την σταδιακή εξάλειψη των εκπομπών επικίνδυνων ουσιών, προωθώντας τον στόχο των συγκεντρώσεων υποστρώματος φυσικών ουσιών και τον σχεδόν μηδενικών ποσοτήτων για τις συνθετικές ουσίες, μέχρι το έτος 2020. Δεν επιχειρήθηκε η εξειδίκευση του στόχου αυτού ή των μεθόδων ελέγχου.

Η πρόταση δεν καθορίζει, γενικά, λεπτομερή μέτρα για την επίτευξη του στόχου. Αυτό επαφίεται κατά βάσιν στα κράτη μέλη. Ωστόσο, η πρόταση ορίζει ότι θαπάρξει ειδική πρόταση για τις καλούμενες ουσίες προτεραιότητας, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της επιδίωξης του εν λόγω στόχου.

Όσον αφορά ταπόγεια ύδατα, η πρόταση θεσπίζει την αρχή της αντιστροφής των επίμονων και σεψηλά επίπεδα ανοδικών τάσεων των συγκεντρώσεων ρύπων. Η περιβαλλοντική επιτροπή του Κοινοβουλίου ενέκρινε, στις 25 Ιανουαρίου 2000, τροπολογίες, οι οποίες τείνουν προς τη θέσπιση της μείωσης της ανθρωπογενούς ρύπανσης, μέχρις ότου φθάσει σε ασήμαντα επίπεδα, ως στόχου για την αντιστροφή τάσεων. Η κοινή θέση, αυτή καθαυτή, συνεπάγεταιποχρέωση για την θέσπιση μέτρων για την αντιστροφή μιας ανοδικής τάσης, προτού η συγκέντρωση ουσιών φθάσει τα επίπεδα που καθορίζονται στηνφιστάμενη νομοθεσία. Ωστόσο, πρόκειται για βουλησιαρχικό στόχο, ο οποίος δεν καλύπτεται από τον ορισμό της πρότασης για την καλή κατάσταση τωνπογείωνδάτων και, ως εκ τούτου, δεν θα αποτελέσει, από μόνο του, κριτήριο συμμόρφωσης.

Η κοινή θέση καθορίζει κριτήρια βάσει των οποίων τα κράτη μέλη δύνανται να επεκτείνουν την περίοδο εφαρμογής και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να θεσπίζουν λιγότερο φιλόδοξους περιβαλλοντικούς στόχους. Μεταξύ των περιπτώσεων αυτών περιλαμβάνονται οι απρόβλεπτες και εξαιρετικές ξηρασίες, οι πλημμύρες ή η αναγέννηση τωνπογείωνδάτων, που, για λόγους που δεν έχουν να κάνουν με ανθρώπινες δραστηριότητες, συχνάπερβαίνουν την περίοδο που καθορίζει η πρόταση. Η πρώτη ανάγνωση του Κοινοβουλίου και οι προσφάτωςιοθετηθείσες τροπολογίες της περιβαλλοντικής επιτροπής τείνουν προς την ισχυροποίηση των κριτηρίων.

Η εκ μέρους της Επιτροπής εκτίμηση των επιπτώσεων της εφαρμογής εξετέθη στην αιτιολογική έκθεση της αρχικής πρότασης. Στις αντίστοιχες εκ μέρους των αναγνώσεις της πρότασης, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο δεν προέβησαν σε σχολιασμό της εκτίμησης αυτής.

(1) ΕΕ C 343 της 30.11.1999.

(2) ΕΕ C 184 της 17.6.1997.

(3) COM(2000)1 τελικό.

(4) ΕΕ C 342 E της 30.11.1999.