ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3521/97 υποβολή: Carlos Robles Piquer (PPE) προς την Επιτροπή (12 Νοεμβρίου 1997)

Θέμα: Η Διώρυγα του Παναμά

Οι Ηνωμένες Πολιτείες το έτος 2000 θα επιστρέψουν τη Διώρυγα του Παναμά στην ομώνυμη Δημοκρατία, αποδίδοντάς της ταυτοχρόνως πλήρη κυριαρχικά δικαιώματα. Κατά τον παρελθόντα μήνα, πραγματοποιήθηκε στον Παναμά Διεθνής Διάσκεψη προκειμένου να εξετασθεί το μέλλον της σημαντικότατης αυτής διώρυγας, η οποία δημιουργήθηκε βάσει σχεδίων του γάλλου μηχανικού Λεσέψ.

Ποιά υπήρξε η συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην εν λόγω Διάσκεψη και πως πιστεύει η Επιτροπή ότι η ΕΕ μπορεί να συνεργασθεί στο μέλλον ώστε η Διώρυγα του Παναμά να συνεχίσει να προσφέρει τις υπηρεσίες της;

Απάντηση του κ. Marin, εξ ονόματος της Επιτροπής (3 Δεκεμβρίου 1997)

Για να εορτάσουν τα είκοσι χρόνια της υπογραφής των συνθηκών Torrijos-Carter, οι αρχές του Παναμά διοργάνωσαν το «Παγκόσμιο συνέδριο της διώρυγας του Παναμά», που έγινε στον Παναμά από τις 7 έως τις 10 Σεπτεμβρίου 1997. Για να συζητηθεί το μέλλον αυτής της σημαντικής οδού μεταξύ των ωκεανών, το γεγονός αυτό συγκέντρωσε τους εκπροσώπους των κυβερνήσεων, τους χρήστες της διώρυγας και τους ενδεχόμενους επενδυτές. Αν και η εκπροσώπηση των κρατών μελών ήταν μικρότερη από την αρχικά αναμενόμενη, επειδή κανένας ευρωπαίος υπουργός δεν ήταν παρών, έγινε σαφώς δεκτό το νόημα της συμμετοχής και της επέμβασης του αντιπροέδρου της Επιτροπής, του επιφορτισμένου με τις σχέσεις με τη Λατινική Αμερική. Ο τελευταίος πράγματι υπογράμμισε, αφενός, την εμπιστοσύνη της Κοινότητας στη θέληση και τις δυνατότητες του Παναμά να αναλάβει, από το έτος 2000, τις νέες ευθύνες που θα τον βαρύνουν στη διαχείριση της διώρυγας και, αφετέρου, επιβεβαίωσε το ενδιαφέρον και την υποστήριξη της Κοινότητας, όσον αφορά την προβληματική αυτή της στρατηγικής οδού μεταξύ των δύο ωκεανών.

Ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής υπενθύμισε ακόμα στην ομιλία του την κοινοτική υποστήριξη στη διοργάνωση του παγκόσμιου συνεδρίου, στη δημιουργία ενός μουσείου για την ιστορία της διώρυγας και την εγκατάσταση, στην παλιά περιοχή της διώρυγας, ενός τεχνολογικού πάρκου στο πλαίσιο της «Ciudad del saber». Κατά την ομιλία αυτή, ανακοίνωσε επίσης τα κύρια αποτελέσματα μιας μελέτης που χρηματοδοτήθηκε από την Επιτροπή, στόχος της οποίας ήταν να συμβάλει στην επιλογή του εναλλακτικού μέλλοντος της διώρυγας.

Οι εργασίες του συνεδρίου οδήγησαν σε δύο σημαντικά αποτελέσματα. Το πρώτο ήταν η γενική συνειδητοποίηση για την ανάγκη ανάπτυξης της διώρυγας. Η αύξηση των δυνατοτήτων της τελευταίας φαίνεται πράγματι απαραίτητη για να μπορέσει να αντιμετωπιστεί η αύξηση των παγκόσμιων ναυτικών μεταφορών. Ο κορεσμός της σημερινής διώρυγας προβλέπεται να γίνει γύρω στο 2010. Το δεύτερο αποτέλεσμα ήταν ότι έγινε και ανακοινώθηκε η επιλογή του εναλλακτικού μέλλοντος της διώρυγας: νέα σειρά δεξαμενών ρύθμισης της στάθμης του ύδατος μεταξύ δύο υδατοφρακτών της διώρυγας για πλοία 150.000 τόνων. Πράγματι, η σημερινή διώρυγα δεν επιτρέπει παρά μόνο τη διέλευση πλοίων 65.000 τόνων (σε σύγκριση με πλοία 150.000 που διέρχονται τη διώρυγα του Σουέζ). Εκτιμώντας ότι θα χρειαστεί περίοδος 10 ετών για την υλοποίηση των ενεργειών (το κόστος των οποίων υπολογίζεται σε 8 δισεκατ. δολ. ΗΠΑ = 7.300 εκατ. ECU) και ότι οι οικονομικοτεχνικές μελέτες θα πρέπει να καλύψουν πολλά χρόνια, υπάρχουν σχετικά μικρές προθεσμίες για την κατασκευή αυτής της τρίτης σειράς δεξαμενών ρύθμισης της στάθμης του ύδατος.

Δεδομένου ότι τα αποτελέσματα αυτά είναι τα ίδια ακριβώς με εκείνα της μελέτης που χρηματοδοτήθηκε από την Κοινότητα, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής, στην εναρκτήρια ομιλία του, είχε προαναφέρει τα συμπεράσματα του συνεδρίου.

Η μη προσαρμογή της διώρυγας στις νέες απαιτήσεις του θαλάσσιου εμπορίου θα οδηγούσε αναπόφευκτα στην περιθωριοποίηση της οδού μεταξύ των ωκεανών υπέρ άλλων οδών, ορισμένες από τις οποίες λειτουργούν ήδη, όπως η σιδηροδρομική μεταφορά containers στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όσον αφορά τη μελλοντική συνεργασία της Κοινότητας με τον Παναμά, πρέπει να τονιστεί ότι η χώρα αυτή προσφέρει σήμερα ευρύτατο φάσμα δυνατοτήτων για την ανάπτυξη της οικονομικής συνεργασίας: αφενός, τη μεταρρύθμιση και το άνοιγμα της οικονομίας, αφετέρου, την απόδοση της διώρυγας και της παλιάς ζώνης της διώρυγας ο χαρακτήρας της οποίας επαναπροσδιορίστηκε από καθαρά οικονομική και γεω-οικονομική πλευρά. Θα μπορούσε να δοθεί μια ευρωπαϊκή τεχνική στήριξη για την ανάπτυξη οικονομικών σχεδίων στις αποκαταστημένες ζώνες, όπως είναι τα τουριστικά συγκροτήματα, οι λιμένες, τα κέντρα αποθήκευσης εμπορευμάτων. Θα μπορούσε να προβλεφθεί μια τελείως ειδική βοήθεια για να υποστηριχθεί ο Παναμάς σ'αυτήν τη μεταβατική φάση (διοίκηση και διαχείριση της θαλάσσιας οδού, μελλοντικές μελέτες για τις επιπτώσεις στο περιβάλλον των εργασιών διεύρυνσης της σημερινής διώρυγας).