ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2211/99

υποβολή: Grard Caudron (PSE) προς την Επιτροπή

(29 Νοεμβρίου 1999)

Θέμα: Τραπεζικά έξοδα για τις διασυνοριακές πληρωμές

Οπογράφων επιθυμεί να επαναλάβει προς την Επιτροπή την ανησυχία και την αγανάκτησή του όσον αφορά τη στάση ορισμένων τραπεζών που εξακολουθούν να επιβάλλουν σκανδαλωδώςψηλά τραπεζικά έξοδα στις διασυνοριακές πληρωμές σε ευρώ, και αυτό με παντελή έλλειψη διαφάνειας!

Η Επιτροπή έχει ήδη ερωτηθεί όσον αφορά τα μέτρα που προτίθεται να λάβει (ερώτηση Ε-3825/98(1)).

Η Επιτροπή απάντησε ότι «οι τράπεζες σε ολόκληρη την περιοχή ευρώ προτίθενται να εφαρμόσουν τη σύσταση 98/286/ΕΟΚ(2)» όσον αφορά το εν λόγω πρόβλημα. Σε ποιο στάδιο βρισκόμαστε; Είναι αμφίβολο αν έχουν τροποποιήσει οτιδήποτε οι τράπεζες στην στάση τους. Κατά πάσα πιθανότητα η Επιτροπή συμμερίζεται την αμφιβολία αυτή, η οποία την οδήγησε στη διεξαγωγή σειράς ερευνών σε διάφορες τράπεζες στις Κάτω Χώρες, την Ιρλανδία και το Βέλγιο. Ελπίζουμε ότι τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καθώς και οι ευρωπαίοι πολίτες θα ενημερωθούν για τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών.

Η έλλειψη βούλησης του τραπεζικού τομέα είναι καταφανής. Αυτή δε των κρατών μελών επίσης. Πράγματι, η οδηγία 97/5/ΕΚ(3) όσον αφορά τις διασυνοριακές μεταφορές πιστώσεων, η οποία προβλέπει τη διαφάνεια των εξόδων, έπρεπε να είχε ενσωματωθεί στις εθνικές νομοθεσίες πριν από τις 14 Αυγούστου 1999. Εν τούτοις, όταν θέλει κανείς να μάθει ποια εθνικά μέτρα ελήφθησαν για την ενσωμάτωση αυτή, η απάντηση των κρατών μελών είναι παντού η ίδια: «τα στοιχεία αναφοράς δεν είναι διαθέσιμα»!! Και όμως τα κράτη μέλη είχαν στη διάθεσή τους δύο χρόνια για να ενσωματώσουν την εν λόγω οδηγία στο νομοθετικό τους καθεστώς. Η προθεσμία έληξε. Κατά συνέπεια μπορεί να κινηθεί η διαδικασία για παράλειψη.

Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή;

Φαίνεται εξάλλου ότι η Επιτροπή σκοπεύει να δημοσιεύσει ανακοίνωση σχετικά με το σύστημα πληρωμής εντός της ΕΝΕ. Μπορεί η Επιτροπή να παράσχει περαιτέρω πληροφορίες;

(1) ΕΕ C 348 της 3.12.1999, σελ. 3.

(2) ΕΕ L 130 της 1.5.1998, σελ. 22.

(3) ΕΕ L 43 της 14.2.1997, σελ. 25.

Απάντηση του κ. Bolkestein Εξ ονόματος της Επιτροπής

(17 Ιανουαρίου 2000)

Η Επιτροπή γνωρίζει τα προβλήματα που εξακολουθούν ναφίστανται σχετικά με τις διασυνοριακές πληρωμές, είτε πρόκειται για το ευρώ είτε για εθνικές νομισματικές μονάδες.

Η σύσταση 98/286/ΕΟΚ της Επιτροπής της 23ης Απριλίου 1998 σχετικά με τα τραπεζικά έξοδα για τη μετατροπή σε ευρώ καθορίζει τις αρχές καλής πρακτικής που εφαρμόζονται κατά κύριο λόγο στη μετατροπή του λογιστικού χρήματος του εκφρασμένου σε εθνικό νόμισμα σε ευρώ και αντιστρόφως. Για το σκοπό αυτό το άρθρο 2 της σύστασης προβλέπει τη μετατροπή χωρίς έξοδα εισερχόμενων και εξερχόμενων πληρωμών σε ευρώ, καθώς και των λογαριασμών που είναι εκφρασμένοι σε εθνικό νόμισμα. Η Επιτροπή δεν διαθέτει πληροφορίες από τις οποίες να συνάγεται ότι η σύσταση δεν εφαρμόστηκε ως προς το συγκεκριμένο θέμα.

Όσον αφορά την ανταλλαγή τραπεζογραμματίων και κερμάτων της ζώνης ευρώ, η σύσταση προβλέπειποχρεωτικά πλήρη διαφάνεια. Κατά τη μεταβατική περίοδο, οι τράπεζες πρέπει να εφαρμόζουν τις επίσημες τιμές μετατροπής και να αναγράφουν ξεχωριστά κάθε είδους έξοδα που εισπράχθηκαν για τις πράξεις αυτές. Είναιποχρεωμένες να πραγματοποιούν αυτές τις πράξεις ανταλλαγής χωρίς έξοδα από την 1η Ιανουαρίου του 2002 καιπό ορισμένες προϋποθέσεις (μόνο για τους πελάτες τους, στη συνήθη έκταση και συχνότητα και για τις μετατροπές του εθνικού νομίσματος σε ευρώ).

Για το λόγο αυτό, από την έναρξη της μεταβατικής περιόδου, οι τράπεζες της Κοινότητας παρέχουν συγκεκριμένες πληροφορίες όσον αφορά τα έξοδα των πράξεων ανταλλαγής. Η νέα αυτή πρακτική έφερε στο φως το ύψος των εισπραττόμενων εξόδων, πράγμα που εντελώς φυσιολογικά προκάλεσε ζωηρές αντιδράσεις στους ευρωπαίους πολίτες. Στην πραγματικότητα, τα έξοδα αυτά εισπράττονταν και πριν από τη μεταβατική περίοδο, αλλά δεν ήταν ορατά, δεδομένου ότι συμπεριλαμβάνονταν στην τιμή συναλλάγματος που εφαρμοζόταν

στις πράξεις αυτές (αυτό που καλείται περιθώριο, δηλαδή η διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς και πώλησης ενός νομίσματος, που εφαρμόζει κάθε τράπεζα). Η πρακτική αυτή οδήγησε προφανώς ορισμένα άτομα στο ναποτιμήσουν τα έξοδα των συναλλαγματικών ή των διασυνοριακών πράξεων.

Επί πλέον, ο κίνδυνος συναλλάγματος, ο οποίος δενφίσταται πλέον μεταξύ των νομισμάτων που συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ, δεν αποτέλεσε ποτέ σημαντικό μέρος των εξόδων που συνδέονταν με τις πράξεις συναλλάγματος. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, αντιπροσώπεύε μόνον το 20 % περίπου του συνόλου των εξόδων. Ένας πρόσφατος έλεγχος που πραγματοποιήθηκε από ενώσεις καταναλωτών σε πέντε χώρες μέλη(1), κατέδειξε ότι οι τιμές για την ανταλλαγή τραπεζογραμματίων μειώθηκαν κατά 25 % περίπου. Κατά τα φαινόμενα, συνεπώς, οι τράπεζες παρέχουν στους πελάτες τους τα πλεονεκτήματα που συνδέονται με την κατάργηση του συναλλαγματικού κινδύνου.

Τον Φεβρουάριο του 1999 πραγματοποιήθηκε έρευνα για να προσδιοριστεί κατά πόσον οι τράπεζες, οι ομοσπονδίες και οι ενώσεις τραπεζών αντέδρασαν από κοινού για τον καθορισμό των εξόδων που θα εισπράττονταν για όλες τις πράξεις ανταλλαγής στη ζώνη του ευρώ κατά τη μεταβατική περίοδο (1η Ιανουαρίου 1999 31 Δεκεμβρίου 2001). Η έρευνα αυτή βασίζεται κυρίως στον καθορισμό των τιμών πράξεων για τραπεζογραμμάτια και κέρματα της ζώνης του ευρώ, καθώς και για τις διασυνοριακές πληρωμές. Στις 16 και 17 Φεβρουαρίου 1999, η Επιτροπή διεξήγαγε συγχρόνως έρευνες σε οκτώ τράπεζες τεσσάρων διαφορετικών χωρών. Στις 2 Οκτωβρίου 1999, πραγματοποιήθηκαν και άλλοι έλεγχοι σε οκτώ ιδρύματα στο Βέλγιο, την Ιρλανδία και τις Κάτω Χώρες. Την ίδια ημέρα, 250 τράπεζες της ζώνης του ευρώ έλαβαν επιστολή με την οποία τους ζητείτο να παράσχουν πληροφορίες για τα τραπεζικά έξοδα που εισέπρατταν για πράξεις ανταλλαγής πριν και μετά από την καθιέρωση του ευρώ. Κατά την ακρόαση που πραγματοποιήθηκε ενώπιον της οικονομικής και νομισματικής επιτροπής στις 19 Οκτωβρίου 1999, ο αρμόδιος για τον ανταγωνισμό επίτροπος επισήμανε ότι είχε ζητήσει από τιςπηρεσίες των οποίων προίστατο να επιταχύνουν τη διεξαγωγή της έρευνας. Η Επιτροπή συνεχίζει ενεργά την έρευνά της και δεν μπορεί, στο στάδιο αυτό, να διατυπώσει άλλες παρατηρήσεις.

Όσον αφορά το μεμονωμένο, αλλά σχετικό με το θέμα, πρόβλημα των διασυνοριακών μεταφορών, η Επιτροπή εξακολουθεί να τονίζει την ανάγκη να καταργηθούν οι διαφορές όσον αφορά τα έξοδα που εισπράττονται για τις πράξεις σε εθνικό και διασυνοριακό επίπεδο. Οιποδομές των συστημάτων διασυνοριακών πληρωμών παρουσιάζουν εμφανείς ελλείψεις τις οποίες πρέπει να καλύψουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, με τις κατάλληλες επενδύσεις. Εξάλλου, οι δημόσιες αρχές τόσο σε εθνικό όσο και σε κοινοτικό επίπεδο, πρέπει να καταβάλουν προσπάθειες για να άρουν τα διαρθρωτικά και διοικητικά εμπόδια που επιβαρύνουν χωρίς λόγο τις τράπεζες κατά τη διεξαγωγή των πράξεων αυτών.

Η Επιτροπή έχει την εντύπωση ότι η κατάσταση βελτιώθηκε μετά από την έναρξη της ισχύος της οδηγίας 97/5/ΕΚ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Ιανουαρίου 1997 για τις διασυνοριακές μεταφορές πιστώσεων(2). Τούτο ενισχύεται από το γεγονός ότι ο αριθμός των καταγγελιών πουποβλήθηκαν στις Γενικές Διευθύνσεις Εσωτερικής Αγοράς και Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών μέσω της ανοιχτής τηλεφωνικής γραμμής που λειτούργησε, μειώθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου της οδηγίας.

Η οδηγία τέθηκε σε εφαρμογή σε 11 κράτη μέλη(3). Το Βέλγιο, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Πορτογαλία δεν έχουν ακόμη ενσωματώσει την οδηγία στην εθνική τους νομοθεσία. Έχουν κινηθεί διαδικασίες παράβασης σχετικά με τις τέσσερις αυτές περιπτώσεις.

Στις αρχές του 2000, η Επιτροπή προτίθεται να εκδώσει ανακοίνωση για τα μελλοντικά συστήματα πληρωμών στην ενιαία αγορά. Το έγγραφο αυτό θα χρησιμεύσει ως βάση για την χάραξη μιας γενικότερης και ισόρροπης πολιτικής που θα αποβλέπει στην επίτευξη του στόχου ενός ενιαίου χώρου για τις πληρωμές. Στην ανακοίνωση θα εξετάζονται οιφιστάμενοι φραγμοί σε θέματα διασυνοριακών πληρωμών και θα προτείνονται συγκεκριμένα μέτρα για τον περιορισμό τους. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή θα καλέσει τις κοινοτικές τράπεζες να ενισχύσουν το ταχύτερο δυνατό τους δεσμούς μεταξύ των εθνικών συστημάτων πληρωμών και πληρωμών του τομέα της λιανικής.

(1) Έρευνα του BEUC/ Test Achats που πραγματοποιήθηκε στο Βέλγιο, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Πορτογαλία.

(2) ΕΕ L 43 της 14.2.1997.

(3) Εθνικοί νόμοι με τους οποίους εφαρμόζεται η οδηγία 97/5/ΕΚ: Βέλγιο: -" Δανία: Νόμος αριθ. 237 της 21.4.99" Γερμανία: berweisungsgesetz, BGBl. μέρος I, σελ. 1642" Ισπανία: Νόμος αριθ. 9/1999, ΕΕ αριθ. 88 της 13.4.1999, σελ. 13653" Γαλλία: Άρθρο 78 του Νόμου αριθ. 99-5322 της 25ης Ιουνίου 1999 σχετικά με την αποταμίευση και τη χρηματοοικονομική ασφάλεια (JORF, 29 Ιουνίου 1999, σελ. 9507) και κανονισμός αριθ. 99-09 της 9ης Ιουλίου 1999 της νομοθετικής επιτροπής τραπεζικών και χρηματοοικονομικών θεμάτων (JORF, 27 Ιουλίου 1999, σελ. 11160 και 11161, Διορθωτικό στην JORF της 21ης Αυγούστου 1999, σελ. 12559 και 12560)" Ελλάδα: « Ιταλία: -» Ιρλανδία: Νομοθετικό διάταγμα αριθ. 231 του 1999, Ευρωπαϊκές Κοινότητες (Κανονισμός για τις διασυνοριακές μεταφορές πιστώσεων)" Λουξεμβούργο: Νόμος (αριθ. 4478) της 29.04.99 (Ε.Ε. της 12.05.99)" Κάτω Χώρες: Νόμος της 12.11.1998 (ΕΕ 686/1998)" Αυστρία: Bundesgesetz 123 (berweisungsgesetz, BGBl της 22.7.1999, Μέρος I, σελ. 159)" Πορτογαλία: -" Σουηδία: Νόμος SFS 1999:268 της 12.05.99, (ΕΕ της 01.06.99)" Φινλανδία: Νόμος 821/1999 (ΕΕ της 4.8.1999)" Ηνωμένο Βασίλειο: Νομοθετικό διάταγμα «Cross Border Credit Transfers Regulation 1999» (1999 αριθ. 1876) της 30ης Ιουνίου 1999, πουποβλήθηκε στο Κοινοβούλιο την 1 Ιουνίου 1999.