ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0719/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(15 Μαρτίου 2002)

Θέμα: Περιβαλλοντική ζημία χωρίς οικονομικές κυρώσεις και αντιστάθμιση για ανταγωνιστικό μειονέκτημα παραγωγών οι οποίοι τείνουν να διασφαλίσουνψηλό βαθμό περιβαλλοντικής προστασίας

1. Φρονεί η Επιτροπή ότι το περιβαλλοντικό κόστος που προκαλείται από τη γεωργία και επιβαρύνει άλλους κοινωνικούς φορείς ή που ενδέχεται να έχει επιπτώσεις σε άλλες γενεές πρέπει επίσης να συμπεριληφθεί στην αξιολόγηση του βιώσιμου χαρακτήρα των γεωργικών συστημάτων και, κυρίως, στις συνέπειες που προκαλεί η διαταραχή της ισορροπίας των ορυκτών από την αμμωνία, τα νιτρώδη και το φωσφορικό άλας, λόγω των μεγάλων εισαγωγών ζωοτροφών και τιςψηλές χημικών λιπασμάτων καθώς και από τον χαλκό και το κάδμιο, λόγω της χρησιμοποίησης χημικών παρασιτοκτόνων·

2. Για ποιό λόγο ο αγροτικός τομέας εξακολουθεί να εξαιρείται από την εφαρμογή της γενικώς εφαρμοζόμενης αρχής ο ρυπαίνων πληρώνει τώρα που οι γεωργικές επιχειρήσεις πληρώνουν μεν για προληπτικά μέτρα αλλά γενικά δεν καλούνται ακόμα να πληρώσουν για την ρύπανση·

3. Το γεγονός ότι τα αγροτικά εισοδήματα σε σύγκριση με άλλους τομείς δημιουργούνται με ασυνήθιστο τρόπο (λίγοι μισθωτοί, πολλές γεωργικές εκμεταλλεύσεις οικογενειακού χαρακτήρα) συμβάλλει άραγε στο να επιτυγχάνονται εξοικονομήσεις σε αυτόν τον επιχειρησιακό κλάδο ευκολότερα δεδομένου ότι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις συγκεντρώνουν λιγότερο κόστος και λιγότερη προσοχή·

4. Μπορεί να προσυπογράψει η Επιτροπή την άποψη ότι τα προϊόντα επιχειρήσεων που λειτουργούν με βιολογικό τρόπο θα ήταν συγκριτικά φθηνότερα στην αγορά από εκείνα για τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί οι πλέον συνήθεις τρόποι παραγωγής εάν η τελευταία αυτή κατηγορία θα έπρεπε να αντισταθμίσει τις περιβαλλοντικές ζημίες που προκαλεί ο τρόπος λειτουργίας της·

5. Συμμερίζεται η Επιτροπή την άποψη ότι η επίπτωση του περιβαλλοντικού κόστους που εννοείται στα παραπάνω ερωτήματα μπορεί να θεωρηθεί ως μορφή ανέντιμου ανταγωνισμού της παραδοσιακής γεωργίας έναντι της βιολογικής γεωργίας·

6. Διαβλέπει η Επιτροπή στον αγροτικό τομέα δυνατότητες για ενσωμάτωση του περιβαλλοντικού κόστους στον προϋπολογισμόόπως ήδη επιδιώκεται στον τομέα των μεταφορών όπου, κατά την σύγκριση του κόστους παραγωγής, οι επιχειρήσεις οι οποίες προκαλούν την μικρότερη ρύπανση αντιμετωπίζονται ευνοϊκότερα έναντι των επιχειρήσεων που ρυπαίνουν περισσότερο·

7. Θα ληφθεί άραγεπόψη σαφώς η δυνατότητα για ενσωμάτωση του περιβαλλοντικού κόστους στον προϋπολογισμό στην προετοιμαζόμενη κατά τα προσεχή έτη αναθεώρηση της χρησιμοποίησης των πιστώσεωνπέρ της κοινής αγροτικής πολιτικής·

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής

(22 Απριλίου 2002)

1. Η Επιτροπή είναι πράγματι της γνώμης ότι η γεωργία, όπως και κάθε άλλος τομέας ή πολίτης, πρέπει να σέβεται τα περιβαλλοντικά πρότυπα και να φροντίζει για τη μείωση του περιβαλλοντικού κόστους, σύμφωνα με τις προσδοκίες της κοινωνίας. Η Επιτροπή πιστεύει ότι τούτο αποτελεί προϋπόθεση για την επίτευξη της αειφόρου ανάπτυξης στο γεωργικό τομέα. Η άποψη αυτή έχει τονισθεί ρητά στις απαιτήσεις περιβαλλοντικής προστασίας μεταξύ των κοινών κανόνων για τα προγράμματα άμεσης ενίσχυσης στο πλαίσιο της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1259/1999 του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 1999)(1).

2. Η Επιτροπή θα επιθυμούσε ναπογραμμίσει το γεγονός ότι ο γεωργικός τομέας σε καμμία περίπτωση δεν απαλλάσσεται από την εφαρμογή της αρχής ο ρυπαίνων πληρώνει. Όπως συμβαίνει και με οποιονδήποτε άλλον τομέα, οι γεωργοί πρέπει να εκπληρώνουν, με δικές τους δαπάνες, τιςποχρεώσεις τους βάσει της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Η νομοθεσία αυτήφίσταται τόσο σε κοινοτική κλίμακα όσο και σε επίπεδο κρατών μελών και περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα περιβαλλοντικών θεμάτων, όπως είναι η προστασία από τη ρύπανση που οφείλεται σε γεωργικές εισροές (νιτρικά άλατα και προϊόντα φυτοπροστασίας) και η διατήρηση των οικοτόπων και της βιοποικιλότητας.

3. Οι γεωργοί αντιμετωπίζουν έναν ανταγωνισμό στην αγορά και η οικονομική βιωσιμότητα σημαίνει κατ' αρχήν παραγωγή σε ανταγωνιστικό κόστος. Οπωσδήποτε, η ανταγωνιστικότητα δεν θα πρέπει αν επιτυγχάνεται εις βάρος του περιβάλλοντος. Κατά συνέπεια, οι γεωργοί, όπως όλοι οι άλλοι παραγωγοί ή οι πολίτες, πρέπει ναπόκεινται σε σαφώς καθορισμένους περιβαλλοντικούς κανόνες.

4. Η Επιτροπή δεν πιστεύει ότι η τιμή των βιολογικών προϊόντων θα μειωνόταν σε σχέση με τα προϊόντα που παράγονται από παραδοσιακές γεωργικές εκμεταλλεύσεις, εάν τα τελευταία αυτά προϊόντα πληρούσαν αυστηρότερα περιβαλλοντικά πρότυπα και ως εκ τούτου στοίχιζαν περισσότερο. Εν τούτοις, θα μπορούσαμε ναποθέσουμε ότι η θέσπιση περιβαλλοντικών προτύπων βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα των βιολογικών προϊόντων σε σχέση με τα παραδοσιακά προϊόντα, εφόσον οι γεωργοί που παράγουν βιολογικά προϊόντα επιτυγχάνουν να εφαρμόζουν τα εν λόγω πρότυπα με χαμηλότερο κόστος.

5. Δεδομένου ότι, τόσο η παραδοσιακή γεωργία όσο και η οικολογική γεωργία,πόκεινται στους ίδιουςποχρεωτικούς περιβαλλοντικούς κανόνες, η Επιτροπή αρνείται ναποστηρίξει την άποψη ότι ο ανταγωνισμός των εν λόγω δύο ειδών γεωργικής παραγωγής είναι αθέμιτος, εφόσον οι περιβαλλοντικοί κανόνες εφαρμόζονται ορθά στα κράτη μέλη, γεγονός που συμβαίνει σπανίως. Η Επιτροπή αναγνωρίζει ωστόσο το γεγονός ότι η βιολογική γεωργία προσφέρει οικολογικά πλεονεκτήματα πουπερβαίνουν ταποχρεωτικά βάσει της νομοθεσίας πρότυπα. Οι θετικές επιπτώσεις της βιολογικής γεωργίας στο περιβάλλον δικαιολόγησαν την καταβολή γεωργο-περιβαλλοντικών επιδοτήσεων, πουπολογίστηκαν με βάση τη διαφορά του κόστους μεταξύ της βιολογικής και της παραδοσιακής γεωργίας. Δεδομένου ότι οι επιδοτήσεις που χορηγήθηκαν στις εκμεταλλεύσεις γεωργικής παραγωγής αποτελούν ένα από τα γεωργοπεριβαλλοντικά μέτρα που είναι επιλέξιμα στο πλαίσιο των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης, τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να εφαρμόζουν το μέτρο αυτό σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό.

6. Ο στόχος της εσωτερίκευσης του περιβαλλοντικού κόστους, σύμφωνα με την αρχή ο ρυπαίνων πληρώνει, συνίσταται πράγματι στο γεγονός ότι τα έξοδα που προκύπτουν από την εκπλήρωση τωνποχρεώσεων βάσει της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, πρέπει να επιβαρύνουν τους δυνητικούς ρυπαίνοντες. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή αντιτίθεται στην άποψη να αποζημιωθούν εκείνοι που εφαρμόζουν ταποχρεωτικά περιβαλλοντικά πρότυπα. Η κατάσταση είναι διαφορετική εφόσον οι γεωργοί αναλαμβάνουν οι ίδιοι τηνποχρέωση να παράσχουν οικολογικά πλεονεκτήματα πέραν τουποχρεωτικού ορίου των περιβαλλοντικών απαιτήσεων. Πέραν του ορίου αναφοράς, που στο γεωργικό τομέα αναφέρεται με τον όρο ορθές γεωργικές πρακτικές, οι γεωργοί θα πρέπει να χρησιμοποιούν τους συντελεστές παραγωγής τους για την περαιτέρω βελτίωση του περιβάλλοντος. Είναι απολύτως φυσιολογικό να ενθαρρύνονται οι εν λόγω πρωτοβουλίες με τη χορήγηση επιδοτήσεων, όπως συνέβη σε εθελοντική και συμβατική βάση, στο πλαίσιο των γεωργο-περιβαλλοντικών μέτρων.

7. Όπως εκφράστηκε σαφώς στην Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη πουπεβλήθη στο Gothenburg, η ενίσχυση ενός εκ των θεμελίων λίθων της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ) και ειδικότερα των γεωργο-περιβαλλοντικών μέτρων, αποτελεί μια από τις μεγάλες προτεραιότητες για την περαιτέρω ανάπτυξη της ΚΓΠ.

(1) ΕΕ L 160 της 26.6.1999.