ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1027/98 υποβολή: Hiltrud Breyer (V) προς την Επιτροπή (6 Απριλίου 1998)

Θέμα: Επιπτώσεις της ελεύθερης κυκλοφορίας και καλλιέργειας γενετικώς τροποποιημένων φυτών στη μελισσοκομία

1. Έχει η Επιτροπή συνείδηση του γεγονότος ότι η ελεύθερη κυκλοφορία και η καλλιέργεια γενετικώς τροποποιημένων φυτών έχουν επιπτώσεις στη μελισσοκομία;

2. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι μελέτες στη Γαλλία απέδειξαν ότι με την καλλιέργεια φυτών ανθεκτικών στα έντομα οι μέλισσες χάνουν σε διάστημα 15 ημερών την αίσθηση της όσφρησης για τα άγρια λουλούδια και πεθαίνουν νωρίτερα;

3. Ποια συμπεράσματα συνάγει η Επιτροπή από το γεγονός αυτό;

4. Έχει η Επιτροπή συνείδηση του γεγονότος ότι με την κυκλοφορία στον αέρα γύρης που προέρχεται από γενετικώς τροποποιημένα φυτά προκαλούνται ανεπιθύμητες διασταυρώσεις;

5. Έχει η Επιτροπή συνείδηση του γεγονότος ότι το μέλι αποτελείται κατά 1% από γύρη και ότι ως εκ τούτου δημιουργείται άνευ προθέσεως μέλι με γενετικώς τροποποιημένα συστατικά;

6. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι οι εν λόγω γενετικές τροποποιήσεις είναι αποδείξιμες και ότι εμπίπτουν στο πλαίσιο εφαρμογής της οδηγίας για τα νέα τρόφιμα και τα νέα συστατικά τροφίμων;

7. Δεδομένου ότι ο μελισσοκόμος δεν μπορεί να αντιδράσει στη ζημίες που προκαλεί η ελεύθερη κυκλοφορία γενετικώς τροποποημένων φυτών, με ποιο τρόπο είναι δυνατόν να ρυθμισθεί η κατάσταση αυτή;

8. Συμμερίζεται η Επιτροπή την άποψη ότι σε περιοχές όπου μεγάλες εκτάσεις είναι καλλιεργημένες με γενετικώς τροποποιημένα φυτά οι μελισσοκόμοι δεν μπορούν πλέον να παράγουν μέλι που να μην περιέχει γενετικώς τροποποιημένα συστατικά;

9. Έχει η Επιτροπή συνείδηση του γεγονότος ότι τούτο έρχεται σε αντίθεση προς τον κανονισμό COM(97)747, ο οποίος δεν μπορεί πλέον εμπράκτως να εφαρμοστεί, αφού είναι πλέον αδύνατον να αποκλεισθεί η περίπτωση μιας άνευ προθέσεως ρύπανσης με γενετικώς τροποποιημένα συστατικά;

10. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι η κατάσταση αυτή δημιουργεί έξοδα μετακίνησης για μελισσοκόμους οι οποίοι δεν είναι διατεθειμένοι να δεχθούν την «εξαναγκαστική» γενετική τροποποίηση του μελιού τους; Με ποιους τρόπους πιστεύει ότι μπορούν αυτοί να αποζημιωθούν οικονομικώς;

11. Συνειδητοποιεί η Επιτροπή σε ποια δύσκολη κατάσταση βρίσκεται ο κλάδος της μελισσοκομίας, ο οποίος επιδιώκει να ανταποκριθεί στη ζήτηση των καταναλωτών για προϊόντα που δεν περιέχουν γενετικώς τροποποιημένα συστατικά (80% των ερωτηθέντων σχετικώς ήσαν κατά των προϊόντων που περιέχουν γενετικώς τροποποιημένα συστατικά), και ότι οι μελισσοκόμοι περιέρχονται σε αδιέξοδο διότι δεν μπορούν πλέον να δώσουν καμία εγγύηση για το ότι τα προϊόντά τους δεν περιέχουν γενετικώς τροποποιημένα συστατικά; Ποια συμπεράσματα συνάγει σχετικώς η Επιτροπή;

Απάντηση του κ. Santer εξ ονόματος της Επιτροπής (8 Ιουνίου 1998)

Η Επιτροπή είναι ενήμερη των πρόσφατων μελετών για τις πιθανές επιπτώσεις της καλλιέργειας ορισμένων γενετικώς τροποποιημένων φυτών στη μελισσοκομία. Πράγματι, οι επιπτώσεις στα έντομα από την καλλιέργεια γενετικώς τροποποιημένων φυτών είναι θέμα μιας συνεχούς έρευνας. Το πρόγραμμα Βιοτεχνολογίας (1994-1998) ((ΕΕ L 361 της 31.12.1994. )) έχει χρηματοδοτήσει ένα σχέδιο όσον αφορά την περιβαλλοντική επίπτωση γενετικώς τροποποιημένων φυτών στα ωφέλιμα έντομα, που άρχισε το 1996, το οποίο διεξάγει περαιτέρω εξετάσεις για να καθορίσει εάν η παρουσία της ανασυνδιαζόμενης πρωτεΐνης έχει επίπτωση στις μέλισσες. Λεπτομερείς πληροφορίες που αφορούν αυτό το σχέδιο, εάν ζητηθούν, είναι στη διάθεση του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου.

Η εκτίμηση των κινδύνων που προβλέπεται στην οδηγία 90/220/ΕΟΚ για την σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον (ΓΤΟ) ((ΕΕ L 117 της 8. 5.1990. )) λαμβάνει υπόψη της όλες τις πιθανές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Εάν προκύψουν καινούργιες πληροφορίες όσον αφορά τους κινδύνους ενός εγκεκριμένου ΓΤΟ, το άρθρο 11(6) της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ απαιτεί ο γνωστοποιών να ενημερώσει το κράτος μέλος όπου ο ΓΤΟ πρόκειται να διατεθεί στην αγορά για πρώτη φορά και να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος. Το άρθρο 16 της οδηγίας επιτρέπει στο κράτος μέλος να περιορίσει ή να απαγορεύσει τη χρήση και πώληση ενός εγκεκριμένου ΓΤΟ εάν το κράτος μέλος έχει λόγους να θεωρεί ότι ο εν λόγω ΓΤΟ είναι επικίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Η Επιτροπή δεν έχει λάβει καμία ένδειξη από τους γνωστοποιούντες ή τα κράτη μέλη που να αναφέρεται σε πιθανές αρνητικές συνέπειες στις μέλισσες από εγκεκριμένους ΓΤΟ.

Βάσει των πληροφοριών που έχει αυτή τη στιγμή στη διάθεσή της, η Επιτροπή θεωρεί ότι το μέλι, το οποίο άνευ προθέσεως περιέχει γύρη που μετέφεραν μέλισσες από γενετικά τροποποιημένες σοδειές δεν αποτελεί νέο τρόφιμο σύμφωνα με τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 258/97 του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Ιανουαρίου 1997 σχετικά με τα νέα τρόφιμα και τα νέα συστατικά τροφίμων ((ΕΕ L 43 της 14. 2.1997. )).

Η Επιτροπή παρουσίασε στις 26 Ιουλίου 1996 πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου ((ΕΕ C 293 της 5.10.1996. )), για τη συμπλήρωση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2092/91 περί του βιολογικού τρόπου παραγωγής γεωργικών προϊόντων και των σχετικών ενδείξεων στα γεωργικά προϊόντα και στα είδη διατροφής ((ΕΕ L 198 της 22. 7.1991. )). Σε αυτή την πρόταση, η Επιτροπή προβλέπει ειδικά μέτρα όσον αφορά τη βιολογική μελισσοκομία και συγκεκριμένα προβλέπει τη συμμόρφωση των περιοχών ή ζωνών που καθορίζονται από τα κράτη μέλη για βιολογική μελισσοκομία με τις απαιτήσεις για τις καλλιέργειες που διατυπώνονται στο παράρτημα Ι (περιοχές βιολογικής καλλιέργειας και φυσικές περιοχές) του κανονισμού. Επιπλέον, στις 9 Ιανουαρίου 1998, η Επιτροπή παρουσίασε μια τροποποιημένη πρόταση για να εισαγάγει, στο άρθρο 6, τη γενική απαγόρευση της χρήσης στο βιολογικό τρόπο παραγωγής γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών και προϊόντων που προέρχονται από αυτούς ((ΕΕ C 61 της 26.2.1998. )). Η πρόταση είναι αυτή τη στιγμή υπό εξέταση από το Συμβούλιο. Σε αυτό το πλαίσιο, τα ζητήματα που αφορούν την εφαρμογή των διατάξεων είναι επίσης υπό εξέταση.