ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2656/02

υποβολή: Antonios Trakatellis (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(16 Σεπτεμβρίου 2002)

Θέμα: Παροπλισμός των πυρηνικών αντιδραστήρων του Κοζλοντούι — συμμόρφωση της Βουλγαρίας προς τιςποχρεώσεις της εταιρικής σχέσης

Λαμβάνονταςπόψη ότι οι μονάδες 1 και 2 του πυρηνικού σταθμού ηλεκτρικής ενέργειας του Κοζλοντούι πρέπει να έχουν σταματήσει οριστικά τη λειτουργία τους στο τέλος του 2002, καθώς και ότι πρέπει να καθοριστεί η ημερομηνία οριστικού κλεισίματος των μονάδων 3 και 4, η οποία δεν μπορεί να είναι αργότερα του 2006 σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου για τις αρχές, τις προτεραιότητες, τους ενδιάμεσους στόχους και τις προϋποθέσεις που περιέχονται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση της Βουλγαρίας(1) και σύμφωνα μεποχρεώσεις που περιέχονται στο Μνημόνιο της Σόφιας που έχειπογράψει η εν λόγω χώρα με την Επιτροπή το 1999:

Ερωτώ:

- σε ποιο σημείο βρίσκεται ο σχεδιασμός για την παύση της λειτουργίας των μονάδων 1 και 2 του πυρηνικού σταθμού ηλεκτρικής ενέργειας του Κοζλοντούι και ποιες εργασίες πραγματοποιήθηκαν ή πρόκειται να αναληφθούν για τον παροπλισμό των μονάδων 1 και 2, τρεις μήνες σχεδόν πριν την λήξη της προθεσμίας που έχει οριστεί, δηλαδή τέλος του έτους 2002·

- ποια μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή στην περίπτωση που η Βουλγαρία δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις της σχετικά με την πυρηνική ασφάλεια και το κλείσιμο των μονάδων που δεν επιδέχονται αναβάθμιση στα δυτικά πρότυπα ασφάλειας σε λογικό κόστος και ποια μέτρα έχει λάβει προκειμένου η Βουλγαρία να καθορίσει ημερομηνία για την οριστική παύση της λειτουργίας των μονάδων 3 και 4, η οποία όπως έχει συμφωνηθεί, δεν μπορεί να είναι αργότερα από το έτος 2006·

- ποια μέτρα έλαβε η Βουλγαρία για τηνιοθέτηση νέας ενεργειακής στρατηγικής στη βάση προσαρμογής στους κανόνες της ελεύθερης αγοράς (παραγωγή και τιμολόγηση, ανοίγματος της αγοράς στον ανταγωνισμό), τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, της διαχείρισης των πυρηνικών αποβλήτων, την εισαγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την επανεξέταση των προβλέψεων όσον αφορά την ενεργειακή ζήτηση με βάση πιο ρεαλιστικά σενάρια σχετικά με την ανάπτυξη και την εντατική χρήση ενέργειας·

(1) ΕΕ L 44 της 14.2.2002, σελ. 1.

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(22 Οκτωβρίου 2002)

Η κυβέρνηση της Βουλγαρίας έχει δεσμευθεί να παύσει τη λειτουργία των μονάδων 1 και 2 του πυρηνικού σταθμού του Κοζλοντούι, μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους. Η Επιτροπή βέβαια παρακολουθεί ιδιαίτερα στενά και προσεκτικά τα μέτρα που λαμβάνονται κατ' εφαρμογή της εν λόγω απόφασης. Η κυβέρνηση της Βουλγαρίας συνεχίζει να προετοιμάζεται για την τήρηση της προθεσμίας αυτής, από νομοθετική και τεχνική άποψη και προς το σκοπό αυτό λαμβάνει ενίσχυση από τη διεθνή κοινότητα και ιδίως από την ΕΕ.

Ένας νόμος σχετικά με την ασφάλεια και τη χρήση πυρηνικής ενέργειας εκδόθηκε τον Ιούλιο, με σκοπό τη θέσπιση λεπτομερών ρυθμίσεων και αρχών για τη διαχείριση και τον έλεγχο της πυρηνικής ενέργειας και των ραδιενεργών αποβλήτων. Ο νόμος αυτός καθορίζει τις αρμοδιότητες της ρυθμιστικής αρχής για τα πυρηνικά, διευρύνει τις εξουσίες του και την ανεξαρτησία του και επιβεβαιώνει την ύπαρξη και τη χρησιμοποίηση κονδυλίων για τη διαχείριση ραδιενεργών αποβλήτων και τον παροπλισμό πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Από τεχνική άποψη και με οικονομική ενίσχυση από το χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ πρόγραμμα Phare, έχει πραγματοποιηθεί λεπτομερής αξιολόγηση των μέτρων που απαιτούνται για τον παροπλισμό του πυρηνικού σταθμού του Κοζλοντούι, των σχετικών δαπανών και της στρατηγικής που θα πρέπει να εφαρμοστεί. Συνολικά, η διαδικασία του παροπλισμού θα περιλαμβάνει τρία βασικά στάδια: παύση της λειτουργίας, ακολουθούμενη από τεχνικές διαδικασίες που περιλαμβάνουν την αποσύνδεση της εγκατάστασης και τις αρχικές εργασίες αποσυναρμολόγησης στους χώρους γύρω από τη γεννήτρια και στη συνέχεια την επί τόπου συντήρηση και αποθήκευση των επικίνδυνων στοιχείων επί τριάντα έτη, έτσι ώστε να επιτευχθεί ένα επίπεδο ακτινοβολίας που θα επιτρέψει τον τελικό παροπλισμό. Προς το σκοπό αυτό, έχει ήδη συσταθεί μια ειδικευμένη μονάδα από το σταθμό πυρηνικής ενέργειας του Κοζλοντούι.

Η Επιτροπή επισημαίνει τη σημαντική οικονομική συμμετοχή της Κοινότητας για την ενίσχυση των εργασιών που αφορούν άμεσα ή προκύπτουν από τον παροπλισμό των πυρηνικών εγκαταστάσεων και ειδικότερα την ενίσχυση μέσω του διεθνούς ταμείου στήριξης της οριστικής παύσης λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού του Κοζλοντούι (Kozloduy International Decommissioning Support Fund — KIDSF), τη διαχείριση του οποίου έχει αναλάβει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ). Το κοινοβούλιο της Βουλγαρίας επικύρωσε τον Μάρτιο μια συμφωνία-πλαίσιο με την ΕΤΑΑ σχετικά με τη χρησιμοποίηση του εν λόγω ταμείου. Τα πρώτα έργα έχουν ήδη εγκριθεί από τη Συνέλευση Χορηγών και ειδικότερα η κατασκευή μιας μονάδας για την επιτόπου ξηρά αποθήκευση ραδιενεργών αποβλήτων, η οποία αποτελεί επί του παρόντος το αντικείμενο πρόσκλησηςποβολής προσφορών.

Η Επιτροπή δεν θεωρεί επί του παρόντος ότιπάρχουν σοβαρές πιθανότητες να αρνηθεί η Βουλγαρία να εκπληρώσει τιςποχρεώσεις της όσον αφορά την οριστική παύση της λειτουργίας ορισμένων μονάδων του πυρηνικού σταθμού ηλεκτρικής ενέργειας του Κοζλοντούι και συγκεκριμένα των μονάδων 1 και 2. Οι συνομιλίες που αφορούν ειδικότερα τις μονάδες 3 και 4 εξελίσσονται επί του παρόντος στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων που διεξάγονται με τα κράτη μέλη σχετικά με το κεφάλαιο 14 (Ενέργεια). Σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας του 1999 μεταξύ της Επιτροπής και της Βουλγαρίας (τους οποίους η ΕΕ έχει συμπεριλάβει στις διαπραγματεύσεις για το κεφάλαιο 14), η Βουλγαρία έχει δεσμευτεί να λάβει, κατά το τρέχον έτος, απόφαση για την παύση της λειτουργίας των εν λόγω δύο μονάδων. Η ΕΕ κρίνει ότι η οριστική παύση της λειτουργίας πρέπει να πραγματοποιηθεί το αργότερο το 2006. Η κυβέρνηση της Βουλγαρίας ανακοίνωσε πρόσφατα την πρότασή της να παύσει οριστικά η λειτουργία των μονάδων 3 και 4 κατά το 2006.

Το βουλγαρικό κοινοβούλιοιοθέτησε μια νέα ενεργειακή στρατηγική που θέτει τις βάσεις για τη θέσπιση μηχανισμών της αγοράς και την αναδιάρθρωση της βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της παραγωγής ενέργειας της Βουλγαρίας. Στο πλαίσιο της εν λόγω στρατηγικής, η παραγωγή ενέργειας αποτελεί σαφώς μια από τις προτεραιότητες της βιομηχανίας και η Βουλγαρία εξετάζει επί του παρόντος ορισμένα σενάρια για τη βελτίωσή της. Κατά το τρέχον έτος εγκρίθηκαν ορισμένα κείμενα με τα οποία θεσπίζονται ήδη οι κανόνες για τη λειτουργία της αγοράς, ιδίως για τη διευκόλυνση της μετάβασης από έναν μηχανισμό διαμόρφωσης των τιμών, στο πλαίσιο του οποίου οι τιμές της ενέργειας καθορίζονταν μέχρι σήμερα από την κεντρική διοίκηση, σε ένα σύστημα που θα βασίζεται στις ρυθμίσεις της αγοράς. Η ρυθμιστική αρχή για τα πυρηνικά (το Συμβούλιο Έρευνας και Εφαρμοσμένης Μηχανικής) έχει επομένως αναλάβει την ευθύνη της ανάπτυξης και εφαρμογής των διαδικασιών για τον καθορισμό των τιμών για την ηλεκτρική ενέργεια, το φυσικό αέριο και την αστική θέρμανση.