ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-3931/00

υποβολή: Sylvia-Yvonne Kaufmann (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(6 Δεκεμβρίου 2000)

Θέμα: Εισαγωγή του ευρώ στη Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία του Μαυροβουνίου

1. Γνωρίζει η Επιτροπή, εάν και εάν ναι, με ποιο τρόπο, με ποια συγκεκριμένα μέσα και σε ποια έκταση η κυβέρνηση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας και η Γερμανική Ομοσπονδιακή Τράπεζαποστήριξαν και προώθησαν την εισαγωγή του γερμανικού μάρκου στη Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία του Μαυροβουνίου;

2. Πώς κρίνει η Επιτροπή τη δηλωμένη πρόθεση της κυβέρνησης της Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας του Μαυροβουνίου να εισαγάγει, από 1.1.2002, ως μόνο νόμισμα το ευρώ;

3. Θεωρεί η Επιτροπή ότι η Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία του Μαυροβουνίου πληροί σήμερα ή μπορεί έως το 2002 να επιτύχει τα κριτήρια σταθερότητας που έχουν ορισθεί στις Συνθήκες (ιδίως στο άρθρο 121 ΣΕΕ καθώς και στα Πρωτόκολλα 11 και 12 της Συνθήκης του Άμστερνταμ) για τη συμμετοχή στη Νομισματική Ένωση;

4. Ποια είναι τα συγκεκριμένα μέτρα που θα λάβει η Επιτροπή η οποία στο πρόσφατο έγγραφο στρατηγικής για τη διεύρυνσηπογράμμισε στο κεφάλαιο ΙΙΙ.3 ότι η εισαγωγή του ευρώ στα νέα κράτη μέλη θα αποφασισθεί (όπως και για τους αρχικούς μετέχοντες στην ευρωζώνη) μόνο όταν θα έχει εξετασθεί, σύμφωνα με το άρθρο 121 της Συνθήκης ΕΕ, εάν έχει επιτευχθείψηλός βαθμός μόνιμης σύγκλισης προκειμένου να παρεμποδίσει την εισαγωγή του ευρώ στο Μαυροβούνιο;

5. Είναι ενήμερη η Επιτροπή ότι από το 2002 το ευρώ πρόκειται να εισαχθεί επίσης και στο γιουγκοσλαβικό Κοσσυφοπέδιο και εάν ναι, πληροί το Κοσσυφοπέδιο κατά τη γνώμη της τα κατοχυρωμένα στη Συνθήκη ΕΕ κριτήρια σταθερότητας τα οποία ισχύουν για όλα τα κράτη που μετέχουν ή θέλουν να συμμετάσχουν στο κοινοτικό νόμισμα;

6. Με ποιες συγκεκριμένες ενέργειες προτίθεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρεμποδίσει την εισαγωγή του ευρώ στο Κοσσυφοπέδιο σε περίπτωση που αυτό δεν πληροί το 2002 τα ισχύοντα για τη συμμετοχή στο ευρώ κριτήρια σταθερότητας;

7. Πώς κρίνει η Επιτροπή την εισαγωγή του γερμανικού μάρκου στο Μαυροβούνιο και στο Κοσσυφοπέδιο με βάση στο ψήφισμα του ΟΗΕ 1244 το οποίο κατοχυρώνει την ακεραιότητα του κράτους της Γιουγκοσλαβίας;

8. Ποιες συνέπειες προκύπτουν, κατά την άποψη της Επιτροπής, από το γεγονός ότι ποσοστό 33 % του συνολικού ρευστού χρήματος σε γερμανικά μάρκα κυκλοφορεί στο εξωτερικό και ποιες είναι ειδικότερα οι συνέπειες όσον αφορά την ασφάλεια και την προστασία του ευρώ από παραχάραξη;

Απάντηση του κ. Solbes Mira εξ ονόματος της Επιτροπής

(5 Ιανουαρίου 2001)

1. Η Επιτροπή πληροφορήθηκε από τη Γερμανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα ότι αυτή δεν στήριξε ούτε προώθησε την εισαγωγή του γερμανικού μάρκου (DM) στη Δημοκρατία του Μαυροβουνίου. Η Γερμανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα τόνισε ότι δενπάρχουν νομικοί περιορισμοί σχετικά με τη χρήση του DM σε ξένες χώρες και εδάφη. Ωστόσο, ταυτόχρονα, η Γερμανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα δεν έχει νομικέςποχρεώσεις στήριξης χωρών ή εδαφών που αποφασίζουν να χρησιμοποιήσουν το DM ως αναγνωρισμένο νόμισμα.

2. Το Νοέμβριο 1999, η Δημοκρατία του Μαυροβουνίου αποφάσισε μονομερώς να καθιερώσει ένα σύστημα διπλού νομίσματος και ενέκρινε το DM ως παράλληλο νόμισμα. Σύμφωνα με τις αρχές η απόφαση επιβλήθηκε κυρίως από μια ασταθή, επεκτατική νομισματική πολιτική στάση της Εθνικής Τράπεζας της Γιουγκοσλαβίας, η οποία είχε ως αποτέλεσμα σημαντικές πληθωριστικές πιέσεις σε όλη την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας (ΟΔΓ). Η καθιέρωση ενός ανεξάρτητου από την Κεντρική Τράπεζα της ΟΔΓ νομισματικού καθεστώτος ήταν μια προσπάθεια απομόνωσης της οικονομίας του Μαυροβουνίου από τις αρνητικές επιπτώσεις της νομισματικής επέκτασης. Η μεταβολή διευκολύνθηκε από το γεγονός ότι το DM κυκλοφορούσε ήδη στο Μαυροβούνιο, κυρίως για αποταμιευτικούς λόγους και δοσοληψίες σημαντικού ύψους όπως οι συναλλαγές επί ακινήτων.

Το 2000, οι οικονομικοί στόχοι που καθορίστηκαν από τις αρχές όταν επιτράπηκε η παράλληλη κυκλοφορία είχαν ήδη καλυφθεί. Μετά από μερικούς μήνες, το DM χρησιμοποιείτο για την πλειονότητα των συναλλαγών και πάνω από το 90 % των καταθέσεων στο γραφείο κεντρικών πληρωμών ήταν σε DM. Επιπλέον, ο πληθωρισμός είχε επιβραδυνθεί σταθερά" ο μηνιαίος πληθωρισμός είχε μειωθεί από 5 % τον Ιανουάριο σε 1 % τον Οκτώβριο 2000. Από την 1η Δεκεμβρίου 2000, η κυβέρνηση του Μαυροβουνίου δήλωσε ότι το DM αποτελούσε το μόνο αναγνωρισμένο νόμισμα στο έδαφος της Δημοκρατίας και κατήργησε τη χρήση του γιουγκοσλαβικού δηναρίου. Εφόσον η ισοτιμία μεταξύ του DM (καθώς και των άλλων προηγουμένων ισοτιμιών της ευρωζώνης) είχε αμετάκλητα καθοριστεί στο τέλος του 1998, δενπάρχει διαφορά μεταξύ της εισαγωγής του DM και της εισαγωγής του ευρώ" συνεπώς, το ευρώ έχει de facto ήδη εισαχθεί στο Μαυροβούνιο.

Μια διαφορετική ερώτηση αφορά τις διαδικασίες της εισαγωγής των χαρτονομισμάτων και κερμάτων σε ευρώ. Κατά την άποψη της Επιτροπής οι αρχές του Μαυροβουνίου, εφόσον έχουν ως στόχο να εισάγουν κέρματα και χαρτονομίσματα σε ευρώ, θα πρέπει να επικοινωνήσουν με τη Γερμανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αναφορικά με τις τεχνικές λεπτομέρειες της ανταλλαγής μετρητών σε χώρες που δεν ανήκουν στην ευρωζώνη. Πρόσφατα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έδωσε στη δημοσιότητα τις λεπτομέρειες για τη διανομή των πρώτων χαρτονομισμάτων σε ευρώ εκτός της ευρωζώνης (το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου παραπέμπεται στην ανακοίνωση τύπου της ΕΚΤ της 14ης Δεκεμβρίου 2000).

3. έως 6. Το Μαυροβούνιο δεν είναι σήμερα μέλος της Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ένωσης (ΕΝΕ) και δεν ζητά να καταστεί. Συνεπώς, τα κριτήρια σταθερότητας για τα μέλη του ενιαίου νομίσματος που καθορίστηκαν στις συμφωνίες δεν εφαρμόζονται. Επιπλέον, το Μαυροβούνιο δεν είναιποψήφια προς ένταξη χώρα. Αναφορικά με αυτό τα κριτήρια της Κοπεγχάγης για να καταστεί ένα κράτος μέλος της Ένωσης καθώς και οι διαδικασίες πουπενθυμίζονται στην ερώτηση 4 δεν εφαρμόζονται. Το Μαυροβούνιο εισήγαγε μονομερώς το DM/ευρώ ως το μόνο αναγνωρισμένο νόμισμά του και δενπάρχουν νομικοί περιορισμοί για να το πράξει. Αυτή η μονομερής δέσμευση δεν επιβάλλει καμίαποχρέωση στην ΕΚΤ να ασκήσει εποπτεία στη νομισματική πολιτική του Μαυροβουνίου ή να παράσχει στήριξη σε ρευστό χρήμα και δενπάρχει τυπική συνεργασία μεταξύ της ΕΚΤ και του Μαυροβουνίου.

Η προσωρινή αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στο Κοσσυφοπέδιο (UNMIK) στηριζόμενη στο ψήφισμα 1244 των Ηνωμένων Εθνών (UN) νομιμοποίησε τη χρήση κάθε νομίσματος ευρέως αποδεκτού στο έδαφος του Κοσσυφοπεδίου. Στα πλαίσια αυτού του ψηφίσματος το γιουγκοσλαβικό δηνάριο διατηρεί το νομικό του καθεστώς και μπορεί να χρησιμοποιείται εφόσον οι επιχειρηματίες και ο πληθυσμός το επιθυμούν. Συνεπώς, αν και αναγνωρίζεται το γεγονός ότι το DM είναι το προτιμούμενο νόμισμα στο Κοσσυφοπέδιο εδώ και κάποιο καιρό το ψήφισμα δεν εισάγει το DM ως το μόνο αναγνωρισμένο νόμισμα.

7. Το ψήφισμα UN 1244 δεν εφαρμόζεται στο Μαυροβούνιο. Το ζήτημα της δημιουργίας συμφωνιών για αειφόρα νομισματική και συναλλαγματική ισοτιμία στην ΟΔΓ θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί στα πλαίσια διαβουλεύσεων για τις μελλοντικές συνταγματικές σχέσεις μεταξύ της Σερβίας και του Μαυροβουνίου.

Όπως και στην περίπτωση του Μαυροβουνίου, η νόμιμη χρήση του DM στο Κοσσυφοπέδιο παρέχει ένα σταθερό πλαίσιο για τη στήριξη της οικονομικής ανάπτυξης. Από οικονομική και κοινωνική άποψη θα ήταν αδύνατον στην UNMIK να σταθεροποιήσει την οικονομία του Κοσσυφοπεδίου μετά από τον πόλεμο, χρησιμοποιώντας το γιουγκοσλαβικό δηνάριο, ένα νόμισμαψηλού πληθωρισμού, και μη έχοντας κανέναν έλεγχο στην παροχή χρήματος. Όπως προελέχθη, το ψήφισμα δεν απαγορεύει τη χρήση του γιουγκοσλαβικού δηναρίου.

8. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που η Επιτροπή έλαβε από τη Γερμανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα, η κυκλοφορία χαρτονομισμάτων και κερμάτων σε DM στις χώρες εκτός της Γερμανίας δεν παρουσιάζουν πρόβλημα σε σχέση με τη διεξαγωγή της οικονομικής πολιτικής ούτε στη Γερμανική Ομοσπονδιακή Τράπεζα ούτε και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Δεν φαίνεται ναπάρχει σχέση μεταξύ της κυκλοφορίας των χαρτονομισμάτων και κερμάτων σε DM εκτός της Γερμανίας και της παραχάραξης χαρτονομισμάτων σε ευρώ. Η Επιτροπή δεν έχει λόγους να μην συμφωνήσει με αυτήν τη θέση.