ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1383/97 υποβολή: Mark Watts (PSE) προς την Επιτροπή (22 Απριλίου 1997)

Θέμα: Ασφάλειες αυτοκινήτων στη Βρετανία για μη βρετανούς πολίτες

Γνωρίζει η Επιτροπή την περίπτωση μη βρετανών πολιτών που διαμένουν στη Βρετανία, οι οποίοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες να ασφαλίσουν τα αυτοκίνητά τους διότι η άδεια κυκλοφορίας του δεν είναι βρετανική και το δίπλωμα οδήγησης είναι άλλου κράτους μέλους της ΕΕ;

Ποιά μέτρα σκοπεύει να λάβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ούτως ώστε να μην εφαρμόζονται πλέον παρόμοιες διακρίσεις;

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής (24 Ιουνίου 1997)

Η κοινοτική νομοθεσία περί ασφαλίσεως των αυτοκινήτων οχημάτων προβλέπει ότι ο τόπος της συνήθους στάθμευσης του εκάστοτε οχήματος έχει βαρύνουσα σημασία προκειμένου να προσδιορισθεί σε ποιο κράτος μέλος εντοπίζεται ο κίνδυνος. Η συγκεκριμένη μέθοδος εντοπισμού του κινδύνου με βάση τον τόπο της συνήθους στάθμευσης προκύπτει από την εφαρμογή του συστήματος της πράσινης κάρτας ((Καθιερωθέν με τη σύσταση υπ' αριθμόν 5 της 25ης Ιανουαρίου 1949 της υποεπιτροπής οδικών μεταφορών της επιτροπής εσωτερικών μεταφορών της Οικονομικής Επιτροπής για την Ευρώπη των Ηνωμένων Εθνών. )), επί του οποίου βασίζεται το καθεστώς υποχρεωτικής ασφάλισης της αστικής ευθύνης των αυτοκινήτων οχημάτων στην Κοινότητα και ελέγχου της υποχρέωσης προς ασφάλιση της ευθύνης αυτής. Η οδηγία του Συμβουλίου 72/166/ΕΟΚ ((ΕΕ L 103 της 2.5.1972. )) ορίζει ότι το κράτος μέλος της συνήθους στάθμευσης του οχήματος οφείλει να μεριμνά ώστε το όχημα να διαθέτει υποχρεωτική ασφαλιστική κάλυψη για την αστική ευθύνη την οποία συνεπάγεται η κυκλοφορία του. Η υποχρεωτική αυτή ασφάλιση καλύπτει, έναντι ενιαίου ασφαλίστρου, τις ζημίες τις οποίες το ασφαλισμένο όχημα προξενεί στο έδαφος των άλλων κρατών μελών, σύμφωνα με τη νομοθεσία που ισχύει στο εκάστοτε άλλο κράτος μέλος, ή την κάλυψη που απαιτεί η νομοθεσία του κράτους μέλους της συνήθους στάθμευσης του οχήματος, όταν αυτή η τελευταία είναι υψηλότερη ((Οδηγία 90/232/ΕΟΚ, ΕΕ L 129 της 19.5.1990. )).

Η κοινοτική νομοθεσία ορίζει ακόμη ότι σε περίπτωση που ένας ασφαλιστής από κάποιο κράτος μέλος επιθυμεί να παράσχει την υποχρεωτική ασφάλιση της αστικής ευθύνης των αυτοκινήτων οχημάτων, πρέπει υποχρεωτικώς να διαθέτει έγκριση χορηγηθείσα από το κράτος μέλος καταγωγής του και επιπλέον να είναι μέλος του οργανισμού των ασφαλιστών αυτοκινήτων οχημάτων, καθώς και του ταμείου εγγύησης για τα αυτοκίνητα οχήματα του κράτους μέλους στο οποίο επιθυμεί να ασκήσει τη δραστηριότητά του. Η προσχώρηση στους δύο αυτούς οργανισμούς είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της λειτουργίας του συστήματος της πράσινης κάρτας και του καθεστώτος υποχρεωτικής ασφάλισης της αστικής ευθύνης των αυτοκινήτων οχημάτων, το οποίο έχει καθιερωθεί με τις οδηγίες του Συμβουλίου 72/166/ΕΟΚ, 84/5/ΕΟΚ ((ΕΕ L 8 της 11.1.1984. )) και 90/232/ΕΟΚ. Ο οργανισμός των ασφαλιστών φροντίζει για τη διαχείριση και την αποκατάσταση των συνεπειών των τροχαίων ατυχημάτων τα οποία προκαλούνται από τα οχήματα ενός κράτους μέλους σε κάποιο άλλο κράτος μέλος, ενώ το ταμείο εγγύησης για τα αυτοκίνητα οχήματα ευθύνεται για την καταβολή αποζημίωσης για τις ζημίες που προξενούν τα ανασφάλιστα οχήματα, καθώς και τα οχήματα των οποίων δεν έχει διακριβωθεί η ταυτότητα.

Η κοινοτική νομοθεσία επιτρέπει σε κάθε ασφαλιστή ενός κράτους μέλους να ασκεί τη δραστηριότητα του ασφαλιστή στον κλάδο της υποχρεωτικής ασφάλισης της αστικής ευθύνης των αυτοκινήτων οχημάτων σε οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος, είτε υπό τη μορφή υποκαταστήματος, είτε υπό το καθεστώς της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών. Οσάκις ένας ασφαλιστής από ένα κράτος μέλος ενδιαφέρεται να παράσχει σε κάποιο άλλο κράτος μέλος την υποχρεωτική ασφάλιση της αστικής ευθύνης αυτοκινήτων οχημάτων που σταθμεύουν συνήθως στο εν λόγω άλλο κράτος μέλος, οφείλει να προσχωρήσει στον εθνικό οργανισμό ασφάλισης αυτοκινήτων οχημάτων, καθώς και στο ταμείο εγγύησης για τα αυτοκίνητα οχήματα του εν λόγω κράτους μέλους, και να συνεισφέρει στη χρηματοδότησή του. Εξάλλου, αν επιθυμεί να ασκήσει δραστηριότητα υπό το καθεστώς της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, οφείλει να διορίσει αντιπρόσωπο, διαμένοντα ή εγκατεστημένο στο κράτος μέλος στο οποίο πρόκειται να παρασχεθούν οι υπηρεσίες 7 ο αντιπρόσωπος αυτός είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση των κινδύνων που επέρχονται στο πλαίσιο συμβάσεων ασφάλισης συναφθεισών στο εν λόγω κράτος μέλος ((Οδηγία 90/618/ΕΟΚ - ΕΕ L 330 της 29.11.1990, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 92/49/ΕΟΚ (ΕΕ L 228 της 11.8.1992). )).

Σε ό,τι αφορά την υπόθεση την οποία επισημαίνει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, στον βαθμό που το υπόψη όχημα εξακολουθεί να σταθμεύει συνήθως σε κράτος μέλος άλλο από το Ηνωμένο Βασίλειο, τότε για τις ανάγκες του προσδιορισμού του πού εντοπίζεται ο κίνδυνος το όχημα θεωρείται ως μη βρετανικός κίνδυνος. Κατά συνέπεια, η υποχρεωτική ασφάλιση της αστικής του ευθύνης πρέπει υποχρεωτικώς να καλύπτεται από σύμβαση ασφάλισης συναφθείσα με ασφαλιστική εταιρεία η οποία να έχει το δικαίωμα να ασκεί την υπόψη δραστηριότητα στο κράτος μέλος της συνήθους στάθμευσης του οχήματος, είτε μέσω νομικού προσώπου συσταθέντος στο ίδιο αυτό κράτος μέλος της συνήθους στάθμευσης του οχήματος, είτε στο πλαίσιο ελεύθερης παροχής υπηρεσιών με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο.

Σε ό,τι αφορά τον Βρετανό ασφαλιστή, στον βαθμό που αυτός δεν έχει το δικαίωμα να ασκεί τη δραστηριότητα του ασφαλιστή στο κράτος μέλος της συνήθους στάθμευσης του οχήματος σύμφωνα με τις προηγούμενες παραγράφους, δεν δύναται να παρέχει νομίμως ασφαλιστική κάλυψη για κινδύνους εντοπιζόμενους στο ίδιο αυτό κράτος μέλος. Αφ' ης στιγμής το όχημα λάβει άδεια κυκλοφορίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι βρετανικές αρχές φέρουν την ευθύνη να μεριμνήσουν ώστε το όχημα να διαθέτει υποχρεωτική ασφάλιση της αστικής του ευθύνης, ανταποκρινόμενη στις απαιτήσεις κάλυψης που προβλέπει η βρετανική νομοθεσία.

Προκειμένου για τους δυσμενέστερους όρους των οποίων οι μη Βρετανοί υπήκοοι κάτοχοι αυτοκινήτων με συνήθη τόπο στάθμευσης εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου τυγχάνουν σε σύγκριση με τους Βρετανούς υπηκόους, είναι σκόπιμο να επισημανθεί ότι οι κανόνες της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την απαγόρευση των διακρίσεων με βάση την ιθαγένεια και σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία είναι, κατ' αρχήν, εφαρμοστέοι για τα μέτρα που θεσπίζει το κράτος και όχι για τα μέτρα που λαμβάνονται από ιδιώτες. Το Δικαστήριο έχει κάνει δεκτές ορισμένες παρεκκλίσεις από τον παραπάνω κανόνα οι οποίες αφορούν αποκλειστικά τους περιορισμούς που επιβάλλονται από ιδιώτες και απορρέουν από μέτρα τα οποία λαμβάνονται από ιδιώτες και αποσκοπούν στην κατά συλλογικό τρόπο ρύθμιση των όρων άσκησης δεδομένης επαγγελματικής δραστηριότητας ((Απόφαση της 30.11.95, υπόθεση C-55/94, Gebhard, και απόφαση της 15.12.95, υπόθεση C-415/93, Bosman. )). Εντούτοις, οι μεμονωμένες πρακτικές ασφαλιστικών εταιρειών στο πλαίσιο των σχέσεων που τις συνδέουν με τους πελάτες τους δεν είναι δυνατό να υπαχθούν στην εξαίρεση αυτή. Η συμβατική σχέση μεταξύ ασφαλιστή και ασφαλιζόμενου δημιουργεί σχέσεις ιδιωτικού δικαίου, οι οποίες υπάγονται, κατ' αρχήν, στο εθνικό δίκαιο και κατά των οποίων επιτρέπεται η προσφυγή στα εθνικά δικαστήρια.

Εν πάση περιπτώσει, δεν θα ήταν σωστό να θεωρηθεί ότι ενέχει διακριτική μεταχείριση η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση που οι βρετανικές ασφαλιστικές εταιρείες επιφυλάσσουν ενδεχομένως στα αυτοκίνητα που φέρουν πινακίδες κυκλοφορίας άλλων κρατών μελών. Ειδικότερα, αν πρόκειται για κινδύνους εντοπιζόμενους σε διαφορετικά κράτη μέλη, η ασφαλιστική εταιρεία έχει το δικαίωμα να θεωρήσει ότι ο ασφαλιστέος κίνδυνος είναι λιγότερο ή περισσότερο υψηλός στο ένα ή το άλλο κράτος μέλος. Βάσει του ίδιου σκεπτικού, οι δαπάνες συμμετοχής στα ταμεία εγγύησης είναι δυνατό να ποικίλλουν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Ο κανόνας της μη διακριτικής μεταχείρισης δεν εφαρμόζεται επί καταστάσεων με διαφορετικά δεδομένα.