ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2414/01

υποβολή: Christoph Konrad (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(3 Σεπτεμβρίου 2001)

Θέμα: Περιορισμοί όσον αφορά στην ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων

1. Πώς αιτιολογεί η Επιτροπή τον περιορισμό επιχειρηματικών δραστηριοτήτων των μεσαίων εταιριών κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου και αμοιβαίων επενδύσεων με την ανακοίνωση Κρατικές ενισχύσεις και επιχειρηματικό κεφάλαιο, λαμβανομένου ιδίωςπόψη ότι συμπληρωματικές θέσεις εργασίας και κατάρτισης στην Ευρώπη δημιουργούνται ως επί το πλείστο σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις·

2. Για ποιο λόγο διακρίνει η Επιτροπή δυσλειτουργία της αγοράς μόνο σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις περιοχών που έχουν επιλεγεί για χορήγηση ενισχύσεων από το Διαρθρωτικό Ταμείο·

3. Πώς αξιολογεί η Επιτροπή το γεγονός ότι οι μικρομεσαίες εταιρίες αμοιβαίων εγγυήσεων, παρά τις προβλέψεις για χαμηλά κέρδη, εκδηλώνουν ενδιαφέρον για χρηματοδοτικές ενισχύσεις· Για ποιο λόγο λαμβάνει ως δεδομένο ότι οι εταιρίες αμοιβαίων εγγυήσεων που ενισχύονται με δημόσια κεφάλαια οδηγούν στην στρέβλωση του ανταγωνισμού και τον παραγκωνισμό δυνητικών επενδυτών από την αγορά, παρόλο που στην οικονομική πραγματικότητα, ιδιαίτερα στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και τις νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις, συχνά και λόγω των αναμενόμενων χαμηλών εσόδων δεν παρουσιάζονται άλλοι ενδιαφερόμενοι για συμμετοχή·

4. Για ποιο λόγο σκοπεύει η Επιτροπή να περιορίσει τα τρέχοντα προγράμματα αναχρηματοδότησης και απαλλαγής ευθυνών για τις μεσαίες εταιρίες αμοιβαίων εγγυήσεων·

5. Για ποιο λόγο απαγορεύει η Επιτροπή τη χορήγηση εγγυήσεων δανείου σε μεσαίους λιανικούς πωλητές τροφίμων που δεν μεταποιούν γεωργικά προϊόντα σε νέα προϊόντα, αλλά δεν απαγορεύει την ενίσχυση εστιατορίων· Πώς αιτιολογεί την εκτεταμένη απαγόρευση ενίσχυσης μεσαίων εταιριών μεταφορών·

6. Αποσκοπεί η Επιτροπή στον περιορισμό παροχής εγγυήσεων δανείου σε μεσαίους επιχειρηματίες που ασχολούνται με εξαγωγές·

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(5 Νοεμβρίου 2001)

1. Στην Επιτροπή έχει ανατεθεί, από τη συνθήκη ΕΚ, το καθήκον του ελέγχου της χορήγησης κρατικών ενισχύσεων σε επιχειρήσεις, ούτως ώστε να αποφεύγεται η στρέβλωση του ανταγωνισμού στην κοινή αγορά. Οι λόγοι για τους οποίους πρέπει να ελέγχονται οι κρατικές ενισχύσεις, ισχύουν επίσης όταν πρόκειται για ενισχύσεις που έχουν την μορφή εισφορών μετοχικού κεφαλαίου, καθώς επίσης και όταν πρόκειται για άλλες μορφές ενισχύσεων, όπως είναι οι επιχορηγήσεις ή τα επιδοτούμενα δάνεια. Εντούτοις, η Επιτροπή αναγνωρίζει επίσης τον ρόλο που διαδραματίζουν στην οικονομία οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), καθώς και τα προβλήματα που ενδέχεται να αντιμετωπίζουν, ιδίως όσον αφορά την πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή ανέκαθεν επιτρέπει μεγαλύτερες εντάσεις ενίσχυσης για τις ΜΜΕ, σε σύγκριση με τις μεγάλες επιχειρήσεις. Αναγνωρίζει επίσης τη σημασία του ρόλου που διαδραματίζει το επιχειρηματικό κεφάλαιο στη χρηματοδότηση των νεοϊδρυόμενων και αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων. Έχει παρατηρήσει ότι οι δημόσιες αρχές έχουν διαμορφώσει μεθόδους για την ενθάρρυνση αυτής της χρηματοδότησης οι οποίες ανταποκρίνονται στον ορισμό των κρατικών ενισχύσεων, αλλά για τις οποίες δεν είναι εφαρμοστέοι οι επί του παρόντος ισχύοντες κανόνες που διέπουν τις κατηγορίες των κρατικών ενισχύσεων που μπορεί να θεωρείται ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά.

Η νέα ανακοίνωση(1) Κρατικές ενισχύσεις και επιχειρηματικό κεφάλαιο είναι η απάντηση της Επιτροπής όσον αφορά τους διάφορους αυτούς παράγοντες. Με την ανακοίνωση αυτή, διευρύνεται μάλλον, αντί να περιορίζεται, το φάσμα των κατηγοριών των μέτρων κρατικής ενίσχυσης που ενδέχεται να θεωρείται ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά.

2. Για να μπορεί να θεωρείται ότι ένα μέτρο συμβιβάζεται με την κοινή αγορά σύμφωνα με τη νέα αυτή ανακοίνωση, η Επιτροπή απαιτεί το εν λόγω μέτρο να αποτελεί λύση για κάποια δυσλειτουργία της αγοράς. Εν προκειμένω, η Επιτροπή δεν αναγνωρίζει τέτοια δυσλειτουργία της αγοράς μόνο στην περίπτωση ΜΜΕ περιοχών στις οποίες χορηγείται ενίσχυση από τα διαρθρωτικά ταμεία. Η Επιτροπή έχει καταστήσει σαφές ότι θα αποδέχεται αυτομάτως την ύπαρξη δυσλειτουργιών της αγοράς για τις συναλλαγές που αφορούν τα μικρότερα ποσά, δηλαδή για τις συναλλαγές που είναι μικρότερες από 500 000, ανεβάζοντας αυτό το μέγιστο όριο σε 750 000 ή σε 1 000 000 για τις περιοχές στις οποίες χορηγείται περιφερειακή ενίσχυση, ως αναγνώριση των ιδιαιτέρων προβλημάτων αυτών των περιοχών. Πάνω από τα επίπεδα αυτά, η Επιτροπή θα απαιτεί να αποδεικνύεται η ύπαρξη τέτοιας δυσλειτουργίας της αγοράς, χωρίς να αποκλείει αυτή τη δυνατότητα.

3. Το γεγονός ότι η αναμενόμενη απόδοση μιας επένδυσης μετοχικού κεφαλαίου βρίσκεται κάτω από το επίπεδο που είναι αποδεκτό από έναν ιδιώτη επενδυτή, αποτελεί ένδειξη του ότι αυτή η επένδυση ενδέχεται να συνιστά κρατική ενίσχυση. Η χορήγηση οποιασδήποτε ενίσχυσης ενδέχεται να έχει ως κίνητρο την μέριμνα των δημόσιων αρχών για την ανάπτυξη της οικονομίας. Εντούτοις, το στοιχείο αυτό δεν μπορεί να ακυρώσει το γεγονός της ύπαρξης ενός πλεονεκτήματος το οποίο οι ανταγωνιστές της εν λόγω εταιρείας ενδέχεται να μην έχουν, και το οποίο η εταιρεία αυτή δεν θα μπορούσε να έχει αποκτήσειπό άλλες συνθήκες. Επομένως, με το μέτρο αυτό στρεβλώνεται ο ανταγωνισμός. Η Επιτροπή δεν πιστεύει ότι μια τέτοια επένδυση συνεπάγεται,πό φυσιολογικές συνθήκες, παραγκωνισμό των δυνητικών επενδυτών από την αγορά, παρόλο πουφίσταται αυτός ο κίνδυνος — και η Επιτροπή έχει λάβει έμμεσα αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με τον κίνδυνο αυτό.

Όταν η έλλειψη ενδιαφέροντος των ιδιωτών επενδυτών ως προς μια συγκεκριμένη κατηγορία επενδύσεων, μπορεί να αποδοθεί σε δυσλειτουργία της αγοράς, η κρατική ενίσχυση μπορεί να είναι δικαιολογημένη. Εντούτοις, η χαμηλή απόδοση της επένδυσης ενδέχεται να αποτελεί επίσης ένδειξη έλλειψης βιωσιμότητας, οπότε μειώνεται ο δικαιολογημένος χαρακτήρας της δημόσιας παρέμβασης.

4. Η Επιτροπή και τα κράτη μέληποχρεούνται, σύμφωνα με το άρθρο 88, παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, να εξετάζει διαρκώς όλα τα καθεστώτα ενισχύσεων πουφίστανται στα κράτη αυτά. Η εξέταση αυτή συνεπάγεται κατ' ανάγκη την επαναξιολόγηση αυτών των μέτρων από την άποψη των κανόνων που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις, καθώς εξελίσσονται αυτοί οι κανόνες και το οικονομικό περιβάλλον.

5. Η Επιτροπή δεν γνωρίζει ναπάρχει τέτοια διαφορετική μεταχείριση μεταξύ εστιατορίων και ΜΜΕ λιανικής πώλησης τροφίμων που δεν μεταποιούν γεωργικά προϊόντα σε νέα προϊόντα. Εφόσον τηρούνται οι γενικοί κανόνες που διέπουν τις κρατικές ενισχύσειςπό τη μορφή εγγυήσεων, αυτές οι επιχειρήσεις λιανικής πώλησης τροφίμων μπορούν να επωφελούνται από αυτές τις ενισχύσεις.

Όσον αφορά τις εταιρείες μεταφορών, λόγω της πλεονασματικής ικανότητας πουφίσταται στους κυριότερους τομείς μεταφορών εμπορευμάτων, και των οικονομικών προβλημάτων που συνεπάγεται αυτή η κατάσταση, η Επιτροπή είναι πολύ προσεκτική κατά την αξιολόγηση των ενισχύσεων που αποσκοπούν στην αγορά μεταφορικών μέσων. Κατά συνέπεια, αποφάσισε ότι θα εξετάζει πολύ εξονυχιστικά αυτές τις ενισχύσεις, μέσω των διαδικασιών που ισχύουν για τις κρατικές ενισχύσεις, και ότι δεν θα τις απαλλάσσει από τηνποχρέωση κοινοποίησης.

6. Ο τομέας των εξαγωγικών πιστώσεων διέπεται από τις συναινετικές ρυθμίσεις του ΟΟΣΑ για τις εξαγωγικές πιστώσεις που τυγχάνουν δημόσιας στήριξης, σύμφωνα με την απόφαση 93/112/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 14ης Δεκεμβρίου 1992 για την παράταση της απόφασης της 4ης Απριλίου 1978 περί εφαρμογής ορισμένων κατευθυντήριων γραμμών στον τομέα των εξαγωγικών πιστώσεων(2) οι οποίες τυγχάνουν δημόσιας στήριξης, που έχει μεταφερθεί στο κοινοτικό δίκαιο. Επιπλέον, είναι εφαρμοστέοι οι γενικοί κανόνες που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις (δηλαδή, τα άρθρα 87 και 88 της συνθήκης ΕΚ). Οι εξαγωγικές εγγυήσεις πρέπει να αναλύονται και να αξιολογούνται σύμφωνα με αυτά τα μέσα, για να επαληθεύεται κατά πόσον συμβιβάζονται με την κοινοτική νομοθεσία, είτε πρόκειται για ΜΜΕ ή για άλλες κατηγορίες επιχειρήσεων.

(1) ΕΕ C 235 της 21.8.2001.

(2) ΕΕ L 44 της 22.2.1993.