ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0785/02

υποβολή: Bartho Pronk (PPE-DE), Ria Oomen-Ruijten (PPE-DE)και Toine Manders (ELDR) προς την Επιτροπή

(19 Μαρτίου 2002)

Θέμα: Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 44/2001

Την 1η Μαρτίου 2002, τέθηκε σε ισχύ ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 44/2001(1) σχετικά με την διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση των αποφάσεων σε αστικές και εμπορικέςποθέσεις. Το άρθρο 20, παράγραφος 1 ορίζει τα εξής:

Ο εργοδότης μπορεί ν' ασκήσει αγωγή μόνον ενώπιον του δικαστηρίου του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου ο εργαζόμενος έχει την κατοικία του.

Λαμβάνονταςπόψη τις μεγάλες μεταξύ των κρατών μελών διαφορές σε επίπεδο εργατικής νομοθεσίας, νόμων περί κοινωνικής ασφάλισης και περί φορολογίας, μπορεί ως πρώτη εντύπωση να θεωρηθεί ότι δημιουργούνται μακροχρόνιες, πολύπλοκες και πολυδάπανες διαδικασίες. Πράγματι, σε περίπτωση διαφοράς, ένας δικαστής στο κράτος μέλος του εργαζόμενου πρέπει πρώτα να μελετήσει το σχετικό δίκαιο του κράτους μέλους του εργοδότη. Επιπλέον πρέπει ο φάκελος να μεταφρασθεί και τούτο σημαίνει περισσότερο χρόνο και κόστος. Τούτο θα εδικαιολογείτο εάν ο εργαζόμενος ασκούσε πραγματικά τις δραστηριότητές του στο έδαφος του κράτους μέλους όπου έχει την κατοικία του, γεγονός όμως που δεν συμβαίνει πάντα. Έτσι η ρύθμιση είναι πολύ αυστηρή.

1. Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή ποιά είναι η ερμηνεία, το πλαίσιο και οι επιπτώσεις αυτής της ρύθμισης λαμβάνονταςπόψη τις προαναφερθείσες επισημάνσεις· Δεν θα ήταν καλύτερο να εφαρμοσθεί ως κριτήριο ότι τα μόνα αρμόδια είναι τα δικαστήρια εκείνα που βρίσκονται στο κράτος μέλος όπου ασκούνται πράγματι οι δραστηριότητες·

2. Δεν προκαλεί το σημερινό καθεστώς περιττάψηλό μεταφραστικό κόστος· Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή ποιον βαρύνουν οι επιπλέον μεταφραστικές δαπάνες και δεν φρονεί ότι αυτές συνιστούν μια επιπλέον και περιττή δαπάνη για τους πολίτες και/ή τις επιχειρήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση·

(1) ΕΕ L 12 της 16.1.2001, σελ. 1.

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Μαΐου 2002)

Η μέριμνα για καλή εφαρμογή της δικαιοσύνης αποτελεί σημαντικό παράγοντα στην εκπόνηση των κανόνων διεθνούς ιδιωτικού δικαίου. Αλλά το δίκαιο αυτό θέτει επίσης σε εφαρμογή άλλους στόχους γενικού ενδιαφέροντος όπως η εγγύτητα της διαφοράς με το επιληφθέν δικαστήριο και ο εφαρμόσιμος νόμος καθώς και η προστασία του αδύναμου διαδίκου.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 44/2001 για την διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικέςποθέσεις τέθηκε σε ισχύ την 1η Μαρτίου 2002(1). Οι διατάξεις αυτές σχετικά με τη σύμβαση εργασίας τροποποιήθηκαν για να προστατευθεί ο πιο αδύναμος διάδικος με ευνοϊκότερους κανόνες ανταγωνισμού για τα συμφέροντά του από τους γενικούς κανόνες που ευνοούσαν δικαστήριο εγγύτερο με τον εργοδότη. Το άρθρο 20 ορίζει ότι ο εργοδότης μπορεί να ασκήσει αγωγή μόνον ενώπιον του δικαστηρίου του κράτους μέλους στο έδαφος του οποίου ο εργαζόμενος έχει την κατοικία του. Αντίθετα ο εργοδότης μπορεί να εναχθεί από τον εργαζόμενο ενώπιον των δικαστηρίων όπου έχει την κατοικία του ή, σε άλλο κράτος μέλος, ενώπιον των δικαστηρίων του τόπου όπου ο εργαζόμενος εκτελεί συνήθως την εργασία του ή στον τελευταίο τόπο όπου συνήθως εκτελούσε την εργασία του.

Όσον αφορά το εφαρμόσιμο δίκαιο, η Σύμβαση της Ρώμης της 19ης Ιουνίου 1980, που δεσμεύει όλα τα κράτη μέλη, προβλέπει ότι το επιληφθέν δικαστήριο εφαρμόζει το νόμο που έχει επιλεγεί από τους διαδίκους, παρόλο που η επιλογή αυτή δεν μπορεί να στερήσει από τον εργαζόμενο την προστασία που του εξασφαλίζουν οι επιτακτικές διατάξεις του νόμου από τον τόπο συνήθους άσκησης της εργασίας του καταρχήν. Ελλείψει επιλογής, ο εφαρμόσιμος νόμος είναι ο νόμος της χώρας όπου ο εργαζόμενος εκτελεί συνήθως την εργασία του. Υπάρχει επομένως στις διασυνοριακές καταστάσεις που καλύπτονται μόνον από τον κανονισμό αριθ. 44/2001, κάποιος διαχωρισμός μεταξύ του εφαρμοζόμενου νόμου και του επιληφθέντος δικαστηρίου. Η λύση αυτή δικαιολογείται ωστόσο από την αναγκαιότητα αφενός να γίνει έτσι ώστε όλοι οι εργαζόμενοι μιας επιχείρησης ναπόκεινται στον ίδιο νόμο και αφετέρου, επειδή ο νόμος του τόπου άσκησης της εργασίας και ιδίως οι επιτακτικές προστατευτικές διατάξεις του για τους εργαζόμενους παρουσιάζει τις πιο στενές σχέσεις με τη διαφορά. Ενημερωτικά

ωστόσο η Επιτροπή προετοιμάζει σήμερα Πράσινο Βιβλίο για την μετατροπή της Σύμβασης της Ρώμης ως κοινοτικού μέσου καθώς και τον εκσυγχρονισμό της. Δεν αποκλείεται οι διατάξεις αυτής της σύμβασης σχετικά με τις συμβάσεις εργασίας να αξιολογηθούν κριτικά.

Επίσης, το άρθρο 73 του κανονισμού αυτού προβλέπει ότι η Επιτροπή θαποβάλει έκθεση για την εφαρμογή του στο Κοινοβούλιο το αργότερο πέντε έτη μετά την έναρξη ισχύος του. Έτσι, ακόμη και αν η κατάσταση που περιγράφει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, πουπήρχε ήδη κατά την έκδοση του κανονισμού αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου, δεν αναφέρθηκε ούτε προκάλεσε την κατάθεση τροποποιήσεων κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, η Επιτροπή θα μπορούσε να την εξετάσει επ' ευκαιρία της εκπόνησης αυτής της έκθεσης, αν αποδεικνυόταν κατά την εφαρμογή του στα κράτη μέλη ότι το άρθρο 20 του κανονισμού αυτού προκαλεί δυσκολίες, ιδίως σε σχέση με την αύξηση του κόστους των διαδικασιών.

Η Επιτροπή δεν έχει επομένως την πρόθεση, στο στάδιο αυτό, να προτείνει αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 44/2001, που τέθηκε μόλις σε ισχύ.

(1) ΕΕ L 12 της 16ης Ιανουαρίου 2001, σ. 1.