ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2149/00

υποβολή: Mara Sornosa Martnez (PSE) και Luis Berenguer Fuster (PSE) προς την Επιτροπή

(30 Ιουνίου 2000)

Θέμα: Καύσιμα στην Ισπανία Διάρθρωση της αγοράς και τιμές των καυσίμων

Η διάρθρωση του τομέα των καυσίμων στην Ισπανία διακρίνεται για τον ολιγοπωλιακό της χαρακτήρα, δεδομένου ότι οι τρεις πρώτες επιχειρήσεις (Repsol, Cespa και BP) καλύπτουν το ογδόντα πέντε περίπου τοις εκατό της αγοράς. Εκτός από το ποσοστό αυτό,πάρχουν και μακροπρόθεσμες συμβάσεις μεταξύ των προμηθευτών και των διανομέων, στις οποίες, χρησιμοποιώντας ορισμένες νομικές κατασκευές όπως η θεμελίωση δικαιώματος επιφανείας ή πώλησης των οικοπέδων με συμφωνία εξαγοράς, παρακάμπτεται η δεκαετής προθεσμία για τα συμβόλαια αποκλειστικής αγοράς. Τούτο σε συνδυασμό με την διάρθρωση της αγοράς και τα προβλήματα κατασκευής σταθμών αυτοκινήτων λόγω της νομοθεσίας σχετικά με την πολεοδόμηση και την κατασκευή αυτοκινητοδρόμων, έχει ως αποτέλεσμα μία κλειστή αγορά με δυσχερή πρόσβαση σε αυτήν. Υπ' αυτές τις συνθήκεςπάρχει πρόσφορο έδαφος για την εφαρμογή προσυμφωνημένων πρακτικών ως προς τον καθορισμό των τιμών. Εκτός αυτού,

γίνονται συχνά καταγγελίες για κάθετο καθορισμό των τιμών. Τέλος, μπορεί κανείς να ισχυρισθεί ότιπάρχει μικρός μόνον ανταγωνισμός στον τομέα των καυσίμων, ενώ ταυτοχρόνωςπάρχουνποψίες για ενέργειες που απαγορεύονται από τα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης.

Οι τιμές των καυσίμων έχουν αυξηθεί δυσανάλογα κατά τους τελευταίους μήνες, σε σημείο να είναι οιψηλότερες στην Ευρώπη εν σχέσει προς την αγοραστική δύναμη. Κατόπιν τούτου, η Αντιπρόεδρος της Επιτροπής ανεκοίνωσε στον ισπανικό τύπο ότι η Επιτροπή θα άρχιζε σχετική έρευνα, αν και η σχετική πληροφορία διεψεύσθη αμέσως.

Έρευνά η Επιτροπή εάν η αύξηση των τιμών καυσίμων στην Ισπανία γίνεται με βάση κάποιες προσυνεννοημένες ενέργειες;

Θεωρεί η Επιτροπή ότιπάρχει ικανοποιητικός ανταγωνισμός στην αγορά καυσίμων στην Ισπανία;

Τι μέτρα πρέπει να ληφθούν για την αύξηση του ανταγωνισμού στον τομέα;

Απάντηση του κ. M. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(2 Αυγούστου 2000)

Όσον αφορά το πρώτο μέρος της ερώτησης, η Επιτροπή θα ήθελε να πληροφορήσει τα Αξιότιμα Μέλη ότι, τη στιγμή αυτή, οι ισπανικές αρχές ανταγωνισμού διεξάγουν έρευνα σχετικά με τις συμφωνίες ή τις πρακτικές στον τομέα της διανομής καυσίμων οι οποίες ενδέχεται να μην είναι σύμφωνες με τους κοινοτικούς ή ισπανικούς κανόνες ανταγωνισμού. Πράγματι, σύμφωνα με τις αρχές που περιέχονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών ανταγωνισμού των κρατών μελών για την αντιμετώπιση τωνποθέσεων που εμπίπτουν στα άρθρα 81 και 82 της συνθήκης ΕΚ (πρώην άρθρα 85 και 86)(1), οι εθνικές αρχές ανταγωνισμού εξετάζουν, κατά κανόνα, τιςποθέσεις των οποίων οι περιοριστικές επιπτώσεις στον ανταγωνισμό γίνονται κατά κύριο λόγο αισθητές στο έδαφός τους.

Εξάλλου, η Επιτροπή θέσπισε πρόσφατα μια νέα πολιτική σχετικά με τους κάθετους περιορισμούς που θα οδηγήσει σε μεταβολές στον τομέα της διανομής προϊόντων πετρελαίου(2). Η σημαντικότερη από τις μεταβολές αυτές θα είναι η μείωση της μέγιστης διάρκειας των συμφωνιών αποκλειστικής διανομής μεταξύ των διανομέων και των πρατηρίων βενζίνης από 10 σε 5 χρόνια, εφόσον οι σχετικές επιχειρήσεις επιθυμούν να τύχουν απαλλαγής κατά κατηγορία για αυτό το είδος συμφωνίας. Τα αποτελέσματα της αλλαγής αυτής θα είναι θετικά, αφενός διότι οι μεταπωλητές προϊόντων πετρελαίου θα έχουν τη δυνατότητα να αλλάζουν συχνότερα προμηθευτή μετά τη λήξη της πενταετούς σύμβασης, και αφετέρου διότι θα επιτρέπει την είσοδο νέων φορέων στην αγορά. Η Επιτροπή θα μεριμνήσει για την ορθή εφαρμογή αυτής της νέας πολιτικής.

Όσον αφορά την αύξηση των τιμών των καυσίμων στην Ισπανία, η Επιτροπή παραπέμπει επίσης τα Αξιότιμα Μέλη στην απάντηση της Επιτροπής στην γραπτή ερώτηση E-1881/00 πουποβλήθηκε από τον κ. Knrr Borrs(3).

Σχετικά με το δεύτερο και το τρίτο μέρος της ερώτησης, η Επιτροπή θα ήθελε να τονίσει ότι δεν μπορεί να εκφέρει άποψη σχετικά με το επίπεδο της ανταγωνιστικότητας του τομέα διανομής καυσίμων στην Ισπανία, ούτε σχετικά με τα μέτρα τα οποία θα μπορούσαν ενδεχομένως να συμβάλουν στην τόνωση του ανταγωνισμού στον τομέα αυτό. Πράγματι, αυτό εμπίπτει στις αρμοδιότητες της Ισπανίας, με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 98 (πρώην άρθρο 102A) και επόμενα της συνθήκης ΕΚ. Συνεπώς, η Επιτροπή παραπέμπει τα Αξιότιμα Μέλη στη σύσταση της Επιτροπής σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς της οικονομικής πολιτικής για το 2000 που εγκρίθηκε στις 11 Απριλίου 2000(4).

Η Επιτροπή θα επιθυμούσε να διαβεβαιώσει τα Αξιότιμα Μέλη ότι θα συνεχίσει να μεριμνά για την ορθή εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα του ανταγωνισμού και της εσωτερικής αγοράς στον τομέα αυτόν.

(1) ΕΕ C 313 της 15.10.1997.

(2) Κανονισμός της Επιτροπής (ΕΚ) αριθ. 2790/1999, της 22ας Δεκεμβρίου 1999, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 81, παράγραφος 3 της συνθήκης σχετικά με κατηγορίες κάθετων συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών, ΕΕ L 336 της 29.12.1999.

(3) ΕΕ C 72 E της 6.3.2001, σελ. 140.

(4) COM(2000)214 τελικό.