ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-4080/00

υποβολή: Ioannis Souladakis (PSE) προς την Επιτροπή

(10 Ιανουαρίου 2001)

Θέμα: Συμφωνίες συνεργασίας με τις χώρες της Κεντρικής Ασίας

Παρά τις ελπίδες για οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη που κυριάρχησαν στις χώρες της Κεντρικής Ασίας μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, σήμερα, δέκα χρόνια μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας τους, οι χώρες αυτές βρίσκονται σε βαθειά κρίση χωρίς διέξόδους. Πρόσφατα δημοσιεύματα στους New York Times εμφανίζουν την αρνητική πορεία των οικονομικών δεικτών των χωρών αυτών, την αύξηση της διαφθοράς, την έλλειψη επενδύσεων που οδηγεί σεψηλή ανεργία και φτώχεια μεγάλων μερίδων των κοινωνιών τους. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε πριν από μερικά χρόνια σε συμφωνίες συνεργασίας με τις πέντε χώρες της Κεντρικής Ασίας (Καζακστάν, Τουρκμενιστάν, Τατζικιστάν, Ουζμπεκιστάν, Κιργκιζιστάν), οι οποίες σκόπευαν να βοηθήσουν τις χώρες αυτές στην οικονομική ανάπτυξή τους.

Είναι σε θέση σήμερα η Επιτροπή να παρουσιάσει σε ποιο σημείολοποίησης βρίσκονται οι συμφωνίες αυτές;

Εκτιμά η Επιτροπή ότι η πρωτοβουλία αυτή συνέβαλε στην οικονομική ανάπτυξη των χωρών της Κεντρικής Ευρώπης και σε ποιο βαθμό;

Θεωρεί η Επιτροπή ότι οι συμφωνίες αυτές ήταν ένα επιτυχημένο μοντέλο προσέγγισης και βοήθειας νέων χωρών, το οποίο μπορεί να το εφαρμόσει στο μέλλον σε άλλες περιοχές συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Φεβρουαρίου 2001)

Οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας (ΣΕΕΣ) με τρεις χώρες της Κεντρικής Ασίας, το Καζακστάν, το Κιργιζιστάν και το Ουζμπεκιστάν, τέθηκαν σε ισχύ την 1 Ιουλίου 1999. Τα όργανα συνεννόησης (συμβούλια συνεργασίας, επιτροπές συνεργασίας καιποεπιτροπές, καθώς και οι κοινοβουλευτικές επιτροπές) που προβλέπουν οι εν λόγω συμφωνίες, συστάθηκαν όλα και συνήλθαν μία ή περισσότερες φορές στην Ευρώπη ή στις ενδιαφερόμενες χώρες. Μηχανισμοί εφαρμογής (γραμματείες) έχουν σήμερα τεθεί σε λειτουργία. Η τέταρτη συμφωνία, πουπεγράφη με το Τουρκμενιστάν, δεν έχει ακόμη κυρωθεί και ως εκ τούτου δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ. Ούτε η ενδιάμεση συμφωνία με το Τουρκμενιστάν έχει τεθεί σε εφαρμογή διότι το εθνικό Κοινοβούλιο δεν έχει επί του παρόντος διατυπώσει σχετική γνώμη.

Οι χώρες της Κεντρικής Ασίας προσδίδουν μεγάλη σημασία στις σχέσεις με την Ένωση. Συμμετέχουν πάντοτε ενεργά στις συναντήσεις. Επικεφαλής των αντιπροσωπειών τους είναιψηλά πολιτικά στελέχη (Πρωθυπουργός, Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης ή Υπουργός Εξωτερικών), και όλες οι κυβερνητικέςπηρεσίες είναι συνδεδεμένες με την προπαρασκευή των συνεδριάσεων που συμβάλλουν στη σημαντική ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των μερών. Οι χώρες της Κεντρικής Ασίας εκδηλώνουν ουσιαστικό ενδιαφέρον για τις οικονομικές

πτυχές (εμπορικές ανταλλαγές, ξένες επενδύσεις, εξωτερική βοήθεια) διότι δύνανται κατ' αυτόν τον τρόπο να κατευθύνουν ευκολότερα τις οικονομικές πολιτικές τους και να προσαρμόσουν τις οικονομίες τους στις νέες συνθήκες της αγοράς. Πράγματι, η Ένωση αποτελεί συχνά τον πρώτο εμπορικό εταίρο των χωρών αυτών, ενίοτε ακόμη και πριν από τις χώρες που προέκυψαν από την πρώην Σοβιετική Ένωση.

Οι ανωτέρω συμφωνίες είναι δηλωτικές της κατάστασης των διμερών σχέσεων μεταξύ της Ένωσης και των εν λόγω χωρών. Χαρακτηρίζονται από ένα ιστορικό πλαίσιο (την περίοδο μετάβασης από την πρώην Σοβιετική Ένωση προς ανεξάρτητες και σύγχρονες δομές). Ανταποκρίνονται σε βαθιές κοινωνικές μεταβολές στις χώρες αυτές, όπως, η μετάβαση από μια σοσιαλιστική οικονομία προς μια οικονομία αγοράς, αφενός και, αφετέρου, η θέσπιση δημοκρατικών κανόνων (ελεύθερες εκλογές, σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σεβασμός καιπεροχή των δημοκρατικώς ψηφισθέντων νόμων, κ.λπ.). Ειδικότερα, δεδομένου ότι καθιερώνουν τον πολιτικό διάλογο, οι ανωτέρω συμφωνίες είναι επομένως προσαρμοσμένες στις συνθήκες αυτές και εκπληρώνουν αυτή τη λειτουργία σε χώρες που βρίσκονται ακόμη σε μεταβατικό στάδιο και πρέπει ακόμη να ολοκληρώσουν ή και να αναλάβουν πολλές μεταρρυθμίσεις. Οι συμφωνίες αυτές επινοήθηκαν αποκλειστικά για να ρυθμίσουν τις σχέσεις με τα νέα ανεξάρτητα κράτη που προέκυψαν από την πρώην Σοβιετική Ένωση.