ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1595/02

υποβολή: Glyn Ford (PSE) προς την Επιτροπή

(5 Ιουνίου 2002)

Θέμα: Ρατσισμός και ξενοφοβία

Στην πρόταση της Επιτροπής για μια απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, που παρουσιάστηκε στις 28 Νοεμβρίου 2001, έγινε αναφορά σε μια σειρά ενεργειών ρατσιστικής βίας που διεπράχθησαν το 1999 στην Αυστρία, Γαλλία, Γερμανία, τη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο καθώς και στην Ισπανία και την Πορτογαλία. Δεν έχει αναφερθεί τίποτα για την Ελλάδα, όπου τον Οκτώβριο του 1999 ένας ένοπλος προέβη σε ένα ξεφάντωμα πυροβολισμών, πυροβολώντας οποιονδήποτε τύχαινε να μοιάζει με αλλοδαπό. Δύο αλλοδαποί σκοτώθηκαν και επτά άλλοι τραυματίστηκαν, η κατάσταση των πέντε από αυτών είναι πολύ σοβαρή. Δύο είναι παράλυτοι από τη μέση και κάτω και ένας έχει ακόμα μια σφαίρα σφηνωμένη στο κεφάλι του διότι η αφαίρεση της θα μπορούσε να είναι μοιραία.

Μεταξύ των τραυματισμένων μόνο ένας λαμβάνει αναπηρική σύνταξη από την ελληνική κυβέρνηση. Οι άλλοι πέντε έλαβαν μόνο μία εφάπαξ αποζημίωση κάποιων 880 ευρώ, που μόλις και μετά βίας καλύπτει την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ενός μήνα, χωρίς ναπολογίσουμε την καθημερινή στοιχειώδη διαβίωση τους. Ο έβδομος τραυματισμένος, πιθανότατα παράνομος μετανάστης, εξαφανίσθηκε.

Η Επιτροπή μπορεί, πολύ δικαιολογημένα, να μην σχολιάζει πώς το κάθε Κράτος Μέλος αντιμετωπίζει τα θύματα ρατσιστικών επιθέσεων. Εν τούτοις, δε θεωρεί η Επιτροπή ότι αναπόσπαστο κομμάτι του αγώνα κατά του ρατσισμού και τις ξενοφοβίας θα πρέπει να είναι η παροχή της δέουσας φροντίδας για τα θύματα · διάταξη για δέουσα αποζημίωση θα έπρεπε να είχε περιληφθεί στην ως άνω πρόταση για μια απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου, έχοντας κατά νου ότι η Επιτροπή είχε σε τελευταία ανάλυση προτείνει στις 28 Σεπτεμβρίου 2001 να αναλάβει η ΕΕ δράση στον τομέα της αποζημίωσης των θυμάτων της εγκληματικότητας·

Απάντηση του κυρίου Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(4 Ιουλίου 2002)

Ο ρατσισμός και η ξενοφοβία αποτελούν άμεση παραβίαση των αρχών της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών και των κανόνων δικαίου, αρχές στις οποίες βασίζεται η Ένωση και τις οποίες συμμερίζονται τα κράτη μέλη όπως αναφέρεται στο άρθρο 6 της Συνθήκης ΕΚ.

Η Επιτροπή, στην πρότασή της απόφασης πλαισίου του Συμβουλίου για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας(1), επισήμανε ότι οι διάφορες εκθέσεις που συνέταξαν τα εθνικά μέσα ενημέρωσης, οι επίσημες αρχές, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Παρακολούθησης του Ρατσισμού και της Ξενοφοβίας ή ΜΚΟ αποκαλύπτουν δυστυχώς ότι κανένα κράτος μέλος της Ένωσης δεν απαλλάσσεται από το φαινόμενο αυτό.

Ο σκοπός της πρότασης της Επιτροπής είναι διττός: πρώτον, να εξασφαλίσει ότι η ίδια ρατσιστική και ξενοφοβική συμπεριφορά τιμωρείται με τις ίδιες ποινές σε όλα τα κράτη μέλη και δεύτερον, να βελτιωθεί και να ενισχυθεί η δικαστική συνεργασία με την άρση των πιθανών εμποδίων. Το σχέδιο απόφασης πλαισίου περιλαμβάνει διάταξη που εξασφαλίζει ότι η ανάκριση ή η δίωξη δεν θα εξαρτάται από την έκθεση ή την καταγγελία πουποβάλλει το άτομο που έχει δεχθεί την επίθεση, τουλάχιστον για τις περιπτώσεις σοβαρής ρατσιστικής επίθεσης.

Όσον αφορά την προστασία και τη βοήθεια προς τα θύματα του εγκλήματος, η Ένωση ακολουθεί οριζόντια προσέγγιση. Έτσι στις 15 Μαρτίου του 2001 θεσπίστηκε απόφαση πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με το καθεστώς των θυμάτων στις ποινικές διαδικασίες(2). Το μέσο αυτό περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με το δικαίωμα αποζημίωσης κατά την ποινική δίωξη, ιδίως, για την επίτευξη απόφασης εντός λογικών χρονικών ορίων και την ενθάρρυνση του δράστη του αδικήματος να παράσχει επαρκή αποζημίωση στα θύματα.

Το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής για την αποζημίωση των θυμάτων αξιόποινων πράξεων(3) ξεκινάει ευρεία δημόσια διαβούλευση για το πώς θα μπορεί να βελτιωθεί περαιτέρω με κοινοτική πρωτοβουλία η αποζημίωση των θυμάτων αξιόποινων πράξεων στην Ένωση.

Ένα από τα σημαντικότερα θέματα είναι πώς θα μπορεί να εξασφαλίζεται επαρκής αποζημίωση των θυμάτων ρατσιστικών εγκλημάτων ή άλλων εγκλημάτων με ρατσιστικά κίνητρα. Το φθινόπωρο του τρέχοντος έτους, η Επιτροπή αναμένει να ολοκληρώσει την αξιολόγησή της σχετικά με το πώς θα μπορούσε να σημειωθεί πρόοδος στο θέμα αυτό. Η αξιολόγηση αυτή θα λάβει επίσης δεόντωςπόψη της την επικείμενη γνώμη του Κοινοβουλίου για το Πράσινο Βιβλίο.

(1) ΕΕ C 75 E της 26.3.2002.

(2) ΕΕ L 82 της 22.3.2001.

(3) COM(2001)536 τελικό.