ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2408/02

υποβολή: Charles Tannock (PPE-DE) προς το Συμβούλιο

(7 Αυγούστου 2002)

Θέμα: Προϋποθέσεις συνδεόμενες με την εφαρμογή του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως

Δυνάμει των προτάσεων για το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως που εξετάζει αυτή τη στιγμή το Συμβούλιο, πρόκειται να ζητηθεί από το αιτούν κράτος να περιορίζει την άσκηση δίωξης απελαθέντος προσώπου στις κατηγορίες που αναφέρονται στο ένταλμα συλλήψεως· Θα θεωρηθεί ότι το αιτούν κράτος μέλος παραβιάζει το ένταλμα συλλήψεως εάν ασκήσει δίωξη για αδίκημα που φέρεται ως διαπραχθέν πριν από την έκδοση της αίτησης απέλασης και που δεν αναφέρεται στο ένταλμα συλλήψεως χωρίς προηγουμένως να έχει δώσει στο απελαθέν πρόσωπο τη δυνατότητα να αποποιηθεί τη δικαιοδοσία του συγκεκριμένου κράτους·

Απάντηση

(16-19 Δεκεμβρίου 2002)

Η απάντηση στο ερώτημα του κατά πόσον ζητείται από το κράτος έκδοσης του εντάλματος να περιορίσει την άσκηση δίωξης ενός ατόμου, το οποίο παραδόθηκε δυνάμει της απόφασης-πλαισίου για το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, στα αδικήματα που αναφέρονται ρητά στο ένταλμα συλλήψεως, μπορεί να αναζητηθεί στο άρθρο 27 της ως άνω απόφασης-πλαισίου, το οποίο αφορά την πιθανή δίωξη για άλλες αξιόποινες πράξεις.

Ο βασικός κανόνας που θεσπίζει το άρθρο 27 αντιστοιχεί στην πασίγνωστη αρχή της ειδικότητας στο δίκαιο περί εκδόσεως, δυνάμει της οποίας ένα εκδοθέν πρόσωπο δεν μπορεί να διώκεται από το αιτούν κράτος για οιοδήποτε άλλο αδίκημα το οποίο διέπραξε πριν την έκδοση ή παράδοσή του, εκτός από τα αδικήματα τα οποία προκάλεσαν την έκδοση (βλ. άρθρο 27, παρ. 2). Όπως ισχύει κατά παράδοση στις περισσότερες συνθήκες περί εκδόσεως, η απόφαση-πλαίσιο για το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως ορίζει τις πρακτικές προϋποθέσειςπό τις οποίες εφαρμόζεται η αρχή αυτή. Αυτό γίνεται με την περιγραφή των συνθηκώνπό τις οποίες δεν ισχύει η αρχή της ειδικότητος.

Το άρθρο 27, παρ. 3 της απόφασης-πλαισίου ορίζει ότι η αρχή αυτή δεν ισχύει στις ακόλουθες περιπτώσεις:

α) όταν ο παραδοθείς, μολονότι είχε τη δυνατότητα να εγκαταλείψει το έδαφος του κράτους μέλους στο οποίο παραδόθηκε, δεν το έπραξε εντός 45 ημερών από την οριστική απαλλαγή του ή επέστρεψε σε αυτό αφού το είχε εγκαταλείψει,

β) η αξιόποινη πράξη δεν τιμωρείται με στερητική της ελευθερίας ποινή ή στερητικό της ελευθερίας μέτρο ασφαλείας,

γ) η ποινική διαδικασία δεν συνεπάγεται την εφαρμογή μέτρου περιοριστικού της ελευθερίας του προσώπου,

δ) όταν στον παραδοθέντα ενδέχεται να επιβληθεί ποινή ή μέτρο που δεν συνεπάγονται στέρηση της ελευθερίας, ιδίως χρηματική ποινή ήποκατάστατο μέτρο, ακόμη και εάν αυτή ή ποινή ή το μέτρο ενδέχεται να περιορίζει την ατομική του ελευθερία,

ε) όταν ο συλληφθείς συγκατατέθηκε να παραδοθεί, ενδεχομένως συγχρόνως με την παραίτηση από το ευεργέτημα του κανόνα της ειδικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 13,

στ) όταν ο συλληφθείς μετά την παράδοσή του παραιτήθηκε ρητά από το ευεργέτημα του κανόνα της ειδικότητας όσον αφορά συγκεκριμένες αξιόποινες πράξεις προγενέστερης της παράδοσής του,

ζ) οσάκις η δικαστική αρχή εκτέλεσης που παρέδωσε τον συλληφθέντα δίδει τη σχετική συγκατάθεσή της σύμφωνα με την παράγραφο 4,

Όσον αφορά την παραίτηση του συλληφθέντος από το ευεργέτημα του κανόνα της ειδικότητας, το άρθρο 27, παρ. 3, στ) ορίζει ότι η παραίτηση γίνεται ενώπιον των αρμόδιων δικαστικών αρχών του κράτους μέλους έκδοσης του εντάλματος και καταχωρείται στα πρακτικά σύμφωνα με το εσωτερικό δίκαιο του εν λόγω κράτους, διατυπώνεται δε κατά τρόπο που να προκύπτει ότι το έπραξε εκουσίως και έχοντας πλήρη επίγνωση των σχετικών συνεπειών. Προς τούτο, έχει το δικαίωμα να επικουρείται από νομικό παραστάτη. Επί πλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι το άρθρο 13, παρ. 4 της απόφασης-πλαισίου για το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως επιτρέπει στα κράτη μέλη να δηλώσουν ότι το ενδιαφερόμενο πρόσωπο δύναται να ανακαλεί την παραίτησή του. Πέντε κράτη μέλη έχουν γνωστοποιήσει στη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι επιθυμούν να μπορούν να χρησιμοποιήσουν τη δυνατότητα αυτή, και συγκεκριμένα το Βέλγιο, η Δανία, η Ιρλανδία, η Φινλανδία και η Σουηδία. Από το άρθρο 13, παρ. 4 της απόφασης-πλαισίου για το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως προκύπτει ότι σε όλα τα άλλα κράτη μέλη, δεν είναι δυνατή η ανάκληση της παραίτησης από το ευεργέτημα του κανόνα της ειδικότητας.

Ειδάλλως, το κράτος έκδοσης του εντάλματος δύναται να ασκήσει δίωξη κατά του παραδοθέντος προσώπου για άλλα αδικήματα εκτός από εκείνα που αναφέρονται στο ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως, μόνον εφόσον ζητήσει και λάβει τη συγκατάθεση του κράτους εκτέλεσης. Η σχετική διαδικασία είναι ανάλογη προς εκείνη που ακολουθείται για την έκδοση του ευρωπαϊκού εντάλματος συλλήψεως. Το άρθρο 27, παρ. 4 ορίζει ότι η αίτηση συγκατάθεσηςποβάλλεται στη δικαστική αρχή εκτέλεσης και συνοδεύεται από τις πληροφορίες που αναφέρονται στο άρθρο 8 παράγραφος 1 και από μετάφραση, όπως αναφέρεται στο άρθρο 8, παρ. 2. έχει δέ την ίδια μορφή με το ευρωπαϊκό ένταλμα συλλήψεως. Το άρθρο 27, παρ. 4 ορίζει επίσης ότι η συγκατάθεση δίδεται όταν για την αξιόποινη πράξη για την οποία ζητείται χωρεί επίσης παράδοση σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας απόφασης-πλαίσιο και ότι η αίτηση συγκατάθεσης πρέπει να απορριφθεί για τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 3 και μπορεί πέραν αυτού να απορριφθεί για τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 4. Η απόφαση λαμβάνεται το αργότερο τριάντα μέρες μετά την παραλαβή της αίτησης.

Η απόφαση σχετικά με την αίτηση συγκατάθεσης λαμβάνεται το αργότερο εντός 30 ημερών μετά την παραλαβή της. Όπως και με το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, στις περιστάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 5 (π.χ. εκτέλεση απόφασης απόντος του ενδιαφερομένου, ισόβεια κάθειρξη ή μέτρο στερητικό της ελευθερίας εφ' όρου ζωής ή όταν ο ενδιαφερόμενος είναιπήκοος ή κάτοικος του κράτους μέλους εκτέλεσης), το κράτος έκδοσης του εντάλματος οφείλει να παράσχει τις προβλεπόμενες στο άρθρο αυτό εγγυήσεις.

Το άρθρο 27, παρ. 1 της απόφασης-πλαισίου προβλέπει έναν νομικό μηχανισμό βάσει του οποίου τα κράτη μέλη δύνανται να κοινοποιούν στη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου ότι, στις σχέσεις τους με άλλα κράτη μέλη τα οποία έχουν προβεί σε παρόμοια κοινοποίηση, τεκμαίρεται η συγκατάθεση για τη δίωξη, καταδίκη ή κράτηση ενός προσώπου προς έκτιση ποινής ή μέτρου στερητικών της ελευθερίας, για οποιαδήποτε αξιόποινη πράξη διαπραχθείσα πριν από την παράδοσή του, πέραν εκείνης για την οποία παραδόθηκε, εκτός εάν, σε συγκεκριμένη περίπτωση, η δικαστική αρχή εκτέλεσης ορίσει άλλως στην απόφασή της για την παράδοση. Ωστόσο, η Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου δεν έχει λάβει καμία τέτοια κοινοποίηση.

Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι εάν ένα κράτος μέλος προτίθεται να ασκήσει δίωξη κατά προσώπου το οποίο παραδόθηκε δυνάμει της απόφασης-πλαισίου για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, για αδίκημα το οποίο δεν προσδιορίζεται στο ένταλμα, χωρίς να παράσχει στον ενδιαφερόμενο τη δυνατότητα να εγκαταλείψει το έδαφος του συγκεκριμένου κράτους μέλους εντός 45 ημερών από την οριστική απαλλαγή του και, εφόσον δεν ισχύει καμία από τις λοιπές εξαιρέσεις που περιγράφονται στο άρθρο 27, παρ. 2, το κράτος μέλος θα παραβιάσει όντως την απόφαση-πλαίσιο για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης εάν ασκήσει δίωξη χωρίς να έχει προηγουμένως λάβει τη συγκατάθεση του κράτους μέλους εκτέλεσης, δυνάμει της διαδικασίας η οποία προβλέπεται στο άρθρο 27, παρ. 4.