ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0609/96 υποβολή: Μιχαήλ Παπαγιαννάκης (GUE/NGL) προς την Επιτροπή (13 Μαρτίου 1996)

Θέμα: Ειδικό πρόγραμμα για τα νησιά του Αιγαίου

Λαμβάνοντας υπόψιν:

- τα ιδιαίτερα αναπτυξιακά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νησιά του Αιγαίου πελάγους κυρίως λόγω του νησιωτικού τους χαρακτήρα που ενισχύεται λόγω του μεγάλου αριθμού, του μικρού μεγέθους και της διασποράς τους,- ότι τα προβλήματα συνίστανται κυρίως στα ανεπαρκή μεταφορικά δίκτυα σύνδεσης με την ηπειρωτική Ελλάδα και μεταξύ των νησιών, στον ανεφοδιασμό και τις εμπορικές συναλλαγές των νησιών, στις κακές υπηρεσίες προς τους κατοίκους (κατάρτιση/εκπαίδευση, υγεία, παροχή ενέργειας κλπ.), στη γήρανση και τη μείωση του πληθυσμού (στις δεκαετίες '60 και '70 καταγράφηκε μείωση που πληθυσμού κατά 20% στη Λέσβο και τη Σάμο και 13% στη Χίο και τις Κυκλάδες,- ότι το Βόρειο Αιγαίο συμπεριλαμβάνεται στις φτωχότερες περιφέρειες της Ε.Ε. με κατά κεφαλήν ΑΕΠ χαμηλότερο του 45% του μέσου κοινοτικού ΑΕΠ,- το ειδικό πρόγραμμα που αφορά τα νησιά του Αιγαίου (COM(92)569 τελικό) ((ΕΕ C 56 της 26.02.1993, σελ. 21.)),

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Πόσοι πόροι διατέθηκαν, βάσει του ειδικού προγράμματος και άλλων κοινοτικών πρωτοβουλιών, για τις διαρθρωτικές παρεμβάσεις στα νησιά του Αιγαίου, ποιά υπήρξε η απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων εκ μέρους των αρμοδίων ελληνικών αρχών, ποιά τα έργα και ποιός ο βαθμός υλοποίησής τους;

2. Πώς η Επιτροπή Παρακολούθησης (JOINT STEERING COMMITTEE) που συστάθηκε τον Ιανουάριο του 1995 από την Επιτροπή και τις ελληνικές αρχές σχετικά με τη θέση σε εφαρμογή ενός συνολικού συστήματος εξασφάλισης και ελέγχου των έργων, αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των ανωτέρω προγραμμάτων μέχρι σήμερα; και

3. Ποιά έργα έχουν προταθεί για χρηματοδότηση στα νησιά του Αιγαίου, εφόσον έχουν διατεθεί μέχρι το 1999 σημαντικά αυξημένοι πόροι για τις περιοχές που εμπίπτουν στο στόχο 1;

Απάντηση της κας Wulf-Mathies εξ ονόματος της Επιτροπής (8 Μαΐου 1996)

1. Η Επιτροπή διέθεσε πιστώσεις για τις ακόλουθες διαρθρωτικές παρεμβάσεις στα νησιά του Αιγαίου:

- στο πλαίσιο των μεσογειακών ολοκληρομένων προγραμμάτων (ΜΟΠ) της περιόδου 1986-1992, ποσό 230 εκατ. ECU περίπου διατέθηκε για σχέδια χρηματοδοτούμενα στα νησιά αυτά, πράγμα που αντιπροσωπεύει 55% της σχετικής συνολικής επένδυσης στην Ελλάδα. Οι πιστώσεις αυτές, που επέτρεψαν την υλοποίηση 300 περίπου σχεδίων, χρησιμοποιήθηκαν εξ ολοκλήρου. Οι επιδιωκόμενοι στόχοι αφορούσαν κυρίως την άρση της απομόνωσης των νησιών, τη συγκράτηση της τουριστικής συγκέντρωσης, καθώς και τη διατήρηση του πρωτογενούς τομέα (γεωργία, αργοτικές εγκαταστάσεις, αλιεία και αγροτικός τουρισμός).

- στο εσωτερικό του κοινοτικού πλαισίου στήριξης (ΚΠΣ) 1989-1993 χρηματοδοτήθηκαν κατά κύριο λόγο τα δύο επιχειρησιακά προγράμματα που αφορούν περισσότερα ταμεία «Βόρειο Αιγαίο» και «Νότιο Αιγαίο» που έτυχαν κοινοτικών συνδρομών, αντιστοίχως 86 και 82 εκατ. ECU, για τη χρηματοδότηση 400 περίπου σχεδίων. Οι πιστώσεις αυτές απορροφήκαν τελείως. Οι προβλεπόμενες ενέργειες, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν παράλληλα και σε συνεργασία με αυτές των ΜΟΠ για το Αιγαίο, αφορούσαν κυρίως τις υποδομές μεταφοράς, την κοινωνική και εκπαιδευτική υποδομή, τη βελτίωση των δικτύων παροχής νερού, των υπονόμων και βιολογικής επεξεργασίας των υδάτων, τις υπηρεσίες προς τις τοπικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και την επαγγελματική κατάρτιση.

Εξάλλου, στο πλαίσιο του επιχειρησιακού προγράμματος «γεωργικές διαρθρώσεις», το μεγαλύτερο μέρος των 48 εκατ. ECU του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή υδατοταμιευτήρων, διοχετεύθηκε προς τα νησιά του Αιγαίου.

Η κοινοτική ενέργεια συνεχίζεται με εντονότερο τρόπο με το ΚΠΣ 1994-1999, που προβλέπει κοινοτική συμμετοχή 210 εκατ. ECU για το Βόρειο Αιγαίο και 224 εκατ. ECU για το Νότιο Αιγαίο. Η υλοποίηση των σχετικών σχεδίων συνεχίζεται προς το παρόν.

- περισσότερα νησιά του Αιγαίου έτυχαν επίσης των προγραμμάτων Star και Valoren. Κατάυτό τον τρόπο το ΕΤΠΑ συμμετείχε, μέχρι ποσοστού 55% του συνολικού κόστους, στην ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας σε ορισμένα νησιά του Βορείου και Νοτίου Αιγαίου. Όσον αφορά το πρόγραμμα Star, η Κοινότητα συγχρηματοδότησε τη σύνδεση με καλώδιο οπτικών ινών ορισμένων νησιών του Βορείου Αιγαίου με την ηπειρωτική χώρα.

- το «ειδικό πρόγραμμα για τα νησιά του Αιγαίου», παρά τον περιορισμένο προϋπολογισμό του, 14 εκατ. ECU, που έχει τελείως εξαντληθεί, κατέστησε δυνατή τη συγχρηματοδότηση μικρών σχεδίων που αφορούν άμεσα τον πολίτη.

- εξάλλου, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2019/93 ((ΕΕ L 184, 27.7.1993. )) για την στήριξη του εφοδιασμού των νησιών με βασικά γεωργικά προϊόντα κατανάλωσης και μέσα παραγωγής, καθώς και των τοπικών γεωργικών παραγωγών. Η μεταφορά πιστώσεων υπέρ των νησιών των δύο προαναφερθέντων καθεστώτων θα πρέπει να ανέλθει σε ετήσιο ποσό της τάξης των 17 εκατ. ECU, προερχόμενο από τον προϋπολογισμό του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων. Η Επιτροπή εκπονεί τη στιγμή αυτή την έκθεση εφαρμογής των καθεστώτων αυτών κατά τα έτη 1993 και 1994, η οποία θα διαβιβαστεί στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο μόλις οριστικοποιηθεί.

- στο πλαίσιο της κοινοτικής πρωτοβουλίας Leader I, οι δύο ομάδες τοπικής δράσης που αφορούν τη Λέσβο και τη Λήμνο έτυχαν συνδρομής 3 εκατ. ECU από τα διαρθρωτικά ταμεία για την αγροτική ανάπτυξη, που χρησιμοποιήθηκαν πλήρως. Η συνδρομή των διαρθρωτικών ταμείων θα είναι κατά πολύ ανώτερη στο πλαίσιο της κοινοτικής πρωτοβουλίας Leader IΙ, μόλις τερματιστεί η επιλογή των ομάδων και των άλλων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης.

- στις ενέργειες αυτές προστίθενται οι ενέργειες που συγχρηματοδοτούνται στο πλαίσιο των κοινοτικών πρωτοβουλιών Interreg (Ι και ΙΙ) και Envireg.

2. Η επιτροπή δημοσίων έργων δεν αφορά ειδικά τα νησιά του Αιγαίου. Ωστόσο, από τις βελτιώσεις που πραγματοποιήθηκαν στο ελληνικό σύστημα δημοσίων έργων θα επωφεληθούν και τα νησιά αυτά.

3. Το Αξίοτιμο Μέλος του Κοινοβουλίου μπορεί να αναφερθεί στο σημείο 1 ή να έλθει ενδεχομένως σε επαφή με τις εθνικές αρχές, οι οποίες είναι υπεύθυνες για την τήρηση της γραμματείας των επιτροπών παρακολούθησης των προαναφερθέντων προγραμμάτων.