ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0280/03

υποβολή: Srgio Sousa Pinto (PSE) προς την Επιτροπή

(7 Φεβρουαρίου 2003)

Θέμα: Η θέση του φορέα εκμετάλλευσης Oniway στην Πορτογαλίαπό καθεστώς εκκαθάρισης

Ζητώ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να με πληροφορήσει εάν, ενδεχομένως, η θέση του φορέα εκμετάλλευσης OniWayπό καθεστώς εκκαθάρισης συνιστά παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας περί ανταγωνισμού.

Η θέση του τέταρτου φορέα εκμετάλλευσης, της OniWay,πό καθεστώς εκκαθάρισης ζημιώνει σαφώς τα συμφέροντα των καταναλωτών, καθώς είναι εις βάρος της ποικιλίας, της ανταγωνιστικής άμιλλας και των κινήτρων για καινοτομία. Από την OniWay που διαθέτει άδεια UMTS αλλά δεν ανέπτυξε δραστηριότητες στην γενεά GSM, αναμενόταν ότι θα αποτελούσε μοχλό της νέας τεχνολογίας στην γενεά των UMTS, καταργώντας τη λογική της μεγιστοποίησης του κέρδους εις βάρος των νέων επενδύσεων, που έτεινε να επικρατεί μεταξύ των καθιερωμένων φορέων εκμετάλλευσης.

Η τρίτη γενεά καθυστέρησε όχι μόνο για τους λόγους που είναι εμφανείς σε ολόκληρη την Ευρώπη αλλά και λόγω αδιαφορίας εκ μέρους των τριών καθιερωμένων φορέων εκμετάλλευσης. Η ρυθμιστική αρχή επέτρεψε τότε στην OniWay να παρέχειπηρεσίες GPRS βάσει μιας συμφωνίας roaming με άλλον καθιερωμένο φορέα εκμετάλλευσης — την TMN — και με τον τρόπο αυτό απεσοβήθη το πρόωρο κλείσιμο της επιχείρησης. Οι άλλοι φορείς εκμετάλλευσης άρχισαν τότε μεθοδευμένο μποϋκοτάζ, αγνοώντας τα δικαιώματα διασύνδεσης που είχε παραχωρήσει η ρυθμιστική αρχή.

Με την αλλαγή κυβέρνησης, ο νέοςπουργός θεώρησε ορθό να εμποδίσει διοικητικό διάταγμα της ρυθμιστικής αρχής που επέβαλε τη φυσική διασύνδεση μεταξύ των δικτύων. Ο φορέας εκμετάλλευσης παρέλυσε, το μέλλον της εταιρείας είχε πλέον χαραχθεί και αποφασίστηκε η πώληση των ενεργητικών της στουςπόλοιπους φορείς εκμετάλλευσης. Αφού αυτή η εξ ανταγωνισμού δολοφονία είχε πλέον συντελεσθεί, η κυβέρνηση επεδίωξε να κατανείμει μεταξύ τωνπόλοιπων φορέων εκμετάλλευσης το φάσμα που είχε διατεθεί στην OniWay και που, όπωςπολογίζεται, της είχε στοιχίσει 20 δις εσκούδος, ήτοι 100 εκατ. ευρώ.

Λεπτομέρεια όχι παντελώς άνευ ενδιαφέροντος, η είδηση της πώλησης των ενεργητικών της OniWay έκανε να ανεβούν πολύ στο χρηματιστήριο οι μετοχές των επιχειρήσεων που συμμετείχαν στο κεφάλαιό της, ιδιαίτερα δε αυτές της Εταιρείας Ηλεκτρισμού της Πορτογαλίας (EDP).

Δεδομένου ότι η ως άνω επιχείρηση είχε ως αποτέλεσμα να ζημιωθούν εμφανώς και οι καταναλωτές και οι όροι ανταγωνισμού στον τομέα και να ευνοηθούν οι καθιερωμένοι φορείς εκμετάλλευσης, είναι σημαντικό να εξακριβωθεί εάν, ενδεχομένως,πάρχει παράβαση των κοινοτικών κανόνων που εφαρμόζονται στον τομέα των τηλεπικοινωνιών.

Δεδομένου ότι το φάσμα ραδιοεπικοινωνιών αποτελεί δημόσιο αγαθό και σπανίζον, είναι δυνατόν τα προαναφερθέντα γεγονότα να συνιστούν κλείσιμο της αγοράς. Επίσης πρέπει να εξακριβωθεί εάν ένας από τους φορείς εκμετάλλευσης, η (TMN), απέκτησε δεσπόζουσα θέση στην αγορά.

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Μαρτίου 2003)

Η Επιτροπή είναι ενήμερη όσον αφορά τις εικαζόμενες καταχρηστικές αρνήσεις των φορέων εκμετάλλευσης κινητής τηλεφωνίας Vodafone και SonaeCom (Optimus) να συνάψουν συμφωνίες διασύνδεσης με την OniWay. Τον Ιούλιο 2002, η OniWay είχε καταθέσει στην Επιτροπή δύο καταγγελίες εναντίον των ως άνω δύο φορέων εκμετάλλευσης, εκ παραλλήλου με τις διαδικασίες που εκκρεμούσαν ενώπιον της πορτογαλικής ρυθμιστικής αρχής (Anacom).

Σε αντίθεση με τους τρεις φορείς εκμετάλλευσης κινητής τηλεφωνίας στην Πορτογαλία, η OniWay είχε συχνότητες αποκλειστικά τρίτης γενιάς (3G) και δεν είχε ακόμη αναπτύξει το δίκτυό της. Κατά συνέπεια, επεδίωκε να συνάψει συμφωνία με τους καθιερωμένους φορείς εκμετάλλευσης ούτως ώστε να παρέχειπηρεσίες χρησιμοποιώντας τα δίκτυά τους. Η OniWay είχε συνάψει εμπορική συμφωνία με TMN, θυγατρική της Portugal Telecom όσον αφορά την κινητή τηλεφωνία. Στις 20 Ιουνίου 2002, η Anacom αποφάσισε ότι θα έπρεπε να συνάψουν συμφωνίες διασύνδεσης με την OniWay οι άλλοι δύο φορείς εκμετάλλευσης κινητής τηλεφωνίας, οι εταιρίες Vodafone και Optimus. Εντούτοις, αυτές αρνήθηκαν να συμμορφωθούν με αυτήν την απόφαση, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι, σύμφωνα με την πορτογαλική νομοθεσία, δεν ήτανποχρεωμένοι να διασυνδεθούν με την OniWay εφόσον αυτή δεν λειτουργούσε τηνπηρεσία της 3G.

Κατά συνέπεια, στο τέλος του Ιουλίου 2002 η OniWay κατέθεσε στην Επιτροπή τις προαναφερόμενες καταγγελίες δυνάμει του άρθρου 82 της συνθήκης ΕΚ.

Στις 24 Σεπτεμβρίου 2002 όμως, μια απόφαση της Anacom επέβαλε στους φορείς εκμετάλλευσης Vodafone και Optimus να εξασφαλίσουν διασύνδεση με την OniWay εντός 15 ημερολογιακών ημερών.

Η απόφαση της Anacom φαινόταν ότι εξασφάλιζε τη διασύνδεση και την αντίστοιχη πρόσβαση στο δίκτυο απόληξης, πράγμα που ήταν το αντικείμενο των καταγγελιών της OniWay στην Επιτροπή και, ως εκ τούτου, η OniWay ερωτήθηκε κατά πόσον εξακολουθούσαν να ισχύουν οι καταγγελίες της. Όμως, η Επιτροπή ουδέποτε έλαβε απάντηση σε αυτή την ερώτησή της.

Τον Νοέμβριο 2002, η Επιτροπή πληροφορήθηκε ανεπίσημα για την εκκαθάριση της OniWay.

Η Επιτροπή δεν διαθέτει ενδείξεις που θα της επέτρεπαν να συμπεράνει ότι η εν λόγω εκκαθάριση συνιστά ενδεχομένως παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα του ανταγωνισμού.