ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3557/02

υποβολή: Marie Isler Bguin (Verts/ALE) προς το Συμβούλιο

(12 Δεκεμβρίου 2002)

Θέμα: Δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Τράπεζας για την προστασία και την αποκατάσταση του περιβάλλοντος

Για την προηγούμενη δεκαετία μετά την κατάρρευση του κομμουνιστικού συνασπισμού στην Ευρώπη, η ΕΕ είχε καθορίσει ως προτεραιότητες τη δημιουργία και παρακολούθηση της διαδικασίας της οικονομικής και βιομηχανικής μετάβασης στις δημοκρατίες της Ανατολικής Ευρώπης, σε απάντηση της άμεσηςποψηφιότητάς τους για ενσωμάτωση στην ΕΕ και σε προετοιμασία των εν λόγω εντάξεων. Στο πλαίσιο αυτό και μπροστά στις προκλήσεις που προέκυψαν από τις εν λόγω μετατροπές σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η ΕΕ είχε δημιουργήσεις μία ad-hoc τράπεζα, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη (ΕΤΑΑ).

Η διαδικασία μετάβασης ωφέλησε κατά τρόπο αποφασιστικό κάθε μία από τιςποψήφιες προς ένταξη χώρες από απόψεως εγγυήσεων, χρηματοδοτήσεων και εξασφαλισμένων στρατηγικών από την ΕΤΑΑ. Το γεγονός ότι σήμερα η ΕΕ έχει καθορίσει μία τελική ημερομηνία για τις εντάξεις αποδεικνύει το προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας και, ως εκ τούτου, δίνει πλέον τη δυνατότητα για τον καθορισμό νέων προτεραιοτήτων που είναι εξίσου πιεστικές.

Τα διακυβευόμενα λόγω των φυσικών καταστροφών, ανταγωνίζονται σε εξίσου σημαντικό βαθμό την προηγούμενη πρόκληση της μετάβασης των κομμουνιστικών οικονομιών στο ανατολικό ήμισυ της Ευρώπης. Οι επιπτώσεις των διαταραχών πουπέστησαν τα οικοσυστήματα, από κλιματικής, μετεωρολογικής και θαλάσσιας απόψεως και τα οποία εκδηλώνονται βίαια στην καθημερινότητα της Ηπείρου μας, οδηγούν σε κολοσσιαίες οικονομικές ζημίες. Η έκταση της τελικής δαπάνης από αυτούς τους περιβαλλοντικούς τραυματισμούς που συμβαίνουν σήμερα και που κυρίως θα προκύψουν κατά το μέλλον, και που οφείλονται σε δεκαετίες τρόπων παραγωγής και ζωής που δεν έλαβαν καθόλουπόψη τα δικαιώματα της οικολογίας, εκτιμήθηκαν πρόσφατα σε περίπου 150 δισεκατομμύρια δολάρια ανά έτος από το πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον (PNUE).

Τα εν λόγω γεγονότα και αριθμοί πείθουν μήπως το Συμβούλιο για την ανάγκη — από απόψεως προκλήσεων και κινδύνων και ως εκ τούτου μέσων και προσπαθειών — για μία κοινοτική πολιτική που θα έχει ως σκοπό να προβεί σε ενέργειες ανάλογες με το μέγεθος των προβλημάτων που τίθενται και να διαχειρισθεί τα εν λόγω περιβαλλοντικά σενάρια·

Το Συμβούλιο δεν πιστεύει ότι ο συντονισμός καθώς και η διαχείριση της αναδιάρθρωσης και ο περιορισμός των εν λόγω φαινομένων οικολογικών κρίσεων απαιτούν τον ίδιο συνομιλητή και κεντρικό φορέα, όπως π. χ. η BERD (ΕΤΑΑ) σε σχέση με τα φαινόμενα των βιομηχανικών κρίσεων·

Το Συμβούλιο στα πλαίσια των ευθυνών της δεν θα έπρεπε να δημιουργήσει σε ένα παρόμοιο πλαίσιο, μία ευρωπαϊκή τράπεζα για την πρόληψη και την περιβαλλοντική αποκατάσταση, που θα έχει ως στόχο μία αποστολή ελέγχου, ενημέρωσης και εκπαίδευσης και που θα καλείται να ευνοήσει την οικολογική μετάβαση του σήμερα προς το αύριο·

Απάντηση

(5 και 6 Μαΐου 2003)

Η Επιτροπή δεν έχειποβάλει παρόμοια πρόταση στο Συμβούλιο. Ως εκ τούτου, το Συμβούλιο δεν έχει εξετάσει το συγκεκριμένο θέμα που θέτει η αξιότιμη κυρία βουλευτής.

Ωστόσο, δυνάμει του κανονισμού 2012/2002 της 11ης Νοεμβρίου 2002(1), το Συμβούλιο έχει ιδρύσει το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο αποσκοπεί κυρίως στο να καλύπτει μέρος των κρατικών δαπανών που επιβαρύνουν ένα κράτος μέλος ή μια χώρα που θα γίνει κράτος μέλος το 2004, σε περίπτωση μείζονος φυσικής καταστροφής, προκειμένου να συμβάλει στην ταχεία αποκατάσταση των ομαλών συνθηκών διαβίωσης στις πληγείσες από την καταστροφή περιοχές.

Το Ταμείο καλύπτει κάθε καταστροφή που προκαλεί ζημιές οι οποίες εκτιμώνται είτε σε 3 δισεκατομμύρια ευρώ, σε τιμές 2002, είτε άνω του 0.6 % του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος του εν λόγω κράτους. Ωστόσο,πό εξαιρετικές περιστάσεις, ακόμη και όταν δεν πληρούνται αυτά τα ποσοτικά κριτήρια, μια περιοχή μπορεί επίσης να απολαύει ενίσχυσης από το Ταμείο, εφόσον επλήγη από τεράστια καταστροφή (ιδίως φυσική) η οποία έπληξε το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της και είχε σοβαρές και μακροχρόνιες επιπτώσεις για τις συνθήκες διαβίωσης και για την οικονομική σταθερότητα της περιοχής. Η εν λόγω ενίσχυση περιορίζεται στο 7.5 % του ετήσιου διαθέσιμου ποσού του Ταμείου (1 δις ευρώ).

Η συνδρομή που παρέχει το Ταμείο, ως πρόσθετο μέσο, θα πρέπει να παραμένει συμπληρωματική των προσπαθειών των κρατών μελών που πλήττονται από την καταστροφή. Το Ταμείο δεν αποβλέπει να αντικαταστήσει ταφιστάμενα μέσα οικονομικής και κοινωνικής συνοχής τα οποία μπορούν να χρηματοδοτούν μέτρα πρόληψης κινδύνων και αποκατάστασης τωνποδομών που επλήγησαν ούτε και να άρει την ευθύνη τρίτων ή να χρηματοδοτήσει την αποκατάσταση ζημιών σε περίπτωση ασφαλισμένων κινδύνων.

Τέλος, το Συμβούλιο αναμένει τις προτάσεις που έχει αναγγείλει η Επιτροπή στα πλαίσια του οικείου νομοθετικού προγράμματος και προγράμματος εργασίας για το 2003, οι οποίες αποσκοπούν στην προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης και στην ενίσχυση της κοινωνικοοικονομικής συνοχής, ούτως ώστε να εξισορροπηθούν τα περιβαλλοντικά και κοινωνικοοικονομικά προβλήματα, με την εφαρμογή της κοινοτικής στρατηγικής για την αειφόρο ανάπτυξη.

(1) ΕΕ L 311 της 14.11.2002, σελ. 3.