ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3181/98

υποβολή: Angela Sierra González (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(27 Οκτωβρίου 1998)

Θέμα: Διεθνές Έτος Ωκεανών

Το 1998 κηρύχθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη ως "Διεθνές Έτος Ωκεανών". Όπως γνωρίζει η Επιτροπή, όλες οι αξιολογήσεις της κατάστασης των ωκεανών κάνουν προφανή τη σοβαρότητα των προβλημάτων που αυτοί αντιμετωπίζουν.

Συγκεκριμένα, αποδεικνύεται απαραίτητη η προσαρμογή της πολιτικής σε σχέση με την πρόληψη υης ρύπανσης της θάλασσας, τη δια θαλάσσης μεταφορά πυρηνικών υλικών, τη διαατήρηση της βιολογικής ποικιλομορφίας, την επικύρωση της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας κ.λπ..

Είναι, συνεπώς, απαραίτητο να προωθηθούν νέες πρωτοβουλίες που θα επιτρέπουν στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο σε παγκόσμιο επίπεδο, όσον αφορά τις πολιτικές για την προαστασία των θαλασσών και των πόρων τους.

Ποιά μέτρα έχει λάβει ή πρόκειται να λάβει η Επιτροπή για τη βελτίωση της κοινοτικής και της διεθνούς νομοθεσίας, αλλά και για τη βελτίωση της διαχείρισης των θαλάσσιων πόρων, ιδιαίτερα στη διάρκεια του Διεθνούς Έτους των Ωκεανών;

Ποιά συγκεκριμένα μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή όσον αφορά τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, την επικύρωση της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, τις εγκαταστάσεις άντλησης πετρελαίου στην ανοικτή θάλασσα, τις δια θαλάσσης μεταφορές πυρηνικών υλικών, το μέγεθος των αλιευτικών πόρων και τη διάθεση λυμάτων στις θάλασσες;

Απάντηση του κ. Bjerregaard Εξ ονόματος της Επιτροπής

(22 Δεκεμβρίου 1998)

Πέραν της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 περί της διατηρήσεως των φυσικών οικοτόπων (ενδιαιτημάτων) και της άγριας πανίδας και χλωρίδας(1) ( η περί ενδιαιτημάτων-οικοτόπων οδηγία), η οποία διαλαμβάνει σειρά θαλάσσιων βιοτόπων, και διαφόρων περί υδάτων οδηγιών που διαλαμβάνουν τα των παρακτίων ζωνών, η ρύθμιση πολλών κοινοτικών δραστηριοτήτων συμβάλλει στη βελτίωση του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Η Επιτροπή εκπροσωπεί την Κοινότητα σε σειρά περιφερειακών διεθνών συμβάσεων με θέμα την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η Σύμβαση της Βαρκελώνης για τη Μεσόγειο Θάλασσα, η Σύμβαση του Ελσίνκι για τη Βαλτική Θάλασσα και η Σύμβαση του Όσλο-Παρισίων (OSPAR) σχετικά με τον Βορειανατολικό Ατλαντικό Ωκεανό. Οι συμβάσεις αυτές διαλαμβάνουν θέματα περιφερειακού ενδιαφέροντος και στις περιπτώσεις ύπαρξης περιφερειακών προβλημάτων η Επιτροπή ενδεχομένως εγκρίνει περιφερειακά προγράμματα και μέτρα που υπερβαίνουν τα κοινοτικά επίπεδα προστασίας. Ενώ πολλές από τις εν λόγω περιφερειακές δράσεις κινούνται παράλληλα με το κοινοτικό κανονιστικό πλαίσιο για τις από ξηράς δραστηριότητες, επεκτείνουν το επίπεδο προστασίας στα τμήματα της ανοικτής θάλασσας που δεν καλύπτονται από την κοινοτική νομοθεσία και διαλαμβάνουν υπεράκτιες δραστηριότητες όπως η ναυτιλία και η υπεράκτια πετρελαϊκή κοιτασματολογική έρευνα και παραγωγή.

Εφέτος τα αντισυμβαλλόμενα μέρη στις συμβάσεις του Ελσίνκι και OSPAR συναντήθηκαν, σε υπουργικό επίπεδο, τον Μάρτιο και τον Ιούλιο, και έλαβαν σειρά ιστορικών αποφάσεων. Οι Υπουργοί OSPAR ενέκριναν ένα νέο παράρτημα στη σύμβαση OSPAR το οποίο αφορά τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, αποφάσεις για τη διάλυση μη χρησιμοποιούμενων υπεράκτιων εγκαταστάσεων εξόρυξης πετρελαίου και αερίου και θέσπισαν οριακές τιμές εκπομπών για σειρά βιομηχανικών διεργασιών, καθώς και στρατηγικές για την αντιμετώπιση των επικίνδυνων και ραδιενεργών ουσιών, καθώς και του ευτροφισμού. Η Επιτροπή στηρίζει το έργο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος για την ταξινόμηση των θαλάσσιων βιοτόπων, καθώς και τις εργασίες σχετικά με οικοσυστημική προσέγγιση στη θαλάσσια προστασία, στο πλαίσιο της OSPAR.

Οι Υπουργοί της Επιτροπής για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος της Βαλτικής (HELCOM) ενέκριναν νέο παράρτημα για την γεωργικής προελεύσεως ρύπανση, προκειμένου να περιοριστούν οι απορρίψεις αζωτούχων ουσιών, καθώς και τροποποιήσεις στο παράρτημα για τις θαλάσσιες μεταφορές, προκειμένου να ενθαρρυνθούν τα πλοία στη μεταφορά των αποβλήτων τους σε λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής. Εξάλλου, η Επιτροπή πρότεινε την έκδοση κοινοτικής οδηγίας για τις λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής αποβλήτων που παράγονται από τα πλοία, καθώς και των καταλοίπων φορτίων(2). Επίσης, οι Υπουργοί ενέκριναν στρατηγική για τις επικίνδυνες ουσίες και για την επιτάχυνση της ανάπτυξης και εφαρμογής ολοκληρωμένων διαχειριστικών σχεδίων των παρακτίων ζωνών.

Τα αντισυμβαλλόμενα στη Σύμβαση της Βαρκελώνης μέρη συναντήθηκαν τον Νοέμβριο του 1997 και ενέκριναν πρόγραμμα στρατηγικής δράσεως για την αντιμετώπιση της ρύπανσης που προέρχεται από χερσαίες δραστηριότητες, ειδικότερα δε τον σχεδιασμό και την εφαρμογή προγραμμάτων για την παρακολούθηση των τάσεων της ρύπανσης και των βιολογικών επιπτώσεων. Υπογράμμισαν επίσης την προτεραιότητα που πρέπει να δοθεί στις δραστηριότητες δημιουργίας δυναμικότητας.

Ενώ η ρύπανση από τις θαλάσσιες μεταφορές διαλαμβάνεται στις εν λόγω συμβάσεις, τα κράτη μέλη συμμετέχουν επίσης στις εργασίες της σύμβασης του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) για τη θαλάσσια ρύπανση.

Η Επιτροπή εξετάζει τη λήψη πρόσθετων κοινοτικών μέτρων για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες η κοινοτική νομοθεσία δεν καλύπτει μέτρα που συμφωνήθηκαν στα εν λόγω φόρουμ, και όπου είναι, βεβαίως, σκόπιμο.

Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τη θαλάσσια νομοθεσία επικυρώθηκε, εξ ονόματος της Κοινότητας, την 1 Μαΐου 1998 και άρχισε να ισχύει την 1 Μαΐου 1998.

Η θαλάσσια μεταφορά πυρηνικών υλικών διέπεται από την οδηγία 93/74/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 1993 για τις ελάχιστες προδιαγραφές που απαιτούνται για τα πλοία τα οποία κατευθύνονται σε ή αποπλέουν από κοινοτικούς λιμένες μεταφέροντας επικίνδυνα ή ρυπογόνα εμπορεύματα(3). Πιο πρόσφατα, η οδηγία 98/55/ΕΚ του Συμβουλίου της 17ης Ιουλίου 1998(4) και η οδηγία της Επιτροπής 98/74/ΕΚ της 1ης Οκτωβρίου 1998(5) επιτρέπουν στις αρχές να συλλέγουν πληροφορίες για ραδιενεργά υλικά που μεταφέρονται, καθώς και για τη θέση τους επί των πλοίων. Επιπροσθέτως, η κοινοποίηση στις αρχές της κατηγορίας του πλοίου στο πλαίσιο του κώδικα INF (κωδικός ΙΜΟ για την ασφαλή μεταφορά ακτινοβολημένου πυρηνικού καυσίμου, πλουτωνίου κα υψηλής ραδιενέργειας αποβλήτων σε περιέκτες επί πλοίων, που θεσπίστηκε στις 4 Νοεμβρίου 1993) που αναφέρεται στην ολική ραδιενέργεια της οποίας επιτρέπεται η μεταφορά επί πλοίων, θα παράσχει λεπτομερέστερες πληροφορίες, και, κατ' αυτόν τον τρόπο, θα συμβάλει στη βελτίωση της αντίδρασης των αρχών σε θαλάσσια ατυχήματα στα οποία εμπλέκονται ραδιενεργά υλικά.

Η κοινή αλιευτική πολιτική προβλέπει μέτρα για την αναδιάρθρωση των στόλων και την προσαρμογή της αλιείας. Επιπλέον, η Κοινότητα απεφάσισε να επικυρώσει τη συμφωνία εφαρμογής, των Ηνωμένων Εθνών, για τα αλληλεπικαλυπτόμενα αποθέματα, επεκύρωσε τη συμφωνία της Οργάνωσης για τα Τρόφιμα και τη Γεωργία (Food and Agricultural Organization - FAO) για την προώθηση της συμμόρφωσης των αλιευτικών σκαφών στις ανοικτές θάλασσες, με τα διεθνή μέτρα διατήρησης και διαχείρισης, και θέσπισε τον κώδικα συμπεριφοράς του FAO για την υπεύθυνη αλιεία.

Η Επιτροπή οργάνωσε, με μη κυβερνητικούς οργανισμούς, συνδιάσκεψη για τα απόβλητα και τους ωκεανούς, στη Λισσαβόνα, τον Ιούνιο του 1998, λίγο πριν την διυπουργική συνδιάσκεψη της OSPAR στην Sintra. Η συνδιάσκεψη δεν απαίτησε πρόσθετη ειδική νομοθεσία, πέραν της υφισταμένης ή της υπό θέσπισιν. Δεν προβλέπονται νέες πρωτοβουλίες στον τομέα της θαλάσσιας ρύπανσης. Υπογραμμίσθηκε ωστόσο ότι η εφαρμογή και συμμόρφωση με την υφιστάμενη νομοθεσία είναι συχνά ανεπαρκής και προβληματική.

(1) EE L 206 της 22.7.1992.

(2) ΕΕ C 271 της 31.8.1998.

(3) ΕΕ L 247 της 5.10.1993.

(4) ΕΕ L 215 της 1.8.1998.

(5) ΕΕ L 276 της 13.10.1998.