ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-4010/00

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(21 Δεκεμβρίου 2000)

Θέμα: Κατασκευή αυτοκινητοδρόμου σύνδεσης των πόλεων Πράγας και Δρέσδης μέσω φυσικής περιοχής και αίτηση της Τσεχίας για ευρωπαϊκή συγχρηματοδότηση

1. Είναι ενήμερη η Επιτροπή για την πρόθεση της κυβέρνησης της Τσεχίας να κατασκευάσει διαμέσου της κοιλάδας του ποταμού Έλβη τον αυτοκινητόδρομο D8 που θα συνδέει την πρωτεύουσα Πράγα με την πόλη Δρέσδη στην Γερμανία; Πλησίον των γερμανικών συνόρων, σύμφωνα με το σχέδιο, ο αυτοκινητόδρομος θα διασχίζει το τοπίο της προστατευμένης φυσικής περιοχής Cesk Stredohori, που βρίσκεται στα ηφαιστειογενή βουνά της Βοημίας.

2. Είναι επίσης ενήμερη η Επιτροπή για το γεγονός ότι στο παρελθόν η φυσική περιοχή προστατευόταν από το Υπουργείο Περιβάλλοντος της Τσεχίας, αλλά ότι, εν τω μεταξύ, τοπουργείο αυτό εξέδωσε άδεια βάσει της απόφασης ότι το δημόσιο συμφέρον του προγραμματισμένου αυτοκινητοδρόμου θεωρείται τόσο μεγάλο που δικαιολογεί την άρση του καθεστώτος προστατευμένης περιοχής;

3. Έχει πληροφορηθεί η Επιτροπή για το γεγονός ότι έως σήμερα η κυβέρνηση της Τσεχίας συστηματικά δεν λαμβάνειπόψη, κατά την περαιτέρω ανάπτυξη των σχεδίων, μια εναλλακτική διαδρομή, που βρίσκεται δυτικότερα, διασχίζει την λιγνιτοφόρο περιοχή πλησίον της πόλης Μοστ, είναι γνωστή ως διαδρομή R7 και θα μπορούσε κατά πάσα πιθανότητα να κατασκευασθεί χωρίς σημαντική αύξηση του κόστους;

4. Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι βάσει της σύμβασης ESPOO είναι αυτονόητο ότι θα πρέπει να πραγματοποιηθεί αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΕΙΑ), στο πλαίσιο της οποίας θα πρέπει να ζητηθεί και η συμμετοχή της γειτονικής γερμανικής μεθοριακής περιοχής, αλλά ότι η κυβέρνηση της Τσεχίας θεωρεί την κατασκευή του εν λόγω αυτοκινητοδρόμου ως καθαρά εσωτερικήπόθεση στην οποία δεν πρέπει να αναμειχθούν εξωτερικοί φορείς;

5. Μπορεί η επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι η εκτέλεση των σχεδίων της Τσεχίας όσον αφορά την κατασκευή του D8 εξαρτάται από τη συγχρηματοδότηση ύψους 130 εκατ. ευρώ εκ μέρους (των θεσμικών οργάνων) της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

6. Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή, στο πλαίσιο της καλής γειτνίασης, της αίτησης της Τσεχίας για προσχώρηση στην Ε.Ε., της ισχύουσας εντός της Ένωσης προστασίας της φύσης και του περιβάλλοντος και τηςπεύθυνης διάθεσης των χρηματοδοτικών πόρων της Ένωσης, να προωθήσει να ληφθούν σοβαράπόψη, κατά την περαιτέρω ανάπτυξη και εκτέλεση των σχεδίων κατασκευής αυτοκινητοδρόμων, οι εναλλακτικές λύσεις για το D8;

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Μαρτίου 2001)

Ο αυτοκινητόδρομος D8 αποτελεί μέρος του διευρωπαϊκού πολυτροπικού διαδρόμου IV και έχει επισημανθεί ως μέρος του σκελετού του οδικού δικτύου της Τσεχικής Δημοκρατίας στην έκθεση για την εκτίμηση των αναγκών σεποδομές μεταφορών (TINA) του Οκτωβρίου 1999 για τιςποψήφιες χώρες. Η Επιτροπή ενημερώθηκε ανεπισήμως από τσεχικούς μη κυβερνητικούς οργανισμούς (ΜΚΟ) ότι, ανάλογα με την όδευση του αυτοκινητοδρόμου, θα μπορούσαν ναπάρξουν επιπτώσεις στην προστατευμένη φυσική περιοχή Ceske Stredohori. Οι ίδιοι εκπρόσωποι των ΜΚΟ ανέφεραν το γεγονός ότι το τσεχικό Υπουργείο Περιβάλλοντος εξέδωσε παρέκκλιση από τον τσεχικό νόμο για την προστασία της φύσης, για να επιτρέψει την κατασκευή, και προέβαλαν τις επικρίσεις τους σχετικά με τη διαδικασία όσον αφορά τον προγραμματισμό και τη λήψη αποφάσεων.

Εάν χορηγείται κοινοτική προενταξιακή χρηματοδότηση για τέτοια έργαποδομής, οιποψήφιες χώρεςποχρεούνται να συμμορφωθούν με απαιτήσεις παρόμοιες με εκείνες που περιέχει το κεκτημένο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, αυτό σημαίνει ότι, προκειμένου να λάβει συγχρηματοδότηση από το Μέσο Προενταξιακών Διαρθρωτικών Πολιτικών (ΜΠΔΠ), η τσεχική κυβέρνηση θα πρέπει να εξασφαλίσει τη διεξαγωγή εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΕΠΕ), με χρησιμοποίηση παρομοίων προτύπων με εκείνα που απαιτούνται βάσει της οδηγίας 97/11/ΕΚ του Συμβουλίου της 3ης Μαρτίου 1997 περί τροποποιήσεως της οδηγίας 85/337/ΕΟΚ για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον(1). Η Κοινότητα έχει ήδη εκτελέσει τιςποχρεώσεις της βάσει της Σύμβασης Espoo, μέσω της παρούσας οδηγίας, με την οποία εξασφαλίζεται διαβούλευση των χωρών στις οποίεςπάρχουν επιπτώσεις.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έλαβε η Επιτροπή, η Τσεχική Δημοκρατία σκοπεύει να εκτελέσει τιςποχρεώσεις της βάσει της Σύμβασης Espoo, μέσω του νέου νόμου ΕΠΕ, ο οποίος εγκρίθηκε από το τσεχικό κοινοβούλιο τον Φεβρουάριο του 2001, και έχει προγραμματισθεί να τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2002. Έως τότε, θα παραμείνει σε ισχύ οφιστάμενος νόμος ΕΠΕ.

Πριν χορηγηθεί οποιαδήποτε κοινοτική χρηματοδότηση, ηποψήφια χώρα θα πρέπει επίσης να ερευνήσει κατά πόσονφίστανται επιπτώσεις περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές, οι οποίες ενδέχεται να καλύπτονται στο μέλλον από την προστασία της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων, καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας(2) ή της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 2ας Απριλίου 1979 περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών(3). Με τις διατάξεις του άρθρου 6 της οδηγίας για τους οικοτόπους (ενδιαιτήματα) εξασφαλίζεται ότι λαμβάνονταιπόψη οι αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε ευαίσθητες περιοχές, σε περίπτωση που τα σχέδια ή έργα ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στις εν λόγω περιοχές. Εξ ορισμού, περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές στο πεδίο της φύσης πρέπει

να είναι τόποι που έχουν επισημανθεί από τις εθνικές αρχές ως τόποι που πρόκειται ναποδειχθούν ή να προταθούν για το δίκτυο Natura 2000, όπως ορίζεται στις οδηγίες για τα ενδιαιτήματα και τα πτηνά. Εφόσον δεν έχουν επισημανθεί από τις εθνικές αρχές κατάλογοι των εν λόγω τόπων, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της Τσεχικής Δημοκρατίας, θεωρούνται ως περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές στο πεδίο της προστασίας της φύσης τα ακόλουθα είδη τόπων: (α) τόποι που απαριθμούνται στον τελευταίο κατάλογο σημαντικών περιοχών πτηνών για τιςποψήφιες χώρες (IBA 2000, που έχει καταρτισθεί από τη Birdlife International) και (εάνπάρχουν) σε ισοδύναμους λεπτομερέστερους επιστημονικούς καταλόγους, που έχουν εγκριθεί από τις εθνικές αρχές, (β)γρότοποι διεθνούς σημασίας, που έχουν χαρακτηρισθεί βάσει της Σύμβασης Ramsar ή που συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις για την εν λόγω προστασία, (γ) περιοχές που καλύπτονται από τη Σύμβαση της Βέρνης σχετικά με τη διατήρηση της αγρίας ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος στην Ευρώπη (άρθρο 4), και ιδίως τόποι που πληρούν τα κριτήρια του δικτύου Emerald, (δ) περιοχές που προστατεύονται βάσει εθνικής νομοθεσίας για τη διατήρηση της φύσης.

Όπως αναφέρθηκε ήδη, ο αυτοκινητόδρομος D8 περιλαμβάνεται ως σύνδεση μεταφορών στο δίκτυο TINA. Δυνάμει αυτού, τα έργα που περιλαμβάνονται στο δίκτυο TINA, και ως εκ τούτου σχετίζονται με τμήματα αυτού του αυτοκινητοδρόμου, είναι δυνατόν να είναι επιλέξιμα για συγχρηματοδότηση από το ΜΠΔΠ. Μέχρι στιγμής, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση, στις 29 Δεκεμβρίου 2000, σχετικά με την προπαρασκευή έργων για συγχρηματοδότηση,που αφορά ορισμένα τσεχικά έργα μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων σχεδίων που σχετίζονται με τον αυτοκινητόδρομο D8 μεταξύ Usti nad Labem και των γερμανικών συνόρων στην Petrovice. Σκοπός αυτού του μέσου προπαρασκευής έργων είναι να προσφερθεί βοήθεια στην Τσεχική Δημοκρατία για την προπαρασκευή έργων που είναι σύμφωνα με το κεκτημένο, συμπεριλαμβανομένων όλων των απαιτουμένων πληροφοριών βάσει του κανονισμού του ΜΠΔΠ.

Αφού ολοκληρώσει την προπαρασκευή του έργου για τον αυτοκινητόδρομο Πράγας-Δρέσδης, η Τσεχική Δημοκρατία θα μπορούσε ναποβάλει στην Επιτροπή έντυπο αίτησης για χρηματοδότηση από το ΜΠΔΠ. Η Επιτροπή τότε θα προβεί σε λεπτομερή εξέταση της αίτησης, συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των σχεδίων, του συνυπολογισμού των περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών και της κατάλληλης εκτίμησης των εναλλακτικών λύσεων, πριν καταλήξει σε οποιαδήποτε απόφαση για το κατά πόσον θαποβάλει πρόταση στη Διαχειριστική Επιτροπή του ΜΠΔΠ για συγχρηματοδότηση των κατασκευαστικών εργασιών.

Εν συμπεράσματι, η Επιτροπή θα εκτιμήσει δεόντως το ζήτημα της προστατευμένης φυσικής περιοχής Ceske Stredohori, σε περίπτωση πουφίσταται επιπτώσεις από οποιοδήποτε σχέδιο για το οποίο θα ζητηθεί συγχρηματοδότησηποδομής από το ΜΠΔΠ.

(1) ΕΕ L 73 της 14.3.1997.

(2) ΕΕ L 206 της 22.7.1992.

(3) ΕΕ L 103 της 25.4.1979.