ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2433/98

υποβολή: Bartho Pronk (PPE) και Petrus Cornelissen (PPE) προς την Επιτροπή

(30 Ιουλίου 1998)

Θέμα: Αποκλεισμός ναυτικών σε οδηγίες της ΕΕ

Υπάρχει μεγάλος αριθμός οδηγιών στον κοινωνικό τομέα από τον οποίο αποκλείονται οι ναυτικοί, ιδίως σε ό,τι αφορά την απασχόληση.

Πρόκειται, μεταξύ άλλων για τις οδηγίες:

77/187/ΕΟΚ(1) Προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε περίπτωση μεταφοράς της επιχείρησης.

80/987/ΕΟΚ(2) Προστασία των εργαζομένων σε περίπτωση πτώχευσης του εργοδότη τους (ορισμένες εξαιρέσεις σε εθνικό επίπεδο όπου τα πληρώματα καλύπτονται από άλλες μορφές εγγυήσεις).

75/129/ΕΟΚ(3) Συλλογικές απολύσεις.

94/45/ΕΚ(4) Ευρωπαϊκές επιτροπές επιχειρήσεις ή μιας διαδικασίας σε επιχειρήσεις και ομίλους επιχειρήσεων κοινοτικής κλίμακας (προαίρεση για κράτη μέλη να μην εφαρμόζουν την οδηγία για τους ναυτικούς του εμπορικού στόλου).

Στην οδηγία για το χρόνο εργασίας ακολουθείται ειδική διαδικασία προκειμένου να συμπεριληφθούν και οι ναυτικοί στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας αυτής.

Εν γένει, δημιουργούνται τα εξής ερωτήματα

1. Δεν φρονεί η Επιτροπή ότι είναι εντελώς άδικο να αποκλείονται οι ναυτικοί από τις κοινωνικές οδηγίες;

2. Ποιοί είναι οι σχετικοί λόγοι;

3. Προτίθεται η Επιτροπή να καταβάλει προσπάθεια για να τερματίσει τον αποκλεισμό των ναυτικών από άλλες οδηγίες, κατ' αναλογία με τη διαδικασία στην οδηγία περί χρόνου εργασίας;

4. Βλέπει η Επιτροπή, στο πλαίσιο αυτό, δυνατότητες για τη χρησιμοποίηση του Κοινωνικού Πρωτοκόλλου;

Απάντηση του κ. Flynn εξ' ονόματος της Επιτροπής

(11 Σεπτεμβρίου 1998)

Ο αποκλεισμός των πληρωμάτων ποντοπόρων πλοίων από το πεδίο εφαρμογής ορισμένων οδηγιών οφείλεται στην ιδιομορφία του τομέα, ιδίως όταν πρόκειται για το ναυτιλιακό τομέα.

Όσον αφορά την οδηγία 77/187/ΕΟΚ σχετικά με τη διασφάλιση των κεκτημένων δικαιωμάτων των εργαζομένων σε περίπτωση μεταφοράς των επιχειρήσεων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι της γνώμης να εφαρμόζονται τα πλεονεκτήματα του κοινοτικού δικαίου κατά τρόπο όσο το δυνατόν ευρύτερο και στους εργαζόμενους σε ποντοπόρα πλοία. Έτσι η Επιτροπή, στην αρχική(5) και στην τροποποιημένη της πρόταση(6) για την τροποποίηση της εν λόγω οδηγίας 77/187/ΕΟΚ, θεώρησε ότι ο αποκλεισμός των πληρωμάτων από την προστασία που προβλέπεται από την οδηγία δεν δικαιολογείται και πρότεινε ότι μόνον η διαδικασία διαβούλευσης δεν επιβάλλεται στα ποντοπόρα πλοία, προσφέροντας την ευελιξία που απαιτείται από τις επιχειρήσεις του ναυτιλιακού τομέα.

Το Συμβούλιο ενέκρινε στις 29 Ιουνίου 1998 την οδηγία 98/50/ΕΚ, που τροποποιεί την οδηγία 77/187/ΕΟΚ(7), στην οποία διατηρείται ο αποκλεισμός των "ποντοπόρων πλοίων" από το πεδίο εφαρμογής. Εν τούτοις, σε δήλωσή του που συμπεριλήφθηκε στα πρακτικά το Συμβούλιο "υπενθυμίζει τη σημασία που αποδίδει το Συμβούλιο στο να επωφελούνται όλοι οι εργαζόμενοι, όσον αφορά την προστασία της απασχόλησης, από τις κατάλληλες ελάχιστες προδιαγραφές που θα λαμβάνουν υπόψη τις ειδικές ανάγκες των διαφόρων βιομηχανικών κλάδων και δραστηριοτήτων", και "καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει την κατάσταση και να παρουσιάσει κάθε ενδεδειγμένη πρόταση λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των ναυτιλιακών μεταφορών".

Όσον αφορά την οδηγία 80/987/ΕΟΚ"αφερεγγυότητα", πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι αυτή η οδηγία δεν περιέχει κανέναν γενικό αποκλεισμό μιας κατηγορίας των μισθωτών εργαζομένων. Πάντως, η οδηγία επιτρέπει στα κράτη μέλη να αποκλείσουν, κατ' εξαίρεση, από το πεδίο της εφαρμογής τα δικαιώματα ορισμένων κατηγοριών μισθωτών εργαζομένων λόγω της ιδιαίτερης φύσης της σύμβασης ή της σχέσης εργασίας ή λόγω της ύπαρξης άλλων μορφών εγγύησης που εξασφαλίζουν ισότιμη προστασία με αυτή που προκύπτει από την οδηγία. Ο κατάλογος των κατηγοριών των μισθωτών εργαζομένων που θίγονται από αυτές τις εξαιρέσεις επαναλαμβάνεται στο παράρτημα της οδηγίας. Τρία κράτη μέλη (η Ελλάδα, η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο) έκαναν χρήση αυτής της δυνατότητας για να αποκλείσουν από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας τα πληρώματα των ποντοπόρων πλοίων. Αυτές οι δυνατότητες αποκλεισμού από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 80/987/ΕΟΚ υπόκεινται λοιπόν σε ειδικούς όρους.

Η οδηγία 94/45/ΕΚ (ευρωπαϊκές επιτροπές επιχειρήσεων), επιτρέπει στα κράτη μέλη να μην εφαρμόζεται το άρθρο πρώτο, παράγραφος 5, στο "ναυτιλλόμενο προσωπικό του εμπορικού στόλου". Μόνο η Σουηδία και η Ιταλία (και η Νορβηγία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου) δεν έχουν χρησιμοποιήσει τη δυνατότητα αυτή. Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων που προηγήθηκαν της έγκρισης αυτής της οδηγίας, η Επιτροπή τέθηκε πάντα ενάντια στην επιλογή αυτή, η οποία όμως εγκρίθηκε στο πλαίσιο του τελικού συμβιβασμού. Το θέμα θα αποτελέσει εν τούτοις το αντικείμενο νέων συζητήσεων επ' ευκαιρία των εργασιών αναθεώρησης της οδηγίας 94/45/ΕΚ.

Η οδηγία 75/129/ΕΟΚ (συλλογικές απολύσεις) αποκλείει από το πεδίο εφαρμογής της, σύμφωνα με το άρθρο πρώτο, παράγραφος 2, ψηφίο γ), τα πληρώματα ποντοπόρων πλοίων. Ορισμένα κράτη μέλη (κυρίως η Ισπανία, η Γαλλία και οι Κάτω Χώρες) εφαρμόζουν το σύνολο των εθνικών μέτρων μεταφοράς αυτής της οδηγίας στα πληρώματα των ποντοπόρων πλοίων. Πρέπει όμως να υπογραμμίσουμε ότι στα άλλα κράτη μέλη αυτοί οι εργαζόμενοι δεν προστατεύονται πλήρως από τις συλλογικές απολύσεις, εφόσον εφαρμόζονται ειδικοί νόμοι. Κατά την αναθεώρηση της οδηγίας το 1992, η Επιτροπή υποστήριξε την ένταξη των πληρωμάτων ποντοπόρων πλοίων στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Εν τούτοις η άποψη αυτή δεν εγκρίθηκε στο πλαίσιο του τελικού συμβιβασμού.

Όσον αφορά τον αποκλεισμό των θαλάσσιων μεταφορών και του τομέα της αλιείας από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 93/104/ΕΚ σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας(8), η Επιτροπή ανακοίνωσε στο δεύτερο έγγραφο που απευθύνεται στους κοινωνικούς εταίρους την πρόθεσή της να επεκτείνει την οδηγία στους μη διακινούμενους εργαζόμενους, να εφαρμόσει ορισμένες διατάξεις της εν λόγω οδηγίας σε διακινούμενους εργαζόμενους και, αν είναι ανάγκη, να εγγυηθεί την ισότιμη προστασία των διακινούμενων εργαζομένων όσον αφορά τις περιόδους ημερήσιας και εβδομαδιαίας ανάπαυσης.

(1) ΕΕ L 61, 5.3.1977, σελ. 26.

(2) ΕΕ L 283, 20.10.1980, σελ. 23.

(3) ΕΕ L 48, 22.2.1975, σελ. 29.

(4) ΕΕ L 254, 30.9.1994, σελ. 64.

(5) έγγρ. COM(94)300 τελικό.

(6) ΕΕ C 124, 21.4.1997.

(7) ΕΕ L 201, 17.7.1998.

(8) ΕΕ L 307, 13.12.1993.