ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3465/02

υποβολή: Srgio Marques (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(6 Δεκεμβρίου 2002)

Θέμα: Poseima Περιβάλλον

Το 1993 δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κονδύλιο του προϋπολογισμού για να χρηματοδοτηθούν, στο πλαίσιο των προγραμμάτων POSEI, ενέργειες για την προστασία του περιβάλλοντος και την διατήρηση της φύσης στις άκρως απομακρυσμένες περιφέρειες. Οι ενέργειες που χρηματοδοτήθηκαν στη Μαδέρα αποσκοπούσαν, ειδικότερα, στην προστασία του εδάφους, στην αύξηση της επαγρύπνησης στις προστατευόμενες φυσικές περιοχές, στη διαφύλαξη της οπτικής ποιότητας του τοπίου, στην κατάρτιση και ευαισθητοποίηση του πληθυσμού στην προστασία του περιβάλλοντος.

Η προστιθεμένη αξία που είχαν οι ενέργειες αυτές σάυτή την άκρως απομακρισμένη περιφέρεια σε επίπεδο ποιότητας ζωής των πολιτών και τόνωση της αλληλεπίδρασης μεταξύ περιβάλλοντος και των διαφόρων πτυχών της κοινωνικο-οικονομικής ανάπτυξης αποδεικνύει την ανάγκη συνέχισης της κοινοτικής παρέμβασης σε τομείς όπως η διαχείριση των κακταλοίπων, η διαχείριση τωνδάτινων πόρων, η συντήρηση της φύσης και του τοπίου, η περιβαλλοντική εκπαίδευση

Η παρέμβαση αυτή έχει επανειλημμένως ζητηθεί από την Επιτροπή, ιδίως δε με ταπομνήματα του 1999 και, πλέον πρόσφατα, μέσω ψηφίσματος που ενέκρινε στο Λανζαρότε η 7η Διάσκεψη των Προέδρων των Άκρως Απομακρυσμένων Περιφερειών και που διαβιβάσθηκε στους κοινοτικούς φορείς, σχετικά με τα προβλήματα της διαχείρισης του περιβάλλοντος στις περιοχές αυτές, με ιδιαίτερη έμφαση στη διαχείριση των καταλοίπων.

Η Επιτροπή αναγνώρισε στην έκθεση σχετικά με τα μέτρα για την εφαρμογή της παραγράφου 2 του άρθρου 299 της ΣΕΕ ότι το προαναφερθέν πρόγραμμα αποτελεί έναν από τους καίριους στόχους της κοινοτικής δράσης για τις άκρως απομακρυσμένες περιφέρειες και για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών. Παρ' όλα ταύτα η Επιτροπή έχει καθυστερήσει την έγκριση οιουδήποτε τύπου ειδικών μέτρων στον τομέα αυτό. Ερωτάται λοιοπόν:

1. Πότε σκοπεύει η Επιτροπή να παρουσιάσει πρόταση για την επανέναρξη του προγράμματος POSEIMA Περιβάλλον·

2. Πώς σχεδιάζει η Επιτροπή να χρηματοδοτήσει το νέο πρόγραμμα·

Απάντηση του κ. Barnier εξ ονόματος της Επιτροπής

(10 Φεβρουαρίου 2003)

Τα διάφορα μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος, στα οποία αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, εντάσσονται στο πλαίσιο των μέτρων που μπορούν ενδεχομένως να συγχρηματοδοτηθούν από τα Διαρθρωτικά Ταμεία (ΕΤΠΑ και ΕΓΤΠΕ) και το Ταμείο Συνοχής.

Έτσι, κατά τη διάρκεια της περιόδου 1994-1999, οι περιβαλλοντικές δράσεις συνιστούν προτεραιότητα, όχι μόνο του προγράμματος Poseima, αλλά επίσης και του συνόλου των Διαρθρωτικών Ταμείων και του Ταμείου Συνοχής. Η συνολική προσπάθεια επένδυσης που πραγματοποιήθηκε σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, χάρη στα Διαρθρωτικά Ταμεία στον τομέα του περιβάλλοντος, αντιπροσώπευε περισσότερα από 9 δις ευρώ, ήτοι το 9 % περίπου του συνόλου των ταμείων για το στόχο 1.

Στις χώρες συνοχής, πρέπει ναπογραμμιστεί ο ρόλος — κλειδί που διαδραματίζουν τα Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ταμείο Συνοχής στην ανάπτυξηποδομώνδροληψίας, γεγονός που οδήγησε σε αισθητές βελτιώσεις των ικανοτήτων εφοδιασμού και διανομής ύδατος καθώς και στην αύξηση των δικτύων και των ικανοτήτων των σταθμών καθαρισμούδάτων. Στην Πορτογαλία, ο πληθυσμός που συνδέεται με δίκτυα ποσίμου ύδατος αυξήθηκε από 61 % το 1989 σε 95 % το 1999, ενώ εκείνος ο οποίος συνδέεται με σταθμούς επεξεργασίας των αποβλήτων, από 55 % το 1990 σε 90 % το 1999. Οι τομείς στους οποίους ήταν δυνατή η διαπίστωση βελτιώσεων αφορούν επίσης την επεξεργασία αστικών στερεών λυμάτων, τον καθορισμό και τη διαχείριση προστατευόμενων φυσικών τόπων, την θέση σε εφαρμογή ειδικών μέτρων για την καταπολέμηση της ρύπανσης του αέρος και τηςποβάθμισης τωνδάτων των ποταμών εξαιτίας της εντατικοποίησης των γεωργικών δραστηριοτήτων.

Ειδικότερα, στις χώρες συνοχής, το κόστος θέσης σε εφαρμογή της νομοθεσίας στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος χρηματοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από το Ταμείο Συνοχής, για το οποίο το ποσοστό συγχρηματοδότησης μπορεί να φθάσει μέχρι και το 85 % των επιλέξιμων δαπανών. Όσον αφορά την κατανομή των πόρων του ταμείου αυτού, πρέπει ναπογραμμιστεί ένα ελαφρό πλεονέκτημαπέρ του περιβάλλοντος σε σχέση με τις μεταφορές κατά την περίοδο 1993-1999. Για την Πορτογαλία, η κατανομή των πόρων που διατέθηκαν για την περίοδο 1993-1999 ανήλθε σε 3,005 δις ευρώ, από τα οποία το 48 % για τις μεταφορές και το 51 % για το περιβάλλον.

Όσον αφορά ειδικότερα τη Μαδέρα, το Ταμείο Συνοχής συγχρηματοδοτεί δύο έργα μεγάλων διαστάσεων. Το πρώτο αφορά τη διαχείριση των λυμάτων (ETRSU da Meia Serra) και το δεύτερο αποτελεί την πρώτη φάση ενός συνόλου μέτρων που έχουν ως στόχο τη βελτιστοποίηση της διαχείρισης τωνδάτων. Πρόκειται για επενδύσεις σημαντικού διαρθρωτικού χαρακτήρα (περίπου 114 εκατ. ευρώ και 40 εκατ. ευρώ αντίστοιχα), των οποίων η χρηματοδοτική διάστασηπερβαίνει τα ποσά που θα μπορούσαν να διατεθούν στο πλαίσιο των παρεμβάσεων του τύπου Poseima.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα Διαρθρωτικά Ταμεία θα έπρεπε να συμβάλουν, κατά προτεραιότητα, στην τήρηση των περιβαλλοντικών όρων που καθορίζονται στις ισχύουσες σχετικές κοινοτικές οδηγίες. Επίσης, στα κράτη μέλη που είναι επιλέξιμα για συνδρομή του Ταμείου Συνοχής, ο συντονισμός μεταξύ των παρεμβάσεων του ταμείου και εκείνων του ΕΤΠΑ θα έπρεπε να είναι όσον το δυνατόν μεγαλύτερος.

Για τους λόγους που αναφέρθηκαν ανωτέρω, η Επιτροπή δεν εξετάζει την ανανέωση του προγράμματος Poseima.

Ωστόσο, η Επιτροπή διατίθεται να εξετάσει οποιοδήποτε έργο, στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος, το οποίο λαμβάνειπόψη την ιδιαιτερότητα των άκρως απομακρυσμένων περιφερειών, και το οποίο είναι επιλέξιμο για συνδρομή των Διαρθρωτικών Ταμείων ή του Ταμείου Συνοχής.