ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1902/00

υποβολή: Baroness Sarah Ludford (ELDR) προς την Επιτροπή

(16 Ιουνίου 2000)

Θέμα: Γενετικώς τροποποιημένοι σπόροι

Από την πρόσφατη αποκάλυψη ότι οι καναδικής προέλευσης σπόροι αγριοκράμβης εσοδείας 1998 τους οποίους πούλησε στο Ηνωμένο Βασίλειο η εταιρία Advanta Seeds είχαν σε ποσοστό μέχρι και 1 % γενετικώς τροποποιημένο (ΓΤ)λικό, προκύπτουν δύο σοβαρά θέματα. Πρώτον, ειπώθηκε ότι η μόλυνση προκλήθηκε από ΓΤ ποικιλίες που ήταν φυτεμένες σε απόσταση μεγαλύτερη των 800 μέτρων από την εν λόγω καλλιέργεια. Ένα επιστημονικό επιχείρημα για την εμπορική εκμετάλλευση των ΓΤ καλλιεργειών είναι ότι παρουσιάζουν μικρό κίνδυνο να μολύνουν άλλες μη ΓΤ ή οργανικές καλλιέργειες. Δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι αυτό το συμβάν τονίζει την ανάγκη να ελέγξει η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο πιο προσεκτικά γίνεται τη χρήση των ΓΤ σπόρων, ακόμη και όταν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για δοκιμές, με σκοπό να προστατευθεί η βιολογική ποικιλομορφία; Τι ποσοτικά στοιχεία για την αποτίμηση του κινδύνου διαθέτει η Επιτροπή σε ό,τι αφορά τον δυνητικό κίνδυνο να μολυνθούν καλλιέργειες από ΓΤ καλλιέργειες και τι στοιχεία σε ό,τι αφορά τις αποστάσεις ασφάλειας;

Δεύτερον, το γεγονός ότι γεωργοί στη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Σουηδία έσπειραν άθελά τους μολυσμένους σπόρους φανερώνει επίσης ότι δενπάρχουν διεθνείς διατάξεις σε ό,τι αφορά την καθαρότητα των σπόρων. Ποια μέτρα σκοπεύει να λάβει η Επιτροπή για να διασφαλίσει την καθαρότητα των σπόρων που εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Τι μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι δεν θα κυκλοφορούν στην εσωτερική αγορά μολυσμένοι σπόροι;

Απάντηση του κ. Byrne εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Οκτωβρίου 2000)

Η Επιτροπή γνωρίζει την πρόσφατη αποκάλυψη στην οποία αναφέρεται η κ. βουλευτής, αλλά δεν διαθέτει επιβεβαιωμένες πληροφορίες σχετικά με την πηγή από όπου προέρχεται το γενετικά τροποποιημένολικό στους εν λόγω σπόρους ελαιοκράμβης. Ένα είδος πιθανής πηγής ενδέχεται να είναι οι γενετικά τροποποιημένες (ΓΤ) ποικιλίες που καλλιεργούνται σε ανεπαρκή απόσταση από την εν λόγω καλλιέργεια.

Ο βαθμός της ροής των γονιδίων μεταξύ της ΓΤ ελαιοκράμβης και των αγρών με μη ΓΤ ελαιοκράμβη, καθώς και μεταξύ ΓΤ ελαιοκράμβης και άγριων φυτών, εξαρτάται κυρίως από το βαθμό απελευθέρωσης και διάχυσης της γύρης και από τις αποστάσεις μεταξύ του πληθυσμού-πηγής και του πληθυσμού-αποδέκτη, ενώ οι συνέπειες αυξάνονται σημαντικά με το μέγεθος και τον αριθμό των καλλιεργούμενων αγρών. Οι τοπικοί περιβαλλοντικοί παράγοντες που επικρατούν όπως η θερμοκρασία, ηγρασία και το φως, καθώς και ο άνεμος ή η βροχή, καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τη διάχυση της γύρης, τους φορείς της (έντομα, άνεμος) και τη βιωσιμότητά της.

Στο πλαίσιο τηςπάρχουσας κοινοτικής νομοθεσίας περί σπόρων, η οποία αποβλέπει στην εξασφάλιση της επαρκούς ποιότητας των σπόρων, η Επιτροπή ετοιμάζεται αυτή τη στιγμή να εγκρίνει πρότυπα καθαρότητας που αφορούν την παρουσία γενετικών τροποποιημένων σπόρων καθώς και να καθορίσει ειδικές απαιτήσεις σήμανσης για τους σπόρους όσον αφορά το γενετικά τροποποιημένολικό (Παράρτημα του Λευκού Βιβλίου της Επιτροπής για την ασφάλεια των τροφίμων, θέση 77). Σε αυτά τα πρότυπα θα περιλαμβάνονται οι ελάχιστες αποστάσεις μεταξύ της καλλιέργειας σπόρων και των αγρών όπουπάρχουν δυνητικές πηγές ανεπιθύμητης επικονίασης από ΓΤ φυτά, οι οποίες μπορεί να διαφέρουν μεταξύ καλλιεργειών, ανάλογα με το επίπεδο του κινδύνου μιας τέτοιας επικονίασης.

Σε κάθε περίπτωση, οι άδειες βάσει της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 23ης Απριλίου 1990 για την σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον(1) παραχωρούνται μόνον εάν δενπάρχει λόγος που να δικαιολογεί την ιδέα ότι η ελευθέρωση θα έχει αρνητική επίδραση στηνγεία του ανθρώπου ή στο περιβάλλον κάτω από τις συμφωνημένες συνθήκες. Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να σημειωθεί ότι η ενδεχόμενη μεταφορά γενετικά μεταλλαγμένων γονιδίων σε άλλα φυτά δεν θεωρείται αυτή καθαυτή ως αρνητική συνέπεια στο περιβάλλον. Ως μέρος της αξιολόγησης του κινδύνου που απαιτείται για να παραχωρηθεί άδεια σε ΓΤΟ από την Κοινότητα, εξετάζεται εάν μια τέτοια μεταφορά μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για το περιβάλλον.

Η πιθανότητα διασταυρούμενης μόλυνσης από τυχαία φυσική ανάμειξη αποτελεί επίσης πρόβλημα. Προκειμένου να δώσει μια λύση στο θέμα, η Επιτροπή εξετάζει μεταξύ άλλων την πιθανότητα να εισάγει σύστημα εντοπισμού της προέλευσης στις διατάξεις της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ. Επίσης θα λάβειπόψη αυτό το σύστημα στα προαναφερθέντα πρότυπα καθαρότητας που αφορούν την παρουσία γενετικά τροποποιημένων σπόρων. Έως τότε, οι αρχές των κρατών μελών στο πλαίσιο της γενικής τουςποχρέωσης να παρακολουθούν τη συμμόρφωση με την κοινοτική νομοθεσία, πρέπει να αξιολογούν τον κίνδυνο της πιθανής παρουσίας μη επιτρεπόμενου γενετικά τροποποιημένουλικού και σε περίπτωσηπόνοιας, να διεξάγουν κατάλληλους ελέγχους ώστε να εντοπίζουν τις μολυσμένες παρτίδες και να εμποδίζουν τη διάθεσή τους στην αγορά και τη χρήση τους.

(1) ΕΕ L 117 της 8.5.1990.