ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0111/03

υποβολή: Arlene McCarthy (PSE) προς την Επιτροπή

(21 Ιανουαρίου 2003)

Θέμα: Οφέλη για την οικονομία της ΕΕ από τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

Σε ποιο βαθμό ωφελείται η οικονομία της ΕΕ στον τομέα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, ευρεσιτεχνιών καιποδειγμάτων χρησιμότητας· Μπορεί η Επιτροπή να ορίσει ποσοτικά τα οφέλη για την οικονομία της ΕΕ·

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(11 Φεβρουαρίου 2003)

Τα δικαιώματα διανοητικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας (ΔΔΒΙ) αποτελούν τμήμα της δομής της σύγχρονης κοινωνίας. Όπως οι νομοθεσίες που έχουν ως στόχο την προστασία άλλων μορφών ιδιοκτησίας, π.χ. της προσωπικής ή της ακίνητης περιουσίας, έτσι και τα ΔΔΒΙ συνδέονται στενά με κάθε τομέα οικονομικής και πολιτιστικής δραστηριότητας και συνεπώς δεν είναι εύκολο να ποσοστικοποιηθούν όλα τα οφέλη που προσφέρουν. Ωστόσο, η αξία τους είναι μεγάλη καθόσον προστατεύουν και ενθαρρύνουν τις επενδύσεις επιχειρήσεων και μεμονωμένων ατόμων σε δημιουργικές και καινοτόμες δραστηριότητες, καθώς και σε δραστηριότητες για τη δημιουργίαπεραξίας και καλής φήμης. Αναμφίβολα, μεγάλα τμήματα της οικονομίας της Ένωσης εξαρτώνται από τα διάφορα είδη ΔΔΒΙ για να διατηρήσουν τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματά τους και να προστατευθούν από την παράνομη εκμετάλλευση των επενδύσεών τους από άτομα που προβαίνουν σε απομιμήσεις και αντιγραφές. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να αναφερθούν ιδίως οι τομείς των φαρμακευτικών προϊόντων και άλλων εφευρέσεωνψηλής τεχνολογίας, της ψυχαγωγίας, του λογισμικού, των εκδόσεων και των προϊόντων πολυτελείας.

Σε μελέτη που καταρτίστηκε για λογαριασμό του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας της Δανίας(1) επιχειρήθηκε να εκτιμηθεί βάσει ενός οικονομικού μοντέλου η αξία που αποδίδουν στα διπλώματα ευρεσιτεχνίας οι κάτοχοί τους. Σύμφωνα με τουςπολογισμούς αυτούς, η μέση αξία ενός διπλώματος ευρεσιτεχνίας στη Δανία είναι περίπου ευρώ20 000. Παρ' όλο που η παρέκταση του αριθμού αυτού για το σύνολο της Ευρώπης είναι επισφαλής, ωστόσοποδηλώνει ότι η συνολική αξία των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που ισχύουν σήμερα στην Ευρώπη μπορεί να ανέρχεται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ.

Η ανωτέρω ανάλυση δεν συνεκτιμά τα οφέλη που αντλεί η κοινωνία στο σύνολό της από την πρόσβαση σε νέες τεχνολογίες. Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της φαρμακευτικής βιομηχανίας, η οποία ως γνωστόν εξαρτάται ιδιαίτερα από τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας λόγω των πολύψηλών δαπανών που συνδέονται με την έρευνα και την ανάπτυξη σε σχέση με το κόστος παραγωγής. Στον τομέα αυτό, οι επενδύσεις για την ανάπτυξη νέων φαρμάκων, που σύμφωνα με εκτιμήσεις του κλάδου ανήλθαν το 2001 στην Ευρώπη σε 18,8 δισεκατομμύρια ευρώ, θα επηρεάζονταν σε μεγάλο βαθμό ή θα διακόπτονταν εάν δενπήρχε το σύστημα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

Στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας, η Επιτροπή αναμένει τα αποτελέσματα μιας μελέτης που έχει αναθέσει με τίτλο Η οικονομική σημασία της πνευματικής ιδιοκτησίας, η οποία προβλέπεται ότι θα ολοκληρωθεί έως τον Οκτώβριο του 2003. Σύμφωνα με παλαιότερες εκτιμήσεις η παραγωγή των κύριων κλάδων της πνευματικής ιδιοκτησίας (π.χ. εκδόσεις, δίσκοι, κινηματογραφικές ταινίες, λογισμικό) ανέρχεται σε 3-5 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της Κοινότητας. Εντούτοις, οι εκτιμήσεις αυτές συχνά βασίζονται στη συνολική παραγωγή των επιμέρους κλάδων, χωρίς περαιτέρω ανάλυση. Ηπό κατάρτιση μελέτη θα περιλαμβάνει οικονομική ανάλυση όλων των βασικών κλάδων του τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας (λογοτεχνία και τύπος, μουσική, θέατρο, κινηματογράφος και βίντεο, φωτογραφία, εικαστικές τέχνες, ραδιόφωνο και τηλεόραση, λογισμικό και βάσεις δεδομένων, αρχιτεκτονική, διαφήμιση και βιομηχανικό σχέδιο), καθώς και των εξαρτώμενων κλάδων (κατασκευή και διανομή ηλεκτρονικών ειδών,πολογιστών, οργάνων μουσικής, φωτογραφικού και κινηματογραφικού εξοπλισμού, δίκτυα, μεσάζοντες). Η εν λόγω ανάλυση θα βασίζεται στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία ανά χώρα, καθώς και στο ποσοστό της απασχόλησης σε κάθε τομέα και στα εισοδήματα που παράγονται. Πρέπει επίσης να περιλαμβάνει μια ανάλυση της συμβολής της νομικής προστασίας που παρέχεται στα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και στα συγγενικά δικαιώματα. Μετά την ολοκλήρωσή της, η μελέτη θα δημοσιευθεί από την Επιτροπή.

(1) Mette Grtz & Merete Konnerup Welfare Effects of a Patent Insurance — Microeconomic Evaluation and Macroeconomic Consequences (Ιούνιος 2001).