ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1897/02

υποβολή: Brice Hortefeux (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(1 Ιουλίου 2002)

Θέμα: Ανταγωνιστικότητα

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που αναφέρονται στην ετήσια έκθεση σχετικά με την ανταγωνιστικότητα, το χάσμα έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών συνεχώς αυξάνεται, γεγονός που σημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση κινδυνεύει να μην επιτύχει τους οικονομικούς στόχους που όριζε ηιοθετηθείσα στη Λισσαβόνα στρατηγική, ήτοι να καταστεί η πλέον δυναμική περιοχή έως το 2010.

Κατά το 2001, η παραγωγικότητα της εργασίας στην ΕΕ ανερχόταν στο 0,5 %, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες έφθασε το 1,2 %, παρά την οικονομική ύφεση. Η Ευρωπαϊκή Ένωσηστερεί κυρίως στον τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας. Πέραν τούτου, η ΕΕ αντιμετωπίζει ένα ανησυχητικό έλλειμμα τεχνογνωσίας. Είναι αναμφισβήτητο ότι το επίπεδο σπουδών των ευρωπαίων πολιτών ανέρχεται, όχι όμως αρκετά γρήγορα σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ιαπωνία.

Έναντι της ανησυχητικής αυτής εξέλιξης, ποια στρατηγική θα μπορούσε ναιοθετήσει η Επιτροπή προκειμένου να συμβάλει στην κάλυψη των ελλείψεων και την ανατροπή της εν λόγω αρνητικής τάσης·

Απάντηση του κ. Solbes Mira εξ ονόματος της Επιτροπής

(16 Σεπτεμβρίου 2002)

Είναι αληθές ότι η διαφορά της παραγωγικότητας της εργασίας μεταξύ της Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών αυξάνει από το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας του '90, αλλά η ετήσια έκθεση για την ανταγωνιστικότητα κατέδειξε επίσης ότι η παραγωγικότητα της εργασίας αυξήθηκε ταχύτερα στην Ένωση κατά τις περιόδους 1975-85, 1985-90 και 1990-95 απ' ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 2001, ένας από τους λόγους χαμηλής αποδοτικότητας της παραγωγικότητας της εργασίας στην Ένωση ήταν η αύξηση της απασχόλησης κατά 1,1 % σε σχέση με μείωση κατά 0,1 % στις Ηνωμένες Πολιτείες. Πάντως, η Επιτροπή θεωρεί ότι η παραγωγικότητα αποτελεί σημαντικό θέμα για την Ευρώπη και παρακολουθεί από κοντά τα στοιχεία της παραγωγικότητας. Η στρατηγική για την ανατροπή αυτής της αρνητικής τάσης καθορίστηκε στη Λισσαβόνα.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας (23-24 Μαρτίου 2000) καθόρισε τον φιλόδοξο στόχο να κάνει την Ένωση, εντός μιας δεκαετίας, την δυναμικότερη, την ανταγωνιστικότερη και την πλέον βιώσιμη οικονομία της γνώσης, χαρακτηριζόμενη από πλήρη απασχόληση και από οικονομική και κοινωνική συνοχή. Η ετήσια έκθεση για την ανταγωνιστικότητα ανέφερε ότι έχουν ήδη εντοπιστεί οι αναγκαίες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την επίτευξη των στόχων που καθορίστηκαν στη Λισσαβόνα. Εντούτοις, η έκθεση συνέστησε στα κράτη μέλη και την Επιτροπή να λάβουν πρωτοβουλίες για να εξασφαλίσουν ότι οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα τεθούν πλέον ταχέως σε εφαρμογή.

Οι εργασίες που έχουν ήδη γίνει είναι ενθαρρυντικές. Σε ορισμένες πολιτικές έχουν σημειωθεί σημαντικές επιτυχίες, όπως η αύξηση του ποσοστού μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των οδηγιών που αφορούν την εσωτερική αγορά, ο σχεδόν διπλασιασμός της αξίας των προσκλήσεων για τηνποβολή προσφορών σε δημόσιες συμβάσεις που δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα κατά το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας του '90, και οι μειώσεις των τιμών που προκύπτουν από την ελευθέρωση των αγορών τηλεπικοινωνιών και ηλεκτρικής ενέργειας. Εντούτοις, όπως διαπιστώνει η ετήσια έκθεση για την ανταγωνιστικότητα, μένουν ακόμα πολλά να γίνουν. Είναι προφανές ότι, κατά την αρχική φάση, η στρατηγική των μεταρρυθμίσεων συνίσταται στον καθορισμό των μέτρων που πρέπει να ληφθούν. Στη συνέχεια, τα μέτρα αυτά πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή. Πολλές από τις μεταρρυθμίσεις αυτές δεν έχουν ακόμα θεσπιστεί και όταν θα θεσπιστούν θα περάσει ακόμα κάποιος χρόνος μέχρις ότου να γίνουν αισθητά τα αποτελέσματά τους. Στην έκθεσή της προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης (15 και 16 Μαρτίου 2002), η Επιτροπή κάλεσε το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να δράσουν ώστε να απορροφηθεί το έλλειμμα της εφαρμογής.

Για την Επιτροπή συνεπώς, δεν πρόκειται για θέσπιση νέας στρατηγικής αλλά για τη σθεναρά εφαρμογή της στρατηγικής της Λισσαβόνας. Μέτρα όπως η αποσυγκέντρωση του τοπικού βρόγχου των τηλεπικοινωνιών και το νέο πλαίσιο για το ηλεκτρονικό εμπόριο θα πρέπει να μειώσουν την καθυστέρηση στον τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών· μέτρα όπως το νέο πλαίσιο για τις δημόσιες συμβάσεις και το μεγαλύτερο άνοιγμα των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου για την βιομηχανική πελατεία αναμένεται ότι θα βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα· και μέτρα όπως το πρόγραμμα δράσης για τις δεξιότητες και την κινητικότητα θα πρέπει να προαγάγουν την ανάπτυξη των ανθρωπίνων πόρων στην Ένωση.

Η επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο είναι παράγοντας για την οικονομική απόδοση. Σήμερα, οι δημόσιες δαπάνες για την εκπαίδευση είναι της τάξης του 5 % του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος (ΑΕΠ) στην Ένωση και στις Ηνωμένες Πολιτείες (Στατιστική Υπηρεσία των ΕΚ: διαρθρωτικοί δείκτες). Το 22 % των ατόμων ηλικίας 25-64 ετών έχουν συμπληρώσεις ανώτατες σπουδές έναντι 18 % το 1995 (έρευνα στο εργατικό δυναμικό). Η στρατηγική της Λισσαβόνας προβλέπει ότι κάθε χρόνο θα αυξάνονται ουσιαστικά ανά κάτοικο οι επενδύσεις στους ανθρώπινους πόρους. Οι κατευθυντήριες γραμμές για τις πολιτικές απασχόλησης ορίζουν τους στόχους για τη βελτίωση της ποιότητας των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης και για την ομοιόμορφη εξέλιξη εκπαίδευσης και κατάρτισης για όλους τους πολίτες.

Οι επενδύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη (Ε & Α) και η τεχνολογική πρόοδος που απορρέει από αυτές αποτελούν σημαντικό μοχλό της μελλοντικής οικονομικής απόδοσης και της δημιουργίας ειδικευμένων θέσεων απασχόλησης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης όρισε για την Ένωση τον στόχο της αύξησης της προσπάθειας όσον αφορά την Ε & Α ώστε να πλησιάσει, μέχρι το 2010, το 3 % του ΑΕΠ, εκ του οποίου τα δύο τρίτα χρηματοδοτούμενα από τον ιδιωτικό τομέα. Η Επιτροπή έχει την πρόθεση ναποβάλει προσεχώς τα πρώτα αποτελέσματα της εξέτασης αυτού του θέματος. Ο στόχος αυτός θα καταλάβει τη θέση του στο γενικότερο πλαίσιο της θέσπισης του ευρωπαϊκού χώρου έρευνας. Οι επενδύσεις πρέπει να συνοδεύονται από σοβαρή προσπάθεια να αυξηθεί η συνολική αποτελεσματικότητα της έρευνας στην Ευρώπη, όπως π.χ. ενισχύοντας τη συνεργασία των εθνικών πολιτικών, αναπτύσσοντας τη συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων και πανεπιστημίων, και παράγοντας και έλκοντας περισσότερο ερευνητές εξαιρετικά ειδικευμένους προσφέροντας ταυτόχρονα σε αυτούς την διαβεβαίωση μεγαλύτερης κινητικότητας.

Τα αποτελέσματα της στρατηγικής της Βαρκελώνης θα γίνουν πλήρως αισθητά κατά τη διάρκεια της προσεχούς δεκαετίας και η στρατηγική άρχισε ήδη να έχει αποτελέσματα στη διαφορά επιπέδου παραγωγικότητας της εργασίας μεταξύ Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών.