ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1694/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(12 Ιουνίου 2002)

Θέμα: Μετατόπιση του σχεδιασμένου αυτοκινητόδρομου Via Baltica στη βόρειο-ανατολική Πολωνία σε μία πολύ επιβλαβή για την προστασία της φύσης διαδρομή, που διασχίζει τουςγροβιότοπους Biebrza

1. Είναι σε θέση η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι για την κυκλοφορία αυτοκινήτων στο πλαίσιο του δικτύου TINA σχεδιάστηκε σταποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ κράτη ένας αυτοκινητόδρομος τεσσάρων λωρίδων

με την ονομασία Via Baltica, για τον οποίο επενδύθηκαν εν τω μεταξύ κοινοτικά κεφάλαια στην Λιθουανία και στην Λεττονία, και ότι το πιο πρόσφατο σχέδιο για τη χάραξη του αυτοκινητοδρόμου Via Baltica στο βόρειο-ανατολικό μέρος της Πολωνίας περιέχει διαδρομή που διασχίζει εθνικό δρυμό που περιλαμβάνει τουςγροβιότοπους Biebrza, περιοχή με ποτάμια και μία μοναδική στην Ευρώπη πανίδα με αρκούδες, λύκους, λύγκες, πελαργούς, γερανούς, αετούς και κάστορες, και θα οδηγήσει στην αποκοπή της περιοχής αυτής από τα αιωνόβια δάση της Augustowka και Knyszynska;

2. Αληθεύει ότι δενπήρξαν αντιρρήσεις για το πρωτότυπο διάγραμμα χάραξης της διαδρομής της Via Baltica στην Πολωνία, επειδή αυτός ο αυτοκινητόδρομος θα διέσχιζε τον εθνικό δρυμό από τη δυτική πλευρά, αλλά ότι η προηγούμενη πολωνική κυβέρνηση επέμεινε σε μια καταστροφική για το περιβάλλον μετατόπιση προκειμένου να διασχίζει την πόλη Bialystok και ότι η σημερινή πολωνική κυβέρνηση φοβάται ότι τροποποίηση της διαδρομής πουπέβαλε παλιότερα στην ΕΕ τώρα δεν είναι πλέον δυνατή χωρίς να χάσει τα απαραίτητα κοινοτικά κονδύλια·

3. Ξεκίνησε εν τω μεταξύ μια διαδικασία που οδηγεί στον αποχαρακτηρισμό της περιοχής μέσα από την οποία θα έπρεπε να περάσει η Via Baltica από προστατευόμενη περιοχή πριν μπει στη λίστα της Natura 2000;

4. Είναι η Επιτροπή διατεθειμένη, σε συνεννόηση με την πολωνική κυβέρνηση και ενδεχομένως με μη κυβερνητικές οργανώσεις, να διερευνήσει λύσεις που συνάδουν με το κοινοτικό κεκτημένο της προστασίας της ποικιλίας βιολογικών ειδών, της φύσης, του περιβάλλοντος και του τοπίου, και να εξηγήσει στη πολωνική κυβέρνηση ότι τροποποίηση των πρόσφατων σχεδίων δεν είναι αντίθετη προς την πολιτική της ΕΕ, αλλά αντιθέτως είναι συμβατή με αυτή·

Κοινή απάντησητου κ. Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπήςστις γραπτές ερωτήσεις P-1648/02 και E-1694/02

(2 Ιουλίου 2002)

Η αξιολόγηση των αναγκών σεποδομές μεταφορών (ΤΙΝΑ) είναι ένα δίκτυο, το οποίο σχεδιάστηκε το 1999. Το δίκτυο αυτό σήμερα αποτελεί τη βάση για την τεχνική προσαρμογή της απόφασης αριθ. 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Ιουλίου 1996, περί των κοινοτικών προσανατολισμών για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΔΔΜ)(1). Η Βαλτική Οδός είναι ο οδικός διάδρομος Ι, ο οποίος εντάσσεται στον σχεδιασμό του πανευρωπαϊκού διαδρόμου μεταφορών. Σε ορισμένες περιπτώσεις το δίκτυο ΤΙΝΑ και το δίκτυο του διαδρόμου θα αλληλεπικαλύπτονται, πράγμα που συμβαίνει με το τμήμα από Βαρσοβία-Bialystok-μεθόριο της Λιθουανίας. Η οδός αυτή (η οποίαπάρχει ήδη) διατρέχει όλο το εθνικό πάρκο της Biebrza.

Όσον αφορά την κοινοτική χρηματοδότηση, η Επιτροπή επιθυμεί να τονίσει ότι δεν έχει προβλεφθεί χρηματοδότηση μέσω του PHARE ή του ISPA για την κατασκευή της Βαλτικής Οδού διαμέσου του εθνικού πάρκου της Biebrza στην Πολωνία. Επίσης, το έργο αυτό δεν εντάσσεται στον αγωγό του ISPA ή του PHARE.

Καθόσον η κοινοτική νομοθεσία, από νομική άποψη, θα ισχύει στιςποψήφιες χώρες μετά την προσχώρησή τους, η Επιτροπή ενθαρρύνει θερμά τιςποψήφιες χώρες να θέσουν σε ισχύ και να εφαρμόσουν τις διατάξεις του περιβαλλοντικού κεκτημένου κατά τη διάρκεια της περιόδου πριν την προσχώρηση, και ιδίως το δίκτυο Natura 2000. Το δίκτυο αυτό θα επεκταθεί στα νέα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Πολωνίας, μετά την προσχώρησή τους. Όπως γνωρίζει το Αξιότιμο Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η κοινοτική νομοθεσία περί προστασίας της φύσεως διασφαλίζει ορθό συνυπολογισμό των εναλλακτικών λύσεων σε τέτοιους τύπους έργων μεταφορών σε περίπτωση που θίγεται μια περιοχή εκτός δικτύου Natura 2000.

Σε ό,τι αφορά την κοινοτική χρηματοδότηση πριν την προσχώρηση, η Επιτροπή ορίζει παρεμφερή πρότυπα με εκείνα που ορίζει η κοινοτική περιβαλλοντική νομοθεσία. Η συμμόρφωση προς τα πρότυπα αυτά πρέπει να έχει επιτευχθεί πριν τη χορήγηση κοινοτικής χρηματοδότησης για κάποιο έργο. Αυτό σημαίνει, μεταξύ άλλων, εφαρμογή της οδηγίας 97/11/ΕΚ του Συμβουλίου(2). Επιπλέον, ηποψήφια χώρα οφείλει να διερευνήσει και κατά πόσον θίγονται περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές που ενδεχομένως στο μέλλον θα ενταχθούν στις οδηγίες για την προστασία των ενδιαιτημάτων(3) ή των πτηνών(4).

Οι διατάξεις του άρθρου 6 της οδηγίας για τα ενδιαιτήματα διασφαλίζει ότι λαμβάνονταιπόψη στα σχέδια ή τα έργα που μπορούν να επηρεάσουν τις ευαίσθητες περιοχές οι αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Εξ ορισμού περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές στο πεδίο της φύσης είναι οι τοποθεσίες που έχουν χαρακτηρισθεί έτσι από τις αρμόδιες εθνικές αρχές ή, στην περίπτωση της Πολωνίας, που προτείνονται να ενταχθούν στο δίκτυο Natura 2000, όπως ορίζουν οι οδηγίες για τα πτηνά και τα ενδιαιτήματα.

Προς το παρόν, η Πολωνία δεν έχει ακόμη καταρτίσει οριστικό πίνακα με τις τοποθεσίες αυτές.

Συνεπώς, η Επιτροπή κρίνει ότι περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές στο πεδίο της προστασίας της φύσης είναι οι εξής τύποι τοποθεσιών:

α) οι τοποθεσίες που έχουν περιληφθεί στην τελευταία απογραφή των σημαντικών για τα πτηνά περιοχών (ΣΠΠ) στιςποψήφιες χώρες και, εφόσονπάρχουν, αντίστοιχες πιο λεπτομερείς και επιστημονικές απογραφές των εθνικών αρχών·

β) υγρότοποι διεθνούς σημασίας που έχουν χαρακτηρισθεί έτσι με βάση τη Σύμβαση του Ramsar ή που πληρούν τα κριτήρια για τέτοια προστασία·

γ) περιοχές στις οποίες ισχύει η Σύμβαση της Βέρνης για τη διατήρηση της άγριας ζωής και των φυσικών ενδιαιτημάτων (άρθρο 4), και συγκεκριμένα οι τοποθεσίες που πληρούν τα κριτήρια του δικτύου Emerald·

δ) περιοχές προστατευόμενες με βάση την εθνική νομοθεσία περί διατήρησης της φύσης.

Με βάση τη θέση αυτή, η Επιτροπή κρίνει ότι η Πολωνία πρέπει, για όλα τα έργα της στιςποδομές μεταφορών, συμπεριλαμβανομένης της Βαλτικής Οδού, να ευθυγραμμιστεί με τις αρχές και τις διαδικασίες των κοινοτικών οδηγιών, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται οι οδηγίες για τα ενδιαιτήματα και τα πτηνά, έτσι ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι επιπτώσεις των έργων αυτών σε οιαδήποτε τοποθεσία που εμπίπτει σε μία από τις κατηγορίες που προαναφέρθηκαν. Η Πολωνία πρέπει να διασφαλίσει την πραγματοποίηση των ανάλογων αξιολογήσεων των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σύμφωνα με τις απαιτήσεις της οδηγίας 97/11/ΕΚ του Συμβουλίου.

(1) ΕΕ L 228 της 9.9.1996.

(2) Οδηγία 97/11/ΕΚ του Συμβουλίου, της 3ης Μαρτίου 1997, που τροποποιεί την οδηγία 85/337/ΕΟΚ για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον, ΕΕ L 73 της 14.3.1997.

(3) Οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 για τη διατήρηση των φυσικών ενδιαιτημάτων και της άγριας πανίδας και χλωρίδας, ΕΕ L 206 της 22.7.1992.

(4) Οδηγία 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 2ας Απριλίου 1979 για τη διατήρηση των άγριων πτηνών, ΕΕ L 103 της 25.4.1979.