ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2841/00

υποβολή: Nelly Maes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(4 Σεπτεμβρίου 2000)

Θέμα: Καθορισμός περιφερειακών ενισχυομένων περιοχών

Στο πλαίσιο της αναθεώρησης των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων, η φλαμανδική κυβέρνησηπέβαλε στα τέλη Δεκεμβρίου 1999 πρόταση σχετικά με τον καθορισμό αναπτυσσομένων περιοχών για την περίοδο 2000-2006. Στις εν λόγω περιοχές, που συνορεύουν με περιοχές στόχους, η φλαμανδική κυβέρνηση μπορεί να διαθέτει μεγαλύτερη περιφερειακή ενίσχυση σε επιχειρήσεις.

Ποια πολιτική λογική εφαρμόζει η Ευρώπη κατά τον καθορισμό αναπτυσσομένων ζωνών;

Τα διοικητικά όρια των περιοχών αποτελούν συνιστώσα αυτής της λογικής;

Γίνονται σεβαστά όλα τα αντικειμενικά κριτήρια κατά τον καθορισμό περιφερειακών ενισχυομένων περιοχών στην πρόταση της φλαμανδικής κυβέρνησης προς την Επιτροπή;

Στα εν λόγω κριτήρια λαμβάνεταιπόψη η συνοχή της περιοχής,

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(9 Οκτωβρίου 2000)

Η κοινοποίηση των φλαμανδικών αρχών στην οποία αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος δεν αφορά τα διαρθρωτικά ταμεία αλλά τον χάρτη ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα του Βελγίου.

Στις 17 Δεκεμβρίου 1999, οι βελγικές αρχές κοινοποίησαν, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 88 παρ. 3 (πρώην άρθρο 93) της συνθήκης ΕΚ, πρόταση για έναν χάρτη κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα για την περίοδο 2000 έως 2006.

Το άρθρο 87, παρ. 3 σημεία (α) και (γ) (πρώην άρθρο 92) της συνθήκης ΕΚ εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να εγκρίνει τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήραπό ορισμένους όρους. Οι ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα διακρίνονται από άλλες κατηγορίες κρατικών ενισχύσεων (π.χ. ενισχύσειςπέρ της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (Ε&Α), ενισχύσειςπέρ μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ)) λόγω του γεγονότος ότι προορίζονται για ορισμένες ειδικές περιοχές και έχουν τον συγκεκριμένο στόχο της ανάπτυξης των περιοχών αυτών.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα μπορούν να συμβάλουν αποτελεσματικά στην περιφερειακή ανάπτυξη και κατόπιν τούτου να αιτιολογήσουν τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που απορρέουν,πό τον όρο ότι οι ενισχύσεις αυτές χρησιμοποιούνται με φειδώ και παραμένουν επικεντρωμένες στις πλέον μειονεκτικές περιοχές. Εάν είχαν γενικευθεί οι ενισχύσεις αυτές, θα έχαναν τον προτρεπτικό τους χαρακτήρα και θα ακυρώνονταν τα οικονομικά τους αποτελέσματα. Συγχρόνως, θα στρέβλωναν το παιχνίδι της αγοράς και θα μείωναν την αποτελεσματικότητα της κοινοτικής οικονομίας στο σύνολό της.

Είναι κυρίως τα στοιχεία που προαναφέρθηκαν τα οποία λήφθηκανπόψη για την θέσπιση των χαρτών ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα. Η επιλογή των περιοχών που θα επωφεληθούν των ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα, η οποία γίνεται βάσει αντικειμενικών κριτηρίων επιτρέπει στην Επιτροπή να εγγυηθεί την συγκέντρωση των ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα στις περιοχές που συναντούν τα σοβαρότερα προβλήματα και κατά συνέπεια να διασφαλίσει κατά τον τρόπο αυτό την αποτελεσματικότητα του εν λόγω μέσου.

Τα κριτήρια που πρέπει να χρησιμοποιούνται για το σχεδιασμό των χαρτών ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα(1). Οι κατευθυντήριες αυτές γραμμές προβλέπουν ότι οι περιοχές που εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 87 παρ. 3 σημείο γ) θα έπρεπε να αντιστοιχούν στο επίπεδο ΙΙΙ της ονοματολογίας NUTS (arrondissements administratives στην περίπτωση του Βελγίου), ή κάτω από αιτιολογημένες περιστάσεις, σε μία διαφορετική ομογενή γεωγραφική ενότητα. Κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη καταρχήν έχουν τη δυνατότητα να προτείνουν γεωγραφικές ενότητες πλην των διοικητικών ενοτήτων που προβλέπονται για τον καθορισμό των περιοχών του άρθρου 87, παρ. 3 σημείο γ, αρκεί ναπάρχουν αξιόπιστοι στατιστικοί δείκτες σε εθνικό επίπεδο για τις προταθείσες γεωγραφικές ενότητες. Ορισμένα κράτη μέλη προσέφυγαν στη δυνατότητα αυτή για να καθορίσουν το χάρτη τους βάσει γεωγραφικών ενοτήτων πλην των περιοχών του επιπέδου ΙΙΙ της NUTS. Σε ορισμένες περιπτώσεις, επέλεξαν γεωγραφικές ενότητες με τις οποίες δε συνδέεται καμία διοικητική λειτουργία (π.χ., οι bassins d'emploi στη Γαλλία, τα sistemi locali del lavoro στην Ιταλία και οι Job opportunity zones στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Στην κοινοποίησή τους, οι βελγικές αρχέςποστηρίζουν ότι οι περιοχές του επιπέδου ΙΙΙ της NUTS δεν μπορούν πλέον να θεωρηθούν ως κατάλληλες γεωγραφικές ενότητες για τον σχεδιασμό του βελγικού χάρτη ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 87, παρ. 3, σημείο γ), για την περίοδο 2000-2006 (καμία βελγική περιοχή δεν ανταποκρίνεται στα κριτήρια επιλεξιμότητας του άρθρου 87, παρ. 3 σημείο α). Προτείνουν να χρησιμοποιηθεί το επίπεδο V της NUTS (communes) καιποστηρίζουν ότι είναι δυνατόν να καθοριστεί σε αυτή τη βάση ένας συνεκτικός χάρτης ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα. Αυτή τη στιγμή η Επιτροπή εξετάζει κατά πόσον η Βελγική πρόταση πληροί όλα τα τυπικά κριτήρια και τους όρους που θεσπίστηκαν στις κατευθυντήριες γραμμές. Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα κριτήρια που καθορίστηκαν στις κατευθυντήριες γραμμές, τηρουμένου του ορισμού του χάρτη περιφερειακών ενισχύσεων θα μπορούσαν να επιτρέψουν στα κράτη μέλη να προτείνουν συνεκτικούς χάρτες ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα. Θεωρεί επίσης ότι κάτω από ομαλές συνθήκες, τα επίπεδα NUTS II και III αποτελούν κατάλληλα γεωγραφικά επίπεδα για τον καθορισμό των περιοχών που προβλέπονται στις διατάξεις του άρθρου 87, παρ. 3 σημεία α) και γ) αντίστοιχα και για τηνλοποίηση μιας συνεκτικής περιφερειακής πολιτικής. Ως προς αυτό, πρέπει επίσης να ληφθούνπόψη ορισμένα άλλα στοιχεία. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, οι κατευθυντήριες γραμμές προβλέπουν τη χρήση άλλων γεωγραφικών ενοτήτων από εκείνες που προβλέπονται σε επίπεδο ΙΙΙ της NUTS για τον καθορισμό των περιοχών που εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 87, παρ. 3 σημείο γ). Τα κράτη μέλη μπορούν κατά τον τρόπο αυτό να χρησιμοποιήσουν μία βασική γεωγραφική ενότητα η οποία, κατά την άποψή τους, είναι πλέον κατάλληλη για τον καθορισμό συνεκτικών περιοχών από απόψεως περιφερειακής πολιτικής. Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, αρμοδιότητα έχουν τα κράτη μέλη να αποφασίσουν εάν θα επωφεληθούν ή όχι από τη δυνατότητα

αυτή. Εάν ένα κράτος μέλος έχει τη γνώμη ότι η ισχύουσα ονοματολογία NUTS του επιπέδου II ή III δεν είναι κατάλληλη γιατί δεν αντικατοπτρίζει πλέον τιςπάρχουσες οικονομικές και εδαφικές δομές, μπορεί να ζητήσει από την Eurostat να προσαρμόσει τους περιορισμούς των περιοχών του επιπέδου ΙΙ ή ΙΙΙ της NUTS. Πράγματι, η ονοματολογία NUTS του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας τροποποιήθηκε το 1999 κατόπιν αιτιολογημένων αιτήσεων πουποβλήθηκαν αντίστοιχα από τις βρετανικές και ιρλανδικές αρχές.

(1) ΕΕ C 74 της 10.3.1998.