ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1887/00

υποβολή: Olivier Dupuis (TDI) προς την Επιτροπή

(9 Ιουνίου 2000)

Θέμα: Η (μη)τήρηση της Σύμβασης της Νέας Υόρκης για τα δικαιώματα του παιδιού

Στις 25 Σεπτεμβρίου 1999, ο Lucio Congiu εγκαταστάθηκε στην Ιταλία με τα δύο δίδυμα παιδιά του, τον Antoine και τον Charles, αφού η μητέρα των δύο παιδιών εγκατέλειψε τη συζυγική εστία στη La Bastidonne της Γαλλίας και άφησε τα δύο παιδιά στον πατέρα τους, με τον οποίο δεν είχε συνάψει γάμο. Εν συνεχεία, η μητέρα των παιδιών απευθύνθηκε σε γαλλικό δικαστήριο οικογενειακώνποθέσεων και με απόφαση του τελευταίου εξεδόθη, στις 26 Σεπτεμβρίου 1999, διεθνές ένταλμα συλλήψεως κατά του κ. Congiu για κατακράτηση των παιδιών, και τούτο μολονότι καμιά διαδικασία δεν είχε κινηθεί προηγουμένως για την ανάθεση της επιμέλειας των παιδιών στη μητέρα ή για την αναγνώριση σε αυτήν δικαιώματος επικοινωνίας. Στις 30 Νοεμβρίου 1999, το γαλλικό δικαστήριο οικογενειακώνποθέσεων έκρινε τον πατέρα ένοχο απαγωγής και τον κήρυξε έκπτωτο από την πατρική εξουσία. Εν συνεχεία, μολονότι τα παιδιά απεστάλησαν στη μητέρα τους, το δικαστήριο αποφάσισε τη συνέχιση της διαδικασίας και εξέδωσε σε βάρος του κ. Congiu αίτηση εκδόσεως για απαγωγή παιδιών.

Τοπέρμετρο των δικαστικών μέσων που χρησιμοποιήθηκαν στηνπόθεση αυτή, για την επίλυση μιας διαφοράς μεταξύ γονέων που φιλονικούν για την επιμέλεια των ανήλικων παιδιών τους, είναι σαφώς αντίθετη προς τη Διεθνή Σύμβαση της Νέας Υόρκης για τα δικαιώματα του παιδιού.

Δεν θεωρεί σκόπιμο η Επιτροπή, στο πλαίσιο των νέων αρμοδιοτήτων της που απορρέουν από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ, να παρέμβει στα εμπλεκόμενα στηνπόθεση αυτή κράτη μέλη, ώστε να επιτύχει την τήρηση των διεθνών τουςποχρεώσεων και να τα οδηγήσει να επανεξετάσουν τις αποφάσεις τους για τον κ. Congiu. Γενικότερα, δεν κρίνει η Επιτροπή ότι οφείλει να αναλάβει επειγόντως πρωτοβουλία ώστε το γεγονός ότι οι γονείς είναιπήκοοι διαφορετικών κρατών μελών να παύσει να αποτελεί πηγή πρόσθετων δυσκολιών σε ήδη προβληματικές καταστάσεις;

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(25 Ιουλίου 2000)

Η Επιτροπή εφιστά την προσοχή του Αξιότιμου Μέλους του Ευρ. Κοινοβουλίου στο γεγονός ό, τι δεν είναι αρμόδια ούτε για τη συγκεκριμένηπόθεση ούτε για τις δικαστικές αποφάσεις που έχουν εκδοθεί για το εν αναφορά πρόσωπο.

Οι νέες διατάξεις της συνθήκης ΕΚ δεν δίδουν στην Επιτροπή καμία αρμοδιότητα παρέμβασης στα εν λόγω κράτη μέλη, δηλαδή στη Γαλλία και στην Ιταλία, για τροποποίηση των δικαστικών αποφάσεων που έχουν εκδοθεί. Εναπόκειται αποκλειστικά στον ενδιαφερόμενο να αποτανθεί στις αρμόδιες δικαστικές αρχέςπερασπιζόμενος τα δικαιώματά του και ενδεχομένως να ασκήσει προσφυγή κατά των αποφάσεων που έχουν εκδοθεί.

Η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες του Αξιότιμου Μέλους του Ευρ. Κοινοβουλίου αναφορικά με την ανάγκη να ληφθείπόψη η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού και ιδίως του άρθρου 9 που προβλέπει ρητώς το δικαίωμα για κάθε παιδί να διατηρήσει κανονικές προσωπικές σχέσεις και άμεσες επαφές και με τους δύο γονείς του.

Η Επιτροπή δεν προτίθεται επί του παρόντος να προτείνει κοινοτικούς κανόνες σχετικά με την απαγωγή παιδιών. Όλα τα κράτη μέλη έχουν συνυπογράψει τη Σύμβαση της Χάγης του 1980 για τις αστικές πλευρές της απαγωγής παιδιών, Σύμβαση που έχει ως κύριο στόχο την οργάνωση συνεργασίας στα πλαίσια ενός δικτύου καθορισμένων κεντρικών αρχών με σκοπό την άμεση επάνοδο των παιδιών που έχουν μετακινηθεί ή που κρατούνται παράνομα σε ένα κράτος μέλος, καθώς και την ουσιαστική τήρηση στα άλλα κράτη μέλη των δικαιωμάτων φύλαξης και επίσκεψης πουφίστανται σε ένα κράτος μέλος. Παρομοίως,φίσταται μια Σύμβαση του 1980 του Συμβουλίου της Ευρώπης για την αναγνώριση και την εκτέλεση των αποφάσεων που αφορούν τη φύλαξη των παιδιών και τη νέα ανάθεση της φύλαξης των παιδιών, Σύμβαση που έχουν συνυπογράψει τόσο η Ιταλία όσο και η Γαλλία. Επιπλέον, το Συμβούλιο της Ευρώπης επεξεργάζεται μια Σύμβαση για τις επαφές με τα παιδιά η οποία προτείνει κανόνες λειτουργίας για την εφαρμογή του άρθρου 9 της προαναφερθείσας Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών.

Ειδικά σε κοινοτικό επίπεδο, η αναγνώριση και η εκτέλεση, στα άλλα κράτη μέλη, των δικαιωμάτων επίσκεψης ή φύλαξης που αναγνωρίζουν ή παρέχουν οι αρχές ενός κράτους μέλους στους γονείς των παιδιών σε περίπτωση λύσης του συζυγικού δεσμού προβλέπονται από τον κανονισμό της 29ης Μαΐου 2000 σχετικά με τη δικαστική αρμοδιότητα, την αναγνώριση και την εκτέλεση των αποφάσεων σχετικά με το οικογενειακό δίκαιο. Εξάλλου, προβλέπεται για το μέλλον νέα πρόοδος που θα επιτρέπει την άμεση εκτέλεση, χωρίς τυπικές διαδικασίες, αλλά με εγγυήσεις, των αποφάσεων που έχουν ληφθεί σε ένα άλλο κράτος μέλος, ιδίως σε ό, τι αφορά την άσκηση της γονικής ευθύνης.

Αντιθέτως, σε ό, τι αφορά τον καθορισμό των δικαιωμάτων φύλαξης και επίσκεψης, αυτά είναι της αρμοδιότητας των εθνικών αρχών, αρμοδιότητα που πηγάζει είτε από κοινοτικούς κανόνες, είτε από διεθνείς, είτε ακόμη και από το εσωτερικό διεθνές αστικό δίκαιο. Ειδικότερα, εναπόκειται στο κάθε κράτος μέλος να αποφασίζει εάν καιπό ποίους όρους παρέχεται το δικαίωμα φύλαξης και επίσκεψης στον ένα ή στον άλλον από τους γονείς και ποιές κυρώσεις επιβάλλονται, αστικές ή ποινικές, σε περίπτωση μη τήρησης αυτών των δικαιωμάτων από ένα από τους δύο γονείς.