ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3213/02

υποβολή: Margrietus van den Berg (PSE) προς την Επιτροπή

(12 Νοεμβρίου 2002)

Θέμα: Ευρωπαϊκός κώδικας για την παροχή επιδοτήσεων ενόψει της πρόληψης αθέμιτου ανταγωνισμού

Κατά τη διάρκεια επίσκεψης εργασίας στις 19 Οκτωβρίου τ.ε. στην επιχείρηση Sanmina — SCI, η οποία παράγει προϊόντα πληροφορικής στην πόλη Heerenveen (περιοχή Φρισίας, Ολλανδία), ξεκίνησε τις δραστηριότητές της το 2000 και πρόκειται να κλείσει κατά το τέλος του τρέχοντος έτους (γεγονός θα οδηγήσει στην απώλεια 260 θέσεων), κατέστη σαφές ότι η εταιρία αυτή είχε λάβει επίσης ευρωπαϊκές επιδοτήσεις. Μεγάλες, γνωστές εταιρίες δημιουργούν συχνά μικρότερες επιχειρήσεις, όπως τη Sanmina — SCI στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης της οικονομίας, αποσκοπώντας στο κλείσιμο συγκεκριμένων τμημάτων — συνήθως στην φθηνότερη εγκατάσταση — χωρίς να επιβαρυνθεί η φήμη της μεγάλης εταιρίας. Η Hewlett Packard και η Philips εφαρμόζουν συχνά την πρακτική αυτή. Σε πολλές περιπτώσεις πρόκειται για μονάδα παραγωγής που συνδέεται με έναν μόνο πελάτη και δεν διαθέτει ίδιο τμήμα Ε & Α και, ως εκ τούτου, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη.

Ανακύπτει το ερώτημα μήπως θα έπρεπε να εφαρμόζεται ο κώδικας του ΟΟΣΑ ως μέρος της σύμβασης όταν πολυεθνικές εταιρίες λαμβάνουν άμεσα ή έμμεσα ευρωπαϊκές επιδοτήσεις ή άλλα δημόσια κονδύλια. Πιο συγκεκριμένα τίθεται το ερώτημα μήπως αυτό θα έπρεπε ειδικότερα να ισχύει για μητρικές πολυεθνικές εταιρίες με γνωστά ονόματα που εκμεταλλεύονται μονάδεςπεργολαβίας όπως η SCI.

Στην Ολλανδία ο κ. Tichelaar, μέλος της Κάτω Βουλής έθεσε ερωτήματα σχετικά με την SCI και έλαβε ως απάντηση ότιπάρχει προθυμία να εκπονηθεί κώδικας, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, για την παροχή μεταξύ άλλων και ευρωπαϊκών επιδοτήσεων. Βάσει της επίσκεψης εργασίας και συζητήσεων με το συμβούλιο εργαζομένων και με τη διαχείριση, οπογράφων συνάγει το συμπέρασμα ότι, προκειμένου να προληφθεί ο αθέμιτος ανταγωνισμός και το rat race, ο κώδικας αυτός δεν θα πρέπει να είναι ολλανδικός αλλά ευρωπαϊκός. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναζητεί μια καλή ισορροπία μεταξύ της ελεύθερης και της θεμιτής αγοράς διατηρώντας ταυτόχρονα την κοινωνική προστασία στην Ευρώπη. Θα πρέπει κατά συνέπεια να προστατευθούν οι εργαζόμενοι από τον κίνδυνο να θεωρηθούν σαν προϊόντα μιας χρήσεως.

1. Είναι άραγε διατεθειμένη η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και τις πολυεθνικές εταιρίες που είναι εγκατεστημένες στην Ευρώπη και εφαρμόζουν πρακτικέςπεργολαβίας, να αναπτύξει παρόμοιο κώδικα·

2. Δεν αποτελούν άραγε ουσιαστικούς παράγοντες μιας κοινωνικώςπεύθυνης επιχείρησης η αναζήτηση εναλλακτικών προϊόντων ή πελατών, σε περίπτωση αναμενόμενης τροποποίησης της ζήτησης, και η καταβολή επενδύσεων, όπου αυτό ενδείκνυται·

Απάντηση της κας Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(14 Ιανουαρίου 2003)

Η Επιτροπή μπορεί να βεβαιώσει ότι κατά την προγραμματική περίοδο 1994-1999 το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) συγχρηματοδότησε επιδοτήσεις θέσεων απασχόλησης για τους εργαζόμενους στη Sanmina-SCI και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) συγχρηματοδότησε την ανάπτυξη της ζώνης επιχειρήσεων IBF Heerenveen στο πλαίσιο του προγράμματος περιφερειακής ανάπτυξης Friesland Objective 5b. Η εταιρεία Sanmina-SCI βρισκόταν στη ζώνη αυτή.

Οι κατευθυντήριες γραμμές του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για τις πολυεθνικές εταιρείες καθορίζουν εθελοντικές αρχές και πρότυπα για τηνπεύθυνη συμπεριφορά των επιχειρήσεων σε διάφορους τομείς, όπως, μεταξύ άλλων, η απασχόληση και οι εργασιακές σχέσεις, τα ανθρώπινα δικαιώματα, το περιβάλλον, η αποκάλυψη πληροφοριών, ο ανταγωνισμός, η φορολογία, καθώς και η επιστήμη και η τεχνολογία. Το κεφάλαιο για την απασχόληση και τις εργασιακές σχέσεις προβλέπει την εκ των προτέρων κοινοποίηση και συζήτηση πριν από το κλείσιμο μιας εγκατάστασης. Σε όλες τις χώρες που έχουν προσυπογράψει τη δήλωση του ΟΟΣΑ για τις διεθνείς επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένων όλων των κρατών μελών της Ένωσης, έχουν συσταθεί εθνικά σημεία επαφής, τα οποία μπορούν να συμβάλλουν και να μεσολαβούν στη διαδικασία αυτή από κοινού με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Κατά συνέπεια η Επιτροπή δεν προτίθεται να προβεί στην κατάρτιση άλλου κώδικα πέρα από τις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ.

Ωστόσο, η Επιτροπή ενέκρινε πρόσφατα ανακοίνωση για την εταιρική κοινωνική ευθύνη (ΕΚΕ)(1) ύστερα από εκτεταμένες διαβουλεύσεις. Στο πλαίσιο αυτό αποφάσισε τη σύσταση ενός πολυμερούς φόρουμ στο οποίο θα συμμετέχουν οι βασικότεροι σε ευρωπαϊκό επίπεδο εκπρόσωποι οργανώσεων των εργοδοτών, των εργαζομένων, της κοινωνίας των πολιτών και των καταναλωτών ούτως ώστε να ενισχυθεί η διαφάνεια, ναποστηριχθεί η σύγκλιση και να διερευνηθεί η δυνατότητα κατάρτισης κοινών κατευθυντήριων αρχών όσον αφορά τις πρακτικές και τα μέσα της ΕΚΕ, με συνεκτίμηση τωνφιστάμενων κοινοτικών πρωτοβουλιών και της κοινοτικής νομοθεσίας, καθώς και των μέσων που έχουν συμφωνηθεί σε διεθνές επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων των κατευθυντήριων γραμμών του ΟΟΣΑ στις οποίες γίνεται μνεία ανωτέρω.

Τέλος, πρέπει να επισημανθεί ότι αρκετές κοινοτικές οδηγίες που αφορούν την ενημέρωση των εργαζομένων και τις διαβουλεύσεις με αυτούς μπορούν να εφαρμοστούν σε περιπτώσεις όπως αυτή στην οποία αναφέρεται ο αξιότιμος βουλευτής: οι κοινοτικές οδηγίες για τις ομαδικές απολύσεις(2), για τις μεταβιβάσεις επιχειρήσεων(3), για τις ευρωπαϊκές επιτροπές επιχείρησης(4) και την ενημέρωση και διαβούλευση των εργαζομένων(5).

Εκτός από τα παραπάνω μέτρα, τον Ιανουάριο του 2002 η Επιτροπή δρομολόγησε διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους σε ευρωπαϊκό επίπεδο σχετικά με τη δυνατότητα καθορισμού και κατάρτισης συνόλου

βασικών αρχών που θα μπορούσαν να εφαρμόζονται στις αναδιαρθρώσεις των εταιρειών. Η Επιτροπή χαιρετίζει το γεγονός ότι οι κοινωνικοί εταίροι αποφάσισαν πρόσφατα να συμπεριλάβουν τη συνέχεια που πρέπει να δοθεί στο σημαντικό αυτό θέμα στο πολυετές πρόγραμμα εργασίας τους για την περίοδο 2003-2005.

(1) COM(2002)347 τελικό.

(2) Οδηγία 98/59/ΕΚ του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 1998 για προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών που αφορούν τις ομαδικές απολύσεις (Η παρούσα οδηγία κωδικοποιεί τις οδηγίες 75/129/ΕΟΚ και 92/56/ΕΟΚ), ΕΕ L 225 της 12.8.1998.

(3) Οδηγία 2001/23/ΕΚ του Συμβουλίου, της 12ης Μαρτίου 2001, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών, σχετικά με τη διατήρηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε περίπτωση μεταβιβάσεων επιχειρήσεων, εγκαταστάσεων ή τμημάτων εγκαταστάσεων ή επιχειρήσεων, ΕΕ L 82 της 22.3.2001.

(4) Οδηγία 94/45/ΕΚ του Συμβουλίου της 22ας Σεπτεμβρίου 1994 για τη θέσπιση μιας ευρωπαϊκής επιτροπής επιχείρησης ή μιας διαδικασίας σε επιχειρήσεις και ομίλους επιχειρήσεων κοινοτικής κλίμακας με σκοπό να ενημερώνονται οι εργαζόμενοι και να ζητείται η γνώμη τους, ΕΕ L 254 της 30.9.1994.

(5) Οδηγία 2002/14/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2002, περί θεσπίσεως γενικού πλαισίου ενημερώσεως και διαβουλεύσεως των εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα — Κοινή δήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για την εκπροσώπηση των εργαζομένων, ΕΕ L 80 της 23.3.2002.