ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2440/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(28 Αυγούστου 2002)

Θέμα: Καθυστέρηση στο κουρδικό Βόρειο Ιράκ έναντι του καθεστώτος της Βαγδάτης κατά την εφαρμογή του προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών πετρέλαιο έναντι τροφίμων

1. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι το πρόγραμμα για το Ιράκ πετρέλαιο έναντι τροφίμων, βάσει του ψηφίσματος των Ηνωμένων Εθνών αριθ. 986 του 1996, με το σημερινό τρόπο εφαρμογής του φαίνεται να έχει αρνητική επίπτωση στο μη ελεγχόμενο από τον Σαντάμ Χουσεΐν κουρδικό τμήμα του Ιράκ, βορείως του 36ου παραλλήλου, διότι μέχρι τώρα το πετρέλαιο που πωλήθηκε από την περιοχή αυτή αξίας 7 δισ. δολαρίων έχει αποφέρει μόνον 2,5 δισ. δολάρια στο Κουρδιστάν του Ιράκ, ενώ από τα αξίας 219 εκατ. δολάρια φάρμακα τα οποία είχαν παραγγείλει οι Κούρδοι έχουν όντως παραληφθεί αγαθά ύψους μόνον 92 εκατ. δολαρίων, λόγω του ότι τοπόλοιπο των χρημάτων παραμένει αχρησιμοποίητο σε ελβετικό τραπεζικό λογαριασμό·

2. Άραγε η διάκριση την οποίαφίσταται το Κουρδιστάν του Ιράκ έναντι του ελεγχόμενου από τον Σαντάμ Χουσεΐν τμήματος του Ιράκ προέρχεται από συμφωνίες που συνάφθηκαν το 1991 μεταξύ του ΟΗΕ και του ιρακινού καθεστώτος, βάσει των οποίων η κυβέρνηση της Βαγδάτης μπορεί να χρησιμοποιεί το μέρος των χρημάτων της εντελώς ανεξάρτητα ενώ οι κουρδικές διοικητικές αρχές μπορούν, για το μέρος των χρημάτων που τους αντιστοιχεί, μόνον να παράσχουν συμβουλές στα Ηνωμένα Έθνη·

3. Μπορεί άραγε η κυβέρνηση της Βαγδάτης να ασκήσει βέτο στην διάθεση χρημάτων του ΟΗΕ στο Βόρειο Ιράκ και μ' αυτό τον τρόπο π.χ. να παρεμποδίσει την ανοικοδόμηση νοσοκομείου·

4. Υπάρχουν άραγε συμφωνίες βάσει των οποίων το Βόρειο αυτό τμήμα μπορεί να λαμβάνει ηλεκτρικό ρεύμα μόνο μέσω του καθεστώτος της Βαγδάτης το οποίο, μ' αυτό τον τρόπο, μπορεί πάντοτε να απειλεί ότι θα διακόψει την παροχή του·

5. Χρησιμοποιούνται άραγε τα εισοδήματα που λαμβάνει το Βόρειο τμήμα της χώρας χάρη στο πρόγραμμα πετρέλαιο έναντι τροφίμων για την καταβολή μισθών σε αυξανόμενο αριθμόψηλόμισθων συνεργατών του ΟΗΕ στην περιοχή αυτή και μπορούν άραγε αυτοί οι συνεργάτες του ΟΗΕ να μιλήσουν στον Τύπο χωρίς να έχουν προηγουμένως λάβει την συγκατάθεση της κυβέρνησης της Βαγδάτης·

6. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι τα χημικά όπλα που χρησιμοποιήθηκαν από το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν εις βάρος του κουρδικού πληθυσμού το 1989 αποτελούν την αιτία για την αισθητή αύξηση του αριθμού των κουνουπιών στα περίχωρα της βορειο-ιρακινής πόλης Helabja με συνακόλουθη αισθητή αύξηση των κρουσμάτων μαλάριας, αλλά ότι τα Ηνωμένα Έθνη δεν χορηγούν κανένα φάρμακο κατά της μαλάριας λόγω του ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή χημικών όπλων·

7. Μπορεί η ΕΕ και τα κράτη μέλη της να συμβάλουν στη βελτίωση της κατάστασης των κατοίκων του Βορείου Ιράκ θέτοντας, μεταξύ άλλων, απευθείας στη διάθεσή τους το 13 % από το πρόγραμμα πετρέλαιο έναντι τροφίμων·

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(16 Οκτωβρίου 2002)

Η Επιτροπή γνωρίζει τη δραματική από ανθρωπιστική άποψη κατάσταση, στην οποία βρίσκεται ο ιρακινός λαός. Σχετικά με το θέμα αυτό, οι δραστηριότητες της Επιτροπής στο Ιράκ περιορίζονται στην παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας βάσει ενός ετήσιου προγράμματος το οποίο έχει καταρτίσει η Υπηρεσία Ανθρωπιστικής Βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECHO) και το οποίο εφαρμόζεται σε τοπική κλίμακα μέσω μη κυβερνητικών οργανώσεων, καθώς και οργανισμών όπως είναι ο Ερυθρός Σταυρός, το Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για τα Παιδιά (Unicef) και το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών (UNDP). Επί του παρόντος η Επιτροπή δεν διαθέτει ούτε αντιπροσωπεία ούτε εμπειρογνώμονες εγκατεστημένους στο Ιράκ. Τα Ηνωμένα Έθνη (ΟΗΕ) είναι ο αρμόδιος οργανισμός για τη διαχείριση για τηνλοποίηση του προγράμματος πετρέλαιο έναντι τροφίμων.

Οιπάλληλοι και εμπειρογνώμονες της Επιτροπής που μετέβησαν πρόσφατα στο Ιράκ έχουν επιβεβαιώσει το γεγονός ότι η ανθρωπιστική κατάσταση είναι άκρως σοβαρή και ότι οι συνθήκες διαβίωσης στις κεντρικές και νότιες περιοχές είναι πολύ χειρότερες σε σχέση με εκείνες που επικρατούν στις βόρειες περιοχές της χώρας. Για τον λόγο αυτό, το πρόγραμμα ECHO επικεντρώνεται αποκλειστικά στο κεντρικό και το νότιο Ιράκ· θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί το ενδεχόμενο επέκτασης της παρέμβασης στο βόρειο Ιράκ, ιδίως για την ενίσχυση των πληθυσμών που μετακινούνται στο εσωτερικό της χώρας.

Όσον αφορά τα ειδικά ερωτήματα που έχουν τεθεί, παραθέτουμε τις ακόλουθες απαντήσεις:

1. Η Επιτροπή γνωρίζει ότι το πρόγραμμα πετρέλαιο έναντι τροφίμων στο κουρδικό βόρειο Ιράκ, εφαρμόζεται με διαφορετικούς τρόπους όσον αφορά τις κεντρικές/νότιες περιοχές της χώρας, με άμεση συμμετοχή του ΟΗΕ. Σύμφωνα με το ψήφισμα αριθ. 986 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (UNSC), το κουρδικό Ιράκ επωφελείται από το 13 % των συνολικών ιρακινών εσόδων από το πετρέλαιο, ανεξάρτητα από τον τόπο στον οποίο έχει παραχθεί το πετρέλαιο.

2. Οι διάφοροι τρόποι εφαρμογής του προγράμματος πετρέλαιο έναντι τροφίμων έχουν θεσπιστεί με βάση το μνημόνιο συμφωνίας του Νοεμβρίου 1996, μεταξύ του ΟΗΕ και του Ιράκ, σχετικά με την εφαρμογή του ψηφίσματος του 986 του Συμβουλίου Ασφαλείας. Στη συμφωνία αυτή καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις για την παράδοση προϊόντων πρώτης ανάγκης στις τρεις διοικητικές αρχές του κουρδικού Ιράκ και διασφαλίζεται ότι η περιοχή αυτή λαμβάνει σημαντικό τμήμα των προμηθειών.

3. Σύμφωνα με το μνημόνιο συμφωνίας του Νοεμβρίου 1996, η κεντρική κυβέρνηση δεν έχει το δικαίωμα να ασκήσει βέτο στη διάθεση χρημάτων του ΟΗΕ στο βόρειο Ιράκ. Τα απαραίτητα προϊόντα για την κάλυψη των αναγκών ανθρωπιστικής φύσης στο βόρειο Ιράκ αξιολογούνται από τον ΟΗΕ μέσω των τοπικών διοικητικών αρχών, αποτελούν το αντικείμενο συζήτησης με την κεντρική κυβέρνηση του Ιράκ και περιλαμβάνονται στο σχέδιο διανομής.

4. Η Επιτροπή δεν γνωρίζει εάνπάρχουν ειδικές συμφωνίες μεταξύ της κυβέρνησης της Βαγδάτης και των κουρδικών διοικητικών αρχών, σχετικά με την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος.

5. Σύμφωνα με το μνημόνιο συμφωνίας του Νοεμβρίου 1996, δενπάρχουν διατάξεις βάσει των οποίων το προσωπικό του ΟΗΕ στην περιοχή του κουρδικού Ιράκ πρέπει να αμείβεται από τα έσοδα του βορείου τμήματος της χώρας, στο πλαίσιο του προγράμματος πετρέλαιο έναντι τροφίμων. Η Επιτροπή δεν γνωρίζει εάνπάρχουν άλλες συναφείς ρυθμίσεις.

6. Η Επιτροπή δεν έχει λάβει γνώση των προβλημάτων που αφορούν τον εφοδιασμό σε φάρμακα για την καταπολέμηση της μαλάριας. Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ είναι αρμόδιο για να παράσχει έγκριση για όλα τα προϊόντα που εισάγονται από το Ιράκ. Αρμόδια να θίξουν το θέμα αυτό στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ είναι τα κράτη μέλη και όχι η Επιτροπή.

7. Εφόσον τα κράτη μέλη κρίνουν ότι η διαχείριση του προγράμματος πετρέλαιο έναντι τροφίμων πρέπει να τροποποιηθεί, δύνανται να ακολουθήσουν τις απαραίτητες διαδικασίες για να προταθούν οι εν λόγω τροποποιήσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.