ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3454/00

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(7 Νοεμβρίου 2000)

Θέμα: Οι περιορισμένες προοπτικές επιβίωσης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που εκσυγχρονίσθηκαν στα πλαίσια της ΚΓΠ

1. Εξακολουθεί η Επιτροπή να θεωρεί επιτυχή τη γεωργική πολιτική που εφαρμόζεται από τα πρώτα ήδη βήματα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης κατά τη δεκαετία του 50, πολιτική που οδήγησε σε μεγέθυνση της κλίμακας, στη μηχανοποίηση, σε τεράστιες επενδύσεις με δάνεια, σε μεγάλους όγκους παραγωγής και σε σημαντική απώλεια θέσεων απασχόλησης;

2. Πώς κρίνει η Επιτροπή το γεγονός ότι στις Κάτω Χώρες, όπου η ως άνω πολιτική οδήγησε σε ριζικές αναπροσαρμογές, η παραγωγή σημαντικών όγκων προϊόντων διατροφής απέφερε πολύ λιγότερα έσοδα από όσα αναμένονταν, ενώ το κόστος που συνεπάγεται η απόκτηση γης και οι επενδύσεις αποδείχθηκε μεγαλύτερο του αναμενόμενου, με αποτέλεσμα πολλοί αγρότες μεψηλό επενδυμένο κεφάλαιο και σημαντικό κύκλο εργασιών, να διαθέτουν ακόμα χαμηλό εισόδημα;

3. Έχει λάβει γνώση η Επιτροπή του άρθρου που δημοσίευσε ο Peter Vereijken, στην εφημερίδα Volkskrant της 18ης Οκτωβρίου 2000 και στο οποίο διαπιστώνει ότι η μέση ηλικία των αγροτών εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από ανιούσα τάση (σήμερα τα 53) και ότι το ήμισυ της παραγωγής εξασφαλίζεται από τους ιδιοκτήτες θερμοκηπίων και κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων για την εκτροφή ζώων σε συστοιχία, που καλύπτουν μόνο το 1 % των 2 εκατομμυρίων εκταρίων που χρησιμοποιούνται για γεωργικούς σκοπούς, ενώ η συνολική παραγωγή των κτηνοτρόφων που ασχολούνται με την εκτροφή γαλακτοπαραγωγών ζώων και των γεωργών αυξάνεται ελάχιστα, παρά το γεγονός ότι καλύπτουν τουλάχιστον το 90 % της αγροτικής γης,πογραμμίζοντας ότι ο γεωργικός τομέας δεν είναι δυνατόν να επιβιώσει έναντι των φθηνών εισαγωγών που βασίζονται στις χαμηλές αμοιβές και τις χαμηλές περιβαλλοντικές προδιαγραφές;

4. Μπορεί να επιβεβαιώσει η Επιτροπή ότι στα κράτη μέλη όπου εφαρμόσθηκε ριζική αναδιάρθρωση του γεωργικού τομέα, οι αγρότες αδυνατούν εξίσου να επιβιώσουν στην ελεύθερη και εξαρτώνται μονίμως από τις επιδοτήσεις, ως να ήταν λόγου χάριν διαχειριστές του τοπίου αμειβόμενοι από το κράτος σε μια εκτατική εκμετάλλευση;

5. Κρίνει η Επιτροπή ότι είναι δυνατόν να συνεχισθεί να επιδοτείται με κοινοτικά χρήματα η δραστηριότητα των γεωργών που έχουν εκσυγχρονίσει την εκμετάλλευσή τους, παράλληλα προς τους μικρούς αγρότες της Νοτίου Ευρώπης και των μελλοντικών ανατολικών κρατών μελών ή βασίζεται στην αρχή ότι η επιβίωση του γεωργικού τομέα συνεπάγεται απαραιτήτως αύξηση της τιμής των τροφίμων;

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής

(11 Δεκεμβρίου 2000)

1. Η βελτίωση της παραγωγικότητας και της ασφάλειας του εφοδιασμού αποτελούν τους κυριότερους στόχους της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ), οι οποίοι προβλέπονται στην συνθήκη ΕΚ. Η ευρωπαϊκή γεωργική παραγωγή αυξήθηκε με ταχύτατο ρυθμό καθιστώντας την Κοινότητα εξαγωγέα γεωργικών προϊόντων,

οδήγησε όμως και στη δημιουργία διαρθρωτικών πλεονασμάτων σε ορισμένους κλάδους. Από την άποψη αυτή, η ΚΓΠπήρξε θύμα της επιτυχίας της. Μία σειρά μεταρρυθμίσεων είχε ως στόχο την προσαρμογή της ΚΓΠ στις εξελίξεις των αγορών, του αγροτικού κόσμου και της κοινωνίας γενικότερα. Στη δεκαετία του 1980, ελήφθησαν μέτρα για τον περιορισμό των πλεονασμάτων και τον καλύτερο έλεγχο της προσφοράς. Ταυτόχρονα, ενισχύθηκαν και αναθεωρήθηκαν τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης, έτσι ώστε να συνοδεύουν καλύτερα τη διαρθρωτική προσαρμογή της γεωργίας. Στην δεκαετία του 1990, έγινε ένα ακόμη βήμα προς τη διαδικασία μεταρρύθμισης, με τη μείωση των τιμών στήριξης η οποία αντισταθμίστηκε με τη χορήγηση άμεσων ενισχύσεων και τη λήψη συνοδευτικών μέτρων, και συγκεκριμένα τη λήψη γεωργοπεριβαλλοντικών μέτρων και τη χορήγηση ενισχύσεων για προσύνταξη. Η προσπάθεια αυτή συνεχίστηκε με το Σχέδιο Δράσης 2000 και συμπληρώθηκε με νέα μέτρα, και συγκεκριμένα τη διαμόρφωση των άμεσων ενισχύσεων. Επιπλέον, η αγροτική ανάπτυξη αποτελεί το δεύτερο πυλώνα της ΚΓΠ και ενισχύονται ορισμένα μέτρα και κυρίως τα γεωργοπεριβαλλοντικά.

2. Σύμφωνα με τις αναλύσεις της Επιτροπής, οι Κάτω Χώρες κατέχουν μία από τις τρεις πρώτες θέσεις όσον αφορά το μέσο εισόδημα ανά εργαζόμενο στον γεωργικό κλάδο (μετρημένο ως καθαρή προστιθέμενη αξία στο κόστος των συντελεστών παραγωγής). Είναι αλήθεια ότι το μέσο εισόδημα των γεωργών στις Κάτω Χώρες, και ιδίως των κτηνοτρόφων, σημείωσε μείωση κατά το 1998 και το 1999. Αυτό οφείλεται κυρίως στη μείωση των τιμών του βοείου και χοιρείου κρέατος και στις επιδημίες που έπληξαν τους τομείς αυτούς. Οι επιπτώσεις αυτές έγιναν όμως αισθητές και σε άλλα κράτη μέλη. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των προηγούμενων ετών, το μέσο γεωργικό εισόδημα παρουσίασε σημαντική αύξηση στις Κάτω Χώρες (22 % στο διάστημα 1993-1997), όπως και στα περισσότερα από ταπόλοιπα κράτη μέλη.

3. Η Επιτροπή ευχαριστεί το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου για το άρθρο που της διαβίβασε και στο οποίο αναφέρεται. Το άρθρο αυτό παρουσιάζει ενδιαφέρον τόσο για την ανάλυση της εξέλιξης της γεωργίας στις Κάτω Χώρες όσο και για τις εξεταζόμενες λύσεις. Το μερίδιο της εξειδικευμένης παραγωγής ιδίως οπωροκηπευτικών αυξήθηκε σημαντικά, ενώ το μερίδιο των ζωικών προϊόντων παρουσίασε μείωση. Ωστόσο, το γάλα αγελάδας και το βόειο κρέας για τα οποία παρέχεται άμεση και σημαντική στήριξη στο πλαίσιο της ΚΓΠ, αντιπροσωπεύουν πάντα περίπου 30 % της τελικής γεωργικής παραγωγής στις Κάτω Χώρες. Η σύγκριση μεταξύ μονοεντατικών και πολυεκτατικών γεωργών είναι ενδιαφέρουσα. Η ενθάρρυνση του πολυεκτακτικού μοντέλου παραπέμπει στον στόχο μιας πολυλειτουργικής γεωργίας, ο οποίος επιδιώκεται στο πλαίσιο της ΚΓΠ, ιδίως χάρη στο σκέλος αγροτική ανάπτυξη.

4. Η προστασία στα σύνορα και το σύστημα εγγυημένων τιμών έχουν ως αποτέλεσμα τη διατήρηση των τιμών της ευρωπαϊκής αγοράς πάνω από τις τιμές αναφοράς στην παγκόσμια αγορά. Μετά την πτώση των εγγυημένων τιμών και την αύξηση των άμεσων ενισχύσεων, η στήριξη της γεωργίας καθίσταται περισσότερο διαφανής και πρόδηλη. Οι άμεσες ενισχύσεις αντιπροσωπεύουν σημαντικό τμήμα του γεωργικού εισοδήματος. Οι άμεσες ενισχύσεις συνιστούν κατά κάποιο τρόπο την ανταμοιβή για δραστηριότητες που συνδέονται με τη γεωργική παραγωγή, αλλά δεν αμείβονται από την αγορά, και συγκεκριμένα για τη συμβολή στην περιφερειακή ανάπτυξη και τη διατήρηση του φυσικού χώρου. Ως αντιστάθμισμα, έχουν θεσπιστεί περιβαλλοντικές απαιτήσεις και τα κράτη μέλη δύνανται να εξαρτούν τη χορήγηση των ενισχύσεων αυτών από απαιτήσεις του είδους αυτού.

5. Είναι μάλλον απίθανο ναπάρξει σημαντική και διαρκής αύξηση των τιμών των βασικών γεωργικών προϊόντων. Η μακροπρόθεσμη τάση σε πραγματικούς όρους είναι για μείωση των τιμών. Αυτό όμως δεν αποκλείει την αύξηση της προστιθέμενης αξίας ορισμένων ειδών διατροφής και ιδίως αυτών που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των καταναλωτών. Η ΚΓΠ δεν απαλλάσσει τους γεωργούς από την ευθύνη που έχουν όσον αφορά τη λήψηπόψη των αναγκών των καταναλωτών. Οι μεταρρυθμίσεις της δεκαετίας του 1990 αποβλέπουν ακριβώς στη βελτίωση του προσανατολισμού προς την αγορά, ενθαρρύνοντας παράλληλα τους γεωργούς να ανταποκριθούν στις νέες ανάγκες όχι μόνο των καταναλωτών αλλά και του κοινωνικού συνόλου. Η στήριξη που παρέχεται στο πλαίσιο των κοινών οργανώσεων αγοράς και της αγροτικής ανάπτυξης πρέπει επίσης να εξελιχθεί βάσει των απαιτήσεων της κοινωνίας.