ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0312/00

υποβολή: Marietta Giannakou-Koutsikou (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(11 Φεβρουαρίου 2000)

Θέμα: Διασφάλιση των δικαιωμάτων του πολίτη στο πλαίσιο των νέων μορφών τηλεπικοινωνίας

Υπό το φως της εξέλιξης της ψηφιακής τεχνολογίας και των σχετικών εφαρμογών της στις σύγχρονες μορφές επικοινωνίας, δημιουργείται μια νέα κατάσταση σε όλους τους τομείς μεταφοράς οπτικοακουστικών δεδομένων. Η παράλληλη ανάπτυξη του Διαδικτύου (Internet) ως πολυμέσου, με συνθήκες ευνοϊκές για τον απλό καταναλωτή, δηλαδή απλοποιημένη χρήση, εύκολη και φθηνή πρόσβαση, επιτρέπει την χρήση του και ως συστήματος τηλεφωνίας. Ήδηπάρχουν σήμερα παροχές διαφόρων τύπωνπηρεσιών τηλεφωνίας full duplex μέσω διαδικτύου (όπως η VDO phone κ.λ.π.). Η εξέλιξη αυτή έχει δύο συνέπειες: την εκτός τυπικού θεσμικού πλαισίου ανάπτυξη της διαδικτυακής τηλεφωνίας και την απουσία στην πράξη νομικών εγγυήσεων των δικαιωμάτων του πολίτη ως προς το απόρρητο της επικοινωνίας και την προστασία των προσωπικών του δεδομένων. Υπάρχει επομένως ένα διαδικαστικό και λειτουργικό θεσμικό κενό που πρέπει να αντιμετωπισθεί έγκαιρα και συγκροτημένα προς όφελος του πολίτη.

Μπορεί η Επιτροπή να σχολιάσει τη σημερινή κατάσταση και να προτείνει ένα πλαίσιο κάλυψης των ήδηφιστάμενων θεσμικών εγγυήσεων των δικαιωμάτων του πολίτη είτε ως προς τις νέες είτε, ως προς τις μεταλλασσόμενες, σύμφωνα με τα νέα ψηφιακά πρότυπα, συμβατικές μορφές τηλεπικοινωνίας;

Απάντηση του κ. Liikanen εξ ονόματος της Επιτροπής

(30 Μαρτίου 2000)

Η οδηγία 97/66/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1997 περί επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και προστασίας της ιδιωτικής ζωής στον τηλεπικοινωνιακό τομέα(1) εφαρμόζεται για όλες τις τηλεπικοινωνιακέςπηρεσίες, ανεξάρτητα από τη χρησιμοποιούμενη τεχνολογία. Στο βαθμό που η οδηγία αυτή δεν περιλαμβάνει κάποια ειδική διάταξη, εφαρμόζονται οι κανόνες της γενικής οδηγίας για την προστασία των δεδομένων, της οδηγίας 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου 1995 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών(2).

Το παράδειγμα που μνημονεύει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, της φωνητικής τηλεφωνίας που παρέχεται μέσω του Internet, καλύπτεται ως εκ τούτου πλήρως από τιςφιστάμενες βασικές αρχές προστασίας των δεδομένων. Συνεπεία αυτού, τα κράτη μέλη πρέπει να εγγυώνται τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των επικοινωνιώνπό τη μορφή της φωνητικής τηλεφωνίας μέσω του Internet, ενώ οι φορείς παροχής των σχετικώνπηρεσιών πρέπει να διασφαλίζουν την ασφάλεια των παρεχόμενωνπηρεσιών τους. Εξάλλου, στις περιπτώσεις τωνπολοίπων κινδύνων ασφαλείας που ελλοχεύουν, που είναι πιθανόν ναπάρχουν σε ένα δίκτυο που είναι τόσο ανοικτό όσο το Internet, οι φορείς παροχής των σχετικώνπηρεσιώνποχρεούνται να πληροφορούν τους πελάτες τους για τους κινδύνους αυτούς και πρέπει να τους επεξηγούν τις σχετικές διαδικασίες με τις οποίες μπορεί να εξασφαλίσουν αυξημένα επίπεδα ασφαλείας (π.χ. μέσω κρυπτογράφησης).

Εάν στην πράξη λείπει σε κάποιο βαθμό αυτή η συνείδηση μεταξύ των φορέων παροχής τωνπηρεσιών όσον αφορά με τιςποχρεώσεις πουπέχουν βάσει των διατάξεων τηςφιστάμενης κοινοτικής νομοθεσίας για την προστασία των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής, αυτό οφείλεται πολύ πιθανό στο γεγονός ότι τα περισσότερα κράτη μέλη μετέφεραν μόλις πρόσφατα την οδηγία 97/66/ΕΚ στο εθνικό τους δίκαιο. Οι Επίτροποι που είναι επιφορτισμένοι με το καθήκον της προστασίας των δεδομένων σε εθνικό επίπεδο καλούνται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση της ευαισθητοποίησης αναφορικά με τις βασικές αρχές προστασίας των δεδομένων τόσο μεταξύ των φορέων παροχής των σχετικώνπηρεσιών, όσο και μεταξύ των πελατών. Καθώς αποτελούν μέλη της ομάδας εργασίας για την προστασία των δεδομένων του άρθρου 29, του ανεξάρτητου κοινοτικού συμβουλευτικού σώματος για την προστασία των δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής, έχουν ήδηιοθετήσει πολυάριθμες σχετικές γνωμοδοτήσεις και συστάσεις, όπως για παράδειγμα το έγγραφο με το οποίο επιβεβαιώνεται η εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας 95/46/ΕΚ και της οδηγίας 97/66/ΕΚ στην επεξεργασία και τις κοινοποιήσεις στοιχείων προσωπικού χαρακτήρα στο Internet (το έγγραφο αυτό είναι διαθέσιμο στο χώρο: http://europa.eu.int/comm/dg15/en/media/dataprot/wpdocs/index.htm).

Εκτός από τις νομικές εγγυήσεις, οι τεχνολογίες ενίσχυσης της ιδιωτικής ζωής είναι σε θέση να ενισχύσουν τον έλεγχο που μπορεί να ασκούν τα μεμονωμένα άτομα επί των προσωπικών τους δεδομένων και να βοηθήσουν να αποτραπεί ο κίνδυνος διοχέτευσης των στοιχείων αυτών στα δίκτυα. Η Επιτροπή ορισμένες δραστηριότητες ευαισθητοποίησης σε σχέση με τις τεχνολογικές εξελίξεις (όπως π.χ. το ανέλαβε εργαστήριο για την τόνωση των τεχνολογιών προστασίας της ιδιωτικής ζωής) στον τομέα αυτό. Στο πρόγραμμα των τεχνολογιών της κοινωνίας των πληροφοριών (IST, που αποτελεί μέρος του 5ου προγράμματος-πλαισίου έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (Ε&ΤΑ)) συμπεριλαμβάνεται επιπλέον μία σχετική πρωτοβουλία δράσης που αναφέρεται στις βασικές τεχνολογικές συνιστώσες για την επικράτηση εμπιστοσύνης και ασφαλείας, επίκεντρο της οποίας οι τεχνολογίες μέσω των οποίων θα δοθούν στους χρήστες οι δυνατότητες να διαχειρίζονται και να διαπραγματεύονται συνειδητά και αποτελεσματικά τα προσωπικά τους δικαιώματα (IST 2000 II.4.1.).

Το συμπέρασμα είναι ότι η προστασία των προσωπικών δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής για τις τηλεπικοινωνιακέςπηρεσίες που χρησιμοποιούν τις νέες μορφές τεχνολογίας κατοχυρώνεται από τοφιστάμενο νομικό πλαίσιο. Η Επιτροπή πρότεινε ωστόσο, στο πλαίσιο της επανεξέτασης της τηλεπικοινωνιακής νομοθεσίας το 1999, την τεχνολογική και ορολογική αναπροσαρμογή της οδηγίας 97/66/ΕΚ, για να κατοχυρωθεί η συνεπής και η τεχνολογικά ουδέτερη εφαρμογή των ρυθμίσεων για την προστασία των δεδομένων στιςπηρεσίες των επικοινωνιών. Η Επιτροπή θαποβάλει τις σχετικές της προτάσεις στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, πριν από το καλοκαίρι του 2000.

(1) ΕΕ L 24 της 30.1.1998.

(2) ΕΕ L 281 της 23.11.1995.