ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1951/02

υποβολή: Bart Staes (Verts/ALE) και Alexander de Roo (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(3 Ιουλίου 2002)

Θέμα: Λησμονημένα ζιζανιοκτόνα

Το πρόσφατο σκάνδαλο τροφίμων στη Γερμανία οφείλεται εν μέρει σε αμέλεια και σε σοβαρό λάθος: σιτάρι και κριθάρι είχαν διατηρηθεί στην πρώην Ανατολική Γερμανία σε χώρους που,πό το κομμουνιστικό καθεστώς, χρησιμοποιούνταν για αποθήκευση απαγορευμένων εν τω μεταξύ ζιζανιοκτόνων. Αυτό το σκάνδαλο τροφίμων καθιστά σαφές ότι πρέπει να δοθεί περισσότερη προσοχή στο πρόβλημα των αποκαλούμενων πεπαλαιωμένων ζιζανιοκτόνων δηλ. των παλαιών και λησμονημένων ζιζανιοκτόνων.

Τα ζιζανιοκτόνα αυτά, απαγορευμένα σε μεγάλο αριθμό σήμερα στην Ευρώπη, βρίσκονται σε τόνους σε κράτη του πρώην Ανατολικού Συνασπισμού. Διαχέονται στο έδαφος με όλες τις συνέπειες που μπορεί να έχει αυτό. Υπάρχουνπόνοιες ότι και οι χώροι όπου παράγονται τα ζιζανιοκτόνα είναι πολύ μολυσμένοι. Παρόλον ότι δεν έχει γίνει πλήρης απογραφή αυτών των ζιζανιοκτόνων, η Πολωνία, μεταξύ άλλων,ποψήφιο κράτος μέλος, έχει αναφέρει ότι βρίσκονται εγκαταλειμμένοι σ' αυτήν 50 000 έως 60 000 τόνοι τέτοιων ζιζανιοκτόνων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις πρόκειται περίπου για ένα εκατ. τόνους POP (επίμονων οργανικών ρύπων), διοξινών και PCB (πολυχλωριούχων διφαινυλίων).

Αναγνωρίζει η Επιτροπή τον κίνδυνο που συνιστούν για τηνγεία αυτά τα ζιζανιοκτόνα·

Ποια μέτρα λαμβάνει για την επίλυση του προβλήματος αυτού·

Έχει ασκήσει πιέσεις σταποψήφια κράτη μέλη ώστε να προβούν σε απογραφή των λησμονημένων ζιζανιοκτόνων· Με ποιον τρόπο θα καθοδηγήσει ταποψήφια κράτη μέλη ώστε να μπορέσουν να καταστρέψουν με ασφαλή,πεύθυνο και φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο τα λησμονημένα ζιζανιοκτόνα·

Ποια μέσα χρησιμοποιεί η Επιτροπή για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα αυτό και να επιλυθεί σε άλλα κράτη του κόσμου·

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(13 Σεπτεμβρίου 2002)

Η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι η ακατάλληλη αποθήκευση ή τελική διάθεση παρωχημένων και απαγορευμένων φυτοφαρμάκων εγκυμονεί κινδύνους για τηνγεία του ανθρώπου και για το περιβάλλον και είναι στρατευμένη στη στήριξη και προαγωγή της περιβαλλοντικά δόκιμης τελικής διάθεσης όλων τωνφιστάμενων σχετικών αποθεμάτων.

Υπάρχει κοινοτική νομοθεσία για τα επικίνδυνα απόβλητα, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται η κατάλληλη τελική διάθεση των αποθεμάτων φυτοφαρμάκων. Οιποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης βρίσκονται τώρα στη φάση της θέσπισης του κοινοτικού κεκτημένου, με το οποίο θα δημιουργηθεί στις οικείες επικράτειες το νομικό πλαίσιο για μια περιβαλλοντικά φιλική τελική διάθεση των παρωχημένων αυτών φυτοφαρμάκων. Το κεκτημένο περιλαμβάνει διατάξεις όπως ηποχρέωση κατάρτισης διαχειριστικού σχεδίου για τα επικίνδυνα απόβλητα, οι απαιτήσεις αδειοδότησης και αποκομιδής και, μεταξύ άλλων, οιποχρεώσεις τήρησης μητρώων.

Κατά τη διενέργεια επιθεωρήσεων στιςποψήφιες για προσχώρηση χώρες, το Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Υποθέσεων της Επιτροπής αντιμετωπίζει το ζήτημα των αποθηκευμένων φυτοφαρμάκων. Επιπλέον, κατά την επεξεργασία προτάσεων για την τροποποίηση τηςφιστάμενης κοινοτικής νομοθεσίας σχετικά με τη χρήση φυτοφαρμάκων και με τον καθορισμό μέγιστων επιπέδων καταλοίπων φυτοφαρμάκων στα τρόφιμα και τις ζωοτροφές, η Επιτροπή αναλύει ποια μέτρα θα ήταν ενδεχομένως αναγκαία για την αντιμετώπιση των κινδύνων που θέτουν για τους καταναλωτές τα αποθέματα αυτά.

Μολονότι είναι όντως δυνατή η ύπαρξη τεράστιων ποσοτήτων παρωχημένων φυτοφαρμάκων στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, τα αιτήματα κοινοτικής χρηματοδοτικής ενίσχυσης για την καταστροφή παρωχημένων φυτοφαρμάκων ήταν πολύ περιορισμένα. Καμία από τιςποψήφιες για προσχώρηση χώρες δεν ήγειρε, μέχρι στιγμής, κατά τη διάρκεια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων το ζήτημα της καταστροφής των παρωχημένων φυτοφαρμάκων. Οιποψήφιες για προσχώρηση χώρες είναι αυτές που καλούνται να αναλάβουν σχετική πρωτοβουλία.

Ωστόσο, όταν εκφράζεται σχετική ανάγκη, η Επιτροπή μπορεί να χρησιμοποιήσει σειρά μέσων για την προαγωγή και χρηματοδότηση της τελικής διάθεσης των εν λόγω τύπων αποβλήτων στις χώρες αυτές. Επί παραδείγματι, μέσω της χρηματοδοτικής διαύλου PHARE, η Επιτροπή προτίθεται να συγχρηματοδοτήσει την αποκομιδή, επανασυσκευασία, μεταφορά και καταστροφή 1 130 τόννων παρωχημένων φυτοφαρμάκων στη Ρουμανία. Από τις χώρες των νέων ανεξάρτητων κρατών (ΝΑΚ), δεν έχουν φθάσει στην Επιτροπή ρητές αιτήσεις για την χρηματοδότηση έργων σχετικών με το πρόβλημα των παρωχημένων φυτοφαρμάκων.

Όπως οι περισσότερες από τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όλες οιποψήφιες χώρες, πλην δύο (Εσθονία και Κύπρος),πέγραψαν τη Σύμβαση της Στοκχόλμης για τους Δυσαποδόμητους Οργανικούς Ρύπους (ΔΟΡ). Η Σύμβασηποχρεώνει τα μέρη να προσδιορίσουν τα αποθέματα ουσιών εγγεγραμμένων στα παραρτήματα της Σύμβασης, οι περισσότερες των οποίων είναι φυτοφάρμακα. Επίσης, τα μέρηποχρεούνται να διαχειρίζονται τα αποθέματα, όταν αυτά καθίστανται απόβλητα, κατά τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον. Οι ανεπτυγμένες χώρες θα παράσχουν τεχνική και χρηματοδοτική ενίσχυση στα ενδιαφερόμενα μέρη των αναπτυσσομένων χωρών, καθώς και στα ενδιαφερόμενα μέρη με οικονομίες σε μεταβατική φάση, προκειμένου να συνδράμουν στη διεκπεραίωση τηςποχρέωσης πουπέχουν δυνάμει της Σύμβασης.

Στο πλαίσιο αυτό — καθώς και στο γενικότερο πλαίσιο της στήριξης των αναπτυσσομένων χωρών για την ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής διάστασης στην οικεία αναπτυξιακή διαδικασία — η Κοινότητα παρέχει χρηματοδοτική στήριξη και τεχνογνωσία στις αναπτυσσόμενες χώρες για την εφαρμογή της Σύμβασης της Στοκχόλμης για τους Δυσαποδόμητους Οργανικούς Ρύπους.