ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3083/00

υποβολή: Daniela Raschhofer (NI) προς την Επιτροπή

(2 Οκτωβρίου 2000)

Θέμα: Το πρόγραμμα PHARE

Το πρόγραμμα PHARE εκπονήθηκε με στόχο την προετοιμασία της προσχώρησης των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης στην ΕΕ. Οι διαπραγματεύσεις σχετικά με την ένταξη των χωρών αυτών εισήλθαν στην τελική φάση" ως εκ τούτου, είναι καιρός να πραγματοποιηθεί μια αποτίμηση των αποτελεσμάτων των δράσεων στήριξης πουλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος PHARE.

Στην έκθεση της Επιτροπής Βιομηχανίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τη διεύρυνση προς Ανατολάς (PE 286.105) αναφέρεται στην παράγραφο 3 ότι: [mldr] ωστόσο, το πρόγραμμα PHARE, εν μέρει λόγω της σημερινής διαχείρισης και των προτεραιοτήτων του, δεν σημείωσε εξαιρετική επιτυχία" καλεί την Επιτροπή ναποβάλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ξεχωριστή έκθεση προόδου [mldr].

Πώς αξιολογεί η Επιτροπή την επιτυχία του προγράμματος PHARE;

Συμμερίζεται η Επιτροπή την άποψη της Επιτροπής Βιομηχανίας ότι, μέχρι σήμερα, το πρόγραμμα PHARE δεν σημείωσε εξαιρετική επιτυχία;

Σε περίπτωση που η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη της Επιτροπής Βιομηχανίας, ποιοι είναι οι λόγοι για την περιορισμένη επιτυχία του προγράμματος PHARE και ποιες αλλαγές έχουν σχεδιαστεί, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του PHARE;

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(7 Δεκεμβρίου 2000)

Στην προσφάτως δημοσιευθείσα Ανασκόπηση του προγράμματος PHARE για το έτος 2000 Ενίσχυση της προετοιμασίας για την προσχώρηση(1), η Επιτροπή αναγνώρισε ότι οι επιδόσεις του προγράμματος PHARE είναι δυνατόν να βελτιωθούν περαιτέρω σε ορισμένους τομείς αν και οι βασικές κατευθύνσεις που θεσπίσθηκαν το 1997 και ενημερώθηκαν το 1999 εξακολουθούν να ανταποκρίνονται στις βασικές ανάγκες τωνποψηφίων χωρών. Τα ευεργετικά αποτελέσματα που απορρέουν από τις εν λόγω κατευθύνσεις περιλαμβάνουν τα εξής: Ο προγραμματισμός PHARE έχει προσανατολισθεί πλήρως στις ενταξιακές προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση και των ετησίων τακτικών εκθέσεων" η ενίσχυση των διοικητικών ικανοτήτων συνιστά βασική προτεραιότητα δεδομένου ότι 200 δημόσιοιπάλληλοι των κρατών μελών παρέχουν συμβουλευτικέςπηρεσίες στους ομολόγους τους στιςποψήφιες χώρες όσον αφορά θέματα προτεραιότητας του κεκτημένου" έχουν τεθεί σε λειτουργία νέες δομές διαχείρισης PHARE και στις δέκαποψήφιες χώρες οι οποίες βασίζονται στα Εθνικά Ταμεία, στις Κεντρικές Μονάδες Χρηματοδότησης και Ανάθεσης Συμβάσεων (ΚΜΧΑΣ) και στους φορείςλοποίησης" τίθενται σε λειτουργία οι μικτές επιτροπές παρακολούθησης και, τέλος, έχουν αποκεντρωθεί περισσότερες αρμοδιότητες στις αντιπροσωπείες της Επιτροπής. Τα προγράμματα PHARE, τα οποία επικεντρώνονται στην προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, χρηματοδοτούνται κατά το 2000 βάσει σχεδίων εθνικών αναπτυξιακών σχεδίων. Ο ρυθμός ανάθεσης συμβάσεων PHARE παρουσιάζει βελτίωση. Οι πέντε χώρες με τις χειρότερες επιδόσεις κατά το 1997 παρουσίασαν ουσιαστική βελτίωση το 1998. Το μέσο χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ του χρηματοδοτικού μνημονίου και της ανάθεσης συμβάσεων εξακολουθεί να μειώνεται. Το μέσο μέγεθος της σύμβασης αυξάνεται από δύο έως τέσσερις φορές, ανάλογα με τη χώρα. Με τη μεταρρύθμιση του προγράμματος PHARE, επιδιώχθηκε η ενίσχυση των επιπτώσεων και, ως αποτέλεσμα, ο αριθμός των προγραμμάτων PHARE που κρίθηκαν τουλάχιστον ως ικανοποιητικά στο πλαίσιο της αξιολόγησης της Επιτροπής αυξήθηκε από 39 % το 1999 σε 56 % το 2000.

Παρά την προαναφερθείσα πρόοδο, η Επιτροπή συμφωνεί με την άποψη της επιτροπής ότιπάρχει ακόμη σημαντικό περιθώριο βελτίωσης του προγράμματος PHARE (για περισσότερες λεπτομέρειες βλέπε το τμήμα 2 της ανακοίνωσης και το παράρτημα 1).

Όπωςπογραμμίσθηκε στις διάφορες εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, μεταξύ των προβλημάτων του παρελθόντος περιλαμβάνονται: η αναταραχή που προκλήθηκε στιςποψήφιες χώρες εξαιτίας της ταυτόχρονης πραγματοποίησης πολλών αλλαγών, ορισμένες από τις οποίες δεν είχανποστεί επαρκή επεξεργασία εκ των προτέρων" η ανάγκη συνεχών βελτιώσεων κατά το σχεδιασμό των έργων" ορισμένα προβλήματα σχετικά με την αδελφοποίηση και ή έλλειψη αποτελεσματικού συστήματος πληροφοριών διαχείρισης PHARE.

Στη συγκεκριμένη ανακοίνωση γίνεται αναφορά στο σύνολο αυτών των προβλημάτων. Συνοπτικά, στην ανακοίνωση εντοπίζονται δύο επιπλέον ευρύτερα προβλήματα του προγράμματος PHARE τα οποία πρέπει να αντιμετωπισθούν κατά το χρονικό διάστημα 2000-2006 προκειμένου να επιτευχθούν πληρέστερα οι στόχοι PHARE και να αξιοποιηθούν οι προηγούμενες μεταρρυθμίσεις. Για την εδραίωση των προηγουμένων μεταρρυθμίσεων και την εξασφάλιση της άντλησης πλήρους οφέλους. θα πρέπει ναπάρξει περίοδος σχετικής σταθερότητας. Επιπροσθέτως, ορισμένες από τις μεταρρυθμίσεις του 1997 είναι σκόπιμο να αποτελέσουν αντικείμενο επεξεργασίας ούτως ώστε να ανταποκριθούν στην εποικοδομητική κριτική που άσκησαν το Ελεγκτικό Συνέδριο και το Κοινοβούλιο. Τέλος, θα πρέπει να δοθεί περαιτέρω έμφαση στις προσπάθειες ενίσχυσης των επιπτώσεων και αύξησης της ικανότητας απορρόφησης στιςποψήφιες χώρες.

Όσον αφορά τα διαρθρωτικά ταμεία, στόχος του προγράμματος PHARE είναι η προετοιμασία της εφαρμογής των διαρθρωτικών ταμείων στιςποψήφιες χώρες με τη θέσπιση των αναγκαίων διοικητικών και δημοσιονομικών δομών καθώς και η διευκόλυνση αυτών των χωρών να ωφεληθούν από την πρώτη γενιά ολοκληρωμένων προγραμμάτων περιφερειακής ανάπτυξης του στόχου 1 τα οποία συμβάλλουν στην οικονομική και κοινωνική συνοχή τους.

Μία νέα σειρά αξιολογήσεων ανά χώρα στο πλαίσιο του προγράμματος PHARE βρίσκεται σε αρχικό στάδιο προγραμματισμού.

(1) C-2000-3103-2.