ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0602/03

υποβολή: Joaquim Miranda (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(25 Φεβρουαρίου 2003)

Θέμα: Πληροφορίες σχετικά με επιβάτες προς Ηνωμένες Πολιτείες

Από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας έλαβα γνώση μιάς συμφωνίας που σχεδιάζεται μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών της βορείου Αμερικής, στο πλαίσιο —ποτίθεται — της καταπολέμησης της τρομοκρατίας, βάσει της οποίας η ευρωπαϊκή πλευρά θα παρέχει πληροφορίες σχετικά με τους επιβάτες προς Ηνωμένες Πολιτείες.

Επειδή μια τέτοια κατάσταση ενδέχεται να οδηγεί σε παρεξηγήσεις, αν μη τι άλλο επειδή θέτει σε κίνδυνο την προστασία των προσωπικών δεδομένων, οφείλω να ζητήσω από την Επιτροπή να με ενημερώσει κατεπειγόντως σχετικά με τους λόγους και τους όρους μιας τέτοιας συμφωνίας, κατά πόσον είναι σύμφωνη (ή όχι) με την κοινοτική νομοθεσία τη σχετική με τις εγγυήσεις και τους όρους ελέγχου στους οποίους η ίδια θαπόκειται.

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Μαρτίου 2003)

Μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, οι Ηνωμένες Πολιτείες θέσπισαν το νόμο του 2001 για την ασφάλεια στην αεροπορία και τις μεταφορές (Aviation and Transportation Security Act), που επιβάλλει στις αεροπορικές εταιρείες οι οποίες πραγματοποιούν πτήσεις με προορισμό ή προέλευση τις ΗΠΑ, ή μέσω των ΗΠΑ, να παρέχουν στην αμερικανική Τελωνειακή Υπηρεσία ηλεκτρονική πρόσβαση στα δεδομένα των φακέλων επιβατών (Passenger Name Records — PNR) που περιέχονται στα συστήματα κράτησης και ελέγχου της αναχώρησης.

Η απαίτηση αυτή αντίκειται στη νομοθεσία της Κοινότητας και των κρατών μελών για την προστασία των δεδομένων καθώς και σε ορισμένες διατάξεις του κοινοτικού κανονισμού για τα ηλεκτρονικά συστήματα κράτησης θέσεων(1).

Η Επιτροπή έθεσε το ζήτημα στην αμερικανική πλευρά σε διάφορες ευκαιρίες από τη στιγμή της δημοσίευσης των κανόνων εφαρμογής, που, μετά από μια αναβολή, άρχισαν να ισχύουν στις 5 Φεβρουαρίου 2003. Εντούτοις, σε συνέχεια διαβημάτων της Επιτροπής, η Τελωνειακή Υπηρεσία των ΗΠΑ συμφώνησε να άρει την επιβολή κυρώσεων στις μη συμμορφούμενες αεροπορικές εταιρείες έως τις 5 Μαρτίου 2003. Οι κυρώσεις αυτές περιλαμβάνουν την επιβολή προστίμων και ακόμη και την απώλεια των δικαιωμάτων προσγείωσης.

Προκειμένου να συμβιβαστούν οι απαιτήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με τις απαιτήσεις του νόμου προστασίας των δεδομένων στην Ένωση, πραγματοποιήθηκε μια συνεδρίαση στις 17 και 18 Φεβρουαρίου 2003 μεταξύ ανωτάτωνπαλλήλων της Επιτροπής και της Τελωνειακής Υπηρεσίας των ΗΠΑ. Οι συζητήσεις αυτές κατέληξαν στην έκδοση κοινής δήλωσης(2) στην οποία προσδιορίζονται τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για να επιτευχθεί αμοιβαίως ικανοποιητική λύση, ικανή να προσφέρει ασφάλεια δικαίου σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Ιδίως, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεργαστούν με στόχο την εκπόνηση διμερούς ρύθμισης στο πλαίσιο της οποίας η Επιτροπή, σε απάντηση στην παροχή πληροφοριών και εγγυήσεων εκ μέρους της αμερικανικής πλευράς σχετικά με τον τρόπο επεξεργασίας και προστασίας των διαβιβαζόμενων δεδομένων στις Ηνωμένες Πολιτείες, δύναται να αποφανθεί, βάσει του άρθρου 25 παράγραφος 6 της οδηγίας για την προστασία των δεδομένων(3), σχετικά με την επάρκεια του επιπέδου προστασίας που εξασφαλίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μετά την έκδοση τέτοιας απόφασης, τα κράτη μέλη πρέπει να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για να συμμορφωθούν με αυτή.

Η κοινή δήλωση επίσης περιλαμβάνει σε παράρτημα τις εγγυήσεις εκ μέρους της Τελωνειακής Υπηρεσίας των ΗΠΑ όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα επεξεργάζεται τα δεδομένα στα οποία θα έχει πρόσβαση. Οι εγγυήσεις αυτές εφαρμόζονται με άμεση ισχύ.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή δεν έχει συνάψει καμία συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το κοινοτικό δίκαιο αναθέτει ανακριτική αρμοδιότητα στην Επιτροπή όσον αφορά την επάρκεια του επιπέδου προστασίας σε τρίτες χώρες. Η Επιτροπή έχει δεσμευθεί να συνεργαστεί με τις αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών για το σκοπό αυτό, αλλά η απόφαση θα εξαρτηθεί ασφαλώς από την ενδελεχή εξέταση των πληροφοριών και των εγγυήσεων που πρέπει να παρασχεθούν από την αμερικανική πλευρά.

(1) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 323/1999 του Συμβουλίου της 8ης Φεβρουαρίου 1999 για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2299/89 για τη θέσπιση κώδικα συμπεριφοράς για τα ηλεκτρονικά συστήματα κράτησης θέσεων (ΕΕ L 40 της 13.2.1999.

(2) διατίθεται στον ιστοχώρο της Επιτροπής: http://www.europa.eu.int/comm/external_relations/us/intro/pnr.htm.

(3) Οδηγία 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου 1995 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, ΕΕ L 281 της 23.11.1995.