ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1742/03

υποβολή: Roberta Angelilli (UEN) προς την Επιτροπή

(26 Μαΐου 2003)

Θέμα: Προγράμματαπέρ των ηλικιωμένων

Το πρόβλημα της σταδιακής γήρανσης του πληθυσμού στην ΕΕ πρόκειται να απασχολήσει τα προσεχή χρόνια κυρίως την Ιταλία, που παρουσιάζει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά γεννητικότητας στον κόσμο, επιφέροντας συν τοις άλλοις σοβαρές δημοσιονομικές συνέπειες. Πράγματι, σύμφωνα με τις προβλέψεις, το έτος 2020 το 37 % του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ θα είναι ηλικίας άνω των 60 ετών.

Έχει σημασία, επομένως, να προνοήσουμε για την ένταξη των ηλικιωμένων στην κοινωνία με στόχο την παράταση της παραγωγικής ηλικίας μέσω της δια βίου μάθησης.

Παρά ταύτα, μολονότι τα κοινοτικά θεσμικά όργανα ασχολούνται εδώ και αρκετό καιρό με την καταπολέμηση των διακρίσεων και της περιθωριοποίησης των ηλικιωμένων και των ατόμων με αναπηρίες, δενλοποιούνται ακόμη συγκεκριμένα προγράμματα για την αντιμετώπιση των παραπάνω φαινομένων.

Και όμως, το άρθρο 25 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και τα άρθρα 13, 136 και 137 της Συνθήκης ΕΚ ορίζουν ως θέμα προτεραιότητας την παρέμβαση προςποστήριξη αυτών των ομάδων του πληθυσμού ώστε να εξασφαλιστεί η πλήρης συμμετοχή τους στην κοινωνική και πολιτιστική ζωή.

Κατόπιν τούτου, απευθύνω στην Επιτροπή τις ακόλουθες ερωτήσεις:

1. Ποιά μέτρα προωθούνταιπέρ των ηλικιωμένων·

2. Υπάρχουν παραδείγματα ορθών πρακτικών από πλευράς των μεμονωμένων κρατών μελών της ΕΕ·

3. Ποιά είναι η γενική εικόνα της κατάστασης·

Απάντηση της κας Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(10 Ιουλίου 2003)

Τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν να συνεργαστούν στα ζητήματα της γήρανσης στο πλαίσιο τωνγιών δημόσιων οικονομικών, της απασχόλησης, της κοινωνικής προστασίας και τηςγειονομικής περίθαλψης διατηρώντας τα ως εθνικές πολιτικές. Η απάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη γήρανση(1) αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της συνολικής στρατηγικής αλληλοενισχυόμενων πολιτικών, που ξεκίνησε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβώνας και επιβεβαιώθηκε στα μεταγενέστερα Ευρωπαϊκά Συμβούλια. Η προσέγγιση της γήρανσης από την ΕΕ έχει στόχο την κινητοποίηση του πλήρους δυναμικού ανθρώπων κάθε ηλικίας. Αυτό οδηγεί σε ένα προσανατολισμό προς πολιτικές παράτασης του επαγγελματικού βίου. Οι κυριότερες μέθοδοι παράτασης του επαγγελματικού βίου περιλαμβάνουν τη δια βίου μάθηση, την πιο μακρά παραμονή στην εργασία, τη συνταξιοδότηση σε μεγαλύτερη ηλικία, το να παραμένει κανείς δραστήριος μετά τη συνταξιοδότηση και να ασχολείται με δραστηριότητες που αυξάνουν τις δυνατότητές του και διατηρούν τηνγεία του. Οι πρακτικές αυτές έχουν στόχο να βελτιώσουν τη μέση ποιότητα ζωής σε επίπεδο ατόμων και ταυτόχρονα, στο επίπεδο της κοινωνίας, συμβάλλουν σε περισσότερη ανάπτυξη, μικρότερο φόρτο εξάρτησης και σημαντική οικονομία στις δαπάνες για τις συντάξεις και τηνγεία.

Η παράταση του ενεργού επαγγελματικού βίου με τη βελτίωση των κινήτρων και των ευκαιριών απασχόλησης για τους εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας αποτελεί προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής στρατηγικής για την απασχόληση και της Ευρωπαϊκής στρατηγικής για επαρκείς και βιώσιμες συντάξεις. Στο πλαίσιο της

ανοικτής μεθόδου συντονισμού για τη φτώχια και τον κοινωνικό αποκλεισμό λαμβάνεται πλήρωςπόψη η θέση των ηλικιωμένων και αυτό αντικατοπτρίζεται στα εθνικά σχέδια δράσης και στην κοινή έκθεση για την κοινωνική ενσωμάτωση(2). Οι πρόσφατες πολιτικές πρωτοβουλίες περιλαμβάνουν: την έκδοση ειδικής κατευθυντήριας γραμμής απασχόλησης για την παράταση του ενεργού επαγγελματικού βίου από το 2001· στόχος ποσοστού απασχόλησης 50 % έως το 2010 για τους εργαζόμενους ηλικίας μεταξύ 55 και 64 ετών, που συμφωνήθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης του 2001· οι στόχοι για τις συντάξεις, που συμφωνήθηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Laeken το 2001· η κοινή έκθεση για τη συμμετοχή του εργατικού δυναμικού και την παράταση του επαγγελματικού βίου (2002)· η συμφωνία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Βαρκελώνης του 2002 για αύξηση, έως το 2010, της μέσης πραγματικής ηλικίας αποχώρησης από την εργασία κατά περίπου πέντε έτη και η απόφαση της Επιτροπής να προσθέσει ένα νέο διαρθρωτικό δείκτη για τη μέση πραγματική ηλικία εξόδου από την αγορά εργασίας στη συγκεφαλαιωτική έκθεση του 2003.

Το Κοινοτικό πρόγραμμα δράσης των 100 εκατομμυρίων ευρώ για την καταπολέμηση των διακρίσεων (2001-2006) ασχολείται με πτυχές των διακρίσεων λόγω ηλικίας. Επί του παρόντος συνεισφέρει άνω του 85 % των δαπανών λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Πλατφόρμας των Οργανώσεων Ηλικιωμένων (AGE) καιποστηρίζει μεγάλο αριθμό μελετών, σχεδίων και πρωτοβουλιών αύξησης της ευαισθητοποίησης που είτε επικεντρώνονται στις διακρίσεις λόγω ηλικίας ή τις συμπεριλαμβάνουν στο πεδίο εφαρμογής τους. Το Κοινοτικό πρόγραμμα δράσης των 75 εκατομμυρίων ευρώ για την κοινωνική ενσωμάτωση (2002-2006) παρέχειποστήριξη για την ανταλλαγή εμπειριών και ορθών πρακτικών μεταξύ κρατών μελών σε συναφείς τομείς, συμπεριλαμβανομένων πολιτικών και προγραμμάτων που βελτιώνουν την ενσωμάτωση των ηλικιωμένων.

Οι κοινές εκθέσεις Επιτροπής/Συμβουλίου για επαρκείς και βιώσιμες συντάξεις(3) και για τηνγειονομική περίθαλψη και τη μέριμνα για τους ηλικιωμένους(4), πουποβλήθηκαν στο Ευρωπαϊκό Εαρινό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες το 2003, περιγράφουν πώς τα κράτη μέλη, σε δύο κρίσιμους τομείς πολιτικής, ενισχύοντας αμοιβαία την απασχόληση, την κοινωνική προστασία και τις οικονομικές πολιτικές, μπορούν να αντιμετωπίσουν τις ευρύτερες επιπτώσεις της γήρανσης στην κοινωνία και τον επαγγελματικό βίο. Οι εκθέσεις αυτές, καθώς και η κοινή έκθεση για την κοινωνική ενσωμάτωση(5) επισημαίνουν ορισμένα παραδείγματα ορθής πρακτικής.

(1) COM(2002)143 τελικό.

(2) Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης 15223/01.

(3) Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7165/03.

(4) Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7166/03.

(5) Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης 7166/03.