ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3685/98

υποβολή: Sebastiano Musumeci (NI) προς την Επιτροπή

(7 Δεκεμβρίου 1998)

Θέμα: Δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας

Λαμβάνοντας υπόψη ότι στην Ιταλία το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας διέπεται από το Νόμο αριθ. 633 της 22 Σεπτεμβρίου 1941, ο οποίος συμπληρώνεται από το Νόμο αριθ. 159 του 1993;

Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δύο αυτοί νόμοι προβλέπουν αυστηρές διοικητικές και ποινικές κυρώσεις εις βάρος όσων προβαίνουν, για λογαριασμό τους ή για λογαριασμό τρίτων, στη γενική ή μερική αναπαραγωγή - χωρίς άδεια - κειμένων και εγγράφων που προστατεύονται από το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας;

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η ιταλική νομοθεσία έρχεται σε σαφή αντίθεση με την ισχύουσα σχετική νομοθεσία στα υπόλοιπα κράτη μέλη και αποδεικνύεται έτσι αναχρονιστική σε εποχή κυριαρχίας των πολυμέσων;

Καλείται η Επιτροπή να αναφέρει αν κρίνει ότι πρέπει να ζητήσει από την ιταλική κυβέρνηση - στο πλαίσιο του σεβασμού του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας - να ευθυγραμμίσει το κανονιστικό της πλαίσιο με βάση τις μεταβληθείσες συνθήκες και απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτρέποντας έτσι την επιβολή αυστηρών κυρώσεων σε χιλιάδες ιταλούς που διενεργούν πράξεις "αναπαραγωγής", με τις παρεπόμενες αναπόφευκτες σοβαρές επιπτώσεις στην ήδη επισφαλή αγορά εργασίας.

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(12 Μαρτίου 1999)

Το αξιότιμο μέλος αναφέρεται ειδικότερα στο θέμα της αναπαραγωγής κειμένων, ήτοι της αναπαραγωγογραφίας έργων και άλλων αντικειμένων προστατευομένων από τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας μέσω τεχνικών που επιτρέπουν την παραγωγή αντιγράφου ή εκτύπωση σε χαρτί.

Το αποκλειστικό δικαίωμα αποτελεί το σκληρό πυρήνα των αποκλειστικών δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται στους δικαιούχους των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και των συναφών δικαιωμάτων σχετικά με τον έλεγχο της εκμετάλλευσης των έργων τους και λοιπών προστατευομένων αντικειμένων. Αυτό το δικαίωμα αποκλειστικότητας, κατά γενικό κανόνα, συνοδεύεται από εξαιρέσεις ή περιορισμούς, σχετικά κυρίως με την αναπαραγωγή και το ιδιωτικό αντίγραφο.

Μέχρι σήμερα το δικαίωμα αναπαραγωγής δεν έχει αποτελέσει αντικείμενο παρά μόνο μερικής εναρμόνισης σε κοινοτικό επίπεδο, στις περιπτώσεις της αναπαραγωγής στο πλαίσιο προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών, (οδηγία 91/250/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14 Μαΐου 1991, σχετικά με την νομική προστασία των προγραμμάτων ηλεκτρονικού υπολογιστή(1)), την αναπαραγωγή βάσεων δεδομένων (οδηγία 96/9/ΕΚ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11 Μαρτίου 1996, σχετικά με τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων(2)), και του δικαιώματος αναπαραγωγής των κατόχων συναφών δικαιωμάτων (στο πλαίσιο της οδηγίας 92/100/ΕΟΚ του Συμβουλιου, της 19 Νοεμβρίου 1992, σχετικά με το δικαίωμα ενοικίασης και δανεισμού για ορισμένα συναφή δικαιώματα των αποκλειστικών δικαιωμάτων στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας(3)). Εντούτοις, η εναρμόνιση αυτή δεν αφορούσε περιορισμένες πτυχές του δικαιώματος αναπαραγωγής, και δεν κάλυπτε ούτε την αναπαραγωγογραφία, ούτε το ιδιωτικό αντίγραφο (εκτός, για το τελευταίο, στην οδηγία 91/250/ΕΟΚ).

Στο πλαίσιο της πρώτης οδηγίας για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας της κοινωνίας των πληροφοριών της 10 Δεκεμβρίου 1997(4), η Επιτροπή πρότεινε εναρμόνιση του δικαιώματος αναπαραγωγής, ιδίως σε σχέση με την εκμετάλλευση έργων στα δίκτυα της κοινωνίας των πληροφοριών, και τις εξαιρέσεις που συνοδεύουν αυτό. Σε ότι αφορά την αναπαραγωγή, η προτεινόμενη εναρμόνιση είναι περιορισμένη. Σύμφωνα με τη διάταξη που αναφέρεται στο άρθρο 5-2α) στα κράτη μέλη επιτρέπεται να διατηρήσουν ή να θεσπίσουν μια εξαίρεση για τις αναπαραγωγές μέσω αναπαραγωγογραφίας, είτε υπάρχει είτε όχι ένα σύστημα αμοιβής τους κατόχους των δικαιωμάτων. Τα κράτη μέλη πάντως που δεν προβλέπουν τέτοια εξαίρεση δεν είναι υποχρεωμένα να τη θεσπίσουν. Στο πλαίσιο της γνώμης του σε πρώτη ανάγνωση, πολλές επιτροπές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τις οποίες ζητήθηκε να γνωμοδοτήσουν, πρότειναν τροπολογίες επί τους θέματος της αναπαραγωγής. Στη βάση της τελική γνώμης του Κοινοβουλίου που πρόκειται να εκδοθεί προσεχώς, η Επιτροπή προτίθεται να τοποθετηθεί υπέρ της καταλληλότητας για την εσωτερική αγορά λύσης, λαμβάνοντας πάντα υπόψη την ανάγκη τήρησης της ισορροπίας μεταξύ των δικαιωμάτων των κατόχων και των συμφερόντων των χρηστών.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες, η ιταλική νομοθεσία δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως αντιφατική της κοινοτικής νομοθεσίας στο βαθμό όπου το κοινοτικό κεκτημένο στα θέματα αναπαραγωγογραφίας, δεν υπάρχει για την ώρα. Ο εθνικός νομοθέτης διαθέτει ένα σημαντικό περιθώριο ελιγμών για να προσδιορίσει το σχέδιο εφαρμογής και τις συνθήκες εφαρμογής του δικαιώματος αναπαραγωγής συμπεριλαμβανομένων εξαιρέσεων για αναπαραγωγογραφία, τηρώντας πάντοτε τους γενικούς κανόνες του κοινοτικού δικαίου σε θέματα δικαιωμάτων του δημιουργού και των κανόνων που απορρέουν από τους διεθνείς κανονισμούς και ιδίως από την δοκιμή της οικονομικής ζημίας που εγγράφεται επίσης στις νέες συνθήκες του παγκόσμιου οργανισμού πνευματικής ιδιοκτησίας (OMPI).

(1) ΕΕ L 122 της 17.5.1991.

(2) ΕΕ L 77 της 27.3.1996.

(3) ΕΕ L 346 της 27.1.1992.

(4) ΕΕ C 108 της 7.4.1998.