ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2462/97 υποβολή: Αντώνιος Τρακατέλλης (PPE) προς την Επιτροπή (8 Iουλίου 1997)

Θέμα: Κίνηση διαδικασιών παράβασης κοινοτικής νομοθεσίας από την Ελλάδα σε θέματα προστασίας περιβάλλοντος και δημόσιας υγείας

Ως θεματοφύλακας του κοινοτικού δικαίου η Επιτροπή μεριμνά για την εφαρμογή των Συνθηκών καθώς και των διατάξεων που θεσπίζονται δυνάμει αυτών από τα όργανα (δευτερογενές και τριτογενές δίκαιο). Σε ό,τι αφορά την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας σχετικά με το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία στην περίπτωση της Ελλάδας μπορεί η Επιτροπή να μας διευκρινίσει:

α) σε πόσες και για ποιές συγκεκριμένα περιπτώσεις η Επιτροπή έχει κινήσει διαδικασίες ή έχει προετοιμάσει ενέργειες για την εφαρμογή του άρθρου 169 Συνθ. ΕΚ (προσφυγή κατά παράβασης),

β) σε πόσες και για ποιές συγκεκριμένα περιπτώσεις η Επιτροπή έχει κινήσει διαδικασίες ή έχει προετοιμάσει ενέργειες για την εφαρμογή του άρθρου 171, παράγραφοι 1 και 2, Συνθ. ΕΚ (προσφυγή για τη μη συμμόρφωση σε καταδικαστική απόφαση του Δικαστηρίου),

γ) σε ποίο βαθμό εξέλιξης βρίσκονται οι υποθέσεις που έχει κινήσει η Επιτροπή βάσει των άρθρων 169 και 171 Συνθ. ΕΚ,

δ) μετά την απόφαση της Επιτροπής (26.6.1997) να επιδιώξει την επιβολή χρηματικής ποινής ύψους 24.600 Ecu ημερησίως στην Ελλάδα για θέματα αποβλήτων, και στην περίπτωση που συμμορφωθεί η Ελλάδα, η Επιτροπή προτίθεται να αποσύρει την προσφυγή της βάσει του άρθρου 171 παράγραφος 2. Συνθ. ΕΚ;

Απάντηση της κας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής (6 Αυγούστου 1997)

Υπό την ιδιότητά της του θεματοφύλακα της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή φέρει την ευθύνη να διασφαλίζει την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας από τα κράτη μέλη. Ασκώντας την εξουσία της να κινεί τη διαδικασία επί παραβιάσει για να διασφαλίζεται η αποτελεσματική εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου, η Επιτροπή έχει ήδη κινήσει τις διαδικασίες επί παραβιάσει κατά της Ελλάδας βάσει των διατάξεων του άρθρου 169 της συνθήκης ΕΚ. Διαπιστώνοντας εξάλλου την καθυστέρηση των ελληνικών αρχών στην λήψη των αναγκαίων μέτρων για την εκτέλεση της απόφασης του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που εκδόθηκε το 1992 (αναφορικά με την τήρηση από την Ελλάδα των υποχρεώσεων που υπέχει βάσει των διατάξεων των οδηγιών 75/442/ΕΟΚ ((ΕΕ L 194 της 25.7.1975 )) και 78/319/ΕΟΚ ((ΕΕ L 84 της 31.3.1978 )) όσον αφορά, αντιστοίχως, τα απόβλητα και τα επικίνδυνα απόβλητα), η Επιτροπή αποφάσισε τον Ιούνιο του 1997, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 171 της συνθήκης ΕΚ να προσφύγει για δεύτερη φορά στο Δικαστήριο των ΕΚ, ακολουθώντας επακριβώς την πρακτική που είχε προηγουμένως υιοθετηθεί κατά της Γερμανίας (διαδικασίες 86/0222, 86/0121 και 87/0372) και της Ιταλίας (διαδικασίες 88/0239 και 90/0240).

Στη δέκατη τέταρτη έκθεσή της για την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου ((έγγρ. COM(97) 299 )) η Επιτροπή ενημέρωσε το Κοινοβούλιο για όλες τις διαδικασίες που είχαν κινηθεί στον τομέα του περιβάλλοντος για τη διασφάλιση της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου στα κράτη μέλη. Στο παράρτημα IV της έκθεσης αυτής παρέχονται ακριβή στοιχεία για την πορεία προόδου των διαδικασιών επί παραβιάσει που έχουν κινηθεί εναντίον όλων των κρατών μελών.

Το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου έχει ζητήσει διευκρινίσεις αναφορικά με την εφαρμογή του άρθρου 171 της συνθήκης ΕΚ. Στη διάταξη αυτή προβλέπεται ότι η Επιτροπή μπορεί να προσφύγει στο Δικαστήριο προτείνοντας την επιβολή χρηματικών κυρώσεων (με τη μορφή του κατ' αποκοπή ποσού ή της χρηματικής ποινής) σε βάρος ενός κράτους μέλους που δεν έχει εκτελέσει κάποια απόφαση του Δικαστηρίου των ΕΚ. Το ίδιο το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων είναι το όργανο εκείνο που καθορίζει το ποσό της χρηματικής κύρωσης.

Η Επιτροπή διευκρίνισε στην ανακοίνωσή της αναφορικά με την εφαρμογή του άρθρου 171 της συνθήκης ΕΚ ((ΕΕ C 242 της 21.8.1996 )) μια σειρά κριτηρίων τα οποία εφαρμόζει όταν προσφεύγει στη διάταξη αυτή. Η προσέγγιση αυτή δίνει το προβάδισμα στη χρήση των ποινών ως του καταλληλότερου λειτουργικού μηχανισμού για να επιτυγχάνεται με τον ταχύτερο δυνατό τρόπο η συμμόρφωση προς τις συγκεκριμένες αποφάσεις. Για να διευκρινιστούν τα ευρύτερα κριτήρια που λαμβάνει υπόψη της κατά τον προσδιορισμό του ποσού της ποινής, η Επιτροπή εξέδωσε μια δεύτερη ανακοίνωση όσον αφορά τη μέθοδο υπολογισμού των χρηματικών ποινών που προβλέπονται από το άρθρο 171 της συνθήκης ΕΚ ((ΕΕ C 63 της 28.2.97 )).

Ο επιδιωκόμενος αντικειμενικός στόχος που κατευθύνει την Επιτροπή στη χρήση της διάταξης αυτής είναι η ταχύτερη δυνατή κατάληξη στην εναρμόνιση του δικαίου του κράτους μέλους με τις διατάξεις του κοινοτικού δικαίου. Στο πλαίσιο αυτό, η υιοθέτηση από το κράτος μέλος των μέτρων που απαιτούνται για τη συμμόρφωσή του με την απόφαση του Δικαστηρίου, τη στιγμή που εξακολουθεί να εκκρεμεί η διαδικασία που θεμελιώνεται στις διατάξεις του άρθρου 171 της Συνθήκης, θα μπορούσε, ενδεχομένως, να εξωθήσει την Επιτροπή να παραιτηθεί από τη συνέχιση της διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου.

Βασιζόμενη στην προσέγγιση αυτή, η Επιτροπή αποφάσισε να θέσει στο αρχείο τις διαδικασίες 86/0222 (αναφορικά με την παράλειψη μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών ((ΕΕ L 103 της 25.4..1979 ))) και 86/0121 (σχετικά με την παράλειψη μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας 80/68/ΕΟΚ περί της προστασίας των υπογείων υδάτων ((ΕΕ L 20 της 26.1.1980 ))) κατά της Γερμανίας καθώς και τις διαδικασίες 88/0239 (σχετικά με την παράλειψη μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο των οδηγιών 75/440/ΕΟΚ περί της απαιτούμενης ποιότητας των υδάτων επιφανείας που προορίζονται για την παραγωγή ποσίμου ύδατος ((ΕΕ L 195 της 25.7.1975 )) και 91/156/ΕΟΚ περί των αποβλήτων ((ΕΕ L 78 της 26.3.1991 ))) κατά της Ιταλίας συνεπεία της κοινοποίησης από τα δύο αυτά κράτη μέλη των μέτρων που έλαβαν για να συμμορφωθούν με τις αποφάσεις του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Στις δύο άλλες περιπτώσεις για τις οποίες κινήθηκε η διαδικασία του άρθρου 171, με άλλα λόγια δηλαδή στη διαδικασία 87/0372 (όσον αναφορά την παράλειψη μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας 74/442/ΕΟΚ) κατά της Γερμανίας και στη διαδικασία 90/0240 (αναφορικά με την παράλειψη μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας 84/466/ΕΟΚ για τον καθορισμό των θεμελιωδών μέτρων σχετικά με την προστασία από τις ακτινοβολίες όσων υποβάλλονται σε ιατρικές εξετάσεις και θεραπευτική αγωγή ((ΕΕ L 265 της 5.10.1984 ))) κατά της Ιταλίας, η Επιτροπή είναι στη φάση της εξέτασης των κοινοποιήσεων που έχει λάβει από τις εθνικές αρχές, για να καταλήξει στην απόφασή της όσον αφορά τη συνέχεια που θα δοθεί στις δύο αυτές υποθέσεις.