ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3554/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(12 Δεκεμβρίου 2002)

Θέμα: Περιορισμός της προθεσμίας για την εξάλειψη πετρελαιοφόρων μονού κύτους κατόπιν της καταστροφής στις ακτές της Γαλικίας

1. Μπορεί άραγε η Επιτροπή να προβλέψει σε ποιο ύψος πρόκειται να ανέλθει το κόστος των καταστροφών που, κατά πάσα πιθανότητα, θα προκληθούν ακόμα στις θάλασσες γύρω από τα κράτη μέλη της Ε.Ε. εξαιτίας πετρελαιοφόρων μονού κύτους που ενδέχεται να προσαράξουν στην ακτή, να εμπλακούν σε συγκρούσεις, να ναυαγήσουν ή να βυθισθούν κατά την περίοδο από σήμερα έως το 2015, όταν δηλ. θα έχει τεθεί σε εφαρμογή η πλήρης απαγόρευση πετρελαιοφόρων μονού κύτους στο πλωτά δρομολόγια και στους λιμένες της Ε.Ε.·

2. Σε ποιο ύψος εκτιμά η Επιτροπή ότι θα ανέλθει το κόστος που θα επιβαρύνει τις ενδιαφερόμενες αρχές κατά την περίοδο 2005-2015 για τα έργα απομάκρυνσης των απολεσθέντων φορτίων και καθαρισμού των ακτών, των διασωθέντων πτηνών και των θαλασσίωνδάτων·

3. Σε ποιο ύψοςπολογίζει η Επιτροπή ότι θα ανέλθει το κόστος που θα επιβαρύνει κατά την περίοδο 2002-2015 τις επιχειρήσεις λόγω της αδυναμίας να λειτουργούν τομείς όπως η παράκτια αλιεία και ο τουρισμός εξαιτίας της μόλυνσης·

4. Σε ποιο ύψοςπολογίζει η Επιτροπή ότι θα ανέλθει το κόστος που θα επιβαρύνει τις ενδιαφερόμενες ναυτιλιακές εταιρίες λόγω της πρόωρης απόσυρσης των σήμερα ακόμα νηολογημένων στα κράτη μέλη πετρελαιοφόρων μονού κύτους, εάν τα σκάφη αυτά απαγορευθούν ήδη από το 2005·

5. Σε ποιο ύψοςπολογίζει η Επιτροπή ότι θα ανέλθει το κόστος που θα επιβαρύνει τις ενδιαφερόμενες ναυτιλιακές εταιρίες λόγω της πρόωρης απόσυρσης των πετρελαιοφόρων μονού κύτους, τα οποία είναι νηολογημένα εκτός της Ε.Ε. αλλά ανήκουν σε επιχειρήσεις εντός της Ε.Ε. ή εισπλέουν τακτικά σε λιμένες εντός της Ε.Ε., σε περίπτωση που επιβληθεί η εν λόγω απαγόρευση ήδη το 2005·

6. Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι, όταν προτίμησε κατά το παρελθόν την εφαρμογή μακρόχρονης προθεσμίας για τη σταδιακή μείωση του αριθμού και την τελική εξάλειψη των πετρελαιοφόρων μονού κύτους δεν είχε κατ' αρχάςπόψη της τις αναμενόμενες μεγάλες καταστροφές στην Ευρώπη, αλλά ότι μάλλον επιθυμούσε να αποφύγει το ενδεχόμενο να χρησιμοποιούνται για μεγάλο ακόμα χρονικό διάστημα στην Ευρώπη τα πεπαλαιωμένα πετρελαιοφόρα που αποκλείονται σήμερα από τα αμερικανικά ύδατα·

7. Κρίνει η Επιτροπή ότι οι καταστροφικές συνέπειες και το συνεπαγόμενο κόστος του ναυαγίου του πετρελαιοφόρου Prestige στα ανοικτά των ακτών της Γαλικίας, καθώς και η εξάπλωση του πετρελαίου κατά μήκος των ισπανικών και πορτογαλικών, ενδεχομένως δε και γαλλικών, ακτών, συνιστούν μια νέα κατάσταση η οποία επιβάλλει την ανάληψη πρωτοβουλίας, προκειμένου να καταστεί αυστηρότερη η μέχρι σήμερα εφαρμοζόμενη πολιτική όσον αφορά τα πετρελαιοφόρα μονού κύτους, ούτως ώστε να μειωθεί αισθητά η περίοδος κατά την οποία θα εξακολουθεί να επιτρέπεται ακόμη η είσοδος των πετρελαιοφόρων μονού κύτους στους λιμένες της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

Απάντηση της κας de Palacio Εξ ονόματος της Επιτροπής

(10 Φεβρουαρίου 2003)

1.-5. Στην παρούσα φάση, η Επιτροπή δεν μπορεί να παράσχει στο Αξιότιμο μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αριθμητικά στοιχεία που να συγκρίνουν το κόστος που συνεπάγονται για τα κράτη μέλη οι ζημίες που θα μπορούσαν να προκληθούν από πετρελαιοφόρα μονού κύτους μέχρι την πλήρη απαγόρευσή τους με το κόστος, για τις επιχειρήσεις, λόγω της πρόωρης απόσυρσής τους. Στην πραγματικότητα, δεν είναι σε θέση να γνωρίζει τον αριθμό τω ατυχημάτων που θα μπορούσαν να συμβούν στο μέλλον.

6. Η Επιτροπή μπορεί, εξάλλου, να επιβεβαιώσει στο Αξιότιμο μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι η δράση τηςποκινείται από το φόβο μήπως πληγεί η Ευρώπη από νέες μαύρες παλίρροιες.

Ωστόσο, παρά τα όσαποστηρίζει το Αξιότιμο μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή δεν επέλεξε, στο πλαίσιο αυτό, μια μακροχρόνια περίοδο για την σταδιακή απόσυρση των δεξαμενοπλοίων μονού κύτους. Στην πραγματικότητα, το χρονοδιάγραμμα που περιλαμβάνεται στην αρχική της πρόταση ήταν αυστηρότερο από τον κανονισμό που τελικά εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Το χρονοδιάγραμμα που είχε προτείνει η Επιτροπή όριζε ότι τα πετρελαιοφόρα μονού κύτους της κατηγορίας 1, όπως το Erika ή το Prestige, έπρεπε να αποσυρθούν στην ηλικία των 23 ετών. Εάν είχε εγκριθεί το χρονοδιάγραμμα αυτό, το Prestige θα έπρεπε να είχε τεθεί εκτός λειτουργίας την 1η Σεπτεμβρίου 2002, αντί για τις 15 Μαρτίου 2005.

Πρέπει να σημειωθεί ωστόσο ότι ο κοινοτικός κανονισμός απαγορεύει μόνο την πρόσβαση σε λιμένες των κρατών μελών για τα πλοία του τύπου αυτού, πλην όμως δεν τα εμποδίζει να διέρχονται από τα ανοικτά των ευρωπαϊκών ακτών, λαμβανομένωνπόψη τωνποχρεώσεων που επιβάλλει το ισχύον διεθνές δίκαιο.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής γνωστοποίησε εξάλλου, σε επιστολή την οποία απέστειλε στον πρόεδρο του Συμβουλίου, πρωθυπουργό κ. Σημίτη (στις 17 Ιανουαρίου), την πρόθεση της Επιτροπής να ζητήσει εντολή διαπραγμάτευσης για να προτείνει τροποποίηση της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της θάλασσας, ώστε να μπορούν να προστατεύονται καλύτερα τα παρόχθια κράτη, συμπεριλαμβανομένης της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης των 200 μιλίων, από κινδύνους που συνδέονται με τη διέλευση επικίνδυνων πλοίων.

7. Τέλος, η Επιτροπή συμφωνεί πλήρως ότι οι καταστροφικές συνέπειες και το κόστος λόγω του ναυαγίου του Prestige δημιουργούν μια νέα κατάσταση. Εκμεταλλευόμενη επίσης την ευκαιρία που παρουσιάστηκε με τη συνειδητοποίηση των κινδύνων που συνδέονται με τη θαλάσσια μεταφορά βαρέος μαζούτ, ζήτησε από τα κράτη μέλη την πρόωρη εφαρμογή των νομοθετικών διατάξεων Erika I και Erika II και πρότεινε τη θέσπιση νέων μέτρων.

Η προσέγγιση αυτή έτυχε πλήρους αποδοχής. Έτσι, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μετά τις παρεμβάσεις της Επιτροπής στις ολομέλειες του Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου 2002, εξέδωσε στις 21 Νοεμβρίου και 19 Δεκεμβρίου 2002, ψηφίσματα καλώντας την Ευρωπαϊκή Ένωση να λάβει άμεσα μέτρα για την καταπολέμηση της ρύπανση και τη βελτίωση της ασφάλειας στη ναυσιπλοΐα. Ομοίως, κατά τη σύνοδο της 6ης Δεκεμβρίου 2002, το Συμβούλιο Μεταφορών στήριξε τις προτάσεις της Επιτροπής στην ανακοίνωση της 3ης Δεκεμβρίου 2002. Τέλος, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης, στις 12 και 13 Δεκεμβρίου 2002, αναγνώρισε την ετοιμότητα της Επιτροπής και εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη δράση που ανέλαβε η τελευταία ώστε να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες του ναυαγίου.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπήπέβαλε, στις 20 Δεκεμβρίου 2002, πρόταση κανονισμού2 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο για την απαγόρευση μεταφοράς βαρέων προϊόντων πετρελαίου με δεξαμενόπλοια μονού κύτους προς και από λιμένες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη συντόμευση του χρονοδιαγράμματος απόσυρσης των πετρελαιοφόρων μονού κύτους που θεσπίστηκε στο πλαίσιο της δέσμης Erika-I και την επιβολή ενισχυμένων δομικών επιθεωρήσεων των πετρελαιοφόρων μονού κύτους από την ηλικία των 15 ετών (σύστημα αξιολόγησης της κατάστασης των πλοίων (CAS)).