ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1857/02

υποβολή: Bart Staes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(28 Ιουνίου 2002)

Θέμα: Η κανονιστική ρύθμιση των διαφημιστικών εκστρατειών ενόψει των (παιδικών) εορτών

Οι παραδοσιακές γιορτές οι οποίες (συν τοις άλλοις) απευθύνονται στα παιδιά αποτελούν συχνά αντικείμενο διαφημιστικών εκστρατειών. Συχνά, η πώληση πασχαλινών αντικειμένων αρχίζει πριν από τη Σαρακοστή, ενώ οι διαφημιστικές δράσεις για τη γιορτή του Αγίου Νικολάου αρχίζουν πολλές φορές αμέσως μετά την έναρξη του σχολικού έτους και, όχι σπάνια, τα πρώτα χριστουγεννιάτικα δέντρα με την απαραίτητη προσφορά των σχετικών δώρων κάνουν την εμφάνισή τους από τον Οκτώβριο. Εκτός από το γεγονός ότι τα παιδιά — κατά συνέπεια δε και οι γονείς τους — ωθούνται με αθέμιτο τρόπο στην κατανάλωση, ο εν λόγω τρόπος πώλησης αποτελεί αιτία σύγχυσης για τους πιο νέους. Με την πληθωριστική προσφορά αγιοβασίληδων και άλλων φίλων των παιδιών θυσιάζονται στο βωμό της μαζικής κατανάλωσης, και εις βάρος των παιδιών, ορισμένες όμορφες παραδόσεις.

Προκειμένου να ικανοποιηθούν οι ανήσυχοι καταναλωτές και να αποφευχθούν ακόμη πιο αρνητικές αντιδράσεις, ο σχετικός τομέας του Βελγίου επιδίωξε την αυτορρύθμισή του, κατόπιν διαβούλευσης με τις οργανώσεις καταναλωτών. Στο πλαίσιο αυτό, απαγορεύονται πλέον στο εξής οι εμφανείς προσφορές για τη γιορτή του Αγίου Νικολάου πριν από την 1η Νοεμβρίου, ο Άγιος Βασίλης δεν μπορεί να κάνει την εμφάνισή του προς της 1ης Δεκεμβρίου, ενώ τα πασχαλινά λαγουδάκια δεν έχουν τη θέση τους νωρίτερα από έξι εβδομάδες προ του Πάσχα. Η πρωτοβουλία αυτή είναι αξιέπαινη, αλλά τα πάντα επαφίενται στην καλή θέληση των εμπόρων.

Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή εάν αναγνωρίζει την ύπαρξη προβλήματος και εάν κατά συνέπεια είναι διατεθειμένη να λάβει σε ευρωπαϊκό επίπεδο μέτρα προστασίας των παιδιών κατά των ως άνω επιθετικών καιπέρμετρων διαφημιστικών δράσεων προ των (παιδικών) εορτών· Εάν όχι, σε ποια επιχειρήματα στηρίζει η Επιτροπή την άρνησή της να αναλάβει δράση·

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Αυγούστου 2002)

Το αξιότιμο μέλος αναφέρει την ύπαρξη ευρύτατων διαφημιστικών εκστρατειών που αναλαμβάνονται με την ευκαιρία διαφόρων παραδοσιακών εορτών όπως του Αγίου Βασιλείου, των Χριστουγέννων, του Πάσχα,πογραμμίζοντας ότι οι εκστρατείες αυτές αρχίζουν συχνά πολύ πριν από τα γεγονότα αυτά συμβάλλοντας στην πρόσδοση σ'αυτά ενός εμπορικού χαρακτήρα και ωθώντας κατά τρόποπερβολικό τα παιδιά και τους γονείς τους στην κατανάλωση. Ενημερώνει την Επιτροπή ότι στο Βέλγιο, ο κλάδος διανομών, σε συνεργασία με τις βελγικές οργανώσεις καταναλωτών, αποφάσισε να εφαρμόσει μια αυτοπειθαρχία για τον περιορισμό αυτών των διαφημιστικών περιόδων.

Η Επιτροπή σημειώνει με ενδιαφέρον την ύπαρξη αυτού του κώδικα αυτοπειθαρχίας. Εντούτοις δεν έχει λάβει γνώση περί ύπαρξης διασυνοριακών περιορισμών για την ελεύθερη παροχήπηρεσιών ή την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων που διατίθενται στην αγορά με την ευκαιρία των εορτών, οφειλόμενων σε κανονισμούς ή κώδικες αυτοπειθαρχίας του τύπου στον οποίο αναφέρθηκε το αξιότιμο μέλος. Διαπιστώνει εξάλλου ότι η σημασία των εορταστικών εκδηλώσεων που αναφέρθηκαν μπορεί να διαφέρει από το ένα κράτος στο άλλο ανάλογα με το θρησκευτικό πλαίσιο, τις παραδόσεις και τις πολιτιστικές συνήθειες. Κατά συνέπεια δεν πιστεύει ότι στο άμεσο μέλλον είναι απαραίτητη μια παρέμβαση σε κοινοτικό επίπεδο, σε εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας και ότι τέτοια θέματα θα πρέπει να αντιμετωπίζονται σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο, στο πλαίσιο πάντα του σεβασμού των αρχών της ελεύθερης κυκλοφορίας που προβλέπονται από τη συνθήκη ΕΚ.

Θα πρέπει πάντως ναπομνησθεί ότι η Επιτροπή μόλις εξέδωσε ανακοίνωση συνέχειας του πράσινου βιβλίου για την προστασία των καταναλωτών στην Ένωση(1). Η ανακοίνωση αυτή εγκαινιάζει μια περαιτέρω διαδικασία διαβούλευσης σχετικά με μια ενδεχόμενη οδηγία πλαίσιο περί των θεμιτών εμπορικών πρακτικών. Η διαβούλευση αυτή αφορά την κανονιστική ρύθμιση των εμπορικών πρακτικών, συμπεριλαμβανομένης της διαφήμισης και τον παραπλανητικό τους και αθέμιτο χαρακτήρα καθώς και τη χρήση όχλησης ή άλλων καταχρηστικών μεθόδων επιρροής στους καταναλωτές. Η ανακοίνωση αναφέρει επίσης την ιδέα σύμφωνα με την οποία όταν μια επιχείρηση στοχεύει με τις δραστηριότητές της συνειδητά μια συγκεκριμένη ευάλωτη ομάδα καταναλωτών (όπως τα παιδιά), το κριτήριο της βλάβης που προκαλείται στον καταναλωτή θα πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα.

(1) COM(2002)289 τελικό.