ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-3771/98

υποβολή: Olivier Dupuis (ARE) προς το Συμβούλιο

(4 Δεκεμβρίου 1998)

Θέμα: Η κατάσταση στην Αγκόλα

Έχοντας υπόψη τις πρόσφατες εξελίξεις στην Αγκόλα, και ειδικότερα το πάγωμα της ειρηνευτικής διαδικασίας - των δεσμεύσεων που απορρέουν απ' αυτή - από το κόμμα του Προέδρου Dos Santos, την απαγόρευση που επέβαλλε η κυβέρνηση στον εκπρόσωπο του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία του στις περιοχές που ελέγχονται από την UNITA (Εθνική Ένωση για την πλήρη ανεξαρτησία της Αγκόλας), τις απαγορεύσεις και πιέσεις στα μέλη της UNITA που έχουν εγκατασταθεί στην Λουάντα στο πλαίσιο των συμφωνιών του Πρωτοκόλλου της Λουάντα και με την εγγύηση της Διεθνούς Κοινότητας, ποιά μέτρα έχει λάβει η σκοπεύει να λάβει το Συμβούλιο για να εξασφαλίσει την επανέναρξη της ειρηνευτικής διαδικασίας στην Αγκόλα, την προστασία των μελών της UNITA που εξαρτάται πλέον πλήρως από τα αποτελέσματα της ειρηνευτικής διαδικασίας;

Γενικότερα, δεν θεωρεί το Συμβούλιο απαραίτητη την οργάνωση μιας διεθνούς διάσκεψης με θέμα την σημερινή σοβαρή κρίση στην Αφρική - που μπορεί να χαρακτηρισθεί ως "πρώτος αφρικανικός παγκόσμιος πόλεμος" - και στην οποιά θα μπορέσουν να συμμετάσχουν εκπρόσωποι όλων των αντιτιθέμενων μερών σ' αυτή την περιοχή της Αφρικής και θα επιτρέψει να τεθεί τέλος στην μερική και συχνά μεροληπτική διαχείριση που ασκεί έως τώρα το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, συχνά υπέρ των συγκεκριμένων συμφερόντων μιας χώρας και όχι υπέρ της εξεύρεσης μιας πραγματικής λύσης στα τοπικά προβλήματα;

Απάντηση

(29 Μαρτίου 1999)

Το Συμβούλιο συμμερίζεται τη βαθιά ανησυχία του αξιότιμου κ. Βουλευτή για τη σοβαρή επιδείνωση της πολιτικής και στρατιωτικής κατάστασης στην Αγκόλα και τον αυξανόμενο κίνδυνο επανάληψης του πολέμου και νέου κύματος δυστυχιών για το λαό της Αγκόλας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κατ' επανάληψη καλέσει τα μέρη να συμμορφωθούν με το Πρωτόκολλο της Λουσάκα, ιδίως όσον αφορά την αποστράτευση των όλων των στρατιωτικών τμημάτων της UNITA που δεν έχουν ακόμη ενταχθεί στο στρατό της Αγκόλας. Το Συμβούλιο ενέκρινε τη λήψη περιοριστικών μέτρων κατά της UNITA με την Κοινή του Θέση της 3ης Ιουλίου 1998 (98/425/ΚΕΠΠΑ).

Το Συμβούλιο πιστεύει ότι η πρωταρχική αιτία της κρίσης στην Αγκόλα και του σημερινού αδιεξόδου στην ειρηνευτική διαδικασία, όπως αναφέρεται εξάλλου στην τελευταία έκθεση του Γενικού Γραμματέα των ΗΕ με ημερομηνία 17 Ιανουαρίου 1999, στο ψήφισμα 1213 (1998) του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ που ψηφίσθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 1998, και στο ψήφισμα 1221 (1999) της 12ης Ιανουαρίου 1999, καθώς και στη δήλωση του Προέδρου του Συμβουλίου Ασφαλείας στη δήλωσή του της 21ης Ιανουαρίου 1999 είναι η άρνηση της ηγεσίας της UNITA στο Bailundo να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της βάσει των "Αcordos de Paz", του Πρωτοκόλλου της Λουσάκα και των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας. Το Συμβούλιο δεν συμμερίζεται την επικριτική άποψη του αξιότιμου κ. Βουλευτή όσον αφορά το Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΕ.

Το Συμβούλιο έχει καταστήσει σαφή τη θέση του για τη σημερινή σύγκρουση στην Αγκόλα με τη δήλωσή του της 29ης Σεπτεμβρίου 1998 και με το κοινό ανακοινωθέν της Υπουργικής Διάσκεψης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Αναπτυξιακής Κοινότητας της Μεσημβρινής Αφρικής (SADC) στη Βιέννη στις 3-4 Νοεμβρίου 1998.

Συνοπτικά, η ΕΕ και η SADC συμφωνούν ότι η ευθύνη για τη σημερινή επιδεινούμενη κατάσταση βαρύνει κυρίως την UNITA, λόγω της συνεχιζόμενης απροθυμίας της να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της. Το Συμβούλιο έχει επανειλημμένα καλέσει την UNITA και την ηγεσία της στο Bailundo να συμμορφωθούν αμέσως και άνευ όρων με τις υποχρεώσεις τους, και ιδίως με την πλήρη αποστράτευση των δυνάμεών τους και την πλήρη συνεργασία τους για την άμεση και άνευ όρων επέκταση της κρατικής διοίκησης στο σύνολο της εθνικής επικράτειας. Δυστυχώς γίνεται σαφές από τις πρόσφατες εξελίξεις ότι η ηγεσία της UNITA έχει επιλέξει τον αντίθετο δρόμο.

Το Συμβούλιο χαιρετίζει τη δέσμευση της UNITA Renovada - για ειρήνη και εθνική συμφιλίωση, αλλά υπογραμμίζει ότι, για την επιτυχή εκπλήρωση του Πρωτοκόλλου της Λουσάκα, θα πρέπει να συνεργασθούν όλα τα μέρη της Αγκόλας. Το Συμβούλιο πιστεύει ότι, αν θεωρηθεί η UNITA Renovada σαν ο μόνος συνομιλητής ή αν απορριφθεί ο διάλογος με τον Savimbi, δεν θα προωθηθεί η επίτευξη ειρήνης. Το Συμβούλιο απηύθυνε επίσης έκκληση προς την κυβέρνηση να μην προβεί σε στρατιωτική δράση και να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της βάσει του Πρωτοκόλλου της Λουσάκα.

Η Ένωση εξακολουθεί να είναι προσηλωμένη στην ενθάρρυνση και υποστήριξη της εθνικής συμφιλίωσης, της οικονομικής ανόρθωσης και του εκδημοκρατισμού στην Αγκόλα, με βάση το σεβασμό των αρχών του κράτους δικαίου και της χρηστής διακυβέρνησης (συμπεριλαμβανομένης και της διαφανούς και υπεύθυνης διαχείρισης όλων των πόρων της χώρας για την ισόρροπη και βιώσιμη ανάπτυξή της).

Όσον αφορά τη σύγκληση διεθνούς διάσκεψης για την τωρινή σοβαρή κρίση στην Αφρική, η ΕΕ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει την ιδέα για διάσκεψη υπό την αιγίδα των ΗΕ και του ΟΑΕ, προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι συγκρούσεις στην περιοχή των Μεγάλων Λιμνών. Η Ένωση έχει καταστήσει σαφή τη θέση της όσον αφορά την κατάσταση στην περιοχή αυτή στα Συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Βιέννης στις 11 και 12 Δεκεμβρίου 1998.

Το Συμβούλιο δεν πιστεύει ότι τυχόν πρόταση για διεθνή διάσκεψη που θα καλύπτει ειδικά τη σύγκρουση στην Αγκόλα θα έχει κάποιο αποτέλεσμα, εκτός αν αναλάβουν αυτή την πρωτοβουλία τα εμπλεκόμενα στη σύγκρουση μέρη, τα ΗΕ, όπως επίσης η SADC και ο ΟΑΕ. Το πλαίσιο στο οποίο μπορεί να εξελιχθεί η ειρηνευτική διαδικασία είναι το υποστηριζόμενο από τα ΗΕ Πρωτόκολλο της Λουσάκα, στο οποίο βασίζονται και όλα τα επακόλουθα μέτρα και κυρώσεις. Η εκκίνηση μιας νέας διαδικασίας αυτή τη στιγμή θα προκαλούσε την περαιτέρω αποδυνάμωση του Πρωτοκόλλου της Λουσάκα.