ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2941/96 υποβολή: Mary Banotti (PPE) προς την Επιτροπή (8 Νοεμβρίου 1996)

Θέμα: Ρύθμιση της υπό όρους πρόσβασης και συναφείς τεχνικές υπηρεσίες

Στις 30 Μαΐου 1996 ανακοινώθηκε από τη ΓΔ IV ότι το δομοστοιχείο (κάρτα) ταυτότητας συνδρομητή που έχουν υποβάλει οι φορείς εκμετάλλευσης των δικτύων GSM/DC21800, το οποίο ουσιαστικά «δένει» το χρήστη σε ένα φορέα εκμετάλλευσης Παγκοσμίου Συστήματος Κινητών Επικοινωνιών (GSM) ή παροχέα υπηρεσιών, είναι εν δυνάμει αντιανταγωνιστικό. Η ΓΔ IV τόνισε ότι η συσκευή πρέπει να ενεργοποιείται ελεύθερα οσάκις το ζητά ο χρήστης για να αποφευχθούν οι αντιανταγωνιστικές επιπτώσεις του δομοστοιχείου εις βάρος των σημερινών ή μελλοντικών φορέων εκμετάλλευσης και να μην ενισχυθεί η τάση κατάτμησης της αγοράς της κινητής τηλεφωνίας σε εθνική βάση.

Δεν νομίζει η Επιτροπή ότι κάτι ανάλογο συμβαίνει όσον αφορά την κατάσταση που δημιουργείται για τη ψηφιακή τηλεόραση επί πληρωμή, όπου οι κάθετα ενοποιημένοι φορείς εκμετάλλευσης συστημάτων πρόσβασης υπό όρους θα έχουν τη δυνατότητα να συνδέονται με έναν φορέα τηλεοπτικής μετάδοσης επί πληρωμή, ο οποίος επίσης θα εκμεταλλεύεται ένα σύστημα διαχείρισης και εξουσιοδότησης συνδρομητών, το οποίο θα χρησιμοποιείται και από άλλες επιχειρήσεις μετάδοσης;

Μπορεί η Επιτροπή να μας πληροφορήσει ποιά μέτρα έχει λάβει για να διασφαλισθεί η πλήρης και ομοιόμορφη εφαρμογή της Οδηγίας 95/47/ΕΚ ((ΕΕ L 281, 23.11.1995, σελ. 51. )) σε όλα τα κράτη μέλη;

Προτίθεται η Επιτροπή να λάβει μέτρα για να δοθεί η δυνατότητα και σε άλλες επιχειρήσεις μετάδοσης, εάν το επιθυμούν, να εκδίδουν και να εξουσιοδοτούν τη χρήση δικών τους καρτών σε ψηφιακό αποκωδικοποιητή με ενσωματωμένο αποκλειστικό σύστημα πρόσβασης υπό όρους;

Δοθέντος ότι οι χρήστες δεν θα ήσαν πρόθυμοι να αγοράζουν πάνω από έναν αποκωδικοποιητή, ποιά μέτρα λαμβάνει η Επιτροπή για να διασφαλισθεί ότι στις περιπτώσεις όπου ο αποκωδικοποιητής φέρει ενσωματωμένο αποκλειστικό σύστημα πρόσβασης υπό όρους, θα είναι δυνατή η λήψη όλων των διαθέσιμων υπηρεσιών, δωρεάν ή επί πληρωμή; Θα μπορούσε να ισχύσει το ίδιο στην περίπτωση κατά την οποία η επιχείρηση τηλεοπτικής μετάδοσης επί πληρωμή θα ήθελε να εξουσιοδοτήσει τους συνδρομητές της να χρησιμοποιούν ελευθέρως νοήμονες κάρτες;

Απάντηση του κ. Van Miert εξ ονόματος της Επιτροπής (11 Δεκεμβρίου 1996)

Η χρήση τεχνικών διατάξεων που περιορίζουν την ελευθερία του χρήστη αποτελεί κοινό χαρακτηριστικό τόσο στις συσκευές κινητών τηλεφώνων GSM / DCS1800 όσο και στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου πρόσβασης των συνδρομητών ψηφιακής συνδρομητικής τηλεόρασης. Στη φάση αυτή, δεν είναι σαφές, κατά πόσον μπορεί να θεωρηθεί ότι η επίδραση τέτοιων συσκευών στον ανταγωνισμό και στους καταναλωτές στις αγορές κινητής τηλεφωνίας είναι παρόμοια με την ενδεχόμενη επίδραση στις αγορές της ψηφιακής συνδρομητικής τηλεόρασης.

Η τεχνολογία κινητής τηλεφωνίας GSM/DCS1800 χρησιμοποιείται σε όλο τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ). Μερικές επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες GSM/DCS1800 στην Ευρώπη, επιδοτούν την πώληση των συσκευών κινητών τηλεφώνων για να αυξήσουν τις πωλήσεις. Αυτή η επιδότηση οδηγεί σε αυξημένο κίνδυνο απάτης με συσκευές τηλεφώνων, και η διάταξη κλειδώματος της κάρτας ταυτότητας συνδρομητή (SIM lock) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσει να μειωθούν οι απάτες αυτές. Εφόσον οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν το κλείδωμα της κάρτας SIM για τον σκοπό αυτό, δεν τίθεται θέμα ανταγωνισμού. Εν τούτοις, η διάταξη κλειδώματος έχει επίσης ως αποτέλεσμα τον περιορισμό του ανταγωνισμού στην αγορά για την παροχή υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας. Εάν ο πελάτης μπορεί να χρησιμοποιήσει μία συγκεκριμένη συσκευή κινητού τηλεφώνου μόνο σε ένα συγκεκριμένο δίκτυο, ο πελάτης αυτός δεν θα μπορεί, μετά τη λήξη κάποιας σύμβασης με την ελάχιστη δυνατή χρονική διάρκεια, να επιλέξει ελεύθερα τον φορέα παροχής υπηρεσιών. Επομένως, η Επιτροπή αποδέχεται γενικά ότι το κλείδωμα της κάρτας SIM μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καλύψει το ποσό που χρησιμοποιείται για την επιχορήγηση της πώλησης των συσκευών τηλεφώνων, αλλά, πέραν τούτου, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να εξαναγκάσει τους πελάτες να παραμείνουν σε ένα συγκεκριμένο δίκτυο, περιορίζοντας έτσι τον ανταγωνισμό. Το πρόβλημα θα είναι ιδιαίτερα οξύ σε περιπτώσεις όπου η πρακτική κλειδώματος SIM χρησιμοποιείται από ένα φορέα εκμετάλλευσης κινητής τηλεφωνίας με δεσπόζουσα θέση.

Τα GSM/DCS1800 είναι πρότυπα του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Τυποποίησης στον τομέα των Τηλεπικοινωνιών (ETSI) και η διάταξη κλειδώματος της κάρτας SIM αποτελεί σχέδιο προτύπου του ETSI. Η οδηγία 95/47/ΕΚ ((ΕΕ αριθ. L 281 της 23.11.1995. )) σχετικά με τη χρήση των προτύπων για τη μετάδοση τηλεοπτικού σήματος, δεν επιμένει σε μία κοινή (δηλ. τυποποιημένη) διεπαφή, προκειμένου να ενθαρρύνει την καινοτομία και την ανάληψη κινδύνων για την εισαγωγή νέας τεχνολογίας στις ψηφιακά μεταδιδόμενες υπηρεσίες. Ενώ μία κοινή διεπαφή θα επέτρεπε στους τρίτους φορείς μετάδοσης να εκδίδουν τις δικές τους κάρτες και να εγκρίνουν την πρόσβαση σε έναν αποκωδικοποιητή, εντούτοις, οι περισσότεροι φορείς συνδρομητικής τηλεόρασης θα επιμείνουν, παράλληλα με τον τυποποιημένο αποκωδικοποιητή, στην τοποθέτηση ενός αποκλειστικού συστήματος στον αποκωδικοποιητή για τον έλεγχο της πρόσβασης. Αυτό θα αποτελούσε προστασία κατά της πειρατείας και προστασία της επένδυσης κατά των δωρεάν επωφελουμένων. Έτσι, ενώ στην περίπτωση του κλειδώματος της κάρτας SIM, το πρόβλημα αφορά την πρακτική του περιορισμού της λειτουργικότητας μιας συσκευής τηλεφώνου στα διάφορα δίκτυα και τις συνθήκες με τις οποίες θα πρέπει να αποκατασταθεί η πλήρης λειτουργικότητα, το δυνητικό πρόβλημα με τους αποκωδικοποιητές φαίνεται να είναι η πιθανή χρήση των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας για την άρνηση πρόσβασης σε μία εγκατάσταση που ενδέχεται να είναι απαραίτητη για την παροχή κάποιας υπηρεσίας. Η αντιμετώπιση του προβλήματος εξαρτάται, επομένως, από τα χαρακτηριστικά της συγκεκριμένης περίπτωσης.

Άλλη σημαντικότερη διαφορά μεταξύ των δύο περιπτώσεων που ανησυχεί την Επιτροπή είναι ότι το κλείδωμα της κάρτας SIM δεν θα πρέπει να αποτρέπει τους χρήστες από το εγγραφούν, ταυτόχρονα, συνδρομητές σε άλλα κράτη μέλη για να επωφεληθούν από τυχόν χαμηλότερα τέλη που μπορούν να επιτύχουν εκεί. Οι τηλεοπτικές αγορές, αντίθετα, είναι φυσικά ακόμα κατακερματισμένες σε εθνικό ή σε περιφερειακό επίπεδο, λόγω των γλωσσικών ή των πολιτιστικών διαφορών. Δεν προκύπτει επομένως θέμα από τους καταναλωτές που στρέφονται σε φορείς παροχής υπηρεσιών σε άλλα κράτη μέλη για να επιτύχουν καλύτερη τιμή για το ίδιο προϊόν. Σήμερα, οι υπηρεσίες που παρέχονται σε κάθε κράτος μέλος, είτε με είτε χωρίς υπό όρους πρόσβαση, δεν μπορούν, όσον αφορά τους καταναλωτές, να θεωρηθούν ότι είναι αμοιβαίως υποκατάστατες. Αυτή η κατάσταση, βεβαίως, ενδέχεται μελλοντικά να μεταβληθεί.

Όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας, η Επιτροπή δεν έχει λάβει, μέχρι σήμερα, από κανένα κράτος μέλος την επίσημη κοινοποίηση για την ενσωμάτωση της εν λόγω οδηγίας στην εθνική νομοθεσία. Όπως συμβαίνει συνήθως στις περιπτώσεις αυτές, η Επιτροπή κινεί τις διαδικασίες παράβασης για τη μη κοινοποίηση δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΚ. Μόλις παραληφθούν οι ανακοινώσεις των κρατών μελών, η Επιτροπή θα ελέγξει την ενσωμάτωση ως προς τη συμμόρφωση με την οδηγία.

Μολονότι η οδηγία δεν απαιτεί τη χρήση κάποιας συγκεκριμένης τεχνολογίας για την υπό όρους πρόσβαση, απαγορεύει την κατάχρηση της αποκλειστικής τεχνολογίας για λόγους ανταγωνισμού και, όσον αφορά τις εμπορικές σχέσεις μεταξύ των φορέων παροχής πρόσβασης υπό όρους και των φορέων μετάδοσης, απαιτεί όρους δίκαιους, λογικούς και οι οποίοι δεν δημιουργούν διακρίσεις. Απαιτεί επίσης από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν κατάλληλες διαδικασίες επίλυσης των διαφωνιών ώστε να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα.

Στον ΕΟΧ πρόκειται να αρχίσει η παροχή ψηφιακά μεταδιδόμενων υπηρεσιών. Η οδηγία διευκολύνει, προς όφελος των καταναλωτών, τη λύση με έναν αποκωδικοποιητή επιβάλλοντας, για παράδειγμα, την κοινή κωδικοποίηση και την κοινή αποκωδικοποίηση, και απαγορεύει την συμπεριφορά που περιορίζει τον ανταγωνισμό. Δεδομένου ότι είναι πάρα πολύ νωρίς για να προκύψουν συγκεκριμένα παραδείγματα ανταγωνιστών ή καταναλωτών που αδικούνται από ένα φορέα συνδρομητικής τηλεόρασης με δεσπόζουσα θέση όσον αφορά την μονοπωλιακή προμήθεια των ψηφιακών συστημάτων υπό όρους πρόσβασης, δεν είναι δυνατό, στη φάση αυτή, να δοθούν ακριβείς απαντήσεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμοσθούν στην περίπτωση αυτή οι κοινοτικοί κανόνες ανταγωνισμού, ή θα χρησιμοποιηθούν τυχόν άλλες εξουσίες που διαθέτει η Επιτροπή.