ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2166/98

υποβολή: Jesús Cabezón Alonso (PSE) προς την Επιτροπή

(13 Ιουλίου 1998)

Θέμα: Ενισχύσεις προς ευρωπαïκές επιχειρήσεις που προβαίνουν σε επενδύσεις στην Κούβα

Άραγε η συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών προκειμένου να εξευρεθεί λύση στο πρόβλημα της ισχύος των νόμων της βορείου Αμερικής και εκτός της επικράτειάς της (Νόμος Helms-Burton) συνεπάγεται ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που επενδύουν στην Κούβα δεν θα υφίστανται μεν κυρώσεις εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά τουναντίον, δεν θα μπορούν να λάβουν κανενός τύπου ενίσχυση, συγχρηματοδότηση ή δάνειο από την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Απάντηση του Sir Leon Brittan εξ ονόματος της Επιτροπής

(4 Σεπτεμβρίου 1998)

Η Επιτροπή επιθυμεί να παραπέμψει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου στην κοινή απάντηση της προς τις γραπτές ερωτήσεις Ε-1343/98 και Ε-1344/98 του κυρίου Sanchez-Neyra(1), στην απάντηση που έδωσε στην προφορική ερώτηση Η-0573/98 του κυρίου Marset Campos κατά την ώρα των ερωτήσεων της συνόδου του Ιουνίου 1998(2) και της απάντησης που έδωσε στην προφορική ερώτηση Η-0664/98 του κυρίου Lannoye κατά την ώρα των ερωτήσεων της συνόδου του Ιουλίου 1998(3) για την λεπτομερή εξήγηση των κύριων σημείων της συμφωνίας που επιτεύθηκε μεταξύ της Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών κατά τη συνάντηση κορυφής στο Λονδίνο στις 18 Μαΐου 1998.

Ο στόχος στον οποίο απέβλεπε η Επιτροπή κατά τις επαφές της με τις Ηνωμένες Πολιτείες που οδήγησε τόσο στο συγκεκριμένο μνημόνιο συμφωνίας όσο και σε αυτό του Απριλίου 1997 ήταν να διασφαλίσει ότι οι κοινοτικές εταιρείες δεν υπόκεινται στις διατάξεις εκτός της επικράτειας του νόμου Χέλμς - Μπέρτον. Η Επιτροπή είχε πάντα καταστήσει σαφές ότι κάθε εφαρμογή των διατάξεων του νόμου αυτού θα οδηγήσει σε επανάληψη των διαδικασιών αποκατάστασης των διαφορών στα πλαίσια της ΠΟΕ.

Όσον αφορά το μνημόνιο συμφωνίας σε σχέση με τους κανόνες ενίσχυσης της προστασίας των επενδύσεων, ο στόχος στον οποίο αποβλέπει είναι να ανακόψει και να αποτρέψει μελλοντικές επενδύσεις σε ιδιοκτησίες που έχουν απαλλοτριωθεί παράνομα από τρίτη χώρα, μέσω μιας σειράς επενδυτικών κανόνων.

Είναι σαφές ότι η νομική βεβαιότητα σχετικά με την παρανομία κατά την απαλλοτρίωση αποτελεί το κύριο στοιχείο για τους κανόνες αυτούς που πρέπει να εφαρμοσθούν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι συγκεκριμένοι κανόνες που αναφέρονται στο μνημόνιο συμφωνίας θα έχουν εφαρμογή μόνο στις επενδύσεις σε συγκεκριμένες ιδιοκτησίες εφόσον είτε ένα διεθνές διαιτητικό δικαστήριο είτε ένα τοπικό δικαστήριο του κράτους που προκαλεί την απαλλοτρίωση, σε τελεσίδικη απόφασή του, αποφανθεί ότι η απαλλοτρίωση αντίκειται προς το διεθνές δίκαιο; είτε σε περιπτώσεις όπου το κράτος που προκαλεί την απαλλοτρίωση και δεν προσφέρει καμιά νομική λύση, έχει εξάγει το συμπέρασμα ότι υφίσταται ένας καλά νομικά και πραγματικά θεμελιωμένος ισχυρισμός ότι η απαλλοτρίωση ήταν παράνομη σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο; είτε στην περίπτωση μαζικών απαλλοτριώσεων, οπότε ένας εκ των συμμετεχόντων έχει την άποψη ότι η μεμονωμένη ιδιοκτησία για την οποία ένας επενδυτής έχει αιτήσει κυβερνητική εμπορική βοήθεια έχει απαλλοτριωθεί κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου.

Μόνο υπό τις περιστάσεις αυτές προβλέπεται ότι οι κυβερνήσεις που συμμετέχουν θα υποβάλουν είτε από κοινού είτε συντονισμένες διπλωματικές παραστάσεις στα κράτη που προκαλούν την απαλλοτρίωση; είτε να διαψεύσουν την κρατική στήριξη για καλυμμένες συναλλαγές σε παράνομες απαλλοτριωμένες ιδιοκτησίες; είτε να διαψεύσουν την κρατική βοήθεια για καλυμμένες συναλλαγές σε παράνομες απαλλοτριωμένες ιδιοκτησίες; αλλά θα δημοσιεύσουν καταλόγο παράνομα απαλλοτριωμένων ιδιοκτησιών και θα κάνουν δημόσιες δηλώσεις που αποθαρύνουν τις καλύμμενες συναλλαγές στις ιδιοκτησίες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο. Οι επενδύσεις που έγιναν πριν τις 18 Μαΐου δε θα επηρεασθούν από τους συμφωνημένους κανόνες.

Η πλήρης εφαρμογή αυτού του μνημονίου συμφωνίας εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από την υποστήριξη που θα λάβει από την αμερικανική γερουσία. Εντούτοις, η Κοινότητα τα κράτη μέλη καθώς και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα εφαρμόσουν τη συμφωνία όταν εγκριθεί και ασκηθεί η προεδρική εξουσία παραίτησης σύμφωνα με τον τίτλο IV του νόμου Χέλμς - Μπέρτον επιτρέποντας στις ευρωπαϊκές εταιρείες να ασκούν επιχειρηματική δράση χωρίς την απειλή κυρώσεων σύμφωνα με το νόμο Χέλμς - Μπέρτον.

(1) ΕΕ C 386, 11.12.1998.

(2) Πρακτικά του Κοινοβουλίου αριθ. Ιουνίου 1998.

(3) Πρακτικά του Κοινοβουλίου αριθ. Ιουλίου 1998.