ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2831/02

υποβολή: Robert Goebbels (PSE) προς την Επιτροπή

(9 Οκτωβρίου 2002)

Θέμα: Διεθνές εμπόριο και κανόνες σχετικά με τη δημοσίευση των ισολογισμών

Η νομοθεσία των κρατών μελών διαφέρει σημαντικά από το ένα κράτος στο άλλο όσον αφορά τη δημοσίευση των ισολογισμών των επιχειρήσεων. Ενώ οι ανώνυμες εταιρείεςποχρεούνται κατά κανόνα να δημοσιεύουν τους ετήσιους λογαριασμούς τους, για τις ΜΜΕ συχνά θεσπίζονται εξαιρέσεις ή τους παρέχεται η δυνατότητα δημοσίευσης απλοποιημένων λογαριασμών. Η ίδια κατάσταση απαντάται σε διεθνές επίπεδο, όπου πολύ λίγες χώρες απαιτούν την πλήρη δημοσίευση των λογαριασμών των εταιρειών που έχουν έδρα στο έδαφός τους. Κατά κανόνα, ηποχρέωση αυτή επιβάλλεται μόνο στις εταιρείες οι οποίες είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο.

Υπό τα δεδομένα αυτά, θα πρέπει να αναφέρουμε την πρόταση οδηγίας της Επιτροπής που τροποποιεί τις λογιστικές οδηγίες της ΕΕ και συμπληρώνει τον Κανονισμό τον οποίο ενέκρινε πρόσφατα το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή των διεθνών λογιστικών προτύπων. Ο κανονισμός αυτός προβλέπει ότι όλες οι ευρωπαϊκές εταιρείες οι εισηγμένες στο χρηματιστήριοποχρεούνται να καταρτίζουν μετά το 2005 τους ενοποιημένους λογαριασμούς τους βάσει των διεθνών λογιστικών προτύπων. Όμως, ηποχρέωση αυτή δεν ισχύει για τις μη εισηγμένες εταιρείες, πράγμα που περικλείει τον κίνδυνο να μηνπάρξει βελτίωση της διαφάνειας και της συγκρισιμότητας των χρηματοοικονομικών πληροφοριών.

Συμβαίνει επίσης σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, και κυρίως στη Γαλλία, όλες πρακτικά οι εταιρείες, μεγάλες ή μικρές, ναποχρεούνται να δημοσιεύουν τους ισολογισμούς τους, πράγμα το οποίο ασφαλώς συνιστά ένα μειονέκτημα για τις ΜΜΕ που δραστηριοποιούνται στις διεθνείς αγορές, όπου αναγκάζονται να αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό εταιρειών οι οποίες δενποβάλλονται σε παρόμοιαποχρέωση.

Σκοπεύει η Επιτροπή να προτείνει στο εγγύς μέλλον γενική εναρμόνιση των κανόνων σχετικά με τη δημοσίευση ισολογισμών στο επίπεδο της Ένωσης· Δεν θα πρέπει επίσης να ζητηθεί στο επίπεδο της ΠΟΕ η θέσπιση εναρμονισμένων κανόνων όσον αφορά τη δημοσίευση των ετήσιων λογαριασμών σε διεθνές επίπεδο, ώστε να αποτρέπεται κάθε στρέβλωση του ανταγωνισμού μεταξύ ευρωπαϊκών και μη ευρωπαϊκών εταιρειών·

Απάντηση του κ. Lamy εξ ονόματος της Επιτροπής

(5 Νοεμβρίου 2002)

Η ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία εξασφαλίζει μια ελάχιστη εναρμόνιση των κανόνων σχετικά με τη δημοσίευση των ετήσιων λογαριασμών των εταιρειών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έτσι, η οδηγία 78/660/ΕΟΚ περί των ετησίων λογαριασμών των εταιρειών(1) και η οδηγία 83/349/ΕΟΚ σχετικά με τους ενοποιημένους λογαριασμούς των εταιρειών(2) επιβάλλουν με τα άρθρα τους 47 και 38, αντιστοίχως, τη δημοσίευση των ετήσιων λογαριασμών (ισολογισμός, λογαριασμός αποτελεσμάτων χρήσεως και παράρτημα) και των ενοποιημένων λογαριασμών και, ενδεχομένως, της έκθεσης διαχειρίσεως καθώς και της έκθεσης του ή των ορκωτών λογιστών σε ένα μητρώο στο οποίο έχει πρόσβαση το κοινό σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3 της οδηγίας 68/151/ΕΟΚ(3). Ωστόσο, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να μην απαιτούν από τις μικρές επιχειρήσεις παρά μόνο την προετοιμασία και δημοσίευση, σε απλοποιημένη μορφή, του ισολογισμού τους και του σχετικού παραρτήματος (π.χ. οι επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών μικρότερο των 6,25 εκατ. ευρώ και προσωπικό λιγότερο των 50 ατόμων κατά μέσο όρο).

Ο βαθμός αυτός δημοσίευσης έχει κριθεί μέχρι σήμερα σε γενικές γραμμές επαρκής και ικανοποιητικός στο μέτρο που δεν αποδεικνύεται ότι η παρέκκλιση — από την οποία επωφελούνται οι μικρές επιχειρήσεις λόγω μείωσης του διοικητικού τους φόρτου — μπορεί να αποβεί επιζήμια για τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά.

Η θέσπιση διεθνών λογιστικών προτύπων (IAS) από την Ένωση θα συμβάλει σε μια μεγαλύτερη συγκρισιμότητα της χρηματοοικονομικής κατάστασης των επιχειρήσεων. Βεβαίως, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1606/2002(4) απευθύνεται κατά προτεραιότητα στις εταιρείες που είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο, αλλά προβλέπει εξίσου τη δυνατότητα των κρατών μελών να επιτρέπουν ή να απαιτούν από τις μη εισηγμένες εταιρείες να χρησιμοποιούν τα IAS για την κατάρτιση των ετήσιων ή ενοποιημένων λογαριασμών τους. Η πρόταση οδηγίας της Επιτροπής περί τροποποιήσεως των σχετικών οδηγιών αποσκοπεί στο να προωθήσει τη σταδιακή επανεφαρμογή των προτύπων IAS από τις μη εισηγμένες εταιρείες, με το ρυθμό που επιθυμούν τα κράτη μέλη. Επίσης, η Επιτροπήποστήριξε στον Οργανισμό Διεθνούς Λογιστικής Τυποποίησης (IASB), την ανάπτυξη ειδικών προτύπων IAS για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Το σχέδιο αυτό περιλαμβάνεται πλέον στις προτεραιότητες της ημερήσιας διάταξης των εργασιών του εν λόγω οργανισμού.

Επίσης, θα πρέπει να επισημάνουμε ότιπάρχουν παγκοσμίως και άλλα μέσα πρόσβασης στους λογαριασμούς των εταιρειών, εκτός από τα μέσα που προβλέπονται από την Ένωση. Έτσι, στις Ηνωμένες Πολιτείες π.χ. τα δεδομένα αυτά μπορούν να λαμβάνονται από εταιρείες που ειδικεύονται στον τομέα των χρηματοοικονομικών πληροφοριών.

Όσον αφορά το σημείο της ερώτησης σχετικά με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) και τη δυνατότητα θέσπισης εναρμονισμένων κανόνων σε παγκόσμιο επίπεδο για τη δημοσίευση των ετήσιων λογαριασμών των εταιρειών, ούτως ώστε να αποτραπεί οποιαδήποτε στρέβλωση του ανταγωνισμού μεταξύ ευρωπαϊκών και μη ευρωπαϊκών εταιρειών, θα πρέπει καταρχήν να επισημάνουμε ότι ο ΠΟΕ είναι ένας διεθνής οργανισμός ρόλος του οποίου είναι να ασχολείται με το διεθνές εμπόριο. Ο ΠΟΕ δεν έχει αρμοδιότητα να επιλύει όλα τα οικονομικά προβλήματα στρέβλωσης του ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο. Οπωσδήποτε επιδιώκεται ένας θεμιτός οικονομικός ανταγωνισμός, π.χ. στο πλαίσιο εναρμονισμένων κανόνων όσον αφορά τη δημοσίευση των ετήσιων λογαριασμών των εταιρειών, αλλά λόγω της διάρθρωσης των διαφόρων διεθνών οργανισμών (ΠΟΕ, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Διεθνής Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης ) και της αρχής της εξειδίκευσης, καθένας από τους οργανισμούς αυτούς πρέπει να περιορίζει τις παρεμβάσεις του στο δικό του τομέα δράσης, έστω και αν χρειάζεται ορισμένες φορές να συντονίζει καλύτερα τη δράση του με τους άλλους.

Το 1998 τα μέλη του ΠΟΕ θέσπισαν Κανόνες σχετικά με τις Εθνικές Κανονιστικές Ρυθμίσεις του Λογιστικού Τομέα (έγγραφο αριθ. S/WPPS/W/21). Οι κανόνες αυτοί εφαρμόζονται στα μέλη τα οποία έχουν αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις στον τομέα αυτόν ενόψει της ολοκλήρωσης του σημερινού γύρου διαπραγματεύσεων. Σκοπός των κανόνων αυτών είναι η διευκόλυνση του εμπορίου τωνπηρεσιών στο λογιστικό τομέα, διασφαλίζοντας ότι οι σχετικές εθνικές κανονιστικές ρυθμίσεις ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του άρθρου VI:4 της Γενικής Συμφωνίας για τις Συναλλαγές στον Τομέα των Υπηρεσιών (GATS). Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα σύνολο κανόνων που αποσκοπούν στη διαφάνεια των κανονιστικών ρυθμίσεων καθώς και στο να καταστούν προβλέψιμες, εύλογες και αντικειμενικές οι διοικητικές διαδικασίες. Ωστόσο, οι κανόνες αυτοί δεν θεσπίζουν ούτε έχουν σκοπό να θεσπίσουν καμία διεθνή εναρμόνιση όσον αφορά τους λογιστικούς κανόνες και κανονισμούς.

(1) Τέταρτη οδηγία 78/660/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 25ης Ιουλίου 1978, με βάση το άρθρο 54 παράγραφος 3 στοιχείο ζ) της συνθήκης και σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς ορισμένων μορφών εταιρειών, ΕΕ L 222 της 14.8.1978.

(2) Έβδομη οδηγία 83/349/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 1983, με βάση το άρθρο 54 παράγραφος 3 σημείο ζ) της συνθήκης, σχετικά με τους ενοποιημένους λογαριασμούς, ΕΕ L 193 της 18.7.1983.

(3) Πρώτη οδηγία του Συμβουλίου 68/151/ΕΟΚ, της 9ης Μαρτίου 1968, περί συντονισμού των εγγυήσεων που απαιτούνται στα κράτη μέλη εκ μέρους των εταιρειών, κατά την έννοια του άρθρου 58 δεύτερη παράγραφος της συνθήκης, για την προστασία των συμφερόντων των εταίρων και των τρίτων με σκοπό να καταστούν οι εγγυήσεις αυτές ισοδύναμες, ΕΕ L 65 της 14.3.1968.

(4) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1606/2002 του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Ιουλίου 2002, για την εφαρμογή διεθνών λογιστικών προτύπων, ΕΕ L 243 της 11.9.2002.