ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1867/00

υποβολή: Cristiana Muscardini (UEN) προς την Επιτροπή

(9 Ιουνίου 2000)

Θέμα: Συνέπειες του Τσερνομπίλ

Τα στατιστικά στοιχεία που παρέσχε το Υπουργείο Υγείας της Ουκρανίας είναι εντυπωσιακά: οι ασθενείς λόγω μόλυνσης από ραδιενέργεια, 14 χρόνια μετά την καταστροφή του Τσερνομπίλ, ανέρχονται σε 3,5 εκατομμύρια το ήμισυ εκ των οποίων μικρά παιδιά" η θνησιμότητα μεταξύ των εργαζομένων που καθάρισαν τις πληγείσες περιοχές ανήλθε σε 52 000 θύματα.

Λαμβάνονταςπόψη ότι τα πρόσωπα που έχουν εκτεθεί σε ακτινοβολίες ανέρχονται σε 5 εκατομμύρια, εκ των οποίων μόλις 15 000 εγκαταστάθηκαν αλλού, μπορεί η Επιτροπή να απαντήσει στις εξής ερωτήσεις:

1. Είναι σε θέση να αξιολογήσει μέχρι πότε η ρύπανση θα εξακολουθήσει να προκαλεί θύματα μεταξύ του πληθυσμού;

2. Έχει σωστές πληροφορίες εκ μέρους των ουκρανικών αρχών;

3. Υπάρχουν προγράμματα και πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των τραγικών αυτών συνεπειών και για την εξάλειψη των κινδύνων που συνδέονται με την ύπαρξη της παλαιάς μονάδας στην περιοχή;

4. Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων διεύρυνσης θίγεται το θέμα της πυρηνικής ασφάλειας;

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(31 Ιουλίου 2000)

Η Επιτροπή, τα κράτη μέλη και ολόκληρη η διεθνής κοινότητα έδειξαν ευθύς εξαρχής τη συμπαράστασή τους προς τα θύματα του ατυχήματος και ανέλαβαν τη σταθερή δέσμευση να αποκαταστήσουν τις συνέπειες του σοβαρότερου μέχρι σήμερα πυρηνικού ατυχήματος.

Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση της Επιστημονικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τη Μελέτη των Επιπτώσεων των Ατομικών Ακτινοβολιών (UNSCEAR), η οποία δημοσιεύθηκε στις αρχές Ιουνίου, έχουν σημειωθεί περίπου 1 800 κρούσματα καρκίνου του θυρεοειδούς σε παιδιά που εκτέθηκαν σε ακτινοβολία τη στιγμή του ατυχήματος του Τσερνομπίλ, ενώ ενδέχεται να σημειωθούν και νέα κρούσματα αν συνεχιστεί η σημερινή τάση. Επιπλέον, η επιστημονική επιτροπή αναφέρει ότι μέχρι στιγμής δενπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η έκθεση σε ακτινοβολία μπορεί να έχει μείζονες επιπτώσεις στη δημόσιαγεία. Δενπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι αυξήθηκε το σύνολο των περιστατικών καρκίνου ή θνησιμότητας ή μη κακοήθων ασθενειών λόγω έκθεσης σε ιονίζουσες ακτινοβολίες. Επίσης, δεν φαίνεται να έχει αυξηθεί ο κίνδυνος λευχαιμίας, ενός καρκίνου που χαρακτηρίζεται από σύντομη λανθάνουσα περίοδο και θεωρείται ως οπ’ αριθμόν ένα κίνδυνος αμέσως μετά το ατύχημα. Η μεγάλη πλειοψηφία του πληθυσμού δεν θεωρείται πιθανό ότι θαποστεί σοβαρές επιπτώσεις στηνγεία λόγω ακτινοβολίας από το ατύχημα του Τσερνομπίλ. Ωστόσο, θα πρέπει ναπενθυμίσουμε ότι περίπου εφτά εκατομμύρια άνθρωποι ζουν στη μολυσμένη περιοχή και ότι το ποσοστό νοσηρότητας στις περιοχές αυτές είναι σαφώςψηλότερο από ό τι στις μη μολυσμένες περιοχές, ως αποτέλεσμα πιθανόν και του άγχους και του στρες. Το ατύχημα του Τσερνομπίλ είχε επίσης τεράστιο οικονομικό αντίκτυπο μετά την ανεξαρτησία το 20 % περίπου του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος της Ουκρανίας έχει διατεθεί για την αποκατάσταση των συνεπειών του Τσερνομπίλ.

Κατά την περίοδο που ακολούθησε μετά το ατύχημα, και συγκεκριμένα το 1992, συνήφθη συμφωνία μεταξύ της Κοινότητας και των ανεξάρτητων κρατών της Κοινοπολιτείας για διεθνή συνεργασία στον τομέα των επιπτώσεων του ατυχήματος του Τσερνομπίλ, με στόχο τη μελέτη και αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ιονίζουσας ακτινοβολίας στους τομείς τηςγείας, του περιβάλλοντος και της ετοιμότητας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Ο σχετικός προϋπολογισμός ανήλθε σε 40 περίπου εκατ.. Οι προσπάθειες στον τομέα της έρευνας συνεχίστηκαν στο πλαίσιο του 4ου προγράμματος-πλαισίου πυρηνικής σχάσης και του προγράμματος INCO Copernicus (20 εκατ.). Πολλά από τα έργα που εκτελούνται στο πλαίσιο αυτών των προγραμμάτων, κυρίως στον τομέα της ακτινοβιολογίας και της επιδημιολογίας του καρκίνου, βρίσκονται ακόμα εν εξελίξει. Από ορισμένα έργα επωφελείται άμεσα ο τοπικός πληθυσμός, όπως για παράδειγμα από το έργο με στόχο τη θεραπεία των θυμάτων του ατυχήματος, το οποίο αποδείχτηκε εξαιρετικά ωφέλιμο για τους εργαζόμενους για τον καθαρισμό του πυρηνικού σταθμού, οι οποίοι είχαν εκτεθεί σε μεγάλο βαθμό σε ακτινοβολία. Τα ερευνητικά προγράμματα για τη διάγνωση του καρκίνου του θυρεοειδούς στα παιδιά και τους ενήλικες καθώς και για τη βελτιστοποίηση της θεραπείας τουπήρξαν επωφελή για μεγάλο τμήμα του πληθυσμού των τριών χωρών. Επί του παρόντος, οι ενισχύσεις επικεντρώνονται σ' ένα μικρότερο αριθμό έργων στον τομέα αυτόν, κυρίως επειδή πολλά προγράμματα βρίσκονται σε φάση σταθεροποίησης.

Το 1994, η Κοινότητα ανέλαβε την πρωτοβουλία να προτείνει στην Ουκρανία ένα σχέδιο δράσης για το κλείσιμο του πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής Τσερνομπίλ, προσφέροντάς της σε αντάλλαγμα εκτενέστερη συνεργασία καιποστήριξη για την προετοιμασία και εφαρμογή αυτής της απόφασης. Αυτό το σχέδιο δράσης είχε εγκριθεί από την Ομάδα των επτά περισσότερο βιομηχανοποιημένων χωρών (G7) και το Δεκέμβριο του 1995πεγράφη μνημόνιο συμφωνίας μεταξύ της κυβέρνησης της Ουκρανίας, των χωρών της Ομάδας των 7 και της Επιτροπής, με σκοπό το κλείσιμο του Τσερνομπίλ το αργότερο μέχρι το έτος 2000. Ξεκίνησε ένα πολύ δυναμικό πρόγραμμα συνεργασίας όσον αφορά τη μεταρρύθμιση και τις επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα, την πυρηνική ασφάλεια και τις συναφείς κοινωνικές πτυχές.

Συνολικά, από την έκρηξη του πυρηνικού αντιδραστήρα το 1986 και εντεύθεν, η Κοινότητα έχει χορηγήσει για το Τσερνομπίλ και για προγράμματα που έχουν σχέση με το Τσερνομπίλ ποσό ύψους 240 εκατ., το οποίο κατένειμε σε τρεις κύριους τομείς: την κατασκευή ενός νέου προστατευτικού κελύφους για τη μονάδα 3, την εκτίμηση και αποκατάσταση των επιπτώσεων της καταστροφής στηνγεία και το περιβάλλον και, τέλος, την παροχή βοήθειας για τις εργασίες παροπλισμού καθώς και για την ανάπτυξη των ικανοτήτων αντικατάστασης των πυρηνικών σταθμών.

Επιπλέον, η Επιτροπή ανήγγειλε στις 5 Ιουλίου, κατά τη διάρκεια της τελευταίας διάσκεψης χορηγών βοήθειας στο Βερολίνο, μια νέα συνεισφορά ύψους 100 εκατ.πέρ του ταμείου για την κατασκευή του προστατευτικού κελύφους του Τσερνομπίλ. Επίσης, ορισμένα κράτη μέλη διέθεσαν σημαντικά ποσάπέρ του εν λόγω ταμείου.

Στις 5 Ιουνίου, ο Πρόεδρος κ. Kuchma ανήγγειλε το οριστικό κλείσιμο της τελευταίας εν λειτουργία μονάδας του σταθμού του Τσερνομπίλ στις 15 Δεκεμβρίου 2000. Τόσο η απόφαση αυτή όσο και το χρονοδιάγραμμα συμφωνούν με τη μακροχρόνια δέσμευση της Ουκρανίας προς την Ομάδα των 7. Επίσης, η απόφαση αυτή αποτελεί σημαντικό βήμα, το οποίο ολόκληρη η διεθνής κοινότητα θα χαιρετίσει με ικανοποίηση.

Όσον αφορά τη διεύρυνση, η Επιτροπή θεωρεί την πυρηνική ασφάλεια εξαιρετικά σημαντικό ζήτημα στο πλαίσιο των σχετικών διαπραγματεύσεων με τιςποψήφιες χώρες. Τον Ιούλιο του 1997, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση με τίτλο Πρόγραμμα δράσης 2000-για μια ισχυρότερη και διευρυμένη Ένωση, στην οποία το ζήτημα της πυρηνικής ασφάλειας στιςποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης συνδέεται με πολιτικές προοπτικές. Στο έγγραφο αυτό, αναφέρεται σαφώς ότι η Ένωση πρέπει να προστατεύει τη ζωή και τηνγεία των σημερινών και μελλοντικών της πολιτών. Αυτό σημαίνει ότι οιποψήφιες χώρες οφείλουν να προσφέρουν πλήρως τη συνεργασία τους στις προσπάθειες εναρμόνισης των επιπέδων τους στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας με τα διεθνή πρότυπα. Όλες οι διαπραγματεύσεις με τιςποψήφιες χώρες διεξήχθησαν με γνώμονα την αρχή αυτή. Έτσι, η Επιτροπή, στις ετήσιες εκθέσεις της σχετικά με την πρόοδο των χωρών αυτών, έχει συμπεριλάβει και την αξιολόγηση της πυρηνικής ασφάλειας.