ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1995/01

υποβολή: Mara Rodrguez Ramos (PSE)και Carlos Westendorp y Cabeza (PSE) προς την Επιτροπή

(6 Ιουλίου 2001)

Θέμα: Λήξη της ισχύος της Συνθήκης ΕΚΑΧ και επιδοτήσεις στον τομέα του άνθρακα

Στο Παράρτημα της Πράσινης Βίβλου Προς μια ευρωπαϊκή στρατηγική για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, η Επιτροπή αναφέρει ότι το επιχείρημα της ασφάλειας του εφοδιασμού δεν μπορεί επ' ουδενί να απαλλάξει τα κράτη μέλη από τηνποχρέωση εξορθολογισμού του τομέα του άνθρακα.

Η Συνθήκη ΕΚΑΧ αναφέρει ρητά την ιδέα αυτή, γεγονός που δε συμβαίνει με τις Συνθήκες της Κοινότητας· για το λόγο αυτό θα έπρεπε ναποστηριχθεί ότι η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού εξακολουθεί να αποτελεί αρμοδιότητα των κρατών μελών.

Ποια νομική βάση χρησιμοποιεί η Επιτροπή για προειδοποιήσει τα κράτη μέλη ότι δεν θα μπορούν να επικαλεστούν την ασφάλεια του εφοδιασμού για να δικαιολογήσουν ενισχύσεις της παραγωγής άνθρακα, ιδίως τη στιγμή που αυτή η ενεργειακή πηγή δεν αποτελεί ουσιαστικά το αντικείμενο εμπορικών συναλλαγών στο εσωτερικό της Κοινότητας·

Κοινή συμπληρωματικήαπάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπήςστις γραπτές ερωτήσεις E-1995/01, E-1997/01, E-1998/01 και E-2000/01

(19 Σεπτεμβρίου 2001)

1. Με απόφαση της 25ης Ιουλίου 2001 η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις προς τη βιομηχανία άνθρακα μετά την εκπνοή της συνθήκης ΕΚΑΧ(1). Η πρόταση αυτή διαβιβάστηκε για έγκριση στο Συμβούλιο το οποίο θα λάβει απόφαση μετά τη γνωμοδότηση του Κοινοβουλίου, της Συμβουλευτικής Επιτροπής ΕΚΑΧ, της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Επιτροπής των Περιφερειών.

Η θέσπιση νέου καθεστώτος κρατικών ενισχύσεων για την κοινοτική βιομηχανία άνθρακα αποτελούσε προτεραιότητα στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής. Η κατά το δυνατόν ταχύτερη θέσπιση νέων κανόνων θα συμβάλει δίχως άλλο σε μια ομαλότερη μετάβαση από το σημερινό στο μελλοντικό καθεστώς κρατικών ενισχύσεων και θα επιτρέψει τη συνέχιση της αναδιάρθρωσης και του εξορθολογισμού του τομέα αυτούπό τις καλύτερες συνθήκες.

2. Το προτεινόμενο καθεστώς εντάσσεται στη δημιουργία από τα κράτη μέλη βάσης εγχώριων πηγών πρωτογενούς ενέργειας με σκοπό την ενίσχυση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού της Κοινότητας. Μια βάση πηγών πρωτογενούς ενέργειας προϋποθέτει την προαγωγή ή τη διατήρηση διαφόρων κοινοτικών ενεργειακών πηγών και ιδιαίτερα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και του άνθρακα. Κατά συνέπεια, το καθεστώς που προτείνει η Επιτροπή δεν αποτελεί μειωμένη πρωτοβουλία που αφορά μια μόνο πηγή πρωτογενούς ενέργειας. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που εγγράφεται σ'ένα σύνολο συντονισμένων μέτρων.

3. Μετά την εκπνοή της συνθήκης ΕΚΑΧ η χορήγηση κρατικών ενισχύσεων στη βιομηχανία άνθρακα θα εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των κοινοτικών κανόνων, και συγκεκριμένα των άρθρων 87 (πρώην άρθρο 92) και επομένων της συνθήκης ΕΚ.

Το άρθρο 87 της συνθήκης ΕΚ θεσπίζει την αρχή του ασυμβίβαστου των κρατικών ενισχύσεων με την κοινή αγορά. Οι κρατικές ενισχύσεις ωστόσο είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά μόνο κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ των κρατών μελών συναλλαγές και που ή νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό ευνοώντας ορισμένες επιχειρήσεις ή ορισμένους κλάδους παραγωγής. Η νομολογία έχει καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τα κριτήρια αυτά(2), συμπεριλαμβανομένου του εξεταζόμενου τομέα. Στο πλαίσιο αυτό είναι σκόπιμο να εξεταστούν οι επιπτώσεις των σχετικών με την παραγωγή άνθρακα ενισχύσεων στο σύνολο της αγοράς ενέργειας. Η σταδιακή δημιουργία εσωτερικής αγοράς ενέργειας απαιτεί την άσκηση πολιτικής αυστηρού ελέγχου των ενισχύσεων που αφορούν τον ενεργειακό τομέα, και ο έλεγχος αυτός θα πρέπει να περιλαμβάνει όλες τις κρατικές ενισχύσεις που χορηγούνται στις πρωτογενείς πηγές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής άνθρακα.

4. Τέλος, το καθεστώς που προτείνει η Επιτροπή βασίζεται στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο ε) και στο άρθρο 89 (πρώην άρθρο 94) της συνθήκης ΕΚ.

(1) COM(2001)423 τελικό.

(2) Βλ. ειδικότερα την πρόσφατη απόφαση του Πρωτοδικείου της 12ης Ιουλίου 2001 στις κοινέςποθέσεις T-12/99 και T-63/99, UK Coal plc κατά Επιτροπής, η οποία δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί.