ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0457/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(22 Φεβρουαρίου 2002)

Θέμα: Οι εναλλακτικές λύσεις όσον αφορά την επαναλειτουργία του αντιδραστήρα ταχέων νετρονίων του Petten (Κάτω Χώρες) και η παρασκευή φαρμάκων κατά του καρκίνου

1. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι με το πέρασμα του καιρού η αποστολή του αντιδραστήρα ταχέων νετρονίων (ΑΤΝ) του Κοινού Κέντρου Έρευνας (ΚΚΕ) της Ευρωπαϊκής Κοινότητας που βρίσκεται κοντά στο ολλανδικό χωριό Petten μεταβλήθηκε αισθητά, μετατρεπόμενη από εγκατάσταση έρευνας (σχετικά με την ασφάλεια των πυρηνικών σταθμών, την αποθήκευση και τη μείωση των ραδιενεργών αποβλήτων, καθώς και σχετικά με ταλικά) σε εμπορική παραγωγή ραδιο-ισοτόπων για ιατρικές εφαρμογές σε καρκινοπαθείς από την εταιρία TVCO Health/Mallinkcrodt και ότι η εμπορική αυτή προσέγγιση οδήγησε σε χαλάρωση της ασφάλειας·

2. Σημαίνει τούτο για την Επιτροπή ότι θα πρέπει να απαιτήσει την παύση της εμπορικής παραγωγής ισοτόπων στο Petten;

3. Ποιοι όροι θα πρέπει να διέπουν μια ενδεχόμενη επαναλειτουργία του αντιδραστήρα· Δεν κρίνει η Επιτροπή ότι θα πρέπει να αναθεωρηθεί η άδεια λειτουργίας του ΚΚΕ και εάν ναι ποια σημεία χρήζουν βελτίωσης·

4. Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή εάν η εφαρμογή απεμπλουτισμένου ουρανίου αντίψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου αποτελεί εναλλακτική λύση για τη θεραπεία των καρκινοπαθών· Κρίνει η Επιτροπή ότι από οικονομοεπιχειρηματική άποψη είναι δυνατή η διατήρηση των δραστηριοτήτων της εγκατάστασης μέσω μιας πλήρους μετατροπής του τύπου αυτού·

5. Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή εάν κρίνει ότι οι μεγάλες αλλαγές προοπτικής που γνώρισε η λειτουργία του κέντρου έρευνας του Petten όσον αφορά το μελλοντικό ρόλο και τη σκοπιμότητα της πυρηνικής ενέργειας καθιστούν εμφανή την ανάγκη αναθεώρησης της ανάγκης διατήρησης του εν λόγω κέντρου, έχοντας επίσηςπόψη τους κινδύνους που ενέχει για τους κατοίκους της περιοχής, καθώς και για το προστατευόμενο παραθαλάσσιο περιβάλλον της Βόρειας Θάλασσας·

6. Πώς οραματίζεται η Επιτροπή το μέλλον του ως άνω πυρηνικού σταθμού, λαμβάνοντας συγχρόνωςπόψη την επιθυμία που εξέφρασε η Greenpeace για οριστικό και όχι μόνο προσωρινό κλείσιμο του πυρηνικού αυτού σταθμού·

Απάντηση του κ. Busquin εξ ονόματος της Επιτροπής

(7 Μαΐου 2002)

1. Η Επιτροπή γνωρίζει πολύ καλά ότι με τα χρόνια η αποστολή του Αντιδραστήρα Ταχέων Νετρονίων (HFR) έχει μεταβληθεί σημαντικά. Σκοπίμως και με την πλήρηποστήριξη των τριών κρατών μελών που συγχρηματοδοτούν το συμπληρωματικό πρόγραμμα HFR και με τις ευλογίες του Συμβουλίου, ο αντιδραστήρας αναπροσανατολίστηκε από την καθαρή πυρηνική έρευνα προς την παραγωγή ραδιοϊσοτόπων. Η δραστηριότητα αυτή καλύπτει το 30 % έως 40 % του προϋπολογισμού του HFR και ικανοποιεί λίγο πολύ τα δύο τρίτα των αναγκών των ευρωπαϊκών νοσοκομείων και των ερευνητικών ιατρικών κέντρων. Η παραγωγή αυτή είναι ασφαλώς ουσιαστικής σημασίας, αλλά η Επιτροπή εκτιμά πάντα ότι η ασφάλεια πρέπει να είναι προτεραιότητα αριθμός ένα και να μην διακυβεύεται από οποιοδήποτε εμπορικής φύσεως κριτήριο ή άλλες πιέσεις.

2. Είναι γεγονός ότι ασκήθηκε κριτική σχετικά με τη φιλοσοφία περί ασφαλείας εγκαταστάσεων της επιχείρησης που λειτουργεί το HFR. Η Επιτροπή, η οποία είναι κάτοχος των αδειών λειτουργίας, έχει ζητήσει έτσι, σε πλήρη συμφωνία με τις ολλανδικές αρχές ασφαλείας (Kernfysische Dienst (KFD)), από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) να πραγματοποιήσει μια έρευνα επί του προβλήματος αυτού. Η έρευνα αυτή διενεργήθηκε από 3 έως 8 Μαρτίου 2002. Την Παρασκευή 8 Μαρτίου, η IAEA παρουσίασε τα κύρια ευρήματά της και τις συστάσεις της στον κάτοχο της αδείας, το Κοινό Κέντρο Έρευνών (ΚΚΕρ) και στην KFD. Ορισμένα στοιχεία του συστήματος διαχείρισης των μέτρων ασφαλείας επελέγησαν για διορθωτικές δράσεις. Οι εν λόγω δράσεις περιλαμβάνουν βελτιωμένη και συχνότερη επιμόρφωση του προσωπικού, βελτιωμένες οδούς επικοινωνίας, σύσφιξη των διαδικασιών παρακολούθησης και ελέγχου και διεξοδική ανασκόπηση των όρων της αδείας. Τα προαναφερόμενα πρέπει να εφαρμοστούν από την επιχείρηση εκμετάλλευσης (NRG), σε ορισμένες δε περιπτώσεις μαζί με το ΚΚΕρ. Μια πρόταση για την εφαρμογή των προαναφερομένων συστάσεων έχει τώρα εγκριθεί από την KFD. To ΚΚΕρ θα παρακολουθήσει από κοντά την πρόοδο εφαρμογής τους από το Nuclear Research and Consultancy Group (NRG) ώστε να εξασφαλισθεί η συνεχής ασφαλής λειτουργία του αντιδραστήρα.

3. Εκτός της επιθεώρησης ασφαλείας της IAEA, η Serco Assurance πραγματοποίησε μια ανεξάρτητη αξιολόγηση του χρόνου ζωής του συγκροτήματος HFR, σε ό,τι αφορά την ύπαρξη ενδείξεων για ελαττωματικές συγκολλήσεις στο κυρίως σώμα του HFR. Την Τρίτη 19 Μαρτίου 2002 παρουσιάστηκε η έκθεση της Serco. Στην έκθεση αυτή παρατίθεται η εξής δήλωση: η Serco εκφράζει την ικανοποίησή της για την από τεχνικής απόψεως ετοιμότητα προς επαναλειτουργία του HFR για περίοδο λειτουργίας μέχρι το καλοκαίρι του 2003 (οπότε έχει σχεδιασθεί η επόμενη εσωτερική επιθεώρηση). Ωστόσο, διατυπώνονταν διάφορες συστάσεις περιλαμβανομένης και της ανάπτυξης ενός κυρωμένου προγράμματος εσωτερικής επιθεώρησης, παραπέρα ανάλυση σε συνθήκες πίεσης των ενδείξεων για ενδεχόμενες βλάβες, ενώ θα πρέπει να διερευνηθούν καλύτερα οι ιδιότητες τωνλικών με την προσφυγή σε στοιχεία αρχείου. Πρέπει να εκπονηθεί ένα λεπτομερές σχέδιο δράσης για να καταδειχθεί ο τρόπος με τον οποίο θα τεθούν σε εφαρμογή οι προαναφερόμενες συστάσεις.

4. Η Επιτροπή αποφάσισε ήδη από κοινού με τις ολλανδικές αρχές, να οδηγήσει το HFR από την παραγωγή καυσίμουψηλού εμπλουτισμού σε καύσιμο χαμηλού εμπλουτισμού μετά από μια εμπεριστατωμένη μελέτη στην οποία αποδεικνύονταν ότι μια τέτοια μετατροπή επηρεάζει πολύ λίγο τις δυνατότητες ακτινοβόλησης του αντιδραστήρα. Η παραγωγή ραδιοϊσοτόπων δεν θαποστεί οποιεσδήποτε αρνητικές συνέπειες από την εν λόγω αλλαγή.

5. Οι δραστηριότητες του Ινστιτούτου Ενέργειας του Κοινού Κέντρου Έρευνών, εγκατεστημένου στο Petten,ποδιαιρούνται σε τρεις μεγάλους τομείς:

- δραστηριότητες έρευνας για την πυρηνική ασφάλεια, εν μέρει ανεξάρτητες από το HFR, χρηματοδοτούμενες μέσω του 5ου προγράμματος πλαισίου για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη (ΕΤΑ), που καλύπτουν το 40 % περίπου των δραστηριοτήτων του·

- μη πυρηνικές ερευνητικές δραστηριότητες χρηματοδοτούμενες από το 5ο πρόγραμμα πλαίσιο για ΕΤΑ, που καλύπτουν το 30 % των δραστηριοτήτων·

- διαχείριση του Αντιδραστήρα Ταχέων Νετρονίων, χρηματοδοτούμενη μέσω ενός συμπληρωματικού προγράμματος στο οποίο συμμετέχουν η Γερμανία, η Γαλλία και η Ολλανδία, που καλύπτουν το 30 % των δραστηριοτήτων.

Κύριος στόχος των πυρηνικών ερευνητικών δραστηριοτήτων είναι να μελετηθεί η ασφαλής λειτουργία και ο περιορισμός του όγκου των πυρηνικών αποβλήτων των εν λειτουργία πυρηνικών σταθμών (περιλαμβανομένων και εκείνων που είναι εγκατεστημένοι στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης που θα προσχωρήσουν στην Ένωση τα επόμενα χρόνια). Για τον λόγο αυτόν το Ινστιτούτο Ενεργείας παρέχει επίσης τεχνική και επιστημονική βοήθεια στα προγράμματα Tacis και Phare.

Κύριος στόχος των μη πυρηνικών ερευνητικών δραστηριοτήτων είναι να αξιολογηθούν και κυρωθούν νέες και καθαρότερες ενεργειακές τεχνολογίες στους τομείς παραγωγής ενέργειας από απόβλητα και βιομάζα, οι επιδόσεις των στοιχείων καυσίμου καιδρογόνου ως φορέων ενέργειας και η αποθήκευση και διάθεση εναλλακτικών καυσίμων.

Τελικά, πρέπει να τονισθεί ότι η λειτουργία του Αντιδραστήρα Ταχέων Νετρονίων ευρίσκεταιπό τον πλήρη έλεγχο των Ολλανδικών Αρχών Ασφαλείας.

6. Οι Ολλανδικές Αρχές Ασφαλείας, με βάση τα αποτελέσματα του εξωτερικού ελέγχου και της επιθεώρησης που πραγματοποιήθηκε από τον ΙΑΕΑ και την Serco Assurance, συνεπέραναν ότι ο αντιδραστήρας μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί με ασφάλεια. Επομένως, ελήφθη απόφαση, σε συμφωνία με την KFD, να επαναρχίσει τη λειτουργία του ο αντιδραστήρας στις 22 Μαρτίου 2002.