ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1752/03

υποβολή: Eija-Riitta Korhola (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(27 Μαΐου 2003)

Θέμα: Οι αναλύσεις επιπτώσεων και η ασφάλιση αστικής ευθύνης ως μέτρα για την πρόληψη ζημιών από πετρελαιοκηλίδες

Τα θαλάσσια ατυχήματα δεν αποτελούν απλώς περιβαλλοντικό πρόβλημα αλλά μπορούν και να προκαλέσουν μεγάλες οικονομικές ζημίες. Μια πετρελαιοκηλίδα μπορεί για παράδειγμα να μειώσει την αξία χρήσης ακινήτων και οικοπέδων της παράκτιας ζώνης, και κατά συνέπεια να μειώσει την αξία τους ως περιουσιακών στοιχείων. Μια πετρελαιοκηλίδα μπορεί να παρεμποδίσει τη λειτουργία παράκτιων εργοστασίων και πυρηνικών εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας. Για παράδειγμα οι πυρηνικές εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούν θαλάσσιο νερό για ψύξη θα πρέπει να διακόψουν τη λειτουργία τους για κάποιο διάστημα, ενδεχομένως για χρόνια, επειδή το πετρέλαιο θα έφραζε τα συστήματα ψύξης, πράγμα που θα είχε βαρείες επιπτώσεις. Όσον αφορά τα θαλάσσια ατυχήματα θα μπορούσε να ακολουθηθεί το παράδειγμα των μέτρων προστασίας από πυρηνικά ατυχήματα:

Επί τη βάσει της ανάλυσης επιπτώσεων από ατυχήματα σε πετρελαιοφόρα θα μπορούσε να εκτιμηθεί το συνολικό προβλεπόμενο κόστος καθώς και άλλες συνέπειες. Από την άλλη πλευρά, για να αντιμετωπίζονται βαρύτατες συνέπειες όπως οι παραπάνω, θα ήταν αναγκαία η ασφάλιση αστικής ευθύνης, πράγμα που συμβαίνει στο χώρο της πυρηνικής βιομηχανίας.

Σύμφωνα με την Επιτροπή κατά πόσο είναι δυνατό να συνδυαστούν οι παραπάνω αναλύσεις επιπτώσεων και η ασφάλιση αστικής ευθύνης με τα ήδηπάρχοντα καθώς και τα προετοιμαζόμενα νομοθετικά μέτρα για την εκτίμηση ή την αποκατάσταση των βαρύτατων συνεπειών από τα θαλάσσια ατυχήματα πετρελαιοφόρων·

Απάντηση της κυρίας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(8 Ιουλίου 2003)

Η Επιτροπή θα ήθελε να επιστήσει την προσοχή του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου στο γεγονός ότι η κατάσταση και το είδος της ζημίας στα οποία αναφέρεται καλύπτονται από τη διεθνή σύμβαση αστικής ευθύνης (Civil Liability Convention ή CLC) για ζημίες οφειλόμενες σε πετρελαϊκή ρύπανση και από τη διεθνή σύμβαση για την ίδρυση διεθνούς ταμείου αποζημιώσεων για ζημίες οφειλόμενες σε πετρελαϊκή ρύπανση (Fund Convention).

Οι δύο αυτές συμβάσεις, που τροποποιήθηκαν το 1992, συνθέτουν το καθεστώς το οποίο διέπει τη ρύπανση των ακτών (σε απόσταση μέχρι 200 μίλια από την ακτογραμμή) των συμβαλλόμενων μερών, εξαιτίας πετρελαιοκηλίδων που προέρχονται από δεξαμενόπλοια. Το καθεστώς καλύπτει ζημίες γιαλικά περιουσιακά στοιχεία και, σε ορισμένο βαθμό, οικονομικές ζημίες και το κόστος της περιβαλλοντικής αποκατάστασης καθώς και προληπτικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένου του καθαρισμού του ακτών. 85 κράτη, μεταξύ των οποίων τα κράτη μέλη πλην Λουξεμβούργου και Αυστρίας, είναι συμβαλλόμενα μέρη των δύο συμβάσεων του 1992.

Το πρώτο επίπεδο ευθύνης, η ευθύνη του εγγεγραμμένου στο νηολόγιο πλοιοκτήτη, διέπεται από τη σύμβαση CLC. Η ευθύνη του πλοιοκτήτη είναι αντικειμενική, και συνεπώς δεν εξαρτάται από σφάλμα ή αμέλεια εκ μέρους του. Υπό κανονικές συνθήκες, ο πλοιοκτήτης έχει τη δυνατότητα να περιορίζει την ευθύνη του σε ένα ποσό το ύψος του οποίου συναρτάται με τη χωρητικότητα του πλοίου, και το οποίο σήμερα δεν μπορεί ναπερβαίνει τα 80 εκατομ. ευρώ για τα μεγαλύτερα πλοία. Η CLCποχρεώνει τους πλοιοκτήτες να έχουν ασφάλιση ευθύνης και δίνει στους ενάγοντες το δικαίωμα να στρέφονται κατά του ασφαλιστή εντός των ορίων ευθύνης του πλοιοκτήτη.

Το καθεστώς της σύμβασης CLC συμπληρώνεται από το διεθνές ταμείο αποζημιώσεων για πετρελαϊκή ρύπανση (το ταμείο IOPC), το οποίο ιδρύθηκε βάσει της αντίστοιχης σύμβασης (Fund Convention) με σκοπό την καταβολή αποζημιώσεων σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η ευθύνη του πλοιοκτήτη δεν επαρκεί για την κάλυψη της ζημίας. Το μέγιστο ύψος της αποζημίωσης που καταβάλλεται σήμερα μέσω του ταμείου IOPC είναι 175 εκατομ. ευρώ. Το ταμείο IOPC χρηματοδοτείται με εισφορές εταιρειών ή άλλων οργανισμών που προμηθεύονται πετρέλαιο μεταφερόμενο δια θαλάσσης.

Στις 16 Μαΐου 2003, διπλωματική διάσκεψηπό την αιγίδα του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού ενέκρινε νέο πρωτόκολλο των συμβάσεων που διέπουν το καθεστώς ευθύνης και αποζημιώσεων για πετρελαϊκή ρύπανση. Με το πρωτόκολλο αυτό ιδρύεται συμπληρωματικό ταμείο, δια του οποίου πενταπλασιάζεται το ύψος της αποζημίωσης που μπορεί να καταβληθεί στα θύματα (μέχρι 910 εκατομ. ευρώ).

Η Επιτροπή δέχτηκε ευνοϊκά την ίδρυση του συμπληρωματικού ταμείου, ως μέτρο που θα συμβάλει σημαντικά στην πλήρη και ταχεία αποζημίωση των θυμάτων πετρελαϊκής ρύπανσης. Η Επιτροπή παροτρύνει τα κράτη μέλη να κυρώσουν αμέσως το νέο πρωτόκολλο ώστε μέχρι τέλους του 2003 να έχει καταστεί πλήρως επιχειρησιακό.