ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3895/00

υποβολή: Robert Goebbels (PSE) προς την Επιτροπή

(13 Δεκεμβρίου 2000)

Θέμα: Άνοιγμα τωνπηρεσιών της Επιτροπής στον ανταγωνισμό

Η Επιτροπή απεφάσισε να καταπολεμήσει τα δημόσια μονοπώλια και ναποχρεώσει όλους τους τομείς αποκλειστικών δικαιωμάτων ναποβληθούν στο σκληρό νόμο του ανταγωνισμού.

Για ποιο λόγο η Επιτροπή δεν έχει ακόμη επιδείξει το θάρρος των ιδεών της όσον αφορά και τις δικές τηςπηρεσίες; Για ποιο λόγο δεν αντλεί λ.χ. έμπνευση από τις ευγενείς αρχές που διατυπώνονται στην πρόσφατη πρόταση κανονισμού της σχετικά με τις δημόσιεςπηρεσίες στον τομέα της μεταφοράς επιβατών προκηρύσσοντας ανά πενταετία δημόσιο διαγωνισμό για όλο το έργο που παρέχεται από τις δικές τηςπηρεσίες ώστε να βελτιωθεί η αποδοτικότητα και η διαφάνεια τωνπηρεσιών αυτών, να παρέχονται καλύτερεςπηρεσίες, να ελέγχεται η εξέλιξη του κόστους και να εξασφαλίζεται η καλύτερη δυνατή ποιότητα, για να χρησιμοποιήσουμε την κοινοτική ιδιόλεκτο;

Μήπως οι ιδιωτικοί φορείς δεν θα μπορούσαν να διαχειριστούν καλύτερα τα θέματα που ανατίθενται στην Επιτροπή, κατορθώνοντας λ.χ. να τηρούν τις προθεσμίες πληρωμής που καθορίζονται σε 30 ημέρες από την ευρωπαϊκή οδηγία 2000/35/ΕΚ(1), ενώ για τους δικούς της κανονισμούς η Επιτροπή παρέχει γενναιόδωρα στον εαυτό της προθεσμίες πληρωμής 60 ημερών, προθεσμίες δε που οι κοινοτικέςπηρεσίες δεν είναι συχνά εις θέσιν να τηρήσουν;

(1) ΕΕ L 200 της 8.8.2000, σελ. 35.

Απάντηση της κας Schreyer Εξ ονόματος της Επιτροπής

(6 Απριλίου 2001)

Η Επιτροπή προσπαθεί να αξιοποιεί όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερα τους πόρους της, προσδιορίζοντας τα καθήκοντά της και τις κυριότερες δραστηριότητές καθώς και την κατάλληλη πολιτική ανάθεσης καθηκόντων εκτός του οργάνου. Τα κριτήρια που αναφέρει το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου βελτίωση των επιδόσεων και της διαφάνειας, έλεγχος του κόστους και εξασφάλιση καλύτερης ποιότηταςπηρεσιών είναι πράγματι οι βασικοί κανόνες που διέπουν τη γενική στάση της Επιτροπής στον τομέα της χορήγησης και της χρησιμοποίησης των πόρων.

Ορισμένα καθήκοντα, κυρίως όσον αφορά την εφαρμογή των κοινοτικών προγραμμάτων, μπορούν πράγματι να ανατεθούν σε εξωτερικούς συνεργάτες όταν η πράξη αποτελεί ένα πραγματικό και αποτελεσματικό μέσο για την επίτευξη συγκεκριμένων αποτελεσμάτων, χωρίς αυτό να οδηγεί σε αδυναμία λογοδότησης. Ωστόσο, κάθε απόφαση με στόχο την ανάθεση καθηκόντων εκτός του οργάνου πρέπει να έχει ως κριτήριο επιλογής την καλή διαχείριση και να συνοδεύεται από έκθεση κόστους/ αποτελεσματικότητας σε σύγκριση με την απευθείας διαχείριση. Επίσης, πρέπει να επιλέγεται η καλύτερη μορφή εξωτερικής ανάθεσης. Η Επιτροπή εξέτασε διεξοδικά τα διάφορα πρότυπα εξωτερικής ανάθεσης και κοινοποίησε επανειλημμένα τα αποτελέσματα των εργασιών αυτών στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Όπως ανήγγειλε στην πρόσφατη ανακοίνωσή της(1) σχετικά με την αντιστοιχία καθηκόντων και πόρων, η Επιτροπή εκπονεί σήμερα μελέτες σκοπιμότητας και αναλύσεις κόστους/ωφέλειας για ορισμένους τομείς στους οποίους μπορεί να προβλεφθεί η ανάθεση καθηκόντων εκτός του οργάνου. Ορισμένες εσωτερικέςπηρεσίες της Επιτροπής, όπως είναι η ασφάλεια και ο επισιτισμός, είναι αντικείμενοπεργολαβίας εδώ και πολλά χρόνια.

Ωστόσο, στο κοινοτικό σύστημα, η ανάθεση καθηκόντων εκτός του οργάνου προσκρούει σε ορισμένους περιορισμούς, ιδίως στα λεγόμενα θεσμικά προνόμια, δηλαδή στις δραστηριότητες που πρέπει να εκτελούνται απέυθείας από τα κοινοτικά όργανα. Το θεσμικό σύστημα που έχει θεσπίσει η Συνθήκη ΕΚ, όπως ερμηνεύεται από το Δικαστήριο, καθιστά κάθε θεσμικό όργανο αρμόδιο για την άμεση εφαρμογή των καθηκόντων που του έχουν ανατεθεί ρητά και έναντι των οποίων κάνει μπορεί να κάνει χρήση της διακριτικής του ευχέρειας.

Εκτός από τον τομέα των θεσμικών προνομίων, η Επιτροπή είναι σε θέση να αναθέτει εξωτερικά ορισμένα καθήκοντα προσφεύγοντας σε διάφορα μέσα, ανάλογα με το επίπεδο των ενλόγω αρμοδιοτήτων: ανάθεση σε κοινοτικούς οργανισμούς, αποκέντρωση προς τους εθνικούς οργανισμούς καιπεργολαβίες στον ιδιωτικό τομέα.

Οι δραστηριότητες του δημοσίου τομέα, όπως ορίζονται και ελέγχονται από την Επιτροπή, μπορούν να ανατίθενται εκτός του οργάνου μόνο σε δημόσιους οργανισμούς. Κατά την προκαταρκτική αξιολόγηση των ωφελειών και του κόστους πρέπει να εξετάζονται η τήρηση των νομικών και δημοσιονομικών κανόνων, η εγγύτητα προς τους δικαιούχους, η προβολή του ρόλου της Κοινότητας και η ανάγκη διατήρησης του ενδεδειγμένου επιπέδου τεχνογνωσίας στο εσωτερικό της Επιτροπής καθώς και το κόστος που συνδέεται με τα καθήκοντα προετοιμασίας, εποπτείας και ελέγχου που ασκεί η Επιτροπή. Η ανάθεση καθηκόντων δεν πρέπει να εμποδίζει την ελευθερία δράσης της Επιτροπής. Τα καθήκοντα που συνδέονται κυρίως με την εκτέλεση του προϋπολογισμού πρέπει να εκτελούνται σύμφωνα με τις αρχές του δημόσιου δικαίου και συγκεκριμένα με νομιμότητα, διαφάνεια και ανεξαρτησία και με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον. Πρέπει να προστατεύεται η αλυσίδα αρμοδιοτήτων μεταξύ της Επιτροπής και των διοριζόμενων οργανισμών και η Επιτροπή πρέπει να ελέγχει αποτελεσματικά τα καθήκοντα που αναθέτει ή αποκεντρώνει.

Ωστόσο, τίποτε δεν απαγορεύει την ανάθεση στον ιδιωτικό τομέα δραστηριοτήτων που δεν αφορούν τα διακριτικά δικαιώματα και που αποσκοπούν στο να παράσχουν στο όργανο τεχνική συνδρομή, όπως είναι η επεξεργασία συγκεκριμένων πληροφοριών ή η προσφοράπηρεσιών καταναλωτή. Η ανάθεσηπεργολαβίας δίνει τη δυνατότητα στην Επιτροπή να κινητοποιεί προσόντα που δεν είναι διαθέσιμα στο πλαίσιο του ίδιου του οργάνου και των οποίων η διαχείριση δεν μπορεί να γίνει από τις κοινοτικέςπηρεσίες.

Η Επιτροπή στην πρότασή της για την ανασύνταξη του Δημοσιονομικού Κανονισμού που εξέδωσε στις 26 Ιουλίου 2000(2), προέβλεψε ιδιαίτερα ότι Η Επιτροπή δεν μπορεί να αναθέτει τις πράξεις εκτέλεσης του προϋπολογισμού, σε εξωτερικούς φορείς ή οργανισμούς ιδιωτικού δικαίου, με εξαίρεση αυτούς στους οποίους έχει ανατεθεί δημόσιαπηρεσίαπό την εγγύηση του κράτους.

Η οδηγία 2000/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 2000 για την καταπολέμηση των καθυστερήσεων πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές(3) δεν ορίζει προθεσμία πληρωμής 30 ημερών για όλες τις εμπορικές συναλλαγές του ιδιωτικού τομέα. Αντίθετα, οι δημόσιες αρχές και ο ιδιωτικός τομέας έχουν το δικαίωμα να διαπραγματεύονται τις προθεσμίες πληρωμής στις εμπορικές τους σχέσεις. Η προθεσμία πληρωμής 30 ημερών εφαρμόζεται μόνο όταν η σύμβαση δεν περιέχει διατάξεις σχετικά με το θέμα αυτό. Η Επιτροπή δεν μεταχειρίζεται τον εαυτό της με διαφορετικό τρόπο από ό,τι τον ιδιωτικό τομέα.

Η Επιτροπή έχειπόψη της ότι πρέπει να βελτιώσει τις επιδόσεις της στον τομέα της τήρησης των προθεσμιών πληρωμής και έθιξε το θέμα αυτό επανειλημμένως. Αυτό έγινε για τελευταία φορά τον Ιούλιο 2000, με την έκδοση κατευθυντήριων γραμμών για την αύξηση του ποσοστού των πληρωμών που πραγματοποιούνται εντός προθεσμίας 60 ημερών. Η Επιτροπή καταβάλει τόκουςπερημερίας σε περίπτωση αθέτησης αυτής της προθεσμίας.

(1) SEC(2000)2000/3.

(2) COM(2000)461 τελικό.

(3) ΕΕ L 200 της 8.8.2000.