ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3286/98

υποβολή: Herbert Bösch (PSE) προς την Επιτροπή

(9 Νοεμβρίου 1998)

Θέμα: Μέτρα παρεμπόδισης του εμπορίου γυναικών

Στη διάσκεψη Ανατολής και Δύσης με θέμα το εμπόριο γυναικών, στις αρχές του Οκτωβρίου του τρέχοντος έτους, η Anita Gradin, αρμόδιο μέλος της Επιτροπής για θέματα μετανάστευσης, δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων, ανέφερε ότι "500.000 γυναίκες, τα 2/3 των οποίων προέρχονται από τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, στην Ευρωπαϊκή Ένωση πέφτουν θύματα του εμπορίου γυναικών".

Επίσης διαπιστώθηκε ότι η καταπολέμηση του εμπορίου γυναικών αποτελεί σημαντικό πρόβλημα καθότι η επιβολή ποινών είναι εφικτή μόνο στη χώρα προορισμού, όπου όμως οι έμποροι δεν είναι συνήθως παρόντες.

Σύμφωνα με πληροφορίες που αναφέρθηκαν στην ίδια διάσκεψη, επί του παρόντος πραγματοποιούνται ευρωπαϊκές εκστρατείες ενημέρωσης στην Ουγγαρία, την Τσεχική Δημοκρατία, στην Πολωνία, στην Ουκρανία και στη Βουλγαρία.

1. Ποια είναι η συγκεκριμένη μορφή των ενημερωτικών αυτών εκστρατειών;

2. Τι μέτρα λαμβάνονται ούτως ώστε να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα του εμπορίου γυναικών;

Απάντηση της κας Gradin εξ ονόματος της Επιτροπής

(8 Ιανουαρίου 1999)

1. Μεταξύ των μέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση της καταπολέμησης της εμπορίας γυναικών, οι ενημερωτικές εκστρατείες αποτελούν χρησιμότατο μέσο. Χάρη στην ενημέρωση των γυναικών συντελούν στην πρόληψη, στην ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με το θέμα αυτό, στη δημιουργία δικτύων αποτελούμενων απο μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) και ενώσεις, στη δημιουργία δεσμών μεταξύ αυτών των οργανώσεων και των αρμοδίων σε εθνικό επίπεδο και εντός των υπηρεσιών επιβολής του νόμου που ασχολύνται με την καταπολέμηση της εμπορίας γυναικών, καθώς και στην εκπόνηση προτάσεων για περαιτέρω νομοθεσία σχετικά με το πρόβλημα αυτό.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή, στη διάσκεψη Ανατολής-Δύσης που έγινε στη Βιέννη στις 18 Οκτωβρίου 1998, πρόβαλε την κοινή δράση Ένωσης-Ηνωμένων Πολιτειών σχετικά με ενημερωτικές εκστρατείες που διεξάγονται από την La Strada στην Πολωνία και τον ΔΟΜ στην Ουκρανία. Σημείο εκκίνησης αυτών των ενημερωτικών εκστρατειών αποτέλεσε η κοινή συνάντηση υπό την προεδρία του Λουξεμβούργου που χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα STOP της Επιτροπής και στην οποία συμμετείχαν εμπειρογνώμονες από την Κοινότητα και τις Ηνωμένες Πολιτείες προκειμένου να χαραχθούν οι σχετικές κατευθυντήριες γραμμές. Ήδη έχει ολοκληρωθεί η αξιολόγηση αυτών των εκστρατειών, και τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά. Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα είναι ίσως η σύσταση πολλών νέων δικτύων και εταιρικών σχέσεων που έχουν συναφθεί μεταξύ αρμοδίων και τοπικών ΜΚΟ.

Αυτές οι δύο ενημερωτικές εκστρατείες που διεξήχθηκαν σε στενή συνεργασία με τα δίκτυα ΜΚΟ, στηρίχθηκαν σε επαφές με τους αρμοδίους καθώς και με τις γυναίκες, μέσω τοπικών ΜΚΟ. Οι συναντήσεις με γυναίκες και οι επαφές με τα ΜΜΕ (ενημερωτικές ταινίες στην τηλεόραση, συνεντεύξεις τύπου κλπ), απευθύνονταν προς συγκεκριμένες ομάδες κινδύνου και στο ευρύ κοινό. Οι γυναίκες ενημερώθηκαν κυρίως σχετικά με τους κινδύνους που συνδέονται με την πορνεία ως συνέπεια προτάσεων εργασίας στην αλλοδαπή (π.χ. μέσω πρακτορείων ευρέσεως εργασίας και καλλιτεχνικών πρακτορείων) και άλλους κινδύνους όπως κίνδυνοι για τη σωματική τους ακεραιότητα, τον περιορισμό της ελευθερίας τους, δουλείας, διοικητικής νομιμότητας, δυσκολιών επιστροφής στη χώρα καταγωγής, καθώς και κινδύνους που απειλούν την υγεία τους. Οι εκστρατείες αυτές επικεντρώθηκαν επίσης στην παροχή βοήθειας στα θύματα και τους μάρτυρες καταγγελίας.

2. Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για δημοκρατία και ανθρώπινα δικαιώματα, στο πλαίσιο της οποίας μπορούν να χρηματοδοτηθούν ενέργειες σε χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΧΚΑΕ) και τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη, έχει παράσχει κατά τα τρία τελευταία έτη χρηματοδοτική ενίσχυση σε ΜΚΟ για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων στις χώρες αυτές. Μια κοινοπραξία Ανατολής-Δύσης μεταξύ της La Strada, με έδρα την Πολωνία, και της ολανδικής οργάνωσης Stichting tegen Vrouwenhandel, διεξάγουν εκστρατείες για την ευαισθητοποίηση του κοινού και την πρόληψη στις χώρες εκείνες που το πρόβλημα είναι εντονότερο. Οι εργασίες περιλαμβάνουν επίσης και μέτρα κατάρτισης που θα βοηθήσουν την κινητοποίηση και άλλων ΜΚΟ για τη διενέργεια εκστρατειών.

Η Επιτροπή έχει λάβει διάφορες πρωτοβουλίες για να ενισχύσει την καταπολέμηση της σωματεμπορίας γυναικών, όπως η διάσκεψη στη Βιέννη τον Ιούνιο 1996 και η ανακοίνωση στο Συμβούλιο και το Κονοβούλιο συνοδευόμενη από σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση της σωματεμπορίας γυναικών για σεξουαλική εκμετάλλευση, τον Νοέμβριο 1996(1). Η Επιτροπή διαχειρίζεται επίσης το προγραμμα STOP που εγκρίθηκε τον Νοέμβριο 1996(2). Σε αυτό θεσπίζεται πρόγραμμα κινήτρων και ανταλλαγής για τους αρμοδίους στον τομέα της καταπολέμησης της σωματεμπορίας γυναικών και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών. Από το 1996 και εξής έχουν τύχει στήριξης 30 σχέδια, μεταξύ των οποίων και αρκετά που αφορούν υποψήφιες προς ένταξη χώρες. Επί πλεόν, σε απάντηση στο αίτημα του Κοινοβουλίου, το 1999 θα ξεκινήσει μια εκστρατεία κατά της βίας σε βάρος γυναικών. Επίσης η Επιτροπή έχει υποβάλει στο Συμβούλιο πρόταση προκειμένου να καταστεί δυνατή η θέσπιση νομικής βάσης για την πρωτοβουλία Daphne(3), κύριος στόχος της οποίας είναι η σύσταση δικτύων ΜΚΟ και η θέπσιση πιλοτικών σχεδίων, η στήριξη δραστηριοτήτων των ΜΚΟ στον χώρο της καταπολέμησης της βίας, καθώς και της σωματεμπορίας και της παροχής βοήθειας στα θύματα.

Άλλα μέτρα που ελήφθησαν από το Συμβούλιο έχουν σχέση με την Ευρωπόλ: παράταση της εντολής τον Νοέμβριο 1996 και έναρξη δραστηριοτήτων συνδεόμενων με τη σωματεμπορία γυναικών τον Οκτώβριο 1998. Πρέπει επίσης να αναφερθεί η έναρξη, το 1999, ενός ειδικού προγράμματος που θα αφορά τις ΧΚΑΕ. Οι κύριοι στόχοι είναι να ενεργοποιηθεί το σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών και τεχνογνωσίας, να βελτιωθεί η ειδική έκθεση για την κατάσταση στην Ένωση - επικεντρωμένη σε γεωγραφικές παραμέτρους, μεθόδους, τάσεις, πηγές και κέντρα αριστείας - να σχηματιστεί σφαιρική εικόνα και να επισημανθούν οι σημαντικότερες ομάδες εγκληματικότητας. Το σχέδιο αυτό θα καλύψει την πρόληψη, την ανάπτυξη επιμορφωτικών προγραμμάτων και την προστασία των μαρτύρων. Επί πλέον, τον Φεβρουάριο 1997 το Συμβούλιο θέσπισε κοινή δράση για την ποινικοποίηση της εμπορίας ανθρώπων(4).

Τέλος, στις 9 Δεκεμβρίου 1998, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για περαιτέρω δράση στον τομέα της καταπολέμησης της σωματεμπορίας γυναικών.

(1) COM(96)567 τελικό.

(2) ΕΕ L 322 της 12.12.1996.

(3) ΕΕ C 259 της 18.8.1998.

(4) ΕΕ L 63 της 4.3.1997.