ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3754/02

υποβολή: Jan Andersson (PSE) προς την Επιτροπή

(20 Δεκεμβρίου 2002)

Θέμα: Εφαρμογή της σύμβασης του Σένγκεν στο αεροδρόμιο της Φρανκφούρτης

Σουηδός πολίτης ο οποίος έφτασε στο αεροδρόμιο της Φρανκφούρτης το Νοέμβριο του 2002 προερχόμενος από τρίτη χώρα επισήμανε ότι, κατά την άφιξή του, γερμανοί αστυνομικοίπεύθυνοι για τον έλεγχο των διαβατηρίων διαχώριζαν όλους τους ταξιδιώτες με γερμανικό διαβατήριο και στη συνέχεια τους κατηύθυναν σε ξεχωριστή ουρά για τον έλεγχο των διαβατηρίων. Ως εκ τούτου, οι ταξιδιώτες με γερμανικό διαβατήριο μπορούσαν να περάσουν από τον έλεγχο πολύ πιο γρήγορα από τους ταξιδιώτες που είχαν διαβατήριο άλλης χώρας του Σένγκεν, οι οποίοι στη συνέχεια κατευθύνονταν στην κανονική ουρά που χωρίζεται σε πολίτες χωρών της ΕΕ και σε πολίτες τρίτων χωρών και φυσικά αυτές οι ουρές προχωρούν αρκετά πιο αργά.

Η διαδικασία που περιγράφεται ανωτέρω εγείρει ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής των αρχών της σύμβασης του Σένγκεν στο αεροδρόμιο της Φρανκφούρτης. Μετά την έναρξη ισχύος της Συνθήκης του Άμστερνταμ, το Συμβούλιο είναιπεύθυνο για την ενιαία εφαρμογή των προσωπικών ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα του χώρου Σένγκεν. Ωστόσο, η διαδικασία που εφαρμόζεται στο αεροδρόμιο της Φρανκφούρτης, όπως αυτή περιγράφεται,ποδεικνύει ότι δεν είναι έτσι στην πράξη και συνιστά, στην περίπτωση αυτή, παραβίαση των αρχών που ορίζει το κεκτημένο του Σένγκεν.

Επιτρέπεται αυτό το είδος διάκρισης μεταξύ πολιτών διαφόρων χωρών του χώρου Σένγκεν, όπως περιγράφει ανωτέρω ο συγκεκριμένος πολίτης, βάσει του κοινού εγχειριδίου για τους ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα·

Εάν όχι, τι μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή για να δώσει τέλος σε αυτή την ειδική μεταχείριση·

Δεν είναι απαραίτητο να επισπευσθεί η εν εξελίξει αναθεώρηση του εγχειριδίου·

Απάντηση του κυρίου Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(10 Φεβρουαρίου 2003)

Απαντώντας στα γεγονότα τα οποία ανέφερε το αξιότιμο μέλος, η Επιτροπήπενθυμίζει τις ακόλουθες αρχές του κοινοτικού δικαίου:

- Σύμφωνα με την απόφαση 1999/436/ΕΚ του Συμβουλίου της 20ης Μαΐου 1999(1), οι βασικές διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν σχετικά με τον έλεγχο και την εποπτεία της διέλευσης των εξωτερικών συνόρων από τα πρόσωπα, έλαβαν μία νέα νομική βάση, το άρθρο 62 της συνθήκης ΕΚ. Αυτό ισχύει ιδίως για την απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής Σένγκεν για την εισαγωγή και εφαρμογή του καθεστώτος Σένγκεν στα αεροδρόμια(2). Στο εξής, οι διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν ισχύουν ως κοινοτικό δίκαιο και κατά συνέπεια, η Επιτροπή μπορεί να ασκήσει το ρόλο της ως θεματοφύλακα των συνθηκών για να επιβάλει την τήρησή τους.

- Επί της ουσίας, το κεκτημένο Σένγκεν προβλέπει ότι οι έλεγχοι της εισόδου των προσώπων που διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα πρέπει να συνίστανται σε ένα ελάχιστο έλεγχο για εκείνους που απολαύουν του κοινοτικού δικαίου, με στόχο την επαλήθευση των δελτίων ταυτότητας ή των ταξιδιωτικών εγγράφων τους. Αντίθετα, ο έλεγχος πρέπει να είναι λεπτομερέστερος για τους αλλοδαπούς,πηκόους τρίτων χωρών, που δενπόκεινται στο κοινοτικό δίκαιο και δεν περιορίζεται στην απλή εξέταση των δελτίων ταυτότητας ή των ταξιδιωτικών τους εγγράφων.

- Όσον αφορά τις πρακτικές λεπτομέρειες ελέγχων στα αεροδρόμια, το κεκτημένο του Σένγκεν προβλέπει το διαχωρισμό, αφενός των διαδρόμων που χρησιμοποιούνται για τους πολίτες που απολαύουν του κοινοτικού δικαίου και αφετέρου των διαδρόμων που χρησιμοποιούνται για τουςπηκόους τρίτων χωρών. Αυτός ο διαχωρισμός των διαδρόμων στοχεύει στο να μειωθεί όσο το δυνατόν περισσότερο ο χρόνος αναμονής των πολιτών που απολαύουν του κοινοτικού δικαίου στα εξωτερικά σύνορα. Εξάλλου, πρέπει να επιτρέπει στουςπαλλήλους των συνόρων να πραγματοποιούν λεπτομερή έλεγχο κάτω από τις καλύτερες δυνατές συνθήκες, όπως προβλέπεται για τουςπηκόους των τρίτων χωρών.

- Ο διαχωρισμός των διαδρόμων που προβλέπεται από το κεκτημένο του Σένγκεν είναι σύμφωνος προς το κοινοτικό δίκαιο στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών της Ένωσης. Δεν δημιουργεί καμία διάκριση μεταξύ των πολιτών που απολαύουν του κοινοτικού δικαίου, ούτε μεταξύ των κρατών μελών που εφαρμόζουν πλήρως το κεκτημένο του Σένγκεν και των κρατών μελών που δεν το εφαρμόζουν. Αντίθετα, εάν τα γεγονότα που ανέφερε το αξιότιμο μέλος ισχύουν, θα αντέβαιναν προς το κεκτημένο του Σένγκεν και προς την κοινοτική αρχή των μη διακρίσεων μεταξύ πολιτών της Ένωσης.

- Όσον αφορά γενικότερα την επαλήθευση ότι το κεκτημένο του Σένγκεν εφαρμόζεται ορθά από τα κράτη μέλη, ο μηχανισμός των επισκέψεων αξιολόγησης που θεσπίστηκε κατά την εποχή της διακυβερνητικής συνεργασίας(3), ενσωματώθηκε στους θεσμούς της Ένωσης. Έχει διπλή νομική βάση δυνάμει των άρθρων 66 της συνθήκης ΕΚ καθώς και των άρθρων 30 και 31 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση(4). Με την ευκαιρία αυτή, η Επιτροπή προέβη σε δήλωση όπου ανέφερε ότι η μόνιμη επιτροπή αξιολόγησης και εφαρμογής Σένγκεν () δεν επηρεάζει καθόλου τις αρμοδιότητες που της ανατέθηκαν από τις συνθήκες και ιδίως την ευθύνη της ως θεματοφύλακα των συνθηκών.

- Οι αρμοδιότητες της Επιτροπής στον τομέα αυτό προβάλλονται εξάλλου από το γεγονός ότι, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Σεβίλλης και με το σχέδιο διαχείρισης των εξωτερικών συνόρων που εκδόθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (JAI) της 13ης Ιουνίου 2002, η Επιτροπή προετοιμάζει μια νομοθετική πρόταση αναμόρφωσης του κοινού εγχειριδίου για τα εξωτερικά σύνορα. Η μετατροπή των βασικών διατάξεων του κοινού εγχειριδίου σε κοινοτικό κανονισμό δεν θα επιτρέψει καμία αμφιβολία ως προς τον δεσμευτικό τους χαρακτήρα για τα κράτη μέλη.

(1) 1999/436/ΕΚ: απόφαση του Συμβουλίου, της 20ης Μαΐου 1999, για τον καθορισμό, δυνάμει των οικείων διατάξεων της συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, της νομικής βάσης για κάθε διάταξη ή απόφαση που συνιστά το κεκτημένο του Σένγκεν, ΕΕ L 176 της 10.7.1999.

(2) Απόφαση της εκτελεστικής επιτροπής Σένγκεν αριθ. SCH/Com-ex (94) 17, αναθ. 4 που εκδόθηκε στις 22.12.1994 και δημοσιεύθηκε στην ΕΕ L 239 της 22.9.2000.

(3) Απόφαση της εκτελεστικής επιτροπής Σένγκεν SCH/Com-ex (98) 26 τελικό της 16.9.1998 που δημοσιεύθηκε στην ΕΕ L 239 της 22.9 2000.

(4) Απόφαση του Συμβουλίου 1999/436/ΕΚ που δημοσιεύθηκε στην ΕΕ L 176 της 10.7.1999.