ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0674/02

υποβολή: Andr Brie (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(1 Μαρτίου 2002)

Θέμα: Τήρηση τωνποσχέσεων οικονομικής βοήθειας της ΕΕ προς την Γιουγκοσλαβία

Σε συνέντευξη που έδωσε ο Γιουγκοσλάβος πρωθυπουργός κ. Zoran Djindjic στο γερμανικό περιοδικό DER SPIEGEL (τεύχος 9/2002), δήλωσε τα εξής:

- κατά τη διάρκεια του 2001 η Ευρωπαϊκή Ένωση αφαίρεσε, για την εξόφληση χρεών από την εποχή Milocevic, δύο τρίτα από τα 300 εκατομμύρια ευρώ που είχεποσχεθεί στην Γιουγκοσλαβία. Λίγο αργότερα, η ΕΕ χορήγησε, σύμφωνα με συνέντευξη που δημοσιεύθηκε τότε στο ίδιο περιοδικό, 45 εκατομμύρια ευρώ στη Γιουγκοσλαβία, τα οποία σκοπεύει να αφαιρέσει εκ νέου σε τρεις δόσεις κατά το διάστημα 2002-2004·

- από τις επείγουσες ενισχύσεις ύψους 1,3 δισεκατομμυρίων δολλαρίων για την Γιουγκοσλαβία, που εγκρίθηκαν κατά τη διάρκεια του 2001 δεν έχουν καταβληθεί μέχρι σήμερα ούτε 500 εκατομμύρια δολλάρια.

Με βάση την προαναφερθείσα συνέντευξη η Επιτροπη μπορεί να επιβεβαιώσει αυτές τις δηλώσεις·

ποια συγκεκριμένα γεγονότα μπορεί να επικαλεσθεί, σε περίπτωση που δεν είναι δυνατό να επιβεβαιωθούν οι εν λόγω δηλώσεις·

έχει επίγνωση της τεράστιας σημασίας που έχει η τήρηση τωνποσχέσεων οικονομικής βοήθειας για τη διατήρηση της σταθερότητας στη Γιουγκοσλαβία και την συνέχιση της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας την οποία έχει αρχίσει η κυβέρνηση·

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(11 Απριλίου 2002)

Η Επιτροπή αμφισβητεί την ακρίβεια των δηλώσεων του κ. Djindjic. Η Επιτροπή σημειώνει επίσης ότι άλλα σημεία της ίδιας συνέντευξης, για διαφορετικά θέματα, έχουν αποτελέσει αντικείμενο επικρίσεων από αρμόδιους επί των θεμάτων αυτών διεθνείς οργανισμούς.

Η Επιτροπήποστήριζε ανέκαθεν τις προσπάθειες διαρθρωτικής μεταρρύθμισης της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας (ΟΔΓ) ήδη από την έναρξή τους, το 2000. Τούτο έγινε με την ιδιαίτερα ταχεία και αποτελεσματική μεταφορά σημαντικών ποσών κοινοτικής συνδρομής στην ΟΔΓ: πάνω από 1,3 δισεκατ. ευρώ από τον Οκτώβριο του 2000, εκ των οποίων το μεγαλύτερο μέρος έχει ήδη εκταμιευθεί.

Στο πλαίσιο της Διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, η Επιτροπή παρέχει περαιτέρω πολιτική και οικονομική στήριξη και συμβουλές με προσανατολισμό τη μεταρρύθμιση. Επομένως, η Επιτροπή βρίσκεται στην πρώτη γραμμή όταν είναι αναγκαίο να προετοιμαστεί το έδαφος για βιώσιμες μεταρρυθμίσεις, τόσο από οικονομικής όσο και από πολιτικής πλευράς. Ο κ. Djindjic και οι συνάδελφοί του στο Βελιγράδι το γνωρίζουν πολύ καλά αυτό.

Στις δηλώσεις του ο κ. Djindjic έθιξε διάφορα ζητήματα:

- Το πρώτο αφορά τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή προς την ΟΔΓ. Τον Ιούλιο του 2001, το Συμβούλιο αποφάσισε να χορηγήσει ποσό 300 εκατ. ευρώ. Μετά τηνπογραφή, τον Σεπτέμβριο του 2001, του μνημονίου συμφωνίας μεταξύ των αρχών της ΟΔΓ και της Επιτροπής και την επίσπευση της αποπληρωμής όλων των καθυστερούμενων οφειλών της ΟΔΓ έναντι της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, η πρώτη δόση των 260 εκατ. ευρώ εκταμιεύτηκε τον Οκτώβριο του 2001, ακολουθούμενη από μια δεύτερη δόση 40 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο του 2002. Ενόψει της αξιοσημείωτης προόδου προς την οικονομική σταθεροποίηση και μεταρρύθμιση και τις σημαντικές ανάγκες χρηματοδότησης της ΟΔΓ, το Συμβούλιο αποφάσισε, τον Δεκέμβριο του 2001, κατόπιν διαβουλεύσεων με το Κοινοβούλιο, να αυξήσει το ποσό της κοινοτικής μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής κατά 45 εκατ. ευρώ επιπλέον,πό μορφή μη επιστρεπτέας ενίσχυσης για την ΟΔΓ, αυξάνοντας το συνολικό ποσό σε 345 εκατ. ευρώ.

- Πρέπει να σημειωθεί ότι η εν λόγω μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή της Κοινότητας παρασχέθηκε στο πλαίσιο προγράμματος stand-by του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) για την αντιμετώπιση των απαιτήσεων εξωτερικής χρηματοδότησης της χώρας, μεταξύ των οποίων η ανάγκη επιστροφής στην Κοινότητα και στην ΕΤΕ καθυστερούμενων οφειλών που ανέρχονταν σε περίπου 232 εκατ. ευρώ και προέρχονταν από παλαιότερα δάνεια που χορηγήθηκαν από την ΕΤΕ μεταξύ του 1977 και του 1989. Με την αποπληρωμή των καθυστερούμενων αυτών οφειλών, η ΟΔΓ, όπως προηγουμένως άλλες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, κατέστη επιλέξιμη για τη χορήγηση δανείων τόσο από την Κοινότητα όσο και από την ΕΤΕ. Εν προκειμένω, πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι κατά τα επόμενα τρία έτη η ΕΤΕ θα πρέπει να διαθέσει στην ΟΔΓ δάνεια συνολικού ενδεικτικού ποσού 450 εκατ. ευρώ.

- Το δεύτερο ζήτημα που έθιξε ο κ. Djindjic είναι η γενική κοινοτική συνδρομή προς την ΟΔΓ, στο πλαίσιο του προγράμματος CARDS για τα Δυτικά Βαλκάνια. Η πρόταση προϋπολογισμού της Επιτροπής για το 2002πέρ των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων μειώθηκε από την αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή κατά 63 εκατ. ευρώ. Ο προϋπολογισμός για τα Δυτικά Βαλκάνια πρέπει να παραμείνει εντός συνολικού ενδεικτικού ποσού που καθορίστηκε για το διάστημα 2000-2006. Στο πλαίσιο του ποσού αυτού, τα διαθέσιμα ποσά κατανέμονται, σε ετήσια βάση και ενδεικτικά, μεταξύ των πέντε χωρών της περιοχής. Εάν καταβληθούν προκαταβολικά κεφάλαια σε μια χώρα, όπως στην περίπτωση της πρόσθετης μακροοικονομικής μη επιστρεπτέας χρηματοδοτικής ενίσχυσης των 45 εκατ. ευρώπέρ της ΟΔΓ στο τέλος του 2001, τα κεφάλαια αυτά πρέπει να παρακρατούνται από το κονδύλιο της χώρας αυτής κατά τα επόμενα έτη.

Κατά κανόνα, είναι δυνατό να κατανεμηθεί η κράτηση αυτή επί σειράς ετών, αλλά στην περίπτωση αυτή, η αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή αποφάσισε ότι το ποσό έπρεπε να αποπληρωθεί εντός του 2002. Ωστόσο, η Επιτροπή βρήκε έναν τρόπο να απαλύνει τον αντίκτυπο της απόφασης αυτής, με το να διασφαλίσει την έναρξη όσο το δυνατό περισσότερων προγραμμάτων και έργων σε όλους τους τομείς προτεραιότητας. Έτσι, όπωςποσχέθηκε, η Επιτροπή κατόρθωσε να ανταποκριθεί τόσο στις επείγουσες απαιτήσεις του προϋπολογισμού όσο και στις πιο μακροπρόθεσμες ανάγκες επένδυσης και θεσμικής ανάπτυξης.

Στη διάσκεψη των χορηγών βοήθειας, η οποία διεξήχθη στις Βρυξέλλες τον Ιούνιο του 2001, η Κοινότηταποσχέθηκε να παράσχει στην ΟΔΓ (εξαιρουμένου του Κοσσυφοπεδίου), στο πλαίσιο συνολικού ποσού 1,58 δισεκατ. ευρώ (1,36 δισεκατ. δολάρια ΗΠΑ), 230 εκατομ. ευρώ για προγράμματα παροχής βοήθειας στη Σερβία και το Μαυροβούνιο, καθώς και για έργα σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2001, είχαν αναληφθείποχρεώσεις για το συνολικό αυτό ποσό και είχαν ήδη συναφθεί συμβάσεις ύψους άνω των 155 εκατ. ευρώ (65 %). Η προαναφερόμενη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή πρέπει να προστεθεί στο εν λόγω ποσό.

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του '90, η Επιτροπή παρείχε συστηματικά ανθρωπιστική βοήθεια στην ΟΔΓ. Ήδη το 2001, παράλληλα με τη μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή και τη βοήθεια για την ανάπτυξη, χορηγήθηκαν στην ΟΔΓ πάνω από 69 εκατ. ευρώπό μορφή ανθρωπιστικής βοήθειας — εκ των οποίων 47,8 εκατ. ευρώ στη Σερβία, 7,5 εκατ. ευρώ στο Μαυροβούνιο και 13,9 εκατ. ευρώ στο Κοσσυφοπέδιο — ιδίως για την αντιμετώπιση των αναγκών των πλέον ευάλωτων τμημάτων του πληθυσμού (προσφύγων, εκτοπισθέντων στο εσωτερικό της χώρας ατόμων και ιδιαίτερα ευάλωτων ατόμων).

Η ΟΔΓ παραμένει ο κύριος δικαιούχος της συνολικής κοινοτικής συνδρομής στα Δυτικά Βαλκάνια, όπως φανερώνουν, μεταξύ άλλων, τα εντυπωσιακά αποτελέσματα που επέτυχε η ΟΔΓ, από το τέλος του 2000 και μετά, στη διαδικασία σταθεροποίησης και οικονομικής μεταρρύθμισης. Η Επιτροπή έχει αναλάβει ναποστηρίξει αυτή τη διαδικασία μεταρρύθμισης και, συγχρόνως, τη σταθερότητα της ΟΔΓ και της ευρύτερης περιοχής.