ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1474/02

υποβολή: Cristiana Muscardini (UEN) προς την Επιτροπή

(27 Μαΐου 2002)

Θέμα: Τροποποίηση οδηγίας για τις επενδυτικέςπηρεσίες

Οι τροποποιήσεις που προβλέπεται να γίνουν στην εν λόγω οδηγία (αριθ. 93/22/ΕΟΚ(1)) προσανατολίζονται κυρίως στηνπαγωγή της δραστηριότητας των συμβούλων επενδύσεων στην αρμοδιότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων και των χρηματιστηριακών επιχειρήσεων ή σε αυξημένες απαιτήσεις κεφαλαιοποίησης. Στην περίπτωση αυτή η δραστηριότητα των χρηματοπιστωτικών συμβούλων, που μέχρι σήμερα θεωρείται παρεπόμενηπηρεσία, θαπαχθεί εκ νέου στον έλεγχο των ισχυρών ομίλων, αναγκάζοντας πολλές ανεξάρτητες επιχειρήσεις συμβούλων επενδύσεων να κλείσουν, περιορίζοντας την ελευθερία επιλογής και αξιολόγησης εκατομμυρίων αποταμιευτών,ποχρεώνοντάς τους να συναλλάσσονται κυρίως με τις τράπεζες και τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και αναγκάζοντάς τους να ενισχύουν έμμεσα τον κλάδο της διαχείρισης των αποταμιεύσεων (ο οποίος δεν διέπρεψε τα τελευταία χρόνια, βάσει των αποτελεσμάτων). Είναι προφανές ότι, για την προστασία των καταναλωτών, η δραστηριότητα των μικρών επιχειρήσεων διαχείρισης πρέπει να ανταποκρίνεται σε αυστηρά κριτήρια και σε παραμέτρους που θα μπορούν να εξακριβωθούν εύκολα από τις ελεγκτικές αρχές.

Αν η Επιτροπή συμφωνεί με τον προσανατολισμό αυτό, ύστερα από τις σχετικές διαβουλεύσεις,

1. Δεν θεωρεί αρνητική τη συρρίκνωση, στην πράξη, της αγοράς των χρηματοπιστωτικώνπηρεσιών·

2. Γιατί δεν λαμβάνειπόψη την εξαιρετικά αξιόλογη, ως προς την ελευθερία επιλογής των επενδυτών, λειτουργία των ανεξάρτητων επιχειρήσεων παροχής συμβουλευτικώνπηρεσιών,ιοθετώντας τις κατάλληλες ρυθμίσεις για την προστασία των αποταμιευτών, ώστε να μην εισάγονται διακρίσεις έναντι των μικρών ανεξάρτητων επιχειρήσεων·

3. Δεν θεωρεί ότι η εμπειρία των τελευταίων χρόνων αποδεικνύει ότι οι μεγάλοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, που προσανατολίζονται στην παροχή επενδυτικών συμβουλών για τους τίτλους των δικών τους εταιρειών χαρτοφυλακίου και των εταίρων και πελατών τους, δημιουργούν μια προφανή σύγκρουση συμφερόντων· (Δεν μας διδάσκει τίποτε ηπόθεση ENRON;)

4. Δεν θεωρεί, αντιθέτως, αναγκαίο να θεσπίσει κανόνες που να απαγορεύουν τη σύγκρουση συμφερόντων, ώστε να αποφευχθεί ο έλεγχος του τραπεζικού και χρηματοπιστωτικού συστήματος από την αραχνοειδή δομή εταιρειών χαρτοφυλακίου, ο οποίος, περιορίζοντας τη δραστηριότητα των μικρών εταιρειών, ευνοεί αποκλειστικά τους μεγάλους ομίλους·

5. Δεν θεωρεί αναγκαίο να προτείνει μέτρα προστασίας των επενδυτών, διασφαλίζοντας τη δυνατότητα να επωφελούνται από ένα ευρύ φάσμαπηρεσιών, αντί να περιορίζει εκ των πραγμάτων την αγορά τωνπηρεσιών αυτών·

(1) ΕΕ L 141 της 11.6.1993, σελ. 27.

Απάντηση του κυρίου Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(8 Ιουλίου 2002)

1. Η Επιτροπή, για να παράσχειγιές κανονιστικό πλαίσιο για τη στήριξη της εμπιστοσύνης του επενδυτή και την ανάπτυξη της δραστηριότητας αυτής σε πανευρωπαϊκή βάση, έκρινε χρήσιμο να θέσει το θέμα σχετικά με το εάν οι επενδυτικές συμβουλές θα πρέπει να συμπεριληφθούν ως βασικήπηρεσία στην Οδηγία σχετικά με τις επενδυτικέςπηρεσίες (ISD). Η προσθήκη της επενδυτικής συμβουλής ωςπηρεσίας της ISD την καθιστά επίσης, ξεχωριστά από τις τράπεζες και τις χρηματιστηριακές επιχειρήσεις, ως αυτόνομη και ολοένα σημαντικότερη οικονομική επιχείρηση.

Οι κύριες επιπτώσεις της προσθήκης αυτής θα είναι ότι:

- φορείς (μεταξύ των οποίων και φυσικά πρόσωπα) που παρέχουν επενδυτικές συμβουλές ως κύρια/αποκλειστική δραστηριότητά τους, θα πρέπει να έχουν άδεια ως εταιρεία επενδύσεων βάσει της ISD και όχι ναπόκεινται σε ειδικά εθνικά καθεστώτα όπως σήμερα ·

- οι εταιρείες που παρέχουν επενδυτικές συμβουλές σε αποκλειστική βάση μπορούν να ασκούν τις δραστηριότητές τους σε διασυνοριακή/απομακρυσμένη βάση, με πελάτες σε όλη την Ένωσηπό τον έλεγχο μόνο της αρχής της χώρας τους. Επί του παρόντος, το δικαίωμα παροχής συμβουλών βάσει της ISD αφορά αποκλειστικά τράπεζες και επενδυτικές εταιρείες που παρέχουνφιστάμενες κεντρικέςπηρεσίες ·

- οι σύμβουλοι επενδύσεων θαπόκεινται στην αρχική έγκριση και τις παρεπόμενεςποχρεώσεις που έχει θεσπίσει η ISD. Δικαιολογείται η λήψη ανάλογων και κατάλληλων εποπτικών μέτρων για να αντιμετωπίζεται τόσο ο κίνδυνος να παρέχουν οι επενδυτές ακατάλληλες συμβουλές όσο και να αποφεύγεται η αντιδεοντολογική/αντιεπαγγελματική συμπεριφορά των συμβούλων. Η συμπερίληψη στην ISD θα παρέχει ιδιαίτερα βασικό επίπεδο προστασίας επιχειρηματικής δεοντολογίας στους επενδυτές, όταν θα συνδιαλέγονται με συμβούλους εγκεκριμένους και τοποθετημένους σε άλλο κράτος μέλος (μέσω τεχνολογιών επικοινωνίας εξ αποστάσεως).

- η συμπερίληψη της παροχής συμβουλών ωςπηρεσίας της ISD θα έχει ως αποτέλεσμα οι ειδικευμένοι σύμβουλοι ναπάγονται στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας του Συμβουλίου 93/6/ΕΟΚ της 15ης Μαρτίου 1993 για την επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων των επιχειρήσεων επενδύσεων και των πιστωτικών ιδρυμάτων(1). Η Επιτροπή γνωρίζει ότι αυτό αποτελεί πηγή ανησυχίας στους ειδικευμένους συμβούλους που δεν έχουν μετρητά οι οποίοι θα πρέπει για πρώτη φορά να δημιουργήσουν αποθέματα κεφαλαίου. Επί του παρόντος δεν είναι δυνατόν να καθοριστεί το ύψος των πιθανών δαπανών που θα προκύψουν(2). Η Επιτροπή, στις αναθεωρημένες κατευθυντήριες γραμμές της, αναγνώρισε την ανάγκη να εξασφαλιστεί κατάλληλη μεταχείριση όσον αφορά το κεφάλαιο για τους συμβούλους, η οποία λαμβάνειπόψη το (περιορισμένο) φάσμα των επενδυτικών κινδύνων που τίθενται από τις επενδυτικές συμβουλές, πριν να εξεταστεί η συμπερίληψή τους στο πεδίο εφαρμογής της ISD/Οδηγία για την επάρκεια Κεφαλαίου (CAD). Ο αντίκτυπος τηςπαγωγής στιςποχρεώσεις της CAD για τις μικρές/ειδικευμένες εταιρείες επενδύσεων θα αποτελέσει σημαντικό στοιχείο μελλοντικής διαβούλευσης και λεπτομερούς εξέτασης στο πλαίσιο της αναθεώρησης της επάρκειας κεφαλαίου.

Λαμβάνονταςπόψη τα προαναφερθέντα, τα συμβουλευτικά έγγραφα για την αναθεώρηση της ISD (που δημοσιεύθηκαν τον Μάρτιο του 2002) ανακίνησαν την πιθανή συμπερίληψη των επενδυτικών συμβουλών ως κεντρικήςπηρεσίας της ISD. Η Επιτροπή εξετάζει σε βάθος όλες τις απόψεις που εκφράστηκαν σχετικά με την πρόταση αυτή πριν λάβει προσεκτικά εξετασμένη απόφαση για το θέμα αυτό.

2. Η (ενδεχόμενη) εισαγωγή των επενδυτικώνπηρεσιών ως κύριαπηρεσία της ISD αποτελεί αναγνώριση της αυξανόμενης σημασίας των επενδυτικών συμβουλών στη στήριξη των ευρωπαίων επενδυτών. Το βήμα αυτό θα βοηθήσει να παρασχεθεί ρυθμιστικό πλαίσιο που αφορά τους συγκεκριμένους επενδυτικούς κινδύνους της επιχείρησης αυτής με ανάλογο και ευέλικτο τρόπο. Η Επιτροπή συμφωνεί ότι το ρυθμιστικό αυτό πλαίσιο δεν θα πρέπει να θέτει αδικαιολόγητα ήπέρογκα ρυθμιστικά αιτήματα στους επενδυτικούς συμβούλους.

Οι προτεινόμενοι κανόνες της ISD δεν θα κάνουν διακρίσεις εις βάρος των μικρών ανεξάρτητων συμβούλων. Αντίθετα, η αναθεώρηση της ISD θα επιβάλει περισσότερο απαιτητικές αναπροσαρμογές στις τράπεζες/ασφαλιστικές εταιρείες που συσσωρεύουν τις επενδυτικές συμβουλές με άλλεςπηρεσίες επενδύσεων. Συγκεκριμένα, η αναθεωρημένη ISD θα απαιτεί αυστηρότερη διαχείριση της σύγκρουσης συμφερόντων και δημοσιοποίηση από τους φορείς αυτούς για να εξασφαλιστεί ότι όταν κατά την παροχή συμβουλής προέχει το συμφέρον του επενδυτή.

3. Όπως προαναφέρεται, η αναθεωρημένη ISD θα ενισχύσει τις διατάξεις που αποσκοπούν στην εγγύηση ότι τα πλεονεκτήματα που μπορεί να παράσχει η πώληση ή οι συνθήκες πώλησης ενός χρηματοοικονομικού μέσου σε μια πολυδύναμη οικονομική επιχείρηση δεν βλάπτουν την ακρίβεια και την αντικειμενικότητα της προσωποποιημένης συμβουλής που παρέχει στους πελάτες της. Προτάθηκε οι φορείς αυτοί να διεξαγάγουν πραγματική ανεξάρτητη πολιτική για τη διαχείριση παρόμοιων συγκρούσεων συμφερόντων. Εάν αυτό δεν επαρκεί, η τράπεζα ή η επενδυτική εταιρεία η οποία συνδυάζει την παροχή συμβουλών με άλλες δραστηριότητες έτσι ώστε να κινδυνεύει να δημιουργήσει συγκρούσεις συμφερόντων πρέπει να ενημερώνει σχετικά τον πελάτη από την αρχή της εμπορικής τους σχέσης. Τα έγγραφα προσανατολισμού προτείνουν επίσης ότι όταν οι κανόνες δημοσιοποίησης ή οι θεσπισμένες λεπτομέρειες οργάνωσης δεν προσφέρουν στον πελάτη λογική εγγύηση κατά των επιπτώσεων των συγκρούσεων αυτών στα συμφέροντά του, η επενδυτική επιχείρηση αρνείται να του παράσχει τιςπηρεσίες της.

4. Η Επιτροπή δεν θεωρεί ότι οι κατευθυντήριες γραμμές που προτείνει θα έχουν ως αποτέλεσμα να ευνοηθούν οι μεγάλοι διεθνείς οργανισμοί παροχής συμβουλών εις βάρος των μικρών ανεξάρτητων συμβούλων.

Βάσει των προαναφερθέντων, κρίνει αντιθέτως ότι,πό την επιφύλαξη προσαρμοσμένου καθεστώτος επάρκειας κεφαλαίου, η συμπερίληψη των επενδυτικών συμβουλών στην κατηγορία τωνπηρεσιών που καλύπτονται από την ISD μπορεί να:

- καθιερώσει συνεκτικό και αποτελεσματικό πλαίσιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη ρύθμιση συγκεκριμένων κινδύνων που μπορούν να δημιουργήσουν οιπηρεσίες προσωποποιημένης συμβουλής στους επενδυτές,

- επιτρέψει στους ειδικευμένους και μικρούς επενδυτικούς συμβούλους να ανταγωνιστούν με τους διεθνείς δυτικούς συμβούλους με τους ίδιους ανταγωνιστικούς όρους και να δικαιούνται το ενιαίο διαβατήριο για να εξυπηρετούν πελάτες που βρίσκονται σε άλλα κράτη μέλη,

- ενισχύσει τα μέτρα που ισχύουν για τους διεθνείς επενδυτικούς οργανισμούς έτσι ώστε να είναι οι συμβουλές τους εξίσου αντικειμενικές και αμερόληπτες όπως αυτές που παρέχουν οι ειδικευμένοι σύμβουλοι.

Τελικά, το μέτρο αυτό θα πρέπει να ενισχύσει τον ρόλο των ειδικευμένων συμβούλων ως αναπόσπαστου μέρους της απαραίτητηςποδομής για την ανάπτυξη πραγματικής επενδυτικής κουλτούρας στην Κοινότητα.

5. Βλέπε τα σημεία 1 έως 4.

(1) ΕΕ L 141 της 11.6.1993.

(2) Κάποιο επίπεδο αρχικής χορηγίας κεφαλαίου. Οι τρέχουσες δαπάνες για την επάρκεια κεφαλαίου σχετικά με τα εμπορικά/τραπεζικά βιβλία ασφαλιστικών κινδύνων δεν θα εφαρμοστούν στους ειδικευμένους συμβούλους που δεν ασκούν επάγγελμα ή δεν κρατούν χρήματα/κεφάλαιο πελατών. Μπορεί να καθιερωθεί νέα δαπάνη επιχειρηματικού κινδύνου για όλες τις τράπεζες και τις επενδυτικές εταιρείες βάσει της τρέχουσας αναθεώρησης κεφαλαίου.