ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2583/98

υποβολή: José Barros Moura (PSE) προς την Επιτροπή

(1 Σεπτεμβρίου 1998)

Θέμα: Πρακτικές πλευρές της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων

Δύο πολίτες κρατών μελών (μία Ιταλίδα και ένας Πορτογάλος) αποφασίζουν να παντρευτούν ή να ζήσουν μαζί και, λόγω του γεγονότος αυτού, ο ένας από τους δύο οφείλει να μετοικήσει στη χώρα του συντρόφου του, αφήνοντας την εργασία του ή επωφελούμενος αδειών ή άλλων καταστάσεων που του επιτρέπουν να απουσιάσει από την εργασία του. Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι σχεδόν πάντα είναι δύσκολο ο άνθρωπος αυτός να ενταχθεί στη χώρα προς την οποία αναγκάστηκε να μετακινηθεί τυγχάνοντας ίσων ευκαιριών.

Θα υπάρχει, άραγε, η δυνατότητα, δεδομένου του ιδιαίτερου και ιδιάζοντος χαρακτήρα της κατάστασης, να αναγνωρισθεί σε κοινοτικό επίπεδο το δικαίωμα των πολιτών αυτών να διατηρούν τα κοινωνικά τους δικαιώματα (κυρίως δε υγειονομικής περίθαλψης) στις χώρες καταγωγής τους, ανεξάρτητα από τη χώρα στην οποία ζουν, τη στιγμή κατά την οποίαν έχουν ανάγκη να κάνουν χρήση των δικαιωμάτων αυτών;

Σε ό,τι αφορά την υγειονομική περίθαλψη, το θέμα είναι να μην αναγκαστούν να προσφύγουν στην υπέρ το δέον γραφειοκρατική διαδικασία των εντύπων Ε 111 και Ε 112; σε ό,τι αφορά την τελευταία (Ε 112), οι προϋποθέσεις είναι κοπιώδεις.

Με αφορμή αυτή την ανάγκη προσφυγής στο έντυπο Ε 112, τίθεται το ακόλουθο ερώτημα: όσον αφορά τη γυναίκα, δεν θα μπορούσε, για παράδειγμα, όταν θελήσει να γίνει μητέρα, να προτιμήσει να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής της, επειδή επιθυμεί να ευρίσκεται στη δική της οικογένεια (χώρα), έστω και για λόγους συναισθηματικούς και ανθρώπινους;

Και για να γίνουμε ακριβέστεροι όσον αφορά την ανάγκη προσφυγής στη διαδικασία του εντύπου Ε 112: αν υποτεθεί ότι ένας από τους δύο πολίτες-συζύγους, σε μια ορισμένη περίοδο της ζωής του είχε προβλήματα που απαίτησαν, για παράδειγμα χειρουργική επέμβαση, και για το λόγο αυτό, χρειάζεται να παρακολουθείται κατά περιόδους από τον προσωπικό του (ή οικογενειακό) ιατρό ή να κάνει ειδικές θεραπείες δεν θα μπορούσε να του αναγνωρισθεί το δικαίωμά να επιστρέψει στη χώρα καταγωγής του, χωρίς να χρειάζεται να προσφύγει στη διαδικασία του εντύπου Ε 112; Στην περίπτωση δε αυτή, να είναι το κράτος μέλος του οποίου είναι υπήκοος αυτό το οποίο θα επιβαρυνθεί με τις δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης, αντί της χώρας διαμονής;

Απάντηση του κ. Flynn εξ ονόματος της Επιτροπής

(9 Οκτωβρίου 1998)

Ο συντονισμός των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης των κρατών μελών εξασφαλίζεται από τους κανονισμούς του Συμβουλίου (ΕΟΚ) 1408/71 και 574/72(1). Πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι οι κανονισμοί στοχεύουν μόνο στο συντονισμό και όχι στον εναρμονισμό των εθνικών συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης. Τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να επιλέγουν τις παροχές που προσφέρουν και τον τρόπο οργάνωσης ή χρηματοδότησης των διαφορετικών τους συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης.

Ένα άτομο το οποίο μετά το γάμο του με πολίτη άλλου κράτους μέλους μεταφέρει την κατοικία του στο κράτος μέλος του συζύγου, κατά κανόνα αποκτά δικαιώματα προστασίας στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης στο νέο κράτος μέλος κατοικίας. Αν ο ενδιαφερόμενος επιθυμεί να επιστρέψει στο προηγούμενο κράτος μέλος κατοικίας προκειμένου να λάβει ειδική ιατρική περίθαλψη, οι κανόνες του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 απαιτούν προηγούμενη εξουσιοδότηση από το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης του κράτους μέλους κατοικίας. Αν ο ενδιαφερόμενος λάβει την προηγούμενη εξουσιοδότηση (έντυπο Ε 112), το κράτος μέλος κατοικίας εγγυάται την κάλυψη των εξόδων ακριβώς όπως θα συνέβαινε αν ο ενδιαφερόμενος είχε δικαίωμα παροχών στο κράτος μέλος στο οποίο λαμβάνει την ιατρική περίθαλψη.

Η διοικητική επιτροπή για την κοινωνική ασφάλιση των διακινούμενων εργαζομένων έχει εξετάσει, στο παρελθόν, τη δυνατότητα επίτευξης μιας κοινής ερμηνείας σύμφωνα με την οποία ο τοκετός σε άλλο κράτος μέλος θα αντιμετωπίζεται αυτομάτως ως έκτακτο περιστατικό. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα απαιτείτο πλέον προηγούμενη εξουσιοδότηση μέσω του εντύπου E 112. Δυστυχώς, δεν έγινε δυνατό να επιτευχθεί ομοφωνία στο ζήτημα αυτό. Υπήρξαν φόβοι ότι το κράτος μέλος κατοικίας θα ήταν υποχρεωμένο να καταβάλει στο άλλο κράτος μέλος το σύνολο των ιατρικών εξόδων του τοκετού, ακόμη και αν τα έξοδα αυτά ήταν πολύ υψηλότερα από τα αντίστοιχα του δικού του συστήματος.

(1) όπως τροποποιήθηκε και ενημερώθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 118/97 - ΕΕ 28 της 30.1.1997.