ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0633/01

υποβολή: Ioannis Souladakis (PSE) προς την Επιτροπή

(6 Μαρτίου 2001)

Θέμα: Απελευθέρωση ηλεκτρικής ενέργειας

Η πρόσφατη κρίση ηλεκτρικής ενέργειας στην πολιτεία της Καλιφόρνιας έφερε στο προσκήνιο τα προβλήματα που ανέκυψαν μετά την απελευθέρωση της ηλεκτρικής ενέργειας στην πολιτεία αυτή. Οι αιτίες αυτής της κρίσης είναι πολλές, όπως αισχροκέρδεια στις χονδρικές τιμές, δεινή οικονομική κατάσταση των εταιρειών διανομής, απουσία έγκαιρης παρέμβασης των αρχών της πολιτείας. Παράλληλα, οι επιπτώσεις αυτής της κρίσης είναι ποικίλες και εξίσου σοβαρές: κίνδυνος απότομης αύξησης της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας, πληθωριστικές πιέσεις, πτώση των μετοχών εταιρειών που εμπλέκονται στην ηλεκτρική ενέργεια, κίνδυνοι μείωσης του ρυθμού ανάπτυξης της πολιτείας κλπ.

Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρεί εδώ και χρόνια σε αντίστοιχη πορεία απελευθέρωσης της ηλεκτρικής ενέργειας:

1. Σε ποιες μελέτες έχει προβεί η Επιτροπή σχετικές με την εξασφάλιση επαρκούς ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς κινδύνουςπέρμετρων αυξήσεων στις τιμές της;

2. Έχει προχωρήσει η Επιτροπή σε εξέταση ασφαλιστικών δικλείδων, οι οποίες θα διασφαλίζουν ότι η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας δεν θα γίνεται μόνο στην spot αγορά, αλλά θαπάρξουν μακροχρόνια συμβόλαια;

3. Έχει θεσπίσει η Επιτροπή κανόνες παρέμβασης των κρατών μελών σε περιπτώσεις ανεπάρκειας, ώστε αυτή να γίνεται σε τιμές που θα διασφαλίζουν το κόστος των εταιρειών παραγωγής, χωρίς να μετακυλούν το κόστος στους καταναλωτές;

4. Έχει προβλέψει η Επιτροπή συγκεκριμένες φάσεις απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και χρονικά διαστήματα για την αναθεώρησή της, ώστε να διορθώνονται τυχόν στρεβλώσεις, που θα προκαλέσουν προβλήματα στη διάθεση ενέργειας και, κατά συνέπεια, αύξηση του κόστους;

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(10 Μαΐου 2001)

1. Η ασφάλεια του εφοδιασμού αποτελεί στόχο καίριας σημασίας της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, όπως τονίστηκε στην πρόσφατη Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής Προς μια ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού(1).

Με βάση την ανάλυση των γεγονότων της Καλιφόρνιας, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα - με το οποίο συμφωνούν όλοι σχεδόν οι αναλυτές - ότι τα προβλήματα της Καλιφόρνιας προκύπτουν από την ειδική διάρθρωση της αγοράς και το κανονιστικό πλαίσιο της Καλιφόρνιας. Η εν λόγω διάρθρωση χαρακτηρίζεται κυρίως από ανεπαρκή παραγωγική ικανότητα, φραγμούς στους νεοεισερχόμενους και κυμαινόμενες,ψηλές τιμές που διευκολύνονται από την ύπαρξηποχρεωτικής κοινοπραξιών επιχειρήσεων και τον αποκλεισμό της δυνατότητας σύναψης μακροπρόθεσμων συμβολαίων.

Τα εν λόγω στοιχεία δενφίστανται στην Κοινότητα. Ειδικότερα, στην Κοινότητα διατίθεται επαρκής παραγωγική εφεδρεία, η οποίαπολογίζεται ότι ανέρχεται γύρω στο 30 % της ανώτατης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας (συμπεριλαμβανομένης της παραγωγικής εφεδρείας που είναι αναγκαία για τη διατήρηση της ασφάλειας του συστήματος και της μεγάλης παραγωγικής ικανότητας).

2. Αντίθετα με ό,τι συνέβη στην Καλιφόρνια, στην Κοινότητα δεν απαγορεύονται τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα συμβόλαια εφοδιασμού μεταξύ των προμηθευτών και των καταναλωτών, αλλά αποτελούν τον βασικό εμπορικό διακανονισμό στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Χρησιμοποιούμενα εκ παραλλήλου με τις βραχυπρόθεσμες συναλλαγές στην αγορά άμεσα παραδοτέων προϊόντων, τα εν λόγω συμβόλαια παρέχουν την αναγκαία σταθερότητα όσον αφορά την εξέλιξη των τιμών.

3. Η αυξανόμενη ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας θα αυξήσει την ασφάλεια του εφοδιασμού μέσω του ανοίγματος των αγορών και της επέκτασης των δυνατοτήτων διασύνδεσης, διασφαλίζοντας περισσότερο διασυνοριακό εμπόριο, ιδίως σε περίπτωση ελλείψεων ηλεκτρικής ενέργειας σε ένα κράτος μέλος.

Επιπλέον, η οδηγία 96/92/ΕΚ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1996, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας(2) περιλαμβάνει διατάξεις, οι οποίες επιτρέπουν στα κράτη μέλη να λάβουν ειδικά μέτρα προκειμένου να αντιδράσουν σε μεγάλες ελλείψεις και να προλάβουν μελλοντικά προβλήματα όσον αφορά τις πρωτογενείς πηγές ενέργειας για την παραγωγή. Σε περίπτωση ξαφνικής κρίσης στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, το άρθρο 23 της εν λόγω οδηγίας παρέχει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να λάβουν -προσωρινά- μέτρα διασφάλισης. Τέτοιου είδους μέτρα ενδέχεται να περιλαμβάνουν παρέμβαση στην αγορά προκειμένου να διασφαλιστούν λογικές τιμές για τους τελικούς καταναλωτές και ανάκτηση κόστους από τους παραγωγούς,πό τη προϋπόθεση ότι τέτοιου είδους μέτρα είναι ανάλογα των επιδιωκόμενων στόχων και δεν εισάγουν ουσιαστικά διακρίσεις. Επιπλέον, εάν ένα κράτος μέλος εκτιμά ότι η ζήτηση από το εγκατεστημένο δυναμικό παραγωγής βάσει δεδομένης πρωτογενούς πηγής είναιπερβολικάψηλή, ή ότι αυξάνεται τόσο γρήγορα ώστε να αποτελέσει απειλή για την συνολική ασφάλεια του εφοδιασμού ηλεκτρικής ενέργειας, δύναται, δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 1 εδάφιο στ) να προσδιορίσει τη φύση των πρωτογενών πηγών ηλεκτρικής ενέργειας για κάθε νέα εγκατάσταση παραγωγής.

4. Στην πρότασή της για αναθεώρηση της οδηγίας για την ηλεκτρική ενέργεια(3), η Επιτροπή προτείνει βαθμιαία μετάβαση προς το πλήρες άνοιγμα της αγοράς. Έως το 2003 όλοι οι μη εγχώριοι πελάτες θα είναι ελεύθεροι να επιλέξουν τον προμηθευτή τους και ως το 2005 όλοι οι καταναλωτές θα έχουν το συγκεκριμένο δικαίωμα.

Προκειμένου να διασφαλιστεί η κατάλληλη επαγρύπνηση όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού ενώ εξελίσσεται το άνοιγμα της αγοράς,ποδεικνύονται νέα μέτρα με σκοπό τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας επαρκούς παραγωγικής ικανότητας. Στο πλαίσιο των εν λόγω μέτρων, τα κράτη μέληποχρεούνται να παρακολουθούν συνεχώς το ισοζύγιο μεταξύ ζήτησης και προσφοράς και να δημοσιεύουν ετησίως έκθεση η οποία σκιαγραφεί τα πορίσματά τους, αναφέροντας οιαδήποτε μέτρα έχουν ληφθεί προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια του εφοδιασμού. Η Επιτροπή, βάσει των εθνικών εκθέσεων και του δικού της έργου παρακολούθησης, δημοσιεύει έκθεση η οποία καλύπτει την Κοινότητα στο σύνολό της. Όπου κρίνεται αναγκαίο, τα κράτη μέλη προκηρύσσουν προσκλήσειςποβολής προσφορών για την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού σε σχέση με τις πρωτογενείς πηγές ηλεκτρικής ενέργειας για την παραγωγή, παραμένουν εν ισχύι οι διατάξεις για τις διασφαλίσεις της οδηγίας για την ηλεκτρική ενέργεια που περιγράφεται ανωτέρω ως απάντηση στην ερώτηση 3.

(1) COM(2000)769 τελικό.

(2) ΕΕ L 27 της 30.1.1997.

(3) COM(2001)125.