ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2024/98

υποβολή: Laura De Esteban Martin (PPE) προς την Επιτροπή

(30 Ιουνίου 1998)

Θέμα: Κώδικας δεοντολογίας για τις κοινοτικές επιχειρήσεις στις αναπτυσσόμενες χώρες

Έχοντας υπόψη ότι η ισπανική Γερουσία ενέκρινε προσφάτως ψήφισμα για τη θέσπιση κώδικα δεοντολογίας όσον αφορά τις συνθήκες εργασίας των εργαζομένων σε εγκαταστάσεις ισπανικών επιχειρήσεων σε χώρες του τρίτου κόσμου, με σκοπό να καταπολεμηθούν οι πρακτικές υπερβολικής εκμετάλλευσης των εργαζομένων, να αποφευχθεί η χρησιμοποίηση ανηλίκων ως εργατικό δυναμικό και να καθορισθεί ένα ανώτατο όριο ορών εργασίας την εβδομάδα και, δεύτερον, λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή Ανάπτυξης και Συνεργασίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου άρχισε προσφάτως να εκπονεί μια έκθεση ιδίας πρωτοβουλίας σχετικά με τις συνθήκες εργασίας στις κοινοτικές επιχειρήσεις που αναπτύσσουν τις δραστηριότητές τους σε αναπτυσσόμενες χώρες,

Τί αντίκτυπο είχαν οι πρωτοβουλίες αυτές στους κόλπους της Επιτροπής;

Σκέφτεται η Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για τη θέσπιση ενός κώδικα δεοντολογίας σχετικά με τις συνθήκες εργασίας σε επιχειρήσεις προερχόμενες από κράτη μέλη, οι οποίες αναπτύσσουν τις δραστηριότητές τους σε αναπτυσσόμενες χώρες;

Θεωρεί η Επιτροπή ότι θα έπρεπε να αφιερωθεί στο θέμα αυτό ένα χωριστό κεφάλαιο στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων ενόψει της λήξης της Σύμβασης της Λομέ που θα αρχίσει τον προσεχή Σεπτέμβριο;

Απάντηση του κ. Pinheiro εξ ονόματος της Επιτροπής

(24 Σεπτεμβρίου 1998)

Η βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας στις αναπτυσσόμενες χώρες απασχολεί συνεχώς την Επιτροπή η οποία παρακολουθεί με ενδιαφέρον τις διάφορες πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται στον τομέα αυτό και εκτιμά τις προσπάθειες που καταβάλλονται κυρίως όσον αφορά τον καθορισμό προαιρετικών κωδικών συμπεριφοράς. Η Επιτροπή, που συμμετέχει στις εργασίες του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και την Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ) σχετικά με την αναθεώρηση των κατευθυντηρίων γραμμών για τις πολυεθνικές εταιρείες, προσπαθεί να προωθήσει μία συντονισμένη προσέγγιση των κρατών μελών και της Επιτροπής στον τομέα αυτό. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι ζωτικής σημασίας να ενσωματωθούν τα θέματα αυτά και στις νομοθεσίες των αναπτυσσόμενων χωρών.

Το ζήτημα αυτό έχει εξάλλου τεθεί υπό διάφορες προοπτικές στο πλαίσιο των κοινοτικών πολιτικών. Το καθεστώς κοινωνικής ενθάρρυνσης που εισήχθη πρόσφατα στο σχήμα γενικευμένων δασμολογικών προτιμήσεων αποτελεί ένα παράδειγμα. Το σχήμα αυτό προβλέπει την παροχή συμπληρωματικών προτιμήσεων στις δικαιούχους χώρες που εφαρμόζουν αποτελεσματικά τα θεμελιώδη κοινωνικά δικαιώματα που προβλέπονται στις συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) αριθ. 87, 98 και 138. Το καθεστώς αυτό αντανακλά πλήρως την θετική και προτρεπτική προσέγγιση της Κοινότητας στο θέμα αυτό, με στόχο να αντιμετωπίζονται τα κοινωνικά ζητήματα ως στοιχεία της πολιτικής της συνεργασίας για την ανάπτυξη και όχι ως δεσμευτικά μέσα προστατευτισμού, κάτι που απέρριψε ρητά η υπουργική διάσκεψη του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) που πραγματοποιήθηκε στη Σιγκαπούρη.

Η κοινοτική πολιτική καλύπτει επίσης μεγάλη ακτίνα δράσεων που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην καλύτερη τήρηση των κοινωνικών δικαιωμάτων, κυρίως μέσω της στήριξης των συνδικαλιστικών οργανώσεων και της στήριξης των κοινωνικών τομέων. Εξάλλου, οι συμφωνίες συνεργασίας που έχει συνάψει η Κοινότητα με τις αναπτυσσόμενες χώρες αναφέρονται όλες πλέον ρητά, εκτός από τα θέματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών αρχών, και στις δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν κατά τη διάσκεψη κορυφής της Κοπεγχάγης με θέμα την κοινωνική ανάπτυξη. Πρόκειται για τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί με τις αναπτυσσόμενες χώρες της Ασίας,, της Λατινικής Αμερικής και της Μεσογείου, καθώς και για τη μελλοντική συμφωνία εταιρικής σχέσης με τις χώρες της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ) στην οποία, σύμφωνα με την εντολή διαπραγμάτευσης που εξέδωσε το Συμβούλιο στις 29 Ιουνίου 1998, διευκρινίζεται ότι πρέπει να περιληφθεί ειδική μνεία για την τήρηση των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων λαμβανομένων υπόψη των αρχών που περιέχονται στα σχετικά μέσα της ΔΟΕ.

Όσον αφορά ειδικότερα τις μελλοντικές σχέσεις με τις χώρες ΑΚΕ, η εντολή διαπραγμάτευσης θέτει σε πολλά επίπεδα το θέμα της τήρησης των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων. Εκτός από το προοίμιο, στο πλαίσιο της στήριξης για την ανάπτυξη, η Κοινότητα θα στηρίξει τις πολιτικές και τα όργανα της αγοράς εργασίας, ειδικότερα με τη θέσπιση νομοθεσιών που εγγυώνται ικανοποιητικό επίπεδο προστασίας των εργαζομένων, την τήρηση των θεμελιωδών κοινωνικών δικαιωμάτων και τη βελτίωση των συνθηκών υγείας και ασφάλειας στον χώρο εργασίας. Υπό το ίδιο πνεύμα, οι κοινοτικές παρεμβάσεις που προβλέπονται στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού μέσου για τις επενδύσεις, το οποίο στοχεύει στην προώθηση της ανάπτυξης των επιχειρήσεων στις χώρες ΑΚΕ, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη σαφώς τα πρότυπα που έχει ορίσει η ΔΟΕ. Τέλος, η οικονομική και εμπορική πτυχή της εντολής διαπραγμάτευσης της Κοινότητας παραπέμπει στις διεθνείς συμβάσεις σχετικά με τα θεμελιώδη κοινωνικά δικαιώματα και προωθεί τη συνεργασία στον τομέα αυτό.

Οι μηχανισμοί που θα οδηγήσουν στην παγιοποίηση των κατευθύνσεων αυτών αναμένεται να καθοριστούν στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων και της εταιρικής σχέσης με τις ενδιαφερόμενες χώρες.