ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1969/98

υποβολή: Iñigo Méndez de Vigo (PPE) προς την Επιτροπή

(30 Ιουνίου 1998)

Θέμα: Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων στο χώρο της Σύμβασης του Σένγκεν

Η Σύμβαση του Σένγκεν περιλαμβάνει μία από τις μεγάλες προκλήσεις της ευρωπαϊκής οικοδόμησης ήτοι την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων εντός του ευρωπαϊκού χώρου. Ένας από τους στόχους της είναι η κατάργηση των ελέγχων, τόσο τελωνειακών όσο και αστυνομικών στα εσωτερικά σύνορα των χωρών που την έχουν προσυπογράψει, χωρίς να θίγεται η διατήρηση της δημόσιας τάξης και η εθνική ασφάλεια. Σε αντιστάθμισμα, θα ενισχυθούν οι έλεγχοι στα εξωτερικά σύνορα.

Ποιά είναι η άποψη της Επιτροπής σχετικά με την πρακτική της αεροπορικής εταιρίας Sabena η οποία ζητεί από τους ταξιδιώτες, κατά τη στιγμή της χορήγησης του δελτίου επιβίβασης, δελτίο ταυτότητος σε ισχύ;

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(5 Οκτωβρίου 1998)

Η κατάργηση των ελέγχων επί των προσώπων στα εσωτερικά σύνορα - συμπεριλαμβανομένων των ελέγχων που πραγματοποιούνται στις ενδοκοινοτικές πτήσεις - αποτελεί έναν από τους πρωταρχικούς στόχους της Κοινότητας ( Άρθρο 7Α της συνθήκης των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων) που δυστυχώς δεν έχει ακόμη επιτευχθεί. Αυτό εξηγεί γιατί ακόμη και σήμερα, και σύμφωνα με το ισχύον κοινοτικό δίκαιο, πραγματοποιούνται έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα της Κοινότητας. Ο στόχος, μέχρι στιγμής, έχει επιτευχθεί μόνο εν μέρει, επί τη βάσει διεθνών συνθηκών μεταξύ περιορισμένου αριθμού κρατών μελών, όπως η συμφωνία του Σένγκεν.

Στην προσπάθειά επίτευξης του στόχου στο σύνολο της Κοινότητας, η Επιτροπή υπέβαλε τον Ιούλιο του 1995 προτάσεις τριών οδηγιών (οδηγία του Συμβουλίου για την κατάργηση των ελέγχων επί των προσώπων στα εσωτερικά σύνορα(1); οδηγία του Συμβουλίου σχετικά με το δικαίωμα των υπηκόων τρίτων χωρών να ταξιδεύουν στο εσωτερικό της Κοινότητας(2); οδηγία του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 68/360/ΕΟΚ περί καταργήσεως των περιορισμών στη διακίνηση και στη διαμονή των εργαζομένων των κρατών μελών και των οικογενειών τους στο εσωτερικό της Κοινότητας και της οδηγίας 73/148/ΕΟΚ περί καταργήσεως των περιορισμών στη διακίνηση και στη διαμονή των υπηκόων των κρατών μελών στο εσωτερικό της Κοινότητας στον τομέα της εγκαταστάσεως και της παροχής υπηρεσιών(3)). Σύμφωνα με την πρώτη πρόταση, η κατάργηση των ελέγχων επί των προσώπων, αφενός θα ισχύει και για τους επιβάτες ενδοκοινοτικών πτήσεων και αφετέρου, θα αφορά όχι μόνο τους ελέγχους που διεξάγονται από τις επίσημες αρχές αλλά και αυτούς που πραγματοποιούν τρίτοι, όπως για παράδειγμα οι αερομεταφορείς, υπό τους όρους της εθνικής νομοθεσίας κράτους μέλους.

Πρέπει να τονισθεί ότι η αρχή της κατάργησης των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα αφορά μόνο τους συνοριακούς ελέγχους, ήτοι τους ελέγχους που πραγματοποιούνται σε σχέση ή επ' ευκαιρία της διάβασης εσωτερικών συνόρων. Υπενθυμίζεται σχετικά ότι οι έλεγχοι επιτρέπονται στους αερομεταφορείς σε τρεις περιπτώσεις. Πρώτον, οι έλεγχοι μπορούν να πραγματοποιούνται από τους αερομεταφορείς προ της επιβίβασης ώστε να αποφευχθούν οι κυρώσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία του κράτους μέλους προορισμού για τους αερομεταφορείς που μεταφέρουν αλλοδαπούς επιβάτες χωρίς τα απαιτούμενα για είσοδο στο έδαφός τους ταξιδιωτικά έγγραφα (ταυτότητα ή διαβατήριο, καθώς και θεώρηση διαβατηρίου, όπου αυτό είναι αναγκαίο). Είναι προφανές πως έλεγχοι αυτού του είδους δεν αφορούν τους επιβάτες πτήσεων εσωτερικού και, ως εκ τούτου, πρέπει να χαρακτηρίζονται ως συνοριακοί έλεγχοι. Δεύτερον, οι έλεγχοι κατά την επιβίβαση αποσκοπούν στην ασφάλεια των προσώπων και των αντικειμένων που μεταφέρουν. Τέλος, υπάρχουν οι έλεγχοι που σχετίζονται με τη σύμβαση μεταφοράς και έχουν ειδικότερα σκοπό τη διαπίστωση της χρήσης προσωπικών εισιτηρίων. Οι δύο τελευταίες κατηγορίες ελέγχου ενδέχεται να πραγματοποιούνται από τους αερομεταφορείς και σε πτήσεις εσωτερικού. Επομένως, δεν συνιστούν συνοριακούς ελέγχους και δεν είναι χρήσιμο να καταργηθούν σε περιοχές χωρίς εσωτερικά σύνορα. Εντούτοις, επί του παρόντος, δεν αμφισβητούνται οι εν λόγω συνοριακοί έλεγχοι από άποψη ισχύοντος κοινοτικού δικαίου.

Μέχρι την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ, η συμφωνία του Σένγκεν δεν αποτελεί κοινοτικό δίκαιο ή δίκαιο της Ένωσης και, συνεπώς η Επιτροπή δεν είναι αρμόδια να εκφέρει, σ' αυτό το στάδιο, άποψη επί της ερμηνείας και εφαρμογής της, εκτός από την περίπτωση όπου διατάξεις της συμφωνίας του Σένγκεν ή η εφαρμογή τους αντιβαίνουν προς το κοινοτικό δίκαιο.

(1) ΕΕ C 289 της 31.10.1995.

(2) ΕΕ C 306 της 17.11.1995.

(3) ΕΕ C 307 της 18.11.1995.