ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0295/02

υποβολή: Bartho Pronk (PPE-DE) και Ria Oomen-Ruijten (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(11 Φεβρουαρίου 2002)

Θέμα: Εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία λόγω της βελγικής νομοθεσίας σχετικά με τα εγγυημένα οικογενειακά επιδόματα

Σύμφωνα με τους συντονιστικούς κανόνες περί κοινωνικής ασφάλειας η ευθύνη για τη χορήγηση των οικογενειακών επιδομάτων ανήκει στη χώρα στην οποία εργάζεται ο διασυνοριακός εργαζόμενος.

Αντιθέτως το Βέλγιο έχει θέσει τη νομοθεσία του περί εγγυημένων οικογενειακών επιδομάτων (βελγικός νόμος της 20ης Ιουλίου 1971) στο παράρτημα ΙΙ α, άρθρο 10α του κανονισμού 1408/71(1). Τούτο σημαίνει ότι σύμφωνα με τον εν λόγω νόμο, δεν είναι δυνατή η εξαγωγή των επιδομάτων. Στο πλαίσιο της ρύθμισης αυτής, οι διασυνοριακοί εργαζόμενοι που διαμένουν στις Κάτω Χώρες και εργάζονται στο Βέλγιο δεν δικαιούνται να λαμβάνουν επίδομα τοκετού ήιοθεσίας. Επιπλέον, η νέα βελγο-ολλανδική συμφωνία στον τομέα της φορολογίας ορίζει ότι οι διασυνοριακοί εργαζόμενοι που εργάζονται στο Βέλγιοπόκεινται στη φορολογία της χώρας αυτής,ποχρεώνοντας έτσι τους εν λόγω εργαζομένους να καταβάλλουν στο Βέλγιο τόσο τους φόρους τους όσο και τις κοινωνικές τους εισφορές.

1. Συμμερίζεται η Επιτροπή την άποψη ότι η κατάσταση αυτή παρεμποδίζει την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων· Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή·

2. Εις απάντηση προηγουμένων ερωτήσεων του πρώτου από τους συντάκτες της παρούσας ερώτησης, η Επιτροπή είχεποσχεθεί να τροποποιήσει αναλόγως το παράρτημα ΙΙ α του άρθρου 10α του κανονισμού 1408/71 σύμφωνα με τις αποφάσεις επί τωνποθέσεων Jauch και Leclere (απάντηση στη γραπτή ερώτηση Ε-2262/01(2)). Είναι επίσης διατεθειμένη η Επιτροπή να λάβει ρητώςπόψη της κατά την εξέταση τηςπόθεσης την τοποθέτηση του βελγικού νόμου περί εγγυημένων οικογενειακών επιδομάτων (βελγικός νόμος της 20ης Ιουλίου 1971) και συνεπώς να αναγνωρίσει στην κατηγορία των ενεχομένων διασυνοριακών εργαζομένων τα δικαιώματα που τους ανήκουν·

(1) ΕΕ L 149 της 5.7.1971, σελ. 2.

(2) ΕΕ C 40 E της 14.2.2002, σελ. 229.

Απάντηση της κ. Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(2 Μαΐου 2002)

Όσον αφορά τις βελγικές εγγυημένες οικογενειακές παροχές (νόμος της 20.07.1971), οι αξιότιμοι ευρωβουλευτές εγείρουν το ερώτημα της εγγραφής αυτών των παροχών στο παράρτημα II α) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71(1). Οι παροχές κοινωνικής ασφάλισης που περιλαμβάνονται σε αυτό το παράρτημα δενπόκεινται στην αρχή της εξαγωγής.

Όπως ήδη δήλωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη απάντησή της στην ερώτηση E-2262/01 που έθεσε ο κ. Pronk(2), το Δικαστήριο επιβεβαίωσε, απαντώντας αποκλειστικά στο ερώτημα της ισχύος του κανονισμού 1247/92 που εισάγει το παράρτημα II α), στην απόφασή του Snares(3), τη συμβατότητα με τη συνθήκη ΕΚ αυτής της απόκλισης από την αρχή της εξαγωγιμότητας των παροχών κοινωνικής ασφάλισης, κυρίως διότι πρόκειται για παροχές οι οποίες συνδέονται στενά με ένα ιδιαίτερο οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο. Οι συνθήκες εγγραφής μιας ειδικής παροχής στο παράρτημα II α), ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της κατά το εθνικό δίκαιο, και επομένως η ακρίβεια γενικά των εγγραφών, δεν εξετάστηκαν από το Δικαστήριο. Εντούτοις το Δικαστήριο συμπλήρωσε αυτή τη νομολογία με τις αποφάσεις που εξέδωσε στιςποθέσεις Jauch(4) και Leclere(5). Σ' αυτές τις αποφάσεις, το Δικαστήριο έκρινε ότι η απόκλιση από την αρχή της εξαγωγιμότητας που προκύπτει από την εγγραφή ορισμένων παροχών στο παράρτημα II α) είναι ασυμβίβαστη με την αρχή της ελεύθερης διακίνησης των εργαζομένων που προβλέπεται στη συνθήκη ΕΚ, ιδίως όταν οι εν λόγω παροχές δεν είναι ειδικού χαρακτήρα αλλά είναι σχετικές με τους παραδοσιακούς κλάδους της κοινωνικής ασφάλισης.

Σύμφωνα με αυτή τη νομολογία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει σήμερα εάν οι εγγραφές στον κατάλογο του παραρτήματος II α) ανταποκρίνονται πάντοτε στα κριτήρια που έλαβεπόψη του το Δικαστήριο για να αιτιολογήσει τη μη εξαγωγιμότητά τους. Η εξέταση αυτή αφορά όλες τις εγγεγραμμένες παροχές, συμπεριλαμβανομένων των βελγικών εγγυημένων οικογενειακών παροχών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο να παρουσιάσει κατά τους τελευταίους μήνες στον κοινωνικό νομοθέτη μια δέσμη διάφορων τροποποιήσεων του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71. Στη δέσμη αυτή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει να καταργηθούν από το παράρτημα II α) οι εγγραφές οι οποίες, κατά τη γνώμη της, δεν είναι αιτιολογημένες, όπως ιδίως οι παροχές του Λουξεμβούργου και της Αυστρίας, τις οποίες το Δικαστήριο έκρινε, στις παραπάνω αναφερόμενες αποφάσεις Jauch και Leclere, ως εξαγώγιμες.

Όσον αφορά το επίδομα γέννησης και το επίδομαιοθεσίας, αυτές οι δύο παροχές είναι εγγεγραμμένες στο παράρτημα II, μέρος II του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 και εκ του γεγονότος αυτού αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής αυτού του κανονισμού, καθώς και των κανόνων του σχετικά με την εξαγωγιμότητα των παροχών.

Εντούτοις το Δικαστήριο στην παραπάνω απόφασή του Leclere έκρινε ότι λόγω της ευρείας εξουσίας εκτίμησης που διαθέτει το Συμβούλιο για την εφαρμογή των άρθρων 41 και 48 της συνθήκης ΕΚ, το γεγονός ότι μια κατηγορία παροχών δεν επηρεάζεται από το συντονισμό που έχει καθιερωθεί με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1408/71 δεν μπορεί, σε καμία περίπτωση να καταστήσει άνευ ισχύος τις σχετικές διατάξεις αυτού του κανονισμού. Πράγματι, ένας τέτοιος περιορισμός του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 δεν μπορεί να έχει αφεαυτού ως αποτέλεσμα να προσθέτει επιπλέον ανισότητες σε εκείνες που απορρέουν από την έλλειψη εναρμόνισης των εθνικών νομοθεσιών ή να παραβιάζει την αρχή της ισότητας μεταχείρισης.

Πάντως, το Δικαστήριο έκρινε επίσης ότι ο αποκλεισμός παροχών από το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 δεν έχει ως αποτέλεσμα να απαλλάσσονται τα κράτη μέλη από τηνποχρέωση να εξασφαλίζουν ότι κανένας άλλος κανόνας του κοινοτικού δικαίου, που να απορρέει ιδιαίτερα από τον κανονισμό 1612/68(6), δεν δημιουργεί κώλυμα στην επιβολή μιας προϋπόθεσης κατοικίας. Όμως όσον αφορά τους εν ενεργεία διαμεθοριακούς εργαζομένους, η προϋπόθεση της κατοικίας για τη χορήγηση του επιδόματος γέννησης καιιοθεσίας θα δημιουργούσε έμμεσα διάκριση και άρα θα ήταν αντίθετη προς τα άρθρα 39 της συνθήκης ΕΚ και 7, παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1612/68.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήρθε σε επαφή με τις βελγικές αρχές, καθώς και με τις αρχές των άλλων κρατών μελών στα οποίαπάρχουν παρόμοιες παροχές που αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 με την εγγραφή στο παράρτημα του II, μέρος II (συγκεκριμένα τη Γαλλία, το Λουξεμβούργο και τη Φινλανδία), για να τις ερωτήσει σχετικά με αυτό το θέμα. Θα ενημερώσει τους αξιότιμους ευρωβουλευτές για τη συνέχεια την οποία επιφυλάσσει σε αυτό το θέμα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τους πληροφορεί εξάλλου για το γεγονός ότι έχει την πρόθεση να παρουσιάσει πριν από το τέλος του έτους ανακοίνωση σχετικά με το σύνολο της πρόσφατης νομολογίας του Δικαστηρίου στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων, καθώς και σχετικά με το συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης. Αυτή η ανακοίνωση αποβλέπει στον προσδιορισμό και στη διασαφήνιση των δικαιωμάτων των πολιτών της Ευρώπης τα οποία απορρέουν από αυτή τη νομολογία.

(1) Κανονισμός (ΕΟΚ) 1408/71 του Συμβουλίου, της 14.06.1971, περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης στους μισθωτούς, στους μη μισθωτούς και στα μέλη των οικογενειών τους που διακινούνται εντός της Κοινότητας, ΕΕ L 149 της 5.7.1971. Ο κανονισμός αυτός ενημερώθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) 118/97 (ΕΕ L 28 της 30.1.1997).

(2) ΕΕ C 40 E της 14.2.2002.

(3) Απόφαση της 4 Νοεμβρίου 1997, Snares, C-20/96, Συλλ. σ. I-6057.

(4) Απόφαση της 8 Μαρτίου 2001, Jauch, C-215/99, Συλλ. σ. I-1901.

(5) Απόφαση της 31 Μαΐου 2001, Leclere, C-43/99, Συλλ. σ. I-4265.

(6) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1612/68 του Συμβουλίου της 15.10.1968, σχετικά με την ελεύθερη διακίνηση των εργαζομένων εντός της Κοινότητας (ΕΕ L 257 της 19.10.1968).