ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0623/03

υποβολή: Johanna Boogerd-Quaak (ELDR)και Dorette Corbey (PSE) προς την Επιτροπή

(3 Μαρτίου 2003)

Θέμα: Η αποζημίωση για τις δαπάνες που συνεπάγεται η συλλογή πετρελαίου στις ακτές της Ζηλανδίας και της Νοτίου Ολλανδίας

Οι άμεσες και έμμεσες ζημίες πουπέστησαν οι ακτές της Ζηλανδίας και Νοτίου Ολλανδίας μετά από το ατύχημα του Tricolor στις αρχές του περασμένου Δεκέμβρη κοντά στο Calais είναι σημαντικές. Έχουν εκτιμηθεί σε 1 εκατομμύριο ευρώ οι δαπάνες που συνεπάγεται η συλλογή πετρελαίου (ενοικίαση εργαλείων, καθαρισμός και μεταφορά του πετρελαίου).

1. Κρίνει η Επιτροπή ότι οι ευρωπαϊκές οδηγίες σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη καλύπτουν επίσης τη θάλασσα και τη ναυσιπλοΐα·

2. Κρίνει η Επιτροπή ότι και στην περίπτωση αυτή είναι δυνατόν να θεωρηθεί ο ρυπαίνων ωςπεύθυνος για τις έμμεσες ζημίες που οφείλονται στο ναυάγιο του Tricolor;

3. Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να βοηθήσει τις παράκτιες επαρχίες των Κάτω Χωρών, συμμετέχοντας στις δαπάνες που απορρέουν από την εν λόγω καταστροφή, εφόσον δεν είναι δυνατόν να απαιτηθεί η επιστροφή τους από το ρυπαίνοντα, εν προκειμένω τον ιδιοκτήτη του Tricolor;

4. Κρίνει η Επιτροπή ότι οι ολλανδικές και βελγικές αρχές συνεργάσθηκαν επαρκώς προκειμένου να αποφευχθεί η οικολογική αυτή καταστροφή·

Απάντηση της κας Wallstrm Εξ ονόματος της Επιτροπής

(14 Μαΐου 2003)

1. Η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι οι θαλάσσιες μεταφορές και η ναυτιλία πρέπει ναπόκεινται σε κατάλληλα καθεστώτα ευθύνης, είτε σε διεθνές είτε σε κοινοτικό επίπεδο.

Η πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη όσον αφορά στην πρόληψη και αποκατάσταση των περιβαλλοντικών ζημιών(1) προβλέπει ότι όταν εφαρμόζονται ορισμένες διεθνείς συμβάσεις, εκείνες είναι που πρέπει να ισχύουν και όχι η μελλοντική οδηγία. Οι διεθνείς συμβάσεις που αναφέρονται στην πρόταση οδηγίας αφορούν, μεταξύ άλλων, τις ζημίες που προκαλούνται από τα καύσιμα των πλοίων, όπως στη δεδομένη περίπτωση.

Όταν ενέκρινε την πρόταση που προαναφέρθηκε, η Επιτροπή έλαβεπόψη της όχι μόνον τοπάρχον διεθνές νομικό πλαίσιο αλλά και τις απόψεις που εξέφρασε κατά την έκδοση της δέσμης μέτρων Erika II (βλ. ανακοίνωση για τη δεύτερη δέσμη κοινοτικών μέτρων σχετικά με την ασφάλεια στη θάλασσα μετά το ναυάγιο του πετρελαιοφόρου Erika,(2) στην οποία η Επιτροπή ανέλαβε να επιτύχει επανεξέταση των εν ισχύ διεθνών συμφωνιών). Ταυτόχρονα, είχε την άποψη ότι πρέπει να γίνει μια πρώτη απόπειρα σε διεθνές επίπεδο, διότι το περιβάλλον θα ήταν ευρύτερα ωφελημένο εάνπήρχε ένα βελτιωμένο διεθνές (παγκόσμιο) νομικό πλαίσιο.

Πιο πρόσφατα, μετά το ατύχημα του Prestige στην ανακοίνωσή της για την ενίσχυση της ασφάλειας στη θάλασσα(3), η Επιτροπή επανέλαβε τις ανησυχίες της σχετικά με τις ζημίες που οφείλονται στη ρύπανση από το πετρέλαιο και εξέφρασε παρόμοιες ανησυχίες για άλλες διεθνείς συμβάσεις, όπως και για τη σύμβαση που ρυθμίζει την αστική ευθύνη για ζημίες προερχόμενες από τη ρύπανση που οφείλεται στα καύσιμα των πλοίων.

Η τροποποίηση της σύμβασης για την αστική ευθύνη για ζημίες προερχόμενες από τη ρύπανση που οφείλεται στα καύσιμα των πλοίων θα απαιτήσει τις αναγκαίες προς το σκοπό αυτό ενέργειες από πλευράς του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΔΝΟ).

Εάν δεν γίνει αυτό, η Επιτροπή θα εξετάσει εάν πρέπει να προτείνει μέτρα σε κοινοτικό επίπεδο.

Σημειώνεται ότι η σύμβαση για την αστική ευθύνη για ζημίες προερχόμενες από τη ρύπανση που οφείλεται στα καύσιμα των πλοίων δεν έχει ακόμη τεθεί σε ισχύ. Όσο χρόνο εκκρεμεί η έναρξη ισχύος της σύμβασης, η μελλοντική οδηγία για την περιβαλλοντική ευθύνη θα ισχύει σε περίπτωση περιβαλλοντικής ζημίας που ενδέχεται να προκληθεί από τη ρύπανση οφειλόμενη σε καύσιμα των πλοίων.

2. Η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να απαντήσει το ερώτημα αυτό εν γένει, ιδιαίτερα από τη στιγμή που το Αξιότιμο Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν προσδιορίζει σε ποιους τύπους έμμεσης ζημίας αναφέρεται. Ούτως ή άλλως, είτεπόκειται η έμμεση ζημία σε αποζημίωση είτε όχι και, εάν ναι, ο τρόπος καθορισμού της αποζημίωσης με βάση τους ισχύοντες κανόνες και η ακολουθούμενη αντιμετώπιση ποικίλλουν ανάλογα με το κράτος μέλος και ανάλογα με το νομικό σύστημα. Επισημαίνεται πάντως ότι, όσον αφορά τα μέτρα πρόληψης ή ελαχιστοποίησης των ζημιών από τη ρύπανση, το κόστος για τη λήψη προληπτικών μέτρων μπορεί να αποζημιωθεί είτε βάσει της διεθνούς σύμβασης για την αστική ευθύνη για ζημίες προερχόμενες από τη ρύπανση που οφείλεται στα καύσιμα των πλοίων είτε βάσει της μελλοντικής οδηγίας για την περιβαλλοντική ευθύνη, αναλόγως ποια θα ισχύει τη δεδομένη στιγμή.

3. Ορισμένοι από τους δήμους της Zeeland και της Νοτίου Ολλανδίας πουπέστησαν ζημία από το Tricolor εμπίπτουν στο πεδίο του Ενιαίου Εγγράφου Προγραμματισμού κοινοτικής διαρθρωτικής συνδρομής βάσει του στόχου 2 στη νότια περιφέρεια των κάτω Χωρών (CCI 2000.NL.16.2.DO.003). Φυσικά, πρόκειται για σχετικά μικρό μέρος επίλυσης του προβλήματος. Ωστόσο, το πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνει μέτρα με τα οποία θα μπορούσαν να συγχρηματοδοτηθούν περιβαλλοντικά έργα, πράγμα που θα μπορούσε να εκμεταλλευθεί η διαχειριστική αρχή εφόσον το κρίνει αναγκαίο.

Όσον αφορά το Ταμείο Αλληλεγγύης που δημιουργήθηκε στις 11 Νοεμβρίου 2002, το γεγονός είναι ότι το μέγεθος της καταστροφής δεν δικαιολογεί πληρωμές από το Ταμείο με βάση το κύριο κριτήριο (η ζημία πρέπει ναπερβαίνει τα 3 δις ευρώ ή το 0,6 % του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) της ενδιαφερόμενης χώρας). Οι Κάτω Χώρες μπορούν να ζητήσουν έκτακτη πληρωμή από το Ταμείο Αλληλεγγύης, από τη στιγμή που πληρωμές γίνονται σε περίπτωση καταστροφών με ιδιαίτερα σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία μιας συγκεκριμένης περιφέρειας. Η Επιτροπή θα μπορούσε να εξετάσει την αίτηση, αν και το συνολικό διαθέσιμο ποσό του Ταμείου για έκτακτη συνδρομή έχει δαπανηθεί σχεδόν όλο.

4. Όπως γνωρίζει το Αξιότιμο Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η αντιμετώπιση των περιστατικών ρύπανσης αποτελεί κατά κύριο λόγο ευθύνη των κρατών μελών. Ο ρόλος της Επιτροπής είναι να στηρίζει κυρίως τη συνεργασία μεταξύ των αρμοδίων εθνικών αρχών.

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Αντιμετώπισης της Επιτροπής ήταν σε επαφή με τις βελγικές, γαλλικές και ολλανδικές αρχές μετά το ατύχημα του Tricolor.

Εν προκειμένω, η μόνη αίτηση συνδρομής που έλαβε η Επιτροπή ήταν από τις βελγικές αρχές για τον καθαρισμό των πτηνών από το πετρέλαιο.

(1) ΕΕ C 151 E της 25.6.2002.

(2) COM(2000)802 τελικό.

(3) COM(2002)681 τελικό.