ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0422/03

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(17 Φεβρουαρίου 2003)

Θέμα: Η ουσιαστική αποτυχία των ειρηνευτικών συμφωνιών μετά τον εμφύλιο πόλεμο και τη δικτατορία στην Γουατεμάλα

1. Ενθυμείται η Επιτροπή ότι στο κράτος της Κεντρικής Αμερικής Γουατεμάλα, μεταξύ των ετών 1954 και 1996, διεξήχθη διαρκής και βίαιος αγώνας με 20 000 νεκρούς, ανάμεσα, αφενός μεν μιάς ισχυρής και συνυφασμένης με τη στρατιωτικό μηχανισμό και τις εξωτερικές επιχειρήσεις κυβέρνηση και αφετέρου τον κυρίως αγροτικό πληθυσμό των Ινδιάνων και μέρος των εργατών των αστικών κέντρων και ότι ο αγώνας αυτός έληξε τότε με τηνπογραφή ειρηνευτικής συμφωνίας και την ίδρυση επιτροπής για την αλήθεια·

2. Γνωρίζει η Επιτροπή τα συμπεράσματα παρατηρητών των ΗΕ σύμφωνα με τα οποία, τώρα αν και όχι όπως κατά το παρελθόν, το ίδιο το κράτος είναι άμεσαπεύθυνο για μαζικές παραβιάσεις των δικαιωμάτων του ανθρώπου αλλά ότι, εντούτοις, αυτά τα τρία τελευταία χρόνια η κατάσταση ακολουθεί εσφαλμένη κατεύθυνση διότι δεν εφαρμόζονται οι συστάσεις της τελικής έκθεσης της επιτροπής για την αλήθεια (μεταξύ δε αυτών έρευνα για τους 50 000 εξαφανισθέντες), δενπάρχει ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, η κυβέρνηση δεν προσέρχεται σε διάλογο με τον πληθυσμό, απειλούνται δημοσιογράφοι και άτομα που ασχολούνται με τα δικαιώματα του ανθρώπου, τα εγκλήματα του παρελθόντος μένουν ατημώρητα, ο στρατιωτικός προϋπολογισμός ανέρχεται στα ύψη σε σχέση με τις κοινωνικές δαπάνες,πάρχει ελάχιστος χώρος για συμμετοχή και ενίσχυση της κοινωνικο-οικονομικής θέσης του πληθυσμού των Ινδιάνων, στην επαρχία Quich μεγάλος αριθμός πολιτικών οπαδών της κυρίαρχης ομάδας έχει λυντσαριστεί, η στρατιωτική επιρροή στην κυβέρνηση έχει αυξηθεί, και οι ένοπλες ομάδες που πρόσκεινται στο στρατό διατηρούν μεγάλη επιρροή στην ύπαιθρο χωρίς να διαθέτει η κυβέρνηση ούτε την θέληση, ούτε την ισχύ να αντιδράσει·

3. Δεν φρονεί η Επιτροπή ότι, εφόσον η Ε Ε μπορεί να ασκήσει κάποια επιρροή μέσω των αναπτυξιακών σχέσεων και των εμπορικών επαφών, πρέπει να αποτραπεί η αναβίωση της δικτατορίας και ο εμφύλιος πόλεμος στην Γουατεμάλα με κάθε δυνατό τρόπο·

Πηγή: τηλεοπτικό δίκτυοTV Nederland 2, πρόγραμμα επικαιρότητος Twee Vandaag, 3.1.2003

Κοινή απάντησητου κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπήςστις γραπτές ερωτήσεις E-0422/03 και E-0423/03

(26 Μαρτίου 2003)

Η Επιτροπήποστήριξε από πολιτικής και οικονομικής πλευράς τη διαδικασία συμφιλίωσης και εκδημοκρατισμού στην Γουατεμάλα από τη δεκαετία του 80 και παρακολουθεί στενά την κατάσταση σ'αυτήν τη χώρα.

Υπάρχει γενική συναίνεση στο εσωτερικό της Ένωσης και στην διεθνή κοινότητα ότι, παρά την μικρή πρόοδο που έχει σημειωθεί, πρέπει ακόμη ναλοποιηθούν ορισμένα σημαντικά στοιχεία των μεταρρυθμίσεων που καθορίστηκαν από τις ειρηνευτικές συμφωνίες του 1996 για την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών αιτιών των εσωτερικών συγκρούσεων. Επιπλέον, οι καθυστερήσεις στην συμμόρφωση με τις Συμφωνίες για την ταυτότητα και τα δικαιώματα των ιθαγενών πληθυσμών εμποδίζουν την ανάπτυξη της χώρας και την πραγματική ένταξη των ιθαγενών.

Πολλοί διεθνείς παρατηρητές, μεταξύ των οποίων η Minugua (αποστολή των Ηνωμένων Εθνών για την παρακολούθηση της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Γουατεμάλα),πογράμμισαν ότι τα θετικά αποτελέσματα που σημειώθηκαν τους τελευταίους μήνες, έχουν επισκιασθεί από τις ανησυχητικές τάσεις στον τομέα της δημόσιας ασφάλειας και της αποστρατικοποίησης. Επιπλέον, οι αυξημένες παραβιάσεις του κράτους δικαίου και των δικαιωμάτων του ανθρώπου, η αύξηση των απειλών και της βίας κατά τωνπερμάχων των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των εργαζομένων για τη δικαιοσύνη και η βαθειά πόλωση της κοινωνίας της Γουατεμάλας δημιουργούν σοβαρές εντάσεις στη χώρα τις παραμονές της προεκλογικής διαδικασίας που θα καταλήξει στις εκλογές του Νοεμβρίου 2003. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στο δικαστικό σύστημα, καθώς και η καταδίκη τωνπευθύνων της δολοφονίας της ανθρωπολόγου Myrna Μack, και η πρόταση να συσταθεί επιτροπή για την διερεύνηση παράνομων δυνάμεων ασφαλείας, η ατιμωρησία εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τιςποθέσεις που αφορούν τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την έναρξη των συγκρούσεων.

Σχετικά με αυτό, η Επιτροπή εφαρμόζει δράση με δύο συμπληρωματικούς τρόπους σύμφωνα με το ψήφισμα για τη Γουατεμάλα που εξέδωσε το Κοινοβούλιο τον Απρίλιο 2002, καθώς και σύμφωνα με το ψήφισμα του Συμβουλίου του 1998 για τους ιθαγενείς πληθυσμούς.

Μέσω του πολιτικού διαλόγου η Επιτροπή και τα κράτη μέληπενθυμίζουν συνεχώς στις αρχές της Γουατεμάλας και στους τοπικούς δημοσίους φορείς τη σημασία που έχουν ο σεβασμός της αξιοπρέπειας και η εξασφάλιση της ευημερίας όλου του πληθυσμού της χώρας, ειδικότερα των ιθαγενών, βάσει των αρχών της δημοκρατίας, της ισότητας, τη μη εισαγωγής διακρίσεων, της ειρήνης και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Από την πλευρά της συνεργασίας, η στρατηγική της Επιτροπής 2002-2006 για τη συνεργασία με τη Γουατεμάλα αποσκοπεί στο ναποστηρίξει τις συμφωνίες ειρήνης και στο να διασπάσει τον κύκλο της φτώχειας και του αποκλεισμού που επηρεάζει κυρίως τους ιθαγενείς. Αυτή η στρατηγική επικεντρώνεται στους ακόλουθους τομείς: καλή διακυβέρνηση· παγιοποίηση του κράτους δικαίου και της προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου· τοπική ανάπτυξη βάσει της συμμετοχής, της ένταξης και της ισότητας· ισότιμη οικονομική ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας. Οι ενδεικτικοί οικονομικοί πόροι για την Γουατεμάλα βάσει των δύο κυριότερων κονδυλίων του κοινοτικού προϋπολογισμού για την Λατινική Αμερική (Δημοσιονομική και Τεχνική, Οικονομική Συνεργασία) ανέρχονται σε 93 εκατ. ευρώ.

Η Επιτροπή έχει χρηματοδοτήσει συγκεκριμένες δράσειςπέρ των ιθαγενών σε τομείς όπως ηγεία, η εκπαίδευση, η επανένταξη των προσφύγων και η προώθηση της ισότητας μεταξύ των δύο φύλων. Αυτές οι πρωτοβουλίες θα ενισχυθούν εντός των προσεχών μηνών με σειρά προγραμμάτων συνεργασίας που αποσκοπούν στο ναποστηρίξουν την πρόσβαση των ιθαγενών στο δικαστικό σύστημα, στην στήριξη του Γραφείου του Εθνικού Εισαγγελέα με τη δημιουργία ενός Fiscala indgena, μιας ειδικήςπηρεσίας που θα ασχολείται με την προώθηση των δικαιωμάτων των ιθαγενών και τη στήριξη της Procuradora de los Derechos Humanos (το γραφείο του Διαμεσολαβητή) για την παρακολούθηση της κατάστασης των ιθαγενών πληθυσμών σε τοπικό επίπεδο.

Επιπλέον, η Επιτροπή ετοιμάζει συμπληρωματικές πρωτοβουλίες, που αποσκοπούν μεταξύ άλλων στην ενίσχυση της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών, στην παγιοποίηση της διαδικασίας αποκέντρωσης, στην προώθηση της ισότητας των φύλων και των δικαιωμάτων του ανθρώπου και στην ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών, των οποίων οι δικαιούχοι θα είναι κυρίως οι Ινδιάνοι Μάγια.

Η Γουατεμάλα είναι επίσης μια κεντρική χώρα της Λατινικής Αμερικής στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας της ΕΕ για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και τη Δημοκρατία (EIHRD) για την περίοδο 2002-2004, που παρέχει στήριξη σε διάφορους τομείς προτεραιότητας, όπως η καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, ο εκφοβισμός και η ατιμωρησία, και η συμφιλίωση και τα βασανιστήρια. Η Επιτροπή θα στηρίξει επίσης ένα Εθνικό Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου που θα ασχολείται με τους ιθαγενείς και συμμετέχει επίσης στην προετοιμασία μιας έκθεσης για τα Δικαιώματα των ιθαγενών πληθυσμών και τα επιτεύγματα στην Γουατεμάλα που απευθύνεται στον Εισηγητή των Ηνωμένων Εθνών για τους ιθαγενείς.

Αξίζει επίσης να τονιστεί ότι η συνοχή και ο συντονισμός των πρωτοβουλιών της Επιτροπής στην Γουατεμάλα ενισχύονται από τον λεγόμενο Mesodialogo, που είναι ένα μόνιμο φόρουμ για την κοινοτική συνεργασία με τη Γουατεμάλα το οποίο αποτελείται από την Επιτροπή, τα κράτη μέλη, την κυβέρνηση της Γουατεμάλας, τοπικές και ευρωπαϊκές μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ). Σ'αυτό το πλαίσιο, τον Δεκέμβριο 2002 δημιουργήθηκε ειδικήπο-ομάδα που ασχολείται με θέματα ιθαγενών πληθυσμών.

Σχετικά με την πιθανή συμμετοχή του στρατηγού Ros Montt στις προσεχείς προεδρικές εκλογές, το Frente Republicano Guatemalteco (FRG), το κόμμα της κυβέρνησης, δεν έχει ακόμη αποφασίσει ποιός θα είναι ο επίσημοςποψήφιος του κόμματος. Επιπλέον, η Επιτροπή γνωρίζει ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο έχει ήδη εκφέρει γνώμη κατά τηςποψηφιότητας του κ. Ros Montt σε προηγούμενες εκλογές και ενδοχομένως θα επανεξετάσει τηνπόθεση αν χρειαστεί.