ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3730/98

υποβολή: Antonios Trakatellis (PPE) προς την Επιτροπή

(11 Δεκεμβρίου 1998)

Θέμα: Δημόσια ελλείμματα δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών και ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ

Οι συστάσεις της Επιτροπής στο έγγραφο "Βασικοί οικονομικοί προσανατολισμοί για το 1998" αναφέρουν ότι το δημόσιο έλλειμμα στην Κοινότητα πρέπει να περιοριστεί κάτω του 2 % του ΑΕγχΠ για το 1998, κυρίως μέσω της δημοσιονομικής εξυγίανσης. Παράλληλα, τονίζεται ότι παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε η Ελλάδα, το δημόσιο έλλειμμα της έφτασε στο 4 Δεκεμβρίου 1997. Έτσι ζητείται η συνέχιση των προσπαθειών για δημοσιονομική εξυγίανση με εφαρμογή αυστηρών μέτρων που είχε εξαγγείλει η ελληνική κυβέρνηση κατά την είσοδο της δραχμής στο Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών του ΕΝΣ. Σύμφωνα με τις πρόσφατες εκτιμήσεις της Επιτροπής, το μέσο δημοσιονομικό έλλειμμα στην ΕΕ θα περιοριστεί για το 1998 κάτω του 1,8 %, ενώ στην Ελλάδα προβλέπεται ελαφρά επιδείνωση. Το Συμβούλιο ECOFIN του Οκτωβρίου παρατήρησε ότι ο στόχος του ελληνικού προγράμματος σύγκλισης για το δημόσιο έλλειμμα το 1998 είναι αισιόδοξος (2,4 %) και επομένως πρέπει να ληφθούν πρόσθετα μέτρα.

1. Με βάση το γεγονός ότι τα ελλείμματα των δημόσιων επιχειρήσεων και οργανισμών αποτελούν τη μεγαλύτερη πληγή της ελληνικής οικονομίας που οδηγεί στη διασπάθιση δημόσιου χρήματος και τα οποία αντί να μειώνονται αυξάνουν συνεχώς, είναι συμβατή με τους κοινοτικούς κανόνες η συνεχής και ανεξέλεγκτη τροφοδότηση των δημόσιων ελλειμμάτων από το Κράτος και πώς συμβιβάζεται η πρακτική αυτή με την προσπάθεια πραγματικής σύγκλισης (και όχι ονομαστικής) της Ελλάδας για την ένταξη στην ΟΝΕ;

2. Πώς συμβιβάζεται η συνεχής κοινοτική χρηματοδότηση, μέσω του ΙΙ ΚΠΣ ή άλλων κοινοτικών κονδυλίων, δημοσίων οργανισμών και επιχειρήσεων, όταν αυτοί έχουν τεράστια χρέη και ελλείμματα που καλύπτονται από τον κρατικό προϋπολογισμό, π.χ. ΟΣΕ 550 δισ. δρχ, ΟΑΣΑ 950 δισ. δρχ. Ολυμπιακή 2.059 εκατ. ECU (1990-95), κ.ά. με απουσία εφαρμογής σχεδίων εξυγίανσης και βιωσιμότητας;

3. Πώς συμβιβάζονται με τους στόχους οικονομικής ανάπτυξης οι περικοπές στις δημόσιες επενδύσεις και η μείωση απορρόφησης κοινοτικών κονδυλίων για αναπτυξιακά έργα και άξονες (Εγνατία, Φυσικό Αέριο, Κτηματολόγιο, Υγεία, Παιδεία, κ.ά) προκειμένου να καλυφθούν αντιπαραγωγικά δημόσια ελλείμματα;

4. Σε ποιό βαθμό μπορεί να τύχουν εφαρμογής οι κοινοτικοί κανόνες ανταγωνισμού και δημοσιονομικής εξυγίανσης γενικά σε όλες τις δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς ώστε να διασφαλιστεί ο προορισμός των κοινοτικών-δημόσιων δαπανών και των κρατικών ενισχύσεων σε αναπτυξιακούς στόχους;

Απάντηση του κ. de Silguy εξ ονόματος της Επιτροπής

(15 Φεβρουαρίου 1999)

1. Η ελληνική κυβέρνηση έχει αναγνωρίσει την ανάγκη διαρθρωτικής μεταρρύθμισης του ευρύτερου δημόσιου τομέα προκειμένου να βελτιωθεί το δυναμικό και η αποτελεσματικότητα της ελληνικής οικονομίας. Το πακέτο συμβιβαστικών μέτρων που ανακοινώθηκε στις 14 Μαρτίου 1998, σχετικά με την είσοδο στο μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών (ΜΣΙ) περιελάμβανε, μεταξύ άλλων μέτρων, ένα πρόγραμμα ιδιωτικοποίησης ευρέος φάσματος για το 1998 και το 1999 και ένα μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα για την αναδιάρθρωση των δημόσιων οργανισμών και επιχειρήσεων που παρουσιάζουν ελλείμματα. Η Ελλάδα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο στη μείωση των φορολογικών ανισορροπιών τα τελευταία έτη. Το δημόσιο έλλειμμα μειώθηκε στο 4 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕγχΠ) το 1997 από 13,8 % του ΑΕγχΠ το 1993, εκτιμάται δε από τις ελληνικές αρχές ότι θα περιοριστεί στο 2,2 % του ΑΕγχΠ το 1998. Περαιτέρω φορολογικές προσαρμογές και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις επαναβεβαιώνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης, που καλύπτει την περίοδο 1998-2001, το οποίο υπέβαλε η Ελλάδα στο πλαίσιο των κανονισμών του Συμβουλίου για το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης. Το Συμβούλιο Ecofin εξέτασε, στις 12 Οκτωβρίου 1998, το ελληνικό πρόγραμμα σύγκλισης και εξέδωσε γνώμη για σύσταση της Επιτροπής σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) 1466/97 του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών(1). Το Συμβούλιο θεώρησε ότι το πρόγραμμα είναι συμβατό με τις γενικές κατευθύνσεις της οικονομικής πολιτικής και ότι αποτελεί σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση των απαιτήσεων του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης. Το Συμβούλιο καλεί την ελληνική κυβέρνηση να εφαρμόσει το πρόγραμμα αυστηρά και να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την επίτευξη των στόχων του που περιλαμβάνουν τη μεταρρύθμιση του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

2. Πρωταρχικός στόχος των διαρθρωτικών ταμείων και του ταμείου συνοχής είναι η προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης με τη χρηματοδότηση σχεδίων που συμβάλλουν στην επίτευξη αυτού του στόχου. Βασικά κριτήρια για κοινοτική συγχρηματοδότηση είναι επομένως η επιλεξιμότητα των σχεδίων, όπως ορίζονται, για παράδειγμα, στο ελληνικό κοινοτικό πλαίσιο στήριξης (ΚΠΣ) και η αποτελεσματική εφαρμογή τους. Η διάθεση των κοινοτικών αυτών κονδυλίων δεν εξαρτάται άμεσα από τη δομή ενός δικαιούχου οργανισμού ή επιχείρησης εφόσον διασφαλίζεται η αποτελεσματική διαχείριση των σχεδίων.

3. Η οικονομικές επιδόσεις ορισμένων κρατών μελών έχουν αποδείξει ότι η μακροοικονομική σταθερότητα, συμπεριλαμβανομένου ενός χαμηλού δημόσιου ελλείμματος, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη. Στα επιτυχή αυτά παραδείγματα οι μειώσεις των δημόσιων δαπανών επιτεύχθηκαν κυρίως με τη μείωση της δημόσιας κατανάλωσης και την ταυτόχρονη διατήρηση ενός υψηλού επιπέδου δημόσιων επενδύσεων. Στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων η αρχή της προσθετικότητας αποσκοπεί στο να εξασφαλιστεί ότι το επίπεδο των εθνικών δημόσιων επιλέξιμων δαπανών δεν είναι μειωμένο σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο προγραμματισμού. Ωστόσο, μεθοδολογικά προβλήματα σε σχέση με τα δεδομένα που παρέχονται από τις ελληνικές αρχές δεν έχουν επιτρέψει ακόμη στην Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι έχει τηρηθεί η προσθετικότητα κατά τη διάρκεια της τρέχουσας περιόδου προγραμματισμού.

4. Η Κοινότητα έχει ορίσει ολόκληρη την Ελλάδα επιλέξιμη για ενίσχυση βάσει το στόχου 1 των διαρθρωτικών ταμείων, για το ταμείο συνοχής και για κρατικές ενισχύσεις βάσει του στόχου 92.3(α) της Συνθήκης ΕΚ με στόχο την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης των κρατών μελών. Όπως προαναφέρθηκε, η ενίσχυση βάσει αυτών των προγραμμάτων εξαρτάται κυρίως από τη δυνατότητα των σχεδίων να συμβάλλουν στον αναπτυξιακό στόχο. Βάσει της αρχής της επικουρικότητας, η συνθήκη ΕΚ δεν παρέχει στην Κοινότητα σχεδόν καμία εξουσία να παρεμβαίνει άμεσα στην οργανωτική δομή του δημόσιου τομέα ενός κράτους μέλους. Εξαιρέσεις αποτελούν οι όροι αναδιάρθρωσης που συνδέονται με την έγκριση κρατικών ενισχύσεων και παροχών στο πλαίσιο της απελευθέρωσης των βιομηχανιών δικτύου.

Οσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις, το άρθρο 92.2 και 92.3 της συνθήκης ΕΚ προβλέπει παρεκκλίσεις από τις γενικές απαγορεύσεις του άρθρου 92.1. Η συμβατότητα της ενίσχυσης με την κοινή αγορά βάσει το άρθρου 93.2(α) και (γ) εκτιμάται μέσω ειδικών κριτηρίων που καλύπτονται από τις κατευθυντήριες γραμμές για τις εθνικές περιφερειακές ενισχύσεις. Η χορήγηση περιφερειακής ενίσχυσης μπορεί να εγκριθεί στις περιοχές αυτές εφόσον στοχεύει ειδικά στην ανάπτυξή τους μέσω της υποστήριξης των επενδύσεων ή της δημιουργίας θέσεων απασχόλησης στο πλαίσιο μιας βιώσιμης ανάπτυξης. Οι κατευθυντήριες γραμμές ορίζουν επίσης ανώτατα όρια για το ύψος των ενισχύσεων λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και το μέγεθος των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι περιφέρειες. Όλλα πλαίσια για τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων λαμβάνουν υπόψη την ανάπτυξη επιτρέποντας υψηλότερες εντάσεις ενισχύσεων στις ενισχυόμενες περιφέρειες.

(1) ΕΕ L 209 της 2.8.1997.