ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1425/00

υποβολή: Charles Tannock (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(5 Μαΐου 2000)

Θέμα: Παραβιάσεις της Συνθήκης

Θα δεχόταν η Επιτροπή ότι το να στερηθεί ένας πολίτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δικαίωμα να εισέρχεται ελεύθερα στη χώρα καταγωγής του όταν η χώρα αυτή είναι κράτος μέλος της ΕΕ αποτελεί κατάφωρη παραβίαση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και, κατά συνέπεια, του Άρθρου 6 της Ενοποιημένης Απόδοσης της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Κοινή απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής στις γραπτές ερωτήσεις E-1425/00, E-1426/00 και E-1427/00

(6 Ιουλίου 2000)

Η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων αποτελεί ένα από τα θεμελιώδη δικαιώματα που εγγυάται το κοινοτικό δίκαιο στους πολίτες της Ένωσης: το άρθρο 18 (πρώην άρθρο 8α), παράγραφος 1, της συνθήκης ΕΚ παρέχει στους πολίτες της Ένωσης ένα γενικό δικαίωμα στην ελεύθερη κυκλοφορία, δικαίωμα που ασκείται ανεξαρτήτως οιασδήποτε οικονομικής δραστηριότητας. Το άρθρο αυτό, ωστόσο, αποτελεί μια συμπληρωματική νομική βάση, που δεν αντικαθιστά τις ειδικές νομικές βάσεις, ειδικά τα άρθρα 39 και 43 (πρώην άρθρα 48 και 52). Σήμερα, το δικαίωμα διαμονής διέπεται από τις διατάξεις μίας δεκάδας οδηγιών και κανονισμών, κατάσταση των οποίων εμφανίζεται στη δεύτερη έκθεση για την ιθαγένεια(1).

Το δικαίωμα στην ελεύθερη κυκλοφορία δεν είναι απόλυτο, αλλά ασκείται με την επιφύλαξη των περιορισμών και των όρων που προβλέπονται από τη συνθήκη ΕΚ και των διατάξεων που έχουν εκδοθεί για την εφαρμογή της. Επίσης, τα κράτη μέλη δύνανται να περιορίσουν το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας, ιδίως για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας και δημόσιαςγείας(2), τηρώντας τις διατάξεις της οδηγίας 64/221/ΕΟΚ(3). Η Επιτροπή εφιστά την προσοχή των Αξιότιμων Μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην

ανακοίνωσή της σχετικά με τα ειδικά μέτρα για τη διακίνηση και την διαμονή των πολιτών της Ένωσης, τα οποία δικαιολογούνται για λόγους δημόσιας τάξης, δημόσιας ασφάλειας ή δημόσιαςγείας(4). Η ανακοίνωση αυτή αναλύει τη συσσωρευθείσα εμπειρία εφαρμογής αυτής της οδηγίας, ιδίωςπό το φως της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, και απευθύνει συστάσεις προς τα κράτη μέλη. Εξ αυτών συνεπάγεται ότι η απαγόρευση της εισόδου δεν αποτελεί αφ’ εαυτής, πάντοτε, παραβίαση του κοινοτικού δικαίου περί ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών της Ένωσης.

Εν πάση περιπτώσει, κάθε πολίτης που θεωρεί ότι εθίγη από ένα συγκεκριμένο μέτρο που έλαβε εναντίον του ένα κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να προσφύγει στις αρμόδιες δικαστικές αρχές, αφού ο εθνικός δικαστής είναι ο πρώτος εγγυητής του κοινοτικού δικαίου. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που ο πολίτης θεωρεί τον εαυτό του θύμα παραβίασης των δικαιωμάτων που αναφέρονται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αναγνώρισε σε πολλές περιπτώσεις ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δενποχρεούται να κινήσει διαδικασία παράβασης κάθε φορά που εκτιμά ότιφίσταται πιθανότητα παραβίασης του κοινοτικού δικαίου, αλλά ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαθέτει τη διακριτική ικανότητα εκτίμησης να αρνηθεί στους ιδιώτες το δικαίωμα να απαιτήσουν από το θεσμικό όργανο να λάβει θέση προς μια ορισμένη κατεύθυνση(5).

(1) COM(97)230 τελικό.

(2) Βλ. Τα άρθρα 39, παράγραφος 3, 46, παράγραφος 1 και 55 της συνθήκης ΕΚ.

(3) Οδηγία 64/221/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 25ης Φεβρουαρίου 1964 περί του συντονισμού των ειδικών μέτρων για τη διακίνηση και τη διαμονή αλλοδαπών, τα οποία δικαιολογούνται για λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας ή δημοσίαςγείας, ΕΕ 56 της 4.4.1964.

(4) COM(1999)372 τελικό.

(5) Απόφαση για τηνπόθεση C-87/89, Συλλογή 1990 σελ. I-1981.