ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2051/98

υποβολή: Undine-Uta Bloch von Blottnitz (V) προς την Επιτροπή

(30 Ιουνίου 1998)

Θέμα: Εκπομπή ραδιενεργών αερίων από το εργοστάσιο Acerinox στο Κάδιθ της Ισπανίας

Στις 9 Ιουνίου 1998 το εργοστάσιο χαλυβουργίας Acerinox πληροφόρησε το Ισπανικό Συμβούλιο Πυρηνικής Ασφάλειας ότι είχαν διαφύγει ραδιενεργά αέρια από τις υψικαμίνους τήξεως του εργοστασίου, αν και είχε ήδη ανιχνευθεί ραδιενεργός μόλυνση στις 2 Ιουνίου στο σύστημα φιλτραρίσματος του καπνού. Η προφανής αιτία της μόλυνσης ήταν η παρουσία ραδιενεργών αποβλήτων που περιείχαν καίσιο-137 στα σιδερικά που τροφοδοτούν τις υψηκαμίνους τήξεως του εργοστασίου. Περιέργως, οι τοπικές αρχές και η κοινή γνώμη ενημερώθηκαν μόλις στις 12 Ιουνίου. Η ραδιενεργός μόλυνση δεν έχει θίξει μόνον τη γύρω περιοχή αλλά και άλλες χώρες όπως Γαλλία, Ιταλία, Βέλγιο, Ελβετία και Γερμανία, όπου ένα ασυνήθιστα υψηλό επίπεδο καισίου-137 είχε ανιχνευθεί από τις εθνικές πυρηνικές αρχές αυτών των χώρων και από τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας από τις 25 Μαΐου 1998!

Στην πραγματικότητα, η μολυσμένη υψικάμινος τήξεως εξακολούθησε να λειτουργεί αρκετές ημέρες μετά το συμβάν και μόλυνε το χάλυβα, τη στάχτη και άλλα κατάλοιπα που είχαν παραχθεί. Αυτή η στάχτη και αυτά τα κατάλοιπα εναποτέθηκαν ενδεχομένως στο χώρο εναπόθεσης του Ελ Κόμπρε στο Αλγεθίρας όπου κανονικά εναποτίθεται στάχτη από αυτό το εργοστάσιο. Αυτός ο χώρος εναπόθεσης δεν είναι κατάλληλος για να δεχθεί ραδιενεργά υλικά.

Επιπλέον, μετά το ατύχημα στο εργοστάσιο δεν τέθηκε σε εφαρμογή κανένα σχέδιο έκτακτης ανάγκης. Στις 14 Ιουνίου 1998 η περιβαλλοντική οργάνωση Agaden απέστειλε καταγγελία στην Επιτροπή σχετικά με το εν λόγω συμβάν.

Το εργοστάσιο Acerinox λαμβάνει οικονομική ενίσχυση από την Ευρωπαϊκή Ένωση; Εάν ναι, αυτή η ενίσχυση θα διακοπεί έως ότου διαπιστωθεί ποιος είναι υπεύθυνος και ληφθούν μέτρα για το περιβάλλον; Προτίθεται η Επιτροπή να ερευνήσει κατά πόσον οι ισπανικές αρχές δεν έχουν εφαρμόσει τις οδηγίες της ΕΕ για την πρόληψη των ζημιών στο περιβάλλον καθώς και για την ανθρώπινη υγεία, για παράδειγμα την οδηγία 85/337/ΕΟΚ(1) και την οδηγία 84/467/Ευρατόμ για τις αποδεκτές τιμές ακτινοβολίας; Αυτό το είδος μόλυνσης θα μπορούσε να προέλθει από τηκόμενα ραδιενεργά υλικά που επιτρέπονται βάσει των εξαιρέσεων στην οδηγία για τις αποδεκτές τιμές ακτινοβολία;

Ποια μέτρα έχουν ληφθεί για το συντονισμό διεθνούς δράσης σ' αυτή την περίπτωση διασυνοριακής ραδιενεργού μόλυνσης;

Απάντηση της κας Bjerregaard Εξ ονόματος της Επιτροπής

(14 Σεπτεμβρίου 1998)

Η Επιτροπή δεν χορήγησε οικονομική ενίσχυση στην υπόψη εγκατάσταση.

Η Επιτροπή ήλθε σε επαφή με τις ισπανικές αρχές ευθύς ως η μόλυνση στο Acerinox ανακοινώθηκε, για πρώτη φορά, και αναμένει πλήρη αποτελέσματα της έρευνας που διενεργείται από τις ανωτέρω αρχές. Τη στιγμή αυτή δεν υπάρχει κανένα ενδεικτικό στοιχείο για παράβαση των προτύπων ασφαλείας ή της οδηγίας σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. (ΕΙΑ).

Το ατύχημα δεν σχετίζεται με την επεξεργασία απορριμμάτων σιδήρου που ανακτήθηκαν από εγκατάσταση κύκλου πυρηνικού καυσίμου, ούτε με ηθελημένη ανάμειξη πυρηνικών αποβλήτων με κοινά μεταλλικά απορρίμματα. Συνεπώς, το ατύχημα δεν εμπίπτει στο πεδίο των παρεκκλίσεων ή των ανωτάτων ορίων έκλυσης, όπως αυτά ορίζονται στα βασικά πρότυπα ασφαλείας.

Τέλος Μαΐου με αρχές Ιουνίου διαπιστώθηκε μια προσωρινή, αλλά σημαντική, αύξηση των συγκεντρώσεων του καισίου 137 στην ατμόσφαιρα στην Ιταλία, στην Νοτιο-ανατολική Γαλλία και στην Ελβετία. Η Επιτροπή συνέλεξε πληροφορίες από τους ενδιαφερόμενους οργανισμούς. Το φαινόμενο ανακοινώθηκε στις 11 Ιουνίου 1998, ως προληπτικό μέτρο, στο πλαίσιο των συστημάτων ταχείας ανταλλαγής πληροφοριών, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, της Κοινότητας και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, καίτοι τα μετρηθέντα και ανακοινωθέντα επίπεδα δεν παρουσίασαν κανένα κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Τα δύο συστήματα μεταβίβασαν πρόσθετες πληροφορίες. Κανένα κράτος μέλος, ούτε η Επιτροπή, δεν όφειλε να εκδώσει ανακοίνωση εφόσον δεν ελήφθη κανένα "μέτρο ευρείας εμβέλειας για την προστασία του πληθυσμού", πράγμα που αποτελεί το βασικό κριτήριο που καθορίζεται στο άρθρο ένα της απόφασης αριθ. 87/600/Ευρατόμ του Συμβουλίου για τις κοινοτικές ρυθμίσεις σχετικά με την ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών σε περίπτωση εκτάκτου κινδύνου από ακτινοβολίες(2).

(1) ΕΕ L 175 της 5.7.1985, σελ. 40.

(2) ΕΕ L 371 της 30.12.1987.