ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-3528/00

υποβολή: W.G. van Velzen (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(8 Νοεμβρίου 2000)

Θέμα: Ο τσεχικός πυρηνικός σταθμός του Temelin

Μεταξύ Αυστρίας και Τσεχίας, έχει προκύψει κατά τα τελευταία χρόνια σοβαρή διάσταση απόψεων όσον αφορά τη θέση σε λειτουργία του τσεχικού πυρηνικού σταθμού Temelin.

1. Σύμφωνα με τη Συνθήκη του Άμστερνταμ, ποιες νομικές δυνατότητες διαθέτει η Επιτροπή προκειμένου να απαιτήσει από την τσεχική κυβέρνηση την εκπόνηση μελέτης σχετικά με τις διασυνοριακές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, μεταξύ άλλων και ενόψει της επικείμενης ένταξης της Τσεχίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση;

2. Διαθέτει η Επιτροπή το νομικό μέσον που θα της επέτρεπε να απαιτήσει από την τσεχική κυβέρνηση τη διενέργεια ελέγχου όσον αφορά την ασφάλεια, προτού τεθεί πραγματικά σε λειτουργία το Temelin; Εάν όχι και στην περίπτωση που δεν μπορέσει να επιλύσει το πρόβλημα αυτό ούτε στο πλαίσιο των προενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τσεχία, είναι σε θέση η Επιτροπή να αναφέρει ποιες διπλωματικές ενέργειες έχει αναλάβει ενώπιον των ως άνω δύο κυβερνήσεων και με ποια αποτελέσματα;

3. Η αυστριακή κυβέρνηση συνέστησε στην Ευρωπαϊκή Ένωση να θεσπίσει βραχυπρόθεσμα κοινοτικά πρότυπα στον τομέα της ασφαλούς εφαρμογής της πυρηνικής ενέργειας. Είναι σε θέση η Επιτροπή να ανταποκριθεί συντόμως στο αίτημα αυτό, με ποιον τρόπο μπορούν να αναπτυχθούν τα εν λόγω πρότυπα και με τη συμμετοχή ποιων φορέων;

4. Συμμερίζεται η Επιτροπή την άποψη ότι η κοινωνική αποδοχή της πυρηνικής ενέργειας θα μπορούσε να αυξηθεί χάρη στην ύπαρξη κοινοτικών προτύπων στον τομέα της ασφάλειας και στην εφαρμογή μιας πολιτικής της ΕΕ όσον αφορά την ασφαλή επεξεργασία και αποθήκευση των πυρηνικών αποβλήτων;

5. Υπό το πρίσμα της σημερινής πετρελαϊκής κρίσης και στα πλαίσια μιας πολιτικής για τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών, στην οποία εντάσσεται επίσης και η ασφαλής χρήση της πυρηνικής ενέργειας, είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την τάχιστηλοποίηση των ως άνω προτύπων; Ποιες ενέργειες προτίθεται να αναλάβει σχετικά η Επιτροπή;

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(11 Ιανουαρίου 2001)

Η Επιτροπή δεν διαθέτει νομικό μέσο για να απαιτήσει από την τσεχική κυβέρνηση να πραγματοποιήσει εκτίμηση των διασυνοριακών περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τον τσεχικό πυρηνικό σταθμό Temelin. Το θέμα αυτό αποτέλεσε το αντικείμενο διμερών επαφών της Αυστρίας και της Γερμανίας με την Τσεχική Δημοκρατία. Στις 16 Νοεμβρίου 2000, πραγματοποιήθηκε στην τσεχική πόλη Tyn δημόσια συζήτηση για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, στην οποία έλαβαν μέρος τα ενδιαφερόμενα μέρη από το εξωτερικό. Την 1η Δεκεμβρίου 2000 πραγματοποιήθηκε στο Linz (Aυστρία) παρόμοια συζήτηση, η οποία ωστόσο δεν εμπίπτει στο πεδίο της τρέχουσας τσεχικής νομοθεσίας, σχετικά με ένα κτίριο του πυρηνικού σταθμού Temelin. Με βάση την ισχύουσα τσεχική νομοθεσία για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, οι τσεχικές αρχέςποβάλλουν ήδη σε εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων 78 αλλαγές των σχεδίων του πυρηνικού σταθμού Temelin και έχουν στείλει τεκμηρίωση στις κυβερνήσεις της Γερμανίας και της Αυστρίας.

Οι τσεχικές αρχές θα πρέπει να θεσπίσουν νέα νομοθεσία για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σύμφωνη με το κοινοτικό κεκτημένο, στα πλαίσια των βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων που προβλέπονται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση 1999. Επί του παρόντος συζητείται στο Κοινοβούλιο ένα σχέδιο νόμου, το οποίο πρέπει να θεσπιστεί πριν το τέλος του 2000 και να αρχίσει να ισχύει στα μέσα του 2001. Η νομοθεσία αυτή θα προβλέπει επίσης τις διαδικασίες για την εκτίμηση των διασυνοριακών περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Το τσεχικό κοινοβούλιο εξετάζει επίσης μία αίτηση για την προσχώρηση της τσεχικής δημοκρατίας στη σύμβαση Εspoo των Ηνωμένων Εθνών. Σύμφωνα με τις βασικές νομικές αρχές, η νέα νομοθεσία δεν θα ισχύσει αναδρομικά στη διαδικασία κατασκευής του πυρηνικού σταθμού Temelin.

Ωστόσο, στις 12 Δεκεμβρίου, κατά τη διμερή συνάντηση στο Melk του αυστριακού καγκελάριου κ. Schssel με τον τσέχο πρωθυπουργό κ. Zeman, κατά την οποία πρόσφερε τιςπηρεσίες της η Επιτροπή, οι τσεχικές αρχές συμφώνησαν να επεκταθεί, σε εθελοντική βάση, η πραγματοποιούμενη εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των 78 αλλαγών των σχεδίων σε συνολική και ευρέως φάσματος εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων όλου του πυρηνικού σταθμού, αφού ληφθούν πλήρωςπόψη οι μέχρι σήμερα εκτιμήσεις των εμπειρογνωμόνων.

Η πυρηνική ασφάλεια αποτελεί αρμοδιότητα του φορέα του πυρηνικού σταθμού Temelin, που έχει λάβει άδεια από την εθνική αρχή ρύθμισης της πυρηνικής ασφάλειας της Τσεχικής Δημοκρατίας (SUJB) καιπόκειται στον έλεγχο αυτής. Ο οργανισμός αυτόςπέβαλε τον πυρηνικό σταθμό σε κανονική διαδικασία έκδοσης άδειας. Ως εκ τούτου η Επιτροπή δεν θεωρεί σκόπιμο να καλέσει την τσεχική δημοκρατία να πραγματοποιήσει πρόσθετους ελέγχους της ασφάλειας. Στα πλαίσια των διαπραγματεύσεων για την προσχώρηση, η Επιτροπή συμμετέχει επί του παρόντος στις προσπάθειες του Συμβουλίου να καθορίσει τις παραμέτρους για πυρηνική ασφάλειαψηλού επιπέδου. Αυτή η διαδικασία θα οδηγήσει σε αξιολόγηση της κατάστασης και των προοπτικών στιςποψήφιες χώρες. Το θέμα της πυρηνικής ασφάλειας αποτελεί μέρος του πρακτικού διαλόγου της Επιτροπής με την τσεχική δημοκρατία.

Εξάλλου, στην προαναφερθείσα συνάντηση της 12ης Δεκεμβρίου στο Melk, συμφωνήθηκε να πραγματοποιηθεί τριμερής διάλογος και η Επιτροπή να αποστείλει στη Βιέννη και στην Πράγα μία αποστολή από εμπειρογνώμονες με τριμερή συμμετοχή, για να διευκολύνει τον διάλογο μεταξύ της αυστριακής και της τσεχικής κυβέρνησης σχετικά με το θέμα της πυρηνικής ασφάλειας και για την εξεύρεση λύσεων στα συγκεκριμένα προβλήματα.

Εφόσον η συνθήκη Euratom δεν παρέχει ειδική νομική βάση για τη θέσπιση κοινών κοινοτικών προτύπων σχετικά με την ασφάλεια των πυρηνικών εγκαταστάσεων, τα κράτη μέλη εκπόνησαν με επιτυχία εθνικούς νόμους που διασφαλίζουνψηλό επίπεδο πυρηνικής ασφάλειας στα πλαίσια της αντίστοιχης νομολογίας τους κατά τις τρεις τελευταίες δεκαετίες. Από το 1975 οι εργασίες που πραγματοποιήθηκανπό την αιγίδα της Επιτροπής είχαν ως αποτέλεσμα μία πολύ καλά διαρθρωμένη κοινοτική προοπτική σχετικά με την πυρηνική ασφάλεια. Αν καιπάρχουν κοινές αρχές, λόγω των διαφορών των νομικών προσεγγίσεων και των διαφόρων τεχνολογικών

εξελίξεων στα κράτη μέλη, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι η κοινοτική νομοθεσία θα παρείχε προστιθέμενη αξία σε σχέση με τη σημερινή κατάσταση. Μία εσπευσμένη προσέγγιση θα έθετε σε κίνδυνο μία συμφωνία σχετικά με τον ελάχιστο κοινό παρονομαστή του σχεδιασμού και της πραγματικής ασφάλειας. Στόχος των ρυθμιστικών προσπαθειών πρέπει να παραμείνει η διασφάλισηψηλού επιπέδου πυρηνικής ασφάλειας σε κάθε κράτος. Στα πλαίσια της διαδικασίας διεύρυνσης, ο στόχος της Επιτροπής είναι να διασφαλίσει ότι οιποψήφιες χώρες επιδιώκουνψηλό επίπεδο πυρηνικής ασφάλειας.

Η κοινωνική αποδοχή της πυρηνικής ενέργειας εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, εκτός από την ύπαρξη κοινών κοινοτικών προτύπων. Βασικό στοιχείο σχετικά με αυτό αποτελεί αναμφίβολα η μετέπειτα πρόοδος στο τελικό τμήμα του κύκλου του πυρηνικού καυσίμου και της διαχείρισης των ραδιενεργών αποβλήτων.

Η ανάγκη γιαψηλού επιπέδου πυρηνική ασφάλεια είναι ανεξάρτητη από το επίπεδο των τιμών του πετρελαίου και από την έκταση της ενεργειακής διαφοροποίησης. Η ασφάλεια αποτελεί το βασικό στοιχείο της παραγωγής πυρηνικής ενέργειας ανεξάρτητα από την έκταση που καταλαμβάνει στα πλαίσια του ενεργειακού μίγματος που εφαρμόζεται.