ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0664/02

υποβολή: Feleknas Uca (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(8 Μαρτίου 2002)

Θέμα: Πολιτιστικά και γλωσσικά δικαιώματα μειονοτήτων στιςποψήφιες προς ένταξη χώρες

Μία προϋπόθεση για τη δημοκρατική σταθερότητα είναι η ενσωμάτωση των εθνικών και θρησκευτικών μειονοτήτων στην κοινωνία. Από αυτό το στόχο απέχουν όμως ορισμένεςποψήφιες προς ένταξη χώρες, όπως π.χ. η Τουρκία, η οποία δεν χορηγεί καθόλου δικαιώματα στις εθνικές και θρησκευτικές μειονότητες.

Η συμφωνία πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων καθορίζει τα μεμονωμένα δικαιώματα των μελών ομάδων μειονοτήτων. Ποιεςποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες έχουν κυρώσει και θέσει σε εφαρμογή αυτή τη συμφωνία πλαίσιο·

Πως εκτιμά η Επιτροπή την κατάσταση των εθνικών και θρησκευτικών μειονοτήτων στιςποψήφιες προς ένταξη χώρες·

Υπάρχει εγγύηση για τα πολιτιστικά δικαιώματα των μειονοτήτων στιςποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες· Λαμβάνεταιπόψη το δικαίωμα σε διδασκαλία μητρικής γλώσσας στο εκπαιδευτικό σύστημα τωνποψηφίων προς ένταξη χωρών·

Αποτελεί η εφαρμογή της συμφωνίας πλαίσιο για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων και η Ευρωπαϊκή Χάρτα για την προστασία των περιφερειακών και μειονοτικών γλωσσών ένα μέτρο για τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις·

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(30 Απριλίου 2002)

Τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης περιλαμβάνουν τον σεβασμό και την προστασία των μειονοτήτων. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου (12 και 13 Δεκεμβρίου 1997)πενθύμισε ότι η συμμόρφωση προς τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης (21 και 22 Ιουνίου 1993) αποτελεί προϋπόθεση για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Κατά τη διαδικασία εκτίμησης που διεξάγουν οιποψήφιες χώρες όσον αφορά τα κριτήρια αυτά, η Επιτροπή προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στον σεβασμό και στην εφαρμογή διαφόρων αρχών που αναφέρονται στη συμφωνία-πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων. Με εξαίρεση τη Λετονία και την Τουρκία, όλες οιποψήφιες χώρες έχουν κυρώσει τη σύμβαση αυτή. Πρέπει να σημειωθεί ότι όλα τα κράτη μέλη την έχουν ήδη κυρώσει.

Από το 1997 και εξής, η Επιτροπή εκτιμά σε τακτική βάση την πρόοδο που σημειώνουν οιποψήφιες χώρες για την τήρηση των κριτηρίων της Κοπεγχάγης, πρώτα με τις γνωμοδοτήσεις της του 1997 και, στη συνέχεια, στις τακτικές εκθέσεις της. Τον Νοέμβριο του 2001 η Επιτροπή στο Έγγραφο Στρατηγικής(1) της συνήγαγε το συμπέρασμα ότι τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης συνεχίζουν να τηρούνται από όλες τιςποψήφιες χώρες που διεξάγουν διαπραγματεύσεις. Η Τουρκία συνεχίζει να μην τηρεί τα κριτήρια αυτά.

Η τακτική εκτίμηση της προόδου που σημειώνουν οιποψήφιες χώρες για τη συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις που αναφέρονται στα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης οδήγησε σε θετικές εξελίξεις σε όλες τιςποψήφιες χώρες, επίσης και όσον αφορά τον σεβασμό των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και την προστασία των μειονοτήτων. Η Εσθονία και η Λετονία, π.χ., σημείωσαν περαιτέρω πρόοδο στην ενσωμάτωση των μηπηκόων και συνέχισαν να τηρούν τις συστάσεις των Οργανώσεων για την ασφάλεια και τη συνεργασία στην Ευρώπη (OSCE) σχετικά με τηνπηκοότητα και την πολιτογράφηση· χρειάζεται ακόμα, ωστόσο, να δοθεί προσοχή ώστε να εξασφαλίζεται ότι η εφαρμογή τηςπάρχουσας νομοθεσίας όσον αφορά τη γλώσσα γίνεται με πλήρη τήρηση των διεθνών προτύπων. Επιπλέον, η Λετονία αναμένεται, κατά το 2002, να ευθυγραμμίσει πλήρως τη νομοθεσία που διέπει τις εκλογές προς τα διεθνή πρότυπα. Στη Ρουμανία, έχει εγκριθεί νέα νομοθεσία για την ανάπτυξη της χρησιμοποίησης των γλωσσών των μειονοτήτων και στη Σλοβακία καταβλήθηκαν σημαντικές προσπάθειες για την περαιτέρω ανάπτυξη προσέγγισης για την προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων.

Όσον αφορά τις κοινότητες των Ρομ, συνεχίζουν ναπάρχουν διακρίσεις εις βάρος τους σε ευρεία κλίμακα σε πολλέςποψήφιες χώρες και οι κοινότητες αυτές αντιμετωπίζουν δύσκολες συνθήκες διαβίωσης. Συγχρόνως, έχουν σημειωθεί πολλές ενθαρρυντικές εξελίξεις: σε όλες τιςποψήφιες χώρες με σημαντικές κοινότητες Ρομ, έχουν εκπονηθεί εθνικά σχέδια δράσης για να αντιμετωπιστούν τα θέματα αυτά ενώ σε πολλές χώρες έχουν αυξηθεί οι πόροι του εθνικού προϋπολογισμού για το σκοπό αυτό. Η χρηματοδότηση του PHARE στο πλαίσιο αυτό έχει σημαντικά αυξηθεί.

Τα δικαιώματα των θρησκευτικών μειονοτήτων γίνονται σεβαστά σε μεγάλο βαθμό στιςποψήφιες για προσχώρηση χώρες και οι κυβερνήσεις δεν περιορίζουν την ελευθερία θρησκεύματος. Σε μερικές περιπτώσεις, εκκρεμεί ακόμα ηιοθέτηση νέας νομοθεσίας σχετικά με το θρησκευτικό δόγμα.

Τα εκπαιδευτικά συστήματα στις 12 αυτέςποψήφιες χώρες παρέχουν, σε μεγάλη κλίμακα, διδασκαλία της γλώσσας των μειονοτήτων — π.χ. στην Εσθονία, η νομοθεσία για την βασική και την ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση προβλέπει επίσης συνεχή διδασκαλία της ρωσικής. Η Λετονίαποστηρίζει την εκπαίδευση τόσο στη λετονική όσο και στη ρωσική γλώσσα και σε οκτώ άλλες γλώσσες μειονοτήτων και εφαρμόζει ένα δίγλωσσο εκπαιδευτικό πρόγραμμα στη στοιχειώδη εκπαίδευση εν όψει μιας ενδεχόμενης μετάβασης στην λετονική στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Άλλα παραδείγματα είναι η Ρουμανία, όπου σήμερα το 5 % των εκπαιδευτικών μονάδων διδάσκεται μία γλώσσα μειονοτήτων ή η Σλοβακική Δημοκρατία η οποία τον Ιούνιο του 2001 κύρωσε τον Ευρωπαϊκό Χάρτη για την προστασία των περιφερειακών και μειονοτικών γλωσσών.

(1) COM(2001)700 τελικό.