ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2952/97 υποβολή: Shaun Spiers (PSE) προς την Επιτροπή (10 Σεπτεμβρίου 1997)

Θέμα: Χρήση αντιβιοτικών στην κτηνοτροφία

Γνωρίζει η Επιτροπή ότι η βρετανική «Soil Association» πραγματοποιεί εκστρατεία για να αναχαιτίσει την άνοδο των ασθενειών που αντέχουν στα φάρμακα και να διαφυλάξει την μελλοντική αποτελεσματικότητα των αντιβιοτικών; Γνωρίζει η Επιτροπή ότι η επιτροπή Swann που ιδρύθηκε το 1968 από κοινού από τον Υπουργό Υγείας και τον Υπουργό Γεωργίας, δήλωσε ότι:»υπάρχουν πολλά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η χορήγηση αντιβιοτικών σε ζώα ευνοεί την εμφάνιση ανθεκτικών στελεχών μικροοργανισμών. Επίσης δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πολλοί μικροοργανισμοί είτε είναι ανθεκτικοί στα αντιβιοτικά είτε όχι... μπορούν να μεταδοθούν από τα ζώα στον άνθρωπο»; Όπως στην περίπτωση της ΣΕΒ υπάρχει κίνδυνος να συνειδητοποιήσουμε τις επιστημονικές προειδοποιήσεις όταν θα είναι ήδη πολύ αργά.

Η Soil Association πιστεύει ότι η χρήση αντιβιοτικών πρέπει να περιορίζεται στη θεραπευτική αγωγή για συγκεκριμένη νόσο και ότι τα αντιβιοτικά πρέπει να χρησιμοποιούνται κατά περίσταση ως μέρος ενός προγράμματος ελέγχου κάποιας νόσου, πρόγραμμα που κανονικά πρέπει να περιλαμβάνει αλλαγές στις κτηνοτροφικές μεθόδους.

Η Soil Association προτείνει:

1. να απαγορευθεί αμέσως η χρησιμοποίηση αντιβιοτικών για την αύξηση των αποδόσεων,

2. να καταργηθεί σταδιακά η χορήγηση με συνταγή κτηνιάτρου αντιβιοτικών στις ζωοτροφές σε συνδυασμό με νομοθεσία που θα απαιτεί αλλαγές στις κτηνοτροφικές μεθόδους,

3. να διενεργηθούν νέοι έλεγχοι της χρήσης ενδομαστικών αντιβιοτικών που χρησιμοποιούνται σήμερα τακτικά στα παραδοσιακά γαλακτοπαραγωγικά κοπάδια.

Τι μέτρα θα λάβει η Επιτροπή για να θέσει τέλος στη συστηματική χρήση αντιβιοτικών από τους κτηνοτρόφους;

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής (16 Οκτωβρίου 1997)

1. Η Επιτροπή είναι ενήμερη σχετικά με τις ανησυχίες που εξέφρασε η «Soil Association», καθώς και άλλοι οργανισμοί, εξαιτίας της παρατηρούμενης αύξησης περιπτώσεων βακτηρίων που αντιστέκονται στα αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται στην ιατρική.

Η ανάπτυξη του εν λόγω φαινομένου απασχολεί την Επιτροπή, γεγονός που την οδήγησε, εξάλλου, στη συντηρητική απαγόρευση, για προληπτικούς λόγους, της χρήσης αβοπαρσίνης στις ζωοτροφές προκειμένου να αποφευχθεί ενδεχόμενος κίνδυνος μείωσης της αποτελεσματικότητας ενός εναλλακτικού αντιβιοτικού που χρησιμοποιείται στην ιατρική. Προς το παρόν, τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα δεν μας επιτρέπουν να συμπεράνουμε ότι η αύξηση της συχνότητας των περιπτώσεων αντίστασης στα αντιμικροβιακά φάρμακα που χρησιμοποιούνται στην ιατρική έχει σχέση με τη χρήση αντιβιοτικών στη διατροφή των ζώων και ότι οι εν λόγω ουσίες πρέπει να απαγορευθούν πλήρως.

Σύμφωνα με τις συστάσεις της Eπιστημονικής Eπιτροπής για τη Διατροφή των Ζώων, στη γνωμοδότησή της για την αβοπαρσίνη ((Η γνώμη αυτή διαβιβάσθηκε στη Γραμματεία του Κοινοβουλίου στις 13.08.1996 )) της 21ης Μαΐου 1996, και τις διατάξεις που προβλέπονται στην οδηγία 97/6/ΕΚ σχετικά με τις πρόσθετες ύλες στη διατροφή των ζώων ((ΕΕ L 35 της 05.02.1997 )) που απαγορεύουν τη χρήση αβοπαρσίνης, η Επιτροπή ενέκρινε σχέδιο παρακολούθησης της αντοχής των βακτηρίων που θα πρέπει να εφαρμοστεί από τις αρχές του 1998. Εξάλλου, πρόκειται να πραγματοποιηθεί ή να συντονιστεί μια σειρά μελετών, σε επίπεδο κρατών μελών ή διεθνών οργανισμών, προκειμένου να κατανοηθούν καλύτερα οι μοριακοί μηχανισμοί που ευθύνονται για την αντίσταση των βακτηρίων καθώς και οι ενδεχόμενες μετατοπίσεις κατά μήκος της τροφικής αλυσίδας και μέσα στο περιβάλλον.

Η Επιτροπή δε διαθέτει ακόμη στοιχεία που να δικαιολογούν την καθολική απαγόρευση της χρήσης των αντιβιοτικών που χρησιμοποιούνται στη διατροφή των ζώων.

Εξάλλου, η Επιτροπή θα συμμετάσχει ενεργά στην επιστημονική συνάντηση που θα διοργανώσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τον Οκτώβριο 1997, με θέμα «Επιπτώσεις στην υγεία από τη χρήση αντιμικροβιακών φαρμάκων στη διατροφή των ζώων».

2. Η Επιτροπή υποκίνησε έναν προβληματισμό σχετικά με τον καλύτερο τρόπο διαχείρισης των αδειών χρήσης των πρόσθετων υλών και των φαρμάκων, σε σχέση με τις κατάλληλες γεωργικές πρακτικές.

Εξάλλου, βάσει του κοινοτικού δικαίου, τα φαρμακευτικά προϊόντα (συμπεριλαμβανομένων των αντιβιοτικών) δε μπορούν να χρησιμοποιηθούν, εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων, παρά μόνο σε ενδεδειγμένες περιπτώσεις, ήτοι για τη θεραπεία ειδικών νόσων συγκεκριμένων ειδών.

3. Η χρήση ενδομαστικών αντιβιοτικών σε αγέλες γαλακτοπαραγωγικών βοειδών μπορεί να αφήσει υπολείμματα στο γάλα, σε επίπεδο ανώτερο των μέγιστων προδιαγεγραμμένων ορίων για τα υπολείμματα. Η οδηγία 96/23/ΕΚ του Συμβουλίου περί λήψεως μέτρων ελέγχου για ορισμένες ουσίες και τα κατάλοιπά τους σε ζώντα ζώα και στα προϊόντα τους ((ΕΕ L 125 της 23.05.1996 )) ενέκρινε προγράμματα ετήσιας παρακολούθησης για τυχόν εξεύρεση υπολειμμάτων στο γάλα και, συγκεκριμένα, υπολειμμάτων αντιμικροβιακών ουσιών. Πρέπει να ληφθούν επίσημα δείγματα από τις αρμόδιες αρχές κάθε κράτους μέλους, σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις ή γαλακτοκομικές μονάδες, προκειμένου να εξετασθεί η ύπαρξη υπολειμμάτων αντιβιοτικών στο γάλα. Σύμφωνα με το άρθρο 18 της εν λόγω οδηγίας, όπου υπάρχουν ενδείξεις ύπαρξης υπολειμμάτων σε επίπεδο που υπερβαίνει το ανώτατο προδιαγεγραμμένο όριο, η αρμόδια αρχή θα πρέπει να διενεργήσει έρευνα στη γεωργική εκμετάλλευση προέλευσης ή παραγωγής και θα πρέπει να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να διαφυλάξει τη δημόσια υγεία, επιβάλλοντας ειδικά μέτρα σε περίπτωση επαναλαμβανόμενων παραβάσεων.