ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0107/98 υποβολή: Ria Oomen-Ruijten (PPE) προς την Επιτροπή (30 Iανουαρίου 1998)

Θέμα: Η επαναχρησιμοποίηση κλωστοϋφαντουργικών προοόντων

Τα μεταχειρισμένα ρούχα είναι ένα έτοιμο προϊόν το οποίο, χωρίς καμία επεξεργασία ή μεταποίηση, χρησιμοποιείται πάλι ως είδος ρουχισμού. Σημειοτέον κυρίως ότι στις αναπτυσσόμενες χώρες, τα εισαγόμενα από τις δυτικές χώρες μεταχειρισμένα ρούχα καλύπτουν ζωτικές ανάγκες. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ορισμό του άρθρου 1, α) της Οδηγίας 75/442/ΕΟΚ ((ΕΕ L 194 της 25.07.1975, σελ. 39. )), τα μεταχειρισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα συγκαταλέγονται επίσης μεταξύ των αποβλήτων.

1. Κρίνει η Επιτροπή ότι είναι ορθό να θεωρούνται ως απόβλητα τα μεταχειρισμένα ρούχα, τα οποία εξάγονται προς τις αναπτυσσόμενες χώρες όπου καλύπτουν σημαντικές ανάγκες;

2. Συμφωνεί η Επιτροπή με την άποψη ότι θα πρέπει να αναθεωρηθεί ο ορισμός της έννοιας «απόβλητα» και να προβλεφθούν εξαιρέσεις, δεδομένου ότι αποτελεί ένδειξη άγνοιας το να χαρακτηρίζονται ως απόβλητα τα μεταχειρισμένα είδη ρουχισμού που επαναχρησιμοποιούνται αμεταποίητα;

3. Δεν συμμερίζεται επίσης η Επιτροπή την άποψη ότι εάν η κατάσταση παραμείνει ως έχει και εξακολουθήσει να καθίσταται όλο και πιο δύσκολη η για φιλανθρωπικούς σκοπούς εξαγωγή μεταχειρισμένων ειδών ρουχισμού προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, θα δημιουργηθεί απορία σε πολλούς πολίτες των κρατών μελών, ενώ θα μειωθεί η εμπιστοσύνη τους στην ευρωπαϊκή ιδέα;

Απάντηση της κας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής (16 Μαρτίου 1998)

Ο ορισμός των αποβλήτων δίνεται στο άρθρο 1.1(α) της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ, όπως αυτή τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/156/ΕΟΚ περί των αποβλήτων ((EE L 78 της 26.3.1991. )) και όπως αναφέρεται στον ορισμό αυτό η έννοια των αποβλήτων καλύπτει «κάθε ουσία ή αντικείμενο που εμπίπτει στις κατηγορίες του παραρτήματος Ι και το οποίο ο κάτοχός του απορρίπτει ή προτίθεται ή υποχρεούνται να απορρίψει.» Στο παράρτημα Ι απαριθμούνται στο σημείο Q14 «τα προϊόντα που δεν μπορούν να χρησιμεύσουν στον κάτοχό τους (απορρίμματα γεωργίας, κατοικιών, γραφείων, καταστημάτων, εργαστηρίων κλπ.)». Βασιζόμενη στον προαναφερόμενο ορισμό, η Επιτροπή είναι της άποψης ότι καθοριστικό ρόλο κατά την εξέταση του θέματος κατά πόσο κάποια ουσία συγκαταλέγεται στα απορρίμματα ή όχι διαδραματίζει το εάν ο κάτοχός τους απορρίψει το συγκεκριμένο αντικείμενο ή εάν προτίθεται ή υποχρεούται να το απορρίψει.

Εάν ο κάτοχος απορρίψει ή έχει την πρόθεση να απορρίψει ρούχα που έχουν υποστεί φθορές, εφαρμόζεται ο ορισμός των αποβλήτων. Σε συνάρτηση με το θέμα αυτό είναι απολύτως άσχετος ο τελικός προορισμός των ρούχων, όπως για παράδειγμα κατά πόσο τα ρούχα περισυλλέγονται χωριστά, μεταφέρονται στο κατάστημα κάποιας φιλανθρωπικής οργάνωσης ή τοποθετούνται από κοινού με τα οικιακά απορρίμματα.

Δεν αποκλείεται ωστόσο το ενδεχόμενο τα φθαρμένα είδη ρουχισμού που έχει απορρίψει ο κάτοχός τους να αποχαρακτηριστούν χάνοντας την έννοια των «αποβλήτων» και να θεωρηθεί ότι αποτελούν εκ νέου συγκεκριμένο προϊόν. Προς το σκοπό αυτό, τα είδη ρουχισμού έπειτα από την (χωριστή) συλλογή τους αλλά πριν από την πιθανή εξαγωγή τους μπορεί να υποστούν την κατάλληλη επεξεργασία η οποία μπορεί να προσλάβει τη μορφή της διαλογής, του καθαρισμού, της επισκευής τους και ούτω καθεξής.

Σκοπός των συζητήσεων που διεξάγονται στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) αναφορικά με τον ορισμό των αποβλήτων είναι προς το παρόν η θέσπιση ορισμένων κριτηρίων τα οποία μπορεί να παρέχουν σχετικές ενδείξεις κατά πόσο σε κάποια δεδομένη περίπτωση ένα αντικείμενο υπάγεται στα απόβλητα ή όχι και επίσης εάν ένα συγκεκριμένο απόβλητο θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι αποτελεί εκ νέου προϊόν. Βασιζόμενη στα τελικά πορίσματα των συζητήσεων αυτών, που προβλέπεται να έχουν ολοκληρωθεί τον Απρίλιο του 1998, η Επιτροπή θα εξετάσει κατά πόσο είναι αναγκαία η έναρξη των συζητήσεων για τον κοινοτικό καθορισμό των αποβλήτων και ιδίως σε συνάρτηση με τις πιθανές τροποποιήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην καλύτερη εφαρμογή του ορισμού αυτού.

Από τη σημερινή κατάσταση που επικρατεί στο θέμα των εξαγωγών μη επικίνδυνων αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένου και του φθαρμένου ρουχισμού, σε αναπτυσσόμενες χώρες συνάγεται ότι οι εξαγωγές αυτές μπορεί να πραγματοποιούνται στο πλαίσιο των ομαλών εμπορικών συναλλαγών, χωρίς να υπόκεινται σε ειδικούς ελέγχους, όπως ορίζεται στο άρθρο 1.3 (α) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 259/93 της 1ης Φεβρουαρίου 1993 σχετικά με την παρακολούθηση και τον έλεγχο των μεταφορών αποβλήτων στο εσωτερικό της Κοινότητας καθώς και κατά την είσοδο και έξοδό τους ((EE L 30 της 6.2.1993. )).

Όπως προβλέπεται ωστόσο στο άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 259/93, η Επιτροπή πρέπει να συμβουλεύεται όλες τις χώρες που δεν αποτελούν μέλη του ΟΟΣΑ κατά πόσο επιθυμούν να είναι σε θέση να εισαγάγουν τα απόβλητα που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ του εν λόγω κανονισμού (τον αποκαλούμενο πράσινο κατάλογο), χωρίς τη διεξαγωγή ελέγχων και εάν προτιμούν να εφαρμοστεί κάποια από τις διαδικασίες ελέγχου του κανονισμού για τις εν λόγω εξαγωγές εκτός της Κοινότητας.

Βασιζόμενη στις απαντήσεις που δόθηκαν έπειτα από τις διαβουλεύσεις αυτές, η Επιτροπή υπέβαλε προτάσεις για τη θέσπιση των αντίστοιχων νομοθετικών διατάξεων που θα συμβαδίζουν με τις απαντήσεις των τρίτων χωρών. Πολλές χώρες αποκρίθηκαν ωστόσο ότι δεν επιθυμούν να λάβουν οποιαδήποτε απόβλητα της μορφής αυτής με απώτερο στόχο την επαναχρησιμοποίησή τους, ενώ επίσης μεγάλος αριθμός των ενεχομένων χωρών δεν ανταποκρίθηκε στις αντίστοιχες διαβουλεύσεις.

Λαμβάνοντας υπόψη της τη βασική αρχή της προληπτικής αντιμετώπισης, η πρόταση της Επιτροπής για τη θέσπιση κανονισμού του Συμβουλίου αναφορικά με αυτή την ομάδα χωρών προβλέπει να εφαρμόζεται η διαδικασία του ελέγχου που ισχύει υπό ομαλές συνθήκες για τις εξαγωγές των αποβλήτων του παραρτήματος IV. Στη γνώμη του που εξέδωσε αναφορικά με την πρόταση, το Κοινοβούλιο ζήτησε να απαγορευθούν οι εξαγωγές αποβλήτων στις χώρες εκείνες που ζήτησαν να επιβληθεί η εν λόγω απαγόρευση, αλλά και στις χώρες εκείνες οι οποίες δεν αντέδρασαν στις αντίστοιχες διαβουλεύσεις. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη της τις τροπολογίες του Κοινοβουλίου στο βαθμό που αυτές αφορούν τις χώρες που ζήτησαν την επιβολή των απαγορεύσεων εξαγωγής. Όσον αφορά ωστόσο εκείνες τις χώρες που δεν τοποθετήθηκαν, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι επαρκεί η διαδικασία ελέγχου που προβλέπεται σύμφωνα με την πρόταση. Το Συμβούλιο Υπουργών που συνήλθε τον Δεκέμβριο του 1997 κατέληξε σε κοινή θέση με βάση τις ίδιες κατευθυντήριες αρχές.

Το μελλοντικό καθεστώς που θα διέπει την εξαγωγή φθαρμένων ειδών ρουχισμού στις αναπτυσσόμενες χώρες θα εξαρτηθεί ως εκ τούτου, κατά πρώτο λόγο, από την απάντηση που έδωσε η συγκεκριμένη χώρα στις διαβουλεύσεις της Επιτροπής και, κατά δεύτερο λόγο, από την τελική θέση που θα υιοθετήσουν το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο αναφορικά με την εν λόγω πρόταση. Όπως είναι φυσικό, κάθε τρίτη χώρα μπορεί οποτεδήποτε να αλλάξει τη θέση της, εν γένει ή σε συνάρτηση με ειδικότερες κατηγορίες αποβλήτων. Συνεπεία αυτού, η Επιτροπή μπορεί στη συνέχεια να προτείνει τη θέσπιση νέων μέτρων ώστε να υπάρξει ευθυγράμμιση με την τροποποιημένη θέση.