ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0176/97 υποβολή: Edith Mόller (V) προς την Επιτροπή (3 Φεβρουαρίου 1997)

Θέμα: Υποβρύχιοι αγωγοί στο Gijσn (Ισπανία)

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ένωση χρηματοδοτεί σημαντικό τμήμα των σχεδίων επεξεργασίας υπολειμματικών υδάτων στην ακτή της Αστούριας που έχει εκπονήσει η Confederaciσn Hidrogrαfca de Norte, ιδίως δε στο πλαίσιο του RESIDER II.

Με τα κονδύλια αυτά κατασκευάζονται αυτή τη στιγμή στο Avilιs και Gijσn υποθαλάσσιοι αγωγοί για το διασκορπισμό των υπολειμματικών υδάτων στη θάλασσα, χωρίς προηγουμένως να έχει καταρτισθεί κανένα σαφές σχέδιο κατασκευής σταθμών καθαρισμού, με αποτέλεσμα τα υπολειμματικά ύδατα να χύνονται στη θυάλασσα χωρίς καμία προηγούμενη επεξεργασία.

Τούτο αντιτίθεται στο «Plan Nacional de Saneamiento y Depuraciσn de Aguas Residuoles» (Εθνικό Σχέδιο Εξυγίανσης και καθαρισμού Υπολειμματικών Υδάτων) που εγκρίθηκε στις 17.2.1995 από το ισπανικό Συμβούλιο Υπουθργών και το οποίο προβλέπει ότι «τα αστικά υπολειμματικά ύδατα που εισέρχονται στα συστήματα περισυλλογής πρέπει πρώτα να υπόκεινται σε καθαρισμό», ενώ έρχεται καισε αντίθεση με την οδηγία 91/271/ΕΟΚ ((ΕΕ L 135 της 30.5.1991, σελ. 40. )) της 21ης Μαΐου 1995 σχετικά με την επεξεργασία των αστικών λυμάτων.

Τούτο αντιτίθεται επίσης στις αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης στις οποίες βασίζεται η πολιτική της Κοινότητας για το περιβάλλον, όπως ορίζεται στο άρθρο 130 Ρ της Συνθήκης για την Ένωση.

Η παράκτια περιοχή την οποία αφορούν τα σχέδια υποβρύχιων αγωγών έχει σημαντική οικολογική και οικονομικη αξία (τουρισμός, αλιεία), ιδίως δε η δυτική ακτή του Capo Peρas, που έχει χαρακτηρισθεί «προστατευμένο τοπίο» από το «Plan de Ordenciσn de Los Recursos Naturales de Asturias» (Σχέδιο Χωροταξικής Διευθέτησης των Φυσικών Πόρων της Αστούριας).

Ερμηνεύοντα την οδηγία 85/337/ΕΟΚ ((ΕΕ L 175 της 5.7.1985, σελ. 40. )) σχετικά με την επίπτωση στο περιβάλλον ορισμένων δημοσίων και ιδιωτικών έργων, η ίδια η Επιτροπή επιβεβαίωσε ότι τα σχέδια για την επεξεργασία των υπολειμματικών υδ'των που έχουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις - όπως στην προκειμένη περίπτωση - πρέπει να αξιολογούνται.

Θα μπορούσε η Επιτροπή να διασαφηνίσει τα μέτρα που προτίθεται να λάβει, ώστε τα συγκεκριμένα σχέδια επεξεργασίας να πληρούν τις κοινοτικέ προδιαγραφές στον τομέα της επεξεργασίς των λυμάτων; Μπορεί επίσης ν αδιευκρινίσει εάν έχει προβλεφθεί εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων για τους σχεδιαζόμενους αγωγούς;

Προτίθεται να κινήσει, σύμφωνα με το άρθρο 169 της Συνθήκης για την Ένωση, διαδικασία επί παραβάσει κατά του ισπανικού κράτους για μη τήρηση του άρθρου 130 Ρ της Συνθήκης όσον αφορά τις αρχές προφύλαξης και προληπτικής δράσης στον τομέα του περιγάλλοντος;

Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή, εάν κριθεί αναγκαίο, να μπλοκάρει τα ευρωπαϊκά κονδύλια σε περίπτωση που τα σχέδια δεν αναθεωρηθούν και εάν δεν κατασκευασθούν σταθμοι καθαρισμού πριν από οιαδήποτε υπόθεση έκχυσης των λυμάτων στη θάλασσα;

Συμπληρωματική απάντηση της κας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής (5 Ιουνίου 1997)

Συμπληρώνοντας την απάντησή της της 13ης Μαρτίου 1997 ((ΕΕ C 186, 18.6.1997. )), η Επιτροπή είναι τώρα σε θέση να κοινοποιήσει τις ακόλουθες πληροφορίες.

Η οδηγία 91/271/ΕΟΚ περί της επεξεργασίας των αστικών λυμάτων καθορίζει ως γενικό κανόνα την δευτεροβάθμια επεξεργασία ή ισοδύναμη επεξεργασία, το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2000, για όλα τα αστικά λύματα που προέρχονται από οικισμούς με ι.π. άνω των 15000 (η μονάδα ισοδύναμου πληθυσμού είναι μία ευρύτατα χρησιμοποιούμενη μονάδα μετρήσεως για την ποσοτικοποίηση της ρύπανσης των λυμάτων: αντιστοιχεί στο οργανικό φορτίο που αποβάλλει ένα άτομο σε μία ημέρα). Η προθεσμία έχει μετατεθεί για τις 31 Δεκεμβρίου 2005 για όλες τις απορρίψεις οικισμών μεταξύ 1000 και 15000 μονάδων ι.π. καθώς και για τις απορρίψεις, στα γλυκά ύδατα και στις εκβολές ποταμών, οικισμών μεταξύ 2000 και 10000 μονάδων ι.π.

Κατά παρέκκλισιν, το άρθρο 6 της οδηγίας ορίζει ότι τα κράτη μέλη δύνανται, το αργότερο μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1993, να προσδιορίζουν τις λιγότερο ευαίσθητες περιοχές που ορίζονται ως θαλάσσιες υδάτινες μάζες ή περιοχές όπου τα απορριπτόμενα λύματα δεν θίγουν το περιβάλλον της περιοχής ή γειτονικών περιοχών, λόγω της μορφολογίας, της υδρολογίας ή των ειδικών υδραυλικών συνθηκών που επικρατούν εκεί. Στις εν λόγω λιγότερο ευαίσθητες περιοχές, οι απορρίψεις αστικών λυμάτων κάτω των 150000 χιλιάδων μονάδων ι.π. μπορούν να αποτελούν το αντικείμενο λιγότερο εντατικής επεξεργασίας απ' ό,τι μια δευτεροβάθμια επεξεργασία, αλλά οφείλουν να υποστούν τουλάχιστον πρωτοβάθμια φυσική ή χημική επεξεργασία, και αυτό μόνο εφόσον αποδειχθεί από ενδελεχείς μελέτες ότι οι εν λόγω απορρίψεις δεν θα θίξουν το περιβάλλον. Τα κράτη μέλη οφείλουν να διαβιβάζουν στην Επιτροπή όλα τα στοιχεία σχετικά με τις εν λόγω μελέτες.

Όσον αφορά τις απορρίψεις από οικισμούς άνω των 150000 μονάδων ι.π., το άρθρο 8 παράγραφος 5 της οδηγίας ορίζει ότι σε εξαιρετικές περιπτώσεις, και όταν μπορεί να αποδειχθεί ότι η εντατικότερη επεξεργασία των αποβλήτων δεν αποφέρει κανένα όφελος για το περιβάλλον, τέτοιες απορρίψεις σε λιγότερο ευαίσθητες περιοχές μπορούν επίσης να αποτελέσουν το αντικείμενο λιγότερο εντατικής επεξεργασίας. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλουν εκ των προτέρων σχετικό φάκελο στην Επιτροπή.

Η Επιτροπή δεν έλαβε κοινοποίηση από τις ισπανικές αρχές για τον χαρακτηρισμό λιγότερο ευαίσθητων περιοχών, ούτε πληροφορίες για τυχόν μελέτες, αλλά ούτε και φακέλους υπό την ανωτέρω έννοια.

Με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες, τα σχέδια πλήρους εξυγίανσης των περιοχών Avilιs και Gijσn (που καταρτίστηκαν κατόπιν μελετών ad hoc που συγχρηματοδοτήθηκαν από το FEDER στο πλαίσιο του PNIC-Asturias 1987-1991) προβλέπουν ένα εκτεταμένο σύνολο συντονισμένων ενεργειών που αφορούν όχι μόνον τους υποθαλάσσιους αποχετευτικούς αγωγούς λυμάτων, αλλά και συλλέκτες και σταθμούς καθαρισμού, με στόχο την περιβαλλοντική αναβάθμιση.

Προς τον σκοπό αυτό, οι ενεχόμενες διοικήσεις (κεντρική, περιφερειακή και τοπική) έχουν καταρτίσει συμβάσεις ad hoc για την εκτέλεση των προβλεπόμενων έργων. Οι εν λόγω συμβάσεις, οι οποίες δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα (βλ. BOE αριθ. 125 της 26.5.1993 για την περιοχή Avilιs και ΒΟΕ αριθ. 144 της 17.6.1991 για την περιοχή Gijσn) προβλέπουν επενδύσεις ύψους 13 περίπου δισεκατομ. πεσετών για κάθε μία από τις ενεχόμενες περιοχές.

Ορισμένα έργα που προβλέπονται στα προαναφερθέντα σχέδια έχουν αποτελέσει το αντικείμενο συγχρηματοδότησης από τα κοινοτικά ταμεία, κατόπιν αιτήσεων που υπέβαλαν οι αρμόδιες αρχές, βάσει του βαθμού τεχνικής και χρηματοδοτικής ωρίμανσής τους. Πρέπει να σημειωθεί ότι στην περίπτωση του ΕΠ Resider II στο οποίο αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, προβλέπεται αρχικά ένας συλλέκτης στην περιοχή Avilιs και ένας σταθμός προεπεξεργασίας στην Gijσn, καθώς και υποθαλάσσιο δίκτυο αγωγών στην Gijσn, το οποίο αναφέρεται στην ερώτηση.

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θεωρεί ότι τα έργα υποθαλάσσιων δικτυώσεων αποχετευτικών αγωγών αστικών λυμάτων στις περιοχές Avilιs και Gijσn δύνανται να αποτελέσουν ένα πρώτο στάδιο για την απόρριψη των λυμάτων στην θάλασσα, αλλά δεν επαρκούν εις ό,τι αφορά την τήρηση των διατάξεων της οδηγίας. Πρέπει να αναληφθούν δευτεροβάθμιες ή ισοδύναμες επεξεργασίες προτού εκπνεύσουν οι προαναφερθείσες προθεσμίες.

Ως θεματοφύλακας της συνθήκης, η Επιτροπή είναι επιφορτισμένη με την επαλήθευση της μεταφοράς της κοινοτικής νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο και σε περίπτωση μη τηρήσεως των διατάξεων της οδηγίας 91/271/ΕΟΚ εντός των προβλεπομένων προθεσμιών, θα κινήσει διαδικασία για το θέμα αυτό στο πλαίσιο του άρθρου 169 της συνθήκης ΕΚ.

Όσον αφορά την οδηγία 85/337/ΕΟΚ, στην Επιτροπή δεν έχουν περιέλθει πληροφορίες για την εκπόνηση μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Δεδομένου, ωστόσο, ότι πρόκειται για εργασίες που εντάσσονται στο παράρτημα ΙΙ της οδηγίας, η εκπόνηση μιας τέτοιας μελέτης δεν είναι υποχρεωτική: εναπόκειται στις αρμόδιες αρχές να ζητήσουν την εκπόνηση, εφόσον εκτιμούν ότι τα χαρακτηριστικά του έργου το απαιτούν (διαστάσεις του έργου, θέση του κ.λ.π.). Επίσης, κρίνεται σκόπιμο να υπενθυμιστεί ότι κάθε συμμετοχή των κοινοτικών ταμείων υπόκειται στην τήρηση των κοινοτικών προτύπων, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών.