ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1711/01

υποβολή: Paolo Costa (ELDR), Guido Bodrato (PPE-DE), Francesco Rutelli (ELDR), Antonio Di Pietro (ELDR), Patrick Cox (ELDR), Amalia Sartori (PPE-DE), Giovanni Procacci (ELDR), Pietro-Paolo Mennea (ELDR), Luciano Caveri (ELDR), Luciana Sbarbati (ELDR), Jules Maaten (ELDR), Astrid Thors (ELDR), Samuli Pohjamo (ELDR) και Mikko Pesl (ELDR) προς την Επιτροπή

(14 Ιουνίου 2001)

Θέμα: Εξαγορά του 3,9 % του μετοχικού κεφαλαίου της ανώνυμης εταιρίας Montedison από την Electricit de France (EDF)

Η εταιρία Electricit de France(EDF), κρατικό μονοπώλιο στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στη Γαλλία, ανακοίνωσε επισήμως ότι αγόρασε το 3,9 % του μετοχικού κεφαλαίου της εταιρίας Montedison, εταιρίας χαρτοφυλακίου που ελέγχει την εταιρία Edison-Sondel η οποία αποτελεί ιδιωτικό φορέα εκμετάλλευσης στον τομέα της ενέργειας (ηλεκτρισμός και φυσικό αέριο).

Σε αντίθεση με την πρακτική που ακολουθεί η Γαλλία, χώρα στην οποία η παραγωγή και η αγορά της ηλεκτρικής ενέργειας παραμένουνπό τον πλήρη έλεγχο της EDF προκαλώντας επίσημες αντιδράσεις της Επιτροπής, στην Ιταλία έχει ήδη αρχίσει η διεργασία για τηνπαγωγή της εσωτερικής αγοράς φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας σε καθεστώς ελεύθερης αγοράς, εν πλήρη σεβασμώ των κοινοτικών οδηγιών.

Στην προκειμένη περίπτωση, ο ελιγμός της EDF για την εξαγορά ενός τμήματος της Montedison αποτελεί μία από τις πολλές απόπειρες επεκτατικής πολιτικής, ιδίως στην Ισπανία, οι οποίες τίθενταιπό αμφισβήτηση και δημιουργούν πολλά ερωτηματικά σε ό,τι αφορά γενικότερα τις ανισότητες που σημειώνονται ως προς το χρονοδιάγραμμα και τον βαθμό ανοίγματος των εθνικών αγορών στον ενεργειακό τομέα των διαφόρων κρατών μελών.

Χάρη στη θέση της απόλυτης ελευθερίας στον τρόπο διάθεσης των κερδών η οποία οφείλεται στην ιδιότητα της αμιγώς δημόσιας επιχείρησης μονοπωλιακού χαρακτήρα μη εισηγμένης στο χρηματιστήριο ένας φορέας, όπως η εταιρία EDF, δύναται εκ των πραγμάτων να διεισδύσει σε αγορές άλλων κρατών μελών χωρίς την παραμικρή προϋπόθεση αμοιβαιότητας.

Λαμβάνονταςπόψη τα ανωτέρω, ποια θέση και μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή για την εξασφάλιση της απρόσκοπτης λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, της οποίας απαραίτητη προϋπόθεση αποτελούν η άσκηση του ελεύθερου ανταγωνισμού και η μη εισαγωγή διακρίσεων μεταξύ των επιχειρήσεων·

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(12 Σεπτεμβρίου 2001)

Στη συνεδρίασή της της 20ής Ιουνίου 2001 η Επιτροπή είχε την ευκαιρία να επαναλάβει την αναγκαιότητα ναιοθετηθούν γρήγορα από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο οι προτάσεις πουπέβαλε τον Μάρτιο του 2001 η Επιτροπή για την πλήρη ελευθέρωση των αγορών ενέργειας στην Κοινότητα (άνοιγμα του ανταγωνισμού: στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας μη οικιακής χρήσης μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2003, στην αγορά φυσικού αερίου μη οικιακής χρήσης μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2004 και στην αγορά φυσικού αερίου για όλους τους καταναλωτές, περιλαμβανομένων των οικιακών, μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2005). Κατά τη συνεδρίασή της η Επιτροπή επισήμανε ότι η αποτελεσματικότερη και καταλληλότερη μέθοδος για την αντιμετώπιση του ανισομερούς ανοίγματος της αγοράς και των επακόλουθων στρεβλώσεων του ανταγωνισμού αποτελεί η γρήγορηιοθέτηση αυτής της δέσμης μέτρων.

Η Επιτροπή συμφώνησε ότι για να αντιμετωπισθούν βραχυπροθέσμως οι στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και ανισότητες πριν από τηνιοθέτηση περαιτέρω προτάσεων ελευθέρωσης θα πρέπει:

- να παρακολουθεί την εξέλιξη στα κράτη μέλη ώστε να εξασφαλιστεί η έγκαιρη και κατάλληλη μεταφορά στην εθνική νομοθεσία των ισχυουσών διατάξεων για την ελευθέρωση στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και του φυσικού αερίου·

- να εξασφαλιστεί ότι εφαρμόζονται πλήρως στον ενεργειακό τομέα οι κανόνες περί ανταγωνισμού που προβλέπονται στη συνθήκη ΕΚ. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή θα συνεχίσει να εφαρμόζει τους κανόνες των συνθηκών σχετικά με τις περιοριστικές επιχειρηματικές πρακτικές και την κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης στην αγορά προκειμένου να αντιμετωπίζονται περιορισμοί και στρεβλώσεις του ανταγωνισμού στον τομέα του εφοδιασμού και η διακριτική μεταχείρισης στο θέμα της πρόσβασης στο δίκτυο, να ελέγχει λεπτομερώς οιαδήποτε κρατική ενίσχυση που χορηγείται σε εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου (συμπεριλαμβανομένων των κρατικών ενισχύσεων στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας) και να εφαρμόζει τους κανόνες περί ανταγωνισμού για την αντιμετώπιση του περιορισμού του δικαιώματος του καταναλωτή να επιλέγει τον προμηθευτή του. Ως παραδείγματα τέτοιων περιπτώσεων που πραγματεύθηκε η Επιτροπή την τελευταία διετία αναφέρονται οι παρεμβάσεις κατά κοινού συστήματος πωλήσεων (π.χ. GFU και EDF/CNR), κατά ενισχύσεων δεσπόζουσας θέσης με συγχωνεύσεις (π.χ. VEBA/VIAG, EDF/EnBW), κατά προτιμησιακής πρόσβασης σε δίκτυο (π.χ. φορείς διασύνδεσης Δανίας/Γερμανίας και Γαλλίας/ΗΒ), κατά καθεστώτων ενισχύσεων μη ανακτήσιμων δαπανών και ενεργειών που έχουν καταστήσει δέσμιους τους κύριους πελάτες (φυσικό αέριο/Endesa).

Η Επιτροπή συμφώνησε επίσης ότι εάν καθυστερήσει ηιοθέτηση των προτάσεων για την περαιτέρω ελευθέρωση των ενεργειακών αγορών, θα πρέπει να εξετάσει τη δυνατότητα να εκδώσει η ίδια αποφάσεις ή οδηγίες, με βάση το άρθρο 86 (πρώην άρθρο 90) της συνθήκης ΕΚ, και συγκεκριμένα την τρίτη παράγραφο του άρθρου αυτού, ώστε να αντιμετωπίσει ενδεχόμενες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που προκύπτουν σε διαφορετικά επίπεδα της διαδικασίας ελευθέρωσης.

Κατά τις συζητήσεις της Επιτροπήςπογραμμίστηκε η σημασία που έχει η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά και η εξασφάλιση της τήρησης θεμελιωδών αρχών της εσωτερικής αγοράς. Η Επιτροπή διαβεβαίωσε επίσης την αποφασιστικότητά της να δημιουργήσει γνήσια εσωτερική αγορά ενέργειας η οποία συμβάλλει σε μεγαλύτερη ασφάλεια του εφοδιασμού καιψηλότερες ποιοτικώςπηρεσίες προς το γενικό συμφέρον.