ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2937/02

υποβολή: Jan Mulder (ELDR) προς την Επιτροπή

(17 Οκτωβρίου 2002)

Θέμα: Αντιβιοτικά ως προσθετικές ύλες που χρησιμοποιούνται στη διατροφή των ζώων

Προσφάτως η Επιτροπή πρότεινε(1)) να μην περιλαμβάνονται πλέον τα αντιβιοτικά ως κατηγορία στον Κανονισμό για τις πρόσθετες ύλες που χρησιμοποιούνται στη διατροφή των ζώων και να απαγορεύονται από το 2006 τα αντιβιοτικά που επιτρέπονται σήμερα ως προσθετικά των ζωοτροφών στην ευρωπαϊκή αγορά. Φαίνεται ότι η απαγόρευση αυτήποστηρίζεται ευρέως.

Ταυτόχρονα, στο πλαίσιο της Επιχειρησιακής Ομάδας για τις Ζωοτροφές του Κώδικα Τροφίμων, διεξάγονται διαπραγματεύσεις για το θέμα αυτό. Διάφορες χώρες δήλωσαν επί τη ευκαιρία αυτή ότι θεωρούν τα αντιβιοτικά ως συνήθεις πρόσθετες ύλες στη διατροφή των ζώων. Δεδομένου ότι τα πρότυπα που καθορίζονται στον Κώδικα Τροφίμων χρησιμοποιούνται τελικά ως εμπορικοί κανόνες στο πλαίσιο του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου, η αναγνώριση των αντιβιοτικών ως πρόσθετωνλών για τη διατροφή των ζώων θα οδηγήσει σε ανταγωνιστικά μειονεκτήματα για τους παραγωγούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

1. Αναμένει άραγε η Επιτροπή ότι η προταθείσα απόλυτη απαγόρευση της χρήσης αντιβιοτικών ως πρόσθετωνλών στη διατροφή των ζώων θα συμπεριληφθεί τελικά στον Κώδικα Τροφίμων· Εάν όχι, ποιες χώρες προβάλλουν αντιρρήσεις·

2. Είναι άραγε της άποψης η Επιτροπή ότι ανταγωνιστικό μειονέκτημα που δημιουργείται από παρόμοιες διαφορές ως προς τους ισχύοντες κανόνες είναι αποδεκτό·

3. Σε ποιο βαθμό συντονίζεται η ευρωπαϊκή νομοθεσία στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων με βάση τις συμφωνίες στο πλαίσιο του Κώδικα τροφίμων, προκειμένου να προληφθούν ανταγωνιστικά μειονεκτήματα όπως τα προαναφερθέντα·

4. Σε ποια διαβήματα προτίθεται η Επιτροπή να προβεί σε περίπτωση ασυμφωνίας μεταξύ της ευρωπαϊκής νομοθεσίας αφενός και του Κώδικα Τροφίμων αφετέρου, όσον αφορά τη θέση των αντιβιοτικών ως πρόσθετωνλών στη διατροφή των ζώων·

5. Προτίθεται άραγε η Επιτροπή να προτείνει μέτρα για τον αποκλεισμό από την ευρωπαϊκή αγορά των προϊόντων που έχουν κατασκευασθεί με πρόσθετες ύλες οι οποίες δεν επιτρέπονται στην Ευρώπη·

(1) COM(2002)153 — ΕΕ C 203 E της 27.8.2002, σελ. 10.

Απάντηση του κ. Byrne εξ ονόματος της Επιτροπής

(9 Δεκεμβρίου 2002)

Επί του παρόντος έχουν εγκριθεί τέσσερα αντιβιοτικά τα οποία μπορούν να χρησιμοποιούνται ως πρόσθετες ύλες ζωοτροφών: η νατριούχος μονενσίνη, η νατριούχος σαλινομυκίνη, η φλαβοφωσφολιπόλη και η αβιλαμυκίνη.

Η πρόταση της Επιτροπής για κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τις πρόσθετες ύλες που χρησιμοποιούνται στη διατροφή των ζώων προτείνει:

α) να μη δοθούν άλλες άδειες για τη χρήση αντιβιοτικών ως πρόσθετες ύλες στις ζωοτροφές.

β) η τοποθέτηση στην αγορά και η χρήση των τεσσάρων αντιβιοτικών που είναι εγκεκριμένα επί του παρόντος να μην επιτρέπεται ύστερα από την 1η Ιανουαρίου 2006.

Με την πρόταση αυτή η Επιτροπή ακολουθεί τη γνώμη της επιστημονικής συντονιστικής επιτροπής, που στη γνώμη της στις 28 Μαΐου 1999 δήλωσε ότι: σε ό,τι αφορά τη χρήση αντιμικροβιακών ουσιών ως αυξητικών παραγόντων, η χρήση παραγόντων από κατηγορίες που χρησιμοποιούνται ή μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην ιατρική ή την κτηνιατρική (δηλαδή όπουπάρχει κίνδυνος ανάπτυξης διασταυρούμενης αντοχής σε φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση βακτηριακών λοιμώξεων) πρέπει να εξαλειφθεί σταδιακά το ταχύτερο δυνατό και, τέλος, να καταργηθεί. Η δεύτερη γνώμη της επιστημονικής συντονιστικής επιτροπής για την αντιμικροβιακή αντοχή που διατυπώθηκε στις 10-11 Μαΐου 2001 επιβεβαίωσε την ανάγκη να δοθεί επαρκής χρόνος για την αντικατάσταση αυτών των αντιμικροβιακών ουσιών από εναλλακτικά προϊόντα: Συνεπώς, η διαδικασία σταδιακής εξάλειψης πρέπει να σχεδιαστεί και να συντονιστεί διότι βεβιασμένες ενέργειες θα μπορούσαν να έχουν επιπτώσεις στηνγεία των ζώων.

Η πρόταση της Επιτροπής βασίστηκε σε επιστημονική γνώμη σε ένα τομέα όπου η συνθήκη για την ΕΚ απαιτεί κοινοτική δράση (άρθρο 152 παράγραφος 4β) για μέτρα στον κτηνιατρικό και φυτοϋγειονομικό τομέα με άμεσο στόχο την προστασία της δημόσιαςγείας).

Η επιχειρησιακή ομάδα για τις ζωοτροφές του Κώδικα Τροφίμων έχει εντολή να ετοιμάσει σχέδιο κώδικα πρακτικής για την ορθή διατροφή των ζώων. Οι συζητήσεις σχετικά με τον κώδικα αυτό συνεχίζονται, αλλά τελικός του στόχος είναι να καθιερώσει ένα σύστημα για την ασφάλεια των ζωοτροφών για τα ζώα που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή τροφίμων προκειμένου να ελαχιστοποιούνται οι κίνδυνοι για τηνγεία των καταναλωτών.

Όσον αφορά τη χρήση αντιβιοτικών ως πρόσθετωνλών στις ζωοτροφές, η θέση της Κοινότητας στον Κώδικα ήταν να συμπεριληφθεί η εξής δήλωση:

Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται αντιβιοτικά για το σκοπό της επιτάχυνσης της ανάπτυξης χωρίς να έχει αξιολογηθεί προηγουμένως εάν είναι ασφαλή για τη δημόσιαγεία. Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να αποφασίζουν να μην επιτρέψουν τη χρήση αντιβιοτικών για το σκοπό της επιτάχυνσης της ανάπτυξης.

Όσον αφορά τις επιπτώσεις σε διεθνές επίπεδο της σταδιακής κατάργησης των αντιβιοτικών που πρότεινε η Επιτροπή, το μέτρο δεν θα εφαρμόζεται μόνον στις εισαγωγές πρόσθετωνλών ζωοτροφών αλλά και στις εισαγωγές ζωοτροφών που περιέχουν αυτές τις πρόσθετες ύλες. Η πολιτική του ελέγχου καταλοίπων που προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία επιτρέπει τους ελέγχους συμμόρφωσης με τις κοινοτικές απαιτήσεις και η αποτελεσματική παρακολούθηση εξασφαλίζεται επίσης με τους επιτόπιους ελέγχους του Γραφείου Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων της Επιτροπής όπου τρίτες χώρες έχουν εφαρμόσει επίσημα μέτρα τουλάχιστον ισοδύναμε με εκείνα που προβλέπει η κοινοτική νομοθεσία.

Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι ο Κώδικας Τροφίμων δεν έχει αρμοδιότητα να απαγορεύσει μια ουσία από την αγορά. Ο Κώδικας Τροφίμων εκδίδει απλώς συστάσεις για να ληφθούνπόψη από τις εθνικές κυβερνήσεις. Οι εθνικές κυβερνήσεις επιτρέπεται να εφαρμόζουν διαφορετικά μέτρα που δεν βασίζονται στις συστάσεις του Κώδικα εφόσον μπορούν να αποδείξουν ότι τα μέτρα αυτά είναι απαραίτητα για την εγγύησηψηλότερου επιπέδου προστασίας της ανθρώπινηςγείας. Στην περίπτωση αυτή τα μέτρα που λαμβάνονται πρέπει να είναι δικαιολογημένα σύμφωνα με τηνγειονομική και φυτοϋγειονομική συμφωνία.

Όσον αφορά τις δραστηριότητες του Κώδικα Τροφίμων, αξίζει να αναφερθεί επίσης ότι ποτέ δεν συστάθηκε επιτροπή για τις ζωοτροφές του Κώδικα Τροφίμων. Τα ζητήματα που αφορούν τις ζωοτροφές αντιμετωπίζονται σε επίπεδο Κώδικα μόνον εάν μπορεί να επηρεάζουν την ανθρώπινηγεία. Η επιχειρησιακή ομάδα του Κώδικα, που αναφέρθηκε στο σημείο 1 παραπάνω, είναι μια πρώτη προσπάθεια εκπόνησης ενός εγγράφου αναφοράς για τις ζωοτροφές σε επίπεδο Κώδικα.

Από τη δεκαετία του 1970 η Επιτροπή είχε θεσπίσει νομοθεσία στον τομέα των ζωοτροφών, συγκεκριμένα τους κανόνες για την έγκριση και τη χρήση πρόσθετωνλών στις ζωοτροφές.

Το σχέδιο πρότασης για τις πρόσθετες ύλες ζωοτροφών για χρήση στη διατροφή των ζώων που αναφέρθηκε παραπάνω κοινοποιήθηκε στο πλαίσιο τηςγειονομικής και φυτοϋγειονομικής συμφωνίας και αν γίνουν παρατηρήσεις από τα μέλη τηςγειονομικής και φυτοϋγειονομικής επιτροπής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα χρειαστεί να δικαιολογήσει τα προτεινόμενα μέτρα ακολουθώντας τη γραμμή που εκφράστηκε στο σημείο 1 παραπάνω.

Όπως αναφέρθηκε στο σημείο 2, εάν το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εγκρίνουν την πρόταση της Επιτροπής, θα ισχύσουν οι κανόνες για ελέγχους στις εισαγωγές. Η Επιτροπή δεν προτίθεται να προτείνει συγκεκριμένους κανόνες σχετικά με τον έλεγχο των τεσσάρων ουσιών που στοχεύει να καταργήσει σταδιακά ως το 2006. Ωστόσο, στις νέες νομοθετικές προτάσεις που προβλέπει το Λευκό Βιβλίο για την ασφάλεια των τροφίμων(1) οι ανησυχίες του κυρίου βουλευτή θα ληφθούνπόψη σε ένα ευρύτερο πλαίσιο.

(1) COM(1999)719 τελικό.