ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2075/01

υποβολή: Bart Staes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(13 Ιουλίου 2001)

Θέμα: Τροποποίηση του άρθρου 296, εδάφιο 1, σημείο β) της Συνθήκης ΕΕ

Απαντώντας στην ερώτηση Ε-1323/01(1) η Επιτροπή αναφέρει ότι δεν θα καταθέσει πρόταση στο Συμβούλιο για να διαγραφούν όλα τα στρατιωτικά προϊόντα από τον πίνακα των προϊόντων στα οποία εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 296, παράγραφος 1, εδάφιο β. Παραπέμπει σχετικά στην ανακοίνωσή της του Δεκεμβρίου 1997(2) σχετικά με την αμυντική βιομηχανία. Η άποψη της Επιτροπής συνίσταται στην προώθηση της δημιουργίας ειδικών μέσων για τον τομέα των εξοπλισμών προκειμένου να δημιουργηθούν έτσι οι προϋποθέσεις για τον σχηματισμό εσωτερικής ευρωπαϊκής αγοράς για τα προϊόντα αυτά γεγονός το οποίο θα καταστήσει περιττή την χρήση του άρθρου 296 σύμφωνα με τον Επίτροπο Chris Patten.

Η αντίληψη αυτή δεν προσφέρει καμία εγγύηση για την αγορά στρατιωτικούλικού χωρίς οικονομικές αντισταθμίσεις όπως ζητείται στην Ε-1323/01. Οι αντισταθμίσεις για αποστρατιωτικές αγορές εξακολουθούν να καλύπτονται από ένα πέπλο προστατευτισμού και φιλοχρηματίας λόγω του ότι η λήψη αποφάσεων παρουσιάζει απόκλιση από τους μηχανισμούς της αγοράς. Υπό την έννοια αυτή η απόφαση της Βελγικής Ομοσπονδίας

να θέσει τέλος στις εθνικές - οικονομικές αντισταθμίσεις αποτελούσε σημαντικό στίγμα. Ο κ. Patten αναγνωρίζει εξάλλου στην απάντηση στην ερώτηση Ε-1323/01 ότι η Επιτροπή εκφράζει την ικανοποίησή της για την απόφαση της βελγικής ομοσπονδίας να μην συνδυάζει πλέον την αγορά στρατιωτικούλικού με οικονομικές αντισταθμίσεις για επιχειρήσεις στη Φλάνδρα και τη Βαλωνία.

1. Για ποιο λόγο η Επιτροπή φρονεί ότι η ανακοίνωση COM(1997)583 για την αμυντική βιομηχανία προσφέρει περισσότερες εγγυήσεις για τη διαφάνεια και για την σύμφωνα με τους κανόνες της αγοράς απόκτηση στρατιωτικούλικού, καταστρατηγώντας τον προστατευτισμό και την φιλοχρηματία, από την διαγραφή όλων των στρατιωτικών προϊόντων από τον κατάλογο στον οποία εφαρμόζονται οι ρυθμίσεις του άρθρου 296, παράγραφος 1, σημείο β)·

2. Με ποιο τρόπο η ανακοίνωση του COM(1997)583 σχετικά με την αμυντική βιομηχανία οδηγεί σε διαφανή και σύμφωνη με τους κανόνες της αγοράς απόκτηση στρατιωτικούλικού, καταστρατηγώντας τον προστατευτισμό και την φιλοχρηματία·

3. Υπό το πρίσμα της απάντησης στα ερωτήματα 1 έως και 3 θαποβάλλει άραγε η Επιτροπή πρόταση προς το Συμβούλιο προκειμένου να διαγράψει όλα τα στρατιωτικά προϊόντα από τον πίνακα των προϊόντων στα οποία εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου 1, εδάφιο β τον οποίο το Συμβούλιο κατάρτισε στις 15 Απριλίου 1958· Εάν όχι, για ποιο λόγο η Επιτροπή αρνείται να επεξεργασθεί τέτοια πρόταση λαμβάνονταςπόψη τις απαντήσεις της στα ερωτήματα από 1 μέχρι και 3·

(1) βλέπε σελίδα 35.

(2) COM(1997) 583.

Κοινή απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής στις γραπτές ερωτήσεις E-2075/01 και E-2076/01

(4 Σεπτεμβρίου 2001)

Η Επιτροπή, που ενδιαφέρεται, όπως το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου να εξασφαλιστεί διαφάνεια και σεβασμός του ανταγωνισμού ακόμη και για τη σύναψη συμβάσεων για τον εξοπλισμό, επιθυμεί να συμπληρώσει ως εξής την απάντησή της στη γραπτή ερώτηση E-1323/01 του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου.

Η ανακοίνωση του 1997 θα είχε ως αποτέλεσμα την επίτευξη αυτού του στόχου διαφάνειας και σεβασμού του ανταγωνισμού στον τομέα των εξοπλισμών, εάν οι προτάσεις που περιείχε είχανιοθετηθεί από τα κράτη μέλη. Όμως, η συζήτηση σχετικά με την εν λόγω ανακοίνωση στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Μονάδας για τον εξοπλισμό (Polarm) επί δύο έτη κατέληξε σε διαπίστωση αποτυχίας στα τέλη του 1999, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη δεν είναι πρόθυμα να αναλάβουνποχρέωση σχετικά με καμία πρόταση της Επιτροπής που αποσκοπεί στη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής αγοράς όπλων.

Εξάλλου, το άρθρο 296 παράγραφος 1 στοιχείο β (πρώην άρθρο 223) της Συνθήκης ΕΚ προβλέπει εξαίρεση από την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου μόνον όταν τίθενται σε κίνδυνο τα συμφέροντα των κρατών μελών στον τομέα της ασφάλειας. Η εν λόγω εξαίρεση από την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου πρέπει να ερμηνεύεται με αυστηρότητα και συνεπώς δεν παρέχει στις συμβάσεις για τα όπλα γενική παρέκκλιση από τους κοινοτικούς κανόνες σύναψης δημοσίων συμβάσεων.

Η Επιτροπή επιθυμεί ωστόσο ναπενθυμίσει ότι το εν λόγω άρθρο διατηρεί τη σημασία του για ορισμένα στρατηγικά και άκρως ευαίσθητα στρατιωτικάλικά, των οποίων η παραγωγή, η αγορά ή η πώληση μπορεί πράγματι να θίξει την ασφάλεια ενός κράτους μέλους. Πράγματι, αφενός η απόσυρση όλων των στρατιωτικώνλικών από τον κατάλογο του 1958 για τον οποίο ισχύει το άρθρο 296 παράγραφος 1 στοιχείο β) θα σήμαινε ότι η εν λόγω διάταξη θα έχανε το νόημά της και συνεπώς, εκ των πραγμάτων, θα καταργείτο η παράγραφος 1 εδάφιο β. Εξάλλου, το άρθρο 296 παράγραφος 2 ορίζει ότι ο κατάλογος του 1958 μπορεί να τροποποιηθεί, μετά από αίτηση της Επιτροπής, από το Συμβούλιο, με ομοφωνία. Δεν φαίνεται πιθανόν να δεχτούν όλα τα κράτη μέλη να καταργήσουν το άρθρο 296 παράγραφος 1 στοιχείο β αποσύροντας όλα τα στρατιωτικάλικά από τον κατάλογο του 1958. Μια τέτοια πρόταση της Επιτροπής δεν θα είχε συνεπώς πολλές ελπίδες ναλοποιηθεί και δεν θα ήταν σύμφωνη με τις θέσεις που διατύπωσε στην ανακοίνωσή της του 1997 στην οποία ακριβώς αναγνωρίζει την ιδιομορφία του τομέα

Συνεπώς η Επιτροπή δεν είναι της γνώμης ότι πρέπει να προταθεί η κατάργηση του άρθρου 296 παράγραφος 1 στοιχείο β), αλλά να ευνοηθεί η κατάρτιση ειδικών εγγράφων για τον τομέα του εξοπλισμού, πράγμα που θα δημιουργήσει τις απαραίτητες συνθήκες για τη δημιουργία ευρωπαϊκής ενιαίας αγοράς για τα εν λόγω εμπορεύματα και θα καταστήσει περιττή την προσφυγή στο άρθρο 296. Πράγματι, το ότι η Επιτροπή καταδικάζει την προσφυγή σε οικονομικά αντισταθμίσματα κατά τη σύναψη συμβάσεων για τα όπλα σημαίνει ότι θεωρεί ότι αυτές οι πρακτικές δεν αντιστοιχούν στις αρχές μιας ανταγωνιστικής οικονομίας της αγοράς. Αυτές οι πρακτικές μπορούν να εξαλειφθούν μόνο στο πλαίσιο μιας συνολικής ευρωπαϊκής πολιτικής στον τομέα του εξοπλισμού.