ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0516/97 υποβολή: Cristiana Muscardini (NI) προς την Επιτροπή (20 Φεβρουαρίου 1997)

Θέμα: Αναγνώριση πανεπιστημιακών πτυχίων

Όπως γνωρίζει βεβαίως η Επιτροπή, εδώ και μερικά χρόνια έχουν καθιερωθεί στην Ιταλία από πολλές πανεπιστημιακές σχολές κύκλοι σπουδών για τη χορήγηση πανεπιστημιακών τίτλων, γνωστών ως «πτυχίων σύντομης φοίτησης».

Τα πτυχία αυτά όμως δεν επιτρέπουν ακόμη την εγγραφή των πτυχιούχων στις ειδικές επαγγελματικές επετηρίδες, που αντιστοιχούν στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των κύκλων σπουδών -επετηρίδες οι οποίες δεν έχουν ακόμη καθιερωθεί- ενώ δεν επιτρέπουν επίσης την εγγραφή στις ήδη υφιστάμενες επαγγελματικές επετηρίδες. Λόγου χάρη ένας Τεχνολόγος Υποδομών ο οποίος περάτωσε τις σπουδές του σε ένα Πολυτεχνείο, δεν μπορεί να εγγραφεί στην επαγγελματική επετηρίδα των Μηχανικών (για την οποία απαιτείται το πανεπιστημιακό πτυχίο) αλλά ούτε και σε αυτήν των Τεχνολόγων Γεωμετρών (για την οποία αρκεί το δίπλωμα ανωτέρας σχολής). Κατόπιν τούτου ο εν λόγω πτυχιούχος αδυνατεί να ασκήσει ελεύθερο επάγγελμα, ή να συμμετάσχει σε διαγωνισμούς που προκηρύσσει η δημόσια διοίκηση.

Το ακατανόητο αυτό νομικό κενό ζημιώνει όλως αδίκως τους νέους πτυχιούχους οι οποίοι έχουν αποκτήσει πτυχία σύντομης φοίτησης και αδυνατούν να ενταχθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα στην παραγωγική διαδικασία.

Κατόπιν των ανωτέρω μπορεί η Επιτροπή:

1. Να επιβεβαιώσει εάν εντός της ΕΕ έχει καθιερωθεί η αναγνώριση των πτυχίων αυτών και εάν οι ιταλοί πτυχιούχοι αυτής της συγκεκριμένης κατηγορίας μπορούν να κάνουν χρήση της ελευθερίας εγκατάστασης;

2. Εάν όχι, ποιές πρωτοβουλίες σκοπεύει να αναλάβει για την αποκατάσταση της άδικης αυτής κατάστασης;

Απάντηση του κ. Μ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής (3 Απριλίου 1997)

Για το μεγαλύτερο μέρος των επαγγελμάτων, δεν υπάρχουν ρυθμίσεις σε κοινοτικό επίπεδο (με εξαίρεση τα επαγγέλματα που καλύπτονται από τις λεγόμενες τομεακές οδηγίες που περιλαμβάνουν ορισμένα ελάχιστα κριτήρια και αφορούν κυρίως τον τομέα της υγείας). Ως εκ τούτου, κάθε κράτος μέλος είναι αρμόδιο σε ότι αφορά τη ρύθμιση των επαγγελμάτων ως προς τη πρόσβαση σε αυτά και την άσκησή τους. Συνεπάγεται ότι ο προσδιορισμός του τύπου εκπαίδευσης και του επαγγελματικού καθεστώτος υπάγεται στην αρμοδιότητα των κρατών μελών.

Συνεπώς, το γεγονός ότι δεν υπάρχει δυνατότητα για τους κατόχους ορισμένων διπλωμάτων να εγγραφούν σε κάποια συγκεκριμένη επαγγελματική οργάνωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί διάκριση κατά την έννοια του κοινοτικού δικαίου.

Η ελεύθερη κυκλοφορία των επαγγελματιών διέπεται από την αντίστοιχη κοινοτική νομοθεσία και συγκεκριμένα από το γενικό σύστημα αναγνώρισης των τίτλων σπουδών. Το εν λόγω σύστημα καλύπτει, εφόσον πληρούνται ορισμένες συνθήκες, όλα τα επαγγέλματα που δεν καλύπτονται από ειδική οδηγία.

Οι οδηγίες με τις οποίες δημιουργήθηκε το σύστημα αυτή είναι οι εξής: οδηγία 89/48/ΕΟΚ σχετικά με ένα γενικό σύστημα αναγνώρισης των διπλωμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που πιστοποιούν επαγγελματική εκπαίδευση ελάχιστης διάρκειας τριών ετών ((EE L 19, 24.1.1989 )) και η οδηγία 92/51/ΕΟΚ σχετικά με ένα δεύτερο γενικό σύστημα αναγνώρισης της επαγγελματικής εκπαίδευσης ((EE L 209, 24.7.1992 )), το οποίο συμπληρώνει την οδηγία 89/48/ΕΟΚ. Η ισχύς της μίας ή της άλλης οδηγίας σε κάποια δεδομένη περίπτωση εξαρτάται από το επίπεδο σπουδών που απαιτείται για την πρόσβαση σε ένα επάγγελμα. Συγκεκριμένα, η πρώτη οδηγία καλύπτει τις πανεπιστημιακές σπουδές ενώ η δεύτερη τα διπλώματα επαγγελματικής κατάρτισης που δεν καλύπτονται από την οδηγία 89/48/ ΕΟΚ, δευτεροβάθμιας ή τεχνικής εκπαίδευσης ή μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ελάχιστης διάρκειας ενός έτους (bac+1 ή 2).

Το σύστημα ισχύει στις περιπτώσεις που σε κάποιο κράτος μέλος ένα κατοχυρωμένο από το νόμο επάγγελμα, δηλαδή ένα επάγγελμα η πρόσβαση στο οποίο διέπεται από νομοθετικές ή διοικητικές διατάξεις που υπαγορεύουν την κατοχή ενός τίτλου σπουδών. Ως βάση αναγνώρισης λαμβάνεται ταυτότητα της επαγγελματικής δραστηριότητας για την οποία ο μετανάστης εκπαιδεύθηκε στο κράτος μέλος από το οποίο προέρχεται με τη δραστηριότητα την οποία επιθυμεί να ασκήσει στο κράτος μέλος υποδοχής. Το σύστημα δεν υποχρεώνει τα κράτη μέλη να ρυθμίζουν την άσκηση των επαγγελμάτων που καλύπτονται από τις οδηγίες, ούτε να συντονίζουν την εκπαίδευση που προσφέρουν. Οι οδηγίες περιορίζονται στο να διευκρινίζουν τις απαραίτητες και επαρκείς προϋποθέσεις τις οποίες πρέπει να πληροί ο αιτών προκειμένου να αναγνωρισθούν οι τίτλοι σπουδών του. Τα κράτη μέλη παραμένουν απολύτως ελεύθερα ως προς τον προσδιορισμό του επιπέδου των ελάχιστων σπουδών που πρέπει να έχουν συμπληρωθεί ώστε να επιτραπεί η πρόσβαση σε κάποιο επάγγελμα και η άσκησή του.

Εξάλλου, τα «αντισταθμιστικά μέτρα» (δοκιμασία επάρκειας ή πρακτική άσκηση προσαρμογής ανάλογα με το τι προτιμά ο μετανάστης) προβλέπονται προκειμένου να αντισταθμισθούν οι τυχόν μεγάλες διαφορές που υφίστανται μεταξύ των διαφόρων συστημάτων επαγγελματικής κατάρτισης. Για να ισχύσει το γενικό σύστημα αναγνώρισης των τίτλων σπουδών πρέπει ο μετανάστης να είναι πλήρως αναγνωρισμένος επαγγελματίας στην χώρα προέλευσής του, δηλαδή, εκτός από τον πτυχίο που πρέπει να έχει, θα πρέπει επίσης να έχει συμπληρώσει όλες τις διατυπώσεις και τα στάδια που απαιτούνται για την πλήρη πρόσβαση στο επάγγελμα που επιθυμεί να ασκήσει, στη χώρα προέλευσής του.

Η κατάσταση που καταγγέλλει το αξιότιμο μέλος δεν αντίκειται στο κοινοτικό δίκαιο και, κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν προτίθεται να αναλάβει πρωτοβουλίες.