ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3843/97 υποβολή: Kirsi Piha (PPE) προς την Επιτροπή (5 Δεκεμβρίου 1997)

Θέμα: Απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαοκών Κοινοτήτων εν σχέσει με το μονοπώλιο στον τομέα της λιανικής πώλησης οινοπνευματωδών στην Σουηδία

Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων εξέδωσε, προ μερικών εβδομάδων, απόφαση σχετικά με την πώληση οινοπνευματωδών στην Σουηδία. Δεδομένης της ύπαρξης παρομοίας μονοπωλιακής κατάστασης και στην Φινλανδία, η αποκαλούμενη υπόθεση Frantzen συζητήθηκε ευρέως και στην γειτονική προς την Σουηδία αυτή χώρα. Η απόφαση του Δικαστηρίου, αυτή καθ' εαυτή, είναι ατυχής διότι η υποστήριξη μονοπωλίων είναι αντίθετη με τις αρχές της Κοινότητας περί ελεύθερου ανταγωνισμού και εμπορίου. Και στην Ιταλία υφίστανται μονοπωλιακές καταστάσεις σε τομείς όπως αυτός του καπνού για την διατήρηση των οποίων οι αρμόδιοι επικαλούνται παρόμοιους λόγους. Κατά συνέπεια, φαίνεται ότι η Ένωση εγκρίνει σήμερα ορισμένες μονοπωλιακές καταστάσεις και απορρίπτει άλλες αναλόγως των εκάστοτε συμφερόντων. Γι' αυτό και θα ήθελα να πληροφορηθώ από την Επιτροπή ποίοι είναι, κατά τη γνώμη της, οι λόγοι οι οποίοι δικαιολογούν την διατήρηση μιας μονοπωλιακής κατάστασης σε ένα κράτος μέλος.

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής (17 Φεβρουαρίου 1998)

Τα εκ του νόμου μονοπώλια που υπάρχουν στα κράτη μέλη δεν είναι αναγκαστικά ασυμβίβαστα με την κοινοτική νομοθεσία και δεν είναι πάντοτε απαραίτητη η κατάργησή τους. Ωστόσο, τα εθνικά μονοπώλια εμπορικού χαρακτήρα θα πρέπει να είναι σύμφωνα με τους κανόνες της συνθήκης ΕΚ και ιδίως με τους κανόνες που διέπουν την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων στα άρθρα 30 έως 37.

Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου (υπόθεση C-189/95, Franzιn, απόφαση της 23ης Οκτωβρίου 1997), οι εθνικοί κανόνες που συνδέονται με την ύπαρξη και τη λειτουργία του μονοπωλίου πρέπει να εξετάζονται βάσει του άρθρου 37 της συνθήκης ΕΚ. Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, τα εθνικά μονοπώλια εμπορικού χαρακτήρα θα πρέπει να προσαρμόζονται κατά τέτοιο τρόπο έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ότι δεν εισάγονται διακρίσεις όσον αφορά τους όρους αγοράς και εμπορίας των αγαθών μεταξύ των υπηκόων των κρατών μελών. Η οργάνωση και η λειτουργία του μονοπωλίου θα πρέπει να είναι τέτοια ώστε να αποκλείεται οποιαδήποτε διάκριση μεταξύ των υπηκόων των κρατών μελών όσον αφορά τους όρους προμήθειας και τα σημεία πώλησης, έτσι ώστε να μην τίθεται σε μειονεκτική θέση το εμπόριο αγαθών που προέρχονται από άλλα κράτη μέλη, είτε εξαιτίας της νομοθεσίας είτε εκ των πραγμάτων, σε σχέση με το εμπόριο των αγαθών εθνικής προέλευσης και να μη νοθεύεται ο ανταγωνισμός μεταξύ των οικονομιών των κρατών μελών.

Επίσης, οι εθνικοί κανόνες μπορεί να έχουν επιπτώσεις στο μονοπώλιο παρόλο που δεν ρυθμίζουν άμεσα τη λειτουργία του μονοπωλίου. Οι κανόνες αυτοί θεωρείται ότι μπορούν να διαχωριστούν από τη λειτουργία του μονοπωλίου και εξετάζονται σε σχέση με το άρθρο 30 της συνθήκης ΕΚ. Το Δικαστήριο διαπίστωσε στην υπόθεση Franzιn ότι ένα σύστημα αδειών που ισχύει στις εισαγωγές αγαθών και το οποίο επιβάλλει πρόσθετες δαπάνες στα αγαθά από άλλα κράτη μέλη, όπως δαπάνες διαμεσολάβησης, πληρωμής τελών και εξόδων για τη χορήγηση άδειας, και δαπάνες που προκύπτουν από την υποχρέωση διατήρησης χώρων αποθήκευσης στο κράτος μέλος προορισμού, αποτελούν εμπόδιο στις εισαγωγές που αντίκειται στο άρθρο 30 της συνθήκης ΕΚ. Ένα εμπόδιο μπορεί να θεωρηθεί δικαιολογημένο και εύλογο στις περιπτώσεις εκείνες που γίνονται αποδεκτές στο άρθρο 36 της συνθήκης και τη νομολογία του Δικαστηρίου, όπως είναι οι λόγοι προστασίας της δημόσιας υγείας. Ωστόσο, το Δικαστήριο δεν θεωρεί ότι οι όροι αυτοί πληρούνται στην περίπτωση της υπόθεσης Franzιn.