ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0705/02

υποβολή: Charles Tannock (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(8 Μαρτίου 2002)

Θέμα: Η ανεξαρτησία της ρουμανικής δικαστικής αρχής με ιδιαίτερη αναφορά στην προσπάθεια του Πρίγκιπα Carol Mircea να αποκαταστήσει τη νομιμότητά του

Για περισσότερα από δέκα χρόνια ένας από τους ψηφοφόρους μου ο Carol Mircea Grigore De Hohenzollern-De Romania έχει εμπλακεί σε μία ασυνήθιστη και άνευ λόγου παρατεταμένη διαμάχη με τον ετεροθαλή αδελφό του τέως βασιλιά Μιχαήλ στα ρουμανικά δικαστήρια όσον αφορά τη νομιμότητα του πρώτου. Ηπόθεση αφορά επίσης την ιδιοκτησία σημαντικής περιουσίας, συμπεριλαμβανομένων και έργων τέχνης τα οποία έχουν ήδη πωληθεί, παρά την αμφισβητούμενη ιδιοκτησία τους.

Το 1999 το Ρουμανικό Εφετείο ανεγνώρισε επίσημα την παλαιότερη απόφαση Πορτογαλικού Δικαστηρίου του 1955 (την οποία ακολούθησε παρόμοια απόφαση Γαλλικού Δικαστηρίου το 1957) επιβεβαιώνοντας ότι ο Πρίγκιπας Carol Mircea (ο οποίος διαμένει στο Λονδίνο) είναι ο νόμιμος πρωτότοκος γιος του Διαδόχου του θρόνου Καρόλου της Ρουμανίας και της Πριγκίπισσας Ioana Valentino Lambrino, πράγμα που έχει επίσης αναγνωρισθεί από παλιά από την Ρουμανική Ορθόδοξη Εκκλησία. Το Ανώτατο Δικαστήριο εξετάζει το θέμα επί δύο τουλάχιστον έτη. Άλλες αποφάσεις κήρυξης εκτελεστότητας από τα Ρουμανικά Δικαστήρια που βασίζονται σε αποφάσεις σε χώρες οι οποίες χρησιμοποιούν τον Ναπολεόντειο Κώδικα ισχύουν έως έξι μήνες.

Με την πάροδο των ετών ηπόθεση έχει πάρει διαστάσεις παραμυθιού, έχουν επιτραπεί διάφορες καθυστερήσεις για διάφορους λόγους, ακόμη και την ανάγκη να εκδοθεί πιστοποιητικό θανάτου της Magda Lupescu, της τρίτης συζύγου του Καρόλου 11, η οποία είχε πεθάνει πριν από 25 χρόνια, η επιμονή του τέως βασιλιά Μιχαήλ να λαμβάνει τις κλητεύσεις στην ελβετική του κατοικία, ασθένειες διαφόρων μελών της νομικής του ομάδας, και καθυστέρηση έξι μηνών διότι δενπήρχαν αρκετά κεφάλαια διαθέσιμα για την πληρωμή τους. Πολλοί άνθρωποι στη Ρουμανία έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η διεκπεραίωση τηςπόθεση παρατείνεται έως ότου αποβιώσει ο ασθενών 82άχρονος πρίγκιπας.

Την περασμένη εβδομάδα, ενώ το Ανώτατο Δικαστήριο ήταν έτοιμο να λάβει απόφαση, επενέβη ο Εισαγγελέας και κατήγγειλε δόλια προσφυγή στο άρθρο 85 του Αστικού Κώδικα και ζήτησε τη διεξαγωγή νέας δίκης.

Στην τακτική της έκθεση για τη Ρουμανία, το Νοέμβριο 2001, η Επιτροπή εκφράζει την ανησυχία της για ' την έκταση του δικαιώματος του Γενικού Εισαγγελέα να προβάλλει έκτακτες ενστάσεις κατά δικαστικών αποφάσεων' με το σκεπτικό ότι ή έκταση αυτών των έκτακτων διαδικασιών δημιουργεί τον κίνδυνοπονόμευσης της αρχής της νομικής ασφάλειας'. Θεωρεί άραγε η Επιτροπή ότι η προθυμία του κράτους να παρεμβαίνει τόσο σκανδαλωδώς σε τόσο σημαίνουσεςποθέσεις όπως η παρούσα εμπνέει βαθιά ανησυχία και αποτελεί παραβίαση των αρχών της αστικής δικαιοσύνης, και προτίθεται να ζητήσει η Επιτροπή από την αντιπροσωπεία της στο Βουκουρέστι να διερευνήσει και να θίξει το ζήτημα στη ρουμανική κυβέρνηση·

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(8 Απριλίου 2002)

Για να γίνει μέλος της Ένωσης η Ρουμανία, όπως και κάθε άλληποψήφια χώρα, πρέπει να πληροί τα κριτήρια προσχώρησης που καθορίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη σύνοδο της Κοπεγχάγης το 1993. Ειδικότερα, τα ονομαζόμενα πολιτικά κριτήρια απαιτούν σταθερούς θεσμούς οι οποίοι να εγγυώνται τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το σεβασμό και την προστασία των μειονοτήτων. Συνεπώς, οι εξελίξεις στους τομείς αυτούς λαμβάνονταιπόψη από την Επιτροπή κατά την αξιολόγηση της προόδου που σημειώνει η Ρουμανία στην πορεία της προς την προσχώρηση στην Ένωση.

Η Επιτροπή στηρίζει τη Ρουμανία και παρακολουθεί την πρόοδό της σε σχέση με την εκπλήρωση των προϋποθέσεων προσχώρησης. Ο σεβασμός της αρχής της ασφάλειας του δικαίου αποτελεί μία από τις θεμελιώδεις συνιστώσες του κράτους δικαίου. Η Επιτροπή έχει παρακολουθήσει από κοντά τις πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με την επέκταση του δικαιώματος που έχει ο Γενικός Εισαγγελέας να προβάλλει έκτακτες ενστάσεις κατά δικαστικών αποφάσεων. Η Επιτροπή έχει εκφράσει την ανησυχία της, τόσο στην τελευταία περιοδική της έκθεση όσο και στον απευθείας διάλογο με τις ρουμανικές αρχές, για το γεγονός ότι αυτή η επέκταση των εξουσιών μπορεί ναπονομεύσει την αρχή της ασφάλειας του δικαίου.

Οι ανησυχίες της Επιτροπής θα πρέπει να εξεταστούνπό το πρίσμα της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Το εν λόγω δικαστήριο στην απόφασή του της 28ης Οκτωβρίου 1999 για τηνπόθεση Brumarescu/Romania(1) κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το δικαίωμα που είχε ο Ρουμάνος Γενικός Εισαγγελέας — μέχρι την τροποποίηση της νομοθεσίας το 1997 — να προβάλλει ενστάσεις κατά δικαστικών αποφάσεων χωρίς καμία προθεσμία, αποτελούσε παράβαση της αρχής της ασφάλειας του δικαίου. Επίσης, το δικαστήριο έκρινε ότι η παράβαση αυτή συνιστούσε παραβίαση του δικαιώματος σε δίκαιη διεξαγωγή δίκης, το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Το 1997 θεσπίστηκε στη ρουμανική νομοθεσία προθεσμία έξι μηνών. Με βάση τις τελευταίες τροποποιήσεις, η προθεσμία αυτή ορίστηκε σε ένα χρόνο, ενισχύθηκε η διακριτική εξουσία του Γενικού Εισαγγελέα να προβάλλει έκτακτες ενστάσεις κατά δικαστικών αποφάσεων και, τέλος, επεκτάθηκε η εν λόγω εξουσία και στιςποθέσεις για τις οποίες δεν έχει ληφθεί τελεσίδικη απόφαση στο πλαίσιο της κανονικής διαδικασίας.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις στον τομέα αυτόν, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στον τρόπο με τον οποίο θα ασκηθεί η διακριτική εξουσία εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν έχει αρμοδιότητα για να παρέμβει άμεσα στηνπόθεση που αναφέρει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου. Η δυνατότητα ατομικής άσκησης ένδικων μέσων για παράβαση της αρχής της ασφάλειας του δικαίου μπορεί να αναζητηθεί μόνο στο πλαίσιο του δικαστικού συστήματος της Ρουμανίας και — εφόσον έχουν εξαντληθεί όλα τα εγχώρια μέσα προσφυγής — στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίουπαινίχθηκε επίσης ότι οι εν λόγω δικαστικές διαδικασίεςπήρξαν αδικαιολόγητα χρονοβόρες. Εφόσον συνέβη κάτι τέτοιο, το γεγονός αυτό μπορεί από μόνο του να αποτελέσει παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

(1) Αριθ. 28342/95 ECHR 1999-VII.