ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0702/00

υποβολή: Bartho Pronk (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(17 Μαρτίου 2000)

Θέμα: Μη δυνατότητα εξαγωγής του ολλανδικού επιδόματος Wajong

Η ολλανδική κυβέρνηση τοποθέτησε το νόμο περί επιδόματος αναπηρίας για νέα άτομα με ειδικές ανάγκες ακρωνύμιο Wajong στο παράρτημα του άρθρου 10α του κανονισμού 1408/71(1), με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή πλέον η εξαγωγή των επιδομάτων που παρέχονται με βάση το νόμο αυτό.

1. Από το προοίμιο του κανονισμού 1247/92(2) καθίσταται εμφανές ότι το ουσιαστικό κριτήριο για την χορήγηση τέτοιων επιδομάτων αποτελεί η ανάγκη. Ικανοποιούν τα επιδόματα Wajong την απαίτηση αυτή, δεδομένου ότι είναι διαθέσιμα για όλους, ανεξαρτήτως δηλαδή εισοδήματος από άλλες πηγές;

2. Συμφωνεί η Επιτροπή ότι στην πραγματικότητα μπορούν να συμπεριληφθούν στο εν λόγω παράρτημα νομοθετικές μόνο ρυθμίσεις που συνδέονται με χρηματοδοτικούς όρους;

3. Κατά πόσον θεωρεί η Επιτροπή ότι πλήττεται η ελεύθερη κυκλοφορία εργαζομένων και αυτοαπασχολουμένων, σύμφωνα με τα άρθρα 39 και 42 της Συνθήκης ΕΚ, τώρα που τα παιδιά των εργαζομένων αυτών δεν μπορούν να εξάγουν το εν λόγω επίδομα;

4. Το άρθρο 4, εδάφιο2, κάνει λόγο για ειδικά επιδόματα. Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να προσδιορίσει λεπτομερέστερα τα κριτήρια της εννοίας ειδικά;

(1) ΕΕ L 149 της 5.7.1971, σελ. 2.

(2) ΕΕ L 136 της 19.5.1992, σελ. 1.

Απάντηση της κ. Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(2 Μαΐου 2000)

Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1408/71(1) και ο κανονισμός 574/72 περί του τρόπου εφαρμογής του, οι οποίοι συντονίζουν τα διάφορα νόμιμα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, εγγυώνται την ίση μεταχείριση σε σχέση με τουςπηκόους κάθε χώρας, την εξαγωγή των κοινωνικών παροχών στην επικράτεια της Κοινότητας, τον συνυπολογισμό των περιόδων ασφάλισης και τον καθορισμό μίας μόνον εφαρμοστέας νομοθεσίας, ώστε ο διακινούμενος εργαζόμενος να μην τίθεται σε δυσμενή θέση σε σχέση με τον εργαζόμενο που παραμένει σε όλη την επαγγελματική του σταδιοδρομία σε ένα μόνον κράτος μέλος.

Τολικό πεδίο αυτής της κοινοτικής ρύθμισης περιλαμβάνει επίσης τις ειδικές μη ανταποδοτικές παροχές που προορίζονται είτε να καλύψουν συμπληρωματικά, εναλλακτικά ή επικουρικά τους κινδύνους που καλύπτει αυτή, είτε μόνον να εξασφαλίσουν την ειδική προστασία των ατόμων με ειδικές ανάγκες (σύμφωνα με το άρθρο 4, 2α) του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71). Το άρθρο 10α) του ίδιου κανονισμού θέτει τις παροχές αυτής της κατηγορίας, εφόσον περιλαμβάνονται στο παράρτημα IIα),πό ένα ειδικό καθεστώς που παρεκκλίνει από την αρχή της εξαγωγής ως προς το ότι οι δικαιούχοι αυτών των παροχών μπορούν να επωφεληθούν από αυτές αποκλειστικά στην επικράτεια του κράτους μέλους στο οποίο διαμένουν.

Εκτός από τα παραπάνω η Επιτροπή επιθυμεί να επισημάνει τα παρακάτω συμπεράσματα σε σχέση με τα ερωτήματα που έθεσε ο κ. βουλευτής σχετικά με τις παροχές που προβλέπονται από τον ολλανδικό νόμο της 24ης Απριλίου 1997 (Wajong) που έχουν καταχωρηθεί στο παράρτημα IIα) του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 και αποτελούν επομένως ειδικές μη ανταποδοτικές παροχές που εξαιρούνται από τηνποχρέωση εξαγωγής.

1.-2. Ο Ειδικός χαρακτήρας αυτής της κατηγορίας παροχών έγκειται στο γεγονός ότι παρουσιάζουν ταυτόχρονα χαρακτηριστικά στοιχεία τόσο του τομέα της κοινωνικής ασφάλισης όσο και του τομέα της κοινωνικής πρόνοιας λόγω του προσωπικού πεδίου εφαρμογής τους, των σκοπών και των λεπτομερειών εφαρμογής τους. Επειδή λοιπόν σχετίζονται με τον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης, τέτοιες παροχές εκχωρούν δικαίωμα που ορίζεται από το νόμο. Επειδή αυτές εμπίπτουν στην κοινωνική πρόνοια, η ανάγκη αποτελεί ουσιαστικό κριτήριο για την χορήγηση τέτοιων παροχών. Ωστόσο αυτή η έννοια είναι δυνατόν να αναφέρεται στην ειδική κατάσταση των ενλόγω ατόμων και δεν αξιολογείται αποκλειστικά με χρηματοδοτικούς όρους προϋποθέτοντας αναγκαστικά διερεύνηση των πόρων. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα στην περίπτωση που η εθνική νομοθεσία αποσκοπεί στο να ικανοποιήσει τις ειδικές ανάγκες των ατόμων με ειδικές ανάγκες οι οποίες σχετίζονται με την νοητική ή σωματική τους κατάσταση.

Ως προς το θέμα αυτό το Δικαστήριο είχε ήδη την ευκαιρία να επικυρώσει την αρχή της μη εξαγωγής παροχής για άτομα με ειδικές ανάγκες της οποίας η χορήγηση δεν εξαρτάται από καμία προϋπόθεση όσον αφορά τους πόρους του ενδιαφερομένου. (βλέπεπόθεση SNARES, C-20/96, της 4ης Νοεμβρίου 1997).(2) Το Δικαστήριο επίσης διευκρίνισε ότι το ειδικό καθεστώς αυτής της κατηγορίας παροχών σχετίζεται επίσης με το γεγονός ότι συνδέονται στενά με το οικονομικό και το κοινωνικό πλαίσιο στο κράτος μέλος που τις χορηγεί και κατά συνέπεια με τον τόπο διαμονής του ενδιαφερομένου (βλέπε ιδίως την απόφαση της 27ης Σεπτεμβρίου 1998,πόθεση LENOIR, C-313/86).(3)

3. Τέλος με την προαναφερθείσα νομολογία το Δικαστήριο επικύρωσε την ισχύ των ειδικών κανόνων συντονισμού που συνδέονται με τις ειδικές μη ανταποδοτικές παροχές και συγκεκριμένα με τη μη εξαγωγή τους σύμφωνα με τις διατάξεις της συνθήκης ΕΚ.

4. Η Επιτροπή συμπεραίνει από τα παραπάνω ότι δεν θα ήταν χρήσιμο να προσδιορίσει παραπέρα τα χαρακτηριστικά των ειδικών μη ανταποδοτικών παροχών.

(1) Τελευταία ενοποιημένη έκδοση: Κανονισμός (ΕΚ) 118/97 (ΕΕ L 28 της 30.10.1997).

(2) Συλλογή νομολογίας του ΔΕΚ 1997 I-6057.

(3) Συλλογή νομολογίας του ΔΕΚ 1988 σελίδα 5391.