ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1642/97 υποβολή: Undine-Uta Bloch von Blottnitz (V) προς την Επιτροπή (14 Μαΐου 1997)

Θέμα: Έλεγχοι διασφαλίσεων της ΔΟΑΕ στην ΕΕ

Η Μεγάλη Βρετανία επιτρέπει τη διεξαγωγή ελέγχωνεκ μέρους της ΔΟΑΕ, π.χ. στην URENCO. Στο πυρηνικό εργοστάσιο Unterweser στη Γερμανία παρόμοιοι έλεγχοι δεν είναι επιθυμητοί.

Υπάρχουν διαφορές μεταξύ των κρατών μελών, όσον αφορά τη χορήγηση αδειών ελέγχου στη ΔΟΑΕ στην Ευρωπαϊκή ώνωση;

Αν ναι, τι είδους διαφορές υπάρχουν, πού οφείλονται, και γιατί οι αρχές της Ευρατόμ δεν φροντίζουν να υπάρχει παντού εξίσου θετική αντιμετώπιση των ελεγκτών της ΔΟΑΕ;

Απάντηση του κ. Παπουτσή εξ ονόματος της Επιτροπής (22 Ιουλίου 1997)

Η Επιτροπή πληροφορεί το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου ότι ο σταθμός Urenco στο Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου, ενώ η γερμανική εγκατάσταση Unterweser αποτελεί αντιδραστήρα ισχύος. Τούτο σημαίνει ότι από τεχνικής σκοπιάς η κατάσταση διαφέρει όσον αφορά τις δραστηριότητες ελέγχου διασφαλίσεων.

Οι σταθμοί εμπλουτισμού απαιτούν επιθεωρήσεις μεγάλης συχνότητας ή συνεχείς, ενώ οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής υπόκεινται σε λιγότερες επιθεωρήσεις, που όμως ανέρχονται σε μερικές ανά έτος.

Στο Unterweser, το 1996 πραγματοποιήθηκαν πάνω από 10 επιθεωρήσεις, οι περισσότερες από τις οποίες μαζί με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ). Υφίσταται με τον ΔΟΑΕ τεχνική απόκλιση όποτε πρέπει να μετρείται καύσιμο μεικτού οξειδίου (ΜΟΧ). Ενώ η Επιτροπή, κατά την εφαρμογή των διασφαλίσεων Ευρατόμ, κρίνει ότι οι έλεγχοι είναι πλέον αποδοτικοί όταν επιτελούνται στις μονάδες κατασκευής ΜΟΧ (στην περίπτωση αυτή στο Ηνωμένο Βασίλειο), ο ΔΟΑΕ προτιμά να διενεργεί τις μετρήσεις αυτές σε κράτος που δεν διαθέτει πυρηνικά όπλα, ακόμη και εάν τέτοιες μετρήσεις στους αντιδραστήρες χρειάζεται να διενεργηθούν υπό το ύδωρ. Οι συζητήσεις επί του ζητήματος αυτού ευρίσκονται σε εξέλιξη.

Όντως υφίστανται εθνικές διαφορές στην Κοινότητα όσον αφορά τις επαληθεύσεις διασφαλίσεων ΔΟΑΕ, ανάλογα από το κατά πόσον η χώρα είναι κράτος που διαθέτει πυρηνικά όπλα ή όχι. Ως εκ τούτου, για την υλοποίηση διασφαλίσεων ΔΟΑΕ στην Κοινότητα, έχουν συναφθεί μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, των κρατών μελών της και του ΔΟΑΕ τρεις διαφορετικές συμφωνίες:

- INFCIRC/193: συμφωνία μεταξύ της Κοινότητας, των κρατών μελών της που δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα και του ΔΟΑΕ, που άρχισε να ισχύει στις 21 Φεβρουαρίου 1977 7

INFCIRC/263: αυτοδεσμευτική συμφωνία μεταξύ της Κοινότητας, του Ηνωμένου Βασιλείου και του ΔΟΑΕ, για την εφαρμογή διασφαλίσεων ΔΟΑΕ στο Ηνωμένο Βασίλειο, που άρχισε να ισχύει στις 14 Αυγούστου 1978 (η θεμελιώδης διαφορά από την INFCIRC/193 είναι ότι στερεότυπες επιθεωρήσεις ΔΟΑΕ εφαρμόζονται μόνο σε μονάδες επιλεγόμενες από τον ΔΟΑΕ από κατάλογο παρεχόμενο από το Ηνωμένο Βασίλειο, που καλύπτει τις πάσης φύσεως μη στρατιωτικές πυρηνικές μονάδες του Ηνωμένου Βασιλείου) 7

- INFCIRC/290: αυτοδεσμευτική συμφωνία μεταξύ της Κοινότητας, της Γαλλίας και του ΔΟΑΕ για την εφαρμογή διασφαλίσεων στη Γαλλία, που άρχισε να ισχύει στις 12 Σεπτεμβρίου 1981 (το πεδίο εφαρμογής της περιορίζεται σε υλικά ειδικώς καθοριζόμενα από τη Γαλλία).

Παρόλα αυτά, και στη Γαλλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο οι πάσης φύσεως πυρηνικές ύλες μη στρατιωτικού σκοπού υπόκεινται δυνάμει της συνθήκης Ευρατόμ στις αντίστοιχες διασφαλίσεις.