ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2249/99

υποβολή: Jan Mulder (ELDR) προς την Επιτροπή

(1 Δεκεμβρίου 1999)

Θέμα: Ανώτατες τιμές αμμωνίας στην Ε.Ε.

Σύμφωνα με πληροφορίες η κατάστασηγείας των δασών στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη επιδεινώνεται διαρκώς. Βασική αιτία αυτής της κατάστασης είναι, σύμφωνα με την άποψη εμπειρογνωμόνων, το όζον. Το όζον προκύπτει,πό την επιρροή του ηλιακού φωτός, από πτητικές οργανικές ενώσεις και οξείδια του αζώτου. Το όζον είναι ένα ισχυρό οξειδωτικό, το οποίο όμως μπορεί να αντιδράσει με την αμμωνία, μια αναγωγική ουσία, και να προκαλέσει μια αποσυνδετική αντίδραση, κατά την οποίαν διασπώνται οι δύο ουσίες σε αβλαβές αέριο αζώτου καιδρογόνο. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος προβλέπει για την επόμενη δεκαετία μια αύξηση του αριθμού των οχημάτων ιδιωτικής χρήσης κατά 30 %, των φορτηγών αυτοκινήτων κατά 50 % και των αεροπλάνων κατά 100 %. Σύμφωνα με την άποψη επιστημόνων είναι τελείως παράλογο να θεσπισθούν ανώτατες τιμές αμμωνίας στην Ε.Ε., όταν αυξάνεται ολοένα η εκπομπή πτητικών οργανικών ουσιών και οξειδίων του αζώτου.

Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει αυτή τη διαπίστωση;

Συμμερίζεται η Επιτροπή την άποψη ότι το όζον συμβάλλει σημαντικά στην επιδείνωση της κατάστασηςγείας των δασών;

Συμμερίζεται η Επιτροπή την άποψη ότι το όζον, όταν έρθει σε επαφή με την αμμωνία, μπορεί να μεταβληθεί σε αέριο αζώτου και σεδρογόνο, και ότι, επομένως, η θέσπιση οριακών τιμών για τις εκπομπές αμμωνίας στην Ε.Ε. θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στην προσπάθεια να περιοριστεί ηψηλή περιεκτικότητα όζοντος στην ατμόσφαιρα;

Απόφαση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(7 Ιανουαρίου 2000)

Κατά την ανάλυση που συνόδευε την πρόταση οδηγίας για τα εθνικά ανώτατα όρια εκπομπών (ΝΕC)(1), η Επιτροπή έλαβεπόψη της την προβλεπόμενη αύξηση των μεταφορών. Αναμένεται εν τούτοις ότι η τεχνική πρόοδος θα μειώσει σοβαρά τις εκπομπές από τους διάφορους τομείς, ιδίως μάλιστα από τις μεταφορές. Η Επιτροπήπολόγισε τις επιπτώσεις που θα έχει μελλοντικά για τις εκπομπές των οξειδίων του αζώτου (NOX) και των πτητικώνδρογονανθράκων (VOC) η εφαρμογή της ήδηφιστάμενης νομοθεσίας, συμπεριλαμβανομένων και των προσφάτως εγκριθεισών οδηγιών για τα καθαρότερα αυτοκίνητα και καύσιμα. Έως το 2010 και συγκριτικά προς τα επίπεδα του 1990, οι εκπομπές ΝΟx και VOC στην Κοινότητα θα περιοριστούν κατά 48 % και 49 %, αντιστοίχως. Επιπλέον η πρόταση για τα ΝΕC επιβάλλει περαιτέρω μείωση των εκπομπών των ως άνω ρύπων κατά 55 % για τα ΝΟx και 60 % για τις VOC με στόχο να περιοριστεί η έκθεση των ανθρώπων και της βλάστησης σε όζον κατά 70 % την επόμενη δεκαετία.

Σύμφωνα με τα δεδομένα από τον Ευρωπαϊκό οικονομικό χώρο (ΕΟΧ) και το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των ρύπων (ΕΜΕΡ), οι εκπομπές των ουσιών αυτών έχουν ήδη περιοριστεί κατά 10 Απριλίου 1990 και 1995. Συμπερασματικά η Επιτροπή αναμένει σοβαρές μειώσεις των εκπομπών ΝΟx και VOC συνεπεία των στρατηγικών ελέγχου που εφαρμόζονται κατά της οξίνισης και του τροποσφαιρικού όζοντος.

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι ταψηλά επίπεδα τροποσφαιρικού όζοντος αποτελούν απειλή για τα δάση και ως εκ τούτου στην πρότασή της για νέα παράγωγη οδηγία σχετικά με το όζον(2) καθορίζει μακρόπνοους στόχους και τιμές στόχους για το όζον προκειμένου να επιτευχθεί η προστασία της βλάστησης, συμπεριλαμβανομένων και των δασών.

Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι η αμμωνία μπορεί να αντιδράσει χημικά με το όζον. Ωστόσο, εκτός των περιοχών που γετνιάζουν άμεσα προς τις μεγάλες πηγές, οι συγκεντρώσεις αμμωνίας στον περιβάλλοντα αέρα είναι ιδιαίτερα χαμηλές συγκριτικά προς τη μάζα του όζοντος που παρατηρείται στην χαμηλότερη στοιβάδα της ατμόσφαιρας. Δεδομένου ότι η ταχύτητα των αντιστοίχων χημικών αντιδράσεων είναι λίαν περιορισμένη, η συνολική ποσότητα αφαιρούμενου όζοντος λόγω της αντίδρασής της με την αμμωνία είναι άνευ σημασίας. Ως εκ τούτου η Επιτροπή δεν μπορεί ναποστηρίξει την άποψη ότι η μείωση των εκπομπών αμμωνίας θα έχει ως αποτέλεσμα να αυξηθούν τα επίπεδα του όζοντος σε μεγάλη κλίμακα.

Εκτός ενός συγκεκριμένου ποσοστού αμμωνίας που αποτίθεται πλησίον των αντιστοίχων πηγών εκπομπής, η αμμωνία ως επί το πλείστον αντιδρά με νιτρικές και θειικές ενώσεις καθώς και με ενώσεις (νιτρικό αμμώνιο

και θεϊκό αμμώνιο) που, λόγω του μεγαλύτερου χρόνου ζωής τους στην ατμόσφαιρα, μπορεί να μεταφερθούν σε μεγάλες αποστάσεις. Η εναπόθεση αναλόγων ενώσεων οδηγεί λόγω τηςπέρμετρης παροχής αζωτούχων ενώσεων σε φαινόμενα ευτροφισμού (στα εδάφη και το νερό ενώ οι νιτρικές και θειικές ενώσεις αυξάνουν την οξύτητα. Και τα δύο είδη επιπτώσεων αποτελούν σοβαρή απειλή για τα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα που επιδεινώνεται περαιτέρω από τις εκπομπές αμμωνίας. Ως εκ τούτου για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της οξίνισης και του ευτροφισμού είναι απαραίτητο να μειωθούν οι εκπομπές της αμμωνίας. Η Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι αυτό δεν αντιφάσκει προς τον στόχο του περιορισμού της ρύπανσης από όζον. Αντίθετα, οι πολύπλοκοι δεσμοί μεταξύ των ρύπων και των αποτελεσμάτων τους σαφώς απαιτούν ολοκληρωμένη προσέγγιση σε ό, τι αφορά τη θέσπιση ανώτατων οριακών τιμών εκπομπής βάσει των παρατηρούμενων επιπτώσεων των τεσσάρων αντιστοίχων ρύπων.

(1) COM(1999)125 τελικό, ως συμπληρώθηκε από το SEC(1999)2004.

(2) COM(1999)125 τελικό, ως συμπληρώθηκε από το SEC(1999)2004.