ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2686/99

υποβολή: Bart Staes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(12 Ιανουαρίου 2000)

Θέμα: Εφαρμογή της οδηγίας για τα νιτρικά άλατα εκ μέρους της Περιφέρειας Φλάνδρας

Στην Περιφέρεια της Φλάνδρας, σύμφωνα με την Φλαμανδική Περιβαλλοντική Εταιρεία, θαπάρχει κατά το 2000 η διπλάσια από την επιτρεπόμενη ποσότητα λιπάσματος. Η συνολική ποσότητα λιπάσματος ανέρχεται σε 90.000 τόνους φωσφορικών αλάτων ενώπάρχει χώρος μόνον για 50.000 τόνους. Λόγω αυτού τίθεται σε κίνδυνο η εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας για τα νιτρικά άλατα έως το 2003. Για να ολοκληρώσω πρέπει να αναφέρω ότι ήδη κατά το 1996, η παραγωγή φωσφορικών αλάτων ανήλθε σε 82 εκατ. κιλά, από τα οποία 37 εκατ. προέρχονταν από τον τομέα εκτροφής βοοειδών, 32 εκατ. από τη χοιροτροφία και 11 εκατ. από την ορνιθοτροφία. Επιπλέον προστίθενται 5 εκατ. κιλά χημικών λιπασμάτων. Στην περίληψη αυτή δεν λήφθηκανπόψη τα 70.000 κιλά φωσφορικών αλάτων από αιγοπρόβατα και νυφίτσες.

1. Γνωρίζει άραγε η Επιτροπή την αυξανόμενη παραγωγή λιπάσματος στην Φλαμανδική Περιφέρεια; α) Εάν ναι, ποια στάση έχει τηρήσει η Επιτροπή όσον αφορά την εξέλιξη αυτή, λαμβάνονταςπόψη τις αρνητικές επιπτώσεις ως προς την εφαρμογή της οδηγίας για τα νιτρικά άλατα; β) Εάν όχι, πώς αξιολογεί η Επιτροπή την εφαρμογή της οδηγίας για τα νιτρικά άλατα στην Περιφέρεια της Φλάνδρας;

2. Ποια επιχειρήματα και θέσειςποστήριξε η Επιτροπή στην πρόσφατη επιστολή της προς την Βελγική Ομοσπονδία σχετικά με το εάν εφαρμόζεται ή όχι η ευρωπαϊκή οδηγία για τα νιτρικά άλατα; Διατυπώνει η Επιτροπή στην επιστολή της προτάσεις και χρονοδιάγραμμα για να επιτευχθεί πλήρης και ορθή εφαρμογή της οδηγίας για τα νιτρικά άλατα στην Βελγική Ομοσπονδία και συγκεκριμένα στην Περιφέρεια της Φλάνδρας; Εάν ναι, ποιο είναι το περιεχόμενο των προτάσεων αυτών;

Απάντηση της κας Wallstrm Εξ ονόματος της Επιτροπής

(22 Φεβρουαρίου 2000)

Η Επιτροπή γνωρίζει τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Φλαμανδική περιοχή του Βελγίου λόγω της παρουσίας σημαντικών ποσοτήτων θρεπτικών στοιχείων (φώσφορος και άζωτο) που προέρχονται τόσο από τη χρήση χημικών λιπασμάτων πάνω από 300 χιλιόγραμμα αζώτου ανά εκτάριο όσο και από τη διασπορά λυμάτων από τις κτηνοτροφικές μονάδες σε αγροτικές εκτάσεις, που αντιπροσωπεύουν πάνω από 300 χιλιόγραμμα αζώτου ανά εκτάριο. Οιπερβολικές αυτές ποσότητες βρίσκονται στη βάση εκτεταμένης μόλυνσης τωνπογείωνδάτων, η οποία διαπιστώθηκε σε εκθέσεις οι οποίες καταρτίστηκαν από την Vlaamse Milieumaatschappij (φλαμανδική εταιρεία για το περιβάλλον), αλλά και του ευτροφισμού που παρατηρείται στα περισσότερα επιφανειακά νερά. Οι θρεπτικές αυτές ουσίες συμβάλλουν εξάλλου και στον ευτροφισμό της Βόρειας Θάλασσας.

Δεδομένης της κατάστασης, η Φλαμανδική περιοχή του Βελγίου δεν χαρακτήρισε, κατά τη γνώμη της Επιτροπής, ως ευαίσθητες περιοχές δυνάμει του άρθρου 3 της οδηγίας 91/676/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 12ης Δεκεμβρίου 1991, σχετικά με την προστασία τωνδάτων από μόλυνση προερχόμενη από νιτρικά γεωργικής προελεύσεως(1), όλες τιςπόψη περιοχές του εδάφους της. Όμως δυνάμει του άρθρου 5 της οδηγίας, οι απειλούμενες περιοχές πρέπει να γίνουν αντικείμενο προγράμματος δράσης για τη λήψη μέτρων τα οποία θα εξασφαλίζουν, για κάθε αγροτική ή κτηνοτροφική εκμετάλλευση, την ποσότητα κτηνοτροφικών λυμάτων που διασπείρονται κάθε χρόνο, περιλαμβανομένων και των ίδιων των ζώων, ώστε να μηπερβαίνεται μια δεδομένη ποσότητα ανά εκτάριο.

Η ποσότητα αυτή ανά εκτάριο αντιστοιχεί με την ποσότητα λυμάτων που περιέχουν 210 χιλιόγραμμα αζώτου για την περίοδο από 1999 έως 2002 και τα 170 χιλιόγραμμα αζώτου από το 2001. Τα όρια αυτά θα έχουν ως συνέπεια τον περιορισμό της ποσότητας κτηνοτροφικών λυμάτων και κοπριάς που διασκορπίζονται στο έδαφος, και επομένως επίσης την ποσότητα φωσφόρου που φέρεται σε αυτό. Εξάλλου, τα προγράμματα δράσης θα πρέπει να αποκλείουν, κατ' εφαρμογή του παραρτήματος III της οδηγίας, τη συνολική προσθήκη θρεπτικών ουσιών που θα πρέπει να περιορίζεται μόνον στις ανάγκες των φυτών, πράγμα που συνεπάγεται ότι πρέπει να επιβληθεί η λελογισμένη χρήση ανοργάνων και οργανικών λιπασμάτων.

Στα πλαίσια της διαδικασίας παράβασης που κινήθηκε κατά του Βελγίου, η Επιτροπή απηύθυνε στο Βέλγιο μια αιτιολογημένη γνώμη όπως προβλέπεται στο άρθρο 226 (πρώην άρθρο 169) της συνθήκης ΕΚ. Σε περίπτωση που οι σχετικές παρατηρήσεις των βελγικών αρχών κριθούν μη ικανοποιητικές, η Επιτροπή μπορεί να φέρει τηνπόθεση ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Τούτων δοθέντων, η Επιτροπή έχει ως κανόνα να μην γνωστοποιεί δημοσίως λεπτομέρειες των διαδικασιών παράβασης. Η Επιτροπή ωστόσο δημοσίευσε ένα ανακοινωθέν τύπου(2) όταν αποφάσισε να απευθύνει στο Βέλγιο την προαναφερόμενη αιτιολογημένη γνώμη. Από το εν λόγω ανακοινωθέν προκύπτει ότι το Βέλγιο δεν τήρησε, κατά τη γνώμη της Επιτροπής, τα κριτήρια της οδηγίας κατά το χαρακτηρισμό των ευαίσθητων περιοχών. Οι βελγικές αρχές παρέλειψαν έτσι να επισημάνουν τα νερά εκείνα που βρέθηκαν μολυσμένα με νιτρικά. Εξάλλου, τα προγράμματα δράσης είναι ατελή στη Φλάνδρα και ανύπαρκτα στις Βρυξέλλες και στη Βαλλονία, το σύστημα παρακολούθησης είναι ανεπαρκές και η πρώτη έκθεση εφαρμογής που διαβίβασε το Βέλγιο δεν είναι ικανοποιητική.

Πρέπει τελικά να διευκρινιστεί ότι η Επιτροπή δεν διατυπώνει στην αιτιολογημένη γνώμη ούτε προτάσεις ούτε χρονοδιαγράμματα σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν από το κράτος μέλος για να εξασφαλιστεί η εκτέλεση της οδηγίας που αποτελεί αντικείμενο της αιτιολογημένης γνώμης, εφόσον το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα από τα κράτη μέλη καθώς και οι προθεσμίες για την επίτευξή τουπαγορεύονται από την ίδια την οδηγία. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, ρόλος της Επιτροπής είναι να ελέγχει εάν τα μέτρα που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη συμβιβάζονται με τις διατάξεις της οδηγίας.

(1) ΕΕ L 375 της 31.12.1991.

(2) IP 99/450 της 2.7.1999.