ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2997/96 υποβολή: Γιάννος Κρανιδιώτης (PSE) προς την Επιτροπή (8 Νοεμβρίου 1996)

Θέμα: Χρηματοδότηση της Τουρκίας από το πρόγραμμα MEDA

Ως γνωστόν, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά τη σύνοδο του Σεπτεμβρίου 1996 υιοθέτησε ένα καταδικαστικό ψήφισμα εναντίον της Τουρκίας με το οποίο, μεταξύ άλλων, ζητούσε το πάγωμα των πιστώσεων του ποργράμματος χρηματοδοτικής συνεργασίας με την Τουρκία καθώς και το πάγωμα των επί μέρους προγραμμάτων που αντιστοιχούν στη χώρα αυτή από το ευρωμεσογειακό πρόγραμμα MEDA.

Στις 9 Οκτωβρίου 1996 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε την έκθεση για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία, όπως προβλέπει η συμφωνία Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ-Τουρκίας, με σκοπό να ενημερώσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την κατάσταση στην χώρα αυτή. Από την έκθεση αυτή προκύπτει ότι ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφωνεί με τις πολιτικές εκτιμήσεις του ΕΚ για την συνεχή επιδείνωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία και διαπιστώνει ότι η συμπεριφορά της χώρας αυτής έναντι ενός κράτους μέλους της ΕΕ, της Ελλάδας, δεν αποβλέπει σε αποκλιμάκωση των εντάσεων, τάσσεται εναντίον του παγώματος των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων προς την Τουρκία από το πρόγραμμα MEDA, διαφωνώντας έτσι με τη θέση που υιοθέτησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Παρακαλείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απαντήσει γιατί δεν δέχεται να σταματήσει τις κοινοτικές χρηματοδοτήσεις προς την Τουρκία από τη στιγμή που αναγνωρίζει ότι η χώρα αυτή δεν τηρεί της προϋποθέσεις που έχει αναλάβει απένταντι στην ΕΕ και παρακαλείται επίσης να δώσει λεπτομέρειες για τα προγράμματα που προτίθεται να χρημαοδοτήσει.

Απάντηση του κ. Van den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής (7 Ιανουαρίου 1997)

Το μέλος της Επιτροπής που είναι αρμόδιο για τις σχέσεις με την Τουρκία υπέβαλε, στις 11 Νοεμβρίου 1996, στην επιτροπή του Κοινοβουλίου για τις εξωτερικές υποθέσεις, την ασφάλεια και την αμυντική πολιτική, καθώς και στην επιτροπή για τις εξωτερικές οικονομικές σχέσεις, τα συμπεράσματα της έκθεσης για την εξέλιξη των σχέσεων με την Τουρκία από την έναρξη ισχύος της τελωνειακής ένωσης.

Η έκθεση έδωσε σαφές μήνυμα στην Τουρκία να λάβει θετικά μέτρα για τη βελτίωση της κατάστασης όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και να εμβαθύνει τη διαδικασία εκδημοκρατισμού. Παράλληλα, η έκθεση τόνισε ότι είναι σημαντικό να παραμένουν ανοικτοί δίαυλοι διαλόγου και συνεργασίας δεδομένου ότι η στρατηγική, οικονομική και πολιτική σημασία της Τουρκίας είναι καταφανής, καθώς και η θέση της σε μία εξαιρετική ευάλωτη περιοχή.

Όσον αφορά το ερώτημα για τη χρηματοδοτική συνεργασία, η Επιτροπή συνήγαγε το συμπέρασμα ότι υπό τις σημερινές συνθήκες, υπό τις οποίες το πρόγραμμα Meda παραμένει το μόνο μέσο συνεργασίας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί, το πάγωμα των κεφαλαίων του Meda πιθανόν να έχει αρνητικές επιπτώσεις στις σχέσεις με την εν λόγω χώρα, τόσο από την άποψη της έντασης στην περιοχή όσο και από την άποψη των συμφερόντων, ιδίως οικονομικών, της ίδιας της Κοινότητας.

Εντούτοις, η κατάσταση σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία απαιτεί να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στα προγράμματα που αποσκοπούν στην εδραίωση της δημοκρατίας, στην ενίσχυση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κοινωνίας των πολιτών και στη βελτίωση της κατάστασης στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας.

Επομένως, σύμφωνα με το ψήφισμα του Κοινοβουλίου της 19ης Σεπτεμβρίου, η Επιτροπή θα στηρίξει στο πλαίσιο του προγράμματος Meda το 1997 προγράμματα και έργα στον τομέα της εδραίωσης των δημοκρατικών θεσμών και της ενίσχυσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και ενέργειες για την ικανοποίηση των βασικών αναγκών των στρωμάτων του πληθυσμού που θίγονται περισσότερο από την πολιτική κατάσταση στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας.