ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3196/98

υποβολή: Heidi Hautala (V) προς την Επιτροπή

(27 Οκτωβρίου 1998)

Θέμα: Σειρά προτεραιότητας των κριτηρίων για κατ' εξαίρεση χορήγηση αδειών στο πλαίσιο του προγράμματος Natura

1. Τα κριτήρια της Επιτροπής για κατ' εξαίρεση χορήγηση αδειών κατά την εφαρμογή των σχετικών με το πρόγραμμα Natura διατάξεων κατατάσσονται κατά σειρά προτεραιότητος ως ακολούθως:

α) ότι έχουν εξετασθεί εναλλακτικές λύσεις για το έργο,

β) ότι το έργο θεωρείται απαραίτητο για λόγους κοινής ωφέλειας,

γ) ότι η επικείμενη μείωση της αξίας της προστασίας δύναται να αντισταθμιστεί;

2. Η σειρά αυτή προτεραιότητας σημαίνει ότι η κυβέρνηση οφείλει πρώτα να εξετάσει το ενδεχόμενο της ύπαρξης εναλλακτικών λύσεων για το έργο, και ότι η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να απορρίψει το αρχικά προταθέν έργο εάν γι' αυτό βρεθεί εναλλακτική λύση η οποία είναι ολιγότερο επιβλαβής για τις περιοχές που συμπεριλαμβάνονται στο πρόγραμμα Natura;

3. Η σειρά αυτή προτεραιότητας σημαίνει, επίσης, ότι μόνον σε περίπτωση κατά την οποία δεν καταστεί δυνατή η εύρεση εναλλακτικής λύσης, θα εξετασθεί το κατά πόσον η υλοποίηση του έργου είναι απαραίτητη για λόγους κοινής ωφέλειας;

4. Σε ποιά φάση της εκπόνησης απαιτεί η Επιτροπή τον προσδιορισμό των εναλλακτικών λύσεων; Πιστεύει η Επιτροπή ότι στη Φινλανδία στην περίπτωση, π.χ., του έργου κατασκευής λιμένος στο Vuosaari ο προσδιορισμός των εναλλακτικών λύσεων θα έπρεπε να είχε λάβει χώρα κατά την εκπόνηση της χωροταξικής μελέτης;

5. Προτίθεται η Επιτροπή να λάβει μέτρα δεδομένου ότι στη χωροταξική μελέτη δεν έχουν ληφθεί καθόλου υπόψη πιθανές εναλλακτικές λύσεις για το έργο, π.χ. άλλες τοποθεσίες ή αποτελεσματικοποίηση της λειτουργίας των ήδη υφισταμένων λιμένων;

6. Σε ποιά φάση είναι δυνατή η εκκίνηση της διαδικασίας υποβολής αίτησης για την κατ' εξαίρεση χορήγηση αδείας; Είναι δυνατή η υποβολή μιας τέτοιας αίτησης προτού ολοκληρωθεί η εκπόνηση της πρότασης ενός κράτους για τις περιοχές που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα Natura προκειμένου να είναι γνωστές εκ των προτέρων οι περιπτώσεις για τις οποίες μπορεί να υποβληθεί αίτηση για παρέκκλιση από τις υφιστάμενες διατάξεις;

Απάντηση της κ. Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής

(19 Νοεμβρίου 1998)

Η οδηγία για τους οικοτόπους(1) προβλέπει τη συγκρότηση δικτύου ειδικών τοποθεσιών διατήρησης με τίτλο Natura 2000. Το δίκτυο αυτό αποτελείται από τοποθεσίες όπου απαντώνται οι τύποι οικοτόπων που αναφέρονται στο παράρτημα Ι, και των οικοτόπων των ειδών που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ (τοποθεσίες κοινοτικού ενδιαφέροντος,SCI). Επιπλέον θα περιλαμβάνει τις περιοχές ειδικής προστασίας (SPA) που έχουν χαρακτηρισθεί από τα κράτη μέλη σύμφωνα με την οδηγία για τα πτηνά(2).

Ο κατάλογος των τοποθεσιών που συμμετέχουν στο Natura 2000 λόγω της Κοινοτικής τους σημασίας καταρτίζεται με σταδιακή διαδικασία που ολοκληρώνεται με την έγκριση του από την Επιτροπή. Μόλις μια τοποθεσία συμπεριληφθεί στον κατάλογο, υπόκειται στις διατάξεις του άρθρου 6, παρ.(2), (3)και (4). Ωστόσο, οι διατάξεις αυτές ισχύουν ήδη για τις περιοχές ειδικής προστασίας βάσει της οδηγίας για τα πτηνά.

Η οδηγία για τους οικοτόπους προβλέπει ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να αποφευχθεί η υποβάθμιση των τοποθεσιών του Natura 2000. Εντούτοις, εφόσον πληρούνται οι αυστηροί όροι του άρθρου 6(3) και (4), τα κράτη μέλη δύνανται να εκτελέσουν ένα έργο ακόμη και αν έχει αρνητικές επιπτώσεις για την τοποθεσία. Οι προϋποθέσεις περιλαμβάνουν την εκτίμηση των επιπτώσεων του έργου στην τοποθεσία, την έλλειψη εναλλακτικών δυνατοτήτων, την καθοριστική σημασία του έργου για το δημόσιο και τα αντισταθμιστικά μέτρα. Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι όλες αυτές οι προϋποθέσεις θα πρέπει να πληρούνται πριν επιτραπεί η εκτέλεση έργου με αρνητικές επιπτώσεις. Εναπόκειται, εντούτοις, στο κράτος μέλος να επιλέξει τις κατάλληλες προς τούτο διαδικασίες. Μολονότι εμπίπτει τελικά στις αρμοδιότητες του ΔΕΚ να ερμηνεύσει αν θα πρέπει να τηρείται κάποια σειρά όσον αφορά στις προαναφερθείσες διασφαλίσεις, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν θα ήταν παράλογο να αντιμετωπίζονται διάφορες διασφαλίσεις ταυτόχρονα, π.χ. η εξέταση των εναλλακτικών λύσεων ως τμήμα της εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που ασχολείται επίσης και με τις οικολογικές συνέπειες του έργου.

Οι εναλλακτικές λύσεις θα πρέπει να μελετώνται σε σχέση με το υπό εξέταση έργο. Η οδηγία για τους οικοτόπους δεν ρυθμίζει κανονιστικά την εξειδικευμένη αξιολόγηση των εναλλακτικών δυνατοτήτων, αντάυτού αναθέτει στα κράτη μέλη να εκτιμήσουν με κατάλληλες μεθόδους κατά πόσον υφίστανται εναλλακτικές λύσεις. Ενα έργο με αρνητικές επιπτώσεις μπορεί να εκτελεστεί μόνον εφόσον δεν υφίστανται εναλλακτικές λύσεις. Η Επιτροπή έχει το δικαίωμα να ζητήσει από το κράτος μέλος να αποδείξει ότι έχει τηρηθεί η εν λόγω προϋπόθεση.

Το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου αναφέρεται σε ειδικό έργο σχετικά με το νέο λιμάνι του Ελσίνκι στο Vuosaari. Το έργο επηρεάζει την τοποθεσία Mustavuori-Φstersundom, που η Φινλανδία θεωρεί ότι θα πρέπει να χαρακτηρισθεί ως SPA και η οποία έχει επίσης προταθεί ως SCI στον εθνικό κατάλογο που καταρτίσθηκε δυνάμει της οδηγίας για τους οικοτόπους. Βάσειτων ανωτέρω, οι διατάξεις του άρθρου 6, παρ. 3 και 4 θεωρούνται εν ισχύ από την ημερομηνία της εισόδου της χώρας στην Ένωση, ήτοι την 1 Ιανουαρίου 1995. Η Επιτροπή έχει αρχίσει αλληλογραφία για το θέμα αυτό με τις Φινλανδικές αρχές.

(1) Οδηγία του Συμβουλίου 92/43/ΕΟΚ της 21.5.1992 για τη διατήρηση των φυστικών οικοτόπων και της άγριας πανίδας και χλωρίδας, ΕΕ L 206 της 22.7.1992.

(2) Οδηγίας του Συμβουλίου 79/409/ΕΟΚ της 2.4.1979 για τη διατήρηση των αγρίων πτηνών, ΕΕ L 103 της 25.4.1979.