ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-3107/01

υποβολή: Torben Lund (PSE) προς την Επιτροπή

(5 Νοεμβρίου 2001)

Θέμα: Καταστροφή της φυσικής κληρονομιάς της Ανατολικής Ευρώπης από τα έργα πουποστηρίζει η ΕΕ στον τομέα των μεταφορικώνποδομών

Η ΕΕ παρέχει στήριξη σε πολλά σημαντικά σχέδια στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Ωστόσο, στην περίπτωση του TINA (Transport Infrastructure Needs Assessment — Αξιολόγηση των Αναγκών στον Τομέα των Μεταφορικών Υποδομών), ενός δικτύου το οποίο έχει σχεδιασθεί με πρότυπο το διευρωπαϊκό δίκτυο, οι ΜΚΟ και οι ειδικοί εκφράζουν ανησυχίες ότι η ανάπτυξη των μεταφορών ενδέχεται να καταστρέψει σημαντικά καταφύγια πτηνών στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Αν ισχύει κάτι τέτοιο, τότε πρόκειται για παραβίαση τηςφιστάμενης νομοθεσίας της ΕΕ για την προστασία της φύσης. Τα προβλήματα αυτά οφείλονται, μεταξύ άλλων, και στο γεγονός ότι, πριν από τη διάθεση των σχετικών κονδυλίων, δεν διεξάγονται επαρκείς μελέτες των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που έχουν τα διάφορα έργα. Το TINAποστηρίζεται, μεταξύ άλλων, από την ΕΕ μέσω της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Μέσου Προενταξιακής Στήριξης (ISPA).

Κατά συνέπεια, θα μπορούσε να αναφέρει η Επιτροπή αν προτίθεται να διασφαλίσει τη διεξαγωγή στρατηγικής περιβαλλοντικής αξιολόγησης του TINA πριν από τη διάθεση πρόσθετων κονδυλίων για την ανάπτυξη των σχετικώνποδομών· Σχετικά με το ίδιο θέμα, θα μπορούσε η Επιτροπή να εγγυηθεί ότι ταποστηριζόμενα από την ΕΕ σχέδια μεταφορών δεν καταστρέφουν τα καταφύγια πτηνών·

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(5 Δεκεμβρίου 2001)

Το δίκτυο μεταφορών TINA αποτελεί προϊόν τεχνικού προβληματισμού που αναπτύχθηκε με πρωτοβουλία της Επιτροπής μεταξύ του 1995 και του 1999 με τιςποψήφιες για προσχώρηση χώρες, ούτως ώστε να προσδιοριστούν τα στοιχεία του μελλοντικού διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών (ΔΕΔ-Μ), το οποίο θα καλύψει τις εν λόγω χώρες κατά την προσχώρησή τους. Ως εκ τούτου, το δίκτυο ΤΙΝΑ αναπτύχθηκε βάσει στόχων και προτεραιοτήτων των κοινοτικών προσανατολισμών σχετικά με το ΔΕΔ-Μ, που συνοψίζονται στην απόφαση αριθ. 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1996 σχετικά με τους κοινοτικούς προσανατολισμούς για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών(1) όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την απόφαση αριθ. 1346/2001/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Μαΐου 2001(2). Οι προσανατολισμοί αυτοί ενσωματώνουν ρητά την προστασία του περιβάλλοντος και την συνεκτίμηση του περιβαλλοντικού κοινοτικού κεκτημένου στις βασικές συνιστώσες κατασκευής του δικτύου.

Η εφαρμογή του προγράμματος ISPA (Instrument structurel de pradhsion — Διαρθρωτικό προενταξιακό μέσον) και οι χρηματοδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων οφείλουν, επιπλέον, να είναι σύμμορφες με το σύνολο των κοινοτικών πολιτικών και νομοθετικών διατάξεων επί θεμάτων περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο αυτό, είναι σημαντικό ναπογραμμισθεί ηποχρέωση των χωρών-αποδεκτών για τήρηση των διαδικασιών που προβλέπει η οδηγία 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 1985 περί της εκτιμήσεως των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον(3), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 97/11/ΕΚ του Συμβουλίου της 3ης Μαρτίου 1997(4). Η οδηγία αυτή επιβάλλει, ιδίως, έναν ευρύ δημόσιο διάλογο ο οποίος μπορεί να περιλαμβάνει τις μη κυβερνητικές οργανώσεις. Εξάλλου, στο πλαίσιο των εν λόγω έργων, προβλέπεται διαδικασία ανάλογη με αυτήν που ορίζουν οι οδηγίες 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 2ας Απριλίου 1979 περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών(5) και 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 περί της διατηρήσεως των φυσικών οικοτόπων (ενδιαιτημάτων) καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας(6).

Εις ό,τι αφορά την στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση στην οποία αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, η Επιτροπή επισημαίνει ότι κατά τον σχεδιασμό του δικτύου ΤΙΝΑ δεν ενσωματώθηκε η προσέγγιση αυτή, δεδομένου ότι την εποχή εκείνη δενπήρχε ενδεδειγμένη και εγκεκριμένη μεθοδολογία. Ωστόσο, εφαρμόστηκαν κανόνες σεβασμού των ζωνών που είχαν ήδη χαρακτηρισθεί ως οικολογικά ευαίσθητες. Έκτοτε, αναπτύχθηκαν και ελέγχθηκαν, ιδίως στο 4ο πρόγραμμα πλαίσιο έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης (ΕΤΑ) και από πρότυπες μελέτες διαδρόμων, μέθοδοι ανάλυσης για την διενέργεια στρατηγικής περιβαλλοντικής αξιολόγησης των σχεδίωνποδομών στον τομέα των μεταφορών.

Η πρόσφατη οδηγία 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 2001 σχετικά με την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων στο περιβάλλον(7), η οποία καλύπτει την στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση, πρέπει να εφαρμοστεί από τα κράτη μέλη και προβλέπει την μεταφορά της στα οικεία εθνικά δίκαια, από τον Ιούλιο του 2004. Όπως και το σύνολο του κοινοτικού κεκτημένου, η εν λόγω νομοθεσία θα εφαρμοστεί στιςποψήφιες για προσχώρηση χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης κατά την στιγμή της εισδοχής τους στην Ένωση. Επιπλέον, όπως προβλέπεται στην πρόταση τροποποίησης της απόφασης αριθ. 1692/96/ΕΚ που εξεδόθη από την Επιτροπή στις 2 Οκτωβρίου 2001(8), η Επιτροπή θα την λάβειπόψη σε κάθε μελλοντική πρόταση αναθεώρησης των προσανατολισμών των στρατηγικών περιβαλλοντικών εκτιμήσεων που καλύπτουν τα ευαίσθητα τμήματα του δικτύου, σύμφωνα με τις αρχές της εν λόγω οδηγίας.

Εν τω μεταξύ, η εφαρμογή της ισχύουσας κοινοτικής νομοθεσίας, καθώς και ο στενός διάλογος που η Επιτροπή ανέπτυξε με τις μη κυβερνητικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος, θα επιτρέψουν την διαφύλαξη των οικολογικά ευαίσθητων ζωνών, ιδιαίτερα δε των ορνιθολογικών δρυμών διεθνούς σημασίας, κατά τηνλοποίηση, με κοινοτική συγχρηματοδότηση, του ΔΕΔ-Μ στιςποψήφιες χώρες.

(1) ΕΕ L 228 της 9.9.1996.

(2) ΕΕ L 185 της 6.7.2001.

(3) ΕΕ L 175 της 5.7.1985.

(4) ΕΕ L 73 της 14.3.1997.

(5) ΕΕ L 103 της 25.4.1979.

(6) ΕΕ L 206 της 22.7.1992.

(7) ΕΕ L 197 της 21.7.2001.

(8) COM(2001)544 τελικό.