ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3415/01

υποβολή: Anna Karamanou (PSE) προς την Επιτροπή

(21 Δεκεμβρίου 2001)

Θέμα: Χρήση βασανιστηρίων και απάνθρωπη μεταχείρισηπόπτων για τρομοκρατικές ενέργειες στις Η.Π.Α.

Τα μέτρα για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη οδηγήσει, πολλές φορές, σε καταπάτηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων των συλληφθέντων. Συγκεκριμένα, σε μια σειρά από εκθέσεις ανθρωπιστικών οργανώσεων αναφέρεται, ότι οι συλληφθέντες ύποπτοι για διάπραξη τρομοκρατικών ενεργειών δεν είχαν πρόσβαση σε δικηγόρο και επιπλέον τους αφαιρέθηκε το δικαίωμα επικοινωνίας με συγγενείς. Επίσης, σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε η Πρόεδρος του Διεθνούς Κέντρου Αποκατάστασης Θυμάτων Βασανιστηρίων, οι ύποπτοιπέστησαν βασανισμούς με πρόσχημα τη μη συνεργασία τους με τις ανακριτικές αρχές.

Ερωτάται η Επιτροπή, ποια είναι η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στην παραβίαση των αρχών του διεθνούς δικαίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και της Διεθνούς Σύμβασης κατά των Βασανιστηρίων, την οποία έχουν επικυρώσει οι Η.Π.Α. και η οποία απαγορεύει τη χρήση βασανιστηρίων ή απάνθρωπης μεταχείρισης για την εκμαίευση ομολογιών από τους συλληφθέντες, και πώς προτίθεται να αντιμετωπίσει τον κίνδυνο ναπάρξουν αναλόγου τύπου φαινόμενα σε κράτη μέλη της Ε.Ε.·

Απάντηση του κυρίου Patten Εξ ονόματος της Επιτροπής

(11 Φεβρουαρίου 2002)

Δυνάμει του άρθρου 6 της συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η αρχή του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι μια από τις θεμελιώδεις αρχές της Ένωσης. Η Ένωση έχει σταθεράπογραμμίσει την αντίθεσή της στην άσκηση βασανιστηρίων καιποστηρίξει τους σχετικούς διεθνείς κανόνες. Αυτό εξαγγέλλεται στο άρθρο 4 του Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων, το οποίο αναφέρει ότι: Ουδείςποβάλλεται σε βασανιστήρια ή απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία.

Στις 9 Απριλίου 2001, το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεωνιοθέτησε τις γενικές κατευθύνσεις της πολιτικής της ΕΕ έναντι των τρίτων χωρών σε ότι αφορά τα βασανιστήρια και κάθε άλλη σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση ή τιμωρία. Μεταξύ άλλων, πρόκειται για κατευθύνσεις που διέπουν τη παρέμβαση της Ένωσης κατά τις επαφές με τις τρίτες χώρες (καλύπτονται οι πολιτικοί διάλογοι, διαβήματα και δράσεις που αφορούν επί μέρους περιπτώσεις) και στα διεθνή fora. Δίνουν έμφαση στο ότι η Ένωση θα προσανατολίζεται προς του σχετικούς διεθνείς κανόνες, μεταξύ άλλων, αυτών που διαφυλάσσει η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) κατά των βασανιστηρίων και άλλων τρόπων σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας. Η Ένωση καταβάλλει επίσης κάθε προσπάθεια για την επιτυχή περάτωση τωνπό εξέλιξη διαπραγματεύσεων σχετικά με σχέδιο προαιρετικού πρωτοκόλλου στη σύμβαση του ΟΗΕ κατά των βασανιστηρίων, που θα επιδιώκει, μεταξύ άλλων, την καλύτερη παρακολούθηση στα κρατητήρια.

Σε ότι αφορά τη μεταχείριση των κρατουμένων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Επιτροπή παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Η Ένωση διατηρεί τακτικό διάλογο με τις Ηνωμένες Πολιτείες στο χώρο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Σε ότι αφορά τα κράτη μέλη, ο σεβασμός των αρχών που αφορούν τα θεμελιώδη δικαιώματα εξασφαλίζεται με την διαδικασία για παράβαση που προβλέπεται στο άρθρο 226 της συνθήκης ΕΚ και με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 7 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την πρώτη, η Επιτροπή

δύναται, εφόσον η αξιόποινη πράξηπάγεται στο πεδίο εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, να προσφύγει στο Δικαστήριο για να αποδείξει την παράλειψη ενός κράτους μέλους να εκπληρώσειποχρέωση που απορρέει από τη συνθήκη ΕΚ. Σύμφωνα με τη δεύτερη, η Επιτροπή ή το ένα τρίτο των κρατών μελών δύνανται να προσφύγουν στο Συμβούλιο, το οποίο συνέρχεται σε επίπεδο αρχηγών κράτους ή κυβέρνησης, σε περίπτωση σοβαρής ή συνεχούς παραβίασης των αρχών που εξαγγέλλονται στο άρθρο 6 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.