ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2802/01

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(9 Οκτωβρίου 2001)

Θέμα: Ασυμβατότητα μεταξύ της θεμιτής εξυγίανσης του πλεονασματικού δυναμικού στον τομέα των αεροπορικών συγκοινωνιών και των μέτρων στήριξης των αεροπορικών εταιρειών

1. Μπορεί να επιβεβαιώσει η Επιτροπή ότι η ανάπτυξη των αεροπορικών μεταφορών και συνακόλουθα του πλαισίου κέρδους των αεροπορικών εταιρειών ήδη και πριν από τις 11 Σεπτεμβρίου 2001 είχαν αρχίσει να περιορίζονται, γεγονός το οποίο εκφραζόταν με μεγάλο αριθμό κενών θέσεων στα αεροπλάνα και με την κατάργηση πτήσεων από τα τακτικά δρομολόγια·

2. Μπορεί να επιβεβαιώσει η Επιτροπή ότι το ήδη ισχύον σύστημα της ελεύθερης αγοράς σε παγκόσμια κλίμακα και ο συνακόλουθος ανταγωνισμός μεταξύ των διαφόρων εταιρειών οι οποίες με διαφορετική ποιότητα και διαφορετικές τιμές παρέχουν εν μέρει τις ίδιες διασυνδέσεις και όπου μόνον η διάθεση δικαιωμάτων προσγείωσης περιορίζει τη διεύρυνση των αεροπορικών μεταφορών οδηγούν τις επιχειρήσεις — μέσω της διεύρυνσης του δυναμικού τους και της βεβιασμένης ανάπτυξης — στο να αποκτούν περισσότερους νέους πελάτες και να προβλέπουν την κάλυψη αναγκών οι οποίες μέχρι στιγμής δεν είχαν προκύψει·

3. Συμμερίζεται η Επιτροπή τους φόβους μου ότι η χορήγηση κρατικής ενίσχυσης σε αεροπορικές εταιρείες όπωςποστηρίζεται και πάλι από τις 11 Σεπτεμβρίου 2001, αλλά και ανάληψη από τα κράτη μέλη των ασφαλειών κινδύνου από 22 Σεπτεμβρίου 2001 για 4 εβδομάδες, συμβάλλουν στη διατήρηση του πλεονάζοντος δυναμικού στις αεροπορικές μεταφορές και σε καθυστέρηση της επιθυμητής εξυγίανσης·

4. Δεν φρονεί η Επιτροπή ότι, λαμβάνονταςπόψη τον αυξανόμενο χώρο που καταλαμβάνουν οι αερολιμένες, την ηχορύπανση λόγω των αεροπλάνων και την εκπομπή αερίων θερμοκηπίου, είναι ευκταίο εις το εξής να καταστεί δυνατόν ώστε το δυναμικό αεροπλάνων και αεροπορικών γραμμών να μην είναι πολύ μεγαλύτερο από τιςφιστάμενες πραγματικές ανάγκες·

5. Δεν συμφωνεί η Επιτροπή με την άποψή μου ότι τα σημερινά προβλήματα για τις αεροπορικές εταιρείες δεν πρέπει να αποτελέσουν την αιτία για να παύσουν οι προσπάθειες περιορισμού των άνισων ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων των αεροπορικών συγκοινωνιών έναντι άλλων μορφών συγκοινωνιών και τα οποία δημιουργούνται από την μη φορολόγηση του καυσίμου αεροπλάνων·

6. Προτίθεται η Επιτροπή να άρει όλα τα κωλύματα για τη σύναψη συμφωνιών μεταξύ αρχών και των αεροπορικών εταιρειών προκειμένου να οργανώσουν τα ρεύματα επιβατών και να τα κατανείμουν μεταξύ τους ούτως ώστε να μπορεί να περιοριστεί αποτελεσματικά το πλεονάζον δυναμικό·

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Δεκεμβρίου 2001)

1. Ήδη, πριν την 11η Σεπτεμβρίου 2001,πήρχαν ενδείξεις ότι η αύξηση της ζήτησης στις αεροπορικές μεταφορές, μετά από σειρά ετών έντονων ανοδικών τάσεων, παρουσίαζε σημάδια κάμψης και ορισμένες αεροπορικές εταιρείες αντιμετώπιζαν μείωση των κερδών τους. Ωστόσο, άλλες αεροπορικές εταιρείες, ιδίως στον τομέα τωνπηρεσιών χαμηλού κόστους, συνέχιζαν να αναπτύσσονται και να αποκομίζουνψηλότερα κέρδη.

2. Η κοινοτική πολιτική στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών στηρίζεται στην αρχή της ελευθερίας παροχήςπηρεσιών σε μια ανοικτή και ανταγωνιστική αγορά. Δεδομένου ότι οι αερομεταφορείς κατώρθωναν να καλύπτουν τις περισσότερες από τις διαθέσιμες θέσεις τους πριν από την 11η Σεπτεμβρίου 2001, συμπεραίνεται ότι η μεγέθυνση της βιομηχανίας συνέπιπτε, σε γενικές γραμμές, με την αύξηση της ζήτησης του κοινού για αεροπορικές μεταφορές.

3. Η Επιτροπή συμφωνεί ότι οι κρατικές ενισχύσεις στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών είναι απευκτέες. Εμποδίζουν την ανάπτυξη μιας αποδοτικής βιομηχανίας, απαλλάσσοντας εταιρείες από τις φυσιολογικές εμπορικές πιέσεις, αίροντας τα κίνητρα, για τις αεροπορικές εταιρείες, ώστε να ελέγξουν το κόστος και τη δυναμικότητά τους, και επιτρέποντας έναν άνισο ανταγωνισμό με τις μη επιχορηγούμενες αεροπορικές εταιρείες. Οι εν προκειμένω προτάσεις που ενέκρινε η Επιτροπή στις 10 Οκτωβρίου 2001 ανταποκρίνονται στην ιδιαιτερότητα της κατάστασης που ανέκυψε λόγω των γεγονότων της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 και είναι συμβατές με τις ως άνω αρχές.

4. Στην προσφάτως δημοσιευθείσα Λευκή Βίβλο για την πολιτική στον τομέα των μεταφορών(1), η Επιτροπή δηλώνει ότι το σύστημα των μεταφορών, στο σύνολό του, πρέπει να είναι οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά βιώσιμο. Οι εναέριες μεταφορές δημιουργούν ειδικά περιβαλλοντικά προβλήματα τα οποία θα έπρεπε να αντιμετωπιστούν σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Ωστόσο, οι απόλυτοι περιορισμοί δυναμικότητας στις αεροπορικές εταιρείες ενδέχεται να μην αποτελούν το κατάλληλο μέσον. Στόχος πρέπει να είναι η ελευθερία κινήσεων των αερομεταφορέων ώστε να δραστηριοποιούνται αποδοτικά σε ένα ευρύτερο πλαίσιο γενικών κανόνων που αποβλέπουν στην προαγωγήψηλότερων περιβαλλοντικών προτύπων.

5. Η φορολόγηση των αεροπορικών καυσίμων καθώς και άλλα εμπορικά μέτρα αναλόγου αποτελέσματος πρέπει να εξεταστεί μέσω της Διεθνούς Οργάνωσης Πολιτικής Αεροπορίας (International Civil Aviation Organisation — ICAO) δεδομένου ότι η τρέχουσα εξαίρεση για την κηροζίνη αποτελεί εδραιωμένη πολιτική, η οποία έχει συμφωνηθεί σε διεθνές επίπεδο. Οι πολιτικές αυτές ενσωματώθηκαν σε 3000 περίπου διμερείς συμφωνίες παροχής αεροπορικώνπηρεσιών. Σε περισσότερο βραχυπρόθεσμη βάση, η Επιτροπή εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους ενδεχόμενες εισφορές σχετιζόμενες με τις εκπομπές, ή και αυτοδεσμευτικοί μηχανισμοί, θα μπορούσαν να περιορίσουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των αεροπορικών μεταφορών. Σε περισσότερο μακροπρόθεσμη βάση, μελετά τις ρυθμίσεις μέσω των οποίων θα μπορούσε να συμμετάσχει σε πρόγραμμα εμπορίας των εκπομπών, στο πλαίσιο του Πρωτοκόλλου του Κυότο.

6. Η κοινοτική νομοθεσία επιτάσσει την διαχείριση της δυναμικότητας μέσω των ανταγωνιστικών δυνάμεων της αγοράς των αεροπορικών μεταφορών. Η επιστροφή σε μία πολιτική ρύθμιση των μεριδίων των επιβατών μεταξύ των αερομεταφορέων μέσω κυβερνητικών παρεμβάσεων, θα αφαιρούσε τα κίνητρα των τελευταίων για βελτίωση τωνπηρεσιών τους ή για τον μεταξύ τους ανταγωνισμό σε θέματα τιμών. Κάτι τέτοιο δεν θα ήταν προς το συμφέρον των ευρωπαίων καταναλωτών ή της ευρωπαϊκής οικονομίας.

(1) COM(2001)574 τελικό.