ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1655/98

υποβολή: Antonios Trakatellis (PPE) προς την Επιτροπή

(18 Μαΐου 1998)

Θέμα: Ρύπανση στον Αξιό ποταμό από βιομηχανικές μονάδες της ΠΓΔΜ

Η πρόσφατη μελέτη του Ινστιτούτου Κρούγκερ της Δανίας όσο και οι πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στα μέσα μαζικής ενημέρωσης αναφέρουν ότι τεράστιες ποσότητες τοξικών και χημικών αποβλήτων από βιομηχανίες της περιοχής Βέλες της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ) απορρίπτονται στον Αξιό ποταμό. Οι ποσότητες χημικών που διοχετεύονται στον ποταμό είναι 644 φορές μεγαλύτερες για τις χλωριούχες ενώσεις και 15 φορές μεγαλύτερες για τις αζωτούχες ενώσεις. Τα υγρά απόβλητα αποβάλλονται στον Αξιό ποταμό με ρυθμό 1.500 κυβικών μέτρων την ώρα ενώ το όριο στην Ευρώπη είναι 135 έως 200 κυβικά την ώρα. Έχοντας υπόψη ότι ο Αξιός ποταμός διατρέχει την ελληνική και κοινοτική επικράτεια και εκβάλλει τελικά στο Θερμαϊκό και δεδομένου ότι ο υγρότοπός του προστατεύεται από τη Συνθήκη του Ramsar.

Ερωτάται η Επιτροπή:

- Είναι εν γνώσει της μεγάλης καταστροφής που συντελείται στην περιοχή και συγκεκριμένα στην κοινοτική και ελληνική επικράτεια;

- Με ποιό τρόπο θα προστατευτεί η δημόσια υγεία και το περιβάλλον που πλήττονται από τις βιομηχανικές δραστηριότητες της ΠΓΔΜ;

- Ποιά πολιτική και ποιά μέτρα προτίθεται να εφαρμόσει η Επιτροπή σε συνεργασία με τις αρχές της ΠΓΔΜ ώστε να παύσει η ρύπανση του Αξιού ποταμού;

- Ποιές δεσμεύσεις προκύπτουν για την ΠΓΔΜ από τις διεθνείς συμφωνίες και συμβάσεις και ποιές από τις συμφωνίες της με την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος;

- Ποιά χρηματοοικονομική βοήθεια χορηγήθηκε από την ΕΕ στην ΠΓΔΜ τα τελευταία χρόνια και για ποιούς σκοπούς; Μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον χρηματοοικονομική βοήθεια για την αποκατάσταση του Αξιού ποταμού;

Απάντηση του κ. van den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής

(11 Ιουνίου 1998)

Η Επιτροπή έχει επίγνωση του προβλήματος της ρύπανσης του Αξιού ποταμού (Βαρδάρη) που επισημαίνει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, ακόμη και αν δεν γνωρίζει τη συγκεκριμένη μελέτη τη στην οποία γίνεται αναφορά. Όντως, εδώ και πολλά χρόνια, τα απόβλητα της βιομηχανίας της περιοχής Βέλες της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ) συνιστούν σοβαρό πρόβλημα σε αυτή τη χώρα καθώς και στην Ελλάδα.

Το θέμα αυτό θίγεται τακτικά στο πλαίσιο της διασυνοριακής συνεργασίας PHARE ΠΓΔΜ-ΕΛΛΑΣ, στην οποία συμμετέχουν πλήρως οι ελληνικές αρχές. Το πρόγραμμα του τρέχοντος έτους προβλέπει, ήδη,τη θέσπιση συστήματος ελέγχου της ποιότητας των υδάτων του ποταμού Αξιού (Βαρδάρη), συνολικού ύψους 1,6 εκατ. ECU. Το σύστημα αυτό εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο διαχείρισης των υδάτων (συμπεριλαμβανομένων των λιμνών) για το οποίο είναι από κοινού υπεύθυνες οι δύο ενδιαφερόμενες χώρες. Ήδη, από το 1996, στο πλαίσιο του προγράμματος Phare για την ΠΓΔΜ, έχει δεσμευθεί ποσό ίσο με 2 εκατ. ECU για τη σύσταση ειδικού ταμείου για το περιβάλλον με στόχο τη θεσμική υποστήριξη και τη διαχείριση των υδάτων και των αποβλήτων (συμπληρωματικό ποσό 3 εκατ. ECU θα διατεθεί για το χρονικό διάστημα 1998/1999).

Επιπροσθέτως, στο πλαίσιο της συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ της Κοινότητας και της ΠΓΔΜ, η οποία τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1998, τα δύο μέρη αναλαμβάνουν την υποχρέωση να προβούν σε ανταλλαγή πληροφοριών σε θέματα περιβάλλοντος και να προωθήσουν τη συνεργασία μέσω της υλοποίησης συγκεκριμένων δράσεων. Στο πλαίσιο αυτό, το εθνικό πρόγραμμα PHARE για την ΠΓΔΜ θα είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί μελλοντικά για τον προσδιορισμό συγκεκριμένων δράσεων που θα στοχεύουν στη μείωση της ποσότητας και της τοξικότητας των βιομηχανικών αποβλήτων στην περιοχή Βέλες.

Όσον αφορά τις διεθνείς συμβάσεις και συμφωνίες που θα ήταν δυνατόν να εφαρμοσθούν στη συγκεκριμένη περίπτωση, επισημαίνεται ότι,βάσει των πληροφοριών που βρίσκονται στην κατοχή της Επιτροπής, η ΠΓΔΜ δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την προστασία και τη χρησιμοποίηση των διασυνοριακών υδάτινων ρευμάτων και διεθνών λιμνών ούτε της σύμβασης Ramsar. Συνεπώς, η ΠΓΔΜ δεν υπόκειται στις υποχρεώσεις αυτών των συμβάσεων.