ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2058/00

υποβολή: Cristiana Muscardini (UEN) προς την Επιτροπή

(27 Ιουνίου 2000)

Θέμα: Προγράμματα για συνεργάτες και μάρτυρες

Σε διάφορα κράτη της Ένωσης, κατά τρόπο ανάλογο με όσα συμβαίνουν στις ΗΠΑ,πάρχουν νόμοι που θεσπίζουν προγράμματα για τους αποκαλούμενους δικαστικούς συνεργάτες, είτε πρόκειται για μεταμελημένα μέλη του οργανωμένου εγκλήματος είτε για προβληματικούς μάρτυρες που χρειάζονται προστασία. Η χρησιμοποίηση μεταμελημένων συμβαίνει πολλές φορές να συμβάλλει στην παροχή προς τη δικαστική αρχή πολύτιμων στοιχείων για τη διερεύνησηποθέσεων και την εν συνεχεία καταδίκη τωνπεύθυνων για τη διάπραξη εγκλημάτων. Στην Ιταλία συμβαίνει μάρτυρες που διευκόλυναν τη δράση της δικαιοσύνης να μην προστατευθούν εν συνεχεία, όπως τους είχε δοθείπόσχεση ή όπως επέβαλλαν οι οικονομικές ανάγκες της οικογένειάς τους. Πράγματι, δεν είναι σπάνια η περίπτωση μεταμελημένων που έχουν διαπράξει σειρά φόνων να εισπράττουν σημαντικά χρηματικά ποσά, πέραν της μηνιαίας ενίσχυσης που καταβάλλεται τακτικά στους οικείους τους, ενώ δεν τηρούνται οιποσχέσεις προς τους μάρτυρες ή δεν διώκονται τα εγκλήματα τα οποία αυτοί καταγγέλλουν.

Μπορεί η Επιτροπή να ανακοινώσει:

1. Αν γνωρίζει τις ρυθμίσεις πουφίστανται στα κράτη μέλη για τη διαχείριση των συνεργατών και των μαρτύρων;

2. Αν ο ειδικός αυτός τομέας, κατά την άποψή της, μπορεί να ενταχθεί στο πεδίο της αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας και συγκεκριμένα στο πλαίσιο του νέου άρθρου Κ της Συνθήκης του Άμστερνταμ;

3. Σε καταφατική περίπτωση, λαμβάνονταςπόψη τις διάφορες εγκληματικές καταστάσεις που ενδέχεται να παρουσιάζονται στα κράτη μέλη, σκοπεύει ναποβάλει προτάσεις για την εναρμόνιση των προγραμμάτων προστασίας που προβλέπονται για τους συνεργάτες και τους μάρτυρες, για μείζονα εγγύηση και προστασία των ενδιαφερομένων και των οικογενειών τους, χωρίς όμως πλήρη εξάλειψη των ποινών για τουςπεύθυνους απεχθών και πολλαπλών ανθρωποκτονιών ή εγκλημάτων οποιασδήποτε μορφής εις βάρος ανηλίκων;

4. Σε αποφατική περίπτωση, γιατί να μην ανατεθεί στο Office europen de Police η συγκέντρωση όλων των απαραίτητων πληροφοριών, με στόχο την προσέγγιση των διαφόρων συστημάτων και την αποφυγήπερβολικά αποκλινουσών καταστάσεων;

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(26 Ιουλίου 2000)

Η Επιτροπή συμφωνεί με το Αξιότιμο Μέλος του Ευρ. Κοινοβουλίου σε ό,τι αφορά το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι μάρτυρες και τα άτομα, που είναι ήπήρξαν μέλη εγκληματικών οργανώσεων, στον αγώνα κατά αυτών των οργανώσεων παρέχοντας πληροφορίες για τη σύνθεσή τους και για τις δραστηριότητές τους.

Το Ψήφισμα του Συμβουλίου(1) της 23ης Νοεμβρίου 1995 για την προστασία των μαρτύρων στα πλαίσια της καταπολέμησης του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος είχε ως στόχο να διασφαλίσει την προστασία των μαρτύρων που κατέχουν μυστικά και πληροφορίες που θα μπορούσαν να είναι σημαντικές για μια ποινική δίκη και θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τα πρόσωπα αυτά. Η πλειοψηφία των κρατών μελών διαθέτει νόμους δυνάμει των οποίων παρέχεται ειδική προστασία στους μάρτυρες.

Ένα δεύτερο ψήφισμα(2) στις 20 Δεκεμβρίου 1996 περί των συνεργαζομένων με τη δικαιοσύνη ατόμων είχε ως στόχο την επίτευξη πιο αποτελεσματικής συνεργασίας στην καταπολέμηση του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος χρησιμοποιώντας τις καταθέσεις των μελών εγκληματικών οργανώσεων που προτίθενται να συνεργασθούν με τη δικαιοσύνη. Σ' αυτό το πλαίσιο, ορισμένα κράτη μέλη εφαρμόζουν γενικούς νόμους οι οποίοι χρησιμεύουν στην εφαρμογή των διατάξεων του ψηφίσματος. Η προσέγγιση και οι ανάγκες διαφέρουν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο.

Το Συμβούλιο εξετάζει επί του παρόντος τους τρόπους εφαρμογής της Σύστασης 25: Πρόληψη και έλεγχος του οργανωμένου εγκλήματος: Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αρχή της νέας χιλιετίας(3), η οποία ορίζει ότι πρέπει να ετοιμασθεί μια νέα πρόταση για τη δημιουργία ενός μηχανισμού σχετικά με τη νομική θέση και την προστασία των μαρτύρων και των ατόμων που είναι ήπήρξαν μέλη εγκληματικών οργανώσεων.

(1) ΕΕ C 327 της 7.12.1995.

(2) ΕΕ C 10 της 11.1.1997.

(3) ΕΕ C 124 της 3.5.2000.