ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3881/97 υποβολή: Amedeo Amadeo (NI) και Cristiana Muscardini (NI) προς την Επιτροπή (5 Δεκεμβρίου 1997)

Θέμα: Πράσινη Βίβλος - Σχέσεις ΕΕ-ΑΚΕ

Σχετικά με την «Πράσινη Βίβλο για τις σχέσεις με την ΕΕ και των χωρών ΑΚΕ στο κατώφλι του 21ου αιώνα - προκλήσεις και εναλλακτικές προτάσεις για μία νέα εταιρική σχέση» (COM(96)570 τελικό).

Από το 1975 η Σύμβαση Λομέ προσέφερε το πλαίσιο των εμπορικών σχέσεων και της χρηματοοικονομικής συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών ΑΚΕ, που φθάνουν σήμερα τις 71. Η Σύμβαση Λομέ αποτέλεσε αντικείμενο διαδοχικών αναθεωρήσεων ανά πενταετία, χάρις στις οποίες έγινε δυνατή η προσαρμογή των ρυθμίσεων στην οικονομική και πολιτική εξέλιξη, εισήχθησαν νέα μέσα συνεργασίας και καθορίσθηκαν νέες προτεραιότητες. Η τελευταία αναθεώρηση ανάγεται στο 1995. Η 4η Σύμβαση Λομέ, η οποία ισχύει σήμερα, λήγει στις 29 Φεβρουαρίου 2000 και οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των συμβαλλομένων μερών θα πρέπει να αρχίσουν 18 μήνες πριν, δηλαδή το Σεπτέμβριο του 1998. Έως τότε, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να είναι σε θέση να καθορίσει τη θέση της.

Η κοινοτική συνεργασία αποτελεί σημαντική βοήθεια για πολλές χώρες ΑΚΕ και συμβάλλει αναμφισβήτητα στη βελτίωση των όρων ζωής των πληθυσμών τους. Στην αυγή του 21ου αιώνα, οι σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών ΑΚΕ θα πρέπει να συνεχισθούν επί νέων βάσεων, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο την εξέλιξη των πολιτικών και οικονομικών όρων για την ανάπτυξη, αλλά και των ευρωπαϊκών κινήτρων, τα οποία έχουν θεμελιωδώς μεταβληθεί.

Ζητείται από την Επιτροπή να εξασφαλίσει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και διαφάνεια των όρων διαχείρισης της πολιτικής αυτής, τόσο ως προς την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και ως προς τις αρχές των χωρών ΑΚΕ.

Κοινή απάντηση του κ. Pinheiro εξ ονόματος της Επιτροπής στις γραπτές ερωτήσεις E-3879/97, E-3880/97, E-3881/97 και E-3882/97 (28 Ιανουαρίου 1998)

Η συγκεκριμένη απάντηση στην ερώτηση του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου είναι ναι. Η Επιτροπή θα ακολουθήσει μια διαφοροποιημένη προσέγγιση: οι λεπτομέρειες και οι προτεραιότητες της συνεργασίας θα προσαρμοστούν σε συνάρτηση με το επίπεδο ανάπτυξης του εταίρου, των αναγκών του και της μακροπρόθεσμης αναπτυξιακής του στρατηγικής. Στο πλαίσιο αυτό, θα δοθεί ιδιαίτερη σημασία στις λιγότερο προηγμένες χώρες, τις απομονωμένες και τις νησιωτικές.

Ξεκινώντας από τη διαπίστωση ότι επιβαλλόταν ένας σε βάθος προβληματισμός σχετικά με το μέλλον της σχέσης μεταξύ της Κοινότητας και των χωρών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ) και ότι η προσεχής προθεσμία της σύμβασης της Λομέ προσέφερε την ευκαιρία, η Επιτροπή εξέδωσε πέρυσι «την πράσινη βίβλο για τις σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών ΑΚΕ στο κατώφλι του 21ου αιώνα - Προκλήσεις και εναλλακτικές προτάσεις για μια νέα εταιρική σχέση» ((COM(96)570 )). Με βάση το έγγραφο αυτό που προσδιόριζε τα βασικά ερωτήματα και τις βασικές εναλλακτικές προτάσεις για το μέλλον, η Επιτροπή άρχισε ευρεία δημόσια συζήτηση, που οδήγησε σε πολλές συνεργασίες και εκδηλώσεις - συμβουλευτικά σεμινάρια και φόρουμ που διοργανώθηκαν με πρωτοβουλία της Επιτροπής, αυθόρμητες πρωτοβουλίες που προέρχονταν από μη κυβερνητικούς οργανισμούς (ΜΚΟ), ενώσεις, εκπροσώπους του ιδιωτικού τομέα, συνδικαλιστικές οργανώσεις, συζητήσεις στο πλαίσιο του Κοινοβουλίου, στο πλαίσιο της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής.

Μετάαπό τις διαβουλεύσεις αυτές, λαμβάνοντας υπόψη τις προτάσεις και τις γνώμες που διατυπώθηκαν κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, η Επιτροπή παρουσίασε έγγραφο πολιτικού προσανατολισμού ((COM(97)537 )), που προοριζόταν να χρησιμεύσει σαν βάση στην προετοιμασία διαπραγματευτικών οδηγιών.

Όσοναφορά τη γεωγραφική κάλυψη μιας μελλοντικής συμφωνίας, η Επιτροπή προτείνει να διατηρηθεί η συνολική γεωγραφική κάλυψη της σύμβασης, με την εισαγωγή της αρχής της διαφοροποίησης. Πράγματι, η Επιτροπή θεωρεί, αφενός, ότι πρέπει να γίνει σεβαστή η επιθυμία αλληλεγγύης που εκδηλώθηκε από τους εταίρους της ομάδας ΑΚΕ κατά τη συζήτηση και η οποία επιβεβαιώθηκε κατά τη σύνοδο κορυφής των αρχηγών των κρατών ΑΚΕ, στην Libreville. Αφετέρου, φαίνεται επιθυμητή η εισαγωγή της αρχής της διαφοροποίησης που στηρίζεται στις περιφερειακές ιδιαιτερότητες και στις προοπτικές περιφερειακής ολοκλήρωσης των εταίρων, καθώς και στο επίπεδο ανάπτυξης κάθε εταίρου.

Όσον αφορά τις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις, η προσέγγιση που προτείνει η Επιτροπή επιδιώκει τρεις στόχους: να βοηθήσει τις χώρες ΑΚΕ να προσχωρήσουν βαθμηδόν στην παγκόσμια οικονομία, στο επίπεδο των εμπορικών συναλλαγών και των ιδιωτικών επενδυτικών ροών - να ενισχύσει την ευρωπαϊκή παρουσία στις οικονομίες των χωρών ΑΚΕ 7 να καλέσει τις χώρες ΑΚΕ σε συνεργασία με την Κοινότητα στις διεθνείς και οικονομικές και εμπορικές διαπραγματεύσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, φαίνονται καθοριστικές δύο μορφές εκτιμήσεων 7 αφενός, να ληφθεί υπόψη η πολιτική βούληση περιφερειακής ολοκλήρωσης των κρατών ΑΚΕ 7 αφετέρου, να προσαρμοστεί η προσέγγιση στην κατάσταση των λιγότερο προηγμένων χωρών (ΛΠΧ) έναντι των οποίων πρέπει να διατηρηθεί, και μάλιστα να βελτιωθεί, το καθεστώς των μονομερών προτιμήσεων, στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης που υιοθετήθηκε κατά τη συνεδρίαση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) στη Σιγκαπούρη.

Για την επίτευξη αυτών των στόχων, μπορεί να προβλεφθούν περιφερειακές συμφωνίες που θα είναι είτε συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης με στόχο την προοδευτική καθιέρωση ζωνών ελεύθερων συναλλαγών, σε συμφωνία με τον Παγκόσμιο Οργανισμού Εμπορίου και σύμφωνα με την κοινή γεωργική πολιτική είτε, περιοδικά, συμφωνίες οικονομικής συνεργασίας, παγιώνοντας την πρόσβαση των χωρών ΑΚΕ στην ευρωπαϊκή αγορά και εισάγοντας ένα στοιχείο αμοιβαιότητας για τις ευρωπαϊκές αγορές στις αγορές ΑΚΕ. Οι συμφωνίες αυτές θα περιέχουν διατάξεις που θα επιτρέπουν να αναπτυχθεί η συνεργασία σε τομείς που συνδέονται με το εμπόριο.

Όσον αφορά την πρακτική της οικονομικής και τεχνικής συνεργασίας, οι λέξεις-κλειδιά της πράσινης βίβλου ήταν η αναζήτηση αποτελεσματικότητας, απλοποίησης και διαφοροποίησης. Οι αρχές αυτές ακολουθήθηκαν από την Επιτροπή στο έγγραφο προσανατολισμού, το οποίο προτείνει να αναθεωρηθούν εκ βάθρων οι πρακτικές λεπτομέρειες της εφαρμογής της οικονομικής και τεχνικής βοήθειας για να εξασφαλιστεί στο σύστημα η μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και ευελιξία σχετικά με τις ανάγκες που αναπτύσσονται με ταχύτητα. Η μελλοντική σύμβαση θα πρέπει επίσης να είναι πιο προσιτή για τους αποκεντρωμένου φορείς. Η Επιτροπή προτείνει κυρίως να μειωθεί ο αριθμός των μέσων και να ξαναδοθεί στον προγραμματισμό, και συνεπώς στο διάλογο για τις πολιτικές, ένας κεντρικός ρόλος.

Η συζήτηση για τους στόχους και τις προτεραιότητες της κοινοτικής συνεργασίας οδήγησε την Επιτροπή στο να προτείνει την επικέντρωση της συνεργασίας στον στόχο καταπολέμησης της φτώχειας, στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης που συνδέει συγχρόνως τους παράγοντες οικονομικής ανάπτυξης, την κοινωνική και περιβαλλοντική διάσταση και τις θεσμικές πλευρές της ανάπτυξης. Θα πρέπει, επίσης, να εξασφαλιστεί ένας στενός δεσμός μεταξύ της ενισχυμένης πολιτικής διάστασης και της συνεργασίας 7 στο πλαίσιο αυτό, η πρόληψη των βίαιων συγκρούσεων και η ανάγκη αντιμετώπισης των βαθύτερων αιτίων θα μπορούσε επίσης να επηρεάσει τις προτεραιότητες δράσης. Οι ενέργειες αυτές, η απαρίθμηση των οποίων δεν μπορεί a priori να είναι πλήρης, θα στρέφονται γύρω από τρεις κύριους άξονες: την υποστήριξη στους παράγοντες ανάπτυξης, ανταγωνιστικότητας, απασχόλησης 7 την κοινωνική και πολιτιστική διάσταση 7 την περιφερειακή ολοκλήρωση. Επιπλέον, καθορίστηκαν τρεις «εγκάρσιες» αρχές: η ανάπτυξη δυνατοτήτων, κυρίως θεσμών 7 η συστηματική αξιολόγηση των θεμάτων αυτού του είδους και η μείωση των διαφορών μεταξύ των ανδρών και των γυναικών 7 οι αρχές της διατήρησης των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος.