ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1187/97 υποβολή: Daniela Raschhofer (NI) προς την Επιτροπή (21 Μαρτίου 1997)

Θέμα: Γενετικά τροποποιημένο καλαμπόκι

1. Ποιά ήσαν τα μέλη των αρμοδίων για θέματα τροφίμων, ζωοτροφών και φυτοφαρμάκων επιτροπών; Από ποιούς ορίσθηκαν τα μέλη αυτά, επί τη βάσει ποιών κριτηρίων και ποιά ήταν η χώρα καταγωγής τους;

2. Ποιά ερευνητική μέθοδος ακολουθήθηκε για να διαπιστωθεί το ακίνδυνο του γενετικά τροποποιημένου καλαμποκιού; Ποιές μακροχρόνιες συνέπειές του για α) τον άνθρωπο β) τα ζώα και γ) το περιβάλλον ερευνήθηκαν και πόσο χρονικό διάστημα διήρκεσε η παρακολούθηση;

3. Παρείχε η Επιτροπή στις επιστημονικές επιτροπές βοηθητικά στοιχεία για την εκπόνηση των εκθέσεων; Εάν ναι, ποιά; Εάν όχι, γιατί έδωσε η Επιτροπή στις επιστημονικές επιτροπές την εντολή «να επιβεβαιώσουν το ακίνδυνο του γενετικά τροποποιημένου καλαμποκιού»; ( Έκθεση SCAN VI/1623/97, σελ. 2).

4. Έλαβε υπόψη της η Επιτροπή τις πολυάριθμες προειδοποιήσεις περιβαλλοντικών, γεωργικών και επιστημονικών κύκλων; Υπήρξαν στις επιτροπές μειοψηφίες επιστημόνων με αντίθετες απόψεις; Έλαβε υπόψη της η Επιτροπή τις απόψεις της μειοψηφίας; Εάν ναι, πού είναι τεκμηριωμένες αυτές οι απόψεις;

5. Επί τη βάσει ποίων δεδομένων αποκλείει η Επιτροπή το γεγονός ότι ζώα και άνθρωποι μπορούν να λάβουν γονίδια μέσω της αλυσίδας της διατροφής και ότι τα γονίδια αυτά μπορούν να μεταλλαχθούν εν συνεχεία σε βακτήρια επικίνδυνα για τους ανθρώπους και τα ζώα;

6. Ποιά στοιχεία υπάρχουν σχετικά με την εκδήλωση αλλεργιών μέσω βακτηριακών γονιδίων και τον ακίνδυνο χαρακτήρα τους για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων;

7. Μπορεί να αποκλεισθεί το γεγονός ότι γονίδια μεταφέρονται μέσω της γύρης σε άλλα φυτά και θέτουν σε κίνδυνο τη φυσική ισορροπία του περιβάλλοντος;

8. Κατά πόσον χρησιμοποιήθηκε στις ερευνητικές εργασίες ενημερωτικό υλικό από ομάδες πίεσης (λόμπι); Συμμετείχαν τέτοιες ομάδες στο ερευνητικό έργο ή άσκησαν κάποια επιρροή στα αποτελέσματα των ερευνών;

9. Πώς θα αντιδράσει η Επιτροπή σε εισαγωγές γενετικά τροποποιημένου καλαμποκιού που δεν φέρει σχετική ένδειξη;

10. Πώς θα αντιδράσει η Επιτροπή στην απαγόρευση της εισαγωγής γενετικά τροποποιημένου καλαμποκιού στην Αυστρία και το Λουξεμβούργο;

Απάντηση της κας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής (15 Μαΐου 1997)

1. Τα μέλη των επιστημονικών επιτροπών που ασχολήθηκαν με την εξέταση των φακέλων του αραβοσίτου, τα λειτουργικά τους καθήκοντα και η ιθαγένειά τους έχουν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα ((ΕΕ C 218, 23.8.1995, όπως τροποποιήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 1996 (ΕΕ C 74, 14.3.1997) για την επιστημονική επιτροπή τροφίμων. )) ((ΕΕ C 173, 25.6.1994, όπως τροποποιήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 1995 (ΕΕ C 272, 18.10.1995) για την επιστημονική επιτροπή διατροφής των ζώων. )) ((ΕΕ C 113, 4.5.1989 και ΕΕ C 279, 7.11.1990 για την επιστημονική επιτροπή εντομοκτόνων. )). Τα μέλη των επιστημονικών επιτροπών που συγκροτούνται σε κοινοτικό επίπεδο προτείνονται από τα κράτη μέλη και επιλέγονται από την Επιτροπή βάσει της επιστημονικής τους πείρας και ειδικών προσόντων. Σύμφωνα με τις αποφάσεις της Επιτροπής, με τις οποίες συγκροτήθηκαν οι επιστημονικές επιτροπές τροφίμων, διατροφής των ζώων και εντομοκτόνων, οι επιτροπές είναι ελεύθερες να διατυπώνουν τη γνώμη τους όπως κρίνουν σκόπιμο.

3. Έπειτα από τις συζητήσεις που έγιναν στο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος τον Ιούνιο του 1996 και τη μεταγενέστερη υποβολή περαιτέρω στοιχείων από την Αυστρία, η Επιτροπή αποφάσισε, ακολουθώντας τη βασική αρχή της λήψης προληπτικών μέτρων, να ζητήσει την κύρωση του επιστημονικού υπόβαθρου των προτεινόμενων από αυτήν μέτρων, πριν καταλήξει σε οποιαδήποτε απόφαση για τη διάθεση στο εμπόριο γενετικά τροποποιημένου αραβοσίτου, σύμφωνα με τα στοιχεία που της είχαν κοινοποιηθεί από την Ciba Geigy (που τώρα μετονομάστηκε Novartis). Η Επιτροπή ζήτησε προς το σκοπό αυτό από τις επιστημονικές επιτροπές τροφίμων, διατροφής των ζώων και εντομοκτόνων, εάν υπήρχε κανένας λόγος να πιστεύεται ότι ο γενετικά τροποποιημένος αραβόσιτος ήταν πιθανόν να έχει δυσμενείς επιπτώσεις για την ανθρώπινη υγεία, την υγεία των ζώων και το περιβάλλον. Στις επιστημονικές επιτροπές δόθηκαν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία (ο πλήρης φάκελος υποβλήθηκε από τον υπεύθυνο κοινοποίησης των στοιχείων, ενώ ταυτόχρονα οι αρμόδιες αρχές διαβίβασαν τις αντίστοιχες παρατηρήσεις και αλληλογραφία, συμπεριλαμβανομένων και των πρόσθετων πληροφοριών που διαβιβάστηκαν από την Αυστρία και, σε μεταγενέστερο στάδιο, από το Ηνωμένο Βασίλειο).

2, 4 έως 8. Όπως ήδη ανέφερε η Επιτροπή, κατά τη διάρκεια της συζήτησης που έγινε στο Κοιβούλιο στις 7 Απριλίου 1997, οι τρεις επιστημονικές επιτροπές εξέτασαν τον φάκελο Ciba Geigy καθώς και όλα τα διαθέσιμα στοιχεία σε βάθος. Οι επιτροπές εξέτασαν ιδίως το ενδεχόμενο να υπάρξουν οποιεσδήποτε αλλεργιογόνες, τοξικές, δυσμενείς για τη διατροφή και το περιβάλλον επιπτώσεις από τη διοχέτευση των γονιδίων στον αραβόσιτο. Οι γνώμες των τριών επιστημονικών επιτροπών που διατυπώθηκαν στις 9 και 13 Δεκεμβρίου 1996 υιοθετήθηκαν ομόφωνα και κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος να πιστεύεται ότι θα μπορούσαν να υπάρξουν δυσμενείς επιπτώσεις για την ανθρώπινη υγεία, την υγεία των ζώων και το περιβάλλον, σε συνάρτηση με τις γενετικές τροποποιήσεις του αραβοσίτου. Καμιά από τις επιτροπές δεν διαπίστωσε να υπάρχουν επιστημονικές αποδείξεις για την ύπαρξη μακροπρόθεσμων κινδύνων για την ανθρώπινη υγεία, την υγεία των ζώων και το περιβάλλον. Οι γνώμες των τριών επιτροπών διαβιβάστηκαν επίσημα στο Κοινοβούλιο, στις 20 Φεβρουαρίου 1997.

9. Στο πλαίσιο της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση και την παρουσίαση των τροφίμων που προορίζονται για τον τελικό καταναλωτή καθώς επίσης και τη διαφήμισή τους ((ΕΕ L 33 της 8.2.1979. )) η Επιτροπή θα υιοθετήσει στο άμεσο μέλλον τον κανονισμό της Επιτροπής. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να ισχύσουν για τα τρόφιμα που περιέχουν γενετικά τροποποιημένο αραβόσιτο, σύμφωνα με τα στοιχεία που κοινοποιήθηκαν από τη Ciba Geigy και η διάθεση του οποίου στο εμπόριο εγκρίθηκε βάσει της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ ((ΕΕ L 43 της 14.2.1997. )) οι ίδιες απαιτήσεις επισήμανσης που προβλέπονται και από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 97/258 που εγκρίθηκε μόλις πρόσφατα, σχετικά με τα νέα τρόφιμα και τα νέα συστατικά τροφίμων ((ΕΕ L 117 της 8.5.1990. )).

10. Η Αυστρία πληροφόρησε επίσημα την Επιτροπή στις 14 Φεβρουαρίου 1997 ότι η χρήση και πώληση του εν λόγω αραβοσίτου είχε προσωρινά απαγορευθεί με την έκδοση σχετικού διατάγματος, βάσει των διατάξεων του άρθρου 16 της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον. Με την ανακοίνωσή της αυτή, η Αυστρία κοινοποίησε τα λεπτομερή επιστημονικά επιχειρήματά της, τα οποία δικαιολογούσαν τη δράση της. Η Επιτροπή κοινοποίησε τα επιχειρήματα αυτά στις τρεις επιστημονικές επιτροπές που είχαν αρχικά εξετάσει τον φάκελο, ζητώντας τους να εξετάσουν κατά πόσο στα στοιχεία που είχαν χορηγηθεί από την Αυστρία περιλαμβάνονταν νέες συναφείς επιστημονικές αποδείξεις, που δεν είχαν ληφθεί υπόψη από τις επιτροπές, κατά τη διατύπωση των γνωμών τους και κατά πόσο τα στοιχεία αυτά θα τις εξωθούσαν να καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι το εν λόγω προϊόν συνιστά κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον.

Το Λουξεμβούργο ενημέρωσε επίσης στις 17 Μαρτίου 1997 την Επιτροπή για τα ανάλογα μέτρα που έλαβε αναφορικά με τον αραβόσιτο της Ciba Geigy.

Σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να απαγορεύσουν προσωρινά την πώληση ή τη χρήση ενός προϊόντος που τους έχει κοινοποιηθεί προσηκόντως και για το οποίο χορηγήθηκε έγκριση βάσει της οδηγίας, εάν έχουν βάσιμους λόγους να πιστεύουν ότι το εν λόγω προϊόν συνιστά κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον. Στις περιπτώσεις αυτές, η ανάλογη απόφαση για το θέμα λαμβάνεται εντός χρονικής προθεσμίας τριών μηνών βάσει της διαδικασίας του άρθρου 21 της οδηγίας.

Όπως προβλέπεται στο άρθρο 16, η Επιτροπή θα εξετάσει κάθε συγκεκριμένη περίπτωση μεμονωμένα και θα υποβάλει, όπως κρίνει σκόπιμο, στην Επιτροπή ρυθμιστικών μέτρων που συγκροτείται βάσει της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ, σχέδιο των μέτρων που πρέπει να ληφθούν, προς γνωμοδότηση.