ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0637/00

υποβολή: Nelly Maes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(3 Μαρτίου 2000)

Θέμα: Αναγνώριση των Κούρδων ως μειονότητας και η ένταξη της Τουρκίας.

Από τη Διάσκεψη Κορυφής του Ελσίνκι τον Δεκέμβριο του 1999 η Τουρκία αναγνωρίστηκε επισήμως ωςποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ. Οι όροι συμμετοχής της χώρας αυτής στην ΕΕ είναι εκδημοκρατισμός, βελτίωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τήρηση των κριτηρίων της Συνθήκης

της Κοπεγχάγης. Το τελευταίο αυτό σημαίνει αναγνώριση των δικαιωμάτων των πολιτιστικών μειονοτήτων. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη ασκήσει πίεση για την αναγνώριση των δικαιωμάτων του κουρδικού λαού στην Τουρκία. Η αναγνώριση των Κούρδων ως μειονότητας συνεπάγεται ένα βήμα προς την απόκτηση πολιτιστικών δικαιωμάτων.

Τα κριτήρια της Συνθήκης της Κοπεγχάγης δεν είναι πολύ λεπτομερή, τούτο δε αφήνει κάποια περιθώρια ερμηνείας. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Πρωθυπουργού κ. Ετσεβίτ κατά τη Διάσκεψη του Ελσίνκι, η Τουρκία κατέβαλε προσπάθειες για την επίτευξη του εκδημοκρατισμού. Όσον αφορά όμως το θέμα της αναγνώρισης της κουρδικής γλώσσας, η άποψη του Πρωθυπουργού της Τουρκίας είναι ότι η Τουρκία θα μεταβάλει τη στάση της όταν θα πάψουν ναφίστανται οι αυτονομιστικές τάσεις στη Νοτιοανατολική Τουρκία. Τέτοιες δηλώσεις καταδεικνύουν ότι ο Ετσεβίτ θα εκμεταλλευθεί πλήρως την ασάφεια πουφίσταται σχετικά με την παραχώρηση ή μη πολιτιστικών δικαιωμάτων στους Κούρδους.

Υπάρχει ο κίνδυνος ότι με αόριστες παραχωρήσεις η Τουρκία θα πετύχει την ένταξή της στην Ένωση. Είναι όμως σαφές ότι τα μέτρα που το τουρκικό κράτος έχει λάβει ως σήμερα δεν είναι επαρκή ούτε για να θεωρηθεί η Τουρκία ως μια δημοκρατική χώρα, ούτε για να διασφαλιστούν τα δικαιώματα των Κούρδων ως μειονότητας, πόσο μάλλον ως λαού.

Μπορεί η Επιτροπή να αποσαφηνίσει την άποψή της όσον αφορά τον βαθμό στον οποίο η Τουρκία πληροί τα κριτήρια της ένταξης; Ποιά είναι η άποψη της Επιτροπής σχετικά με τα δικαιώματα των Κούρδων ως πολιτιστικής μειονότητας; Με ποιο τρόπο θεωρεί η Επιτροπή ότι θα κρίνει το βαθμό στον οποίο η Τουρκία πληροί τα κριτήρια της Συνθήκης της Κοπεγχάγης και την αναγνώριση των δικαιωμάτων των Κούρδων ως πολιτιστικής μειονότητας; Ποια μέτρα θα λάβει η Επιτροπή ώστε να παρακολουθήσει την πορεία της Τουρκίας σε ό,τι αφορά την ένταξη και τα συναφή προς αυτήν κριτήρια;

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(27 Μαρτίου 2000)

Στην τελευταία τακτική έκθεσή της που ενέκρινε τον Οκτώβριο του 1999(1), η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα: οι πρόσφατες εξελίξεις επιβεβαιώνουν ότι παρόλο που διαθέτει τα βασικά χαρακτηριστικά ενός δημοκρατικού συστήματος, η Τουρκία δεν πληροί ακόμη τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης. Υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και την προστασία των μειονοτήτων [mldr].

Όσον αφορά το θέμα των Τούρκων πολιτών κουρδικής καταγωγής, η τακτική έκθεση επανέλαβε τη γνώμη που περιλαμβάνεται στην έκθεση του 1998 δηλαδή ότι μια πολιτική λύση θα μπορούσε να περιλαμβάνει την αναγνώριση ορισμένων μορφών της κουρδικής πολιτιστικής ταυτότητας και μεγαλύτερη ανοχή έναντι των τρόπων έκφρασης αυτής της ταυτότητας,πό τον όρο ότι δεν θαποστηρίζει την αυτονομία ή την τρομοκρατία.

Ένα σημαντικό σημείο της νέας στρατηγικής της προένταξης για την Τουρκία, που άρχισε στο Συμβούλιο του Ελσίνκι το Δεκέμβριο του 1999, είναι η εταιρική σχέση προσχώρησης που θα επεξεργαστεί η Επιτροπή πριν από την έγκρισή της από το Συμβούλιο. Σκοπός αυτής της εταιρικής σχέσης προσχώρησης είναι κυρίως να καθορίσει τις προτεραιότητες που θα πρέπει να πραγματοποιήσει η Τουρκία σε όλους τους τομείς που προβλέπουν τα κριτήρια της Κοπεγχάγης (περιλαμβανομένου και του πολιτικού τομέα) ώστε να προετοιμαστεί για την προσχώρησή της στην Ένωση. Η παρακολούθηση της εφαρμογής των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης προσχώρησης θα πραγματοποιείται τακτικά, μέσω κατάλληλων μηχανισμών όπως η επιτροπή σύνδεσης καθώς και οι ετήσιες τακτικές εκθέσεις.

(1) COM(1999)514 τελικό.