ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3004/98

υποβολή: Doeke Eisma (ELDR) προς την Επιτροπή

(8 Οκτωβρίου 1998)

Θέμα: Ανακάλυψη ρύπων του τύπου επιβραδυντών φλόγας στο σπέρμα φαλαινών που συνήθως διαβιούν και τρέφονται σε βαθειά ύδατα

1. Είναι η Επιτροπή ενημερωμένη σχετικά με τους επιβραδυντές φλόγας, μια ομάδα χημικών ενώσεων που χρησιμοποιούνται σε σχετικώς υψηλές συγκεντρώσεις στα ηλεκτρονικά, όπως οι υπολογιστές και οι τηλεοπτικοί δέκτες;

2. Έχει η Επιτροπή λάβει γνώση της μελέτης ολλανδών ερευνητών (που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Nature στις 2 Ιουλίου 1998), από την οποία προκύπτει ότι δύο ομάδες επιβραδυντών φλόγας, τα πολυβρωμιωμένα διφαινύλια (ΡΒΒ) και οι αιθέρες πολυβρωμιωμένου διφαινυλίου (PDE) εντοπίστηκαν στο σπέρμα φαλαινών που συνήθως διαβιούν και τρέφονται σε βαθειά ύδατα, πράγμα που αποδεικνύει ότι οι ενώσεις αυτές έχουν φτάσει έως τα βάθη των ωκεανών;

3. Δέχεται η Επιτροπή ότι οι ουσίες αυτές έχουν πολλές ομοιότητες, από άποψη συμπεριφοράς και τοξικότητας, με γνωστούς περιβαλλοντικούς ρύπους, όπως τα πολυχλωριούχα διφαινύλια (PCB) και το διχλωρο-διφαινυλο-τριχλωροαιθάνιο (DDT), ουσίες που έχουν απαγορευθεί από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Εάν όχι, για ποιό λόγο;

4. Συμφωνεί η Επιτροπή ότι από τα πορίσματα της προειρημένης μελέτης προκύπτει σαφώς ότι οι εν λόγω επιβραδυντές φλόγας που εισέρχονται στην ατμόσφαιρα, στα ύδατα των ποταμών και των θαλασσών, ενδεχομένως λόγω ανεπαρκούς καύσης στους σταθμούς αποτέφρωσης αποβλήτων, συγκεντρώνονται στο περιβάλλον με ένα τέτοιο ταχύ ρυθμό που μπορεί να καταστούν σοβαρή απειλή για την υγεία των ανθρώπων και των ζώων, εάν δεν ληφθούν ταχέως μέτρα; Εάν όχι, για ποιό λόγο;

5. Εάν συμφωνεί, μπορεί η Επιτροπή να μας πληροφορήσει τί μέτρα προτίθεται να λάβει για να αποφευχθεί η περαιτέρω συγκέντρωση των τοξικών αυτών ουσιών στο περιβάλλον;

6. Είναι η Επιτροπή διατεθειμένη να προχωρήσει στην απαγόρευση των επιβραδυντών φλόγας;

Απάντηση της κας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής

(1 Δεκεμβρίου 1998)

Τα επιβραδυντικά φλόγας αποτελούν γνώριμο ζήτημα για την Επιτροπή. Πράγματι, η χρήση ορισμένων βρωμιωμένων επιβραδυντικών φλόγας σε ορισμένα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα απαγορεύθηκε πριν από πολλά χρόνια. Η οδηγία 79/663(1) απαγορεύει τη χρήση του φωσφορικού τρι-(2,3 - διβρωμοπροπυλεστέρα) και η οδηγία 83/264(2) απαγορεύει τη χρήση του οξείδιου της τρις αζιριδινυλοφωσφίνης και των δέκα πολυβρωμιωμένων διφαινυλίων για την ανωτέρω χρήση. Επιπλέον, η Επιτροπή πρότεινε ήδη το 1991 (COM(91)7 τελικό)(3) την απαγόρευση της εμπορικής κυκλοφορίας και των δέκα βρωμιωμένων διφαινυλαιθέρων. Ωστόσο, το Κοινοβούλιο επέλεξε να μην διατυπώσει γνώμη κατά την πρώτη ανάγνωση και η Επιτροπή αποφάσισε τελικά το 1995 να αποσύρει την πρότασή της. Εντούτοις, η βιομηχανία επιβραδυντικών φλόγας δεσμεύθηκε εθελουσίως προς τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης να ελέγχει καλύτερα τη χρήση των βρωμιωμένων διφαινυλαιθέρων.

Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 793/93 του Συμβουλίου(4) για την αξιολόγηση και τον έλεγχο των κινδύνων από τις υπάρχουσες ουσίες προβλέπει ένα γενικό πρόγραμμα για την αξιολόγηση των κινδύνων από χημικές ουσίες και για τον προσδιορισμό των αναγκών για περιορισμό των κινδύνων. Αυτήν την περίοδο τα πολυβρωμιωμένα διφαινύλια (PBBS) δεν παράγονται στην Ευρώπη σε μεγάλες ποσότητες, ενώ στο πλαίσιο του ανωτέρω κανονισμού οι εξής τρεις πολυβρωμιωμένοι διφαινυλικοί αιθέρες (PBDEs) είναι υπό αξιολόγηση: δις (πενταβρωμοφαινυλ) αιθέρας (DBDPE) (1163-19-5) με εισηγητή την Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, οκταβρωμοπαράγωγο διφαινυλαιθέρα (OBDPE) (32536-52-0) με εισηγητή τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, πενταβρωμοπαράγωγο διφαινυλαιθέρα (PBDPE) (32534-81-9) με εισηγητή το Ηνωμένο Βασίλειο. Τα τμήματα που αφορούν το περιβάλλον των εκθέσεων αξιολόγησης των κινδύνων και για τις τρεις ουσίες έχουν συζητηθεί και έχουν συμφωνηθεί από την αρμόδια τεχνική επιτροπή. Διατυπώθηκαν τα συμπεράσματα ότι για τα ατμοσφαιρικά οικοσυστήματα, δεν κρίνονται αναγκαία περαιτέρω μέτρα περιορισμού των κινδύνων. Για τα υδατικά, ιζηματικά και εδαφικά οικοσυστήματα υπάρχει ανάγκη για πρόσθετες δοκιμές οικοτοξικότητας προκειμένου να καθοριστεί η έκταση των πιθανών κινδύνων και επομένως να εξεταστεί η πιθανή ανάγκη και η έκταση περαιτέρω μέτρων περιορισμού των κινδύνων. Για τη συσσώρευση των χημικών ουσιών μέσω της τροφικής αλυσίδας και την πιθανή επίπτωσή τους σε ανώτερα είδη της τροφικής αλυσίδας διατυπώθηκε το συμπέρασμα ότι υπό τις κανονικές πρακτικές χρήσης και διάθεσης των DBDPE και OBDPE κανένα περαιτέρω μέτρο περιορισμού των κινδύνων δεν απαιτείται. Διατυπώθηκε πιθανή ανησυχία για τον PBDPE. Προκειμένου να διευκρινιστεί αυτή η ανησυχία ζητήθηκαν συμπληρωματικές πληροφορίες για τις ελευθερώσεις της χημικής ουσίας από συγκεκριμένες χρήσεις. Αυτήν την περίοδο διεξάγονται συζητήσεις στο πλαίσιο της αρμόδιας τεχνικής επιτροπής για την αξιολόγηση των κινδύνων για την ανθρώπινη υγεία. Οι πρόσφατες πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένης της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, έχουν διαβιβαστεί στο κράτος μέλοος που είναι εισηγητής για την αξιολόγηση και τον πιθανό συνυπολογισμό.

Υπάρχουν ομοιότητες μεταξύ αυτών των ουσιών και των DDT και PCB. Εν τούτοις, υπάρχουν επίσης διαφορές. Οι τρεις ουσίες είναι όλες πολύ λιπόφιλες, αλλά μόνο το PBDPE εξετάζεται για ταξινόμηση ως επικίνδυνο για το περιβάλλον. Διατυπώθηκε σύσταση για πρόγραμμα δοκιμών προκειμένου να προσδιορισθεί περαιτέρω η τοξικότητα και των τριών χημικών ουσιών ως προς τις πιθανές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία.

Οι εκθέσεις αξιολόγησης του κινδύνου καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι εκπομπές των επιβραδυντών φλόγας από τις διεργασίες αποτέφρωσης θα είναι σχεδόν μηδενικές. Οι πιθανοί οδοί διάβασης που οδηγούν σε περιβαλλοντικές συγκεντρώσεις των τριών βρωμιωμένων επιβραδυντών φλόγας εξετάζονται αυτήν την περίοδο από την τεχνική επιτροπή. Όταν οι εκθέσεις αξιολόγησης των κινδύνων οριστικοποιηθούν και, εάν είναι απαραίτητο, τα σχετικά αποτελέσματα υποβληθούν στην επιστημονική επιτροπή για την τοξικότητα, την οικοτοξικότητα και το περιβάλλον, θα διατυπωθούν συστάσεις για μέτρα περιορισμού του κινδύνου στις περιοχές για τις οποίες έχει αναφερθεί ανησυχία. Θα ληφθούν υπόψη πιθανές ανησυχίες και για τους ανθρώπους και για το περιβάλλον.

(1) ΕΕ L 197 της 3.8.1979, σελ. 37.

(2) ΕΕ L 147 της 6.6.1983, σελ. 9.

(3) ΕΕ L 46 της 22.2.1991, σελ. 8.

(4) ΕΕ L 84 της 5.4.1993, σελ. 1.