ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1258/02

υποβολή: Carlos Ripoll y Martnez de Bedoya (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(6 Μαΐου 2002)

Θέμα: Φορολογία στις Βαλεαρίδες νήσους

Η Κυβέρνηση της Αυτόνομης Διοικητικής Περιφέρειας των Βαλεαρίδων νήσων ενέκρινε τον νόμο 7/2001, της 23ης Απριλίου 2001, σχετικά με τον φόρο παρεπιδημούντων σε τουριστικά καταλύματα, με σκοπό την χρηματοδότηση του Ταμείου για τη βελτίωση των τουριστικών δραστηριοτήτων και την προστασία του περιβάλλοντος.

Στην σχετική αιτιολογική έκθεση αναφέρεται ότι η τεράστια ανάπτυξη των τουριστικών δραστηριοτήτων έχει προκαλέσειπερβολικήποβάθμιση των φυσικών πόρων και του περιβάλλοντος στις Βαλεαρίδες νήσους και ότι, για την διατήρηση της ανταγωνιστικότητας του τουριστικού προϊόντος της περιοχής, απαιτείται η καταβολή προσπαθειών από τις κρατικές και περιφερειακές αρχές ώστε να εξασφαλισθεί η βιώσιμη ανάπτυξή του, οπότε, δεδομένης της ανεπάρκειας των πηγών χρηματοδότησης, επιβάλλεται ο εν λόγω φόρος.

Ποιά είναι η γνώμη της Επιτροπής όσον αφορά τον φόρο αυτόν, σε σχέση με την αρχή ο ρυπαίνων πληρώνει·

Δεδομένου ότι, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση, η περιβαλλοντικήποβάθμιση οφείλεται στην τουριστική δραστηριότητα στο σύνολό της, δεν θα έπρεπε, με βάση την αρχή αυτή, ο εν λόγω φόρος να αφορά όλες τις δραστηριότητες του τουριστικού τομέα·

Δεν πιστεύει η Επιτροπή ότι η εξαίρεση ενός σημαντικού τμήματος του τουριστικού τομέα από τον φόρο αυτόν συνιστά διάκριση εις βάρος ενός από τους διάφορους τομείς παροχής τουριστικώνπηρεσιών·

Κοινή απάντησητου κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπήςστις γραπτές ερωτήσεις E-1258/02, E-1259/02, E-1260/02 και E-1261/02

(5 Αυγούστου 2002)

Όπως γνωρίζει το Αξιότιμο Μέλος, ο νόμος 7/2001, που θεσπίστηκε στις 23 Απριλίου 2001 από την Αυτόνομη Διοικητική Περιφέρεια των Βαλεαρίδων νήσων, προβλέπει την επιβολή φόρου στα άτομα που παραμένουν σε τουριστικά καταλύματα. Ο πελάτης επιβαρύνεται με το συνολικό φόρο τον οποίο εισπράττει το τουριστικό ίδρυμα. Παρότι ο νόμος 7/2001 αναφέρεται σε φόρο, στην ουσία πρόκειται για τουριστικό δασμό που εφαρμόζεται επίσης και σε άλλους προορισμούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση, π.χ. με την ονομασία δασμός παραμονής.

Ο φόρος στον οποίο αναφέρθηκε το Αξιότιμο Μέλος δεν εναρμονίστηκε σε κοινοτικό επίπεδο. Οι κοινοτικές ρυθμίσεις καθώς και τα κριτήρια επιβολής του φόρουπάγονται στη φορολογική αρμοδιότητα των κρατών μελών, με την προϋπόθεση του σεβασμού των θεμελιωδών αρχών της κοινοτικής νομοθεσίας.

Όσον αφορά το θέμα της αειφόρου ανάπτυξης των περιφερειακών και περιβαλλοντικών πόρων σε σχέση με την κοινοτική αρχή ο ρυπαίνων πληρώνει, η Επιτροπή επεσήμανε στην ανακοίνωσή της του Ιουλίου 1997(1) ότι ένα μέτρο κρίνεται στο πλαίσιο του κοινοτικού δικαίου από τα χαρακτηριστικά και τις επιπτώσεις του και όχι από τις ονομασίες που του δίδονται από τα κράτη μέλη. Σε γενικές γραμμές, ένας φόρος είναι περιβαλλοντικός όταν η φορολογική του βάση έχει σαφώς αρνητικές συνέπειες για το περιβάλλον. Στην περίπτωση του

πό εξέταση νόμου, ο φόρος καθορίζεται ανάλογα με τον αριθμό διανυκτερεύσεων σε τουριστικό ίδρυμα. Ο εν λόγω φόρος δεν μπορεί να θεωρηθεί ως βασιζόμενος στην κοινοτική αρχή ο ρυπαίνων πληρώνει, ακόμα και εάν τα έσοδα από το φόρο χρησιμοποιούνται στη χρηματοδότηση ταμείου για βελτίωσης της τουριστικής δραστηριότητας και προστασίας του περιβάλλοντος.

Όσον αφορά τον στόχο της ποιοτικής βελτίωσης της τουριστικής προσφοράς στις Βαλεαρίδες νήσους με τη χρησιμοποίηση των εισπράξεων από φόρο που θα επιβάλλεται αποκλειστικά στους τουριστικούς φορείς που προσφέρουν κατάλυμα και όχι στο σύνολο του τουριστικού κλάδου των Βαλεαρίδων, η Επιτροπήπενθυμίζει ότι τα κριτήρια επιβολής φόρου επιλέγονται από τις φορολογικές αρχές της χώρας. Η επιβολή τουπό εξέταση φόρου και σε άλλους φορείς του τουριστικού κλάδου όπως εστιατόρια, κέντρα τουριστικών δραστηριοτήτων, κινηματογράφοι, κ.τ.λ. εντάσσεται και αυτή στις αρμοδιότητες της φορολογικής αρχής της χώρας.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο φόρος αυτός δεν αποτελεί περίπτωση διπλής φορολογίας, ασυμβίβαστης με το εναρμονισμένο σύστημα ΦΠΑ(2). Πράγματι το άρθρο 33 της έκτης οδηγίας ΦΠΑ προβλέπει ότι με την επιφύλαξη άλλων κοινοτικών διατάξεων, οι διατάξεις της παρούσας οδηγίας δεν αποτελούν εμπόδιο στη συνέχιση της επιβολής ή την επιβολή από ένα κράτος μέλος, φόρων στα ασφαλιστικά συμβόλαια, στα παιχνίδια και στοιχήματα, ειδικών φόρων κατανάλωσης, φόρων καταχώρησης σε μητρώα και γενικότερα κάθε είδους φόρων, τελών και δασμών που δεν αφορούν φόρο κύκλου εργασιών.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο απεφάνθη κατέπανάληψη(3) σχετικά με την έννοια του φόρου ο οποίος δεν έχει χαρακτήρα φόρου κύκλου εργασιών. Στο σημείο 11 της απόφασής του της 31ης Μαρτίου 1992, στηνπόθεση C-200/90, το Δικαστήριο αφούπενθύμισε πρώτα ότι σκοπός του άρθρου 33 είναι να αποφευχθεί η επιβολή φόρων, δασμών και επιβαρύνσεων που θα επιβάρυναν την κυκλοφορία των αγαθών καιπηρεσιών κατά τρόπο ανάλογο με το ΦΠΑ και θα έθεταν σε κίνδυνο τη λειτουργία του κοινού συστήματος ΦΠΑ, επανέλαβε τα κύρια χαρακτηριστικά του ΦΠΑ(4).

Ο φόρος του οποίου τη νομιμότητα αμφισβητεί το Αξιότιμο Μέλος, με γνώμονα την κοινοτική νομοθεσία δεν έχει τα κύρια χαρακτηριστικά ενός ΦΠΑ, όρος που πρέπει να πληρούται σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου προκειμένου να θεωρηθεί ασύμβατος κάποιος φόρος. Ιδίως, ο φόρος δεν εφαρμόζεται γενικά αλλά αφορά ένα μόνο τομέα, το ξενοδοχειακό τομέα και τα άλλα τουριστικά καταλύματα, το ύψος του δεν είναι ανάλογο προς τις τιμές των παρεχομένωνπηρεσιών και ο μηχανισμός μετακύλισης/έκπτωσης που είναι ίδιο του ΦΠΑ δενφίσταται στην περίπτωση του εξεταζόμενου φόρου.

Όσον αφορά το δικαίωμα εγκατάστασης (άρθρο 43 της συνθήκης ΕΚ) και την ελεύθερη κυκλοφορία τωνπηρεσιών (άρθρο 49 της συνθήκης ΕΚ), η κοινοτική νομοθεσία αντιτίθεται στην εφαρμογή οποιουδήποτε εθνικού διακανονισμού που περιλαμβάνει φορολογική νομοθεσία βάσει της οποίας και χωρίς αντικειμενική αιτιολογία, απαγορεύεται ή καθίσταται λιγότερο ελκυστική η δυνατότητα για κάποιον φορέα να επωφεληθεί στην πράξη από τις ελευθερίες αυτές και που έχει ιδίως ως αποτέλεσμα να δυσχεραίνονται οι παροχέςπηρεσιών μεταξύ κρατών μελών σε σχέση με τις ίδιες παροχές εντός ενός κράτους μέλους(5). Ωστόσο, στην περίπτωση του παρόντος φόρου, δεν φαίνεται να δημιουργείται φορολογική διάκριση μεταξύ τουριστικών φορέων παροχής καταλυμάτων, που όλοι είναι εγκατεστημένοι στις Βαλεαρίδες νήσους.

Επιπλέον, ενώ είναι σαφές ότι στους χρήστεςπηρεσιών περιλαμβάνονται και οι τουρίστες καθώς και ότι η ελεύθερη παροχήπηρεσιών προβλέπει τη δυνατότητα γιάυτούς να πηγαίνουν σε άλλο κράτος μέλος για να επωφεληθούν από κάποιαπηρεσία(6), η Επιτροπή δεν διαθέτει προς το παρόν πληροφορίες βάσει των οποίων να προκύπτει ότι το εν λόγω μέτρο θίγει τους τουρίστες κατά τρόπο δυσανάλογο ή που εισάγει διακρίσεις. Η Επιτροπή εξακολουθεί να εξετάζει το θέμα.

(1) Ανακοίνωση της Επιτροπής Περιβαλλοντικοί φόροι και επιβαρύνσεις στην ενιαία αγορά, ΕΕ C 224 της 23.7.1997.

(2) Έκτη οδηγία 77/388/CEE του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1977, περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τους φόρους κύκλου εργασιών — κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας: ομοιόμορφη φορολογική βάση, ΕΕ L 145 της 13.6.1977.

(3) Την τελευταία φορά σε απόφαση της 9ης Μαρτίου 2000 στηνπόθεση Evangelischer Krankenhausverein Wien C-437/97, απόφαση της 9ης Μαρτίου 2000, τεύχος 2000, σ. I-01157.

(4) Τα ακόλουθα: — ο ΦΠΑ εφαρμόζεται γενικά στις συναλλαγές που αφορούν αγαθά ήπηρεσίες, — αναλογεί στις τιμές των εν λόγω αγαθών καιπηρεσιών, — εισπράττετ σε κάθε στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας και διανομής, — τέλος, εφαρμόζεται στην προστιθέμενη αξία των αγαθών καιπηρεσιών, ενώ ο δασμός που οφείλεται στο πλαίσιο κάποιας συναλλαγήςπολογίζεται εφόσον έχει αφαιρεθεί ο δασμός που κατεβλήθη στο πλαίσιο προηγούμενης συναλλαγής. Υπόθεση Denkavit C-200/90, απόφαση της 31ης Μαρτίου 1992, Τεύχος 1992 σ. I-02217.

(5) Υπόθεση C-381/93 Επιτροπή/Γαλλία, απόφαση της 5ης Οκτωβρίου 1994, σ. 16 και 17, Τεύχος 1994, σ. I-05145· Υπόθεση C-118/96 Safir, απόφαση της 28ης Απριλίου 1998, σ. 28 και 23, Τεύχος 1998, σ. I-01897· Υπόθεση C-439/99 Επιτροπή/Ιταλία, σ.22, απόφαση της 15ης Ιανουαρίου 2002, δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί.

(6) Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου στηνπόθεση Luisi και Carbone C-286/82, απόφαση της 31ης Ιανουαρίου 1984, σ.16, Τεύχος 1984, σ. 00377· καιπόθεση Bickel και Franz C-274/96, απόφαση της 24ης Νοεμβρίου 1998, σ.15, Τεύχος 1998, σ. I-07637.