EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης CE 33/28

(2004/C 33 E/026)

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Ε-3904/02

υποβολή: Nelly Maes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(14 Ιανουαρίου 2003)

Θέμα: Χρηματοδοτική ενίσχυση για τη Ρουάντα και την Ουγκάντα

Την Τρίτη 3 Δεκεμβρίου διεξήχθη στην Επιτροπή Ανάπτυξης και Συνεργασίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συζήτηση, στην οποία συμμετείχαν εμπειρογνώμονες, με θέμα την έκθεση του OHE με τίτλο «Illegal exploitation of Natural Resources and Other Forms of Wealth of the Democratic Republic of Congo».

Παρά την αποκαλούμενη απόσυρση των στρατιωτικών δυνάμεων, η λεηλασία των πλούτων του Κονγκό συνεχίζεται όπως πριν. Η ομάδα του OHE ανέφερε μεταξύ άλλων την ύπαρξη δικτύου στο οποίο πολιτικές προσωπικότητες, αρχηγοί επαναστατών και στρατιωτικοί από τη Ρουάντα και την Ουγκάντα συμμετέχουν. Από κοινού με το Ζιμπάμπουε δημιούργησαν μηχανισμούς για να διατηρήσουν τις δυνατότητές τους να σφετερίζονται διαμάντια, κοβάλτιο, χαλκό, γερμάνιο, χρυσό, κολτάνιο, και ξύλο.

Δεν θεωρεί άραγε η Επιτροπή ότι η γνωστοποίηση των λεηλασιών αυτών αποτελεί αφορμή για να ασκήσει πίεση, προκειμένου η χορήγηση στις χώρες αυτές ενός μέρους των ενισχύσεων, που αποβαίνουν άμεσα ή έμμεσα προς όφελος της κυβέρνησης, να καταστεί εξαρτημένη από κριτήρια όπως η πλήρης απόσυρση των στρατιωτικών τους δυνάμεων από το Κονγκό, η πλήρης παύση της υποστήριξης των ομάδων επαναστατών στο Κονγκό και η λήψη συγκεκριμένων μέτρων από τις χώρες αυτές για να τεθεί τέρμα στην παράνομη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων από πολίτες και στρατιωτικούς της χώρας τους στη Ανατολικό Κονγκό; Δεν θα έπρεπε άραγε η Επιτροπή να συστήσει στο Συμβούλιο την ενδεχόμενη επιβολή «συγκεκριμένων κυρώσεων» κατά των ατόμων και επιχειρήσεων αυτών που προωθούν το εν λόγω εμπόριο;

Ποιά ενίσχυση παρέχει η Επιτροπή στη Ρουάντα και στην Ουγκάντα;

Παρέχεται άραγε επίσης άμεση δημοσιονομική ενίσχυση;

Εάν ναι, δεν υφίσταται άραγε λόγος να τεθεί τέρμα σ' αυτή, και μάλιστα χωρίς αναβολή;

Απάντηση του κ. Nielson εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Μαρτίου 2003)

Η Επιτροπή έλαβε γνώση του περιεχομένου της έκθεσης της επιτροπής εμπειρογνωμόνων σχετικά με την παράνομη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων και άλλων μορφών πλούτου στη δημοκρατία του Κονγκό, την οποία διαβίβασε ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών στο Συμβούλιο Ασφαλείας, στις 15 Οκτωβρίου 2002.

Η έκθεση αναφέρει, ιδίως στις παραγράφους 171, 172 και 173, ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών θα μπορούσε ενδεχομένως, να προτείνει κάποιες μειώσεις της κρατικής αναπτυξιακής βοήθειας, με στόχο να προωθηθεί η ειρήνη και η χρηστή διακυβέρνηση στην περιφέρεια. Η έκθεση προτείνει επίσης έναν γενικό μηχανισμό εφαρμογής των μειώσεων αυτών οι οποίες θα χορηγούνται κυρίως υπό την προϋπόθεση ότι αποσύρονται τα ξένα στρατεύματα από τη δημοκρατία του Κονγκό, πράγμα το οποίο εξάλλου μόλις συνέβη. Αντίθετα, η έκθεση δεν αναφέρει λεπτομερώς τι είδους επιπλέον διορθωτικά μέτρα θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη για τη δημιουργία ενός μηχανισμού προοδευτικής μείωσης της βοήθειας.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας, στο ψήφισμά του αριθ. 1457 της 24ης Ιανουαρίου 2003, εξέφρασε τη γνώμη του επί της έκθεσης, δίνοντας εξάμηνη παράταση στην επιτροπή εμπειρογνωμόνων, ώστε αυτοί να είναι σε θέση να εξετάσουν τα κατάλληλα δεδομένα και να αναλύσουν πληροφορίες οι οποίες συγκεντρώθηκαν στο παρελθόν, ώστε να επαληθεύσουν, επιβεβαιώσουν και ενδεχομένως, να ενημερώσουν τα συμπεράσματά τους.

Λόγω της περιπλοκότητας του θέματος, η Επιτροπή εκφράζεται υπέρ της παράτασης αυτής, χάρη στην οποία είναι δυνατόν να δοθεί μια σαφέστερη εικόνα της κατάστασης. Εξάλλου, και ανάλογα με την περίπτωση, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι ένα ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας το οποίο καθορίζει το πλαίσιο εφαρμογής μιας κοινής και συνδυασμένης θέσης του συνόλου της διεθνούς κοινότητας σε ότι αφορά ενδεχόμενες κυρώσεις, αποτελεί αναγκαίο προαπαιτούμενο για να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα αυτού του είδους των κυρώσεων σε σχέση με τους επιδιωκόμενους στόχους.

Στο πλαίσιο του πολιτικού διαλόγου, τον οποίο διεξάγει η Ένωση με τις χώρες ΑΚΕ δυνάμει του άρθρου 8 της συμφωνίας Κοτονού, η Επιτροπή ενθαρρύνει σθεναρά τις χώρες που αναφέρονται στην έκθεση, να προβούν σε εις βάθος διερευνητικές ενέργειες καθώς και να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα έναντι των υπηκόων τους που αναφέρονται, στην περίπτωση που τούτο δικαιολογείται βάσει αποδεδειγμένων και αναμφισβήτητων γεγονότων καθώς και αντικειμενικών περιστάσεων. Εξάλλου, η Επιτροπή επιθυμεί να επισύρει την προσοχή στο γεγονός ότι η έκθεση της επιτροπής εμπειρογνωμόνων των Ηνωμένων Εθνών αναφέρει επίσης, μεταξύ των ευθυνόμενων για τη λεηλασία των πόρων στη Δημοκρατία του Κονγκό, και πρόσωπα και επιχειρήσεις από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή από άλλες χώρες εκτός της Αφρικανικής Ηπείρου.

Η Επιτροπή δεν έχει συγκεκριμένη αρμοδιότητα σε ότι αφορά κυρώσεις κατά προσώπων και επιχειρήσεων. Δεδομένου ότι οι κυρώσεις κατά των αναφερόμενων στην έκθεση προσώπων και επιχειρήσεων είχαν ποινικό χαρακτήρα και/ή αφορούσαν εσωτερικές υποθέσεις, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να συστήσει επίσημα την έγκριση από το Συμβούλιο.

Στην περίπτωση της Ουγκάντας και της Ρουάντας, η Κοινότητα παρεμβαίνει παρέχοντας βοήθεια για έργα στους κοινωνικούς τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης, στον τομέα των μεταφορών και της τοπικής ανάπτυξης καθώς και της δημοσιονομικής στήριξης για την εφαρμογή εθνικών στρατηγικών μείωσης της ένδειας, οι οποίες εκπονήθηκαν σε διαβούλευση με τα θεσμικά όργανα του Bretton Woods, την κοινωνία των πολιτών και την κοινότητα των δανειστών.