ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1287/00

υποβολή: Mara Sornosa Martnez (PSE) προς την Επιτροπή

(19 Απριλίου 2000)

Θέμα: Σοβαρά προβλήματα απερήμωσης στη Βαλένθια (Ισπανία)

Πρόσφατα πραγματοποιήθηκε στη Βαλένθια (Ισπανία) συνέδριο σχετικά με την απερήμωση, το οποίο διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία για τη Διατήρηση του Εδάφους (ESSC). Μεταξύ των συμπερασμάτων στα οποία κατέληξαν οι περισσότεροι από 400 επιστήμονες που συμμετείχαν στο συνέδριο, ξεχωρίζει η διαπίστωση ότι η Ισπανία αντιμετωπίζει τον μεγαλύτερο κίνδυνο απώλειας εδάφους από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες (το 60 % των ισπανικών εδαφών αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα απερήμωσης). Πιο συγκεκριμένα, στην Αυτόνομη Διοικητική Περιφέρεια της Βαλένθια, το 40 % του εδάφους αντιμετωπίζει πρόβλημα απερήμωσης, ενώ το 5 έως 7 % της έκτασης αυτής δεν είναι πλέον ανακτήσιμο.

Σε δηλώσεις της, δια στόματος του Επιτρόπου Fischier (βλ. απάντηση στην ερώτηση Ε-1563/95(1)), η Επιτροπή διαβεβαίωνε ότι κυρίαρχο στοιχείο ενός αποτελεσματικού αγώνα κατά της απερήμωσης αποτελεί η λογική χρήση του εδάφους, κατά τρόπο συμβατό με τις ανάγκες του περιβάλλοντος, σε συνδυασμό με την ορθολογική και σώφρονα χρήση τωνδάτινων πόρων. Θα πρέπει εξάλλου να σημειωθεί ότι παρόμοιες προθέσεις διαπνέουν τις εργασίες για την εφαρμογή της αναμενόμενης οδηγίας-πλαισίου για το νερό.

Ωστόσο, αυτή τη στιγμή, στην προαναφερθείσα Αυτόνομη Διοικητική Περιφέρεια της Βαλένθια,

- εφαρμόζονται συγκεκριμένες γεωργικές και οικιστικές πρακτικές που έχουν σοβαρότατες επιπτώσεις για τα διάφορα επίπεδα τουδροφόρου ορίζοντα σε περιοχές όπως οι Les Marnes, la Marjal de Almenara, la Marjal de Peiscola και la Marjal de Pego-Oliva,

- σχεδιάζονται παροχετεύσεις όπως αυτή μεταξύ των ποταμών Xucar και Vinalop, που θα έχει επιπτώσεις σε όλο το μήκος της Albufera (προστατευόμενη περιοχή στο πλαίσιο του LIFE),

- συνεχίζει να αυξάνεται η ρύπανση τωνδάτων από αζωτούχες ενώσεις, εξαιτίας κακής συντήρησης του εδάφους,

- κατασκευάζεται ένα μεγάλο πάρκο αναψυχής (Terra Mtica) του οποίου οι ανάγκες σε νερόπολογίζεται πως το 2002 θα έχουν διπλασιάσει το έλλειμμα σε νερό μιας περιοχής που πλήττεται από ξηρασίες,

- έχουν δημιουργηθεί, ή βρίσκονται στο στάδιο της κατασκευής, γήπεδα γκολφ στην Peiscola, το Benidorm, το Finestrat και το Manises, χωρίς κανένα σχεδιασμό, ούτε και πρόβλεψη σχετικά με τουςδάτινους πόρους κ.τ.λ.

Δεν πιστεύει η Επιτροπή ότι όλες οι δραστηριότητες που περιγράφηκαν ανωτέρω έρχονται σε αντίθεση όχι μόνο με τη Σύμβαση του Αγώνα κατά της Απερήμωσης, την οποία έχειπογράψει η Ισπανία, αλλά και με τους όρουςπό τους οποίους το ισπανικό κράτος και η περιφερειακή κυβέρνηση της Βαλένθια εισπράττουν και διαχειρίζονται πόρους του ΕΤΠΑ, του ΕΓΤΠΕ και των Ταμείων Συνοχής για την επίτευξη μιας βιώσιμης χρήσης του εδάφους;

Ποια μέτρα σκέπτεται να λάβει η Επιτροπή για να ωθήσει την κυβέρνηση της Ισπανίας, αλλά και την περιφερειακή κυβέρνηση της Βαλένθια, να αγωνισθούν κατά τρόπο συγκεκριμένο και αποτελεσματικό για την αντιμετώπιση του σοβαρότατου προβλήματος της απερήμωσης, που πλήττει ιδιαίτερα την Αυτόνομη Διοικητική Περιφέρεια της Βαλένθια, και λόγω του οποίου εισπράττουν την προαναφερθείσα κοινοτική χρηματοδότηση;

(1) ΕΕ C 311 της 22.11.1995, σελ. 4.

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Ιουλίου 2000)

Η Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι η κείμενη νομοθεσία της Κοινότητας για το νερό δεν εξασφαλίζει την αειφόρο διαχείριση του ύδατος για όλες τις κατηγορίεςδάτων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίον η Επιτροπή, μεταξύ άλλων κατόπιν των πρωτοβουλιών που ανέλαβε η Επιτροπή Περιβάλλοντος του Κοινοβουλίου, πρότεινε στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο οδηγία πλαίσιο για το νερό(1). Το Συμβούλιο ενέκρινε σχετική κοινή θέση τον Οκτώβριο του 1999(2). Το Κοινοβούλιο γνωμοδότησε σχετικά (κατά την 2η ανάγνωση) το Φεβρουάριο του 2000(3). Από τη διαδικασία συμβιβασμού προκύπτει ότι η τελική έγκριση θα επιτευχθεί στα μέσα του 2000.

Η οδηγία πλαίσιο για το νερό θεσπίζει φιλόδοξους περιβαλλοντικούς στόχους όπως η πρόληψη τηςποβάθμισης τωνπογείωνδάτων, η αποκατάσταση τωνπογείωνδάτων και η εξισορρόπηση μεταξύ αφαίρεσης και αναπλήρωσης τωνπογείωνδάτων (άρθρο 4 παράγραφος 1 εδάφιο β). Παράλληλα η οδηγία αυτή επιβάλει η διαχείριση τωνδάτων να βασίζεται στις ποτάμιες λεκάνες (προγράμματα διαχείρισης των ποταμίων λεκανών), εξασφαλίζοντας την προστασία των επιφανειακώνδάτων καθώς και τωνπογείωνδάτων [άρθρο 3], και καθιερώνειποχρεώσεις για τα κράτη μέλη όσον αφορά στη θέσπιση νομικά δεσμευτικών μέτρων για την επίτευξη του στόχου αυτού, όπως οι έλεγχοι σχετικά με την άντληση επιφανειακών καιπογείωνδάτων και η δέσμευση επιφανειακώνδάτων, συμπεριλαμβανομένης της κατάρτισης αρχείου ή αρχείων για την αφαίρεση και τον περιορισμό τωνδάτων. Από τιςποχρεώσεις αυτές επιτρέπεται να εξαιρεθούν αποκλειστικά και μόνον οι περιπτώσεις άντλησης ύδατος με ασήμαντες επιπτώσεις [άρθρο 11 παράγραφος 3 εδάφιο δ].

Η Επιτροπή προτίθεται, μετά από την έγκριση της οδηγίας, να εξασφαλίσει την ορθή μεταφορά και εφαρμογή της, χρησιμοποιώντας τόσο τα μέσα που προβλέπει η Συνθήκη για την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, συμπεριλαμβανομένου του άρθρου 226 (τέως άρθρο 169) όσο και την ενημέρωση και την εφαρμογή διαδικασιών διαβούλευση με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Επιπλέον, η οδηγία θα εξασφαλίσει τη διαφάνεια και την προσβασιμότηταποχρεώνοντας τα κράτη μέλη να ενημερώνουν τους πολίτες τους και τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά τη θέσπιση των αντιστοίχων προγραμμάτων διαχείρισης των ποταμίων λεκανών.

Εξάλλου, επιβάλλεται να σημειωθεί ότι η νέα πολιτική αγροτικής ανάπτυξης που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο τον Ιούνιο του 1999, έχει καταστεί ο δεύτερος άξονας στήριξης της κοινής γεωργική πολιτικής. Ηποστήριξη που παρέχεταιπέρ της αειφόρου γεωργικής ανάπτυξης, και η οποία συνδέεται με τις γεωργικές δραστηριότητες και τον επαναπροσανατολισμό τους, ενδέχεται μεταξύ άλλων να αφορά τη διαφύλαξη και την προαγωγή της αειφόρου γεωργίαςψηλής φυσικής αξίας, που σέβεται ιδιαίτερα και το περιβάλλον. Τοιουτοτρόπως επιδιώκεται επίσης η αειφόρος ανάπτυξη των δράσεων, η διαφύλαξη και η βελτίωση των δασικών πόρων και η επέκταση των δασοκαλυπτόμενων εκτάσεων. Παράλληλα είναι δυνατόν να προβλεφθούν συγχρηματοδοτήσεις για επενδύσειςπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος. Τα ως άνω επιμέρους μέτρα ενδέχεται να συμβάλουν στην καταπολέμηση της απερήμωσης στις ζώνες που αναφέρει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου. Εναπόκειται στο αντίστοιχο κράτος μέλος ναποβάλει προγράμματα γεωργικής ανάπτυξης, τηρώντας πλήρως την αρχή της επικουρικότητας.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 περί γενικών διατάξεων για τα διαρθρωτικά ταμεία(4) ορίζει ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη μεριμνούν για την ενσωμάτωση των απαιτήσεων περί προστασίας του περιβάλλοντος κατά τον καθορισμό και τηνλοποίηση των δράσεων των ταμείων αυτών. Το ταμείο συνοχής συμβάλλει οικονομικά σε έργα με τα οποία επιδιώκεται η πραγμάτωση των στόχων που καθορίζει η συνθήκη ΕΚ στον τομέα του περιβάλλοντος και στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύωνποδομή μεταφορών.

Επιβάλλεται επίσης να σημειωθεί ότι από την άποψη αυτή η Ισπανία είναι μέλος του παραρτήματος IV (για την Βόρεια Μεσόγειο) της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την καταπολέμηση της απερήμωσης στην οποία επίσης έχουν συμβληθεί η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Ελλάδα. Τα ως άνω κράτη μέλη είτε έχουν ήδη συντάξει

είτε προπαρασκευάζουν τεχνικά και περιφερειακά προγράμματα δράσης για την καταπολέμηση της απερήμωσης ενώ παράλληλα έχουν πραγματοποιήσει σειρά συναντήσεων με τη συμμετοχή και της Επιτροπής. Τα εθνικά και περιφερειακά προγράμματα δράσης αποτελούν τη βάση για τηνλοποίηση της σύμβασης. Η Κοινότητα είναι συμβαλλόμενο μέρος και ως εκ τούτου ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για την επιτυχήλοποίηση της σύμβασης στην Βόρεια Μεσόγειο.

(1) Προτάσεις της Επιτροπής: ΕΕ C 184 της 17.6.1997, ΕΕ C 16 της 20.1.1998, και ΕΕ C 108 της 7.4.1998.

(2) Κοινή θέση του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 41/1999 της 22.10.1999 (ΕΕ C 343 της 30.11.1999).

(3) Κείμενο εισέτι αδημοσίευτο στην ΕΕ.

(4) ΕΕ L 161 της 26.6.1999.