ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3149/01

υποβολή: Brice Hortefeux (PPE-DE) προς το Συμβούλιο

(15 Νοεμβρίου 2001)

Θέμα: Φορολογικοί παράδεισοι εντός της ΕΕ

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 προκάλεσαν γενική κινητοποίηση, τόσο της κοινής γνώμης όσο και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Εν τούτοις, διετυπώθησαν πολλές επικρίσεις ως προς την αποτελεσματικότητα της εκστρατείας κατά της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας μέσω off-shore κέντρων και παράνομων κυκλωμάτων για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Πολλά από τα κέντα αυτά ευρίσκονται στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συγκεκριμένα στο Σίτυ του Λονδίνου και τα εδάφη που εξαρτώνται από το βρετανικό στέμμα (Γιβραλτάρ, Jersey και Guernesey).

Φαίνεται ακατανόητο και παράλογο η ύπαρξη των φορολογικών αυτών παραδείσων να μην αμφισβητείται καθόλου από αυτούς που καταπολεμούν την τρομοκρατία και τους τρόπους χρηματοδότησής της. Δεν πρέπει να αυταπατώμεθα: κάνοντας πόλεμο εναντίον 27 οικονομικών φορέων, δεν πλήττουμε ένα σύστημα που βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη εντός ενός κράτους της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα εν λόγω εδάφη αποτελούν όχι μόνον φορολογικό, τραπεζικό και χρηματοδοτικό παράδεισο, αλλά δυστυχώς, και από πολλές απόψεις, και δικαστικό.

Μπροστά στην δραματική αυτή διαπίστωση, ποια είναι η θέση του Συμβουλίου και ποια μέτρα σκοπεύει να λάβει προκειμένου να επανορθώσει την κατάσταση αυτή·

Απάντηση

(1η Μαρτίου 2002)

Κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου στις 16 Οκτωβρίου 2001 συνήχθησαν ορισμένα συμπεράσματα όσον αφορά την πρόοδο που έχει σημειωθεί και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας, του ξεπλύματος χρημάτων και του φορολογικού εγκλήματος.

Μεταξύ των συμπερασμάτων αυτών μπορούν να μνημονευθούν τα ακόλουθα:

1. Τα κράτη μέληπέγραψαν σήμερα το σχέδιο Πρωτοκόλλου στη Σύμβαση της 29ης Μαΐου 2000 περί αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής επί ποινικώνποθέσεων μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το πρωτόκολλο αυτό αντιπροσωπεύει σημαντική βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την καταπολέμηση του εγκλήματος στον τομέα του οικονομικού και χρηματοπιστωτικού εγκλήματος. Τα κράτη μέλη αναλαμβάνουν να επικυρώσουν το πρωτόκολλο αυτό το συντομότερο δυνατόν, και οπωσδήποτε πριν από το τέλος του επόμενου έτους.

2. Το Συμβούλιο εξέδωσε, με διαδικασία συναπόφασης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την οδηγία για την τροποποίηση της οδηγίας της 10ης Ιουνίου 1991 για την αποτροπή της χρησιμοποίησης του χρηματοοικονομικού συστήματος για την νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η νέα αυτή οδηγία σχετικά με τη νομιμοποίηση εγκληματικών εσόδων, επεκτείνοντας την απαγόρευση της νομιμοποίησης αυτής ούτως ώστε να καλύπτει όχι μόνο το λαθρεμπόριο ναρκωτικών αλλά και άλλα σοβαρά εγκλήματα και επεκτείνοντας τιςποχρεώσεις της οδηγίας σε ορισμένες δραστηριότητες και ορισμένα επαγγέλματα που δεν έχουν χρηματοοικονομικό χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένων δικηγόρων και λογιστών, έχει μείζονα σημασία για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος.

3. Το Συμβούλιο προτίθεται να εγκρίνει το σχέδιο απόφασης πλαισίου σχετικά με την εκτέλεση, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αποφάσεων δέσμευσης περιουσιακών ή αποδεικτικών στοιχείων.

4. Ευθυγραμμισμένο με τα συμπεράσματα της συνόδου του στις 17 Οκτωβρίου 2000, το Συμβούλιο επαναλαμβάνει, σύμφωνα με τη σύσταση της ομάδας διεθνούς χρηματοοικονομικής δράσης για το ξέπλυμα χρημάτων (FATF), ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα των κρατών μελών θα επιδείξουν ιδιαίτερη προσοχή στις επιχειρηματικές τους σχέσεις και συναλλαγές με φυσικά και νομικά πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων εταιριών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, στις μη συνεργαζόμενες χώρες και εδάφη (ΜΣΧΕ). Ο κατάλογος των ΜΣΧΕ ενημερώθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2001 και έχει τώρα ως εξής: Άγ. Βικέντιος και Γρεναδίνες, Άγ. Χριστόφορος και Νέβις, Αίγυπτος, Γουατεμάλα, Γρενάδα, Δομίνικα, Ινδονησία, Ισραήλ, Λίβανος, Μυανμάρ, Ναούρου, Νήσοι Κουκ, Νήσοι Μάρσαλ, Νιγηρία, Νιούε, Ουγγαρία, Ουκρανία, Ρωσία και Φιλιππίνες.

5. Το Συμβούλιο σημειώνει ότι η FATF διαπίστωσε στις 22 Ιουνίου 2001 και επανέλαβε στις 7 Σεπτεμβρίου 2001 ότι οι Φιλιππίνες έχουν παραλείψει να λάβουν μέτρα κατά της νομιμοποίησης εγκληματικών εσόδων και κάλεσε τα μέλη της να εφαρμόσουν αντίμετρα κατά των Φιλιππίνων. Έχει αναφερθεί ότι στις 29 Σεπτεμβρίου 2001 οι Φιλιππίνες προέβησαν στη θέσπιση νομοθεσίας κατά της νομιμοποίησης εγκληματικών εσόδων. Κατόπιν τούτου η FATF ειδοποίησε όλα τα μέλη της να αναστείλουν την εφαρμογή αντίμετρων στις Φιλιππίνες, μέχρις ότου εξακριβωθεί ότι έχει πράγματι θεσπισθεί η νομοθεσία κατά της νομιμοποίησης εγκληματικών εσόδων. Η FATF έχει επίσης σημειώσει ότι το Ναούρου θέσπισε νόμο κατά της νομιμοποίησης εγκληματικών εσόδων στις 28 Αυγούστου 2001. Η νέα αυτή νομοθεσία, ωστόσο, θεωρείται ότι παρουσιάζει αρκετές ατέλειες και ότι δεν αντιμετωπίζει ικανοποιητικά το μείζον πρόβλημα της νομιμοποίησης εγκληματικών εσόδων στο Ναούρου. Αποφασίστηκε επομένως από την FATF να επιβληθούν από τα μέλη της αντίμετρα κατά του Ναούρου, εκτός αν θεσπισθούν οι κατάλληλες νομοθετικές τροποποιήσεις μέχρι τις 30 Νοεμβρίου 2001.

Κατά την σύνοδο της 17ης Οκτωβρίου 2000, τα κράτη μέλη ανέλαβαν τη δέσμευση να εφαρμόσουν συντονισμένα, ταυτόχρονα και χωρίς καθυστέρηση τα αντίμετρα που θα αποφασίσει η FATF, προσαρμόζοντας εν ανάγκη τις νομοθεσίες τους.

Τα μέτρα που πρότεινε η FATF είναι:

α) αυστηρές απαιτήσεις για την εξακρίβωση της ταυτότητας των πελατών και ενίσχυση των οδηγιών, ιδίως δε των οικονομικών οδηγιών που αφορούν ειδικά κάθε μία από τις χώρες και τα εδάφη αυτά, που απευθύνονται στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για την εξακρίβωση της ταυτότητας των οικονομικών δικαιούχων, πριν από την καθιέρωση επιχειρηματικών σχέσεων με άτομα ή εταιρίες από τις εν λόγω χώρες και εδάφη,

β) ενισχυμένοι μηχανισμοί αναφοράς συναλλαγών ή συστηματική αναφορά των οικονομικών συναλλαγών λόγω της αυξημένης πιθανότητας να έχουν ύποπτο χαρακτήρα οι οικονομικές συναλλαγές με τις χώρες αυτές,

γ) να λαμβάνεταιπόψη, όταν εξετάζονται αιτήσεις για την έγκριση της εγκατάστασης σε χώρες μέλη της FATF θυγατρικών ήποκαταστημάτων ή γραφείων αντιπροσώπων τραπεζών, το γεγονός ότι η εν λόγω τράπεζα είναι εγκατεστημένη σε ΜΣΧΕ,

δ) να προειδοποιούνται επιχειρήσεις που δεν ανήκουν στο χρηματοοικονομικό τομέα ότι οι συναλλαγές με φορείς εγκατεστημένους σε ΜΣΧΕ ενέχουν τον κίνδυνο νομιμοποίησης εγκληματικών εσόδων.

Τα κράτη μέλη, συνερχόμενα εντός του Συμβουλίου, απεφάσισαν να εφαρμόσουν, συντονισμένα και ταυτόχρονα, τα παραπάνω αντίμετρα κατά των Φιλιππίνων και του Νάουρου, εφόσον χρειαστεί, με άμεση ισχύ. Όπου απαιτείται θέσπιση νομοθετικής πράξης για να μπορέσουν να τεθούν σε ισχύ τα αντίμετρα αυτά, τα κράτη μέλη, συνερχόμενα εντός του Συμβουλίου, αναλαμβάνουν να εξασφαλίσουν ότι η νομοθεσία τους θα τους επιτρέπει να εφαρμόσουν τα αντίμετρα από 1ης Ιανουαρίου 2002.

6. Το Συμβούλιοπογραμμίζει ότι επείγει η ανάληψη αποφασιστικής δράσης κατά της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας σύμφωνα με την απόφαση 1373/01 του Συμβουλίου Ασφαλείας. Το Συμβούλιο αποφασίζει να χρησιμοποιήσει το μηχανισμό FATF για συντονισμένα αντίμετρα κατά των ΜΣΧΕ καθώς και κατά χωρών που φιλοξενούν, στηρίζουν ή παρέχουν ασφαλές καταφύγιο σε τρομοκράτες και στα μέσα χρηματοδότησής τους. Το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να εξετάσει γρήγορα προτάσεις προκειμένου να εξασφαλισθεί ότι τα κράτη μέλη θα λάβουν αποτελεσματικά μέτρα, συντονισμένα και ταυτόχρονα, κατά των χωρών αυτών.

7. Το Συμβούλιο χαιρετίζει την πρόοδο που έχει ήδη γίνει όσον αφορά την κατάρτισηποδείγματος συμφωνίας για την αμοιβαία δικαστική συνδρομή με ΜΣΧΕ και αναθέτει στην αρμόδια ομάδα να επιταχύνει τις εργασίες της. Μετά την εκπόνηση τουποδείγματος συμφωνίας, το Συμβούλιο σκοπεύει να εξουσιοδοτήσει σύντομα την Προεδρία, να προβεί, κατά περίπτωση και ενδεχομένως με τη βοήθεια της Επιτροπής, σε διαπραγματεύσεις με τα ΜΣΧΕ, με βάση τα άρθρα 24 και 38 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και σύμφωνα με την προβλεπόμενη από αυτά διαδικασία.

8. Τα κράτη μέλη της ΕΕ προτρέπουν το ΔΝΤ να επιταχύνει τις προσπάθειές του, σε στενή συνεργασία με το Φόρουμ για την Οικονομική Σταθερότητα, για να αξιολογηθεί κατά πόσον επαρκούν τα μέτρα ελέγχου που ελήφθησαν στα εξωχωρικά χρηματοπιστωτικά κέντρα και για να παρασχεθεί η απαραίτητη τεχνικήποστήριξη για την ενίσχυση της επαγγελματικής δεοντολογίας τους. Επιπλέον, καλούν το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα να λάβουν περαιτέρω μέτρα, προκειμένου να λαμβάνονταιπόψη οι κανόνες για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εγκληματικών εσόδων τόσο στις συμβουλές τους περί της ακολουθητέας πολιτικής όσο και στα προγράμματά τους.

Όπως θα παρατήρησε ο αξιότιμος κύριος βουλευτής, το Συμβούλιο δίνει μεγάλη σημασία στις μη συνεργαζόμενες χώρες και εδάφη και είναι έτοιμο να λάβει τα απαραίτητα μέτρα ώστε να εμποδίσει τη χρησιμοποίησή τους για νομιμοποίηση παράνομων εσόδων.