ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0089/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(24 Ιανουαρίου 2002)

Θέμα: Αρνητικές επιπτώσεις της χρήσης του ευρώ ως δεύτερου εσωτερικού νομίσματος για την παροχή πολυτελώνπηρεσιών και διαρκών καταναλωτικών αγαθών

1. Σύμφωνα με την Επιτροπή η αποδοχή του ευρώ ως μέσου πληρωμής στο εξωτερικό των εδαφών των κρατών μελών της ΕΝΕ — καθώς και σε άλλες ζώνες όπου το ευρώ έχει ήδη πλήρως κυκλοφορήσει — θα περιοριστεί άραγε σε μια συχνή χρήση του από τον πληθυσμό της ζώνης ευρώ σεπερκαταστήματα, τουριστικά καταστήματα, ξενοδοχεία και εστιατόρια που βρίσκονται στα τρία κράτη μέλη της ΕΕ και δεν συμμετέχουν στην ΕΝΕ ή μήπως ήδη αναμένει βραχυπρόθεσμα ότι το ευρώ θα χρησιμοποιείται σε μεγάλη κλίμακα ως μέσο εσωτερικών πληρωμών σε άλλα κράτη όπου το βιοτικό επίπεδο είναι αισθητά πολύ κατώτερο από το μέσο όρο της ΕΕ και το νόμισμά τους ανίσχυρο·

2. Η παρατήρηση στην οποία προέβη ο Επίτροπος κ. Verheugen στις 7 Ιανουαρίου 2002 ότι είναι αναμενόμενο πως ταποψήφια κράτη μέλη μετά την ένταξη στην ΕΕ θα εισαγάγουν αυτονοήτως το ευρώ, σημαίνει άραγε ότι διευρύνεται η δυνατότητα να χρησιμοποιείται το ευρώ στις εσωτερικές πληρωμές στις χώρες αυτές χωρίς να συμμετάσχουν στην ΕΝΕ, καθ' ήν στιγμήν, τα περισσότερα κράτη τα οποία συμμετέχουν στην ΕΝΕ δεν μπορούν προς το παρόν να ανταποκριθούν στα κριτήρια που θέτει το Σύμφωνο Σταθερότητας σχετικά με το ετήσιο κρατικό έλλειμμα και το κρατικό χρέος·

3. Αναμένει η Επιτροπή ότι συνεπεία της μετάβασης των 12 εθνικών νομισμάτων στο ευρώ εκτός της περιοχής της ΕΕ και της ΕΝΕ, θαπάρχουν περιοχές όπου οι μισθοί των χαμηλότερα αμειβόμενων εργαζόμενων κατά τη διάρκεια αρκετά μακρού χρονικού διαστήματος θα συνεχίσουν καταβάλλονται στα εκεί ήδη από παλαιά ισχύοντα νόμιμα μέσα πληρωμών αλλά ότι οι τιμές — και ιδιαίτερα όσον αφορά τα διαρκή καταναλωτικά αγαθά και τιςπηρεσίες πολυτελείας — θα συνεχίσουν να αναφέρονται και να καταβάλλονται σε ευρώ·

4. Συμφωνεί η Επιτροπή με την άποψή μου ότι το γεγονός πως οι άνθρωποι αναγκάζονται να αλλάζουν χρήματα για την εσωτερική κατανάλωση οδηγεί στο ναπάρχει διαρκώς στις συναλλαγματικές ισοτιμίες κίνδυνος διακυμάνσεων μεταξύ τοπικού νομίσματος και ευρώ, λόγω δε αυτού να ελαττώνεται η αγοραστική του αξία, κατάσταση συγκρίσιμη με εκείνη που ισχύει σε ορισμένες χώρες του τρίτου κόσμου όπου το αμερικανικό δολάριο διαδραματίζει ρόλο ισότιμο με εκείνο δευτέρου νομίσματος, ήδη εδώ και πολύ καιρό·

5. Σε ποια διαβήματα προβαίνουν οι φορείς της ΕΕ για να σταματήσουν, στις τρίτες χώρες πουφίστανται την επίδραση του ευρώ, την συνεχή διεύρυνση του χάσματος μεταξύ πλούσιων και φτωχών και την αποφυγή της δημιουργίας καταστάσεων όπως εκείνων της Αργεντινής, γύρω στην Πρωτοχρονιά, λόγω του ότι το δολάριο είχε παραγκωνίσει το τοπικό πέσο·

Απάντηση του κ. Solbes Mira Εξ ονόματος της Επιτροπής

(16 Απριλίου 2002)

Όπως συμβαίνει και με άλλα διεθνή νομίσματα μείζονος σημασίας, όπως το αμερικανικό δολάριο, μπορούμε να αναμένουμε ότι το ευρώ θα γίνει αποδεκτό ως μέσο πληρωμής σε πολλές περιοχές εκτός της ζώνης

ευρώ (π.χ.: σε τουριστικές περιοχές, από ξενοδοχεία, κ.λπ), επιπρόσθετα, ως δεύτερο εθνικό νόμισμα αυτών των περιοχών. Ορισμένες επιχειρήσεις και ορισμένοι σημαντικοί μεταπράτες, ιδίως στιςποψήφιες προς ένταξη χώρες, έχουν ήδη ανακοινώσει ότι θα αποδέχονται πληρωμές σε ευρώ. Αυτό θα ισχύει ιδίως σε περιοχές, όπως οι Βαλκανικές χώρες, όπου τα νομίσματα κρατών μελών της Ένωσης, και ιδίως το γερμανικό μάρκο, έχουν χρησιμοποιηθεί σε ευρεία κλίμακα κατά το παρελθόν. Δεν θεωρείται πιθανό ότι το ευρώ θα χρησιμοποιηθεί ως τοπικό νόμισμα σε ευρεία κλίμακα, εκτός από το Μαυροβούνιο και το Κοσσυφοπέδιο.

Μετά από την ένταξή τους, αναμένεται ότι οιποψήφιες προς ένταξη χώρες θαιοθετήσουν το ευρώ, όχι όμως αμέσως, και μόνο εφόσον θα πληρούν τους όρους που προβλέπονται προς αυτό τον σκοπό στη συνθήκη ΕΚ. Η μεταχείριση αυτών των χωρών θα είναι ακριβώς η ίδια με τη μεταχείριση των πρώτων κρατών που είχαν συμμετάσχει στη ζώνη ευρώ, όταν θα αποφασιστεί κατά πόσον έχουν επιτύχειψηλό βαθμό βιώσιμης σύγκλισης που θα τους επιτρέψει ναιοθετήσουν το ενιαίο νόμισμα (βλ. Παράρτημα για λεπτομέρειες σχετικά με το θεσμικό πλαίσιο). Η Επιτροπή δεν έχει καμια επίσημη θέση όσον αφορά το ενδεχόμενο να χρησιμοποιείται το ευρώ ως διεθνές νόμισμα από ιδιωτικούς οικονομικούς παράγοντες τρίτων χωρών.

Η επιλογή της νομισματικής πολιτικής και του καθεστώτος συναλλαγματικής ισοτιμίας των τρίτων χωρών, είναι ζήτημα εθνικής πολιτικής, που πρέπει να θεωρείται ως μέρος του ευρύτερου πλαισίου οικονομικής πολιτικής τους. Η επιλογή αυτή εναπόκειται σε καθεμιά από τις εν λόγω χώρες, μονομερώς, και δεν μπορεί να συνεπάγεται ιδιαίτερεςποχρεώσεις εκ μέρους της Ένωσης. Εντούτοις, εκτός από τον δραστήριο διάλογο όσον αφορά την οικονομική πολιτική, η Ένωση στηρίζει, από τεχνική και χρηματοδοτική άποψη, στο πλαίσιο της αναπτυξιακής και της εξωτερικής της πολιτικής, τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι τρίτες χώρες αποσκοπώντας στη μείωση της φτώχειας και στην εφαρμογή προγραμμάτων οικονομικής μεταρρύθμισης.

Παράρτημα: Το θεσμικό πλαίσιο όσον αφορά τη συμμετοχή στην ΟΝΕ.

Η ΕΕ έχει εισέλθει στο τρίτο στάδιο της ΟΝΕ από την 1η Ιανουαρίου 1999. Από την ημερομηνία της προσχώρησής του, το νέο κράτος μέλος θα συμμετέχει στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση, με τα δικαιώματα και τιςποχρεώσεις που απορρέουν από αυτό το τρίτο στάδιο. Σύμφωνα με τη συνθήκη ΕΚ, και με την επιφύλαξη της ρήτρας απαλλαγής (opt-out), ένα κράτος μέλος είναι είτε κράτος μέλος που έχειιοθετήσει το ευρώ είτε κράτος μέλος με καθεστώς παρέκκλισης. Σύμφωνα με τη συνθήκη ΕΚ, της απόφασης με την οποίαιοθετείται το ευρώ, προηγείται η διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 121 παράγραφος 1 (πρώην άρθρο 109ι παράγραφος 1). Το νέο κράτος μέλος δεν μπορεί ναιοθετήσει το ευρώ κατά την προσχώρησή του επειδή αυτή η διαδικασία, σύμφωνα με την οποία απαιτείται, μεταξύ άλλων, εκτίμηση του βιώσιμου χαρακτήρα της οικονομικής κατάστασης του δημοσίου σύμφωνα με το άρθρο 104 παράγραφος 6 (πρώην άρθρο 104 σημείο γ παράγραφος 6) δεν μπορεί να εφαρμοστεί πριν από την προσχώρηση. Ούτε θα είναι δυνατόν αυτό το κράτος μέλος να έχει συμμετάσχει στον μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών, στον οποίο δεν μπορεί να συμμετέχει μία χώρα πριν από την προσχώρησή της. Σύμφωνα με τη συνθήκη ΕΚ, μια απόφαση χορήγησης παρέκκλισης λαμβάνεται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στα άρθρα 121 και 122. Επομένως, το κατά πόσον ένα κράτος μέλος θα θεωρηθεί ως κράτος μέλος με παρέκκλιση, με τις συνέπειες που απαριθμούνται στην τρίτη παράγραφο του άρθρου 122 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, πρέπει να καθορίζεται στη συνθήκη προσχώρησης. Μόνο μετά από την εφαρμογή του άρθρου 104 και τη συμμετοχή του νέου κράτους μέλους στον μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών, θα μπορούσε να ληφθεί απόφαση για το κατά πόσον το νέο κράτος μέλος πληροί τους όρους που είναι απαραίτητοι για τηνιοθέτηση του ευρώ όπως προβλέπεται στη συνθήκη ΕΚ.