ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3484/98

υποβολή: Ernesto Caccavale (UPE) προς την Επιτροπή

(25 Νοεμβρίου 1998)

Θέμα: Γενικευμένο σύστημα ασυλίας για τους αστυνομικούς της Europol

Στο κείμενο της Σύμβασης Europol, που τέθηκε σε ισχύ την 1 Σεπτεμβρίου 1998 και που θεσπίζει τον νέο οργανισμό που θα έχει την αποστολή του συνδετικού κρίκου μεταξύ των αστυνομιών των δεκαπέντε χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη συλλογή και την ανάλυση πληροφοριών επί συμβάντων που ξεκινούν από το εμπόριο ναρκωτικών και φτάνουν μέχρι την ανακύκλωση, από την παράνομη μετανάστευση ως την τρομοκρατία, προκύπτουν ορισμένες ασάφειες όσον αφορά το πρωτόκολλο που διέπει τα προνόμια και τις ασυλίες των υπαλλήλων του νέου αυτού σώματος. Το άρθρο 8, ειδικότερα, προβλέπει ότι οι υπάλληλοι αυτοί απολαύουν κάθε δικαστικής ασυλίας για δηλώσεις, έγγραφα ή πράξεις στο πλαίσιο της άσκησης των επίσημων καθηκόντων τους, ασυλίας που θα απολαύουν και μετά την εγκατάλειψη της ενεργούς δράσης.

Ερωτάται κατά συνέπεια η Επιτροπή:

- εάν δεν θεωρεί ότι οι διατάξεις αυτές μπορούν να αποτελέσουν μια πραγματική παραβίαση των ελευθεριών και των θεμελιωδών δικαιωμάτων των πολιτών, δεδομένου ότι οι εξαιρέσεις ή οι ενδεχόμενες απαλλαγές από αυτό το γενικευμένο ουσιαστικά σύστημα ασυλίας επαφίενται στη διακριτική ευχέρεια του ιδίου του σώματος και του διευθυντή του,

- εάν θεωρεί ότι ο εν λόγω κανόνας του πρωτοκόλλου που προβλέπει πλήρη δικαστική ασυλία για τις μεθόδους συλλογής και επεξεργασίας των δεδομένων, που συνεπώς θα μπορούσαν να συλλέγονται και με παράνομο τρόπο, δεν προκαλεί τον κίνδυνο παραβιάσεων των νόμων για την προστασία ιδιωτικών δεδομένων,

- εάν, τέλος, δεν κρίνει δικαιολογημένη την ανησυχία που προκύπτει από την έλλειψη αληθινού και απτού δημοκρατικού ελέγχου για το νέο αυτό οργανισμό που, όπως και πολλές άλλες κοινοτικές διαρθρώσεις, δημιουργείται από μια συμφωνία μεταξύ κυβερνήσεων και ακριβώς για το λόγο αυτό κινδυνεύει να διαφύγει από την εποπτεία των θεσμικών οργάνων κοινοβουλευτικού τύπου.

Απάντηση της κας Gradin εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Ιανουαρίου 1999)

Το άρθρο 41 παράγραφος 1 της σύμβασης Ευρωπόλ ορίζει ότι τα μέλη των οργάνων της Ευρωπόλ, οι αναπληρωτές διευθυντές και οι υπάλληλοί της απολαύουν των αναγκαίων προνομίων και ασυλιών για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους σύμφωνα με πρωτόκολλο το οποίο περιλαμβάνει τους εφαρμοστέους σε όλα τα κράτη μέλη κανόνες. Σύμφωνα με την παράγραφο 3 του ιδίου άρθρου, το πρωτόκολλο θεσπίζεται ομόφωνα από το Συμβούλιο σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στον τίτλο VI της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και γίνεται αποδεκτό από τα κράτη μέλη σύμφωνα με τους αντίστοιχους συνταγματικούς τους κανόνες.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι ούτε οι διατάξεις του πρωτοκόλλου γενικά ούτε οι διατάξεις του άρθρου 8 του πρωτοκόλλου συνιστούν απειλή για τις θεμελιώδεις ελευθερίες και τα δικαιώμα των πολιτών. Η χορήγηση δικαστικής ασυλίας σε διεθνείς και διακυβερνητικούς οργανισμούς είναι καθιερωμένη πρακτική που διέπεται από το διεθνές δίκαιο. Τέτοιας μορφής ασυλία έχει χορηγηθεί σε πολλούς διεθνείς οργανισμούς. Στο πλαίσιο αυτό, το πλησιέστερο παράδειγμα στον τομέα της επιβολής του νόμου αποτελεί η Interpol, η οποία τυγχάνει και αυτή της σχετικής ασυλίας.

Η Επιτροπή παρατηρεί επιπλέον ότι οι διατάξεις του πρωτοκόλλου που χορηγούν δικαστική ασυλία σχετικά με τη διαδικασία συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων δεν προκαλούν κίνδυνο παραβίασης της νομοθεσίας περί ιδιωτικής ζωής και προστασίας δεδομένων. Η Σύμβαση Ευρωπόλ προβλέπει σχετικά στους τίτλους ΙΙ έως IV (άρθρα 7-25) πολύ ολοκληρωμένες διατάξεις για τη συλλογή, την αποθήκευση και την επεξεργασία δεδομένων και τη σύσταση συστημάτων πληροφοριών. Σύμφωνα με το άρθρο 14 της Σύμβασης Ευρωπόλ, κάθε κράτος μέλος λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για την επεξεργασία των αποθηκευμένων στα αρχεία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, για την επίτευξη ενός επιπέδου προστασίας τουλάχιστον ισοδύναμου με αυτό που απορρέει από την εφαρμογή των αρχών της σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης της 28ης Ιανουαρίου 1981, λαμβανομένης υπόψη της σύστασης αριθ. R (87) 15 της 17ης Σεπτεμβρίου 1987 για τη χρήση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από την αστυνομία. Κατά τον ίδιο τρόπο, και η Ευρωπόλ πρέπει να λαμβάνει υπόψη της τους δύο προαναφερόμενους κανονισμούς κατά τη συλλογή, την επεξεργασία και τη χρήση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Επιπλέον, το άρθρο 24 της Σύμβασης Ευρωπόλ προβλέπει τη σύσταση κοινής εποπτικής αρχής. Ο ανεξάρτητος αυτός φορέας έχει ως αποστολή την αναθεώρηση των δραστηριοτήτων της Ευρωπόλ ώστε να εξασφαλίζεται ότι δεν θίγονται τα δικαιώματα του ατόμου από τη φύλαξη, την επεξεργασία και τη χρήση δεδομένων που έχει στη διάθεσή της η Ευρωπόλ.

Όσον αφορά το θέμα του δημοκρατικού ελέγχου της Ευρωπόλ, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 34 της Σύμβασης Ευρωπόλ, η προεδρία του Συμβουλίου διαβιβάζει κάθε χρόνο στο Κοινοβούλιο, ειδική έκθεση σχετικά με τις εργασίες της Ευρωπόλ.