ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3211/97 υποβολή: Mihail Papayannakis (GUE/NGL) προς την Επιτροπή (16 Οκτωβρίου 1997)

Θέμα: Διαχείριση χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων

Η εκτιμώμενη ποσότητα κατανάλωσης λιπαντικών στον ελληνικό χώρο είναι 120-140.000 τόνοι σε ετήσια βάση. Σύμφωνα με μελέτες που έχουν γίνει σε χώρες της ΕΕ είναι εφικτό να συγκεντρωθούν τουλάχιστον το 50% της ετήσιας κατανάλωσης λιπαντικών. Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι ανακτώνται σαν χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια το 50% της ετήσιας κατανάλωσης λιπαντικών. Δυστυχώς όμως, από τις προαναφερθείσες υπό ανάκτηση ποσότητες, ένα πολύ μικρό μέρος τους οδεύει για αναγέννηση και η συντριπτική πλειοψηφία των υπολοίπων ανακτημένων χρησιμοποιημενών ορυκτελαίων (τουλάχιστον 50.000 τόνοι) διακινείται παράνομα και πωλείται ως μαζούτ σε εγκαταστάσεις που δεν διαθέτουν άδεια για καύση τους. Επειδή:

α) η παραπάνω ενέργεια έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις οδηγίες 75/439 ((ΕΕ L 194 της 25.7.1975, σελ. 23 )) και 87/101 ((ΕΕ L 42 της 12.2.1987, σελ. 43 )) στις οποίες επισημαίνεται σαφώς ότι πρέπει να δίνεται προτεραιότητα στην αναγέννηση των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων,

β) οι κοινές υπουργικές αποφάσεις 71560/3053 και 98012/2001 που εξεδόθηκαν προκειμένου να προσαρμοστεί η ελληνική νομοθεσία στο πνεύμα των προαναφερθεισών οδηγιών, δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί μιας και δεν έχουν ακόμη καθορίσει τους όρους διάθεσης των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων, με αποτέλεσμα την ενεξέλεγκτη διάθεση χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων για σκοπούς πλην της αναγέννησης,

γ) η ανεξέλεγκτη διάθεση και καύση των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων δημιουργεί τεράστια περιβαλλοντική επιβάρυνση και κατ' επέκταση αποτελεί κίνδυνο για τη δημόσια υγεία λόγω της περιεκτικότητας τους σε επιβλαβείς ουσίες, οι οποίες απομακρύνονται μόνο μέσω της διαδικασίας αναγέννησης,

δ) άλλα κράτη μέλη έχουν προχωρήσει πολύ στον τομέα της υποστήριξης της ορθολογικής διάθεσης των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων και της αναγέννησής τους,

ερωτάται η Επιτροπή εάν γνωρίζει και πώς εκτιμά την ανωτέρω κατάσταση την Ελλάδα, εάν έχουν γίνει ή πρόκειται να γίνουν έλεγχοι για την εφαρμογή από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές των οδηγιών 75/439 και 87/101, και σε τι συγκεκριμένες ενέργειες σκοπεύει να προβεί ούτως ώστε η ελληνική κυβέρνηση να ενεργοποιήσει τις κοινές υπουργικές αποφάσεις και να εναρμονιστεί πλήρως με τις προαναφερθείσες οδηγίες.

Απάντησης της κας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής (5 Φεβρουαρίου 1998)

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής της 27ης Φεβρουαρίου 1997 προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την εφαρμογή των οδηγιών στο πλαίσιο της πολιτικής για τη διαχείριση των αποβλήτων ((Εγγραφο COM(97) 23 τελικό. )), η Ελλάδα δεν έχει γνωστοποιήσει στοιχεία που να αφορούν την εφαρμογή της οδηγίας 87/101/ΕΟΚ σχετικά με τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια, με την οποία τροποποιείται η οδηγία 75/439/ΕΟΚ περί διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων. Η Επιτροπή ζήτησε κατόπιν τούτου να συνταχθεί έκθεση που να αφορά τις οικονομικές πτυχές της αναγέννησης των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων, σύμφωνα δε με την έκθεση αυτή από τον Ιανουάριο 1996 υπάρχει νέος εθνικός νόμος κατ'εφαρμογήν της εν λόγω οδηγίας.

Ποσοστό μόνο 9% (5 000 τόννοι) των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων συγκεντρώνονται με νόμιμες διαδικασίες και υφίστανται αναγέννηση. Λόγω του γεωγραφικού διαμελισμού του κράτους μέλους, του πλήθους των νησιών και της ορεινής φύσης του εδάφους, η συγκέντρωση είναι δύσκολη και δαπανηρή. Το εναπομένον τμήμα των ορυκτελαίων συγκεντρώνεται από παράνομους μικροεμπόρους οι οποίοι πωλούν τα μη επεξεργασμένα απόβλητα ως καύσιμο. Επί του παρόντος δεν διενεργείται έλεγχος της παράνομης αυτής συγκέντρωσης και λόγω της μακράς μεταβατικής περιόδου δεν φαίνεται ότι θα μπορέσει να πραγματοποιηθεί, πριν να περάσουν ακόμη ορισμένα έτη, η διοργάνωση συστήματος νόμιμης συγκέντρωσης. Οι ανωτέρω πληροφορίες συνελέγησαν κατόπιν μελέτης που εκπονήθηκε από το εμπορικό και βιομηχανικό επιμελητήριο στην Ελλάδα και από μια ακόμη μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από την Επιτροπή, με αντικείμενο τη διαχείριση των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων σε όλα τα κράτη μέλη.

Ως επακόλουθο των πληροφοριών αυτών και της παρούσας γραπτής ερώτησης, η Επιτροπή θα ανοίξει φάκελο («αυτεπαγγέλτως αποκαλυφθείσα περίπτωση») στο πλαίσιο του οποίου θα απευθυνθεί στις ελληνικές αρχές για να τους ζητήσει πληροφορίες σχετικά με την πραγματική εφαρμογή στην Ελλάδα της οδηγίας 75/439/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 87/101/ΕΟΚ. Ανάλογα με την απάντηση της Ελλάδας, η Επιτροπή θα ασκήσει, κατά περίπτωση, τις αρμοδιότητες που της έχουν ανατεθεί με βάση το άρθρο 169 της συνθήκης ΕΚ.

Εξάλλου, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει εναντίον της πλειονότητας των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, για μη ανακοίνωση σχεδίων διαχείρισης αποβλήτων, επικίνδυνων αποβλήτων (στα οποία συγκαταλέγονται τα χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια) και για τη συσκευασία των αποβλήτων.

Στο πλαίσιο του προαναφερθέντος φακέλου, καθώς και της διαδικασίας επί παραβάσει που αφορά τα σχέδια διαχείρισης επικίνδυνων αποβλήτων, η Επιτροπή θα λάβει κάθε αναγκαίο μέτρο για να κατοχυρώσει την ορθή εφαρμογή, στην Ελλάδα, της κοινοτικής νομοθεσίας που αφορά τη διαχείριση των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων.