ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1455/03

υποβολή: Hiltrud Breyer (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(29 Απριλίου 2003)

Θέμα: Euratom/Τύπος έργων

1. Είναι δυνατόν να αλλάξει το πεδίο εφαρμογής του μηχανισμού χορήγησης δανείων ώστε να αποκλείονται από τα δάνεια κατασκευές για ορισμένους τύπους αντιδραστήρων, π.χ. του RBMK; Σε αρνητική περίπτωση, ποια είναι η νομική βάση για έναν τέτοιο περιορισμό·

2. Είναι δυνατόν να αλλάξει το πεδίο εφαρμογής του μηχανισμού χορήγησης δανείων ώστε τα δάνεια να επιτρέπονται μόνο για πυρηνικές εγκαταστάσεις που βρίσκονται ήδη εν λειτουργία, ή βρίσκονται στο στάδιο πριν τεθούν οριστικά εκτός λειτουργίας· Σε αρνητική περίπτωση, ποια είναι η νομική βάση για έναν τέτοιο περιορισμό·

3. Είναι δυνατόν να αλλάξει το πεδίο εφαρμογής του μηχανισμού χορήγησης δανείων ώστε τα δάνεια να επιτρέπονται μόνο για πυρηνικές εγκαταστάσεις που βρίσκονται εκτός των κρατών μελών· Σε αρνητική περίπτωση, ποια είναι η νομική βάση για έναν τέτοιο περιορισμό·

4. Δεδομένου ότι η οριστική θέση εκτός λειτουργίας των πυρηνικών σταθμών είναι δραστηριότητα που δεν αποφέρει έσοδα, με ποιον τρόπο προβλέπεται να επιστραφούν τα δάνεια που χρησιμοποιήθηκαν για να τεθούν οι σταθμοί αυτοί οριστικά εκτός λειτουργίας·

5. Εφόσον εγκριθούν τα δάνεια, θα χρησιμοποιηθούν μόνο για την οριστική θέση εκτός λειτουργίας στα στάδια Ι και II ή προβλέπεται να χρησιμοποιηθούν τα κονδύλια αυτά και για τη δημιουργία τόπων greenfield (στάδιο III);

6. Αντιδραστήρες δοκιμής καυσίμου καιλικών:

α) πληρούν τα κράτη που δεν είναι μέλη της ΕΕ τις προϋποθέσεις για να ζητήσουν δάνεια για την κατασκευή αντιδραστήρων δοκιμής καυσίμου καιλικών·

β) θαπάρξουν περιορισμοί στη χρήση που θα επιβάλλονται στους αντιδραστήρες δοκιμής καυσίμου καιλικών, π.χ. μέτρα κατά της χρήσεως για την ανάπτυξη καυσίμου από πλουτώνιο, κ.λ.π.·

γ) τι οικονομικές αναλύσεις θα απαιτηθούν για να αξιολογηθεί η οικονομική βιωσιμότητα αυτών των εγκαταστάσεων·

7. Κατά το παρελθόν, η Επιτροπή είχε προτείνει να χρησιμοποιούνται τα δάνεια της Euratom για την επίτευξη συμφωνιών σχετικά με το κλείσιμο αντιδραστήρων υψηλού κινδύνου. Έχει άραγε εγκαταλειφθεί σήμερα αυτή η δυνατότητα·

Απάντηση του κ. Solbes Mira εξ ονόματος της Επιτροπής

(19 Ιουνίου 2003)

1. Ο μηχανισμός χορήγησης δανείων της Ευρατόμ δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χρηματοδότηση αντιδραστήρα που δεν θεωρείται ασφαλής. Δεν χρειάζεται για το σκοπό αυτόν να τροποποιηθούν οι προδιαγραφές πυρηνικής ασφάλειας για επιλεξιμότητα των σχεδίων. Οι προτεινόμενες κατευθυντήριες γραμμές του Συμβουλίου αναφέρουν σαφώς ότι σε τεχνικό επίπεδο, η Επιτροπή (με τη στήριξη εμπειρογνωμόνων από τα κράτη μέλη στην περίπτωση σχεδίων από επιλέξιμες χώρες μη μέλη) θα εξετάζει την έκταση στην οποία το σχέδιο παρέχει λύση στοφιστάμενο πρόβλημα ασφάλειας. [] Η εξέταση της Επιτροπής θα αφορά τις μελέτες για την πυρηνική ασφάλεια που πραγματοποιούν οι διεθνείς φορείς, η Διεθνής Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (IAEA) και η Διεθνής Ένωση Φορέων Εκμετάλλευσης Πυρηνικών Σταθμών (WANO), καθώς και στο πλαίσιο των προγραμμάτων PHARE και TACIS και θα αξιολογεί το σχέδιο, με τη συνδρομή εμπειρογνωμόνων από τα κράτη μέλη, σε σύγκριση με μέτρα που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη για την επίλυση ανάλογων προβλημάτων, λαμβανομένωνπόψη των συστάσεων των διεθνών φορέων.

2. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η περάτωσηπό κατασκευή εγκαταστάσεων με αποδεκτό επίπεδο ασφάλειας (οι οποίες άλλως θα ολοκληρώνονταν σε χαμηλότερο επίπεδο ασφάλειας) οδηγεί στην ουσιαστική βελτίωση της πυρηνικής ασφάλειας· επομένως ανάλογα σχέδια θα πρέπει να παραμείνουν επιλέξιμα για το μηχανισμό χορήγησης δανείων της Ευρατόμ. Νομική βάση της αντίστοιχης απόφασης του Συμβουλίου αποτελεί η συνθήκη της Ευρατόμ.

3. Η Επιτροπή εκτιμά ότι, δεδομένης της σημασίας της διασφάλισης ενός ικανοποιητικού επιπέδου πυρηνικής ασφάλειας εντός της Ένωσης, καθώς και του σημαντικού οικονομικού βάρους που ενδεχομένως συνεπάγεται για ορισμένεςποψήφιες χώρες η επίτευξη του στόχου αυτού, η πρόσβασή τους στο μηχανισμό χορήγησης δανείων της Ευρατόμ θα πρέπει να συνεχιστεί με τους ίδιους όρους και μετά την πλήρη ένταξή τους. Προκειμένου να διασφαλίσει ότι, στην πράξη, τα κεφάλαια χρησιμοποιούνται για τη χορήγηση δανείων για λόγους ασφάλειας και αποτελεσματικότητας, η Επιτροπή συμπεριέλαβε μία αιτιολογική σκέψη στην πρότασή της και μία παράγραφο στις κατευθυντήριες γραμμές όπου αναφέρεται ότι δίδεται προτεραιότητα σε σχέδια που αφορούν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των εγκαταστάσεων.

4. Τα σχέδια παροπλισμού δεν παράγουν εφ' εαυτών έσοδα, αλλά θα πρέπει να χρηματοδοτούνται καθόλη τη διάρκεια ζωής της εγκατάστασης από αποθεματικά που έχουν συγκεντρωθεί, όπως πρότεινε πρόσφατα η Επιτροπή στην πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου για τον καθορισμό των βασικώνποχρεώσεων και των γενικών αρχών σχετικά με την ασφάλεια των πυρηνικών εγκαταστάσεων. Για τα μελλοντικά κράτη μέλη και τις άλλες τρίτες χώρες, ωστόσο, δενπάρχουν ανάλογες διατάξεις ή έχουν τεθεί σχετικά πρόσφατα σε ισχύ ούτως ώστε τα αποθεματικά δεν έχουν ακόμη φθάσει στο απαιτούμενο επίπεδο. Στην περίπτωση αυτή, τα σχέδια παροπλισμού θα πρέπει να εξετάζονται κατά περίπτωση για να γίνεται εκτίμηση των οικονομικών συνθηκών.

5. Τα δάνεια της Ευρατόμ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για σχέδια σε οποιοδήποτε στάδιο παροπλισμού.

6. α) Η απόφαση 94/179/Ευρατόμ(1) του Συμβουλίου δεν επιτρέπει τη συμμετοχή στην κατασκευή νέων πυρηνικών εγκαταστάσεων σε τρίτες χώρες.

β) Σύμφωνα με το κεφάλαιο IV της συνθήκης Ευρατόμ το οποίο αναφέρεται στις επενδύσεις, τα σχέδια που αφορούν νέες εγκαταστάσεις του είδους αυτού ανακοινώνονται στην Επιτροπή, η οποία συζητεί με τα άτομα ή τις επιχειρήσεις όλες τις πτυχές που αφορούν τους στόχους της συνθήκης. Όλες οι πυρηνικές εγκαταστάσεις της Ένωσηςπόκεινται στους ελέγχους διασφαλίσεως πυρηνικώνλικών της Ευρατόμ, όπως ορίζονται στο κεφάλαιο VII της συνθήκης Ευρατόμ. Η επιχείρηση πρέπει να δηλώσει τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά της εγκατάστασης, καθώς και να διατηρεί σύστημα λογιστικής πυρηνικώνλικών. Παρά το γεγονός ότι δενφίσταται άμεσος περιορισμός όσον αφορά τη χρήση των εγκαταστάσεων, η Επιτροπή οφείλει να εξασφαλίσει ότι τα πυρηνικάλικά δεν εκτρέπονται της δηλωμένης χρήσης τους, καθώς και ότι τηρούνται οι διατάξεις σχετικά με τον εφοδιασμό και κάθε άλληποχρέωση ελέγχου της Κοινότητας που απορρέει από συμφωνία συναφθείσα με τρίτη χώρα ή διεθνή οργανισμό.

γ) Οι οικονομικές αναλύσεις πρέπει να βασίζονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής που αναφέρεται στο σημείο 6, στοιχείο β) ανωτέρω.

7. Ο μηχανισμός χορήγησης δανείων της Ευρατόμ δεν θέτει ως προϋπόθεση συνθήκες παροπλισμού των εγκαταστάσεων. Επειδή ωστόσο αποτελεί χρηματοοικονομικό εργαλείο για τη στήριξη της κοινοτικής πολιτικής επί πυρηνικών θεμάτων, και για λόγους συνοχής, η Επιτροπή έχει συμπεριλάβει ανάλογους όρους στις συμβάσεις χορήγησης δανείων της Ευρατόμ στις οποίες είχε επιτευχθεί προγενέστερη συμφωνία. Τούτο ισχύει για τη Βουλγαρία (οι συμφωνίες παροπλισμού των μονάδων 1 έως 4 του Κοζλοντούι, οι οποίες συνήφθησαν στο πλαίσιο της διαδικασίας διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επαναλαμβάνονται στις συμφωνίες για τη χορήγηση δανείων Ευρατόμ για τις μονάδες 5 και 6), καθώς και για την Ουκρανία (η συμφωνία παροπλισμού του Τσερνομπίλ, η οποία συνήφθη με το μνημόνιο συμφωνίας του 1994 G7/EK/Ουκρανία περιλαμβάνεται στο σχέδιο των συμφωνιών χορήγησης δανείων της Ευρατόμ για το K2R4). Στο μέτρο του δυνατού, όποτε η Επιτροπή συνάπτει συμφωνία διακοπής λειτουργίας, η συμφωνία θα περιλαμβάνεται σε κάθε δάνειο που αφορά την Ευρατόμ. Τούτο στη συνέχεια καθίσταται ισχυρό μέσο επιβολής.

(1) Απόφαση 94/179/Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 21ης Μαρτίου 1994, για την τροποποίηση της απόφασης 77/270/Ευρατόμ περί εξουσιοδοτήσεως της Επιτροπής να συνάπτει δάνεια Ευρατόμ με σκοπό τη συμμετοχή στη χρηματοδότηση της βελτίωσης του βαθμού ασφάλειας και αποτελεσματικότητας των πυρηνικών σταθμών ορισμένων τρίτων χωρών, ΕΕ L 84 της 29.3.1994.