ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1979/02

υποβολή: Roberta Angelilli (UEN) προς την Επιτροπή

(8 Ιουλίου 2002)

Θέμα: Υποδοχή των νομάδων στις ευρωπαϊκές πόλεις

Ηποδοχή ομάδων από νομάδες συνιστά σήμερα ένα από τα πιο επείγοντα προβλήματα σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις. Πράγματι, μεγάλες ομάδες νομάδων συχνά εγκαθίστανται για μεγάλες χρονικές περιόδους κοντά σε ευρωπαϊκές πόλεις, προκαλώντας αναπόφευκτα πρακτικά προβλήματα και προβλήματα συμβίωσης με τους γειτονικούς πληθυσμούς. Η έλλειψη κατάλληλων δομών και η δυσχέρεια ενσωμάτωσής στους μπορούν να προκαλέσουν εξάλλου όχι μόνο την αύξηση των φαινομένων ελλείψεως ανεκτικότητας προς τους νομάδες εκ μέρους των κατοίκων της περιοχής, αλλά και σοβαρές καταστάσειςγειονομικής απειλής στις ομάδες αυτές.

Λαμβάνονταςπόψη τα ανωτέρω, δύναται η Επιτροπή να αναφέρει:

1. εάνπάρχουν παραδείγματα καλής πρακτικής για τηνποδοχή των νομάδων στις ευρωπαϊκές πόλεις·

2. εάν έχουν διεξαχθεί έρευνες πάνω στο φαινόμενο των μεταναστευτικών ρευμάτων στην Ευρώπη·

3. εάν προτίθεται να εκφράσει γενικότερη άποψη επί του θέματος·

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(14 Οκτωβρίου 2002)

1. Η προώθηση και η προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της πολιτικής της Ένωσης για τα δικαιώματα του ανθρώπου. Ιδιαίτερη προσοχή δίδεται στους πληθυσμούς Ρόμ (τσιγγάνοι) που αντιπροσωπεύουν περίπου έξι εκατομμύρια άτομα στιςποψήφιες για τη διεύρυνση χώρες. Η καταπολέμηση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και των διακρίσεων κατά των μειονοτήτων ορίζεται ως προτεραιότητα χρηματοδότησης για την περίοδο 2002-2004 στην ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο σχετικά με το ρόλο της Ένωσης όσον αφορά την προώθηση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και τον εκδημοκρατισμό στις τρίτες χώρες(1). Σάυτή τη βάση, προκηρύχθηκε ηποβολή προτάσεων ειδικά για το θέμα αυτό τον Απρίλιο 2002, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για τη δημοκρατία και τα δικαιώματα του ανθρώπου (ΕΠΔΔΑ). Η ΕΠΔΔΑ συνέβαλε ήδη ενεργά στη στήριξη των δικαιωμάτων των πληθυσμών Ρόμ. Επί του παρόντος,λοποιούνται αρκετά έργα σε συνεργασία με το Συμβούλιο της Ευρώπης, τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) καθώς και με ορισμένους μη κυβερνητικούς οργανισμούς όπως είναι οι Minorities Rights Group International ή Caritas(2).

Από το 1998 έως το 2001, η Επιτροπή χρηματοδότησε προπαρασκευαστικές ενέργειες για την καταπολέμηση και την πρόληψη του κοινωνικού αποκλεισμού. Στόχος των προγραμμάτων αυτών είναι η προώθηση των ανταλλαγών και η διάδοση των γνώσεων μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με τους τρόπους καταπολέμησης του κοινωνικού αποκλεισμού. Στο πλαίσιο των προγραμμάτων αυτών, χρηματοδοτήθηκαν πολλές πρωτοβουλίες

στον τομέα της ενσωμάτωσης των γενικά διακινούμενων πληθυσμών και ειδικότερα των νομάδων. Η ιστοσελίδα της Γενικής Διεύθυνσης Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων σχετικά την κοινωνική ένταξη περιέχει λεπτομερείς πληροφορίες για το σύνολο των έργων που χρηματοδοτήθηκαν (http://esnet.cec/comm/employment_social/soc-prot/soc-incl/prep_mes_en.htm). Επί του παρόντος, η Επιτροπή προβλέπει να τεκμηριώσει και να διαδώσει τα διδάγματα που προέκυψαν από αυτές τις προπαρασκευαστικές ενέργειες.

2. Όσον αφορά τις μελέτες, πολλά δίκτυα έρευνας ασχολούνται με θέματα που αφορούν τη μετανάστευση και τους διακινούμενους πληθυσμούς. Ένα έργο που αφορά τους νομάδες στην Ευρώπη εξετάζει την κατάσταση των παιδιών των τσιγγάνων στον τομέα της εκπαίδευσης στην Ισπανία, τη Γαλλία και την Ιταλία και ως συντονιστικός φορέας λειτουργεί το πανεπιστήμιο της Ισπανίας, Universitat Jaume I, Castelln de la Plana.

Γενικότερα, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στον στόχο που αφορά την εξασφάλιση κατάλληληςποδοχής για όλους, πράγμα το οποίο επισημάνθηκε στην κοινή έκθεση σχετικά με την κοινωνική ενσωμάτωση που εγκρίθηκε κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λάακεν, τον Δεκέμβριο 2001. Η έκθεση αυτή βασίζεται στην ανάλυση των εθνικών προγραμμάτων δράσης για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού που οργάνωσαν τα κράτη μέλη. Η ειδική πρόκληση που συνίσταται στην αντιμετώπιση των αναγκώνποδοχής και ενσωμάτωσης των νομάδων αποτελεί σαφώς αναπόσπαστο μέρος αυτής της γενικότερης πρόκλησης, μολονότι το θέμα αυτό αφορά μόνο έναν μικρό αριθμό κρατών μελών. Ωστόσο, είναι ενδιαφέρον να επισημανθεί ότι η Ιρλανδία καθόρισε πρόσφατα μια σειρά στόχων με σκοπό την ενσωμάτωση της κοινότητας των νομάδων, και συμπεριέλαβε το θέμα τηςποδοχής στο πλαίσιο της αναθεωρημένης εθνικής στρατηγικής της για την καταπολέμηση της φτώχειας. Επίσης, πρέπει να αναφερθεί ότι η Επιτροπή ξεκίνησε πρόσφατα μια διαδικασία συνεργασίας με σκοπό τη συμμετοχή τωνποψήφιων χωρών στη νέα στρατηγική της Ένωσης στον τομέα της κοινωνικής ένταξης. Είναι εντυπωσιακό ότι, σε πολλές από τις χώρες αυτές, η ενσωμάτωση που πληθυσμού Ρομ αποτελεί άμεση πρόκληση και ότι, στο πλαίσιο αυτό, οι όροιποδοχής αποτελούν το σημαντικότερο πρόβλημα. Σφαιρικά, το θέμα τηςποδοχής των μεταναστών και των ειδικών ομάδων διακινούμενου πληθυσμού είναι ένα σοβαρό πρόβλημα για την Ένωση το οποίο γίνεται όλο και σοβαρότερο. Γιάυτό ευελπιστούμε ότι τα κράτη μέλη θα δώσουν μεγαλύτερη προσοχή στο θέμα αυτό κατά τη διάρκεια των προσεχών εθνικών προγραμμάτων δράσης για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού που θα καταρτίσουν για το 2003.

3. Το δικαίωμα της ισότητας έναντι του νόμου και η προστασία κατά των διακρίσεων για κάθε πολίτη αποτελεί οικουμενικό ανθρώπινο δικαίωμα αναγνωρισμένο από πολλές διεθνείς συμβάσεις και κυρίως από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών που κυρώθηκε από όλα τα κράτη μέλη. Ο χάρτης των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ένωσης αναγνωρίζει επίσης όλα αυτά τα θεμελιώδη δικαιώματα (βλ., κυρίως, το άρθρο 21 σχετικά με το δικαίωμα του ανθρώπου να μηνφίσταται διακρίσεις κυρίως λόγω φυλής, εθνικής ή κοινωνικής προελεύσεως ή συμμετοχής σε εθνική μειονότητα και το άρθρο 22 σχετικά τον σεβασμό ης πολιτιστικής, θρησκευτικής και γλωσσικής πολυμορφίας).

Η συνθήκη ΕΚ προβλέπει τις απαιτούμενες εξουσίες για την καταπολέμηση κάθε διάκρισης που βασίζεται στο φύλο, τη φυλή ή την εθνική προέλευση, τη θρησκεία ή τις πεποιθήσεις, την αναπηρία, την ηλικία ή τον σεξουαλικό προσανατολισμό (άρθρο 13). Το Συμβούλιο εξέδωσε, το 2000, ένα πακέτο μέτρων κατά των διακρίσεων το οποίο εμπεριέχει ένα πρόγραμμα δράσης για την καταπολέμηση των διακρίσεων(3) και δύο οδηγίες για την ενίσχυση αυτών των εξουσιών(4).

(1) COM(2001)252 τελικό.

(2) Βλ. την ιστοσελίδα της ΓΔ RELEX σχετικά με τα δικαιώματα των μειονοτήτων:http://europa.eu.int/comm/external_relations/human_rights/rm/index.htm.

(3) Απόφαση 2000/750/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2000, σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικού προγράμματος δράσης για την καταπολέμηση των διακρίσεων, ΕΕ L 303 της 2.12.2000.

(4) Οδηγία 2000/43/ΕΚ του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 2000, περί εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης προσώπων ασχέτως φυλετικής ή εθνοτικής τους καταγωγής, ΕΕ L 180 της 19.7.2000 και οδηγία 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2000, για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία, ΕΕ L 303 της 2.12.2000.