ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0695/03

υποβολή: Juan Naranjo Escobar (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(10 Μαρτίου 2003)

Θέμα: Οι συντάξεις στην ΕΕ και η ανοικτή μέθοδος συντονισμού

Για πολλά κράτη μέλη της ΕΕ, η βασική αδυναμία του προγράμματος σταθερότητας συνεχίζει να είναι, όπως και στο παρελθόν, η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών τους, εφόσον δεν μπορεί να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο δημοσιονομικών ανισορροπιών εξαιτίας, κυρίως, της μελλοντικής αύξησης των δαπανών για τις συντάξεις του δημοσίου.

Θα μπορούσε η Επιτροπή να εξηγήσει πώς εφαρμόζεται η ανοικτή μέθοδος συντονισμού στο πεδίο των συντάξεων·

Απάντηση του κ. Solbes Mira εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Απριλίου 2003)

Η ανοικτή μέθοδος συντονισμού έχει θεσπιστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισαβόνας (Ιούνιος 2000) ως μέσο συμπληρωματικό των διαδικασιών που βασίζονται στη συνθήκη, αποσκοπώντας στην επίτευξη του νέου στρατηγικού στόχου ο οποίος καθορίστηκε για την Ένωση κατά τη διάρκεια αυτού του

Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισαβόνας το 2000. Η μέθοδος αυτή πρέπει να εφαρμόζεται στους τομείς στους οποίους δενφίστανται άλλες κοινοτικές διαδικασίες ή μέσα. Δεν έχει σκοπό να αντικαθιστά ταφιστάμενα μέσα, ούτε να τροποποιεί τις αρμοδιότητες τωνπευθύνων για την χάραξη των πολιτικών στο ευρωπαϊκό και το εθνικό επίπεδο. Στόχος αυτής της προσέγγισης είναι η ενίσχυση της πολιτικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών. Η προσαρμογή των μέσων που αποσκοπούν στην προώθηση της συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών έχει ως γενική βάση το άρθρο 137 της συνθήκης της Νίκαιας, το οποίο ορίζει ότι η Κοινότητα στηρίζει και συμπληρώνει τις δραστηριότητες των κρατών μελών σε ορισμένους τομείς, συμπεριλαμβανομένου του εκσυγχρονισμού των συστημάτων κοινωνικής προστασίας.

Στον τομέα των συντάξεων, η ανοικτή μέθοδος συντονισμού καθορίστηκε στην κοινή έκθεση της επιτροπής κοινωνικής προστασίας και της επιτροπής οικονομικής πολιτικής, η οποία είχε παρουσιαστεί τον Δεκέμβριο 2001 στην ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής του Λάακεν. Σ' αυτήν την έκθεση, αναφέρεται ότι η ανοικτή μέθοδος συντονισμού έχει ως στόχο να βοηθά τα κράτη μέλη να διαμορφώνουν τις δικές τους εθνικές στρατηγικές. Στη συνέχεια αυτής της έκθεσης αναφέρεται ότι δεν αλλάζει τις αντίστοιχες αρμοδιότητες τωνπευθύνων για την χάραξη των πολιτικών στο ευρωπαϊκό και το εθνικό επίπεδο καθώς επίσης και ότι τοποθετείται δίπλα σε μια σειράφισταμένων κοινοτικών διαδικασιών οι οποίες λειτουργούν ικανοποιητικά και οι οποίες, ως μέρος της ευρύτερης αρμοδιότητάς τους, αντιμετωπίζουν ορισμένες πτυχές των πολιτικών συνταξιοδότησης. Στην έκθεση αυτή απαριθμούνται αυτές οι άλλες διαδικασίες, στις οποίες περιλαμβάνονται οι ευρείες κατευθυντήριες γραμμές οικονομικής πολιτικής και το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης. Όσον αφορά τις λεπτομέρειές της, η ανοικτή μέθοδος συντονισμού στον τομέα των συντάξεων συνίσταται στο να συμφωνούνται ευρείς κοινοί στόχοι για τα συστήματα συνταξιοδότησης (οι οποίοι ορίζονται ως η καταλληλότητα, η χρηματοοικονομική βιωσιμότητα και ο εκσυγχρονισμός των συνταξιοδοτικών συστημάτων), στο να παρουσιάζονται εκθέσεις με θέμα τις εθνικές στρατηγικές που ακολουθούνται σύμφωνα με αυτούς τους στόχους, να πραγματοποιείται περιοδική παρακολούθηση της προόδου που έχει σημειωθεί προς την επίτευξη αυτών των στόχων, και ναιοθετούνται δείκτες κατόπιν κοινής συμφωνίας. Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, δενπάρχει καμιά δυνατότητα διατύπωσης συστάσεων στα κράτη μέλη.

Σε αντίθεση με την ανοικτή μέθοδο συντονισμού, ο συντονισμός των οικονομικών πολιτικών βασίζεται στο άρθρο 99 της συνθήκης ΕΚ. Τα προγράμματα σταθερότητας/σύγκλισης βασίζονται στο σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης, το οποίο αποτελεί μέρος του παραγώγου δικαίου που βασίζεται στο άρθρο 99(4) και στο άρθρο 104(5) της συνθήκης ΕΚ. Στο πλαίσιο των ευρύτερων αρμοδιοτήτων των ευρείων κατευθυντηρίων γραμμών οικονομικής πολιτικής και του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης, στα μέσα αυτά ανατίθενται επίσης οι πολιτικές συνταξιοδότησης, ιδίως από την άποψη των επιπτώσεών τους στην μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών και στην συνολική απόδοση των κοινοτικών οικονομιών. Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Στοκχόλμης (Μάρτιος 2001) περιλαμβάνουν έκκληση για την αναθεώρηση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημοσίων οικονομικών, συμπεριλαμβανομένων των αναμενομένων προβλημάτων που οφείλονται στις δημογραφικές εξελίξεις, στο πλαίσιο των προγραμμάτων σταθερότητας/σύγκλισης και στο πλαίσιο των ευρείων κατευθυντηρίων γραμμών οικονομικής πολιτικής. Ως εκ τούτου, οι δημοσιονομικές επιπτώσεις της γήρανσης του πληθυσμού εξετάζονται στα πλαίσια του συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης, και οι ευρείες κατευθυντήριες γραμμές οικονομικής πολιτικής μπορούν να απευθύνουν στα κράτη μέλη συστάσεις για τη μεταρρύθμιση των συνταξιοδοτικών συστημάτων, αποσκοπώντας στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους και στη συμβολή τους στη συνολική βιωσιμότητα των δημοσίων οικονομικών.