ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-3807/97 υποβολή: Ilona Graenitz (PSE) προς την Επιτροπή (17 Νοεμβρίου 1997)

Θέμα: Αστική ευθύνη σε κοινοτικό επίπεδο για ατυχήματα σε πυρηνικά εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας

Τα ατυχήματα και διάφορα συμβάντα σε πυρηνικά εργοστάσια οδηγούν σε σοβαρές βλάβες της υγείας των ανθρώπων καθώς και της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος. Για να καταστεί δυνατή η οικονομική αποζημίωση των θυμάτων και για να χρηματοδοτηθούν οι εργασίες αποκατάστασης, θα ήταν επιθυμητή να υφίσταται αστική ευθύνη των επιχειρήσεων για τις συνέπειες που προκύπτουν από την λειτουργία των πυρηνικών εργοστασίων.

Καταβάλλονται προσπάθειες από τις υπηρεσίες σας για την προετοιμασία ενός νόμου σχετικά με την ύπαρξη αστικής ευθύνης σε κοινοτικό επίπεδο για τις επιχειρήσεις των πυρηνικών εργοστασίων;

Διεξάγονται σχετικές συζητήσεις για το εν λόγω θέμα και σε διεθνές επίπεδο;

Απάντηση του κ. Παπουτσή εξ ονόματος της Επιτροπής (15 Δεκεμβρίου 1997)

Στα πρώτα χρόνια της πυρηνικής βιομηχανίας, είχε ήδη αναγνωριστεί ότι η πιθανή έκταση ζημιών από πυρηνικό ατύχημα ήταν τέτοια, ούτως ώστε η ασφαλιστική κάλυψη της ευθύνης σε θέματα πυρηνικής ενέργειας απαιτούσε διεθνή συνεργασία. Αυτό επιβεβαιώνεται από τα δύο διεθνή καθεστώτα που διέπουν την ευθύνη τρίτων σε θέματα πυρηνικής ενέργειας, τα οποία αναπτύχθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του '60, αλλά και με την συμπερίληψη του άρθρου 98 στην Συνθήκη Ευρατόμ. Στις 29 Ιουλίου 1960, η σύμβαση για την ευθύνη τρίτων στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας (η Σύμβαση των Παρισίων) συνήφθη υπό την αιγίδα της Οργάνωσης για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ) και την Υπηρεσία Πυρηνικής Ενέργειας, και άρχισε να ισχύει την 1η Απριλίου 1968. Η σύμβαση αυτή καλύπτει τις περισσότερες δυτικοευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων όλων των κρατών μελών που έχουν πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας. Υπό την αιγίδα του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενεργείας (ΔΟΑΕ), θεσπίστηκε στις 21 Μαΐου 1963 ένα οικουμενικό καθεστώς στο πλαίσιο της Σύμβασης για την αστική ευθύνη όσον αφορά τις φθορές από την πυρηνική ενέργεια (η Σύμβαση της Βιέννης), που ετέθη σε ισχύ στις 4 Δεκεμβρίου 1974. Το καθεστώς της Σύμβασης των Παρισίων συμπληρώθηκε από την συμπληρωματική Σύμβαση για την ευθύνη τρίτων στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας. Η εν λόγω Σύμβαση συνήφθη στις 31 Ιανουαρίου 1963. Οι Συμβάσεις των Παρισίων και της Βιέννης συνδέθηκαν στις 21 Σεπτεμβρίου 1988 μέσω του Κοινού Πρωτοκόλλου για την εφαρμογή αμφοτέρων των Συμβάσεων. Οι θαλάσσιες μεταφορές πυρηνικών υλικών καλύπτονται από τη Σύμβαση της 17ης Δεκεμβρίου 1971 σχετικά με την αστική ευθύνη στον τομέα της θαλάσσιας μεταφοράς πυρηνικών υλικών.

Στις 12 Σεπτεμβρίου 1997 θεσπίστηκε Πρωτόκολλο για την τροποποίηση της Σύμβασης της Βιέννης. Με την ευκαιρία αυτή εγκρίθηκε επίσης νέο έγγραφο, η Σύμβαση για την συμπληρωματική χρηματοδότηση. Τα έγγραφα αυτά, τα οποία δεν έχουν ακόμη αρχίσει να ισχύουν, ενσωματώνουν τις νομικές, τεχνολογικές καθώς και οικονομικές εξελίξεις που έχουν σημειωθεί από την σύναψη των Συμβάσεων των Παρισίων και της Βιέννης και προβλέπουν σημαντικές πρόσθετες αποζημιώσεις.

Λόγω της περιεκτικής φύσεως του διεθνούς αυτού καθεστώτος, η Επιτροπή δεν θεωρεί αναγκαία την επεξεργασία ειδικών νομοθετικών διατάξεων για την Κοινότητα. Στο πλαίσιο αυτό, είναι βεβαίως σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι η Συνθήκη Ευρατόμ, και ειδικότερα το άρθρο 98, δεν επιβάλλει την θέσπιση νομοθετικών διατάξεων στον σχετικό τομέα.