ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1032/02

υποβολή: Elizabeth Lynne (ELDR) προς την Επιτροπή

(15 Απριλίου 2002)

Θέμα: Καταστροφή πολύτιμων για την άγρια ζωή οικοτόπων στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη ως αποτέλεσμα της ανάπτυξης τηςποδομής στον τομέα των μεταφορών

Η ΕΕ παρέχει οικονομική ενίσχυση για την ανάπτυξη τηςποδομής μεταφορών στην Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Η έκθεση για την εκτίμηση αναγκών σε μεταφορικέςποδομές (ΤΙΝΑ) παρουσιάζει ένα σχέδιο αυτής της ανάπτυξης στιςποψήφιες χώρες. Εντούτοις,πάρχουν ανησυχίες ότι περιοχές διεθνούς σημασίας για την προστασία των πτηνών ή ζώνες ειδικής προστασίας για τα πτηνά θα καταστραφούν από τα έργα για το δίκτυο ΤΙΝΑ. Μία πρόσφατη μελέτης της Birdlife International αναφέρει ότι τουλάχιστον 21 % των ζωνών αυτών αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο καταστροφής από το σχέδιο ΤΙΝΑ. Αυτό αντίκειται στην νομοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος της ΕΕ.

Ποια αξιόπιστα μέτρα διαθέτει η επιτροπή για την προστασία των ζωνών αυτών και άλλων παρόμοιων περιοχών στιςποψήφιες χώρες όπου ενδεχομένως καταστρέφεται το περιβάλλον μα αναπτυξιακά σχέδια στο πλαίσιο του ΤΙΝΑ· Σκοπεύει η Επιτροπή να προετοιμάσει μια στρατηγική αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του δικτύου ΤΙΝΑ στιςποψήφιες χώρες·

Απάντηση του κ. Barnier εξ ονόματος της Επιτροπής

(6 Ιουνίου 2002)

Η κοινοτική νομοθεσία για το περιβάλλον δεν θα εφαρμοστεί στιςποψήφιες χώρες παρά μόνο από τη στιγμή της ένταξής τους. Ωστόσο, η Επιτροπή ενθαρρύνει θερμά τιςποψήφιες χώρες να εφαρμόσουν τις διατάξεις του περιβαλλοντικού κεκτημένου κατά την προενταξιακή περίοδο.

Όσο οιποψήφιες χώρες δεν έχουν καταρτίσει τον κατάλογο των χώρων τους κοινοτικής σημασίας για να προσδιορίσουν το δίκτυο Natura 2000, τα ακόλουθα είδη χώρων πρέπει να θεωρούμε οικολογικά ευαίσθητες ζώνες: οι χώροι που περιλαμβάνονται στον τελευταίο κατάλογο των σημαντικών για τη διατήρηση των πτηνών ζωνών (IBA) τωνποψηφίων χωρών και, ενδεχομένως, σε παρεμφερείς επιστημονικούς αλλά περισσότερο αναλυτικούς καταλόγους, που είναι εγκεκριμένοι από τις εθνικές αρχές· οιγροβιότοποι διεθνούς σημασίας που είναι εγγεγραμμένοι στη σύμβαση Ramsar ή που θα μπορούσαν να τύχουν τέτοιας προστασίας· περιοχές στις οποίες εφαρμόζεται η σύμβαση Bern για τη διατήρηση της άγριας ζωής και των φυσικών οικότοπων στην Ευρώπη, και ιδίως οι χώροι που πληρούν τα κριτήρια του δικτύου Emerald· οι περιοχές που προστατεύονται στο πλαίσιο διεθνούς νομοθεσίας διατήρησης της φύσης.

Στις περιπτώσεις που προβλέπεται κοινοτική προενταξιακή χρηματοδότηση για μεγάλα έργα ανάπτυξης τωνποδομών, πρέπει να εφαρμοστούν παρόμοια πρότυπα με αυτά που καθορίζονται από την κοινοτική περιβαλλοντική νομοθεσία πριν από τη χορήγηση κοινοτικής χρηματοδότησης στιςποψήφιες χώρες. Αυτό συνεπάγεται, μεταξύ άλλων, την εφαρμογή της οδηγίας 97/11/ΕΚ του Συμβουλίου της 3ης Μαρτίου 1997 για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον(1). Επιπλέον, ηποψήφια χώρα πρέπει επίσης να διερευνήσει το κατά πόσο επηρεάζονται οι ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές, οι οποίες θα μπορούσαν ναπαχθούν στο μέλλον στην προστασία της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας(2) ή της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 2ας Απριλίου 1979 περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών(3).

Αν το έργο έχει σημαντικό αρνητικό αντίκτυπο στο χώρο, η Επιτροπή ζητά από τηνποψήφια χώρα να αποδείξει ότι έχουν μελετηθεί άλλες εναλλακτικές λύσεις, να της εκθέσουν τους λόγους για τους οποίους ελήφθηπόψη το προτεινόμενο έργο και να της αναφέρουν τα μέτρα που θα ληφθούν για την αντιστάθμιση αυτού του αρνητικού αντίκτυπου. Ένα έργο δεν θα είναι επιλέξιμο για κοινοτική χρηματοδότηση από το μέσο προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών (ISPA) και δεν θα μπορεί να εγκριθεί από την Επιτροπή παρά μόνον εφόσον έχουν παρασχεθεί όλα τα σχετικά στοιχεία.

Όσον αφορά τη στρατηγική αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, δεν είχε ληφθείπόψη η προσέγγιση αυτή κατά το σχεδιασμό του δικτύου TINA, στο μέτρο που δενπήρχε διαθέσιμη καμία προτεινόμενη και εγκεκριμένη μέθοδος. Ωστόσο, εφαρμόστηκαν κανόνες προστασίας των ζωνών που είχαν ήδη εντοπιστεί ως οικολογικά ευαίσθητες. Έκτοτε, αναπτύχθηκαν και δοκιμάστηκαν μέθοδοι ανάλυσης με σκοπό την πραγματοποίηση στρατηγικής αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των έργωνποδομής στον τομέα των μεταφορών, ιδίως στο τέταρτο πρόγραμμα πλαίσιο έρευνας και ανάπτυξης και πειραματικών μελετών σχετικά με τις οδούς συνδυασμένων μεταφορών.

Εξάλλου, στο πλαίσιο της προσεχούς αναθεώρησης του προσανατολισμού για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών (RTE-T), που προβλέπεται για το 2004 και αναγγέλθηκε στο λευκό βιβλίο για την ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών έως το 2010, τα έργα που παρουσιάστηκαν στην έκθεση TINA θεωρείται ότι ενσωματώνονται σε αυτά τα δίκτυα. Με την προοπτική αυτής της αναθεώρησης η Επιτροπή καταρτίζει μεθόδους για τη στρατηγική αξιολόγησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των ΔΔΜ.

(1) ΕΕ L 73 της 14.3.1997.

(2) ΕΕ L 206 της 22.7.1992.

(3) ΕΕ L 103 της 25.4.1979.