ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0319/03

υποβολή: Dominique Souchet (NI) προς την Επιτροπή

(10 Φεβρουαρίου 2003)

Θέμα: Διαγραφή της Κύπρου και της Μάλτας από την μαύρη λίστα του Μνημονίου των Παρισίων

Οι σημαίες της Κύπρου και της Μάλτας είναι σημαίες ελεύθερης νηολόγησης και εξακολουθούν να θεωρούνται ως σημαίες ευκαιρίας διότι περιλαμβάνονται ακόμη στην μαύρη λίστα του Μνημονίου των Παρισίων.

Η Κύπρος και η Μάλτα όμως είναι επίσηςποψήφιες προς ένταξιν χώρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ευθυγράμμιση προς το κοινοτικό κεκτημένο αποτελεί προϋπόθεση για την ένταξη. Η Κύπρος και η Μάλτα έχουν δεσμευθεί να συμμορφωθούν με την ευρωπαϊκή ναυτική νομοθεσία και δεν έχουν ζητήσει, εξ όσων γνωρίζω, ούτε προθεσμία, ούτε εξαίρεση.

Βάσει της τακτικής έκθεσης του 2002 της Επιτροπής, παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε θέματα ασφάλειας στη θάλασσα, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η Κύπρος και η Μάλτα οφείλουν να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους προκειμένου να βγουν από την μαύρη λίστα.

Κατόπιν των ανωτέρω, μπορεί η Επιτροπή να απαντήσει στις εξής ερωτήσεις:

1. Σε ποια φάση βρίσκονται η Κύπρος και η Μάλτα όσον αφορά την μεταφορά στο δίκαιό τους του κοινοτικού κεκτημένου στον ναυτιλιακό τομέα·

2. Υπάρχει κάποιο σχετικό χρονοδιάγραμμα· Εάν ναι, τηρείται·

3. Σε ποιο βαθμό εφαρμόζεται η σχετική νομοθεσία· Η Κύπρος και η Μάλτα διαθέτουν πράγματι τα μέσα και έχουν την πρόθεση να εφαρμόσουν άμεσα την πολιτική αυτή·

4. Πότε και με ποιον τρόπο η Κύπρος και η Μάλτα θα προσυπογράψουν το Μνημόνιο των Παρισίων·

5. Ποιες δεσμεύσεις έχουν αναλάβει η Κύπρος και η Μάλτα για τον περιορισμό των σημαιών ευκαιρίας·

6. Ποιες είναι οι (φορολογικές και κοινωνικές) διευκολύνσεις που συνεχίζουν να παρέχονται από την Κύπρο και την Μάλτα· Ποιες δεσμεύσεις έχουν αναλάβει η Κύπρος και η Μάλτα επί θεμάτων φορολογικών ελαφρύνσεων·

7. Ποια είναι η μέση ηλικία των στόλων τους·

8. Με ποιους τρόπους η Επιτροπή καλεί την Κύπρο και την Μάλτα να συμμορφωθούν το συντομότερο προς την κοινοτική και την διεθνή νομοθεσία·

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(18 Μαρτίου 2003)

Όσον αφορά τη μεταφορά του κοινοτικού κεκτημένου, όπως αναφέρεται στην τακτική έκθεση του 2002, η Κύπρος και η Μάλτα έχουν σημειώσει αντιστοίχως πρόοδο σχετικά με τη μεταφορά της νομοθεσίας για τις θαλάσσιες μεταφορές, εν συγκρίσει με την τακτική έκθεση του 1998 για την Κύπρο και τη γνώμη της Επιτροπής του 1999 για τη Μάλτα. Για την Κύπρο, η τακτική έκθεση του 2002 καταλήγει στο συμπέρασμα ότι όσον αφορά τις θαλάσσιες μεταφορές έχει επιτευχθεί ευθυγράμμιση σε έναν εξαιρετικάψηλό βαθμό. Όσον αφορά τη Μάλτα, η τακτική έκθεση του 2002 αναφέρει ότι, παρά την κάποια πρόοδο που σημειώθηκε σε νομοθετικό επίπεδο,πάρχει ανάγκη να μεταφερθούν σημαντικοί τομείς του κεκτημένου και να συνεχιστούν οι προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση.

Η Επιτροπήπενθυμίζει την ύπαρξη χρονοδιαγράμματος, το οποίο αποτελεί μέρος των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί κατά τη διάρκεια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Όπως αναφέρεται στο έγγραφο Για τη διευρυμένη Ένωση — Έγγραφο Στρατηγικής και Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε ό,τι αφορά την πρόοδο κάθεποψήφιας χώρας για την ένταξή της(1), η Επιτροπή συνεχίζει να ελέγχει με προσοχή την κατάσταση τωνποψηφίων χωρών σχετικά με τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν και ενημερώνει σχετικά το Συμβούλιο βάσει τωνφιστάμενων διαδικασιών. Η εν λόγω συνεχής παρακολούθηση πρέπει να διενεργείται βάσει καθιερωμένων μεθόδων, όπως οι δομές των συμφωνιών σύνδεσης. Στο πνεύμα της σημερινής πρακτικής, η Επιτροπή θα επισημάνει οιεσδήποτε καθυστερήσεις ή προβλήματα σχετικά με την τήρηση των δεσμεύσεων.

Η βούληση και τα μέσα που διαθέτουν η Κύπρος και η Μάλτα για τη μεταφορά και την εφαρμογή του κεκτημένου στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών αντικατοπτρίζονται κυρίως στη διοικητική ικανότητα που έχουν θεσπίσει για το σκοπό αυτό. Εν προκειμένω, η τακτική έκθεση του 2002 καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Κύπρος έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο όσον αφορά την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας του Τμήματος Εμπορικής Ναυτιλίας και τη βελτίωση των προτύπων ασφάλειας, ενώ παράλληλαπογραμμίζει ότι πρέπει παρ' όλα αυτά να συνεχιστούν οι προσπάθειες που καταβάλλονται από το προσωπικό στους εν λόγω δύο τομείς. Όσον αφορά τη Μάλτα, η τακτική έκθεση του 2002 καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Μάλτα έχει καταβάλει ουσιαστικές προσπάθειες προκειμένου να αυξήσει τη διοικητική της ικανότητα, αλλά οι εν λόγω προσπάθειες πρέπει να συνεχιστούν ώστε να βελτιώσει τα πρότυπα ασφαλείας. Η αξιολόγηση των δεσμεύσεων που έχουν αναλάβει οι δύο αυτέςποψήφιες χώρες σχετικά με τη διοικητική τους ικανότητά αποτελεί μέρος της συνεχούς παρακολούθησης που αναφέρεται ανωτέρω.

Όσον αφορά το μνημόνιο του Παρισιού, η Κύπρος και η Μάλτα έχουν ήδη εκφράσει την πρόθεσή τους να προσχωρήσουν σε αυτό. Προς τούτο, οι διοικήσεις τους έχουν ζητήσει πληροφορίες από τη Γραμματεία του μνημονίου του Παρισιού σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να λάβουν για να δρομολογήσουν τη διαδικασία προσχώρησης ως συνεργαζόμενα μέλη. Εν προκειμένω, πραγματοποιήθηκαν ανταλλαγές κατά το 2002.

Εντούτοις, σύμφωνα με διαθέσιμες πληροφορίες, καμία από τις δύο διοικήσεις δεν έχειποβάλει, μέχρι σήμερα, επίσημο αίτημα προσχώρησης, ούτε έχει διαβιβάσει αυτοαξιολόγηση της κατάστασής της όσον αφορά την τήρηση των κριτηρίων που προβλέπονται στο άρθρο 8 παράγραφος 2 του μνημονίου, σχετικά κυρίως με τις ικανότητες και τις επιδόσεις της κάθε χώρας όσον αφορά τον έλεγχο από το κράτος της σημαίας και τον έλεγχο από το κράτος ελλιμενισμού, που αποτελούν το πρώτο στάδιο της διαδικασίας προσχώρησης.

Πρέπει ναπενθυμιστεί ότι ο αγώνας κατά της σημαίας ευκαιρίας έχει ως στόχο τα πλοία που δεν τηρούν τα κοινοτικά και διεθνή πρότυπα σε θέματα συνθηκών εργασίας και ασφάλειας. Οι έλεγχοι που αποσκοπούν στον εντοπισμό τέτοιων πλοίων καλύπτονται από το κοινοτικό κεκτημένο, του οποίου η Επιτροπή παρακολουθεί τη μεταφορά και την εφαρμογή στην Κύπρο και στη Μάλτα.

Το καθεστώς κρατικών ενισχύσεωνπέρ των θαλάσσιων μεταφορών, το οποίο ισχύει στη Μάλτα και την Κύπρο, έχει τα ίδια βασικά χαρακτηριστικά σχετικά με τους φόρους βάσει χωρητικότητας με εκείνα που ισχύουν στις χώρες της Ένωσης. Πρέπει ναπενθυμιστεί εν προκειμένω ότι οι κοινοτικοί προσανατολισμοί του 1997 για τις κρατικές ενισχύσεις στις θαλάσσιες μεταφορές επιτρέπουν ελαφρύνσεις των φορολογικών και κοινωνικών επιβαρύνσεων για τους πλοιοκτήτες και τους ναυτικούς, οι οποίες μπορούν να έχουν ως αποτέλεσμα οι επιβαρύνσεις να είναι έως και μηδενικές.

Σύμφωνα με τις στατιστικές του Institut of Shipping, Economics and Logistics, (Ινστιτούτο Ναυτιλίας, Οικονομικών και Λογιστικής) της Βρέμης, για το 2001, ο μέσος όρος ηλικίας των πλοίων 1 000 ή περισσότερων GT, όλων των τύπων, είναι 17,9 έτη για την Κύπρο και 23,4 έτη για τη Μάλτα. Πρέπει εντούτοις να διευκρινιστεί ότι η ασφάλεια των πλοίων μόνο μερικώς συναρτάται από την ηλικία τους και ότι, άλλοι παράγοντες, κυρίως η συντήρησή τους, έχουν καθοριστική επίδραση στη γενική κατάσταση του πλοίου και, συνεπώς, στο επίπεδο ασφαλείας του. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το ετήσιο ποσοστό απόσυρσης των πλοίωνπό κυπριακή και μαλτέζικη σημαία (προσωρινά στοιχεία για το 2002: 7,68 % και 7,61 % αντίστοιχα, έναντι 8,85 % και 9,48 % το 2001 και 11,8 % και 9,7 % το 2000) δίνει ακριβέστερη εικόνα του επιπέδου ασφαλείας τους.

Από τον Μάρτιο του 2000, η Επιτροπή έχει προγραμματίσει και έχει θέσει σε εφαρμογή διάφορα προενταξιακά προγράμματα ενίσχυσης που στοχεύουν στην αύξηση της διοικητικής ικανότητας για την εφαρμογή του κεκτημένου στον τομέα της ασφάλειας στη θάλασσα, στην Κύπρο και στη Μάλτα. Το συνολικό ποσό τέτοιων προγραμμάτων ανέρχεται περίπου σε τέσσερα εκατομμύρια ευρώ. Επιπλέον, καθ' όλη τη διάρκεια του 2003 και μέχρι την ένταξη των εν λόγω χωρών τον Μάιο του 2004, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί την πρόοδο που επιτυγχάνουν οι χώρες αυτές, τόσο όσον αφορά την εφαρμογή των συγκεκριμένων προγραμμάτων, όσο και σχετικά με τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί για την ασφάλεια στη θάλασσα. Αυτή η παρακολούθησηλοποιείται μέσω διαφόρων δομών (επιτροπές σύνδεσης, αποστολές παρακολούθησης, μικτή επιτροπή παρακολούθησης προενταξιακών έργων). Η εν λόγω παρακολούθηση θα αποτελέσει αντικείμενο ενδιάμεσων εκθέσεων, παράλληλα με ειδική παρακολούθηση των σημαντικότερων σημείων με τις ενδιαφερόμενες χώρες. Για τα τέλη του 2003 προβλέπεται ηποβολή της γενικής έκθεσης παρακολούθησης. Εκτός από την εν λόγω γενική έκθεση παρακολούθησης, η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρέχει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ειδικότερα μέσω των μικτών κοινοβουλευτικών επιτροπών, πληροφορίες για την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας από τις εν λόγω δύο χώρες κατά τη διάρκεια της περιόδου που προηγείται της επικύρωσης της Συνθήκης Ένταξης.

(1) COM(2002)700 τελικό.