ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2292/99

υποβολή: Reinhold Messner (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(13 Δεκεμβρίου 1999)

Θέμα: Παράταση των εκχωρήσεων αυτοκινητοδρόμων στην Ιταλία

Η ιταλική κυβέρνηση παρατείνει τις εκχωρήσεις σε όλες τις εταιρείες αυτοκινητοδρόμων. Βάσει της αποκαλούμενης οδηγίας Ciampi-Costa(1) θα καταστεί εκτάκτως δυνατή η παράταση των εκχωρήσεων αυτοκινητοδρόμων προκειμένου να αποκατασταθούνφιστάμενες αντιδικίες (μη πραγματοποιηθείσες αναπροσαρμογές τιμών, αναγνώριση έργων που πραγματοποιήθηκαν για το παγκόσμιο Κύπελλο του «90 και την Κολομβιάδα του »92, λοιπές ενδεχομένως αντιδικίες επί των οποίων θα πρέπει να ζητηθεί η γνώμη του Συμβουλίου Επικρατείας). Για το λόγο αυτό οι συμβάσεις, δηλαδή οι πράξεις που ρυθμίζουν τη σχέση μεταξύ κράτους και αναδόχου, θα πρέπει να αναθεωρηθούν έως την 31η Δεκεμβρίου 1999. Με εξαίρεση τη σύμβαση με την εταιρεία Αυτοκινητόδρομοι Α.Ε. έχουν μέχρι σήμεραπογραφεί από την κυβέρνηση 7 συμβάσεις παράτασης εκ των 19 που απομένουν(2). Οι συμβάσεις αυτές τελούν σήμεραπό εξέταση από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Το σχήμα της τυπικής σύμβασης μεταξύ της ANAS (Αυτόνομη Εθνική Επιχείρηση Οδών) και των αναδόχων επιχειρήσεων επί των οποίων θα πρέπει ναπολογισθούν αντιδικίες, τιμές, χρηματοδοτικό πρόγραμμα, επενδύσεις και συμβασιακές ρήτρες, δεν έχει ούτε κανποβληθεί για εξέταση στο Ελεγκτικό Συνέδριο! Προκειμένου να αιτιολογηθεί η παράταση των 19 εκχωρήσεων, προβλέπονται επενδύσεις ύψους 11.418 δισεκατομμυρίων λιρετών σε νέεςποδομές αυτοκινητοδρόμων για ορισμένες εκ των οποίων δεν έχει καν δοθεί άδεια, αντιβαίνοντας έτσι τους εθνικούς κανονισμούς(3) και καθιστώντας μάταια την σε εξέλιξη εκπόνηση του γενικού προγράμματος μεταφορών. Με την παράταση αυτή εξάλλου, ορισμένες εκ των εκχωρήσεων αυτώνπερβαίνουν τα 30 έτη που προβλέπει ο νόμος(4). Ο νέος ισχύων νόμος περί προστασίας του κοινού προβλέπει μεταξύ άλλων ότι οι ανάδοχες εταιρείες θα εξασφαλίζουν μέτρα ασφαλείας για τις σήραγγες των αυτοκινητοδρόμων, γεγονός που θα επιβάλει βραχυπρόθεσμα μία αναθεώρηση τωνπό διαπραγμάτευση εκχωρήσεων(5).

1. Δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι η ανανέωση των συμβάσεων αυτών αντιβαίνει τις οδηγίες 92/50/ΕΟΚ, 93/37/ΕΟΚ και 89/440/ΕΟΚ καθόσον δεν προκηρύχθηκε δημόσιος ευρωπαϊκός διαγωνισμός για την ανάθεση των εκχωρήσεων(6);

2. Δεν θεωρεί ότι τα νέα έργα σκοπό έχουν να αιτιολογήσουν την αυτόματη παράταση των εκχωρήσεων και επομένως μονοπώλια αυτοκινητοδρόμων;

3. Δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι, πριν από την οποιανδήποτε παράταση χρειάζεται κατ' αρχήν η αναμόρφωση του ιταλικού τομέα των εκχωρήσεων αυτοκινητοδρόμων προκειμένου να μεταφερθούν πλήρως στο εθνικό δίκαιο οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί περί δημοσίων διαγωνισμών(7);

4. Με ποιο τρόπο μπορεί η Επιτροπή να αποδεχθεί τις παρατάσεις αυτές οι οποίες καθιστούν μάταιες τις εργασίες για ένα γενικό πρόγραμμα μεταφορών που θα κάνει δεκτές τις κοινοτικέςποδείξεις όσον αφορά την επανεξισορρόπηση των τρόπων μεταφοράς και τη μείωση της μηχανοκίνητης κυκλοφορίας;

(1) δηγία του Υπουργείου Δημοσίων ργων από κοινού με το Υπουργείο Οικονομικών της 20.10.1998,Πρωτόκολλο αριθ. 011790/Υπουρ. Οικονομικών.

(2) Οι συμβάσεις αφορούν τους αυτοκινητοδρόμους Βενετία-Πάδοβα, αυτοκινητόδρομος των Ανθέων, RAV, Ativa, Τορίνο-Μιλάνο, Serravale και Brennero Α:Ε. Οι σχετικές παρατάσεις κυμαίνονται μέχρι ανωτάτου χρονικού διαστήματος 12 ετών.

(3) Οι ισχύοντες κανονισμοί δεν επιτρέπουν στους αναδόχους και την ANAS να κατασκευάσουν νέα τμήματα αυτοκινητοδρόμων χωρίς σαφή άδεια βάσει νόμου. Πράγματι εξακολουθεί να ισχύει ο νόμος 376 της 13.8.1975, που στο άρθρο 18α προέβλεπε την αναστολή της κατασκευής νέων αυτοκινητοδρόμων, τμημάτων αυτοκινητοδρόμων και σηράγγων και ζητούσε συνολική μεταρρύθμιση του συστήματος των εκχωρήσεων αυτοκινητοδρόμων. Η μεταρρύθμιση αυτή ουδέποτε πραγματοποιήθηκε.

(4) Το χρονικό αυτό όριο επαναλαμβάνεται σε όλους τους κανονισμούς από το 1955 μέχρι σήμερα και επιβεβαιώνεται από τον πρόσφατο κανονισμό σχετικά με τους διαγωνισμούς (νόμος 109/94, συντονιζόμενος με τον νόμο 415/98). Το απόλυτο αυτό όριο ισχύει προφανώς και για μία παραταθείσα εκχώρηση.

(5) Νόμος 226 της 13.7.1999, άρθρο 8 α, εδάφιο 4, που καθορίζει ότι οι παρεμβάσεις θα εξασφαλίζονται από τις αναδόχους εταιρείες με τις δέουσες παρακρατήσεις που προβλέπονται στα χρηματοδοτικά προγράμματα και που θα προσαρμοστούν επομένως εντός 6 μηνών.

(6) EE L 209 της 24.7.1992, ΕΕ L 199 της 9.8.1993 και ΕΕ L 268 της 15.9.1989. Βάσει της οδηγίας 89/440/ΕΟΚ, οι εκχωρήσεις δημοσίων έργων εγκρίνονται συνήθως με τη διαδικασία της ιδιωτικής προσφοράς, ενώ η οδηγία 93/37/ΕΟΚ προβλέπει ευρωπαϊκό διαγωνισμό για την ανάθεση της εκχώρησης κατασκευής και διαχείρισης.

(7) τομέας αυτός τελεί εν αναμονή μεταρρύθμισης από το 1975, όταν μετά την Επιτροπή Odorisio που συγκροτήθηκε από το Υπουργείο Δημοσίων ργων, εξακριβώθηκε το αυξανόμενο χρέος των εταιρειών και ανεστάλη η κατασκευή νέων τμημάτων αυτοκινητοδρόμων (νόμος 376 της 13.8.1975). Ο νόμος αναστολής προέβλεπε επίσης την έγκριση ενός νόμου αναδιάρθρωση του όλου συστήματος μέχρι το 1980, κάτι που ουδέποτε συνέβη.

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Ιανουαρίου 2000)

Η Επιτροπή κίνησε δύο νέες διαδικασίες σχετικά με την παράταση των εκχωρήσεων αυτοκινητοδρόμων στην Ιταλία. Βρίσκεται σε επαφή με τις ιταλικές αρχές προκειμένου να διευκρινίσει τις διάφορες πτυχές του θέματος. Οι περιπτώσεις αυτές θα συζητηθούν κατά τη διάρκεια συνεδρίασης με τις εν λόγω αρχές η οποία θα πραγματοποιηθεί προσεχώς στη Ρώμη.

Επιπλέον, η Επιτροπή ζήτησε από όλα τα κράτη μέλη να την ενημερώσουν σχετικά με την επικρατούσα κατάσταση στον τομέα των εκχωρήσεων αυτοκινητοδρόμων προκειμένου να έχει μια συνολική εικόνα του προβλήματος, το οποίο παρουσιάζει σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές πτυχές. Στην περίπτωση κατά την οποία διαπιστωθούν παραβάσεις του κοινοτικού δικαίου, η Επιτροπή δεν θα παραλείψει να ερευνήσει το θέμα σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 226 (πρώην άρθρο 169) της συνθήκης ΕΚ.

Η Επιτροπή έχει αναλάβει τηνποχρέωση να προωθήσει την «αειφόρο κινητικότητα» στην Κοινότητα, ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη αποτελεσματικών συστημάτων μεταφορών που θα σέβονται το περιβάλλον και θα είναι ασφαλή και κοινωνικώς αποδεκτά. Το πρόγραμμα δράσης «Αειφόρος κινητικότητα: προοπτικές για το μέλλον» καθορίζει τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να αναλάβει η Επιτροπή προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, η ευθύνη της ανάπτυξης των εθνικών προγραμμάτων-πλαισίων στον τομέα των μεταφορών και τωνποδομών μεταφορών βαρύνει τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή είναιπεύθυνη για την εξασφάλιση της τήρησης της σχετικής κοινοτικής νομοθεσίας.