ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1436/01

υποβολή: Antonios Trakatellis (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(17 Μαΐου 2001)

Θέμα: Προενταξιακή διαδικασία και πρόοδος στα προγράμματα παροπλισμού και αποξήλωσης πυρηνικών αντιδραστήρων στις χώρες ΚΑΕ

Βάσει των εταιρικών σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ορισμένες από τιςποψήφιες για ένταξη Χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (ΚΑΕ), προβλέπεται η παύση των πυρηνικών αντιδραστήρων-μονάδων που είναι επισφαλείς και δεν επιδέχονται αναβάθμιση με λογικό κόστος. Λαμβάνονταςπόψη ότι στη Βουλγαρία, οι μονάδες 1 και 2 του σταθμού Kozloduy πρέπει να κλείσουν πριν το τέλος του 2002 και οι αντιδραστήρες 3 και 4 πριν από το 2006 (αντιδραστήρες VVER-440/230), στη Λιθουανία, η μονάδα 1 του σταθμού Ignalina πρέπει να κλείσει πριν από το 2004, ενώ η μονάδα 2 το 2008 (αντιδραστήρες RBMK) και στη Σλοβακία, οι μονάδες του Bohunice VI πρέπει να κλείσουν πριν από το 2006 και το 2007 αντίστοιχα (αντιδραστήρες VVER-440/230) καθώς και ότι η τήρηση των σχετικών δεσμεύσεων παύσης παρακολουθείται από την Επιτροπή στο πλαίσιο εφαρμογής των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης προσχώρησης.

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Σε ποιό στάδιο βρίσκονται οι διαδικασίες εκπόνησης σχεδίων και εργασιών παροπλισμού στις εν λόγω χώρες και εάν η Επιτροπή κρίνει τα εκπονούμενα χρονοδιαγράμματα, στάδια και μέτρα ικανοποιητικά για τηνλοποίηση των δεσμεύσεων·

2. Ποιές πιστώσεις χορηγήθηκαν μέσω των διεθνών ταμείων επιχορηγήσεων, τις οποίες διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ) και αφορούν μη επιστρεπτέες ενισχύσεις για εργασίες παροπλισμού·

3. Ποιές πιστώσεις χορήγησε η Επιτροπή σε προγράμματα για τους εν λόγω αντιδραστήρες μέσω της Ευρατόμ καθώς και ποιά χρηματοδοτική βοήθεια δόθηκε στις τρεις χώρες για την αντιμετώπιση των αναγκών στον ενεργειακό τομέα·

4. Με ποιό τρόπο παρακολουθεί η Επιτροπή την εφαρμογή των προγραμμάτων παροπλισμού των επισφαλών αντιδραστήρων και ποιά μέτρα προβλέπονται σε περίπτωση μη τήρησης των δεσμεύσεων που ανέλαβαν οι εν λόγω χώρες στο πλαίσιο των εταιρικών σχέσεων με την Ε.Ε.·

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(27 Ιουλίου 2001)

Όσον αφορά το εισαγωγικό μέρος της γραπτής ερώτησης, η Επιτροπή θα ήθελε να διασαφηνίσει τα εξής: οιποψήφιες χώρες δεν έχουν έως τώρα επιβεβαιώσει ημερομηνίες για το κλείσιμο της μονάδας 2 του πυρηνικού σταθμού Ignalina και των μονάδων 3-4 του σταθμού Kozloduy. Η επιβεβαίωση των ημερομηνιών αποτελεί αντικείμενο επαφών με τις κυβερνήσεις της Λιθουανίας και της Βουλγαρίας. Οι ημερομηνίες που ανέφερε το Αξιότιμο Μέλος αντικατοπτρίζουν τις προσδοκίες της Επιτροπής και, στην περίπτωση του πυρηνικού σταθμού Ignalina, την ημερομηνία που εγκρίθηκε από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο του Συμβουλίου Σύνδεσης. Σχετικά με τη μονάδα 1 του σταθμού Ignalina, η δέσμευση της Λιθουανίας για κλείσιμο αναφέρεται σε οριστική ημερομηνία πριν το 2005. Στη δέσμευση της Δημοκρατίας της Σλοβακίας για κλείσιμο των δύο μονάδων Bohunice VI αναφέρονται τα έτη 2006 και 2008.

Όσον αφορά το κλείσιμο της μονάδας 1 του σταθμού Ignalina, οι λιθουανικές αρχές και ο φορέας εκμετάλλευσης της εγκατάστασης έχουν οριστικοποιήσει το σχέδιο ετοιμασίας των έργων παροπλισμού που θα πρέπει να πραγματοποιηθεί κατά την περίοδο λίγο πριν την ημερομηνία κλεισίματος. Οι εν λόγω προτάσεις έργων έχουνποβληθεί στην αρμόδια διαχειριστική αρχή και στους χορηγούς του Διεθνούς Ταμείου Στήριξης του Παροπλισμού του σταθμού Ignalina. Ένα από τα έργα αφορά τη σύσταση Μονάδας Διαχείρισης Έργου (ΜΔΕ) στον πυρηνικό σταθμό Ignalina η οποία θα είναιπεύθυνη να καταστρώσει το σχέδιο παροπλισμού στην πράξη. Η ΜΔΕ θα εγκατασταθεί κατά τη διάρκεια του θέρους 2001 και έχει ήδη προκηρυχθεί διαγωνισμός για το σκοπό αυτό. Ο πυρηνικός σταθμός Ignalina προέβη στη σύσταση μονάδας παροπλισμού αποτελούμενη από μέλη του διευθυντηρίου του, τον Απρίλιο 2000.

Όσον αφορά το κλείσιμο των μονάδων 1-2 του πυρηνικού σταθμού Kozloduy και του σταθμού Bohunice V1, οι προτάσεις έργων βρίσκονται στην τελική τους φάση και πρόκειται ναποβληθούν από τις αρχές της Βουλγαρίας και της Σλοβακίας, σε συνεργασία με τις αρχές των αντίστοιχων Διεθνών Ταμείων Στήριξης του Παροπλισμού και την Επιτροπή.

Τα σχεδιαζόμενα μέτρα παροπλισμού των προαναφερομένων αντιδραστήρων αποτελούν αντικείμενο συνεχών αναλύσεων και συζητήσεων και καταστρώνονται συνεπώς με σταδιακά ανατροφοδοτούμενο τρόπο. Προς το παρόν, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να εκφέρει οριστική γνώμη σχετικά με το εάν είναι ικανοποιημένη από τα προβλεπόμενα μέτρα, χρονοδιαγράμματα και φάσεις. Δεν είναι γνωστό κατά πόσο θα επαρκούσε η διατύπωση σαφούς ημερομηνίας οριστικού κλεισίματος δεδομένου ότι η Επιτροπή θα παρακολουθεί την πρόοδο και την εκτέλεση των έργων σε συνεχή βάση καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας προσχώρησης.

Τα εγκαίνια του Διεθνούς Ταμείου Στήριξης του Παροπλισμού του σταθμού Ignalina πραγματοποιήθηκαν στις 5 Απριλίου 2001 στο Λονδίνο, στην έδρα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ), η οποία θα είναι και ο διευθύνων φορέας της χρηματοδότησης. Η διάθεση κονδυλίων στο εγκεκριμένο πρόγραμμα θα γίνει σύμφωνα με τις διατάξεις της αντίστοιχης συμφωνίας χρηματοδότησης. Η διάθεση κονδυλίων εξαρτάται επίσης από την κύρωση της συμφωνίας πλαίσιο χρηματοδότησης πουπεγράφη μεταξύ της ΕΤΑΑ και της κυβέρνησης της Λιθουανίας. Τα αντίστοιχα εγκαίνια του Διεθνούς Ταμείου Στήριξης του Παροπλισμού του σταθμού Kozloduy πραγματοποιήθηκαν στις 15 Ιουνίου 2001, με ανάλογο αποτέλεσμα. Η ημερομηνία για τα εγκαίνια του Ταμείου για το σταθμό Bohunice δεν έχει ακόμα καθοριστεί αλλά αυτά προβλέπεται να πραγματοποιηθούν εντός του 2001. Η διάθεση πόρων για τα έργα παροπλισμού στη Βουλγαρία και τη Σλοβακία θα γίνει μόνο όταν τα αντίστοιχα ταμεία θα έχουν αρχίσει να λειτουργούν μετά τις προσεχείς εναρκτήριες συνεδριάσεις των χορηγών.

Έως τώρα, δεν έχει χορηγηθεί κανένα δάνειο Ευρατόμ για παροπλισμό στους τρεις πυρηνικούς σταθμούς.

Τα προγράμματα χρηματοοικονομικής στήριξης Phare στον τομέα της ενέργειας έχουν επικεντρωθεί σε στήριξη για την κατάστρωση εθνικών ενεργειακών στρατηγικών, τους όρους προς τήρηση στιςποψήφιες χώρες ενόψει της εσωτερικής αγοράς ενέργειας και τα μέτρα ενεργειακής αποδοτικότητας.

Η Επιτροπή παρακολουθεί τηνλοποίηση των προγραμμάτων παροπλισμού των πυρηνικών σταθμών στο πλαίσιο της συνήθους παρακολούθησης που προβλέπεται στις διαδικασίες προσχώρησης. Αυτό φαίνεται στις τακτικές εκθέσεις της Επιτροπής, στις οποίες περιλαμβάνεται αξιολόγηση της προόδου στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας. Σε περίπτωση που κάποιαποψήφια χώρα δεν ήταν σε θέση να τηρήσει τις δεσμεύσεις της, η Επιτροπή θα ελάμβανε τα απαραίτητα μέτρα. Η Επιτροπή δεν διαβλέπει λόγους για λήψη παρόμοιων μέτρων προς το παρόν. Η Επιτροπή επιθυμεί επίσης να επισημάνει ότι οι δεσμεύσεις κλεισίματος εξετάζονται στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων προσχώρησης, στο κεφάλαιο για την ενέργεια.