ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0532/00

υποβολή: Raffaele Costa (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(28 Φεβρουαρίου 2000)

Θέμα: Οροι που επιβάλλουν ορισμένα ιταλικά πιστωτικά ιδρύματα στους κατόχους τρεχόντων λογαριασμών

Ποιοι είναι οι κανόνες για την προστασία του καταναλωτή-πελάτη που διέπουν τις τραπεζικές καταθέσεις;

Μπορούν άραγε οι τράπεζες να ενεργούν κατά βούληση, εντός των ορίων του νόμου κατά της τοκογλυφίας, ή θεωρεί η Ευρωπαϊκή Ένωση ότιποχρεούνται ναπακούουν σε ειδικούς κανόνες;

Είναι άραγε η Επιτροπή ενήμερη για το γεγονός ότι στην Ιταλία ορισμένα πιστωτικά ιδρύματα έχουν ορίσει αρνητικό επιτόκιο 13 % για χρεωστικούς λογαριασμούς ενώ 0.1 % (ή λιγότερο) για πιστωτικούς λογαριασμούς;

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(12 Απριλίου 2000)

Σε εφαρμογή της Συνθήκη ΕΚ και κυρίως του άρθρου 47, εδάφιο 2 (πρώην άρθρου 57, εδ. 2), ένα σύνολο κοινοτικών οδηγιών συντονίζει και εφόσον είναι αναγκαίο εναρμονίζει τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις των κρατών μελών, με σκοπό να διευκολυνθεί η πρόσβαση στις χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες και η άσκησή τους στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς.

Με αυτή την προοπτική το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο ενέκριναν, στις 30 Μαΐου 1994, όσον αφορά το θέμα των τραπεζικών καταθέσεων, την οδηγία 94/19/ΕΟΚ(1) περί των συστημάτων εγγύησης των καταθέσεων, που εξασφαλίζει ένα ελάχιστο εναρμονισμένο επίπεδο εγγύησης στους καταθέτες. Από την 1η Ιανουαρίου 2000, το σύνολο των καταθέσεων ενός μόνο καταθέτη καλύπτεται τουλάχιστον μέχρι το ποσό των 20.000.

Εξάλλου, στην ανακοίνωση για την Εφαρμογή του πλαισίου δράσης για τις χρηματοπιστωτικές αγορές: πρόγραμμα δράσης(2), που εγκρίθηκε στις 26 Μαΐου 1999, διαβιβάστηκε την ίδια μέρα στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο και κυρώθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κολωνίας, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το διασυνοριακό λιανικό εμπόριο στον τομέα των χρηματοπιστωτικώνπηρεσιών δεν μπορεί να ευημερήσει παρά μόνο εάν οι καταναλωτές αποκτήσουν εμπιστοσύνη σε όλο το φάσμα των παρεχόμενωνπηρεσιών, στις μεθόδους πώλησης και στη σοβαρότητα του παρέχοντοςπηρεσίες καθώς και στην ύπαρξη αποτελεσματικών διαδικασιών προσφυγής σε περίπτωση αντιδικίας. Εκ του γεγονότος αυτού, στην ανακοίνωση επισημαίνεται ότι η κοινοτική δράση στο πλαίσιο των χρηματοπιστωτικών λιανικών αγορών, πρέπει κυρίως να θέσει σε προτεραιότητα την προστασία των καταναλωτών. Στην ανακοίνωση απαριθμούνται μια σειρά παρεμβάσεων που η Επιτροπή σκοπεύει να πραγματοποιήσει με στόχο την παροχή στους καταναλωτές των απαραίτητων μέσων (πληροφοριών) και εγγυήσεων (θεσπισμένων δικαιωμάτων και αποτελεσματικών διαδικασιών διακανονισμού των αντιδικιών), για την ολοκληρωτική και ενεργητική συμμετοχή τους στην ενιαία αγορά χρηματοπιστωτικώνπηρεσιών: Να εντοπίσει τις σχετικές με την προστασία των καταναλωτών διατάξεις που δεν έχουν εναρμονιστεί και των οποίων η διατήρηση δεν είναι δικαιολογημένη, με σκοπό να μειωθούν τα εμπόδια κατά την παροχή διασυνοριακών χρηματοπιστωτικώνπηρεσιών. Να προωθήσει την εφαρμογή αποτελεσματικών μηχανισμών για να ξεπεραστούν οι ατέλειες της ενιαίας αγοράς χρηματοπιστωτικών λιανικώνπηρεσιών, ατέλειες που συνδέονται με τις αποκλίσεις του ιδιωτικού δικαίου. Να δημιουργήσει τις απαραίτητες νομικές προϋποθέσεις για την πανευρωπαϊκή εκμετάλλευση των νέων δικτύων διανομής και των νέων τεχνολογιών πώλησης εξ αποστάσεως. Να ενθαρρύνει την εγκαθίδρυση ασφαλών και μη δαπανηρών συστημάτων πληρωμής που να επιτρέπουν στους πολίτες να πραγματοποιήσουν διασυνοριακές πληρωμές μικρού ποσού χωρίς να χρειάζεται να καταβάλλουνπερβολικά έξοδα.

Αντίθετα, η Επιτροπή δεν θεωρεί ούτε δυνατή ούτε σκόπιμη την παρέμβασή της στο θέμα των επιτοκίων που εφαρμόζουν τα πιστωτικά ιδρύματα. Όπως ήδη γνωρίζει το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου, δυνάμει του άρθρου 4 (πρώην άρθρου 3 Α) της Συνθήκης ΕΚ, η οικονομική πολιτική της Κοινότητας στηρίζεται στην εσωτερική αγορά και διέπεται από τις αρχές μιας ανοιχτής οικονομίας αγοράς, με ελεύθερο ανταγωνισμό. Μόνο η τήρηση αυτής της αρχής επιτρέπει την άριστη χρησιμοποίηση των οικονομικών πόρων. Στο πλαίσιο αυτό, είναι θέμα κάθε πιστωτικού ιδρύματος να διαμορφώσει τη δική του εμπορική πολιτική σε συνάρτηση με την εκτίμηση της αγοράς και των σχετικών κινδύνων, τηρουμένων των κανόνων ανταγωνισμού. Η Επιτροπή, όπως είχε ήδη την ευκαιρία να επισημάνει στην απάντησή της στη γραπτή ερώτηση Ε-2738/99 των κ. Zappala και Tajani(3), θεωρεί ότι, γενικά, οι κρατικές παρεμβάσεις που αποβλέπουν στην επιβολή περιορισμών στις χρηματοπιστωτικές αγορές, εκτός του ότι αμφισβητούνται σε νομικό επίπεδο, αποτελούν και εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία των χρηματοπιστωτικώνπηρεσιών. Εμποδίζουν τους καταναλωτές να επωφεληθούν πλήρως από τα πλεονεκτήματα της ενιαίας αγοράς όσον αφορά μεγάλες δυνατότητες επιλογής και όρους του ανταγωνισμού και τους παρέχοντεςπηρεσίες όσον αφορά τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. Κατά συνέπεια, οι κρατικές παρεμβάσεις θα ήταν επιζήμιες τόσο για το επιχειρησιακό σύστημα όσο και για τους καταναλωτές με αρνητικές συνέπειες στην ανάπτυξη και την απασχόληση.

Όσον αφορά τους ευρωπαϊκούς κανόνες ανταγωνισμού, το άρθρο 81 (πρώην άρθρο 85) της Συνθήκης ΕΚ απαγορεύει οποιαδήποτε συμφωνία που νοθεύει τον ανταγωνισμό μεταξύ επιχειρήσεων, κυρίως σχετικά με το θέμα των τιμών και το άρθρο 82 (πρώην άρθρο 86) απαγορεύει την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης σε μία αγορά από μέρους μιας επιχείρησης. Παρόλ'αυτά, τα παραπάνω άρθρα της Συνθήκης ΕΚ εφαρμόζονται μόνο στους περιορισμούς του ανταγωνισμού που επηρεάζουν αισθητά το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. Σε αντίθετη περίπτωση, αρμόδιες να εφαρμόσουν το εθνικό δίκαιο περί ανταγωνισμού, είναι οι καθ'ύλην εθνικές αρχές.

Το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου γνωρίζει πιθανώς ότι η Τράπεζα της Ιταλίας, ως αρμόδια τραπεζική αρχή για τον ανταγωνισμό στον τραπεζικό τομέα, εξέδωσε πρόσφατα μία απόφαση που επιβάλλει κυρώσεις και πρόστιμα στις ιταλικές τράπεζες για συμφωνίες που νοθεύουν τον ανταγωνισμό -ιδίως σε θέματα πιστωτικών και χρεωστικών επιτοκίων- και οι οποίες συνάφθηκαν στο πλαίσιο μιας ομάδας γνωστής ως Οι φίλοι της

τράπεζας. Δεδομένου ότι η Τράπεζα της Ιταλίας ξεκίνησε έρευνες που οδήγησαν στην απόφαση αυτή και ότι θα πρέπει να προσδιοριστεί η επίδραση του γεγονότος στο εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, η Επιτροπή δεν κρίνει σκόπιμο να παρέμβει στη συγκεκριμένηπόθεση.

(1) ΕΕ L 135 της 31.5.1994.

(2) COM(1999)232 τελικό.

(3) ΕΕ C 280 E της 3.10.2000, σελ. 120.