ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1445/97 υποβολή: Νικήτας Κακλαμάνης (UPE) προς την Επιτροπή (28 Απριλίου 1997)

Θέμα: Απασχόληση, ανεργία και κριτήρια του Μάαστριχτ

Η ανεργία έχει φτάσει σε τέτοια δυσθεώρητα επίπεδα στην Ε.Ε. που πυροδοτεί κοινωνικές αναταραχές, αλλά δυστυχώς λίγο κινητοποιεί και τις συντηρητικές και τις σοσιαλιστικές κυβερνήσεις της ηπείρου μας προς την κατεύθυνση της άμεσης υιοθέτησης μέτρων ανάγκης που θα ανακουφίσουν τους ανέργους νέους.

Οπως είναι γνωστό, στα κριτήρια του Μάαστριχτ δεν περιελήφθη η σαφής πρόβλεψη για τον δείκτη ανεργίας που πρέπει να έχει κάθε χώρα, ώστε να συμμετάσχει στην τρίτη φάση της ΟΝΕ. Θα ήθελα να ερωτήσω την Επιτροπή:

1. Τί μέτρα σκοπεύει να λάβει ώστε να αποκτήσει η πολιτική απασχόλησης την ίδια σπουδαιότητα στην Ε.Ε. με τη νομισματική πολιτική;

2. Προτίθεται να υιοθετήσει μέτρα και ποιά ώστε να επιτευχθεί, όχι μόνον η οικονομική, αλλά και η κοινωνική συνοχή στα πλαίσια της Ε.Ε.;

3. Η νέα Συνθήκη που θα προκύψει μετά το πέρας της Διακυβερνητικής Διάσκεψης θα προβλέπει - μαζί με τα υφιστάμενα κριτήρια οικονομικής σύγκλισης - και κριτήριο για το ποσοστό ανεργίας, δείκτη καθοριστικό της κοινωνικής συνοχής;

4. Έχει εξετάσει η Επιτροπή την περίπτωση στην οποία θα υπάρχει σύγκλιση στους οικονομικούς δείκτες, αλλά όχι στον δείκτη ανεργίας μεταξύ των κρατών μελών, και όπου θα παρατηρείται το φαινόμενο της πληθυσμιακής μεταφοράς ανέργων από τα κράτη υψηλού δείκτη ανεργίας προς εκείνα με χαμηλό;

Απάντηση του κ. de Silguy εξ ονόματος της Επιτροπής (12 Ιουνίου 1997)

Η Επιτροπή συμφωνεί με το Αξιότιμο Μέλος του Κονοβουλίου σχετικά με το γεγονός ότι η ανεργία στην Κοινότητα έχει φθάσει σε απαράδεκτα υψηλά επίπεδα. Για το λόγο αυτό, η Επιτροπή, στις συστάσεις της για τις οικονοικές πολιτικές, θεωρεί εξίσου σημαντικό το στόχο του υψηλού επιπέδου απασχόλησης όσο και την υλοποίηση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ).

1. Ο στόχος του υψηλού επιπέδου απασχόλησης υπάρχει στη συνθήκη ΕΚ (άρθρο 2) και στο άρθρο 102-Α αναφέρεται ότι είναι ευθύνει των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών και της Κοινότητας η υλοποίησή του. Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο του άρθρου 103, η Επιτροπή και το Συμβούλιο συνιστούν την εφαρμογή μιας μακροοικονομικής πολιτικής που να ευνοεί την ανάπτυξη και την απασχόληση. Η εν λόγω πολιτική είναι εξάλλου αυτή που απαιτείται από την ΟΝΕ, αφού οι νομισματικές πολιτικές των εθνικών κεντρικών τραπεζών, και αυτή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, θα συμβάλλουν ακόμη περισσότερο στη βελτίωση της απασχόλησης, όσο οι διαφορές μεταξύ τους καθώς και οι διαφορές μεταξύ δημοσιονομικών πολιτικών και μισθολογικών εξελίξεων θα έχουν καταργηθεί βάσει των κριτηρίων σύγκλισης. Τα άρθρα 104-104γ, καθώς και το σύμφωνο σταθερότητας και ανάπτυξης θα διασφαλίσουν αυτή τη συνοχή μεταξύ των δημοσιονομικών πολιτικών που θα παραμείνουν εθνικές και της κοινοτικής νομισματικής πολιτικής. Αυτές οι προοπτικές διασφάλισης της σταθερότητας επηρεάζουν εξάλλου και τις προσδοκίες των συναλλασσομένων, και ιδιαίτερα ευνοούν τη σύναψη μισθολογικών συμφωνιών μεταξύ κοινωνικών εταίρων που λαμβάνουν υπόψη τον στόχο της σταθερότητας και που συμβάλλουν στην χαλάρωση των επιτοκίων για την πραγματοποίηση επενδύσεων που δημιουργηούν απασχόληση μέσω της διατήρησης επαρκούς κερδοφορίας. Στο πλαίσιο αυτό, η μακροοικονμοική πολιτική μπορεί να συμβάλει στη σταδιακή επιστροφή σε ταχύτερη διαρκή ανάπτυξη ικανή να δημιουργήσει τις απαιτούμενες θέσεις εργασίας. Αυτό συμβαίνει εξάλλου σήμερα, όπως μαρτυρεί το γεγονός ότι μετά τις σημαντικές προόδους σύγκλισης που πραγματοποιήθηκαν σε θέματα προϋπολογισμού και εξέλιξης του μισθολογικού κόστους, παρατηρήθηκε χαλάρωση των πολιτικών.

Συμπληρωματικά με αυτή τη μακροοικονομική εξυγίανση, οι διαρθρωτικές πολιτικές, ιδιαίτερα σε θέματα αγοράς εργασίας, μπορούν να διαδραματίσουν το ρόλο τους και να αποδώσουν όλα τα αποτελέσματά τους. Για να φανεί καλύτερα η συμπληρωματικότητα αυτή μεταξύ μακροοικονομικής πολιτικής και πολιτικών της αγοράς εργασίας, η Επιτροπή πρότεινε να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών για θέματα πολιτικής της αγοράς εργασίας, όπως δείχνει η πρόσφατη δημιουργία από το Συμβούλιο μιας επιτροπής της απασχόλησης και της αγοράς εργασίας. Επιπλέον, στο πλαίσιο της διακυβερνητικής διάσκεψης η Επιτροπή υποστήριξε την εισαγωγή ενός κεφαλαίου σχετικά με την απασχόληση και την πολιτική της αγοράς εργασίας στη συνθήκη ΕΚ.

2. Η κοινωνική συνοχή αποτελεί επίσης έναν από τους στόχους της Κοινότητας. Για το σκοπό αυτό, δημιουργήθηκαν ορισμένα όργανα και ταμεία διαρθρωτικού προσανατολισμού, ιδιαίτερα το Ταμείο Συνοχής που προβλέπεται στο άρθρο 130-Δ της συνθήκςη ΕΚ. Επιπλέον, οι πόροι των διαρθρωτικών ταμείων αυξήθηκαν με την προοπτική της ΟΝΕ. Θα πρέπει να παρατηρηθεί ότι αυτό το είδος οργάνου δεν μπορεί να αποδώσει τους καρπούς του παρά στο μέτρο που οι εν λόγω ενισχύσεις συνδυάζονται με οικονομικές πολιτικές σύγκλισης στην δικαιούχο χώρα. Η περίπτωση της Ιρλανδίας αποτελεί περίλαμπρη απόδειξη, αφού στη χώρα αυτή καταγράφηκε θεαματική προσέγγιση με το μέσο επίπεδο διαβίωσης της Κοινότητας χάρη στο συνδυασμό της τήρησης των κριτηρίων σύγκλισης και της χρησιμοποίησης των διαρθρωτικών ταμείων.

Εξάλλου, θα πρέπει να επισημανθεί ότι το κοινωνικό πρωτόκολλο θα αποτελέσει πιθανότατα, όπως πρότεινε η Επιτροπή, αναπόσπαστο μέρος της συνθήκης ΕΚ.

3. Η απασχόληση αποτελεί ουσιώδη στόχο της Κοινότητας, και η ΟΝΕ θα πρέπει να διευκολύνει την επιστροφή - και τη διατήρηση - σε ένα δρόμο οικονομικής ανάπτυξης που να επιτρέπει τη βελτίωση των επιδόσεων σε ότι αφορά την απασχόληση. Ωστόσο, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν είναι σκόπιμο να προστεθεί στα κριτήρια για την είσοδο στην ΟΝΕ, και ένα κριτήριο απασχόλησης.

4. Η πείρα δείχνει σαφώς ότι οι επιδόσεις σε θέματα απασχόλησης εξαρτώνται τελικά από υψηλό βαθμό οικονομικής σύγκλισης. Συνεπώς, ο υψηλός βαθμός σύγκλισης που απαιτείται και διασφαλίζεται από την ΟΝΕ θα συμβάλλει στη βελτίωση της κατάστασης της απασχόλησης.