ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2662/99

υποβολή: Glenys Kinnock (PSE) προς την Επιτροπή

(12 Ιανουαρίου 2000)

Θέμα: Επιπτώσεις της ελευθέρωσης προμηθειών στις αναπτυσσόμενες χώρες

Έχει προσκομίσει η Επιτροπή κάποιες μελέτες που να παρουσιάζουν τις επιπτώσεις της ελευθέρωσης προμηθειών στις αναπτυσσόμενες χώρες; Εάν όχι, σκοπεύει μήπως να το πράξει;

Κοινή απάντηση του κ. Lamy εξ ονόματος της Επιτροπής στις γραπτές ερωτήσεις E-2661/99, E-2662/99 και E-2663/99

(8 Φεβρουαρίου 2000)

Τα ποσά που δαπανώνται για δημόσιες προμήθειες (μη συμπεριλαμβανομένων των αμυντικών δαπανών) αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον 10-15 % του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος (ΑΕΠ) στις περισσότερες χώρες. Το γεγονός ότι δεν ισχύουν πολυμερείς κανόνες που να διέπουν τον τρόπο δαπάνης των ποσών αυτών σημαίνει ότι οι κυβερνήσεις είναι σε θέση να συνεχίζουν την εφαρμογή πολιτικών και πρακτικών που είναι μεροληπτικές και διαστρεβλωτικές για το εμπόριο.

Οι αδιαφανείς και μεροληπτικές διαδικασίες προμηθειών επηρεάζουν αρνητικά τους στόχους μακροπρόθεσμης ανάπτυξης των χωρών αυτών εφόσον επιδοτούν μη ανταγωνιστικές βιομηχανίες και δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για τη διαφθορά και τη δωροδοκία. Αυτό μαρτυρεί και μία εμπειρική έρευνα που πραγματοποίησαν άλλες χώρες και οργανισμοί. Επιπλέον, η ελευθέρωση του εμπορίου που επέτυχε ο Παγκόσμιος Οργανισμός

Εμπορίου (ΠΟΕ) και η προκάτοχός του, η Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου (GATT), δεν ισχύουν παρά σε περιορισμένο βαθμό δεδομένου του μεγάλου ποσοστού του εμπορίου που πραγματοποιείται εκτός του πεδίου εφαρμογής των κανόνων του ΠΟΕ στον τομέα αυτόν.

Η ελευθέρωση της αγοράς σε θέματα προμηθειών συνεπάγεται καλύτερη χρησιμοποίηση των χρημάτων του φορολογούμενου, με αποτέλεσμα να σημειώνεται μείωση των δαπανών. Τα χρήματα αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αναπτυξιακούς σκοπούς και άλλους στόχους. Για το λόγο αυτό, η Κοινότητα στηρίζει προσπάθειες στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών και άλλων διεθνών οργανισμών να πείσει τις χώρες να εφαρμόσουν τις βέλτιστες πρακτικές προμηθειών και να προβούν σε αγορές με καλύτερους όρους.

Ο χρόνιος στόχος της Κοινότητας να επιτύχει ο ΠΟΕ ελευθέρωση των δημόσιων προμηθειών σε πολυμερή βάση πρέπει να θεωρείται συμπληρωματικός σε σχέση με τις προαναφερόμενες πρωτοβουλίες, όπως επίσης και με τηνποχρέωση που προβλέπεται στο άρθρο 178 (πρώην άρθρο 130 Ρ) της Συνθήκης ΕΚ για τη μηπονόμευση των προσπαθειών στήριξης των αναπτυσσομένων χωρών. Η Κοινότητα αναγνωρίζει πλήρως ότι η ετοιμασία του απαραίτητου κανονιστικού πλαισίου στο πλαίσιο του ΠΟΕ θα είναι χρονοβόρα διαδικασία και ότι θα χρειασθεί πραγματιστική προσέγγιση. Για να επιτευχθεί ο στόχος χρειάζεται σταδιακή προσέγγιση.

Η διαφάνεια αποτελεί βασικό κριτήριο για σταθερό και προβλέψιμο καθεστώς προμηθειών και η κοινοτική προσέγγιση κατά τη διάρκεια τηςπουργικής διάσκεψης του Seattle είχε στόχο συνεπώς την περάτωση των ήδη τρεχουσών πολυμερών εργασιών στον τομέα και την περαιτέρω συνέχισή τους.

Η κύρια δυσκολία την οποία αντιμετωπίζει ο ΠΟΕ είναι πολιτικής φύσης. Τα κράτη και όχι μόνο οι αναπτυσσόμενες χώρες πρέπει να πεισθούν ότι πρέπει να σταματήσουν να χρησιμοποιούν τις δημόσιες προμήθειες ως μέσο επίτευξης άλλων στόχων. Για το λόγο αυτό χρειάζεται ναπάρξουν αξιόπιστες εναλλακτικές λύσεις για την επιδίωξη του σκοπού αυτού. Αυτή είναι και μία από τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν προς το παρόν οιποστηρικτές της ελευθέρωσης των διαδικασιών για τις προμήθειες.

Πολλές επιμέρους εθνικές μελέτες έχουν εκπονηθεί στο πλαίσιο διμερών εργασιών και όπως σημειώνεται παραπάνω το έργο αυτό συνεχίζεται μέσω άλλων διεθνών οργανισμών όπως τα ΗΕ και ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ). Έως τώρα, η Επιτροπή δεν θεωρεί σκόπιμη την εκπόνηση περαιτέρω μελετών σχετικά με τα οφέλη της ελευθέρωσης των διαδικασιών για τις προμήθειες στις αναπτυσσόμενες χώρες, είτε για συγκεκριμένες χώρες είτε σε γενικό επίπεδο, αλλά επιθυμεί να επανεξετάσει κατά πόσο θα ήταν σκόπιμο να πραγματοποιηθούν συμπληρωματικές προσπάθειες για να πεισθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες όσον αφορά το συμφέρον τους να ελευθερώσουν τις αγορές τους σε θέματα δημοσίων προμηθειών.

Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι αναπτυσσόμενες χώρες, ιδίως οι λιγότερο αναπτυγμένες, να συμμετάσχουν στη διαδικασία της Γενεύης εκτείνονται πέρα από το ζήτημα των δημοσίων προμηθειών. Στη συγκεκριμένη περίπτωση των προμηθειών αυτών η Επιτροπή πρότεινε πρωτοβουλία η οποία εξετάζεται προς το παρόν από τα μέλη της σύμβασης για τις δημόσιες προμήθειες (GPA), βάσει της οποίας οι λιγότερο αναπτυγμένες χώρες θα είχαν τη δυνατότητα να χαίρουν των οφελών GPA. Για πλέον τεχνικούς λόγους η GPA προβλέπει την παροχή τεχνικής βοήθειας στις αναπτυσσόμενες χώρες ενώ έχουν προταθεί παρόμοιες διατάξεις στο προαναφερόμενο έργο σχετικά με τη διαφάνεια. Πράγματι, η Κοινότητα συμμετείχε και οργάνωσε από κοινού σειρά σεμιναρίων και συνεδρίων τόσο για συγκεκριμένες χώρες, όσο και για ομάδες χωρών. Ορισμένα κράτη μέλη δραστηριοποιούνται επίσης στον τομέα αυτόν. Ωστόσο, παρά τη σημασία του τεχνικού αυτού σκέλους, δεν προτείνεται αντιμετώπιση των βασικών πολιτικών δυσκολιών που αναφέρονται παραπάνω.

Εξετάζοντας το θέμα από ευρύτερη σκοπιά, η Επιτροπή ετοίμασε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα με στόχο τη στήριξη της ενσωμάτωσης των χωρών Αφρικής, Καραϊβικής και Ειρηνικού (ΑΚΕ) στο σύστημα του παγκοσμίου εμπορίου, στο πλαίσιο του ΠΟΕ. Το πρόγραμμα προβλέπει χρηματοδοτική στήριξη για τεχνική βοήθεια, κατάρτιση και ανάπτυξη διαπραγματευτικών και θεσμικών ικανοτήτων. Ως πρώτο βήμα, η Επιτροπή στηρίζει αναβαθμισμένο συντονισμό στη Γενεύη μεταξύ χωρών ΑΚΕ, μέσω της γενικής γραμματείας των χωρών ΑΚΕ. Η Επιτροπή συνεργάστηκε επίσης στο παρελθόν με τη γραμματεία του ΠΟΕ για χρηματοδοτήσεις και τη στελέχωση των συνεδριάσεων και σεμιναρίων με στόχο την καλύτερη γνώση και αντίληψη των κανόνων του ΠΟΕ και των ευκαιριών που παρέχονται μέσα από το πολυμερές σύστημα εμπορίου. Η Επιτροπή διερευνά προς το παρόν, σε συνεργασία με τις γραμματείες του ΠΟΕ και των χωρών ΑΚΕ, τη δυνατότητα εκτέλεσης άλλων δράσεων με τις οποίες θα μπορούσε να συνεργαστεί προς όφελος των αναπτυσσομένων χωρών.