ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3319/98

υποβολή: Paul Rübig (PPE) προς την Επιτροπή

(10 Νοεμβρίου 1998)

Θέμα: Κατακόρυφοι περιορισμοί σε συνάρτηση με το εδαφικό κριτήριο του ΔΕΚ

Σε συνέχεια της Πράσινης Βίβλου σχετικά με τους κατακόρυφους περιορισμούς, COM(98)0544, η Επιτροπή προτείνει, αντί των ομαδικών εξαιρέσεων κατά κλάδο να υπάρξει μια γενική ομαδική εξαίρεση, με μία ή περισσότερες τιμές κατωφλίου έως 40 % του μεριδίου αγοράς. Οι επιχειρήσεις που υπερβαίνουν την τιμή αυτή δεν θα εμπίπτουν στην ομαδική εξαίρεση.

Σύμφωνα με τη νομολογία του δικαστηρίου, στον τομέα της ζυθοποιίας χρησιμοποιείται ως μέγεθος αναφοράς για την εν λόγω οριακή τιμή η αγορά των καφεζυθεστιατορίων. Λόγω του γεγονότος αυτού, ωστόσο, προκύπτουν ιδιάζουσες καταστάσεις, ιδιαίτερα στα μικρότερα κράτη: Μια αυστριακή ζυθοποιία με ετήσια κύκλο εργασιών 1,3 εκατομμυρίων εκατολίτρων θα είχε μερίδιο αγοράς 40 %. Από την άλλη πλευρά, ζυθοποιίες με τον ίδιο ετήσιο κύκλο εργασιών σε μεγαλύτερες εθνικές αγορές εμπίπτουν στον κανόνα de-minimis, με αποτέλεσμα να μην υπόκεινται σε κανέναν περιορισμό.

Ισχύει για τη νέα αυτή πρόταση της Επιτροπής η ανωτέρω νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων εν όψει της ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς την 1.1.1993;

Θεωρεί η Επιτροπή ότι το σύστημα των γενικών ομαδικών εξαιρέσεων κατά κατηγορία προκαλεί ανισότητες στην αντιμετώπιση των επιχειρήσεων, ανάλογα με το αν αυτές λειτουργούν σε μικρές ή σε μεγάλες αγορές;

Δεν θα έπρεπε να θεσπιστούν πρόσθετα κριτήρια, ώστε να λαμβάνεται υπόψη το μέγεθος κάθε επιχείρησης ως προς την εσωτερική αγορά της ΕΕ;

Απάντηση του κ. Van Miert εξ ονόματος της Επιτροπής

(7 Δεκεμβρίου 1998)

Η μελλοντική πολιτική που περιγράφεται στην ανακοίνωση για την εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού στους κάθετους περιορισμούς(1) δείχνει μια τάση για περισσότερο οικονομική αντιμετώπιση των σχετικών ζητημάτων. Η εξέλιξη αυτή έχει ευρεία υποστήριξη και κατέστη αναγκαία λόγω μιας σειράς διαρθρωτικών αδυναμιών που παρουσιάζουν οι ισχύοντες κανονισμοί απαλλαγής κατά κατηγορία, στους οποίους περιλαμβάνεται και εκείνος που αφορά ορισμένες συμβάσεις διανομής ζύθου.

Από την οικονομική θεωρία και από την πείρα της Επιτροπής προκύπτει ότι οι κάθετοι περιορισμοί μπορεί να θεωρηθούν ότι έχουν μόνο ευεργετικά αποτελέσματα, εφόσον οι επιχειρήσεις που αφορούν δεν έχουν ισχύ στην αγορά. Ωστόσο, στις περιπτώσεις όπου οι εταιρείες έχουν πράγματι ισχύ στην αγορά, οι κάθετοι περιορισμοί μπορεί μεν να χρησιμοποιηθούν θετικά και με τρόπο που ευνοεί τον ανταγωνισμό, αλλά και με αντιανταγωνιστικούς σκοπούς, όπως για τον αποκλεισμό της αγοράς.

Ως εκ τούτου, με βάση την οικονομική προσέγγιση, πρέπει να τεθεί ένα όριο όσον αφορά τη δυνατότητα εφαρμογής της απαλλαγής κατά κατηγορία στις επιχειρήσεις εκείνες που διαθέτουν ισχύ στην αγορά. Είναι αλήθεια ότι δεν υπάρχει ένας ενιαίος και απλός στη χρήση του δείκτης για την ισχύ στην αγορά. Τα μόνα κριτήρια που χρησιμοποιούνται ευρέως στην πράξη, στο πλαίσιο της πολιτικής ανταγωνισμού, σε όλο τον κόσμο είναι το μερίδιο αγοράς στη σχετική αγορά ή οι δείκτες που υπολογίζονται με βάση τα μερίδια αγοράς. Παρόλο που το μερίδιο αγοράς και η ισχύς στην αγορά δεν είναι συνώνυμα, το πρώτο μπορεί να χρησιμοποιηθεί προκειμένου να προσδιοριστούν οι περιπτώσεις στις οποίες θεωρείται ότι δεν υπάρχει σημαντική ισχύς στην αγορά. Αυτό θα ισχύει και με τη νέα προτεινόμενη πολιτική για τις περισσότερες από τις κάθετες συμφωνίες.

Το να λαμβάνεται υπόψη η σχετική αγορά δεν αποτελεί διάκριση σε βάρος των εταιρειών που δραστηριοποιούνται σε μικρότερες αγορές. Οι επιχειρήσεις που διαθέτουν παρόμοια μερίδια αγοράς αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, είτε δραστηριοποιούνται στην ίδια είτε σε διαφορετικές αγορές. Διαφορετικά, οι καταναλωτές στις μικρότερες αγορές θα ήταν λιγότερο προστατευμένοι από τους καταναλωτές στις μεγαλύτερες αγορές. Αυτό θα αποτελούσε πράγματι αδικαιολόγητη διάκριση. Η πολιτική ανταγωνισμού θα πρέπει κατά κύριο λόγο να προστατεύει τον ανταγωνισμό και ως εκ τούτου τα συμφέροντα των καταναλωτών.

Η σχετική αγορά δεν μπορεί να καθοριστεί παρά μόνο λαμβάνοντας υπόψη τους παράγοντες που χαρακτηρίζουν τη συγκεκριμένη αγορά σε ένα δεδομένο χρόνο (π.χ. ποια είναι τα υποκατάστατα προϊόντα, ποιές είναι οι πηγές εφοδιασμού των αγοραστών, εάν υπάρχει δυνατότητα υποκατάστασης από την πλευρά των παραγωγών). Η σχετική αγορά μπορεί να εξελιχθεί συν τω χρόνω. Μία εθνική αγορά μπορεί να γίνει ευρωπαϊκή ή παγκόσμια αγορά υπό την επιρροή νέων μορφών διανομής ή με τον περιορισμό των τελωνειακών εμποδίων. Κατά την αξιολόγηση υποθέσεων ανταγωνισμού, η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη όλους αυτούς τους παράγοντες, περιλαμβανομένης και της προόδου στην υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς. Ως εκ τούτου, οι αγορές δεν είναι δυνατόν να οριστούν με τρόπο άκαμπτο και να περιχαρακωθούν σε ένα γενικό κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία.

(1) COM(98)544.