ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2615/97 υποβολή: Jean-Thomas Nordmann (ELDR) προς την Επιτροπή (1 Σεπτεμβρίου 1997)

Θέμα: Ανέγερση εμπορικού συγκροτήματος

Άραγε η Επιτροπή έχει εξετάσει το συμβατό του γαλλικού νόμου της 5ης Ιουλίου 1996 που αφορά τις συνθήκες ανέγερσης εμπορικού συγκροτήματος με τα άρθρα 5, 52 και 59 των συνθηκών;

Τί συμπεράσματα εξήγαγε;

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής (18 Νοεμβρίου 1997)

Η ερώτηση του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου αφορά γαλλικό νόμο της 5ης Ιουλίου 1996 σχετικά με τους όρους ανέγερσης εμπορικού συγκροτήματος. Η ερώτηση φαίνεται να αναφέρεται στον νόμο αριθ. 96-603 της 5ης Ιουλίου 1996 περί της ανάπτυξης και προαγωγής του εμπορίου και της βιοτεχνίας, ο οποίος είναι γνωστός ως «νόμος Raffarin».

Με τον εν λόγω νόμο καθιερώθηκε η υποχρέωση λήψης αδείας για την κατασκευή, την επέκταση και τη χρησιμοποίηση χώρων πώλησης σε καταστήματα ή εμπορικά συγκροτήματα, οσάκις οι χώροι αυτοί έχουν επιφάνεια η οποία υπερβαίνει τα 300 τετραγωνικά μέτρα. Αρμόδια για τη χορήγηση της άδειας αυτής είναι μία «νομαρχιακή επιτροπή εμπορικού εξοπλισμού» («commission dιpartementale d'ιquipement commercial» ή «CDEC»). Η λήψη της άδειας αυτής προηγείται της λήψης οικοδομικής άδειας. Η εν λόγω επιτροπή απαρτίζεται από τρεις τοπικούς αιρετούς αξιωματούχους (τον δήμαρχο του δήμου στα όρια του οποίου προβλέπεται να ανεγερθεί η εκάστοτε οικοδομή, τον δήμαρχο του πλέον πολυπληθούς δήμου της οικείας αστικής περιφέρειας και τον πρόεδρο του δημόσιου φορέα διαδημοτικής συνεργασίας ή, ελλείψει αυτού, του γενικού συμβούλου του καντονίου), καθώς επίσης από τον πρόεδρο του εμπορικού επιμελητηρίου, τον πρόεδρο του επαγγελματικού επιμελητηρίου και έναν εκπρόσωπο των ενώσεων καταναλωτών.

Ειδικότερα, με τον νόμο Raffarin επιχειρήθηκε η επέκταση του πεδίου εφαρμογής του προϊσχύσαντος «νόμου Royer» (νόμος αριθ. 73-1193), με τον οποίον είχε ήδη καθιερωθεί ένα ανάλογο καθεστώς για τα καταστήματα των οποίων η επιφάνεια χώρων πώλησης υπερέβαινε τα 1000 τετραγωνικά μέτρα. Ο «νόμος Royer» του 1973 ήταν μία αντίδραση στην ανάπτυξη των υπεραγορών στη Γαλλία εκείνη την εποχή και απέβλεπε στην προστασία των μικρών εμπορικών καταστημάτων που προϋπήρχαν στις πόλεις. Η μείωση του προβλεπόμενου κατώτατου ορίου σε επίπεδο χαμηλότερο από τα 1000 τετραγωνικά μέτρα με τον «νόμο Raffarin» σχετίζεται πλέον με την ανάπτυξη των καταστημάτων που ακολουθούν επιθετική πολιτική εκπτώσεων («hard discounter»).

Το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου ερωτά ποια είναι η γνώμη της Επιτροπής όσον αφορά τη συμβατότητα του υπόψη νόμου με τα άρθρα 5, 52 και 59 της συνθήκης ΕΚ. Σε ό,τι αφορά το άρθρο 5 της συνθήκης, υπάρχει πάγια νομολογία του Δικαστηρίου ((Υπόθεση «Corsica Ferries», C-18/93, απόφαση της 17.5.1994. )) σύμφωνα με την οποία η διατύπωση του άρθρου αυτού είναι τόσο γενικόλογη, ώστε να μην είναι δυνατή η αυτοτελής εφαρμογή του σε περιπτώσεις κατά τις οποίες η κρινόμενη υπόθεση εμπίπτει σε κάποια ειδική διάταξη της συνθήκης. Η εφαρμογή των άρθρων 59 και 60 της συνθήκης ΕΚ έχει αποκλειστικά επικουρικό χαρακτήρα, δηλαδή είναι δυνατή μόνο εφόσον η εκάστοτε οικονομική δραστηριότητα δεν καλύπτεται ήδη από κάποια άλλη διάταξη για την εσωτερική αγορά.

Σε ό,τι αφορά τους όρους σύστασης ή μετατροπής μιας εγκατάστασης μέσω της οποίας μία επιχείρηση σκοπεύει να διαθέσει στην αγορά εμπορεύματα, η συμβατότητα του «νόμου Raffarin» με το κοινοτικό δίκαιο πρέπει να εξετασθεί αποκλειστικά και μόνο υπό το πρίσμα των άρθρων 30 και 52 της συνθήκης ΕΚ. Οι εν λόγω διατάξεις κηρύσσουν παράνομους τους περιορισμούς που ενδεχομένως ισχύουν σε ένα κράτος μέλος και οι οποίοι στηρίζονται είτε στην καταγωγή των εμπορευμάτων (άρθρο 30), είτε στην καταγωγή του επιχειρηματία που ενδιαφέρεται ν' ανοίξει ένα κατάστημα στη Γαλλία (άρθρο 52). Παρόλα αυτά, οι διατάξεις του «νόμου Raffarin» δεν παρέχουν στις δημοτικές αρχές την εξουσία να επιφυλάσσουν δυσμενή μεταχείριση στα προερχόμενα από άλλα κράτη μέλη εμπορεύματα ή στις ξένες επιχειρήσεις, περιορίζοντας την πρόσβασή τους στην αγορά της Γαλλίας. Επειδή, δηλαδή, ο συγκεκριμένος νόμος εφαρμόζεται αδιακρίτως, η Επιτροπή δεν έχει λάβει γνώση μέχρι σήμερα καμίας περιπτώσεως η οποία να στοιχειοθετεί παράβαση των άρθρων 30 και 52 της συνθήκης ΕΚ.

Προκειμένου περί του άρθρου 30, το Δικαστήριο έχει ήδη αποκλείσει τη δυνατότητα εφαρμογής του στην υπόθεση «Dip/Lidl» ((Υπόθεση «Dip/Lidl», C-140/94, C-141/94 και C-142/94, απόφαση της 17.10.1995. )). Η υπόθεση αυτή αφορούσε τον ιταλικό νόμο αριθ. 426 της 11ης Ιουνίου 1971, με τον οποίον θεσπίστηκε η υποχρέωση λήψης διοικητικής άδειας, την οποία χορηγούν οι δήμοι, για το άνοιγμα καταστημάτων λιανικού εμπορίου στην Ιταλία. Επειδή οι υπό εξέταση γαλλικές κανονιστικές διατάξεις είναι παρεμφερείς, η Επιτροπή φρονεί ότι το συμπέρασμα του Δικαστηρίου στη ρηθείσα υπόθεση ισχύει και στην περίπτωση του «νόμου Raffarin».

Σε ό,τι αφορά το άρθρο 52, η Επιτροποή δεν έχει προς το παρόν στη διάθεσή της στοιχεία τα οποία να αποδεικνύουν κάποια παραβίαση της διάταξης αυτής με βάση τη νομολογία του Δικαστηρίου. Ωστόσο, η Επιτροπή θα παρακολουθεί επισταμένως τον τρόπο εφαρμογής του «νόμου Raffarin» από τις κατά τόπους επιτροπές CDEC στο μέλλον.