ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0794/96 υποβολή: Dominique Souchet (EDN) προς την Επιτροπή (3 Απριλίου 1996)

Θέμα: Παγκόσμια Διάσκεψη του ΠΟΕ

Η προσεχής συνάντηση κορυφής Ευρώπης-Ασίας θα έχει ως κύριο στόχο την προετοιμασία της πρώτης παγκόσμιας διάσκεψης του ΠΟΕ που θα πραγματοποιηθεί το Δεκέμβριο του 1996 στη Σιγκαπούρη.

Το θέμα των κοινωνικών ρητρών θα θιγεί στη διάσκεψη, μολονότι οι χώρες της Ασίας επιθυμούν μια σύντομη αναφορά. Ο Επίτροπος Brittan ανέφερε πρόσφατα ότι θεωρεί σκόπιμο να συζητηθεί και πάλι το θέμα του σεβασμού των κοινωνικών ρητρών, χωρίς, εντούτοις, να θιγούν οι ασιατικές χώρες με την επιβολή, σύμφωνα με τη διατύπωση που χρησιμοποίησε, των θελήσεών μας στον κοινωνικό τομέα.

Ο κ. Brittan διευκρίνισε ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει την πρόθεση να εξαρτήσει τις εμπορικές της σχέσεις από το σεβασμό στοιχειωδών κοινωνικών ρητρών εκ μέρους των ανερχομένων χωρών» και ότι «δεν τίθεται θέμα αμφισβήτησης των χαμηλών μισθολογικών επιπέδων που αποτελούν για τις αναπτυσσόμενες χώρες αυτές ένα δικαιολογημένο πλεονέκτημα».

Υπ' αυτές τις συνθήκες, πώς σκοπεύει η Επιτροπή να αντιμετωπίσει τις άνισες συνθήκες ανταγωνισμού που περιορίζουν την πρόσβαση των βιομηχανιών μας στις ασιατικές αγορές;

Η επεξεργασία ευρωπαϊκής βάσης δεδομένων προκειμένου να έχουν οι επιχειρήσεις μας μια «σαφή εικόνα» των τελωνειακών φραγμών που εξακολουθούν να υπάρχουν με την Ασία και να διαθέτουν καλύτερα μέσα αντιμετώπισής τους, δεν αποτελεί μια απολύτως ανεπαρκή πρωτοβουλία, λαμβανομένης υπόψη της επείγουσας κατάστασης του εργατικού δυναμικού που απασχολείται στις βιομηχανίες, οι οποίες θα αναγκαστούν, εφόσον δεν ληφθούν μέτρα, να χάσουν, στον τομέα της κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης και μόνο, περισσότερες από 850.000 θέσεις εργασίας τα επόμενα 13 χρόνια;

Δεν θα πρέπει να ενεργήσουμε με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα για να αποκαταστήσουμε έναν θεμιτό ανταγωνισμό, απαιτώντας ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για τις κοινωνικές ρήτρες, επιτυγχάνοντας ένα υψηλότερο επίπεδο αποτελεσματικότητας των ευρωπαϊκών διαδικασιών αντιντάμπινγκ και εφαρμόζοντας, όποτε κρίνεται αναγκαίο, πρόσθετους τελωνειακούς δασμούς στα ασιατικά προϊόντα;

Απάντηση του sir Leon Brittan εξ ονόματος της Επιτροπής (29 Μαΐου 1996)

Η Επιτροπή πρότεινε σε ανακοίνωσή της στις 14 Φεβρουαρίου 1996 «στρατηγική πρόσβασης στην αγορά για την Ευρωπαϊκή Ένωση» ((έγγραφο COM(96) 53. )). Αυτή η στρατηγική κατ' ουδένα τρόπο περιορίζεται στη σύσταση βάσης δεδομένων, αλλά προτείνει συστηματική προσέγγιση, η οποία συνεπάγεται τον συντονισμό των διαφόρων ενδιαφερόμενων φορέων και αποσκοπεί στην εξάλειψη των φραγμών που παρακωλύουν το εμπόριο και τις επενδύσεις εκτός της Κοινότητας.

Η εφαρμογή αυτής της στρατηγικής προϋποθέτει βεβαίως ότι η Κοινότητα θα συμμορφωθεί προς τις πολυμερείς και διμερείς υποχρεώσεις της. Αν δεν το πράξει, θα βρεθεί αντιμέτωπη με διαδικασίες διακανονισμού διαφορών, οι οποίες δυνατόν να καταλήξουν σε αιτήσεις αποζημιώσεων ή ακόμη και σε αντίποινα εκ μέρους των εταίρων της, που θα είχαν ιδιαίτερα δυσμενείς συνέπειες στο ύψος των εξαγωγών της και, κατά συνέπεια, στην απασχόληση.

Επομένως, η πρόταση να επιβάλλονται, όποτε απαιτείται, συμπληρωματικοί δασμοί στα ασιατικά προϊόντα καταγωγής των χωρών μελών του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) θα συνιστούσε παράβαση των διατάξεων του άρθρου 1 της συμφωνίας της GATT (Γενική Συμφωνία Δασμών και Εμπορίου), οι οποίες επιβάλλουν τον σεβασμό της ρήτρας του μάλλον ευνοούμενου κράτους όσον αφορά τους δασμούς. Τέτοια στάση θα μπορούσε να τηρηθεί έναντι χωρών, με τις οποίες η Κοινότητα συνδέεται αποκλειστικά με διμερείς συμφωνίες, που βασίζονται στην αρχή της παραχώρησης της ρήτρας του μάλλον ευνοούμενου κράτους.

Εξάλλου, ανταγωνιστική τιμή που απορρέει από το χαμηλό ύψος των αμοιβών δεν αποτελεί αυτομάτως πρακτική ντάμπινγκ, κατά την έννοια της κοινοτικής νομοθεσίας, η οποία πρέπει επίσης να είναι σύμφωνη με τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από τις συμφωνίες του ΠΟΕ. Πέραν αυτού, η Επιτροπή λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα, ούτως ώστε τα μέσα αντιντάμπινγκ να εφαρμόζονται με αποφασιστικότητα, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις για την επιβολή τους.

Όσον αφορά τη συζήτηση για τη σχέση ανάμεσα στο εμπόριο και τις κοινωνικές ρήτρες, η Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να πραγματοποιηθεί με το σύνολο των ενδιαφερόμενων χωρών και στο πλαίσιο κάποιου διεθνούς οργανισμού 7 αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο στην προαναφερθείσα ανακοίνωση πρότεινε η υπουργική διάσκεψη της Σιγκαπούρης να συγκροτήσει αντίστοιχη ομάδα εργασίας στο πλαίσιο του ΠΟΕ. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η συζήτηση πρέπει να αφορά την τήρηση ορισμένων βασικών κανόνων, που θα καλύπτουν την ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι και της συλλογικής διαπραγμάτευσης, την απαγόρευση της καταναγκαστικής εργασίας, την αποφυγή των διακρίσεων στην απασχόληση, καθώς και την εξάλειψη της εκμετάλλευσης της παιδικής εργασίας, όπως αυτοί οι κανόνες καθορίζονται στις συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας. Η Επιτροπή ανέφερε ακόμη ρητώς ότι δεν επιθυμεί να θέσει σε αμφισβήτηση το συγκριτικό πλεονέκτημα που αποτελεί για τις αναπτυσσόμενες χώρες το χαμηλό κόστος εργασίας. Άλλωστε μια τέτοια προσέγγιση απλώς θα εξέθετε σε κίνδυνο κάθε πιθανότητα επίτευξης αποτελεσμάτων κατά τη συζήτηση του πολυμερούς σχεδίου.

Από την άλλη πλευρά, η ιδέα ότι είναι σκόπιμο να ενθαρρύνεται ο σεβασμός των βασικών κοινωνικών δικαιωμάτων έχει ήδη συγκεκριμενοποιηθεί στο εσωτερικό σχέδιο που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων, όπως αυτό εγκρίθηκε από το Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 1994.