ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0552/99

υποβολή: Anita Pollack (PSE) προς την Επιτροπή

(12 Μαρτίου 1999)

Θέμα: Αναπτυξιακή βοήθεια

Γιατί η αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΕ προς τις χώρες με μεσαίο επίπεδο κατά κεφαλήν εισοδήματος είναι, όπως λεγεται, τρείς φορές περισσότερη από ό,τι προς τις χώρες με χαμηλό κατά κεφαλήν εισόδημα; Υπάρχει κάποιο σχέδιο αναπροσανατολισμού της αναπτυξιακής βοήθειας της ΕΕ, μεταξύ των ετών 2000 και 2006, προς την εκρίζωση της φτώχειας και προς τις χώρες με χαμηλό κατά κεφαλήν εισόδημα;

Απάντηση του κ. Pinheiro εξ ονόματος της Επιτροπής

(6 Μαΐου 1999)

Το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου δικαίως αναφέρει ότι η αναλογία βοήθειας στις πιο φτωχές χώρες έχει μειωθεί τα τελευταία έτη. Η Κοινότητα δεσμεύτηκε να υποστηρίζει την εκστρατεία κατά της φτώχειας στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η Επιτροπή φυσικά ανησυχεί μήπως αυτή η μείωση υπονομεύσει την εκστρατεία και συνεπώς σκοπεύει να παρακολουθεί στενά την αναλογία κοινοτικής βοήθειας που παρέχει στις πιο φτωχές χώρες.

Το πρόβλημα της διασφάλισης της συνοχής και της αποτελεσματικότητας κατά την ανάπτυξη μιας στρατηγικής για την ενίσχυση, που αποτελεί τον πυρήνα της ερώτησης του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου, είναι παρόλα αυτά σύνθετο. Η παροχή βοήθειας δεν μπορεί να εξαρτάται μόνο από το επίπεδο φτώχειας μιας χώρας. Παράγοντες, όπως οι ιστορικοί ή πολιτιστικοί δεσμοί, οι στόχοι της εξωτερικής πολιτικής, η πολιτική και οικονομική σταθερότητα, ο χαρακτήρας και η διάρκεια της εταιρικής σχέσης και το επίπεδο ανάπτυξης της κοινωνίας των πολιτών, αναπόφευκτα επηρεάζουν το ποσοστό βοήθειας, γεγονός που έχουν διαπιστώσει τόσο το Συμβούλιο όσο και το Κοινοβούλιο. Πρέπει επίσης να υπογραμμιστεί ότι η ικανότητα απορρόφησης και ο ισχύων βαθμός καλής διακυβέρνησης της χώρας ή της περιοχής είναι κρίσιμοι παράγοντες στον καθορισμό της αποτελεσματικότητας της συνεργασίας και αυτοί οι παράγοντες δεν επηρεάζονται εύκολα από τους χορηγούς.

Την τελευταία δεκαετία, μετά τους νέους πολιτικούς στόχους που έθεσαν τα κράτη μέλη με την υποστήριξη του Κοινοβουλίου, τα προγράμματα βοήθειας της Κοινότητας επεκτάθηκαν στις περιοχές της Μεσογείου, της Λατινικής Αμερικής και της Ανατολικής Ευρώπης. Πράγματι, η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε μείωση του ποσοστού βοήθειας που παρέχεται σε χώρες με χαμηλό κατά κεφαλήν εισόδημα (από 75 % σε 56 % του συνόλου μεταξύ 1986 και 1996). Ωστόσο, η νομισματική αξία της παρεχόμενης βοήθειας σε αυτές τις χώρες αυξήθηκε κατά 31 % την ίδια περίοδο. Επιπλέον, η αναλογία κοινοτικής βοήθειας στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες παραμένει υψηλότερη, στο 34 %, από τον μέσο όρο για τα κράτη μέλη (32 %). σον αφορά την κατά κεφαλήν ενίσχυση, η κοινοτική βοήθεια το 1996 ανερχόταν σε 2 ECU ανά κάτοικο στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, σε σύγκριση με 1,4 ECU ανά κάτοικο στις χώρες με χαμηλό προς μεσαίο επίπεδο κατά κεφαλήν εισοδήματος.

Σε αυτό το πλαίσιο αξίζει να σημειωθεί ότι η παροχή κοινοτικής βοήθειας στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες δεν αποτελεί μέτρο της συνολικής προσπάθειας που καταβάλλεται για τη μείωση της φτώχειας, δεδομένου ότι δεν έχουν ληφθεί υπόψη τα προγράμματα εταιρικής σχέσης της Κοινότητας που εφαρμόζονται σε χώρες με μεσαίο κατά κεφαλήν εισόδημα (όπως για παράδειγμα στη Λατινική Αμερική), πολλές από τις οποίες διατηρούν σταθερά και σημαντικά επίπεδα φτώχειας παρά το υψηλότερο επίπεδο ευημερίας τους. Επιπλέον, αυτές οι χώρες είναι οι κύριοι δικαιούχοι των συμφωνιών οικονομικής συνεργασίας που συμβάλλουν στην ανάπτυξή τους, βοηθώντας τες στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος πιο ευνοϊκού για τις επενδύσεις, το διεθνές εμπόριο και τη μετάδοση της τεχνολογίας, αυξάνοντας έτσι την ίδια τους την ικανότητα να αντιμετωπίζουν τη φτώχεια.

Για το μέλλον, οι νέες χρηματοδοτικές προοπτικές που θέσπισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Βερολίνο προβλέπουν πολύ περιορισμένη αύξηση 0,22 % ετησίως σε πραγματικούς όρους, οι οποίες από 4.550 εκατομμύρια [fmxeuro] το 2000 θα φτάσουν τα 4.610 εκατομμύρια [fmxeuro] το 2006. Στο ποσό αυτό δεν περιλαμβάνεται η αναπτυξιακή βοήθεια της Κοινότητας για τις χώρες Αφρικής, Καραϊβικής και Ειρηνικού (ΑΚΕ) που παρέχεται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ) το οποίο χρηματοδοτείται από άλλες πηγές. Μέχρι το 2001 το υφιστάμενο 8ο ΕΤΑ (αξίας 15.000 εκατομμυρίων ευρώ για περίοδο πέντε ετών) αποτελεί πηγή των περισσότερων αναλήψεων υποχρεώσεων στην εν λόγω περιοχή. Οι εκτιμήσεις μετά την ημερομηνία αυτή εξαρτώνται από τις αποφάσεις σχετικά με το ποσό και τη λειτουργία των μετά Λομέ χρηματοδοτικών ρυθμίσεων. Η Επιτροπή σκοπεύει να καταρτίσει πρόταση για το κονδύλιο αυτών των ρυθμίσεων κατά τους επόμενους μήνες.

να από τα κύρια στοιχεία της προσέγγισης της Επιτροπής στις διαπραγματεύσεις για το μετά Λομέ καθεστώς είναι να συνδέσει τη μελλοντική εταιρική σχέση με τις χώρες ΑΚΕ (στις οποίες περιλαμβάνεται η πλειονότητα των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών (ΛΑΧ)) με τον κεντρικό στόχο μείωσης της φτώχειας. Αυτή η προσέγγιση θα βασίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές που θα θέσει η επιτροπή αναπτυξιακής βοήθειας του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και θα ασχολείται απαραιτήτως με την εξεύρεση νέων πηγών χρηματοδότησης για τις πιο φτωχές χώρες.

Τέλος, σε αυτό το πλαίσιο αξίζει να σημειωθεί ότι η τακτική αξιολόγηση των προγραμμάτων και, όπου είναι απαραίτητο, η ανακατανομή των πόρων με βασικό στόχο τη μείωση της φτώχειας πραγματοποιείται ήδη στις χώρες ΑΚΕ. Η Επιτροπή εφάρμοσε πρόσφατα σύστημα ετήσιας αξιολόγησης που έχει σχεδιαστεί για να εποπτεύει τη συνολική εικόνα της χορήγησης κοινοτικής βοήθειας σε κάθε δικαιούχο χώρα και να προβαίνει σε ανακατανομή όπου χρειάζεται. Αυτό το σύστημα θα συνδυάζεται με την ενδιάμεση αξιολόγηση όλων των συμφωνιών με τις χώρες ΑΚΕ (εθνικά ενδεικτικά προγράμματα) κατά τη διάρκεια του παρόντος έτους, η οποία θα διευκολύνει την ανακατανομή των μη διατεθεισών ή μερικώς χρησιμοποιημένων πιστώσεων ενίσχυσης προς χώρες με χαμηλό κατά κεφαλήν εισόδημα πριν ακόμα την έναρξη του νέου σταδίου χρηματοδότησης που έχει προβλεφθεί για την περίοδο 2000 έως 2006.