ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2679/01

υποβολή: Christoph Konrad (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(25 Σεπτεμβρίου 2001)

Θέμα: Προστασία του άμαχου πληθυσμού στην ΕΕ

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στην Νέα Υόρκη και την Ουάσινγκτον έφεραν στην επιφάνεια σημαντικές ελλείψεις όσον αφορά στην προστασία του άμαχου πληθυσμού, οι οποίες μπορεί ναποτεθεί ότι ισχύουν και για τα κράτη μέλη της ΕΕ. Μετά το τέλος της διαμάχης Ανατολής — Δύσης οι προσπάθειες για προστασία του άμαχου πληθυσμού, για παράδειγμα στη Γερμανία, μειώθηκαν σε σημαντικό βαθμό λόγω της διαφορετικής αντίληψης του κινδύνου. Εν τω μεταξύ, εμπειρογνώμονες θεωρούν την απειλή πυρηνικών όπλων στα χέρια τρομοκρατών ως άκρως ρεαλιστικό σενάριο. Τίθεται επομένως ζήτημα προστασίας του άμαχου πληθυσμού, ιδιαίτερα στα αστικά κέντρα της Ευρώπης.

Η γερμανική Ομοσπονδιακή Βουλή ενέκρινε στις 19.09.2001 μια δέσμη αντιτρομοκρατικών μέτρων που προβλέπει την ενίσχυση του στρατού και των οργάνων ασφαλείας. Δεν έγινε λόγος για την προστασία του άμαχου πληθυσμού. Τα ακόλουθα ερωτήματα περικλείουνπό τον όρο προστασία των πολιτών την προστασία του άμαχου πληθυσμού σε περίπτωση ένοπλων συγκρούσεων, όπως ορίζεται στη Συνθήκη της Γενεύης καθώς και την πολιτική άμυνας γενικότερα.

1. Τα μέτρα για την προστασία των πολιτών στην Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρούνται επαρκή·

2. Υπάρχουν σχέδια για μια πιο ολοκληρωμένη και ευρεία πολιτική προστασίας των πολιτών εντός της Ένωσης· Εάν ναι, ποια είναι αυτά·

3. Θεωρεί η Επιτροπή ότι, με βάση τα συμπεράσματα που απορρέουν από τα γεγονότα της 11.09.2001, θα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειες στον εν λόγω τομέα·

4. Θα μπορούσε ενδεχομένως η ΕΕ να θεσπίσει ελάχιστα μέτρα για την προστασία του άμαχου πληθυσμού, ιδιαίτερα στα πολεοδομικά συγκροτήματα ευρωπαϊκών πόλεων·

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(6 Νοεμβρίου 2001)

Σύμφωνα με το άρθρο 33 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης η ευθύνη για την επιβολή του νόμου και της τάξης και την προάσπιση της εσωτερικής ασφάλειας εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Οι διατάξεις για μια κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας βάσει του τίτλου V της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης οδήγησαν στη δημιουργία ευρωπαϊκών φορέων διαχείρισης κρίσεων — στρατιωτικών αλλά και πολιτικών.

Επιπλέον, σε ό,τι αφορά τη σύσταση φορέων για τη διαχείριση μη στρατιωτικών κρίσεων, για παράδειγμα, η Κοινότητα μέσω της Επιτροπής, διαδραματίζει ήδη σημαντικό ρόλο σε θέματα εξωτερικής πολιτικής με τη βοήθεια ευρέος φάσματος οργάνων διαφόρων σκοπών και στόχων σε διάφορες περιοχές. Ο κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 381/2001 της 26ης Φεβρουαρίου 2001 για τη δημιουργία ενός μηχανισμού ταχείας αντίδρασης (RRM) θεσπίσθηκε την 26η Φεβρουαρίου 2001, βάσει του άρθρου 308 (πρώην άρθρο 235) της Συνθήκης ΕΚ. Ο εν λόγω μηχανισμός RRM καθώς και η Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων που συγκροτήθηκαν στην Επιτροπή μπορούν να θεωρηθούν ως δύο, αμοιβαία αλληλοενισχυόμενα, στοιχεία μιας ευρύτερης προσέγγισης.

Στον τομέα της πολιτικής προστασίας, η Κοινότητα αποσκοπεί στη δρομολόγηση μιας ισχυρής και διαρκούς συνεργασίας μεταξύ κρατών μελών ώστε να εξασφαλίζεται η καλύτερη δυνατή προστασία των πολιτών, του περιβάλλοντος και της ιδιοκτησίας σε περιστάσεις φυσικών καταστροφών μέσα και έξω και από την Κοινότητα.

Όλες οι πρωτοβουλίες για θέματα πολιτικής προστασίας σε κοινοτικό επίπεδο εφαρμόζονται με βάση την αρχή της επικουρικότητας, όπως προβλέπονταν στη Συνθήκη του Μάαστριχτ. Στόχος της Επιτροπής είναι ναποστηριχθούν και ενθαρρυνθούν οι προσπάθειες που καταβάλλονται σε εθνικό επίπεδο πάνω σε ευέλικτες νομικά και διοικητικά βάσεις (αποφάσεις και πρόγραμμα κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής προστασίας).

Ειδικότερα η πολιτική προστασία επικεντρώνονταν στους εξής στόχους:

- στην ενίσχυση και συμπλήρωση των προσπαθειών που καταβάλλονται σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο σε ό,τι αφορά ζητήματα πρόληψης καταστροφών, ετοιμότητας των αρμοδίων φορέων πολιτικής προστασίας και παρέμβασης σε περίπτωση καταστροφών·

- στη συμβολή για την πληροφόρηση του κοινού με στόχο την αύξηση του επιπέδου αυτοπροστασίας των ευρωπαίων πολιτών·

- στη σύσταση πλαισίου αποτελεσματικής και ταχείας συνεργασίας μεταξύ εθνικώνπηρεσιών πολιτικής προστασίας, όπου χρειάζεται αμοιβαία συνδρομή·

- στην προωθημένη συνοχή δράσεων που αναλαμβάνονται σε διεθνές επίπεδο στον τομέα της πολιτικής προστασίας, κυρίως στα πλαίσια της συνεργασίας με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, με την προοπτική της διεύρυνσης και με τους εταίρους της μεσογειακής λεκάνης.

Στη συνεδρίασή του της 20ής Σεπτεμβρίου 2001, το Συμβούλιο Υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών δέχονταν με ικανοποίηση την επικείμενη θέσπιση πρότασης της Επιτροπής(1) για την εκπόνηση απόφασης του Συμβουλίου αναφορικά με τη θέσπιση ενός κοινοτικού μηχανισμού προκειμένου να διευκολυνθεί η ενισχυμένη συνεργασία σε ζητήματα συνδρομής σε δράσεις πολιτικής προστασίας. Μέσω του μηχανισμού αυτού, θα καταστεί δυνατή- σε περίπτωση φυσικών, τεχνολογικών και περιβαλλοντικών καταστροφών- η κινητοποίηση των απαραίτητων επιχειρησιακών πόρων ώστε να παρέχεται ταχείαποστήριξη και ενίσχυση σε κάθε χώρα έχουσα ανάγκη βοηθείας (μέσα και έξω από την Κοινότητα).

Στην ίδια σύσκεψη, το Συμβούλιο ζήτησε από τους γενικούς διευθυντές πολιτικής προστασίας να επικεντρώσουν, στην έκτακτη συνεδρίαση του Οκτωβρίου 2001 στο Κνόκε, τις προσπάθειές τους σε θέματα μεγάλων τρομοκρατικών επιθέσεων, μέσα και έξω από την Κοινότητα, ώστε να διερευνηθούν περαιτέρω αντικείμενα απαιτούντα αυξημένη συνεργασία, κλπ.

Συμπληρωματικές πληροφορίες για τις κοινοτικές δράσεις της πολιτικής προστασίας διατίθενται στην εξής διεύθυνση http://europa.eu.int/comm/environment/civil/.

(1) ΕΕ C 29 E της 30.1.2001.