ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2520/97 υποβολή: Renate Heinisch (PPE) προς την Επιτροπή (22 Iουλίου 1997)

Θέμα: Σύγκριση του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης με την πρόταση της Επιτροπής για το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο

Η Επιτροπή έχει συνδέσει την πρότασή της για το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης, μεταξύ άλλων, με τους στόχους της συγκέντρωσης και ελαστικότερης χρησιμοποίησης των πόρων έρευνας και ανάπτυξης. Ρωτώ συνεπώς την Επιτροπή:

1. α) Ποιοί τομείς έρευνας δεν θα χρηματοδοτούνται πλέον μετά την εκπνοή ισχύος του τετάρτου προγράμματος-πλαισίου;

β) Ποιοί νέοι τομείς έρευνας έχουν περιληφθεί στην πρόταση της Επιτροπής;

γ) Σε ποιές ρυθμίσεις έχει προβεί η Επιτροπή για να αυξήσει την ευελιξία του προγράμματος και ταυτόχρονα για να εξασφαλίσει ότι τα κράτη μέλη, κατά την εφαρμογή του νέου προγράμματος- πλαισίου, θα διαθέτουν επαρκή δικαιώματα συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων για τη διάθεση των χρηματοδοτικών πόρων σε μεμονωμένα προγράμματα και σχέδια;

2. Κατά την προετοιμασία της πρώτης ανάγνωσης της πρότασης της Επιτροπής για το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο, μπορεί η Επιτροπή να παρουσιάσει συγκριτικό πίνακα της χρηματοδότησης των μεμονωμένων ερευνητικών τομέων μεταξύ του τετάρτου και του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου;

Απάντηση της κας Cresson εξ ονόματος της Επιτροπής (18 Σεπτεμβρίου 1997)

1. Το πνεύμα του 5ου προγράμματος-πλαισίου ((Έγγρ. COM(97) 142 τελικό. )) που προτείνει η Επιτροπή διαφέρει ριζικά από αυτό του 4ου ((Απόφαση αριθ. 1110/94/ΕΚ - ΕΕ L 126 της 18.5.1994. )). Το 5ο πρόγραμμα-πλαίσιο είναι προσανατολισμένο προς κοινωνικοοικονομικούς στόχους («problem-solving approach»). Το τρέχον πρόγραμμα-πλαίσιο επικεντρώνεται κυρίως στις τεχνολογικές επιδόσεις.

Ηδιαφορά αυτή μεταφράζεται σε μία διαφορετική δομή για το 5ο πρόγραμμα-πλαίσιο, βάσει της οποίας προτείνεται περιορισμένος αριθμός προγραμμάτων, το καθένα των οποίων ενσωματώνει διαφορετικούς, πλην όμως συμπληρωματικούς, επιστημονικούς κλάδους.

Η νέα προσέγγιση που προτείνεται στο 5ο πρόγραμμα-πλαίσιο εκφράζεται χαρακτηριστικά στις λεγόμενες «στρατηγικές δράσεις». Για την επίτευξη των καθορισθέντων στόχων αποδεικνύεται αναγκαία η συνεισφορά πολυάριθμων τεχνολογικών κλάδων, χωρίς ωστόσο την διεκπεραίωση εργασιών μεγάλων διαστάσεων στο σύνολο των εν λόγω κλάδων, όπως συνέβαινε στο 4ο πρόγραμμα-πλαίσιο.

Αναφέρονται, ωστόσο, και σε τελείως ενδεικτική βάση, ορισμένα παραδείγματα ερευνητικών τομέων που θα μπορούσαν να αποτελέσουν το αντικείμενο παύσης δραστηριοτήτων ή, αντιθέτως, έναρξής τους, στο 5ο πρόγραμμα-πλαίσιο:

- πρώτες ύλες (εξορυκτική εκμετάλλευση), συστηματικός καθορισμός της αλληλουχίας των γονιδίων σε οργανισμούς-μοντέλα (παραδείγματα τομέων όπου οι εργασίες σταμάτησαν ή μειώθηκαν σημαντικά),

- αεροπλάνο του μέλλοντος, «οικολογική διαχείριση» των προϊόντων, έρευνα στους πόλους, «η πόλη του αύριο - ψηφιακή» (παραδείγματα τομέων όπου οι εργασίες δρομολογούνται ή ενισχύονται).

Όσον αφορά τους μηχανισμούς που επιτρέπουν την αύξηση της ευελιξίας, αυτοί διαλαμβάνονται στο πλαίσιο ειδικών προγραμμάτων. Ας σημειωθεί, ωστόσο, ότι η μείωση του αριθμού των θεματικών προγραμμάτων που προτείνεται από την Επιτροπή (3 αντί 15), αναμένεται να αυξήσει την ευελιξία εκτέλεσης στο εσωτερικό των εν λόγω προγραμμάτων, εντός των ορίων που καθορίζονται στις σχετικές με το πρόγραμμα αποφάσεις και στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας του προϋπολογισμού.

2. Η άμεση σύγκριση των κονδυλίων που διατίθενται στους ερευνητικούς τομείς στα δύο προγράμματα-πλαίσια είναι δύσκολη, για τους προαναφερθέντες λόγους. Ωστόσο, μπορούμε να σημειώσουμε την αυξανόμενη σημασία των θεμάτων που συνδέονται με τις βιοεπιστήμες και το οικοσύστημα, τη σημαντική αναβάθμιση της τέταρτης δράσης (αύξηση του ανθρώπινου δυναμικού) και τη μείωση της συμμετοχής των πυρηνικών προγραμμάτων.