ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0614/00

υποβολή: Bart Staes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(3 Μαρτίου 2000)

Θέμα: Η χρησιμοποιούμενη γλώσσα για την πληροφόρηση των καταναλωτών

Όπως απορρέει από την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη χρησιμοποιούμενη γλώσσα για την πληροφόρηση των καταναλωτών στην Κοινότητα (10.11.1993), δεν ισχύει καμίαποχρέωση σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσον αφορά τη χρήση των επισήμων εθνικών γλωσσών, εξαιρουμένων του κρασιού, των φαρμακευτικών προϊόντων και του καπνού. Οι ετικέτες των τροφίμων και οι πληροφορίες σχετικά με τη θρεπτική αξία των τροφίμων οφείλουν να είναι συνταγμένες σε γλώσσα εύκολα κατανοητή από τον καταναλωτή. Συμβαίνει επίσης συχνά να μην εξετάζεται καθόλου το θέμα της χρησιμοποιούμενης γλώσσας, όπως λ.χ. στις περιπτώσεις παραπλανητικής διαφήμισης και καταναλωτικών δανείων, καθώς επίσης και να επαφίεται στα κράτη μέλη η μέριμνα να θεσπίζουν κανόνες για τη χρήση των γλωσσών (ασφαλή παιχνίδια, καλλυντικά).

Πέραν τούτου, η Επιτροπή κρίνει ότι οι ρυθμίσεις σχετικά με τις χρησιμοποιούμενες γλώσσες είναι δυνατόν να θεωρηθούν ως εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία. Η θέση αυτή αντιβαίνει προς άλλα σημεία της ανακοίνωσης της Επιτροπής, κυρίως το σημείο όπου αναφέρει ότι οι δυσανάγνωστες και δυσκατανόητες πληροφορίες μπορούν να έχουν πολύ επιζήμιες συνέπειες για την ασφάλεια και τηνγεία των καταναλωτών. Επιπλέον παραβιάζεται το δικαίωμα των καταναλωτών για ενημέρωση και οδηγίες χρήσης, τουλάχιστον στις επίσημες γλώσσες του ενεχομένου κράτους μέλους.

1. Περιορίζεται όντως ηποχρέωση που ισχύει σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσον αφορά τη χρήση των επισήμων γλωσσών, στα κρασιά, τα φαρμακευτικά προϊόντα και τον καπνό, όπως ορίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής της 10ης Νοεμβρίου 1993; Εάν όχι, ποιά άλλα προϊόντα οφείλουν να περιέχουν επεξηγηματική σημείωση ή οδηγίες χρήσης στις επίσημες εθνικές γλώσσες;

2. Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να εκπονήσει γενική οδηγία για τηνποχρεωτική χρήση ει μη τι άλλο των εθνικών επισήμων γλωσσών για την ενημέρωση των καταναλωτών στα δεκαπέντε κράτη μέλη, δεδομένου ότι α) οι δυσανάγνωστες και δυσκατανόητες πληροφορίες μπορούν να έχουν πολύ επιζήμιες συνέπειες για την ασφάλεια και τηνγεία των καταναλωτών και β) παραβιάζεται το δικαίωμα των καταναλωτών σε πλήρη ενημέρωση; Εάν όχι, ποιά επιχειρήματα μπορεί να προβάλει η Επιτροπή εναντίον μιας γενικής οδηγίας για τις γλώσσες, με στόχο την πλήρη ενημέρωση των καταναλωτών;

Απάντηση του κ. Byrne εξ ονόματος της Επιτροπής

(15 Ιουνίου 2000)

Στην ανακοίνωση όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των γλωσσών για την ενημέρωση των καταναλωτών στην Κοινότητα που ανέφερε το αξιότιμο μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου(1), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει ότι mldr οι κανόνες σχετικά με τις γλώσσες εμπίπτουν φυσικά στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, κυρίως κατ' εφαρμογή της αρχής της επικουρικότητας. Η ανακοίνωση τονίζει επίσης mldr την ανάγκη εκτίμησης, σε περιπτωσιολογική βάση, κατά πόσον τηρείται η ισορροπία μεταξύ των διαφόρων συμφερόντων, όσον αφορά την εξασφάλιση της ελεύθερης διακίνησης σε αντίθεση με την προστασία μιας επιτακτικής απαίτησης όπως η προστασία τηςγείας, η προστασία των καταναλωτών και η πρακτική του δίκαιου εμπορίου.

Απουσία ειδικής νομοθεσίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο τα κράτη μέλη κατά κανόνα δικαιούνται να θεσπίζουν δικούς τους κανόνες και κανονισμούς σχετικά με τη χρησιμοποίηση των γλωσσών, καθόσον αυτές είναι συνεπείς προς τις διατάξεις της συνθήκης ΕΚ ιδιαίτερα όσον αφορά την προστασία των καταναλωτών και την ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών και ανάλογες προς το στόχο που επιδιώκεται από την εθνική νομοθεσία.

Η εν λόγω προσέγγιση είναι σύμφωνη προς τη νομολογία του Δικαστηρίου η οποίαποστήριξε σταθερά -τελευταία στηνπόθεση C-33/97(2) -ότι τα κράτη μέλη μπορούν να εκδίδουν μέτρα που να θεσπίζουν ότι η επισήμανση εισαγόμενων ειδών πρέπει να είναι στη γλώσσα της περιφέρειας όπου πρόκειται να πωληθούν αυτά ή σε οποιαδήποτε άλλη γλώσσα εύκολα κατανοητή από τους καταναλωτές της συγκεκριμένης περιοχής. Τα εν λόγω μέτρα πρέπει να εφαρμόζονται αδιακρίτως σε εγχώρια και εισαγόμενα αγαθά, ανάλογα με το στόχο της προστασίας των καταναλωτών και να περιορίζονται στις ενδείξεις που είναιποχρεωτικές σύμφωνα με την εθνική

νομοθεσία. Η εξασφάλιση της κατάλληλης πληροφόρησης των καταναλωτών πρέπει να επικρατεί της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων που προβλέπεται στο άρθρο 28 (πρώην άρθρο 30 της συνθήκης ΕΚ).

Η εφαρμογή των παραπάνω αρχών στην πράξη αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα των εθνικών αρχών και δικαστηρίων και γίνεται μόνο σε περιπτωσιολογική βάση.

Όσον αφορά τις εδικές απαιτήσεις περί γλωσσών που ισχύουν σήμερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο εκτός από εκείνες που αφορούν τα κρασιά, τα φάρμακα και τον καπνό οι ακόλουθες πράξεις προβλέπουν απαιτήσεις που είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την πληροφόρηση του καταναλωτή: οδηγία του Συμβουλίου 79/112/ΕΟΚ της 18.12.1978 περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση και την παρουσίαση των τροφίμων που προορίζονται για τον τελικό καταναλωτή καθώς επίσης και τη διαφήμισή τους(3) της οποίας το άρθρο 14 προβλέπει ότι τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η πώληση τροφίμων εντός της επικράτειάς τους απαγορεύεται εάν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των αγαθών δεν αναφέρονται σε γλώσσα εύκολα κατανοητή από τους αγοραστές (τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μπορούν να αναφέρονται σε διάφορες γλώσσες) και απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 93/13/ΕΟΚ της 22.12.1992 για τον καθορισμό των τρόπων διεξαγωγής των κτηνιατρικών ελέγχων στους μεθοριακούς σταθμούς της Κοινότητας κατά την εισαγωγή προϊόντων που προέρχονται από τρίτες χώρες(4) που απαιτεί όλα τα πιστοποιητικά σχετικά με προϊόντα ζωικής προέλευσης από τρίτες χώρες που εισάγονται στην Κοινότητα να συντάσσονται τουλάχιστον στη γλώσσα ή σε μια από τις γλώσσες του μεθοριακού σταθμού επιθεώρησης και στη γλώσσα ή σε μια από τις γλώσσες της χώρας προορισμού.

Το αξιότιμο μέλος ρωτά ποια προϊόντα, εκτός από το κρασί, τα φαρμακευτικά προϊόντα και τον καπνό, απαιτείται σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία να συνοδεύονται από φυλλάδια πληροφόρησης ή οδηγίες χρήσης στην επίσημη γλώσσα του συγκεκριμένου κράτους μέλους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αποστείλει τις απαραίτητες πληροφορίες απευθείας στο αξιότιμο μέλος μόλις αυτές είναι διαθέσιμες.

Όσον αφορά τη δυνατότητα εισαγωγής μιας γενικής οδηγίας σχετικά με τη χρήση γλωσσών, στην ανακοίνωσή της του 1993(6) η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έκρινε σκόπιμο να προβλέψει νέα κοινοτική νομοθεσία, αλλάπέδειξε αντ' αυτού μια ισορροπημένη στρατηγική, βασισμένη σε 5 σκέλη: την ανάπτυξη χωρίς κανονιστική ρύθμιση πολύγλωσσης πληροφόρησης, τη διατήρηση της ελευθερίας των κρατών μελών να διατάσσουν τη χρήση της γλώσσας της χώρας κατανάλωσης, την πιο γενικευμένη συνέπεια των κοινοτικών νομικών πράξεων, τη βελτίωση της πληροφόρησης σχετικά με τη ρύθμιση περί γλωσσών που ισχύει στα κράτη μέλη και την ανάθεση της αρμοδιότητας για την πληροφόρηση του καταναλωτή σε βιομηχανικό επίπεδο.

Μια πρόσφατη εκτίμηση της κατάστασης των απαιτήσεων σχετικά με τη γλώσσα για την πληροφόρηση του καταναλωτή διεξάχθηκε το 1998 στο πλαίσιο του ψηφίσματος του Συμβουλίου σχετικά με τις οδηγίες χρήσης(5), η οποία έλαβεπόψη τις απόψεις που εξέφρασαν τα κράτη μέλη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Με την ευκαιρία αυτή το Συμβούλιο κάλεσε τα κράτη μέλη και τους οικονομικούς παράγοντες mldr να επιδιώξουν το στόχο να καταστεί διαθέσιμη η πληροφόρηση στους καταναλωτές mldr λαμβάνονταςπόψη διάφορες ενδείξεις για τις οδηγίες καλής χρήσης τεχνικών καταναλωτικών αγαθών, καθώς και, όσον αφορά τη γλώσσα των εγχειριδίων, την εύκολη πρόσβαση των καταναλωτών στις οδηγίες χρήσης τουλάχιστον στη δική τους επίσημη κοινοτική γλώσσα, έτσι ώστε να είναι αυτές ευανάγνωστες και ευνόητες για τον καταναλωτή. Το ψήφισμα δεν ζητά νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία ούτεποδεικνύει τροποποιήσεις των ισχυουσών νομικών πράξεων.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κρίνει ότι η ισορροπημένη προσέγγιση που συνιστά η ανακοίνωση του 1993, η οποίαποστηρίζεται σταθερά από τη νομολογία του Δικαστηρίου -εξακολουθεί να ισχύει, κυρίως όσον αφορά την ανάθεση αρμοδιοτήτων μεταξύ Κοινότητας και κρατών μελών, την ευκαιρία εισαγωγής γλωσσικών απαιτήσεων, εφόσον είναι απαραίτητο, σε περιπτωσιολογική βάση και το άσκοπο μιας γενικής ευρωπαϊκής νομοθεσίας για το στόχο της κατάλληλης ανταπόκρισης σε διαφορετικά συμφέροντα πουπεισέρχονται στο θέμα της χρήσης γλώσσας για την πληροφόρηση των καταναλωτών.

(1) Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των γλωσσών για την ενημέρωση των καταναλωτών στην Κοινότητα (COM(93)456 τελικό). Μια άλλη ανακοίνωση (ΕΕ C 345/3 της 23.12.1993) περιγράφει την προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον τομέα των τροφίμων, κυρίως όσον αφορά τη θεμελιώδη απαίτηση για μια ευρωπαϊκή πολιτική εξισορρόπησης των αναγκών καταναλωτών και παραγωγών.

(2) Απόφαση του Δικαστηρίου της 03.06.1999 στηνπόθεση C-33/97 Colim NV.

(3) ΕΕ L 33 της 8.2.1979.

(4) ΕΕ L 9 της 15.1.1993.

(5) Ψήφισμα του Συμβουλίου της 17.12.1998 σχετικά με τις οδηγίες χρήσης τεχνικών καταναλωτικών αγαθών (ΕΕ C 411 της 31.12.1998).

(6) Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των γλωσσών για την ενημέρωση των καταναλωτών στην Κοινότητα (COM(93)456 τελικό). Μια άλλη ανακοίνωση (ΕΕ C 345/3 της 23.12.1993) περιγράφει την προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον τομέα των τροφίμων, κυρίως όσον αφορά τη θεμελιώδη απαίτηση για μια ευρωπαϊκή πολιτική εξισορρόπησης των αναγκών καταναλωτών και παραγωγών.