ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3397/98

υποβολή: Guido Podestà (PPE) προς την Επιτροπή

(17 Νοεμβρίου 1998)

Θέμα: Ο νέος ρόλος της τρίτης ηλικίας

Πλήθος μελετών τόσο στο κοινοτικό επίπεδο όσο και στα κράτη μέλη αποκαλύπτουν πλέον τη γεωμετρική αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων ατόμων και τη συνεπακόλουθη γήρανση του πληθυσμού της Ένωσης; σύμφωνα με τις στατιστικές προβλέψεις, κατά την πρώτη δεκαετία του επόμενου αιώνα ο αριθμός των ηλικιωμένων θα είναι ίσος με αυτόν των νέων και, εάν η τάση δεν αντιστραφεί, δέκα χρόνια αργότερα το ένα άτομο στα τρία θα έχει ηλικία μεγαλύτερη των 60 χρόνων.

Με δεδομένη τη δημογραφική αυτή τάση και αναφερόμενος στο άρθρο 13 της Συνθήκης του Άμστερνταμ, στο οποίο δηλώνεται ρητά η βούληση των κοινοτικών θεσμικών οργάνων να καταπολεμήσουν τις διακρίσεις που βασίζονται στην ηλικία, καθώς και στο άρθρο 137 της ίδιας Συνθήκης, που προβλέπει την έγκριση μέτρων για την ενθάρρυνση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών, με στόχο την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού, και υπενθυμίζοντας επίσης την έκκληση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κ. José María Gil-Robles, κατά τη Διάσκεψη των Ηλικιωμένων που πραγματοποιήθηκε την 1η και την 2α Οκτωβρίου τρέχοντος έτους, να πάρει υπόψη της η Ευρώπη τις περιστάσεις αυτές.

Δεν θεωρεί η Επιτροπή:

1. ότι αποτελεί χρέος των κοινοτικών θεσμικών οργάνων να εκπονήσουν ένα πρόγραμμα με μεγαλύτερη εμβέλεια από τις πολιτικές που έχουν ως τώρα εφαρμοστεί, που θα παρέχει στα κράτη μέλη την ευκαιρία να εγκαθιδρύσουν ένα σύστημα συνεργασίας για την εφαρμογή των καλύτερων δυνατών κοινωνικών πολιτικών, με παράλληλη βελτίωση του επιπέδου των παρεχόμενων υπηρεσιών;

2. ότι θα πρέπει να προχωρήσουμε με ενεργητικότητα στην κατεύθυνση της προώθησης και της διάδοσης μιας νέας κοινωνικής αντίληψης για τα ηλικιωμένα άτομα που θα περιλαμβάνει την ένταξή τους ως δραστήριων μάλλον παρά παθητικών μελών της κοινωνίας και η οποία, καταπολεμώντας την "πολιτιστική απομόνωση" των ασθενών κοινωνικών ομάδων, θα τους αποδίδει την ελευθερία τους επιλογής και το δικαίωμα της αυτοδιαχείρισης, μετατρέποντας μια κατάσταση που σήμερα γίνεται αισθητή ως πρόβλημα, σε πηγή ης ευρωπαϊκής κοινωνίας του επόμενου αιώνα;

3. ότι θα πρέπει, και στο πλαίσιο της διαχείρισης των διαρθρωτικών ταμείων και των άλλων κοινοτικών πόρων, να δίδεται μεγαλύτερη προσοχή - τόσο στη φάση του σχεδιασμού όσο και σ' αυτήν της υλοποίησης - στις απαιτήσεις των ατόμων της τρίτης και της τέταρτης ηλικίας;

Απάντηση του κ. Flynn εξ ονόματος της Επιτροπής

(14 Ιανουαρίου 1999)

Η Επιτροπή συμφωνεί με την άποψη του κυρίου βουλευτή ότι η δημογραφική τάση που συνίσταται σε αύξηση του αριθμού των ηλικιωμένων και στη γήρανση του πληθυσμού είναι ένα ζήτημα μεγάλης σημασίας για την Κοινότητα.

Τα τελευταία χρόνια η Επιτροπή δημοσίευσε πολλές εκθέσεις που εξετάζουν διάφορες πτυχές της δημογραφικής κατάστασης και οργάνωσε από κοινού με την αυστριακή Προεδρία συμπόσιο στη Βιέννη στις 12-13 Οκτωβρίου 1998 με θέμα "Μια κοινωνία για όλες τις ηλικίες". Επιπλέον η Επιτροπή εξασφάλισε ότι τα ζητήματα αυτά θα συνεκτιμηθούν σε θεμελιώδεις οικονομικούς και κοινωνικούς τομείς καθώς και σε τομείς που αφορούν την πολιτική για την απασχόληση, κυρίως μέσω της ανακοίνωσης για τον εκσυγχρονισμό και τη βελτίωση της κοινωνικής προστασίας(1) και των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση(2).

Η Επιτροπή συμμερίζεται επίσης την άποψη του κυρίου βουλευτή ότι οι ηλικιωμένοι αντιπροσωπεύουν μια σημαντική ανεκμετάλλευτη πηγή και ότι πρέπει να προωθηθούν μέτρα για την καταπολέμηση της δημιουργίας αρνητικών στερεοτύπων όσον αφορά τους ηλικιωμένους. Στο πλαίσιο αυτό η Επιτροπή προετοιμάζει την περίοδο αυτή ανακοίνωση για έγκριση στις αρχές του 1999. Αυτή θα περιέχει σύντομη ανάλυση του χαρακτήρα του δημογραφικού προβλήματος που αντιμετωπίζει η Κοινότητα και τις γενικές γραμμές μιας στρατηγικής για την ενεργό αντιμετώπιση των γηρατειών δηλαδή ένα συνεκτικό πλαίσιο σχετικά με την επίτευξη "καλών γηρατειών" στις κοινωνίες όπου επικρατούν δημογραφικά οι ηλικιωμένοι μέσω, π.χ., της υιοθέτησης ενός υγιεινού τρόπου ζωής, διατηρώντας την απασχολησιμότητα των ηλικιωμένων εργαζομένων και ενισχύοντας αυτή τη συμμετοχή στην εργασία καθώς και εξασφαλίζοντας ότι μπορούν να εξακολουθήσουν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότηση. Η ανακοίνωση αυτή προορίζεται να είναι η επίσημη εισήγηση της Επιτροπής στο διεθνές έτος των Ηνωμένων Εθνών για τους ηλικιωμένους και θα χρησιμεύσει ως σημαντικό εργαλείο για να κεντρίσει και να εστιάσει την προσοχή στο θέμα των γηρατειών και των ζητημάτων που αφορούν τους ηλικιωμένους το 1999.

Στο πρόγραμμα κοινωνικής δράσης της για το 1998-2000(3), η Επιτροπή δήλωσε την πρόθεσή της να ανιχνεύσει το νέο πεδίο δράσης που άνοιξε με τα άρθρα 13 και 137 της συνθήκης του Άμστερνταμ. Η Επιτροπή εξετάζει σήμερα εναλλακτικές πτυχές για το θέμα αυτό και θα εξασφαλίσει ότι οι προτάσεις που θα υποβληθούν λαμβάνουν υπόψη τα συναφή θέματα που συνδέονται με τους ηλικιωμένους.

Όσον αφορά τα διαρθρωτικά ταμεία, η πρόταση της Επιτροπής για την αναθεώρηση του κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου(Ε.Κ.Τ)(4) δεν κάνει διάκριση όσον αφορά την ηλικία αλλά ενθαρρύνει (μεταξύ άλλων στοιχείων)την προσέγγιση της "δια βίου μάθησης" στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού. Αυτό επιτρέπει τη συνεκτίμηση όχι μόνον των αναγκών των ηλικιωμένων εργαζομένων αλλά και των τρόπων με τους οποίους το δυναμικό τους μπορεί να αυξηθεί και να βρει διέξοδο.

(1) COM(97)102 τελικό.

(2) COM(98)574 τελικό.

(3) COM(98)259 τελικό.

(4) COM(98)131 τελικό.