ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0596/96 υποβολή: Hiltrud Breyer (V) προς την Επιτροπή (6 Μαρτίου 1996)

Θέμα: Συμφωνία πλαίσιο μεταξύ EURATOM και MINATOM σχετικά με την προμήθεια υπερεμπλουτισμένου ουρανίου (HEU)

Η ΕΕ προτίθεται να χρησιμοποιήσει μεγάλες ποσότητες υπερεμπλουτισμένου ουρανίου (HEU: Highly Enriched Uranium) για τη λειτουργία πειραματικών αντιδραστήρων. Δεδομένου ότι οι ΗΠΑ δεν είναι διατεθειμένες να προμηθεύσουν HEU στους υπευθύνους πειραματικών αντιδραστήρων στην ΕΕ, η EURATOM, ειδικότερα το Τμήμα Προμηθειών της EURATOM, ήλθε σε διαπραγματεύσεις με τη ρωσική MINATOM.

1. Συνήφθη ήδη συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ EURATOM και MINATOM για την προμήθεια HEU; Εάν ναι, τι προβλέπει η εν λόγω συμφωνία; Εάν όχι, τι σκοπεύει να καθορίσει η EURATOM στην εν λόγω συμφωνία και ποιοί θα είναι οι σχετικοί όροι; Είναι δυνατόν να γνωστοποιηθεί στο Κοινοβούλιο ή στην ερωτώσα το κείμενο της συμφωνίας ή του σχετικού σχεδίου ή το αποτέλεσμα των σχετικών διερευνητικών συζητήσεων; Εάν όχι, για ποιό λόγο;

Η ΕΕ και οι τοπικοί υπεύθυνοι για τη λειτουργία πειραματικών αντιδραστήρων κατηγορούνται από τις ΗΠΑ ότι υπονομεύουν, με την προμήθεια HEU, τις διεθνείς συμφωνίες για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων και ότι δημιουργούν με την πρωτοβουλία αυτή μια αγορά για ουράνιο το οποίο χρησιμοποιείται για στρατιωτικούς σκοπούς.

2. Θεωρεί και η Επιτροπή ότι με μια συμφωνία αυτού του τύπου παραβιάζονται διεθνείς συμφωνίες και ότι καθίστανται μάταιες οι προσπάθειες των ΗΠΑ να αποσυρθεί από την κυκλοφορία το υλικό σχάσης που χρησιμοποιείται για στρατιωτικούς σκοπούς; Με ποιό τρόπο σκέπτεται η ΕΕ να δικαιολογηθεί έναντι των ΗΠΑ;

3. Έχει συνείδηση η Επιτροπή του γεγονότος ότι μια συμφωνία αυτού του τύπου μπορεί να δημιουργήσει μια νέα αγορά HEU και να ενθαρρύνει χώρες που δεν πληρούν τις απαραίτητες προδιαγραφές ασφαλείας να παράγουν HEU και όχι να προσφέρουν μόνο πλεονάσματα από παλαιά στρατιωτικά αποθέματα, καθώς και να δημιουργήσει ένα προηγούμενο το οποίο θα μπορούν να επικαλούνται στο μέλλον άλλες χώρες (Πακιστάν, Ινδία, Ιράκ, Κορέα) για να κατασκευάσουν και αυτές αντιδραστήρες λειτουργούντες με HEU;

4. Ποιά είναι η θέση της Επιτροπής και της EURATOM όσον αφορά το Πρόγραμμα RERTR (Reduced Enrichment in Research and Test Reaktors) των ΗΠΑ; Στηρίζει η Επιτροπή το στόχο αυτού του προγράμματος να περιορισθεί στο ελάχιστο η χρήση HEU για μη στρατιωτικούς σκοπούς και μάλιστα να καταργηθεί, αν είναι δυνατόν, εντελώς;

5. Γνωρίζει η Επιτροπή το περιεχόμενο συνομιλίας μεταξύ Al Gore και Tschernomyrdin σχετικά με το θέμα της εξαγωγής HEU από τη Ρωσία; Ποιές αποφάσεις έλαβαν οι δύο πολιτικοί;

6. Θα ασκήσει η Επιτροπή/EURATOM την επιρροή της ώστε να παρακινηθούν οι υπεύθυνοι του αντιδραστήρα του Petten και του σχεδιαζόμενου FRM II στο Garching/Μόναχο να παραιτηθούν από τη χρήση του HEU ώστε να μην επεκταθούν σε εμπορικές συναλλαγές με το εν λόγω υλικό;

Απάντηση του κ. Παπουτσή εξ ονόματος της Επιτροπής (1η Απριλίου 1996)

1. Προκειμένου να διασφαλισθεί η τροφοδοσία σε υπερεμπλουτισμένο ουράνιο (ΗΕU: Highly Enriched Uranium) των πειραματικών αντιδραστήρων, οι οποίοι λειτουργούν με το εν λόγω καύσιμο, η Επιτροπή μελετά την δυνατότητα καθορισμού ενός γενικού πλαισίου όσον αφορά τις ενδεχόμενες προμήθειες από τη Ρωσία, πλαίσιο το οποίο θα πληρεί τις διατάξεις της συνθήκης Ευρατόμ και του άρθρου 22 της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας της 24ης Ιουλίου 1994.

2. Η Επιτροπή δε συμμερίζεται διόλου τις απόψεις του αξιότιμου μέλους σχετικά με την ενδεχόμενη παραβίαση των διεθνών συμβάσεων λόγω της αγοράς υπερεμπλουτισμένου ουρανίου, ούτε με την άποψη ότι η πράξη αυτή δύναται να θέσει σε κίνδυνο τις προσπάθειες των Ηνωμένων Πολιτειών να αποσύρουν από την κυκλοφορία τα σχάσιμα υλικά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή όπλων. Ως ισότιμος εταίρος των Ηνωμένων Πολιτειών στα εν λόγω ζητήματα, η Κοινότητα δεν θεωρεί ότι οι επιλογές της χρειάζονται κάποια δικαιολόγηση για να εγκριθούν από τις ΗΠΑ.

Επιπλέον, η Επιτροπή παραπέμπει το αξιότιμο μέλος στην απάντησή της όσον αφορά την ερώτησή του με αριθμό 11/96 ((EE C 161, της 5.6.1996, σελ. 35. )).

3. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η αγορά υπερεμπλουτισμένου ουρανίου από τη Ρωσία μπορεί να συμβάλει στη μείωση των πλεοναζόντων αποθεμάτων στρατιωτικού υλικού στην εν λόγω χώρα, αποτρέποντας παράλληλα τον κίνδυνο εφοδιασμού διαφόρων κρατών τα οποία θεωρούνται ως λιγότερο αξιόπιστα.

4. Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούν να μειώσουν τον αριθμό πειραματικών αντιδραστήρων ανά τον κόσμο που λειτουργούν με ΗΕU. Οι ΗΠΑ έκαναν περικοπές στο πρόγραμμά τους εμπλουτισμού για την έρευνα και τους πειραματικούς αντιδραστήρες (RERTR), ενώ αντίθετα διάφοροι κοινοτικοί φορείς στον τομέα των πειραματικών αντιδραστήρων καθώς και η Επιτροπή, στηρίζουν το εν λόγω πρόγραμμα. Πολλοί πειραματικοί αντιδραστήρες στην Κοινότητα έχουν ήδη ή πρόκειται να υποστούν αλλαγές προκειμένου να λειτουργούν με ουράνιο χαμηλού εμπλουτισμού. Ωστόσο, για ορισμένους αντιδραστήρες ειδικής χρήσης, περιορισμένου αριθμού, οι αλλαγές αυτές δεν είναι δυνατές στην Κοινότητα, λόγω του τύπου των διαθέσιμων καυσίμων προς το παρόν. Παρόμοια κατάσταση επικρατεί και στις Ηνωμένες Πολιτείες όσον αφορά ορισμένους πειραματικούς αντιδραστήρες, η λειτουργία των οποίων χρηματοδοτείται πάντα από το κράτος.

Παραπέμπουμε εξάλλου το αξιότιμο μέλος στην απάντηση της Επιτροπής στο σημείο 3 της γραπτής ερώτησης αριθ. Ε-2919/95 ((ΕΕ C 51, 21.2.1996. )) της κας Bloch von Blottnitz.

5. Η Επιτροπή ήρθε σε γνώση ότι πρόσφατα πραγματοποιήθηκε συζήτηση επί του θέματος μεταξύ των κ.κ. Gore και Tschernomyrdin, χωρίς όμως να γνωρίζει το περιεχόμενό της.

6. Η επιβολή του τύπου λειτουργίας ενός αντιδραστήρα δεν εμπίπτει στη δικαιοδοσία της Επιτροπής και ως εκ τούτου δεν έχει λόγο να απαγορεύει τη χρήση του καυσίμου το οποίο χρειάζεται ο εν λόγω αντιδραστήρας.

Όσον αφορά τον αντιδραστήρα της Petten, η τροφοδοσία του με λιγότερο εμπλουτισμένο ουράνιο ως καυσίμου δεν θα του επέτρεπε να λειτουργήσει κατά τρόπο ώστε να επιτελεί τον προορισμό του. Επιπλέον, τόσο στην Ευρώπη, όσο και στις ΗΠΑ δεν υπάρχει εναλλακτικό καύσιμο για τους αντιδραστήρες υψηλής ροής (High Flux Reactor).