ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0129/98 υποβολή: Eva Kjer Hansen (ELDR) προς την Επιτροπή (23 Iανουαρίου 1998)

Θέμα: Περιεκτικότητα χημικών ουσιών στα υφάσματα

Από έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε υφάσματα προέκυψε ότι περιέχουν συχνά μεγάλες ποσότητες χημικών ουσιών μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται: φορμαλδεΰδη, αζω-χρωστικές ουσίες, διοξίνη και παρασιτοκτόνα καθώς και βαρέα μέταλλα όπως χαλκός, χρώμιο, κοβάλτιο, ψευδάργυρος και νικέλιο. Υπάρχουν υποψίες ότι οι ουσίες αυτές προκαλούν καρκίνο, αλλεργίες, έκζεμα και βλάβες στα ανθρώπινα έμβρυα. Δεδομένου ότι δεν υπάρχουν κοινοί κανόνες επισήμανσης και απαγόρευσης των ουσιών αυτών στην ΕΕ, και ότι παρόμοιοι κανόνες υπάρχουν σε ελάχιστα μόνο κράτη μέλη, οι καταναλωτές βρίσκονται σε άτυχη κατάσταση.

Ποιές πρωτοβουλίες προτίθεται η Επιτροπή να αναλάβει για να επιτευχθεί η απαραίτητη προστασία των καταναλωτών και της δημόσιας υγείας στον κλωστοϋφαντουργικό τομέα, και για να επιτευχθούν τα υψηλά πρότυπα προστασίας των καταναλωτών για τα οποία γίνεται λόγος στο πρόγραμμα εργασιών της Επιτροπής για το 1998;

Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλία για τον καθορισμό οριακών τιμών ή για την επιβολή απαγόρευσης όσον αφορά την περιεκτικότητα υφασμάτων σε χημικές ουσίες και βαρέα μέταλα;

Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να αναλάβει την πρωτοβουλία της εκπόνησης κοινών κανόνων της ΕΕ που θα επιβάλλουν να αναγράφεται σαφώς στα ενδύματα ποιές ουσίες περιέχουν, ούτως ώστε η ένδειξη αυτή να επιτρέπει στους καταναλωτές να επιλέγουν;

Απάντηση του Κ. Bangemann εξ ονόματος της Επιτροπής (27 Φεβρουαρίου 1998)

Χημικές ουσίες χρησιμοποιούνται σε όλα τα στάδια παραγωγής της κλωστοϋφαντουργίας. Μερικές από τις χημικές ουσίες που ανευρίσκονται στα τελικά προϊόντα αποτελούν κατάλοιπα της παραγωγής, ενώ άλλες προστίθενται εκ των υστέρων για να προσδώσουν στο προϊόν ορισμένες ιδιότητες, π.χ. χρωστικές ουσίες ή φλογο-επιβραδυντικά (αφλεκτικά).

Στην Οδηγία 96/74/ΕΚ περί των ονομασιών των υφανσίμων ((ΕΕ Αριθ. L 32, 3.2.1997. )) καθορίζονται υποχρεωτικοί κανόνες για την επισήμανση των κλωστοϋφαντουργικών ινών, με την οποία παρέχονται στους καταναλωτές ακριβείς πληροφορίες για το ίδιο το ύφασμα, πράγμα που επιτρέπει στον προσεκτικό καταναλωτή να αποφεύγει υφάσματα με ίνες (φυσικές ή τεχνητές) που μπορεί να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις σε ορισμένους χρήστες ή υφάσματα κατασκευασμένα με μεθόδους που θεωρούνται απαράδεκτες σε άλλους αγοραστές.

Η υπάρχουσα Κοινοτική νομοθεσία προβλέπει ελέγχους για τη χρήση ορισμένων χημικών ουσιών ώστε να μπορεί να προστατευθεί ο άνθρωπος και το περιβάλλον.

Υπάρχουν δύο βασικά νομοθετικά κείμενα στον τομέα αυτόν. Η Οδηγία 67/548/ΕΟΚ καλύπτει την ταξινόμηση (παρουσίαση των κινδύνων), την επισήμανση (γνωστοποίηση του κινδύνου) και τη συσκευασία επικινδύνων ουσιών ((ΕΕ Αριθ. 196, 16.8.1967. )). Στην Οδηγία 88/379/ΕΟΚ παρουσιάζεται ένα ευρύ σύστημα ταξινόμησης, επισήμανσης και συσκευασίας για τον έλεγχο των επικινδύνων παρασκευασμάτων ((ΕΕ Αριθ. L 187, 27.7.1988. )).

Ο Κανονισμός (ΕΟΚ) Αριθ. 793/93 για την αξιολόγηση και τον έλεγχο των κινδύνων που εμφανίζουν υπάρχουσες ουσίες ((ΕΕ Αριθ. L 84, 5.4.1993. )), οριοθετεί ένα γενικό πλαίσιο για τη συστηματική αξιολόγηση των κινδύνων από τις χημικές ουσίες και για τον εντοπισμό των αναγκών προς περιορισμό των κινδύνων αυτών. Η Επιτροπή και τα Κράτη μέλη έχουν αποδώσει προτεραιότητα στην αποτίμηση των κινδύνων για αριθμό χημικών ουσιών που μπορούν να καταστούν επικίνδυνες για τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Το νικέλιο και ο ψευδάργυρος περιλαμβάνονται στις ουσίες αυτές.

Ειδικότερα, η Οδηγία 94/27/ΕΚ, που τροποποιεί για δωδέκατη φορά την Οδηγία 76/769/ΕΟΚ σχετικά με τους περιορισμούς κυκλοφορίας στην αγορά και χρήσης ορισμένων επικινδύνων ουσιών και παρασκευασμάτων ((ΕΕ Αριθ. L 188, 22.7.1994. )), ρυθμίζει τη χρήση νικελίου σε αντικείμενα που έρχονται σε άμεση και παρατεταμένη επαφή με το δέρμα. Παραδείγματα προϊόντων που καλύπτονται από την Οδηγία είναι τα σκουλαρίκια, τα κολλιέ, τα βραχιόλια, τα κουμπιά και τα φερμουάρ. Η θέση σε ισχύ της Οδηγίας 94/27/ΕΚ εκκρεμεί εν αναμονή τυποποιημένων μεθόδων ελέγχου.

Επιπλέον, η Οδηγία 79/663/ΕΟΚ ((ΕΕ Αριθ. L 197, 3.8.1979. )) και η Οδηγία 83/264/ΕΟΚ ((ΕΕ Αριθ. L 147, 6.6.1983. )), αντιστοίχως πρώτη και τέταρτη τροπολογία της Οδηγίας 76/769/ΕΟΚ προβλέπουν ότι ο φωσφορικός τρι-(2,3- διβρωμοπροπυλεστέρας), το οξείδιο της τρις-αζιριδινύλ-φωσφίνης και τα πολυβρωμιωμένα διφαινύλια δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται στα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, όπως ρούχα, εσώρουχα και ασπρόρουχα που έρχονται σε επαφή με το δέρμα.

Ωστόσο, σε γενικές γραμμές, τα προϊόντα που χρησιμεύουν για την προστασία του υφάσματος θα διέπονται από την Οδηγία βιοκτόνων προϊόντων, που εξεδόθη πρόσφατα από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο και αναμένεται να τεθεί σε ισχύ τον Μάρτιο 1998 και σε εφαρμογή το αργότερο μετά από 24 μήνες.

Έχουν εκφραστεί ανησυχίες σχετικά με τον κίνδυνο καρκίνου από υφάσματα χρωματισμένα με διάφορα αζω-χρώματα, μερικά δε Κράτη μέλη έχουν θεσπίσει νομοθεσία σχετικά. Η Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο να επιβάλει εναρμονισμένους περιορισμούς στη χρήση μερικών αζω-χρωμάτων στα υφάσματα και τα δερμάτινα είδη, ξεκίνησε δε ένα πρόγραμμα μελετών για την αξιολόγηση των κινδύνων, του κόστους και των ωφελημάτων από τα εν λόγω μέτρα.

Δεν προβλέπεται στο Κοινοτικό πρόγραμμα καμιά υποχρέωση να αναφέρονται ποιά χημικά χρησιμοποιούνται στην παραγωγή και επεξεργασία των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. Σε ό,τι αφορά τη σύνθεση των υφασμάτων ισχύει η Οδηγία του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 96/74/ΕΚ για τον προσδιορισμό της ονομασίας των υφανσίμων προϊόντων. Αντικείμενο της Οδηγίας είναι η σύνθεση των ινών των εν λόγω προϊόντων. Η τελευταία τροποποιήθηκε με την Οδηγία της Επιτροπής 97/37/ΕΚ ((ΕΕ Αριθ. L 85, 5.4.1991. )), με την οποία προσαρμόσθηκαν στην τεχνική πρόοδο τα Παρ/τα Ι και ΙΙ. Η Οδηγία 91/183/ΕΟΚ ((ΕΕ Αριθ. L 169, 27.6.1997. )), 9η τροπολογία της Οδηγίας 76/769/ΕΟΚ, απαγορεύει τη χρήση πενταχλωροφαινόλης στα υφάσματα, με εξαίρεση στον εμποτισμό βαριάς χρήσης υφασμάτων μη προοριζομένων οπωσδήποτε για ρουχισμό ή για διακοσμητική επίπλωση.

Η Κοινοτική νομοθεσία δεν εμποδίζει την αγορά και τη βιομηχανία να παρέχουν στους καταναλωτές περισσότερα στοιχεία από όσα απαιτεί η νομοθεσία και έτσι να αξιοποιούν τα στοιχεία για τα χρησιμοποιούμενα χημικά συστατικά στο αποτελεσματικότερο μάρκετινγκ των προϊόντων τους.