ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3271/00

υποβολή: Dominique Vlasto (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(20 Οκτωβρίου 2000)

Θέμα: Ενιαία τιμή βιβλίου στην Ευρώπη

Το τελευταίο σαββατοκύριακο του Σεπτεμβρίου διεξήχθη στο Στρασβούργο ένα συνέδριο για την ενιαία τιμή του βιβλίου στην Ευρώπη.

Κατά τη διάρκεια αυτής της εκδηλώσεως, προεβλήθηκαν τα πολυάριθμα πλεονεκτήματα μιας παρόμοιας πρακτικής σε επίπεδο κρατών μελών και οι θετικές επιπτώσεις τους στην ευρωπαϊκή πολιτιστική πολιτική. Δυστυχώς, η αρχή αυτή δεν έχει ακόμη καθιερωθεί από την Επιτροπή.

Λαμβάνονταςπόψη τον αυξανόμενο αριθμό κρατών πουιοθετούν αυτή την αρχήπό διάφορες μορφές, η Επιτροπή δεν θα έπρεπε να προβεί σε συγκεκριμένηποστήριξη αυτής της συμβολικής πολιτιστικής πρωτοβουλίας;

Εξάλλου, παρακολουθούμε αντιθέτως μια αμφισβήτηση αυτής της πρακτικής διότι, ενώ ισχυρίζεται ότι σέβεται τις εθνικές νομοθεσίες, η Επιτροπή προστατεύει την καταστρατήγησή τους εξ ονόματος της βιβλιοθήκης του κυβερνοχώρου και της ελευθερίας των εμπορικών ρευμάτων που είναι προσβάσιμα μέσω του ιντερνέτ.

Ποιά συγκεκριμένα μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή ώστε να συμβιβάσει αφενός αυτή τη μεταβολή της αρχής της πολιτιστικής εξαίρεσης και αφετέρου την ανάγκη να μην εμποδισθεί η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων καιπηρεσιών; Και εντός ποιάς προθεσμίας;

Πώς εξηγείται η παρουσία στο συνέδριο του Επιτρόπου Monti,πεύθυνου του τομέα του ανταγωνισμού και όχι της κ. Redingπεύθυνης για πολιτιστικά θέματα;

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(29 Νοεμβρίου 2000)

Οι απόψεις των διαφόρων κρατών μελών, σε ό,τι αφορά την τιμή του βιβλίου, δεν συγκλίνουν. Αντιθέτως, προτείνονται πολλές λύσεις. Ακόμη και μεταξύ κρατών μελών που σχηματίζουν μια ομοιογενή γλωσσική ενότητα δεν είναι όλαπέρ της ενιαίας τιμής του βιβλίου. Στα κράτη μέλη όπως επίσης και στον τομέα των εκδόσεων και της διανομής οι απόψεις προκειμένου για τα θετικά των συστημάτων ενιαίας τιμής του βιβλίου διίστανται.

Σε μια τέτοια κατάσταση φαίνεται δικαιολογημένο να αφεθεί σε κάθε κράτος μέλος η δυνατότητα να επιλέξει ή να καθορίσει, στα πλαίσια της τήρησης του κοινοτικού δικαίου, ένα ειδικό καθεστώς που να εφαρμόζεται στην τιμή του βιβλίου.

Τα εθνικά συστήματα ενιαίας τιμής του βιβλίου μπορούν να βασίζονται σε εθνική νομοθεσία ή σε συμφωνίες μεταξύ των επιχειρήσεων, των εκδοτών και των βιβλιοπωλών. Εφαρμόζονται διάφορες διατάξεις της συνθήκης ΕΚ. Τα νομοθετικά συστήματα πρέπει να εξεταστούνπό το πρίσμα του άρθρου 28 (πρώην άρθρο 30) της συνθήκης ΕΚ, ενώ οι συμφωνίες μεταξύ των επιχειρήσεων πρέπει να συμβιβάζονται με το άρθρο 81 (πρώην άρθρο 85) της συνθήκης ΕΚ. Και στις δυο περιπτώσεις πρέπει να τηρείται η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Σε ό,τι αφορά τα συστήματα που βασίζονται σε νομοθεσία, οποιοδήποτε κράτος μέλος μπορεί να θεσπίσει τέτοια νομοθεσία,πό την προϋπόθεση ότι αυτή είναι συμβιβάσιμη με την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των αγαθών που προβλέπεται από τη συνθήκη ΕΚ. Μια τέτοια επιλογή εμπίπτει στην αρμοδιότητα των εθνικών αρχών. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο θέσπισε στην απόφαση της 10ης Ιανουαρίου 1985, Leclerc et Thouars Distribution (229/83, Συλ. σελ. 1), αναφορικά με μιαπόθεση σχετική με την τότε ισχύουσα γαλλική νομοθεσία, ότι, στα πλαίσια μιας εθνικής νομοθεσίας που θεσπίζει ένα καθεστώς ενιαίας τιμής του βιβλίου, οι διατάξεις κατά τις οποίες ο εισαγωγέας ενός βιβλίου που επιβαρύνεται με το τυπικό μέρος της νομικής κατάθεσης ενός αντιτύπου αυτού του βιβλίου, δηλαδή ο κύριος κάτοχος, οφείλει να καθορίσει τη λιανική τιμή πώλησης, ή που επιβάλλουν, για την πώληση βιβλίων που εκδόθηκαν στο συγκεκριμένο κράτος μέλος και που επανεισάχθηκαν αφού προηγουμένως είχαν εξαχθεί σε ένα άλλο κράτος μέλος, την τήρηση της τιμής πώλησης που ορίστηκε από τον εκδότη, εκτός αν αντικειμενικά στοιχεία αποδεικνύουν ότι τα βιβλία αυτά είχαν εξαχθεί με μόνο σκοπό να επανεισαχθούν και αυτό με στόχο να παρακάμψουν την ισχύουσα νομοθεσία αποτελούν μέτρα που στην ουσία ισοδυναμούν με περιορισμό των εισαγωγών η οποία απαγορεύεται από το άρθρο 30 της συνθήκης ΕΚ (πρώην άρθρο 28 ΕΚ).

Στην απόφασή του της 3ης Οκτωβρίου 2000 στηνπόθεση C-9/99, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι τα άρθρα 3, σημεία γ) και ζ) της συνθήκης ΕΚ, 3 A(νυν άρθρο 4) και 5(νυν άρθρο 10) της συνθήκης ΕΚ, 7 A, δεύτερο εδάφιο, της συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρο 14 δεύτερο εδάφιο, μετά από τροποποίηση) καθώς και 102 Α και 103 της συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρα 98 ΕΚ και 99 ΕΚ) δεν αντιτίθενται στην εφαρμογή εθνικής νομοθεσίας πουποχρεώνει τους εκδότες να επιβάλλουν στους βιβλιοπώλες ενιαία λιανική τιμή πώλησης του βιβλίου.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα εθνικά συστήματα ενιαίας τιμής του βιβλίου που βασίζονται σε συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων είναι συμβιβάσιμα με τους κοινοτικούς κανόνες για τον ανταγωνισμό εάν δεν επιδρούν σημαντικά στο εμπόριο μεταξύ κρατών μελών. Σε αυτή την περίπτωση το άρθρο 81 δεν εφαρμόζεται.

Σύμφωνα με το άρθρο 151, παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΚ, η Κοινότητα λαμβάνειπόψη της τις πολιτιστικές πλευρές στη δράση της βάσει άλλων διατάξεων της συνθήκης ΕΚ, κυρίως για να διατηρήσει και να προωθήσει τη διαφορά αυτών των πολιτισμών.

Η Επιτροπή, αν και δεν προβλέπει συγκεκριμένα μέτρα, εντούτοις θα φροντίσει ώστε, στις περιπτώσεις που παρουσιάζονται κατά την εφαρμογή των αρχών της ελεύθερης κυκλοφορίας των αγαθών και τωνπηρεσιών καθώς και των κανόνων του ανταγωνισμού, να λαμβάνονταιπόψη οι πολιτιστικές απόψεις που μπορούν να εμφανιστούν.

Σε ό,τι αφορά την παρουσία της Επιτροπής κατά την συζήτηση για την ενιαία τιμή του βιβλίου στην Ευρώπη, που οργάνωσε η γαλλική προεδρία του Συμβουλίου στις 29 και 30 Σεπτεμβρίου 2000 στο Στρασβούργο, η Επιτροπή εκπροσωπήθηκε απόψηλόβαθμουςπαλλήλους της Γενικής Διεύθυνσης-Ανταγωνισμός και της Γενικής Διεύθυνσης Εκπαίδευση και Πολιτισμός.