ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1534/03

υποβολή: Anne Van Lancker (PSE) προς την Επιτροπή

(30 Απριλίου 2003)

Θέμα: Αντίκτυπος της διαγραφής χρεών των χωρών του Τρίτου Κόσμου στη διαδικασία που αφορά ταπερβολικά ελλείμματα

Η εκ μέρους των κρατών μελών διαγραφή των χρεών ορισμένων αναπτυσσομένων χωρών αποτελεί σημαντικό πολιτικό μέσο για τηνλοποίηση των στόχων της Κοινότητας στον τομέα της συνεργασίας για την ανάπτυξη, και πιο συγκεκριμένα εις ο,τι αφορά την προώθηση της βιώσιμης οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης των αναπτυσσομένων χωρών, την αρμονική ένταξη των χωρών αυτών στην παγκόσμια οικονομία και την καταπολέμηση της φτώχειας.

Εν τούτοις, η απαλλαγή από χρέος καταχωρίζεται, σύμφωνα με το ΕΣΛ 95, στον προϋπολογισμό των κρατών μελών ως μεταφορά κεφαλαίων, με αντίκτυπο στο καθαρόπόλοιπο των απαιτήσεων. Με άλλα λόγια, επηρεάζει αρνητικά το δημοσιονομικόπόλοιπο και έχει, ενδεχομένως, αρνητικές συνέπειες για τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη στο πλαίσιο της διαδικασίας που αφορά ταπερβολικά ελλείμματα. Η διαδικασία για ταπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα (άρθρο 104 ΣΕΚ), όπως εφαρμόζεται σήμερα, αποθαρρύνει συνεπώς σε σοβαρό βαθμό τα κράτη μέλη που θα ήθελαν να προβούν σε παρόμοια απαλλαγή από χρέος.

Η Συνθήκη ΕΚ ορίζει εν τούτοις ότι η Κοινότητα, κατά την εκτέλεση πολιτικής που ενδέχεται να έχει συνέπειες για τις αναπτυσσόμενες χώρες, οφείλει να λαμβάνειπόψη τους στόχους της αναπτυξιακής πολιτικής. Παρόλο που δεν πρόκειται εδώ για τομέα της πολιτικής που μπορεί να έχει άμεσες συνέπειες για τις αναπτυσσόμενες χώρες, δενπάρχει αμφιβολία ότι επηρεάζει έμμεσα. Ενδείκνυται, ως εκ τούτου, να λαμβάνεταιπόψη ο εν λόγω στόχος κατά την εφαρμογή της πολιτικής για ταπερβολικά δημοσιονομικά ελλείμματα. Ο σκοπός αυτός θα μπορούσε να επιτευχθεί με την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) 2223/96(1) περί του ευρωπαϊκού συστήματος εθνικών και περιφερειακών λογαριασμών της Κοινότητας, κατ' αναλογία με τα μέτρα που ελήφθησαν το 2001, βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) 2558/2001(2), για τις ροές τόκων που προέρχονται από πράξεις ανταλλαγής επιτοκίου (swap); Είναι άραγε διατεθειμένη η Επιτροπή να αναλάβει σχετική πρωτοβουλία·

(1) ΕΕ L 310 της 30.11.1996, σελ. 1.

(2) ΕΕ L 344 της 28.12.2001, σελ. 1.

Απάντηση του κ. Solbes Mira εξ ονόματος της Επιτροπής

(26 Μαΐου 2003)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η αντιμετώπιση των προβλημάτων του χρέους των αναπτυσσομένων χωρών αποτελεί πράγματι σημαντικό μέσο επίτευξης των στόχων της πολιτικής αναπτυξιακής συνεργασίας. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας για τιςπερχρεωμένες φτωχές χώρες (HIPC), συμμετέχει ενεργά με περίπου 1,3 δισ. ευρώ που έχουν δεσμευτεί μέχρι σήμερα για τις φτωχότερες και τις πλέον χρεωμένες χώρες.

Όσον αφορά τη λογιστική καταχώρηση από τα κράτη μέλη των χρεών που παραγράφονται, το κείμενο αναφοράς όσον αφορά τη μεθοδολογία που ακολουθείται για τους εθνικούς λογαριασμούς στην Κοινότητα είναι το ευρωπαϊκό σύστημα εθνικών και περιφερειακών λογαριασμών (ΕΣΛ95). Το σύστημα αυτό θεσπίστηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2223/96 του Συμβουλίου της 25ης Ιουνίου 1996. Σύμφωνα με τους κανόνες του ΕΣΛ95, οι παραγραφές χρεών καταχωρίζονται ως μεταφορές κεφαλαίων. Οι μεταφορές κεφαλαίων αποτελούν συστατικό στοιχείο των δημοσίων δαπανών και συμβάλλουν στην αύξηση του δημοσιονομικού ελλείμματος της χώρας. Στην παράγραφο 4 165 στ) του ΕΣΛ95 αναφέρεται ρητά η παραγραφή εκ μέρους του δημοσίου ενός χρέους το οποίο του οφείλει μία ξένη χώρα ως παράδειγμα μεταβίβασης κεφαλαίου. Παρόμοιες ρυθμίσεις λογιστικής καταχώρησης προβλέπονται από άλλα λογιστικά συστήματα όπως το παγκόσμιο σύστημα εθνικών λογαριασμών του 1993 ((SNA93) των Ηνωμένων Εθνών ή το εγχειρίδιο Government Finance Statistics του 2001 του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο στόχος της λογιστικής καταχώρησης του δημοσιονομικού ελλείμματος και του χρέους είναι να παρέχεται μια όσο το δυνατόν πιο πιστή εικόνα της κατάστασης της οικονομίας. Το δημοσιονομικό έλλειμμα και το χρέος, προκειμένου να είναι αξιόπιστα και χρήσιμα για την οικονομική ανάλυση και τη χάραξη πολιτικής, πρέπει ναπολογίζονται με βάση επιστημονικά και εθνικά κριτήρια ανεξάρτητα από τις κατηγορίες των δημοσιονομικών δαπανών ή οποιαδήποτε άλλα ηθικά ζητήματα όπως π.χ. η παραγραφή των χρεών τωνπερχρεωμένων φτωχών χωρών. Η παραγραφή του χρέους έχει κόστος και για τα κράτη-πιστωτές. Είναι συνεπώς λογικό η πράξη της παραγραφής του χρέους να συνεπάγεταιψηλότερο δημοσιονομικό έλλειμμα.

Δεν φαίνεται να διασφαλίζεται αναλογία μεταξύ της παραγραφής χρεών και της καταχώρησης ροών σχετικών με τις συμφωνίες ανταλλαγών. Ο ειδικός λογιστικός χειρισμός των σχετικών με συμφωνίες ανταλλαγής ροών για τη διαδικασία όσον αφορά τοπερβολικό δημοσιονομικό έλλειμμα που θεσπίστηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2558/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 3ης Δεκεμβρίου 2001 που τροποποιεί τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 2223/96 όσον αφορά την αναταξινόμηση των διακανονισμώνπό συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων καιπό προθεσμιακές συμβάσεις επιτοκίων (swaps), δεν αφορούσε την αξία των συμφωνιών ανταλλαγής επιτοκίων αλλά αποκλειστικά τεχνικούς λόγους. Για το τελευταίο αυτό θέμα, το Αξιότιμο Μέλος παραπέμπεται στα επεξηγηματικάπομνήματα της πρότασης της Επιτροπής(1) που οδήγησαν στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2558/2001 καθώς και στην αντίστοιχη κοινοβουλευτική έκθεση (A5-0071/2001 Kauppi).

(1) ΕΕ C 116 E της 26.4.2000.