ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2019/00

υποβολή: Gerhard Hager (NI) προς την Επιτροπή

(21 Ιουνίου 2000)

Θέμα: Λαθρεμπόριο και λίθιο 6 Έλεγχος της ασφάλειας από την Ευρατόμ

Κατά τη διάρκεια των προσπαθειών διελεύκανσης εκ μέρους των γερμανικών αρχών τηςπόθεσης που αφορά την ανακάλυψη στο Μόναχο του πλουτονίου/λιθίου τον Αύγουστο του 1994, η ομάδα εργασίας Φυσική Αναλυτική και Τεχνική Μετρήσεων (ARGE PhAM) με την οποία συνεργαζόταν η εισαγγελία του Hanau κατέθεσε στις 17 Δεκεμβρίου 1999 καταγγελία σχετικά με τον έλεγχο των μέτρων ασφαλείας εκ μέρους της Ευρατόμ στον πρόεδρο της Επιτροπής, καθηγητή Prodi.

Σε συνέχεια αυτής της καταγγελίας θα επιθυμούσα να απευθύνω τις κάτωθι ερωτήσεις στην Επιτροπή:

1. Η Επιτροπή θεωρεί ότι μία αντικειμενική απάντηση στις κριτικές που έχουν διατυπωθεί είναι χρήσιμη εάν οι ίδιες ενεχόμενες αρχές έχουν αναλάβει μία νέα έρευνα σχετικά;

2. Ποια είναι η εσωτερική διαδικασία που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της Ευρατόμ σε περίπτωση κατηγοριών που αφορούν ανεπάρκεια ελέγχων ασφαλείας; Ποιος είναι αρμόδιος για τον έλεγχο ποιώνπηρεσιών, και πως είναι αυτές στελεχωμένες;

3. Ποιος διεξήγαγε την έρευνα στη συγκεκριμένη περίπτωση;

4. Ποια δυνατότητα παρέμβασης έχουν οι αρχές της Ευρατόμ στο πλαίσιο εθνικών διαδικασιών έρευνας;

5. Έχουν διεξαχθεί επιτοπίως έρευνες εκ μέρους της Ευρατόμ σε επιχειρήσεις του Hanau και ποιο ήταν το αποτέλεσμα;

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(7 Σεπτεμβρίου 2000)

Η Επιτροπή θα ήθελε κατ'αρχάς να διευκρινίσει ότι η καταγγελία που κατατέθηκε από την ομάδα εργασίας Physical Analyses and Measuring Procedures (αναλύσεις φυσικών μεγεθών και μετρήσεις) (ARGE-PhAM) δεν έγινε εκ μέρους των γερμανικών αρχών (ούτε με τη σύμφωνη γνώμη τους) που διερευνούν τηνπόθεση κλοπής πλουτωνίου/λιθίου στην οποία αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου. Επιπλέον, η Υπηρεσία Διασφαλίσεων Ευρατόμ της Επιτροπής (ESO) δεν προχώρησε σε έρευνες με δική της πρωτοβουλία.

Πράγματι, μετά την κλοπή τουλικού, έγινε προσφυγή σε γερμανικό δικαστήριο εναντίον επιχείρησης πυρηνικούλικού. Η εισαγγελική αρχή του Hanau ανέλαβε να διερευνήσει τηνπόθεση, και σ'αυτό το πλαίσιο ζήτησε από την ARGE-PhAM να μελετήσει τις τεχνικές πτυχές τηςπόθεσης.

Κατά κανόνα, η συνεργασία μεταξύ Επιτροπής και κρατών μελών σε θέματα διασφαλίσεωνπόκειται στις διατάξεις της συνθήκης Ευρατόμ. Εντούτοις, σε ό,τι αφορά τη λήψη μέτρων καταπολέμησης του λαθρεμπορίου πυρηνικούλικού, συνήφθη ειδική συμφωνία με τις γερμανικές αρχές με σκοπό την άμεση και ουσιαστική παροχήποστήριξης. Το 1992, η γερμανική κυβέρνηση και η Επιτροπή, στο πλαίσιο ανταλλαγής επιστολών, κατέληξαν σε συμφωνία βάσει της οποίας η Επιτροπή θα παρέχει την αναγκαία τεχνική και διοικητικήποστήριξη, κατόπιν ειδικής αίτησης των γερμανικών αρχών.

Στο πλαίσιο αυτής ακριβώς της συμφωνίας, και για τη συγκεκριμένηπόθεση, το Ομοσπονδιακό Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ασφάλειας των Αντιδραστήρων (BMUR) ζήτησε τη βοήθεια και την τεχνογνωσία της ESO. Η τελευταία, ενεργώντας ως μεσολαβητής μεταξύ των γερμανικών αρχών και της Επιτροπής, πρόσφερε την αναγκαίαποστήριξη σε στενή συνεργασία με το Ινστιτούτο Υπερουράνιων Στοιχείων (ITU/Καρλσρούη) του ΚΚΕρ, το οποίο ασχολήθηκε με τα επιστημονικά θέματα.

Κατόπιν κοινών συναντήσεων που είχαν τον Μάιο του 1998 και τον Μάιο του 1999 στο Λουξεμβούργο για να εξετάσουν τα πορίσματα της ARGE-PhAM, το ITU και η ESO κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η ARGE-PhAM είχεποπέσει σε δύο τουλάχιστον σοβαρά σφάλματα μεθοδολογίας. Η Επιτροπή ενημέρωσε σχετικά το BMUR, το οποίο συμφώνησε μ'αυτήν την άποψη και προχώρησε σε ενημέρωση της εισαγγελίας του Hanau. Η τελευταία αποφάσισε εν συνεχεία να ολοκληρώσει την έρευνα και τις σχετικές διαδικαστικές ενέργειες (περί τα μέσα του 1999).

Κατά συνέπεια, η διαφωνία που διατύπωσε η ARGE-PhAM στην καταγγελία της δεν έχει με κανένα τρόπο τη σύμφωνη γνώμη των γερμανικών αρχών.

Η Επιτροπή εντούτοις εξέτασε περαιτέρω την καταγγελία που έκανε η ARGE-PhAM, χωρίς όμως να εντοπίσει νέες πτυχές επιπλέον εκείνων που συζητήθηκαν ήδη το 1998 και το 1999. Πιο συγκεκριμένα, δεν προκύψανε στοιχεία που ναποδείκνυαν ότι μια τυπικότερη εσωτερική έρευνα θα οδηγούσε σε νέες διαπιστώσεις και πορίσματα.

Από τη στιγμή κατά την οποία, όπως ήδη επισημάνθηκε, το BMUR ζήτησε από την Επιτροπή να προσφέρει βοήθεια και τεχνογνωσία, η τελευταία ούτε πρόθεση ούτε λόγο είχε να θέσει σε κίνηση μια διαδικασία εσωτερικής έρευνας.

Η Επιτροπή παρατηρεί τέλος, ότι οι σχετικές εσωτερικές διαδικασίες της Επιτροπής ισχύουν για όλες τιςπηρεσίες της Επιτροπής. Δεν προβλέπονται για την Ευρατόμ εσωτερικές διαδικασίες βάσει των οποίων να διερευνώνταιποτιθέμενες ανεπάρκειες που να αφορούν ειδικά τις διασφαλίσεις Ευρατόμ.