ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2107/97 υποβολή: Gιrard Caudron (PSE) προς την Επιτροπή (23 Iουνίου 1997)

Θέμα: Ισοτιμία διπλωμάτων: ρύθμιση του επαγγέλματος του ειδικευμένου εκπαιδευτή στη Γαλλία

Όλοι γνωρίζουμε τον ουσιαστικό χαρακτήρα της εναρμόνισης των διπλωμάτων, προκειμένου να επιτευχθεί μια πραγματική διάδοση του αισθήματος της ευρωπαϊκής ιθαγένειας.

Παρατηρούμε τη σταθερή πρόοδο που σημειώθηκε επί του θέματος, αλλά για κάποια επαγγέλματα ή κάποια διπλώματα, ο καιρός που περνάει αποτελεί πηγή πολλών απογοητεύσεων για την πραγματικότητα και την αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής οικοδόμησης.

Τέτοια είναι η κατάσταση του επαγγέλματος του ειδικευμένου εκπαιδευτή στη Γαλλία. Αυτό το επάγγελμα δεν ρυθμίζεται στο κράτος-μέλος, και κάθε υπήκοος της Κοινότητας, που είναι ειδικευμένος εκπαιδευτής στη χώρα του, πρέπει, προκειμένου να βρει δουλειά στη Γαλλία, να πείσει τους ενδεχόμενους εργοδότες του για την ποιότητα της παιδείας του και για τις ικανότητές του.

Η Επιτροπή μπορεί εύκολα να φανταστεί τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ενδιαφερόμενοι.

Η Επιτροπή μπορεί να αναφέρει ποιά μέτρα σκοπεύει να λάβει για την εναρμόνιση των διπλωμάτων των επαγγελμάτων που δεν ρυθμίζονται σε ορισμένα κράτη-μέλη;

Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει διευκρινίσεις από τη γαλλική κυβέρνηση γι'αυτή τη συγκεκριμένη περίπτωση του επαγγέλματος του ειδικευμένου εκπαιδευτή;

Τέλος, μπορεί η Επιτροπή να προσδιορίσει σε ποιό στάδιο βρίσκονται οι διαδικασίες για την εναρμόνιση των διπλωμάτων και των επαγγελμάτων;

Απάντηση του κ.Monti εξ ονόματος της Επιτροπής (1 Αυγούστου 1997)

Καταρχάς η Επιτροπή θα ήθελε να υπενθυμίσει ότι δυνάμει του άρθρου 126 της συνθήκης ΕΚ, το περιεχόμενο της εκπαίδευσης και της οργάνωσης του εκπαιδευτικού συστήματος εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν είναι αρμόδια για να επιβάλλει «εναρμόνιση» της εκπαίδευσης του ειδικευμένου εκπαιδευτικού στα διάφορα κράτη μέλη.

Πάντως, είναι γεγονός ότι η συνθήκη, μεταξύ των βασικών της ελευθεριών, θέσπισε την ελεύθερη κυκλοφορία των μισθωτών εργαζομένων, την ελευθερία εγκατάστασης και την ελευθερία παροχής υπηρεσιών, και ότι η πραγματική άσκηση των ελευθεριών αυτών προϋποθέτει κανόνες σχετικά με την αναγνώριση των διπλωμάτων που αποκτώνται στα διάφορα κράτη μέλη. Για το σκοπό αυτό, έχουν εκδοθεί πολλές οδηγίες σχετικά με την αναγνώριση των διπλωμάτων. Οι οδηγίες «γενικού συστήματος» ((Οδηγία 89/48/ΕΟΚ της 21.12.1988, ΕΕ L 19 της 24.1.1989 και οδηγία 92/51/ΕΟΚ της 18.6.1992, ΕΕ L 209 της 24.7.1992 )) στοχεύουν να θεσπίσουν ένα σύστημα αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων, τηρώντας τις αρμοδιότητες των κρατών μελών στον τομέα της εκπαίδευσης. Κάθε κράτος μέλος διατηρεί την ευχέρεια να προβαίνει ή όχι στην κανονιστική ρύθμιση των επαγγελμάτων και να καθορίζει το επίπεδο των απαιτούμενων επαγγελματικών προσόντων για την άσκηση ενός συγκεκριμένου επαγγέλματος στο έδαφος του. Οι προαναφερθείσες οδηγίες θέσπισαν ένα σύστημα δυνάμει του οποίου το δίπλωμα που δίνει πρόσβαση σε ένα συγκεκριμένο επάγγελμα στο κράτος μέλος που το χορήγησε οφείλει καταρχήν να αναγνωρίζεται για την άσκηση του ίδιου επαγγέλματος στο κράτος μέλος της υποδοχής και αυτό παρά τις διαφορές μεταξύ των εκπαιδευτικών συστημάτων. Κατά συνέπεια, τονίζεται η αρμοδιότητα (η επαγγελματική δραστηριότητα την οποία δικαιούται να ασκεί ένα πρόσωπο) περισσότερο από ό,τι το περιεχόμενο της κατάρτισης.

Είναι γεγονός ότι οι οδηγίες αυτές εφαρμόζονται αποκλειστικά στα επαγγέλματα για τα οποία υπάρχει κανονιστική ρύθμιση, ήτοι τα επαγγέλματα η πρόσβαση στα οποία υπόκειται μέσω νομοθετικής, κανονιστικής ή διοικητικής διάταξης στην κατοχή ενός διπλώματος. Οταν ένα επάγγελμα δεν έχει υποστεί κανονιστική ρύθμιση, η απουσία εθνικού δπλώματος δεν αποτελεί νομικό εμπόδιο για την άσκηση της δραστηριότητας, εφόσον οι οι κάτοχοι των διπλωμάτων τα οποία χορηγήθηκαν σε άλλο κράτος μέλος δεν οφείλουν να υποστούν διαδικασία αναγνώρισης των διπλωμάτων. Στην περίπτωση αυτή, η πρόσβαση στο επάγγελμα υπόκειται στους κανόνες της αγοράς εργασίας και στην συμπεριφορά της αγοράς αυτής, και όχι σε νομικές δυσχέρειες όσον αφορά το δίπλωμα. Πάντως, το πρόβλημα που μπορεί να τεθεί είναι πράγματι εκείνο της de facto αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων που αποκτήθηκαν στο πλαίσιο ενός εκπαιδευτικού συστήματος προς το οποίο οι δυνητικοί εργοδότες δε έχουν εξοικειωθεί. Για τη θεραπεία της κατάστασης αυτής, η Επιτροπή αυτή τη στιγμή εξετάζει με τα κράτη μέλη τη δημιουργία ενός «συμπληρωματικού διπλώματος». Το έγγραφο αυτό που θα λάβει τη μορφή παραρτήματος στο δίπλωμα, θα περιέχει περιγραφή του περιεχομένου των σπουδών που πραγματοποιήθηκαν από τον κάτοχό του και θα διευκολύνει την αναγνώριση ιδίως στον τομέα των επαγγελμάτων για τα οποία δεν υπάρχει κανονιστική ρύθμιση.

Σε κάθε περίπτωση, απορρέει από την απόφαση του Δικαστηρίου της 1ης Φεβρουαρίου 1996 στην υπόθεση C-164/94 «Aranitis» ότι «έστω και αν η οδηγία [η οδηγία 89/48/ΕΟΚ] δεν εφαρμόζεται (...) τα κράτη μέλη υποχρεούνται σύμφωνα με το άρθρο 48 της συνθήκης ΕΚ, να εξασφαλίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων στην Κοινότητα καθώς και σύμφωνα με το άρθρο 52 της συνθήκης ΕΚ, την ελευθερία τους για εγκατάσταση». Στην απόφαση αυτή, το Δικαστήριο πρόσθεσε ότι, στην περίπτωση των επαγγελμάτων που δεν έχουν κανονιστική ρύθμιση, «οι αρχές του κράτους μέλους υποδοχής που έχουν αρμοδιότητα για την ταξινόμηση των υπηκόων άλλων κρατών μελών, που θα επηρεάσει την δυνατότητα για τα πρόσωπα αυτά να βρουν εργασία στο έδαφος του κράτους μέλους υποδοχής, οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη, κατά την ταξινόμηση αυτή, τα διπλώματα, γνώσης, επαγγελματικά προσόντα και λοιπούς τίτλους σπουδών που ο ενδιαφερόμενος απέκτησε στο πλαίσιο της άσκησης ενός επαγγέλματος στο κράτος μέλος της προέλευσης ή της καταγωγής του.»

Σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από το γαλλικό υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών υποθέσεων, το επάγγελμα του ειδικευμένου εκπαιδευτικού δεν έχει κανονιστική ρύθμιση στη Γαλλία και δεν υπάρχει κανένα εθνικό πρόβλημα στην άσκηση του εν λόγω επαγγέλματος στο γαλλικό έδαφος. Η Επιτροπή παρενέβη ενώπιον των γαλλικών αρχών ζητώντας τους να αναφέρουν στους ιδιώτες, κατόχους διπλωμάτων που έχουν χορηγηθεί σε άλλα κράτη μέλη, ότι κανένα νομικό πρόβλημα δεν υπάρχει για την άσκηση του επαγγέλματος τους και ότι δεν οφείλουν ούτε καν να ζητήσουν αναγνώριση των διπλωμάτων τους.

Εννοείται ότι η Επιτροπή είναι πρόθυμη να εξετάσει οποιαδήποτε καταγγελία απορρέει απο ιδιώτες οι οποίοι, αντίθετα από τα άρθρα της συνθήκης σχετικά με τις ελευθερίες κυκλοφορίας, όπως ερμηνεύτηκαν από την νομολογία, θα βρίσκονταν σε μειονεκτική θέση σε σχέση με τους κατόχους εθνικών διπλωμάτων για το μοναδικό λόγο ότι απέκτησαν τα επαγγελματικά τους προσόντα σε ένα άλλο κράτος μέλος.