ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3601/98

υποβολή: Alessandro Danesin (PPE) προς την Επιτροπή

(3 Δεκεμβρίου 1998)

Θέμα: Κοινή πολιτική μετανάστευσης

Tα τελευταία γεγονότα στην Ιταλία, όπως οι αποβάσεις στις ακτές της Απουλίας ή οι ατέλειωτες ουρές για την απόκτηση μιάς άδειας παραμονής, κατέστησαν ακόμη πιό επείγουσα τη λύση ενός προβλήματος που παρατείνεται από τις αρχές της δεκαετίας του '80, αφότου δηλαδή ή Ιταλία έγινε ένας από τους πόλους έλξης των μεταναστευτικών ρευμάτων και μιά από τις χώρες που προτιμούν οι λαθρομετανάστες, οι οποίοι επιθυμούν όχι μόνο να παραμείνουν στη χώρα αλλά ιδιαιτέρα, να εισέλθουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πρόκειται για πρόβλημα όλο και πιό επίκαιρο, ιδίως αφότου τέθηκαν σε ισχύ οι συμφωνίες του Σένγκεν (για την Ιταλία στις 26 Οκτωβρίου 1996). Κάθε χρόνο εισέρχονται συνολικά στην Ιταλία 100-150.000 περίπου λαθρομετανάστες (1/5 του υπολογιζομένου αριθμού για όλην την Ευρώπη) εκ των οποίων, μέχρι σήμερα, μόλις 270.000 έχουν νομιμοποιηθεί (στην ΕΕ 13 εκ. περίπου), ο δε τελευταίος νόμος που διαθέτει η χώρα είναι ο νόμος Martelli.

Mολονότι η Επιτροπή διαβεβαιώνει ότι η δημιουργία ενός χώρου χωρίς εσωτερικά σύνορα είναι μιά διαδικασία παράλληλη με την υλοποίηση εναρμονισμένων ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα και παρά το γεγονός ότι το θέμα ελήφθη τελευταία υπόψη στη Συνθήκη του Άμστερνταμ με μία νέα και μεγαλύτερη ισχύ, η ΕΕ δεν διαθέτει όσον αφορά τη μετανάστευση μιά κοινή για όλα τα κράτη μέλη πολιτική.

Είναι επαρκές το έγγραφο στρατηγικής που μόλις συνέταξε η Αυστριακή Προεδρία σχετικά με τη μετανάστευση και το άσυλο και που απετέλεσε εξαρχής αντικείμενο πολιτικής; Μπορεί η Σύμβαση της Γενεύης που ανάγεται από την 28 Οκτωβρίου 1959, να εξακολουθεί να θέτει τις βάσεις ενός φαινομένου που με την πάροδο των ημερών καθίσταται όλο και πιό πολύπλοκο και επείγον από πολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής πλευράς;

Δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι θα έπρεπε να επισπεύσει τους χρόνους δημιουργίας μιάς κοινής πολιτικής μετανάστευσης στα κράτη μέλη της ΕΕ;

Απάντηση της κας Gradin εξ ονόματος της Επιτροπής

(25 Ιανουαρίου 1999)

Η Συνθήκη του Άμστερνταμ συνεπάγεται θεμελιώδεις αλλαγές στις προηγούμενες θεσμικές ρυθμίσεις που έχουν θεσπισθεί από την Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η εφαρμογή χωρίς καθυστερήσεις των ενιαίων διατάξεων της Συνθήκης του Άμστερνταμ αποτελεί διαδικασία διαφόρων σταδίων στην οποία ενέχονται όλα τα ευρωπαϊκά όργανα.

Η Επιτροπή εξέδωσε τον Ιούλιο του 1998 ανακοίνωση με τίτλο "Χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης"(1) όπου παρουσιάζει την μέθοδό της για την υλοποίηση του χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Η ανακοίνωση αυτή εξετάζεται επί του παρόντος από το Κοινοβούλιο το οποίο αποφάσισε επίσης να συγκαλέσει συνδιάσκεψη των εθνικών κοινοβουλίών το Μάρτιο του 1999.

Η Αυστριακή προεδρία του Συμβουλίου κατέθεσε σχέδιο εγγράφου για την στρατηγική σχετικά με τη μετανάστευση και την πολιτική ασύλου. Βάσει της πρωτοβουλίας της προεδρίας το Συμβούλιο των Υπουργών δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων (ΔΕΥ) της 3ης - 4ης Δεκεμβρίου 1998 έλαβε υπό σημείωση μία ενδιάμεση έκθεση για το θέμα αυτό. Η συζήτηση θα συνεχισθεί στις αντίστοιχες ομάδες εργασίας του Συμβουλίου υπό τη γερμανική προεδρία.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που συνεδρίασε στη Βιέννη στις 11-12 Δεκεμβρίου 1998 θέσπισε σχέδιο δράσης(2) (το οποίο καταρτίστηκε από το Συμβούλιο και την Επιτροπή) για την καλύτερη δυνατή εφαρμογή των διατάξεων της συνθήκης του Άμστερνταμ για την καθιέρωση χώρου ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Το σχέδιο δράσης διαιρείται σε δύο μέρη. Το πρώτο καλύπτει δράσεις που θα αναληφθούν εντός δύο ετών και το δεύτερο καλύπτει δραστηριότητες που θα ολοκληρωθούν σε πέντε έτη. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε το Συμβούλιο να αρχίσει αμέσως την εφαρμογή των διετών προτεραιοτήτων όπως καθορίζεται στο σχέδιο δράσης. Επιπλέον, έχει ήδη ληφθεί απόφαση να διεξαχθεί ειδικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο Tampere τον Οκτώβριο του 1999.

Οι παρούσες και οι μελλοντικές διατάξεις των συνθηκών απαιτούν συγκεκριμένα τα μέτρα για το άσυλο που θεσπίστηκαν σε ευρωπαϊκό επίπεδο να είναι σύμφωνα με την Σύμβαση της Γενεύης του 1951(βλ. άρθρο Κ.2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και άρθρο 63(1) της Συνθήκης ΕΚ όπως τροποποιήθηκε από τη Συνθήκη του Άμστερνταμ). Η Συνθήκη του Άμστερνταμ προβλέπει επίσης την θέσπιση από το Συμβούλιο συμπληρωματικών πράξεων. Το τελευταίο διάστημα εξετάζονται δύο προτάσεις της Επιτροπής για θέσπιση κοινής δράσης σχετικά με την προσωρινή προστασία των παρά την θέλησή τους μετακινούμενων ατόμων και σχετικά με την αλληλεγγύη κατά την υποδοχή και τη διαμονή των δικαιούχων της προσωρινής προστασίας των παρά τη θέλησή τους μετακινούμενων ατόμων(3) (κατανομή προσπαθειών).

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι στον τομέα της μεταναστευτικής πολιτικής η Επιτροπή θέσπισε τον Ιούλιο τον 1997 πρόταση για σύμβαση για τον καθορισμό του πλαισίου για ευρεία πολιτική υποδοχής των υπηκόων τρίτων χωρών στα κράτη μέλη. Το Συμβούλιο έχει ήδη ολοκληρώσει την πρώτη ανάγνωση της πρότασης αυτής και αναμένεται ακόμη η γνώμη του Κοινοβουλίου.

(1) COM(98)459 τελικό.

(2) ΕΕ C 19 της 23.1.1999, σελ. 1.

(3) COM(98)372 τελικό.