ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3395/00

υποβολή: Freddy Blak (PSE) και Helle Thorning-Schmidt (PSE) προς την Επιτροπή

(3 Νοεμβρίου 2000)

Θέμα: Ποινικό μητρώο και πρόσληψη προσωπικού

Από έρευνες που διεξήγαγε στη Δανία η Συνδικαλιστική Οργάνωση εμπορικώνπαλλήλων καιπαλλήλων γραφείου (ΗΚ) προκύπτει ότι η δανική αστυνομία εκδίδει ολοένα και συχνότερα αντίγραφα ποινικού μητρώου. Κατά την περίοδο από το 1997 έως το 1999 ο σχετικός αριθμός αυξήθηκε από 87 970 σε 125 250 ετησίως. Πρόκειται δηλ. για αύξηση 40 %, η οποία εξηγείται από το γεγονός ότι οι εργοδότες απαιτούν σε όλο και περισσότερες περιπτώσεις να έχουν οιποψήφιοι για πρόσληψη λευκό ποινικό μητρώο, ασχέτως από το είδος εργασίας που πρόκειται να αναλάβουν και από το είδος αδικήματος για το οποίο έχουν ενδεχομένως καταδικασθεί. Κατά την άποψη τωνπογραφόντων δεν δικαιολογείται να αποκλεισθεί κανείς από μια θέση βοηθού καταστήματος ή κυλικείου επειδή έχει καταδικασθεί για οδήγησηπό την επίδραση οινοπνεύματος.

Συμμερίζεται άραγε η Επιτροπή την άποψη τωνπογραφόντων ότι η πρακτική αυτή έχει ως αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η κοινωνική επανένταξη πρώην καταδικασθέντων μετά από την έκτιση της ποινής τους και ότι το γεγονός αυτό αντιβαίνει προς την επιθυμία να αυξηθεί η απασχόληση στην Ευρώπη;

Συμμερίζεται η Επιτροπή την άποψη τωνπογραφόντων ότι η επιβολή απαιτήσεων όσον αφορά το ποινικό μητρώο επιτρέπεται μόνο εφόσον δικαιολογείται είτε από το είδος της εργασίας που πρόκειται ο ενδιαφερόμενος να εκτελέσει είτε από το αδίκημα για το οποίο έχει ενδεχομένως καταδικασθεί;

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(17 Ιανουαρίου 2001)

Η Επιτροπή πιστεύει ότι η επανένταξη των φυλακισμένων στην κοινωνία και επομένως και στον χώρο εργασίας είναι πολύ αξιόλογος στόχος. Για την επίτευξη αυτού του στόχου η Επιτροπή, στην Ανακοίνωσή της προς το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο για την Αμοιβαία αναγνώριση των οριστικών αποφάσεων σε ποινικέςποθέσεις(1) επέμενε τα μέτρα που θα ληφθούν στον τομέα αυτό να επιφέρουν επίσης βελτιώσεις για τους καταδίκους(2).

Ενώ η οδηγία 95/46/ΕΚ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου 1995 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών(3) (οδηγία για την προστασία των δεδομένων) εξαιρεί από το πεδίο εφαρμογής της κάθε επεξεργασία δεδομένων η οποία πραγματοποιείται στο πλαίσιο δραστηριοτήτων που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου, όπως οι δραστηριότητες που προβλέπονται στις διατάξεις των τίτλων V και VI της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και, εν πάση περιπτώσει, την επεξεργασία δεδομένων που αφορά την δημόσια ασφάλεια, την άμυνα την ασφάλεια του κράτους (συμπεριλαμβανομένης και της οικονομικής ευημερίας του, εφόσον η επεξεργασία αυτή συνδέεται με θέματα ασφάλειας του κράτους) και τις δραστηριότητες του κράτους σε τομείς ποινικού δικαίου (Άρθρο 3, παράγραφος 2), επεξεργασία δεδομένων από ιδιωτικούς φορείς, όπως μελλοντικούς εργοδότες. Το άρθρο 8, παράγραφος 5 ορίζει ότι η επεξεργασία δεδομένων σχετικών με παραβάσεις, ποινικές καταδίκες ή μέτρα ασφάλειας επιτρέπεται μόνοπό τον έλεγχο της δημόσιας αρχής ή με την επιφύλαξη ενδεχομένων παρεκκλίσεων τις οποίες ορίζει το κράτος μέλος εάν το εθνικό δίκαιο προβλέπει επαρκείς ειδικές εγγυήσεις.

Ωστόσο, ακόμη και όταν επιτρέπεται η επεξεργασία των ποινικών καταδικών, η νομοθεσία του κράτους μέλους πρέπει να προβλέπει ότι η επεξεργασία αυτή θα πρέπει να είναι σύμφωνη με όλες τις απαιτήσεις που ορίζει η οδηγία, ιδίως τις αρχές της αναλογικότητας και του ακριβού καθορισμού του σκοπού (άρθρο 6). Κατέφαρμογή της αρχής αυτής, τα επεξεργαζόμενα δεδομένα θα πρέπει να είναι σχετικά με τον σκοπό για τον οποίο επεξεργάζονται.

Σε διεθνές επίπεδο, ο Κώδικας δεοντολογίας για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των εργαζομένων(4), της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ), ο οποίος δεν είναι νομικά δεσμευτική πράξη, αλλά δίνει συστάσεις για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των εργαζομένων, δεν αποκλείει την συλλογή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σχετικά με τις ποινικές καταδίκες ενός εργαζόμενου, αλλά σαφώς την περιορίζει. Η συλλογή δεδομένων επιτρέπεται μόνοπό δύο προϋποθέσεις: τα δεδομένα να είναι σχετικά με μια συγκεκριμένη απασχόληση και η συλλογή να γίνεται πάντοτε σε αυστηρή συμφωνία με την εθνική νομοθεσία.

Η Επιτροπή ανακοίνωσε στην Ατζέντα κοινωνικής πολιτικής της(5) ότι θα συμβουλευθεί τους κοινωνικούς εταίρους για την πιθανή μελλοντική κοινωνική δράση σε σχέση με την προστασία των δεδομένων των εργαζομένων.

(1) COM(2000)495 τελικό.

(2) Βλ.πο-κεφάλαια της Ανακοίνωσης 9.1. για τις Ποινές φυλάκισης και 9.4. για τις Εναλλακτικές κυρώσεις.

(3) ΕΕ L 281 της 23.11.1995.

(4) Κώδικας πρακτικής για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα των εργαζομένων, έγγραφο MEWP/1996/5.

(5) Ανακοίνωση από την Επιτροπή προς το Συμβούλιο, το Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, COM(2000)379 τελικό.