ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0744/03

υποβολή: Nelly Maes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(5 Μαρτίου 2003)

Θέμα: Η χρηματοδότηση της επεξεργασίας αποβλήτων ηλεκτρονικού και ηλεκτρικού εξοπλισμού

Το άρθρο 8, παρ. 2 της οδηγίας 2002/96/ΕΚ(1) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τα απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού καθορίζει ότι κάθε παραγωγός είναιπεύθυνος για τη χρηματοδότηση των ενεργειών όσον αφορά τα απόβλητα των δικών του προϊόντων. Το άρθρο 9 καθορίζει περαιτέρω ότι Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι, έως τις 13 Αυγούστου 2005, η χρηματοδότηση του κόστους συλλογής, επεξεργασίας, αξιοποίησης και περιβαλλοντικώς ενδεδειγμένης διάθεσης ΑΗΗΕ () παρέχεται από τους παραγωγούς. Για τα ΑΗΗΕ από προϊόντα που διατέθηκαν στην αγορά πριν από τις 13 Αυγούστου 2005 (ιστορικά απόβλητα), οι παραγωγοί αναλαμβάνουν τη χρηματοδότηση της δαπάνης διαχείρισης. Τα κράτη μέλη μπορούν, εναλλακτικά, να προβλέπουν ότι οι χρήστες πλην των νοικοκυριών είναι επίσηςπεύθυνοι, εν μέρει ή καθ' ολοκληρίαν, για αυτή τη χρηματοδότηση.

Η οδηγία καθορίζει δηλαδή ότι οι παραγωγοί είναιπεύθυνοι για την χρηματοδότηση της συλλογής και διάθεσης των εν λόγω αποβλήτων. Προσφάτως, το Φλαμανδικό Υπουργείο Περιβάλλοντος αποφάσισε να ενσωματώσει ορισμένες συμβάσεις περιβαλλοντικής πολιτικής (MBO) σε νομοσχέδιο της Φλαμανδικής κυβέρνησης. Ως προς την εν λόγω οδηγία, το νομοσχέδιο αφορούσε δύο εφαρμογές τωνποχρεώσεων που απορρέουν από την Φλαμανδική Ρύθμιση σχετικά με την Πρόληψη και Διαχείριση των Αποβλήτων (VLAREA), και πιο συγκεκριμένα σχετικά με τηνποχρέωση αποδοχής αποβλήτων συσσωρευτών εκκίνησης που περιέχουν μόλυβδο αφενός και αποβλήτων ηλεκτρικών συσσωρευτών αφετέρου.

Στο άρθρο 5, παρ. 2 της σύμβασης περιβαλλοντικής πολιτικής (MBO) που αφορά τα απόβλητα συσσωρευτών εκκίνησης που περιέχουν μόλυβδο αναφέρεται ότι μόνο οι άμεσες δαπάνες που συνδέονται με τη συλλογή των αποβλήτων πρέπει να αναλαμβάνονται από τον φορέα διαχείρισης. Όσον αφορά τα απόβλητα ηλεκτρικών συσσωρευτών, οι έμμεσες δαπάνες επιβαρύνουν επίσης τις δημοτικές αρχές. Το αποτέλεσμα είναι ότι, στην πράξη, οι δημοτικές αρχές αναγκάζονται να αναλαμβάνουν τις έμμεσες δαπάνες. Κατά συνέπεια, ο Φλαμανδός καταναλωτής / πολίτης πληρώνει, παρά την ευρωπαϊκή οδηγία, για την επεξεργασία των αποβλήτων του εν λόγω ηλεκτρονικού εξοπλισμού.

Συμμερίζεται άραγε η Επιτροπή την άποψη ότι οι προαναφερθείσες συμβάσεις περιβαλλοντικής πολιτικής δεν συμβιβάζονται με τους ευρωπαϊκούς κανόνες·

Εάν ναι, ποια μέτρα προτίθεται τότε η Επιτροπή να λάβει·

Εάν όχι, πώς εξηγεί η Επιτροπή το γεγονός ότι οι πολίτες επιβαρύνονται με το κόστος της επεξεργασίας των αποβλήτων·

Ποια είναι η γνώμη της Επιτροπής σχετικά με την επιβάρυνση πολιτών με τις έμμεσες δαπάνες που απορρέουν από τη διάθεση άλλων μη ηλεκτρονικών ειδών, όπως π. χ. ελαστικών αυτοκινήτων, για τα οποία ισχύει η ίδια αρχή·

(1) ΕΕ L 37 της 13.2.2003, σελ. 24.

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(4 Απριλίου 2003)

Η οδηγία 2002/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τα απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) ενεργοποιεί την αρχή της ευθύνης του παραγωγού, δεδομένου ότι οι παραγωγοί καλούνται να χρηματοδοτήσουν την επεξεργασία, αξιοποίηση και περιβαλλοντικώς ενδεδειγμένη διάθεση αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού οικιακής προέλευσης. Η ευθύνη αυτή ξεκινά από το καθορισμένο σημείο συλλογής και μετά. Οι παραγωγοί έχουν τη δυνατότητα να εκπληρώσουν τιςποχρεώσεις τους σε ατομική βάση ή αναθέτοντας την εργασία αυτή σε τρίτους, που μπορεί να είναι τοπική αρχή, επί πληρωμή. Οι συσσωρευτές πρέπει να αφαιρούνται από τα ΑΗΗΕ που συλλέγονται χωριστά(1), και η χρηματοδότηση για την επεξεργασία αυτή παρέχεται από τους παραγωγούς.

Η οδηγία τέθηκε σε ισχύ στις 13 Φεβρουαρίου 2003. Η προθεσμία ενσωμάτωσης της οδηγίας από τα κράτη μέλη λήγει στις 13 Αυγούστου 2004. Οι χρηματοδοτικέςποχρεώσεις για οικιακά ΑΗΗΕ (άρθρο 8) και μη οικιακά ΑΗΗΕ (άρθρο 9) που προβλέπει η οδηγία τίθενται σε ισχύ στις 13 Αυγούστου 2005.

Στην Φλάνδρα, η φλαμανδική νομοθεσία για την πρόληψη και διαχείριση αποβλήτων (Vlarea) ενεργοποιεί την αρχή της ευθύνης του παραγωγού,ποχρεώνοντας τους παραγωγούς να δέχονται απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού δωρεάν. Σκοπός της αρχής της αποδοχής αποβλήτων είναι να καταστούν οι παραγωγοί χρηματοδοτικάπεύθυνοι για τη συλλογή και επεξεργασία αποβλήτων.

Η Συμφωνία Περιβαλλοντικής Πολιτικής (ΣΠΠ ή στα φλαμανδικά: Milieubeleidsovereenkomst (MBO)) της 26ης Ιανουαρίου 2001 σχετικά με την επιβολή τηςποχρέωσης αποδοχής που προβλέπεται στην Vlarea όσον αφορά τα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, καθιερώνει ένα σύστημα χρηματοδότησης για την συλλογή και επεξεργασία αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Σύμφωνα με το άρθρο 7 της εν λόγω ΣΠΠ, οι παραγωγοί και εισαγωγείς πρέπει να δημιουργήσουν επιτροπές διαχείρισης (beheersorganismen) που είναιπεύθυνες για τη συλλογή και επεξεργασία αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Το άρθρο 5 παράγραφος 4 της εν λόγω ΣΠΠ αναφέρει ότι σε κάποιο σημείο του συστήματος συλλογής, οι επιτροπές διαχείρισης θα πρέπει να συλλέγουν δωρεάν τα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Κατά συνέπεια, φαίνεται ότι σύμφωνα με την οδηγία οι καταναλωτές μπορούν να επιστρέφουν δωρεάν τα απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού.

Οι κανόνες για τη χρηματοδότηση της συλλογής και διαχείρισης αποβλήτων ηλεκτρικών σωρευτών για την φλαμανδική περιφέρεια περιλαμβάνονται στην Συμφωνία Περιβαλλοντικής Πολιτικής για τους συσσωρευτές και σε μία πρόσφατη Συμφωνία Περιβαλλοντικής Πολιτικής για τα απόβλητα συσσωρευτών εκκίνησης που περιέχουν μόλυβδο. Η οδηγία 91/157/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18ης Μαρτίου 1991 για τις ηλεκτρικές στήλες και τους συσσωρευτές που περιέχουν ορισμένες επικίνδυνες ουσίες(2) απαιτεί από τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την αποτελεσματική οργάνωση χωριστής συλλογής και αξιοποίησης χρησιμοποιημένων ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών. Δεδομένου ότι η εν λόγω οδηγία δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένους κανόνες σχετικά με το ποιος πρέπει να αναλάβει το κόστος συλλογής και επεξεργασίας των αποβλήτων συσσωρευτών, τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να θεσπίζουν τέτοιους κανόνες σε εθνικό επίπεδο. Η Επιτροπή δεν έχει ενδείξεις ότι οι φλαμανδικές ΣΠΠ για τους συσσωρευτές δεν είναι σύμφωνες με τη σχετική κοινοτική νομοθεσία στον εν λόγω τομέα.

Όσον αφορά τα απόβλητα ελαστικών, η φλαμανδική Συμφωνία Περιβαλλοντικής Πολιτικής για τα απόβλητα ελαστικών απαιτεί από τους παραγωγούς και εισαγωγείς να δημιουργήσουν μία επιτροπή διαχείρισης που θα είναιπεύθυνη για τη λήψη προληπτικών μέτρων και μέτρων για τη συλλογή και επεξεργασία των αποβλήτων αυτών. Η επιτροπή διαχείρισης είναι επίσης χρηματοδοτικάπεύθυνη για τη συλλογή και επεξεργασία αποβλήτων ελαστικών, αντί για τις δημοτικές αρχές. Φαίνεται ότι οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να εναποθέτουν δωρεάν τα απόβλητα ελαστικών σε ειδικούς χώρους με κάδους συλλογής για τηνποδοχή τέτοιου είδους αποβλήτων. Στην κοινοτική νομοθεσία δενπάρχουν κανόνες οι οποίοι να προβλέπουν το ποιος πρέπει να αναλάβει το κόστος συλλογής και επεξεργασίας των αποβλήτων ελαστικών. Κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη

είναι ελεύθερα να θεσπίζουν τέτοιου είδους κανόνες σε εθνικό επίπεδο. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν έχει κάποια ένδειξη ότι η φλαμανδική ΣΠΠ για τα απόβλητα ελαστικών δεν είναι σύμφωνη με την σχετική κοινοτική νομοθεσία, όπως η οδηγία 2000/53/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Σεπτεμβρίου 2000 για τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους(3).

(1) Άρθρο 6 παράγραφος 1 της οδηγίας 2002/96/ΕΚ.

(2) ΕΕ L 78 της 26.3.1991.

(3) ΕΕ L 269 της 21.10.2000.