ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2293/01

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(31 Ιουλίου 2001)

Θέμα: Καταπολέμηση της αστάθειας στην Ανατολική Ευρώπη με την παροχή προστασίας και την έγκαιρη εξεύρεση εναλλακτικών λύσεων για μια ταχεία ένταξη στην ΕΕ

1. Θεωρεί η Επιτροπή πιθανό το ενδεχόμενο ναπάρξει κατά τα προσεχή έτη σοβαρή πολιτική αστάθεια στιςποψήφιες χώρες, διότι τόσο τα κυβερνητικά όσο και τα αντιπολιτευτικά κόμματα που — έστω και με εξαιρετικά διιστάμενες πολιτικά απόψεις —ποστηρίζουν την προσχώρηση στην ΕΕ θα τιμωρούνταν από τους εκλογείς και θα απομακρύνονταν λόγω των κακών εμπειριών και των διαψευσμένων ελπίδων·

2. Πώς αντιμετωπίζει η Επιτροπή το ενδεχόμενο, οι μομφές των εκλογέων εις βάρος τόσο των σημερινών κυβερνητικών κομμάτων όσο και των κυριότερων κομμάτων της αντιπολίτευσης να οδηγήσουν στην εξουσία εθνικιστικές δυνάμεις που διακηρύττουν την εθνική αυτονομία, την επιβεβαίωση της εθνικής ταυτότητας και την προστασία της εθνικής οικονομίας·

3. Πώς σκοπεύει η Επιτροπή να συμβάλει για τη μείωση των απογοητεύσεων και την πρόληψη αυτής της αστάθειας·

4. Έχει εξετάσει η Επιτροπή, ενόψει της βραχυπρόθεσμης ένταξης των συγκεκριμένων κρατών στην ΕΕ, εναλλακτικές λύσεις όπως η εφαρμογή μεταβατικής περιόδου που θα προβλέπει ευρείες συμφωνίες συνεργασίας με τις χώρες του Visegrad και τα κράτη της Βαλτικής, κατά το πρότυπο των συμφωνιών που συνήφθησαν κάποτε με την Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών·

5. Θεωρεί η Επιτροπή δυνατή και αποδεκτή μια λύση βάσει της οποίας τα κράτη, αφ' ενός μεν θα έχουν το δικαίωμα, βάσει των συμφωνιών συνεργασίας, να λαμβάνουν χρηματοδοτικές ενισχύσεις από το Ταμείο Συνοχής της ΕΕ και, αφ' ετέρου, θα απολαύουν προστασίας όσον αφορά την ασφαλή ύπαρξη των κατοίκων τους ως αντιστάθμισμα στην πώληση γης και επιχειρήσεων στους κατοίκους χωρών με ισχυρή οικονομία, καθώς και στις εισαγωγές από τις χώρες αυτές·

6. Εντός ποίου χρονικού διαστήματος μπορούν ναποβληθούν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στα κοινοβούλια τωνποψηφίων χωρών οι εναλλακτικές λύσεις που περιγράφονται στις παραγράφους 4 και 5, αν ενδεχομένως αποτύχει η ένταξη νέων κρατών μελών στην ΕΕ·

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(17 Οκτωβρίου 2001)

1.-3. Η Επιτροπήπενθυμίζει στο Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου ότι — όπως είχε επιβεβαιώσει στο έγγραφο στρατηγικής 2000 πουπέβαλε στο Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο το Νοέμβριο 2000 με τις περιοδικές εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο τωνποψηφίων χωρών ενόψει της προσχώρησης — θεωρεί ότι στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη εμφανίστηκαν σταθερές δημοκρατίες των οποίων οι βάσεις είναι τόσο στέρεες ώστε δεν φαίνεται ναπάρχει ο κίνδυνος ολίσθησής τους στον αυταρχισμό. Η πολιτική σταθερότητα στιςποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης απορρέει από τις κοινές αξίες ολόκληρης της Ευρώπης, δηλ. τη δημοκρατία, τηνπεροχή του δικαίου, το σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου και την προστασία των μειονοτήτων, αξίες που έχουν εγγραφεί στα κριτήρια προσχώρησης που καθόρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης της 21ης και 22ας Ιουνίου 1993 και που εν συνεχεία επικυρώθηκαν από τη συνθήκη του Άμστερνταμ.

Η πολιτική σταθερότητα οφείλεται στους ίδιους τους πολίτες τωνποψηφίων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, και παράλληλα ενθαρρύνεται από τη διαδικασία διεύρυνσης. Αυτή η διαδικασία αποτελεί, εξάλλου, το καλύτερο μέσο για να εξασφαλιστεί στο μέλλον αυτή η πολιτική σταθερότητα.

Το γεγονός ότι στιςποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπηςπάρχουν ορισμένες εθνικιστές δυνάμεις που έχουν τους στόχους που ανέφερε το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, αποτελεί την κανονική έκφραση του πολιτικού παιχνιδιού. Η Επιτροπή διευκρινίζει ότι παρόλο που η διαδικασία διεύρυνσης σέβεται τις βάσεις του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, δεν απειλείται καθόλου η εθνική ταυτότητα των νέων χωρών που θα προσχωρήσουν.

Η Επιτροπή είναι τέλος πεπεισμένη ότι πρέπει να ληφθεί κάθε μέτρο για την ορθή πληροφόρηση των πολιτών των κρατών μελών καθώς και τωνποψηφίων χωρών, σχετικά με την εμβέλεια και τις συνέπειες της διεύρυνσης. Για το λόγο αυτό,ιοθέτησε μια κοινοτική στρατηγική που σήμερα βρίσκεται στο στάδιο εφαρμογής.

4.-6. Η Επιτροπήπογραμμίζει ότι η διαδικασία διεύρυνσης πρέπει, κατά τη γνώμη της, να εξακολουθήσει να εφαρμόζεται μέσα στο σημερινό πλαίσιο, δηλαδή: την προενταξιακή στρατηγική, αφενός, και τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης αφετέρου. Δεν προβλέπονται εναλλακτικές λύσεις. Σημειώνει εξάλλου ότι η Κοινότητα και τα κράτη μέλη της συνήψαν ήδη με τιςποψήφιες χώρες ευρείες συμφωνίες σύνδεσης και ότι τα ζητήματα σχετικά με το Ταμείο Συνοχής, καθώς και σχετικά με την πώληση γης,πάγονται στο πεδίο των διαπραγματεύσεων.