ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3221/02

υποβολή: Alexandros Alavanos (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(14 Νοεμβρίου 2002)

Θέμα: Εμπόδια πρόσβασης στην αγορά προϊόντων καπνού από μικροκαλλιεργητές καπνού

Καλλιεργητές καπνού στην Ελλάδα ενδιαφέρονται να διαθέσουν την παραγωγή τους στο εμπόριο με την μορφή λεπτοκομμένου καπνού για στρίψιμο τσιγάρων, δημιουργώντας μια οικοτεχνία στην οποία θα κόβουν και ενδεχομένως θα συσκευάζουν τον ακατέργαστο καπνό.

Οι ενδιαφερόμενοι, που είναι κάτοικοι ιδιαίτερα προβληματικών περιοχών, επιθυμούν να καλλιεργήσουν σε ξηρικά και άγονα εδάφη, χωρίς λιπάσματα και φυτοφάρμακα τις ποικιλίες τσεμπέλια-μαύρα που είναι κατάλληλες για την παραγωγή πολύ καλής ποιότητας λεπτοκομμένου καπνού που μπορεί να διατεθεί στην αγορά ως φυσικός καπνός σε ικανοποιητικές τιμές που θα τους εξασφαλίζουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα και χωρίς κοινοτική στήριξη.

Η διάθεση όμως του λεπτοκομμένου καπνού από τους έλληνες καπνοπαραγωγούς με την μικρή έκταση και τα ελάχιστα μέσα έχει προσκρούσει σε ρυθμίσεις και απαιτήσεις της εθνικής νομοθεσίας που καθιστούν οικονομικά και λειτουργικά απαγορευτική μια τέτοια επιχειρηματική-οικοτεχνική προσπάθεια, δηλαδή ουσιαστικά απαγορεύεται η πρόσβασή τους στην αγορά.

1. Είναι δυνατή η διάθεση στην αγορά ενός τέτοιου προϊόντος, αφού βεβαίως φορολογηθεί και επισημανθεί σύμφωνα με την ισχύουσα κοινοτική και εθνική νομοθεσία·

2. Μπορεί η Επιτροπή σε συνεννόηση με τις ελληνικές αρχές να μας περιγράψει τις ενέργειες και τα έξοδα που θα επιβαρύνουν τον ενδιαφερόμενο παραγωγό, προκειμένου να προσαρμοστεί στην νομοθεσία και να τύχει των σχετικών αδειών (εγγυήσεις, φορολογικές αποθήκες κ.α.)·

3. Θα εξετάσει την δυνατότητα να οριστούν ελαστικότερες διαδικασίες που να ανταποκρίνονται στις δυνατότητες των μικροκαλλιεργητών καπνού που ενδιαφέρονται και επιθυμούν να δημιουργήσουν μια μικρή οικοτεχνία που θα συνδέεται με την παραγωγή τους·

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Ιανουαρίου 2003)

Όσον αφορά τη νομοθεσία της Ένωσης στον τομέα των ειδικών φόρων κατανάλωσης, η Επιτροπή θα ήθελε ναπογραμμίσει τα παρακάτω απαντώντας στα τρία συγκεκριμένα ερωτήματα που διατύπωσε το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου:

1. Η νομοθεσία της Ένωσης καθορίζει τα κατώτατα όρια φορολόγησης για τα προϊόντα του καπνού. Τα εν λόγω κατώτατα όρια τροποποιήθηκαν για τελευταία φορά από την οδηγία του Συμβουλίου 2002/10/ΕΚ(1) που τροποποιεί, μεταξύ άλλων, την οδηγία του Συμβουλίου 92/80/ΕΟΚ, της 19ης Οκτωβρίου 1992, για την προσέγγιση των φόρων στα βιομηχανοποιημένα καπνά εκτός των τσιγάρων(2). Σύμφωνα με αυτή την τροποποίηση, το ελάχιστο επίπεδο ειδικών φόρων κατανάλωσης για το λεπτοκομμένο καπνό για τσιγάρα θα πρέπει να φθάνει το 36 % της τιμής λιανικής πώλησης συμπεριλαμβανομένων όλων των φόρων ή 32 ευρώ ανά χιλιόγραμμο μέχρι την 1η Ιουλίου 2004. Το ελάχιστο επίπεδο ειδικών φόρων κατανάλωσης για τα τσιγάρα καθορίζεται στο 57 % της τιμής λιανικής πώλησης, συμπεριλαμβανομένων όλων των φόρων, των τσιγάρων με την πλέον ζητούμενη τιμή με ελάχιστο όριο τα 60 ευρώ ανά 1 000 τσιγάρα (64 ευρώ από 1ης Ιουλίου 2006).

Ο χαμηλότερος ελάχιστος συντελεστής που εφαρμόζεται στον λεπτοκομμένο καπνό για τσιγάρα δικαιολογείται από το γεγονός ότι αυτός ο καπνός είναι ημιτελές προϊόν που χρησιμοποιείται από τους καταναλωτές που στρίβουν οι ίδιοι τα τσιγάρα τους και είναι ως εκ τούτου αναγκασμένοι να αγοράζουν και άλλαλικά. Ωστόσο, τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να καθορίζουν τα επίπεδα της φορολογίας τους πάνω από τα ελάχιστα επίπεδα συντελεστών. Η Ελλάδα επέλεξε να εφαρμόζει ειδικό φόρο κατανάλωσης ίσο με το 59 % της τιμής λιανικής πώλησης στον λεπτοκομμένο καπνό για τσιγάρα. Αυτός ο συντελεστής είναι συγκρίσιμος με το συνολικό επίπεδο δασμού που επιβάλλεται στα τσιγάρα και ανέρχεται στο 57,5 % της τιμής λιανικής πώλησης των τσιγάρων με την πλέον ζητούμενη τιμή.

2. Σύμφωνα με το άρθρο 11 της οδηγίας 92/12/ΕΟΚ(3), η παραγωγή προϊόντων πουπόκεινται σε ειδικό φόρο κατανάλωσης, εφόσον ο φόρος αυτός δεν έχει καταβληθεί, πραγματοποιείται μέσα σε φορολογικές αποθήκες. Οι έλληνες παραγωγοί καπνού που επιθυμούν να παραγάγουν λεπτοκομμένο καπνό οφείλουν να ζητούν την έκδοση άδειας από τις ελληνικές φορολογικές αρχές που θα τους επιτρέπει να καθίστανται εγκεκριμένοι διαχειριστές αποθήκες. Οι ελάχιστες προϋποθέσεις που οφείλουν να πληρούν οι εν λόγω διαχειριστές αποθήκης καθορίζονται στο άρθρο 13 της οδηγίας. Αυτές συνίστανται, κυρίως, στη σύσταση εγγύησης για τον ειδικό φόρο κατανάλωσης, στην τήρηση των κατάλληλων λογιστικών βιβλίων για τα αποθέματα και τις κινήσεις των εμπορευμάτων και στην εκ μέρους τους αποδοχή κάθε ελέγχου που διεξάγουν οι αρχές

Η Επιτροπή δεν μπορεί να αναφέρει λεπτομερώς το κόστος που συνεπάγεται η εκ μέρους του παραγωγού εκπλήρωση των προϋποθέσεων που απαιτούνται για να καταστεί εγεκριμένος διαχειριστής αποθήκης. Το κόστος σύστασης εγγύησης δεν είναι συνήθωςπερβολικό και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σε σχέση με την αναστολή καταβολής του ειδικού φόρου κατανάλωσης που επιτρέπει. Τα κράτη μέλη δύνανται, εξάλλου, να παρεκκλίνουν από αυτή τηνποχρέωση εφόσον το κρίνουν ορθό. Δεν φαίνεται ναπάρχουν πρόσθετες δαπάνες όσον αφορά την τήρηση των λογιστικών βιβλίων δεδομένου ότι αυτή εντάσσεται γενικά στη συνήθη διοικητική εργασία της επιχείρησης. Τα κράτη μέλη, εντός των ορίων της οδηγίας, έχουν επίσης τη δυνατότητα να καθορίσουν και να απλουστεύσουν τιςποχρεώσεις που πρέπει να τηρούνται από τους παραγωγούς προϊόντων πουπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης.

3. Η Επιτροπή δεν έχει λάβει προς το παρόν αίτημα των ελληνικών αρχών για καθιέρωση περισσότερο ευέλικτων διαδικασιών. Η Επιτροπή κρίνει ότι οι φορολογικέςποχρεώσεις που περιγράφονται δεν αποτελούν ιδιαίτερο εμπόδιο για τους παραγωγούς λεπτοκομμένου καπνού.

Όσον αφορά άλλες, εκτός των φορολογικών,ποχρεώσεις που επιβάλλει η κοινοτική νομοθεσία, όπως αυτές που αφορούν την επισήμανση προϊόντων του καπνού, η Επιτροπήπογραμμίζει ότι η διάθεση στην αγορά, η παρουσίαση και η πώληση λεπτοκομμένου καπνούπόκειται στιςποχρεώσεις επισήμανσης που καθορίζονται στο άρθρο 5 της οδηγίας 2001/37/ΕΚ(4), σχετικά με την παραγωγή, την παρουσίαση και την πώληση των προϊόντων καπνού, ειδικότερα στις παραγράφους 2, 5, 6 και 7 αυτού.

(1) Οδηγία 2002/10/ΕΚ του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2002, για την τροποποίηση της οδηγίας 92/79/ΕΟΚ, της οδηγίας 92/80/ΕΟΚ και της οδηγίας 95/59/ΕΚ όσον αφορά τη διάρθρωση και τους συντελεστές του ειδικού φόρου κατανάλωσης που επιβάλλεται στα βιομηχανοποιημένα καπνά, ΕΕ L 46 της 16.2.2002.

(2) ΕΕ L 316 της 31.10.1992.

(3) Οδηγία 92/12/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 25ης Φεβρουαρίου 1992 σχετικά με το γενικό καθεστώς, την κατοχή, την κυκλοφορία και τους ελέγχους των προϊόντων πουπόκεινται σε ειδικούς φόρους κατανάλωσης, ΕΕ L 76 της 23.3.1992, όπως τροποποιήθηκε για τελευταία φορά από την οδηγία 2000/47/ΕΚ της 20ης Ιουλίου 2000, ΕΕ L 197 της 29.7.2000.

(4) Οδηγία 2001/37/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2001, για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παραγωγή, την παρουσίαση και την πώληση των προϊόντων καπνού — Δηλώσεις της Επιτροπής, ΕΕ L 194 της 18.7.2001.