EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης CE 65/92

(2004/C 65 E/104)

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Ε-1794/03

υποβολή: Claude Moraes (PSE) προς την Επιτροπή

(28 Μαίου 2003)

Θέμα: Διπλώματα ευρεσιτεχνίας για λογισμικό

Σε πρόσφατη έρευνα επί του θέματος (1), υποστηρίζεται ότι το σύστημα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, πιθανόν να παρεμποδίζει τον ανταγωνισμό και την καινοτομία. Το επιχείρημα αυτό βασίζεται στην ιδέα ότι η καινοτομία είναι συγχρόνως και αποτέλεσμα μιας ακολουθίας προηγουμένων καινοτομιών, και συμπληρωματική, υπό την έννοια ότι ο πολλαπλασιασμός των καινοτομιών αυξάνει τις πιθανότητες μιας ανακάλυψης. Το επιχείρημα λοιπόν αυτό αντίκειται στην παραδοσιακή λογική στην οποία βασίζεται το σύστημα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας.

Συμφωνεί η Επιτροπή με τα παραπάνω και με ποια επιχειρήματα υποστηρίζει το σύστημα του κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας;

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(19 Ιουνίου 2003)

Η Επιτροπή γνωρίζει την έρευνα των James Bessen και Eric Maskin. Οι συντάκτες της μελέτης αυτής υποστηρίζουν ότι η ακολουθία και η συμπληρωματικότητα είναι χαρακτηριστικά βιομηχανιών όπως η βιομηχανία λογισμικού και υλικού ηλεκτρονικών υπολογιστών. Η άποψη αυτή μπορεί όντως να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν «αντίκειται στην παραδοσιακή λογική» στην οποία βασίζονται τα συστήματα διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Πράγματι, η ακολουθία και η συμπληρωματικότητα χαρακτηρίζουν, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, κάθε καινοτομία, αν και ο βαθμός αλληλεξάρτησης μεταξύ των εφευρέσεων ποικίλλει σημαντικά από τομέα σε τομέα.

Η Επιτροπή χαιρετίζει κάθε έρευνα που συμβάλλει στη συζήτηση σχετικά με το πεδίο εφαρμογής και τη χρησιμότητα της προστασίας με διπλώματα ευρεσιτεχνίας, ιδίως σε τομείς υψηλής τεχνολογίας. Η εργασία των Bessen και Maskin στον τομέα αυτόν είναι όντως εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, ενώ το μοντέλο που αναπτύσσουν οι συγγραφείς στη μελέτη τους είναι αναμφισβήτητα ευφυές και περίτεχνο. Ωστόσο, όπως όλα τα μοντέλα αυτού του είδους, εμπεριέχει απλουστεύσεις, πράγμα που σημαίνει ότι η εφαρμογή των αποτελεσμάτων μιας τέτοιας εργασίας στον πραγματικό κόσμο πρέπει να γίνεται με επιφύλαξη.

Μετά από εκτεταμένη περίοδο διαβουλεύσεων και προβληματισμού, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, στον τομέα των εφευρέσεων λογισμικού, οι λόγοι που προβλήθηκαν για να δικαιολογηθεί είτε η σημαντική επέκταση είτε ο σημαντικός περιορισμός του πεδίου το οποίο πρέπει να καλύπτει ο ορισμός των εφευρέσεων που θεωρούνται κατοχυρώσιμες με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας είναι ανεπαρκείς. Ειδικότερα, ελάχιστα είναι τα αδιάσειστα στοιχεία από τα οποία να προκύπτει η επίδραση την οποία ισχυρίζονται ορισμένοι ότι ασκούν τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας στην καινοτομία. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η πρόταση οδηγίας σχετικά με τις εφευρέσεις που εφαρμόζονται σε υπολογιστή εναρμονίζει και αποσαφηνίζει ορισμένα νομικά ζητήματα, αλλά βασίζεται κατ' ουσίαν στην τρέχουσα πρακτική. Ωστόσο, η προτεινόμενη οδηγία προβλέπει, εν πάση περιπτώσει, την υποχρέωση της Επιτροπής να υποβάλει έκθεση για κάθε επίπτωση την οποία θα μπορούσε να έχει η οδηγία στην καινοτομία, τον ανταγωνισμό και τις επιχειρήσεις.

Όσον αφορά το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, ο στόχος της πρωτοβουλίας αυτής είναι να δημιουργηθεί ένα ενιαίο, σε κοινοτική κλίμακα, δικαίωμα, που θα χορηγείται από το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας και θα υλοποιείται μέσω ενός ενιαίου κοινοτικού δικαιοδοτικού οργάνου. Ωστόσο, δεν είναι πρόθεση της Επιτροπής, στο πλαίσιο αυτό, να τροποποιήσει τους ουσιαστικούς όρους της δυνατότητας κατοχύρωσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, όπως οι όροι αυτοί περιγράφονται σήμερα στη σύμβαση για το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και στα εθνικά δίκαια ευρεσιτεχνίας των κρατών μελών.

(1) Sequential Innovation, Patents and Imitation, by James Bessen and Eric Maskin, July 2002, Harvard University and MIT.