ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2764/00

υποβολή: Chris Davies (ELDR) προς την Επιτροπή

(1 Σεπτεμβρίου 2000)

Θέμα: Ιατρική έρευνα με πρωτέυοντα

Μπορεί η Επιτροπή να προσδιορίσει το ύψος των κονδυλίων που διαθέτει η ΕΕ για τη χρηματοδότηση του Βιοϊατρικού Έρευνητικού Κέντρου Πρωτευόντων στο Rijswijk της Ολλανδίας;

Έχουν γίνει ενέργειες προκειμένου να διασφαλιστεί ότι στον εν λόγω οργανισμό τα πρωτεύοντα τυγχάνουν αποδεκτής μεταχείρισης;

Με ποιο τρόποποστηρίζει η Επιτροπή τις προσπάθειες καθιέρωσης εναλλακτικών μεθόδων δοκιμών για την ανακάλυψη εμβολίων τα οποία, επί του παρόντος, δοκιμάζονται σε πρωτεύοντα σε ολόκληρη την ΕΕ;

Απάντηση του κ. Busquin εξ ονόματος της Επιτροπής

(6 Οκτωβρίου 2000)

Στα όρια του 4ου προγράμματος-πλαισίου έρευνας και ανάπτυξης, η Επιτροπή χρηματοδότησε το κέντρο βιοϊατρικής έρευνας του Rijswijk (Κάτω Χώρες), για τα πρωτεύοντα (BPRC) με 7,2 εκατομ. περίπου. Οι πόροι αυτοί διοχετεύθηκαν σε σειρά τριετών έργων που δρομολογήθηκαν στο διάστημα 1995 1998 και καλύπτουν ευρύ φάσμα ερευνητικών δραστηριοτήτων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η ανάπτυξη φαρμάκων και εμβολίων για τον ιό του συνδρόμου ανοσοποιητικής ανεπάρκειας στον άνθρωπο (HIV), την φυματίωση, την ελονοσία και την ηπατίτιδα Γ, καθώς και ερευνητικών δραστηριοτήτων για ασθένειες του ανοσοποιητικού και του νευρικού συστήματος. Η βάσει του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου χρηματοδότηση μόλις έχει αρχίσει, πλην όμως ανέρχεται μέχρι στιγμής σε 3,3 εκατομ. περίπου.

Οι συνθήκες στέγασης ζώων στο BPRC βελτιώθηκαν αισθητά. Αρκετά ζώα που ζούσαν σε ατομικά κλουβιά κινούνται τώρα ελεύθερα σε έναν οριοθετημένο χώρο. Το ζητούμενο είναι η εκτροφή όλων των κυνοπιθήκων σεπαίθριους κοινοβιακούς χώρους. Πρόσφατα αγοράστηκαν πιο ευρύχωρα κλουβιά για τα ζώα που κρατούνται ατομικά. Κατά τη διάρκεια των πειραμάτων, τα ζώα κρατούνται σε ατομικά κλουβιά που πληρούν τις διατάξεις της κοινοτικής νομοθεσίας. Το τμήμα ζώων έχει άδεια διεξαγωγής μελετών στο πλαίσιο των αρχών της Οργάνωσης Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και των ορθών εργαστηριακών πρακτικών (ΟΕΠ). Οι χιμπαντζήδες που κρατούνται στο BPRC δεν συμμετέχουν σε πειράματα ότανπάρχει φόβος σοβαρών επιπλοκών που θα μπορούσαν να αποβούν μοιραίες για αυτούς. Μετά τα πειράματα, τα ζώα αποσύρονται.

Αφότου δρομολογήθηκε το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο, το 1999, όλα τα έργα του προγράμματος Ποιότητα ζωής που συνεπάγονται πειράματα σε πρωτεύοντα,πόκεινται σε ενδελεχή εξέταση από δεοντολογικής πλευράς, από ανεξάρτητη και πολυεπιστημονική επιτροπή στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι φιλοζωϊκών οργανώσεων. Η δεοντολογική αυτή επιτροπή αξιολογεί επίσης τις ποσοτικές και ποιοτικές πτυχές της διεξαγωγής πειραμάτων με ζώα. Συνεκτιμά τα γενικά οφέλη της προτεινόμενης έρευνας σε σχέση με την ταλαιπωρία πουφίστανται τα ζώα. Ο συμβαλλόμενος οφείλει να ακολουθεί αυστηρά τις συστάσεις της εν λόγω επιτροπής.

Το πρόγραμμα Ποιότητα ζωής προάαγει αποφασιστικά την έρευνα για την ανάπτυξη ζωϊκών μοντέλωνποκατάστασης, καθώς και συστημάτων in vitro. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη προκύψει καμία λύσηποκατάστασης η οποία να αντικαθιστά, με πλήρη ασφάλεια, τις δοκιμέςποψήφιων εμβολίων σε πρωτεύοντα προτού αναληφθούν κλινικές δοκιμές στον άνθρωπο. Εν τούτοις, το πρόγραμμαποστηρίζει τις έρευνες των στρατηγικών δράσεων 1, 2, 3 και 4 καιποδομές που σέβονται την λεγόμενη αρχή των τριών R (replacement, reduction and refinement):ποκατάσταση, μείωση και εξευγενισμός. Ειδικότερα, η στρατηγική δράση Εργοστάσιο κύτταρο αποβλέπει στην εκμετάλλευση της προόδου που επιτελείται στις βιοεπιστήμες, προτείνοντας ως μοντέλο στην ιατρική, στην φαρμακολογία, στην τοξικολογία, στην παρακολούθηση του περιβάλλοντος, καθώς και για προκανονιστικούς σκοπούς, κυτταρικές καλλιέργειες που μπορούν ναποκαταστήσουν τα πειράματα σε ζώα. Η σύνδεσή της με το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την εξέταση της καταλληλότητας εναλλακτικών μεθόδων (CVAM, στην Ίσπρα, Ιταλία) του Κοινού Κέντρου Έρευνών της Επιτροπής εξασφαλίζει την ροή πληροφοριών σχετικά με τα χρηματοδοτούμενα έργα, καθώς και για την διάχυση των επιτυγχανόμενων αποτελεσμάτων, για περαιτέρω δραστηριότητες ελέγχου της καταλληλότητας.

Όσον αφορά ειδικότερα τα εμβόλια, το CVAM συνεργάζεται και συντονίζει τις σχετικές προσπάθειες με τους κυριότερους κοινοτικούς ελεγκτικούς οργανισμούς καθώς και με την Ευρωπαϊκή Φαρμακοποιΐα, για τον προκαταρκτικό έλεγχο καταλληλότητας και τον έλεγχο της καταλληλότητας των ορρολογικών μεθόδων και άλλων μεθόδων αιχμής in vitro για τον έλεγχο της δραστηριότητας και την αξιολόγηση της ασφάλειας των εμβολίων των ανοσοορρών καθώς και για την εφαρμογή ηπιότερων κριτηρίων στα πειράματα με ζώα.