ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3204/02

υποβολή: Stavros Xarchakos (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(11 Νοεμβρίου 2002)

Θέμα: Ανθρώπινες ελευθερίες στην Τουρκία και την Αλβανία

Σύμφωνα με δηλώσεις Κοινοτικών αξιωματούχων, η ΕΕ επιθυμεί να στείλει κάποιο ενθαρρυντικό μήνυμα στην Τουρκία ενώ σκοπεύει να συνεχίσει και τη σύσφιγξη των σχέσεων με την Αλβανία. Εντούτοις, δημοσιεύματα του αλβανικού τύπου αναφέρουν ότι σημειώνονται συνεχή κρούσματα παραβίασης του απορρήτου της αλληλογραφίας που λαμβάνουν και αποστέλλουν αλβανοίπήκοοι, ενώ η έγκυρη γαλλική εφημερίδα Le Figaro ανέφερε στο φύλλο τής 22ας Οκτωβρίου 2002 ότι οποψήφιος στις τουρκικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου κύριος A. Firat συνελήφθη στις 21.10.2002 από την τουρκική αστυνομία με την κατηγορία ότι χρησιμοποίησε την κουρδική γλώσσα σε μια προεκλογική του συγκέντρωση.

Γνωρίζει η Επιτροπή τα παραπάνω κρούσματα βάναυσης παραβίασης των ανθρωπίνων ελευθεριών στην Τουρκία και την Αλβανία· Γιατί συνεχίζονται αυτές οι παραβιάσεις, παρά τις επί χρόνια διαμαρτυρίες ευρωβουλευτών, έγκυρων διεθνών εντύπων, μη-κυβερνητικών οργανισμών και άλλων φορέων· Μήπως η Επιτροπή έχει αποτύχει στο να καταστήσει σαφές ότι οποιαδήποτε οικονομική ή άλλη σχέση κάποιας χώρας με την ΕΕ προϋποθέτει την απαρέγκλιτη τήρηση των βασικών ανθρωπίνων ελευθεριών, στοιχείων άρρηκτα συνδεδεμένων με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό· Οι μεταρρυθμίσεις που ανακοίνωσε προ καιρού η Τουρκία και οι οποίες αφορούσαν στην χρήση της κουρδικής στην εκπαίδευση και τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα γιατί δεν εφαρμόζονται· Η κατάργηση του αναχρονιστικού εκλογικού νόμου που ισχύει στην Τουρκία και ο οποίος απαγορεύει στουςποψηφίους την χρήση άλλης γλώσσας πλην της τουρκικής περιλαμβάνεται στις μεταρρυθμίσεις που ανακοίνωσε η τουρκική κυβέρνηση·

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(6 Ιανουαρίου 2003)

Η Επιτροπή έχει, ασφαλώς,πόψη της την περίπτωση του κ. Firat, ηγέτη του Κόμματος Δικαιωμάτων και Ελευθεριών (HAK-PAR), ο οποίος συνελήφθη κατά τη διάρκεια προεκλογικής συγκέντρωσης στο Diyarbakir στις 21 Οκτωβρίου 2002 όπου είχε χρησιμοποιήσει την κουρδική γλώσσα. Ο κ. Firat αφέθηκε ελεύθερος αυθημερόν ύστερα από πεντάωρη κράτηση χωρίς περαιτέρω συνέπειες.

Σύμφωνα με τον τουρκικό εκλογικό νόμο, κατά τις εκάστοτε προεκλογικές εκστρατείες πρέπει να χρησιμοποιείται η τουρκική γλώσσα. Η Επιτροπή δεν έχειπόψη της κάποιες συγκεκριμένες προτάσεις τροποποίησης του νόμου αυτού. Εντούτοις, η νέα κυβέρνηση εκδήλωσε την πρόθεση να αναθεωρήσει τον εκλογικό νόμοπό το πρίσμα των προσφάτων τροποποιήσεων του συντάγματος.

Όσον αφορά την πρόσφατη δέσμη μεταρρυθμίσεων, που θεσπίστηκαν τον Αύγουστο του 2002, αυτές αφορούν την εκπαίδευση και τις ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές σε γλώσσες άλλες από την τουρκική.

Κανονισμός σχετικά με την εκμάθηση των διαφόρων γλωσσών και διαλέκτων που χρησιμοποιούνται παραδοσιακά από τους τούρκους πολίτες στην καθημερινή τους ζωή τέθηκε σε ισχύ στις 19 Σεπτεμβρίου 2002.

Ρυθμίσεις σχετικά με τις ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές σε γλώσσες άλλες από την τουρκική δεν έχουν ακόμη θεσπιστεί. Σύμφωνα με τον νόμο αριθ. 4771 της 9ης Αυγούστου 2002, όλες οι προβλεπόμενες ρυθμίσεις πρέπει να τίθενται σε ισχύ ένα έτος μετά τη δημοσίευση των σχετικών νόμων.

Η Επιτροπή παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την κατάσταση όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως αναφέρεται στην περιοδική έκθεση του 2002(1) σχετικά με την πρόοδο της Τουρκίας προς την προσχώρηση στην ΕΕ, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα, και θα εξακολουθήσει να το πράττει στο μέλλον.

Όσον αφορά την Αλβανία, η Επιτροπή, αν και παρακολουθεί ακατάπαυστα τον αλβανικό τύπο, δεν έχειπόψη της περιπτώσεις συστηματικής παραβίασης του απορρήτου της αλληλογραφίας μεταξύ Αλβανών πολιτών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή, δεν αποκλείεται ναπάρχουν σποραδικές περιπτώσεις ανοίγματος της ιδιωτικής αλληλογραφίας, αλλά αυτό οφείλεται κυρίως στην κακή λειτουργία των αλβανικών ταχυδρομείων. Η Επιτροπή θα είναι, εντούτοις, ιδιαίτερα προσεκτική στο θέμα αυτό και θα εξακολουθήσει να τονίζει ότι ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ατομικών ελευθεριών είναι απαραίτητος για τη σύσφιγξη των σχέσεων μεταξύ ΕΕ και Αλβανίας.

(1) COM(2002)700 τελικό.