ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-4157/00

υποβολή: Mauro Nobilia (UEN) προς την Επιτροπή

(9 Ιανουαρίου 2001)

Θέμα: Τα ανώτατα επίπεδα των τραπεζικών επιτοκίων στην Ιταλία

Στην Ιταλία τα ανώτατα επίπεδα των τραπεζικών επιτοκίων διαμορφώνονται ανά τρίμηνο από την Τράπεζα της Ιταλίας, όπως προβλέπεται από τον νόμο αριθ. 108/96, μετατρέποντας ντε φάκτο ένα δάνειο που συνήφθη με σταθερό επιτόκιο σε δάνειο με μεταβλητό επιτόκιο. Το ιταλικό Ακυρωτικό Δικαστήριο, με την πρόσφατη απόφαση της 17ης Νοεμβρίου 2000, χαρακτήρισε ως τοκογλυφικά και, κατά συνέπεια, παράνομα και καταχρηστικά τα επιτόκια πουπερβαίνουν τα ανώτατα επίπεδα των τραπεζικών επιτοκίων που καθορίζονται από τον ίδιο νόμο. Εξάλλου, ή εν λόγω απόφαση πήγε ακόμη παραπέρα διατυπώνοντας την αρχή ότι διέπραξε παράνομη

πράξη (αδίκημα που καταλογίζεται κατά την ημερομηνία καταβολής του τόκου) όποιος εισέπραξε κατά το διάστημα αυτό τόκους βάσει επιτοκίωνψηλότερων από τις τιμές αγοράς, ανοίγοντας έτσι έμπρακτα τον δρόμο για αναδρομική εφαρμογή της προωθούμενης αρχής. Η κατάσταση αυτή οδήγησε τις ενώσεις καταναλωτών να ζητήσουν την επιστροφή των καταβληθέντων τόκων βάσειψηλότερου επιτοκίου για δάνεια που είχαν συναφθεί και προ της εφαρμογής του αντι-τοκογλυφικού νόμου του Απριλίου 1996. Αντιθέτως, η ABI (Ένωση Ιταλικών Τραπεζών) η οποία εκπροσωπεί όλα τα ιταλικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα επιβεβαίωσε εκ νέου την ισχύ των συμπεφωνημένων όρων κατά την σύναψη των δανείων από τους συμβαλλόμενους, δηλώνοντας εξ άλλου ότι οι συνέπειες από την απόφαση του Ακυρωτικού Δικαστηρίου θα ήταν δυσβάστακτες για πολλά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και θα καθιστούσαν απαραίτητη μια αντίστοιχη μείωση των επιτοκίων καταθέσεων και των καταθέσεων προθεσμίας και θαπεχρέωναν τις τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκιά τους για τη χορήγηση νέων δανείων. Ως εκ τούτου η ABI άσκησε έντονες πιέσεις με σκοπό την αναθεώρηση του νόμου 108/96 και την άρση των μέτρων για παράνομες ενέργειες των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων εις βάρος των πελατών τους.

Κατόπιν των ανωτέρω, ζητείται από την Επιτροπή:

- να ελέγξει κατά πόσον τα ανωτέρω ανταποκρίνονται στην αλήθεια"

- να ελέγξει εάν, στο πλαίσιο της ενιαίας -παρελθούσης και σημερινής-συμπεριφοράς των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, δεν είναι δυνατόν να εντοπισθούν ίχνη κάποιας συμφωνίας μεταξύ επιχειρήσεων που θα μπορούσε να στρεβλώσει τον ανταγωνισμό στην εσωτερική αγορά της Ένωσης"

- να ελέγξει εάνπάρχει η δυνατότητα, στο πλαίσιο της εν ισχύι κοινοτικής ρύθμισης, να ληφθούν μέτρα για την προστασία τόσο των μεμονωμένων πολιτών όσο και των επιχειρήσεων που αχρεωστήτως κατέβαλαν χρηματικά ποσά στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, βάσει επιτοκίων που έχουν χαρακτηρισθεί παράνομα, στο βαθμό πουπερβαίνουν τα καθοριζόμενα από τον νόμο ανώτατα επίπεδα τραπεζικού επιτοκίου.

Απάντηση του κυρίου Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(7 Φεβρουαρίου 2001)

Η Επιτροπή έλαβε δύο καταγγελίες, σχετικά με τον ιταλικό νόμο 108/96 περί τοκογλυφίας, μία από την ABI (Ένωση Ιταλικών Τραπεζών) και την AIBE (Ιταλική Ένωση Εξωτερικών Τραπεζών), και μία από την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Τραπεζών. Οι καταγγελίες αυτές καταχωρήθηκαν με αριθμό πρωτοκόλλου 2000/5209 και η Επιτροπή με επιστολή της στις 22 Δεκεμβρίου 2000 προσκάλεσε την Ιταλική Κυβέρνηση να παρουσιάσει τις παρατηρήσεις της σχετικά με το θέμα.

Η Επιτροπή γνωρίζει τα διάφορα προβλήματα τα οποία δύναται να προκαλέσει στο κοινοτικό δίκαιο η ερμηνεία ή η μετατροπή των διατάξεων αυτών και σκοπεύει να εξετάσει εμπεριστατωμένα όλα τα σχετικά στοιχεία.

Με βάση την ανάλυση αυτή θα λάβει όλα τα μέτρα που θα κριθούν αναγκαία.

Η Επιτροπή θα παρέμβει για να διασφαλίσει το σεβασμό των κανόνων περί ανταγωνισμού των άρθρων 81 και 82 (πρώην άρθρα 85 και 86) της Συνθήκης με βάση τις πληροφορίες της οποίες έλαβε πρόσφατα από μία ένωση καταναλωτών.