ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1564/00

υποβολή: Bart Staes (Verts/ALE) προς το Συμβούλιο

(24 Μαΐου 2000)

Θέμα: Συναντήσεις πολιτικού διαλόγου με την Τουρκία

Στην απάντηση της γραπτής ερώτησης Ε-0028/00(1) το Συμβούλιο ανακοινώνει ότι σε όλες τις συναντήσεις πολιτικού διαλόγου με τις τουρκικές αρχές στο επίπεδο τωνπουργών Εξωτερικών και των πολιτικών ιθυνόντων θέτει επί τάπητος ζητήματα που αφορούν τον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

1. Από πότε το Συμβούλιο σε όλες τις συναντήσεις πολιτικού διαλόγου με τις τουρκικές αρχές στο επίπεδο τωνπουργών Εξωτερικών και των πολιτικών ιθυνόντων θέτει επί τάπητος ζητήματα που αφορούν τον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (παρακαλώ να αναφέρονται ημερομηνία, τόπος της συνάντησης και κατάσταση παρόντων);

2. Ποια ζητήματα που αφορούν τον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων συζητήθηκαν έκτοτε κατά τις συναντήσεις πολιτικού διαλόγου (παρακαλώ να αναφέρονται ημερομηνίες, τόποι συναντήσεων, κατάσταση παρόντων και αντιδράσεις των Τουρκικών αρχών,)

(1) ΕΕ C 280 E της 3.10.2000, σελ. 162.

Απάντηση

(30 Νοεμβρίου 2000)

1. Κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου Σύνδεσης ΕΕ-Τουρκίας στις 6 Μαρτίου 1995, η ΕΕ και η Τουρκία αποφάσισαν να εντείνουν τον πολιτικό διάλογο σε διάφορα επίπεδα. Κατά τη σύνοδο αυτή, η ΕΕ ήγειρε επίσης ζητήματα που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων- ότι η πρόοδος που σημειώθηκε στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ήταν ανεπαρκής εφόσον εξακολουθούσαν να παραβιάζονται ανθρώπινα δικαιώματα, να κλείνουν εφημερίδες, να διώκονται δημοσιογράφοι και συγγραφείς ιδιαίτερη μνεία έγινε για τον κ. Kemal και για τον κ. Birdal καθώς επίσης και να κρατούνται Τούρκοι βουλευτές.

2. Κατά τις επόμενες συνόδους του Συμβουλίου Σύνδεσης ΕΕ-Τουρκίας στις 30 Οκτωβρίου 1995 και 29 Απριλίου 1997, η ΕΕ, μεταξύ άλλων πραγμάτων,πενθύμισε και πάλι στην Τουρκία ότι ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για τα ανθρώπινα δικαιώματα και ότι αναμένει από τη χώρα αυτή να συμμορφωθεί προς τα πρότυπα που απαιτούνται από ένα εν δυνάμει μέλος της ΕΕ,πογραμμίζοντας τη σημασία της καταπολέμησης της τρομοκρατίας με δέοντα σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου. Η ΕΕ δήλωσε ότι οιαδήποτε περαιτέρω ενίσχυση των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας εξαρτάται από τους παράγοντες αυτούς.

3. Ο πολιτικός διάλογος με την Τουρκία διεκόπη μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου τον Δεκέμβριο του 1997 και η Τουρκία δεν ήταν για ένα διάστημα διατεθειμένη να συζητήσει πολιτικά θέματα, όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα, με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

4. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι, τον Δεκέμβριο του 1999, εξέφρασε την ικανοποίησή του για τις πρόσφατες θετικές εξελίξεις στην Τουρκία, όπως επισημαίνει η Επιτροπή στην έκθεση προόδου της, καθώς και για την πρόθεση της Τουρκίας να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις της προκειμένου να συμμορφωθεί προς τα κριτήρια της Κοπεγχάγης. Η Τουρκία είναιποψήφιο κράτος που προορίζεται να προσχωρήσει στην Ένωση με βάση τα ίδια κριτήρια τα οποία ισχύουν για τα λοιπάποψήφια κράτη. Με βάση τηνφιστάμενη ευρωπαϊκή στρατηγική, για την Τουρκία, όπως και για άλλαποψήφια κράτη, θα ισχύει μια προενταξιακή στρατηγική για την ενθάρρυνση και στήριξη των μεταρρυθμίσεών της. Η στρατηγική αυτή θα περιλαμβάνει ενισχυμένο πολιτικό διάλογο, με έμφαση στην πρόοδο για την εκπλήρωση των πολιτικών κριτηρίων προσχώρησης ιδίως όσον αφορά το θέμα των ανθρώπινων δικαιωμάτων, καθώς και στα θέματα που αναφέρονται στην παράγραφο 4 και στην παράγραφο 9 σημείο (α) των ιδίων αυτών συμπερασμάτων. Το Συμβούλιοπενθυμίζει στον αξιότιμο κ. Βουλευτή ότι στην παράγραφο 4 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιβεβαιώνει την περιεκτική φύση της διαδικασίας προσχώρησης, η οποία τώρα περιλαμβάνει 13ποψήφια κράτη εντός ενιαίου πλαισίου. Ταποψήφια κράτη συμμετέχουν στη διαδικασία προσχώρησης επί ίσοις όροις. Πρέπει να συμμερίζονται τις αξίες και τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως ορίζονται στις Συνθήκες. Εν προκειμένω, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει την αρχή της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και παροτρύνει ταποψήφια κράτη να καταβάλουν κάθε προσπάθεια για την επίλυση κάθε εκκρεμούς συνοριακής διαφοράς και άλλων συναφών θεμάτων. Άλλως, θα πρέπει να φέρουν τη διαφορά ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος. Το αργότερο στα τέλη του 2004, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανεξετάσει την κατάσταση ως προς κάθε εκκρεμή διαφορά, ιδίως όσον αφορά τις επιπτώσεις στην ενταξιακή διαδικασία με στόχο να προαγάγει την επίλυσή της μέσω του Διεθνούς Δικαστηρίου. Επί πλέον, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιοπενθυμίζει ότι η συμμόρφωση προς τα πολιτικά κριτήρια που όρισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης αποτελεί προϋπόθεση για την έναρξη διαπραγματεύσεων προσχώρησης και ότι η συμμόρφωση προς όλα τα κριτήρια της Κοπεγχάγης αποτελεί τη βάση για την προσχώρηση στην Ένωση.

Στην παράγραφο 9 σημείο (α), το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χαιρετίζει την έναρξη, στις 3 Δεκεμβρίου στη Νέα Υόρκη των συνομιλιών για τη συνολική επίλυση του Κυπριακού και εκφράζει την σθεναρήποστήριξη των προσπαθειών του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών να φέρει τη διαδικασία σε αίσιο πέρας. Στις 11 Απριλίου 2000 διεξήχθη στο Λουξεμβούργο Συμβούλιο Σύνδεσης, κατά το οποίο συζητήθηκε το θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με βάση τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης, με τα οποία πρέπει να συμμορφωθούν όλες οιποψήφιες χώρες πριν να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις προσχώρησης. Η ΕΕ σημείωσε ότι η Τουρκία εισήλθε σε μια διαδικασία μεταρρυθμίσεων σε αυτόν τον τομέα. Η ΕΕ δήλωσε ότι προσβλέπει σε περαιτέρω πρόοδο και ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί με προσοχή τις εξελίξεις στην Τουρκία και, αν παραστεί ανάγκη, να συζητά μεμονωμένες περιπτώσεις με τις τουρκικές αρχές. Η ΕΕ επίσης αναφέρθηκε ειδικότερα στη θέση της σχετικά με τη θανατική ποινή και παρότρυνε την Τουρκία να προσχωρήσει στο Πρωτόκολλο Νο. 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τις Θεμελιώδεις Ελευθερίες.

5. Τα ίδια θέματα συζητήθηκαν μεταξύ των πολιτικών διευθυντών των 15 και του Τούρκου ομολόγου τους κατά τη διάρκεια γεύματος εργασίας στις 30 Μαρτίου 2000. Η εκ νέου σύλληψη του κ. Birdal, ισχυρό πλήγμα κατά της ελευθερίας της έκφρασης στην Τουρκία και ασυμβίβαστη προς το πνεύμα των συμπερασμάτων του Ελσίνκι, έδωσε λαβή ναπομνησθεί, κατά το γεύμα αυτό, η ανάγκη να θέσει η Τουρκία σε εφαρμογή τις οφειλόμενες μεταρρυθμίσεις για να συμμορφωθεί προς τα κριτήρια της Κοπεγχάγης. Σημειωτέον ότι έκτοτε ο κ. Akim Birdal αφέθηκε ελεύθερος.

6. Κατά τις συνόδους του Συμβουλίου Σύνδεσης ΕΚ-Τουρκίας, της αντιπροσωπίας της ΕΕ ηγείται ο Πρόεδρος του Συμβουλίου και της τουρκικής αντιπροσωπίας ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών. Παρίσταται επίσης ο αρμόδιος για τη διεύρυνση Επίτροπος.