ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-3823/02

υποβολή: Claude Moraes (PSE) προς την Επιτροπή

(20 Δεκεμβρίου 2002)

Θέμα: Ελεύθερη κυκλοφορία για τους Παλαιστινίους εντός της ΕΕ

Μία ψηφοφόρος από την εκλογική μου περιφέρεια εξέφρασε τις εξής ανησυχίες σχετικά με την εντός της Ευρώπης ελεύθερη κυκλοφορία Παλαιστινίων προσφύγων παντρεμένων με Ευρωπαίους πολίτες. Μολονότι εκείνη έχει την ιδιότητα του Γερμανού πολίτη, οι ταξιδιωτικές ρυθμίσεις για να επισκεφθούν ο σύζυγός της και η ίδια μέλη της οικογενείας στο κράτος καταγωγής της είναι επί συνεχούς βάσεως απογοητευτικές και δύσκολες.

Στους Παλαιστινίους πρόσφυγες που έφυγαν μακριά από την αραβοϊσραηλινή σύρραξη στα εδάφη που προηγουμένως αποτελούσαν την Παλαιστίνη πηγαίνοντας στα στρατόπεδα προσφύγων στον Λίβανο, τη Συρία, την Ιορδανία, τηνπό αιγυπτιακή διοίκηση Γάζα και τα παλαιστινιακά εδάφη της Δυτικής Όχθης οι ισραηλινές αρχές αρνούνται από του 1948 και μετέπειτα το δικαίωμα να επιστρέψουν. Μη δυνάμενοι να αποκτήσουν τηνπηκοότητα τρίτου κράτους οι πρόσφυγες και οι απόγονοί τους έχουν αναγκασθεί να περιέλθουν στην κατάσταση των 'άνευπηκοότητας'. Για αυτούς τους πρόσφυγες η ελεύθερη κυκλοφορία είναι σοβαρά περιορισμένη παγκοσμίως, ακόμη και για εκείνους που είναι παντρεμένοι με Ευρωπαίους πολίτες. Μολονότι για τους Παλαιστινίους που είναι παντρεμένοι με Ευρωπαίους πολίτες είναι δυνατόν να χορηγηθεί το δικαίωμα διαμονής σε μερικά κράτη της ΕΕ, το να ταξιδεύσουν σε άλλα κράτη της ΕΕ παραμένει πολύπλοκο και περιοριστικό. Ταξιδιωτικά έγγραφα που έχουν εκδοθεί στους Παλαιστινίους πρόσφυγες επί παραδείγματι στον Λίβανο δεν αναγνωρίζονται από την πλειονότητα των κρατών της ΕΕ καιπόκεινται σε κατ' εξαίρεση διαδικασίες αναγνωρίσεως διαβατηρίου για τις αιτήσεις για θεώρηση (βίζα).

Πώς σχεδιάζει η Επιτροπή να προβεί σε ανασκόπηση των περί διαμονής και ασύλου πολιτικών στην ΕΕ και να εξετάσει το ενδεχόμενο αλλαγών για να χορηγηθεί στους Παλαιστινίους και άλλους εκδιωχθέντες από τις εστίες τους ή 'άνευπηκοότητας' που είναι παντρεμένοι με πολίτες της ΕΕ περισσότερο ελεύθερη κυκλοφορία εντός της ΕΕ και η δυνατότητα ναποβάλλουν αίτηση για θεώρηση (βίζα) μακράς διαρκείας·

Συμφωνεί ότι για το ζήτημα των εκδιωχθέντων από τις εστίες τους, ιδίως εκείνων που έχουν παντρευθεί με πολίτες της ΕΕ, χρειάζεται να τονωθεί η συζήτηση στο πεδίο της μεταναστευτικής πολιτικής και της ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της Ευρώπης·

Απάντηση του κ. Vitorino Εξ ονόματος της Επιτροπής

(6 Φεβρουαρίου 2003)

Στηνπόθεση στην οποία αναφέρεται το αξιότιμο μέλος, εφαρμόζονται δύο τομείς κοινοτικής νομοθεσίας ο καθένας με τα δικά του συγκεκριμένα αποτελέσματα.

1. Κοινοτική νομοθεσία στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους.

Το άρθρο 18 της Συνθήκης ΕΚ θεσπίζει την αρχή σύμφωνα με την οποία οι πολίτες της Ένωσης έχουν το δικαίωμα να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών. Σύμφωνα με την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία, ιδίως τις οδηγίες του Συμβουλίου 68/360/ΕΟΚ και 73/148/ΕΟΚ,(1) το δικαίωμα αυτό ισχύει και για τα μέλη των οικογενειών που τους συνοδεύουν και τα οποία δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους, συμπεριλαμβανομένων των απατρίδων.

Τα μέλη της οικογενείας πολίτη της Ένωσης που απολαύουν δικαιωμάτων δυνάμει του κοινοτικού δικαίου περιλαμβάνουν τον/την σύζυγο, τα συντηρούμενα ή κάτω των 21 ετών τέκνα και τους συντηρούμενους από αυτόν ανιόντες.

Βάσει του κοινοτικού δικαίου, οι πολίτες της Ένωσης δύνανται να εισέρχονται και να διαμένουν σε άλλο κράτος μέλος για περίοδο μικρότερη των τριών μηνών με απλή επίδειξη διαβατηρίου ή δελτίου ταυτότητας εν ισχύι. Αν επιθυμούν να παραμείνουν για περίοδο άνω των τριών μηνών, μπορούν να ζητήσουν την έκδοση άδειας διαμονής. Τα μέλη της οικογενείας απολαύουν των ιδίων δικαιωμάτων, και τους χορηγείται έγγραφο διαμονής της ίδιας ισχύος με αυτό που χορηγείται στονπήκοο από τον οποίον εξαρτώνται (άρθροe 4 §4 της οδηγίας 68/360/ΕΟΚ και άρθρο 4 §3 της οδηγίας 73/148/ΕΟΚ).

Ωστόσο, στα μέλη της οικογενείας πολίτη της Ένωσης που δεν έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους δύναται να επιβληθεί θεώρηση για την είσοδο στο έδαφος [άλλου] κράτους μέλους λόγω της ιθαγενείας τους(2). Στην περίπτωση αυτή, το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος χορηγεί τη θεώρηση δωρεάν παρέχοντας κάθε σχετική διευκόλυνση (άρθρο 3 των οδηγιών 68/360/ΕΟΚ και 73/148/ΕΟΚ).

Πρέπει να σημειωθεί ότι οι κοινοτικές διατάξεις για τα μέλη της οικογενείας πολιτών της Ένωσης ισχύουν αποκλειστικά και μόνο εφόσον ο πολίτης κράτους μέλους από τον οποίο εξαρτάται οπήκοος τρίτης χώρας έχει ο ίδιος ασκήσει το δικαίωμά του ελεύθερης κυκλοφορίας.

2. Κεκτημένο του Σένγκεν που έχει ενσωματωθεί στο πλαίσιο της Ένωσης

Οιπήκοοι τρίτης χώρας, οι οποίοι κατοικούν σε κράτος Σένγκεν και είναι κατοχοι άδειας διαμονής που έχει εκδοθεί από το εν λόγω κράτος, δύνανται να ταξιδεύουν εντός του χώρου Σένγκεν με την άδεια αυτή και με έγκυρο ταξιδιωτικό έγγραφο για διάρκεια που δενπερβαίνει τους τρεις μήνες, ανεξάρτητα από το αν είναι ή όχι μέλη της οικογενείας πολίτη της Ένωσης. Όσον αφορά τουπηκόους τρίτης χώρας πουπόκεινται στηνποχρέωση θεώρησης, η άδεια διαμονήςπέχει θέση θεώρησης και δεν απαιτείται άλλο συμπληρωματικό έγγραφο.

Στην περίπτωση που περιγράφεται από το αξιότιμο μέλος, η βρετανική άδεια διαμονής την οποία κατέχει το ενδιαφερόμενο άτομο δεν είναι ισοδύναμη με θεώρηση για κυκλοφορία στα κράτη μέλη, λόγω του ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν εφαρμόζει τις σχετικές διατάξεις του κεκτημένου του Σένγκεν. Κατά συνέπεια, επιβάλλεται η απόκτηση θεώρησης για την είσοδο και την κυκλοφορία στο χώρο Σένγκεν.

Ένα πρόβλημα προκύπτει από το είδος του ταξιδιωτικού εγγράφου του ενδιαφερόμενου μέρους. Πράγματι, σε περίπτωση που το εν λόγω έγγραφο δεν αναγνωρίζεται από όλα τα κράτη Σένγκεν, όπως συμβαίνει στηνπό εξέταση περίπτωση, η εδαφική ισχύς της εκδοθείσας θεώρησης περιορίζεται στις χώρες εκείνες που αναγνωρίζουν το εν λόγω ταξιδιωτικό έγγραφο. Αποτέλεσμα τούτου είναι ότι το ενδιαφερόμενο μέρος δεν μπορεί να λάβει την ενιαίου τύπου θεώρηση Σένγκεν και οφείλει ναποβάλει διάφορες αιτήσεις θεώρησης ανάλογα με τις χώρες στις οποίες έχει την πρόθεση να ταξιδεύσει.

Η Επιτροπή τονίζει το γεγονός ότι αρμόδια για την αναγνώριση των ταξιδιωτικών εγγράφων είναι τα κράτη μέλη. Επομένως, η Επιτροπή δεν δύναται να παρέμβει στην περίπτωση που κάποιο πρόσωπο ενδέχεται να είναιποχρεωμένο ναποβάλει διάφορες ξεχωριστές αιτήσεις θεώρησης σε συνάρτηση με τις χώρες στις οποίες έχει την πρόθεση να ταξιδεύσει.

Πάντως, η Επιτροπή θα ήθελε ναπογραμμίσει το γεγονός ότι η κοινοτική απαίτηση, που συνίσταται στο να παρέχουν τα κράτη μέλη κάθε διευκόλυνση στα μέλη της οικογενείαςπηκόων της Ένωσης για την απόκτηση θεώρησης, θα επιτρέψει στο ενδιαφερόμενο μέρος να λάβει θεώρηση με ισχύ μακράς περιόδου. Αυτό θα μπορούσε τουλάχιστον να μετριάσει το μειονέκτημα τηςποχρέωσηςποβολή νέας αίτησης θεώρησης για κάθε ταξίδι.

(1) Οδηγία 68/360/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Οκτωβρίου 1968 περί καταργήσεως των περιορισμών στη διακίνηση και στη διαμονή των εργαζομένων των κρατών μελών και των οικογενειών τους στο εσωτερικό της Κοινότητας, ΕΕ L 257 της 19.10.1968 και οδηγία 73/148/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1973 περί καταργήσεως των περιορισμών στη διακίνηση και στη διαμονή τωνπηκόων των κρατών μελών στο εσωτερικό της Κοινότητας στον τομέα της εγκαταστάσεως και της παροχήςπηρεσιών, ΕΕ L 172 της 28.6.1973.

(2) Ο κατάλογος τρίτων χωρών οιπήκοοι των οποίωνπόκεινται στηνποχρέωση θεώρησης παρατίθεται στον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 539/2001 της 15ης Μαρτίου 2001, ΕΕ L 81 της 21.3.2001. Ο κανονισμός αυτός εφαρμόζεται από όλα τα κράτη μέλη, με εξαίρεση το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία που στον τομέα αυτό εφαρμόζουν τις εθνικές τους νομοθεσίες.