ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1520/03

υποβολή: Lucio Manisco (GUE/NGL)και Alexandros Alavanos (GUE/NGL) προς το Συμβούλιο

(6 Μαΐου 2003)

Θέμα: Λεηλασία της πολιτιστικής-καλλιτεχνικής κληρονομιάς του Ιράκ- Ρόλος της ΕΕ

Η λεηλασία του εθνικού αρχαιολογικού Μουσείου της Βαγδάτης και άλλων μουσείων του Ιράκ, μαζί με τις ληστείες και τις καταστροφές των βιβλιοθηκών και των ιστορικών αρχείων της χώρας εκ μέρους βανδάλων, αλλά και ιδιαίτερα επαγγελματιών κλεφτών, καταφανώς κατόπιν παραγγελίας δυτικών εμπορευομένων παλαιών αντικειμένων, άρχισαν στη Βαγδάτη τη νύχτα της 10ης Απριλίου και μετά από σύντομα διαλείμματα μεταξύ 14ης και 15ης Απριλίου, επανελήφθησαν σε μεγάλη κλίμακα σε άλλες πόλεις και στους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας.

Όπως ανέφερε η βρετανική εφημερίδα Daily Telegraph στο φύλλο της 20ης Απριλίου 2003, πολλά από τα έργα τέχνης που αφαιρέθηκαν (170 000 περίπου μόνο στη Βαγδάτη) ήδη πωλούνται σε διάφορες ιστοσελίδες του διαδικτύου. Πρόκειται για μια τεράστια τραγωδία που ο διαπρεπής αμερικανός αρχαιολόγος Paul Zimansky συγκρίνει με την αποτέφρωση της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας.

1. Προτίθεται το Συμβούλιο να καταγγείλει τις ενέργειες αυτές ως καταφανή παραβίαση, εκ μέρους των δυνάμεων της συμμαχίας στο Ιράκ, του Πρωτοκόλλου του 1954 της Σύμβασης της Χάγης για την προστασία της πολιτιστικής ιδιοκτησίας σε περίπτωση ένοπλης σύγκρουσης και της Σύμβασης του 1970 σχετικά με τα μέσα για την απαγόρευση και πρόληψη των παρανόμων εισαγωγών, εξαγωγών και μεταφορών κατοχής της πολιτιστικής ιδιοκτησίας·

2. Με ποιο συγκεκριμένο τρόπο προτίθεται ναποστηρίξει το Συμβούλιο την έκκληση που απηύθυνε στις 17 Απριλίου 2003 ο Γενικός Διευθυντής της ΟΥΝΕΣΚΟ, δρ. Koichiro Matsura στη διεθνή κοινότητα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και στις όμορος με το Ιράκ χώρες προκειμένου να εγκρίνουν όλα τα κράτη τα δέοντα νομικά και διοικητικά μέτρα για να εμποδισθεί η εισαγωγή, το λαθρεμπόριο ή η διέλευση από το έδαφός τους οποιουδήποτε πολιτιστικού, αρχαιολογικού ή βιβλιογραφικού αντικειμένου από τι Ιράκ και να επιβληθεί, ακόμη και με ποινικές κυρώσεις απορρέουσες από τις νομοθεσίες των μεμονωμένων κρατών, η κατάσχεση και η επιστροφή στο Ιράκ των κλαπέντων έργων τέχνης·

3. Προτίθεται το Συμβούλιο να ζητήσει από τα κράτη μέλη της ΕΕ, για ένα ελάχιστο χρονικό διάστημα 5 ετών, την απαγόρευση της παράνομης κυκλοφορίας όλων των έργων τέχνης που προέρχονται από περιοχές της αρχαίας Μεσοποταμίας·

4. Προτίθεται το Συμβούλιο ναποβάλει στο ΕΚ αναφορά στο πλαίσιο της ολομέλειας από 12-15 Μαΐου σχετικά με τα μέτρα που ελήφθησαν για να σταματήσει η καταστροφή αυτή·

Απάντηση

(13 Οκτωβρίου 2003)

1. Όπως ήδη απήντησε στη γραπτή ερώτηση Ρ-1496/03 του αξιότιμου μέλους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κας Florence Kuntz, το Συμβούλιο ανησυχεί βαθύτατα για την καταστροφή πολιτιστικών αγαθών, αρχαιολογικών χώρων και ιστορικών μνημείων στο Ιράκ, για τους βανδαλισμούς και τη λεηλασία πουπέστησαν τα μουσεία και οι βιβλιοθήκες παγκόσμιας σημασίας, καθώς και για το συνακόλουθο λαθρεμπόριο των έργων τέχνης που εκλάπησαν από το Ιράκ.

2. Το Συμβούλιο, κατά τη σύνοδο της 6ης Μαΐου 2003, κατέληξε ομόφωνα σε δήλωση με την οποία τονίζει ιδιαιτέρως την ανάγκη να προστατευθούν αποτελεσματικά τα πολιτιστικά αγαθά του Ιράκ και να επιστραφούν τα αντικείμενα που αφαιρέθηκαν παρανόμως από τα μουσεία ή τους αρχαιολογικούς χώρους. Στην ίδια δήλωση αναφέρεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωσηποστηρίζει ενεργά τις σχετικές πρωτοβουλίες και δράσεις της ΟΥΝΕΣΚΟ. Η δήλωση αυτή εγκρίθηκε τύποις στις 26 Μαΐου 2003.

3. Το Συμβούλιο συντάσσεται επίσης προς την απόφαση 1483 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών της 22ας Μαΐου 2003 για το Ιράκ, στην παράγραφο 7 της οποίας ορίζεται ότι όλα τα κράτη μέλη θα λάβουν τα ενδεδειγμένα μέτρα προκειμένου να εξασφαλιστεί ασφαλής επιστροφή στα ιρακινά ιδρύματα των πολιτιστικών περιουσιακών στοιχείων του Ιράκ και άλλων αντικειμένων που έχουν αρχαιολογική, ιστορική, πολιτιστική, ιδιαίτερη επιστημονική και θρησκευτική αξία και τα οποία αφαιρέθηκαν παράνομα από το Εθνικό Μουσείο του Ιράκ, την Εθνική Βιβλιοθήκη ή άλλα σημεία στο Ιράκ, (), συμπεριλαμβανόμενης και της απαγόρευσης εμπορίου ή μεταφοράς των αντικειμένων αυτών (). Το Συμβούλιο εξετάζει επί του παρόντος σχέδιο κοινής θέσης ως συνέχεια της απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, στο οποίο προβλέπεται ειδικότερα η λήψη ενδεδειγμένων μέτρων όσον αφορά τα πολιτιστικά αγαθά του Ιράκ.

4. Το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου θα θυμάται ασφαλώς ότι το Συμβούλιο εξέθεσε στη σύνοδο ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της περιόδου 12-15 Μαΐου, την γενικότερη κατάσταση του Ιράκ (14 Μαΐου 2003).