ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1568/00

υποβολή: Bart Staes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(19 Μαΐου 2000)

Θέμα: Κρατική ενίσχυση σε οπτικοακουστικές παραγωγές

Η Επιτροπή προτίθεται να περικόψει τις κρατικές ενισχύσεις που προορίζονται για οπτικοακουστικές παραγωγές κατά 50 % του συνολικού προϋπολογισμού. Με την πρόταση αυτή εφαρμόζει για πρώτη φορά πλήρως τους κανόνες του ανταγωνισμού στον τομέα της πολιτικής πολιτισμού.

Για τις οπτικοακουστικές πρωτοβουλίες στα μικρά και μικρομεσαία κράτη μέλη και τις πολιτιστικές περιοχές της Ε.Ε, η απόφαση αυτή θα έχει καταστροφικές συνέπειες. Πράγματι σε αντίθεση προς τα μεγάλα κράτη μέλη και πολιτιστικές περιοχές έχουν στη διάθεσή τους μικρότερο αριθμό χρηματοδοτικών πηγών. Επιπλέον ένα σχετικό μέτρο (στην προκείμενη περίπτωση ο κανόνας των 50 %), όπως αυτό που εφαρμόζεται από την Επιτροπή δεν παρέχει ορθή εικόνα των πραγματικά επενδυθέντων ποσών.

1. Προτίθεται πράγματι η Επιτροπή να περικόψει την κρατική ενίσχυση για τις οπτικοακουστικές παραγωγές κατά 50 % του συνολικού προϋπολογισμού; Εάν ναι, ποιά είναι τα επιχειρήματά της για να προβεί στην περικοπή αυτή;

2. Αναγνωρίζει άραγε η Επιτροπή ότι με την πρόταση αυτή πρόκειται να εφαρμόσει για πρώτη φορά πλήρως τους κανόνες του ανταγωνισμού στον τομέα του πολιτισμού; Εάν όχι, πώς θα μπορούσε να ερμηνευθεί ο περιορισμός των κρατικών ενισχύσεων για τις οπτικοακουστικές παραγωγές στο ήμισυ του συνολικού προϋπολογισμού;

3. Συμβιβάζεται άραγε ο περιορισμός των κρατικών ενισχύσεων για τις οπτικοακουστικές παραγωγές στο ήμισυ του συνολικού προϋπολογισμού με τους στόχούς της Επιτροπής να ενισχύσει την ανάπτυξη των μικρών και μικρομεσαίων κρατών μελών και πολιτιστικών περιοχών; Εάν ναι, με ποιόν τρόπο ο περιορισμός των κρατικών ενισχύσεων για τις οπτικοακουστικές παραγωγές στο ήμισυ του συνολικού προϋπολογισμού συμβάλλει στην ανάπτυξη των μικρών και μικρομεσαίων κρατών μελών και πολιτιστικών περιοχών;

4. Είναι άραγε διατεθειμένη η Επιτροπή να αποσύρει την πρότασή της να περιορίσει τις κρατικές ενισχύσεις για τις οπτικοακουστικές παραγωγές στο ήμισυ του συνολικού προϋπολογισμού, λαμβάνονταςπόψη τις πολύ αρνητικές συνέπειες για τις οπτικοακουστικές πρωτοβουλίες στα μικρά και μικρομεσαία κράτη μέλη και τις πολιτιστικές περιοχές της Ε.Ε.; Εάν όχι, για ποιό λόγο; Ποιά είναι τα επιχειρήματα της Επιτροπής να διατηρήσει την πρότασή της;

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(25 Σεπτεμβρίου 2000)

1. Όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για την παραγωγή ταινιών, η Επιτροπή έχει εφαρμόσει γι' αυτές τους ίδιους κανόνες και αρχές σε όλες τις πρόσφατες αποφάσεις της, αφότου εξεδόθη η απόφαση της 29ης Ιουλίου 1998, η οποία ενέκρινε το γαλλικό καθεστώςποστήριξης της κινηματογραφικής παραγωγής. (N 3/98), και συγκεκριμένα:

- Το κράτος μέλος οφείλει να παρέχει ορισμένες εγγυήσεις ως προς τον πολιτιστικό χαρακτήρα των ταινιών, έτσι ώστε να αποφεύγεται η επιχορήγηση εμπορικών παραγωγών που δεν συμβάλλουν στην προώθηση αυτής της έννοιας του πολιτισμού, όπως, π.χ., οι οπτικοακουστικές διαφημίσεις.

- Το ύψος της ενίσχυσης θα πρέπει να περιορίζεται στο 50 %, με εξαίρεση δύσκολες ταινίες μικρού προϋπολογισμού, και τούτο με στόχο την τόνωση των συνήθων εμπορικών πρωτοβουλιών που ενυπάρχουν στην οικονομία της αγοράς και την αποφυγή ανταγωνισμού πλειοδοσίας μεταξύ των κρατών μελών.

- Οι συμπληρωματικές ενισχύσεις για ορισμένες εξειδικευμένες δραστηριότητες δεν πρέπει να επιτρέπονται, και τούτο για να διασφαλίζεται η ουδέτερη επίδραση της ενίσχυσης ως κινήτρου.

- Ο παραγωγός πρέπει να είναι ελεύθερος να δαπανήσει τουλάχιστον το 20 % του προϋπολογισμού της ταινίας σε άλλα κράτη μέλη, πράγμα που ευνοεί τις ανταλλαγές εντός της Ένωσης. Με άλλα λόγια, η πλήρης ενίσχυση εξακολουθεί να είναι διαθέσιμη, αρκεί το 80 % του προϋπολογισμού να δαπανηθεί εντός του κράτους μέλους που τη χορηγεί.

Η εφαρμογή των ως άνω αρχών επιτρέπει στα κοινοποιούμενα συστήματα να τυγχάνουν της παρέκκλισης του άρθρου 87 (πρώην άρθρου 92) παρ. 3 στοιχείο δ) της Συνθήκης ΕΚ.

2. Δεν πρόκειται για την πρώτη φορά που εφαρμόζονται οι κανόνες ανταγωνισμού στον τομέα του πολιτισμού. Η Επιτροπή έχει ήδη εφαρμόσει τους κανόνες αυτούς στις ενισχύσεις στον τομέα του πολιτισμού ήδη πριν από την ενσωμάτωση στη Συνθήκη της δυνατότητας παρέκκλισης από την κατ' αρχήν απαγόρευση των ενισχύσεων, στις περιπτώσεις ενισχύσεων στον τομέα του πολιτισμού (άρθρο 87 παρ. 3 στοιχείο δ) της Συνθήκης ΕΚ). Υπενθυμίζεται ότι, για να τύχει της παρέκκλισης που προβλέπεται στο προαναφερόμενο άρθρο 87 παρ. 3 στοιχείο δ), μια ενίσχυση πρέπει να χρησιμοποιηθεί για συγκεκριμένα πολιτιστικά προϊόντα, π.χ. για την παραγωγή ταινιών. Αλλιώς, εμπίπτει στην περίπτωση των συνήθων ενισχύσεων προς τη βιομηχανία. Μια βιομηχανική ενίσχυση που δεν προορίζεται για την παραγωγή συγκεκριμένων πολιτιστικών προϊόντων εμπίπτει στους γενικούς κανόνες και πλαίσια περί ενισχύσεων, συμπεριλαμβανόμενων εκείνων που αφορούν τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

3. Η Επιτροπή θεωρεί την τόνωση του πολιτισμού ως έναν από τους σημαντικότερους στόχους της. Αν και τα άρθρα της Συνθήκης που αναφέρονται στις κρατικές ενισχύσεις δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν τον στόχο αυτόν, η Επιτροπή είναι βέβαιο ότι λαμβάνειπόψη της τον στόχο αυτόν κατά την εφαρμογή των κανόνων της Συνθήκης.

Οδηγώντας στην ενίσχυση του ανταγωνισμού, η εφαρμογή των προαναφερόμενων κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων έχει οπωσδήποτε μεγάλη χρησιμότητα, ιδίως για τα κράτη μέλη μικρού και μεσαίου μεγέθους, δεδομένου ότι συμβάλλει στη δημιουργία ενός κοινοτικού πολιτιστικού χώρου χωρίς σύνορα, μέσω της καταπολέμησης του κατακερματισμού και της περιχαράκωσης της αγοράς στον τομέα της κινηματογραφικής παραγωγής.

4. Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή έθεσε σε εφαρμογή τις αρχές που περιέχονταν στην απόφασή της για το γαλλικό καθεστώςποστήριξης της κινηματογραφικής παραγωγής και για τα καθεστώτα ενισχύσεων στη Γερμανία (ομοσπονδιακό καθεστώς), στην Ιρλανδία, στις Κάτω Χώρες και στη Σουηδία. Κατά τους προσεχείς μήνες, και σε στενή συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα εφαρμόσει τις αρχές αυτές και στα καθεστώτα ενισχύσεων που ισχύουν στο Βέλγιο, στη Γερμανία (ομόσπονδα κρατίδια), στην Ισπανία, στην Ιταλία, στο Λουξεμβούργο και στο Ηνωμένο Βασίλειο.