ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1549/03

υποβολή: Toine Manders (ELDR) προς την Επιτροπή

(7 Μαΐου 2003)

Θέμα: Μη ορθή εφαρμογή του συστήματος εγγυήσεων επιστροφής στη Γερμανία

Από την 1η Ιανουαρίου 2003 άρχισε να εφαρμόζεται στη Γερμανία σύστημα εγγυήσεων επιστροφής για όλες τις συσκευασίες μιας χρήσης για τη μπίρα, τα αναψυκτικά με ανθρακικό και το νερό, παρόλο που δενπάρχει ακόμα κεντρικό σύστημα συλλογής και κεντρικό σύστημα συμψηφισμού. Η απουσία τέτοιων συστημάτων και κατά συνέπεια ηποχρέωση και η πρακτική ανάγκη στροφής σε επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες αποτελεί, σύμφωνα με το κοινοτικό δίκαιο, εμπορικό κώλυμα που δημιουργεί διακρίσεις εις βάρος των εισαγωγέων και μη αναλογικό μέσο. Παράλληλα με την απουσία κεντρικού συστήματος συλλογής και συστήματος συμψηφισμού διατυπώνονται επίσης αντιρρήσεις για το καθεαυτό σύστημα εγγυήσεων επιστροφής. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε πολλές περιπτώσεις έχειιοθετήσει την άποψη ότι το σύστημα εγγυήσεων επιστροφής αποτελεί εμπορικό κώλυμα το οποίο δικαιολογείται μόνο εάν το σύστημα αποτελεί αναλογικό μέσο για την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων που ορίζει η οδηγία 94/62/ΕΚ(1).

Όμως τούτο δεν αφορά την προκείμενη περίπτωση διότι:

- οι δεσμεύσεις που απορρέουν από την οδηγία 94/62/ΕΚ σχετικά με τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασιών στη Γερμανία έχουν ήδη ευρέωςλοποιηθεί μέσω του συστήματος πρασίνου σήματος — Duales System Deutschland GmbH·

- ηποχρέωση εγγυήσεων επιστροφής αποτελεί συνέπεια της περιορισμένης χρήσης των ποσοστώσεων για επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες που ορίζονται στο γερμανικό κανονισμό για τις συσκευασίες και συνεπώς δεν στοχεύει στη συλλογή συσκευασιών μιας χρήσεως αλλά επιδιώκει μόνο να πιέσει τους κατασκευαστές και τους εισαγωγείς να πωλούν επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες.

Λαμβάνονταςπόψη τον επείγοντα χαρακτήρα και τις σοβαρές επιπτώσεις τις οποίες έχει το μέτρο εγγυήσεων επιστροφής στη Γερμανία, τα μέτρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι ευκταία και απαραίτητα.

1. Γνωρίζει η Επιτροπή την κατάσταση αυτή που δημιουργήθηκε με την εφαρμογή του συστήματος εγγυήσεων επιστροφής στη Γερμανία, την 1η Ιανουαρίου 2003·

2. Φρονεί η Επιτροπή ότι η εισαγωγή του γερμανικού συστήματος εγγυήσεων επιστροφής αποτελεί αναλογικό μέσο για τηνλοποίηση των περιβαλλοντικών στόχων της οδηγίας 94/62/ΕΚ· Δεν φρονεί τουναντίον ότι το σύστημα αυτό αποτελεί εμπορικό κώλυμα το οποίο πρέπει να καταγγελθεί μέσω της ανάληψης διαδικασίας επί παραβάσει κατά της Γερμανίας·

3. Προτίθεται άραγε η Επιτροπή να κάνει χρήση της επιρροής της για να διευρυνθεί η ήδη αναληφθείσα διαδικασία κατά της Γερμανίας σχετικά με τις επιπτώσεις του συστήματος ποσοστώσεων για επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες στους εισαγωγείς φυσικού ανθρακικού νερού και στα αναψυκτικά (με ή χωρίς προσθήκη φυσικού ανθρακικού νερού) και ενδεχομένως σε άλλα ποτά και επιπλέον για να επισπεύσει την διαδικασία στο μέτρο του δυνατού·

4. Προτίθεται η Επιτροπή ναιοθετήσει σθεναρή στάση όσον αφορά τα προδικαστικά ερωτήματα (Radlberger/Spitz) τα οποία έχειποβάλει γερμανικό δικαστήριο της Στουτγάρδης προς το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και να επισπεύσει όσο το δυνατό περισσότερο την επεξεργασία αυτής τηςπόθεσης·

5. Προτίθεται η Επιτροπή να λάβει μέτρα ούτως ώστε να περατωθεί αυτή η ανεπιθύμητη και μη ορθή κατάσταση και εάν ναι ποια είναι τα μέτρα αυτά· Προτίθεται επίσης η Επιτροπή να συζητήσει το θέμα στο αμέσως επόμενο Συμβούλιο Εσωτερικής Αγοράς προκειμένου να επιτευχθεί κοινή αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού·

(1) ΕΕ L 365 της 31.12.1994, σελ. 10.

Απάντηση της κ. Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Ιουλίου 2003)

1. Η Επιτροπή γνωρίζει την κατάσταση που περιγράφει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου.

2.-4. Η Επιτροπή εκτίμησε, εν μέρει, τις νομικές επιπτώσεις της καθιέρωσης της καταβολής εγγύησης επιστροφής για συσκευασίες ποτών μίας χρήσης προς αντικατάσταση του ισχύοντος συστήματος επιστροφής και συλλογής συσκευασιών, στο πλαίσιο της αίτησης προδικαστικής απόφασης C-309/02 — Radlberger Getrnke η οποία εκκρεμεί ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Στηνπόθεση αυτή, η Επιτροπή, στις παρατηρήσεις πουπέβαλε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στις 20 Δεκεμβρίου 2002,ποστηρίζει ότι η λήψη του εν λόγω μέτρου είναι κατ' αρχήν αποδεκτή σύμφωνα με το άρθρο 7 της οδηγίας 94/62/ΕΚ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1994, για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας(1) και με το άρθρο 28 της συνθήκης της ΕΚ, με την προϋπόθεση ότι η μετάβαση από ταφιστάμενα συστήματα επιστροφής σε ένα σύστημα καταβολής εγγύησης για συσκευασίες μίας χρήσης,λοποιείται χωρίς διαταραχές και δυσανάλογα εμπόδια στο εμπόριο εντός της Ένωσης.

Οι τρέχουσες δικαστικές διαδικασίες κατά της Γερμανίας με αντικείμενο τις επιπτώσεις των ποσοστώσεων πώλησης σε επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες στους εισαγωγείς φυσικού μεταλλικού νερού,πόθεση C-463/01, δεν έχουν άμεση επίδραση στην καθιέρωση τηςποχρεωτικής καταβολής εγγύησης επιστροφής για τις συσκευασίες ποτών μίας χρήσης. Πράγματι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η Επιτροπή προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ζητώντας να κριθεί ότι η ποσόστωση πώλησης σε επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες που ίσχυε παλαιότερα βάσει της γερμανικής νομοθεσίας, δεν ήταν σύμφωνη προς την οδηγία 94/62/ΕΚ για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας σε συνδυασμό με το άρθρο 28 της Συνθήκης, μόνο ως προς την εφαρμογή της στα μεταλλικά νερά που εμφιαλώνονται στην πηγή σύμφωνα με την οδηγία 80/777/ΕΟΚ, της 15ης Ιουλίου 1980(2). Η Επιτροπή θεώρησε ότι οι συνέπειες για το εμπόριο των μεταλλικών νερών που μεταφέρονται σε μεγάλες αποστάσεις, κατά κανόνα τα εισαγόμενα, ήσαν δυσανάλογες με τον επιδιωκόμενο στόχο. Η Επιτροπή, ως εκ τούτου, έκρινε ότι το γερμανικό μέτρο συνιστούσε συγκαλυμμένο περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων. Η επέκταση της συγκεκριμένης προσφυγής στο Δικαστήριο δεν είναι δυνατή χωρίς να κινηθεί εξ αρχής η πλήρης διαδικασία επί παραβάσει, η οποία προβλέπεται από το άρθρο 226 της συνθήκης ΕΚ.

Η Επιτροπή έχει περιορισμένα περιθώρια να επισπεύσει τις ανωτέρω δικαστικές διαδικασίες, καθώς στο παρόν στάδιο, το θέμα εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Εν τω μεταξύ, περιήλθαν στην Επιτροπή στοιχεία που δημιουργούν αμφιβολίες ως προς το κατά πόσον η τρέχουσα εφαρμογή της νέας,ποχρεωτικής καταβολής εγγύησης επιστροφής για τις συσκευασίες ποτών μίας χρήσης στη Γερμανία ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις που εκτίθενται στις γραπτές παρατηρήσεις στηνπόθεση C-309/02. Συγκεκριμένα, προκύπτει ότι, κατά κανόνα, η εγγύηση επιστροφής μπορεί επί του παρόντος να ανακτηθεί αποκλειστικά από το κατάστημα όπου έχει αγορασθεί η συσκευασία μίας χρήσης. Αποτέλεσμα αυτού είναι να έχουν μειωθεί σημαντικά οι πωλήσεις ποτών σε συσκευασίες μίας χρήσης.

Ωστόσο, η Επιτροπή γνωρίζει επίσης ότι η γερμανική κυβέρνηση προτίθεται να θέσει σε εφαρμογή σύστημα συλλογής, έως την 1η Οκτωβρίου 2003, για την επιστροφή των συσκευασιών μίας χρήσης σε οποιοδήποτε σημείο πώλησης στη Γερμανίας.

5. Για να εξασφαλιστεί η ταχύτερη δυνατή εφαρμογή του νέου συστήματος συλλογής συσκευασιών και να αποφευχθούν μελλοντικές παραβάσεις σχετικά με την εγγύηση επιστροφής για συσκευασίες μίας χρήσης, τα αρμόδια για το Περιβάλλον και την Εσωτερική Αγορά Μέλη της Επιτροπής απέστειλαν επιστολή προς τον γερμανό Υπουργό Περιβάλλοντος, κ. Jrgen Trittin, τον Μάιο του 2003. Αναφερόμενα στις απόψεις της Επιτροπής, όπως αυτές εκφράστηκαν στις προαναφερόμενες γραπτές παρατηρήσεις στηνπόθεση C-309/02, τα Μέλη της Επιτροπής εξέφρασαν την ανησυχία τους για την τρέχουσα μεταβατική φάση του συστήματος καταβολής εγγύησης επιστροφής, διότι δεν έχει τεθεί σε εφαρμογή ικανοποιητικό σύστημα επιστροφής σε εθνική κλίμακα. Σχετικά με αυτό το θέμα, τα Μέλη της Επιτροπής ζήτησαν συμπληρωματικές πληροφορίες, τόσο για την τρέχουσα κατάσταση, όσο και για το προτεινόμενο νέο σύστημα επιστροφής, και προέτρεψαν τη γερμανική κυβέρνηση να επισπεύσει τη λήψη μέτρων για την εναρμόνιση της γερμανικής νομοθεσίας με το κοινοτικό δίκαιο. Επίσης, απηύθυναν προς τη γερμανική κυβέρνηση το ερώτημα αν προτίθεται να αναστείλει την εφαρμογή του μέτρου μέχρις ότου τεθεί σε λειτουργία κατάλληλο σύστημα επιστροφής.

Σε απαντητική επιστολή του, ο γερμανός Υπουργός Περιβάλλοντοςπογραμμίζει τις προσπάθειες που καταβάλλουν από κοινού η βιομηχανία και η γερμανική κυβέρνηση, ώστε να τεθεί σε λειτουργία εθνικό σύστημα επιστροφής μέχρι την ημερομηνία στόχου, 1η Οκτωβρίου 2003. Ο κ. Trittin θεωρεί ότι δενπάρχει ανάγκη αναστολής της εφαρμογής του μέτρου μέχρι την ημερομηνία αυτή.

Η Επιτροπή αξιολογεί τώρα την απάντηση του κ. Trittin's.

Επί του παρόντος, η Επιτροπή δεν προτίθεται να συζητήσει το θέμα αυτό στο επικείμενο Συμβούλιο Εσωτερικής Αγοράς.

(1) ΕΕ L 365 της 31.12.1994.

(2) Οδηγία 80/777/ΕΚ του Συμβουλίου περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την εκμετάλλευση και τη θέση στο εμπόριο των φυσικών μεταλλικών νερών, ΕΕ L 229 της 30.8.1980.