ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0946/02

υποβολή: Marie Isler Bguin (Verts/ALE) προς το Συμβούλιο

(9 Απριλίου 2002)

Θέμα: Ασφάλεια στη θαλάσσια κυκλοφορία

Το ναυάγιο του δεξαμενοπλοίου Erika που συνέβη στις 12 Δεκεμβρίου 1999 με συνέπεια την έκχυση 28 000 τόνων αργού πετρελαίου στις ακτές της Βρετάνης, προκάλεσε ανεπανόρθωτες καταστροφές στη θαλάσσια χλωρίδα και πανίδα καιποβάθμισε τον οικονομικό ιστό σε σχέση με τους θαλασσίου και παράκτιους πόρους.

Οι ρυπάνσεις από ατυχήματα τύπου Erika δεν αντιπροσωπεύουν, παρά το θεαματικό τους χαρακτήρα και το άμεσο μέγεθός τους, παρά ένα περιθωριακό μέρος των εκχύσεων πετρελαίου στη θάλασσα. Το κύριο μέρος των απορρίψεων ή αφερματισμώνδρογονανθράκων και άλλων βλαβερών και ρυπαντικών προϊόντων που εκχύονται σε θαλάσσιους χώρους και οικοσυστήματα οφείλονται σε εσκεμμένες και επομένως εγκληματικές ενέργειεςπό το πρόσχημα της εξοικονόμησης χρόνου ή κόστους τηςπηρεσίας καθαρισμού των δεξαμενών. Ο αριθμός των 2 εκατομμυρίων τόνωνδρογονανθράκων που απορρίπτονται κατ' αυτόν τον τρόπο αυθαίρετα και σχεδόν ατιμωρητί στους ωκεανούς σε ετήσια βάση έχει αυξηθεί. Επισήμως, η γαλλική εθνοσυνέλευση εκτιμά σε 600 000 τόνους ετησίως το μέγεθος αυτής της ρύπανσης ρουτίνας μόνο για τη Μεσόγειό που ισοδυναμεί — κάθε εβδομάδα! — με την οικονομική, οικολογική και κατά των επερχομένων γενεών καταστροφή που προκάλεσε το ναυάγιο του Erika.

Μπορεί τοΣυμβούλιο να παράσχει σύγχρονα εμπεριστατωμένα στοιχεία ως προς την εγκατάσταση στα κράτη μέλη και τιςποψήφιες χώρες λιμενικών δομών καιποδομών αφερματισμού όπως επίσης και για τα αναγκαία δίκτυα ελέγχου και παρακολούθησης των σκαφών που θα πρέπει να επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητα των εγκαταστάσεων αυτών·

Μπορεί το Συμβούλιο να αναφερθεί στην εφαρμογή αυστηρών μέτρων αυτομάτου ναυτιλιακού ελέγχου των σκαφών που συλλαμβάνονται επ' αυτοφώρω ήπάρχουνποψίες ότι προβαίνουν σε αυθαίρετες απορρίψεις αποβλήτων όπως επίσης και για την καθιέρωση ενός συστήματος έγκρισης που θα επηρεάζει τον απόπλου των σκαφών αυτών από τα κοινοτικά ύδατα και θα διασφαλίζει έτσι τη δικαστική συνέχεια που θα δίδεται στις εσκεμμένες αυτές περιβαλλοντικές βλάβες·

Είναι το Συμβούλιο πεπεισμένο για την ανάγκη ενός συστήματος ανισχνευσιμότητας των μεταφερομένων δια της θαλασσίας οδού προϊόντων, ιδίως των ρυπογόνων, ώστε να καθορίζονται τα αδικήματα και να εξασφαλίζεται ο εντοπισμός των δραστών·

Απάντηση

(30 Σεπτεμβρίου 2002)

Το Συμβούλιο αποδίδει μεγάλη σημασία στην πρόληψη των εκχύσεων πετρελαίου και άλλων επιβλαβών ουσιών στη θάλασσα, και κρίνει ότι οι διάφορες πρωτοβουλίες που αναλήφθηκαν κατά τα τελευταία έτη για την πρόληψη της ακούσιας ρύπανσης από σκάφη θα πρέπει αναγκαστικά θα συμπληρωθεί με μέτρα για την καταπολέμηση του παράνομου αφερματισμού και της παράνομης έκχυσης.

Ως προληπτικό μέτρο στη συνάρτηση αυτή και εκτός από τις διεθνείς πράξεις πουπάρχουν στον τομέα αυτό, η οδηγία 2000/59/ΕΚ σχετικά με τις λιμενικές εγκαταστάσειςποδοχής αποβλήτων πλοίων και καταλοίπων φορτίου(1), την οποία εξέδωσαν το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το Νοέμβριο του 2000, θεσπίζει τηνποχρέωση όλων των πλοίων που προσεγγίζουν σε λιμένες των κρατών μελών, να παραδίδουν

τα απόβλητα πλοίων και τα κατάλοιπα φορτίου σε λιμενικές εγκαταστάσειςποδοχής πριν αποπλεύσουν από το λιμένα. Προς τούτο, η οδηγία καλεί τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι διατίθενται οι κατάλληλες λιμενικές εγκαταστάσειςποδοχής και ότι κάθε λιμένας θα καταρτίσει κατάλληλο πρόγραμμαποδοχής και διακίνησης αποβλήτων. Τα τέλη που καταβάλλονται από τα πλοία καλύπτουν το κόστος των λιμενικών εγκαταστάσεωνποδοχής, καθώς και την επεξεργασία και τη διάθεση των αποβλήτων. Εξάλλου, τα πλοίαποχρεούνται να κοινοποιούν, πριν από την άφιξή τους στο λιμένα, τον τύπο και τον όγκο των αποβλήτων που μεταφέρουν.

Λεπτομερείς πληροφορίες όσον αφορά τη διαθεσιμότητα λιμενικών εγκαταστάσεωνποδοχής στα κράτη μέλη και στιςποψήφιες χώρες θα παρασχεθούν μετά από την πλήρη εφαρμογή της οδηγίας, η οποία πρόκειται να ολοκληρωθεί κατά τα τέλη του 2002. Αναμένεται ότι στις πληροφορίες αυτές θα περιλαμβάνεται έκθεση αξιολόγησης όσον αφορά τη λειτουργία του συστήματος, την οποία θαποβάλει σε εύθετο χρόνο η Επιτροπή. Όσον αφορά την επιβολή του συστήματος το οποίο θεσπίζει η οδηγία, τα κράτη μέλη πρέπει να θεσπίσουν κυρώσεις για την παράβαση εθνικών κανόνων που έχουν θεσπισθεί δυνάμει της προαναφερόμενης οδηγίας. Επιπλέον, η κοινοτική νομοθεσία σχετικά με τον κρατικό λιμενικό έλεγχο(2) ορίζει ότι θα διεξάγεται διεξοδικότερη επιθεώρηση σε περίπτωση που κατηγορείται το πλοίο για παράβαση των διατάξεων σχετικά με την έκχυση επιβλαβών ουσιών ή λυμάτων.

Ομοίως, το Συμβούλιο κρίνει ότι είναι ζωτικής σημασίας η ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών, καθώς και στο ευρύτερο διεθνές πλαίσιο, προκειμένου να καταπολεμηθούν οι παράνομες εκχύσεις πετρελαίου και άλλων επιβλαβών ουσιών. Στη συνάρτηση αυτή, η κοινή θέση του Συμβουλίου σχετικά με την προτεινόμενη οδηγία για τη θέσπιση κοινοτικού συστήματος παρακολούθησης και ενημέρωσης για τη θαλάσσια κυκλοφορία(3) εισάγει ειδικέςποχρεώσεις παρακολούθησης όσον αφορά τα πλοία για τα οποίαπάρχουν αποδείξεις ή ενδείξεις εκουσίων απορρίψεων πετρελαίου σε ύδατα της δικαιοδοσίας τους, που ορίζουν ότι τα κράτη μέλη θα κοινοποιούν το ένα στο άλλο πληροφορίες σχετικά με τα πλοία αυτά. Όταν εκδοθεί, το σχέδιο οδηγίας θα επιβάλει επίσηςποχρέωση του πλοιάρχου να αναφέρει κάθε παρατήρηση κηλίδας ρυπογόνωνλικών. Όσον αφορά τη θαλάσσια μεταφορά ρύπων, η προτεινόμενη οδηγία εισάγει ειδικότερα αυστηρούς κανόνες όσον αφορά την κοινοποίηση και τον έλεγχο.

Τέλος, η Κοινότητα θέσπισε πλαίσιο για τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών στον τομέα της ακούσιας ή της εκούσιας θαλάσσιας ρύπανσης(4), με στόχο τηνποστήριξη των προσπαθειών των κρατών μελών στον τομέα αυτό. Στόχος του πλαισίου είναι η βελτίωση των ικανοτήτων αντιμετώπισης των περιστατικών έκχυσης πετρελαίου ή άλλων ρυπαντικών ουσιών και την πρόληψη των περιστατικών αυτών, καθώς και η προαγωγή της συνεργασίας για την καταβολή αποζημίωσης σύμφωνα με την αρχή ο ρυπαίνων πληρώνει.

(1) ΕΕ L 332 της 28.12.2000, σελ. 81.

(2) Οδηγία 95/21/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Ιουνίου 1995 σχετικά με την εφαρμογή από τα πλοία που καταπλέουν στους λιμένες της Κοινότητας και κινούνται στα ύδατα της δικαιοδοσίας των κρατών μελών, των διεθνών προτύπων για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, την πρόληψη της ρύπανσης και τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας επί του πλοίου (έλεγχος του κράτους του λιμένα) (ΕΕ L 157 της 7.7.1995, σ. 1) και οδηγία 2001/106/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 2001 για την τροποποίηση της οδηγίας 95/21/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με την εφαρμογή από τα πλοία που καταπλέουν στους λιμένες της Κοινότητας και κινούνται στα ύδατα της δικαιοδοσίας των κρατών μελών, των διεθνών προτύπων για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, την πρόληψη της ρύπανσης και τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας επί του πλοίου (έλεγχος του κράτους του λιμένα) (ΕΕ L 19 της 22.1.2002, σ. 17).

(3) Κοινή θέση που καθορίσθηκε από το Συμβούλιο στις 19 Δεκεμβρίου 2001 ενόψει της έκδοσης της οδηγίας 2002//ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της για τη θέσπιση κοινοτικού συστήματος παρακολούθησης και ενημέρωσης για τη θαλάσσια κυκλοφορία και για την κατάργηση της οδηγίας 93/75/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ C 58 της 5.3.2002, σ. 14).

(4) Απόφαση αριθ. 2850/2000/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ης Δεκεμβρίου 2000 για τη θέσπιση κοινοτικού πλαισίου συνεργασίας στον τομέα της ακούσιας ή εκούσιας θαλάσσιας ρύπανσης (ΕΕ L 332 της 28.12.2000, σ. 1).