ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1427/03

υποβολή: Laura Gonzlez lvarez (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(23 Απριλίου 2003)

Θέμα: Προβλήματα στα μέσα μεταφοράς των Βαλεαρίδων νήσων

Η Συνθήκη του Άμστερνταμ, σε μία από συνημμένες δηλώσεις της, αναγνωρίζει ότι οι νησιωτικές περιοχές αντιμετωπίζουν διαρθρωτικά μειονεκτήματα τα οποία εμποδίζουν την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξή τους και, επίσης, ότι η κοινοτική νομοθεσία πρέπει να λαμβάνειπόψη τα μειονεκτήματα αυτά προκειμένου να λαμβάνει ειδικά μέτραπέρ των περιοχών αυτών και να βελτιώσει έτσι την ένταξή τους στην εσωτερική αγορά με ίσους όρους.

Εξ άλλου, το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 12.2.2003 για το Λευκό Βιβλίο της Επιτροπής με τον τίτλο Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών εν όψει του 2010: η ώρα της αλήθειας,πενθυμίζει στην παράγραφο 13 () τηνποχρέωση η πολιτική μεταφορών να συμβάλει στην οικονομική και κοινωνική συνοχή και να λαμβάνειπόψη τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των απομεμακρυσμένων, νησιωτικών, ορεινών και αραιοκατοικημένων περιοχών, με μέτρα για τον μετριασμό των μειονεκτημάτων τους και την εξασφάλιση της εδαφικής συνέχειας (), και στην παράγραφο 14 απαιτεί η σταδιακή ελευθέρωση των μεταφορών να συνοδευθεί από εγγυήσεις, επενδύσεις, κινητικότητα, επιδοτήσεις, ενισχύσεις των τιμών και διατήρηση τωνπηρεσιών στις νησιωτικές και περιφερειακές περιοχές

Λαμβάνονταςπόψη ότι οι Βαλεαρίδες νήσοι, στην Ισπανία, αντιμετωπίζουν μία σειρά μειονεκτημάτων τα οποία επηρεάζουν κυρίως τις μεταφορές, και, κατά συνέπεια, την επάρκεια σε προϊόντα πρώτης ανάγκης· ότι επίσης αντιμετωπίζουν προβλήματα έλλειψηςδάτινων και ενεργειακών πόρων, καθώς και προβλήματα για

την εξουδετέρωση των αποβλήτων· και ότι, κυρίως, τα μειονεκτήματα αυτά δεν παρέχουν στους κατοίκους τους τη δυνατότητα να ταξιδέψουν με χαμηλές τιμές·

- Ποια μέτρα μπορεί να λάβει η Επιτροπή για την αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής·

- Θεωρεί ότι θα ήταν απαραίτητη η δήλωση περίποχρεώσεως παροχής δημόσιαςπηρεσίας, όπως προβλέπει ο Κανονισμός (ΕΟΚ) 2408/92(1)·

(1) ΕΕ L 240 της 24.8.1992, σελ. 8.

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(10 Ιουνίου 2003)

Η Επιτροπή αποτελεί τον εμπνευστή σειράς μέτρων για την αντιμετώπιση των ειδικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι Βαλεαρίδες νήσοι στις μεταφορές και στην ενέργεια.

Ορισμένα λιμάνια (Palma, Ibiza, Alcudia) και αερολιμένες (Palma de Mallorca — Son Sant Joan, Menorca και Ibiza) είναι επιλέξιμα για χρηματοδοτικές ενισχύσεις από τον προϋπολογισμό του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (ΔΕΔ-Μ). Η σύνδεση των νησιωτικών περιφερειών με την ηπειρωτική χώρα αποτελεί έναν από τους στόχους των σημερινών κοινοτικών προσανατολισμών(1).

Η Επιτροπή προβαίνει στην επανεξέταση των κοινοτικών αυτών προσανατολισμών. Με την ευκαιρία αυτή ενδέχεται να εκτεθούν οι λεπτομερείς ρυθμίσεις οι σχετικές με τους θαλάσσιους αυτοκινητόδρομους, των οποίων η αρχή περιλαμβάνεται στη Λευκή Βίβλο Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010 καθώς και στη νέα ανακοίνωση της Επιτροπής Πρόγραμμα για την προαγωγή των θαλάσσιων μεταφορών μικρών αποστάσεων(2). Όταν ολοκληρωθεί η πλαισίωση των ΔΕΔ-Μ, είναι δυνατό το ενδεχόμενο συμμετοχής στις αναγκαίες επενδύσειςποδομών στους θαλάσσιους αυτοκινητόδρομους (λιμενικέςποδομές και σύνδεση με την ενδοχώρα).

Στο πλαίσιο τουπό έγκρισιν προγράμματος Marco Polo, τα νησιά μπορούν να συμμετέχουν σε τρεις τύπους δράσεων: στις δράσεις μετάβασης από τον έναν τρόπο μεταφοράς σε άλλον, στις δράσεις — καταλύτες και στις δράσεις που αποβλέπουν στην παραγωγή κοινά αξιοποιήσιμης τεχνογνωσίας.

Στο πλαίσιο των διευρωπαϊκών δικτύων ενεργείας (ΔΕΔ-E), τα έργα που αποβλέπουν στη βελτίωση των συνδέσεων ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου μεταξύ της ισπανικής ηπειρωτικής χώρας και των Βαλεαρίδων νήσων μπορούν να θεωρηθούν ως έργα κοινού ενδιαφέροντος (ΕΚΕ) ενόψει της επανεξέτασης των κοινοτικών προσανατολισμών(3). Ηλοποίηση των εν λόγω δικτύων ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου θα επιτρέψει τη βελτίωση της ενεργειακής διανομής, της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού και της προστασίας του περιβάλλοντος. Λόγω του ηλιακού και αιολικού δυναμικού τους, περιφέρειες όπως οι Βαλεαρίδες νήσοι βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση όσον αφορά την αξιοποίηση των τελευταίων τεχνολογιών παραγωγής πράσινου ηλεκτρισμού. Η σύνδεση των αιολικών πάρκων με τα κυριότερα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί, λόγου χάριν, να αποτελέσει τμήμα των έργων πουποστηρίζονται στο πλαίσιο των ΔΕΔ-Ε.

Εις ό,τι αφορά το δεύτερο ερώτημα, που αναφέρεται στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών, το άρθρο 4 παράγραφος 1 περίπτωση α) του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92(4) προβλέπει τη δυνατότητα επιβολής, εκ μέρους κράτους μέλους,ποχρέωσης παροχής δημόσιαςπηρεσίας σε τακτικές αερογραμμές. Η Επιτροπή δεν έχει το δικαίωμα να επιβάλειποχρέωση παροχής δημόσιαςπηρεσίας: μόνο το κράτος μέλος είναι αρμόδιο να προσφεύγει στον εν λόγω μηχανισμό ενίσχυσης(5).

Τα κράτη μέλη έχουν επίσης τη δυνατότητα χρησιμοποίησης άλλου συστήματος χρηματοδοτικής ενίσχυσης για να εξασφαλίσουν ικανοποιητική αεροπορική εξυπηρέτηση και για να διευκολύνουν την κινητικότητα των ταξιδιωτών: πρόκειται για τις κοινωνικού χαρακτήρα ενισχύσεις. Αφ' ής στιγμής εγκριθούν από την Επιτροπή, οι εν λόγω ενισχύσεις επιτρέπουν τη μείωση της τιμής των αεροπορικών εισιτηρίων ορισμένων κατηγοριών επιβατών (φοιτητών, συνταξιούχων, κατοίκων νησιών, κλπ.)

Εξάλλου, οι ζώνες που έχουν σοβαρά γεωγραφικά ή φυσικά μειονεκτήματα (νησιά, εξαιρετικά περιθωριακές περιφέρειες, ορεινές περιοχές, αραιοκατοικημένες ζώνες) συγκαταλέγονται στις προτεραιότητες της δεύτερης έκθεσης για την οικονομική και κοινωνική συνοχή (2001) σχετικά με την μελλοντική πολιτική συνοχής.

Η Επιτροπή πήρε την πρωτοβουλία να εκπονήσει μελέτη για τις νησιωτικές περιφέρειες της Ένωσης· η μελέτη αυτήπάρχει στον ιστότοπο Ιnforegio, στην ακόλουθη διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/regional_policy/sources/docgener/studies/study_fr.htm.

(1) Απόφαση 1692/96/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1996 περί των κοινοτικών προσανατολισμών για την ανάπτυξη του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, ΕΕ L 228 της 9.9.1996.

(2) COM(2003)155 τελικό.

(3) Υπενθυμίζεται ότι η τροποποίηση της απόφασης 1254/96 τελείπό έγκρισιν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο και αναμένεται απόφαση εντός του 2003. Ο χαρακτηρισμός ως ΕΚΕ αποτελεί έναν από τους όρους που επιτρέπουν σε κάποιο έργο να αποτελέσει αποδέκτη διαθέσιμων πόρων.

(4) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2408/92 του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 1992 για την πρόσβαση των κοινοτικών αερομεταφορέων σε δρομολόγια ενδοκοινοτικών αεροπορικών γραμμών, ΕΕ L 240 της 24.8.1992.

(5) Υπενθυμίζεται ότι το εν λόγω σύστημαποχρεώσεων παροχής δημόσιαςπηρεσίας λειτουργεί επίσης στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών· ο σχετικός με τις ενδομεταφορές κανονισμός αριθ. 3577/92 επιτρέπει στα κράτη μέλη την επιβολήποχρεώσεων παροχής δημόσιαςπηρεσίας προκειμένου να εξασφαλιστεί ικανοποιητικό επίπεδο εξυπηρέτησης των νησιών στις μεταξύ τους γραμμές και στη σύνδεσή τους με την ηπειρωτική χώρα.