ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1073/00

υποβολή: Gary Titley (PSE) προς την Επιτροπή

(4 Απριλίου 2000)

Θέμα: Χορήγηση δανείων από την Ευρατόμ στιςποψήφιες χώρες

Επί του παρόντος η Ευρατόμ χορηγεί δάνεια στιςποψήφιες για ένταξη χώρες με μόνο κριτήριο τη βελτίωση της ασφάλειας των παλαιών πυρηνικών τους σταθμών από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης, με απώτερο στόχο το οριστικό τους κλείσιμο.

Ωστόσο, σε ορισμένεςποψήφιες χώρες, συγκεκριμένα στη Βουλγαρία, τη Λιθουανία και τη Σλοβακία, μια τέτοια περιοριστική πολιτική δεν λαμβάνειπόψη την πολιτική πραγματικότητα. Για τις κυβερνήσεις των χωρών αυτών το οριστικό κλείσιμο των πυρηνικών σταθμών δημιουργεί εξαιρετικά δύσκολα οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα.

Λαμβανομένωνπόψη αυτών των δυσκολιών, ο καλύτερος τρόπος για να συνδυασθούν οι κοινωνικοί και οικονομικοί στόχοι με το στόχο βελτίωσης της πυρηνικής ασφάλειας θα ήταν να αντικατασταθούν οι παλαιοί αντιδραστήρες σοβιετικής κατασκευής με σύγχρονους αντιδραστήρες δυτικής προέλευσης, που ανταποκρίνονται στις πλέον πρόσφατες τεχνολογικές προδιαγραφές ασφάλειας.

Θα εξετάσει, επομένως, η Επιτροπή το ενδεχόμενο διεύρυνσης των κριτηρίων για χορήγηση δανείων από την Ευρατόμ ώστε να ληφθείπόψη η πολιτική πραγματικότητα στιςποψήφιες χώρες και να καταστεί δυνατή η χρηματοδότηση νέων αντιδραστήρων δυτικής κατασκευής;

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(8 Μαΐου 2000)

Η απόφαση 94/179/Ευρατόμ του Συμβουλίου της 21ης Μαρτίου 1994 για την τροποποίηση της απόφασης 77/270/Ευρατόμ περί εξουσιοδοτήσεως της Επιτροπής να συνάπτει δάνεια Ευρατόμ με σκοπό την συμμετοχή στην χρηματοδότηση της βελτίωσης του βαθμού ασφάλειας και αποτελεσματικότητας των πυρηνικών σταθμών ορισμένων τρίτων χωρών(1) εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να προβαίνει, εντός των ορίων που καθορίζει το Συμβούλιο (σήμερα, 4.000 εκατομ.), σε δανειοληψίες, των οποίων το προϊόν μπορεί να διατίθεταιπό μορφήν δανειοδοτήσεων στην χρηματοδότηση έργων που προορίοζονται κατ' αποκλειστικότητα για την ενίσχυση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας των πυρηνικών σταθμών επιλέξιμων τρίτων χωρών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταιπόψηφιες για προσχώρηση χώρες που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια με πυρηνικά μέσα.

Η απόφαση αυτή επιτρέπει επίσης την χρηματοδότηση νέων επενδυτικών έργων, εφόσον όμως αυτά εκτελούνται κατ' αποκλειστικότητα στην Κοινότητα.

Η απόφαση στηρίζεται ιδίως στο άρθρο 203 της συνθήκης Ευρατόμ, το οποίο ορίζει ότι το Συμβούλιο αποφασίζει ομόφωνα προτάσει της Επιτροπής και κατόπιν διαβουλεύσεων με το Κοινοβούλιο.

Το πολιτικό κλίμα δεν φαίνεται να είναι ευνοϊκό για την επίτευξη ομόφωνης απόφασης όσον αφορά μια ενδεχόμενη επέκταση της επιλεξιμότητας στα δάνεια Ευρατόμ για νέους αντιδρατήρεςπό κατασκευήν στιςποψήφιες για προσχώρηση χώρες. Ωστόσο, η Επιτροπή αναλύει τις απαιτούμενες προϋποθέσεις προτούποβάλει πρόταση προς την κατεύθυνση που προτείνει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου.

Σε επίπεδο προτεραιοτήτων, η Επιτροπή θεωρεί ότι η πρώτη επενδυτική προτεραιότητα στιςποψήφιες για προσχώρηση χώρες είναι η χρηματοδότηση του παροπλισμού των παρωχημένων πυρηνικών εγκαταστάσεων (που δεν επιδέχονται εκσυγχρονισμό) των οποίων το κλείσιμο απετέλεσε το αντικείμενο διαπραγματεύσεων εκ μέρους της Επιτροπής, καθώς και η αναβάθμιση, από πλευράς πυρηνικής ασφαλείας, των εγκαταστάσεων που θα εξακολουθήσουν, προσωρινά τουλάχιστον, να λειτουργούν. Στο πλαίσιο αυτό αποφασίστηκε η χορήγηση δανείου Ευρατόμ από την Επιτροπή, στις 18 Απριλίου 2000, για τον εκσυγχρονισμό των μονάδων 5 και 6 του πυρηνικού σταθμού του Kozloduy (Βουλγαρία). Ωστόσο, τα δάνεια Ευρατόμ δεν επαρκούν, από μόνα τους, για τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων που θα παραμείνουν εν λειτουργία. Θα πρέπει λοιπόν να γίνει προσφυγή στα διαθέσιμα, βάσει του προγράμματος PHARE, χρηματοδοτικά μέσα, καθώς και στην διοργάνωση συνδιασκέψεων χρηματοδοτών (όπως προβλέπεται για τον παροπλισμό της μονάδας Ignalina στην Λιθουανία).

(1) ΕΕ L 84 της 29.3.1994.