ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2730/97 υποβολή: Esko Seppδnen (GUE/NGL) προς την Επιτροπή (30 Iουλίου 1997)

Θέμα: Καθαρώς εισφέροντα κράτη μέλη της ΕΕ

Λόγω των αναγκών της διεύρυνσης της ΕΕ προς ανατολάς και βάσει του προγράμματος Agenda 2000, οι προοριζόμενοι για χρηματοδοτήσεις πόροι της Κοινότητας αναδιανέμονται μεταξύ των κρατών μελών. Ως γνωστόν από παλιά τα κράτη μέλη διαχωρίζοντο στα καθαρώς εισφέροντα και σε αυτά τα οποία καταβάλλουν μικρότερα ποσά στην Κοινότητα από αυτά που εισπράττουν.

Ποιά κράτη μέλη, κατά τη γνώμη της Επιτροπής, ανήκουν σήμερα στα καθαρώς εισφέροντα κράτη, και ποιά εισπράττουν μεγαλύτερα ποσά από αυτά που καταβάλλουν;

Πώς, π.χ. οι τελωνειακοί δασμοί που καταβάλει στην ΕΕ η Ολλανδία επηρεάζουν την θέση της στις συγκρίσεις αυτές;

Σχεδιάζει η Επιτροπή μεταρρύθμιση βάσει της οποίας θα δίδεται η δυνατότητα στα κράτη μέλη να κρατούν τα έσοδά τους από τελωνειακούς δασμούς, και να καταβάλλουν εισφορές στην ΕΕ αναλόγως, αποκλειστικά και μόνον, του ύψους του φόρου προστιθέμενης αξίας που έχουν εισπράξει και του ΑΕΠ τους;

Απάντηση του κ. Liikanen εξ ονόματος της Επιτροπής (12 Νοεμβρίου 1997)

Η διεύρυνση θα επιφέρει αναπόφευκτα έξοδα για τα 15 κράτη μέλη της Ένωσης και το Πρόγραμμα δράσης 2000 το έχει αποδεχθεί σαφώς. Το Πρόγραμμα δράσης 2000 έχει διασαφηνίσει ότι «η διεύρυνση θα προκαλέσει αναπόφευκτα επιδείνωση της δημοσιονομικής θέσης όλων των κρατών μελών» και αναφέρει επιπλέον ότι η επιδείνωση αυτή «δεν θα πρέπει να αποτελέσει έκπληξη ούτε να εγείρει αξιώσεις για αποζημίωση». Ωστόσο, το ίδιο χρονικό διάστημα η διατήρηση των υφιστάμενων δημοσιονομικών ρυθμίσεων και τα αποτελέσματα της μεταρρύθμισης των κυρίων κοινοτικών πολιτικών αναμένεται ότι δεν θα οδηγήσουν σε μεγάλες αλλαγές όσον αφορά τη δημοσιονομική θέση των κρατών μελών.

Το παρόν σύστημα κοινοτικής χρηματοδότησης εξισορροπεί δύο στοιχεία, δηλαδή την δυνατότητα συνεισφοράς στον κοινοτικό προϋπολογισμό κάθε κράτους μέλους και την ανάγκη να χρηματοδοτηθούν οι κοινές πολιτικές που αποτελούν τη βάση της Κοινότητας. Όσον αφορά το πρώτο στοιχείο είναι απαραίτητο το σύστημα χρηματοδότησης να είναι δίκαιο. Πράγματι, σύμφωνα με πρόσφατη των θεμάτων αυτών εκ μέρους της Επιτροπής, η ισότητα όσον αφορά τις συνεισφορές στον προϋπολογισμό των κρατών μελών ανάλογα με το μέγεθος της οικονομίας του καθενός στο σύνολο της Κοινότητας βελτιώθηκε και αναμένεται να βελτιωθεί περαιτέρω. Η βελτίωση αυτή είναι αποτέλεσμα των μεταρρυθμίσεων του 1988 και του 1992 που αύξησαν τη σημασία του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος (ΑΕΠ) και περιόρισαν την σημασία του φόρου προστιθεμένης αξίας (ΦΠΑ), ως βάση για τη χρηματοδότηση της Κοινότητας. Προβλέπεται ότι το 1999 το μερίδιο των πόρων από το ΑΕΠ θα υπερβαίνει το 50% του προϋπολογισμού.

Η κοινοτική δαπάνη εκφράζει πολιτική ομοφωνία μεταξύ του Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής όσον αφορά τις κοινές πολιτικές της Κοινότητας, ιδίως την Κοινή Γεωργική Πολιτική (ΚΓΠ) και τα Διαρθρωτικά ταμεία. Ενώ οι συνεισφορές είναι ανάλογες με το ΑΕΠ του κράτους μέλους η δαπάνη δεν σχετίζεται πουθενά με το ΑΕΠ και, ως εκ τούτου, παίζει κύριο ρόλο στον καθορισμό της ισορροπίας μεταξύ των εισφορών στον προϋπολογισμό και των εσόδων από αυτόν.

Πολλά από τα θέματα αυτά αναφέρονται στο έγγραφο που υπέβαλε η Επιτροπή στο Συμβούλιο ECOFIN της 3ης Οκτωβρίου 1997 ((SEC (97) 1918 )) που φέρει τον τίτλο «Συνεισφορές στον προϋπολογισμό, δαπάνη της ΕΕ, δημοσιονομικά ισοζύγια και σχετική ευημερία των κρατών μελών». Πρέπει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή δεν προετοιμάζει στοιχεία για την καθαρή δημοσιονομική θέση των κρατών μελών ούτε θεωρεί ότι τα στοιχεία αυτά εκφράζουν επακριβώς κέρδη από τη συμμετοχή τους στην Κοινότητα.

Η συμβολή των παραδοσιακών ιδίων πόρων (ΠΙΔ), δηλαδή οι τελωνειακοί και γεωργικοί δασμοί και οι εισφορές ζάχαρης, στην χρηματοδότηση του κοινοτικού προϋπολογισμού έχει μειωθεί αισθητά. Εξακολουθούν να παίζουν μεγαλύτερο ρόλο για ορισμένα κράτη μέλη που διαθέτουν σημαντικές λιμενικές εγκαταστάσεις μέσω των οποίων εισέρχονται τα ξένα εμπορεύματα στην Κοινότητα. Έτσι π.χ. το 1996, οι συνεισφορές ΠΙΔ των Κάτω Χωρών ανέρχονταν στο 11,9% των συνολικών εξόδων ΔΙΠ, ενώ το μερίδιο των Κάτω Χωρών στο κοινοτικό ΑΕΠ ανερχόταν σε 4,6%.

Όπως αναφέρεται στο Πρόγραμμα Δράσης 2000 δεν υπάρχουν σχέδια να αναθεωρηθεί το σύστημα των ιδίων πόρων στο παρόν στάδιο. Ωστόσο, η Επιτροπή έχει επίσης αναγνωρίσει ότι θα ήταν σκόπιμο να αντικατασταθούν οι συνεισφορές από τους ΔΙΠ με συνεισφορές που να βασίζονται στο ΑΕΠ. Το Πρόγραμμα Δράσης 2000 αναφέρει ότι με την φθίνουσα σημασία των ΔΙΠ στον προϋπολογισμό, «η πλάστιγγα μεταξύ των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων τους ως πηγή κοινοτικής χρηματοδότησης γέρνει προς το μειονέκτημα». Συγκεκριμένα, οι διαδικασίες συγκέντρωσης και είσπραξης τους είναι πολύ περίπλοκες, εκτεθειμένες στην απάτη και πολύ δαπανηρές όσον αφορά τους ελέγχους. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ένωση μπορεί να αγνοήσει την είσπραξη των τελωνειακών δασμών από τα κράτη μέλη εφόσον οι δασμοί αυτοί αποτελούν σημαντικό μέσο της εμπορικής πολιτικής της, αλλά ότι θα τροποποιήσει σημαντικά τη μελλοντική μέθοδο προσέγγισής της όσον αφορά τον περίπλοκο αυτόν τομέα».