EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης CE 78/860

(2004/C 78 E/0914)

ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ Ε-3825/03

υποβολή: Ilda Figueiredo (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(12 Δεκεμβρίου 2003)

Θέμα: Εγκαταλελειμμένα μεταλλεία

Σε διάφορες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, ιδίως, στην Πορτογαλία, υπάρχουν μεταλλεία εγκαταλελειμμένα σε χείριστες συνθήκες, με απόπλυση των λιμναζόντων υδάτων που δημιουργήθηκαν εκ των υστέρων και συνακόλουθη ρύπανση των υδροφόρων οριζόντων επιφανείας και των εδαφών των προσβεβλημένων περιοχών, που θέτουν σε κίνδυνο το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.

Ορισμένες περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα σοβαρές, όπως αυτή των ορυχείων ουρανίου στην Πορτογαλία. Ας σημειωθεί ότι υπάρχει πρόγραμμα απορρύπανσης των εγκαταλελειμμένων μεταλλείων αλλά τα οικονομικά μέσα είναι πενιχρά, γι' αυτό και η εξυγίανση για την αποσόβηση της καταστροφής του περιβάλλοντος βαίνει με βραδύτατο ρυθμό.

Για το λόγο αυτό ζητώ από την Επιτροπή να με πληροφορήσει τα εξής:

1. Ποιες μελέτες υπάρχουν σχετικά με τα εγκαταλελειμμένα ορυχεία στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως των ορυχείων ουρανίου; Και ποια προγράμματα εξυγίανσης για την αποσόβηση της καταστροφής του περιβάλλοντος και για την προστασία της δημόσιας υγείας;

2. Ποιες ενισχύσεις χορηγήθηκαν στην Πορτογαλία προς το σκοπό αυτό;

3. Ποιες άλλες ενισχύσεις είναι δυνατόν να χορηγηθούν βραχυπρόθεσμα, λαμβάνοντας υπόψη τις σοβαρές καταστάσεις που έχουν δημιουργηθεί στην Πορτογαλία και τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα;

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(6 Φεβρουαρίου 2004)

Η Επιτροπή έχει από πολλού επίγνωση των προβλημάτων που δημιουργούν οι χώροι εξόρυξης και επεξεργασίας ουρανίου μετά την παύση της οικονομικής δραστηριότητας στο συγκεκριμένο χώρο. Εάν δεν τύχουν κατάλληλης διαχείρισης και αποκατάστασης, τα εγκαταλελειμμένα ορυχεία είναι δυνατόν να εγκυμονούν σοβαρούς ραδιολογικούς κινδύνους για τον άνθρωπο και το περιβάλλον.

Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα οξύ σε πολλές χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και αποτέλεσε αντικείμενο μελετών στο πλαίσιο του PHARE και άλλων συναφών προγραμμάτων. Μια σειρά κρατών που είχαν ασχοληθεί στο παρελθόν με την εξόρυξη ουρανίου (μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Γαλλία και η Σουηδία), διεξήγαγαν μελέτες σχετικά με την αποκατάσταση των χώρων αυτών. Ωστόσο, στο πλαίσιο της εκτέλεσης των πρόσφατων ερευνητικών προγραμμάτων πλαισίων, δεν έχει διεξαχθεί καμία χρηματοδοτούμενη από την Κοινότητα έρευνα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στα αποτελέσματα μελέτης που διεξήχθη για την Επιτροπή και δημοσιεύθηκε το 1999, επισημαίνονται και πάλι σχετικοί με τους χώρους αυτούς προβληματισμοί (1). Στη συγκεκριμένη έκθεση περιγράφεται μεθοδολογία ραδιολογικής εκτίμησης, χαρακτηρίζονται οι διάφορες επιλογές για την αποκατάσταση των χώρων, από πλευράς επιδόσεων και κόστους, και παρέχεται πλαίσιο για τη λήψη αποφάσεων στο οποίο χρησιμοποιούνται πολυπαραγοντικές συναρτήσεις χρησιμότητας καθώς και επίπεδα ανάληψης δράσης για τυχόν επέμβαση, με παραπομπές σε διεθνείς κατευθυντήριες γραμμές.

Δυνάμει του άρθρου 53 της οδηγίας 96/29/Ευρατόμ (2) του Συμβουλίου, εναπόκειται στα κράτη μέλη να λάβουν τα αναγκαία μέτρα για τη μείωση των ραδιολογικών συνεπειών παρελθούσας πρακτικής-όπου συμπεριλαμβάνονται προηγούμενες δραστηριότητες εξόρυξης ουρανίου-, όπως οριοθέτηση της ζώνης, παρακολούθηση της έκθεσης, θέση σε εφαρμογή μέτρων επέμβασης, κλπ.

Στο πλαίσιο του προγράμματος PRIME, η Πορτογαλία πρότεινε δύο μελέτες σχετικά με τα ορυχεία ουρανίου, οι οποίες έχουν ήδη εγκριθεί. Το συνολικό κόστος των μελετών αυτών ανέρχεται σε 2,754 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 1,656 εκατ. ευρώ θα συγχρηματοδοτηθούν από την Κοινότητα μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ). Οι πορτογαλικές αρχές γνωστοποίησαν στην Επιτροπή ότι μελετούν τέσσερα ακόμη έργα σχετικά με την αποκατάσταση ορυχείων ουρανίου, με συνολικό ύψος επένδυσης 12,86 εκατ. ευρώ.

(1) Investigatimi of a possible basis for a common approach with regard to the restoration of areas affected by lasting radiation exposure as a result of past or old practice or work activity, «CARE», διαθέσιμη στη διεύθυνση: http://europa.eu.int/comm/energy/nuclear/radioprotection/publication/doc/115_en.pdf.

(2) Οδηγία 96/29/Ευρατόμ του Συμβουλίου της 31ης Μαίου 1996 για τον καθορισμό των βασικών κανόνων ασφάλειας για την προστασία της υγείας των εργαζομένων και του πληθυσμού από τους κινδύνους που προκύπτουν από ιονίζουσες ακτινοβολίες, ΕΕ L 159 της 29.6.1996.