ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0374/03

υποβολή: Jos Ribeiro e Castro (UEN) προς την Επιτροπή

(13 Φεβρουαρίου 2003)

Θέμα: Παύση δραστηριοτήτων της Clarks στην Πορτογαλία. Κοινοτικά κεφάλαια

Στην Πορτογαλία προκάλεσε ιδιαίτερο θόρυβο η πρόσφατη αναγγελία της επικείμενης παύσης δραστηριοτήτων ενός εργοστασίουποδημάτων της αγγλικής πολυεθνικής C & J Clark, στο Castelo de Paiva, στο βόρειο τμήμα της χώρας. Αυτή η απροσδόκητη παύση δραστηριοτήτων θα προκαλέσει την απόλυση 600 περίπου εργαζομένων, η ανεργία των οποίων θα έχει απότομα αρνητικό κοινωνικό αντίκτυπο στις οικογένειες που διαμένουν και εργάζονται στον δήμο αυτό ο οποίος, άλλωστε,πάγεται σε περιοχή του στόχου 1 των διαρθρωτικών ταμείων.

Η επιχείρηση είχε λάβει ως ενισχύσεις για την εγκατάσταση του εργοστασίου αυτού (1988) και τη λειτουργία του στο Castelo de Paiva σημαντικά ποσά τόσο από το κράτος όσο και από την Κοινότητα και προβλεπόταν ότι θα συνέχιζε τις δραστηριότητές της έως, τουλάχιστον, το 2007. Πέραν τούτου αναφέρεται ότι η πολυεθνική αυτή πολύ συχνά ασκεί πρακτικές αυτού του είδους και τώρα αποσκοπεί στη μετεγκατάσταση του εργοστασίου από την Πορτογαλία στη Ρουμανία για να λάβει νέα κοινοτική χρηματοδότηση και ότι έχει λάβει οικονομικές ενισχύσεις παρά το ότι χρησιμοποιεί την πρακτική τηςπεργολαβίας.

Λόγω των ανωτέρω ερωτώ την Επιτροπή: Διαθέτει η Επιτροπή στοιχεία και σχετικό μητρώο στα οποία βασιζόμενη να μπορεί, στο μέλλον, να απορρίπτει οποιαδήποτεποψηφιότητα του ομίλου Clarks ή C & J Clark για κοινοτικές οικονομικές ενισχύσεις, άμεσες ή έμμεσες, λόγω του οικονομικού μητρώου σ'ό,τι αφορά τις σχέσεις με την Ε.Ε. (και προηγουμένως την Ε.Ο.Κ.), καθώς επίσης λόγω της συμπεριφοράς της κατά το παρελθόν· Διατηρεί η Επιτροπή μητρώο επιχειρήσεων, επιχειρηματιών ή ομίλων επιχειρήσεων στις οποίες έχουν χορηγηθεί, άμεσα ή έμμεσα κοινοτικές ενισχύσεις, ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι δικαιούχοι των ενισχύσεων αυτών δεν θα προβαίνουν, εκ τωνστέρων, σε ενέργειες αντίθετες προς τις δεσμεύσεις

που τυχόν έχουν αναλάβει, που ζημιώνουν σημαντικά κοινωνικά και οικονομικά συμφέροντα ή, εν άλλοις, δεν θα δύνανται να καταχρώνται των πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης· Και, εάν δεν συμβαίνει αυτό, δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι θα έπρεπε να τηρεί και να δύναται να τηρεί τέτοιο μητρώο, κυρίως δε προς αυτό το σκοπό· Ποια άλλα μέσα διαθέτει η Επιτροπή για να εξασφαλίζει ότι δεν θα μπορεί να κατηγορηθεί ότι αντικειμενικώς επιβραβεύει ή ενθαρρύνει αποφάσεις επιχειρήσεων αρνητικές από κοινωνικής και οικονομικής απόψεως, που παραβιάζουν προηγούμενες δεσμεύσεις και ζημιώνουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ε.Ε., καθώς κλείνει τα μάτια σε πρακτικές κατάχρησης και κερδοσκοπίας και φτάνει, μάλιστα, μέχρι του να τιςποθάλπει·

Κοινή απάντησητης κ. Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπήςστις γραπτές ερωτήσεις E-0374/03, E-0375/03, E-0377/03 και E-0378/03

(28 Μαρτίου 2003)

Όσον αφορά την περίοδο που καλύπτεται από τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης 2000-2006 οι ισχύοντες κανόνες σχετικά με τα διαρθρωτικά ταμεία προβλέπουν τα εξής μέτρα:

- πρώτον, η Επιτροπή προβλέπει στις κατευθυντήριες γραμμές των κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα (1998) διατάξεις πουποχρεώνουν τους δικαιούχους των ενισχύσεων

να διατηρήσουν στην περιοχή που δέχεται τις ενισχύσεις για ελάχιστη περίοδο πέντε ετών όλες τις επενδύσεις ή όλες τις θέσεις εργασίας που δημιουργούνται από αυτές. Η Επιτροπή κρίνει ότι η περίοδος των πέντε ετών για τη διατήρηση των επενδύσεων που ορίζεται στα σημεία 4.10 και 4.14 των κατευθυντήριων γραμμών αρχίζει από την στιγμή που οι επενδύσεις για τις οποίες εξαγγέλθηκαν ενισχύσεις έχουν ολοκληρωθεί, δηλαδή από την στιγμή που γίνεται χρήση των επενδύσεων στην επιχείρηση(1)·

- δεύτερον, στο ίδιο πνεύμα, ο γενικός κανονισμός των διαρθρωτικών ταμείων (1999) προβλέπει ότι οι παραγωγικές δραστηριότητες διατηρούν το δικαίωμά τους στη συμμετοχή των ταμείων με τον όρο ότι δεν μετεγκαθίστανται επί διάστημα πέντε ετών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης για συμμετοχή(2)·

- τρίτον, ένα μεγάλο σχέδιο (δηλ. αξίας άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ) για συγχρηματοδότηση στο πλαίσιο ενός προγράμματος του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ρητής αίτησης προς την Επιτροπή και τα κράτη μέλη οφείλουν να συμπληρώνουν ερωτηματολόγιο το οποίο περιλαμβάνει ερώτηση σχετικά με τον κίνδυνο μετεγκατάστασης. Αυτός ο παράγοντας λήφθηκεπόψη από την Επιτροπή στην αιτιολόγηση της απόφασης σχετικά με το ποσοστό συγχρηματοδότησης του ΕΤΠΑ (που μπορεί να ανέρχεται στο 35 % στις περιοχές του Στόχου 1) είτε αυτή εγκρίνεται είτε ενδεχομένως απορρίπτεται.

Όσον αφορά την περίοδο που καλύπτεται από τα ΚΠΣ 1994-1999, ο κανόνας των πέντε ετών τέθηκε σε ισχύ μόλις το 1998, όμως ήδη από το 1993 ίσχυε ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2082/93(3) που προβλέπει στο άρθρο 24 μείωση ή ακύρωση της χρηματοδοτικής ενίσχυσης σε περίπτωση που ηλοποίηση της δράσης δεν δικαιολογεί την ενίσχυση, πράγμα το οποίο πρέπει να επαληθεύσει η Επιτροπή στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης με το κράτος μέλος.

Σε κάθε περίπτωση, όσον αφορά το ενδεχόμενο παράνομης χρήσης των ενισχύσεων, εναπόκειται καταρχάς στο κράτος μέλος να προβεί σε νομικές ενέργειες σχετικά με τη βάση των συμφωνιών που συνάπτονται με την επιχείρηση κατά τη χορήγηση της ενίσχυσης. Έτσι εάν η δικαιούχος επιχείρηση δεν σεβάστηκε τους κοινοτικούς κανόνες σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις, η επιστροφή αυτών των κρατικών ενισχύσεων στις αρχές οι οποίες τις έχουν διαθέσει επιβαρύνει το κράτος μέλος. Από την άλλη, σε περίπτωση που οι ενισχύσεις συγχρηματοδοτήθηκαν από τα διαρθρωτικά ταμεία, το κράτος μέλοςποχρεούται να επιστρέψει τη συγχρηματοδότηση που προήλθε από τον κοινοτικό προϋπολογισμό.

(1) Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα: http://europa.eu.int/eur-lex/pri/el/oj/dat/1998/c_074/c_07419980310el00090031.pdf. Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόζονται μετά την ημερομηνία δημοσίευσης τους στην ΕΕ, ΕΕ C 74 της 10.3.1998. 4.10. Οι ενισχύσεις για αρχικές επενδύσεις πρέπει ναπόκεινται, λόγω του τρόπου καταβολής τους ή των όρων που συνδέονται με τη χορήγησή τους, στη διατήρηση τηςπόψη επένδυσης για ελάχιστη περίοδο πέντε ετών.

(2) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου της 21ης Ιουνίου 1999 περί γενικών διατάξεων για τα διαρθρωτικά ταμεία, άρθρο 30 παράγραφος 4 στοιχείο (β), ΕΕ L 161 της 26.6.1999 http://europa.eu.int/comm/regional_policy/sources/docoffic/official/regulation/pdf/l_16119990626el00010042.pdf 4. Τα κράτη μέλη βεβαιούνται ότι, μια πράξη διατηρεί το δικαίωμα της στη συμμετοχή των Ταμείων, μόνον εάν, επί διάστημα πέντε ετών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης της αρμόδιας εθνικής αρχής ή της διαχειριστικής αρχής σχετικά με τη συμμετοχή των Ταμείων, η πράξη αυτή δενποστεί σημαντική τροποποίηση η οποία: α) να επηρεάζει , και β) να απορρέει είτε από μεταβολή της φύσης του ιδιοκτησιακού καθεστώτος μιαςποδομής είτε από τη διακοπή ή τη μετεγκατάσταση μιας παραγωγικής δραστηριότητας.

(3) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2082/93 του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 1993 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 για τις διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 όσον αφορά το συντονισμό των παρεμβάσεων των διαφόρων διαρθρωτικών ταμείων μεταξύ τους καθώς και με τις παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκή Τράπεζας Επενδύσεων και των λοιπώνφισταμένων χρηματοδοτικών οργάνων, ΕΕ L 193 της 31.7.1993.