ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1025/99

υποβολή: Rinaldo Bontempi (PSE) προς την Επιτροπή

(7 Απριλίου 1999)

Θέμα: Κλειστά σύνορα για μία ειρηνική διαδήλωση

Τη νύχτα μεταξύ 27ης και 28ης Μαρτίου 1999, όταν σημαντικός αριθμός νέων (2000 περίπου) μετέβαινε στο Παρίσι για να υποστηρίξει τον αγώνα των sans papier (χωρίς χαρτί) σταματήθηκε στα γαλλοϊταλικά σύνορα (Ponte San Luigi) από τη γαλλική αστυνομία που είχε παραταχθεί σε θέση μάχης. Πέραν της καταφανούς δυσαναλογίας της διάταξης αυτής των αστυνομικών δυνάμεων και του χαρακτήρα και των στόχων της πρωτοβουλίας αυτής της ομάδας των νέων που πρόθεση είχαν να ασκήσουν το δημοκρατικό τους δικαίωμα να διαδηλώσουν εντός του νέου χώρου χωρίς σύνορα, παραμένει το γεγονός ότι κατ' αυτόν τον τρόπο σημειώθηκε παραβίαση του άρθρου 8Α της Συνθήκης.

Κατά δεύτερο λόγο, η προληπτική χρήση των εξαιρέσεων που προβλέπει η Σύμβαση του Σένγκεν (η οποία προβλέπει εξάλλου και μία ενισχυμένη συνεργασία μεταξύ Γαλλίας και Ιταλίας) για λόγους δημόσιας τάξης, φαίνεται υπερβολική μπροστά σε μία διαδήλωση που είχε κάθε λόγο να θεωρηθεί ειρηνική.

1. Δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι πρόκειται για ολοφάνερη παραβίαση των αρχών της ελεύθερης κυκλοφορίας και της ελευθερίας έκφρασης;

2. Τι προτίθεται να πράξει η Επιτροπή για να αποφευχθεί η επανάληψη παρομοίων επεισοδίων που παρεμποδίζουν την πραγμάτωση της ελεύθερης κυκλοφορίας και εκδήλωσης μέσα στον ενιαίο ευρωπαϊκό χώρο;

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(5 Μαΐου 1999)

Οι πολίτες της Ευρωπαϊκής νωσης δικαιούνται να κυκλοφορούν ελεύθερα στο έδαφος των κρατών μελών. Το δικαίωμα αυτό όμως δεν είναι απόλυτο: το άρθρο 18 της συνθήκης ΕΚ (πρώην άρθρο 8α) εκχωρεί το δικαίωμα αυτό "υπό την επιφύλαξη των περιορισμών και με τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στην παρούσα συνθήκη και στις διατάξεις που θεσπίζονται για την εφαρμογή της". Οι περιορισμοί αυτοί μπορεί να δικαιολογούνται για λόγους δημόσιας τάξης ή δημόσιας ασφάλειας(1). Οι αρχές των κρατών μελών μπορούν να επικαλεστούν λόγους δημόσιας τάξης ή δημόσιας ασφάλειας κατά την είσοδο του πολίτη της ΕΕ στο έδαφός τους(2). να κράτος μέλος λοιπόν τηρώντας την οδηγία 64/221/ΕΟΚ(3), μπορεί να απομακρύνει έναν πολίτη άλλου κράτους μέλους από το έδαφός του, εάν θεωρεί ότι ο εν λόγω πολίτης αποτελεί σοβαρή, παρούσα και πραγματική απειλή για τη δημόσια τάξη ή τη δημόσια ασφάλεια του κράτους.

Τα παραπάνω ισχύουν για τα άτομα στα οποία αναφέρεται η ερώτηση του αξιότιμου μέλους του Κοινοβουλίου στο μέτρο που πρόκειται για δικαιούχους του κοινοτικού δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων. Μέχρι τώρα το κοινοτικό δίκαιο δεν παραχωρεί παρόμοιο δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας στους υπηκόους των τρίτων χωρών, έστω κι αν βρίσκονται νόμιμα στο έδαφος ενός κράτους μέλους - εκτός από την ειδική περίπτωση του μέλους οικογενείας που συνοδεύει έναν πολίτη της ΕΕ. Εν τούτοις, η σύμβαση Σέγκεν εκχωρεί στους υπηκόους των τρίτων χωρών οι οποίοι βρίσκονται νόμιμα στο έδαφος των κρατών μελών που έχουν θέσει σε εφαρμογή τη σύμβαση Σέγκεν να μεταβαίνουν στα άλλα κράτη μέλη της σύμβασης και να διαμένουν εκεί το πολύ τρεις μήνες. Και η σύμβαση Σέγκεν όμως επιτρέπει περιορισμούς του δικαιώματος κυκλοφορίας για λόγους δημόσιας τάξης και εθνικής ασφάλειας, περιορισμούς οι οποίοι εξακολουθούν να ισχύουν με την ένταξη του κεκτημένου Σέγκεν στην Ευρωπαϊκή νωση.

(1) Βλ. κυρίως άρθρο 39 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ (πρώην άρθρο 48.3).

(2) Βλ. άρθρο 2 παράγραφος 1 της οδηγίας 64/221/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί του συντονισμού των ειδικών μέτρων για τη διακίνηση και τη διαμονή αλλοδαπών, τα οποία δικαιολογούνται για λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας ή δημοσίας υγείας, της 25ης Φεβρουαρίου 1964, ΕΕ L 56 της 4.4.1964.

(3) Βλ. άρθρο 2 παράγραφος 1 της οδηγίας 64/221/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί του συντονισμού των ειδικών μέτρων για τη διακίνηση και τη διαμονή αλλοδαπών, τα οποία δικαιολογούνται για λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας ή δημοσίας υγείας, της 25ης Φεβρουαρίου 1964, ΕΕ L 56 της 4.4.1964.