ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2579/01

υποβολή: Jules Maaten (ELDR) προς την Επιτροπή

(24 Σεπτεμβρίου 2001)

Θέμα: Οι επιζήμιες για το περιβάλλον επιδοτήσεις, συγκεκριμένα στον τομέα των οδικών μεταφορών και της ενέργειας

1. Οι επιζήμιες για το περιβάλλον επιδοτήσεις είναι οι επιδοτήσεις που χορηγούνται για έναν συγκεκριμένο στόχο (τις περισσότερες φορές άσχετο προς το περιβάλλον), αλλά οι οποίες έχουν μη εσκεμμένες αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και τον κοινωνικό περίγυρο. Από έρευνα των Van Beers και de Moor ((Public Subsidies and Policy Failures. How Subsidies Distort the Natural Environment, Equity and Trade, and how to reform them, Edward Elgar Publishers, Cheltenham, UK, 2001), απορρέει ότι ο όγκος των επιζήμιων για το περιβάλλον επιδοτήσεις στον τομέα των οδικών μεταφορών είναι σημαντικός. Πρόκειται κυρίως για πολύ χαμηλές τιμές καυσίμων, δημόσιες δαπάνες για την κατασκευή και την επισκευή δρόμων και γεφυρών, φορολογική απαλλαγή των εσόδων των πάρκινγκ, εξ'αποκοπής αποζημίωση στους εργαζομένους για την καθημερινή τους μετάβαση από τον τόπο κατοικίας στον τόπο εργασίας με αυτοκίνητο. Είναι επαρκώς ενημερωμένη η Επιτροπή σχετικά με τις εν λόγω κεκαλυμμένες αντιπεριβαλλοντικές επιδοτήσεις·

2. Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να διερευνήσει περαιτέρω τις κεκαλυμμένες αντιπεριβαλλοντικές επιδοτήσεις στον τομέα των οδικών μεταφορών·

3. Συμμερίζεται η Επιτροπή την άποψη των De Moor and Van Beers (Het internationale klimaatcompromis [Ο διεθνής συμβιβασμός για το κλίμα], Economisch-Statistische Berichten, 29/06/2001, p. 552 554, and Andr de Moor, Towards a Grand Deal on subsidies and climate change, Natural Resources Forum 25 (2001), 167-176) ότι στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ σχετικά με τη σύμβαση του Κιότο είναι δυνατόν να αρθεί μία από τις αντιρρήσεις των ΗΠΑ (η μη συμμετοχή των αναπτυσσομένων χωρών) μέσω της πρότασης να καταργηθούν όλες οι επιζήμιες για το περιβάλλον επιδοτήσεις στις χώρες του ΟΟΣΑ, εφόσον οι χώρες του ΟΟΣΑ δεσμευθούν να χρησιμοποιήσουν (εν μέρει) τους απελευθερωθέντες πόρους για τη χορήγηση χρηματο-οικονομικής ενίσχυσης και τη μεταβίβαση τεχνολογίας ώστε να μπορέσουν οι αναπτυσσόμενες χώρες να πράξουν το ίδιο, παρέχοντας στις χώρες αυτές τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στις διεθνείς συμφωνίες σχετικά με τον περιορισμό των εκπομπών και να θεσπίσουν εθνικούς στόχους όσον αφορά τις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου·

4. Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να δρομολογήσει έρευνα εντός της ΕΕ ώστε να αποκτήσει μια γενική άποψη των εν λόγω κεκαλυμμένων αντιπεριβαλλοντικών επιδοτήσεων·

Απάντηση της κ. Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(23 Νοεμβρίου 2001)

1. Η Επιτροπή γνωρίζει ότι ορισμένες επιδοτήσεις είναι επιζήμιες για το περιβάλλον συμπεριλαμβανόμενων αυτών του τομέα των μεταφορών.

Η Επιτροπή επομένως σκοπεύει να προτείνει οδηγία-πλαίσιο για τον καθορισμό αρχών για την δομή χρέωσης και τιμολόγησης τωνποδομών για όλους τους τρόπους μεταφοράς το 2002. Σε πολλές περιπτώσεις, είναι η δομή και όχι το συνολικό επίπεδο τελών και τιμών που δημιουργεί δομές κινήτρων επιζήμιες για το περιβάλλον.

2. Το ερευνητικό έργο UNITE (Ενοποίηση λογαριασμών και οριακού κόστους για την αποτελεσματικότητα των μεταφορών) που χρηματοδοτήθηκε στο πλαίσιο του 5ου προγράμματος-πλαισίου έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης θα αναπτύξει πιλοτικούς λογαριασμούς του τομέα των μεταφορών για τα δεκαπέντε κράτη μέλη και την Ελβετία, την Ουγγαρία και την Εσθονία. Αυτοί οι λογαριασμοί θα περιλαμβάνουν όλους τους τρόπους μεταφοράς και όλες τις δαπάνες (τόσο τις πάγιες όσο και τις μεταβλητές) του συστήματος μεταφοράς καθώς και τα έσοδα που εισπράττονταιπό μορφή φόρων, τελών και επιχορηγήσεων για την κάλυψη των δαπανών. Τα στοιχεία κόστους που καλύπτονται είναι:ποδομή, ατυχήματα, εκπομπές, θόρυβος και συμφόρηση. Συγκρίνοντας το κόστος με τα έσοδα, είναι δυνατόν να προκύψει ένας δείκτης για τις κεκαλυμμένες επιδοτήσεις. Όλα τα αποτελέσματα του UNITE θα είναι διαθέσιμα για το κοινό έως το καλοκαίρι του 2002 ενώ οι πιλοτικοί λογαριασμοί για τη Γερμανία και την Ελβετία θα ολοκληρωθούν έως τα τέλη του 2001.

3. Είναι δύσκολο να αποφανθεί η Επιτροπή εάν θα γίνει αποδεκτή ή όχι η συμφωνία Grand Deal από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις αναπτυσσόμενες χώρες. Ωστόσο, η προσδοκία ότι θα καταργηθούν όλες οι επιζήμιες για το περιβάλλον ενεργειακές επιδοτήσεις στις χώρες-μέλη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Αλληλοβοήθειας (ΟΟΣΑ) μοιάζει κάπως θεωρητική, εάν ληφθείπόψη ότι οι εν λόγω επιδοτήσεις έχουν προβλεφθεί για να ικανοποιήσουν άλλους κοινωνικού ή περιφερειακού χαρακτήρα στόχους που δεν έχουν σχέση με την προστασία του περιβάλλοντος. Όσον αφορά την Κοινότητα, πρέπει να σημειωθεί ότι το ύψος των επιδοτήσεων στον τομέα της ενέργειας, ιδίως στον κλάδο του λιθάνθρακα, δείχνει σαφή πτωτική τάση, η οποία αναμένεται να συνεχιστεί κατά τα επόμενα έτη.

Το ζήτημα των αναπτυσσόμενων χωρών που αποδέχονται ποσοτικούς περιορισμούς εκπομπών παρόμοιους με αυτούς των χωρών του ΟΟΣΑ, θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο της σύμβασης-πλαισίου του ΟΗΕ για την αλλαγή του κλίματος για την περίοδο μετά το 2012.

4. Μία από τις δράσεις που προβλέπονται στην πρόταση της Επιτροπής για το 6ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον(1) είναι η Ανάληψη καταγραφής και ανασκόπησης των επιδοτήσεων ενέργειας στα κράτη μέλη λαμβάνονταςπόψη τη συμβατότητα με τους στόχους για την αλλαγή του κλίματος.

(1) COM(2001)31 τελικό.