ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-3049/98

υποβολή: Mihail Papayannakis (GUE/NGL) προς το Συμβούλιο

(2 Οκτωβρίου 1998)

Θέμα: Οι πρόσφυγες του Κοσσυφοπεδίου και η ΕΕ

Λαμβάνοντας υπόψη το ενδεχόμενο να οξυνθεί ακόμη περισσότερο η κρίση στο Κοσσυφοπέδιο, ερωτάται το Συμβούλιο εάν έχει επεξεργασθεί κάποιο σχέδιο δράσης το οποίο να προσδιορίζει τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που θα προκύψουν από την εισροή αυξημένου αριθμού προσφύγων ιδίως προς τις γειτονικές χώρες, μεταξύ των οποίων βρίσκονται και δύο κοινοτικές;

Κοινή απάντηση

στις γραπτές ερωτήσεις Ε-2681/98 και Ρ-3049/98

(7/8 Δεκεμβρίου 1998)

Το Συμβούλιο έχει πλήρη επίγνωση του γεγονότος ότι η υπερβολικά βίαια επίθεση των Σερβικών Δυνάμεων Ασφαλείας κατά του "Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσσυφοπεδίου (KLA)" έχει προκαλέσει μια δραματική ανθρωπιστική κατάσταση. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες της Ύπατης Αρμοστείας των ΗΕ για τους πρόσφυγες (UNHCR), υπάρχουν άνω των 250.000 εκτοπισμένοι πρόσφυγες και εσωτερικά εκτοπισμένα πρόσωπα (40.000 στο Μαυροβούνιο, 15.000 στην Αλβανία, 2.000 στην FYROM), και οι συνεχιζόμενες σερβικές στρατιωτικές επιχειρήσεις αυξάνουν έτι περαιτέρω τον αριθμό των προσφύγων. Επί του παρόντος πενήντα χιλιάδες πρόσωπα κοιμούνται στην ύπαιθρο. Το Συμβούλιο συμφωνεί ότι η προοπτική αύξησης του ρεύματος προσφύγων στη Δυτική Ευρώπη είναι πραγματική και απευθύνει έκκληση για την ανάληψη άμεσης δράσης.

Η ΕΕ υιοθέτησε μια διττή προσέγγιση για την αντιμετώπιση του προβλήματος στη ρίζα του και για την αντιμετώπιση των συνεπειών του στο ανθρωπιστικό επίπεδο. Η ΕΕ εξακολουθεί να προσφέρει την πληρέστερη δυνατή συμβολή, σε στενή συνεργασία με την UNHCR, τη Διεθνή Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού και άλλους διεθνείς φορείς οι οποίοι δρουν στην περιοχή προκειμένου να αντιμετωπισθεί η κατάσταση αυτή και ο αρνητικός της αντίκτυπος σε άλλα μέρη της περιοχής. Μολονότι οι αρχές της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας έχουν υποσχεθεί την απρόσκοπτη πρόσβαση και ελευθερία κινήσεων για τις προσπάθειες παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας, οι διεθνείς οργανώσεις (UNHCR, Ερυθρός Σταυρός) εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα, τόσο γραφειοκρατικά (θεωρήσεις, εκτελωνισμός αποστολών βοηθείας) όσο και για λόγους ασφάλειας.

Στο πολιτικό επίπεδο, το κύριο διακύβευμα είναι η επίτευξη της κατάπαυσης των εχθροπραξιών, χωρίς την οποία οι πρόσφυγες και τα εκτοπισμένα πρόσωπα διστάζουν ιδιαίτερα να επιστρέψουν στα σπίτια τους. Ο επικείμενος χειμώνας καθιστά την ταχεία εξεύρεση λύσεων ακόμη πιο επείγουσα.Το Συμβούλιο ασκεί πολιτική και οικονομική πίεση και στα δύο μέρη προκειμένου να παύσει η βία, η καταπίεση και οι τρομοκρατικές ενέργειες. Στο Συμβούλιο Ασφαλείας των ΗΕ, τα κράτη μέλη της ΕΕ έλαβαν ενεργό μέρος στη σύνταξη και την έκδοση του Ψηφίσματος 1199 για την αύξηση της πίεσης επί του Βελιγραδίου. Στα πλαίσια της Ομάδας Επαφής, η ΕΕ έλαβε ενεργό μέρος στην ανάπτυξη πιθανών εναλλακτικών δυνατοτήτων αυτονομίας/αυτοδιοίκησης που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε μεταγενέστερη διαπραγμάτευση (εμπνεόμενη από διάφορα πρότυπα όπως το Νότιο Τυρόλο ή τα νησιά Άαλαντ).

Η Αποστολή Επιτήρησης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECMM) - η οποία δεν αναπτύσσει τις δραστηριότητές της μόνον στην ΟΔΓ/Κοσσυφοπέδιο, αλλά και στην Αλβανία, τη FYROM και τη Βοσνία - είναι ένα από τα κύρια στοιχεία της Αποστολής Διπλωματικών Παρατηρητών του Κοσσυφοπεδίου (KDOM) η οποία εγκαθιδρύθηκε από την ΕΕ, τις ΗΠΑ και τη Ρωσία. Στόχος της αποστολής αυτής είναι όχι μόνον να συγκεντρώνει αντικειμενικές πληροφορίες σχετικά με τις επί τόπου εξελίξεις, αλλά και να ασκεί, με την παρουσία της και μόνον, κατευναστική επίδραση εκατέρωθεν.

Στο ανθρωπιστικό επίπεδο, η ΕΕ έχει αναλάβει μείζονα προσπάθεια για τη στήριξη των προσφύγων και των εκτοπισμένων προσώπων όχι μόνον στο Κοσσυφοπέδιο αλλά και στην Αλβανία. Η ΕΕ επιδιώκει να ρυθμίσει το πρόβλημα της περιοχής προκειμένου να μειωθεί η μεταναστευτική πίεση προς τα κράτη μέλη της ΕΕ. Οι προσπάθειες οι οποίες καταβάλλονται σε στενή συνεργασία με την UNHCR και την ICRC επικεντρώνονται σήμερα στην επάνοδο των εσωτερικών προσφύγων στα χωριά τους στα πλαίσια της "πρωτοβουλίας - Kinkel - Védrine" η οποία συζητήθηκε κατά την ανεπίσημη υπουργική συνεδρίαση στο Σαλσβούργο. Η Προεδρία ΕΕ δημιούργησε ανθρωπιστικές ομάδες εργασίας στο Βελιγράδι και τη Γενεύη με στόχο τον καλύτερο συντονισμό και στήριξη των προσπαθειών που καταβάλλουν οι οργανώσεις της διεθνούς κοινότητας και οι ανθρωπιστικές οργανώσεις οι οποίες δρουν στο Κοσσυφοπέδιο για την επάνοδο των προσφύγων. Ωστόσο το κύριο πρόβλημα παραμένει η απουσία ασφαλούς περιβάλλοντος για την επάνοδο των προσφύγων. Η Επιτροπή/ΕCHO (Υπηρεσία Ανθρωπιστική Βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας) έχει μέχρι στιγμής χορηγήσει περί τα 15 εκατομμ. ECU για άμεση συνδρομή για την περίθαλψη των προσφύγων.

Όσον αφορά τις προετοιμασίες για το μέλλον, προβλέπεται ήδη η παροχή υποστήριξης, μόλις κηρυχθεί η κατάπαυση του πυρός, μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης στον εκπαιδευτικό και τον κοινωνικό τομέα, π.χ. τα σχέδια που προώθησε η Κοινότητα στο Sant' Egidio. Το Πρόγραμμα Δράσης της ΕΕ σχετικά με την εισροή προσφύγων από το Ιράκ και τη γειτονική περιοχή θεσπίστηκε από το Συμβούλιο στις 26 Ιανουαρίου 1998 (οι διάφορες πτυχές του Προγράμματος Δράσης αναφέρονται στην κοινή απάντηση στις γραπτές ερωτήσεις αριθ. 3755/97, 3927/97 και 109/98, καθώς και στις απαντήσεις στις γραπτές ερωτήσεις αριθ. 71/98 και 99/98). Στις 25 Φεβρουαρίου 1998, σύμφωνα με τα άρθρα Ι.7 και Κ.6 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Προεδρία του Συμβουλίου διαβίβασε το κείμενο του Προγράμματος Δράσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προς ενημέρωση. Μετά από τη θέσπιση του Προγράμματος Δράσης, το Συμβούλιο προβαίνει σε τακτική εξέταση της εφαρμογής του.

Κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων στις 24 Σεπτεμβρίου 1998, επισημάνθηκε ότι πρέπει να αντιμετωπισθούν οι αιτίες των πιθανών ρευμάτων προσφύγων. Υπογραμμίστηκε η ανάγκη καθορισμού προσωρινού κοινού συστήματος αντιμετώπισης των προσφύγων οι οποίοι είναι ήδη παρόντες στα κράτη μέλη. Επίσης επισημάνθηκε ότι είναι σκόπιμη μια κοινή πολιτική εκτίμηση της κατάστασης στο Κοσσυφοπέδιο, η οποία θα καθιστούσε λογικά συνεπέστερη την εξέταση στα διάφορα κράτη μέλη των αιτήσεων παροχής ασύλου από μέρους των υπηκόων του Κοσσυφοπεδίου.