ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-4081/00

υποβολή: Ioannis Souladakis (PSE) προς το Συμβούλιο

(10 Ιανουαρίου 2001)

Θέμα: Συμφωνίες συνεργασίας με τις χώρες της Κεντρικής Ασίας

Παρά τις ελπίδες για οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη που κυριάρχησαν στις χώρες της Κεντρικής Ασίας μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, σήμερα, δέκα χρόνια μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας τους, οι χώρες αυτές βρίσκονται σε βαθειά κρίση χωρίς διεξόδους. Πρόσφατα δημοσιεύματα στους New York Times εμφανίζουν την αρνητική πορεία των οικονομικών δεικτών των χωρών αυτών, την αύξηση της διαφθοράς, την έλλειψη επενδύσεων που οδηγεί σεψηλή ανεργία και φτώχεια μεγάλων μερίδων των κοινωνιών τους. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε πριν από μερικά χρόνια σε συμφωνίες συνεργασίας με τις πέντε χώρες της Κεντρικής Ασίας (Καζακστάν, Τουρκμενιστάν, Τατζικιστάν, Ουζμπεκιστάν, Κιργκιζιστάν), οι οποίες σκόπευαν να βοηθήσουν τις χώρες αυτές στην οικονομική ανάπτυξή τους.

Είναι σε θέση σήμερα το Συμβούλιο να εκτιμήσει σε ποιο σημείολοποίησης βρίσκονται οι συμφωνίες αυτές;

Εκτιμά το Συμβούλιο ότι η πρωτοβουλία αυτή συνέβαλε στην οικονομική ανάπτυξη των χωρών της Κεντρικής Ευρώπης και σε ποιο βαρθμό;

Θεωρεί το Συμβούλιο ότι οι συμφωνίες αυτές ήταν ένα επιτυχημένο μοντέλο προσέγγισης και βοήθειας νέων χωρών, το οποίο μπορεί να το εφαρμόσει στο μέλλον σε άλλες περιοχές συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Απάντηση

(7 Μαΐου 2001)

Για τις πέντε χώρες της Κεντρικής Ασίας, η μετάβαση από το στάδιο των σχετικά φτωχών Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών στην κατάσταση σύγχρονων και δυνάμει ευημερούντων κρατών εθνών αποδεικνύεται δύσκολη. Όλες οι Δημοκρατίες αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Η διαφθορά, η έλλειψη επενδύσεων, η ανεργία, η φτώχεια, είναι πράγματι δεινά που πλήττουν αυτές τις χώρες. Πρέπει ακόμα να προστεθούν σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα, που αποτελούν κληρονομιά της Σοβιετικής Ένωσης. Εντούτοις, η οικονομική κατάσταση διαφέρει πολύ από χώρα σε χώρα και, παρά τις αντιξοότητες, σημειώνεται κάποια πρόοδος. Σε μερικές χώρες, διαγράφονται βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες βελτιώσεις όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη, αλλά και τη μείωση του πληθωρισμού.

Ορισμένοι εξωτερικοί παράγοντες αυξάνουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι χώρες της Κεντρικής Ασίας" μεταξύ αυτών αναφέρονται η κατάσταση στο Αφγανιστάν, οι σχέσεις με τη Ρωσία, ο φονταμενταλισμός και η έλλειψη περιφερειακής συνεργασίας.

Το Συμβούλιοπενθυμίζει ότι, την 1η Ιουλίου 1999, τέθηκαν σε ισχύ τρεις συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας με το Καζακστάν, το Κιργκιζιστάν και το Ουζμπεκιστάν, αντιστοίχως. Η συμφωνία πουπογράφηκε με το Τουρκμενιστάν δεν έχει τεθεί σε ισχύ. Όπως γνωρίζει ο Αξιότιμος κ. Βουλευτής, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν έδωσε τη γνώμη του, ιδίως λόγω της κατάστασης των δικαιωμάτων του ανθρώπου στη χώρα αυτή. Όσον αφορά το Τατζικιστάν, η αστάθεια που επικρατεί εκεί δεν επιτρέπει να προβλεφθούν συμβατικές σχέσεις με την ΕΕ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει σημαντικά γεωπολιτικά και οικονομικά συμφέροντα στην Κεντρική Ασία. Στόχος της ΕΕ είναι η διασφάλιση της σταθερότητας στην περιοχή και η προώθηση της ανάπτυξης δημοκρατικών θεσμών, της οικονομικής μεταρρύθμισης και της μείωσης των πηγών σύγκρουσης. Η ΕΕ γνωρίζει ότι για την επίτευξη των στόχων αυτών θα απαιτηθεί πολύς χρόνος.

Οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας επέτρεψαν τη σύσφιγξη των σχέσεων μεταξύ της Ένωσης και του Καζακστάν, του Κιργκιζιστάν και του Ουζμπεκιστάν, αντιστοίχως. Η δημιουργία των θεσμικών οργάνων που προβλέπουν οι συμφωνίες, και ιδίως οι κοινοβουλευτικές επιτροπές συνεργασίας, οδήγησαν σε διάλογο και στενή συνεργασία, με στόχο την πρόοδο προς τη μετάβαση στην οικονομία της αγοράς, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της πρόσβασης στην αγορά και των όρων επένδυσης, καθώς και προς την προσχώρηση στον ΠΟΕ.

Η βοήθεια που παρέχεται με το πρόγραμμα TACIS για τα έτη 2000-2003, αποσκοπεί κατά προτεραιότητα στη στήριξη των θεσμικών, νομικών και διοικητικών μεταρρυθμίσεων, στη στήριξη του ιδιωτικού τομέα, στη συμβολή στην οικονομική ανάπτυξη, στην προώθηση της προστασίας του περιβάλλοντος και στη διαχείριση των φυσικών πόρων, στην ανάπτυξη τηςποδομής, καθώς και στη στήριξη για την αντιμετώπιση των κοινωνικών συνεπειών της μετάβασης.

Οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας είναι τα μόνα μέσα που διαθέτει σήμερα η ΕΕ για να συνεργασθεί θετικά με τις χώρες της Κεντρικής Ασίας. Τα μέτρα συνεργασίας, στήριξης και συνδρομής που εφαρμόζονται έναντι αυτών των χωρών, λαμβάνουνπόψη τη μεταξύ τους απόκλιση όσον αφορά τις ανάγκες και τις προτεραιότητες. Εντούτοις, δεν θα μπορούσαν να θεωρηθούν κατάλληλα για κάθε άλλη περιοχή που παρουσιάζει ενδιαφέρον για την ΕΕ, δεδομένου ότι κάθε περιοχή έχει τις ιδιαιτερότητές της.

Υπάρχει εντούτοις μια προτεραιότητα της Ένωσης που ισχύει για όλες τις χώρες: είναι η πολύ μεγάλη σημασία που αυτή αποδίδει στο σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου, των θεμελιωδών ελευθεριών και του κράτους δικαίου. Η Ένωση κρίνει ότι, σε όλες τις χώρες, η βιώσιμη και διαρκής οικονομική ανάπτυξη δεν μπορεί να επιτευχθεί μακροπρόθεσμα χωρίς εκδημοκρατισμό.