ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-4158/00

υποβολή: W.G. van Velzen (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(9 Ιανουαρίου 2001)

Θέμα: Διακρίσεις όσον αφορά τη δυνατότητα συνδρομής στην κινητή τηλεφωνία

Ορισμένα πρόσωπα, λόγου χάριν μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τα οποία ένα μέρος της εβδομάδος εργάζονται σε άλλα κράτη μέλη εκτός της χώρας στην οποία είναι εγκατεστημένα, σε συγκεκριμένα κράτη μέλη (Βέλγιο) δεν μπορούν να γίνουν συνδρομητές κινητής τηλεφωνίας επειδή δεν διαθέτουν βελγική ταυτότητα ή μισθωτήρια σύμβαση.

1. Συμμερίζεται η Επιτροπή την άποψη ότι πρόκειται για παραβίαση της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων, αγαθών καιπηρεσιών, όπως ορίζει η Συνθήκη ΕΕ·

2. Κρίνει η Επιτροπή ότι η απόδειξη της νόμιμης παραμονής των ενδιαφερομένων μέσω διεύθυνσης και τραπεζικού λογαριασμού σε ένα από τα κράτη μέλη θα πρέπει να αρκεί για την απόκτηση συνδρομής κινητού τηλεφώνου·

3. Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή για την εξάλειψη των ως άνω κακώς κειμένων, προωθώντας έτσι την πλήρη ελευθέρωση της κυκλοφορίας εντός της ΕΕ στον τομέα αυτόν·

4. Υπάρχει επίσης ένας φορέας παροχήςπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας στο Βέλγιο, ο οποίος απαιτεί πρωτίστως την καταβολή εγγύησης και στη συνέχεια δεν επιτρέπει στον πελάτη να καλεί εκτός Βελγίου παρά μόνο αφού έχει πληρώσει τρεις μηνιαίους λογαριασμούς:

α) Κρίνει η Επιτροπή ότι δικαιολογείται να μπορεί ένας φορέας παροχήςπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας να θέτει φραγμούς σε πελάτες με κανονική συνδρομή, όσον αφορά τις κλήσεις εντός της ΕΕ· Εάν όχι, σε ποιές διατάξεις της Συνθήκης ή σε ποιες οδηγίες βασίζεται η κρίση της·

β) Ποια μέτρα είναι σε θέση να λάβει η Επιτροπή για την άρση των ως άνω εμποδίων·

Συμπληρωματική απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(28 Σεπτεμβρίου 2001)

Η Επιτροπή γνωρίζει ότι πολίτες άλλων κρατών μελών που δεν είναι επισήμως κάτοικοι Βελγίου αντιμετωπίζουν προβλήματα όταν επιδιώκουν να γίνουν συνδρομητές κινητής τηλεφωνίας επειδή δεν διαθέτουν βελγική ταυτότητα ή μισθωτήρια σύμβαση. Η Επιτροπή διερεύνησε τηνπόθεση αυτή και έλαβε τις πληροφορίες που ακολουθούν. Οι σχετικοί φορείς παροχήςπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας αιτιολογούν τις απαιτήσεις αυτές ισχυριζόμενοι ότιπάρχει ανάγκη πρόληψης της απάτης (που θεωρούν ότι είναι ευρύτατα διαδεδομένη στον τομέα αυτό) και ανάγκη ύπαρξης κάποιου μηχανισμού που θα εξασφαλίζει την πληρωμή των τιμολογίων από τους πελάτες που δεν κατοικούν στο Βέλγιο.

Ένας από τους φορείς αυτούς ζητά από τα άτομα πουποβάλλουν αίτηση συνδρομής κινητής τηλεφωνίας να προσκομίσουν είτε βελγική ταυτότητα είτε έγκυρη πιστωτική κάρτα, καθώς και αντίγραφο λογαριασμού φυσικού αερίου, ηλεκτρικού ή ύδρευσης του ατόμου αυτού ως απόδειξη ότι ο αιτών κατοικεί στο Βέλγιο, ακόμα και αν το άτομο αυτό δεν είναι επίσημα καταχωρημένο ως κάτοικος Βελγίου. Ο εν λόγω φορέας προσφέρει επίσης προπληρωμένες κάρτες, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε διαφορετικά κράτη μέλη, ανάλογα με τον τύπο της κάρτας. Η τιμή ανά λεπτό των προπληρωμένων καρτών είναιψηλότερη από την τιμή ανά λεπτό που προσφέρεται από την επιχείρηση στους συνδρομητές της. Γενικά, αν και η αξία των κλήσεων για τις προπληρωμένες κάρτες είναιψηλότερη, δεν καταβάλλεται κανονικά τέλος συνδρομής.

Οι άλλοι δύο βελγικοί φορείς στην αγορά εφαρμόζουν διαφορετική πολιτική. Ο ένας ζητεί απόδειξη διεύθυνσης κατοικίας στο Βέλγιο ή λογαριασμό πιστωτικής κάρτας. Οι πελάτες του εν λόγω φορέα έχουν επίσης τη δυνατότητα τιμολόγησης στη χώρα μόνιμης κατοικίας τους, παρ' όλο που επιβαρύνονται με τις σχετικές πρόσθετες δαπάνες διεθνούς συναλλαγής. Επιπλέον, η επιχείρηση προσφέρειπηρεσία διεθνούς περιαγωγής στους πελάτες της καιπηρεσία προπληρωμένων καρτών που διατίθενται σε όλους, ανεξάρτητα από τη χώρα κατοικίας τους. Ο τρίτος φορέας αξιολογεί τους κινδύνους κάθε αίτησης συνδρομής βάσει ενός πίνακα βαθμολόγησης. Τα κριτήρια που χρησιμοποιεί, μεταξύ άλλων, είναι η αξιοπιστία, η μόνιμη διεύθυνση και η ηλικία. Αφού οποψήφιος αξιολογηθεί σύμφωνα με αυτό το σύστημα, η επιχείρηση του προσφέρει διάφορες δυνατότητες που μπορούν να περιλαμβάνουν ή να μην περιλαμβάνουν συνδρομή. Παρ' όλο που σε αυτήν την περίπτωση δενπάρχει τυπική διάκριση μεταξύ κατοίκων και μη κατοίκων, το βασικό σημείο θα ήταν να διαπιστωθεί κατά πόσο η απουσία μόνιμης διεύθυνσης στο Βέλγιο είναι, τις περισσότερες φορές, αποφασιστικός παράγοντας για την απόρριψη της αίτησης συνδρομής. Επιπλέον, ο φορέας αυτός προσφέρει πρόσβαση σε διεθνή περιαγωγή στους πελάτες του έπειτα από κατάθεση εγγύησης, καθώς και διάφορεςπηρεσίες προπληρωμένων καρτών.

Ως γενική αρχή, η Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να βρεθεί μια δίκαιη ισορροπία μεταξύ του δικαιώματος των καταναλωτών εντός της Κοινότητας να εγγράφονται συνδρομητές σε διαφορετικά κράτη μέλη και του δικαιώματος των φορέων να εξασφαλίζουν την πληρωμή των τιμολογίων, πράγμα που συνεπάγεται μεγαλύτερα προβλήματα και δαπάνες για τον φορέα όταν ο πελάτης δεν κατοικεί στη χώρα της συνδρομής. Επιπλέον, ο καταναλωτής έχει πάντα τη δυνατότητα επιλογής διαφορετικού φορέα ανάλογα με την ιδιαίτερη κατάστασή του/της, καθόσον από τα ανωτέρω μπορεί να διαπιστωθεί ότι οι εμπορικές πρακτικές των φορέων στο Βέλγιο ποικίλλουν αρκετά.

Δεδομένου ότι οι προαναφερθείσες πρακτικές δεν επιβάλλονται από τη βελγική νομοθεσία, αλλά προέρχονται από τις εμπορικές επιλογές των σχετικών τηλεπικοινωνιακών φορέων, η Επιτροπή θεωρεί ότι δενπάρχει παράβαση των αρχών της συνθήκης ΕΚ για την ελεύθερη κυκλοφορία από τη βελγική νομοθεσία. Εντούτοις, η Επιτροπή εκφράζει την ανησυχία της για τον περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας τωνπηρεσιών σύμφωνα με το άρθρο 49 (πρώην άρθρο 59) της συνθήκης ΕΚ, που μπορεί να συνεπάγονται αυτές οι πρακτικές ιδιωτικών φορέων. Για άλληποχρεωτικού χαρακτήρα διάταξη της συνθήκης ΕΚ, το Δικαστήριοπενθύμισε σε πρόσφατη απόφασή του(1) ότι η κατάργηση των εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων μεταξύ των κρατών μελών δεν θα έχει τα αναμενόμενα αποτελέσματα εάν η κατάργηση των περιοριστικών διατάξεων των κρατών μελών εξουδετερώνεται από εμπόδια που εγείρονται από ενώσεις ή οργανώσεις οι οποίες δεν διέπονται από το δημόσιο δίκαιο, στο πλαίσιο της άσκησης της νομικής αυτονομίας τους. Το Δικαστήριο επομένως έκρινε ότι μια τέτοιαποχρεωτική αρχή ισχύει επίσης για όλες τις συμφωνίες που περιλαμβάνονται στις συμβάσεις μεταξύ ατόμων. Συνεπώς, συμβατικοί όροι, όπως η απαίτηση κατοικίας, οι οποίοι επιβάλλονται στους χρήστες κινητής τηλεπικοινωνίας και είναι αντίθετοι με την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίαςπηρεσιών του άρθρου 49 της συνθήκης ΕΚ, πρέπει να θεωρούνται άκυροι.

Η Επιτροπή επίσηςπενθυμίζει ότι σύμφωνα με την οδηγία 98/10/ΕΚ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Φεβρουαρίου 1998 για την εφαρμογή της παροχής ανοικτού δικτύου (ΟΝΡ) στη φωνητική τηλεφωνία και για την καθολικήπηρεσία για τηλεπικοινωνίες σε ανταγωνιστικό περιβάλλον(2), οι οργανισμοί που παρέχουν δημόσια δίκτυα κινητής τηλεφωνίας πρέπει να δημοσιεύσουν επαρκείς και ενημερωμένες πληροφορίες για τους καταναλωτές σχετικά με τους κανονικούς τους όρους και προϋποθέσεις όσον αφορά τιςπηρεσίες τους (άρθρο 11.1).

Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο λογαριασμός τραπέζης, ταμιευτηρίου ή ο αριθμός πιστωτικής κάρτας θα πρέπει κανονικά να επαρκεί για τους ενδιαφερόμενους φορείς ως απόδειξη της ταυτότητας, όπως άλλωστε συμβαίνει με έναν από τους φορείς εκμετάλλευσης που δραστηριοποιούνται στη βελγική αγορά. Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι οι καταγγελίες ατόμων σχετικά με τις σχέσεις τους με τους τηλεπικοινωνιακούς φορείς του Βελγίου μπορούν ναποβάλλονται στο διαμεσολαβητή για θέματα τηλεπικοινωνιών του Βελγίου (service de mdiation des tlcommunications) ο οποίος είναι αρμόδιος για την εξέτασή τους.

(1) Βλέπε Roman Angonese κατά Cassa di Risparmio di Bolzano SpA, απόφαση 6ης Ιουνίου 2000,πόθεση C-281/98, παράγραφοι 32 έως 36.

(2) ΕΕ L 101 της 1.4.1998.