ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1311/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL), Alexander de Roo (Verts/ALE)και Elisabeth Schroedter (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(7 Μαΐου 2002)

Θέμα: Ο κίνδυνος καταστροφής μιας επιλέξιμης στο πλαίσιο του Natura 2000 ζώνης στο φαράγγι του Kresna στη Βουλγαρία, ως συνέπεια της απόφασης να μην εγκαταλειφθεί η προβλεπόμενη εφαρμογή του σχεδίου κατασκευής αυτοκινητοδρόμου

1. Θα ενθυμείται βεβαίως η Επιτροπή μια σειρά ερωτημάτων που έθετε η ερώτηση αριθ. Ε-3147/00(1) της 6ης Οκτωβρίου 2000 σχετικά με το σχέδιο κατασκευής αυτοκινητοδρόμου Ε79 μεταξύ Σόφιας και Θεσσαλονίκης διαμέσου της κοιλάδας του Struma στη νοτιοδυτική Βουλγαρία, τούτο δε στο πλαίσιο του διευρωπαϊκού διαδρόμου αριθ. 4, σχέδιο που αλλοίωνε σοβαρά το χαρακτήρα ενός σημαντικού φαραγγιού βορείως της πόλης Krisna, ως φυσικού βιοτόπου και οικολογικής ζώνης σύνδεσης, καθώς και την από 22ας Δεκεμβρίου 2000 απάντησή της, στην οποία ανέφερε αφενός τη διαδικασία ΔΠΕ ως απαραίτητη προϋπόθεση για ενδεχόμενη συγχρηματοδότηση, αφετέρου δε τη δέσμευση που είχε αναλάβει η αντιπροσωπεία της Επιτροπής στη Σόφια για συμμετοχή σε διαβούλευση σχετικά με τη χάραξη της διαδρομής και την πρόθεσή της ναποστηρίξει ενδεχόμενη βουλγαρική έρευνα σχετικά με τη δυνατότητα να περιληφθεί το φαράγγι του Kresma στο δίκτυο Natura 2000;

2. Είναι σε θέση να επιβεβαιώσει η Επιτροπή ότι, αφότου απήντησε στα προαναφερθέντα ερωτήματα, ουδεμία πρόοδος έχει επιτευχθεί όσον αφορά τη βιώσιμη προστασία της φυσικής κληρονομιάς στην περιοχή του Kresna και τη σκοπιμότητα εναλλακτικών λύσεων, όπως θα ήταν η κατασκευή δρόμου ανατολικά του φαραγγιού, ενώ αντιθέτως οι έρευνες στρέφονται επί του παρόντως στην βορείως και νοτίως του φαραγγιού κατασκευή εθνικής οδού που θα δημιουργήσει στένωμα στη θέση του μικρού δρόμου που διασχίζει τώρα το φαράγγι, γεγονός που στη συνέχεια θα καθιστούσε αναγκαία τη διεύρυνση του δρόμου και τη χάραξή του κατά τρόπο που όχι μόνο θα ζημιώσει σοβαρά το φυσικό περιβάλλον, αλλά δεν πρόκειται να δημιουργήσει επιπλέον χώρο για τη διέλευση άλλων οχημάτων πλην των αυτοκινήτων (ποδηλάτων, αλόγων και αμαξών) εάν δεν κατασκευασθεί συγχρόνως παράλληλος δρόμος από την απέναντι όχθη του ποταμού·

3. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι μέχρι σήμερα έχουν προταθεί πέντε εναλλακτικά σχέδια για την κατασκευή του δρόμου, αλλά ότι η επιλογή φαίνεται να περιορίζεται σε τρία εξ αυτών κατά μήκος του ποταμού, δεδομένου ότι τόσο το σχέδιο Α (παράκαμψη ανατολικά του φαραγγιού διαμέσου ενός δευτερεύοντος βραχίονα της προστατευόμενης περιοχής) όσο και το σχέδιο Β (ένας δρόμος ακόμη πιο ανατολικά μεταξύ Senokos και Dolna Gradeznica) απορρίφθηκαν με το πρόσχημα ότι το κόστος κατασκευής ήτανπερβολικάψηλό, ενώ οι πραγματοποιηθείσες συγκρίσεις των τιμών είναι λανθασμένες επειδή για την κατασκευή των εν λόγω σχεδίωνπολογίσθηκαν 15 επιπλέον χιλιόμετρα τα οποία όμως θα πρέπει ναπολογισθούν και στην περίπτωση που ο δρόμος θα ακολουθεί την κοιλάδα·

4. Με ποιόν τρόπο προτίθεται η Επιτροπή να ενεργήσει ώστε η αξιολόγηση των σχεδίων να μην καθορισθεί από μια μονομερή επιμονή στη δημοσιονομική πτυχή του σχεδίου, ακόμη δε χειρότερα από λανθασμένα δημοσιονομικά στοιχεία·

(1) ΕΕ C 174 E της 19.6.2001, σελ. 20.

Απάντηση της κ. Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Ιουνίου 2002)

1. Η Επιτροπή έχειπόψη της τη σειρά γραπτών ερωτήσεων του αξιότιμου μέλους, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται η E-3147/00 και επιβεβαιώνει τη θέση της.

2. Η Επιτροπή δεν μπορεί να επιβεβαιώσει τις δηλώσεις που περιλαμβάνονται στην παρούσα ερώτηση.

Η Επιτροπή γνωρίζει ότι στις αρχές του 2001, ορισμένες περιβαλλοντικές μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ)πέβαλαν επίσημο αίτημα να ανακηρυχθεί η περιοχή του φαραγγιού της Κρέσνα ως φυσική προστατευόμενη περιοχή αναγνωρισμένη από τη βουλγαρική νομοθεσία. Το Υπουργείο περιβάλλοντος καιδάτων της Βουλγαρίας αναμένεται να λάβει απόφαση επάυτού του ζητήματος.

Η Επιτροπή γνωρίζει ότι, στην επιστολή την οποία απηύθυνε στον κ. Eladio Fernandez-Galiano, επικεφαλή του τμήματος φυσικής κληρονομιάς του Συμβουλίου της Ευρώπης, στις 3 Σεπτεμβρίου 2001, η κ. Fatme Iliaz, Υφυπουργός περιβάλλοντος καιδάτων της Βουλγαρίας, αναφέρει τα εξής: το φαράγγι [της Κρέσνα] αποτελεί περιοχή ειδικής προστασίας και βιότοπο της Βουλγαρίας στο πλαίσιο του προγράμματος Corine. Αναμένεται ότι τα φαράγγι της Κρέσνα θα συμπεριληφθεί στο δίκτυο εθνικών προστατευόμενων περιοχών και ζωνών και πολλές από τις τοποθεσίες του θα αποτελέσουν το βουλγαρικό τμήμα του ευρωπαϊκού οικολογικού δικτύου Natura 2000 κατά την προσχώρηση της Βουλγαρίας στην ΕΕ.

Όσον αφορά τις πιθανές εναλλακτικές διαδρομές για την χάραξη του αυτοκινητοδρόμου ο οποίος τώρα διασχίζει το φαράγγι της Κρέσνα, η Επιτροπή μπορεί να επιβεβαιώσει ότι δεν έχει χρηματοδοτηθεί χωριστή μελέτη σκοπιμότητας στο πλαίσιο του Phare. Έχει αναληφθεί μια πολύ προκαταρκτική αξιολόγηση, σε επίπεδο προκαταρκτικής μελέτης σκοπιμότητας, ως τμήμα της κυρίως μελέτης σκοπιμότητας του αυτοκινητοδρόμου Σόφιας-Κούλατα, αλλά η Επιτροπή δεν έχει αποδεχθεί ότι σάυτήν έχουν εξεταστεί επαρκώς οι πιθανές εναλλακτικές λύσεις.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η προκαταρκτική εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΕΠΕ) για το τμήμα που διασχίζει το φαράγγι της Κρέσναποβλήθηκε στο Υπουργείο περιβάλλοντος καιδάτων της Βουλγαρίας τον Νοέμβριο 2001. Επακολούθησαν δημόσιες συζητήσεις, όπως προβλέπει η βουλγαρική νομοθεσία, τον Μάρτιο 2002. Σύμφωνα με όσα γνωρίζει η Επιτροπή, το βουλγαρικό Υπουργείο περιβάλλοντος καιδάτων εξετάζει την προταθείσα ΕΠΕ και δεν έχει ακόμη ληφθεί απόφαση έγκρισης ή απόρριψής της.

Δεδομένου ότι αποτελεί σαφή ένδειξη της θέσης πουιοθετεί το Υπουργείο περιβάλλοντος της Βουλγαρίας, πρέπει να αναφερθούν όσα αναφέρει η Υφυπουργός περιβάλλοντος της Βουλγαρίας κ. Iliaz, στην προαναφερθείσα επιστολή της προς το Συμβούλιο της Ευρώπης: Το Υπουργείο περιβάλλοντος επιμένει στην ανάπτυξη εναλλακτικών λύσεων [για την κατασκευή του αυτοκινητοδρόμου Σόφιας-Θεσσαλονίκης] όσον αφορά την κατασκευή του τμήματος του αυτοκινητοδρόμου Στρούμα μεταξύ των πόλεων Σιμίτλι και Κρέσνα.

Σε σχέση με αυτό το ζήτημα, η Επιτροπή, σε διάφορες περιπτώσεις και σε διαφορετικά επίπεδα, έχει επανειλημμένωςπογραμμίσει ότι τα προενταξιακά μέσα της Ένωσης θα αποδεχτούν να χρηματοδοτήσουν μόνον έργα τα οποία βρίσκονται σε συμμόρφωση με το κοινοτικό περιβαλλοντικό κεκτημένο. Αυτό ισχύει, ιδίως, για την ανάγκη αξιολόγησης των επιπτώσεων των έργων στο περιβάλλον βάσει διατάξεων παρόμοιων με αυτές που περιλαμβάνει η οδηγία για την Εκτίμηση Περιβαλλοντικών επιπτώσεων(1).

Επομένως, εάν το πρόγραμμα για την κατασκευή του αυτοκινητοδρόμου Σόφιας-Κούλαταποβληθεί για χρηματοδότηση στο πλαίσιο του ISPA, η Επιτροπή θα εξετάσει προσεκτικά το έργο προκειμένου να εξασφαλίσει ότιπάρχει η δέουσα συμμόρφωση με όλο το σχετικό κοινοτικό περιβαλλοντικό κεκτημένο.

3. Εξ όσων γνωρίζει η Επιτροπή, δεν έχει αναληφθεί ακόμη πλήρης μελέτη σκοπιμότητας η οποία να συμπεριλαμβάνει πιθανές εναλλακτικές διαδρομές εκτός του φαραγγιού της Κρέσνα. Επομένως, η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να εκφράσει αιτιολογημένη γνώμη επάυτού του ζητήματος.

Στην περίπτωση που η προκαταρκτική εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΕΠΕ) για το τμήμα του φαραγγιού της Κρέσνα (η οποίαποβλήθηκε στο Υπουργείο περιβάλλοντος καιδάτων της Βουλγαρίας τον Νοέμβριο 2001 (βλέπε σημείο 2)) εγκριθεί από τις Βουλγαρικές αρχές, η Επιτροπή θα έχει τη δυνατότητα να εξετάσει εάν και πως αντιμετωπίστηκε το ζήτημα των εναλλακτικών λύσεων.

4. Όπως έχει ήδη δηλώσει σε διάφορες περιπτώσεις, η Επιτροπή επαναλαμβάνει ότι σκοπεύει να χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα που διαθέτει για να εξασφαλίσει ότι το έργο κατασκευής του αυτοκινητοδρόμου Στρούμα αναπτύσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις του κοινοτικού κεκτημένου.

(1) Οδηγία 97/11/ΕΚ του Συμβουλίου, της 3ης Μαρτίου 1997 για την τροποποίηση της οδηγίας 85/337/ΕΟΚ σχετικά με την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον, ΕΕ L 73 της 14.3.1997.