ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3348/00

υποβολή: Anna Karamanou (PSE) προς το Συμβούλιο

(25 Οκτωβρίου 2000)

Θέμα: Ενδυνάμωση των δημοκρατικών θεσμών και προώθηση του σεβασμού των εθνικών μειονοτήτων στην Αλβανία

Κατά την πρόσφατη διεξαγωγή των τοπικών εκλογών στην Αλβανία, επισημάνθηκαν πολλά περιστατικά άσκησης ψυχολογικής βίας στο νότιο τμήμα της χώρας, όπου πλειοψηφεί η ελληνική μειονότητα της χώρας. Στην περιοχή της Χιμάρας καταγράφηκαν από ξένους παρατηρητές και καταγγέλθηκαν από μέλη της ελληνικής κοινότητας πολλές περιπτώσεις παρατυπιών, ακόμη και καλπονοθεία, εις βάρος τουποψηφίου του Κόμματος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΚΕΑΔ) Ομονοίας, που εκπροσωπεί την ελληνική μειονότητα.

Τι μέτρα σκοπεύει να λάβει το Συμβούλιο για την εμπέδωση των δημοκρατικών θεσμών, την οικοδόμηση κράτους δικαίου, καθώς και την προώθηση του σεβασμού των μειονοτήτων στην Αλβανία, που είναι προϋποθέσεις για την ενσωμάτωσή της στους ευρωπαϊκούς θεσμούς;

Απάντηση

(8 Μαρτίου 2001)

1. Το Συμβούλιο έλαβε γνώση των παρατηρήσεων που διατυπώνονται στην προκαταρκτική έκθεση που δημοσιεύθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2000 από το Γραφείο Δημοκρατικών Θεσμών και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΓΔΘΔΑ) του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, στην τελική έκθεση του ΟΑΣΕ/ΓΔΘΔΑ της 11ης Δεκεμβρίου 2000 καθώς και στην έκθεση της Συνόδου των τοπικών και περιφερειακών αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης, της 10ης Νοεμβρίου 2000, σχετικά με τη διεξαγωγή των δημοτικών εκλογών στην Αλβανία.

2. Η Ένωση, με τη δήλωσή της για τις τοπικές εκλογές στην Αλβανία, στα πλαίσια του Μόνιμου Συμβουλίου του ΟΑΣΕ καθώς και του Συμβουλίου της Ευρώπης, εκφράζει τη λύπη της για τις σοβαρές παρατυπίες και τα επεισόδια που διαπιστώθηκαν κατά τον πρώτο και δεύτερο γύρο των εκλογών, ειδικότερα για εκείνα που επηρέασαν την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος ουσιαστικού αριθμού Ελλήνων της Χιμάρας.

3. Η Αλβανία είναι χώρα επιλέξιμη για μια Συμφωνία Σύνδεσης και Σταθεροποίησης" συνεπώς, οι επιδόσεις της στον τομέα του σεβασμού των δημοκρατικών αρχών, των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των δικαιωμάτων των μειονοτήτων αποτελούν σημαντικά κριτήρια για τη μελλοντική εξέλιξη των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή

Ένωση. Στις 24 Ιανουαρίου 2000, το Συμβούλιο είχε συμπεράνει, βάσει μελέτης εφικτότητας της Επιτροπής για τη δυνατότητα διαπραγμάτευσης Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης, ότι η Αλβανία έπρεπε πρώτα να καλύψει ορισμένες αδυναμίες της οικονομικού, πολιτικού και θεσμικού χαρακτήρα. Δεδομένου ότι η προσέγγιση με τις διαρθρώσεις της Ένωσης αποτελεί στρατηγικό στόχο για την κυβέρνηση των Τιράνων, η Ένωση έχει σημαντικές δυνατότητες πίεσης, προκειμένου να συμβάλει στη βελτίωση της κατάστασης των μειονοτήτων στην Αλβανία. Οι αλβανικές αρχές έχουν σίγουρα συνείδηση αυτού του θέματος.

4. Άλλωστε, η Αλβανία δεσμεύθηκε με την τελική δήλωση της Διάσκεψης Κορυφής του Ζάγκρεμπ, στην οποία συμμετείχαν στις 24 Νοεμβρίου η ΕΕ και οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, ότι θα σεβαστεί τα δικαιώματα των προσώπων που ανήκουν σε μειονότητες. Η ΕΕ γνωστοποίησε την απόφασή της να ενισχύσει τη συνεργασία της με την Αλβανία και να διευκρινίσει τις μεταρρυθμίσεις που πρέπει να επιτευχθούν. Το Συμβούλιο προέβη στη σύσταση Κατευθύνουσας Ομάδας Υψηλού Επιπέδου ΕΕ/Αλβανίας, η οποία θα αξιολογεί την επιτευχθείσα πρόοδο, θα διατυπώνει συστάσεις ως προς τις επιβαλλόμενες μεταρρυθμίσεις, θα παρέχει συμβουλές και θα χαράσσει κατευθυντήριες γραμμές για όλα τα προβλήματα, όπως περιλαμβάνονται στην έκθεση εφικτότητας της Επιτροπής του 1999, ήτοι για τη μακροοικονομική σταθερότητα και την επίσπευση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, την ενίσχυση της ασφάλειας και της δημόσιας τάξης, τη βελτίωση της διαχείρισης των δημοσίωνποθέσεων και την εφαρμογή των νόμων (χάριν παραδείγματος, μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, δικαστικό σύστημα, κράτος δικαίου και σεβασμός των δικαιωμάτων του ανθρώπου, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των μειονοτήτων). Η Ομάδα θα μπορεί να εξετάζει οποιοδήποτε άλλο συναφές ζήτημα σχετικά με τη διαδικασία σταθεροποίησης και σύνδεσης. Κατ' αυτόν τον τρόπο, το Συμβούλιο θα είναι σε θέση να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων της αλβανικής κυβέρνησης στα θέματα αυτά.

5. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα έχει ήδη χρηματοδοτήσει μεταξύ 1993 και 1999, σχέδια για τον εκδημοκρατισμό και τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Αλβανία και δη για συνολικό ποσό 18,8 εκατομμ. ευρώ.

6. Ωστόσο, με δήλωση της 1ης Δεκεμβρίου 2000, στην οποία προέβη η Προεδρία εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης,πενθυμίσθηκε ότι η Ένωση θεωρεί ως ανησυχητική εξέλιξη την έντονη χρήση βίας κατά την επιδίωξη πολιτικών σκοπών. Ως εκ τούτου, η Ένωση απηύθυνε έντονη έκκληση για το σεβασμό του κράτους δικαίου και εξήρτησε κάθε προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκ μέρους της Αλβανίας, από την τήρηση των θεσμών και της νομιμότητας, από τη μη χρήση βίας καθώς και από το πνεύμα ανεκτικότητας και διαλόγου που θα επικρατήσει.