ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3465/00

υποβολή: Antonio Di Pietro (ELDR) προς την Επιτροπή

(8 Νοεμβρίου 2000)

Θέμα: Σεβασμός των πολιτικών δικαιωμάτων στη Ρουμανία

Το 1992 δύο ιταλοί πολίτες, ο κ. Matar και η κ. Quinci, αποφάσισαν να μετοικήσουν στη Ρουμανία, προκειμένου να ασκήσουν επιχειρηματική δραστηριότητα στο χονδρικό εμπόριο. Σε διάστημα ολίγων ετών η δραστηριότητα αυτή απέβη εξαιρετικά προσοδοφόρα και έφτασαν στο σημείο να ανοίξουν διάφορα καταστήματα πωλήσεων στο Βουκουρέστι και στην Κοστάντσα.

Τον Ιούνιο του 1999 ο κ. Matar έλαβε ένταλμα απέλασης και αναγκάστηκε να αναχωρήσει από τη Ρουμανία εντός 48 ωρών, εγκαταλείποντας το σπίτι του και όλη του την περιουσία και μάλιστα χωρίς να του έχει κοινοποιηθεί ο λόγος πουπαγόρευσε τη λήψη του συγκεκριμένου μέτρου. Το ίδιο συνέβη με την κυρία Quinci η οποία ενώ βρισκόταν στην Ιταλία, για λόγους που είχαν σχέση με τις σπουδές των θυγατέρων της, έλαβε ένταλμα απέλασης για πέντε χρόνια.

Κατόπιν νομικών ενεργειών κατά της μη αιτιολογημένης αυτής συμπεριφοράς, οι σύζυγοι Matar-Quinci, πληροφορήθηκαν, μετά από σημαντική αντίδραση εκ μέρους του Ρουμανικού Υπουργείου Εσωτερικών, ότι ο λόγος για την απέλαση του κ. Matar ήταν η σύζυγος, κατηγορούμενη αδίκως ότι είναι δημοσιογράφος η οποία είχε εργαστεί στο Λίβανο κατά τον εμφύλιο πόλεμοποστηρίζοντας τους ισλαμιστές Χεζμπολά, ότι είχε γράψει και δημοσιεύσει στον ιταλικό ημερήσιο τύπο άρθρα για τηνποστήριξή τους, και ότι τη δημοσιογραφική της αυτή δραστηριότητα είχε συνεχίσει να ασκεί και στο Βουκουρέστι, δίνοντας διαλέξεις μη σαφέστερα προσδιοριζόμενες, καλυπτόμενη πίσω από τη δημιουργία εταιριών. Ισχυρισμοί αναληθείς, διότι δεν βρέθηκε ούτε ίχνος των άρθρων και των άλλων δραστηριοτήτων που αποδίδονται στο ζεύγος των ιταλών.

Το Ανώτατο Δικαστήριο της Ρουμανίας, στο οποίο παραπέμφθηκε ηπόθεση έκρινε παραδεκτή την ένσταση αντισυνταγματικότητας για κατάχρηση εξουσίας πουπέβαλε ο κ. Matar, με την απόφαση αριθ. 299 της 5ης Μαΐου 2000 σχετικά με τη νομοθεσία που προέβλεπε τη δυνατότητα έκδοσης ενταλμάτων απέλασης χωρίς τη λήξη προηγούμενων μέτρων. Πράγματι, στην περίπτωση του κ. Matar το ένταλμα εκδόθηκε απευθείας από τηνπηρεσία διαβατηρίων της αστυνομίας και όχι από δικαστικό λειτουργό.

Υπό το φως των προαναφερθέντων, δεν πιστεύει η Επιτροπή ότι η σημερινή έλλειψη σεβασμού των πολιτικών δικαιωμάτων στη Ρουμανία αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα στη συνέχιση των διεξαγομένων διαπραγματεύσεων για την ένταξη της χώρας αυτής στην Ευρωπαϊκή Ένωση;

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Δεκεμβρίου 2000)

Προκειμένου να προσχωρήσει στην Κοινότητα, η Ρουμανία, όπως και κάθε άλληποψήφια χώρα, θα πρέπει να πληροί τα κριτήρια προσχώρησης που καθορίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατά τη σύνοδό του

στην Κοπεγχάγη το 1993. Συγκεκριμένα, τα πολιτικά κριτήρια απαιτούν τη σταθερότητα των θεσμών που εγγυώνται τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το σεβασμό και την προστασία των μειονοτήτων. Για το λόγο αυτό, το επίπεδο προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων λαμβάνεταιπόψη από την Επιτροπή στην αξιολόγηση της προόδου της Ρουμανίας προς την προσχώρησή της στην Κοινότητα. Η αξιολόγηση αυτή πραγματοποιήθηκε προσφάτως από την Επιτροπή στην Περιοδική έκθεση του 2000 για την πορεία της Ρουμανίας προς την προσχώρηση(1).

Επίσης η Ρουμανία έχει κυρώσει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση του 1994 για τα ανθρώπινα δικαιώματα, και τα πρωτόκολλα αυτής, και για το λόγο αυτό δεσμεύεται από τιςποχρεώσεις που απορρέουν από τα κείμενα αυτά. Οι όροι απέλασης αλλοδαπών κατοίκων καθορίζονται στο άρθρο 1, πρωτόκολλο 7 της Σύμβασης. Δεδομένου, επίσης, ότι η Ρουμανία αναγνώρισε τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, οιποθέσεις παραβίασης της Σύμβασης και των πρωτοκόλλων της μπορεί ναποβληθεί στο εν λόγω δικαστήριο προς εκδίκαση. Ωστόσο, μια τέτοια ενέργεια μπορεί να γίνει αποδεκτή μόνο στην περίπτωση όπου έχουν εξαντληθεί όλα τα εθνικά ένδικα μέσα.

Στην τελευταία περιοδική της έκθεση η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ρουμανία πληροί γενικά τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης αλλά ότι χρειάζεται περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά τη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας για τα πολιτικά και τα ατομικά δικαιώματα.

Η Επιτροπή στηρίζει τη Ρουμανία και παρακολουθεί την πρόοδό της προς την εκπλήρωση των κριτηρίων προσχώρησης στην Κοινότητα. Στην προκειμένη περίπτωση, η Επιτροπή σημειώνει ότι το δικαστικό σύστημα της Ρουμανίας ήταν σε θέση να επανορθώσει την κατάσταση και να ακυρώσει απόφαση απέλασης που θεωρήθηκε αντίθετη προς το ρουμανικό δίκαιο.

(1) COM(2000)710 τελικό.