ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3447/02

υποβολή: Bob van den Bos (ELDR) προς το Συμβούλιο

(6 Δεκεμβρίου 2002)

Θέμα: Κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν/Υποβολή ψηφίσματος στην Τρίτη Επιτροπή της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών

Στις 21 Οκτωβρίου 2002 διεξήχθη, στο πλαίσιο του Συμβουλίου (Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων), συζήτηση σχετικά με την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν και τη θέση της Ένωσης ως προς το ζήτημα αυτό. Στη συζήτηση αυτή κατείχε κεντρική θέση το ερώτημα κατά πόσο η ενδεχόμενηποβολή από την Ένωση ψηφίσματος για το Ιράν στην Τρίτη Επιτροπή της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών συμβιβάζεται με το διάλογο, που συμφωνήθηκε με το Ιράν για το θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ως τμήμα δέσμης στην οποία περιλαμβάνονται και διαπραγματεύσεις σχετικά με τη σύναψη συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας. Τελικά αποφασίστηκε ότι φέτος η ΕΕ δεν θαποβάλει ψήφισμα σχετικά με το Ιράν στην Τρίτη Επιτροπή και ότι η πραγματοποίηση περαιτέρω διαβημάτων (π. χ. την προσεχή άνοιξη, προς την Επιτροπή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στη Γενεύη) θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη του προγραμματισμένου διαλόγου με το Ιράν.

1. Συμμερίζεται άραγε το Συμβούλιο την άποψη ότι η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν έχει επιδεινωθεί σημαντικά τον τελευταίο καιρό·

2. Συμμερίζεται το Συμβούλιο την άποψη ότι ο διάλογος της ΕΕ με το Ιράν για το θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν αποκλείει το να τεθεί επί τάπητος το θέμα αυτό σε άλλους οργανισμούς μέσω ψηφισμάτων· Εάν ναι, για ποιο λόγο ελήφθη τότε η απόφαση να μηνποβληθεί ψήφισμα στην Τρίτη Επιτροπή της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ·

3. Ποια σημασία μπορεί άραγε να έχει ο διάλογος για τα ανθρώπινα δικαιώματα τη στιγμή που την προηγουμένη της επίσκεψης αντιπροσωπείας της ΕΕ στην Τεχεράνη (στις 30.9.2002) πέντε άτομα απαγχονίστηκαν δημοσίως στην πόλη αυτή· Πώς επηρέασε το συμβάν αυτό το διάλογο μεταξύ της ΕΕ και του Ιράν·

4. Συμμερίζεται άραγε το Συμβούλιο την άποψη ότι η απόφαση για τηνποβολή ψηφίσματος κατά την 59η συνέλευση της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα το 2003 δεν πρέπει να εξαρτηθεί από την εξέλιξη του διαλόγου επί του θέματος αυτού αλλά από την πραγματική κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν· Εάν όχι, για ποιο λόγο·

Απάντηση

(8 Μαΐου 2003)

1. Η πρώτη συνάντηση στα πλαίσια του διαλόγου μεταξύ ΕΕ-Ιράν για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως ορίσθηκε από τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 21ης Οκτωβρίου 2002, έλαβε χώρα στην Τεχεράνη στις 16 και 17 Δεκεμβρίου 2002. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκεπό μορφήν στρογγυλής τράπεζας στην οποία συμμετείχαν και μέλη της κοινωνίας των πολιτών από τις δύο πλευρές καιπό μορφήν ξεχωριστών συνεδριάσεων αξιωματούχων. Τα θέματα που συζητήθηκαν στη στρογγυλή τράπεζα αφορούσαν την πρόληψη των διακρίσεων και των βασανιστηρίων. Στις συνεδριάσεις των αξιωματούχων, εξετάσθηκαν και αυτά και όλα τα άλλα θέματα που ενδιαφέρουν την ΕΕ από την άποψη της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν. Το Συμβούλιο δεν είχε ακόμη την ευκαιρία να αξιολογήσει τα αποτελέσματα της πρώτης συνόδου του διαλόγου, ούτε να λάβει θέση ως προς το εάν η κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν επιδεινώθηκε όντως από τον Οκτώβριο του 2002.

2. Το Συμβούλιο με τα συμπεράσματά του της 21ης Οκτωβρίου 2002, επιβεβαίωσε τη θέση αρχής ότι η καθιέρωση διαλόγου είναι ανεξάρτητη από τηνποβολή ψηφίσματος στην τρίτη Επιτροπή της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ή στην Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η θέση αυτή περιέχεται ήδη στην παράγραφο 9 των Κατευθυντηρίων Γραμμών της ΕΕ που αφορούν τον διάλογο περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων και που εγκρίθηκαν το 2001.

Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 21 Οκτωβρίου 2002 να μηνποβάλει κατά την 57η σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ τον Οκτώβριο/Νοέμβριο του 2002 ψήφισμα για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν. Το Συμβούλιο δεν έλαβε όμως στις 21 Οκτωβρίου 2002 καμία απόφαση για το εάν θαποβάλει σχετικό ψήφισμα σε μελλοντική σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης ή της Επιτροπής για τα ανθρώπινα δικαιώματα του ΟΗΕ.

3. Σκοπός του διαλόγου με το Ιράν είναι να σημειωθεί απτή πρόοδος στο θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η αντιπροσωπία εμπειρογνωμόνων επί θεμάτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων της ΕΕ η οποία επισκέφθηκε το Ιράν την 30ή Σεπτεμβρίου και 1η Οκτωβρίου 2002, εξέφρασε την ανησυχία της στον Ιρανό Υπουργό Εξωτερικών για τις δημόσιες εκτελέσεις στις οποίες αναφέρεται η ερώτηση.

Προκειμένου να παρακολουθεί εάν με το διάλογο επιτυγχάνεται συγκεκριμένη πρόοδος στην κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν, το Συμβούλιο θα αξιολογεί τα αποτελέσματα του διαλόγου σε τακτικά χρονικά διαστήματα. Τα σημεία αναφοράς βάσει των οποίων θα μετράται η πρόοδος αφορούν όλους τους τομείς που προξενούν ανησυχία στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ποινής του θανάτου.