ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2854/97 υποβολή: Leen van der Waal (I-EDN) προς το Συμβούλιο (13 Σεπτεμβρίου 1997)

Θέμα: Συγκέντρωση όπλων από τη Συρία, το Ιράκ και το Ιράν

Τους τελευταίους μήνες, το Συμβούλιο ανέλαβε μια σειρά πρωτοβουλιών προκειμένου να στηρίξει την ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένου του ορισμού ειδικού απεσταλμένου, του κ. Moratinos. Προτεραιότητα είναι η προώθηση της ειρηνευτικής διαδικασίας μεταξύ του Ισραήλ και των Παλαιστινίων. Ωστόσο, πρόσφατες αναφορές επισημαίνουν ότι ορισμένες χώρες όπως η Συρία, το Ιράκ και το Ιράν συγκεντρώνουν με ταχείς ρυθμούς αποθέματα όπλων - όχι μόνο συμβατικών αλλά και χημικών και βιολογικών όπλων - τα οποία υπερβαίνουν κατά πολύ το επίπεδο που απαιτείται για την εθνική τους ασφάλεια.

1. Μπορεί το Συμβούλιο να επιβεβαιώσει αυτές τις αναφορές περί υπερβολικής συγκέντρωσης όπλων από τη Συρία, το Ιράκ και το Ιράν;

2. Συμμερίζεται το Συμβούλιο την άποψή μου ότι αυτά τα προγράμματα επανεξοπλισμού ενδέχεται να παρεμποδίσουν την πρόοδο της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μέση Ανατολή, δεδομένου ότι συνιστούν ήδη απειλή για το Ισραήλ και ότι μπορεί να ενθαρρύνουν τις τρομοκρατικές ενέργειες κατά του Ισραήλ;

3. Στο πλαίσιο της προόδου της ειρηνευτικής διαδικασίας, δεν εκτιμά το Συμβούλιο ότι πρέπει να εγείρει το ζήτημα αυτού του επανεξοπλισμού στις επαφές της με τη Συρία, το Ιράκ και το Ιράν;

4. Είναι το Συμβούλιο διατεθειμένο να διασφαλίσει ότι σε καμία περίπτωση δεν εξάγεται από την Ένωση στη Συρία, το Ιράκ και το Ιράν τεχνογνωσία ή εξοπλισμός για την κατασκευή χημικών ή βιολογικών όπλων;

Απάντηση (26 Νοεμβρίου 1997)

Η προσοχή του αξιότιμου κ. Βουλευτή εφιστάται στο γεγονός ότι, μετά από τον πόλεμο του Κόλπου το 1991, το Ιράκ υπόκειται σε καθεστώς κυρώσεων των Ηνωμένων Εθνών το οποίο έχει ως στόχο την πλήρη διάλυση του δυναμικού μαζικής καταστροφής που είχε συγκεντρώσει η χώρα αυτή πριν από τον πόλεμο.

Το Συμβούλιο ανησυχεί για τις επιπτώσεις στην περιφερειακή ασφάλεια που θα έχουν οι δραστηριότητες προμήθειας και ανάπτυξης όπλων του Ιράν. Αναφέρει αυτές τις ανησυχίες στις επαφές του με χώρες από τις οποίες είναι γνωστό ότι το Ιράν προσπαθεί να αποκτήσει τεχνολογία και τεχνογνωσία που θα του επιτρέψουν να αναπτύξει δυναμικό μαζικής καταστροφής. Εξάλλου, το Συμβούλιο έθετε τα ζητήματα αυτά στις επαφές του με το ίδιο το Ιράν, έως ότου διακόπηκε ο Κριτικός Διάλογος ΕΕ-Ιράν μετά από την έκδοση της απόφασης στην επονομαζόμενη «δίκη Mykonos» στο Βερολίνο στις αρχές του 1997.

Το Συμβούλιο διεξάγει προσεκτικό διάλογο με τη Συρία, μεταξύ άλλων μέσω του Ειδικού Απεσταλμένου του για την ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή. Ενθαρρύνει τη Συρία και το Ισραήλ να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους προκειμένου να βρουν μια αμοιβαία αποδεκτή βάση για την επανάληψη των διμερών συνομιλιών που διακόπηκαν το 1995.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση συμμετέχει ενεργά στις διεθνείς προσπάθειες για την πρόληψη και εξουδετέρωση της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής. Επιδιώκει καθολική προσχώρηση στις σχετικές συνθήκες: τη Συνθήκη περί μη διαδόσεως των πυρηνικών όπλων, τη Σύμβαση για τα χημικά όπλα, τη Σύμβαση για τα βιολογικά και τοξινικά όπλα των οποίων συμβαλλόμενα Μέρη είναι όλα τα κράτη μέλη 7 τη Συνθήκη για την πλήρη απαγόρευση των δοκιμών η οποία έχει ήδη υπογραφεί και επί του παρόντος επικυρώνεται από τα κράτη μέλη της ΕΕ, καθώς και περιφερειακούς διακανονισμούς κλπ. Η Ένωση προσπαθεί επίσης να αναπτύξει ενισχυμένα μέτρα ελέγχου για να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση με τις συνθήκες αυτές (διασφαλίσεις του ΔΟΑΕ, έλεγχος των βιολογικών και τοξινικών όπλων). Ταυτοχρόνως, η Ένωση προσπαθεί να εξουδετερώνει τη διάδοση όπλων όταν λαμβάνει χώρα.

Επιπλέον, ο αξιότιμος κ. Βουλευτής θα πρέπει να σημειώσει ότι όλα τα κράτη μέλη της Ένωσης είναι ενεργά μέλη όλων των καθεστώτων ελέγχου των εξαγωγών: της Ομάδας Πυρηνικών Προμηθευτών, της Ομάδας «Αυστραλία», του καθεστώτος Ελέγχου τεχνολογίας πυραύλων και του διακανονισμού του Wassenaar.

Ο κανονισμός περί διπλής χρήσης, συνοδευόμενος από κοινή δράση που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 1994, απαιτεί από τα κράτη μέλη να επιβάλλουν ελέγχους στις εξαγωγές όλων των αγαθών διπλής χρήσης που υπάγονται σε αυτά τα καθεστώτα.

Κατόπιν πρόσκλησης της Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 16ης-17ης Ιουνίου 1997 και στο πλαίσιο της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, το Συμβούλιο συνεχίζει επί του παρόντος τις εργασίες του για τα κοινά κριτήρια που πρέπει να ισχύουν για τις εξαγωγές όπλων, τα οποία καθορίζονται στα συμπεράσματα των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων της 29ης Ιουνίου 1991 και της 26ης-27ης Ιουνίου 1992.

Συνεπώς, τα κράτη μέλη της ΕΕ δεσμεύονται να εφαρμόζουν αυστηρότατους ελέγχους σε όλες τις εξαγωγές όπλων και αγαθών διπλής χρήσης, τόσο από διεθνείς πράξεις που συνεπάγονται νομική δέσμευση και από αναλήψεις υποχρεώσεων πολιτικού χαρακτήρα, όσο και από τον Κανονισμό και την Κοινή Δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Όσον αφορά τις χώρες που αναφέρει ο αξιότιμος κ. Βουλευτής, η Συρία, το Ιράκ και το Ιράν είναι συμβαλλόμενα μέρη της Συνθήκης περί μη διαδόσεως των πυρηνικών όπλων. Το Ιράν έχει υπογράψει τη Συνθήκη για την πλήρη απαγόρευση των πυρηνικών δοκιμών.

Το Ιράν βρίσκεται στη διαδικασία επικύρωσης της Σύμβασης για τα χημικά όπλα.