ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0630/01

υποβολή: Bert Doorn (PPE-DE) και Karla Peijs (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(6 Μαρτίου 2001)

Θέμα: Κατευθυντήριες γραμμές για τους κάθετους περιορισμούς (Νόμος περί Ανταγωνισμού)

Στις πρόσφατες κατευθυντήριες γραμμές της για τους κάθετους περιορισμούς(1) η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει:

Όταν μια επιχείρηση κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορα ή τείνει να την αποκτήσει ως αποτέλεσμα μιας κάθετης συμφωνίας οποιοσδήποτε κάθετος περιορισμός που έχει σημαντικά δυσμενή αποτελέσματα για τον ανταγωνισμό δεν μπορεί καταρχήν να τύχει απαλλαγής.

Η δήλωση αυτή έχει επικριθεί με το επιχείρημα ότι θα δημιουργήσει μια κατάσταση δυσμενούς διάκρισης των εταιρειών. Στις αιτιάσεις αυτές έχει ήδη απαντήσειπάλληλος της Επιτροπής σε δημοσιευόμενο αρθρο του(2) στο οποίο αναφέρει ότι:

Η γενική απάντηση είναι ότι η πολιτική ανταγωνισμού αφορά και πρέπει να αφορά τις διακρίσεις μεταξύ των επιχειρήσεων. Οι κανόνες είναι αυστηρότεροι για εκείνες που διαθέτουν ισχύ στην αγορά, παρά για εκείνεςε που δεν διαθέτουν τέτοια ισχύ. Οι κανόνες είναι αυστηρότεροι για τις επιχειρήσεις με δεσπόζουσα θέση.

Όσον αφορά τις επειχειρήσεις με δεσπόζουσα θέση, ο νόμος περί ανταγωνισμού, όπως ορίζεται στη Συνθήκη, απαγορεύει ορισμένες μορφές συμπεριφοράς που θεωρούνται καταχρηστικές. Ωστόσο, απαγορτεύοντας αυτού του είδους τις συμπεριφορές, ο νόμος δεν εισάγει διακρίσεις. Δεν απαγορεύει σε ένα ανταγωνιστή μια συγκεκριμένη πρακτική που αρνείται σε ένα άλλον ανταγωνιστή με δεσπόζουσα θέση, αλλά μάλλον εμποδίζει έναν ανταγωνιστή με δεσπόζουσα θέση να ασκήσει μια πρακτική που οι άλλοι δεν δύνανται να ασκήσουν. Σκοπός είναι η διατήρηση ενός ομαλού πεδίου επιχειρηματικής δράσης και η διασφάλιση του ανταγωνισμού με βάση ταφιστάμενα πλεονεκτήματα.

Οι ανωτέρω δηλώσεις αποκαλύπτουν μια ενδεχόμενη αλλαγή στην προσέγγιση πουιοθετεί η Επιτροπή σε αυτές τις περιπτώσεις. Δηλαδή διαφαίνεται ότιστο εξής ο νόμος περί ανταγωνισμού θα αφορά τις διακρίσεις μεταξύ των επειχειρήσεων και όχι την παρεμπόδιση ορισμένων πρακτικών δυσμενών για τον ανταγωνισμό. Τούτο έρχεται σε αντίθεση με την απόφαση τουΠρωτοδικείου στηνπόθεση Langnese, όσον αφορά την ίση μεταχείριση.

1. Συμφωνεί η Επιτροπή ότι η θεμελειώδης αρχή της αποφυγής διακρίσεων ισχύει τόσο για το δίκαιο περί ανταγωνισμού όπως και για τηνπόλοιπη νομοθεσία της ΕΕ;

2. Δεν νομίζει η Επιτροπή ότιπάρχει όντως διαφορά μεταξύ ένός νόμου που επιβάλλει τη γενική απαγόρευση ορισμένης πρακτικής, (αν και η πρακτική αυτή μπορεί να ασκηθεί μόνο από μια επιχείρηση που κατέχει δεσπόζουζα θέση), και ενός νόμου που απαγορεύει σε μια επιχείρηση που κατέχει δεσπόζουσα θέση ναιοθετήσει μια πρακτική στην οποία έχουν ελεύθερη πρόσβαση οι άλλοι ανταγωνιστές στην αγορά;

3. Δεν νομίζει η Επιτροπή ότι στην πρώτη περίπτωση δενφίσταται διάκριση μεταξύ επιχειρήσεων ενώ στην δεύτερη συμβαίνει το αντίθετο;

(1) ΕΕ C 291 της 13.10.2000, σελ. 1.

(2) www.nera.com/media/campaigns/campaign_info.cfm?show=nl&cid=1005.

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(11 Μαΐου 2001)

Στο απόσπασμα των κατευθυντήριων γραμμών για τους κάθετους περιορισμούς και στο άρθρο στο οποίο αναφέρονται τα αξιότιμα μέλη απλώς εξηγείται ότι κατά την εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού η Επιτροπή λαμβάνειπόψη τη θέση την οποία κατέχουν στη σχετική αγορά οι επιχειρήσεις.

Συγκεκριμένα, τα κείμενα εξηγούν ότι η Επιτροπή δύναται να απαλλάξει τις αντιανταγωνιστικές συμφωνίες τις οποίες έχει συνάψει μια επιχείρηση εφόσον πληρούνται τα κριτήρια του άρθρου 81 παράγραφος 3 (πρώην άρθρο 85) της συνθήκης ΕΚ. Το τελευταίο κριτήριο του εν λόγω άρθρου, απουσία δυνατότητας κατάργησης του ανταγωνισμού επί σημαντικού τμήματος των σχετικών προϊόντων, σχετίζεται με το θέμα της δεσπόζουσας θέσης. Η κατάργηση του ανταγωνισμού συνδέεται στενά με την ύπαρξη δεσπόζουσας θέσης. Μια

επιχείρηση η οποία είναι σε θέση να εξαλείψει τον ανταγωνισμό, κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά. Αυτό συνεπάγεται αυτόματα ότι απο τη στιγμή που μια επιχείρηση κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά δεν είναι δυνατόν να πληροί και τα τέσσερα κριτήρια απαλλαγής του άρθρου 81 παράγραφος 3, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η μεμονωμένη απαλλαγή των συμφωνιών τις οποίες συνάπτει. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, παραδείγματος χάριν, οι δεσπόζουσες επιχειρήσεις πρέπει να αποφεύγουν, εν γένει, να επιβάλουνποχρεώσεις μη άσκησης ανταγωνισμού ή να χορηγούν εκπτώσεις πιστού πελάτη.

Η περιγραφείσα εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού συνάδει με την θεμελιώδη αρχή της αποφυγής των διακρίσεων δεδομένου ότι επιφυλάσσει ισότιμη μεταχείριση σε επιχειρήσεις που βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση. Επιφυλάσσεται ισότιμη μεταχείριση σε όσους είναι ίσοι μεταξύ τους. Ωστόσο, οι κανόνες επιφυλάσσουν δικαιολογημένα διαφορετική μεταχείριση μεταξύ επιχειρήσεων που δεν βρίσκονται σε παρόμοια κατάσταση. Η διαφορετική μεταχείριση εκείνων που δεν είναι ίσοι μεταξύ τους δεν αντιβαίνει την αρχή της αποφυγής των διακρίσεων. Οι κανόνες είναι αυστηρότεροι για τις ισχυρές επιχειρήσεις από ότι για εκείνες που δεν είναι, ενώ για τις επιχειρήσεις που κατέχουν δεσπόζουσα θέση στην αγορά οι κανόνες είναι αυστηρότατοι. Τα άρθρα 81 και 82 (πρώην άρθρο 86) της συνθήκης ΕΚ καθιστούν σαφές ότι οι δεσπόζουσες επιχειρήσεις δεν επιτρέπεται να εφαρμόζουν ορισμένες πρακτικές οι οποίες επιτρέπονται στις μη δεσπόζουσες επιχειρήσεις, δεδομένου ότι δεν κατέχουν ανάλογη θέση στην αγορά.