ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2396/98

υποβολή: Laura González Álvarez (GUE/NGL) και Pedro Marset Campos (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(27 Ιουλίου 1998)

Θέμα: Διαφυγή ραδιενέργειας στην Algeciras (Ισπανία)

Τον περασμένο Ιούνιο δημοσιευθηκε η είδηση ότι σημειώθηκε διαφυγή ραδιενέργειας στο εργοστάσιο της Acerinox στην Algeciras (Cádiz - Ισπανία) και ότι, όπως γνωστοποιήθηκε στο Συμβούλιο πυρηνικής ασφάλειας επρόκειτο για την εξαέρωση του ισοτόπου καίσιο-137 (στοιχείου με μέση διάρκεια ζωής 30 έτη που απορροφάται από την μυϊκή μάζα) που οφειλόταν στην τήξη παλιοσιδερικών στα οποία υπήρχε η ραδιενεργός ουσία. Η εισαγωγή των μολυσμένων παλιοσιδερικών στην υψικάμινο του εργοστασίου είχε ως αποτέλεσμα διαφυγή της ραδιενέργειας στην ατμόσφαιρα και τις σκωρίες της υψικαμίνου, και δεν αποκλείεται η ραδιενεργός αυτή διαφυγή να ευθύνεται για τα υψηλά επίπεδα καισίου-137 που κατεγράφησαν στην Γαλλία, την Ελβετία, την Γερμανία και την Ιταλία στο χρονικό διάστημα από 25 Μαΐου έως 2 Ιουνίου.

Το καίσιο-137 επίσης ακτινοβόλησε δύο μονάδες επεξεργασίας αποβλήτων τις οποίες χρησιμοποιεί η χαλυβουργία Acerinox για την πλήρη απορρύπανση των αποβλήτων της. Οι μονάδες αυτές σταμάτησαν τη λειτουργία τους και απομονώθηκαν, ενώ απαγορεύεται η πρόσβαση του προσωπικού στη μολυσμένη ζώνη.

Έχοντας υπόψη ότι τον περασμένο Οκτώβριο επεβλήθη πρόστιμο στην εταιρεία Acerinox για τη μη ενημέρωση των αρμοδίων αρχών ότι εισήλθε στις εγκαταστάσεις της ένα φορτηγό με ραδιενεργά παλιοσιδερικά και ενόψει της υποψίας ότι η Ισπανία έχει παραβιάσει το διεθνές πρωτόκολλο για τα πυρηνικά ατυχήματα, διότι δεν γνωστοποίησε αμέσως την εν λόγω διαφυγή, ερωτάται η Επιτροπή:

1. Προτίθεται να προχωρήσει στις αναγκαίες ενέργειες για τη συγκέντρωση στοιχείων, την επιβεβαίωσή τους και την υιοθέτηση νομικών μέτρων, εάν αυτά κριθούν αναγκαία;

2. Τι είδους μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή για να διασφαλίσει την εξάλειψη της ραδιενεργούς ρύπανσης που προκάλεσε το καίσιο-137;

3. Μπορεί η Επιτροπή να διερευνήσει εάν στην προκειμένη περίπτωση τηρήθηκαν οι προβλεπόμενοι βασικοί κανόνες υγιειονομικής προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (άρθρο 30 της Συνθήκης Euratom και οδηγία 80/836/Euratom(1) και 84/467/Euratom(2) του Συμβουλίου με τις οποίες τροποποιούνται οι οδηγίες περί θεσπίσεως βασικών κανόνων για την υγειονομική προστασία του πληθυσμού και των εργαζομένων έναντι των κινδύνων από τις ακτινοβολίες;

4. Μπορεί η Επιτροπή να μας ενημερώσει σχετικά με την παρακολούθηση αυτής της κατάστασης;

Απάντηση της κυρίας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Σεπτεμβρίου 1998)

Περί τα τέλη Μαΐου με αρχές Ιουνίου 1998 παρατηρήθηκε στην Ιταλία, τη νοτιοανατολική Γαλλία και την Ελβετία παροδική αλλά σημαντική αύξηση των συγκεντρώσεων καισίου-137 στον αέρα. Η Επιτροπή συγκέντρωσε σιγά σιγά από τους ενδιαφερόμενους τα απαραίτητα στοιχεία. Το φαινόμενο γνωστοποιήθηκε προληπτικά μέσω των συστημάτων επικοινωνιών της Κοινότητας και του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας στους συνδέσμους επαφής των τριών χωρών στις 11 Ιουνίου 1998, παρά το γεγονός ότι οι μετρηθείσες τιμές δεν ήταν επικίνδυνες για τη δημόσια υγεία. Τα δύο συστήματα επικοινωνιών διαβιβάζανε στη συνέχεια κάθε νέα πληροφορία που αποκτούσαν. Ούτε τα κράτη μέλη ούτε η Επιτροπή είχαν την υποχρέωση να εκδώσουν ανακοίνωση αφού, κατά την έννοια του άρθρου 1 της απόφασης του Συμβουλίου 87/600/Ευρατόμ(3) για τις κοινοτικές ρυθμίσεις σχετικά με την ταχεία ανταλλαγή πληροφοριών σε περίπτωση έκτακτου κινδύνου από ακτινοβολίες, προϋπόθεση για την έκδοση ανακοίνωσης είναι να έχουν τεθεί σε εφαρμογή "σημαντικά μέτρα για την προστασία του πληθυσμού".

Η Επιτροπή βρίσκεται σε τακτική επικοινωνία με τις ισπανικές αρχές από τότε που έγινε για πρώτη φορά γνωστή η έκλυση ραδιενέργειας από το εργοστάσιο Acerinox. Τον Ιούνιο διαβιβάστηκε στην Επιτροπή αντίγραφο προσωρινής έκθεσης του Συμβουλίου πυρηνικής ασφάλειας (CSN/Consejo de seguridad nuclear) προς το ισπανικό Κοινοβούλιο. Στα μέσα Αυγούστου, η Επιτροπή έλαβε πλήρη έκθεση του CSN, το περιεχόμενο της οποίας βρίσκεται τώρα υπό μελέτη. Δεν υπάρχουν δεδομένα που να στοιχειοθετούν παραβίαση των βασικών κοινοτικών προτύπων ασφάλειας για την προστασία των εργαζομένων και του ευρύτερου πληθυσμού από τις ιονίζουσες ακτινοβολίες.Ως προς τους εργαζομένους τους οποίους αφορά άμεσα το συμβάν, οι εκτιμήσεις των ισπανικών αρχών μιλούν για μια μέγιστη δόση η οποία αντιστοιχεί σε ποσοστό 8 % του ετήσιου ορίου για το ευρύ κοινό.

Οι μετρηθείσες τιμές μόλυνσης του περιβάλλοντος δεν αποτελούν απειλή για τη δημόσια υγεία, γι' αυτό και δεν υπήρξαν αντίμετρα. Η ολοκλήρωση του καθαρισμού και της απολύμανσης των εγκαταστάσεων επεξεργασίας στις οποίες έστελνε τα απόβλητά του το χαλυβουργείο αναμενόταν πριν από τον Σεπτέμβριο.

Κατόπιν αιτήματος της επιτροπής περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, λεπτομερή στοιχεία διαβιβάστηκαν στον πρόεδρό της στις 4 Αυγούστου 1998. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρεται ότι η Επιτροπή μελετά τι πρωτοβουλίες είναι δυνατόν να αναληφθούν για την πρόληψη αναλόγων συμβάντων στο μέλλον.

(1) ΕΕ L 246 της 17.9.1980, σελ. 1.

(2) ΕΕ L 265 της 5.10.1984, σελ. 4.

(3) ΕΕ L 371 της 30.12.1987.