ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1801/96 υποβολή: Bernard Stasi (PPE) προς την Επιτροπή (5 Iουλίου 1996)

Θέμα: Nέες στρατηγικές ανάπτυξης στη Νοτόγειο Αφρική

Στο σημερινό στάδιο, η ανάπτυξη στην Αφρική βασίζεται στην εντατικοποίηση της παραγωγικότητας των αροσίμων γαιών και της κτηνοτροφίας, εις βάρος της εκμετάλλευσης του δυναμικού παραγωγής άλλων πόρων.

Στο πλαίσιο αυτό, αγνοούνται ευρέως τα εδάφη που παρουσιάζουν δυνατότητες εκμετάλλευσης της οικείας χλωρίδας και πανίδας. Παράλληλα, οι προσπάθειες διατήρησης τείνουν στην προστασία των εν λόγω πόρων εις βάρος της ανάπτυξης.

Ως συνέχεια της ΔΗΕΠΑ, που πραγματοποιήθηκε στο Ρίο το 1992, πολλές αφρικανικές χώρες, και ειδικότερα στη Νοτόγειο Αφρική, έχουν αρχίσει να ανακαλύπτουν εκ νέου το οικονομικό και παραγωγικό δυναμικό των οικείων πόρων, που ενθαρρύνει η Σύμβαση για τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση της βιοποικιλότητας.

Συμμερίζεται η Επιτροπή την άποψη αυτή; Κρίνει η Επιτροπή ότι οι νέες αυτές στρατηγικές ανάπτυξης μπορούν να βελτιώσουν τις συνθήκες ζωής των αγροτικών πληθυσμών και να συμβάλουν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας, μειώνοντας δραστικά τη λαθροθηρία;

Ποιές πρωτοβουλίες προτίθεται να αναλάβει η Επιτροπή για να υποστηρίξει τις εν λόγω νέες αφρικανικές στρατηγικές, ειδικότερα εις ό,τι αφορά την πρόσβαση των εγχωρίων πόρων στις αγορές της Ένωσης;

Απάντηση του κ. Pinheiro, εξ ονόματος της Επιτροπής (26 Ιουλίου 1996)

Η εντατικοποίηση των γεωργικών και κτηνοτροφικών συστημάτων αποτελεί έναν απ'τους τρόπους για την αύξηση της απόδοσης και παραγωγής στο τμήμα της Αφρικής νοτίως της Σαχάρας, που είναι απαραίτητη για την προώθηση της οικονομικής μεγέθυνσης, της καταπολέμησης της φτώχειας και την κάλυψη των επισιτιστικών αναγκών των πληθυσμών, με την παράλληλη διατήρηση των παραγωγικών δυνατοτήτων των φυσικών πόρων. Συγχρόνως, καταρτίζονται προγράμματα διατήρησης των ιδιαίτερα ευαίσθητων ή μοναδικών στο είδος τους οικολογικών συστημάτων.

Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, η εν λόγω ανάπτυξη δεν αντιφάσκει με την επιθυμία περαιτέρω αξιοποίησης άλλων φυσικών πόρων (πανίδα και χλωρίδα). Αντίθετα, η ανάπτυξη αυτή επιτρέπει να μειωθεί η πίεση στους φυσικούς πόρους και να ανοιχθεί ο δρόμος για μια εναλλακτική εκμετάλλευση. Στο μέτρο που αυτή η εκμετάλλευση γίνεται με συνετό και ελεγχόμενο τρόπο, μπορεί να προορίζεται επίσης για ευαίσθητους τομείς.

Η Επιτροπή λαμβάνει πρόνοια και παρέχει ήδη τεχνική και χρηματοδοτική στήριξη στις προσπάθειες που καταβάλλουν ορισμένες αφρικανικές χώρες με σκοπό την καλύτερη ενσωμάτωση των οικονομικών και παραγωγικών δυνατοτήτων των τοπικών πόρων στα εθνικά προγράμματα ανάπτυξης.

Μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάπτυξης (ΕΤΑ), της αποκεντρωμένης συνεργασίας και των ειδικών χρηματοδοτικών μέσων - κονδύλια του προϋπολογισμού για το περιβάλλον στις αναπτυσσόμενες χώρες και ενέργειες υπέρ των τροπικών δασών, η Επιτροπή συμβάλλει επίσης στη χρηματοδότηση, στην Αφρική, προγραμμάτων και έργων που αποσκοπούν στην εξασφάλιση της διαχείρισης των φυσικών πόρων, και ειδικότερα της πανίδας και χλωρίδας, σε στενή συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες και πληθυσμούς, φροντίζοντας να εξασφαλίσει κοινωνικά και οικονομικά κίνητρα για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης.

Στον ειδικό τομέα διαχείρισης της άγριας πανίδας, η Επιτροπή, σε συγχρηματοδότηση με την κυβέρνηση των Κάτω Χωρών, συμβάλλει χρηματοδοτικά σε ένα πρόγραμμα έρευνας που συντονίζει το Διεθνές Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης, στόχος του οποίου είναι η ανάλυση και η απόδειξη των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων της συμμετοχής των τοπικών κοινοτήτων στις προσπάθειες διατήρησης και προστασίας της πανίδας.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή ενθαρρύνει συνεπώς τις ενέργειες για την αξιοποίηση των οικονομικών και παραγωγικών δυνατοτήτων των τοπικών πόρων, με στόχο την βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των αγροτικών πληθυσμών, πράγμα που διευκολύνει και συμβάλλει στην καλύτερη διαχείριση της βιοποικιλότητας. Η επαναπόκτηση και αξιοποίηση των φυσικών πόρων από τους γεωργικούς πληθυσμούς έχει πράγματι ως αποτέλεσμα τη μείωση της λαθροθηρίας, σύμφωνα με τις εμπειρίες που σημειώθηκαν στο νότιο τμήμα της Αφρικής.

Το πρόβλημα της λαθροθηρίας σχετίζεται πάντως με τις εσωτερικές και εξωτερικές συνθήκες, ο έλεγχος των οποίων παραμένει περίπλοκος. Η Επιτροπή στηρίζει μια μελέτη που πραγματοποιεί η Traffic International για τις πολιτιστικές, κοινωνικές και οικονομικές διαστάσεις του εμπορίου κρέατος κυνηγιού στο ανατολικό και νότιο τμήμα της Αφρικής, για να διερευνήσει καλύτερα τις πιθανές λύσεις και να μειώσει την λαθροθηρία που σχετίζεται με αυτό το εμπόριο.

Όσον αφορά το άνοιγμα αγορών στην Κοινότητα και σε διαπεριφερειακό επίπεδο στην ίδια την Αφρική, τα αφρικανικά κράτη και η Επιτροπή διαθέτουν, βάσει της τέταρτης σύμβασης της Λομέ, που αναθεωρήθηκε στη νήσο Μαυρίκιο το Νοέμβρη 1995, ειδικά μέσα για την ενθάρρυνση και την προώθηση της εμπορίας των τοπικών πόρων.