ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0111/01

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(1 Φεβρουαρίου 2001)

Θέμα: Οι καταγγέλλοντες δυσλειτουργίες (1): ο χρήσιμος κοινωνικός τους ρόλος για την επίλυση προβλημάτων στο πλαίσιο μεγάλων και σημαντικών οργανώσεων

1. Συμμερίζεται άραγε η Επιτροπή την άποψη τουπογράφοντος ότι η διαφάνεια και η δημόσια συζήτησηπήρξαν ανέκαθεν ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να επικεντρωθεί η προσοχή σεποτιθέμενες ανωμαλίες εντός οργανώσεων και ότι η προσοχή αυτή ενδέχεται να συμβάλει στην ταχύτερη επίλυση των διαπιστωμένων προβλημάτων;

2. Πως εκτιμά η Επιτροπή την άποψη ότι άτομα τα οποία είναι ενήμερα για δυσλειτουργίες δεν πρέπει να καθυστερούν να χρησιμοποιούν το προαναφερθέν στο ερώτημα 1 μέσο της δημοσιοποίησης, εκτός εάν και εφόσονπάρχει βεβαιότητα ότι τα διαπιστωθέντα προβλήματα είναι σχετικώς περιορισμένα και/ή ότι, στο πλαίσιο της οργάνωσης, πρόκειται να επιλυθούν σύντομα και αποτελεσματικά;

3. Αναγνωρίζει η Επιτροπή ότι είναι προβλέψιμη και σχεδόν αναπόφευκτη η τάση των ιθυνόντων διαφόρων οργανώσεων να μην ενημερώνουν το κοινό σχετικά με διαπιστωθείσες δυσλειτουργίες, να αρνούνται την ύπαρξη προβλημάτων ή να αναβάλλουν την επίλυσή τους, και ότι ως εκ τούτου, δεν δίδουν ανάλογη σημασία στην κριτική και σε πληροφορίες που δεν τους εξυπηρετούν σχετικώς;

4. Αναγνωρίζει η Επιτροπή επίσης το γεγονός ότι, λόγω των προαναφερθέντων στο ερώτημα 3 τάσεων, ενδέχεται να δημιουργηθεί σοβαρή αντίφαση μεταξύ αφενός της επιθυμίας των ηγετών για γαλήνη στην ενδιαφερόμενη οργάνωση και αφετέρου του κοινωνικώς χρήσιμου ρόλου των ατόμων που καταγγέλλουν δυσλειτουργίες;

5. Πως εκτιμά η Επιτροπή τις συνέπειες της προαναφερθείσας στο ερώτημα 4 αντίφασης για τους καταγγέλοντες δυσλειτουργίες οι οποίο εξαρτώνται για τα προς το ζην από την οργάνωση στην οποία εργάζονται και, ως εκ τούτου, διακατέχονται από τον φόβο ότι εάν γνωστοποιήσουν τα κακώς έχοντα θα τιμωρηθούν με απόλυση ήποβίβαση;

6. Συμμερίζεται η Επιτροπή την άποψη τουπογράφοντος ότι οιπάλληλοι που εργάζονται στηνπηρεσία της δεν πρέπει να αποτελέσουν εξαίρεση από τον κανόνα βάσει του οποίου ολόκληρη η κοινωνία επωφελείται από την προώθηση της ταχείας επίλυσης προβλημάτων, της πρόληψης ανεπιθύμητων εξελίξεων και της κοινής συζήτησης για την άριστη δυνατή λειτουργία;

Απάντηση του κ. Kinnock εξ ονόματος της Επιτροπής

(11 Απριλίου 2001)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαφάνεια αποτελεί ουσιώδες ποιοτικό χαρακτηριστικό της σύγχρονης δημόσιας διοίκησης. Αποδίδειψηλή προτεραιότητα στην παροχή πληροφοριών στους πολίτες σχετικά με τις δραστηριότητές της και παραμένει προσηλωμένη στην αρχή της παροχής στους πολίτες της ευρύτερης δυνατής πρόσβασης σε πληροφοριακά στοιχεία και έγγραφα.

Σχετικά με τη δημόσια κοινολόγηση ανησυχιών αναφερόμενων σε κακοδιοίκηση και ενδεχόμενες επιλήψιμες ενέργειες, η Επιτροπή συμμερίζεται την άποψη της επιτροπής ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων ότι πρέπει να επιτυγχάνεται μία πραγματική ισορροπία μεταξύ των δημόσιων συμφερόντων που αποτελούν η εμπιστευτικότητα και η αφοσίωση των δημόσιωνπαλλήλων και των συμφερόντων που συνιστούν η διαφάνεια και η ικανότητα λογοδοσίας. Πράγματι, ο κύριος στόχος των διατάξεων για την καταγγελία των δυσλειτουργιών είναι να παρέχεται κάποιο κίνητρο στο προσωπικό να αναφέρει τις ανησυχίες του προς τα μέσα, και στον εργοδότη να ερευνά αποτελεσματικά αυτές τις ανησυχίες. Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτό ισχύει εξίσου όσον αφορά τα όργανα της ΕΕ.

Στις 29 Νοεμβρίου 2000, η Επιτροπή ενέκρινε ένα συμβουλευτικό έγγραφο με τον τίτλο Έκφραση ανησυχιών σχετικά με σοβαρές δυσλειτουργίες (SEC(2000)2078/6). Σάυτό εκτίθενται προτάσεις οι οποίες σήμερα αποτελούν το αντικείμενο διαβουλεύσεων με το προσωπικό και τους εκπροσώπους του. Στο τέλος της περιόδου των διαβουλεύσεων, η Επιτροπή θα διατυπώσει μια περιεκτική πρόταση που θαποβληθεί στη διοργανική επιτροπή κανονισμούπηρεσιακής κατάστασης, για την τροποποίηση του ΚΥΚ. Το έγγραφο αυτό προτείνει να συμπεριληφθεί στον ΚΥΚ το καθήκον για όλο το προσωπικό που θεσπίστηκε το 1999 με την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) να καταγγέλλει τις δυσλειτουργίες είτε εντός του οργάνου είτε απευθείας στην OLAF, με τη διαβεβαίωση ότι δεν θα αντιμετωπίσουν δυσμενή μεταχείριση εξαιτίας τέτοιων κοινολογήσεων. Επίσης, το έγγραφο αυτό εξετάζει τις συνθήκεςπό τις οποίες τέτοιες ανησυχίες μπορούν δικαιολογημένα να κοινολογούνται ευρύτερα, και συμπεραίνει ότι η έκφραση ανησυχιών σχετικά με σοβαρές δυσλειτουργίες έξω από το όργανο στο οποίο είναι τοποθετημένος οπάλληλος ή έξω από την OLAF θα πρέπει να αποτελεί έσχατο μέτρο, το οποίο ασκείται νομίμως μόνο στην απίθανη περίπτωση στην οποία ούτε το όργανο ούτε η OLAF δεν αντιμετώπισαν τις σχετικές ανησυχίες με τον προσήκοντα τρόπο. Σάυτήν την εξαιρετική περίπτωση, η Επιτροπή θεωρεί ενδεδειγμένο η έκφραση των ανησυχιών να κατευθυνθεί στα ανώτατα κλιμάκια άλλων ευρωπαϊκών οργάνων χωρίς το φόβο αρνητικών συνεπειών για τους καταγγέλοντες δυσλειτουργίες, οι οποίοι ενεργούν καλόπιστα.

Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, ο αποτελεσματικότερος τρόπος ενθάρρυνσης του προσωπικού να αναφέρει τις ανησυχίες του εντός του Οργάνου είναι να του παρέχεται ένας σαφώς οροθετημένος και ασφαλής εσωτερικός δίαυλος. Όμως, για περισσότερη εγγύηση απόδοσης της προσήκουσας προσοχής, είναι εύλογο να προβλέπονται ασφαλείς και συγκεκριμένοι δίαυλοι μέσω των οποίων το προσωπικό να είναι σε θέση να εκφράσει νόμιμες ανησυχίες εκτός του οργάνου, και αυτό σαν τελευταία εναλλακτική λύση.

Η Επιτροπή έχει την πεποίθηση ότι διασφαλίζοντας αποδεκτούς, ασφαλείς και σοβαρούς τρόπους με τους οποίους το προσωπικό θα είναι σε θέση να εκφράζει ανησυχίες σχετικά με δυσλειτουργίες, ενθαρρύνεται μια ανοικτή και πειθαρχημένη νοοτροπία με τις ανάλογες συνέπειες αποτροπής της αθέμιτης ή απαράδεκτης συμπεριφοράς. Μια νοοτροπία, μέσα από την οποία το προσωπικό θα έχει εμπιστοσύνη να προβάλλει τέτοιες ανησυχίες, εξασφαλίζει ότι, στις σπάνιες εκείνες περιπτώσεις στις οποίες πράγματιπάρχουν δυσλειτουργίες, θα είναι πιθανότερο αυτές να μπορούν να εξιχνιάζονται σε πρώιμο στάδιο και να αντιμετωπίζονταιπεύθυνα και αποτελεσματικά. Επίσης, στις περιπτώσεις που κάποια ανησυχία βασίζεται σε λανθασμένες πληροφορίες, ή όπουπάρχει αθωωτική εξήγηση, μια τέτοια νοοτροπία θα επιτρέψει την ταχεία άρση των παρανοήσεων.

Η Επιτροπή, μακράν του να επιδιώκει να αποτελεί εξαίρεση από τη χρηστή πρακτική, αναζητεί τρόπους ενίσχυσης τωνπαρχουσών διατάξεων που αφορούν την εκ μέρους των δημοσίωνπαλλήλων εκτέλεση του καθήκοντός τους αναφοράς δυσλειτουργιών πουποψιάζονται. Η εφαρμογή ρυθμίσεων όπως αυτές που προτείνονται, θα θέσει στη διάθεση της Επιτροπής και του προσωπικού της κανόνες συγκρίσιμους με τους βέλτιστους ισχύοντες κανόνες σε οποιοδήποτε από τα κράτη μέλη της Ένωσης.

Οι αρχές οι οποίες θα τεθούν σε εφαρμογή θα διευκολύνουν την καλόπιστηποβολή αναφορών, τη σοβαρή και διεξοδική μελέτη των αναφορών, τη διεξαγωγή ερευνών με τρόπους που δεν θα θίγουν τα πολιτικά δικαιώματα (περιλαμβανομένου του τεκμηρίου αθωότητας), την ασφάλεια της σταδιοδρομίαςπαλλήλου ο οποίος ασκεί το καθήκον του για τηνποβολή αναφοράς, αλλά και την αποτελεσματική πειθαρχική ή άλλη δίωξη των προσώπων εκείνων που αποδεικνύονται ένοχοι παραβάσεων.

Ένας βασικός λόγος για ναπάρχουν καλές ρυθμίσεις καταγγελίας των δυσλειτουργιών είναι να αποτρέπονται οι δυνητικοί παραβάτες όπως και να εντοπίζονται οι πραγματικοί παραβάτες και να αντιμετωπίζονται με δίκαιο τρόπο. Ένα σύστημα το οποίο δεν θα είχε τα χαρακτηριστικά τωνποβαλλομένων από την Επιτροπή προτάσεων θα μπορούσε να εμφανίζεται ως διάφανο, αλλά στην πράξη θα μπορούσε επίσης να καθίσταται ανενεργό με την άκαιρη κοινολόγηση των ανησυχιών ή εξαιτίας διαδικαστικών σφαλμάτων.