ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1524/03

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(6 Μαΐου 2003)

Θέμα: Ηποχρεωτική καταβολή εισφοράς κοινωνικής ασφάλισης σε άλλο κράτος μέλος πλην εκείνου στο οποίο ο ασφαλισμένος διαμένει και λαμβάνει τις παροχές

1. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και η ελευθερία εγκατάστασης οδήγησαν πολλά άτομα (τα οποία για το εισόδημά τους δεν εξαρτώνται πλέον από τη διαμονή στη χώρα καταγωγής τους, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και πολλοί συνταξιούχοι) να εγκατασταθούν σε χώρες με μεγάλη ηλιοφάνεια και παρέχουσες δυνατότητες αναψυχής, όπως είναι λόγου χάριν οι ισπανικές ακτές·

2. Η εγκατάσταση των νέων αυτών κατοίκων συνεπάγεται για την ισπανική Securidad Social μια αναλογικά μεγάλη επιβάρυνση, όταν ο οργανισμός αυτός οφείλει ήδη να καλύψει τις ανάγκες των εγχωρίων κατοίκων (με χαμηλό εισόδημα), με αποτέλεσμα να μεγαλώνει ο χρόνος αναμονής, δεδομένου ότι δενπάρχουν αρκετοί γιατροί και εγκαταστάσεις·

3. Μπορεί να επιβεβαιώσει η Επιτροπή ότι ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71(1)ποχρεώνει τα πρόσωπα που εισπράττουν σύνταξη ή οιαδήποτε κοινωνική παροχή του κράτους προέλευσής τους, να καταβάλλουν στο κράτος αυτό τις εισφορές που παρέχουν το δικαίωμαγειονομικής περίθαλψης σε άλλο κράτος μέλος, όπου και επέλεξαν να εγκατασταθούν· Σημαίνει τούτο ότι τα πρόσωπα αυτάποχρεούνται να πληρώσουν για ένα σύνολο παροχών πολύ πιο ευρύ ή πολύ πιο περιορισμένο από εκείνο που διατίθεται στο κράτος μέλος διαμονής, χωρίς ναπάρχει η παραμικρή αναλογικότητα μεταξύ του ύψους των παροχών και των δικαιωμάτων που

αποκτούνται μέσω αυτής· Σε ποιο μέτρο συμβιβάζεται η κατάσταση αυτή με την αρχή βάσει της οποίας οι πολίτες της ΕΕ δεν θα πρέπει να ζημιώνονται λόγω της άσκησης του δικαιώματος της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων και της ελευθερίας εγκατάστασης·

4. Ποιες θα ήταν οι συνέπειες εάν, στις Κάτω Χώρες, ένα μέρος των παροχών που διέπονται ακόμη από το νόμο περί εκτάκτων ιατρικών εξόδων (AWZ) μετατεθούν στο ταμείο κοινωνικής ασφάλισης, γεγονός που θα σήμαινε ότι τοπόλοιπο της εισφοράς AWZ θα καταβάλλεται μόνο και κυρίως για τις παροχές που δεν παρέχονται στα πρόσωπα που διαμένουν στην Ισπανία· Στην περίπτωση αυτή, δεν θα ήταν προτιμότερο για τα πρόσωπα αυτά να καταβάλλουν τις εισφορές τους στην Ισπανία, αντί των Κάτω Χωρών, προκειμένου να δικαιούνται στην χώρα αυτή ανάλογες συμπληρωματικές παροχές·

5. Τι μέτρα προτίθεται να λάβει η Επιτροπή ώστε να αποφευχθεί ηπερβολική επιβάρυνση του ισπανικού ταμείουγείας λόγω των αλλοδαπών που εγκαθίστανται στη χώρα, αφετέρου δε προκειμένου να μην εμφανισθεί μια σημαντική ομάδα ασφαλισμένων που παραπονούνται συνεχώς για το ύψος των εισφορών και την ισχνότητα των παροχών·

(1) ΕΕ L 149 της 5.7.1971, σελ. 2.

Απάντηση της κ. Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(6 Ιουνίου 2003)

Η Επιτροπή πληροφορεί τον αξιότιμο βουλευτή ότι επειδή τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης δεν έχουν εναρμονιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71(1) συντονισμός των εθνικών συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης ώστε να παρέχεται στα πρόσωπα που διακινούνται εντός της Ένωσης κοινωνική προστασίαπό τους καλύτερους όρους.

Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1408/71 προβλέπει κυρίως διατάξεις για να δίνεται η δυνατότητα στα άτομα που κατοικούν στο έδαφος άλλου κράτους μέλους από του κράτους ασφάλισης να λαμβάνουν σε αυτό ιατρική περίθαλψη.

Κατά γενικό κανόνα, οι αρχές του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 προβλέπουν ότι ηγειονομική περίθαλψη παρέχεται σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους μέλους στο οποίο κατοικεί και λαμβάνει την περίθαλψη ο ενδιαφερόμενος, σαν να ήταν ασφαλισμένος στη χώρα αυτή. Ένα τέτοιο σύστημα επιτρέπει την εξασφάλιση της ίση μεταχείρισης των προσώπων που κατοικούν στο έδαφος ενός κράτους μέλους. Ένας συνταξιούχος ο οποίος κατοικεί σε ένα κράτος μέλος άλλο από το κράτος που οφείλει τη σύνταξη θα δικαιούται συνεπώςγειονομική περίθαλψη στο κράτος κατοικίας σύμφωνα με τη νομοθεσία αυτού του κράτους μέλους, σαν να ήταν ασφαλισμένος σε αυτό. Για να λάβειγειονομική περίθαλψη στο κράτος κατοικίας, ο συνταξιούχος εγγράφεται στο φορέα του τόπου κατοικίας μέσω εντύπου που βεβαιώνει ότι δικαιούταιγειονομική περίθαλψη. Εφόσον είναι εγγεγραμμένος στο φορέα του τόπου κατοικίας, μπορεί να ληφθείπόψη από τις αρχές του κράτους κατοικίας κατά τον προγραμματισμό των αναγκαίων ιατρικών μέσων.

Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1408/71 περιέχει επίσης διατάξεις που καθορίζουν το φορέα ο οποίος αναλαμβάνει τις δαπάνες της περίθαλψης που παρέχεται σε ένα συνταξιούχο. Συγκεκριμένα, εάν ένας συνταξιούχος δικαιούται σύνταξη μόνο από ένα κράτος μέλος εκτός εκείνου στο έδαφος του οποίου κατοικεί, ο φορέας του κράτους το οποίο οφείλει τη σύνταξη είναι εκείνος ο οποίος αναλαμβάνει τις δαπάνες τηςγειονομικής περίθαλψης. Ο κανονισμός καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο πληρώνονται οι λογαριασμοί μεταξύ των φορέων: ο φορέας του κράτους μέλους κατοικίας λαμβάνει από το φορέα του κράτους που οφείλει τη σύνταξη ένα κατ' αποκοπή ποσό (το οποίο ανέχεται σήμερα στο 80 % των ετήσιων μέσων δαπανώνγείας για έναν συνταξιούχο στο κράτος κατοικίας) που καλύπτει όλες τις δαπάνες τηςγειονομική περίθαλψης που παρέχεται στο συνταξιούχο.

Εξάλλου, ο κανονισμός προβλέπει ότι ο φορέας που αναλαμβάνει τις δαπάνεςγειονομική περίθαλψης μπορεί να προβαίνει στις κρατήσεις εισφορών από τη σύνταξη που οφείλει ο ίδιος, εφόσον προβλέπονται αυτό από τη νομοθεσία.

Από τους κανόνες αυτούς μπορεί να προκύψει, πράγματι, ότι σε ορισμένες καταστάσεις ένας συνταξιούχος καταβάλλει κοινωνικές εισφορές σχετικάψηλές σε σχέση με τις παροχές που δικαιούται στο κράτος κατοικίας, αλλά μπορεί επίσης να συμβεί και το αντίθετο.

Η Επιτροπή μπορεί να αναφέρει στον αξιότιμο βουλευτή ότι στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων σχετικά με την πρόταση απλούστευσης και εκσυγχρονισμού του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71(2), επιτεύχθηκε μερική λύση του προβλήματος. Στη συνεδρίασή της της 3ης Δεκεμβρίου 2002, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε σε συμφωνία σχετικά με το γενικό προσανατολισμό για το κεφάλαιο που αφορά την ασθένεια και την

μητρότητα. Στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας, προβλέπεται ότι ο συνταξιούχος μπορεί επίσης να λάβειγειονομική περίθαλψη στο κράτος μέλος στο οποίο βρίσκεται ο φορέας που αναλαμβάνει τις δαπάνεςγειονομικής περίθαλψης του συνταξιούχου (και στον οποίο καταβάλλει ενδεχομένως κοινωνικές εισφορές)πό την προϋπόθεση ότι το εν λόγω κράτος μέλος επέλεξε τη λύση αυτή και περιλαμβάνεται σε παράρτημα που προβλέπεται για το σκοπό αυτό στον κανονισμό.

(1) Κανονισμός (ΕΟΚ) 1408/71 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1971, περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης στους μισθωτούς, στους μη μισθωτούς και στα μέλη των οικογενειών τους που διακινούνται εντός της Κοινότητας, ο οποίος ενημερώθηκε για τελευταία φορά από τον κανονισμό (ΕΚ) 118/97 του Συμβουλίου, της 2ας Δεκεμβρίου 1996, ΕΕ L 28 της 30.1.1997.

(2) Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, ΕΕ C 38 της 12.2.1999.