ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3334/97 υποβολή: Yiannis Roubatis (PSE) προς την Επιτροπή (22 Οκτωβρίου 1997)

Θέμα: Η καταδίκη του Εσμπέρ Γιαμουγκντερελί και η συνεχιζόμενη καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία

Ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Ισμαήλ Τζεμ, σε άρθρο της τουρκικής εφημερίδας «Σαμπάχ» στις 29 Σεπτεμβρίου, χαρακτηρίζει το άρθρο 8 του αποκαλούμενου αντιτρομοκρατικού νόμου «νόμο της ντροπής». Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας Μεσούτ Γιλμάζ, σε συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα «Μπιλντ» στις 22 Σεπτεμβρίου, παραδέχεται ότι οι νόμοι για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων πρέπει να αλλάξουν ριζικά. Ο Πρόεδρος της Τουρκίας Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ δήλωσε την 1η Οκτωβρίου ότι είναι προτεραιότητα «να τεθεί τέρμα στην ντροπή της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων». Ενώ έγιναν όλες αυτές οι δηλώσεις την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου, ο Τούρκος δικηγόρος Εσμπέρ Γιαμουγκντερελί, 52 ετών και τυφλός, γνωστός από την υποστήριξή του στα τουρκικά δικαστήρια δεκάδων αντιφρονούντων, καταδικάστηκε σε φυλάκιση 23 ετών από το Εφετείο της Άγκυρας με βάση το άρθρο 8 του αποκαλούμενου αντιτρομοκρατικού νόμου.

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. σε ποιές συγκεκριμένες ενέργειες σκοπεύει να προβεί ώστε να απελευθερωθεί αμέσως ο Εσμπέρ Γιαμουγκντερελί και να υποχρεωθεί η Τουρκική Κυβέρνηση να καταργήσει όλες τις νομικές ρυθμίσεις τις οποίες οι ίδιοι οι αξιωματούχοι της αποκαλούν «νόμους της ντροπής»;

2. ως ποιό χρονικό σημείο θα ανέχεται τον εμπαιγμό, την ανακολουθία και την αναξιοπιστία των διαδοχικών τουρκικών κυβερνήσεων οι οποίες εδώ και δύο χρόνια υπόσχονται ότι θα καταργήσουν το σύνολο των νομικών ρυθμίσεων που χρησιμοποιούνται για την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τον περιορισμό της ελευθερίας της σκέψης και αποτελούν το πρόσχημα για την αφαίρεση ακόμη και της ίδιας της ζωής των Τούρκων πολιτών;

3. δεν θεωρεί ότι, όσο η κατάσταση αυτή συνεχίζεται, είναι αδιανόητο να υπάρξει οποιαδήποτε περαιτέρω σύσφιγξη των σχέσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης-Τουρκίας;

Απάντηση του κ. Van den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής (24 Νοεμβρίου 1997)

Η Επιτροπή αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη βελτίωση της κατάστασης όσον αφορά τα δικαιώματα του ανθρώπου και στη συνέχιση της διαδικασίας εκδημοκρατισμού στην Τουρκία. Σε όλες τις επαφές της με τις τουρκικές αρχές, η Επιτροπή επιμένει ότι πρέπει να σημειωθεί πρόοδος σε αυτούς τους τομείς. Επίσης, η Επιτροπή εξέφρασε τις ανησυχίες της γι'αυτό το θέμα στο πλαίσιο του «Προγράμματος Δράσης 2000» ((έγγρ. COM(97) 2000 τελικό. )). Κατά την τελευταία επίσκεψή του στην Άγκυρα, στις 30 και 31 Οκτωβρίου 1997, το μέλος της Επιτροπής που είναι αρμόδιο για τις σχέσεις με την Τουρκία υπογράμμισε τις προσδοκίες στης Ένωσης σε αυτόν τον τομέα και αναφέρθηκε, ιδίως, στη φυλάκιση του τυφλού δικηγόρου κ. Γιαμουγκντερελί.

Η Επιτροπή ανέφερε στο «Πρόγραμμα Δράσης 2000» ότι θεωρεί πως η Ένωση οφείλει να εξακολουθήσει να υποστηρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλει η Τουρκία για να επιλύσει τα προβλήματά της, είτε αυτά είναι οικονομικής είτε πολιτικής φύσεως, και να συσφίγξει τους δεσμούς της με την Κοινότητα. Έτσι, στην ανακοίνωση για το μέλλον των σχέσεων με την Τουρκία ((έγγρ. COM(97) 394 τελικό. )), που εξέδωσε η Επιτροπή στις 15 Ιουλίου 1997, προτείνεται η εντατικοποίηση της συνεργασίας μεταξύ της Κοινότητας και της Τουρκίας στον τομέα των δικαιωμάτων του ανθρώπου, προκειμένου να αναπτυχθούν η κοινωνία πολιτών και το κράτος δικαίου στην Τουρκία.