ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2578/02

υποβολή: Kathalijne Buitenweg (Verts/ALE)και Monica Frassoni (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(16 Σεπτεμβρίου 2002)

Θέμα: Ρατσισμός και ξενοφοβία: πώληση φιαλών κρασιού με ετικέτες που φέρουν τη φωτογραφία του Χίτλερ και του Μουσολίνι, καθώς και ναζιστικά συνθήματα, σε βενζινάδικα και τουριστικά καταστήματα της Ιταλίας

Υποβάλλονται τακτικά καταγγελίες από πολίτες οι οποίοι σοκαρίσθηκαν όταν είδαν ορισμένες φιάλες κρασιού σε ιταλικά καταστήματα. Πρόκειται για κρασιά που φέρουν στην ετικέτα τους τη φωτογραφία του Χίτλερ και του Μουσολίνι, μαζί με συνθήματα όπως Ein Volk, ein Reich, ein Fhrer! (ένας λαός, μια αυτοκρατορία, ένας αρχηγός), Blut und Ehre (Αίμα και Τιμή), και Fhrerwein (κρασί του Φύρερ).

Σημειωτέον ότι δεν πρόκειται για κανέναπόγειο κύκλωμα: τα κρασιά αυτά διατίθενται σε τουριστικά καταστήματα και βενζινάδικα. Η τελευταία καταγγελία που δεχθήκαμε ανάγεται στον Αύγουστο ε.ε. και αφορά βενζινάδικα Agip και Q8 στην περιοχή του Trento.

Από όσο γνωρίζουμε, ο ιταλικός νόμος απαγορεύει τη διάδοση προπαγάνδας του τύπου αυτού, αλλά στην πράξη διαπιστώνεται ότι η ιταλική δικαιοσύνη απέχει πολύ από το να επεμβαίνει σε όλες τις περιπτώσεις. Τούτο επιβεβαιώνεται και από την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας, που δημοσιεύθηκε στις 23 Απριλίου 2002 και αφορά την κατάσταση στην Ιταλία.

Το Συμβούλιο των Υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων εξετάζει πρόταση απόφασης-πλαίσιο του Συμβουλίου, πουπέβαλε η Επιτροπή, σχετικά με την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας(1).

1. Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή ώστε οι ορισμοί των άρθρων 3 και 4 (και πιο συγκεκριμένα του άρθρου 4ε) της προτεινόμενης πρότασης να καλύπτουν την ως άνω προπαγάνδα·

2. Είναι σε θέση η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι τα εν λόγω προϊόντα είναι απαγορευμένα στην Ιταλία, αλλά ότι δεν λαμβάνονται ενεργά μέτρα εναντίον τους· Έχει διαπιστώσει η Επιτροπή παρόμοιες καταστάσεις ερευνώντας στα κράτη μέλη προτού εκπονήσει την πρότασή της· Παρατηρείται το ίδιο πρόβλημα και σε άλλα κράτη μέλη·

3. Έχει η Επιτροπή λόγους να πιστεύει ότι η εφαρμογή της απόφασης-πλαίσιο θα ενθαρρύνει τις ποινικές διώξεις (με τον όρο ότι θα παραμείνουν αμετάβλητοι οι προτεινόμενοι ορισμοί)· Τι μπορεί και τι προτίθεται να πράξει η Επιτροπή ώστε να μην παραμείνουν νεκρό γράμμα, τόσο η απόφαση-πλαίσιο όσο και οι σχετικές εθνικές εκτελεστικές διαράξεις·

(1) COM(2001)664 — ΕΕ C 75 E της 26.3.2002, σελ. 269.

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(30 Οκτωβρίου 2002)

Η Επιτροπή καταδικάζει αυστηρά οποιαδήποτε μορφή ρατσιστικής, ξενόφοβης ή αντισημιτικής εκδήλωσης που αποτελεί απαράδεκτη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και των, κοινών σε όλα τα κράτη μέλη, θεμελιωδών ελευθεριών στις οποίες στηρίζεται η Ένωση. Τούτη ξανατονίζει τη δέσμευσή της να καταπολεμήσει τα ρατσιστικά, ξενόφοβα και αντισημιτικά φαινόμενα με όλα τα μέσα που προβλέπονται στις Συνθήκες.

Στο επίπεδο της Ένωσης, το Συμβούλιο θέσπισε στις 15 Ιουλίου 1996 μία κοινή δράση για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας(1) βάσει του άρθρου Κ.3 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η κοινή δράσηπογράμμισε την ανάγκη να εμποδιστούν οι δράστες αυτών των παραβιάσεων να επωφεληθούν της διαφορετικής μεταχείρισης μεταξύ των κρατών μελών μετακινούμενοι από το ένα κράτος μέλος στο άλλο για να αποφύγουν τις διώξεις. Τα κράτη μέλη έχουν κληθεί να μεριμνήσουν ώστε ορισμένες ρατσιστικές και ξενόφοβες συμπεριφορές που αναφέρονται στην κοινή δράση ναπόκεινται σε ποινική δίωξη ή, ελλείψει αυτής και εν αναμονή θέσπισης των απαραιτήτων διατάξεων, να χορηγεί εξαίρεση της αρχής της διπλής ενοχοποίησης γι' αυτές τις συμπεριφορές. Μεταξύ των συμπεριφορών που αναφέρονται στην κοινή δράση εμφανίζεται η δημόσια διάδοση ή διανομή γραπτούλικού, εικόνων ή και άλλων μέσων που περιέχουν ρατσιστικές ή ξενόφοβες εκδηλώσεις.

Η Επιτροπή ενέκρινε τον Νοέμβριο 2001 μία πρόταση απόφασης-πλαισίου για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας(2), που είναιπό συζήτηση στο Συμβούλιο. Το άρθρο 4(ε) αυτής της πρότασης, που έχει ως στόχο την καταπολέμηση της δημόσιας διάδοσης ή της διανομής γραπτούλικού, εικόνων και άλλων μέσων που εκφράζουν ρατσισμό ή ξενοφοβία, δύναται να εφαρμσοτεί στην παρούσα περίπτωση.

Σε ό,τι αφορά τη δίωξη γι' αυτά τα γεγονότα, η πρόταση της Επιτροπής περιέχει επίσης μία διάταξη (άρθρο 11) που προβλέπει ότι τουλάχιστον για τα αδικήματα που προβλέπονται στα άρθρα 4 και 5 (συμπεριλαμβανομένου του σημείου (ε) του άρθρου 4), όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνήσουν ώστε οι έρευνες για τα αδικήματα ή τη δίωξη αυτών των αδικημάτων να μην εξαρτώνται από τη δήλωση ή την κατηγορία του θύματος του αδικήματος.

Η Επιτροπή δεν διαθέτει ειδικές πληροφορίες ούτε για την κατάσταση που περιγράφει το Αξιότιμο Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ούτε και για παρόμοιες καταστάσεις σε άλλα κράτη μέλη. Ωστόσο, τούτη μπορεί να επιβεβαιώσει ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες στη διάθεσή της, το ιταλικό ποινικό δίκαιο ενοχοποιεί ήδη τη διάδοση των εμβλημάτων και των συμβόλων οργανώσεων και ενώσεων που παρακινούν σε διακρίσεις ή σε βία λόγω φυλής, εθνικότητας ή θρησκείας.

(1) ΕΕ L 185 της 24.7.1996.

(2) ΕΕ C 75 E της 26.3.2002.