ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1642/01

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(12 Ιουνίου 2001)

Θέμα: Αυξήσεις των τιμών και πιέσεις για μείωση των φόρων ως συνέπεια της αυξανόμενης εξαγωγής προϊόντων πετρελαίου προς την Αμερική

1. Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι η πρόσφατη αύξηση των τιμών των προϊόντων πετρελαίου προκαλείται μεταξύ άλλων και από το γεγονός ότι τα διυλιστήρια των Ηνωμένων Πολιτειών πλήττονται από έλλειψη ικανότητας, κυρίως όσον αφορά τεχνικές καθαρισμού που να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες περιβαλλοντικές απαιτήσεις, και ότι ως συνέπεια αυτού η παραγωγή των ευρωπαϊκών διυλιστηρίων αγοράζεται από πελάτες στις Ηνωμένες Πολιτείες·

2. Είναι επίσης ενήμερη η Επιτροπή για το γεγονός ότι ο βαθμός στον οποίο οι αμερικανικές αγορές προκαλούν έλλειψη προϊόντων πετρελαίου διαφέρει έντονα από κράτος μέλος σε κράτος μέλος, με αποτέλεσμα και οι τιμές κατανάλωσης για καύσιμα αυτοκινήτου να διαφέρουν εντονότερα ακόμη και ότι, πιο συγκεκριμένα, στην Ολλανδία οι τιμές αυτές είναι ιδιαίτεραψηλές·

3. Πως κρίνει η Επιτροπή το γεγονός ότι εξαιτίας των εξελίξεων που αναφέρονται στις ερωτήσεις 1 και 2 ασκείται εκ νέου πίεση στις αρχές των μεμονωμένων κρατών μελών για να λάβουν μέτρα, ώστε οι εγχώριες τιμές για καύσιμα αυτοκινήτων να είναι στο ίδιο επίπεδο με αυτές των γειτονικών χωρών, μειώνοντας τους φόρους επί του προϊόντος αυτού, με αποτέλεσμα τα χρήματα που προορίζονταν έως τώρα για τους φόρους, να διοχετεύονται στο εξής στις εταιρείες πετρελαίου, γεγονός το οποίο με τη σειρά του έχει ως αποτέλεσμα μια έμμεση επιδότηση των εξαγωγών·

4. Ποιες δυνατότητες έχουν τα κράτη μέλη να προστατεύουν την εσωτερική τους αγορά από αύξηση των τιμών σε περίπτωση απρόβλεπτων εξαγωγών· Έχουν άραγε κάποια δυνατότητα να παρεμποδίζουν την εξαγωγή προϊόντων αποθεμάτων πετρελαίου· Εάν ναι, με ποιον τρόπο·

5. Εξετάζει άραγε η Επιτροπή τη δυνατότητα διακοπής των εξαγωγών των προϊόντων πετρελαίου·

6. Με ποιους άλλους τρόπους, εκτός από μια διακοπή της εξαγωγής προϊόντων πετρελαίου, πιστεύει ότι η Επιτροπή ότι θα μπορούσε να συμβάλει στην καταπολέμηση της μείωσης των φορολογικών εσόδων για τα κράτη μέλη, των αυξήσεων των τιμών ως συνέπεια των εξαγωγών και των αυξανομένων διαφορών μεταξύ των τιμών ανάμεσα στα κράτη μέλη·

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Σεπτεμβρίου 2001)

1. Η παρατηρούμενη, από τον χειμώνα του 1999-2000, αστάθεια των τιμών στις αγορές πετρελαίου, οφείλεται κυρίως στα χαμηλά επίπεδα - ρεκόρ που βρίσκονται τα αποθέματα πετρελαίου (αργό πετρέλαιο και προϊόντα διύλισης) κατά την περίοδο αυτή, κατάσταση που, και αυτή, με τη σειρά της, είναι συνέπεια της περιοριστικής πολιτικής παραγωγής της Οργάνωσης Χωρών - Εξαγωγέων Πετρελαίου (OPEP). Το επίπεδο αποθεμάτων από τον χειμώνα 1999-2000 δεν επιτρέπει στην αγορά να έχει την αναγκαία ρευστότητα. Στο πλαίσιο αυτό, επιβαρυντικό παράγοντα αποτελούν τα όρια των δυνατοτήτων της αμερικανικής διύλισης.

Κυριότερος παράγοντας της απογείωσης των τιμών που παρατηρήθηκε τους μήνες Απρίλιο - Μάιο 2001πήρξε, ειδικότερα, η τεταμένη κατάσταση στην αγορά βενζίνης στη λεκάνη του Ατλαντικού, ειδικότερα δε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κατάσταση αυτή είχε ως αποτέλεσμα την σημαντική συρρίκνωση των περιθωρίων διύλισης στο διάστημα Απρίλιος - Μάιος, γεγονός που, με τη σειρά του, οδήγησε τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια στην αύξηση του ποσοστού χρησιμοποίησης της δυναμικότητάς τους. Όπως αναφέρει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, την εποχή αυτή σημειώθηκε όντως μία σημαντική αύξηση των εξαγωγών βενζίνης από την Ευρώπη προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Έκτοτε παρατηρήθηκε χαλάρωση: τα περιθώρια ξαναβρήκαν τα φυσιολογικά τους επίπεδα τον μήνα Ιούνιο και τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια μείωσαν, από κει και πέρα, τα ποσοστά χρησιμοποίησης της δυναμικότητάς τους.

2. Όντως αληθεύει ότι η ολλανδική αγοράπήρξε περισσότερο ευαίσθητη απ' ό,τι οι άλλες ευρωπαϊκές αγορές κατά την τελευταία περίοδο έντασης στην λεκάνη του Ατλαντικού. Αυτό είναι κατανοητό, δεδομένου του ζωτικού ρόλου του Ρότερνταμ στη λειτουργία της αγοράς προϊόντων διύλισης. Ωστόσο, ένα καθαρά μεταβατικό (έκτοτε έχειποχωρήσει πλήρως) φαινόμενο δεν πρέπει να συγκαλύπτει το διαρθρωτικό φαινόμενο της διαφοράς των τιμών, γεγονός που δεν συνδέεται με τις εξαγωγές και το οποίο είχε αναλυθεί στην ανακοίνωση της Επιτροπής για τον εφοδιασμό σε πετρέλαιο(1): μονίμως οι τιμές της βενζίνης euro super 95, εκτός τελών και φόρων, είναι μεγαλύτερη στις Κάτω Χώρες σε σχέση με τη Γαλλία και τη Γερμανία.

3. Όσον αφορά την φορολογία, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής για τον εφοδιασμό σε πετρέλαιο, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι πρέπει να αποθαρρυνθεί η ροπή απόσβεσης των αυξήσεων των τιμών του πετρελαίου μέσω της μείωσης της φορολογίας στα προϊόντα πετρελαίου. Μια τέτοια προσέγγιση θα αντίκειτο στους περιβαλλοντικούς στόχους της Κοινότητας, ιδιαίτερα δε σε αυτούς που συνδέονται με το Πρωτόκολλο του Κυότο, και θα ισοδυναμούσε με μεταφορά των φορολογικών εσόδων προς τις χώρες - παραγωγούς.

4.-5. Το ζήτημα της αστάθειας των τιμών δεν θα λυθεί εάν ορθώσουμε νέα εμπόδια στην αγορά. Μέτρα περιορισμού/αναπροσανατολισμού των εμπορικών συναλλαγών προϊόντων πετρελαίου δεν νοούνται παρά μόνο στο πλαίσιο των διαδικασιών κρίσεως που προβλέπονται από την Συμφωνία σχετικά με διεθνές πρόγραμμα για την ενέργεια του 1974, βάσει της οποίας συνεστήθη ο Διεθνής Οργανισμός Ενεργείας (Agence Internationale de l'Energie). Οι διαδικασίες αυτές εφαρμόζονται σε (επακριβώς καθοριζόμενους από την εν λόγω συνθήκη) όρους (και σε ποσοτικό επίπεδο), οι οποίοι αντιστοιχούν σε κατάσταση πραγματικής έλλειψης - πράγμα που - σαφώς - δεν ισχύει στην προκειμένη περίπτωση.

6. Πρέπει να καταστεί σαφές ότι η μόνη βραχυπρόθεσμη λύση για τον τερματισμό της αστάθειας των τιμών είναι να αναγνωριστεί, εκ μέρους της OPEP, ότι είναι αναγκαία η επανασύσταση των αποθεμάτων, και ναιοθετηθεί, εκ μέρους της, μία πολιτική παραγωγής που θα επιτρέψει όντως την επανασύσταση των αποθεμάτων. Ειδικότερα, όσον αφορά τις διαφορές τιμών μεταξύ των κρατών μελών, και με δεδομένη τη διάγνωση της Επιτροπής ότι μόνον οι ολιγοπωλιακές συμπεριφορές και η έλλειψη ανταγωνισμού στην διανομή μπορούν να εξηγήσουν τέτοιες διαφορές τιμών, η λύση πρέπει να βρίσκεται σε μία σφριγηλή πολιτική ανταγωνισμού. Η ανακοίνωση της Επιτροπής για τον εφοδιασμό σε πετρέλαιο φιλοτεχνεί κατά τρόπο πλήρη και λεπτομερή τους βασικούς άξονες δράσης της Επιτροπής όσον αφορά τις τιμές πετρελαίου, ενώ η Πράσινη Βίβλος Προς μία ευρωπαϊκή στρατηγική ενεργειακού εφοδιασμού(2) σκιαγραφεί την μακροπρόθεσμη ενεργειακή στρατηγική.

(1) COM(2000)631 τελικό.

(2) COM(2000)769 τελικό.