ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3852/00

υποβολή: Paulo Casaca (PSE) προς την Επιτροπή

(8 Δεκεμβρίου 2000)

Θέμα: Πρόωρη συνταξιοδότηση

Σύμφωνα με τα όσα ανεγράφησαν στον Τύπο, στις 8 του παρελθόντος Νοεμβρίου, ετέθηπόψη του Συμβουλίου των Υπουργών Οικονομικών, το οποίο και την προσυπέγραψε, ενδιάμεση έκθεση εκπονηθείσα από την Επιτροπή Οικονομικής Πολιτικής (Έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής σχετικά με την επίπτωση της γήρανσης του πληθυσμού στα κρατικά συνταξιοδοτικά συστήματα, ECOFIN 303, 12791/00), στην οποία τονίζεται το συμπέρασμα ότι είναι ανάγκη να αυξηθεί, σόλόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, το όριο συνταξιοδότησης και να περιορισθούν τα συστήματα πρόωρης συνταξιοδότησης, προκειμένου να εξασφαλισθεί η βιωσιμότητα των συνταξιοδοτικών ταμείων.

Πρόκειται για θέση που είχε, όπως μπόρεσα να διαπιστώσω, τεράστια δημόσια απήχηση, σ' ολόκληρο των ευρωπαϊκό τύπο, ιδιαίτερα δε στον πορτογαλικό, όπου η απόφαση παρουσιάζεται ως προερχόμενη από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στις 22 Νοεμβρίου, έλαβα ανακοίνωση της Επιτροπής(1) που προτείνει πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με συστήματα πρόωρης συνταξιοδότησης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Προς μεγάλη μου έκπληξη, η πρόταση κανονισμού δεν αποσκοπεί να περιορίσει την ήδηφισταμένη δυνατότητα πρόσβασης τωνπαλλήλων της Επιτροπής σε συστήματα πρόωρης συνταξιοδότησης αλλά, αντιθέτως, αποσκοπεί να προωθήσει σύστημα πρόωρης συνταξιοδότησης για 600παλλήλους.

Ούτως εχόντων των πραγμάτων, δύναται η Επιτροπή να με διαφωτίσει ως προς τα εξής:

α) κατά το προαναφερθέν Συμβούλιο των Υπουργών Οικονομικών, διαφώνησε μήπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την έκθεση;

β) η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν εκπροσωπείται στην ομάδα εργασίας που ενέκρινε την εν λόγω έκθεση;

γ) δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι, όταν οι διακηρύξεις έρχονται σε τέτοια αντίφαση με τιςφιστάμενες προτάσεις, η αξιοπιστία των ευρωπαϊκών οργάνων κλονίζεται;

(1) SEC(2000) 2025 τελικό.

Απάντηση του κ. Solbes Mira εξ ονόματος της Επιτροπής

(2 Μαρτίου 2001)

Η ανάγκη να περιοριστεί η γενικευμένη χρήση πρόωρης συνταξιοδότησης ως μέσο μετρίασης της οικονομικής και δημοσιονομικής επίπτωσης του ηλικιωμένου πληθυσμού έχει αναγνωρισθεί από αρκετό καιρό. Αποτελεί μέρος των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών και συστήνεται επίσης στην έκθεση της ομάδας εργασίαςψηλού επιπέδου για κοινωνική προστασία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Νίκαιας για ασφαλείς και αειφόρες συντάξεις που εκπόνησε η ομάδα εργασίας της επιτροπής οικονομικής πολιτικής. Η έκθεση αυτή συμπεραίνει ότι για να αυξηθούν τα ποσοστά απασχόλησης στα επίπεδα που συμφωνήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας θα πρέπει αναγκαία να αυξηθούν τα ποσοστά απασχόλησης μεταξύ των πιο ηλικιωμένων εργαζομένων και να αυξηθεί η πραγματική συντάξιμη ηλικία. Γι' αυτό τον σκοπό, ο περιορισμός της γενικευμένης χρήσης καθεστώτων πρόωρης συνταξιοδότησης θα απαιτήσει τον συνδυασμό με μεταρρυθμίσεις των συνταξιοδοτικών συστημάτων έτσι ώστε να προσφέρονται θετικά κίνητρα στους πιο ηλικιωμένους εργαζομένους για να παραμείνουν στη δύναμη εργασίας.

Η Επιτροπή μαζί με τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) διορίζει τα μέλη της επιτροπής οικονομικής πολιτικής (ΕΟΠ). Τα μέλη είναι ανώτατοιπάλληλοι που κατέχουν την απαραίτητη γνώση στον τομέα των οικονομικών και διαρθρωτικών πολιτικών και σύμφωνα με το καταστατικό ΕΟΠ πρέπει να καθοδηγούνται μόνο από το γενικό συμφέρον της Κοινότητας. Τα μέλη της ΕΟΠ που προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι ανώτατοιπάλληλοι της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικές και Χρηματοδοτικές Υποθέσεις.

Κατά την αξιολόγηση τού εάν και κατά πόσοπάρχει κατάλληλη δικαιολογία για το καθεστώς πρόωρης συνταξιοδότησης που πρότεινε η Επιτροπή, είναι απαραίτητο ναπογραμμισθεί ότι η πρόταση της Επιτροπής είναι ένα εφάπαξ μέτρο για να διευκολύνει μια μεγαλύτερη διαρθρωτική μεταρρύθμιση του θεσμικού οργάνου, και όχι ένα διαρκές καθεστώς πρόωρης συνταξιοδότησης. Μεταρρυθμίσεις αυτού του είδους είναι εξαιρετικά δύσκολες για κάθε επιχείρηση ή θεσμικό όργανο, και προγενέστερες μεταρρυθμίσεις στις εθνικές δημόσιεςπηρεσίες και σε πολλές ιδιωτικές επιχειρήσεις έδειξαν ότι η πρόωρη συνταξιοδότηση είναι ένα μέσο για την διευκόλυνση μεγαλύτερων διαρθρωτικών αλλαγών. Επιπλέον, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να προωθήσει αυτές τις αλλαγές τηρώντας παράλληλα την δημοσιονομική ουδετερότητα.

Κατά δεύτερο λόγο, είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι η πρόωρη συνταξιοδότηση αποτελεί ένα αρκετά σπάνιο γεγονός στην Επιτροπή. Κατά μέσο όρο, λιγότερο από δέκαπαλλήλους προτίμησαν την πρόωρη συνταξιοδότηση τα τελευταία χρόνια (σε σύγκριση με τις 300 συνταξιοδοτήσεις το 2000). Αν και οιπάλληλοι μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στην ηλικία των 60 ετών, η μέση ηλικία συνταξιοδότησης είναι περίπου τα 63 έτη.

Ο κύριος λόγος για τούτο είναι ότι το ισχύον καθεστώς συντάξεων της Επιτροπής ήδη παραχωρεί θετικά κίνητρα στουςπαλλήλους για να παραμείνουν περισσότερο από την κανονική ηλικία σύνταξης των 60 ετών. Η ανώτατη δυνατή σύνταξη είναι το 70 % του τελευταίου βασικού μισθού ο οποίος εξαρτάται από τη διάρκεια της επαγγελματικής σταδιοδρομίας. Ενώ η ετήσια σύνταξη αυξάνεται πριν από την ηλικία των 60 ετών κατά 2 %, τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα που επιτεύχθηκαν στην ηλικία των 60 αυξάνονται κατά 5 % ετησίως από τα 60 έως τα 65 έτη. Επιπλέον,πάρχει ένας αριθμός άλλων δομικών χαρακτηριστικών που αποθαρρύνουν την πρόωρη συνταξιοδότηση.

Κατά τρίτο λόγο, πληρούται ένας από τους στόχους των προαναφερθεισών γενικών κατευθύνσεων, δηλ. ο συνδυασμός ενός καθεστώτος πρόωρης συνταξιοδότησης με τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, αφού η Επιτροπή έχει δεσμευθεί στην Λευκή Βίβλο η μεταρρύθμιση της Επιτροπής(1) της 1ης Μαρτίου 2000 να αναθεωρήσει το ισχύον σύστημα συντάξεων.

Κατά συνέπεια δενπάρχει αντίφαση μεταξύ του γενικού συμπεράσματος της έκθεσης της ΕΟΠ για την ανάγκη περιορισμού της γενικευμένης χρήσης καθεστώτων πρόωρης συνταξιοδότησης και την ειδική πρόταση της Επιτροπής για την πρόωρη συνταξιοδότηση 600παλλήλων.

(1) COM(2000)2000 τελικό.