ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1864/02

υποβολή: Niall Andrews (UEN) προς το Συμβούλιο

(28 Ιουνίου 2002)

Θέμα: Ισπανική Προεδρία και Αφρική Νοτίως της Σαχάρας

Καθώς τερματίζεται η Ισπανική Προεδρία θα αναφέρει το Συμβούλιο σε ποιο βαθμό πραγματοποιήθηκε η επιθυμία του για εξασφάλιση συνέχειας και ορμής στην πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Αφρική Νοτίως της Σαχάρας, ιδιαίτερα στην αναζήτηση ρυθμιστικών λύσεων για τις μείζονες ένοπλες συγκρούσεις (Μεγάλες Λίμνες, Δυτική Αφρική και Κέρας της Αφρικής) καθώς και για τα εσωτερικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν χώρες τέτοιες όπως η Αγκόλα και το Ζιμπάμπουε·

Απάντηση

(19 Δεκεμβρίου 2002)

Σχετικά με την ερώτησή του, η οποία αφορά το πρώτο εξάμηνο του 2002, το Συμβούλιο πληροφορεί τον αξιότιμο κ. βουλευτή τα εξής:

1. Όσον αφορά την περιοχή των Μεγάλων Λιμνών, η ΕΕ εξέφρασε την ικανοποίησή της για την πρόοδο που σημειώθηκε κατά τις συναντήσεις στα πλαίσια του ενδοκογκολέζικου διαλόγου, οι οποίες διήρκεσαν 52 ημέρες και ολοκληρώθηκαν στο Sun City της Νοτίου Αφρικής στις 19 Απριλίου 2002. Μολονότι εξέφρασε

τη λύπη της για το γεγονός ότι δεν μπόρεσαν ναιοθετηθούν όλες οι αποφάσεις που συζητήθηκαν, η ΕΕ θεωρεί ότι οι 37 εκθέσεις που εγκρίθηκαν αποτελούν αδιαμφισβήτητη απόδειξη της μεγάλης προσήλωσης στην επιδίωξη της εθνικής συμφιλίωσης και της ειρήνης στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κογκό. Η ΕΕ διέθεσε 3,2 εκατομμύρια ευρώ προςποστήριξη των διαμεσολαβητικών προσπαθειών και της οργάνωσης του διαλόγου. Καθ' όλο αυτό το διάστημα, η ΕΕ ενημερωνόταν συνεχώς σχετικά με τις εργασίες μέσω των εκθέσεων του Ειδικού Αντιπροσώπου της ΕΕ κ. Ajello.

2. Η ΕΕ παρακολούθησε εκ του σύνεγγυς την εξέλιξη της πολιτικής, στρατιωτικής και ανθρωπιστικής κατάστασης στη Δυτική Αφρική. Η ΕΕ ανησυχεί ιδίως για τις αρνητικές επιπτώσεις της βίας που συνεχίζεται στις χώρες της Ένωσης του ποταμού Μάνο (Σιέρρα Λεόνε, Γουϊνέα και Λιβερία) επί της ειρηνευτικής διαδικασίας στην περιοχή. Η κατάσταση στον ανθρωπιστικό τομέα παραμένει ρευστή και ποικίλλει στις τρεις χώρες· ενώ έχει βελτιωθεί στη Σιέρρα Λεόνε, δεν εξελίσσεται θετικά στη Γουινέα και επιδεινώνεται στη Λιβερία. Σε δήλωση που εξέδωσε η Προεδρία εξ ονόματος της ΕΕ στις 12 Μαρτίου 2002, εκφράζεται ηποστήριξη της ΕΕ προς την πρωτοβουλία του βασιλέα του Μαρόκου η οποία συγκέντρωσε τους τρεις αρχηγούς κρατών της προαναφερόμενης Ένωσης στη διάσκεψη κορυφής του Ραμπάτ (27 Φεβρουαρίου 2002). Η ΕΕ εκφράζει τη βαθιά ανησυχία της για την πρόσφατη ένταση των εχθροπραξιών στη Λιβερία, η οποία αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη αποσταθεροποίηση και θα αυξήσει τα δεινά του πληθυσμού. Η ΕΕ θαποστηρίξει όλες τις διαμεσολαβητικές προσπάθειες σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, ενώ ταυτόχρονα θα εξακολουθήσει να ασκεί πίεση μέσω του ειδικού αντιπροσώπου της Προεδρίας στην περιοχή κου Hans Dahlgren για τον τερματισμό της βίας σε όλα τα μέτωπα και τη συνέχιση του πολιτικού διαλόγου.

3. Η ΕΕποστηρίζει ενεργά τις ειρηνευτικές πρωτοβουλίες στο κέρας της Αφρικής στα πλαίσια της Διακυβερνητικής Αρχής για την Ανάπτυξη (IGAD).

Όσον αφορά την ειρηνευτική διαδικασία στη Σομαλία, η ΕΕ εξέφρασε την ικανοποίησή της κυρίως για τη σύσταση της IGAD η οποία απευθύνει θερμή έκκληση προς τη Μεταβατική Εθνική Κυβέρνηση και όλα τα άλλα μέρη να δεσμευτούν για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας σε όλες τις μορφές της, και απηύθυνε έκκληση σε όλα τα μέρη να συμμετάσχουν χωρίς να θέτουν προϋποθέσεις στο διάλογο που οργανώνει η IGAD. Η ΕΕ τόνισε ότι είναι πρόθυμη να εξετάσει τρόπους και μέσαποστήριξης των προσπαθειών της IGAD για τη ρύθμιση και την ολοκλήρωση της διαδικασίας εθνικής συμφιλίωσης.

Στα πλαίσια της IGAD, η ΕΕποστηρίζει επίσης τις πρωτοβουλίες για μια σφαιρική συμφωνία ειρήνης στο Σουδάν. Εκτιμώντας ότι η συνέχιση των συγκρούσεων και της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι οι κυριότεροι παράγοντες που παρεμποδίζουν την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη, η ΕΕ θεωρεί ότι προέχει η συμβολή στην ειρηνευτική διαδικασία.

Η ΕΕ εξέφρασε την ικανοποίησή της για την απόφαση της Επιτροπής του καθορισμού των συνόρων σχετικά με την οριστική νομική ρύθμιση του καθορισμού των συνόρων Αιθιοπίας/Ερυθραίας. Η ρύθμιση αυτή θεωρείται ως βασικό στοιχείο της σφαιρικής συμφωνίας ειρήνης πουπεγράφη μεταξύ των δύο χωρών στις 12 Δεκεμβρίου 2000. Ανησυχώντας για τη σοβαρή επιδείνωση της εσωτερικής κατάστασης στην Ερυθραία από τα τέλη του παρελθόντος έτους, η ΕΕ επανέλαβε την ανάγκη εξέτασης των ανωτέρω προβλημάτων στα πλαίσια του συνεχιζόμενου διαλόγου με τις αρχές.

4. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης εξέφρασε την ικανοποίησή του για την ανακοίνωση της κυβέρνησης της Αγκόλας στις 13 Μαρτίου σχετικά με την παύση των εχθροπραξιών ενόψει της εξεύρεσης μιας σφαιρικής ανακωχής στη χώρα. Σε συνέχεια της ανωτέρω δήλωσης, το Συμβούλιο Γενικέςποθέσεις της 13ης Μαΐου εξέφρασε την ικανοποίησή του για την πρόθεση της Επιτροπής να συμβάλει στη βελτίωση της ανθρωπιστικής κατάστασης στη χώρα και να βοηθήσει στις διάφορες φάσεις της ειρηνευτικής διαδικασίας. Το Συμβούλιο εξέφρασε επίσης την πρόθεσή του ναποστηρίξει τις προσπάθειες του λαού της Αγκόλα για την επίτευξη διαρκούς ειρήνης, σταθερότητας και βιώσιμης ανάπτυξης στη χώρα. Στα πλαίσια αυτά, το Συμβούλιο προβλέπει επίσης να επανεξετάσει την κοινή θέση του για την Αγκόλα.

5. Ως προς το θέμα της Ζιμπάμπουε, το Συμβούλιο, προβληματιζόμενο σοβαρά λόγω των εξελίξεων που οδήγησαν στις εκλογές της 9ης-11ης του περασμένου Μαρτίου, ανέλαβε, εν πρώτοις, διαπραγματεύσεις με τη χώρα αυτή, κατ' εφαρμογήν των διατάξεων του άρθρου 96 της Συμφωνίας Κοτονού.

6. Κατά τη σύνοδο της 18ης Φεβρουαρίου 2002, το Συμβούλιο επανέλαβε τα σχετικά του συμπεράσματα της 28ης Ιανουαρίου, με τα οποία είχε αποφασιστεί να επιβληθούν ειδικές κυρώσεις εάν η Κυβέρνηση της Ζιμπάμπουε εμποδίσει την αποστολή παρατηρητών στις εκλογές ή την αποτελεσματική άσκηση του έργου τους, ή εμποδίσει την ελεύθερη κυκλοφορία των διεθνών μέσων ενημέρωσης προς κάλυψη των εκλογών, ή εάν διαπιστωθεί σοβαρή επιδείνωση της επιτόπιας κατάστασης και συγκεκριμένα χειροτέρευση της κατάστασης στον τομέα των ανθρώπινων δικαιωμάτων, ή επιθέσεις κατά της αντιπολίτευσης, ή εάν από την όλη αξιολόγηση καταφανεί ότι οι εκλογές δενπήρξαν ελεύθερες και σύμφωνες προς τους κανόνες. Στις 18 Φεβρουαρίου, επομένως, καθώς στη Ζιμπάμπουε παρετείνοντο τα κρούσματα πολιτικής βίας, σοβαρής παραβίασης των ανθρώπινων δικαιωμάτων και

περιορισμών στα μέσα ενημέρωσης, το Συμβούλιο αποφάσισε τη λήψη των κατάλληλων μέτρων(1) και την επιβολή ειδικών κυρώσεων, κυρίως κατά ορισμένου αριθμού προσώπων στη Ζιμπάμπουε, τα οποία είχαν στενή σχέση με το καθεστώς. Όταν στη συνέχεια η Ζιμπάμπουε εμπόδισε παρατηρητές από την ΕΕ στις εκλογές να εκτελέσουν τα καθήκοντά τους, και επαληθεύθηκε ότι οι εκλογές, σύμφωνα με όλα τα δημοκρατικά κριτήρια, δεν ήταν ελεύθερες ούτε σύμφωνες προς τους κανόνες, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 15-16 Μαρτίου αποφάσισε την αποστολή τρόικαςψηλού επιπέδου στις χώρες της Κοινότητας για την Ανάπτυξη της Μεσημβρινής Αφρικής, προκειμένου να συζητήσει τους προβληματισμούς της ΕΕ σχετικά με τη Ζιμπάμπουε. Η τρόικα, με επικεφαλής τον Υφυπουργό Nadal, πραγματοποίησε επίσκεψη στη Μοζαμβίκη, τη Νότιο Αφρική και το Μαλάουι, στις 19-22 Μαΐου, καιπέβαλε στο Συμβούλιο έκθεση με τις σχετικές της διαπιστώσεις, στις 17 Ιουνίου.

7. Το Συμβούλιο, στις 17 Ιουνίου, εκφράζοντας εκ νέου σοβαρό προβληματισμό εν όψει της επιδείνωσης της κατάστασης, ανέλαβε να παρακολουθήσει την εξέλιξη των γεγονότων και να λάβει τα επιβαλλόμενα μέτρα. Η Ένωση έχει αναλάβει να ανταποκριθεί με γενναιοδωρία στην έκκληση των Ηνωμένων Εθνών για την αντιμετώπιση της επισιτιστικής και ανθρωπιστικής κρίσης που πλήττει τη Ζιμπάμπουε και άλλες χώρες της Περιοχής. Επίσης, έχει καλέσει επιμόνως τις αρχές της Ζιμπάμπουε να αναθεωρήσουν τη διαδικασία αγροτικής μεταρρύθμισης κατά τρόπο σύμφωνο με τις προτάσεις του Προγράμματος Ανάπτυξης, των Ηνωμένων Εθνών.

(1) ΕΕ L 50 της 21.2.2002.