ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2302/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(25 Ιουλίου 2002)

Θέμα: Συνεχιζόμενη απόρριψη στη θάλασσα των αποβλήτων πλοίων και των καταλοίπων φορτίου λόγω των περιορισμένων ελέγχων και της ανεπαρκούς δίωξης τωνπαιτίων

1. Ενθυμείται η Επιτροπή την προσδοκία που εξέφρασε στην απάντησή της επί της ερωτήσεώς μου E-2246/01(1) ότι η οδηγία 2000/59/ΕΚ(2) θα οδηγήσει από το 2002 σε μεγάλη αύξηση των ποσοτήτων αποβλήτων πλοίων που παραδίδονται στις ευρωπαϊκές λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής και σε σημαντική μείωση των παρανόμων απορρίψεων στη θάλασσα·

2. Ποιον αντίκτυπο έχει στην εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας το γεγονός ότι ολίγοι μόνον από τουςπαιτίους αυτών των απορρίψεων μπορούν να συλληφθούν επ' αυτοφώρω, δεδομένου ότι στις περισσότερες περιπτώσεις οι απορρίψεις λαμβάνουν χώρα τη νύκτα και το εμπλεκόμενο πλοίο, τη στιγμή που γίνεται ορατή η πετρελαιοκηλίδα, έχει ήδη απομακρυνθεί, πράγμα το οποίο έχει, μεταξύ άλλων, ως αποτέλεσμα για το ολλανδικό τμήμα τηςφαλοκρηπίδας στη Βόρεια Θάλασσα ότι τα τελευταία τέσσερα έτη μόνον σε πέντε περιπτώσεις μπόρεσε να διαπιστωθεί ποιος προκάλεσε μια τέτοια πετρελαιοκηλίδα·

3. Πρόκειται κυρίως για πλοία προερχόμενα από τη Ρωσία και άλλες τρίτες χώρες, των οποίων οι πλοίαρχοι δεν θέλουν να παραδώσουν τα απόβλητα, διότι εξακολουθούν να θεωρούν την απόρριψη αποβλήτων στη θάλασσα ως αυτονόητη, οικονομική και αβλαβή πρακτική του εθιμικού δικαίου·

4. Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι από τα 50 000 πλοία θαλάσσης που ελλιμενίζονται ετησίως σε ολλανδικούς λιμένες, ελέγχονται από την ολλανδική ακτοφυλακή μόνον τα 400 και ότι πρόστιμο επιβάλλεται μόνο σε 7 εξ αυτών, αν και στο ολλανδικό τμήμα τηςφαλοκρηπίδας 400 έως 500 πλοία απορρίπτουν πετρέλαιο, σχοινιά, δίχτυα, ξύλο, πλαστικάλικά, μπαταρίες, ενίοτε δε και συσκευές, όπως φωτοτυπικές μηχανές, με αποτέλεσμα όχι μόνον να ρυπαίνονται ο βυθός της θάλασσας και οι ακτές, αλλά και να εισέρχονται πλαστικάλικά και δηλητηριώδεις ουσίες στην τροφική αλυσίδα πτηνών και ιχθύων·

5. Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει επίσης ότι στην Ολλανδία διεξάγονται ολιγότεροι έλεγχοι σε σύγκριση με άλλα κράτη μέλη της ΕΕ όσον αφορά την απόρριψη στη θάλασσα αποβλήτων πλοίων και καταλοίπων φορτίου καθώς και ότι δεν ασκείται επαρκής δίωξη τωνπαιτίων, τόσο διότι η ισχύουσα εθνική νομοθεσία δεν προβλέπει την τιμωρία αλλοδαπών πλοιάρχων για την μη ορθή συμπλήρωση του βιβλίου πετρελαίου, όσο και διότι μόνον έναςπάλληλος του τομέα της δικαιοσύνης ασχολείται με τις διώξεις· Πού οφείλεται αυτή η διαφορά σε σχέση με άλλα κράτη μέλη και πώς μπορεί να τεθεί τέρμα σε αυτό·

6. Ποια συμπληρωματικά μέτρα πρέπει να ληφθούν, κατά την άποψη της Επιτροπής, για τους ελέγχους, τη νομοθεσία και τη νομολογία των επιμέρους κρατών μελών, προκειμένου να βελτιωθεί η συλλογή των αποβλήτων πλοίων, ώστε να μπορέσουν να επιτευχθούν στην πράξη τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα·

(1) ΕΕ C 93 E της 18.4.2002, σελ. 86.

(2) ΕΕ L 332 της 28.12.2000, σελ. 81.

Απάντηση της κας de Palacio εξ ονόματος της Επιτροπής

(18 Σεπτεμβρίου 2002)

Η Επιτροπή συμμερίζεται τις ανησυχίες του Αξιότιμου Μέλους σχετικά με τη ρύπανση στα κοινοτικά ύδατα, η οποία προέρχεται από τις δραστηριότητες των πλοίων. Η Επιτροπή έκρινε ότι χρειάζονται μέτρα, επιπλέον των διεθνών μέτρων, ώστε να παύσουν οι απορρίψεις πετρελαίου και άλλων ουσιών στη

θάλασσα. Για τον λόγο αυτόν,πέβαλε, το 1998, πρόταση οδηγίας σχετικά με τις λιμενικές εγκαταστάσειςποδοχής αποβλήτων πλοίων και καταλοίπων φορτίου(1). Η οδηγία, η οποία εκδόθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τον Νοέμβριο του 2000(2), θα τεθεί σε εφαρμογή από τα κράτη μέλη το αργότερο έως τις 28 Δεκεμβρίου 2002.

Όπως εξηγήθηκε στην απάντηση που δόθηκε στη γραπτή ερώτηση E-2246/01 του Αξιότιμου Μέλους, η εν λόγω οδηγία εξασφαλίζει τη διάθεση επαρκών εγκαταστάσεων παραλαβής αποβλήτων σε όλους τους κοινοτικούς λιμένες και εισάγει τηνποχρέωση να παραδίδουν τα πλοία τα απόβλητά τους στην ξηρά. Η οδηγία θεσπίζει επίσης τηνποχρέωση για τα πλοία να κοινοποιούν στον λιμένα τις ποσότητες αποβλήτων που φέρουν, πριν από τον κατάπλου. Το μέτρο αυτό, σε συνδυασμό με ελέγχους που θα διενεργούνται στον λιμένα, καθώς και με τις κατάλληλες κυρώσεις, θα βελτιώσει σε μεγάλο βαθμό τις δυνατότητες για έλεγχο της συμμόρφωσης προς τους διεθνείς κανόνες. Παρ' όλα ταύτα, αφού η οδηγία δεν έχει ακόμη μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο από τα κράτη μέλη, η Επιτροπή, στο παρόν στάδιο, δεν διαθέτει συγκεκριμένα αριθμητικά στοιχεία σχετικά με τους αριθμούς επιθεωρήσεων που διενεργήθηκαν από επιμέρους κράτη μέλη για τον σκοπό αυτόν, ή σχετικά με την εθνικότητα των πλοίων που ενέχονται σε απορρίψεις.

Εκτός από την οδηγία 2000/59/ΕΚ, έχουν ληφθεί ορισμένα συμπληρωματικά μέτρα, προκειμένου να μειωθούν οι παράνομες απορρίψεις από τα πλοία:

- Η οδηγία για τη δημιουργία κοινοτικού συστήματος παρακολούθησης της κυκλοφορίας των πλοίων και ενημέρωσης(3) απαιτεί από τα κράτη μέλη να ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με πλοία για τα οποίαπάρχει απόδειξη ή τεκμαρτά στοιχεία ότι προέβησαν σε εσκεμμένες απορρίψεις πετρελαίου και να διενεργούν οιαδήποτε ενδεδειγμένη επιθεώρηση επί των πλοίων αυτών όταν καταπλέουν σε κοινοτικό λιμένα.

- Η Επιτροπή, στην προαναφερθείσα οδηγία για την παρακολούθηση της κυκλοφορίας, έχει επίσης συμπεριλάβειποχρέωση παροχής πληροφοριών από τα πλοία για πετρελαιοκηλίδες τις οποίες έχουν εντοπίσει και λήψης των κατάλληλων μέτρων από πλευράς των αρχών. Η Επιτροπή επί του παρόντος επίσης διερευνά και άλλους τρόπους για τη δημιουργία ενός συστήματος παρακολούθησης των πετρελαιοκηλίδων, συμπεριλαμβανομένης της ανίχνευσης του πετρελαίου με βάση την επιτήρηση και την ιχνηλασία.

- Η δημιουργία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την ασφάλεια στη θάλασσα θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο προς την κατεύθυνση αυτή, ιδίως όσον αφορά την εξασφάλιση εναρμονισμένης εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας και τη συλλογή και τη διαχείριση δεδομένων σχετικά με ρύπανση προερχόμενη από τα πλοία.

- Τέλος, η απόφαση αριθ. 2850/2000/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2000, για τη θέσπιση κοινοτικού πλαισίου συνεργασίας στον τομέα της ακούσιας ή εκούσιας θαλάσσιας ρύπανσης(4) θα βελτιώσει την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με την αποτελεσματικότητα των συστημάτων δίωξης που εφαρμόζονται στα διάφορα κράτη μέλη. Θα καταστήσει επίσης δυνατή την ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών, όπως ημερίδων εργασίας ή εκπαιδευτικών μαθημάτων για τη βελτίωση των τεχνικών εντοπισμού των πλοίων που διαπράττουν παράβαση. Με τον τρόπο αυτόν, θα δημιουργηθούν συνέργειες σε κοινοτικό επίπεδο και θα καταστεί τελικά δυνατή η επιβολή αποτρεπτικών κυρώσεων έναντι τωνπευθύνων για τις εν λόγω εγκληματικές ενέργειες.

Συν τοις άλλοις, η Επιτροπή βρίσκεται στην τελική επεξεργασία μιας ανακοίνωσης προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, με τίτλο Προς μια στρατηγική για την προστασία και τη διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος (που προβλέπεται στο 6ο Πρόγραμμα Δράσης για το Περιβάλλον). Στο πλαίσιο αυτό, θαποβληθούν προτάσεις και θα δρομολογηθούν δράσεις, με σκοπό την εξάλειψη των παράνομων απορρίψεων από τα πλοία.

(1) ΕΕ C 271 της 31.8.1998.

(2) Οδηγία 2000/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2000, σχετικά με τις λιμενικές εγκαταστάσεις παραλαβής αποβλήτων πλοίου και καταλοίπων φορτίου.

(3) Οδηγία 2002/59/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2002, για τη δημιουργία κοινοτικού συστήματος παρακολούθησης της κυκλοφορίας των πλοίων και ενημέρωσης και την κατάργηση της οδηγίας 93/75/ΕΟΚ του Συμβουλίου, ΕΕ L 208 της 5.8.2002.

(4) ΕΕ L 332 της 28.12.2000.