ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3081/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(28 Οκτωβρίου 2002)

Θέμα: Παράκαμψη της αμερικανικής νομοθεσίας μέσω της θεσπίσεως, εντός της ΕΕ,

1. Αληθεύει ότι, στις 16 Οκτωβρίου 2001, ο πρόεδρος της Επιτροπής είχε λάβει έκθεση από τον αμερικανό Πρόεδρο ο οποίος, απαντώντας σε πρόταση που είχεποβάλλει ο ασκών την προεδρία του Συμβουλίου στις 27 Σεπτεμβρίου 2001 σχετικά με την επίτευξη καλύτερης συνεργασίας στον τομέα καταπολέμησης της τρομοκρατίας, είχε προτείνει την λήψη μέτρων σε επίπεδο ΕΕ σχετικά με την διατήρηση ηλεκτρονικών δεδομένων, ήτοι την αποθήκευση ηλεκτρονικών δεδομένων με στόχο να μπορούν να ελεγχθούν αυτά, κατά τους προσεχείς μήνες και χρόνια, σε συνδυασμό με εγκληματικούς ή τρομοκρατικούς στόχους ή για την ανίχνευση τόπων διαμονής του αποστολέα·

2. Έχει άραγε, κατά την άποψη της Επιτροπής, διαδραματίσει κάποιον ρόλο αυτή η αμερικανική επιθυμία στην διατυπωθείσα κοινή θέση του Συμβουλίου Σχέδιο οδηγίας σχετικά με την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομές των ηλεκτρονικών επικοινωνιών (C5-0028/2002) όπου αίρεται η απαγόρευση διατήρησης δεδομένων για άλλους σκοπούς εκτός της τιμολόγησης και οφείλεται άραγε στο γεγονός αυτό ότι το Συμβούλιο διασφάλισε την ελευθερία να εκπονήσει προτάσεις για διατήρηση δεδομένων κατά τη διάρκεια περιόδου 12 έως 24 μηνών·

3. Μπορεί να επιβεβαιώσει η Επιτροπή ότι ο πρόεδρος Μπους έχει ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο να επιβληθούν στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δεσμεύσεις οι οποίες δεν μπορούν να επιβληθούν στη χώρα του, βάσει της ισχύουσας σήμερα νομοθεσίας στις ΗΠΑ· Ποια είναι η άποψη της Επιτροπής γι' αυτήν τη διχογνωμία·

4. Ενδέχεται, μέσω ανταλλαγής δεδομένων με την Ευρώπη, αμερικανικοί δικαστικοί φορείς να προσπαθούν να έχουν στην διάθεσή τους δεδομένα ηλεκτρονικών επικοινωνιών τα οποία δεν μπορούν να αποκτηθούν στις ΗΠΑ βάσει της ισχύουσας εκεί νομοθεσίας· Θεωρεί η Επιτροπή ότι είναι αποδεκτό, μέσω αυτής της ευρωπαϊκής παρακαμπτηρίου, να συγκεντρώνονται και να αποθηκεύονται δεδομέναπέρ κράτους το οποίο δεν επιτρέπει το ίδιο, την συλλογή τέτοιων δεδομένων·

5. Συμμερίζεται η Επιτροπή την ανησυχία οργανώσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη οι οποίες θεωρούν τις προτάσεις αυτές ως αντιβαίνουσες προς τα ανθρώπινα δικαιώματα· Οι οργανώσεις αυτές σε επιστολή τους προς την Προεδρία δηλώνουν τα εξής σχετικά με το αίτημα του Μπους για

την διατήρηση των δεδομένων: 'While we support the President's efforts to take appropriate steps to reduce the risk of terrorism and to protect public safety, we do not believe that this proposal is appropriate or necessary'. (Παρόλον ότιποστηρίζουμε τις προσπάθειες του Προέδρου να λάβει τα κατάλληλα μέτρα για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου από την τρομοκρατία και για την προστασία της δημόσιας ασφάλειας, δεν θεωρούμε την πρόταση κατάλληλη ή απαραίτητη.)

6. Ποιο ρόλο διαδραματίζουν οι προαναφερθείσες αντιρρήσεις στην οριστική διατύπωση κάποιας οδηγίας πλαισίου για την διατήρηση ηλεκτρονικών δεδομένων· Ποια είναι η κατάσταση των πραγμάτων στον τομέα αυτόν σήμερα·

Απάντηση του κ. Liikanen εξ ονόματος της Επιτροπής

(10 Δεκεμβρίου 2002)

1. Ναι, η Επιτροπή έλαβε από τον Πρόεδρο Bush επιστολή, με ημερομηνία 15 Οκτωβρίου 2001, η οποία περιείχε πολλές προτάσεις για την αντιτρομοκρατική συνεργασία, συμπεριλαμβανομένης της διατήρησης πληροφοριών στο πλαίσιο της αναθεώρησης της σχετικής νομοθεσίας.

2. Σύμφωνα με το στόχο της εξασφάλισηςψηλού βαθμού προστασίας, όσον αφορά τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, η Επιτροπή αποφάσισε, μέσω της διαδικασίας της συναπόφασης που αναφέρεται στην οδηγία 2002/58/ΕΚ σχετικά με την ιδιωτική ζωή και τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες(1), ότι έπρεπε να διατηρηθεί η γενικήποχρέωση διαγραφής των δεδομένων ζήτησης, όταν αυτά δεν χρησιμεύουν πλέον για την παροχήπηρεσιών επικοινωνίας ή την τιμολόγηση. Η απόφαση αυτή δεν επηρεάζει τη δυνατότητα της επεξεργασίας των δεδομένων ζήτησης με βάση τη συγκατάθεση του ενδιαφερομένου προσώπου, στοιχείο το οποίο έχει διευρυνθεί στη νέα οδηγία. Παράλληλα, διατηρούνται τα περιθώρια που έχουν τα κράτη μέλη για να περιορίσουν τα δικαιώματα και τιςποχρεώσεις που προβλέπονται από την οδηγία, όταν μια τέτοια επέμβαση είναι σαφώς αναγκαία για την κρατική ασφάλεια ή την πρόληψη, την έρευνα, την αναζήτηση και τη δίωξη εγκληματικών πράξεων, τηρώντας, όμως, συγχρόνως τους όρους πουπογραμμίζονται πλέον ρητώς στην οδηγία και που αναφέρονται στην αναγκαιότητα, την καταλληλότητα και την αναλογικότητα του μέτρου, όπως αρμόζει σε μια δημοκρατική κοινωνία. Η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δέχθηκαν, κατόπιν αιτήματος του Συμβουλίου, να αναφερθεί η προσωρινή διατήρηση των δεδομένων ως παράδειγμα μεταξύ άλλων πιθανών μέτρων. Η αναφορά αυτή δεν συνιστά, πάντως ούτε απαίτηση για την επιβολή αυτής της διατήρησης, ούτε εξουσιοδότηση για τα κράτη μέλη που θα επιθυμούσαν να λάβουν αυτό το μέτρο. Η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να εκτιμήσει την επιρροή που άσκησε το αμερικανικό αίτημα στη θέση του Συμβουλίου και παραπέμπει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο.

3. Δεν είναι σαφές κατά πόσον η αμερικανική νομοθεσία περιορίζει τη διαθεσιμότητα των δεδομένων κίνησης στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών. Από τη μια πλευρά η νομοθεσία δεν προβλέπει τη γενικήποχρέωση διατήρησης αυτών των δεδομένων για την τήρηση του νόμου, αλλά από την άλλη δεν αναφέρει ρητώς τηνποχρέωση της διαγραφής των δεδομένων που δεν μπορούν πλέον να χρησιμεύσουν για την παροχήπηρεσίας ή την τιμολόγηση.

4. Είναι πιθανόν, όπως αναφέρει το Αξιότιμο Μέλος, ότι οι αμερικανικές αρχές επωφελούνται από τιςπάρχουσεςποχρεώσεις στην Ευρώπη για να συγκεντρώσουν δεδομένα κίνησης που διαφορετικά δεν θα ήταν διαθέσιμα, λόγω της δικής τους νομοθεσίας.

5. Η Επιτροπή αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου τη δέσμευση να εξασφαλίσει το συμβιβάσιμο μεταξύ της προστασίας των δεδομένων και των δικαιωμάτων της ιδιωτικής ζωής, αφενός, και της εφαρμογής του νόμου, αφετέρου. Επί του παρόντος, προσπαθεί να διασαφηνίσει κατά πόσον τα μέτρα που λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο μπορούν να συμβαδίσουν με τις νομικές απαιτήσεις που απορρέουν από το κοινοτικό δίκαιο, από την ευρωπαϊκή συνθήκη των ανθρώπινων δικαιωμάτων και από τον χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων, λαμβανομένωνπόψη των εξουσιών που έχει η Επιτροπή, δυνάμει τουπάρχοντος νομοθετικού πλαισίου.

6. Η Επιτροπή συμμετέχει σε ορισμένες συζητήσεις του Συμβουλίου σχετικά με τις γενικές απαιτήσεις για τη διατήρηση των δεδομένων κίνησης. Σ' αυτό το στάδιο, η Επιτροπή καλεί σε διάλογο όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και θεωρεί πρόωρο κάθε συμπέρασμα για το κατά πόσονπάρχει ανάγκη λήψης νομοθετικών μέτρων, σε επίπεδο της Ένωσης, τα οποία, δυνάμει του τρίτου πυλώνα, μπορούν ναποβληθούν στο Συμβούλιο από κάθε κράτος μέλος. Εάν και εφόσον προτεινόταν σχέδιο απόφασης-πλαισίου, η Επιτροπή θα έπρεπε να εξασφαλίσει τη συνοχή με τις σχετικές κοινοτικές νομοθετικές απαιτήσεις και ιδίως με τη νέα οδηγία για την ιδιωτική ζωή και τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, εντός των ορίων της κοινοτικής δράσης στονπόψη τομέα.

(1) Οδηγία 2002/58/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2002 σχετικά με την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής στον τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών, ΕΕ L 201 της 31.7.2002.