ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0402/02

υποβολή: Monica Frassoni (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(21 Φεβρουαρίου 2002)

Θέμα: Απορρίμματα από προϊόντα εκσκαφών και κάλυψη χωματερής

Με τον νόμοπ' αριθμό 443 της 21ης Δεκεμβρίου 2001, (Ανάκαμψη των παραγωγικών δραστηριοτήτων), η Ιταλία αποκλείει από τον ορισμό των απορριμμάτων τα προϊόντα εκσκαφής ακόμη και στην περίπτωση

που αυτά είναι μολυσμένα. Στο άρθρο 1 του νόμου ορίζεται ότι από το εδάφιο 3, στοιχείο β), του άρθρου 7 και το εδάφιο 1, στοιχείο στ(α) του άρθρου 8 του νομοθετικού διατάγματοςπ' αριθμό 22 του 1997 συνάγεται ότι οι γαίες και οι βράχοι που προέρχονται από εκσκαφές, ακόμη και σηράγγων, δεν θεωρούνται ως απορρίμματα και, για τον λόγο αυτό, εξαιρούνται στη διάρκεια του κύκλου παραγωγής, ακόμη και στην περίπτωση που αυτά είναι μολυσμένα, από το πεδίο εφαρμογής του ίδιου νομοθετικού διατάγματος περί ρυπογόνων ουσιών προερχομένων από έργα εκσκαφής, διάτρησης και κατασκευής, εφόσον η μέση σύνθεση ολόκληρης της μάζας τους δεν παρουσιάζει συγκέντρωση ρυπογόνων μεγαλύτερη από τα ανώτατα αποδεκτά όρια τα οποία προβλέπονται στις ισχύουσες διατάξεις. (εδάφιο 17)(1). Σε σχέση με την προγενέστερη νομοθεσία περί απορριμμάτων (νομοθετικό διάταγμα 22/1997), στην ουσία σήμερα δεν θεωρούνται πλέον ως απορρίμματα (και απαλλάσσονται από όλους τους ελέγχους και τις διατάξεις που αφορούν τα απορρίμματα) όλα εκείνα τα προϊόντα εκσκαφής, ακόμη και στην περίπτωση που αυτά είναι μολυσμένα, τα οποία προορίζονται για κάλυψη χωματερής, αναχώματα, επαναφορά στάθμης φρέατος, κλπ., ή, για οποιονδήποτε άλλο κύκλο βιομηχανικής παραγωγής.

Ήδη από τις 29 Σεπτεμβρίου 1997 (σημείωμαπ' αριθμό 6465), η Επιτροπή είχε εκκινήσει διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ιταλίας για πλημμελή μεταφορά στο νομοθετικό διάταγμαπ' αριθμό 22/1997 της κοινοτικής νομοθεσίας περί απορριμμάτων.

Σημειωτέον ότι η ως άνω ελεύθερη ερμηνεία του νόμου έχει ως άμεσο αποτέλεσμα να αρθούν όλες οι ποινικές διαδικασίες που εκδικάζονταν σε ολόκληρη την Ιταλία για μία σωρεία παράνομων χωματερών οι οποίες είχαν δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια από τα εργοτάξια του σιδηροδρομικού δικτύουψηλής ταχύτητας για τη διάθεση των προϊόντων εκσκαφής και διάτρησης που συχνά ήταν μολυσμένα εξαιτίας αυτών ακριβώς των δραστηριοτήτων(2).

Λαμβάνονταςπόψη τα ανωτέρω, δύναται η Επιτροπή να εξακριβώσει εάν έχει τηρηθεί σωστά η κοινοτική νομοθεσία που διέπει τα απορρίμματα και εάν προκύπτει ότι τα προϊόντα εκσκαφής συνιστούν απορρίμματα·

(1) Στο άρθρο 1 προβλέπεται ότι ο σεβασμός των ορίων που αναφέρονται στο εδάφιο 17 εξακριβώνεται μέσω πιστοποιήσεων στους χώρους προορισμού των προϊόντων εκσκαφής. Τα ανώτατα αποδεκτά όρια ορίζονται στο Παράρτημα 1, πίνακας 1, στήλη Β του διατάγματοςπ αριθμό 471 της 25ης Οκτωβρίου 1999 του Υπουργείου Περιβάλλοντος και των επακόλουθων τροποποιήσεων, πλην των περιπτώσεων που από τον πολεοδομικό προγραμματισμό επιβάλλεται χαμηλότερο ανώτατο όριο. (εδάφιο 18)· και ότι, σε ό,τι αφορά ταλικά που αναφέρονται στο εδάφιο 17, ως πραγματική χρήση για επιχώματα, καλύψεις, αναχώματα, αλεσμένα ορυκτά προϊόντα νοείται επίσης και ο προορισμός τους για διαφορετικούς κύκλους βιομηχανικής παραγωγής στους οποίους περιλαμβάνονται η κάλυψη ορυγμάτων και χωματερών και η εγκατάστασή τους σε άλλη τοποθεσία, οι οποίες γίνονται για οποιονδήποτε λόγο με την έγκριση των αρμόδιων διοικητικών αρχών,πό τον όρο ότι θα τηρούνται τα ανώτατα όρια που αναφέρονται στο εδάφιο 18 και ότι η επανεγκατάσταση αυτή θα γίνεται σύμφωνα με τις διαδικασίες που ακολουθούνται για την περιβαλλοντική αποκατάσταση της ενδιαφερόμενης περιοχής (εδάφιο 19).

(2) Η επιβεβαίωση αυτού του πορίσματος είναι εξάλλου πασιφανής αν ληφθείπόψη ότι ο νόμοςπ' αριθμό 443/01, στη φράση οι γαίες και οι βράχοι από εκσκαφές της προηγούμενης νομοθετικής πράξεως προσθέτει επί λέξει τη διευκρίνιση που προέρχονται ακόμη και από σήραγγες, επιδιώκοντας με τον τρόπο αυτό να εισαγάγει παραμέτρους πιστοποίησης έτσι ώστε, πρακτικά, να περιλαμβάνονται στην εξαίρεση από την ερμηνεία των απορριμμάτων και τα μολυσμένα προϊόντα εκσκαφής όπως ακριβώς αυτά που προέρχονται από τα έργα του σιδηροδρομικού δικτύουψηλής ταχύτητας.

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(2 Απριλίου 2002)

Η οδηγία 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Ιουλίου 1975 περί των στερεών αποβλήτων(1), όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 91/156/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18ης Μαρτίου 1991(2), αποσκοπεί στην προστασία τηςγείας του ανθρώπου και του περιβάλλοντος από τις επιβλαβείς επιδράσεις που προκαλούνται από τη συγκέντρωση, τη μεταφορά, την επεξεργασία, την εναποθήκευση και την απόθεση των αποβλήτων. Τα απόβλητα ορίζονται στο άρθρο 1 στοιχείο α) της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ ως κάθε ουσία ή αντικείμενο που εμπίπτει στις κατηγορίες του παραρτήματος Ι και το οποίο ο κάτοχός του απορρίπτει ή προτίθεται ήποχρεούται να απορρίψει.

Το χώμα από εκσκαφές συνιστά απόβλητο, για τους σκοπούς της οδηγίας-πλαισίου περί αποβλήτων (οδηγία 75/442/ΕΟΚ, άρθρο 1 στοιχείο α)). Εμπίπτει στην έννοια της απόρριψης, το οποίο ισχύει ακόμη και αν το χώμα από εκσκαφές είναι αδρανές ή/και (όπως ελπίζεται και αναμένεται) πρόκειται να επαναχρησιμοποιηθεί αργότερα. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το χώμα από εκσκαφές χωρίς κατάλληλη διαχείριση όντως παρουσιάζει πραγματικούς ή πιθανούς κινδύνους δυσμενών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, από την άποψη της διάσπασης της βάσης του εδάφους, των ενδεχομένων κινδύνων διολισθήσεων των σωρών χωμάτων, κ.λπ.

Η Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 18 της οδηγίας 91/156/ΕΟΚ, έχει καταρτίσει κατάλογο αποβλήτων τα οποίαπάγονται στις κατηγορίες που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι (Ευρωπαϊκός Κατάλογος Αποβλήτων (EWC)). Το κεφάλαιο 17 της απόφασης της Επιτροπής 2001/118/ΕΚ της 16ης Ιανουαρίου 2001 για τροποποίηση της απόφασης 2000/532/ΕΚ όσον αφορά τον κατάλογο αποβλήτων(3), έχει τίτλο: Απόβλητα από κατασκευές και κατεδαφίσεις (περιλαμβάνεται χώμα εκσκαφής από μολυσμένες τοποθεσίες). Στο κεφάλαιο αυτό συμπεριλαμβάνονται χώματα και πέτρες που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες και χώματα και πέτρες άλλα από εκείνα που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες (κωδικοί EWC 17 05 03 και 17 05 04).

Το 1997, η Επιτροπή είχε ήδη προσβάλει την ιταλική νομοθεσία, βάσει της οποίας, στο άρθρο 8, παράγραφος 2, στοιχείο γ του Νομοθετικού Διατάγματος (Decreto Legislativo) της 5ης Φεβρουαρίου 1997π' αριθ. 22 (πρώτη έκδοση) για τη μεταφορά των κοινοτικών οδηγιών περί αποβλήτων, εξαιρούνταν τα μη επικίνδυναλικά που προέρχονται από εργασίες εκσκαφής από το πεδίο εφαρμογής της ιταλικής νομοθεσίας περί αποβλήτων. Η εξαίρεση αυτή καταργήθηκε με την επόμενη έκδοση του ιταλικού διατάγματος.

Υπό το φως των ανωτέρω, ο ιταλικός νόμοςπ' αριθ. 443 της 21ης Δεκεμβρίου 2001, βάσει του οποίου αποκλείεται ο χαρακτηρισμός των χωμάτων και των πετρών εκσκαφής ως αποβλήτων, ακόμη και στην περίπτωση που είναι μολυσμένα, μπορεί να συνιστά παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας περί αποβλήτων.

Η Επιτροπή θα προβεί στις αναγκαίες ενέργειες, με σκοπό να εξακριβώσει τη συμμόρφωση με το κοινοτικό δίκαιο στη συγκεκριμένη περίπτωση. Εάν η Επιτροπή διαπιστώσει παράβαση του κοινοτικού δικαίου, δεν θα διστάσει, ως θεματοφύλακας της συνθήκης ΕΚ, να λάβει κάθε αναγκαίο μέτρο που έχει στη διάθεσή της δυνάμει της συνθήκης ΕΚ, συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών λόγω παράβασης βάσει του άρθρου 226 της συνθήκης ΕΚ, ούτως ώστε να εξασφαλισθεί η συμμόρφωση με τη σχετική κοινοτική νομοθεσία.

(1) ΕΕ L 194 της 25.7.1975.

(2) ΕΕ L 78 της 26.3.1991.

(3) ΕΕ L 47 της 16.2.2001.