ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3712/01

υποβολή: Jonas Sjstedt (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(17 Ιανουαρίου 2002)

Θέμα: Ερμηνεία της έννοιας δημοσιογραφικός σκοπός στην οδηγία της ΕΕ σχετικά με την προστασία των δεδομένων

Η οδηγία της ΕΕ σχετικά με την προστασία των δεδομένων προκάλεσε πολλές νομικές διαφωνίες στη Σουηδία. Στις 13 Ιουνίου 2001 ανακοινώθηκε ότι το Ανώτατο Δικαστήριο της Σουηδίας (HD) θεώρησε ότι η ιστοσελίδα του κ. Brje Ramsbro, κατά του οποίου είχε κατατεθεί καταγγελία έχει δημοσιογραφικό χαρακτήρα και δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του σουηδικού νόμου για τα προσωπικά δεδομένα. Η απόφαση αυτή ήταν αντίθετη προς παλαιότερες αποφάσεις του Δικαστηρίου της Στοκχόλμης και του Εφετείου (Svea), σύμφωνα με τις οποίες είχε παραβιασθεί η νομοθεσία για την προστασία των δεδομένων. Ηπηρεσία επιθεώρησης δεδομένων και ο γενικός εισαγγελέας επικρίθηκαν επίσης επειδή ερμήνευσαν τον σουηδικό νόμο για την προστασία των προσωπικών δεδομένων κατά τρόπο εσφαλμένο. Μετά από δίκη που διήρκεσε δύο χρόνια ο κ. Brje

Ramsbro αθωώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο ανέφερε στην απόφασή του: (Η ιστοσελίδα) ανταποκρίνεται πλήρως στον δημοσιογραφικό σκοπό να ενημερώνει, επικρίνει και να προωθεί τη συζήτηση σχετικά με κοινωνικά θέματα που ενδιαφέρουν το κοινό. Εν τούτοις, το Ανώτατο Δικαστήριο τονίζει ότι δεν αποτελεί καθήκον του Δικαστηρίου να κρίνει την ποιότητα και το περιεχόμενο της ιστοσελίδας. Τα θέματα αυτά μπορούν να εξετασθούν σε δίκη για συκοφαντία.

Αντίθετα, το Ανώτατο Δικαστήριο καθόρισε επίσης ότι δημόσια άτομα όπως διευθυντές τραπεζών και πολιτικοί πρέπει να ανεχτούν επικρίσεις ως προς τον επαγγελματικό τους ρόλο ακόμα και όταν αυτές προβάλλονται σε ιδιωτικές ιστοσελίδες στο διαδίκτυο. Το Ανώτατο Δικαστήριο θεωρεί ότι αυτό δεν αντιβαίνει ούτε προς τον σουηδικό νόμο για την προστασία των προσωπικών δεδομένων ούτε προς την οδηγία της ΕΕ σχετικά με την προστασία των δεδομένων. Η απόφαση αυτή θα έχει θεμελιώδη σημασία για όλες τις σουηδικές ιστοσελίδες. Η έννοια δημοσιογραφικός σκοπός πρέπει στο εξής να ερμηνεύεται πολύ ευρύτερα από ό,τι παλαιότερα. Η εξαίρεση δεν πρέπει να ισχύει μόνο για δημοσιογράφους και μέσα ενημέρωσης που προστατεύονται από το Σύνταγμα, αλλά ακόμα και για κάθε πολίτη που επιθυμεί να εκφράσει επικρίσεις όσον αφορά επώνυμους ιθύνοντες.

Θεωρεί η Επιτροπή ότι η έννοια δημοσιογραφικός σκοπός πρέπει να ερμηνευθεί τόσο ευρεία όσο αποφάσισε το Ανώτατο Δικαστήριο της Σουηδίας·

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(26 Φεβρουαρίου 2002)

Η Επιτροπή θα ήθελε ναπενθυμίσει ότι, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 9 της οδηγίας 95/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Οκτωβρίου 1995 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών(1) (οδηγία για την προστασία των δεδομένων), τα κράτη μέλη προβλέπουν εξαιρέσεις ή παρεκκλίσεις από ορισμένες διατάξεις της οδηγίας όσον αφορά την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που πραγματοποιείται αποκλειστικά για δημοσιογραφικούς σκοπούς ή για λόγους καλλιτεχνικής ή λογοτεχνικής έκφρασης, μόνο στο βαθμό κατά τον οποίο είναι αναγκαίες ώστε το δικαίωμα στο σεβασμό του ιδιωτικού βίου να συμβιβάζεται με τους κανόνες που διέπουν την ελευθερία πληροφόρησης.

Κατ' εφαρμογή του εν λόγω άρθρου, ο σουηδικός νόμος για την προστασία των δεδομένων του 1998 προβλέπει τις εξής διατάξεις [σουηδικό κείμενο]:

7 § Bestmmelserna i denna lag tillmpas inte i den utstrckning det skulle strida mot bestmmelserna om tryck- och yttrandefrihet i tryckfrihetsfrordningen eller yttrandefrihetsgrundlagen.

Bestmmelserna i 9-29 och 33-44 §§ samt 45 § frsta stycket och 47-49 §§ skall inte tillmpas p sdan behandling av personuppgifter som sker uteslutande fr journalistiska ndaml eller konstnrligt eller litterrt skapande.

Δεν εναπόκειται στην Επιτροπή να σχολιάσει τις αποφάσεις εθνικού δικαστηρίου, όπως είναι η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Σουηδίας στην οποία αναφέρεται το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου, με τις οποίες εφαρμόζεται το εθνικό δίκαιο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Σε έσχατη ανάγκη, το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αποφαίνεται επί της ερμηνείας της οδηγίας, ιδίως με την έκδοση προδικαστικών αποφάσεων βάσει του άρθρου 234 της συνθήκης ΕΚ. Από την άποψη αυτή, η Επιτροπή επιθυμεί να επισημάνει ότι στη Σουηδία το Gta Hovrtt έχειποβάλει σειρά ερωτημάτων στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων όσον αφορά τις αρχικές ιστοσελίδες (Υπόθεση C-101/01, klagarmyndigheten I Jnkping, εκκρεμής).

(1) ΕΕ L 281 της 23.11.1995.