ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0640/03

υποβολή: Jos Ribeiro e Castro (UEN) προς την Επιτροπή

(4 Μαρτίου 2003)

Θέμα: Αγκόλα — Καμπίντα — Ανθρώπινα δικαιώματα

Τον παρελθόντα Δεκέμβριο παρουσιάσθηκε στη Λουάντα έκθεση που κατήγγειλε σοβαρές παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων στην επαρχία της Καμπίντα, στην Αγκόλα. Η έκθεση προέρχεται από μη κυβερνητικές οργανώσεις της Αγκόλας. Πολλές από τις καταγγελίες του περιελάμβανε επιβεβαιώθηκαν, εν τω μεταξύ, από άλλες πηγές (συγκεκριμένα από την Διεθνή Αμνηστία) ενώ αναφέρθηκε σάυτές και ο διεθνής τύπος.

Οι κατηγορίες είναι είτε εις βάρος στρατιωτικών της Αγκόλας, είτε ομάδων των FLEC (Ομάδες για την Απελευθέρωση του κράτους της Καμπίντα) που αγωνίζονται για την ανεξαρτησία της χώρας.

Η Αγκόλα, αφού ξαναβρήκε πρόσφατα την ειρήνη μετά τη μακροχρόνια διαμάχη που διαιωνιζόταν μεταξύ της Κυβέρνησης και της UNITA, επιζητεί να εδραιώσει τη δημοκρατία σε πλαίσιο εθνικής συμφιλίωσης και ελευθερίας, που είναι απαραίτητο για την ανασυγκρότηση της χώρας και, μέσω αυτής, για την προαγωγή της ευζωίας του πληθυσμού. Ωστόσο, το πρόβλημα της Καμπίντα και της ένοπλης σύγκρουσης στη χώρα αυτή παραμένει, γιάυτό και κάθε πρωτοβουλία που συμβάλλει στη διεύρυνση και την εμβάθυνση του πλαισίου της ειρήνης και της ανασυγκρότησης και που προσπαθεί για τον πραγματικό σεβασμό των θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων είναι θετική.

Η Επιτροπή διαθέτει αντιπροσωπεία στη Λουάντα και αναπτύσσει διάφορα προγράμματα στην Αγκόλα. Ο Ύπατος Εκπρόσωπος των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα δικαιώματα, Srgio Vieira de Mello, επισκέφθηκε την Αγκόλα τον παρελθόντα Ιανουάριο.

Στο πλαίσιο αυτό ερωτώ την Επιτροπή:

- Έχει εξετάσει την εν λόγω έκθεση ή έλαβε, με άλλο τρόπο, γνώση των παραβιάσεων αυτών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

- Έλαβε θέση ως προς τις καταγγελίες αυτές,

- Η αντιπροσωπεία στην Λουάντα προέβη σε διαβήματα για να τις επαληθεύσει·

- Πραγματοποιήθηκε κάποια συνάντηση με τον Ύπατο Εκπρόσωπο των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα δικαιώματα κατά την οποία ετέθη το θέμα·

- Πιστεύει η Επιτροπή ότι δύναται να αναπτύξει δράσεις που θα συντελέσουν ώστε να μη συμβαίνουν πλέον τέτοια πλήγματα κατά των ανθρώπινων δικαιωμάτων ή και άλλες δράσεις που θα ευνοήσουν πολιτικό διάλογο τέτοιο που θα μπορούσε να θέσει τέρμα στη σύρραξη στην Καμπίντα·

Απάντηση του κ. Nielson εξ ονόματος της Επιτροπής

(30 Απριλίου 2003)

Μετά τηνπογραφή της συμφωνίας ειρήνης μεταξύ της κυβέρνησης και της UNITA τον Απρίλιο 2002 και την επακόλουθη έναρξη της διαδικασίας ειρήνης, η κατάσταση στην Καμπίντα είναι ένα από τα θέματα που δεν έχουν ακόμη επιλυθεί. Η Επιτροπή γνωρίζει τη δυσχερή κατάσταση του πληθυσμού της Καμπίντα καιπενθυμίζει τη θέση της σύμφωνα με την οποία πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια για την επίλυση των συγκρούσεων με ειρηνικά μέσα. Επιπλέον ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναιψίστης σημασίας. Η Επιτροπή επιμένει ότι η εξασφάλιση της διαρκούς ειρήνης απαιτεί τη βελτίωση της κατάστασης των δικαιωμάτων του ανθρώπου, με την πλήρη συμμετοχή όλων των μερών. Ο κ. Nielson, μέλος της Επιτροπής, επισκέφθηκε την Αγκόλα από τις 25 έως τις 28 Ιανουαρίου 2003. Κατά τις συναντήσεις του με εκπροσώπους της κυβέρνησης, καθώς και με τον Πρόεδρο dos Santos, τόνισε επίσης ειδικά την ανάγκη σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Επιτροπή γνωρίζει όντως την έκθεση Τρομοκρατία στην Καμπίντα πουπέβαλαν η ad hoc επιτροπή για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Καμπίντα και ο συνασπισμός για τα δικαιώματα των πολιτών, τη συμφιλίωση και τη διαφάνεια που δημοσιεύθηκε το Δεκέμβριο 2002 καιποστηρίζεται από τη διεθνή μη κυβερνητική οργάνωση (ΜΚΟ) Open Society. Επιπλέον, η Επιτροπή λαμβάνει πληροφορίες από διεθνείς οργανισμούς και οργανώσεις της Αγκόλας καθώς και από τα τοπικά μέσα ενημέρωσης σχετικά με την κατάσταση των συγκρούσεων και τους ισχυρισμούς για την παραβίαση των δικαιωμάτων του ανθρώπου στην Καμπίντα.

Λόγω του εμφυλίου πολέμου στη χώρα και της σοβαρής ανθρωπιστικής κατάστασης, οι δραστηριότητες συνεργασίας της Κοινότητας είχαν επικεντρωθεί στις νοτιο-ανατολικές επαρχίες και στο Planalto Central. Εκτός αυτού, οι στρατιωτικές δραστηριότητες στην Καμπίντα που εντάθηκαν μετά τηνπογραφή του Μνημονίου Συμφωνίας, κατέστησαν δύσκολη την πρόσβαση στην περιοχή για τους διεθνείς οργανισμούς. Με βάση τα ανωτέρω και λόγω της απουσίας μόνιμης αντιπροσωπείας των Ηνωμένων Εθνών (ΗΕ) ή ΜΚΟ που χρηματοδοτούνται από την Κοινότητα στην Καμπίντα, η αντιπροσωπεία της Επιτροπής έχει περιορισμένες δυνατότητες να επιβεβαιώσει αυτούς τους ισχυρισμούς.

Ο Ύπατος Εκπρόσωπος των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, κ. Srgio Viera de Mello, κατά την επίσκεψή του στη χώρα τον Ιανουάριο 2003 τόνισε τη σημασία της ύπαρξης ενός εθνικού σχεδίου δράσης στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, για να εξασφαλίζεται η εφαρμογή της εγχώριας νομοθεσίας σε ό,τι αφορά τις διατάξεις για τα δικαιώματα του ανθρώπου που περιέχονται στο σύνταγμα της Αγκόλας.

Η Ένωση θεωρεί τη συνεχιζόμενη σύρραξη πηγή ανησυχιών, και πιστεύει ότι η παραβίαση των δικαιωμάτων του ανθρώπου που περιγράφεται στην έκθεση του Δεκεμβρίου 2002 πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά. Η Ένωση θα επιδιώξει κατά τον πολιτικό διάλογο με την κυβέρνηση της Αγκόλας την θέσπιση μέτρων που θα εξασφαλίζουν τον σεβασμό και την ενίσχυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σ'αυτό το πλαίσιο ηπογραφή και η κύρωση από την Αγκόλα της Σύμβασης των ΗΕ κατά των βασανιστηρίων και άλλων απάνθρωπων ή ταπεινωτικών μορφών μεταχείρισης ή τιμωρίας, θα αποτελέσει σημαντικό στοιχείο και θα εξεταστούν πρωτοβουλίες για τη διευκόλυνση της διαδικασίας. Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή προτίθεται να ενθαρρύνει τις ΜΚΟ να αναπτύξουν, στο μέτρο του δυνατού, σχετική δράση στην επαρχία.