ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3677/00

υποβολή: Toine Manders (ELDR) προς την Επιτροπή

(29 Νοεμβρίου 2000)

Θέμα: Συνεργασία δικηγόρων και λογιστών

Το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων θα εκδικάσει στο άμεσο μέλλονπόθεση που παρέπεμψε ενώπιόν του το Συμβούλιο της Επικρατείας των Κάτω Χωρών. Ζητείται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο να αποφανθεί προδικαστικώς στο θέμα του εάν είναι συμβατός με τις διατάξεις της Συνθήκης ΕΕ περί ανταγωνισμού, την ελεύθερη παροχήπηρεσιών και το δικαίωμα εγκαταστάσεως ένας κανονισμός τον οποίον δημοσίευσε ο Δικηγορικός Σύλλογος των Κάτω Χωρών (Nedrelandse Orde van Advocaten).

Ο κανονισμός του Δικηγορικού Συλλόγου των Κάτω Χωρών, ενώ εξουσιοδοτεί τα μέλη του δικηγορικού συλλόγου να συνάπτουν πλήρως ολοκληρωμένες εταιρικές σχέσεις με συμβολαιογράφους, πράκτορες διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και συμβούλους επί φορολογικών θεμάτων, απαγορεύει στα μέλη του δικηγορικού συλλόγου να έχουν οιαδήποτε συνεργασία με οιονδήποτε αριθμό λογιστών η οποία εμπεριέχει οιουδήποτε βαθμού μοίρασμα αμοιβών ή οιαδήποτε χρήση κοινής επωνυμίας.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γνωρίζει ότι η Επιτροπή στα όσαπέβαλε στο Δικαστήριο ίσως να λαμβάνει τη θέση ότι η ως άνω απαγόρευση είναι νόμιμη καθόσον επιβάλλεται για λόγους γενικού συμφέροντος προς προστασία των πελατών και τρίτων. Είναι δύσκολο να πιστεύσει κανείς ότι αυτή η επιλεκτική απαγόρευση είναι απαραίτητη ή χαρακτηρίζεται από αναλογικότητα, διότι δέχεται ως αληθές ότι οιαδήποτε συνεργασία μέλους του δικηγορικού συλλόγου με οιονδήποτε αριθμό λογιστών θέτει ανυπέρβλητα προβλήματα στο μέλος του δικηγορικού συλλόγου κατά την άσκηση του επαγγέλματός του. Αυτή η παραδοχή δεν θα μπορούσε να στηριχθεί.

Σε πλείονα του ενός κράτη μέλη, μεταξύ των οποίων στη Γερμανία και την Ισπανία, επιτρέπεται στα μέλη του δικηγορικού συλλόγου να συνάπτουν συνεργασία με λογιστές. Επιπροσθέτως η Νομική Εταιρεία της Αγγλίας και της Ουαλίας ανακοίνωσε προσφάτως ότι προτίθεται να επιτρέψει αυτές τις συνεργασίες. Περαιτέρω, τα Υπουργεία Δικαιοσύνης και Οικονομικών των Κάτω Χωρών σε μία ειδική έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο 1999 κατέληγαν στο συμπέρασμα ότι η διεπαγγελματική συνεργασία ανάμεσα σε συμβολαιογράφους, συμβούλους επί φορολογικών θεμάτων, μέλη του δικηγορικού συλλόγου και λογιστές θα έπρεπε να επιτραπεί.

Προτίθεται η Επιτροπή να εξηγήσει γιατί πιστεύει ότι η πλήρης απαγόρευση που επιβάλλει ο Δικηγορικός Σύλλογος των Κάτω Χωρών δικαιολογείται ή είναι απαραίτητη και συγκεκριμένα γιατί δενπάρχουν εναλλακτικές λύσεις ολιγότερο περιοριστικές από αυτή την πλήρη απαγόρευση; Περαιτέρω, πώς συμβιβάζει η Επιτροπή αυτή τη θέση με την ελευθερία (και την προτεινόμενη ελευθερία) θεσπίσεως διευθετήσεων συνεργασίας μεταξύ μελών των δικηγορικών συλλόγων και λογιστών στη Γερμανία, την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο;

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(10 Ιανουαρίου 2001)

Η εν λόγω απαγόρευση βασίζεται σε επιτακτικούς λόγους γενικού συμφέροντος, δηλαδή στην ανεξαρτησία των δικηγόρων καθώς και στο επαγγελματικό απόρρητο με στόχο την ενεργό προστασία των πελατών. Επίσης, η απαγόρευση δεν θεωρείται δυσανάλογη δεδομένου ότι εν προκειμένω δεν προβλέπεται άλλη λιγότερο περιοριστική εναλλακτική λύση. Ειδικότερα, ο διαχωρισμός στα πλαίσια της ομάδας δεν αποτελεί επαρκή εγγύηση σε περίπτωση πουπάρχει σύγκρουση συμφερόντων.

Εξάλλου, στην οδηγία 98/5/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Φεβρουαρίου 1998, για την επαγγελματική εγκατάσταση των δικηγόρων(1) αναγνωρίζεται ότι παρόμοιες απαγορεύσεις δικαιολογούνται δυνάμει του γενικού συμφέροντος που συνίσταται στην προστασία του πελάτη καθώς και τρίτων προσώπων (άρθρο 11, σημείο 5, εδάφιο 2, το οποίο παραπέμπει στο σημείο 1 του ίδιου άρθρου). Το εν λόγω εδάφιο προστέθηκε μετά από σχετικό αίτημα του Κοινοβουλίου.

Στην οδηγία προβλέπεται ότι τα κράτη μέλη δύνανται να προβαίνουν στηνπόψη απαγόρευση χωρίς όμως ναφίσταται σχετικήποχρέωσή τους" ομοίως, το άρθρο 43 (πρώην άρθρο 52) δεν αντιτίθεται μεν στην εν λόγω απαγόρευση, αλλά ούτε την επιβάλλει.

(1) Οδηγία για τη διευκόλυνση της μόνιμης άσκησης του δικηγορικού επαγγέλματος σε κράτος μέλος διάφορο εκείνου στο οποίο αποκτήθηκε ο επαγγελματικός τίτλος (ΕΕ L 77 της 14.3.1998).