ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1680/01

υποβολή: Benedetto Della Vedova (TDI) προς την Επιτροπή

(14 Ιουνίου 2001)

Θέμα: Εξαγορά μετοχών της ανώνυμης εταιρίας Montedison από την Electricit de France (EDF)

Από τον Τύπο διαδόθηκε η πληροφορία ότι η Electricit de France (EDF) αγόρασε τις μέρες αυτές το 3,97 % του μετοχικού κεφαλαίου της ανώνυμης εταιρίας Montedison.

Η EDF, που έχει ηγετική θέση στον παγκόσμιο τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (η επιχείρηση αυτή κατέχει το 18 % της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και έχει θέσει στόχο να ανέλθει στο 50 % μέχρι το 2005), ελέγχεται πλήρως από τη γαλλική κυβέρνηση και εντός της Γαλλίας χαίρει μονοπωλιακού καθεστώτος.

Η Γαλλία έχει αγνοήσει εδώ και πολύ καιρό την κοινοτική οδηγία που επιβάλλει στα κράτη μέλη της Ένωσης το άνοιγμα των εθνικών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, παράλειψη για την οποία η Επιτροπή άσκησε διαδικασία επί παραβάσει και κάλεσε την χώρα αυτή να σεβαστεί τη σχετική κοινοτική νομοθεσία. Εξάλλου, ο βαθμός ανοίγματος της γαλλικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας συγκαταλέγεται μεταξύ των χαμηλότερων στην ΕΕ και θα παραμείνει τόσο χαμηλός για αρκετά ακόμη χρόνια. Αυτή η ανώμαλη κατάσταση σε σχέση με τις διεργασίες που έχουν κινηθεί από άλλα κράτη μέλη για τηνπαγωγή των εθνικών τους αγορών σε καθεστώς ελεύθερης αγοράς επιτρέπει στο γαλλικό μονοπώλιο να διαθέτει οικονομικούς πόρους τους οποίους χρησιμοποιεί στην επιθετική πολιτική που ακολουθεί για να επεκταθεί στην ευρωπαϊκή αγορά.

Οι απόψεις που εμφανίζουν την εν λόγω εξαγορά ως μία απλή οικονομική επένδυση δεν ευσταθούν αν ληφθούνπόψη ο σαφής σύνδεσμος των τομέων στους οποίους κινούνται η EDF και η Montedison καθώς και τα στρατηγικά συμφέροντα της πρώτης να κατοχυρωθεί στον χώρο παραγωγής και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας της ιταλικής αγοράς η οποία βρίσκεται ήδη στο στάδιο τηςπαγωγής της σε καθεστώς ελεύθερης αγοράς.

Έχονταςπόψη τα ανωτέρω, δύναται η Επιτροπή να γνωστοποιήσει τις διαδικασίες που προτίθεται να λάβει έναντι της EDF ώστε να μην επιτραπεί στην εταιρία αυτή, η οποία εκμεταλλεύεται τους πόρους που προκύπτουν από την άσκηση της μονοπωλιακής πολιτικής της, να στρεβλώνει την ορθή λειτουργία του ανταγωνισμού στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας· Θα μπορούσε εξάλλου η Επιτροπή να αναφέρει εάν δεν κρίνει ότι — εξ αιτίας της διαιώνισης αυτού του μονοπωλιακού καθεστώτος στη γαλλική αγορά — η ανωτέρω κατάσταση συνιστά έμμεσα κρατική ενίσχυσηπέρ της EDF, πράξη ασυμβίβαστη με τις διατάξεις του άρθρου 87 της Συνθήκης ΕΚ και, παράλληλα, παραβιάζει το άρθρο 82 της συνθήκης λόγω της καταχρηστικής εκμεταλλεύσεως της ιταλικής αγοράς από τη δεσπόζουσα θέση της οποίας χαίρει η EDF εντός της Γαλλίας·

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Σεπτεμβρίου 2001)

Η Επιτροπή, σε συμφωνία με όσα συμφώνησαν οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης (23 και 24 Μαρτίου 2001), φροντίζει ώστε οι διατάξεις της Συνθήκης ΕΚ που αφορούν τονπό απελευθέρωση τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας να τηρούνται πλήρως, ώστε οι επιχειρήσεις που διατηρούν μία μονοπωλιακή θέση στην εθνική τους αγορά να μη καταχρώνται της θέσης τους.

Σε ό,τι αφορά ειδικότερα την εξαγορά συμμετοχής στο κεφάλαιο της Montedison SpA που πραγματοποίησε η Electricit de France (EDF), στην οποία αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η πράξη αυτή εν τω μεταξύ έλαβε διαστάσεις διαφορετικές από εκείνες στις οποίες αναφέρεται το Αξιότιμο Μέλος. Πράγματι, μετά την εξαγορά ενός μέρους του κεφαλαίου της Montedison SpA ίσον με 20 %, η EDF συμμετείχε, μαζί με άλλες ιταλικές επιχειρήσεις, στη σύσταση μιας κοινής επιχείρησης, την Italenergia, η οποία πραγματοποίησε προ ολίγου δημόσια προσφορά εξαγοράς (OPA) της Montedison. Επί του παρόντος, οι μέτοχοι της Italenergia είναι η FIAT, EDF, Tassara και τρεις ιταλικές τράπεζες (Banca di Roma, San Paolo και Intesa). Η Επιτροπή διεξάγει προσεκτική εξέταση αυτής της νέας πράξης που της κοινοποιήθηκε στις 26 Ιουλίου 2001 δυνάμει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1989, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων μεταξύ επιχειρήσεων(1). Πράγματι, σε συνέχεια των τροποποιήσεων της μετοχικής δομής της Italenergia, η Επιτροπή στις 20 Ιουλίου κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πράξη συνιστά συγκέντρωση κοινοτικών διαστάσεων και κατά συνέπεια κάλεσε την Italenergia και την FIAT να της την κοινοποιήσουν. Εξάλλου, η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εξέλιξη της κατάστασης ώστε να επαληθεύσει παρομοίως, εκεί όπου παρουσιάζεται η περίπτωση, κάθε δυνατότητα εφαρμογής των άρθρων 81 (πρώην άρθρο 85) και 82 (πρώην άρθρο 86) της Συνθήκης ΕΚ.

Όσον αφορά τηνπόθεση που έκανε το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου ότι δηλαδή η EDF έλαβε ενισχύσεις που της χορηγήθηκαν από το γαλλικό κράτος και οι οποίες θα ήταν αντίθετες στη Συνθήκη ΕΚ, η Επιτροπή εξετάζει σήμερα τις γαλλικές κανονιστικές διατάξεις στα πλαίσια των οποίων η EDF ασκεί τις δραστηριότητές της για να καθορίσει εάν αυτές οι διατάξεις περιέχουν στοιχεία κρατικών ενισχύσεων. Η ανάλυση αυτή έχει ως στόχο μεταξύ άλλων τη σχέση μεταξύ της EDF και του κράτους ως μετόχου, από την πλευρά της αρχής του επενδυτή σε οικονομία της αγοράς.

Η Επιτροπή εκτιμά εξάλλου ότι η θέσπιση του δικού της σχεδίου οδηγίας για την απελευθέρωση της αγοράς του ηλεκτρικού ρεύματος, πιο φιλόδοξη από εκείνες που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 1996 και 1998, αποτελεί τον καλύτερο και αποτελεσματικότερο τρόπο επίλυσης των προβλημάτων ασυμμετρίας μεταξύ των επιπέδων απελευθέρωσης των διαφόρων κρατών μελών που αναφέρθηκαν από το Αξιότιμο Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στα πλαίσια ενός συνόλου δράσεων που η ίδιαπέδειξε στις 20 Ιουνίου 2000 με σκοπό να εξασφαλίσει την ολοκληρωτική εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού στον τομέα της ενέργειας.

(1) ΕΕ L 257 της 21.9.1990.