ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3617/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(16 Δεκεμβρίου 2002)

Θέμα: Η προώθηση, σε ευρωπαϊκή κλίμακα, εναλλακτικών λύσεων σε ότι αφορά το θέμα της κακής ολοκλήρωσης μεταξύ των πληθυσμιακών ομάδων και τη δημιουργία χωριστών κόσμων ζωής

1. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι ιδιαίτερα στις αστικές περιοχές των κρατών Γερμανίας, Γαλλίας, Ηνωμένου Βασιλείου και Βελγίου τις τελευταίες δεκαετίες, λόγω της κατάργησης της αποικιοκρατίας και των αναγκών σε εργατικό δυναμικό εγκαταστάθηκαν πολλά άτομα που προέρχονται από μέρη εκτός Ευρώπης, ότι τα άτομα αυτά μεγάλωσαν με γλώσσα, πολιτιστικά στοιχεία ή θρησκεία που απέκλιναν από τα διαδεδομένα στην καινούργια γειτονιά τους πριν από την έλευσή τους και ότι η ενσωμάτωση αυτών των ατόμων δεν έτυχε επί μακρόν επαρκούς προσοχής διότι αρχές, επιχειρήσεις, εκπαιδευτικά ιδρύματα και ιδιοκτήτες κατοικιών φαντάζονταν ότι η παρουσία τους θα ήταν μόνον προσωρινή·

2. Γνωρίζει συγχρόνως η Επιτροπή ότι όλα αυτά που αναφέρθηκαν στην παράγραφο 1 οδήγησαν στην δημιουργία σχολείων και συνοικιών που κατοικούνται από ένα πολύψηλό ποσοστό τέτοιων ατόμων, δίπλα σε σχολεία και συνοικίες που έχουν σχεδόν μόνον ντόπιο πληθυσμό, σε ανεπαρκή γνώση της γλώσσας και των κανόνων συμπεριφοράς στην περιοχή που κατοικούσαν οι νεοαφιχθέντες πρώτης γενεάς, σε χειρότερες

ευκαιρίες στην αγορά εργασίας για τα παιδιά που γεννήθηκαν στη χώρα εγκατάστασης, καθώς και για τα μορφωμένα παιδιά των νεοαφιχθέντων, σεψηλό επίπεδο ανεργίας των πληθυσμιακών αυτών ομάδων ότανπήρχε οικονομική ύφεση, στην συνύπαρξη χωριστών πληθυσμιακών ομάδων χωρίς πολλές επαφές, στη δημιουργία διενέξεων και στην εμφάνιση κινήσεων που θέλουν να αποκλείσουν τους νεοαφιχθέντες από την κοινωνία·

3. Έχει πληροφορηθεί η Επιτροπή ότι εν τω μεταξύ ανάμεσα στα παιδιά και τα εγγόνια των νεοαφιχθέντων δημιουργούνται κινήματα τέτοια που λόγω της καθυστέρησης και του απομονωτισμού καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούν ή δεν θέλουν να ενσωματωθούν αλλά ότι οι ίδιοι θα πρέπει να προασπίσουν τα συμφέροντά τους μέσω δικών τους πολιτικών κομμάτων, οργανισμών συμφερόντων, δικαιωμάτων στη γλώσσα, συνοικιών και σχολείων, και ότι αυτό έχει αντίκτυπο στο ιεραποστολικό έργο της αραβοευρωπαϊκής Λίγκας από την Βελγική πόλη της Αμβέρσας σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, όπου έως τώρα η κατάσταση ήταν λιγότερο τεταμένη και η πόλωση λιγότερο έντονη·

4. Ποιές δυνατότητες βλέπει η Επιτροπή για να συμβάλλει στην κατάργηση των αιτιών δημιουργίας χωριστών συνοικιών,ποδεέστερης θέσης στην κοινωνία, χωριστής αγοράς εργασίας και εθνοτικών διενέξεων· Πώς μπορεί η Επιτροπή να συμβάλλει στην ανταλλαγή ιδεών και εμπειριών όσον αφορά την πετυχημένη και αποτυχημένη αμοιβαία ολοκλήρωση μεταξύ διαφόρων πληθυσμιακών ομάδων στα μεμονωμένα κράτη μέλη·

5. Σε ποιό βαθμό μπορούν τα σχέδια που έχουν χρηματοδοτηθεί ή θα χρηματοδοτηθούν από τα χρήματα του προγράμματος Urban, να συμβάλλουν αποτελεσματικότερα στην εξάλειψη όλων εκείνων των στοιχείων που παρεμποδίζουν την συνύπαρξη των παλαιών κατοίκων και των νεοαφιχθέντων με αξιοπρέπεια, ειρήνη και αρμονία·

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(19 Φεβρουαρίου 2003)

Τα κράτη μέλη είναι εκείνα που έχουν την κύρια ευθύνη για την ένταξη των μεταναστών, πράγμα που συνήθως συνεπάγεται συνεργασία μεταξύ εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών συχνά σε συνδυασμό με άλλους οργανισμούς. Το Συμβούλιο του Τάμπερε χαρακτήρισε τη χάραξη δυναμικότερων πολιτικών ένταξης για τουςπηκόους τρίτων χωρών ως ένα από τα βασικά στοιχεία τηςπό ανάπτυξη κοινής μεταναστευτικής πολιτικής, δίνοντας έμφαση στο ότι είναι αναγκαίο να τους χορηγηθούν δικαιώματα καιποχρεώσεις ανάλογα με εκείνα των πολιτών της Ένωσης. Τα κράτη μέλη έχουν καταβάλει σημαντικές προσπάθειες προκειμένου να αναπτύξουν και να βελτιώσουν τις εθνικές πολιτικές τους. Ο ρόλος της Επιτροπής περιορίζεται σε δραστηριότητες σε τομείς αρμοδιότητας της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της παροχής οικονομικής ενίσχυσης για μέτρα ένταξης και προαγωγή της ανταλλαγής εμπειριών καθώς και, σύμφωνα με τη Συνθήκη του Άμστερνταμ, στη δημιουργία του κοινού νομικού πλαισίου για την εισδοχή και την παραμονήπηκόων τρίτων χωρών, πλαίσιο το οποίο θα προβλέπει ένα ελάχιστο επίπεδο δικαιωμάτων που θα πρέπει να απολαμβάνουν οι εν λόγωπήκοοι τρίτων χωρών. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπήπέβαλε σχέδια οδηγιών για την οικογενειακή επανένωση, το καθεστώς τωνπηκόων τρίτων χωρών κατοίκων μακράς διαρκείας, την εισδοχή για σκοπούς απασχόλησης καθώς και σπουδαστών και εθελοντών, κάθε μία από τις οποίες προβλέπει την παροχή βασικών κοινωνικών και οικονομικών δικαιωμάτων. Πάντως, οι οδηγίες αυτές εξακολουθούν να βρίσκονταιπό εξέταση στο Συμβούλιο.

Όσον αφορά τα μέτραποστήριξης, η Επιτροπή ήδη χρηματοδοτεί στα κράτη μέλη, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τους Πρόσφυγες, προγράμματα ένταξης των μεταναστών και, σύντομα, θα ξεκινήσει ένα πρόγραμμα προπαρασκευαστικών δράσεων για την προώθηση των ανταλλαγών εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών σε ό,τι αφορά την ένταξη των μεταναστών. Επίσης, η Επιτροπή προετοιμάζει ανακοίνωση στην οποία θα εξετάζει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων σχετικά με τη διαδικασία ένταξης συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν ειδικότερα τη 2η and 3η γενεά, και θα προτείνει την ανάληψη περαιτέρω δράσης στο κοινοτικό επίπεδο για την προώθηση της επιτυχούς ένταξης των μεταναστών τόσο στην αγορά εργασίας και στην κοινωνία εν γένει. Δεδομένης της αυξανόμενης συνεισφοράς των μεταναστών στην απασχόληση και στην οικονομική ανάπτυξη, η αναγκαιότητα να εξασφαλιστεί η ένταξή τους στην αγορά εργασίας θα αντικατοπτρίζεται στις κατευθυντήριες γραμμές του 2003 για την απασχόληση.

Επί πλέον, το κοινοτικό σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού, το οποίο άρχισε να ισχύει τον Ιανουάριο του 2002, επικεντρώνεται ρητώς στην κοινωνική κατάσταση και σε πολιτικές που αποσκοπούν στην ένταξη των μεταναστών και των εθνικών μειονοτήτων. Οι πολιτικές για την καταπολέμηση των διακρίσεων, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας είναι επίσης σημαντικά στοιχεία της σφαιρικής προσέγγισης που απαιτείται για την αντιμετώπιση των αιτίων που προκαλούν συγκρούσεις μεταξύ πληθυσμιακών ομάδων. Στον τομέα αυτό, το Συμβούλιο εξέδωσε το 2000 δύο οδηγίες που είχαν προταθεί από την Επιτροπή,

οι οποίες βασίζονται στο άρθρο 13 της Συνθήκης ΕΚ που απαγορεύει τις διακρίσεις λόγω εθνοτικής ή φυλετικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, φύλου, αναπηρίας, ηλικίας και γενετήσιου προσανατολισμού (μία(1) περί εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης προσώπων ασχέτως της φυλετικής ή εθνοτικής τους καταγωγής όσον αφορά την απασχόληση, την εκπαίδευση, την κοινωνική προστασία, τις κοινωνικές παροχές και την πρόσβαση σε αγαθά καιπηρεσίες, η οποία πρέπει να μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο έως τον Ιούλιο του 2003, και μία δεύτερη οδηγία(2) για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία που θα αρχίσει να ισχύει τον Δεκέμβριο του 2003). Μερικά σχέδια που λαμβάνουν ενίσχυση από το συνοδευτικό πρόγραμμα δράσης αφορούν ειδικά τους μετανάστες.

Στις περιοχές που καλύπτονται από τα προγράμματα της κοινοτικής πρωτοβουλίας URBAN, οι αρχές προγραμματισμού μπορούν να προωθούν την κοινωνική και οικονομική ένταξη μεταναστών και προσφύγων εφόσον αυτό θεωρείται ότι έχει προτεραιότητα, με την προϋπόθεση η ενέργεια αυτή να είναι σύμφωνη με το κείμενο των προγραμμάτων και των συναφών συμπληρωμάτων του προγράμματος και εφόσον τούτο συμβάλλει στη βιώσιμη οικονομική και κοινωνική αναζωογόνηση των σχετικών περιοχών. Οι κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής για την εφαρμογή της κοινοτικής πρωτοβουλίας URBAN II αναφέρουν σαφώς ότι μία από τις προτεραιότητες των προγραμμάτων URBAN II μπορεί να είναι η ανάπτυξη στρατηγικής για την καταπολέμηση του αποκλεισμού και των διακρίσεων μέσω δράσεων που προωθούν ίσες ευκαιρίες και εστιάζονται κυρίως σε ομάδες όπως οι γυναίκες, οι μετανάστες και οι πρόσφυγες. Η αρχική αξιολόγηση της κοινοτικής πρωτοβουλίας URBAN, όπως παρουσιάζεται λεπτομερώς στην ανακοίνωση της Επιτροπής, της 14ης Ιουνίου 2002, προς το Συμβούλιο, το Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών(3), εξηγεί ότι εθνικές μειονότητες, οι μετανάστες και οι πρόσφυγες αποτελούν σχεδόν το 14 % του πληθυσμού των περιοχών του URBAN, αριθμός περίπου τετραπλάσιος του αντίστοιχου κοινοτικού μέσου όρου. Η ανακοίνωση αναφέρει επίσης ότι η κοινωνική ένταξη αντιστοιχεί σε 21 % των προγραμματισμένων δαπανών στα προγράμματα URBAN II.

(1) Οδηγία 2000/43/ΕΚ του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 2000, ΕΕ L 180 της 19.7.2000.

(2) Οδηγία 2000/78/ΕΚ της 27ης Νοεμβρίου 2000, ΕΕ L 303 της 2.12.2000.

(3) COM(2002)308 τελικό.