ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2967/02

υποβολή: Pere Esteve (ELDR)και Isidoro Snchez Garca (ELDR) προς την Επιτροπή

(22 Οκτωβρίου 2002)

Θέμα: Προστασία του μεσογειακού δάσους

Λαμβάνονταςπόψη την σημερινή κατάσταση των δασών της ζώνης της Μεσογείου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την ανυπαρξία συγκεκριμένων πολιτικών για την προστασία τους και την αναδάσωση, ποια είναι η άποψη της Επιτροπής σχετικά με τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Σχεδίου για την αναβίωση του Μεσογειακού Δάσους, χρηματοδοτούμενου από την ΕΕ, το οποίο να περιλαμβάνει προγράμματα βασισμένα σε βιώσιμα κριτήρια για την προστασία, την ανανέωση και την διατήρηση των δασών της Νότιας Ευρώπης και την δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Κατάστασης Προστατευόμενων Δασών, ήτοι δασών με χλωρίδα και πανίδα ιδιαίτερου οικολογικού ενδιαφέροντος, ιδιοκτησίας του δημοσίου και διαχειριζόμενων από Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις·

Πως αξιολογεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την πρωτοβουλία αυτή· Έχει η Επιτροπή κατά νου κάποια άλλη πρόταση όσον αφορά την προστασία του μεσογειακού δάσους·

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Νοεμβρίου 2002)

Τα μεσογειακά δάση αποτελούνται από φυσικούς χώρους που παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία και χαρακτηρίζονται από ειδικό βιοκλίμα. Τα δάση αυτάπόκεινται σε μία σειρά κινδύνων, τόσο φυσικής όσο και ανθρώπινης προέλευσης, που μπορεί να απειλήσουν τις λειτουργίες τους, όπως την προστασία, την παραγωγή καθώς και τις κοινωνικές και πολιτιστικές τους λειτουργίες.

Ορισμένοι κίνδυνοι, όπως οι πυρκαγιές, μπορούν να δημιουργήσουν άλλα προβλήματα, όπως η διάβρωση του εδάφους ή η εξάπλωση καταστρεπτικών εντόμων και ασθενειών. Οι κίνδυνοι αυτοί που απειλούν τους μεσογειακούς δασικούς χώρους δεν πρέπει να θεωρούνται μεμονωμένα αλλά σε αλληλεπίδραση με ορισμένα φυσικά φαινόμενα, όπως οι μακρές περίοδοι ξηρασίας καθώς και κοινωνικά φαινόμενα, όπως η επέκταση των αστικών χώρων ή η εγκατάλειψη των γεωργικών γαιών.

Η πρόληψη και ο έλεγχος των κινδύνων που απειλούν το δάσος δεν μπορούν ναλοποιηθούν χωρίς τη συμμετοχή των ιδιοκτητών, διαχειριστών και χρηστών της μεσογειακής δασικής κληρονομιάς. Σχετικά με αυτό το θέμα, είναι σημαντικό να ληφθούνπόψη οι ιδιαιτερότητες, όσον αφορά την έγγειο ιδιοκτησία, δεδομένου ότι τα μεσογειακά δάση ανήκουν κυρίως σε μεγάλο αριθμό ιδιωτών με συχνά μικρές εκτάσεις, καθώς και οι διάφοροι τρόποι διαχείρισης και χρήσης που συνδέονται με την εξέλιξη των μεσογειακών οικοσυστημάτων.

Όσον αφορά το πλαίσιο δράσης της Ένωσης σχετικά μ'αυτό το θέμα, και ιδίως τις ενδεχόμενες πρωτοβουλίες της Επιτροπής, πρέπει καταρχήν ναπενθυμιστούν ορισμένες βασικές αρχές που καθορίζονται στη δασική στρατηγική της Ένωσης.

Το ψήφισμα του Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1998 σχετικά με τη δασική στρατηγική της Ένωσης(1) καθορίζει ως ένα από τα θεμελιώδη στοιχεία αυτής της πολιτικής την αρχή της επικουρικότητας:

λαμβανομένουπόψη του γεγονότος ότι η Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας δεν προβλέπει συγκεκριμένη κοινή πολιτική στον τομέα της δασοκομίας και ότι την ευθύνη για τη δασική πολιτική την έχουν τα κράτη μέλη, δεδομένου ότι, ωστόσο, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας και την αρχή του καταμερισμού αρμοδιοτήτων, η Κοινότητα δύναται να συμβάλει θετικά στην εφαρμογή μιας βιώσιμης διαχείρισης των δασών και του πολυλειτουργικού τους ρόλου.

Αυτή η αποκεντρωμένη προσέγγιση ανταποκρίνεται επίσης στις αρχές και στους στόχους του ψηφίσματος του Κοινοβουλίου για τη δασική στρατηγική της Ένωσης στην έκθεση που ψηφίστηκε στις 30 Ιανουαρίου 1997 (έκθεση David E. Thomas· έγγρ. A4-0414/96), όπου στο σημείο 2 αναφέρεται ότι ο συντονισμός των εθνικών πολιτικών πρέπει να βασίζεται στην αρχή της επικουρικότητας.

Η πρωτοβουλία δημιουργίας συνεκτικών δράσεων για την αποκατάσταση της μεσογειακής δασικής κληρονομιάς με βάση βιώσιμα κριτήρια για την προστασία, την ανανέωση και τη διατήρηση των δασών στη νότια Ευρώπη αποτελεί, λοιπόν, πρωτίστως ένα έργο που πρέπει να επιτελεσθεί από τις δασικές πολιτικές των κρατών μελών. Το ίδιο ισχύει και για την απόφαση σχετικά με τις διοικήσεις ή τις οργανώσεις στις οποίες θα ανατεθεί η διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων που προστατεύονται επειδή η χλωρίδα και πανίδα τους παρουσιάζει ιδιαίτερο οικολογικό ενδιαφέρον.

Τα μέτρα που εγκρίθηκαν ή προβλέπονται σε επίπεδο της Ένωσης στο πλαίσιο πολλών κοινοτικών πολιτικών, όπως η περιβαλλοντική πολιτική, η αγροτική ανάπτυξη και οι περιφερειακές πολιτικές, έχουν ως κύριο στόχο να προσδώσουν προστιθέμενη αξία και να ενισχύσουν τις πολιτικές των κρατών μελών, όσον αφορά την αειφόρο διαχείριση των δασών, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας της μεσογειακής δασικής κληρονομιάς.

Πολλά κοινοτικά μέσα συμβάλλουν στην εφαρμογή από τα κράτη μέλη των δράσεων προστασίας και διατήρησης των μεσογειακών δασών, μεταξύ των οποίων:

- η οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας(2)·

- το έκτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον(3)·

- ο κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης(4)·

- ο κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 περί γενικών διατάξεων για τα Διαρθρωτικά Ταμεία(5)·

- το έκτο πρόγραμμα πλαίσιο της Κοινότητας για τις δραστηριότητες έρευνας(6).

Με αυτά τα κοινοτικά μέσα, η Κοινότητα παροτρύνει τα κράτη μέλη να αναπτύξουν ολοκληρωμένη θεώρηση της διαχείρισης των δασών σε συντονισμό με τις πολιτικές χωροταξίας, με τους εξής στόχους:

- να καταστεί δυνατό να αποβεί το δάσος χρήσιμο για όλο τον πληθυσμό και συμβατό με τις πραγματικές του ανάγκες,

- να διασφαλισθεί η αειφόρος και πολυλειτουργική διαχείριση των δασών βάσει των επιστημονικών και τεχνικών γνώσεων, διαχείριση στην οποία λαμβάνονταιπόψη οι σχέσεις μεταξύ δασοκομίας και πιο σύνθετων προβλημάτων, όπως, η διάβρωση, οι πλημμύρες και η απώλεια της βιοποικιλότητας,

- να συναντηθούν σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο όλοι όσοι έχουν ενδιαφέρον για το μεσογειακό δάσος, όπως, για παράδειγμα, οι ιδιοκτήτες δασών, δημόσιοι και ιδιώτες, οι τοπικές αρχές, οι διαχειριστές των προστατευόμενων χώρων, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις, για να συνεργαστούν και να αναπτύξουν μία συνολική θεώρηση για τη διαχείριση και την προστασία της δασικής μας κληρονομιάς.

Η ολοκληρωμένη και αποκεντρωμένη προσέγγιση που ευνοείται από τις περιφερειακές και αγροτικές πολιτικές της Κοινότητας με στόχο την προστασία και τη βιώσιμη ανάπτυξη των μεσογειακών περιοχών προωθεί μία προβληματική του μεσογειακού δάσους που δεν είναι ούτε αποκλειστικά δασοκομική, ούτε μόνον περιβαλλοντική, ούτε αυστηρά διοικητική, αλλά που επιθυμεί να εγγραφεί στη ζωή και στην ανάπτυξη των περιοχών ή των εδαφών όπου ζουν οι άνθρωποι, είτε παραγωγοί είναι, είτε χρήστες, είτε οποιοιδήποτε άλλοι.

(1) ΕΕ C 56 της 26.2.1999.

(2) ΕΕ L 206 της 22.7.1997.

(3) ΕΕ L 242 της 10.9.2002.

(4) ΕΕ L 160 της 26.6.1999.

(5) ΕΕ L 161 της 26.6.1999.

(6) ΕΕ L 232 της 29.8.2002.