ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0016/98 υποβολή: Jean-Pierre Bιbιar (PPE) προς την Επιτροπή (29 Iανουαρίου 1998)

Θέμα: Έλεγχος των μεταφορών των αποβλήτων

Ένας σημαντικός αριθμός ευρωπαϊκών επιχειρήσεων δραστηριοποιείται στον τομέα της ανάκτησης μεταχειρισμένων υφασμάτων, την ανακύκλωσή του σε ράκη ή χρησιμοποιημένα ρούχα και την εξαγωγή τους στην Αφρική.

Αυτές οι εταιρείες διέπονται από τον ευρωπαϊκό κανονισμό ελέγχου των μεταφορών αποβλήτων. Το εμπόρευμά τους χαρακτηρίζεται ως μη επικίνδυνα απόβλητα (πράσινος κατάλογος). Η αυστηρή όμως ερμηνεία αυτού του κανονισμού μπορεί να οδηγήσει στην πλήρη απαγόρευση αυτών των εξαγωγών.

Δεδομένου ότι αυτό θα καταδίκαζε την ίδια την ύπαρξη των επιχειρήσεων που απασχολούν πολυάριθμο προσωπικό, χωρίς να βλάπτουν τη δημόσια υγεία ή το περιβάλλον σε ευρωπαϊκό ή παγκόσμιο επίπεδο, θα ήταν δυνατόν η Επιτροπή να επιφέρει διασαφηνίσεις στον εν λόγω κανονισμό ελέγχου της μεταφοράς αποβλήτων, αρκετά λεπτομερείς για να εμποδιστούν οι καταστροφικές συνέπειες για τις τοπικές ευρωπαϊκές και αφρικανικές επιχειρήσεις;

Απάντηση της κυρίας Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής (6 Μαρτίου 1998)

Αναφορικά με τις εξαγωγές μεταχειρισμένων υφαντουργικών ειδών και την ανακύκλωσή τους σε ράκη ή μεταχειρισμένα ενδύματα προοριζόμενα να εξαχθούν από ευρωπαϊκές εταιρείες προς την Αφρική, η Επιτροπή αναφέρει τα εξής:

Ο ορισμός των στερεών αποβλήτων που δίδεται στην οδηγία 75/442/ΕΟΚ ((ΕΕ L 194 της 25.7.1975 )) έτσι όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/156/ΕΟΚ περί στερεών αποβλήτων ((ΕΕ L 78 της 26.3.1991 )) είναι ο εξής: στερεές ουσίες ή αντικείμενα από τα οποία απαλλάσσεται ο κάτοχός τους ή από τα οποία έχει την πρόθεση ή την υποχρέωση να απαλλαγεί.

Μια βολική μερικές φορές λύση ήταν να θεωρείται ως προϊόν ένα υλικό από τη στιγμή που έχει οικονομική αξία. Η ερμηνεία αυτή δεν είναι σύμφωνη ούτε προς τον κοινοτικό ορισμό των αποβλήτων ούτε προς τη γνώμη του Δικαστηρίου όπου διευκρινιζόταν ότι ο ορισμός των αποβλήτων ήταν ανεξάρτητος από την οικονομική αξία του αντικειμένου που απορρίπτεται, και αναφερόταν ρητώς ότι τα απόβλητα τα οποία στερούνται οικονομικής αξίας είναι προϊόντα, αν και ιδιαίτερου χαρακτήρα, κατά την έννοια του άρθρου 30 της συνθήκης ΕΚ.

Αναφορικά με την ανάκτηση μεταχειρισμένων υφαντουργικών ειδών και την ανακύκλωσή τους σε ράκη ή μεταχειρισμένα ενδύματα, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι, εάν ο κάτοχός τους απαλλάχθηκε απ'αυτά ή είχε την πρόθεση να απαλλαγεί, εμπίπτουν στον ορισμό των αποβλήτων κατά την έννοια της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ. Από τη στιγμή που ο κάτοχος των προϊόντων έχει την πρόθεση να απαλλαγεί από αυτά τότε μιλάμε για απόβλητα. Εντούτοις, τα ίδια αυτά απόβλητα μπορούν να μετατραπούν εκ νέου σε προϊόντα μετά απο κατάλληλη επεξεργασία. 'Ετσι, μετά από διαλογή και καθαρισμό μεταχειρισμένων ενδυμάτων, ένα μέρος αυτών μπορούν να θεωρούνται εκ νέου ως προϊόντα.

Από τη στιγμή κατά την οποία μεταχειρισμένα υφαντουργικά είδη θεωρούνται ως απόβλητα, ταξινομούνται ως μη επικίνδυνα απόβλητα (πράσινος κατάλογος), και η μεταφορά τους προς χώρες που δεν είναι μέλη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) διέπεται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 259/93 του Συμβουλίου σχετικά με την επιτήρηση και τον έλεγχο της μεταφοράς αποβλήτων από και προς την Ευρωπαϊκή Κοινότητα καθώς και στο εσωτερικό αυτής ((ΕΕ L 30 της 6.2.1993 )).

Η μεταφορά αποβλήτων του παραρτήματος ΙΙ που προορίζονται για περαιτέρω αξιοποίηση απαλλάσσεται από τις διαδικασίες ελέγχου τις προβλεπόμενες στον κανονισμό 259/93, αφού πρόκειται για απόβλητα που δεν παρουσιάζουν κινδύνους για το περιβάλλον εφόσον υποβάλλονται σε ορθή επεξεργασία στη χώρα προορισμού. Αυτό ισχύει τόσο για τη μεταφορά αποβλήτων μεταξύ κρατών μελών όσο και για εξαγωγές προς τρίτες χώρες. Εντούτοις, η Κοινότητα δεν θέλησε να επιβάλει αυτή την ερμηνεία σε τρίτες χώρες. Συνεπώς, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 17 παράγραφος 1 του κανονισμού, η Επιτροπή όφειλε να ρωτήσει όλες τις χώρες που δεν ανήκουν στον ΟΟΣΑ κατά πόσον δέχονται να μην εφαρμόζεται καμία διαδικασία ελέγχου επί των προς τις χώρες αυτές κοινοτικών εξαγωγών αποβλήτων του παραρτήματος ΙΙ ή εάν ήθελαν να εφαρμόζεται κάποια από τις διαδικασίες ελέγχου τις προβλεπόμενες στον κανονισμό.

Με βάση τις παραπάνω διαβουλεύσεις, διακρίνουμε τέσσερις κατηγορίες χωρών: 1) όσες δέχτηκαν να μη γίνεται κανένας έλεγχος 7 2) όσες ζήτησαν να εφαρμόζεται κάποια από τις διαδικασίες ελέγχου του κανονισμού 259/93 7 3) όσες επισήμαναν ότι δεν θέλουν να δέχονται τέτοια απόβλητα προοριζόμενα για περαιτέρω αξιοποίηση 7 4) όσες δεν έδωσαν απάντηση. Η απόφαση 94/575/ΕΚ της Επιτροπής ((ΕΕ L 220 της 25.8.1994 )) που καλύπτει την πρώτη και τη δεύτερη κατηγορία χωρών εκδόθηκε με τη διαδικασία του άρθρου 17 παράγραφος 3, και θα αντικατασταθεί σύντομα από κανονισμό της Επιτροπής που θα καλύπτει περισσότερες χώρες.

Για τις άλλες χώρες, η Επιτροπή χρειάστηκε να υποβάλει στο Συμβούλιο κατάλληλες προτάσεις, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 17 παράγραφος 1 του κανονισμού 259/93. Κατά συνέπεια, η πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου περί καθορισμού διαδικασιών ελέγχου για τις εξαγωγές ορισμένων κατηγοριών αποβλήτων προς ορισμένες χώρες που δεν ανήκουν στον ΟΟΣΑ εγκρίθηκε από την Επιτροπή τον Δεκέμβριο του 1994. Το Κοινοβούλιο εξέδωσε γνώμη τον Ιούλιο του 1997 και το Συμβούλιο κατέληξε σε πολιτική συμφωνία επί κοινής θέσεως τον Δεκέμβριο του 1997.

Στη σημερινή φάση, η υπόψη πρόταση κανονισμού προβλέπει απαγόρευση των εξαγωγών αποβλήτων του πράσινου καταλόγου προς τις χώρες οι οποίες δήλωσαν ότι δεν επιθυμούν να εισάγουν απόβλητα προερχόμενα από την Κοινότητα. Για τις χώρες που δεν ανταποκρίθηκαν στη διαβούλευση με την Επιτροπή θα εφαρμόζεται η διαδικασία του άρθρου 15 για τις εξαγωγές αποβλήτων του πράσινου καταλόγου. Κατά συνέπεια, με βάσει την αρχή της προφύλαξης, από τη στιγμή που θα εκδοθεί και θα τεθεί σε ισχύ η πρόταση, θα αρχίσει να εφαρμόζεται για τις χώρες που δεν έδωσαν απάντηση ένα σύστημα κοινοποίησης και ελέγχου για τις εξαγωγές αποβλήτων του πράσινου καταλόγου, χωρίς όμως απαγόρευση των εν λόγω εξαγωγών. Από τη στιγμή που η αρμόδια αρχή μιας εκτός ΟΟΣΑ χώρας δώσει την έγκρισή της για συγκεκριμένη εισαγωγή, η εισαγωγή μπορεί να λάβει χώρα. Για τις χώρες που δήλωσαν ρητά ότι δεν επιθυμούν να δέχονται καθόλου απόβλητα ή ορισμένες μόνο κατηγορίες αποβλήτων του πράσινου καταλόγου, η δήλωση πρέπει να γίνεται σεβαστή ακόμη και αν η αποστολή αποβλήτων έχει φιλανθρωπικό χαρακτήρα.