ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-3722/98

υποβολή: Antonios Trakatellis (PPE) προς την Επιτροπή

(25 Νοεμβρίου 1998)

Θέμα: Πυρηνική ασφάλεια και προενταξιακή στρατηγική της Βουλγαρίας

Η έκθεση της Επιτροπής για την "Πρόοδο ένταξης της Βουλγαρίας" αναφέρει ότι οι βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες στον ενεργειακό τομέα είναι ανεπαρκείς και ότι η στρατηγική ανάπτυξη του ενεργειακού τομέα δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες. Παρά τις δεσμεύσεις που ανέλαβε η Βουλγαρία στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας με την ΕΕ και της συμφωνίας του Λογαριασμού Πυρηνικών Διασφαλίσεων, στον οποίο συμμετέχει η Κοινότητα ως χορηγός, η βουλγαρική κυβέρνηση δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να προχωρήσει σε παύση λειτουργίας των τεσσάρων πυρηνικών αντιδραστήρων του Κοζλοντούι (1-4) που αποτελούν όχι μόνο τους πιο επικίνδυνους αλλά και δεν επιδέχονται αναβάθμιση με λογικό κόστος.

1. Δεδομένου ότι η πυρηνική ασφάλεια αποτελεί προτεραιότητα της Ατζέντας 2000, είναι δυνατή η συνέχιση της λειτουργίας των επικίνδυνων πυρηνικών μονάδων στο πλαίσιο εφαρμογής της "εταιρικής σχέσης προσχώρησης της Βουλγαρίας" και της υιοθέτησης του κοινοτικού κεκτημένου στον τομέα της ενέργειας και της πυρηνικής ασφάλειας, και πώς σκοπεύει η Επιτροπή να χρησιμοποιήσει τις δεσμεύσεις και την οικονομική συνδρομή της Κοινότητας ως μοχλό για άμεση παύση των εν λόγω μονάδων;

2. Πώς δικαιολογείται η λειτουργία των εν λόγω μονάδων για κάλυψη εγχώριων αναγκών, όταν την ίδια στιγμή η αναδιάρθρωση των παλαιών και ενεργοβόρων βιομηχανικών εγκαταστάσεων οδηγεί σε μείωση των ενεργειακών αναγκών ενώ παράλληλα η Βουλγαρία προχωρεί σε πώληση ηλεκτρικής ενέργειας στην Τουρκία 4 εκατ. kwh ετησίως(1);

3. Προτίθεται η Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλία με στόχο τον παροπλισμό των πυρηνικών σταθμών που δεν είναι ασφαλείς στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπως πρόσφατα κάλεσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο(2) και μάλιστα με απαρχή τις επικίνδυνες μονάδες του Κοζλοντούι;

4. Για ποιό λόγο δεν χρησιμοποιεί η Επιτροπή τις πιστώσεις του προγράμματος Phare με σκοπό τη χρηματοδότηση εναλλακτικών πηγών ενέργειας στη Βουλγαρία καθώς και της διαχείρισης των ραδιενεργών αποθηκευμένων αποβλήτων στο σταθμό Κοζλοντούι και στους χώρους εξόρυξης πυρηνικών υλικών;

Απάντηση του κ. van den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής

(16 Δεκεμβρίου 1998)

Η Επιτροπή είχε πάντα επιμείνει στο ότι η Βουλγαρία πρέπει να προχωρήσει στον έγκαιρο κλείσιμο των υψηλού κινδύνου αλλά και μη αναβαθμίσιμων μονάδων 1 έως 4 του πυρηνικού εργοστασίου του Κοζλοντούι, με βάση ένα ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα συνεπούς με τις δεσμεύσεις της σύμφωνα με τη συμφωνία λογαριασμού πυρηνικών διασφαλίσεων (NSA). Η θέση αυτή, την οποία συμμερίζονται οι συνεργάτες του ΝSA, αναφέρεται σαφώς στην Ατζέντα 2000(3), στην εταιρική σχέση για προσχώρηση, και στην τακτική έκθεση για τις προόδους της Βουλγαρίας προς την προσχώρηση. Περιλαμβάνεται επίσης στη θέση της Κοινότητας στο 4ο συμβούλιου σύνδεσης Κοινότητας-Βουλγαρίας που έλαβε χώρα στις 27 Οκτωβρίου 1998. Κατά τη διάρκεια του έτους αυτού, η Επιτροπή εξέφρασε την ανησυχία της σε πολλές ευκαιρίες προς την κυβέρνηση της Βουλγαρίας σχετικά με τις προθέσεις της τελευταίας και τις ημερομηνίας κλεισίματος.

Οι ανησυχίες της Βουλγαρίας για την ικανοποίηση των αναγκών ηλεκτρισμού της εγχώριας αγοράς σε περίπτωση πρόωρου κλεισίματος των παλαιότερων πυρηνικών αντιδραστήρων στηρίζεται σε προβλέψεις ζήτησης που φαίνεται ότι είναι πολύ υψηλές. Επιπλέον, όπως υπέδειξε το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, οι ανησυχίες αυτές δύσκολα συμβιβάζονται στις προβλεπόμενες ουσιαστικά αυξημένες εξαγωγές ηλεκτρισμού.

Η Επιτροπή επιθυμεί να συνδράμει τη Βουλγαρία στην ικανοποίηση των υποχρεώσεων της κατά τη συμφωνία NSA στην αντιμετώπιση των συνεπειών του πρόωρου κλεισίματος αυτών των αντιδραστήρων.

Εξετάζεται αυτή τη στιγμή ένα δάνειο της Ευρατόμ για τον εκσυγχρονισμό των μονάδων 5 και 6 του Κοζλοντούι, που αποτελούν προϋπόθεση για το κλείσιμο των μονάδων 1 έως 4 του Κοζλοντούι σύμφωνα με τις προϋποθέσεις της συμφωνίας NSA. To δάνειο συνδέεται αυστηρά με τη τήρηση από τη Βουλγαρία ενός συμφωνημένου χρονοδιαγράμματος κλεισίματος. Από την άλλη πλευρά, η Επιτροπή δεν θα χρηματοδοτήσει συμπληρωματικές εργασίες στους παλαιότερους αντιδραστήρες, εκτός από βραχυχρόνιες βελτιώσεις ασφάλειας οι οποίες αποδεικνύονται αναγκαίες για την παραμονή τους σε λειτουργία.

Το πρόγραμμα Phare έχει ήδη χρηματοδοτήσει την κατασκευή ενός εργοστασίου επεξεργασίας πυρηνικών αποβλήτων στη Βουλγαρία. Μέσα στα πλαίσια μιας συνεκτικής ενεργειακής στρατηγικής όπως απαιτείται από την εταιρική σχέση προσχώρησης, η Επιτροπή θα μπορούσε να εξετάσει την υποστήριξη για την ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών ενέργειας. Η πρόσφατη συμμετοχή της Βουλγαρίας στο πρόγραμμα Inogate συμβάλει προς το σκοπό αυτό.

Η Επιτροπή αποδίδει υψηλή προτεραιότητα στην εξασφάλιση του κλεισίματος το συντομότερο δυνατό, στη Βουλγαρία και σε άλλες υποψήφιες χώρες, πυρηνικών αντιδραστήρων που δεν μπορούν να αναβαθμιστούν προς τα διεθνώς αποδεκτά επίπεδα ασφάλειας με λογικό κόστος. Σε στενό συντονισμό με τους συνεργάτες του NSA, θα ληφθούν πρόσθετα κατάλληλα μέτρα για να επιτευχθεί μια ικανοποιητική λύση με τους εταίρους της που βρίσκονται σε προενταξιακή διαδικασία, ώστε να επωφεληθούν από την πυρηνική ασφάλεια στην Ευρώπη.

(1) Πρωτόκολλο συνεργασίας Βουλγαρίας-Τουρκίας της 6ης Νοεμβρίου 1998.

(2) Ψήφισμα A4-0354/98, PV 98-10-22.

(3) COM(97)2000 τελικό.