ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0954/98 υποβολή: Gianfranco Dell'Alba (ARE) προς το Συμβούλιο (31 Μαρτίου 1998)

Θέμα: Πρόγραμμα UNDCP στο Αφγανιστάν

Έχοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε ομοφώνως, στις 19 Φεβρουαρίου 1998, κοινό ψήφισμα για την κατάσταση στο Αφγανιστάν, με το οποίο εκτός του ότι επαναλαμβάνει «την αυστηρή καταδίκη του καθεστώτος των Ταλιμπάν και της πολιτικής των συστηματικών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που εφαρμόζει» (παρ. 1), υιοθετεί μια εξαιρετικά κριτική στάση σχετικά με την πολιτική και δημοκρατική σκοπιμότητα, αλλά και την αποτελεσματικότητα του προγράμματος που θέλει να υλοποιήσει στο Αφγανιστάν το UNDCP (Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για τον Διεθνή Έλεγχο των Ναρκωτικών). Το πρόγραμμα αυτό προβλέπει τη διάθεση χρηματοδοτικών πιστώσεων στο καθεστώς των Ταλιμπάν ώστε να ξεκινήσει η προοδευτική εκρίζωση των καλλιεργειών οπίου. Στην αιτιολογική σκέψη Ι, το ΕΚ επιβεβαιώνει εν προκειμένω ότι «το καθεστώς των Ταλιμπάν δεν διαθέτει καμιά διεθνή νομιμότητα», ενώ στην αιτιολογική σκέψη Ζ υποστηρίζει ότι «μόνο μια διαρκής ειρήνη στην περιοχή θα επιτρέψει την εκρίζωση του εμπορίου αυτού (του οπίου)». Κατά συνέπεια, το ΕΚ εκφράζει (στην παρ. 8) «την ανησυχία του για τη συμφωνία που συνήφθη μεταξύ UNDCP και των Ταλιμπάν» και καλεί «την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξετάσουν εκ του σύνεγγυς τις συγκεκριμένες λεπτομέρειες εφαρμογής της εν λόγω συμφωνίας», για να ζητήσει (στην παρ. 9) «να διατηρηθεί, με την εξαίρεση της ανθρωπιστικής βοήθειας, η διακοπή κάθε βοήθειας ή προγράμματος συνεργασίας έως ότου γίνουν σεβαστά από την κυβέρνηση του Αφγανιστάν τα ανθρώπινα δικαιώματα».

Έχοντας υπόψη ότι ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής κ. Marin, δήλωσε στην ολομέλεια ότι: «χωρίς άλλο και εμείς, μαζί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, συμμεριζόμαστε τις αμφιβολίες όσον αφορά τη βιωσιμότητα του προγράμματος για τη μεγάλης κλίμακας αντικατάσταση των καλλιεργειών που προτείνει το UNDCP... δεν νομίζουμε ότι αυτή τη στιγμή η κατάσταση στο Αφγανιστάν αφήνει περιθώρια για την εφαρμογή ενός εναλλακτικού αναπτυξιακού προγράμματος με στόχο την καταπολέμηση της καλλιέργειας της μήκωνος της υπνοφόρου».

Έχοντας υπόψη ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη είναι οι κύριοι χορηγοί των προγραμμάτων του UNDCP, τι συνέχεια προτίθεται να δώσει ή έχει ήδη δώσει η Επιτροπή στη συγκεκριμένη αυτή θέση του ΕΚ;

Συγκεκριμένα, είναι σε θέση η Προεδρία να επιβεβαιώσει ότι τα κράτη μέλη δεν πρόκειται να χρηματοδοτήσουν το εν λόγω πρόγραμμα;

Απάντηση (6 Ιουλίου 1998)

1. 'Οπως καταδεικνύει το άρθρο 5 της κοινής θέσης της Ευρωπαϊκής 'Ενωσης σχετικά με το Αφγανιστάν, της 26ης Ιανουαρίου 1998, η ΕΕ αποδίδει μεγάλη σημασία στην πτυχή της κατάστασης στο Αφγανιστάν που αφορά τα ναρκωτικά. Στα πλαίσια της γενικής αυτής προσέγγισης, το Συμβούλιο συμφώνησε να υποστηρίξει την ανάπτυξη βιώσιμης υποκατάστασης, την οποία κρίνει ως σημαντικό στοιχείο μιας ισόρροπης και σφαιρικής στρατηγικής για την καταπολέμηση των ναρκωτικών. Τα προγράμματα ανάπτυξης καλλιέργειας υποκατάστασης θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στο Αφγανιστάν, να εντάσσονται στα πλαίσια του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να ενσωματώνουν τη διάσταση ισότητας μεταξύ των φύλων που θα επιτρέπει σε άνδρες και γυναίκες να συμμετέχουν με ίσους όρους στην αναπτυξιακή διαδικασία.

2. Η Ευρωπαϊκή 'Ενωση επιδιώκει να υποστηρίξει τις αρχές αυτές εργαζόμενη σε στενή συνεργασία με το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για τον Διεθνή 'Ελεγχο των Ναρκωτικών (UNDCP) και με άλλους οργανισμούς, προκειμένου να διασφαλίσει ότι τα θέματα καταπολέμησης των ναρκωτικών στο Αφγανιστάν λαμβάνονται πλήρως υπόψη στα ευρύτερα πλαίσια των Ηνωμένων Εθνών. Θα υπογραμμίσει στο UNDCP τη σημασία της ανταπόκρισης στις ανησυχίες των δωρητών σχετικά με το πρόγραμμά του, συμπεριλαμβανομένου του γεγονότος ότι τα σχέδια του προγράμματος αυτού θα πρέπει να συνάδουν με τους ευρύτερους περί πολιτικής και βοήθειας στόχους των Ηνωμένων Εθνών στο Αφγανιστάν, να λαμβάνουν υπόψη τις ανησυχίες σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ισότητα των φύλων.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το πιλοτικό πρόγραμμα το οποίο ετέθη σε εφαρμογή στο Αφγανιστάν από το UNDCP αφορά μια σαφώς οριοθετημένη μικρή περιοχή και ο στόχος του είναι η εξέταση των δυνατοτήτων ανάπτυξης καλλιεργειών υποκατάστασης σε συνάρτηση με τη διαθεσιμότητα του πληθυσμού και τη στάση των τοπικών αρχών. Κατόπιν τούτου, η συνεργασία με το υφιστάμενο καθεστώς περιορίζεται στα απολύτως απαραίτητα. Οι δημοσιονομικοί πόροι του προγράμματος χορηγούνται στις τοπικές κοινότητες, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών και άλλων περιθωριοποιημένων ομάδων.

Τέλος, είναι σκόπιμο να υπενθυμιστεί ότι η απόφαση χρηματοδότησης ή μη του προγράμματος του UNDCP εναπόκεινται στα διάφορα κράτη μέλη.