ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3241/00

υποβολή: Gabriele Stauner (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(20 Οκτωβρίου 2000)

Θέμα: Κίνδυνοι για τηνγεία από νοθευμένο βούτυρο

Στις 6 Ιουλίου 2000 η Επιτροπή κοινοποίησε ανακοινωθέν τύπου της Υπηρεσίας της Καταπολέμησης της Απάτης OLAF στο οποίο παρέχονταν πληροφορίες σχετικά με απάτη με νοθευμένο βούτυρο.

Σύμφωνα με αυτό, μέλη της εις τον χώρο της Νεάπολης της Ιταλίας δραστηριοποιούμενης οργάνωσης Camorra νόθευαν επί πολλά έτη βούτυρο σε μεγάλη έκταση και το εμπορεύονταν με τη βοήθεια ιταλικών, γαλλικών και βελγικών επιχειρήσεων.

Το νοθευμένο βούτυρο αποτελείτο σχεδόν κατά το ένα τρίτο από χημικά πρόσθετα, φυτικά λίπη, βόειο λίπος και άλλα πρόσθετα, τα οποία κανονικά προορίζονται για την παρασκευή καλλυντικών. Κατά το χρονικό διάστημα 1997-1999 παράχθηκαν συνολικά περίπου 16 000 τόνοι αυτού του νοθευμένου προϊόντος.

Το νοθευμένο βούτυρο εξάχθηκε εν μέρει σε τρίτες χώρες. Για τις εξαγωγές αυτές εισπράχθηκαν από τον κοινοτικό προϋπολογισμό εξαγωγικές επιστροφές. Ένα άλλο τμήμα χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή ειδών ζαχαροπλαστικής. Γι' αυτά εισπράχθηκαν επίσης ενισχύσεις από τον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Το ανωτέρω ανακοινωθέν δεν περιείχε καμία αναφορά σχετικά με ενδεχόμενους κινδύνους για τηνγεία.

1. Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι σύμφωνα με στοιχεία της ιταλικής οικονομικής αστυνομίας που διενήργησε τις ανακρίσειςπήρχε κίνδυνος για τηνγεία;

2. Πότε ενημερώθηκε η αρμόδια Γενική Διεύθυνση της Επιτροπής σχετικά, και ποια συμπεράσματα συνήγαγε όσον αφορά την επικινδυνότητα των χρησιμοποιηθεισών ουσιών και το είδος του κινδύνου για τηνγεία;

3. Πότε και με ποιο τρόπο ενημερώθηκαν οι αρμόδιεςγειονομικές αρχές των κρατών μελών;

4. Διαθέτει εν τω μεταξύ η Επιτροπή κατάλογο των επιχειρήσεων οι οποίες μετεποίησαν περαιτέρω αυτό το νοθευμένο βούτυρο σε κέικ, γλυκά, παγωτά ή άλλα τρόφιμα; Εάν όχι, για ποιο λόγο; Εάν ναι, μπορεί να μου διαβιβάσει αυτόν τον κατάλογο;

5. Που επωλήθησαν τα σχετικά προϊόντα, και σε ποιες ενέργειες προέβη η Επιτροπή προκειμένου να διασφαλίσει ότι ακόμη διατιθέμενα αποθέματα αφαιρέθηκαν από τα ράφια;

6. Ποια συμπεράσματα συνάγει η Επιτροπή από το γεγονός ότι μία τόσο εκτεταμένη απάτη με τη συμμετοχή επιχειρήσεων που κατέχουν ηγετική θέση στον κλάδο αποκαλύφθηκε προφανώς μάλλον τυχαία στο πλαίσιο ανακρίσεων κατά της μαφίας, αλλά όχι από ελέγχους των αρχών που είναι αρμόδιες για την προστασία τηςγείας;

Απάντηση του κ. Byrne εξ ονόματος της Επιτροπής

(12 Δεκεμβρίου 2000)

Σκοπός της απάτης σχετικά με το βούτυρο, την οποία αναφέρει ο κύριος βουλευτής, ήταν η παράνομη είσπραξη κοινοτικών επιδοτήσεων. Τις έρευνες σχετικά με αυτές τις απάτες διεξήγαγαν οι δικαστικές αρχές των κρατών μελών, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF).

Όταν αποκαλύφθηκε η απάτη, στις 5 Ιουλίου 2000, ο κίνδυνος για τηνγεία αναφερόταν στο ανακοινωθέν τύπου του εισαγγελέα της Νάπολης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άρχισε αμέσως να συλλέγει πληροφορίας σχετικά με ένα τέτοιο πιθανό κίνδυνο. Εφαρμόστηκε το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για την ενημέρωση όλων των κρατών μελών σχετικά με την κατάσταση και για να ζητηθούν από όλα τα κράτη μέλη τα αποτελέσματα των αναλύσεων που πραγματοποιήθηκαν. Εξάλλου, κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίασης συντονισμού μεταξύ των βελγικών και των ιταλικών αρχών στις 14 Ιουλίου 2000, παρουσία αντιπροσώπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συζητήθηκε αυτό το θέμα των κινδύνων. Ύστερα από αυτή τη συνεδρίαση, οι ιταλικές και οι βελγικές αρχές ζήτησαν πραγματογνωμοσύνη από τοξικολόγους. Τα αποτελέσματα που έχουν αποσταλεί έως σήμερα δείχνουν ότι δενπάρχουν χημικές ενώσεις που είνα δυνατόν να παρουσιάσουν κίνδυνο για τηνγεία, όπως το πολυχλωριωμένο διφαινύλιο (PCB), οργανοχλωριωμένες ενώσεις και βαρέα μέταλλα.

Βάσει της έρευνας που πραγματοποίησαν οι ιταλικές αρχές, διαπιστώθηκε ότι το βούτυρο πουποτίθεται ότι ήταν νοθευμένο χρησιμοποιήθηκε εν μέρει για την παρασκευή βουτύρου ζαχαροπλαστικής και εν μέρει για εξαγωγή, συμπεριλαμβανομένων των δύο περιπτώσεων καταβολής κοινοτικών ενισχύσεων. Η OLAF διευκρίνισε ότι γνώριζε ονόματα επιχειρήσεων που αγόρασαν προϊόντα προερχόμενα από την Ιταλία και ότι για καμία από αυτές τις επιχειρήσεις δεν εγκρίθηκαν τελικά συμπεράσματα σχετικά με τη συμμετοχή τους στην απάτη. Τα ονόματα των εταιρειών εξακολουθούν να καλύπτονται από το απόρρητο της ανάκρισης, σύμφωνα με το εθνικό ποινικό δίκαιο και από τους κανόνες σχετικά με την εμπιστευτικότητα και την προστασία των δεδομένων, που εφαρμόζονται από την OLAF και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η OLAF επεσήμανε ότι ο τελικός προορισμός των προϊόντων αποτελεί αντικείμενο ερευνών που διεξάγουν οι εθνικές αρχές σε συνεργασία με τιςπηρεσίες της. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρατηρεί ότι το θέμα της απόσυρσης προϊόντων από την πώλησηπάγεται στην αρμοδιότητα των κρατών μελών που ενημερώνονται πλήρως για τα προσωρινά αποτελέσματα της έρευνας.

Αυτό το συμβάν αποδεικνύει ότι είναι αναγκαία η δυνατότητα εντοπισμού της προέλευσης σε όλα τα στάδια της αλυσίδας παραγωγής και διανομής των προϊόντων διατροφής και ότι πρέπει να ορίζονται καλύτερα ο ρόλος και οι ευθύνες των οικονομικών παραγόντων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τόνισε το θέμα αυτό στο Λευκό Βιβλίο της για την ασφάλεια των τροφίμων, που εγκρίθηκε στις 12 Ιανουαρίου 2000(1). Προτάσεις προς την κατεύθυνση αυτήποβλήθηκαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο στο πλαίσιο της αναθεώρησης της νομοθεσίας σχετικά με τηνγιεινή των τροφίμων. Από την άποψη αυτή, ο ρόλος τωνπηρεσιών ελέγχου των κρατών μελών είναι πρωταρχικής σημασίας.

Η OLAF (πρώην Uclaf) είχε ενημερώσει τις ιταλικές αρχές στις αρχές του 1999 για τιςποψίες πουπήρχαν και κλήθηκε να συνεργαστεί με τις αστυνομικές και δικαστικές αρχές. Αυτά ακριβώς τα μέσα έρευνας που διαθέτουν οι δικαστικές αρχές επέτρεψαν να αποκαλυφθεί η απάτη.

(1) COM(2000)719 τελικό.