ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2767/97 υποβολή: Mihail Papayannakis (GUE/NGL) προς την Επιτροπή (1 Σεπτεμβρίου 1997)

Θέμα: Προστασία του καταναλωτή από γενετικά τροποποιημένα προϊόντα

Λαμβάνοντας υπόψιν τα πορίσματα των παρελθόντων ετών της επιστήμης και έρευνας στον τομέα της γενετικής τεχνολογίας και τις προοπτικές που ανοίγονται για το μέλλον και

εκτιμώντας πως η γενετική τεχνολογία έχει ήδη εισβάλει σε μεγάλο βαθμό στην κοινωνική ζωή, παρόλο που δεν υφίστανται αξιόπιστες επιστημονικές μέθοδοι για την εκτίμηση των μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων συνεπειών μιας μη αναστρέψιμης ελευθέρωσης οργανισμών που έχουν υποστεί γενετικές επεμβάσεις στο περιβάλλον,

ερωτάται η Επιτροπή:

1. Αν έχει γίνει μια πιο ολοκληρωμένη εκτίμηση και αξιολόγηση των κοινωνικών, οικονομικών, οικολογικών, υγειονομικών, δεοντολογικών και νομικών πτυχών των νέων εξελίξεων στον τομέα της γενετικής τεχνολογίας.

2. Αν προωθείται ολοκληρωμένη πολιτική και μέτρα για τη νομική, ηθική και υγειονομική προστασία του καταναλωτή.

3. Αν η Επιτροπή, με πλήρη σεβασμό απέναντι στη θεμελιώδη αρχή της ελευθερίας της επιστήμης και της έρευνας, έχει εκμεταλλευθεί όλα τα περιθώρια των αρμοδιοτήτων της ως προς τον έλεγχο των σχετικών ερευνών, προωθώντας κοινή πολιτική σε όλα τα κράτη μέλη.

4. Αν προωθήθηκε η πρόταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη σύσταση Επιτροπής Ηθικών Θεμάτων (European Union Ethics Committee), για την εκτίμηση των ηθικών πτυχών και εφαρμογών της γενετικής τεχνολογίας και παρακολούθησης των εξελίξεων σε αυτόν το χώρο.

Απάντηση του κ. Santer εξ ονόματος της Επιτροπής (3 Νοεμβρίου 1997)

Η Επιτροπή δίνει μεγάλη σημασία στην σύγχρονη βιοτεχνολογία για το οικονομικό της δυναμικό και τη συμβολή της στην ανθρώπινη υγεία και τη βελτίωση του περιβάλλοντος. Λόγω της ταχείας προόδου των τεχνολογιών στον τομέα της γενετικής, η Επιτροπή αναγνωρίζει τη σημασία να ενημερώνονται οι κοινοτικές πολιτικές και νομοθετικές ρυθμίσεις έτσι ώστε να διευκολύνεται η ανάπτυξη των τεχνολογιών αυτών και να εξασφαλίζεται υψηλό ποσοστό προστασίας.

1. Υπάρχουν ολοένα περισσότερες αξιολογήσεις και κρίσεις των διαφόρων πλευρών της βιοτεχνολογίας. Η Επιτροπή έχει ενισχύσει βάσει διαδοχικών κοινοτικών προγραμμάτων-πλαισίων για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη, έρευνα σε τομείς όπως η ασφάλεια (συμπεριλαμβανομένου και του περιβάλλοντος), σε κοινωνικο-οικονομικούς τομείς και σε νομικούς και δεοντολογικούς τομείς. Η Επιτροπή πρότεινε να ενισχυθεί η έρευνα αυτή βάσει του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου ((COM(97)142. )).

2. Η προστασία του καταναλωτή αποτελεί συνεχή φροντίδα στην ανάπτυξη του κοινοτικού νομοθετικού πλαισίου. Οι κοινοτικοί κανόνες επιβάλλουν υψηλά πρότυπα ασφάλειας όσον αφορά τη χρήση των τεχνολογιών αυτών, ιδίως όσον αφορά την χορήγηση έγκρισης για την διάθεση στο περιβάλλον και την διάθεση στο εμπόριο γενετικά τροποποιημένων προϊόντων. Τα κοινοτικά πλαίσια για την επίθεση ετικετών όπως έχουν εγκριθεί που συζητούνται ή εκπονούνται από την Επιτροπή και οι ευρύτερες δραστηριότητες ενημέρωσης της Επιτροπής αποσκοπούν στην παροχή διαφάνειας στους καταναλωτές για την χρησιμοποίηση των τεχνολογιών αυτών και των επιπτώσεών τους. Ο κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΚ) αριθ. 258/97 σχετικά με τα νέα τρόφιμα και τα νέα συστατικά τροφίμων ((ΕΕ L 43 της 14.2.1997. )) θέτει πλαίσιο για την επισήμανση των τροφίμων και λαμβάνει επίσης υπόψη του τις ανάγκες για επισήμανση που σχετίζονται με ειδικά προβλήματα υγείας για ορισμένους τομείς του πληθυσμού ή για δεοντολογικούς λόγους. Επιπλέον η Επιτροπή έχει αποφασίσει να αναπτύξει μία γενική πολιτική επισήμανσης που να εφαρμόζεται σε όλα τα προϊόντα που αφορούν την αλυσίδα διατροφής. Η μέθοδος 7αυτή θα βασίζεται σε καθαρά επιστημονικά κριτήρια και θα περιλαμβάνει υποχρεωτική επισήμανση για να αναφέρεται η ύπαρξη ουσιών που προέρχονται από γενετικά τροποποιηθέντες οργανισμούς (ΓΤΟ). Θα εφαρμοστεί μέσω της υπάρχουσας νομοθεσίας και θα θεσπιστεί η απαραίτητη νέα νομοθεσία.

3. Βάσει διαδοχικών προγραμμάτων-πλαισίων στην κοινοτική έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη (Ε& Α), η Επιτροπή επέβαλε αυστηρές δεοντολογικές κατευθυντήριες γραμμές για την έρευνα που διεξάγεται με ενίσχυση της Κοινότητας. Η έρευνα πρέπει να είναι σύμφωνη με την σχετική κοινοτική και εθνική νομοθεσία. Επιπλέον ενισχύει σε ευρωπαϊκό επίπεδο τις δεοντολογικές, νομικές και κοινωνικές πλευρές επιστημών. Η δεοντολογική διάσταση θα ενισχυθεί περαιτέρω στο πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης. Η δεοντολογία αποτελεί ολοένα και περισσότερο μέρος των νομοθετικών μέτρων, π.χ. όπως συμβαίνει στην πρόταση της Επιτροπής για οδηγία σχετικά με τη νομική προστασία των βιοτεχνολογικών ανακαλύψεων ((Τροποποιηθείσα πρόταση για οδηγία του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη νομική προστασία των βιοτεχνολογικών ανακαλύψεων, COM(97)446 τελικό. )).

4. Η Επιτροπή σύστησε το 1992 την ανεξάρτητη ομάδα συμβούλων για τις δεοντολογικές επιπτώσεις της βιοτεχνολογίας η οποία υπέβαλε σειρά γνωμοδοτήσεων επί διαφόρων θεμάτων, είτε κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής είτε με δική της πρωτοβουλία. Η Επιτροπή ζήτησε από την ομάδα να γνωμοδοτήσει σχετικά με την πρόταση για το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης. Η ομάδα έχει ξεκινήσει ανοικτό διάλογο επί δεοντολογικών θεμάτων με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη ο οποίος έγινε ευνοϊκά δεκτός από την Επιτροπή. Βάσει της θετικής εμπειρίας που αποκτήθηκε με την μέθοδο αυτή όσον αφορά τις συμβουλές δεοντολογίας, η Επιτροπή προτίθεται να προσαρμόσει τον καθορισμό αρμοδιοτήτων της ομάδας όταν η τρέχουσα εντολή της θα λήξει στα τέλη του 1997. Με αυτόν τον τρόπο η Επιτροπή θα λάβει υπόψη της τις προτάσεις του Κοινοβουλίου.