ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3421/01

υποβολή: Charles Tannock (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(21 Δεκεμβρίου 2001)

Θέμα: Εφαρμογή των οδηγιών της Επιτροπής περί διακρίσεων

Θαπόκειται η Επιτροπή στην οδηγία του Συμβουλίου 2000/43/ΕΚ(1) περί εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης προσώπων ανεξαρτήτως φυλετικής ή εθνικής προέλευσης και στην οδηγία του Συμβουλίου 2000/78/ΕΚ(2) που καθορίζει το γενικό πλαίσιο για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και αν ναι, ποιος θα είναιπεύθυνος για τη συγκρότηση των σχετικών δικαστηρίων·

Είναι σωστό ότι μετά την ενσωμάτωση της εννοίας της έμμεσης διάκρισης στις οδηγίες, ένας εργοδότης μπορεί να βρεθεί ένοχος διακρίσεων ακόμη και αν είναι σε θέση να αποδείξει ότι η θέση δόθηκε με βάση τα αποτελέσματα ή τις βαθμολογίες σε δημόσιες εξετάσεις (όπως οι διαγωνισμοί) ή βάσει δεξιοτήτων που καταφανώς απαιτούνται για τη θέση, όπως η ικανότητα ενός μάχιμου στρατιώτη να αποδείξει ότι διαθέτει επαρκείς δυνάμεις ώστε να σώσει έναν πληγωμένο συνάδελφό του·

Στην περίπτωση της οδηγίας του Συμβουλίου 200/78/ΕΚ θα εφαρμόζεται η έννοια της έμμεσης διάκρισης βάσει του αριθμού των ανδρών και γυναικών σε εργασιακή ηλικία ή θαπάρχει επαρκής ελαστικότητα ώστε να λαμβάνεταιπόψη το γεγονός ότι πολλές γυναίκες επιλέγουν κάποιες περιόδους της ζωής τους για να εγκαταλείψουν την εργασία και να αναθρέψουν παιδιά καθιστάμενες έτσι μη διαθέσιμες για εργασία·

Τέλος, στην περίπτωση που ένας εργοδότης ανακαλύψει ότι οι διαδικασίες επιλογής που θεσπίσθηκαν για την πρόσληψη προσωπικού οδήγησαν σε μία κατάσταση όπου μπορεί να προσαχθεί στο δικαστήριο για έμμεση διάκριση, με ποιόν τρόπο μπορεί να προστατευθεί από τη δίωξη χωρίς να καταφύγει σε σαφή και άμεση διάκριση για λόγους φύλου, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με τις διατάξεις των Ευρωπαϊκών Συνθηκών και τα κράτη μέλη είναιποχρεωμένα εκ της Συνθήκης να προλαμβάνουν·

(1) ΕΕ L 180 της 19.7.2000, σελ. 22.

(2) ΕΕ L 303 της 2.12.2000, σελ. 16.

Απάντηση της κας Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(30 Ιανουαρίου 2002)

Τόσο η οδηγία του Συμβουλίου 2000/43/ΕΚ της 29ης Ιουνίου 2000 περί εφαρμογής της ίσης μεταχείρισης προσώπων ασχέτως φυλετικής ή εθνοτικής τους καταγωγής όσο και η οδηγία 2000/78/ΕΚ της 27ης Νοεμβρίου 2000 για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία απευθύνονται στα κράτη μέλη και όχι στα κοινοτικά θεσμικά όργανα.(1) Εντούτοις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι αφοσιωμένη στις αρχές της ίσης μεταχείρισης όλων τωνπαλλήλων της και έχει λάβει μέτρα, κατά τη διαδικασία της μεταρρύθμισης να εξασφαλίσει περαιτέρω την ίση μεταχείριση του προσωπικού της. Το άρθρο

1α του κανονισμούπηρεσιακής κατάστασης ήδη παρέχει στουςπαλλήλους το δικαίωμα της ίσης μεταχείρισης χωρίς αναφορά, άμεση ή έμμεση, στη φυλή, τις πολιτικές, φιλοσοφικές ή θρησκευτικές πεποιθήσεις, το φύλο ή τον γενετήσιο προσανατολισμό. Προτείνονται τροπολογίες στον κανονισμόπηρεσιακής κατάστασης, έτσι ώστε να καλύπτει επίσης και τους άλλους λόγους του άρθρου 13 στα πλαίσια αυτής της διάταξης. Στην περίπτωση διαφοράς μπορεί ναποβληθεί καταγγελία στην αρχή την αρμόδια για τους διορισμούς σύμφωνα με το άρθρο 90 του κανονισμούπηρεσιακής κατάστασης. Εάν η καταγγελία αυτή απορριφθεί, μπορεί ναποβληθεί έφεση στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του άρθρου 91.

Αυτές οι αρχές εφαρμόζονται επίσης στις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με το κοινό. Ο κώδικας καλής διοικητικής συμπεριφοράς για το προσωπικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις σχέσεις του με το κοινό προβλέπει ιδιαίτερα την ισότητα μεταχείρισης του κοινού ανεξαρτήτως ιθαγένειας, φύλου, φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας, ή γενετήσιου προσανατολισμού. Οι καταγγελίες για παραβάσεις αυτού του κώδικα μπορούν ναποβάλλονται απευθείας στη Γενική Γραμματεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή στον ευρωπαίο διαμεσολαβητή.

Η αιτιολογική σκέψη 17 της οδηγίας 2000/78/ΕΚ προβλέπει σαφώς ότι η οδηγία δεν απαιτεί την πρόσληψη, προαγωγή ή διατήρηση της θέσης απασχόλησης ή την παροχή εκπαίδευσης σε άτομο που δεν είναι κατάλληλο, ικανό και πρόθυμο να εκτελεί τα βασικά καθήκοντα της εν λόγω θέσης απασχόλησης ή να παρακολουθήσει ένα δεδομένο κύκλο εκπαίδευσης με την επιφύλαξη τηςποχρέωσης να προβλέπονται εύλογες προσαρμογές για τα πρόσωπα με ειδικές ανάγκες. Ένας εργοδότης θα πρέπει να μπορεί να διαθέτει μέσα άμυνας έναντι καταγγελίας διάκρισης εφόσον είναι σε θέση να αποδείξει ότι η θέση απασχόλησης έχει καλυφθεί βάσει αποτελεσμάτων που επιτεύχθηκαν σε δημόσιο διαγωνισμό με την προϋπόθεση ότι οι διαγωνισμοί αυτοί σχεδιάζονται για τη διαπίστωση των ικανοτήτων που απαιτούνται για τη θέση εργασίας. Όσον αφορά το παράδειγμα του μάχιμου στρατιώτη που αναφέρει ο αξιότιμος ευρωβουλευτής, πρέπει να σημειωθεί ότι τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέγουν να μην εφαρμόζουν τις διατάξεις της οδηγίας 2000/78/ΕΚ όσον αφορά την αναπηρία και την ηλικία στο σύνολο ή σε μέρος των ενόπλων δυνάμεών τους έτσι ώστε να διασφαλίζουν την αποτελεσματικότητα τους.

Το τρίτο μέρος της ερώτησης του αξιότιμου ευρωβουλευτή αναφέρεται στη διάκριση βάσει του φύλου, η οποία δεν καλύπτεται από την οδηγία 2000/78/ΕΚ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατανοεί το τελευταίο μέρος της ερώτησης που αναφέρεται στη δυνατότητα για έναν εργοδότη να διεξάγει θετική δράσηπέρ ορισμένων μειονεκτουσών ομάδων, π.χ. στην περίπτωση που ανακαλύπτει ότιπάρχει σαφήςποεκπροσώπηση μιας τέτοιας ομάδας στην εταιρεία του. Και οι δύο οδηγίες επιτρέπουν ρητώς στα κράτη μέλη να διατηρούν ή ναιοθετούν ειδικά μέτρα για την πρόληψη ή την αντιστάθμιση των μειονεκτημάτων που έχουν σχέση με έναν από τους λόγους που καλύπτονται από τις οδηγίες. Η δυνατότητα για έναν εργοδότη ναιοθετεί ειδικά μέτρα προαγωγής μειονεκτουσών ομάδων στην εταιρεία του θα εξαρτάται επομένως από σχετική απόφαση του κράτους μέλους σχετικά με το θέμα αυτό. Τα μέτρα θετικής δράσης που απαιτούνται σε εθνικό επίπεδο πρέπει παρ' όλα αυτά να συμφωνούν με το κοινοτικό δίκαιο.

(1) Άρθρο 19 της οδηγίας 2000/43/ΕΚ του Συμβουλίου και άρθρο 21 της οδηγίας 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου.