ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2024/96 υποβολή: Francesco Baldarelli (PSE) προς την Επιτροπή (19 Iουλίου 1996)

Θέμα: Ποσοστό ΦΠΑ στις δημόσιες μεταφορές στην Ιταλία

Ο Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1893/91 ((ΕΕ L 169, της 29.06.1991, σελ. 1. )) του Συμβουλίου της 20ής Ιουνίου 1991 επιβεβαιώνει την αρχή της εμπορικής αυτονομίας των εταιριών που παρέχουν δημόσιες μεταφορικές επιβατικές υπηρεσίες. Είναι προφανές ότι οι εταιρίες που παρέχουν αστικές και υπεραστικές δημόσιες μεταφορικές επιβατικές υπηρεσίες πρέπει να μπορούν να λειτουργούν σύμφωνα με τις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού και υπό ίσες για όλους συνθήκες εργασίας.

Οι ιταλικές εταιρίες βρίσκονται σε σαφώς μειονεκτικότερη θέση έναντι των αντίστοιχων εταιριών άλλων κρατών μελών της ΕΕ διότι στην Ιταλία ο ΦΠΑ (19%) που αντιστοιχεί στην αγορά αγαθών και υπηρεσιών δεν μπορεί να επιστραφεί και αποτελεί πρόσθετο βάρος στο συνολικό κόστος της παρεχόμενης υπηρεσίας. Δεδομένου ότι, σύμφωνα με τον ιταλικό νόμο, τα έσοδα που προέρχονται από την αγορά ταξιδιωτικών εισητηρίων απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ (άρθρα 10 και 19, τρίτο εδάφιο του ΠΔ της 26ης Οκτωβρίου 1972, αριθ. 633), δεν είναι δυνατό, βάσει του νόμου αυτού, να επιστραφεί ο ΦΠΑ που έχει καταβληθεί εκ των προτέρων για την αγορά παραγωγικών συντελεστών, μολονότι αυτοί αφορούν επενδυτικά αγαθά. Σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη της ΕΕ υπάρχουν καλύτερες συνθήκες και είναι δυνατή η επιστροφή του ΦΠΑ που έχει καταβληθεί για επενδύσεις.

Είναι εν γνώσει της Επιτροπής η κατάσταση αυτή που προξενεί στρέβλωση στον ανταγωνισμό;

Δεν κρίνει η Επιτροπή ότι, εν όψει της ελευθέρωσης της αγοράς, πρέπει να παρέμβει για να ενοποιήσει τις συνθήκες υπό τις οποίες λειτουργούν οι διάφορες εταιρίες στον τομέα των δημόσιων μεταφορών στα διάφορα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής (9 Οκτωβρίου 1996)

Η Επιτροπή γνωρίζει ότι, στην Ιταλία, η παροχή αστικών δημόσιων μεταφορικών επιβατικών υπηρεσιών απαλλάσσεται από το φόρο προστιθέμενης αξίας χωρίς να δίνεται δικαίωμα προς έκπτωση του επιβληθέντος κατά το προηγούμενο στάδιο φόρου.

Η παροχή δημόσιων μεταφορικών επιβατικών υπηρεσιών αποτελεί μια οικονομική δραστηριότητα η οποία υπόκειται στο φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) και τα κράτη μέλη έχουν την ευχέρεια να εφαρμόσουν είτε τον κανονικό τους συντελεστή είτε μειωμένο συντελεστή. Για το λόγο αυτό, οι επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες δημόσιων μεταφορών απολαμβάνουν εν γένει δικαιώματος ανακτήσης του φόρου προστιθέμενης αξίας που καταβάλλουν στο πλαίσιο των αγορών τους. Ωστόσο, η έκτη Οδηγία σχετικά με το φόρο προστιθέμενης αξίας (388/77/EEC) ((ΕΕ αρθ. L 145 της 11.6.1977, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία του Συμβουλίου 96/42/ΕΚ της 25.6.1996, ΕΕ L 170 της 9.7.1996. )) παρέχει το δικαίωμα στα κράτη μέλη να εξακολουθήσουν, προσωρινά, να απαλλάσσουν τις επιβατικές μεταφορικές υπηρεσίες από το ΦΠΑ, δίχως να υφίσταται δικαίωμα προς έκπτωση. Συνεπώς, οι παρέχοντες τέτοιες απαλλασσόμενες του φόρου υπηρεσίες στερούνται του δικαιώματος ανάκτησης του ΦΠΑ που καταβλήθηκε κατά τις σχετικές με αυτές τις παροχές αγορές.

Σήμερα, δύο κράτη μέλη, η Ιρλανδία και η Δανία, απαλλάσσουν όλα τα είδη δημόσιων μεταφορικών επιβατικών υπηρεσιών, ενώ η Ιταλία χρησιμοποιεί την απαλλαγή επιλεκτικά εφαρμόζοντάς την μόνο στις αστικές δημόσιες μεταφορές.

Η Επιτροπή γνωρίζει ότι η εφαρμογή της απαλλαγής του φόρου προστιθέμενης αξίας στις επιβατικές μεταφορές επιφέρει στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ διαφορετικών μέσων μεταφοράς. Καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να επιτύχει υψηλότερο βαθμό εναρμόνισης κατά την εφαρμογή του ΦΠΑ στις επιβατικές μεταφορικές υπηρεσίες και, ιδιαίτερα, για να καταργήσει την απαλλαγή. Η Επιτροπή θα εξετάσει και πάλι το ζήτημα αυτό στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας που θα οδηγήσει στον καθορισμό νέου κοινού συστήματος ΦΠΑ για την ενιαία αγορά. Εν τω μεταξύ, υπόκειται στην Ιταλία να αποφασίσει αν θα εξακολουθήσει ή όχι να απαλλάσσει από τον ΦΠΑ τις αστικές δημόσιες μεταφορικές υπηρεσίες.