ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1077/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(18 Απριλίου 2002)

Θέμα: Αμερικανική πίεση στην ΕΕ για την περιστολή των δικαιωμάτων του ανθρώπου μέσω προσαρμογής του ποινικού δικαίου και της διαδικασίας ποινικής δίωξης

1. Δύναται η Επιτροπή να επιβεβαιώσει της πληροφορίες της βρετανικής ΜΚΟ Statewatch βάσει των οποίων δεν γίνεται πλέον λόγος μόνο για συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ στον τομέα της

εναρμόνισης του ποινικού δικαίου και της ποινικής δίωξης, αλλά, κάτω από πιέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, γίνονται ενέργειες και προς την κατεύθυνση της δημιουργίας διατλαντικού άξονα αστυνόμευσης και δικαιοσύνης, που θα έχει ως συνέπεια η ΕΕ να μην είναι πλέον σε θέση να καθορίζει αυτόνομα την πολιτική της για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας·

2. Έλαβαν χώρα τον περασμένο μήνα, κατόπιν της επιστολής του Αμερικανού Προέδρου Bush της 16ης Οκτωβρίου 2001 προς τον Πρόεδρό σας, τον κύριο Prodi, διαπραγματεύσεις σε δώδεκα συναντήσεις σχετικά με αμερικανικές επιταγές σε θέματα χορήγησης θεωρήσεων, ελέγχου διαβατηρίων, φύλαξης των συνόρων και κοινής πρόσβασης με τις ΗΠΑ σε όλες τις πληροφορίες σχετικά με εγκληματίες, αιτούντες άσυλο που απελαύνονται, εκδοθέντες αλλοδαπούς και εξαφανισμένα έγγραφα ταυτότητας· Ισχύουν τα παραπάνω χωρίς να εφαρμόζεται η ισχύουσα στις ΗΠΑ προστασία προσωπικών δεδομένων σε μη αμερικανούς πολίτες·

3. Εκπονήθηκε τον Δεκέμβριο, εξ ονόματος της Επιτροπής, έγγραφο εργασίας με στόχο την περαιτέρω συμμόρφωση προς τις αμερικανικές απαιτήσεις μέσω του περιορισμού των ισχυόντων εντός της ΕΕ δικαιωμάτων του ανθρώπου, μεταξύ άλλων μέσω της αποδοχής τα ατομικά δικαιώματα που κατοχυρώνονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Ανθρώπινα δικαιώματα να μπορούν στο μέλλον να αναστέλλονται με δικαστική απόφαση για λόγους εθνικής ασφάλειας και για τον ίδιο λόγο να είναι ανεκτά τα βασανιστήρια και οι απάνθρωπες συνθήκες κράτησης·

4. Ποιος είναι οι συνέπειες αυτής της εξέλιξης για ομάδες και άτομα που εκφράζουν αντίθεση προς την παγκοσμιοποίηση, την φιλελευθεροποίηση, την εμπορευματοποίηση, τις διαφορές στην ευημερία, τη διεύρυνση του χάσματος και τον πόλεμο·

5. Τι σημαίνει αυτή η εξέλιξη για τους ευρωπαίους πολίτες πουπάγονται στο αμερικανικό ποινικό δίκαιο και την έκδοσή τους στις ΗΠΑ, σε ένα κράτος δηλαδή που κάνει διάκριση μεταξύ αμερικανών πολιτών και μη αμερικανών πολιτών, που δεν εγγυάται ότι είναι εφικτή η έκτιση ποινής στην χώρα προέλευσης, και όπου εφαρμόζεται ακόμα και η θανατική ποινή·

6. Πώς προτίθεται η Επιτροπή να διασφαλίσει μια μεγαλύτερη, σε σχέση με τους περασμένους μήνες, προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου που ισχύουν στην ΕΕ από εξωτερικές πιέσεις· Πότε θα λήξουν οι κρυφές διαπραγματεύσεις και πότε θα ενημερωθεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με τις θέσεις των ΗΠΑ και της ΕΕ και ένα ενδεχόμενο αποτέλεσμα·

Πηγή: Η ημερήσια εφημερίδα των Κάτω Χωρών De Volkskrant της 22ης Μαρτίου 2002.

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(14 Ιουνίου 2002)

Στις 21 Σεπτεμβρίου 2001, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας(1). Μεταξύ των προβλεπομένων ενεργειών στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται μέτρα που έχουν ως στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ.

Όπως αναφέρεται στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 26ης Απριλίου 2002, πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση με τις ΗΠΑ στις 12 Απριλίου 2002, στο πλαίσιο της στρατηγικής επιτροπής για την μετανάστευση, τα σύνορα και την παροχή ασύλου.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης αυτής, η Ένωση εδέχθη ευνοϊκά τις αμερικανικές προτάσεις όσον αφορά τη συνεργασία για τον έλεγχο στα σύνορα και τη διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων τις οποίες πρότειναν οι ΗΠΑ, στις 26 Οκτωβρίου 2001 και αφορούσαν:

- την ενίσχυση του ελέγχου των διερχομένων ταξιδιωτών στα διεθνή αεροδρόμια από την αστυνομία μετανάστευσης, και το ελέγχου στις εισόδους επιβίβασης,

- τον προσδιορισμός πίνακα στοιχείων που θα πρέπει να ανταλλάσσονται μεταξύ τωνπηρεσιών των συνόρων των κρατών μελών και της Βορείου Αμερικής, λεπτομέρειες των ανταλλαγών αυτών

- τη διεύρυνση της συμμετοχής των Ευρωπαίων μεταφορέων στο προηγμένο σύστημα πληροφοριών για τους επιβάτες (APIS)

- την αυξημένη χρήση των εγκαταστάσεων διέλευσης για τη στήριξη της επιστροφής ποινικά ύποπτων/μη αποδεκτών αλλοδαπών από τις ΗΠΑ στην Ευρώπη ή στη χώρα προέλευσής τους,

- τον συντονισμό των σχεδίων συνεργασίας ΗΠΑ-ΕΕ στον τομέα της ασφάλειας των συνόρων,

- την ενθάρρυνση της εφαρμογής από μέρους άλλων κρατών των προτύπων διαβατηρίου/άδειας εισόδου(βίζας) του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO),

- την άμεση ενημέρωση των ΗΠΑ. και των άλλων κύριων εταίρων όταν διαπιστώνεται παράβαση, κλοπή ή πρόβλημα ασφάλειας διαβατηρίου/άδειας εισόδου,

- τον συντονισμό της κατάρτισης σε θέματα πλαστογράφησης εγγράφων,

- τη βελτίωση της συνεργασίας όσον αφορά την απομάκρυνση ατόμων που δεν πληρούν τους όρους που συνεπάγεται το καθεστώς τους, ποινικάπόπτων ή μη επιθυμητών ατόμων.

Σύμφώνα με το σχέδιο δράσης της Ένωσης, η Επιτροπή εξέδωσε στις 5 Δεκεμβρίου 2001, έγγραφο εργασίας με τίτλο: Η σχέση μεταξύ της διαφύλαξης της εσωτερικής ασφάλειας και της συμμόρφωσης με τους διεθνείς κανόνες και μέσα προστασίας.

Τα προαναφερθέντα συμπεράσματα του Συμβουλίου επίσης θέτουν και το γενικό πλαίσιο της πολιτικής και δικαστικής συνεργασίας της Ένωσης με τις ΗΠΑ. Το Συμβούλιο έδωσε άδεια στην προεδρία να διαπραγματευθεί συμφωνία στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας σε ποινικέςποθέσεις, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων της τρομοκρατίας, βάσει των άρθρων 24 και 38 της συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εντολή διαπραγματεύσεων καλύπτει ιδιαίτερα την έκδοση, συμπεριλαμβανομένης και της προσωρινής έκδοσης για την διεξαγωγή δίκης, την δικαστική συνεργασία συμπεριλαμβανομένης και της ανταλλαγής δεδομένων, την θέσπιση κοινών ομάδων έρευνας, την μαρτυρία (μέσω βίντεο-σύσκεψης) και τον καθορισμό ενιαίων σημείων επαφής.

Όσον αφορά την έκδοση, η Ένωση θαποβάλλει κάθε συμφωνία έκδοσης στην παροχή εγγυήσεων ότι δεν θα εφαρμοστεί η θανατική ποινή και στην διατήρηση των ισχυουσών συνταγματικών εγγυήσεων όσον αφορά την ισόβιο καταδίκη.

Τα 15 κράτη μέλη της Ένωσης συνήψαν ήδη διμερείς συμφωνίες έκδοσης με τις ΗΠΑ.

Η μελλοντική συμφωνία θα πρέπει εν πάση περιπτώσει να διατηρήσει την ισχύ των διμερών συμφωνιών, που έχουν συναφθεί μεταξύ των κρατών μελών και των ΗΠΑ.

Το επίπεδο προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου που καθορίζεται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και επιβεβαιώνεται από τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα χρησιμεύσει ως αναφορά για τον καθορισμό της θέσης της Ένωσης και της Επιτροπής.

Θα διεξαχθούν διαπραγματεύσεις από την προεδρία, με την βοήθεια της Επιτροπής. Η προεδρία θα προβεί σε έκθεση στο Συμβούλιο σχετικά με την επιτευχθείσα πρόοδο μετά από κάθε συνεδρίαση διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ.

(1) ΕΕ L 344 της 28.12.2001.