ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-4005/97 υποβολή: Allan Macartney (ARE) προς την Επιτροπή (14 Iανουαρίου 1998)

Θέμα: Aπόρριψη ραδιενεργών αποβλήτων έξω από τις ακτές της Σκωτίας, ιδιαίτερα στην περιοχή που είναι γνωστή ως Beaufort's Dyke

Πρόσφατα ανακαλυφθέντα έγγραφα στα βρετανικά δημόσια αρχεία αποδεικνύουν ότι ραδιενεργά απόβλητα έχουν εναποτεθεί στην περιοχή του Beaufort's Dyke. 'Οσον αφορά άλλες περιοχές οι οποίες δεν είχαν αναγνωρισθεί προηγουμένως ως τόποι εναπόθεσης ραδιενεργών αποβλήτων, το Υπουργείο Σκωτικών Υποθέσεων αναφέρει τα εξής:

- απόρριψη από ραδιενεργό μονάδα κατασκευής βαλβίδων μεταξύ 1954 και 1997 στην περιοχή του Βόρειου Queensferry.

- σύσταση σε βρετανική εταιρεία το 1949 να απορρίψει 35.000 μετρητές τα οποία περιείχαν συνολικά μεταξύ 25 και 50mg ράδιο είτε στη γη είτε σε σφραγισμένα δοχεία τουλάχιστον πέντε μίλια εκτός των ακτών, απόρριψη που πιθανόν συνεχίσθηκε και στη δεκαετία του 1950

- απόρριψη από βρετανική εταιρεία δύο αντιστατικών μηχανισμών (στρόντιο 90) στην περιοχή απόρριψης των εκρηκτικών στη νήσο Arran πριν το 1958.

- απόρριψη το 1963 στο Garrach Head, Clyde, υλικού που προήρχετο από την εκκαθάριση του εργοστασίου ραδίου στο Balloch.

Η περιοχή του Beaufort's Dyke δημιουργεί ιδιαίτερες ανησυχίες. Μεγάλες ποσότητες ραδιενεργών αποβλήτων εναποτέθηκαν στην περιοχή κατά τη δεκαετία του 1950 και 1970. Υπάρχει επίσης το θέμα της έγκρισης κατασκευής ηλεκτρικής μονάδας η οποία θα γειτνιάζει με το Beaufort's Dyke. Αυτό θα είχε σαν αποτέλεσμα την περαιτέρω επιδείνωση του προβλήματος με τα πυρομαχικά, πρόβλημα που είχε ήδη παρουσιασθεί κατά τη διάρκεια της κατασκευής ενός αγωγού αερίου. Ο ραδιενεργός χαρακτήρας ορισμένων από τα υλικά που απορρίπτονται στο Beaufort's Dyke σημαίνει ότι θα πρέπει να εξετασθούν ορισμένα θέματα ασφάλειας. Θα πρέπει επίσης να αντιμετωπισθεί το ενδεχόμενο κοινοτικής χρηματοδότησης εκ μέρους των διαθρωτικών ταμείων για σχέδιο που θα αφορά την υγεία και την προστασία από τους κινδύνους.

Στο πλαίσιο αυτών των νέων στοιχείων σχετικά με την απόρριψη ραδιενεργών αποβλήτων στη Σκωτία, είναι η Επιτροπή σε θέση να ερευνήσει πλήρως το θέμα (σε συνδυασμό με την απάντησή της της 24.01.1996/ΧΙ/001145, Marius ENTHOVEN);

Απάντηση της κ. Bjerregaard εξ ονόματος της Επιτροπής (5 Φεβρουαρίου 1998)

Η Επιτροπή γνωρίζει τα στοιχεία στα οποία αναφέρεται το αξιότιμο μέλος. Το αξιότιμο μέλος παρακαλείται να ανατρέξει στην απάντηση της Επιτροπής στη γραπτή ερώτηση P-2495/97 της κ.McKenna ((ΕΕ C 60 της 25.2.1998, σελ. 136. )) σχετικά με την απόρριψη ραδιενεργών αποβλήτων στην περιοχή Beaufort's Dyke, μεταξύ Σκωτίας και Βόρειας Ιρλανδίας. Αν και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν αποτελούσε κράτος μέλος την εποχή της απόρριψης, η Επιτροπή έχει διενεργήσει σχετική έρευνα. Ειδικότερα, η Επιτροπή ζήτησε περισσότερες πληροφορίες από τις βρετανικές αρχές σχετικά με την ποσότητα και τον τύπο των σχετικών ραδιονουκλεϊδίων, τη φύση της χρησιμοποιηθείσας συσκευασίας και τις πιθανές επιπτώσεις των αποβλήτων στην ανθρώπινη υγεία.

Παρόλο που οι τακτικοί έλεγχοι που διενεργούνται από τη δεκαετία του '60 δεν έχουν αποκαλύψει οποιαδήποτε μετρήσιμη μεταβολή της ραδιενέργειας στην περιοχή, οι βρετανικές αρχές ανέθεσαν στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοπροστασίας (NRPB) να προβεί σε ανεξάρτητη αξιολόγηση των πληροφοριών και να υπολογίσει τη σοβαρότητα, από άποψη ακτινοβολίας, των απορρίψεων στην περιοχή Beaufort's Dyke και των απορρίψεων γύρω από την ακτή της Σκωτίας οι οποίες αποκαλύφθηκαν την ίδια εποχή. Η αναλυτική αυτή αξιολόγηση υποβλήθηκε στις βρετανικές αρχές τον Νοέμβριο 1997 και διατίθεται από το βρετανικό Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοπροστασίας ως «NRPB Memorandum M859 - Assessment of the radiological implications of dumping in Beaufort's Dyke and other coastal waters from the 1950s» (υπόμνημα NRPB M859 - «Αξιολόγηση των ραδιολογικών επιπτώσεων των απορρίψεων στο Beaufort's Dyke και άλλα παράκτια ύδατα από τη δεκαετία του '50»). Συμπέρασμα της μελέτης ήταν ότι οι εκτιμώμενες δόσεις από τη διασπορά ραδιονουκλεϊδίων δεν είναι σημαντικές από άποψη ραδιοπροστασίας. Πραγματοποιήθηκε επίσης αξιολόγηση των πιθανών δόσεων από το χειρισμό βαρελιών και μεμονωμένων αντικειμένων που βγάζουν στην ξηρά τα κύματα ή που ανακτώνται λόγω αλιευτικών δραστηριοτήτων. Από τα αποτελέσματα της αξιολόγησης προέκυψε ότι η μόνη πιθανότητα για ραδιολογικά σημαντική δόση αφορά τον χειρισμό αντικειμένων από τα δύο σημεία όπου έχει απορριφθεί στρόντιο-90, κοντά στη νήσο Arran. Ενώ η πιθανότητα παρομοίου συμβάντος θεωρήθηκε πολύ μικρή, το NRPB εντούτοις έκρινε συνετό να δοθούν συμβουλές στους αλιείς των αλιευτικών πλοίων και στους οργανισμούς που ασχολούνται με τα υλικά που βγάζουν στην ξηρά τα κύματα. Βάσει της ανωτέρω αξιολόγησης ωστόσο, το NRPB έκρινε ότι δεν υπάρχει ανάγκη περαιτέρω παρακολούθησης του θαλάσσιου περιβάλλοντος ως προς τις απορρίψεις αυτές ούτε, εννοείται, λόγος να γίνει προσπάθεια ανάκτησης των αποβλήτων.

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω συμπεράσματα και το γεγονός ότι οι απορρίψεις πραγματοποιήθηκαν πριν ισχύσει η νομοθεσία ΕΥΡΑΤΟΜ για το Ηνωμένο Βασίλειο, η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν απαιτείται εκ μέρους της καμία περαιτέρω δράση.

Όσον αφορά την προτεινόμενη κατασκευή μιας ηλεκτρικής γραμμής διασύνδεσης μεταξύ Σκωτίας και Βόρειας Ιρλανδίας, η ασφάλεια της υποβρύχιας θαλάσσιας διαδρομής έχει εξ υπαρχής αποτελέσει προτεραιότητα, δεδομένου ότι από καιρό ήταν γνωστό ότι το Beaufort's Dyke χρησιμοποιήθηκε για πολλά έτη ως χώρος απορρίψεων για πλεονάζοντα πυρομαχικά. Ο οργανισμός ηλεκτρικής ενέργειας της Βόρειας Ιρλανδίας (Northern Ireland Electricity - NIE) έχει πραγματοποιήσει τρεις χωριστές λεπτομερείς διερευνήσεις του βυθού κατά μήκος των προτεινόμενων διαδρομών, χρησιμοποιώντας τον πλέον σύγχρονο εξοπλισμό διερεύνησης. Οι ακριβείς διαδρομές των καλωδίων επιλέχθηκαν εντός των διερευνηθέντων διαδρομών ώστε να αποφευχθούν όλα τα εμπόδια. Περαιτέρω έρευνες κατά μήκος των επιλεχθέντων διαδρομών θα πραγματοποιηθούν πριν και μετά την τοποθέτηση των καλωδίων κατά τη συνήθη πρακτική εγκατάστασης. Κατά την εγκατάσταση των καλωδίων, θα εφαρμοστούν μέθοδοι ακριβείας που εξασφαλίζουν ότι ο βυθός δεν θα υποστεί καμία διατάραξη. Αυτές οι μέθοδοι εγκατάστασης διαταράσσουν τον βυθό πολύ λιγότερο από όσο η εγκατάσταση σωληναγωγών. Ο NIE συνεργάζεται στενά με τις αρχές υγείας και ασφάλειας και υπέβαλε προσθήκη στη δήλωση περιβαλλοντικών επιπτώσεων τον Δεκέμβριο 1997, ανταποκρινόμενος στο υπόμνημα του NRPB που προαναφέρθηκε. Αυτή η προσθήκη αποτελεί προς το παρόν αντικείμενο δημοσίων διαβουλεύσεων στη Βόρειο Ιρλανδία. Ωστόσο, δεδομένου ότι η μόνη περιοχή ανησυχίας που επισημάνθηκε από τον NRPB βρίσκεται κοντά στη νήσο Arran, που δεν έχει καμία σχέση με την περιοχή της γραμμής διασύνδεσης, δεν προκύπτει κανένας νέος κίνδυνος. Η Επιτροπή είναι ικανοποιημένη επειδή έχουν αντιμετωπιστεί επαρκώς τα ζητήματα υγείας και ασφάλειας που αφορούν τη διασύνδεση και επειδή η τοποθέτηση των καλωδίων δεν θα θέσει σε οποιοδήποτε κίνδυνο τη δημόσια υγεία και ασφάλεια.