ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1549/00

υποβολή: Vitaliano Gemelli (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(18 Μαΐου 2000)

Θέμα: Οικονομικές και νομισματικές πολιτικές

Η συνεχής εξασθένηση του ευρώ έναντι του δολαρίου δημιουργεί σειρά ανησυχιών σε πάρα πολλούς ευρωπαϊκούς κύκλους. Από περισσότερους τομείς πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό, χρηματοπιστωτικό απαιτούνται πλήρεις εξηγήσεις για την οικονομική και νομισματική στρατηγική της ΕΕ, ενώ η Επιτροπή αναλώνεται σε καθησυχαστικά μηνύματα και το Συμβούλιο αγνοεί παντελώς το πρόβλημα. Η ΕΚΤ περιορίζεται να καθορίζει

διαδοχικές αυξήσεις των επιτοκίων, οι οποίες αποτελούν καταφανή ένδειξη της ανυπαρξίας οικονομικής και νομισματικής στρατηγικής, ακριβώς διότι γίνεται προσφυγή σε κοινά μέτρα τεχνικού χαρακτήρα χωρίς καμιά σύνδεση με ένα ευρύτερο οικονομικό πλαίσιο. Ναι μεν η αύξηση των επιτοκίων περιορίζει τον πληθωριστικό κίνδυνο, αλλά ασφαλώς ελαττώνει την προσφυγή στο ευρώ για τις επενδύσεις των επιχειρήσεων. Οι χρηματοδοτήσεις αυτές είναι απολύτως απαραίτητες για την επιτάχυνση της διαδικασίας εκσυγχρονισμού της οικονομίας και την επίλυση του προβλήματος της τεράστιας ευρωπαϊκής ανεργίας, η οποία βέβαια δεν είναι δυνατόν να χαρακτηρισθεί συγκυριακή, αλλά αποτελεί καρπό του πλήθους τωνφισταμένων διαρθρωτικών αγκυλώσεων και της έλλειψης εναρμόνισης των οικονομικών, χρηματοπιστωτικών, φορολογικών και κοινωνικών πολιτικών των κρατών της ΕΕ. Οι μέχρι σήμερα πολιτικές, διστακτικές, προστατευτικές, κοντόφθαλμες και διεπόμενες από ξεπερασμένους ιδεολογισμούς, δεν επιτρέπουν τη διεξαγωγή μιας ήρεμης συζήτησης για την αναζήτηση μιας ανταγωνιστικής διάστασης στην παγκόσμια αγορά.

Για τους λόγους αυτούς μπορεί η Επιτροπή να ανακοινώσει:

- Ποιες κατευθύνσεις οικονομικής και νομισματικής στρατηγικής σκοπεύει να εφαρμόσει"

- Ποια είναι η ευρωπαϊκή πολιτική αρχή που αποφασίζει την οικονομική και νομισματική πολιτική της ΕΕ, σε πνεύμα σεβασμού της τεχνικο-επιχειρησιακής ανεξαρτησίας της ΕΚΤ"

- Ποια μέτραπάρχει η πρόθεση να ληφθούν στην ΕΕ και τα κράτη μέλη για τον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας"

- Πώς σκοπεύει να λύσει το πρόβλημα της τεράστιας ανεργίας στην Ευρώπη, διατηρώντας και σεβόμενη τους κανόνες που ρυθμίζουν την είσοδο και παραμονή εξωκοινοτικών πολιτών"

- Ποιο ρόλο σχεδιάζει η Επιτροπή για τιςποψήφιες χώρες, ώστε η επιθυμητή διεύρυνση να πραγματοποιηθείπό τις καλύτερες προϋποθέσεις και το συντομότερο δυνατό, σε μια ΕΕ που θα εξασφαλίζει θετικές οικονομικές συνθήκες και θα εμπνέει αισθήματα ασφάλειας και σταθερότητας, ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής των ευρωπαίων πολιτών"

- Ποια πρόταση σκοπεύει ναποβάλει η Επιτροπή στις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, την Ιαπωνία, τη Ρωσία, την Κίνα και σε όλες τις παγκόσμιες οικονομικές δυνάμεις, προκειμένου να ξεκινήσει μια φάση διαπραγματεύσεων με στόχο τη σταθεροποίηση των νομισματικών και χρηματοπιστωτικών αγορών και την προστασία των πολιτών, των επενδυτών και των αποταμιευτών από τους κινδύνους καταρρεύσεων οι καταστροφικές συνέπειες των οποίων μπορεί να απειλήσουν έως και τη διεθνή ειρηνική συμβίωση;

Απάντηση του κ. Solbes Mira εξ ονόματος της Επιτροπής

(11 Ιουλίου 2000)

Η Επιτροπή ανέπτυξε εμπεριστατωμένη και συνεκτική στρατηγική οικονομικής πολιτικής που αποσκοπεί στην δημιουργίαψηλών ποσοστών διατηρήσιμης, μη πληθωριστικής ανάπτυξης και συμβάλλει κατάυτόν τον τρόπο στην αντιμετώπιση σημαντικών προκλήσεων, όπως π.χ. την αποκατάσταση της πλήρους απασχόλησης. Η στρατηγική συνίσταται κυρίως σε μακροοικονομικές πολιτικές ανάπτυξης και σταθερότητας, που περιλαμβάνουν νομισματική πολιτική που αποσκοπεί στη διατήρηση της σταθερότητας των τιμών σύμφωνα με τη Συνθήκη και από οικονομικές μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της λειτουργίας των αγορών προϊόντων, κεφαλαίου και εργατικού δυναμικού.

Η στρατηγική στο σύνολό της εκτίθεται στην σύσταση της Επιτροπής για τους Γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών και της Κοινότητας για το 2000 (ΓΠΟΠ). Καλύπτει όλους τους σημαντικούς τομείς ενώ οι διαδικασίες του Cardiff και του Λουξεμβούργου ασχολούνται με τα αντίστοιχα θέματα λεπτομερέστερα. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να εφαρμόσουν τη στρατηγική σύμφωνα με τα καθήκοντα, τις αρμοδιότητες και τις εξουσίες που ορίζονται στη συνθήκη.

Τα καθήκοντα πολιτικής στην Κοινότητα ακολουθούν σαφείς κανόνες. Η νομισματική πολιτική για την ζώνη ευρώ διεξάγεται από το Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών (ΕΣΚΤ). Το ΕΣΚΤ για να επιτεύξει τους στόχους που τίθενται στο άρθρο 105 της Συνθήκης ΕΚ δενπακούει σε εντολές τρίτων, ενώ εκπρόσωποι της κεντρικής τράπεζας θα συμμετέχουν ενεργά σε διαλόγους οικονομικής πολιτικής σε διάφορα fora, στα οποία συμπεριλαμβάνεται και η τακτική ανταλλαγή απόψεων με το Κοινοβούλιο. Η νομισματική πολιτική εκτός της ζώνης ευρώ παραμένει αρμοδιότητα των κρατών μελών. Η δημοσιονομική πολιτική και οι περισσότερες λοιπές οικονομικές πολιτικές καθορίζονται σε εθνικό επίπεδο σύμφωνα με την επικουρικότητα. Ωστόσο στην διεξαγωγή των πολιτικών τους τα κράτη μέλη πρέπει να σέβονται τη Συνθήκη καθώς και τιςποχρεώσεις του Συμφώνου σταθερότητας και ανάπτυξης και την αρχή του αυστηρού συντονισμού. Αυτό συνεπάγεται συγκεκριμένα ότι διεξάγουν

και συντονίζουν τις πολιτικές τους στο πλαίσιο των Γενικών προσανατολισμών των οικονομικών πολιτικών (ΓΠΟΠ) που προαναφέρθηκαν. Οι ΓΠΟΠ θεσπίζονται από το Συμβούλιο Ecofin το οποίο είναι το κεντρικό συντονιστικό όργανο, βάσει σύστασης της Επιτροπής και βάσει προτεραιοτήτων που έχει θέσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καθώς και ενδεχομένων σχολίων άλλωνπηρεσιών του Συμβουλίου επί της σύστασης της Επιτροπής. Ο συντονισμός των πολιτικών και των μεταρρυθμίσεων στις αγορές εργατικού δυναμικού διέπονται λεπτομερέστερα από τις κατευθυντήριες γραμμές και την απασχόληση που καθορίστηκαν στον τίτλο της Συνθήκης για την απασχόληση, ενώ η πολιτική διαδικασία που αποφασίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Cardiff διασφαλίζει αναθεώρηση των μεταρρυθμίσεων στις αγορές αγαθών και κεφαλαίων. Και οι δύο αυτές διαδικασίες τηρούν το συνολικό πλαίσιο που καθόρισαν οι ΓΠΟΠ.

Η κατανομή δραστηριοτήτων απαιτεί συνεχή και καρποφόρο διάλογο μεταξύ όλων των ενδιαφερόμενων. Ο διάλογος μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και του Συμβουλίου Ecofin διεξάγεταιπό διάφορες μορφές και σε διάφορα επίπεδα, με τη συμμετοχή της Επιτροπής και τηρώντας όλες τις πλευρές ανεξαρτησίας του ΕΣΚΤ. Αξιοποιούνται οι δίαυλοι επικοινωνίας που προβλέπονται στην Συνθήκη. Λαμβάνουν χώρα άτυπες συζητήσεις στα πλαίσια της ομάδας ευρώ των 11, στις συναντήσεις των οποίων λαμβάνει μέρος τακτικά η ΕΚΤ. Ο διάλογος μεταξύπουργών και νομισματικών αρχών προετοιμάζεται συνεχώς σε επίπεδοψηλόβαθμωνπαλλήλων στα πλαίσια της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής επιτροπής. Επίσης, ο μακροοικονομικός διάλογος που καθιερώθηκε βάσει του Ευρωπαϊκού συμφώνου απασχόλησης, συγκεντρώνει όλους τους ενδιαφερόμενους, μεταξύ των οποίων και τους κοινωνικούς εταίρους. Ο τακτικός αυτός διάλογος βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και σέβεται την ανεξαρτησία και την αυτονομία των εταίρων στους τομείς αρμοδιότητάς τους.

Η Επιτροπή με στόχο τον εκσυγχρονισμό της κοινοτικής οικονομίας και την ενθάρρυνση της διατηρήσιμης ανάπτυξης βάσει του νέου στρατηγικού στόχου που ετέθη από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόναςπέβαλε στη σύσταση της για τους ΓΠΟΠ 2000 πλήρη και συνεκτική σειρά πολιτικών. Παρέχει επιχειρησιακό περιεχόμενο στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της Λισσαβόνας και στοχεύει στη βελτίωση της ποιότητας και της διατηρησιμότητας των δημόσιων οικονομικών, την ενίσχυση μιας οικονομίας βασισμένης στη γνώση, την εξασφάλιση αποτελεσματικών αγορών αγαθών και την προώθηση περισσότερο ενοποιημένων αγορών κεφαλαίου καθώς και στην ενίσχυση των αγορών εργασίας. Καλεί όλους να αναπτύξουν δραστηριότητες στους αντίστοιχους τομείς τους. Η Επιτροπή θα αναλάβει πλήρως τις αρμοδιότητές της για την παρακολούθηση της προόδου κατά την εφαρμογή των πολιτικών αυτών.

Οι διαδικασίες του Λουξεμβούργου και του Cardiff θα αναπτύξουν την οικονομική και κοινωνική ατζέντα στους αντίστοιχους τομείς τους. Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας, η μέθοδος ελεύθερης πολιτικής συντονισμού σε κοινοτικό επίπεδο θα επεκταθεί σε νέους τομείς όπως η εκπαίδευση και η κατάρτιση, η προώθηση της κοινωνίας των πληροφοριών και των νέων τεχνολογιών καθώς και στην κοινωνική προστασία και συμμετοχή.

Κάθε άνοιξη, ένα ειδικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα επανεξετάζει τη στρατηγική και την πρόοδό της, ιδίως βάσει μιας συνθετικής έκθεσης που θα εκπονεί η Επιτροπή (βάσει των δεικτών της απασχόλησης, της καινοτομίας, της οικονομικής μεταρρύθμισης και της κοινωνικής συνοχής.

Ήδη έχει αναφερθεί, η Επιτροπή ανέπτυξε στρατηγική οικονομικής πολιτικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση που εκτίθεται στους ΓΠΟΠ και στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση, οι οποίες παρουσιάζουν λεπτομερέστερα πώς θα επιτευχθεί πρόοδος με την ενίσχυση των αγορών εργασίας. Η στρατηγική αποσκοπεί σε διαδικασία ενδογενούς οικονομικής ανάπτυξης που θα ενισχύεται από την καλή λειτουργία της αγοράς εργασίας. Ο επιδιωκόμενος στόχος είναι να αυξηθεί σημαντικά το σύνολο του ποσοστού απασχόλησης στην Ευρώπη σε μόνιμη βάση. Ο συνολικός στόχος θα πρέπει να είναι να αυξηθεί το ποσοστό απασχόλησης από 60 % κατά μέσο όρο σήμερα σε όσο το δυνατόν κοντύτερα στο 70 % το 2010 και να αυξηθεί ο αριθμός των γυναικών στην απασχόληση από 51 % κατά μέσο όρο σήμερα σε άνω του 60 % το 2010.

Για να ενισχυθούν οι αγορές εργασίας, όπως ορίζεται από τους ΓΠΟΠ, οι κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση θέτουν σαφείς στόχους και μέτρα. Δίνεται έμφαση στην βελτίωση της δυνατότητας απασχόλησης, στην ανάπτυξη του επιχειρηματικού πνεύματος, στην ενθάρρυνση της προσαρμοστικότητας και στην ενίσχυση των ίσων ευκαιριών. Οι στόχοι αυτοί δεν περιλαμβάνουν αλλαγή των κανόνων που διέπουν την μετανάστευση από και προς την Κοινότητα.

Η εφαρμογή της συνολικής οικονομικής στρατηγικής όπως εκτίθεται στους ΓΠΟΠ και η πολιτική δράση που συνιστάται στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση σημειώνουν πρόοδο. Η απασχόληση σημειώνει θετική εξέλιξη και η ανεργία μειώνεται. Το 2002 προβλέπεται ενδελεχής αξιολόγηση του αντικτύπου της διαδικασίας του Λουξεμβούργου.

Οιποψήφιες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης έχουν ήδη επιτύχει σημαντική πρόοδο στην μετάβασή τους προς ανταγωνιστικές οικονομίες αγοράς. Οι προοπτικές ανάπτυξης έχουν διευρυνθεί ενόψει των θετικών επιπτώσεων των τοπικών προγραμμάτων προσαρμογής και της βελτίωσης του εξωτερικού περιβάλλοντος. Η Επιτροπή κρίνει ότι οιποψήφιες χώρες θα πρέπει να συνεχίσουν να καταβάλλουν τις προσπάθειές τους για μεταρρύθμιση στο πλαίσιο των προγραμμάτων πριν την προσχώρηση και πως εκτίθεται λεπτομερέστερα στις στρατηγικές οικονομικής πολιτικής καθώς και στις αναθεωρήσεις της πολιτικής για την απασχόληση που έχουν εκπονηθεί από κοινού μεταξύ τωνποψηφίων χωρών και της Επιτροπής. Έτσι προετοιμάζουν το έδαφος για προσχώρηση εν ευθέτω χρόνω,πό συνθήκες που οδηγούν σε ανάπτυξη και ευημερία τόσο στις χώρες προσχώρησης όσο και την παρούσα Κοινότητα.

Η Επιτροπή έχει ήδη λάβει σειρά πρωτοβουλιών για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της σταθερότητας του κοινοτικού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν το σχέδιο δράσης για τις χρηματοπιστωτικέςπηρεσίες που θα πρέπει να εφαρμοσθεί μέχρι το 2005 (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Λισσαβόνας) και την πρόσφατη αναθεώρηση του πλαισίου για την επάρκεια κεφαλαίου στην Κοινότητα.

Έχει σημειωθεί επίσης πρόοδος στην μεταρρύθμιση της αρχιτεκτονικής του διεθνούς νομισματικού συστήματος. Διεξάγονται συζητήσεις για τα θέματα αυτά σε διάφορα fora, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και την Ομάδα των 7 μεγάλων βιομηχανικών κρατών (G7). Η Επιτροπή, για να βοηθήσει την πραγματικότητα των νέων αναπτυσσόμενων αγορών και της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ), είναι προετοιμασμένη να παίξει ενεργό ρόλο στην προετοιμασία και την διαπραγμάτευση κοινών θέσεων τόσο στο εσωτερικό της όσο και με τις χώρες G7. Ωστόσο, μέχρι σήμερα τα κράτη μέλη διστάζουν να επιτρέψουν στην Κοινότητα να τονίσει την ευρωπαϊκή διάσταση σε διεθνές επίπεδο.