ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1934/01

υποβολή: Mihail Papayannakis (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(29 Ιουνίου 2001)

Θέμα: Διάσκεψη Κορυφής του Δούναβη

Η διαβεβαίωση της Επιτροπής ότι οιφιστάμενοι χρηματοδοτικοί πόροι της ΕΕ μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τηνποστήριξη των συμπερασμάτων της Δήλωσης της Διάσκεψης Κορυφής της 30ης Απριλίου 2001 για το Περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξη στην Περιοχή των Καρπαθίων και του Δούναβη είναι ιδιαίτερα σημαντική, εφόσον οι πόροι αυτοί είναι καθοριστικής σπουδαιότητας για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας στις περιοχές αυτές. Ωστόσο, φημολογείται ότι ορισμένες διαδικασίες σχετικά με τη χρήση προενταξιακών κονδυλίων της ΕΕ παρεμποδίζουν την ανάπτυξη των πόρων αυτών για τηνποστήριξη των αποτελεσμάτων της Διάσκεψης Κορυφής.

Στις διαδικασίες αυτές συμπεριλαμβάνεται μεταξύ άλλων:

1. το κατώτατο όριο των 5 εκατ. ευρώ (κριτήριο για τα σχέδια ISPA) που δεν επιτρέπουν τη στήριξη τοπικών σχεδίων μικρής κλίμακας που κατευθύνονται από ενδιαφερομένους φορείς, τα οποία συχνά αποτελούν το αποτελεσματικότερο μέσο για τη προώθηση βιώσιμων προσεγγίσεων·

2. το εισιτήριο εισόδου (προϋπόθεση για το πρόγραμμα LIFE — Φύση) που αποτρέπει πολλέςποψήφιες προς ένταξη χώρες να μετάσχουν στο πρόγραμμα·

3. επίσης, οι ισχύουσες διαδικασίες SAPARD (όπως είναι το κριτήριο χρηματοδοτικής επιλεξιμότητας των αιτούντων) και τα σχετικά σχέδια (που εστιάζονται σε μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη των γεωργικώνποδομών) που δημιουργούν διακρίσεις σε βάρος μικρών γεωργών και του αγροτικού πληθυσμού που δεν ασχολείται με τη γεωργία, συνιστώντας ζωτικούς στόχους (και πιθανούς κινητήριους τροχούς) για την αειφόρο αγροτική ανάπτυξη και ευνοώντας μεγάλα εμπορικά συμφέροντα.

Λαμβάνονταςπόψη όλα αυτά, προτίθεται η Επιτροπή να αναφέρει με ποιο τρόπο σκοπεύει να αντιμετωπίσει τα ζητήματα αυτά κατά την περαιτέρω επανεξέταση και ανάπτυξη των τριών αυτών σημαντικών χρηματοδοτικών μηχανισμών της ΕΕ για το τρέχον χρηματοδοτικό πρόγραμμα 2000-2006·

Απάντηση του κ. Verheugen εξ ονόματος της Επιτροπής

(20 Σεπτεμβρίου 2001)

Το ISPA (Μέσο προενταξιακών διαρθρωτικών πολιτικών) είναι ένα από τα τρία προενταξιακά μέσα που παρέχουν κοινοτική συνδρομή στις δέκαποψήφιες για ένταξη χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Μεταξύ του 2000 και του 2006 θα διατεθούν περίπου 7 δισεκατομμύρια για να βοηθήσουν τιςποψήφιες χώρες να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις του κεκτημένου στον τομέα του περιβάλλοντος και με τους στόχους των εταιρικών σχέσεων ενόψει της προσχώρησης, και επίσης για να χρηματοδοτήσουν τηνποδομή των μεταφορών η οποία προωθεί την αειφόρο κινητικότητα.

Οι επενδύσεις που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του ISPA θα πρέπει να είναι επαρκείς για να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος ή στην ανάπτυξη τηςποδομής των μεταφορικών δικτύων. Με δεδομένους αυτούς τους στόχους, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1267/1999 του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 1999 για τη θέσπιση του ISPA(1) απαιτεί ώστε οι δαπάνες της επένδυσης να μην είναι λιγότερες από 5 εκατομμύρια. Σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, ωστόσο, το συνολικό κόστος μπορεί να είναι χαμηλότερο από αυτό το όριο.

Εξάλλου, το άρθρο 2, παράγραφος 1 του παραπάνω αναφερθέντος κανονισμού προβλέπει ότι οι ομάδες έργων χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο του ISPA. Παρόλο που η συνολική επένδυση των διαφόρωνπο-έργων των ομάδων βασικά θα πρέπει ναπερβαίνει αυτό το όριο, οι δαπάνες για τα μεμονωμέναπο-έργα μπορούν να είναι κάτω των 5 εκατομμυρίων. Με στόχο πάντα τη μεγιστοποίηση της κοινοτικής συνδρομής, οι ομάδες έργων χρειάζεται να πληρούν ορισμένα κριτήρια. Για παράδειγμα, χρειάζεται να ακολουθούν μια στρατηγική προσέγγιση και να αποβλέπουν σε κοινούς στόχους, όπως να αυξάνουν την ποιότητα του ύδατος σε μιαδρολογική λεκάνη (λεκάνη απορροής ποταμού), ή να ανήκουν στον ίδιο μεταφορικό άξονα. Αυτή η προσέγγιση ενθαρρύνεται από την Επιτροπή· οι δικαιούχοι χώρες θαποβάλουν, εν ευθέτω χρόνω, αιτήσεις που θα βασίζονται σε αυτές τις αρχές.

Οι προσπάθειες της Επιτροπής να προωθήσει τη συμμετοχή τωνποψηφίων χωρών στο πρόγραμμα LIFE, και ιδίως η συνεισφορά του PHARE που θα ελαφρύνει το βάρος του εισιτηρίου εισόδου, επέτρεψαν στις κυριότερες ενδιαφερόμενες χώρες να προσχωρήσουν στο πρόγραμμα LIFE από το 2001. Πρόκειται για τη Ρουμανία, την Ουγγαρία και τη Σλοβενία στις οποίες θα πρέπει να προστεθεί προσεχώς και η Σλοβακία. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνει την ευαισθητοποίηση των εν λόγω χωρών στα προβλήματα διάσωσης της φύσης στην περιοχή του Δούναβη και των Καρπαθίων. Μόνον η Βουλγαρία (6 % της λεκάνης απορροής του Δούναβη) φαίνεται ότι δεν μπορεί να συμμετάσχει στο LIFE προς το παρόν. Παρόλο που η Επιτροπή θεωρεί λυπηρή αυτήν την κατάσταση, δεν μπορεί να επιβεβαιώσει το αποτρεπτικό αποτέλεσμα του επονομαζόμενου εισιτηρίου εισόδου και να συμμερισθεί την απαισιοδοξία του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου.

Όσον αφορά την ανησυχία ότι οι διαδικασίες που καθορίζονται στο Ειδικό πρόγραμμα ένταξης για τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη (Sapard) εστιάζεται σε μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη της γεωργικήςποδομής, δεν επιβεβαιώνονται από τα γεγονότα. Όπως φαίνεται από την έκθεση της Επιτροπής σχετικά με το Sapard για το 2000 (Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών. Ετήσια έκθεση Sapard — Έτος 2000(2)) ένα πολύ ευρύ φάσμα ενδεχόμενων δικαιούχων, περιλαμβανομένων και των μικρών καλλιεργητών και του αγροτικού πληθυσμού που δεν ασχολείται με τη γεωργία, μπορεί ναποστηριχτεί στο πλαίσιο του Sapard. Όπως φαίνεται επίσης από την έκθεση, περίπου το ένα τρίτο από τα κεφάλαια του Sapard αφιερώνονται σε επενδύσεις σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις και στη διαφοροποίηση των δραστηριοτήτων, παρέχοντας εναλλακτικό εισόδημα στις αγροτικές περιοχές, ενώ περίπου το ήμισυ των κεφαλαίων αφιερώνονται σε επενδύσεις στην αγροτικήποδομή και στη βελτίωση της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών και αλιευτικών προϊόντων.

Ένας από τους θεμελιώδεις στόχους του μέσου Sapard είναι να συμβάλει στη βιώσιμη προσαρμογή του γεωργικού τομέα και των αγροτικών περιοχών στις αιτούσες χώρες. Βασικό στοιχείο αυτού είναι η περαιτέρω αναδιάρθρωση των οικονομιών αυτών των τομέων ώστε να είναι σε θέση ναποστούν την ανταγωνιστική πίεση σε μια διευρυμένη κοινότητα. Σύμφωνα με αυτόν τον στόχο, με τις αρχές τηςγιούς

οικονομικής διαχείρισης, και με τους όρους του βασικού κανονισμού του Συμβουλίου, όλοι οι δικαιούχοι πρέπει να είναι σε θέση να επιδείξουν την οικονομική βιωσιμότητα του έργου και να χρηματοδοτήσουν το μερίδιό τους όσον αφορά το συνολικό κόστος της επένδυσης. Κατά συνέπεια, οι προσπάθειες εστιάζονται στη βιωσιμότητα και στην αειφορία των επενδύσεων, και όχι στο μέγεθος του εμπορικού συμφέροντος.

Με βάση τις παραπάνω εκτιμήσεις η Επιτροπή θεωρεί ότι τα προενταξιακά μέσα ήδη αντιμετωπίζουν τις ανησυχίες που προσδιορίζονται στην ερώτηση.

(1) ΕΕ L 161 της 26.6.1999.

(2) COM(2001)341 τελικό.