ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2463/98

υποβολή: Ernesto Caccavale (UPE) προς την Επιτροπή

(23 Ιουλίου 1998)

Θέμα: Φορολογικές απαλλαγές στο Mezzogiorno

Σε σχέση με το αίτημα που υπέβαλε η Ιταλική Κυβέρνηση προς την Επιτροπή με σκοπό να λάβει προκαταρκτική γνωμοδότηση για την πραγματοποίηση ενδεχόμενων φορολογικών απαλλαγών για τις επιχειρήσεις που προτίθενται να αναπτύξουν δραστηριότητα στη Μεσημβρινή Ιταλία (Mezzogiorno), οι Επίτροποι Mario Monti και Karen Van Miert, στους οποίους ανετέθη το ζήτημα ενδέχεται να έχουν εκφράσει αρνητική γνώμη, όπως επανελήφθη από πολλά ιταλικά μέσα ενημέρωσης, υποστηρίζοντας ότι, κίνητρα φορολογικής φύσεως που δεν συνδέονται με νέες επενδύσεις ή με τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας θα μπορούσαν να αποτελέσουν απλές βοήθειες υποστήριξης της λειτουργίας των επιχειρήσεων, παραβιάζοντας την κοινοτική αρχή του ελεύθερου ανταγωνισμού.

Οι Επίτροποι θα έχουν επιπλέον υποστηρίξει ότι δεν είναι δυνατό να μειωθεί η φορολογική πίεση μόνο στο Mezzogiorno δημιουργώντας έτσι ένα είδος φορολογικού παραδείσου και αναπτύσσοντας ισχυρές διακρίσεις μεταξύ επιχειρήσεων, παρά μόνο να αναγνωρίζεται μια ενδεχόμενη φορο-απαλλαγή σε όλο το εθνικό ιταλικό έδαφος, όπου σήμερα το καθεστώς των φορολογικών επιβαρύνσεων επί του κόστους της εργασίας είναι πολύ πιο υψηλό σε σχέση με των άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Ερωτάται λοιπόν η Επιτροπή:

1. εάν δεν δέχεται ότι η υποστηριζόμενη άποψη σύμφωνα με την οποία μια πολιτική φορολογικών απαλλαγών μπορεί να εφαρμοστεί στο εθνικό μόνο επίπεδο δύναται να ανοίξει το δρόμο σε αποσχιστικές ενέργειες και εθνικό διαχωρισμό με σημαντικούς γεωπολιτικούς κινδύνους πέραν των κοινωνικών και εκείνων κατά της σταθερότητας, για τη χώρα και για ολόκληρη την Ευρώπη;

2. να αναφέρει ποια είναι τα αίτια και οι μηχανισμοί σύμφωνα με τους οποίους σε μερικές περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως την Ουαλλία που υπάγεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, έχουν, αντιθέτως, εφαρμοσθεί διατάξεις φορολογικών απαλλαγών με αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους εργασίας;

3. να αποσαφηνίσει το λόγο για τον οποίο μερικές ρυθμίσεις, όπως οι τοπικές συμβάσεις και τα περιφερειακά σύμφωνα που βασίζονται σε παρόμοιες αρχές και που δημιουργούν νησίδες φορολογικών διευκολύνσεων, εγκρίνονται και δεν θεωρούνται ως παραβίαση της αρχής του ελεύθερου ανταγωνισμού;

4. τέλος, να υποδείξει σαφώς το σημείο μέχρι του οποίου μπορεί να φτάσει κανείς, ενεργώντας στους φορολογικούς μηχανισμούς ώστε να επιδιώκονται και να καθίστανται βολικότερες οι επενδύσεις στις λιγότερο αναπτυγμένες και σαφώς μειονεκτούσες ζώνες, όπως το Mezzogiorno της Ιταλίας, όπου το ποσοστό ανεργίας είναι τόσο υψηλό.

Απάντηση του κ. Van Miert εξ ονόματος της Επιτροπής

(11 Σεπτεμβρίου 1998)

1. Αναφορικά με το θέμα των πιθανών αποσχιστικών τάσεων σε περίπτωση αδυναμίας άσκησης διαφοροποιημένης, ανά περιφέρεια, φορολογικής πολιτικής, η Επιτροπή επιθυμεί να διευκρινίσει ότι, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε αξιολόγηση με γνώμονα τις κοινοτικές διατάξεις περί κρατικών ενισχύσεων, όλα τα μέτρα που αφορούν τη φορολόγηση των επιχειρήσεων, δηλαδή τόσο εκείνα που αφορούν συγκεκριμένες περιφέρειες, όσο και εκείνα που εφαρμόζονται σε ολόκληρη την επικράτεια του οικείου κράτους μέλους, υποβάλλονται υποχρεωτικά στην ομάδα εργασίας που έχει συσταθεί στο πλαίσιο του Συμβουλίου, όπως προβλέπει ο κώδικας δεοντολογίας που θεσπίστηκε τον Δεκέμβριο του 1997 και διέπει τη φορολόγηση των επιχειρήσεων. Η ομάδα εργασίας εξετάζει τα μέτρα και αποφαίνεται κατά πόσον αυτά έχουν αρνητικές συνέπειες για την απρόσκοπτη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Επομένως, το γεγονός και μόνο ότι η εφαρμογή ενός φορολογικού μέτρου εκτείνεται σε ολόκληρη την επικράτεια του οικείου κράτους μέλους δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το μέτρο αυτό δύναται να θεωρηθεί συμβιβάσιμο με τις υποχρεώσεις που τα κράτη μέλη ανέλαβαν με τη θέσπιση του κώδικα.

2. Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι οι περιορισμοί που ισχύουν στους τομείς της περιφερειακής και φορολογικής πολιτικής αποσκοπούν στην απρόσκοπτη λειτουργία της ενιαίας αγοράς και, κατ' επέκταση, στην πραγμάτωση των στόχων της συνθήκης, όπως είναι, επί παραδείγματι, η αρμονική και ισορροπημένη ανάπτυξη των οικονομικών δραστηριοτήτων και η οικονομική και κοινωνική συνοχή. Επομένως, για να επιτευχθεί η σύγκλιση των οικονομικών επιδόσεων, τα προβλήματα περιφερειακού χαρακτήρα πρέπει να επιλύονται με την αξιοποίηση των ποικίλων μέσων που είναι διαθέσιμα γι' αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Στα μέσα αυτά συγκαταλέγονται τα διαρθρωτικά ταμεία και οι εθνικές παρεμβάσεις τις οποίες εγκρίνει η Επιτροπή, στο πλαίσιο της πολιτικής ανταγωνισμού που εφαρμόζει, με στόχο την προώθηση της ανάπτυξης συγκεκριμένων περιοχών.

Αναφορικά με τα υφιστάμενα καθεστώτα ενισχύσεων στην Ουαλλία, η Επιτροπή πληροφορεί το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου ότι πρόκειται για επενδυτικές ενισχύσεις υπό μορφή επιχορήγησης και συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο. Εξάλλου, υφίστανται και αρκετά ακόμη καθεστώτα ενισχύσεων για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), για δράσεις κατάρτισης και για την κάλυψη του κόστους συμβουλευτικών υπηρεσιών. Η ένταση των εν λόγω ενισχύσεων, οι οποίες εντοπίζονται κυρίως στην περιοχή του Λίβερπουλ και του Κάρντιφ, κυμαίνεται από το 20 έως το 30 % σε καθαρούς όρους.

3. Σε ό,τι αφορά τις φορολογικές ενισχύσεις για τοπικές συμβάσεις και περιφερειακά σύμφωνα, τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή φανερώνουν ότι πρόκειται για επενδυτικές ενισχύσεις χορηγούμενες δυνάμει ενός καθεστώτος που η Επιτροπή ενέκρινε τον Ιούνιο του 1997. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για εκπτώσεις φόρου οι οποίες παραχωρούνται αποκλειστικά και μόνο σε επιχειρήσεις που πραγματοποιούν επενδύσεις, ανάλογα με την αξία της επένδυσης που πρόκειται να πραγματοποιηθεί κάθε φορά. Οι ενισχύσεις αυτές συμβιβάζονται με τους κανόνες που ισχύουν για τις κρατικές ενισχύσεις, διότι είναι συνυφασμένες με την πραγματοποίηση επενδύσεων. Αναφορικά, τώρα, με το ερώτημα κατά πόσον οι ενισχύσεις αυτές συνάδουν με τους κανόνες τους οποίους προβλέπει ο προαναφερθείς κώδικας δεοντολογίας, επισημαίνεται ότι η ομάδα εργασίας δεν έχει ασχοληθεί με αυτές, διότι το συγκεκριμένο καθεστώς άρχισε να εφαρμόζεται πριν από τη θέσπιση του κώδικα.

4. Σε ό,τι αφορά τις φορολογικές ρυθμίσεις που είναι δυνατό να χρησιμεύσουν για την προώθηση της ανάπτυξης περιοχών που θεωρούνται μειονεκτούσες, η Επιτροπή θα μπορούσε να θεωρήσει ως συμβιβάσιμες με την πολιτική της στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων τις μειώσεις των άμεσων φόρων οι οποίες συνδέονται με νέες επενδύσεις ή με τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης.

Εξάλλου, είναι σκόπιμο να υπενθυμισθεί ότι οι ρυθμίσεις αυτού του είδους πρέπει να γνωστοποιούνται στην ομάδα εργασίας που έχει συσταθεί δυνάμει του κώδικα δεοντολογίας, δεδομένου ότι υπάρχει περίπτωση να έρχονται σε αντίθεση με τον κώδικα αυτό. Αντιθέτως, οι μειώσεις της φορολογικής επιβάρυνσης σε σχέση με τον ΦΠΑ δεν επιτρέπονται, εκτός αν τις έχει εγκρίνει το Συμβούλιο.