ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2408/01

υποβολή: Olivier Dupuis (TDI) προς την Επιτροπή

(20 Αυγούστου 2001)

Θέμα: Χορήγηση θεωρήσεως στους εκπροσώπους των Τσετσενίων και των άλλων κατατρεγμένων λαών του κόσμου

Στην κατά τα άλλα πολύ εποικοδομητική απάντηση στην ερώτηση Η-0387/01(1) σχετικά με την χορήγηση θεωρήσεως στις προσωπικότητες που εκπροσωπούν χώρες θύματα πολέμου, κατακτημένες ή μη ανεγνωρισμένες από την διεθνή κοινότητα, η Επιτροπή καταλήγει στα ακόλουθα συμπεράσματα: Η Επιτροπή δεν δύναται να συμφωνήσει με τηνπόδειξη του αξιότιμου βουλευτή να δημιουργηθεί στο πλαίσιο των θεσμικών οργάνων της Ένωσης οργανισμός που θα είναι ειδικά επιφορτισμένος να διευκολύνει τη χορήγηση θεωρήσεων. Όντως, η κοινοτική αρμοδιότητα σε θέματα διαδικασιών και προϋποθέσεων για τη χορήγηση θεωρήσεων, όπως απορρέει από το άρθρο 62, παραγ. 2β) ιι της Συνθήκης ΕΚ, σημαίνει απλώς ότι οι νομικοί κανόνες στους τομείς αυτούς αποτελούν ήδη κοινοτικούς κανόνες. Η αρμοδιότητα για τη λήψη της απόφασης περί χορήγησης ή άρνησης χορήγησης θεώρησης εξακολουθεί να ανήκει στις προξενικέςπηρεσίες των κρατών μελών. Από νομικής απόψεως αποκλείεται να τεθείπεράνω αυτών ή να λειτουργεί παράλληλα με αυτές ένας ειδικός οργανισμός κοινοτικού χαρακτήρα.

Δεν θεωρεί όμως η Επιτροπή ότι, όταν η Ένωση κατάρτισε με κοινή δράση κατάλογο ανεπιθυμήτων προσώπων από την πρώην Γιουγκοσλαβία, τα οποία δεν δύνανται να εισέλθουν στην κοινοτική επικράτεια, τα όργανα της Ένωσης ανέλαβαν εκ των πραγμάτων και εκ του νόμου αρμοδιότητες σε θέμα χορήγησης ή άρνησης θεωρήσεων και έθεσαν εαυτάπεράνω ή λειτούργησαν παράλληλα με τις προξενικέςπηρεσίες των κρατών μελών·

Λαμβανομένουπόψη του προηγουμένου αυτού, δεν εκτιμά η Επιτροπή ότι, όπως κατάρτισε κατάλογο ανεπιθυμήτων προσώπων, θα μπορούσε θαυμάσια να αναλάβει την πρωτοβουλία να καταρτίσει και αντίθετο κατάλογο, δηλαδή κατάλογο προσωπικοτήτων που εκπροσωπούν λαούς καταπιεσμένους, θύματα πολέμου και/ή μή ανεγνωρισμένους από τη διεθνή κοινότητα, προκειμένου να τους δώσει τη δυνατότητα ναπερασπίζονται ενώπιον οιουδήποτε αρμόδιου οργανισμού που ευρίσκεται εντός της επικράτειας της Ένωσης, καθώς και ενώπιον των οργάνων της Ένωσης και των χωρών μελών της, τα συμφέροντα του λαού ή της κοινότητάς τους·

Τέλος, δύναται η Επιτροπή να εκπονήσει σχετική πρόταση κοινής δράσης και να τηνποβάλει στο Συμβούλιο και την Επιτροπή·

(1) Γραπτή απάντηση της 15.5.2001.

Απάντηση του κ. Vitorino Εξ ονόματος της Επιτροπής

(17 Οκτωβρίου 2001)

Με την έναρξη ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ, το ζήτημα της πολιτικής θεωρήσεων εντάσσεται στο πεδίο του τίτλου IV της συνθήκης ΕΚ, οι αρμοδιότητες, ωστόσο, της Κοινότητας καλύπτουν κυρίως τηνιοθέτηση του κανονιστικού πλαισίου και των σχετικών γενικών κανόνων. Ετσι, για παράδειγμα, σύμφωνα με το άρθρο 62§2 β) (πρώην άρθρο 73ι) της συνθήκης ΕΚ, οι κανόνες για τις θεωρήσεις, ότανπάρχει πρόθεση διαμονής όχι άνω των τριών μηνών, κυρίως ο κατάλογος των τρίτων χωρών, οιπήκοοι των οποίωνποχρεούνται να διαθέτουν θεώρηση προκειμένου να διέλθουν τα εξωτερικά σύνορα, και των χωρών, οιπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από τηνποχρέωση αυτή, διέπονται από το κοινοτικό δίκαιο. Ο κατάλογος αυτός καθορίζεται από τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 539/2001 του Συμβουλίου της 15ης Μαρτίου 2001 για τον καθορισμό του καταλόγου των τρίτων χωρών, οιπήκοοι των οποίωνπόκεινται στηνποχρέωση θεώρησης για την διέλευση των εξωτερικών συνόρων, και του καταλόγου των χωρών, οιπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από τηνποχρέωση αυτή(1). Επιπλέον, κάποιοι άλλοι γενικοί κανόνες κοινοτικής φύσεως, που ορίζονται από το κεκτημένο του Σένγκεν(2) προσδιορίζουν τις περιστάσεις και τις διαδικασίες σύμφωνα με τις οποίες χορηγούνται θεωρήσεις σεπήκοους τρίτων χωρών.

Ωστόσο, εναπόκειται στις εθνικές αρχές των κρατών μελών να εξετάσουν κάθε αίτηση θεώρησης που τουςποβάλλεται, βάσει ατομικής εξέτασης ανά περίπτωση. Η εξέταση αυτή διεξάγεται σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζει το κοινοτικό δίκαιο, όμως η χορήγηση ή μη της θεώρησης αποφασίζεται πάντοτεπό την ευθύνη των εθνικών αρχών των κρατών μελών(3).

Με την επιφύλαξη των διατάξεων του τίτλου IV της συνθήκης ΕΚ, τα κράτη μέλη μπορούν ναιοθετήσουν κοινές δράσεις βάσει του άρθρου 14§3 της συνθήκης ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη μπορούν να ταχθούν από κοινού, είτεπέρ, είτε κατά της χορήγησης θεωρήσεων σε ορισμένες προσωπικότητες που προέρχονται από τρίτες χώρες, σε περίπτωση που κρίνουν ότι το μέτρο αυτό αποσκοπεί στην εφαρμογή των στόχων της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας.

(1) ΕΕ L 81 της 21.3.2001.

(2) Βλέπε την Συνθήκη του Σένγκεν και τους κοινούς Κανόνες σχετικά με τις Προξενικές Υπηρεσίες, ΕΕ L 239 της 22.9.2000.

(3) Βλέπε σημεία V 2.2 και V 2.4 των κοινών Κανόνων σχετικά με τις Προξενικές Υπηρεσίες.