ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2808/98

υποβολή: Bernard Lehideux (PPE) προς την Επιτροπή

(9 Σεπτεμβρίου 1998)

Θέμα: Εμπόδια που επιβάλλονται από τις ευρωπαïκές οδηγίες για την αναγνώριση της νοσοκομειακής φαρμακευτικής ως ξεχωριστής επιστήμης

Η νοσοκομειακή φαρμακευτική, παρά τα πάμπολλα ειδικά καθήκοντα που της ανατίθενται (φάρμακα παράγωγα του αίματος, διαχείριση των κλινικών δοκιμών, επιδημιολογία, αποστείρωση, κλινική φαρμακευτική κλπ), δεν αναγνωρίζεται ως ξεχωριστή επιστήμη, αντίθετα με ό,τι συμβαίνει στους κλάδους της ιατρικής της χειρουργικής ή της βιολογίας.

Οι νοσοκομειακοί φαρμακοποιοί θα επιθυμούσαν να εξαρτάται η άσκηση της φαρμακευτικής σε νοσοκομείο ή κλινική από την απόκτηση ειδικού διπλώματος. Στη σημερινή πραγματικότητα η περάτωση της ενδονοσοκομειακής εκπαιδευτικής τους άσκησης επισφραγίζεται με την απονομή ειδικού διπλώματος DES (Diplome D'Etudes Superieurs). Παρόλα αυτά, η άσκηση της νοσοκομειακής φαρμακευτικής είναι σήμερα ανοικτή σε άλλα ιατρικά επαγγέλματα.

Το Γαλλικό Υπουργείο Υγείας και οι ενδιαφερόμενες συνδικαλιστικές οργανώσεις φαίνεται να υποστηρίζουν την αναγνώριση ειδικού καθεστώτος για τη νοσκομειακή φαρμακευτική. Η Εθνική Ομοσπονδία Συνδικαλιστικών Οργανώσεων Ενδονοσοκομειακών Φαρμακοποιών της Γαλλίας (Fédération Nationale des Syndicats d'Internes en Pharmacie), ισχυρίζεται ότι ορισμένες ευρωπαϊκές οδηγίες παρακωλύουν την εξέλιξη αυτή. Ως εκ τούτου ερωτάται η Επιτροπή:

1. Οι διατάξεις του κοινοτικού δικαίου σε θέματα άσκησης της νοσοκομειακής φαρμακευτικής στα κράτη μέλη, εμποδίζουν την αναγνώριση της νοσοκομειακής φαρμακευτικής ως ξεχωριστής επιστήμης η οποία μπορεί να ασκείται μόνο από όσους διαθέτουν ειδικό δίπλωμα;

2. Εάν η απάντηση είναι θετική, μπορεί η Επιτροπή να μας πει ποιό στόχο εξυπηρετούν οι διατάξεις αυτές και εάν είναι δυνατόν να προγραμματισθεί η βελτίωσή τους ούτως ώστε να αρθούν τα εμπόδια που ορθώνονται σήμερα στην αναγνώριση ειδικού καθεστώτος για τη νοσοκομειακή φαρμακευτική;

Απάντηση του κ. Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(5 Οκτωβρίου 1998)

1. Η οδηγία 85/432/ΕΟΚ της 16ης Σεπτεμβρίου 1985 για το συντονισμό των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν ορισμένες δραστηριότητες στον τομέα της φαρμακευτικής(1) ορίζει τα ελάχιστα εκπαιδευτικά κριτήρια στα οποία πρέπει να ανταποκρίνονται όλα τα βασικά διπλώματα φαρμακευτικής που απονέμονται από τα κράτη μέλη.

Η εν λόγω οδηγία δεν επιτρέπει στα κράτη μέλη να εξαρτούν τη δυνατότητα άσκησης καθηκόντων νοσοκομειακού φαρμακοποιού από την κατοχή διπλώματος άλλου από το βασικό πανεπιστημιακό δίπλωμα φαρμακευτικής. Πράγματι, σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 1 της οδηγίας, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εξασφαλίζουν στους κατόχους βασικού διπλώματος φαρμακευτικής απονεμημένου από άλλο κράτος μέλος σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στην οδηγία, τουλάχιστον δικαίωμα πρόσβασης στις δραστηριότητες της παραγράφου 2 του ίδιου άρθρου και στην άσκησή τους. Στις δραστηριότητες αυτές περιλαμβάνονται ... η παρασκευή, ο έλεγχος, η αποθήκευση και η διάθεση των φαρμάκων στα νοσοκομεία', ήτοι, καθήκοντα νοσοκομειακής φαρμακευτικής. Η οδηγία 85/432/ΕΟΚ καθιερώνει λοιπόν την αρχή, σύμφωνα με την οποία το βασικό δίπλωμα στη φαρμακευτική συνιστά μοναδικό και επαρκή όρο για την πρόσβαση στην άσκηση των καθηκόντων που ορίζονται στην παράγραφο 2. Η εν λόγω αρχή είναι γνωστή ως η αρχή του ενιαίου χαρακτήρα του διπλώματος.

Μοναδική εξαίρεση στον κανόνα αποτελεί η δυνατότητα των κρατών μελών να εξαρτούν την πρόσβαση στις δραστηριότητες αυτές και την άσκησή τους από συμπληρωματική επαγγελματική πείρα (βλ. άρθρο 1 παράγραφος 1).

Απεναντίας, η οδηγία δεν αντιτίθεται στην καθιέρωση εξειδικευμένων σπουδών νοσοκομειακής φαρμακευτικής (ή σε άλλο κλάδο της φαρμακευτικής όπως η βιομηχανική φαρμακευτική ή η παρασκευή φαρμάκων) καθώς και αντίστοιχου διπλώματος ειδίκευσης στη νοσοκομειακή φαρμακευτική, υπό την προϋπόθεση πως οι εν λόγω σπουδές δεν αποτελούν όρο για την άσκηση των σχετικών δραστηριοτήτων αλλά για την απόκτηση του τίτλου ειδίκευσης.

2. Οι προαναφερθείσες διατάξεις της οδηγίας 85/432/ΕΟΚ αποσκοπούν στη διασφάλιση της πρακτικής αποτελεσματικότητας της εν λόγω οδηγίας καθώς και της οδηγίας 85/433/ΕΟΚ της 16ης Σεπτεμβρίου 1985 για την αμοιβαία αναγνώριση των διπλωμάτων, πιστοποιητικών και άλλων τίτλων φαρμακευτικής και για τη λήψη μέτρων προς διευκόλυνση της πραγματικής άσκησης του δικαιώματος εγκατάστασης για ορισμένες δραστηριότητες του φαρμακευτικού τομέα(2), τουτέστιν για την ελεύθερη κυκλοφορία των φαρμακοποιών στα κράτη μέλη.

Δεδομένου ότι η οδηγία 85/432/ΕΟΚ συντονίζει μόνο τις βασικές σπουδές φαρμακευτικής και όχι τις ειδικότητες στη φαρμακευτική, η απουσία σχετικών διατάξεων θα επέτρεπε στα κράτη μέλη να καθιστούν κενές περιεχομένου τις φαρμακευτικές οδηγίες, προορίζοντας τους διάφορους τομείς δραστηριότητας της φαρμακευτικής αποκλειστικά για τους φαρμακοποιούς με ειδίκευση. Σε μια τέτοια περίπτωση, και εφόσον η αυτόματη αναγνώριση των σπουδών ειδίκευσης στη φαρμακευτική δεν διασφαλίζεται από το κοινοτικό δίκαιο, η αυτόματη αμοιβαία αναγνώριση του βασικού πτυχίου όπως ορίζεται στην οδηγία 85/433/ΕΟΚ, θα ήταν αναγνώριση καθαρά τυπική καθώς δεν θα επέτρεπε την πρόσβαση σε ένα ελάχιστο πεδίο δραστηριοτήτων. Αφετέρου, κατά την έγκριση των φαρμακευτικών οδηγιών κρίθηκε ότι το βασικό δίπλωμα φαρμακευτικής διασφαλίζει ένα σύνολο ικανοτήτων και γνώσεων απόλυτα επαρκών για την άσκηση των καθηκόντων που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 2 της οδηγίας 85/432/ΕΟΚ.

Το ζήτημα της ειδίκευσης στη φαρμακευτική υπήρξε αντικείμενο λεπτομερέστατων συζητήσεων στα πλαίσια του οργάνου το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο 6 της οδηγίας 85/432/ΕΟΚ και άρθρο 20 της οδηγίας 85/433/ΕΟΚ, επικουρεί την Επιτροπή στα πλαίσια των φαρμακευτικών οδηγιών, ήτοι της φαρμακευτικής επιτροπής ανωτέρων υπαλλήλων, η οποία συστήθηκε βάσει της απόφασης 75/320/ΕΟΚ2. Στις συζητήσεις αυτές καταφάνηκε η απουσία συναίνεσης στο εν λόγω ζήτημα.

Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν σκοπεύει να υποβάλει προτάσεις τροποποίησης των φαρμακευτικών οδηγιών που θα αμφισβητούν την αρχή του ενιαίου χαρακτήρα του διπλώματος. Η Επιτροπή εκτιμά πως η παραπάνω αρχή συνιστά ένα εξαιρετικά θετικό κεκτημένο για τους φαρμακοποιούς της Κοινότητας καθώς τους εγγυάται πραγματικά το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας στα πλαίσια της εσωτερικής αγοράς.

(1) ΕΕ L 253 της 24.9.1985.

(2) ΕΕ L 147 της 9.6.1975.