ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2674/02

υποβολή: Kathleen Van Brempt (PSE) προς την Επιτροπή

(24 Σεπτεμβρίου 2002)

Θέμα: Περιβαλλοντικά προβλήματα: πρόσβαση του κοινού στην ενημέρωση για την λήψη αποφάσεων στην Ε Ε — συμμετοχή του κοινού στην λήψη αποφάσεων

Λαμβάνονταςπόψη τις αρχές και τους στόχους των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σχετικά με το περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένου μεταξύ άλλων και του ενδιαφέροντος που έχει η πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντική ενημέρωση που διαθέτουν οι αρχές·

- λαμβάνοντας επίσηςπόψη το 6ο Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Δράσης Περιβάλλον 2010: το μέλλον μας, η επιλογή μας το οποίοπογραμμίζει για άλλη μια φορά την ανάγκη να παρέχεται στους πολίτεςψηλού επιπέδου περιβαλλοντική ενημέρωση·

- λαμβάνονταςπόψη την οδηγία 90/313/ΕΟΚ(1) του Συμβουλίου της 7ης Ιουνίου 1990 σχετικά με την ελεύθερη πληροφόρηση για θέματα του περιβάλλοντος η οποία έχει ως στόχο να διασφαλίσει την ελεύθερη πρόσβαση του κοινού σε περιβαλλοντική ενημέρωση που διαθέτουν οι αρχές και την διάδοσή της, μεταξύ άλλων μέσω περιοδικής δημοσιεύσεως περιγραφικών εκθέσεων. Η οδηγία αυτή ορθώς ορίζει ότι η πρόσβαση σε περιβαλλοντική ενημέρωση θα ευνοήσει το περιβάλλον·

- λαμβάνονταςπόψη την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την ελεύθερη πρόσβαση του κοινού σε θέματα του περιβάλλοντος(2) η οποία έχει μεταξύ άλλων ως στόχο να άρει τα κενά που προέκυψαν κατά την έμπρακτη εφαρμογή της οδηγίας 90/313/ΕΟΚ καθώς και να προσαρμόσει την οδηγία αυτή στις εξελίξεις του τομέα τεχνολογιών της επικοινωνίας και της ενημέρωσης,

- λαμβάνονταςπόψη τις προετοιμασίες για την επικύρωση από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα της Σύμβασης του Aarhus της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη όπου προτείνονται δραστηριότητες σε τρεις τομείς: διασφάλιση καλύτερης πρόσβασης του κοινού στην ενημέρωση, μεγαλύτερη δυνατότητα επιρροής στην λήψη αποφάσεων για το περιβάλλον και διεύρυνση των δυνατοτήτων ένστασης,

μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή:

- εάν συνειδητοποιεί το γεγονός ότι οι δυνατότητες της κοινωνίας της πληροφορίαςδεν αξιοποιούνται σήμερα κατά τον καλύτερο δυνατόν τρόπο ενώ αυτό θα ήταν εφικτό έναντι χαμηλού κόστους(σχετικό παράδειγμα αποτελεί η συχνή αδυναμία πρόσβασης σε νομικά κείμενα, προτάσεις, απόψεις, κλπ, και η περιττά πολύπλοκη πρόσβασή τους)·

- σε ποιά συγκεκριμένα διαβήματα θα προβεί η Επιτροπή ώστε οι δυνατότητες της κοινωνίας της πληροφορίας να αξιοποιηθούν σήμερα κατά τον καλύτερο δυνατόν τρόπο προκειμένου ναλοποιηθούν οι στόχοι των προαναφερθέντων μέσων·

- πότε και με ποιόν τρόπο θα προβεί σε διαβήματα η Επιτροπή και πώς θα διασφαλίσει ότι τα διαβήματα αυτά θα επιτύχουν την πραγματική πρόσβαση του κοινού με αρκούντως απλό και συνοπτικό τρόπο·

(1) ΕΕ L 158 της 23.6.1990, σελ. 56.

(2) COM(2001)303 τελ. — ΕΕ C 240 E της 28.8.2001, σελ. 289.

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(28 Νοεμβρίου 2002)

Όπως και το Αξιότιμο Μέλος, η Επιτροπή δίδει μεγάλη σημασία στην παροχήψηλής ποιότητας περιβαλλοντικών πληροφοριών στο κοινό.

Σύμφωνα με την ισχύουσα κοινοτική νομοθεσία, την οδηγία 90/313/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 7ης Ιουνίου 1990, σχετικά με την ελεύθερη πληροφόρηση για θέματα περιβάλλοντος, παρέχεται στο κοινό το δικαίωμα πληροφόρησης κατόπιν αιτήσεως. Η οδηγία αυτή καθιστά επίσηςποχρεωτική την περιοδική δημοσίευση πληροφοριακών εκθέσεων. Με την οδηγία δεν επιβάλλεται ηποχρέωση δημιουργίας δημοσίως προσβάσιμων βάσεων δεδομένων. Εάν όμως οι δημόσιες αρχές δημιουργούν δημόσια προσβάσιμες βάσεις δεδομένων, πρόκειται για ίδια πρωτοβουλία τους, την οποία επικροτεί η Επιτροπή.

Η Σύμβαση του Aarhus σχετικά με την πρόσβαση στην πληροφόρηση, τη συμμετοχή του κοινού στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και την προσφυγή στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά ζητήματα, πουπογράφηκε(1) από όλα τα κράτη μέλη και την Κοινότητα,περκαλύπτει την ισχύουσα οδηγία, δεδομένου ότι στη Σύμβαση προβλέπεται επίσης ηποχρέωση να επιδιώκεται ενεργώς η διάδοση των περιβαλλοντικών πληροφοριών στο κοινό. Οι πληροφορίες αυτές πρέπει σταδιακώς να διατίθενται σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων που να είναι εύκολα προσβάσιμες στο κοινό μέσω των δημοσίων δικτύων τηλεπικοινωνιών.

Η πρόταση για οδηγία του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πρόσβαση στην περιβαλλοντική πληροφόρηση(2) ενισχύει την οδηγία 90/313/ΕΟΚ και την συμπληρώνει με τιςποχρεώσεις που απορρέουν από τη Σύμβαση του Aarhus.

Η πεποίθηση της Επιτροπής είναι ότι η πρόταση αυτή περιλαμβάνει επαρκείς εγγυήσεις για την αποτελεσματικήλοποίηση του δικαιώματος πρόσβασης σε περιβαλλοντικές πληροφορίες, όχι μόνο κατόπιν αίτησης, αλλά και ως αποτέλεσμα της δραστηριοποίησης των δημοσίων αρχών για τη διάδοση των πληροφοριών. Στην πρόταση περιλαμβάνονται διάφορες διατάξεις με τις οποίες ορίζεται και εξασφαλίζεται δικαίωμα δημόσιας πρόσβασης σε περιβαλλοντικές πληροφορίες. Για παράδειγμα, στην πρόταση περιλαμβάνεται σαφώς ηποχρέωση των δημοσίων αρχών να δημιουργήσουν ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων με σαφείς μηχανές αναζήτησης πληροφοριών οι οποίες θα πρέπει να καταστούν προσβάσιμες στο κοινό μέσω των δικτύων τηλεπικοινωνιών. Στην πρόταση περιλαμβάνονται επίσηςποχρεώσεις για την παροχή συνδρομής και κατευθύνσεων στο κοινό σχετικά με την πρόσβαση στις πληροφορίες καθώς και σαφείς κανόνες σχετικά με πρακτικές διευθετήσεις για την πρόσβαση στις περιβαλλοντικές πληροφορίες.

Όσον αφορά την εκτέλεση της Σύμβασης του Aarhus σε κοινοτικό επίπεδο, οιποχρεώσεις αυτές πληρούνται ήδη σε μεγάλο βαθμό από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1049/2001/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 30ης Μαΐου 2001 για την πρόσβαση του κοινού στα έγγραφα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής(3). Επιπλέον, είναι ήδη σημαντική η πρόοδος που έχει σημειωθεί στην Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο που προσφέρουν έγγραφα τα οποία διαθέτουν (και εφόσον δεν καλύπτονται από μια εκ των εξαιρέσεων που προβλέπονται στον κανονισμό) σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων και μέσω καταλόγων εγγράφων που είναι δημόσια προσβάσιμοι μέσω δικτύων τηλεπικοινωνιών. Ως εκ τούτου, το κοινό έχει ήδη πρόσβαση σε πολλές περιβαλλοντικές πληροφορίες.

Οι εξελίξεις της κοινωνίας της πληροφορίας προσφέρουν διαρκώς νέες δυνατότητες για ηλεκτρονική διάδοση δεδομένων και πρόσβαση σε αυτόν. Η Επιτροπή γνωρίζει ότι οι καινούριες αυτές δυνατότητες δεν χρησιμοποιούνται και δεν είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν πάντοτε, άμεσα και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, επειδή η χρήση αυτών των νέων δυνατοτήτων προϋποθέτει σημαντικές επενδύσεις σε εξοπλισμό και προσωπικό. Ωστόσο, αυτό δεν συνεπάγεται κατ'ανάγκη ότι είναι περιορισμένη ή παρεμποδίζεται η πρόσβαση του κοινού σε πληροφορίες μέσω των ηλεκτρονικών δικτύων. Η Επιτροπή είναι όμως πεπεισμένη ότι οι νομοθετικές πράξεις που καταρτίζονται επί το παρόντος — οι προαναφερθείσες πράξεις, αλλά και άλλες πρωτοβουλίες όπως η πρόσφατη πρόταση της Επιτροπής για οδηγία σχετικά με την περαιτέρω χρήση και εμπορική εκμετάλλευση εγγράφων του δημόσιου τομέα(4) — θα ωθήσει τις δημόσιες αρχές να αξιοποιήσουν αυτές τις νέες δυνατότητες στον ευρύτερο δυνατό βαθμό. Η τροποποιημένη οδηγία σχετικά με την πρόσβαση στην περιβαλλοντική πληροφόρηση, επί της οποίας το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο επέτυχαν συμφωνία κατόπιν συνεννόησης στις 6 Νοεμβρίου 2002, θα εγκριθεί επισήμως στα τέλη του 2002. Η Επιτροπή προβλέπει ναποβάλει επιπλέον πρόταση για την εφαρμογή των βασικών αρχών της Σύμβασης του Aarhus στα θεσμικά όργανα της Κοινότητας και θα εξετάσει τα ζητήματα που έθεσε το Αξιότιμο Μέλος εν προκειμένω.

(1) Η Δανία, η Γαλλία και η Ιταλία έχουν ήδη κυρώσει τη Σύμβαση.

(2) ΕΕ C 337 E της 28.11.2000.

(3) ΕΕ L 145 της 31.5.2001.

(4) ΕΕ C 227 E της 24.9.2002.