ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3587/01

υποβολή: Bill Miller (PSE) προς την Επιτροπή

(8 Ιανουαρίου 2002)

Θέμα: Σχήματα μικροχρηματοδότησης

Υπάρχουν πολλά παραδείγματα οργανισμών μικροχρηματοδότησης όπως η Graneen Bank & BRAC στο Μπαγκλαντές που χρηματοδοτούν φτωχούς ανθρώπους σε μία από τις φτωχότερες περιοχές του κόσμου.

Έχονταςπόψη ότι αυτό δεν αποτελεί πανάκεια για το πρόβλημα της φτώχειας, θα μπορούσαν παρ' όλα αυτά να αποτελέσουν τμήμα κάποιας συνολικής πρωτοβουλίας.

Ποιές δράσεις έχουν αναληφθεί για την στήριξη αυτών των σχημάτων και ενδεχομένως και άλλων παρομοίων·

Κοινή απάντησητου κ. Nielson εξ ονόματος της Επιτροπήςστις γραπτές ερωτήσεις E-3587/01, E-3614/01, E-3636/01, E-0016/02 και E-0083/02

(11 Απριλίου 2002)

Η Επιτροπή γνωρίζει καλά ότι οι οργανισμοί μικροχρηματοδότησης μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην καταπολέμηση της φτώχειας. Πράγματι, μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην παροχή πρόσβασης των φτωχών στις οικονομικές ευκαιρίες. Οικονομικές οντότητες, όπως οι πολύ μικρές επιχειρήσεις, χρειάζονται ελάχιστη χρηματοδοτική στήριξη για να βελτιώσουν την ικανότητά τους να παράγουνλική ευημερία και απασχόληση.

Το 1998 η Επιτροπή εξέδωσε μία ανακοίνωση σχετικά με τη μικροχρηματοδότηση(1), ορισμένες μεθοδολογικές κατευθύνσεις και μία ανακοίνωση για την ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα(2), που τόνισαν το σημαντικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η μικροχρηατοδότηση για την καταπολέμηση της φτώχειας. Ο ρόλος αυτός επιβεβαιώνεται στην ανακοίνωση για την Αναπτυξιακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Κοινότητας(3), και στη συμφωνία της Κοτονού, του 2000, και θα αποσαφηνισθεί στις μελλοντικές κατευθυντήριες γραμμές για εναρμονισμένη προσέγγιση της στήριξης προς τον ιδιωτικό τομέα.

Οι κοινοτικές ενέργειες για τη στήριξη των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων επικεντρώνονται, μεταξύ άλλων, στους επόμενους τομείς:

- στήριξη της δημιουργίας ενός κανονιστικού πλαισίου και ενός συστήματος τραπεζικής εποπτείας που εξασφαλίζουν κατάλληλη ρύθμιση της αγοράς μικροχρηματοδότησης·

- ενθάρρυνση των οργανισμών μικροχρηματοδότησης να αναπτύξουν νέεςπηρεσίες και χρηματοοικονομικά προϊόντα.

- συνεισφορά στην ένταξη της μικροχρηματοδότησης στα τοπικά χρηματοδοτικά συστήματα με τη διάδοση των καλύτερων πρακτικών και προτύπων απόδοσης, δημιουργία ενός πλαισίου για τη ρύθμιση και την εποπτεία, και στήριξη της θεσμικής ανάπτυξης.

- ενίσχυση και παρακολούθηση της απόδοσης των οργανισμών μικροχρηματοδότησης, του συστήματος διαχείρισής τους και της ικανότητάς τους να εξυπηρετούν τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Οι δραστηριότητες αυτές πρέπει να πραγματοποιούνται σε στενή συνεργασία και συντονισμό με πολυμερείς οργανισμούς και με τους χρηματοδοτικούς οργανισμούς και κυρίως με τη συμβουλευτική ομάδα για την παροχή βοήθειας στους πλέον ενδεείς (CGAP)·

Μέχρις ότου δημιουργηθεί ένα νέο, σφαιρικό πρόγραμμα μικροχρηματοδότησης, η Κοινότητα παρεμβαίνει σε διάφορες περιοχές, κατά το δυνατόν σε συντονισμό με άλλους χορηγούς και με την CGAP, και προωθεί πρωτοβουλίες στον τομέα της μικροχρηματοδότησης.

Αρκετά έργα έχουν χρηματοδοτηθεί στα πλαίσια της ανάπτυξης τηςπαίθρου ιδίως στην Αφρική (Μαδαγασκάρη, Γουινέα, Κονάκρι, Νίγηρας, Καμερούν, Νότιος Αφρική), με βασικό στόχο τη στήριξη της θεσμικής ανάπτυξης των τοπικών οργανισμών μικροχρηματοδότησης.

Άλλα έργαλοποιήθηκαν στη Λατινική Αμερική και στην Ασία για να στηρίξουν την καλύτερη πρόσβαση των πολύ μικρών επιχειρήσεων στην πίστωση, παρέχοντας πιστωτικές διευκολύνσεις στους μεσάζοντες χρηματοδοτικούς οργανισμούς που ενδιαφέρονται να εξυπηρετήσουν την αγορά των μικρών επιχειρήσεων, τόσο στις αστικές όσο και στις αγροτικές περιοχές.

Πρόσφατα η Κοινότηταποστήριξε, σε συνεργασία με την CGAP, μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των οργανισμών μικροχρηματοδότησης (ΟΜΧ) στην Αφρική, με σκοπό να ενισχύσουν το πνεύμα απόδοσης μεταξύ αφρικανικών ΟΜΧ. Λόγω των θετικών αποτελεσμάτων, η Κοινότητα αναζητεί τώρα νέους τρόπους να προωθήσει την πρωτοβουλία σε συνεργασία με την CGAP.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ) έχει ήδη εγκρίνει ορισμένα συνολικά δάνεια για τους οργανισμούς μικροχρηματοδότησης, όπως οι Finadev στο Μπενίν, Banco Ademi στη Δομινικανή Δημοκρατία, Caribbean Microfinance Ltd στο Τρινιντάντ και Τομπάγκο. Ο τελευταίος μάλιστα οργανισμός ενισχύθηκε, πρόσφατα, με ένα από τα προγράμματα της Κοινότητας για τον ιδιωτικό τομέα, το πρόγραμμα ενίσχυσης των επιχειρήσεων ΕΕ-ΑΚΕ (EBAS), στόχος του οποίου είναι η δημιουργία τεχνολογίας ad hoc για την αγορά μικροχρηματοδότησης τηςπαίθρου. Πρόσφατα, η ΕΤΕ ενίσχυσε το νέο ταμείο Africap, που δημιουργήθηκε για να βοηθάει τουςπάρχοντες οργανισμούς μικροχρηματοδότησης στην Αφρική.

Η Επιτροπή προβλέπει στο Μπανγκλαντές τα επόμενα έργα με στοιχείο μικροπίστωσης:

- Πρόγραμμα για την αγροτική ανάπτυξη της περιοχής του Rangpur (ALA/84/21). Περίπου 2,5 εκατ. ευρώ από το συνολικό ποσό των 32,5 εκατ. ευρώ της μη επιστρεπτέας βοήθειας της ΕΕ προορίζεται για πιστώσεις στα πλαίσια του Ταμείου Ανανεώσιμων Δανείων. Στόχος του έργου είναι να συνεισφέρει σταθερά στην εξάλειψη της ένδειας στην περιοχή του Rangpur διευκολύνοντας 1,5 περίπου εκατ. οργανωμένων φτωχών οικογενειών να βγουν για πάντα από την ένδεια έως το 2004.

- Proshika: προς μία κοινωνία χωρίς φτώχεια (ALA/99/297). 16 περίπου εκατ. ευρώ από τη συνολική μη επιστρεπτέα χορήγηση της ΕΕ που ανέρχεται σε 41,1 εκατ. ευρώ που χορηγούνται για πιστώσεις στα πλαίσια του Ταμείου Ανανεώσιμων Δανείων. Στόχος του έργου είναι να επιτρέψει σε 1,5 εκατ. οργανωμένες φτωχές οικογένειες να βγουν για πάντα από την ένδεια έως το 2004.

- Ανάπτυξη στα Πλαίσια της Επιτροπής Προώθησης της Γεωργίας στο Μπανγκλαντές: Μείωση της φτώχειας (ALA/96/05)

Από τη συνολική χορήγηση της ΕΕ που ανέρχεται σε 32,3 εκατ. ευρώ, τα 7,85 εκατ. ευρώ χορηγούνται για την Ανάπτυξη Οργανώσεων Χωριών και τις Πιστώσεις. Σκοπός του έργου που εντάσσεται στο στοιχείο Ανάπτυξη Οργανώσεων Χωριών, Πιστώσεις και Αποταμιεύσεις είναι η προώθηση 16 760 νέων οργανώσεων χωριών (Vos) με περίπου 774 000 κατοίκους, που ανεβάζουν τον αριθμό των άμεσων δικαιούχων του προγράμματος σε περίπου 2 εκατ. άτομα σε 500 000 οργανώσεις χωριών.

ALA/01/89 Αντιμετώπιση των άμεσων προκλήσεων στη μείωση της φτώχειας. Περίπου 17 εκατ. ευρώ από τη συνολική συνεισφορά της ΕΕ που ανέρχεται σε 28 εκατ. ευρώ προορίζεται για τις επενδύσεις κεφαλαίων και μη επιστρεφόμενες ενισχύσεις για βασικές ανάγκες. Τα χρήματα θα χρησιμοποιηθούν για να παράσχουν σε περίπου 72 000 εξαιρετικά φτωχούς δικαιούχους τα απαραίτητα μέσα για να μπορέσουν να αναλάβουν δραστηριότητες δημιουργίας εισοδήματος, καθώς και μη επιστρεφόμενη ενίσχυση για βασικές ανάγκες κατά τους πρώτους 18 μήνες. Η μη επιστρεφόμενη ενίσχυση θα τους βοηθήσει στα καθημερινά τους έξοδα έως ότου αρχίσουν να κερδίζουν ένα σταθερό εισόδημα από τη δραστηριότητά τους. Εξάλλου, οι δικαιούχοι θα έχουν σημαντικήποστήριξη σε τεχνικό επίπεδο καθώς και τις απαραίτητεςπηρεσίες επιχειρησιακής ανάπτυξης. Με τη στενή έννοια, επομένως, σάυτή την περίπτωση δεν πρόκειται τόσο για πρόγραμμα μικροπιστώσεων όσο για πρόγραμμα μη επιστρεπτέων μικροενισχύσεων.

(1) COM(98)527 τελικό.

(2) COM(98)667 τελικό.

(3) COM(2000)212 τελικό.