ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2382/02

υποβολή: Geoffrey Van Orden (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(2 Αυγούστου 2002)

Θέμα: Μεταχείριση των αιτούντων άσυλο στην ΕΕ

1. Πώςπολογίζει κάθε κράτος μέλος τον αριθμό των μεταναστών (προσφύγων, αιτούντων άσυλο κτλ.) που επιδιώκουν να γίνουν δεκτοί στο έδαφός του (π.χ. περιλαμβάνουν όλα τα μέλη της οικογένειας στουςπολογισμούς τους ή απλώς τον αρχηγό της οικογένειας·)

2. Ποιες κρατικές παροχές δικαιούνται αυτοί οι μετανάστες σε κάθε κράτος μέλος της ΕΕ·

3. Σε ποιο στάδιο έχουν οι μετανάστες δικαίωμα ψήφου σε κάθε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(14 Οκτωβρίου 2002)

Τα κράτη μέληπολογίζουν με διαφορετικούς τρόπους τον αριθμό τωνπηκόων τρίτων χωρών που ζητούν να γίνουν δεκτοί στο έδαφός τους, διακρίνοντάς τους συγκεκριμένα ανάλογα με το αν είναι πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο, οικονομικοί μετανάστες ή άτομα που ζητούν προσωρινή προστασία.

Για τους σκοπούς της παραγωγής κοινοτικών στατιστικών στοιχείων, εγκρίθηκαν ορισμοί για τονπολογισμό των αιτήσεων ασύλου και των θετικών αποφάσεων που προκύπτουν από τις εν λόγω αιτήσεις, συμπεριλαμβανομένης της χορήγησης του καθεστώτος πρόσφυγα, του ανθρωπιστικού καθεστώτος και κάθε άλλης μορφής επικουρικής προστασίας ισοδύναμης προς το άσυλο (π.χ. προστασία που παρέχεται δυνάμει του άρθρου 3

της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων). Ωστόσο, οι ορισμοί που χρησιμοποιούνται παρέχουν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να διαβιβάζουν στην Eurostat στοιχεία που αφορούν είτε μεμονωμένα άτομα (μία αίτηση = ένα άτομο) είτε περιπτώσεις (μία αίτηση = ένα ή περισσότερα άτομα, π.χ. μία οικογένεια). Έτσι, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο κοινοποιούν περιπτώσεις ενώ τα λοιπά κράτη μέλη συνήθως κοινοποιούν μεμονωμένα άτομα. Δενπάρχει εναρμονισμένη προσέγγιση ούτε όσον αφορά τονπολογισμό των αιτήσεων ασύλου που αποσύρονται ή εγκαταλείπονται. Επί πλέον, οι αιτούντες είναι δυνατόν ναπολογίζονται δύο φορές σε συνολικούς αριθμούς στην περίπτωση επαναλαμβανόμενων αιτήσεων που δεν έχουν διαχωριστεί από τις πρώτες αιτήσεις και στις περιπτώσεις προσώπων που (επανα) μεταφέρονται σε άλλο κράτος μέλος σύμφωνα με τη Σύμβαση του Δουβλίνου.

Πάντως, μέχρι στιγμής, δεν έχει συμφωνηθεί κοινός ορισμός της γενικής μετανάστευσης που να χρησιμοποιείται για την παραγωγή κοινοτικών στατιστικών. Οι εθνικές στατιστικέςπηρεσίες καλούνται να παρέχουν στοιχεία σύμφωνα με τις Συστάσεις των Ηνωμένων Εθνών για τις Στατιστικές Διεθνούς Μετανάστευσης 1997 (Αναθεώρηση 1). Σύμφωνα με τις εν λόγω συστάσεις, ως μακροχρόνιος πρόσφυγας νοείται κάθε πρόσωπο το οποίο αλλάζει την χώρα συνήθους κατοικίας του για τουλάχιστον 12 μήνες, έτσι ώστε, στην πράξη, η χώρα προορισμού του καθίσταται η νέα χώρα κατοικίας του. Ωστόσο, αρκετά κράτη μέλη δεν μπορούν να συμμορφωθούν με τις συστάσεις αυτές και, αντίθετα, παρέχουν στοιχεία που βασίζονται σε εθνικούς ορισμούς και εθνικές πηγές πληροφοριών. Σε μερικά κράτη μέλη οι στατιστικές για τη μετανάστευση βασίζονται σε διοικητικές πληροφορίες, όπως οι αιτήσεις για άδεια διαμονής (βλ. Γαλλία). Άλλα κράτη μέλη (βλ. Ηνωμένο Βασίλειο) δεν προβαίνουν σε άμεσοπολογισμό των μεταναστών, αλλά εκτιμούν την μετανάστευση χρησιμοποιώντας στοιχεία έρευνας. Οι διαφορές αυτές σε ό,τι αφορά του ορισμούς και τις πηγές στοιχείων έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία προβλημάτων κατά την σύγκριση των αριθμών μεταναστών των διάφορων χωρών. Για όλα τα κράτη μέλη, οι στατιστικές μετανάστευσης γενικά αφορούν τον μεμονωμένο μετανάστη, πράγμα που σημαίνει ότι ένας εργαζόμενος μετανάστης και η οικογένειά τουπολογίζονται ο καθένας χωριστά. Ορισμένα εθνικά στατιστικά συστήματα είναι σε θέση να παρέχουν ανάλυση των μεταναστών ανάλογα με το λόγο ή την κατηγορία μετανάστευσης — για εργασία, για να συνοδεύσει/συναντήσει ένα μέλος της οικογενείας κλπ.), αλλά μια τέτοιου είδους ανάλυση δεν έχει ακόμη συλλεχθεί για κοινοτικές στατιστικές.

Επί του παρόντος, η Επιτροπή μελετά τρόπους για τη βελτίωση της ανταλλαγής στατιστικών στοιχείων και πληροφοριών πολιτικής σχετικά με το άσυλο και τη μετανάστευση προς την Ένωση και θα προτείνει ένα σχέδιο δράσης. Το σχέδιο αυτό θα καλύπτει διάφορα μέτρα, όπως νέες στατιστικές μεθόδους και την επέκταση τωνφιστάμενων συλλογών δεδομένων προκειμένου να περιληφθούν στοιχεία σχετικά με του λόγους της μετανάστευσης και την κατηγορία της άδειας που ζητείται ή χορηγείται.

Τα κοινωνικά επιδόματα που δικαιούνται οιπήκοοι τρίτων χωρών, μαζί με το δικαίωμα ψήφου, διαφέρουν σε συνάρτηση με την εθνική νομοθεσία κάθε κράτους μέλους και το καθεστώς του ενδιαφερόμενου προσώπου (π.χ. νόμιμος κάτοικος (περιλαμβανομένων των προσφύγων), καταχωρημένοι αιτούντες άσυλο, άτομα στα οποία έχει χορηγηθεί προσωρινή προστασία ή άτομα που έχουν για άλλους λόγους ανάγκη διεθνούς προστασίας). Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε, η Επιτροπή πρότεινε ένα κοινό νομικό πλαίσιο για την αποδοχήπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς απασχόλησης, σπουδών και για άλλους σκοπούς που δεν καλύπτονται ειδικά από κοινοτική νομοθεσία, για τηνποδοχή αιτούντων άσυλο, για το καθεστώς των προσφύγων και για τα άτομα που έχουν για άλλους λόγους ανάγκη διεθνούς προστασίας, καθώς και διευθετήσεις για την αντιμετώπιση μαζικής εισροής προσώπων που χρήζουν προσωρινής προστασίας (βλέπε παρακάτω κατάλογο σχετικών προτάσεων). Η νομοθεσία αυτή προβλέπει την εναρμόνιση των ευεργετημάτων που θα πρέπει να παρέχονται σε κάθε κατηγορία. Η οδηγία για την προσωρινή προστασία θα αρχίσει να ισχύει το 2003, ενώ άλλες προτάσεις βρίσκονται ακόμηπό συζήτηση στο Συμβούλιο.

Η Επιτροπήπέβαλε επίσης προτάσεις για την εναρμόνιση των εθνικών νομοθεσιών, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε ορισμένα κοινωνικά ευεργετήματα, όσον αφορά τουςπηκόους τρίτων χωρών με μακροχρόνια παραμονή στην επικράτεια κράτους μέλους και σχετικά με τα άτομα εκείνα που γίνονται δεκτά στο πλαίσιο συμφωνιών για οικογενειακή επανένωση. Οι προτάσεις αυτές βρίσκονται επίσηςπό συζήτηση στο Συμβούλιο.

Σχετικά με το δικαίωμα ψήφουπηκόων τρίτων χωρών, πρέπει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή δεν έχει νομοθετική αρμοδιότητα στον τομέα αυτό, στον οποίο εναπόκειται σε κάθε κράτος μέλος να λάβει τις αναγκαίες αποφάσεις. Ως εκ τούτου, οι προτάσεις της Επιτροπής (κατάλογος των οποίων αποστέλλεται απευθείας στο αξιότιμο μέλος και στη Γραμματεία του Κοινοβουλίου) δεν περιέχουν διατάξεις σχετικές με το θέμα αυτό.