ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2300/03

υποβολή: Helena Torres Marques (PSE) προς την Επιτροπή

(7 Ιουλίου 2003)

Θέμα: Έκπτωση ΦΠΑ

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τον ΦΠΑ, όποιος έχει επιχειρηματικά ή επαγγελματικά εισοδήματα ή ασκεί εμπορική, βιομηχανική ή γεωργική δραστηριότητα δικαιούται πλήρη ή μερική έκπτωση του ΦΠΑ που καταβάλλεται κατά την αγορά αυτοκινήτου το οποίο χρησιμοποιείται στο πλαίσιο της δραστηριότητας αυτής για την εξασφάλιση κέρδους.

Ωστόσο, στην Πορτογαλία, ο νόμος που αποτελεί τη μεταφορά της έκτης οδηγίας του Συμβουλίου — Κώδικας του ΦΠΑ — δεν επιτρέπει την έκπτωση του φόρου αυτού που επιβάλλεται στην αγορά αυτοκινήτων για εμπορικές, βιομηχανικές ή γεωργικές δραστηριότητες.

Εκτιμά η Επιτροπή ότι η μεταφορά της έκτης οδηγίας στο εθνικό δίκαιο της Πορτογαλίας είναι ορθή·

Σε περίπτωση που δεν είναι, φρονεί η Επιτροπή ότι θα πρέπει να κινήσει διαδικασία κατά του πορτογαλικού κράτους ενώπιον του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων·

Απάντηση του κ. Bolkestein εξ ονόματος της Επιτροπής

(31 Ιουλίου 2003)

Δυνάμει των κοινοτικών διατάξεων που ισχύουν σήμερα για την έκπτωση του φόρου προστιθεμένης αξίας (άρθρο 17, παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας(1)) και μέχρι την έναρξη ισχύος των κανόνων για τις δαπάνες που δεν παρέχουν δικαίωμα προς έκπτωση του ΦΠΑ, τα κράτη μέλη δύνανται να διατηρήσουν όλες τις εξαιρέσεις τις οποίες προέβλεπε η εθνική τους νομοθεσία κατά την έναρξη ισχύος της προαναφερθείσας οδηγίας.

Το Δικαστήριο, στην απόφασή του της 18ης Ιουνίου 1998(2), αναφέρει ότι το εν λόγω άρθρο επιτρέπει τη διατήρηση του εθνικού καθεστώτος ΦΠΑ, το οποίο αποκλείει την έκπτωση του φόρου επί μεταφορικών μέσων που συνιστούν το εργαλείο της δραστηριότητας τουποκειμένου στο φόρο, δεδομένου ότι:

από το γράμμα του άρθρου 17, παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας προκύπτει σαφώς ότι, αν και εναπόκειται στο Συμβούλιο να ορίσει τις δαπάνες που δεν παρέχουν δικαίωμα προς έκπτωση του φόρου προστιθεμένης αξίας, οι κανόνες που το Συμβούλιο καλείται να εκδώσει δεν περιορίζονται εκ των προτέρων στις δαπάνες που δεν έχουν χαρακτήρα αυστηρά επαγγελματικό. Υπάυτές τις συνθήκες, η έκφραση όλες οι εξαιρέσεις, η οποία χρησιμοποιείται στο άρθρο 17, παράγραφος 6, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας περιλαμβάνει τις δαπάνες που έχουν χαρακτήρα αυστηρά επαγγελματικό.

Το Δικαστήριο επιβεβαίωσε τη νομολογία αυτή στην απόφασή του της 5ης Οκτωβρίου 1999(3). Σύμφωνα με το Δικαστήριο, το άρθρο 17, παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας επιτρέπει στα κράτη μέλη:

να διατηρήσουν γενικές εξαιρέσεις από το δικαίωμα προς έκπτωση του ΦΠΑ επί της αγοράς αυτοκινήτων οχημάτων που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν από τονποκείμενο στο φόρο για τους σκοπούς των φορολογητέων πράξεών του, ακόμη και αν τα οχήματα αυτά αποτελούν απαραίτητο μέσο για την άσκηση της δραστηριότητας του οικείουποκειμένου στο φόρο ή τα οχήματα αυτά δεν μπορούν, σε μια συγκεκριμένη περίπτωση, να χρησιμοποιηθούν για ιδιωτικούς σκοπούς από τον οικείοποκείμενο στο φόρο.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι, με δεδομένη τη σημερινή κατάσταση και δυνάμει του γράμματος του άρθρου 17, παράγραφος 6 της έκτης οδηγίας, οι εξαιρέσεις καθώς και οιπάρχοντες περιορισμοί του δικαιώματος προς έκπτωση διαφέρουν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, γεγονός το οποίο μπορεί να αποτελέσει πηγή στρέβλωσης του ανταγωνισμού. Οι διαφορές αυτές δεν είναι ένα νέο φαινόμενο, όμως οι αρνητικές τους συνέπειες φάνηκαν ακόμα περισσότερο από τη στιγμή της δημιουργίας της εσωτερικής αγοράς. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η πρόταση οδηγίας της σχετικά με το καθεστώς του δικαιώματος προς έκπτωση του ΦΠΑ(4) αναμένεται ότι θα δώσει μια πραγματική απάντηση στα προαναφερθέντα προβλήματα.

Η εν λόγω πρόταση οδηγίας προβλέπει την κατάργηση του άρθρου 17, παράγραφος 6, της έκτης οδηγίας. Επιπλέον, όσον αφορά την έκπτωση του ΦΠΑ για τα επιβατηγά αυτοκίνητα, θεσπίζει ένα προαιρετικό καθεστώς το οποίο επιτρέπει στα κράτη μέλη που το επιθυμούν να καθορίζουν με απλουστευμένο τρόπο το μέρος εκείνο που αφορά τη μη επαγγελματική χρήση των επιβατηγών αυτοκινήτων. Από την άλλη πλευρά, τα κράτη μέλη που αποφασίζουν να μην εφαρμόσουν την απλούστευση αυτή, θα πρέπει να εφαρμόζουν τους συνήθεις κανόνες έκπτωσης που ισχύουν στο συγκεκριμένο τομέα.

Δυνάμει του άρθρου 93 της συνθήκης ΕΚ, η έγκριση της πρότασης αυτής απαιτεί την ομόφωνη συμφωνία του Συμβουλίου. Μέχρι στιγμής, η πρόταση εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο συζητήσεων και δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία όσον αφορά την έγκρισή της.

(1) Έκτη οδηγία 77/388/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 17ης Μαΐου 1977 περί εναρμονίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών, των σχετικών με τους φόρους κύκλου εργασιών, ΕΕ L 145 της 13.6.1977.

(2) Υπόθεση C-43/96, Συλλογή νομολογίας 1998 σελ. I-03903.

(3) Υπόθεση C-305/97, Συλλογή νομολογίας 1999 σελ. I-06671.

(4) ΕΕ C 219 της 15.7.1998.