ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0708/03

υποβολή: Gianfranco Dell'Alba (NI) προς την Επιτροπή

(10 Μαρτίου 2003)

Θέμα: Δικαίωμα ασύλου για τις γυναίκες που απειλούνται με ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων

Είναι η Επιτροπή ενήμερη του γεγονότος ότι κατά τις παρελθούσες ημέρες στην Κένυα, εκατό περίπου κοπέλες και νεαρές γυναίκες κατέφυγαν σε μια εκκλησία προκειμένου να αποφύγουν τον κίνδυνο ακρωτηριασμού των γεννητικών οργάνων, παραδοσιακή πρακτική που εξακολουθεί να ασκείται σε τουλάχιστον 28 αφρικανικές χώρες με θύματα κάθε χρόνο 2 εκατομμύρια και άνω κορίτσια και κοπέλες·

Υπό το πρίσμα του ψηφίσματος του ΕΚ της 20.9.2001(1) και της διεθνούς έκκλησης STOP FGM πουπογράφουν χιλιάδες προσωπικοτήτων και πολίτες από όλον τον κόσμο και ζητούν μεταξύ άλλων να παραχωρηθεί το δικαίωμα ασύλου στις γυναίκες που απειλούνται με ακρωτηριασμό να θεωρηθεί η πρακτική αυτή μια βαρύτατη παραβίαση των πλέον θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου,

- δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι ξεκινώντας από τη συγκεκριμένη κατάσταση των 100 γυναικών από την Κένυα είναι αναγκαίο και επείγον να συμπεριλάβει η ΕΕ τη συγκεκριμένη αυτή κατάσταση μεταξύ εκείνων που ευνοούν την παραχώρηση ασύλου στο έδαφος των κρατών μελών·

- ποιά μέτρα έλαβε ή προτίθεται να λάβει σχετικά η Επιτροπή·

(1) ΕΕ C 77 E της 28.3.2002, σελ. 126.

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(28 Απριλίου 2003)

Στον τομέα του ασύλου, δενπάρχουν εν ισχύι κοινοτικές διατάξεις βασιζόμενες στο άρθρο 63 της συνθήκης ΕΚ σχετικά με την κατάσταση που περιγράφεται στην ερώτηση. Συγκεκριμένα, η πρόταση οδηγίας σχετικά με τη θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων για την αναγνώριση και το καθεστώς τωνπηκόων τρίτων χωρών και των απάτριδων ως προσφύγων ή ως προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας για άλλους λόγους(1) βρίσκεται σε διαπραγμάτευση στο Συμβούλιο. Δενφίσταται επομένως επί του παρόντος κοινοτική νομοθεσία που να παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να διενεργήσει έρευνες σχετικά με μεμονωμένες περιπτώσεις ασύλου και μετανάστευσης και συνεπώς δεν έχει τη δικαιοδοσία ώστε να παρέμβει σχετικά στα κράτη μέλη.

Το άρθρο 7, στοιχείο δ) της πρότασης της Επιτροπής αναφέρει ότι στην περίπτωση γυναικών πουποβάλλουν αίτηση χορήγησης ασύλου, λαμβάνεταιπόψη το γεγονός ότι η δίωξη, κατά την έννοια της σύμβασης της Γενεύης, μπορεί να πραγματοποιείται με την άσκηση σεξουαλικής βίας ή με άλλα μέσα που συνδέονται με το φύλο. Δεν πρέπει να λησμονείται ότι σε πολλές περιπτώσεις η βία που συνδέεται με το φύλο αποτελεί καθαρή μορφή δίωξης και είναι δυνατό να εφαρμοστεί οποιοσδήποτε από τους λόγους δίωξης που αναφέρονται στη σύμβαση για τους πρόσφυγες του 1951. Όμως η σεξουαλική βία σε γυναίκες πρόσφυγες, όπως ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων (FGM), μπορεί επίσης να ασκηθεί απλώς και μόνο λόγω του φύλου τους. Σε παρόμοιες περιπτώσεις, θα μπορούσε να ισχύει ως λόγος δίωξης: μέλος συγκεκριμένης κοινωνικής ομάδας.

Όσον αφορά το συγκεκριμένο αυτό λόγο, το άρθρο 12, στοιχείο δ) της πρότασης θεσπίζει κανόνες ερμηνείας. Η δυνατότητα εφαρμογής του θα εξαρτηθεί από συγκεκριμένες περιστάσεις που επικρατούν στη χώρα προέλευσης και από τα χαρακτηριστικά της δίωξης και του διωκόμενου. Οι κανόνες προβλέπουν ότι συμπεριλαμβάνονται ομάδες ατόμων τα οποία αντιμετωπίζονται ως κατώτερα ή δεύτερης κατηγορίας έναντι του νόμου, ο οποίος μεταβιβάζει τη δίωξη στα χέρια ιδιωτών ή άλλων μη κρατικών φορέων, ή περιπτώσεις όπου το κράτος χρησιμοποιεί το νόμο με τρόπο που εμπεριέχει διάκριση και αρνείται να επικαλεστεί το νόμο για την προστασία της συγκεκριμένης ομάδας. Αυτό μπορεί να ισχύει σε περιπτώσεις που οι γυναίκες είναι θύματα ενδοοικογενειακής βίας, περιλαμβανομένης της σεξουαλικής βίας και των ακρωτηριασμών, σε κράτη στα οποία οι γυναίκες δεν είναι σε θέση να λάβουν αποτελεσματική προστασία έναντι παρόμοιας κακοποίησης λόγω του φύλου τους ή της κοινωνικής τους κατάστασης ως παντρεμένες, κόρες, χήρες ή αδελφές.

Γίνεται ωστόσο γνωστό στο Αξιότιμο Μέλος ότι το Συμβούλιο δεν έχει ακόμη εγκρίνει την παραπάνω οδηγία. Στην Κένυα, ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων καταργήθηκε επίσημα

για τα κορίτσια κάτω των 17 ετών μετά την έγκριση το 2001 από το Κοινοβούλιο του νόμου για την προστασία των παιδιών. Η Επιτροπή θεωρεί, ωστόσο, ότι η αντιμετώπιση των σύνθετων και πολιτισμικά εδραιωμένων πεποιθήσεων που διέπουν τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων αποτελεί εγχείρημα που πρέπει να συνεπάγεται όχι μόνο την κρατική καταστολή αλλά και καλύτερη εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή έχει ήδη θέσει στην κυβέρνηση της Κένυας το ζήτημα των δικαιωμάτων των γυναικών περιλαμβανομένου του θέματος του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων. Η Επιτροπή παρέχει επίσης συνδρομή σε πρωτοβουλίες της κοινωνίας των πολιτών που αφορούν τα δικαιώματα των γυναικών και τη συμμετοχή τους στη διαδικασία λήψης πολιτικών αποφάσεων, ενώ στηρίζει ένα ειδικό σχέδιο που εστιάζεται στην πρόληψη του ακρωτηριασμού στην περιοχή του Kisii.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει και στο μέλλον ναποστηρίζει τη λήψη των ενδεδειγμένων μέτρων ώστε να εξασφαλιστεί πρόοδος στο θέμα των δικαιωμάτων των γυναικών και πλήρης απάλειψη των πρακτικών ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων. Συγκεκριμένα, η Ένωση προτείνει την ενίσχυση του πολιτικού διαλόγου με τη νεοεκλεγείσα κενυατική κυβέρνηση επικεντρώνοντας, μεταξύ άλλων, στο θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο οποίο περιλαμβάνονται και θέματα που άπτονται του φύλου. Η Επιτροπή θα εξακολουθήσει επίσης να εγείρει θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, περιλαμβανομένων και θεμάτων που συνδέονται με το φύλο, στα κατάλληλα φόρα, καθώς και στο πλαίσιο του κοινοτικού διαλόγου με μη κρατικούς φορείς που παρακολουθούν και ενισχύουν τα δικαιώματα των γυναικών.

Για περισσοτερες λεπτομέρειες σας παραπέμπω στην απάντηση της Επιτροπής στη γραπτή ερώτηση E-0519/03 της κας Smet(2) σχετικά με τα δικαιώματα των γυναικών στην Κένυα.

(1) ΕΕ C 51 E της 26.2.2002.

(2) ΕΕ C 33 E της 6.2.2004, σελ. 47.