ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2532/97 υποβολή: Gunilla Carlsson (PPE) προς την Επιτροπή (24 Iουλίου 1997)

Θέμα: Κρατικές ενισχύσεις και διαφάνεια

Σύμφωνα με το άρθρο 93.2 και 93.3 της Συνθήκης ΕΚ, οι κρατικές ενισχύσεις στο βιομηχανικό τομέα ανακοινώνονται στην Επιτροπή η οποία στη συνέχεια εξετάζει κατά πόσο συμβιβάζονται με τα άλλα μέρη της Συνθήκης, λ.χ. εάν οι ενισχύσεις είναι αντίθετες με τους κανόνες περί ανταγωνισμού όπως ορίζονται στο άρθρο 92.1 της Συνθήκης ΕΚ. Οι πληροφορίες που ανακοινώνονται από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή είναι ωστόσο εμπιστευτικές και παραμένουν στην αποκλειστική διάθεση των κρατών μελών και της Επιτροπής. Κανείς άλλος δεν μπορεί συνεπώς να εξακριβώσει εάν οι ενισχύσεις πράγματι νοθεύουν ή όχι τον ανταγωνισμό.

Εκτιμά η Επιτροπή ότι αυτή η έλλειψη διαφάνειας συμβιβάζεται με μια αποτελεσματικά ελεγχόμενη και βασιζόμενη στον ανταγωνισμό αγορά;

Απάντηση του κ. Van Miert εξ ονόματος της Επιτροπής (11 Σεπτεμβρίου 1997)

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι εφόσον διαβιβάζονται απόψεις τρίτων στο πλαίσιο υποθέσεων κρατικών ενισχύσεων, η Επιτροπή οφείλει να τις λαμβάνει υπόψη. Πάντως, η Επιτροπή επιθυμεί να υπενθυμίσει ότι η διαδικασία κρατικών ενισχύσεων, όπως προβλέπεται από τη συνθήκη ΕΚ, βασίζεται στο διάλογο μεταξύ της Επιτροπής και του ενεχομένου κράτους μέλους και ότι αποδέκτης οποιασδήποτε απόφασης που απορρέει από την εν λόγω διαδικασία είναι αυτό το κράτος μέλος.

Σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου, η Επιτροπή υποχρεούται μόνο να καλεί τους τρίτους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 93, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ μετά την κίνηση της τυπικής διαδικασίας διεξαγωγής έρευνας. Εφόσον η Επιτροπή, μετά από μια προκαταρκτική εκτίμηση, έχει σαφή εικόνα ως προς το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης προς την Κοινή Αγορά δεν υποχρεούται να ζητήσει τις απόψεις τρίτων. Σε κάθε περίπτωση το να κληθούν τρίτοι να υποβάλουν παρατηρήσεις στις περιπτώσεις αυτές θα μπορούσε να προκαλέσει δυσανάλογη δυσχέρεια από την άποψη ότι θα μπορούσε να καθυστερήσει τη διαδικασία ενώ η ενίσχυση δεν επηρεάζει αδικαιολόγητα τον ανταγωνισμό στην Κοινή Αγορά. Σχετικά με αυτό, περίπου 60% όλων των αποφάσεων της Επιτροπής στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων εγκρίνουν κοινοποιηθέντα προγράμματα τα οποία ευθυγραμμίζονται με τις γενικές κατευθύνσεις και τις πλαισιώσεις της Επιτροπής. Κοινοποιηθείσες ατομικές υποθέσεις και μη κοινοποιηθείσες ενισχύσεις (κατά κανόνα ατομικές υποθέσεις) μοιράζονται εξίσου το υπόλοιπο 40%. Ως προς την πρώτη κατηγορία, η Επιτροπή παρατηρεί επίσης ότι τα κράτη μέλη όλο και περισσότερο λαμβάνουν πλήρως υπόψη τα κριτήρια εκτίμησης της Επιτροπής όπως καθορίζονται στις γενικές κατευθύνσεις και τις πλαισιώσεις.

Επίσης, η Επιτροπή θεωρεί ότι προστατεύοντας τον εμπιστευτικό χαρακτήρα των ανακοινώσεων των κρατών μελών καθώς και της αλληλογραφίας με τα κράτη μέλη συχνά απαιτείται να διαφυλαχθούν εμπορικά συμφέροντα αποδεκτριών επιχειρήσεων κρατικών ενισχύσεων και ο εμπιστευτικός αυτός χαρακτήρας δεν παρεμποδίζει την αποτελεσματικότητα του ελέγχου στις κρατικές ενισχύσεις.

Εξάλλου, οι αποφάσεις της Επιτροπής στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο εκ μέρους του Δικαστηρίου. Σύμφωνα με το άρθρο 190 της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή αναφέρει τους λόγους για τους οποίους αποφασίζει για το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης προς την Κοινή Αγορά πράγμα που επιτρέπει τον δικαστικό έλεγχο της εν λόγω απόφασης. Τα κράτη μέλη και οι τρίτοι ενδιαφερόμενοι έχουν πρόσβαση στις αποφάσεις της Επιτροπής σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις και κατά συνέπεια μπορούν να γνωρίζουν κατά πόσον η Επιτροπή ενήργησε σύμφωνα με τις διατάξεις της συνθήκης. Όταν ένα κράτος μέλος ή ένας τρίτος ενδιαφέρονται άμεσα και ατομικά για απόφαση της Επιτροπής και θεωρούν ότι η Επιτροπή δεν εφάρμοσε ορθά τους κανόνες, τότε δύνανται βάσει των διατάξεων του άρθρου 173 της συνθήκης ΕΚ να προσφύγουν κατά της απόφασης αυτής ενώπιον του Δικαστηρίου.