ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2333/01

υποβολή: Margrietus van den Berg (PSE) προς την Επιτροπή

(31 Ιουλίου 2001)

Θέμα: Εφαρμογή του μηχανισμού καθαρής ανάπτυξης και αποψίλωση των δασών της περιοχής της Αμαζονίας

Ο μηχανισμός καθαρής ανάπτυξης (CDM) που εισήχθη με το πρωτόκολλο του Κυότο, παρέχει ελεύθερο πεδίο δράσης στον τομέα διαχείρισης δασικών πόρων, δεδομένης και της δυνατότητας των δασών να λειτουργήσουν ωςποδοχείς. Το εύρος του πεδίου εφαρμογής του μηχανισμού καθαρής ανάπτυξης για προγράμματα δασοκομίας αποτελεί επί του παρόντος αντικείμενο συζήτησης. Η παρεμπόδιση της αποψίλωσης δασών, με τη βοήθεια μιας βιώσιμης διαχείρισης των δασών, μπορεί να θεωρηθεί ως μέθοδος αντιμετώπισης του φαινομένου του θερμοκηπίου, καθώς με την προστασία τωνφισταμένων δασών διατηρείται η δυνητική ικανότητά τους να απορροφούν το διοξείδιο του άνθρακα. Η περιοχή της Αμαζονίας έχει στο πλαίσιο αυτό ιδιαίτερη σημασία καθώς το δάσος της βροχερής περιοχής της Αμαζονίας αποτελεί το μεγαλύτερο εναπομείναν δάσος βροχερών τροπικών περιοχών παγκοσμίως.

Η επιτυχία των προγραμμάτων στον τομέα της βιώσιμης διαχείρισης των δασών και ως εκ τούτου η παρεμπόδιση της αποψίλωσης των δασών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ενεργό συμμετοχή και την κινητοποίηση των αυτοχθόνων κοινοτήτων της περιοχής. Βασικές προϋποθέσεις αποτελούν συγκεκριμένα οικονομικά και κοινωνικά πλεονεκτήματα καθώς και η ενεργός συμμετοχή των αυτοχθόνων κοινοτήτων της περιοχής. Οι απόψεις διίστανται όμως στους κόλπους των διεθνών διαπραγματεύσεων σχετικά με την περαιτέρω διάρθρωση του μηχανισμού καθαρής ανάπτυξης από της εθνικές κυβερνήσεις καθώς και τις δυνατότητες συμμετοχής των τοπικών κοινοτήτων και του αυτόχθονος πληθυσμού των δασών που ενδιαφέρονται άμεσα για τις εν λόγω διαπραγματεύσεις.

1. Επιθυμεί η Επιτροπή να ληφθούνπόψη για τους μηχανισμούς καθαρής ανάπτυξης προγράμματα στον τομέα της βιώσιμης διαχείρισης των δασών που στοχεύουν στην παρεμπόδιση της αποψίλωσης δασών· Εάν όχι, για ποιο λόγο·

2. Είναι διατεθειμένη η Επιτροπή να αναλάβει ενεργό δράσηπέρ περισσότερων δυνατοτήτων συμμετοχής των αυτοχθόνων κοινοτήτων της περιοχής όσον αφορά στον καθορισμό των προϋποθέσεων στο πλαίσιο του μηχανισμού καθαρής ανάπτυξης για τα επονομαζόμενα προγράμματαποδοχέων· Εάν όχι, με ποιο τρόπο θα πρέπει να διαμορφωθεί το δικαίωμα συμμετοχής κατά την άποψη της Επιτροπής·

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(30 Οκτωβρίου 2001)

1. Σε συμφωνία με όλα τα κράτη μέλη και πολλά συμβαλλόμενα μέρη, η Επιτροπή αντιτίθεται στη συμπερίληψη της έννοιας πρόληψη των αποψιλώσεων ως σχεδίου ειδικής δράσης δυνάμει του Μηχανισμού Καθαρής Ανάπτυξης (CDM) κατά τις διαπραγματεύσεις της Έκτης Διάσκεψης των Συμβαλλομένων Μερών (COP6) των Ηνωμένων Εθνών για τη Σύμβαση Πλαίσιο Κλιματικές Μεταβολές (UNFCCC). Συνεπεία αυτού, η δραστηριότητα αυτή σήμερα εξαιρείται των ενισχύσεων δυνάμει του Μηχανισμού Καθαρής Ανάπτυξης (CDM) κατά τη διάρκεια της πρώτης περιόδου δράσεως.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι η Επιτροπή παραβλέπει τις αποψιλώσεις των δασών ή τις καταστρεπτικές συνέπειές τους για το περιβάλλον και την κοινωνία. Αντίθετα, η Επιτροπή και η Κοινότητα αναλαμβάνουν σημαντικές πολιτικές, οικονομικές και ειδικές προσπάθειες για την καταπολέμηση σε παγκόσμια κλίμακα των αποψιλώσεων, που σήμερα φτάνουν στα 13 εκατομ. εκτάρια τον χρόνο.

Ωστόσο, οι δράσεις για την πρόληψη των αποψιλώσεων δεν εμπίπτουν ακριβώς στους στόχους του Μηχανισμού Καθαρής Ανάπτυξης. Κύριος λόγος γι'αυτό είναι οι διαρροές: δηλαδή όπου συγκεκριμένα τμήματα δασών μπορούν επιτυχώς να προστατευθούν, αλλά η ζήτηση για ξυλεία και για γη διαρρέει προς άλλες γειτονικές περιοχές, έξω από τα όρια των σχεδίων, ακόμη ίσως και σε άλλες γειτονικές χώρες, όπου και προκαλούν εκπομπές άνθρακα. Επιπλέον, με την οικονομική και χρηματοδοτική ενίσχυση προλαμβανομένων αποψιλώσεων σε σχετικά επιμέρους σχέδια, θα ενθαρρύνονταν ηιοθέτηση ζημιογόνων κινήτρων μη καταπολέμησης των αποψιλώσεων σε μια χώρα, μέσω άλλων πολιτικών και σχετικών νομοθετικών μέτρων.

Επομένως, τα συμβαλλόμενα μέρη προτιμούν να μεθοδεύουν την πρόληψη των αποψιλώσεων μέσω του ειδικού ταμείου για τις κλιματικές μεταβολές (Special Climate Change Fund) και του ταμείου προσαρμογής του Πρωτοκόλλου του Κυότο, τα οποία θα συσταθούν στο εγγύς μέλλον, αλλά και να εξαιρέσουν την πρόληψη αυτή από τις χρηματοδοτήσεις του μηχανισμού CDM.

2. Το Πρωτόκολλο καθορίζει διπλό στόχο για τον μηχανισμό CDM: δηλαδή ενθάρρυνση των συμβαλλομένων μερών του παραρτήματος Ι για την τήρηση των δεσμεύσεων και για τη συμβολή τους στη βιώσιμη ανάπτυξη. Για την Επιτροπή, είναι αδιανόητο πώς είναι δυνατό να επιτευχθεί βιώσιμη ανάπτυξη με δασοπονικά σχέδια χωρίς ναπάρχει πλήρης συμμετοχή τοπικών και αυτοχθόνων ομάδων. Έτσι η Επιτροπή διαδραμάτισε ενεργότατο ρόλο στις πραγματοποιηθείσες διαπραγματεύσεις σχετικά με τουςποδοχείς (φρέατα) άνθρακα του CDM ώστε να εξασφαλίζεται κυρίαρχος ρόλος των εν λόγω ομάδων.

Σύμφωνα με τα πορίσματα της COP6, μένουν να συμφωνηθούν διάφορες λεπτομέρειες σχετικά με τις κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις τωνποδοχέων του CDM μέχρι το 2003 το αργότερο. Προκαταρκτικές προτάσεις για τη διαδικασία πιστοποίησης των μειώσεων των εκπομπών, όπως απαιτείται με το άρθρο 12 του Πρωτοκόλλου, καλύπτουν την ευρύτατη συμμετοχή ενδιαφερομένων παραγόντων.

Ένα πρακτικό μέσο, που θα επέτρεπε την εξασφάλιση της συμμετοχής τρίτων ενδιαφερομένων στη διαχείριση των δασών, θα ήταν η δασική πιστοποίηση, δηλαδή η αξιολόγηση από ανεξάρτητους τρίτους του κατά πόσον η διαχείριση συμμορφούται με ορισμένα κριτήρια βιωσιμότητας. Στα κριτήρια αυτά περιλαμβάνονται τα δικαιώματα των αυτοχθόνων και η επιθυμητή συμμετοχή άλλων παραγόντων. Η δασική πιστοποίηση εφαρμόζεται ήδη σε 100 περίπου εκατ. εκτάρια δασών σε όλον τον κόσμο. Για να προωθήσει παραπέρα την αξιοποίηση του μέσου αυτού προκειμένου να επιτευχθεί περιβαλλοντική και κοινωνική συμβατότητα τωνποδοχέων άνθρακα, η Επιτροπή οργάνωσε πρόσφατα ένα ειδικό τεχνικό σεμινάριο επί του θέματος.