ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0617/97 υποβολή: Heinz Kindermann (PSE) προς την Επιτροπή (4 Μαρτίου 1997)

Θέμα: Χρησιμοποίηση στα ιχθυοτροφεία σολομού της Σκωτίας μιας ουσίας που επενεργεί στο νευρικό σύστημα, της Ivermectin

Σύμφωνα με δημοσιεύματα της εφημερίδας New Scientist (Σεπτέμβριος 1996), στα ιχθυοτροφεία σολομού της Σκωτίας είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη η χρησιμοποίηση της ουσίας Ivermectin που επενεργεί στο νευρικό σύστημα και η οποία αρχικά προορίζεται για την καταπολέμηση των παρασίτων στα βοοειδή, τα πρόβατα και τους χοίρους. Όσο γνωρίζω, η χρησιμοποίηση της ουσίας αυτής στην ιχθυοκαλλιέργεια απαγορευόταν στην ΕΕ έως το Σεπτέμβριο 1996, όταν η υπηρεσία περιβάλλοντος της Σκωτίας (SEPA) επέτρεψε τη χρήση της Ivermectin στα ιχθυοτροφεία. Η παράνομη όμως χρήση της Ivermectin ήταν ήδη ευρέως διαδεδομένη. Το κτηνιατρικό τμήμα του Βρετανικού Υπουργείου Γεωργίας, με δικές του έρευνες των τελευταίων τριών ετών, διαπίστωσε ίχνη της ουσίας Ivermectin σε ποσοστό 10% των σολομών που πωλήθηκαν στη Βρετανία.

Οι ειδικοί είναι της γνώμης ότι η Ivermectin που χορηγήθηκε στους σολομούς ή εισέρρευσε στο νερό μπορεί να καταλήξει στον άνθρωπο και μάλιστα σε τοξικές ποσότητες. Δεν αποκλείονται επίσης οι βλάβες σε ανθρώπινα έμβρυα, στα βρέφη μέσω του μητρικού γάλατος και τους ηλικιωμένους. Η Ivermectin είναι από χημική άποψη σταθερή, δεν διαλύεται εύκολα στο νερό και εισέρχεται σταδιακά, όμοια με το DDT, στην τροφική αλυσίδα, όπως απέδειξαν τα πειράματα με θαλάσσια μαλάκια (π.χ. μύδια).

1. Γνωρίζει η Επιτροπή τα γεγονότα αυτά;

2. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, παραβίασε η υπηρεσία περιβάλλοντος της Σκωτίας το ευρωπαϊκό δίκαιο επιτρέποντας τη χρήση της Ivermectin στα ιχθυοτροφεία;

3. Ποιές ενέργειες ανέλαβε ή προτίθεται να αναλάβει η Επιτροπή προκειμένου να απαγορευθεί η χρήση της Ivermectin στην ιχθυοκαλλιέργεια του σολομού και να προστατευθούν οι ευρωπαίοι καταναλωτές από τους πιθανούς κινδύνους κατά της υγείας τους;

4. Διαθέτει η Επιτροπή πληροφορίες για τα κατάλοιπα της Ivermectin στους σολομούς που εξάγονται από τη Μ. Βρετανία σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ για ανθρώπινη κατανάλωση;

Συμπληρωματική απάντηση του κ. Bangemann εξ ονόματος της Επιροπής (12 Μαΐου 1997)

Συμπληρώνοντας την απάντησή της της 26ης Μαρτίου 1997 ((ΕΕ C 186, 18.6.1997, 263. )), η Επιτροπή είναι τώρα σε θέση να παράσχει τις ακόλουθες πρόσθετες πληροφορίες.

Η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος της Σκωτίας (SEPA) είναι αρμόδια για την έγκριση των απορρίψεων βάσει του σκεπτικού ότι οι χρησιμοποιούμενες στις ιχθυοκαλλιέργειες ουσίες θα καταλήξουν ενδεχομένως στο ευρύτερο υδατικό περιβάλλον. Η υπηρεσία αυτή δεν εγκρίνει τη χρήση κτηνιατρικών φαρμάκων.

Για να κυκλοφορήσει στην αγορά ένα κτηνιατρικό φάρμακο πρέπει να χορηγηθεί σχετική άδεια σύμφωνα με την οδηγία 81/851/ΕΟΚ του Συμβουλίου που θεσπίζει κοινοτική διαδικασία καθορισμού των ανωτάτων ορίων καταλοίπων κτηνιατρικών φαρμάκων στα τρόφιμα ζωϊκής προέλευσης ((Οδηγία 81/851/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα κτηνιατρικά φαρμακευτικά προϊόντα, όπως τροποποιήθηκε από τις οδηγίες του Συμβουλίου 90/676/ΕΟΚ και 93/40/ΕΟΚ - ΕΕ L 317 της 6.11.81, ΕΕ L 373 της 31.12.90, ΕΕ L 214 της 24.8.93. )). Μια από τις προϋποθέσεις για την έκδοση άδειας κυκλοφορίας φαρμάκων που θα χορηγηθεί σε ζώα των οποίων το κρέας ή τα προϊόντα προορίζονται για κατανάλωση από τον άνθρωπο είναι να περιλαμβάνεται η δραστική ουσία του φαρμάκου στα παραρτήματα Ι, ΙΙ ή ΙΙΙ του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2377/90 ((ΕΕ L 224 της 18.8.1990 όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) 434 του Συμβουλίου ΕΕ L 67 της 7.3.1997. )) ή, σε περίπτωση που η ουσία έχει εγκριθεί για να χρησιμοποιηθεί σε κτηνιατρικό φάρμακο σε ένα κράτος μέλος πριν από την 1η Ιανουαρίου 1992, να έχει υποβληθεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 1996 στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την αξιολόγηση φαρμάκων αίτηση καθορισμού ανωτάτων ορίων καταλοίπων, συνοδευόμενη από την απαιτούμενη τεκμηρίωση. Η τελευταία αυτή εξαίρεση ισχύει μόνο μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1998 ή την 1η Ιανουαρίου 2000, ανάλογα με τη φύση της ουσίας.

Η Ιβερμεκτίνη περιλαμβάνεται στο παράρτημα Ι όσον αφορά τη χρήση της σε βοοειδή, πρόβατα, χοίρους και ιπποειδή ((Κανονισμός (ΕΟΚ) 2901/93 της Επιτροπής, ΕΕ L 264 της 23.10.93. )). Η ενδεχόμενη χρήση της στα ελάφια βρίσκεται υπό συζήτηση και δεν έχει ακόμη εγκριθεί. Καμία αίτηση δεν έχει υποβληθεί στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Αξιολόγηση Φαρμάκων σχετικά με τη χρήση της ουσίας αυτής στο σολωμό ή σε άλλα είδη ιχθύων.

Στην Κοινότητα, ένα κτηνιατρικό φάρμακο που περιέχει Ιβερμεκτίνη μπορεί να χορηγηθεί νομίμως σε σολωμούς, μόνο στις εξαιρετικές περιπτώσεις που καθορίζονται στο άρθρο 4 της οδηγίας 81/851/ΕΟΚ του Συμβουλίου. Τα κράτη μέλη μπορούν, κατ' εξαίρεση, να επιτρέπουν τη χορήγηση άλλου προϊόντος από κτηνίατρο ή υπό την προσωπική του ευθύνη, σε ένα μεμονωμένο ζώο, ή σε μικρό αριθμό ζώων μιας δεδομένης εκμετάλλευσης, όταν δεν υπάρχει εγκεκριμένο φάρμακο για μια συγκεκριμένη ασθένεια και ιδίως για να αποφευχθεί απαράδεκτη ταλαιπωρία του ζώου. Το χρησιμοποιούμενο προϊόν πρέπει ή να έχει εγκριθεί στο οικείο κράτος μέλος για ζώα άλλου είδους ή για διαφορετική ασθένεια ή, εφόσον δεν υφίστανται οι δύο αυτές προϋποθέσεις, να έχει εγκριθεί για χρήση από τον άνθρωπο. Εάν δεν διατίθεται τέτοιο προϊόν, πρόσωπο εξουσιοδοτημένο από την εθνική νομοθεσία μπορεί να παρασκευάσει επιτόπου ένα κτηνιατρικό φάρμακο βάσει συνταγής κτηνιάτρου. Σε όλες τις περιπτώσεις πρέπει να τηρηθεί χρόνος αναμονής όχι μικρότερος των 500 βαθμοημερών (ήτοι 50 ημέρες σε θερμοκρασία θαλασσίου ύδατος 10°C) ώστε να διασφαλιστεί ότι τα τρόφιμα που θα παραχθούν από τα ζώα αυτά δεν περιέχουν κατάλοιπα επικίνδυνα για τους καταναλωτές. Στο εγγύς μέλλον όμως ενδέχεται να χορηγηθεί άδεια κυκλοφορίας σε νέο προϊόν και η δυνατότητα αυτή δεν θα ισχύει πλέον.

Η βρετανική διεύθυνση κτηνιατρικών φαρμάκων (BVMD) διενεργεί συνεχώς ελέγχους για τον προσδιορισμό των καταλοίπων στους σολωμούς που παράγονται στο έδαφός της. Σύμφωνα με τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν στην Επιτροπή, το ποσοστό των δειγμάτων που περιείχαν ιβερμεκτίνη μειώθηκε από 11% το 1994 σε 3,1% το 1995. Φέτος δεν αναφέρθηκε κανένα δείγμα που να περιέχει ιβερμεκτίνη.