ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0773/98

υποβολή: Jessica Larive (ELDR) προς την Επιτροπή

(18 Μαρτίου 1998)

Θέμα: Σταθερή τιμή βιβλίων στο πλαίσιο του άρθρου 128 της Συνθήκης του Μάαστριχτ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κίνησε, προσφάτως, διαδικασία για να τεθεί τέλος στις διασυνοριακές σταθερές τιμές βιβλίων μεταξύ Γερμανίας και Αυστρίας. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι αυτές οι συμφωνίες τιμών αντιτίθενται στην ευρωπαϊκή νομοθεσία περί ανταγωνισμού.

Στις 30 Ιουνίου 1997 το Συμβούλιο Πολιτισμού ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβεί σε μελέτη όσον αφορά τη σχέση της περί πολιτισμού παραγράφου της Συνθήκης του Μάαστριχτ με τη Συνθήκη της Ρώμης. Προς έκπληξή μου, ο σχετικός μειοδοτικός διαγωνισμός κηρύχθηκε μόλις πρόσφατα από την Επιτροπή.

Στις 17 Φεβρουαρίου ε.ε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διά στόματος του Επιτρόπου κ. van den Broek στο Στρασβούργο, διαβεβαίωσε ακόμη μια φορά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι το άρθρο 128, εδάφιο 4, της Συνθήκης του Μάαστριχτ δεσμεύει στο να λαμβάνονται συστηματικά υπόψη οι συνέπειες της κοινοτικής πολιτικής για πολιτιστικά θέματα.

1. Συμφωνεί, επομένως, η Επιτροπή με την ερωτούσα ότι, κατά την υλοποίηση της σχετικής απόφασης, δεν πρέπει να ληφθούν αποκλειστικά υπόψη τα οικονομικά επιχειρήματα αλλά θα πρέπει να εξετασθεί και η πολιτιστική πτυχή;

2. Γιατί ανέμενε η Επιτροπή περισσότερο από μισό χρόνο για την προκήρυξη του μειοδοτικού διαγωνισμού σχετικά με την πραγματοποίηση μελέτης που να εξετάζει τη σχέση της περί πολιτισμού παραγράφου της Συνθήκης του Μάαστριχτ με τη Συνθήκη της Ρώμης;

3. Δεν θεωρεί η Επιτροπή λογικό να αναμείνει τα αποτελέσματα της εν λόγω μελέτης πριν κινήσει τη διαδικασία που, βασιζόμενη αποκλειστικά κριτήρια, θα θέσει τέλος στις διασυνοριακές σταθερές τιμές βιβλίων;

Απάντηση του κ. Van Miert εξ ονόματος της Επιτροπής

(28 Απριλίου 1998)

Είναι αυτονόητο ότι η Επιτροπή είναι διατεθειμένη να λαμβάνει υπόψη πολιτιστικές πτυχές στις αποφάσεις της βάσει των διατάξεων της συνθήκης ΕΚ, όπως είναι η εφαρμογή των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού. Σύμφωνα με το άρθρο 128 παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΚ, αυτό συγκαταλέγεται επίσης μεταξύ των υποχρεώσεών της. Πράγματι, όπως αναγνωρίστηκε από το Δικαστήριο, η Επιτροπή είχε ήδη λάβει υπόψη της πολιτιστικές πτυχές σε προηγούμενες αποφάσεις που αφορούσαν συστήματα ενιαίων τιμών πώλησης βιβλίων, ακόμη και πριν από την εισαγωγή του άρθρου 128 παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΚ (συμπεράσματα του εισαγγελέα Lenz (Συλλογή 1995, 55 σ. Ι-52), στην υπόθεση "net book agreement" σχετικά με το σύστημα ενιαίων τιμών πώλησης στη Μεγάλη Βρετανία και την Ιρλανδία σύμφωνα με τα οποία η Επιτροπή είχε λάβει υπόψη πολιτιστικές πτυχές όταν έλαβε την απόφασή της στην υπόθεση αυτή και είχε εκπληρώσει τη σχετική υποχρέωσή της). Η υποχρέωση αυτή απορρέει από τη νομολογία του Δικαστηρίου πριν από τη θέσπιση του άρθρου 128, παράγραφος 4 της συνθήκης ΕΚ.

Η Επιτροπή έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα να απαλλάσσει συμφωνίες από τη γενική απαγόρευση που προβλέπεται στο άρθρο 85, παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ, όταν πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 85, παράγραφος 3. Εντός των ορίων της διακριτικής ευχέρειας που της παρέχεται σύμφωνα με το άρθρο 85, παράγραφος 3, η Επιτροπή δύναται, ενδεχομένως, να λαμβάνει υπόψη πολιτιστικές πτυχές. Τούτο δε σημαίνει βεβαίως ότι μπορεί να χορηγηθεί απαλλαγή σε οποιαδήποτε συμφωνία παρουσιάζεται ως δικαιολογημένη για πολιτιστικούς λόγους. Π.χ., το άρθρο 85, παράγραφος 3, παρέχει τη δυνατότητα χορήγησης απαλλαγής μόνο σε συμφωνίες των οποίων τα φερόμενα ευνοϊκά αποτελέσματα, είτε είναι πολιτιστικά είτε άλλα, μπορούν να αποδειχθούν σαφώς, και απαιτεί τα μέσα που χρησιμοποιούνται για την επίτευξη των αποτελεσμάτων αυτών να περιορίζουν όσο το δυνατόν λιγότερο τον ανταγωνισμό. Το γεγονός ότι η Επιτροπή είναι διατεθειμένη να λαμβάνει υπόψη πολιτιστικές πτυχές στις αποφάσεις της δεν σημαίνει ότι μπορεί να κάνει χρήση της διακριτικής της ευχέρειας για να λαμβάνει αποφάσεις που αντίκεινται σε άλλες διατάξεις της συνθήκης ΕΚ. Θα ήταν χρήσιμο να αναφερθεί ότι ο εισαγγελέας VerLoen van Themaat στην υπόθεση VBBB/VBVB (βλ. Συλλογή 1984, σ. 89) σχετικά με το σύστημα ενιαίων τιμών πώλησης στην Ολλανδία και τη Φλάνδρα, είχε τη γνώμη ότι δεν ήταν απαραίτητο να ληφθούν υπόψη πολιτιστικές πτυχές πριν αποδειχθεί ότι πράγματι υπήρχαν τα φερόμενα πολιτιστικά οφέλη των ενιαίων τιμών πώλησης για την παραγωγή και τη διανομή βιβλίων. Στην υπόθεση αυτή, το Δικαστήριο επιβεβαίωσε τη θέση της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία δεν υπήρχαν τέτοιου είδους οφέλη.

Η Επιτροπή, αφού προέβη το 1993 σε διεξοδική εξέταση όλων των σχετικών πτυχών του συστήματος ενιαίων τιμών πώλησης στη Γερμανία και την Αυστρία, αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία δεδομένου ότι κατέληξε στο προσωρινό συμπέρασμα ότι τα επιχειρήματα που είχαν προβληθεί δεν δικαιολογούσαν τη χορήγηση απαλλαγής. Μέχρι στιγμής, η Επιτροπή αναμένει τις αντιδράσεις των μερών. Η οριστική απόφαση θα ληφθεί μετά τη διεξοδική εξέταση των αντιδράσεων των μερών καθώς και άλλων ενδιαφερομένων.

Όταν προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός για τη διεξαγωγή της μελέτης, η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη να τηρήσει τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Η Επιτροπή είχε επισημάνει ότι η πρωτοβουλία του Συμβουλίου να ζητήσει από την Επιτροπή τη διεξαγωγή μελέτης δεν έπρεπε να καθυστερήσει τις επιμέρους διαδικασίες σχετικά με συστήματα ενιαίων τιμών πώλησης βιβλίων. Είναι αυτονόητο ότι θα ληφθούν υπόψη όλα τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.