ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-3386/97 υποβολή: Patricia McKenna (V) προς την Επιτροπή (16 Οκτωβρίου 1997)

Θέμα: Αναδάσωση με κωνοφόρα στην Ιρλανδία

Η Ιρλανδία έρχεται πρώτη και με μεγάλη διαφορά στην αναδάσωση με μη αυτόχθονα είδη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εκτιμάται ότι το 80 % των δένδρων που φυτεύονται στην Ιρλανδία δεν είναι αυτόχθονα, κυρίαρχη δε θέση μεταξύ αυτών κατέχει η αργυρά ερυθρελάτη. Η Ισπανία καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση στη δενδροφύτευση με μη αυτόχθονα είδη - περίπου 45 %.

Πέρσι, η Ιρλανδική Κυβέρνηση δημοσίευσε ένα πρόγραμμα για την ανάπτυξη του δασικού τομέα με τίτλο: «Growing for the Future: A strategic plan for the development of the forestry sector». Παρόλο δε που γνώριζε ορισμένες επικρίσεις που είχαν εκφράσει περιβαλλοντολόγοι σχετικά με το είδος της αναδάσωσης που ακολουθούσε η κρατική εταιρεία Coillte, επεσήμαινε ότι δεν θα πραγματοποιείτο σημαντική αλλαγή όσον αφορά την πολιτική προώθησης των κωνοφόρων. Η αργυρά ερυθρελάτη θα κατελάμβανε το 60 % της ετήσιας αναδάσωσης και διάφορα κωνοφόρα (όπως η ερυθρελάτη η υψικάμινος, η ψευδοτσούγα, η ευρωπαϊκή λάριξ και η πεύκη του Βορρά) θα αποτελούσαν ένα ακόμη ποσοστό 20 %. Ταυτόχρονα, ο ετήσιος στόχος αναδάσωσης με πλατύφυλλα παρέμενε στο 20 %. Δεν καθορίζετο ποσοστό αναδάσωσης για γηγενή είδη (αν και καθορίζεται ότι η δρυς θα πρέπει να καταλαμβάνει το 1/5 τουλάχιστον των δασών με πλατύφυλλα δένδρα, δεν διευκρινίζετο εάν η συγκεκριμένη δρυς θα πρέπει να είναι γηγενής ιρλανδική ή όχι).

Επίσης, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε πέρσι από τρεις ιρλανδούς πανεπιστημιακούς, σε περιοχές με πυκνή βλάστηση κωνοφόρων παρατηρήθηκαν υψηλά επίπεδα οξύτητας.

Η αναδάσωση στην Ιρλανδία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη χρηματοδοτική υποστήριξη της ΕΕ. Η ΕΕ έχει συμφωνήσει να διαθέσει 66 εκατ. ιρλανδικές λίρες στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Γεωργίας, Ανάπτυξης της Υπαίθρου και Δασών, ενώ μέχρι στιγμής έχει 65 για τα δασικά μέτρα που συνδέονται με την ΚΑΠ.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της βοήθειας δίδεται βάσει του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 2080/92 ((ΕΕ L 215 της 30.07.1992, σελ. 96. )) ο οποίος θεσπίζει σύστημα για τη στήριξη δασικών μέτρων στη γεωργία. Το άρθρο 1 του κανονισμού αυτού ορίζει ότι το σύστημα αυτό θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να συμβάλει στην ανάπτυξη μορφών διαχείρισης της υπαίθρου που να είναι περισσότερο συμβατές με την περιβαλλοντική ισορροπία.

Δέχεται η Επιτροπή ότι η Ιρλανδία δεν τήρησε τις διατάξεις του κανονισμού αυτού; Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί, προκειμένου να διασφαλίσει ότι η πολιτική αναδάσωσης της Ιρλανδίας θα είναι περισσότερο επωφελής για το περιβάλλον;

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής (11 Νοεμβρίου 1997)

Το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου σωστά επισημαίνει ότι η αναδάσωση στην Ιρλανδία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη χρηματοδοτική υποστήριξη της Κοινότητας. Αυτό προβλέπεται κυρίως στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2080/92, ο οποίος θεσπίζει σύστημα για την κοινοτική στήριξη δασικών μέτρων στη γεωργία. Εκτός από τους περιβαλλοντικούς αντικειμενικούς σκοπούς, στους οποίους αναφέρθηκε ήδη το αξιότιμο μέλος του Κοινοβουλίου, το εν λόγω σύστημα θέτει και άλλους σημαντικούς στόχους, που θα συνοδεύσουν τη μεταρρύθμιση της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ), μέσω της χορήγησης στους αγρότες εναλλακτικών εισοδημάτων για τη βελτίωση των δασικών πόρων και την καταπολέμηση του φαινομένου του θερμοκηπίου χάρη στην απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα. Τόσο το μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχέδιο της Κυβέρνησης της Ιρλανδίας για την ανάπτυξη του δασικού τομέα στην Ιρλανδία όσο και το πρόγραμμα για την αναδάσωση της Ιρλανδίας, βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2080/92, προβλέπουν ενίσχυση γι'αυτούς τους σκοπούς.

Το πρόγραμμα αναδάσωσης της Ιρλανδίας ανακλά τον πρωταρχικό στόχο του δασικού τομέα της Ιρλανδίας (καθώς και της πλειονότητας των υπολοίπων κρατών μελών), που είναι η παραγωγή ξυλείας για διάφορες χρήσεις. Ο ανωτέρω πρωταρχικός στόχος του προγράμματος δεν αποκλείει ωστόσο την αναγνώριση των πολλών άλλων πτυχών της δασοκομίας, όπως είναι η γεωργική διαφοροποίηση, η αγροτική ανάπτυξη, η απασχόληση, το περιβάλλον, ο τουρισμός και η βιομηχανική ανάπτυξη. Το πρόγραμμα καθορίζει επίσης τα μέτρα που λαμβάνονται για την αξιολόγηση και τον έλεγχο των επιπτώσεων στο περιβάλλον και τη συμφωνία τους με τα χωροταξικά κριτήρια, όπως ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2080/92. Οι οικολογικοί προβληματισμοί σε συνδυασμό με τα σχέδια αναδάσωσης, τα οποία προβλέπονται στο πρόγραμμα, αφορούν ειδικές ζώνες προστασίας (ΕΖΠ), περιοχές φυσικής κληρονομιάς (ΠΦΚ), ευαίσθητους τομείς της αλιείας, χαρακτηρισμένες προστατευόμενες περιοχές καθώς και αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία. Η στρατηγική της Ιρλανδίας για τα δάση προβλέπει δεσμευτικά μέτρα για τακτική επενεξέταση και αναβάθμιση των περιβαλλοντικών μέτρων, καθώς και κατάρτιση διαφόρων νέων μέτρων, όπως χάραξη κατευθυντηρίων γραμμών σχετικά με τις δασικές καλλιέργειες και τη βιοποικιλότητα, βελτιωμένες δασοκομικές πρακτικές, δασική απογραφή και αναθεώρηση της ισχύουσας δασικής νομοθεσίας.

Ως προς τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, η πολιτική της Ιρλανδίας στον τομέα της αναδάσωσης πρέπει, επίσης, να συμφωνεί με την κοινοτική περιβαλλοντική νομοθεσία σχετικά με την προστασία των φυσικών οικοτόπων και των άγριων πουλιών, τη ρύπανση των υδάτων και την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Η Επιτροπή, στο πλαίσιο των προσπαθειών της για την εξασφάλιση περιβαλλοντικής προστασίας και ωφελειών για λογαριασμό της πολιτικής της Ιρλανδίας στον τομέα της αναδάσωσης, βρίσκεται σε συχνή επικοινωνία με τις αρχές της Ιρλανδίας για το ζήτημα της περιβαλλοντικής ισορροπίας και της συμμόρφωσης προς την περιβαλλοντική νομοθεσία.

Παράλληλα, η Επιτροπή εφιστά την προσοχή του αξιότιμου μέλους του Κοινοβουλίου στο γεγονός ότι τόσο η Ιρλανδία όσο και η Κοινότητα χαράσσουν τις κατευθυντήριες γραμμές για βιώσιμη διαχείριση των δασών της Ευρώπης, σύμφωνα με το ψήφισμα αριθ. Η1 της υπουργικής διάσκεψης του Ελσίνκι για την προστασία των δασών στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τις ανωτέρω κατευθυντήριες γραμμές, τα είδη των δέντρων θα πρέπει να προσαρμοστούν στις τοπικές συνθήκες, και ενώ τα γηγενή είδη θα πρέπει, εφόσον είναι δυνατόν, να προτιμούνται, δεν θα πρέπει να αποκλείονται και τα εισαγόμενα είδη. Τα τελευταία θα πρέπει να γίνονται δεκτά στις περιπτώσεις όπου παρέχουν περισσότερα οφέλη από τα αυτόχθονα είδη, ως προς την παραγωγή ξυλείας και άλλους σκοπούς, εφόσον έχουν αξιολογηθεί οι αρνητικές τους επιπτώσεις.

Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί την εφαρμογή του προγράμματος αναδάσωσης της Ιρλανδίας καθώς και την τήρηση εκ μέρους της Ιρλανδίας των δεσμευτικών μέτρων σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της μακροπρόθεσμης πολιτικής της στον τομέα των δασών.