ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1023/01

υποβολή: Giorgos Dimitrakopoulos (PPE-DE) και Konstantinos Hatzidakis (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(30 Μαρτίου 2001)

Θέμα: Έλλειψη νερού στη Θεσσαλία

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στον Ελληνικό τύπο,πάρχει ιδιαίτερο πρόβλημα έλλειψης νερού στη Θεσσαλία. Τα σημερινά δεδομένα είναι άκρως ανησυχητικά: μείωση των βροχοπτώσεων, αύξηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων,περεκμετάλλευση τωνπογείωνδάτων σε συνδυασμό με τη δυσκολία αναπλήρωσης των αποθεμάτων απόπόγειες τροφοδοσίες. Τα τελευταία χρόνια μειώθηκαν οι βροχοπτώσεις στην περιοχή - η μείωση ξεπερνά τα 30 χιλιοστά - ενώ μεγάλο μέρος του νερού των ποταμών Πηνειού, Ενιππέα, Φαρσαλίτη, Τιταρήσιου χάνεται στη θάλασσα, η εκτροπή του άνω ρου του Αχελώου παραμένει στάσιμη και τα φράγματα συγκέντρωσης νερού δεν επαρκούν. Χρόνο με το χρόνο οδροφόρος ορίζοντας εξαντλείται αφού έγιναν 13 000 γεωτρήσεις αναζητώντας νερό σε μεγάλα βάθη.

Από το σύνολο των αρδευόμενων εκτάσεων τα 883 000 στρέμματα, δηλαδή το 81 %, αρδεύεται απόπόγεια νερά, ενώ 207 000 στρέμματα από επιφανειακά. Από το σύνολο των αρδευόμενων εκτάσεων το 70 % αρδεύεται από ιδιωτικές γεωτρήσεις και μόλις το 30 % από κρατικά συλλογικά έργα. Παράλληλα, η αύξηση των αρδευόμενων εκτάσεων κατά 260 888 στρέμματα την τελευταία δεκαετία, χωρίς την κατασκευή των απαραίτητων εγγειοβελτιωτικών έργων και σε συνδυασμό με το αρνητικό ισοζύγιο, έχει ως αποτέλεσμα να αντιμετωπίσει η περιοχή σοβαρά προβλήματα στις αρδευόμενες καλλιέργειες.

Τοπικοί παράγοντες, γεωπόνοι και καλλιεργητές μιλούν για κρίση διαχείρισης και όχι επάρκειας καθώς εάν αξιοποιηθούν τα χειμερινά όμβρια ύδατα, γίνει μεταφορά νερού από άλλες περιοχές και προχωρήσουν έργαποδομής όπως φράγματα, ταμιευτήρες, επενδεδυμένες διώρυγες και κλειστά δίκτυα, ενώ παράλληλα προωθηθούν το ταχύτερο τα έργα στον Αχελώο, το Σμόκοβο και την Κάρλα θα δοθεί η λύση στο πρόβλημα.

Ερωτάται η Επιτροπή:

1. Είναι σε γνώση αυτής της κατάστασης;

2. Κρίνονται επιλέξιμες οι δράσεις για τα αρδευτικά έργα και συγκεκριμένα για την εκτροπή του Αχελώου;

3. Κατά πόσον έχει λάβει από το Ελληνικό κράτος προτάσεις για αυτό;

4. Με ποιό τρόπο θα προχωρήσει σε περίπτωση που έχει όντως λάβει τέτοιου είδους προτάσεις;

Απάντηση του κυρίου Barnier εξ ονόματος της Επιτροπής

(28 Μαΐου 2001)

Η Επιτροπή γνωρίζει το πρόβλημα της διαχείρισης τωνδάτινων πόρων στην Ελλάδα, το οποίο εμφανίζεται ακόμα εντονότερο στο θεσσαλικό κάμπο. Στο πλαίσιο ιδίως των διαπραγματεύσεων για το κοινοτικό πλαίσιο στήριξης (ΚΠΣ) της περιόδου προγραμματισμού 2000-2006, η Επιτροπή εξέτασε την εν λόγω προβληματική από κοινού με τις ελληνικές αρχές. Συμφωνήθηκαν και ενεγράφησαν στο εν λόγω ΚΠΣ συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις, όπως για παράδειγμα η αποκατάσταση της πρώην λίμνης Κάρλας στη Θεσσαλία.

Όσον αφορά τα γεωργικά μέτρα για τη διαχείριση τωνδάτινων και των γεωργικών πόρων, οι ελληνικές αρχέςπέβαλαν πολλές προτάσεις. Κατά τον τρόπο αυτό, η εφαρμογή του νέου προγράμματος μείωσης των νιτρικών στην πεδιάδα της Θεσσαλίας, θα επεκταθεί καλύπτοντας 35 100 εκτάρια στο πλαίσιο των γεωργοπεριβαλλοντικών μέτρων (κεφάλαιο VI του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1257/1999 του Συμβουλίου, της 17ης Μαΐου 1999, σχετικά με τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ) και για την τροποποίηση και την κατάργηση ορισμένων κανονισμών(1)), καλύπτοντας κατά τον τρόπο αυτό ένα τμήμα των εκτάσεων τις οποίες αφορούσε το πρόγραμμα δράσης της οδηγίας νιτρικά, δηλαδή της οδηγίας 91/676/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 12ης Δεκεμβρίου 1991 για την προστασία τωνδάτων από τη νιτρορύπανση γεωργικής προέλευσης(2), πρόγραμμα που προβλεπόταν να καλύψει έκταση 500 000 εκταρίων. Αφετέρου, το επιχειρησιακό περιφερειακό πρόγραμμα της Θεσσαλίας για την περίοδο 2000-2006 προβλέπει τηνλοποίηση εργασιών αναδασμού και συναφών έργων σε έκταση 4 100 εκταρίων περίπου, ενώ στον τομέα τωνδάτων προβλέπεται η ολοκλήρωση των εργασιών αξιοποίησης τωνδάτων επιφανείας (για παράδειγμα ολοκλήρωση και αξιοποίηση των φραγμάτων Αγιονέρι, Παναγιώτικο, της σήραγγας του Σμόκοβο, κλπ.). Κάθε νέα ενέργεια θα πρέπει εξάλλου να εγγράφεται στο πλαίσιο μιας οικονομικής και βιώσιμης διαχείρισης

τωνδάτων και κατά τηνλοποίηση του προγράμματος θα ληφθούν όλα τα ρυθμιστικά μέτρα σχετικά με την αναζήτησηπογείωνδάτων μέσω γεωτρήσεων και, ενδεχομένως θα εγκριθούν περιοριστικά ή ακόμα και απαγορευτικά μέτρα για τη διάνοιξη ορυγμάτων και τη χρησιμοποίηση γεωτρήσεων.

Η εκτροπή του ποταμού Αχελώου προς τη Θεσσαλία δεν αποτελεί τμήμα του προαναφερθέντος ΚΠΣ και η Επιτροπή δεν έχει λάβει καμία πρόταση συγχρηματοδότησης στο πλαίσιο αυτό. Μια πρόταση προς την κατεύθυνση αυτή είχεποβληθεί κατά το 1994 δυνάμει του ΚΠΣ της περιόδου 1994-1999, κατέστη όμως άκυρη δεδομένου ότι δεν δόθηκε συνέχεια σε επίπεδο ελληνικών αρχών. Σε περίπτωση που η εν λόγω πρότασηποβληθεί εκ νέου, η Επιτροπή θα την εξετάσει στο πλαίσιο των ισχυουσών ρυθμίσεων.

(1) ΕΕ L 160 της 26.6.1999.

(2) ΕΕ L 375 της 31.12.1991.