ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1714/01

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(14 Ιουνίου 2001)

Θέμα: Αποκλίνουσες ανάγκες ως προς τα επίπεδα των επιτοκίων λόγω της χρονικά και γεωγραφικά διαφορετικής οικονομικής ανάπτυξης

1. Θυμάται η Επιτροπή ότι το Μάρτιο και τον Απρίλιο ασκήθηκε πίεση, μεταξύ άλλων και από αμερικανικής πλευράς, προκειμένου η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να μειώσει τα επιτόκιά της και ότι αρχικά δενπήρξε μείωση με το επιχείρημα ότι θα μεγάλωνε ο κίνδυνος πληθωρισμού στην ευρωζώνη·

2. Πιστεύει η Επιτροπή, τη στιγμή που τον Μάϊο τα επιτόκια όντως μειώθηκαν επειδή, σύμφωνα με νεότερες στατιστικές, η αύξηση της κυκλοφορίας χρήματος ήταν μικρότερη της αρχικώς αναμενόμενης, ότι αυτός ο κίνδυνος πληθωρισμούποχώρησε·

3. Εχει λάβει γνώση η Επιτροπή μιας μελέτης του ολλανδοβελγικού τραπεζικού ομίλου ING που προβλέπει ότι οι οικονομίες που συμμετέχουν στην ευρωζώνη θα αποκλίνουν όλο και περισσότερο μεταξύ τους, επειδή τα κράτη μέλη και οι περιφέρειες θα αρχίσουν να εξειδικεύονται, π.χ. είτε στηνψηλή τεχνολογία, είτε στα οπωροκηπευτικά ή την αυτοκινητοβιομηχανία και έτσι κάθε περιοχή θα έχει διαφορετικές συγκυριακές διακυμάνσεις·

4. Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι τα επιτόκια, που από τις αρχές του 1999 αποφασίζονται από την ΕΚΤ, λειτούργησαν κυρίωςπέρ της Γαλλίας που, κατά την περίοδο αυτή, κατάφερε να συνδυάσει το χαμηλό πληθωρισμό με μια εντυπωσιακή αύξηση του αριθμού των θέσεων εργασίας·

5. Πώς κρίνει η Επιτροπή τα δημοσιεύματα που συμπεραίνουν ότι η Γερμανία χρειάζεται μια μείωση επιτοκίων για να τονωθεί η οικονομία της, ενώ αντίθετα η Ολλανδία χρειάζεται μια αύξηση των επιτοκίων προκειμένου να συγκρατήσει τον αυξανόμενο πληθωρισμό και η Πορτογαλία και η Ιρλανδία επίσης χρειάζονται μια αύξηση επιτοκίων για να ηρεμήσουν τηνπερθέρμανση των οικονομιών τους·

Πηγές: Ολλανδική εφημερίδα Rotterdams Dagblad της 18.05.2001 και Financial Times, πρώτη σελίδα της 23.05.2001.

Απάντηση του κ. Solbes Mira εξ ονόματος της Επιτροπής

(18 Σεπτεμβρίου 2001)

1. Η Επιτροπή θυμάται ότι, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο 2001, πολλοί ζητούσαν από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) να μειώσει τα επιτόκιά της. Πράγματι, ορισμένα από αυτά τα αιτήματα προέρχονταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.

Καμία μείωση επιτοκίων της ΕΚΤ δεν έλαβε χώρα ούτε τον Μάρτιο ούτε τον Απρίλιο 2001. Βεβαίως, δεν είναι δυνατόν αυτή η μη πραγματοποίηση μειώσεων να εξηγηθεί από μία μοναδική αιτία. Εντούτοις, δεδομένου ότι η ΕΚΤ έχει θέσει ως στόχο προτεραιότητας την σταθερότητα των τιμών, μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι το γεγονός της μη μείωσης των επιτοκίων αποτελεί ένδειξη σύμφωνα με την οποία η ΕΚΤ είχε εκτιμήσει ότι ένα τέτοιο μέτρο μπορούσε να αυξήσει τους κινδύνους αστάθειας των τιμών.

2. Οι κίνδυνοι πληθωρισμού είναι απόρροια ενός συνόλου παραγόντων. Δεδομένου ότι ο πληθωρισμός αποτελεί νομισματικό φαινόμενο, μιαπερβολικά ταχεία αύξηση της νομισματικής μάζας μπορεί πράγματι να οδηγήσει σε μεταγενέστερες πληθωριστικές πιέσεις. Κατά συνέπεια, αν η αύξηση της νομισματικής μάζας είναι βραδύτερη από όσο προβλεπόταν αρχικά, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι ο κίνδυνος αστάθειας των τιμών είναι μικρότερος από όσο προβλεπόταν αρχικά.

Η καθοδική αναθεώρηση, εκ μέρους της ΕΚΤ, της αύξησης του M3 αποτελεί ένδειξη του ότι οι πληθωριστικές πιέσεις που φαίνονταν λόγω της μεγάλης αύξησης της νομισματικής μάζας το 1999 και το 2000, είχανπερεκτιμηθεί επί αρκετό χρονικό διάστημα.

Επομένως, η Επιτροπή δεν πιστεύει ότι ο κίνδυνος μετριάστηκε λόγω των νέων στατιστικών. Το μόνο που έχει αλλάξει είναι η εκτίμηση του κινδύνου.

3. Η Επιτροπή δεν γνωρίζει τη μελέτη της ολλανδο-βελγικής τραπεζικής ομάδας για την ING που αναφέρεται στην ερώτηση. Εντούτοις, η Επιτροπή έχει επίγνωση του ζητήματος των μακροοικονομικών αποκλίσεων, ιδίως όσον αφορά την οικονομική ανάπτυξη και τον πληθωρισμό. Οι μακροοικονομικές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών μελών που μετέχουν στην ευρωζώνη, αποτελούν αντικείμενο προσεκτικής παρακολούθησης εκ μέρους τωνπηρεσιών της Επιτροπής στα πλαίσια των τακτικών αναλύσεων που πραγματοποιούν.

Οι περιφερειακές ειδικεύσεις, εντούτοις, δεν συνεπάγονται κατ' ανάγκη μακροπρόθεσμες αποκλίσεις, όπως φαίνεται από την ιστορία των ευρωπαϊκών χωρών.

4. Σύμφωνα με τις τελευταίες μακροοικονομικές προβλέψεις της Επιτροπής, τα ποσοστά πληθωρισμού της Γαλλίας το 1999 και το 2000 ήταν μικρά (0,6 % και 1,8 %, αντιστοίχως), ενώ η πραγματική αύξηση του Ακαθάριστου Εγχωρίου Προϊόντος (ΑΕΠ) ήταν, αντιστοίχως, 2,9 % και 3,2 %. Οι προβλέψεις της για φέτος και για του χρόνου βασίζονται στη συνέχιση σημαντικής οικονομικής ανάπτυξης (2,9 και 2,8 % αντιστοίχως), ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται ότι εξακολουθήσει να είναι μικρότερος από τον μέσο όρο της ευρωζώνης για αμφότερα αυτά τα έτη (1,3 και 1,6 % σε σύγκριση με το 2,2 και το 1,8 % για την ευρωζώνη στο σύνολό της). Εντούτοις, οι αναπτυξιακές επιδόσεις της Γαλλίας βρίσκονταν κοντά στις επιδόσεις του συνόλου της ευρωζώνης (η μέγιστη απόκλιση το 1999 ήταν 0,4 p.p.). Όσον αφορά τις προβλέψεις, από τις πιο πρόσφατες πληροφορίες φαίνεται ότι οι προβλέψεις που είχαν δημοσιευθεί την Άνοιξη είναι πιθανό να ήτανπερβολικά αισιόδοξες. Παραδείγματος χάριν, ο πληθωρισμός σχετικά με τον εναρμονισμένο δείκτη των τιμών στην κατανάλωση (ΕΔΤΚ) αυξήθηκε σταθερά τους τελευταίους μήνες, φθάνοντας τον Μάιο στο 2,5 % (έναντι του 2,0 % τον Απρίλιο και του 1,4 % τον Μάρτιο).

Αυτά τα αποτελέσματα θεωρήθηκαν πράγματι ικανοποιητικά, είναι όμως δύσκολο να αποδοθούν σε μία μοναδική αιτία, δεδομένου ότι οφείλονται σε ένα σύνολο καθοριστικών παραγόντων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται η νομισματική πολιτική. Άλλα μέτρα είχαν ληφθεί από διάφορες αρχές και, επίσης, η συμπεριφορά του ιδιωτικού τομέα είχε μεγάλη σημασία. Επιπλέον, δεδομένου ότι η νομισματική πολιτική είναι ίδια για όλα τα κράτη μέλη, διερωτάται κανείς για ποιον λόγο η ίδια πολιτική θα έπρεπε να είχε ωφελήσει ένα μόνο κράτος μέλος χωρίς να οδηγήσει σε παρόμοια αποτελέσματα σταπόλοιπα.

5. Η νομισματική πολιτική στην ευρωζώνη ασκείται για ολόκληρη τη ζώνη (ένα μέγεθος). Λόγω των συγκυριακών και διαρθρωτικών διαφορών των κρατών μελών, η πολιτική αυτή οδηγεί σε διαφορετικούς νομισματικούς όρους στις διάφορες οικονομίες της ευρωζώνης. Αυτή η ιδιαιτερότητα της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) συνεπάγεται ότι κάθε κράτος μέλος πρέπει να χρησιμοποιεί διαφορετικά μέσα οικονομικής πολιτικής για να συνοδεύει τη νομισματική πολιτική.