ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2994/01

υποβολή: Cristiana Muscardini (UEN) προς την Επιτροπή

(29 Οκτωβρίου 2001)

Θέμα: Κίνδυνος τρομοκρατίας στη Σομαλία

Κυκλοφόρησε πρόσφατα η είδηση ότι η Σομαλία, θέατρο φυλετικών πολέμων που συνεχίζονται εδώ και χρόνια και στους οποίους τα παιδιά συμμετέχουν στην πρώτη γραμμή, θεωρείται πλέον ότι έχει εισέλθει στην κατηγορία των αχρείων κρατών, δηλαδή των κρατών τα οποία, λόγω της παρουσίας κυβερνήσεων που πρόσκεινται στον ισλαμικό φονταμενταλισμό, είναι πιθανόν να διατηρούν επαφές με τρομοκρατικές οργανώσεις, και συγκεκριμένα με την οργάνωση Αλ Κάιντα του Μπιν Λάντεν. Η εφημερίδα Ουάσιγκτον Ποστ της 5ης Οκτωβρίου δημοσίευσε την είδηση ότι οι αμερικανικές μυστικέςπηρεσίες εντόπισαν την ύπαρξη λαθρεμπορίου όπλων με προορισμό τη Σομαλία το οποίο διευθύνουν άνθρωποι της Αλ Κάιντα. Η κατάσταση αυτή πρόκειται να επιδεινώσει τις ανθρωπιστικές συνθήκες της εν λόγω χώρας η οποία, ας μην το ξεχνάμε, έχει ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά παιδικής θνησιμότητας.

Έχονταςπόψη μάλισταπόψη το γεγονός ότι η κυβέρνηση του Προέδρου Αμπντουλκασίμ Σαλάντ Χασάν δεν αναγνωρίζεται ούτε από την πλειοψηφία του σομαλικού λαού ούτε από τη διεθνή κοινότητα, και ενόψει των κρίσιμων καταστάσεων που διέρχεται η ανθρωπότητα μετά τα τραγικά γεγονότα στις Ηνωμένες Πολιτείες, μπορεί η Επιτροπή να απαντήσει στα ακόλουθα ερωτήματα:

1. Γνωρίζει την κατάσταση που επικρατεί στη Σομαλία·

2. Έχει δώσει εντολή να διενεργηθούν έρευνες, χρησιμοποιώντας τις μυστικέςπηρεσίες των κρατών μελών, ώστε να εντοπίσει τις χώρες που συνιστούν τρομοκρατική απειλή — χώρες στις οποίες ανήκει ασφαλώς και η Σομαλία- προκειμένου να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα·

3. Εφαρμόζονται προγράμματα ανθρωπιστικής βοήθειαςπέρ της Σομαλίας·

4. Εάν ναι, πόσο αποτελεσματική είναι αυτή η βοήθεια και πώς κατανέμεται στο έδαφος της Σομαλίας·

5. Τι πρωτοβουλίες προτίθεται να αναλάβει ώστε να βοηθήσει τη Σομαλία να επανέλθει στη δημοκρατική ομαλότητα μέσω της διενέργειας ελεύθερων εκλογών οι οποίες θα οδηγήσουν στη δημιουργία ομοσπονδιακού κράτους, έχονταςπόψη ότιφίστανται ήδη περιοχές, όπως η Σομάλιλαντ και η Πούτλαντ, που διαθέτουν μεγάλη αυτονομία και των οποίων ο μετριοπαθής πληθυσμός δεν ταυτίζεται με τις φονταμενταλιστικές θέσεις της κεντρικής κυβέρνησης·

Απάντηση του κ. Nielson εξ ονόματος της Επιτροπής

(11 Ιανουαρίου 2002)

1. Λόγω της μεγάλης ανασφάλειας που επικρατεί στο Μογκαντίσου, η αντιπροσωπεία της Επιτροπήςποχρεώθηκε να κλείσει τα γραφεία της το 1993 και να ιδρύσει στο Ναϊρόμπι την Κοινοτική Μονάδα Σομαλίας. Ωστόσο, η Επιτροπή, γνωρίζει γενικά καλά την κατάσταση στη Σομαλία. Ως κύριος φορέας παροχής βοήθειας στη χώρα αυτή, η Επιτροπή μπόρεσε να συγκεντρώσει άμεσα επί τόπου πληροφορίες και είναι σε επαφή με τους σημαντικότερους πολιτικούς φορείς στη Σομαλία. Επιπλέον, η Επιτροπή διαθέτει εκτεταμένο δίκτυο ανταλλαγής πληροφοριών τόσο με τα κράτη μέλη όσο και με σημαντικούς φορείς ενίσχυσης στον ΟΣΒΣ (Οργανισμός Συντονισμού της Βοήθειαςπέρ της Σομαλίας) στο Ναϊρόμπι.

2. Η Ένωση εξετάζει σήμερα σειρά ζητημάτων που αφορούν την εφαρμογή του ψηφίσματος 1373(2001) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (ΗΕ). Το πάγωμα κονδυλίων και άλλων στοιχείων ενεργητικού ή οικονομικών πόρων των ατόμων που ενέχονται σε τρομοκρατικές ενέργειες, είναι ένα από τα μέτρα για την καταπολέμηση ή την πρόληψη της τρομοκρατίας που προβλέπεται από το ψήφισμα αυτό. Στο πλαίσιο αυτό θα αποφασιστεί επίσης εναντίον ποίων προσώπων, οντοτήτων και οργανισμών πρέπει να εφαρμοστούν τα μέτρα αυτά.

Εντωμεταξύ, οι λογαριασμοί σειράς προσώπων και οντοτήτων ύποπτων για συμμετοχή σε τρομοκρατικές ενέργειες έχουν παγώσει σύμφωνα με τον κανονισμό του Συμβουλίου (ΕΚ) 467/2001 απαγορεύοντας την εξαγωγή ορισμένων αγαθών καιπηρεσιών στο Αφγανιστάν, ενισχύοντας τις απαγορεύσεις πτήσεων και επεκτείνοντας το πάγωμα κονδυλίων και άλλων χρηματοδοτικών πόρων όσον αφορά τους Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν(1), συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ανήκουν σε ορισμένα πρόσωπα, οντότητες ή οργανισμούς στη Σομαλία (βλ. συγκεκριμένα τον κανονισμό της Επιτροπής (ΕΚ) 2199/2001(2)).

Ένας στρατηγικός προβληματισμός όσον αφορά το ρόλο των διαφόρων χωρών που είναι ύποπτες γιαποστήριξη τρομοκρατικών ομάδωνπάρχει σήμερα και μπορεί, σε εύθετο χρόνο, να οδηγήσει στην επιβολή κυρώσεων κατά των χωρών αυτών.

3. Ναι. Από το 1994 η κοινοτική συνεργασία με τη Σομαλία ανέρχεται σε 30 περίπου εκατ. ετησίως.

4. Μια μεσοπρόθεσμη αξιολόγηση του πρώτου προγράμματος αποκατάστασης που ξεκίνησε το 1994 κατέληξε στο ότι οι συνθήκες διαβίωσης ενός σημαντικού μέρους του πληθυσμού έχουν βελτιωθεί αισθητά.

Μια σειρά επιτυχημένων σχεδίων και προγραμμάτων εφαρμόστηκαν σε καίριους τομείς όπως το ζωικό κεφάλαιο, η γεωργία, ηγεία, η εκπαίδευση, ηποδομή, κλπ.

Όσον αφορά το ζωικό κεφάλαιο, π.χ., 144 επαγγελματίες κτηνοτρόφοι έχουν ήδη καταρτιστεί σε εθνικό επίπεδο, προκειμένου να συμβάλουν στη βελτίωση τηςγείας των ζώων και να τονωθούν οι εξαγωγές ζωικού κεφαλαίου και σχεδιάζεται περαιτέρω βοήθεια για κατάρτιση σε έναν τομέα που θεωρείται ως ένας από τους πιο σημαντικούς για την οικονομία.

Στη νότιο Σομαλία, αποκαταστάθηκαν οι αρδευτικές διώρυγες, συμβάλλοντας έτσι στην αύξηση της παραγωγής αραβοσίτου, σόργου και σουσαμιού σε πάνω από 30,000 εκτάρια, με άμεσο ευεργετικό αντίκτυπο στο βιοτικό επίπεδο περισσότερων από 10,000 οικογενειών.

Στον τομέα της εκπαίδευσης, περατώθηκε, στο πλαίσιο ενός σημαντικού προγράμματος δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη βορειοανατολική και στη βορειοδυτική Σομαλία, ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα δημοτικής εκπαίδευσης, αυξάνοντας τις εγγραφές στα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στις περιοχές αυτές, από 1,000 μαθητές το 1999 σε 3,200 σήμερα.

Η προσέγγιση του μερίσματος της ειρήνηςπήρξε η βασική στρατηγική προσέγγιση της κοινοτικής παρέμβασης στη Σομαλία. Δεδομένων των συγκυριών, η ενίσχυσηπήρξε πιο σημαντική στη Somaliland και στην Puntland παρά στο νότο. Η κοινοτική ενίσχυση διοχετεύεται απευθείας στους δικαιούχους, γενικά μέσω μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ) καιπηρεσιών των ΗΕ και δεν ωφελεί άμεσα κάποια συγκεκριμένη πολιτική δύναμη.

Τον Ιούνιο του 2001 τα κονδύλια ανά περιοχή των σημερινών σχεδίων και προγραμμάτων είχαν ως εξής

>ΚΤΜ ΟΠΝΒΧΒ>

5. Οι πρωτοβουλίες της Επιτροπής στη Σομαλία στοχεύουν στην αποκατάσταση των ομαλών συνθηκών ζωής και στο να ευνοήσουν την ανάδειξη μιας οργανωμένης και ειρηνικής κοινωνίας η οποία θα επικεντρώνεται στην ανθρώπινη, στην κοινωνική και στην οικονομική εξέλιξη. Στο πλαίσιο αυτό, η επανεγκαθίδρυση της εξουσίας ενός δημοκρατικού κράτους θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο. Η Επιτροπή πιστεύει ότι οι θεμελιώδεις πολιτικές επιλογές πρέπει να γίνουν από τον ίδιο το λαό της Σομαλίας με στόχο την εφαρμογή μιας βιώσιμης πολιτικής λύσης η οποία θα συνεκτιμά τις τοπικές και περιφερειακές ισορροπίες. Υπό την έννοια αυτή, ένα ομοσπονδιακό κράτος είναι μια επιλογή που θα συνέβαλλε σημαντικά στη διαμόρφωση της νέας Σομαλίας.

Η μεταβατική κυβέρνηση (ΜΚ), πουφίσταται από πέρυσι, είναι αποτέλεσμα της ειρηνευτικής διαδικασίας Arta που έγινε θερμά δεκτή, τόσο από την Ένωση όσο και από τη διεθνή Κοινότητα. Ωστόσο, ούτε η Ένωση ούτε άλλοι σημαντικοί φορείς παροχής ενίσχυσης είναι έτοιμοι να αναγνωρίσουν τη ΜΚ ως επίσημη κυβέρνηση της Σομαλίας. Στην πραγματικότητα, όχι μόνον ο έλεγχός της στη Σομαλία είναι ακόμη αρκετά περιορισμένος (συμπεριλαμβανομένου του Μογκαντίσου), αλλά και η πολιτική της βάση φαίνεται αρκετά στενή, καθώς σημαντικός αριθμός πολιτικών δυνάμεων αρνούνται την εξουσία της. Η Επιτροπή ευνοεί τη συνέχιση του εθνικού διαλόγου μεταξύ μετριοπαθών στοιχείων όλων των παρατάξεων, συμπεριλαμβανομένης της ΜΚ, με στόχο την ενίσχυση της ειρηνευτικής διαδικασίας. Σε περίπτωση επίτευξης μιας αξιόπιστης ειρηνευτικής συμφωνίας, η Κοινότητα προτίθεται να παράσχει, σε μια πρώτη φάση, τεχνική και θεσμικήποστήριξη σε αντιπροσωπευτικά στρώματα της κοινωνίας της Σομαλίας, με στόχο την αποκατάσταση ενός ειρηνικού και δημοκρατικού κράτους.

Ωστόσο, η μελλοντική εξέλιξη της Σομαλίας παραμένει απρόβλεπτη σε μεγάλο βαθμό· πρέπει συνεπώς έναςγιής προγραμματισμός να είναι βραχυπρόθεσμος και ευέλικτος και να επιτρέπει συχνές αναθεωρήσεις όσον αφορά τις κοινωνικο-πολιτικές μεταβολές. Κατά συνέπεια, μια λεπτομερής δεσμευτική πρόβλεψη που θα κάλυπτε σειρά ετών δεν θα ήταν ρεαλιστική. Η Επιτροπή σήμερα προωθεί ένα νέο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας που επικεντρώνεται σε τέσσερις δέσμες δραστηριοτήτων: (i) στην ενίσχυση της χρηστής διακυβέρνησης· (ii) στον περιορισμό των πολυάριθμων ευάλωτων σημείων (iii) στην πρόσβαση στις κοινωνικέςπηρεσίες (iv) και στην οικονομική ανάπτυξη και διαφοροποίηση.

(1) ΕΕ L 67 της 9.3.2001.

(2) Κανονισμός της Επιτροπής (ΕΚ) 2199/2001 της 12ης Νοεμβρίου 2001 για την τροποποίηση, για τέταρτη φορά, του κανονισμού του Συμβουλίου (ΕΚ) 467/2001, για την απαγόρευση της εξαγωγής ορισμένων αγαθών καιπηρεσιών στο Αφγανιστάν, την ενίσχυση της απαγόρευσης πτήσεων και την παράταση της δέσμευσης κεφαλαίων και άλλων οικονομικών πόρων όσον αφορά την Ταλιμπάν του Αφγανιστάν, και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 337/2000, ΕΕ L 295 της 13.11.2001.