ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1375/03

υποβολή: Bart Staes (Verts/ALE) προς την Επιτροπή

(15 Απριλίου 2003)

Θέμα: Ραδιενεργός μόλυνση των εργαζομένων στα ορυχεία ετερογενίτη του Shinkolobwe

Σύμφωνα με διάφορα διεθνή μέσα ενημέρωσης, οι νέοι του Κονγκό εργάζονται — χωρίς καμία προστασία — στα ορυχεία του Shinkolobwe (Δημοκρατία του Κονγκό) για την εξόρυξη ετερογενίτη, ένυδρου οξειδίου του κοβαλτίου, που βρίσκεται σε παλιά ορυχεία ουρανίου. Όταν έκλεισαν τα ορυχεία αυτά, η Ένωση Ορυχείων τα είχε σκεπάσει με μπετόν χάριν προστασίας του περιβάλλοντος έναντι της ραδιενεργούς μόλυνσης που ενδέχετο να εκλύουν.

Ωστόσο,πό το καθεστώς Καμπίλα τα εν λόγω ορυχεία είχαν ανοίξει εκ νέου με στόχο την εξόρυξη ετερογενίτη, πρώτης ύλης που επιτρέπει την παραγωγή κοβαλτίου έναντι χαμηλού κόστους, ως εκ τούτου δε λίαν ανταγωνιστικού στην παγκόσμια αγορά. Η εξόρυξη του ορυκτού αυτού γίνεται από νέους, σε συνθήκες που οι ίδιοι χαρακτηρίζουν ως δουλεία. Πέραν τούτου, το ειδικό εργαστήριο ανάλυσης ορυκτών Alex Stewart ανακάλυψε, σε δείγματα που προέρχονταν από το Shinkolobwe, την ύπαρξη σημαντικής συγκέντρωσης του άκρως ραδιενεργού ουρανίου 235, γεγονός που συνεπάγεται κινδύνους όχι μόνο για τους εργαζόμενους στα ορυχεία, αλλά και για τα πρόσωπα που ζουν κοντά στους τόπους αποθήκευσης του ορυκτού. Σημειωτέον ότι πολλοί τόνοι ορυκτού που περιέχει ουράνιο βρίσκονται αποθηκευμένοι στην πόλη Lisaki.

Είναι ενήμερη η Επιτροπή σχετικά με την κατάσταση στο Shinkolowe (στο νοτιο-ανατολικό Κονγκό)·

Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή σε τι ενέργειες θα μπορούσε να προβεί προκειμένου να εντοπίσει τουςπευθύνους των απαράδεκτων αυτών πράξεων·

Μπορεί να αναφέρει η Επιτροπή με ποιον τρόπο προτίθεται να προσεγγίσει στο μέλλον το πρόβλημα αυτό·

Απάντηση του κ. Nielson εξ ονόματος της Επιτροπής

(11 Ιουνίου 2003)

Η Επιτροπή έχει επίγνωση του προβλήματος που δημιουργεί η έλλειψη προστασίας των μεταλλωρύχων που απασχολούνται στην εξόρυξη ραδιενεργών ουσιών στο Shinkolobwe καθώς και των επιπτώσεων στο σύνολο του πληθυσμού που διβιοί γύρω από το ορυχείο. Το γεγονός αυτό θίγει το ευρύτερο πρόβλημα της δυσλειτουργίας όσον αφορά τη διαχείριση των φυσικών πόρων της Δημοκρατίας του Κονγκό (ΔΚ). Πράγματι, το ορυχείο ουρανίου του Shinkolobwe, ανήκει στο κράτος μέσω της εταιρείας Gcamines και επίσημα έχει κλείσει από το 1969. Εντούτοις, είναι παγκοίνως γνωστό ότι άτομα πραγματοποιούν παράνομες εκσκαφές στην περιοχή της συγκεκριμένης εκμετάλλευσης.

Πρέπει, εντούτοις, να σημειωθεί ότι σήμερα η ΔΚ εξέρχεται δειλά από μια μακρά περίοδο πολέμου που την κατέστρεψε τελείως από κοινωνική, οικονομική και θεσμική άποψη. Αντιμετωπίζει έτσι βασικές διαρθρωτικές προκλήσεις όπως η αποκατάσταση της εδαφικής της ακεραιότητας, η διοικητική της επανένωση, η δημιουργία μιας αποδοτικής κρατικής μηχανής, ικανής να διαχειριστεί τη μετάβαση στη σταθερότητα και η συνέχιση της βελτίωσης του αναπτυξιακού επιπέδου του συνόλου του πληθυσμού του Κονγκό.

Σε αυτό το μεταπολεμικό πλαίσιο, η Επιτροπή καθόρισε τις προτεραιότητες που θα έχουν οι ενέργειές της βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα:

- ναποστηρίξει το κράτος στο έργο που αυτό έχει αναλάβει για την ανασυγκρότηση των δομών του. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή δέσμευσε ένα ποσό 16 εκατ. ευρώ από το 8ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ) στον τομέα της θεσμικής βοήθειαςπέρ των διοικήσεων και τωνπουργείων που έχουν προτεραιότητα και, ομοίως,ποστηρίζει, στο πλαίσιο του 6ου ΕΤΑ, το δικαστικό σύστημα με ποσό ύψους 28 εκατ. ευρώ. Στο πλαίσιο του 9ου ΕΤΑ, προβλέπεται ακόμη η διάθεση ποσού 10 εκατ. ευρώ για θεσμικήποστήριξη.

- Να συμβάλει στην αποκατάσταση της πρόσβασης στιςγειονομικέςπηρεσίες, δεδομένου ότι, λόγω του πολέμου, το 37 % του πληθυσμού δεν έχει πρόσβαση σε βασικέςγειονομικέςπηρεσίες και ότι το ποσοστό θνησιμότητας ανέρχεται συνεχώς.

Με δεδομένες αυτές τις πρωταρχικές ανάγκες και λόγω του περιορισμένου ύψους του διαθέσιμου ποσού για τη ΔΚ, η Επιτροπή δεν δύναται να ασχοληθεί με όλες τις δυσλειτουργίες που εμφανίζονται λόγω της απουσίας κρατικής δομής. Ελπίζει, εντούτοις, ότι όταν οι δομές αυτές θα αποκατασταθούν, προβλήματα όπως εκείνο που έχει εμφανιστεί στο Shinkolobwe θα μπορέσουν να επιλυθούν στο πλαίσιο των σχέσεων μεταξύ της Ένωσης και της ΔΚ. Η δίωξη τωνπευθύνων αυτών των δυσλειτουργιών, δεν εμπίπτει εντούτοις στο πεδίο της συνεργασίας μεταξύ της Επιτροπής και της ΛΔΚ.