ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2944/02

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(18 Οκτωβρίου 2002)

Θέμα: Η συρρίκνωση και η εξαφάνιση των λιμνών στα νότια σύνορα της Μακεδονίας λόγω άντλησηςδάτων για ανάγκες της γεωργίας στην ελληνική πλευρά των συνόρων

1. Γνωρίζει η Επιτροπή ότι η στάθμη τωνδάτων της λίμνης Dojransko Ezero, που βρίσκεται στην επαρχία (opsjtina) Gevgelija στα νοτιανατολικά της Δημοκρατίας της Μακεδονίας στα σύνορα με το νομό Κιλκίς στην ελληνική περιφέρεια της Κεντρικής Μακεδονίας, η οποία κάποτε είχε εμβαδόν 42 τετραγωνικών χιλιομέτρων, έχει κατέβει κατά 7 μέτρα με αποτέλεσμα το νερό που έχει απομείνει να μεταβληθεί σε τέλμα μεψηλή συγκέντρωση των δηλητηριωδών φυκιών Microcystis και Anabanea;

2. Μπορεί η Επιτροπή να επιβεβαιώσει ότι αυτή η πτώση της στάθμης του ύδατος, που έχει ως αποτέλεσμα την εξαφάνιση τουριστικών και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό, μετά τη διάλυση της πρώην Γιουγκοσλαβίας, στην άντληση, ετησίως, 9 000 000 m3 ύδατος από τη λίμνη, για αρδεύσεις γεωργικών εκμεταλλεύσεων στην ελληνική πλευρά των συνόρων·

3. Παρατηρείται παρόμοια πτώση της στάθμης του ύδατος στη λίμνη Prespansko Ezero, στα νοτιοδυτικά σύνορα της Μακεδονίας με την Ελλάδα, λόγω των αντλήσεων ύδατος εκ μέρους της ελληνικής πλευράς, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει, μελλοντικά, στην πτώση της στάθμης του ύδατος της γνωστής από τουριστική άποψη λίμνης Ohridsko Ezero, κοντά στην πόλη Ohrid, λόγω του ότι συνδέεταιπογείως με την προαναφερθείσα λίμνη Prespansko Ezero;

4. Ευσταθεί ότι η επινοηθείσα από τη Μακεδονία λύση για τη λίμνη Dojran, δηλαδή η γεώτρηση ενόςπογείου φρέατος στη δυτική πλευρά του Bogdanci και η μεταφορά ύδατος σε απόσταση μεγαλύτερη των 20 χλμ, με αποτέλεσμα να καταστεί δυνατό να επανέλθει στην παλαιά του στάθμη το νερό της λίμνης μετά από οκτώ έτη, λαμβανομένουπόψη ότι εκχύνονται 1000 λίτρα νερού ανά δευτερόλεπτο, έχει κοστίσει 13 εκ. ευρώ και ότι η Ελλάδα δεν έχει συμβάλει καθόλου στη χρηματοδότηση του έργου·

5. Γνωρίζει η Επιτροπή πόσο χρόνο θα διαρκέσουν τα αποθέματα ύδατος τουπόγειου φρέατος στο Bogdanci; Ποιες θα είναι οι συνέπειες για την περιοχή και για τον γειτονικό ποταμό Vardar (Αξιός), όταν, στο μέλλον, στερέψει τοπόγειο φρέαρ·

6. Δεν θεωρεί η Επιτροπή απαράδεκτο ότι ένα κράτος μέλος της ΕΕ, το οποίο έχει προκαλέσει σοβαρή ζημία σ' ένα γειτονικό κράτος λόγω των διασυνοριακών δραστηριοτήτων του, δεν μεριμνά για την καταβολή ικανοποιητικού ποσού αποζημίωσης και τώρα, μάλιστα, πρόκειται να επωφεληθεί από τα μέτρα που έχει λάβει μια μικρή γειτονική χώρα για να περιορίσει αυτή τη ζημία της·

7. Ποιες βιώσιμες λύσεις χρειάζονται ώστε να προληφθεί η επανάληψη μιας καταστροφής, τόσο στη σημερινή όσο και στη μελλοντική επικράτεια της ΕΕ, όπως αυτή που συνέβη παλαιότερα στην αποξηραμένη λίμνη Αράλη στην πρώην Σοβιετική Ένωση, στα σύνορα Καζακστάν και Ουζμπεκιστάν· Ποιος φροντίζει γι' αυτές τις λύσεις·

Πηγή: Rotterdams Dagblad 5.10.2002

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(28 Νοεμβρίου 2002)

Η Επιτροπή γνωρίζει την πτώση της στάθμης τωνδάτων στη λίμνη Δοϊράνη λόγω της άντλησηςδάτων για άρδευση, αλλά, σύμφωνα με πληροφορίες που διαθέτει, η κατάσταση στην Πρέσπα δεν συγκρίνεται, δεδομένου ότι δεν αντλούνται ύδατα από την ελληνική πλευρά. Η Επιτροπή έχει ενημερωθεί από τις αρχές της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ) ότι το έργο μεταφοράςδάτων χρηματοδοτείται αποκλειστικά από ίδιους πόρους της ΠΓΔΜ. Η Επιτροπή χρηματοδότησε την προκαταρκτική μελέτη σκοπιμότητας στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής διευκόλυνσης μικρών έργων διασυνοριακής συνεργασίαςπό το πρόγραμμα Phare. Ο στόχος ήταν να καθοριστεί στρατηγική για μελλοντική λεπτομερή μελέτη σκοπιμότητας με σκοπό την αναζωογόνηση της λίμνης Δοϊράνης ως περιφερειακή οικολογική ενότητα. Η Επιτροπή δεν διαθέτει τεχνικές πληροφορίες ώστε να είναι σε θέση να σχολιάσει τη πιθανότητα να εξαντληθούν ταπόγεια αποθέματα ύδατος κοντά στην τοποθεσία Bogdanci ούτε τις δυνητικές επιπτώσεις, παρότι η ΠΓΔΜ έχει δηλώσει ότι δενφίστανται κίνδυνοι επειδή τα φρέατα ευρίσκοντα κοντά στην γειτονική πρόσχωση του ποταμού Βαρδάρη (Αξιός) και ταπόγεια ύδατα τροφοδοτούνται συνεχώς με ύδατα του ποταμού. Η μακροπρόθεσμη λύση θα ήταν η συγκρότηση σχεδίου από κοινού διαχείρισης της λεκάνης απορροής και επιτροπής διαχείρισης σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας πλαισίου της ΕΕ για τα ύδατα(1).

Σε περίπτωση που η κυβέρνηση της ΠΓΔΜ ορίσει μέτρα διαχείρισης τωνδάτων της λίμνης ως μια από τις προτεραιότητες για ενίσχυση, η Επιτροπή θα είναι διατεθειμένη να εξετάσει σε ποιο βαθμό είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν οι διαθέσιμοι μηχανισμοί χρηματοδοτικής βοήθειας.

Ανεξαρτήτως από τυχόν βοήθεια εκ μέρους της Κοινότητας, αρμόδιες για την εκτέλεση μέτρων αποκατάστασης παραμένουν οι δυο ενδιαφερόμενες κυβερνήσεις. Εν προκειμένω, η Επιτροπή έχει ενθαρρυνθεί από τη δήλωση για την διάσωση της λίμνης της Δοϊράνης καθώς και για την αειφόρο διαχείριση και ανάπτυξη του Αξιού ποταμού και των γειτονικών περιοχών, που έγινε στην Αθήνα στις 5 Ιουλιου 2002. Πρόκειται για ένα ενθαρρυντικό μήνυμα ότι οι δυο πλευρές είναι διατεθειμένες να συνεργαστούν ώστε να επιλύσουν αυτό το πρόβλημα από κοινού.

(1) Οδηγία 2000/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2000 για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής τωνδάτων, ΕΕ L 327 της 22.12.2000.