ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2373/01

υποβολή: Olivier Dupuis (TDI) προς την Επιτροπή

(8 Αυγούστου 2001)

Θέμα: Έκτακτη επιχείρησηποδοχής τσετσένιων προσφύγων που ζουνπό απάνθρωπες συνθήκες τόσο στην Τσετσενία όσο και στην Ιγκουτσία

Κατόπιν πρόσφατης απόφασης των γερμανικών αρχών που αφορά τους τσετσένιους πρόσφυγες που ζητούν πολιτικό άσυλο στη Γερμανία, όλοι οι πρόσφυγες στους οποίους δεν θα παρέχεται καθεστώς αιτούντος άσυλο θα απελαύνονται στην χώρα προέλευσής τους. Η απόφαση αυτή έρχεται ως συνέχεια δήλωσης του γερμανού Υπουργού Εσωτερικών που άκρινε αβάσιμους τους φόβους αντιποίνων εκ μέρους των ρωσικών στρατιωτικών και παραστρατιωτικών δυνάμεων εις βάρος των επαναπατριζομένων πληθυσμών. Κατά συνέπεια, ο επαναπατρισμός των αιτούντων πολιτικό άσυλο δεν θα θεωρείται πλέον ως αντι-ανθρωπιστική πράξη.

Ωστόσο, πάρα πολλές πληροφορίες από την Τσετσενία κάνουν λόγο για εξαιρετικά ανησυχητική κατάσταση από ανθρωπιστικής απόψεως, χαρακτηριζόμενη από προϊούσα έλλειψη τροφίμων και φαρμάκων, ανύπαρκτη νοσοκομειακήποδομή και εμφάνιση εστιών επιδημιών. Σοβαρότερο ακόμα, διάφορες αναφορές των μέσων ενημέρωσης και των ΜΚΟ κάνουν λόγο για συστηματικές και εξαιρετικά σοβαρές παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων εκ μέρους των ρωσικών δυνάμεων κατοχής, τόσο των στρατιωτικών όσο και των παραστρατιωτικών, συγκεκριμένα δε για συνεχείς παρενοχλήσεις εις βάρος των αμάχων, για πολυάριθμες συνοπτικές εκτελέσεις, για ευρεία χρήση βασανιστηρίων καθώς και για απαγωγές αμάχων με σκοπό, μεταξύ άλλων, την απόσπαση χρημάτων.

Δύναται η Επιτροπή να δώσει πληροφορίες σχετικά με τον αριθμό των Τσετσενίων που απολαύουν καθεστώτος πρόσφυγα σε κάθε μία από τις 15 χώρες μέλη της ΕΕ· Δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι η Ένωση θα έπρεπε, λόγω της τραγικής από ανθρωπιστικής απόψεως κατάστασης της Τσετσενίας, να θέσει σε εφαρμογή — αντίστοιχα με αυτό που είχε πράξει για τη Βοσνία — μία έκτακτη επιχείρησηποδοχής των τσετσένιων προσφύγων που ζούν κάτω από απάνθρωπες συνθήκες τόσο στην Τσετσενία όσο και στην Ιγκουτσία, με σκοπό την ισόρροπη κατανομή τους μεταξύ των Δεκαπέντε·

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(22 Οκτωβρίου 2001)

Τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία εκ μέρους της Επιτροπής στον τομέα του ασύλου δεν περιέχουν διευκρινίσεις ως προς την φυλετική προέλευση στο πλαίσιο μιας εθνικής ομάδας.

Το 1999, οι ρωσικής προέλευσηςπήκοοι δεν περιλαμβάνονταν στον κατάλογο των δέκα πρώτων εθνικοτήτωνπηκόων που ζητούσαν άσυλο στα κράτη μέλη ενώ το 2000, κατείχαν την όγδοη θέση. Δεν αποτελούσαν τμήμα, ούτε το 1999 ούτε το 2000 των δέκα πρώτων εθνικοτήτων που έτυχαν θετικής απόφασης στις αιτήσεις τους για διεθνή προστασία. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2001 και βάσει ακόμη ελλιπών στοιχείων, οι ρωσικής προέλευσηςπήκοοι απετέλεσαν την έβδομη εθνική ομάδα αιτούντων άσυλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στον τομέα του ασύλου, τα κράτη μέλη δεσμεύονται από διεθνείςποχρεώσεις και ιδίως τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 σχετικά με το καθεστώς του πρόσφυγα και το Πρωτόκολλο του 1967 ή την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Έχουν επίσης αναλάβει πολιτικές δεσμεύσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Τάμπερε της 15ης και 16ης Οκτωβρίου 1999 ενόψει της θέσπισης νέων κοινοτικών διατάξεων στον τομέα αυτό. Από την άνοιξη του 1999, η Επιτροπήπέβαλε στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο μία σειρά πρωτοβουλιών που προορίζονται να καταστήσουν συγκεκριμένες τις δεσμεύσεις αυτές καθώς και τις διατάξεις με κοινοτικά νομικά μέσα. Εν αναμονή της έκδοσής τους, αρμοδιότητα έχουν τα κράτη μέλη να καθορίσουν το καθεστώς που χορηγούν στο πλαίσιο της πολιτικής ασύλου, τηρουμένου επίσης τουπάρχοντος κοινοτικού κεκτημένου. Στις 20 Ιουλίου 2001, το Συμβούλιο εξέδωσε την οδηγία 2001/55/ΕΚ σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά τηνποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών τηςποδοχής αυτών των ατόμων(1). Η οδηγία αυτή πρέπει να μεταφερθεί πριν από τα τέλη Δεκεμβρίου του 2002.

Στην παρούσα φάση, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την πραγματοποίηση μιας έκτακτης δράσηςποδοχής στην Ένωση, πράγμα που δεν αποκλείει πρόσωπα τσετσενικής καταγωγής να έχουν βάσιμους λόγους, σε ατομικό επίπεδο, για να λάβουν διεθνή προστασία στα κράτη μέλη, βάσει διεθνώνποχρεώσεων. Στο πλαίσιο αυτό, τα πρόσωπα που αντιμετωπίζουν άρνηση διεθνούς προστασίας σε ένα κράτος μέλος πρέπει να διαθέτουν μέσα προσφυγής για να αμφισβητήσουν την άρνηση αυτή ή ενδεχομένως να αποδείξουν ότι ένας επαναπατρισμός θα έθετε τη ζωή τους σε κίνδυνο ή θα ήταν ανεφάρμοστος.

Η Επιτροπή διευκρίνισε κατ' επανάληψη στους Ρώσους συνομιλητές της, περιλαμβανομένων τωνψηλότερων επιπέδων, τις ανησυχίες της τόσο για την ανθρωπιστική κατάσταση στον Βόρειο Καύκασο εν γένει, καθώς και για τις συνθήκες λειτουργίας των μη κυβερνητικών οργανισμών (ΜΚΟ) ειδικότερα. Η Κοινότητα, μέσω τηςπηρεσίας ανθρωπιστικής βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ECHO), είναι σαφέστατα ο μεγαλύτερος δωρητής ανθρωπιστικής βοήθειας προς τους πολίτες που επλήγησαν από τον πόλεμο στην Τσετσενία. Μέχρι στιγμής, η συνολική συμμετοχή τηςπηρεσίας ανθρωπιστικής βοήθειας της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στη διεθνήποστήριξη για το Βόρειο Καύκασο ανέρχεται σε ποσό ύψους 44 εκατ. ευρώ. Στόχος είναι η αντιμετώπιση των βασικών ανθρωπιστικών αναγκών των προσφύγων και των πλέον ευαίσθητων στοιχείων του πληθυσμού της Τσετσενίας, καθώς και των όμορων δημοκρατιών, ιδίως της Ιγκουτσίας και του Νταγκεστάν όπουπάρχουν άνω των 170 000 προσφύγων από την Τσετσενία. Η ανθρωπιστική αυτή βοήθεια συνίσταται κατά κύριο λόγο σε τρόφιμα και ασφάλεια τροφίμων· ιατρική περίθαλψη· κοινωνική βοήθεια· καταλύματα και απολύμανση του νερού.

(1) ΕΕ L 212 της 7.8.2001.