ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-1262/00

υποβολή: Mogens Camre (UEN) προς την Επιτροπή

(12 Απριλίου 2000)

Θέμα: Έλεγχος των φρονημάτων των κρατών μελών της ΕΕ

Σε συνομιλία του με ομάδα σκανδιναβών δημοσιογράφων, η οποία δημοσιεύεται στο φύλλο της έγκυρης εφημερίδας Berlingske Tidende της 4ης Απριλίου 2000, ο Επίτροπος κ. Barnier δήλωσε ότι έχει ετοιμαστεί πρόταση για τον έλεγχο των φρονημάτων των κρατών μελών της ΕΕ.

Σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο, ο Επίτροπος πιστεύει πως ηφιστάμενη νομοθεσία της ΕΕ, ιδίως δε το άρθρο 7 της Συνθήκης, το οποίο επιτρέπει την επιβολή κυρώσεων εις βάρος κρατών που διαρκώς και συστηματικά παραβιάζουν τις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είναι εξαιρετικά δυσεφάρμοστο. Κατά την Berlingske Tidende, ο Επίτροπος πιστεύει ότι η Επιτροπή ή το Συμβούλιο Υπουργών χρειάζεται να επιβλέπουν συνεχώς την πορεία της δημοκρατίας στα κράτη μέλη, έτσι ώστε, σε περίπτωση που η Επιτροπή ή το Συμβούλιο Υπουργών θεωρούν ανεπιθύμητη την πορεία που διαγράφεται σε κάποια χώρα, να μπορούν σύντομα να επιβάλλουν εσωτερικές κυρώσεις εις βάρος της χώρας αυτής.

Σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην εφημερίδα, δεν πρόκειται για την ταχεία επιβολή κυρώσεων από την πλευρά της ΕΕ σε περίπτωση στρατιωτικού πραξικοπήματος ή ανάλογης ενέργειας εις βάρος της δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης μιας χώρας τέτοιες κατευθυντήριες γραμμέςφίστανται ήδη αλλά για τη δυνατότητα της ΕΕ να αποφασίζει ποιες θέσεις ή απόψεις πρέπει να έχουν οι λαοί των κρατών μελών. Κατά συνέπεια, και δεδομένων των ενεργειών κατά της Αυστρίας, θα πρέπει να συμπεράνει κανείς ότι αποδεκτές είναι μόνον οι σοσιαλδημοκρατικές, σοσιαλιστικές ή άλλες συναφείς απόψεις.

Φαίνεται λοιπόν ότι δράσεις, όπως οι κυρώσεις που αποφάσισαν οι 14 αρχηγοί κυβερνήσεων κατά της Αυστρίας, οι οποίες σχεδιάζονται με πρωτοβουλία του Συμβουλίου Υπουργών, αλλά δεν έχουν νομική βάση στο πλαίσιο τηςφιστάμενης νομοθεσίας της ΕΕ, θα έχουν πλέον νομικό έρεισμα εντός της ΕΕ. Έχει ιδιαίτερα μεγάλη σημασία τα σχέδια αυτά να έλθουν εις γνώσιν της κοινής γνώμης, έτσι ώστε να καταδειχθεί ότι πρόκειται για μία απόπειρα πολιτικής ευθυγράμμισης και ελέγχου των φρονημάτων σύμφωνα με τα συνήθη πρότυπα μιας δικτατορίας.

Προτίθεται η Επιτροπή να ενημερώσει τους ευρωπαϊκούς λαούς για το περιεχόμενο αυτής της πρότασης περί ελέγχου των φρονημάτων, η οποία θα είναι έτοιμη προς εξέταση από τον Επίτροπο κ. Barnier το αργότερο τον Μάιο;

Απάντηση του κ. Prodi εξ ονόματος της Επιτροπής

(25 Μαΐου 2000)

Όπως προκύπτει από το άρθρο 6 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ένωση βασίζεται στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών και του κράτους δικαίου, αρχές οι οποίες είναι κοινές στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή, ως θεσμικό όργανο της Ένωσης, είναι ιδιαίτερα προσηλωμένη στο σεβασμό των εν λόγω θεμελιωδών δικαιωμάτων, και ιδίως στα δικαιώματα της ελευθερίας της σκέψης και της έκφρασης όπως αυτά έχουν κατοχυρωθεί κυρίως στην Ευρωπαϊκή σύμβαση για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών. Ο Χάρτης των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ένωσης, που βρίσκεται στο στάδιο της κατάρτισής του σύμφωνα με τις αποφάσεις των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων της Κολωνίας και του Τάμπερε, επιβεβαιώνει την προσήλωση της Ένωσης στην προστασία αυτών των δικαιωμάτων.

Το άρθρο 7 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση θεσπίζει διαδικασία με την οποία δίνεται στην Ένωση η δυνατότητα να προβαίνει στην αναστολή ορισμένων δικαιωμάτων του κράτους μέλους που θα παραβίαζε κατά τρόπο σοβαρό και διαρκή τις αρχές οι οποίες μνημονεύονται στο άρθρο 6 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην ομάδα διαπραγματεύσεων της παρούσας διακυβερνητικής διάσκεψης για τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις, ορισμένες αντιπροσωπείες έθιξαν το ζήτημα της σκοπιμότητας να εισαχθεί στην συνθήκη ένας ειδικός μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης ή εποπτείας με σκοπό την πρόληψη ενδεχόμενων παραβιάσεων των αρχών αυτών. Ο στόχος ενός τέτοιου είδους μηχανισμού θα ήταν να προωθεί τον δημόσιο διάλογο και την αντιπαράθεση ιδεών σχετικά με τις αξίες που αποτελούν τα θεμέλια της Ένωσης, αλλά οπωσδήποτε όχι, όπως φαίνεται να εκφράζει τον φόβο το αξιότιμο μέλος, να ελέγχει την κοινή γνώμη. Η Επιτροπή, η οποία συμμετέχει στις εργασίες της διακυβερνητικής διάσκεψης, προέβη σε πρώτες εσωτερικές ανταλλαγές απόψεων επί του θέματος, αλλά δεν έχει ακόμη πάρει θέση.