ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1810/02

υποβολή: Mihail Papayannakis (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(24 Ιουνίου 2002)

Θέμα: Δουλεμπόριο στην Βοσνία

Σύμφωνα με συγκλίνουσες πληροφορίες και ρεπορτάζ του Τύπου, στη Βοσνία λαμβάνει χώρα ένα σύγχρονο δουλεμπόριο γυναικών. Δεκάδες χιλιάδες γυναίκες από τις ανατολικές χώρες της Ευρώπης οδηγούνται εκεί για να πωληθούν και να προωθηθούν σε μαστροπούς άλλων χωρών, ιδιαίτερα της ΕΕ. Παράλληλα, σε συνέδριο της ΟΥΝΕΣΚΟ με θέμα Εμπορία Ανθρώπων που έγινε στη Θεσσαλονίκη, ανακοινώθηκε ότι περίπου 5 000 ανήλικες μεταφέρονται κάθε χρόνο στη Ρωσία, μεταξύ άλλων από τη Βοσνία, και διοχετεύονται σε κυκλώματα εμπορίας λευκής σαρκός.

Δεν χρειάζεται ναπενθυμίσω ότι στη Βοσνία βρίσκεται ισχυρή ένοπλη δύναμη με σημαντική συμμετοχή από χώρες μέλη της ΕΕ για να επιβάλει την ειρήνη και,ποθέτω, την τάξη. Θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι μέσα στην αποστολή της περιλαμβάνεται και η ενίσχυση ενός στοιχειώδους κράτους δικαίου και η έστω και ελάχιστη προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως θα ήταν η καταστολή του εμπορίου ανθρώπων.

Ποια μέτρα έχει λάβει η Επιτροπή για την καταστολή του φαινομένου στην Ευρώπη και ειδικότερα στιςπό ένταξη χώρες· Θα μπορούσε επίσης η Επιτροπή να με ενημερώσει για το αν έχει στη διάθεσή της αναλυτικά στοιχεία για ανάλογα φαινόμενα στις χώρες της ΕΕ·

Απάντηση του κ. Patten εξ ονόματος της Επιτροπής

(1 Αυγούστου 2002)

Η Επιτροπή είναι ενήμερη για τις αναφορές σχετικά με το φαινόμενο της εμπορίας ανθρώπων στην περιοχή των δυτικών Βαλκανίων, ιδιαίτερα γυναικών και κοριτσιών, με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση. Στο εμπόριο αυτό η Βοσνία-Ερζεγοβίνη (BiH) αποτελεί ταυτόχρονα σημείο διέλευσης, τελικό προορισμό και σε μικρότερο βαθμό χώρα προέλευσης. Η BiH έχει ταυτιστεί με αυτή τη δραστηριότητα επειδή προσφέρει στους εμπόρους ευκαιρίες όπως είναι τα διάτρητα σύνορα, οι ανεπαρκείς από άποψη πόρων και μη συντονισμένες αστυνομικές δυνάμεις, το άνευ συνοχής και σε μεγάλο βαθμό μη αναμορφωμένο ακόμη δικαστικό σύστημα και, ιδίως, μία έτοιμη αγορά.

Οι διεθνείς ένοπλες δυνάμεις στη BiH (ανέρχονται σήμερα γύρω στις 18 000) αποτελούν μέρος της Δύναμης σταθεροποίησης (SFOR). Η SFOR δεν είναι όργανο αστυνόμευσης· συνεπώς, δε στοχεύει απευθείας στους εμπόρους. Ωστόσο, η αποστολή της να διασφαλίσει την ειρήνη και

τη σταθερότητα δημιουργεί ένα περιβάλλον στο πλαίσιο του οποίου άλλες αρχές, τόσο η τοπική αστυνομία όσο και διεθνείς οργανισμοί μπορούν να αντιμετωπίσουν αυτό το έγκλημα. Το ειδικό πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το λαθρεμπόριο στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη αποτέλεσε σημαντικό όπλο στη μάχη εναντίον του λαθρεμπορίου. Η Ένωση συμβάλλει επίσης με έμμεσο τρόπο — αντιμετωπίζοντας τις ευκαιρίες τις οποίες εκμεταλλεύονται οι λαθρέμποροι. Συνεπώς, το 2001 το πρόγραμμα παροχής βοήθειας CARDS παρέσχε 2,5 εκατομ. ευρώ στην Κρατικήπηρεσία συνόρων της BiH βοηθώντας τη χώρα αυτή να βελτιώσει τον έλεγχο των συνόρων της. Το 2002 η στήριξη του προγράμματος CARDS αποσκοπεί μεταξύ άλλων στην αναδιάρθρωση των διωκτικών και δικαστικών συστημάτων της BiH. Θα προσφέρει άλλα 5 εκατομ. ευρώ με σκοπό να αναπτύξει τις ικανότητες της αστυνομίας μέσω της τεχνικής βοήθειας, της εκπαίδευσης και της ανάπτυξης γραφειακού εξοπλισμού. Η καταπολέμηση του λαθρεμπορίου θα αποτελεί βεβαίως μέριμνα και της αστυνομευτικής αποστολής της ΕΕ στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη που θα ξεκινήσει τις εργασίες της την 1η Ιανουαρίου 2003.

Σε ό,τι αφορά την καταπολέμηση του εγκλήματος στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο, ιδιαίτερα στιςποψήφιες προς ένταξη χώρες, η πολιτική της Επιτροπής χαρακτηρίζεται από το έντονο ενδιαφέρον για τα θύματα αυτής της απεχθούς εγκληματικής δραστηριότητας, για τη διάλυση των εγκληματικών δικτύων και για την πρόληψη. Έχουν ληφθεί νομοθετικά μέτρα και σύντομα πρόκειται να εγκριθεί μία απόφαση-πλαίσιο που θα προβλέπει κοινούς ορισμούς και κυρώσεις. Πρόταση της Επιτροπής για μία οδηγία σχετικά με την έκδοση άδειας παραμονής σύντομης διάρκειας για θύματα που συνεργάζονται εναντίον αυτών που τους εκμεταλλεύονται εξετάζεται ήδη στο Συμβούλιο. Το πρόγραμμα STOP II παρέχει στήριξη στην εκπαίδευση, στην έρευνα και σε προγράμματα που προωθούν την ανάπτυξη της συνεργασίας σε επίπεδο Ένωσης, και το Ευρωπαϊκό φόρουμ για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος ασχολείται ειδικά με την εμπορία ανθρώπων. Στις 28 Σεπτεμβρίου 2001 οι Υπουργοί Δικαιοσύνης και Εσωτερικών, από κοινού με τους συναδέλφους τους τωνποψήφιων προς ένταξη χωρών, συμφώνησαν για 12 μέτρα για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου, μεταξύ των οποίων είναι η ενεργός επιχειρησιακή συνεργασία, η οργάνωση εκστρατειών πληροφόρησης και η παροχή βοήθειας στα θύματα. Τα μέτρα αυτά θα αποτελέσουν βάση για την ανάπτυξη συνεργασίας με τιςποψήφιες προς ένταξη χώρες.

Παρά τη δυσκολία συλλογής στατιστικών δεδομένων στον τομέα αυτό, οι περισότεροι φορείς που εμπλέκονται στην καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων συμφωνούν ότι πρόκειται για ένα συνεχώς διογκούμενο φαινόμενο. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οιπολογισμοί ανέρχονται σε 700 000 γυναίκες και παιδιά που κινούνται κατά μήκος διεθνών συνόρων από κυκλώματα λαθρεμπόρων κάθε χρόνο. Ορισμένες μη κυβερνητικές οργανώσεις τοποθετούν τον αριθμό πολύψηλότερα, ιδιαίτερα εάν περιλαμβάνεται λαθρεμπόριο για λόγους εργατικών χεριών. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να στηρίζει την έρευνα με απώτερο στόχο τη βελτίωση της κατανόησης του φαινομένου στο πλαίσιο του προγράμματος STOP II.