ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2880/98

υποβολή: Panayotis Lambrias (PPE) προς την Επιτροπή

(28 Σεπτεμβρίου 1998)

Θέμα: Μη ελεγχόμενη διακίνηση μεταλλαγμένων τροφίμων

Δεδομένης της ανησυχίας που εκδηλώνεται στην κοινή γνώμη για τη διαρκή αύξηση της κυκλοφορίας μεταλλαγμένων τροφίμων, ορισμένα των οποίων αναληθώς χαρακτηρίζονται ως μη μεταλλαγμένα, ερωτάται η Επιτροπή τί μέτρα προτίθεται να λάβει ώστε να εξασφαλίσει σχετικό αποτελεσματικό έλεγχο σε όλα τα κράτη μέλη. Ο έλεγχος αυτός επιβάλλεται αφενός μεν για τη διασφάλιση του δικαιώματος του καταναλωτή για ελεύθερη επιλογή της κατανάλωσης ή μη μεταλλαγμένων τροφίμων, αφετέρου δε για την πάταξη της απάτης από την πώληση μεταλλαγμένων προϊόντων ως μη μεταλλαγμένων.

Απάντηση του κ. Bangemann εξ ονόματος της Επιτροπής

(23 Νοεμβρίου 1998)

Η ταυτοποίηση των τροποποιημένων ή μη τροφίμων φαίνεται να προβληματίζει το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου. Η Επιτροπή είναι σε θέση να του γνωστοποιήσει τα ακόλουθα στοιχεία σχετικά με τους κανόνες ταυτοποίησης των τροφίμων που έχουν υποστεί ή όχι γενετική τροποποίηση καθώς και με τον έλεγχό τους.

Υπενθυμίζεται, συγκεκριμένα, ότι στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) 258/97 σχετικά με τα νέα τρόφιμα και τα νέα συστατικά τροφίμων(1), ο οποίος άρχισε να ισχύει στις 15 Μαΐου 1997, προβλέπονται πρόσθετες απαιτήσεις επισήμανσης για τρόφιμα ή συστατικά τροφίμων που περιέχουν ή συνίστανται σε γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς καθώς και για τρόφιμα που έχουν παραχθεί από τέτοιους οργανισμούς αλλά δεν τους περιέχουν πλέον.

Με τον τρόπο αυτό, ο καταναλωτής ενημερώνεται για κάθε τροφικό χαρακτηριστικό ή τροφική ιδιότητα όπως η σύνθεση, η θρεπτική αξία ή η θρεπτική ενέργεια, η χρήση του τροφίμου, που καθιστά ένα νέο τρόφιμο μη ισοδύναμο προς ένα ήδη υπάρχον τρόφιμο ή συστατικό τροφίμου. Ένα νέο τρόφιμο θεωρείται μη ισοδύναμο όταν η επιστημονική αξιολόγηση βάσει καταλλήλου αναλύσεως των υφισταμένων δεδομένων είναι σε θέση να καταδείξει ότι τα χαρακτηριστικά του διαφέρουν από εκείνα ενός συμβατικού τροφίμου ή συστατικού τροφίμων. Στην περίπτωση αυτή, στην επισήμανση πρέπει να μνημονεύονται τα εν λόγω χαρακτηριστικά ή οι τροποποιημένες ιδιότητες καθώς και η μέθοδος με την οποία έχουν επιτευχθεί.

Επίσης, πρέπει να γνωστοποιείται στον καταναλωτή η παρουσία, σε ένα νέο τρόφιμο, ουσιών που δεν περιέχονται στο ισοδύναμο υφιστάμενο προϊόν και που γεννούν επιφυλάξεις ηθικής φύσεως (επί παραδείγματι, η παρουσία ενός γονιδίου προερχόμενου από χοίρο σε ένα φυτό) ή που ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στην υγεία ορισμένων κατηγοριών πληθυσμού (π.χ. παρουσία ουσίας με αλλεργιογόνες ιδιότητες). Τέλος, η παρουσία ενός γενετικώς τροποποιημένου οργανισμού (ΓΤΟ) (π.χ. μια ντομάτα που έχει ληφθεί με γενετική μηχανική) γνωστοποιείται με την προβλεπόμενη για τους ΓΤΟ επισήμανση.

Πέραν τούτου, ο κανονισμός (ΕΚ) 1139/98(2) σχετικά με την επισήμανση ορισμένων τροφίμων ή συστατικών τροφίμων που παράγονται από γενετικώς τροποποιημένους σπόρους σόγιας ή από γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο, ο οποίος εξεδόθη στις 26 Μαΐου 1998 (και άρχισε να ισχύει την 1η Σεπτεμβρίου 1998), όρισε σαφέστερα την έννοια της "μη ισοδυναμίας" που εφαρμόζεται στα παραγόμενα από ΓΤΟ τρόφιμα. Η επισήμανση καθίσταται, στο πλαίσιο αυτό, υποχρεωτική όταν το τρόφιμο ή το συστατικό τροφίμου περιέχουν ίχνη δεσοξυριβοζονουκλεϊνικού οξέος (DNA) ή πρωτεΐνης που προέρχονται από τη γενετική τροποποίηση. Πράγματι, στην περίπτωση αυτή, το τρόφιμο ή το συστατικό τροφίμου δεν θεωρείται πλέον ισοδύναμο με το συμβατικό τρόφιμο ή συστατικό.

Τρόφιμα ή συστατικά τροφίμων αυτού του είδους που υπόκεινται στην ανωτέρω υποχρέωση επισήμανσης, οφείλουν να φέρουν την ένδειξη "παράγεται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια / γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο" ή "περιέχει συστατικά παραγόμενα από γενετικώς τροποποιημένη σόγια /γενετικώς τροποποιημένο αραβόσιτο".

Η ενδεχόμενη εκούσια επισήμανση που, στη συγκεκριμένη περίπτωση, πληροφορεί τον τελικό καταναλωτή ότι δεν πρόκειται για γενετικώς τροποποιημένο τρόφιμο, διέπεται από τις αρχές που καθόρισε η οδηγία 79/112/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 1978 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση των τροφίμων(3) και ιδίως από την αρχή που ορίζει ότι η επισήμανση δεν πρέπει να οδηγεί σε πλάνη τον καταναλωτή.

Ο έλεγχος, πάντως, της τήρησης και της εφαρμογής των εν λόγω κανονιστικών διατάξεων για την επισήμανση, εμπίπτει στην αρμοδιότητα και διεξάγεται υπέυθύνη των αρχών των κρατών μελών.

(1) ΕΕ L 43 της 14.2.1997.

(2) ΕΕ L 159 της 3.6.1998.

(3) ΕΕ L 33 της 8.2.1979.