ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2852/02

υποβολή: Alexandros Alavanos (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(10 Οκτωβρίου 2002)

Θέμα: Προβλήματα στους παραγωγούς κηπευτικών των χωρών ΕΕ από την μη κατάργηση της χρήσης του βρωμιούχου μεθυλίου στις αναπτυσσόμενες χώρες

Η χρήση του βρωμούχου μεθυλίου, απολυμαντικού εδάφους ευρέος φάσματος προβλέπεται να καταργηθεί στις αναπτυγμένες χώρες μέχρι το 2005, ενώ για τις αναπτυσσόμενες προβλέπεται δεκαετής περίοδος χάριτος καθώς και χρηματοδότηση του κόστους αντικατάστασής του (πρωτόκολλο του Μόντρεαλ). Λόγω αυτής της διαφορετικής μεταχείρισης οι παραγωγοί κηπευτικών της Ελλάδας και των άλλων παραμεσόγειων χωρών της ΕΕ, οι οποίοι θαποχρεωθούν να αντικαταστήσουν χωρίς καμία οικονομική στήριξη την χρήση του βρωμιούχου μεθυλίου με άλλες μεθόδους που αυξάνουν το κόστος παραγωγής, θα βρεθούν σε μειονεκτική θέση και θα αντιμετωπίσουν τον εκτοπισμό των προϊόντων τους από τα προϊόντα των τρίτων χωρών που και το βρωμιούχο μεθύλιο θα χρησιμοποιούν αλλά και θα χρηματοδοτούνται για την αντικατάστασή του.

1. Με ποια μέτρα θα προστατέψει η Επιτροπή τους παραγωγούς κηπευτικών προϊόντων της Ελλάδας και των χωρών της ΕΕ από τον οξύ ανταγωνισμό που θα αντιμετωπίσουν από αντίστοιχα προϊόντα των χωρών της Β. Αφρικής και της Ασίας που θα παράγονται με την χρήση του βρωμιούχου μεθυλίου·

2. Με ποια αυστηρά μέτρα θα ελέγξει την διακίνηση εντός της ΕΕ των κηπευτικών προϊόντων των χωρών που θα χρησιμοποιούν και μετά το 2005 το βρωμιούχο μεθύλιο, προκειμένου να προστατευθεί ηγεία των καταναλωτών·

3. Παρακολουθεί η ΕΕ αν οι χώρες με τις οποίεςπάρχουν προτιμησιακές συμφωνίες (Τουρκία, Αίγυπτος, Μαρόκο κ.ά) εφαρμόζουν την σταδιακή μείωση της χρήσης του βρωμιούχου μεθυλίου· Διαθέτει στοιχεία για την χρηματοδότηση που έχουν δεχθεί οι χώρες αυτές από το πολυμερές ταμείο που χρηματοδοτεί το πρόσθετο κόστος περιορισμού των επικίνδυνων για το όζον ουσιών·

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Δεκεμβρίου 2002)

1. Δεδομένου ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες διαθέτουν, εν γένει, χαμηλότερου επιπέδου τεχνογνωσία και περιορισμένους χρηματοδοτικούς πόρους σε σύγκριση με τις ανεπτυγμένες χώρες, τα Μέρη στο Πρωτόκολλο του Μόντρεαλ συμφώνησαν στην καθήλωση της κατανάλωσης μεθυλοβρωμιδίου (ΜΒ) το 2002, στην κατά 20 % μείωση το 2005 και στον μηδενισμό της μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2015. Τα Μέρη συμφώνησαν να επανεξετάσουν το χρονοδιάγραμμα μηδενισμού το 2003, προκειμένου να εξαλειφθεί το ΜΒ μόλις αυτό δεν είναι πλέον αναγκαίο. Από την άλλη πλευρά, τα Μέρη συμφώνησαν επίσης στη χρήση εναλλακτικών, έναντι του ΜΒ μέσων, από τους αγρότες των αναπτυγμένων χωρών μέχρι το 2005. Η Επιτροπή αδυνατεί να αλλάξει τις συμφωνίες αυτές στις οποίες κατέληξαν τα Μέρη· ωστόσο, θα συνεχίσει να λαμβάνει μέτρα για την προαγωγή τηςιοθέτησης εναλλακτικών λύσεων σε όλες τις χώρες, το συντομότερο δυνατό.

Από το 1994, η Επιτροπή έχει διαθέσει 40,8 εκατομμύρια ευρώ για την προαγωγή τηςιοθέτησης εναλλακτικών, έναντι του ΜΒ, λύσεων στην Κοινότητα, συμπεριλαμβανομένων ερευνητικών και αναπτυξιακών έργων, έργων επίδειξης και εκπαίδευσης παραγωγών. Τα έργα αυτά εκτελέστηκαν στο Βέλγιο, στη Γερμανία, στην Ελλάδα, στην Ισπανία, στην Γαλλία, στην Ιταλία, στις Κάτω Χώρες, στην Πορτογαλία, στη Σουηδία και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Από την δαπάνη αυτή αποκλείονται τα έργα εμπορικής χρηματοδότησης και τα έργα εθνικής χρηματοδότησης. Τα εκτελούμενα στην Ευρώπη και σε άλλες χώρες έργα έδειξαν ότι ορισμένες εναλλακτικές, έναντι του ΜΒ, λύσεις όχι μόνο αυξάνουν την παραγωγή αλλά και, ενίοτε, είναι περισσότερο αποδοτικά από πλευράς κόστους απ'ό,τι το ΜΒ.

Η Επιτροπή και η κυβέρνηση της Ισπανίας χρηματοδότησαν από κοινού τετραήμερη Συνδιάσκεψη για τις εναλλακτικές έναντι του ΜΒ λύσεις, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Σεβίλλη τον Μάρτιο του 2002 και στην οποία παρευρέθηκαν 300 περίπου ερευνητές, κυβερνητικοίπάλληλοι που καθοδηγούν τους αγρότες (extension workers), αγρότες, εκπρόσωποι της βιομηχανίας και κυβερνητικοί εκπρόσωποι από 18 αναπτυσσόμενες και 22 ανεπτυγμένες χώρες. Η συνδιάσκεψη αυτή συγχρηματοδοτήθηκε από την Επιτροπή βάσει τωνποχρεώσεών της που απορρέουν από το άρθρο 4 παράγραφος 2 (i)(δ) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2037/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 2000 για τις ουσίες που καταστρέφουν τη στοιβάδα του όζοντος(1) που της επιτάσσει την παραγωγή της ανάπτυξης και χρήσης εναλλακτικών, έναντι του ΜΒ, μέσων.

2. Η χρήση του ΜΒ δεν παραπέμπει απευθείας σε ζητήματαγείας των καταναλωτών· το θέμα είναι η παγκόσμια εξάλειψη του ΜΒ προκειμένου να επιταχυνθεί η αποκατάσταση της στοιβάδας του όζοντος. Τα μέγιστα επίπεδα καταλοίπων (Maximum residue levels — MRL) του ΜΒ στα τρόφιμα καθορίζονται στις οδηγίες 86/362/ΕΟΚ(2) και 93/58/ΕΚ(3) του Συμβουλίου. Επιπλέον, σύντομα θα διενεργηθεί πλήρης αξιολόγηση του ΜΒ στο πλαίσιο της οδηγίας 91/414/ΕΟΚ(4) του Συμβουλίου και βάσει της αξιολόγησης θα κριθεί η σκοπιμότητα επανεξέτασης των MRL. Σε κάθε τυχόν επανεξέταση των MRL θα ληφθούνπόψη τα επίπεδα που έχει θεσπίσει η επιτροπή του Codex Alimentarius.

3. Προκειμένου να προαγάγει την αναζήτηση καιιοθέτηση εναλλακτικών, έναντι του ΜΒ, λύσεων, το Πολυμερές Ταμείο του Πρωτοκόλλου (Multilateral Fund — MLF) διέθεσε πόρους 49 εκατομμυρίων US$ περίπου για 208 έργα, σε περισσότερες από 55 αναπτυσσόμενες χώρες. Σημειωτέον ότι οι συνεισφορές των κρατών μελών στο MLF για την εξάλειψη όλων των ουσιών που καταστρέφουν την στοιβάδα του όζοντος, συμπεριλαμβανομένου του ΜΒ, στις αναπτυσσόμενες χώρες, αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 40 % του συνόλου για τις τρεις τελευταίες χρηματοδοτικές τριετίες. Τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν την αξία της εφαρμογής εναλλακτικών λύσεων το συντομότερο δυνατόν και, με τον τρόπο αυτό, προάγουν ένα πλαίσιο ισοτιμίας για όλες τις χώρες.

Ορισμένες αναπτυσσόμενες χώρες έχουν μονομερώς επισπεύσει τις διαδικασίες εξάλειψης προκειμένου να αποφευχθεί περαιτέρω εξάρτηση από το ΜΒ και τυχόν μποϋκοτάρισμα, από τους καταναλωτές, των ειδών που έχουνποστεί επεξεργασία με ΜΒ, στις ανεπτυγμένες χώρες. Επί παραδείγματι, το Μαρόκο έχει δρομολογήσει σειρά έργων και θαιοθετήσει εναλλακτικές λύσεις για τις κυριότερες καλλιέργειες· έχει επίσης καταρτίσει σχέδια για τη μείωση των εισαγωγών/της κατανάλωσης ΜΒ, από τους 1 600 τόννους το 1998, σε 275 τόννους το 2006. Η Τουρκία θαιοθετήσει εναλλακτικές λύσεις για τις τομάτες, τα αγγούρια, τα κομμένα άνθη και τους ξηρούς καρπούς, και έχει καταρτίσει σχέδια για τον περιορισμό των εισαγωγών/κατανάλωσης ΜΒ, από 840 τόννους το 1997, σε 34 τόννους το 2006.

(1) ΕΕ L 244 της 29.9.2000.

(2) Οδηγία 86/362/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 24ης Ιουλίου 1986 που αφορά τον καθορισμό των ανωτάτων περιεκτικοτήτων για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων μέσα και πάνω στα σιτηρά, ΕΕ L 221 της 7.8.1986.

(3) Οδηγία 93/58/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 1993 για την τροποποίηση του παραρτήματος ΙΙ της οδηγίας 76/895/ΕΟΚ περί του καθορισμού της μέγιστης περιεκτικότητας σε κατάλοιπα των φυτοφαρμάκων επί και εντός των οπωροκηπευτικών και του παραρτήματος της οδηγίας 90/642/ΕΟΚ που αφορά τον καθορισμό των ανωτάτων περιεκτικοτήτων για τα κατάλοιπα φυτοφαρμάκων επάνω ή μέσα σε ορισμένα προϊόντα φυτικής προέλευσης, συμπεριλαμβανομένων των οπωροκηπευτικών και για τον καθορισμό ενός πρώτου καταλόγου μέγιστων ορίων, ΕΕ L 211 της 23.8.1993.

(4) Οδηγία 91/414/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Ιουλίου 1991 σχετικά με τη διάθεση στην αγορά φυτοπροστατευτικών προϊόντων, ΕΕ L 230 της 19.8.1991.