ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2776/01

υποβολή: Chris Davies (ELDR) προς την Επιτροπή

(9 Οκτωβρίου 2001)

Θέμα: Εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας (Ελλάδα)

Ποιο είναι το συνολικό ποσόν που κατέβαλε η Ελληνική Κυβέρνηση για την εξόφληση του προστίμου που επέβαλε το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για τη μη πρόληψη ρύπανσης η οποία προήλθε από ακατάλληλη αποθήκευση αποβλήτων στην Κρήτη, και εκκρεμεί κάποια πληρωμή·

Τι έργο έχει πραγματοποιηθεί για να αποτραπεί η επανάληψη του προβλήματος, και είναι ικανοποιημένη η Επιτροπή με ό,τι έχει γίνει·

Πότε για πρώτη φορά η Επιτροπή ξεκίνησε τα μέτρα εφαρμογής σε μια προσπάθεια εξασφάλισης του ότι έχει αναληφθεί το έργο, και είναι σε θέση να παράσχει προϋπολογισμό του κόστους σε σχέση με το χρόνο που διέθεσαν οιπάλληλοί της κατά την ενασχόλησή τους με αυτό το θέμα επί σειρά ετών·

Ποια διδάγματα έχει αντλήσει η Επιτροπή από αυτό το εγχείρημα το οποίο ενδεχομένως να βοηθήσει στο μελλοντικό της έργο για την εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας·

Πόσες περιπτώσεις παρόμοιας φύσεως προς αυτήν παρακολουθεί επί του παρόντος η Επιτροπή· Υπάρχει κράτος μέλος της ΕΕ εναντίον του οποίου δεν έχει κινηθεί διαδικασία εφαρμογής·

Απάντηση της κας Wallstrm εξ ονόματος της Επιτροπής

(3 Δεκεμβρίου 2001)

Στην απόφασή του(1) της 4ης Ιουλίου 2000 (δεύτερη απόφαση δυνάμει του άρθρου 228 (πρώην άρθρο 171) της Συνθήκης ΕΚ) το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο απεφάνθη ότι, μη λαμβάνοντας τα μέτρα που είναι αναγκαία ώστε να εξασφαλιστεί η τελική διάθεση των αποβλήτων στην περιοχή των Χανίων χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο ηγεία του ανθρώπου και χωρίς να βλάπτεται το περιβάλλον, σύμφωνα με το άρθρο 4 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ(2) του Συμβουλίου και μη συντάσσοντας, για την εν λόγω περιοχή, σχέδια διάθεσης των αποβλήτων, δυνάμει του άρθρου 6 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ, και των τοξικών και επικίνδυνων αποβλήτων, δυνάμει του άρθρου 12 της οδηγίας 78/319/ΕΟΚ(3) του Συμβουλίου, η Ελλάδα δεν έλαβε όλα τα αναγκαία μέτρα για τη

συμμόρφωσή της με την απόφαση στην Υπόθεση C-45/91 (πρώτη απόφαση δυνάμει του άρθρου 226 (πρώην άρθρο 169) της Συνθήκης ΕΚ και δεν εκπλήρωσε τιςποχρεώσεις πουπέχει δυνάμει του άρθρου 171 της Συνθήκης ΕΚ.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο διέταξε την καταβολή χρηματικού προστίμου στην Επιτροπή, στον λογαριασμό ίδιοι πόροι της Κοινότητας. Το πρόστιμο ορίστηκε σε 20 000 για κάθε ημέρα καθυστέρησης στην εφαρμογή των μέτρων συμμόρφωσης με την απόφαση της 7ης Απριλίου 1992 στην Υπόθεση C-45/91(4), από την έκδοση της δεύτερης απόφασης, μέχρις ότου ολοκληρωθεί η συμμόρφωση με την πρώτη απόφαση.

Η Επιτροπή απέστειλε κατά διαστήματα επιστολές στις ελληνικές αρχές, ζητώντας τη καταβολή του ημερήσιου προστίμου των 20 000 για τους μήνες Ιούλιος 2000 (από 4ης Ιουλίου) — Φεβρουάριος 2001, του τελευταίου συμπεριλαμβανομένου· η Ελλάδα κατέβαλε όλα τα οφειλόμενα πρόστιμα εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, δηλαδή συνολικό ποσό 5 400 000, τα οποία κατεβλήθησαν στην Επιτροπή από την Ελλάδα.

Με διαδοχικές επιστολές που απεστάλησαν τον Ιούλιο του 2000, τον Οκτώβριο του 2000 και τον Μάρτιο του 2001, οι ελληνικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή πληροφορίες σχετικά με την έγκριση των σχεδίων διαχείρισης των στερεών και επικίνδυνων αποβλήτων του διαμερίσματος των Χανίων, με το οριστικό κλείσιμο του παράνομου χώρου ταφής του Κουρουπητού, με την πλήρη λειτουργία των νέων προσωρινών εγκαταστάσεων στο Μεσσομούρι, με το χρονοδιάγραμμα κατασκευής μόνιμου χώρουγειονομικής ταφής στα Κοράκια, καθώς και με μονάδα λιπασματοποίησης. Με σκοπό τον τεχνικό και ουσιαστικό έλεγχο των εν λόγω πληροφοριών, η Επιτροπή επέλεξε δύο ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες οι οποίοι, αφού επιθεώρησαν τις επίμαχες τοποθεσίες (23-25 Ιουνίου 2001), συνέταξαν έκθεση (9 Ιουλίου 2001) συνοδεύομενη από φωτογραφική τεκμηρίωση. Υπό το φως των ανωτέρω, η Επιτροπή συμπέρανε ότι η Ελλάδα συμμορφώθηκε με τις επιταγές της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Μολονότι κινήθηκαν ορισμένες διαδικασίες επί παραβάσει κατά κρατών μελών, δυνάμει του άρθρου 228 της Συνθήκης ΕΚ, όπως αυτές απαριθμούνται στην δέκατη όγδοη ετήσια έκθεση για την παρακολούθηση της εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου (2000)(5), αυτή είναι η πρώτη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που εκδίδεται δυνάμει των εν λόγω άρθρων και με την οποία επιβάλλεται πρόστιμο σε κράτος μέλος. Λόγω των ιδιαιτεροτήτων και του μοναδικού χαρακτήρα της συγκεκριμένηςπόθεσης, η Επιτροπή την χειρίστηκε πολύ προσεκτικά, γεγονός που απαίτησε την εμπλοκή πολλώνπαλλήλων και μεγάλες χρονικές επενδύσεις. Πρέπει επίσης να προστεθεί ότι η διαδικασία για να εξασφαλιστεί η εκ μέρους της Ελλάδας λήψη μέτρων συμμόρφωσης με το κοινοτικό περιβαλλοντικό δίκαιο περί αποβλήτων δρομολογήθηκε το 1989.

Η εν προκειμένω κτηθείσα πείρα θα βοηθήσει την Επιτροπή στην συναγωγή συμπερασμάτων για τη μελλοντική αντιμετώπιση ανάλογωνποθέσεων και για την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας. Η υπόθεση Κουρουπητού δημιουργεί ένα ισχυρό προηγούμενο, κυρίως για την Ελλάδα, όπου εκκρεμούν πολλά προβλήματα σχετικά με ανεξέλεγκτους χώρους ταφής αποβλήτων. Πέραν τούτου, όμως, τα ίδια ισχύουν και για ταπόλοιπα κράτη μέλη όπουπάρχουν ανάλογα προβλήματα. Διαπιστώνεται ότι τα κράτη μέλη συμμορφούνται ταχύτατα με τις κοινοτικέςποχρεώσειςπό την πίεση του προστίμου που προβλέπεται στο άρθρο 228 της Συνθήκης ΕΚ: η θέσπιση της νέας διαδικασίας από την Συνθήκη του Μαάστριχτ αποδεικνύεται επιτυχής. Σημειωτέον ότι εκκρεμούν ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, δυνάμει της διαδικασίας του άρθρου 228 (της Συνθήκης ΕΚ), δύοποθέσεις σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 76/160/ΕΟΚ(6) του Συμβουλίου στο Ηνωμένο Βασίλειο (C-85/2001) και στην Ισπανία (C-278/2001).

Ο αριθμός τωνποθέσεων που παρακολουθεί η Επιτροπή σχετικά με ανεξέλεγκτη διάθεση αποβλήτων είναι μεγάλος. Από τις 1 330 εκκρεμούσεςποθέσεις σχετικά με παράβαση του κοινοτικού περιβαλλοντικού δικαίου, 146 αφορούν παράνομους χώρους ταφής αποβλήτων. Ειδικότερα, 42ποθέσεις αφορούν την Ισπανία, 27 την Ιταλία, 21 την Ελλάδα, 12 τη Γαλλία, 11 την Ιρλανδία, 10 το Ηνωμένο Βασίλειο, 8 τη Γερμανία, 6 το Βέλγιο, από 2 την Αυστρία, τη Δανία, το Λουξεμβούργο και τη Πορτογαλία και 1πόθεση αφορά τις Κάτω Χώρες. Δενπάρχουν σχετικές καταγγελίες για την Φινλανδία και τη Σουηδία. Η νέα οδηγία 1999/31/ΕΚ(7) του Συμβουλίου, η οποία ετέθη σε ισχύ στις 16 Ιουλίου 2001, καθορίζει τις ελάχιστες απαιτήσεις για τον σχεδιασμό, τη λειτουργία, το κλείσιμο και την μετέπειτα μέριμνα για τους χώρους ταφής αποβλήτων και θα συμβάλει στη βελτίωση της διαχείρισης των νέων χώρων ταφής αποβλήτων στη Κοινότητα.

(1) Απόφαση της 4ης Ιουλίου 2000, C-387/97, Συλλογή σ.5047. Σημειώνεται ότι το άρθρο 171 που αναφέρεται στην απόφαση έχει καταστεί άρθρο 228.

(2) Οδηγία 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 15ης Ιουλίου 1975 περί των αποβλήτων, ΕΕ L 194 της 25.7.1975.

(3) Οδηγία 78/319/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 20ής Μαρτίου 1978 περί των τοξικών και επικίνδυνων αποβλήτων, ΕΕ L 84 της 31.3.1978.

(4) Απόφαση της 7ης Απριλίου 1992, C-45/91, Συλλογή σ. 2509.

(5) COM(2001)309 τελικό (Τόμος I).

(6) Οδηγία 76/160/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 8ης Δεκεμβρίου 1975 περί της ποιότητας τωνδάτων κολυμβήσεως, ΕΕ L 31 της 5.2.1976.

(7) Οδηγία 1999/31/ΕΚ του Συμβουλίου της 26ης Απριλίου 1999 περί τηςγειονομικής ταφής των αποβλήτων, ΕΕ L 182 της 16.7.1999.