ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2755/02

υποβολή: Avril Doyle (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(1 Οκτωβρίου 2002)

Θέμα: Διασυνοριακά κοινωνικά θέματα

Ερωτάται η Επιτροπή εάν διαδραματίζει κάποιο ρόλο συνδράμοντας πολίτες για την ικανοποιητική επίλυση προβλημάτων τους που αφορούν διασυνοριακά κοινωνικά θέματα· Εάν ναι, θα μπορούσε να αναφέρει ποια από τιςπηρεσίες της μπορεί να συνδράμει ή να παρέμβει· (είναι στη διάθεση της Επιτροπής λεπτομέρειες της συγκεκριμένης περίπτωσης αν χρειασθεί). Η περί ης ο λόγοςπόθεση αφορά τα έξοδα διατροφής δύο παιδιών Ιρλανδής από τον Ελληνοκύπριο πρώην σύζυγό της. Θα μπορούσε η Επιτροπή να αναφέρει με ποιο τρόπο μπορεί ναπηρετήσει καλύτερα τη δικαιοσύνη·

Απάντηση του κ. Vitorino εξ ονόματος της Επιτροπής

(21 Νοεμβρίου 2002)

Το Αξιότιμο Μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επιθυμεί να γνωρίσει εάν η Επιτροπή μπορεί να παρέμβειπέρ πολιτών που αντιμετωπίζουν κοινωνικά διασυνοριακά προβλήματα ή και να τους συνδράμει, όταν πρόκειται για ανάκτηση, εκ μέρους μίας ιρλανδήςπηκόου, της διατροφής που οφείλεται από τον τέως σύζυγό της κυπριακήςπηκοότητας στα παιδιά από τον γάμο τους.

Η Επιτροπή δεν έχει αρμοδιότητα να αναλάβει δράση για τον διακανονισμό των δυσκολιών, σε προσωπικό επίπεδο, που συναντά ένα άτομο που κατοικεί στο έδαφος της Ένωσης ή είναιπήκοος ενός από τα κράτη μέλη.

Πάντως, προσφέρονται πολλές δυνατότητες από τα ευρωπαϊκά ή διεθνή νομικά μέσα που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη.

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 2000, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικέςποθέσεις(1) προβλέπει πράγματι ότι όσον αφορά τιςποχρεώσεις διατροφής ο κατηγορούμενος, στη συγκεκριμένη περίπτωση ο τέως σύζυγος, μπορεί να κληθεί ενώπιον είτε των αρμοδίων δικαστηρίων του κράτους μέλους όπου έχει τη μόνιμη κατοικία του, είτε ενώπιον του Δικαστηρίου της περιοχής όπου ο δικαιούχος της διατροφής, στη συγκεκριμένη περίπτωση η τέως σύζυγος και τα τέκνα της, έχει τη μόνιμη ή συνήθη κατοικία του. Κατά συνέπεια, ο δικαιούχος διατροφής απολαύει προτίμησης εάν ο αντίπαλός του κατοικεί στο έδαφος ενός κράτους μέλους.

Εάν δεν συμβαίνει τούτο, στη συγκεκριμένη περίπτωση εάν ο κατηγορούμενος κατοικεί στην Κύπρο, γεγονός που δεν προκύπτει σαφώς από τη γραπτή ερώτηση, επειδή η αρμοδιότητα των δικαστηρίων των κρατών μελών ρυθμίζεται από το σχετικό εθνικό δίκαιό τους, το ζήτημα της αρμοδιότητας των ιρλανδικών δικαστηρίων πρέπει να επιλυθεί σύμφωνα με το δικονομικό δίκαιο της Ιρλανδίας.

Επιπλέον, μια απόφαση που έχει ληφθεί σε ένα κράτος μέλος αναγνωρίζεται και μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή σε ένα άλλο κράτος μέλος σύμφωνα με τις απλουστευμένες διαδικασίες που προβλέπονται από τον κανονισμό της 22ας Δεκεμβρίου 2000. Αντίθετα, η αναγνώριση και η εφαρμογή στην Κύπρο μιας απόφασης που έχει ληφθεί από το δικαστήριο ενός κράτους μέλους δεν αφορά το κοινοτικό δίκαιο.

Εξάλλου, η σύμβαση της Νέας Υόρκης της 20ής Ιουνίου 1956 για την ανάκτηση της διατροφής στο εξωτερικό, που επικυρώθηκε τόσο από την Ιρλανδία όσο και από την Κύπρο, και η οποία κατά συνέπεια εφαρμόζεται μεταξύ των δύο κρατών, προβλέπει την εγκαθίδρυση εκ μέρους κάθεπογράφοντος κράτους μίας αρχής διεκπεραίωσης και ενός διαμεσολαβητικού οργάνου, το οποίο είναι κυρίως επιφορτισμένο να λάβει, εξ ονόματος του δικαιούχου της διατροφής και εντός των ορίων της εξουσίας που ο τελευταίος του παραχωρεί, οποιοδήποτε μέτρο κατάλληλο για να εξασφαλίσει την ανάκτηση της διατροφής. Ιδίως, τούτη συμβιβάζεται, ενάγει, όπου τούτο είναι αναγκαίο, και επιδιώκει τη δράση για τη διατροφή και επιβάλλει την εφαρμογή κάθε απόφασης, εντολής ή άλλη δικαστικής πράξης.

Κατά συνέπεια, το διαμεσολαβητικό κυπριακό όργανο, σύμφωνα με όσα προβλέπει το κυπριακό δίκαιο, θα μπορούσε είτε ναποχρεώσει σε αναγνώριση και εφαρμογή της απόφασης που εκδόθηκε κατόπιν της αίτησης της δικαιούχου διατροφής από την αρμόδια ιρλανδική δικαστική αρχή, πιθανόν μετά από την έναρξη μίας ειδικής διαδικασίας στην Κύπρο γι' αυτό το σκοπό, είτε να εγείρει αγωγή με στόχο την καταδίκη του τέως συζύγου να πληρώσει τη διατροφή.

Εξάλλου, η σύμβαση της Νέας Υόρκης του 1956 συνεπάγεται μία σειρά διατάξεων που προβλέπουν τη συνεργασία μεταξύ των αρχών διεκπεραίωσης και των διαμεσολαβητικών οργάνων τωνπογραφόντων κρατών, με στόχο την ουσιαστική ανάκτηση της οφειλόμενης διατροφής.

Τούτη προβλέπει ομοίως ότι ο δικαιούχος της διατροφής που βρίσκεται στο έδαφος ενόςπογράφοντος κράτους απευθύνεται στη δικαστική αρχή αυτού του κράτους.

Επειδή ο ρόλος που εμπιστεύονται τα διάφορα κράτη που αποτελούν μέρος της σύμβασης της Νέας Υόρκης στα διαμεσολαβητικά όργανά τους είναι σημαντικά διαφορετικός, φαίνεται προτιμότερο στην προκειμένη περίπτωση να απευθυνθεί η δικαιούχος της διατροφής στις δικαστικές αρχές της χώρας όπου κατοικεί για να την πληροφορήσουν σχετικά με τις δυνατότητες που ουσιαστικά προσφέρονται από την σε εν λειτουργία συνεργασία με την Κύπρο.

Η ιρλανδική αρχή διεκπεραίωσης είναι το Υπουργείο Δικαιοσύνης, 72-76 St Stephen's Green, Dublin 2.

(1) ΕΕ L 12 της 16.1.2001.