ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-2915/96 υποβολή: Paul Lannoye (V) προς την Επιτροπή (8 Νοεμβρίου 1996)

Θέμα: Ετήσιος απολογισμός και ατυχήματα που συνδέονται με τη μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων

Οι οδικές μεταφορές επικίνδυνων εμπορευμάτων διέπονται σήμερα από εθνικές νομοθεσίες που διαφέρουν αισθητά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Η κατάσταση αυτή θα μπορούσε να διορθωθεί σε μεγάλο βαθμό με την ενσωμάτωση της οδηγίας 94/55/ΕΚ του Συμβουλίου ((ΕΕ L 319 της 12.12.1994, σελ. 7. )) στα εθνικά δίκαια (λήξη προθεσμίας: 1η Ιανουαρίου 1997). Ο στόχος της εξασφάλισης ενός υψηλού επιπέδου ασφάλειας προϋποθέτει την επεξεργασία μιας κοινής βάσης δεδομένων για τα ατυχήματα που έχουν σημειωθεί όσον αφορά τις μεταφορές επικίνδυνων υλικών, τους ειδικούς κινδύνους που συνδέονται με αυτές και την προβλεπόμενη εξέλιξη των εν λόγω κινδύνων.

Διαθέτει η Επιτροπή έναν ετήσιο απολογισμό των ατυχημάτων και δυστυχημάτων που συνδέονται με τις μεταφορές επικίνδυνων υλικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τόσο πριν από το άνοιγμα των εσωτερικών συνόρων, όσο και για τα έτη 1993, 1994 και 1995;

Ο απολογισμός αυτός περιέχει τις αιτίες των δυστυχημάτων και τις συνέπειές τους; Ποιά είναι η αναλογία ατυχημάτων που έχουν προκληθεί από τη μεταφορά επικίνδυνων υλικών; Ποιό ποσοστό των ατυχημάτων οφείλεται σε πολλαπλές μεταφορές επικίνδυνων υλικών;

Σε πόσες περιπτώσεις παρατηρήθηκε εκροή ή έκχυση επικίνδυνων ουσιών, ιδίως δε ραδιενεργών;

Σε πόσες περιπτώσεις σημειώθηκαν εκρήξεις ή πυρκαγιές των μεταφερομένων επικίνδυνων ουσιών; Ποιές υπήρξαν οι επιπτώσεις αυτών των ατυχημάτων για τον άνθρωπο και το περιβάλλον;

Απάντηση του κ. Kinnock εξ ονόματος της Επιτροπής (26 Νοεμβρίου 1996)

Επί του παρόντος δεν υπάρχουν ειδικές στατιστικές σε κοινοτικό επίπεδο που να καλύπτουν τα ατυχήματα κατά τη μεταφορά επικινδύνων εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένων των ραδιενεργών υλικών. Η Επιτροπή κατά συνέπεια δεν είναι σε θέση να αναφέρει τον αριθμό των περιστατικών διαρροής, για ραδιενεργά ή άλλα υλικά, ούτε μπορεί να αναφερθεί στον αριθμό πυρκαγιών ή εκρήξεων για τα μεταφερόμενα φορτία.

Σε διεθνές επίπεδο, ωστόσο, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας αναπτύσσει επί του παρόντος ένα σύστημα συλλογής δεδομένων για την αξιολόγηση των ακτινολογικών επιπτώσεων συνεπεία ατυχημάτων που αφορούν ραδιενεργά υλικά, που η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να συγκεντρώνουν σε εθνικό επίπεδο.

Τα ελάχιστα δραματικά ατυχήματα στα οποία παρατηρείται διαρροή επικινδύνων εμπορευμάτων αναφέρονται σε βάση ad hoc. Ακόμη και σε περίπτωση ανάλογων ατυχημάτων, δεδομένου ότι σε ανάλογες περιπτώσεις ενεργοποιούνται οι διαδικασίες κατεπείγουσας αντιμετώπισης συμβάντων, οι επιπτώσεις για τους ανθρώπους και το περιβάλλον υπήρξαν από μηδαμινές έως ανύπαρκτες.

Εξαιρετικά σπάνιες είναι οι περιπτώσεις ατυχημάτων που προκλήθηκαν από το ίδιο το φορτίο, δεδομένης της χρησιμοποιούμενης συσκευασίας πλήρους ασφαλείας. Εν γένει πρόκειται για «συνήθη» οδικά ατυχήματα ή εκτροχιασμούς, συνεπεία των οποίων μπορεί να επέλθει διάρρηξη δεξαμενών που μεταφέρουν επικίνδυνα εμπορεύματα. Επιπλέον πρέπει να σημειωθεί ότι οι ιδιαίτερα αυστηροί κανόνες για την μεικτή συσκευασία και τη φόρτωση επικινδύνων εμπορευμάτων στην ίδια δεξαμενή ή όχημα που επιβάλλει η κοινοτική νομοθεσία αποσκοπούν ακριβώς στο να αποφευχθούν καταστάσεις κατά τις οποίες οι επιπτώσεις μιας διαρροής θα μπορούσαν να επιδεινωθούν από την παρουσία πτητικότερων επικίνδυνων εμπορευμάτων.

Οντως, συνολικά, γίνεται ευρέως αποδεκτό ότι η μεταφορά επικινδύνων εμπορευμάτων έχει αποδειχθεί ικανοποιητική, δεδομένων των ενδογενών κινδύνων του τομέα. Εντούτοις, η Επιτροπή ανέλαβε σειρά πρωτοβουλιών προτείνοντας αυστηρότερες μετρήσεις στον τομέα αυτό για να επιτευχθούν περαιτέρω βελτιώσεις. Μία απ' αυτές αποτελεί η οδηγία του Συμβουλίου 94/55/ΕΚ για την οδική μεταφορά επικινδύνων εμπορευμάτων ((ΕΕ αριθ. L 319, 12.12.1994. )) στην οποία αναφέρεται και το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου, άλλη είναι η παράλληλη οδηγία 96/49/ΕΚ ((ΕΕ αριθ. L 235, 17.9.1996. )) για τις σιδηροδρομικές μεταφορές. Η εφαρμογή των οδηγιών από τα κράτη μέλη εξασφαλίζει επί του παρόντος αποδεκτό επίπεδο ασφαλείας στις μεταφορές των επικινδύνων εμπορευμάτων τόσο εντός όσο και μεταξύ των κρατών μελών. Το παράρτημα περιλαμβάνει μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε περίπτωση ατυχήματος. Δύο περαιτέρω μέτρα έχουν επίσης εγκριθεί με στόχο την αναβάθμιση της ασφαλείας κατά τις μεταφορές επικινδύνων εμπορευμάτων. Η οδηγία του Συμβουλίου 95/50/ΕΚ ((ΕΕ αριθ. L 249, 17.10.1995. )) καθιερώνει ένα σύστημα ελέγχων για τις μεταφορές επικινδύνων εμπορευμάατων στο οδικό δίκτυο και τις επιχειρήσεις. Τα κρούσματα μη συμμόρφωσης εντοπίζονται και τιμωρούνται ώστε να βελτιωθεί η ασφάλεια στον τομέα αυτό. Η οδηγία του Συμβουλίου 96/35/ΕΚ ((ΕΕ αριθ. L 145 της 19.6.1996. )) σχετικά με το διορισμό συμβούλων ασφαλείας στις εταιρείες που ασχολούνται με τη μεταφορά επικινδύνων εμπορευμάτων καθιερώνει σύστημα αναφοράς των ατυχημάτων που σχετίζονται με επικίνδυνα εμπορεύματα.