ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-0737/98

υποβολή: Werner Langen (PPE) προς την Επιτροπή

(2 Μαρτίου 1998)

Θέμα: Οδηγία της ΕΕ σχετικά με τα εμπορικά σήματα

Η κοινοτική οδηγία σχετικά με τα εμπορικά σήματα εξασφαλίζει μία ιδιαίτερη νομική πρστασία στους κατασκευαστές επώνυμων εμπορικών σημάτων και τους επιτρέπει να διατηρούν την τιμή των προϊόντων τους σε ένα τεχνητά υψηλό επίπεδο. Αυτό το καθεστώς εμφανίζεται από πλευράς εμπορικού δικαίου ιδιαίτερα αμφισβητήσιμο, δεδομένου ότι θέτει την προστασία των κατασκευαστών επώνυμων ειδών υπεράνω των διεθνών συμφωνιών. Το γεγονός αυτό περιορίζει την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και είναι αντίθετο προς τα συμφέροντα των καταναλωτών οι οποίοι, εν τελευταία αναλύσει, είναι υποχρεωμένοι να πληρώνουν εξαιρετικά υψηλές τιμές.

Η Επιτροπή:

1. Πώς αξιολογεί τις συνέπειες του περιορισμού της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων από την οδηγία του 1995 στον τομέα της πολιτικής του ανταγωνισμού και της πολιτικής των καταναλωτών, και πώς δικαιολογεί την "πρακτική" κυριαρχία των συμφερόντων των κατασκευαστών επώνυμων ειδών σε σχέση με τα συμφέροντα του ελεύθερου παγκόσμιου εμπορίου και της προστασίας των καταναλωτών;

2. Ποιές πληροφορίες διαθέτει η Επιτροπή σχετικά με την έκταση του εμποδίου που αντιπροσωπεύει η εν λόγω οδηγία γις τις εισαγωγές σε ενδιαφέρουσες τιμές προϊόντων επώνυμων ειδών και ποιές είναι οι επιπτώσεις της οδηγίας, μετά την έναρξη της ισχύος της, στο επίπεδο των τιμών πώλησης των επώνυμων ειδών που αποτελούν αντικείμενο του παγκόσμιου εμπορίου;

3. Ποιές πληροφορίες έχει η Επιτροπή για την πρακτική εφαρμογή της οδηγίας περί επώνυμων ειδών από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μπορεί να επιβεβαιώσει ότι π.χ. στο Βέλγιο, τα δικαστήρια έχουν καταδικάσει ως καταχρηστική την εφαρμογή της οδηγίας με σκοπό να εμποδίζονται οι παράλληλες εισαγωγές.

Συμπληρωματική απάντηση

του κ.Monti εξ ονόματος της Επιτροπής

(2 Ιουνίου 1998)

Συμπληρωματικά με την απάντησή του της 8ης Απριλίου 1998(1), η Επιτροπή είναι πλέον σε θέση να ανακοινώσει τις ακόλουθες πληροφορίες.

1. Η οδηγία 89/104/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 1988(2) εισήγαγε την αρχή της κοινοτικής ανάλωσης των σημάτων. Η αρχή αυτή σημαίνει ότι όταν ένα προϊόν που προστατεύεται από καταχώριση σήματος έχει κυκλοφορήσει στο εμπόριο στην Κοινότητα από τον δικαιούχο ή με την έγκρισή του, δεν μπορεί πλέον να γίνει επίκληση των σχετικών δικαιωμάτων για να περιοριστεί η ελεύθερη κυκλοφορία του εν λόγω προϊόντος στην εσωτερική αγορά. Ο κανόνας αυτός δεν ισχύει συνεπώς για τις παράλληλες εισαγωγές που προέρχονται από τρίτες χώρες εκτός Κοινότητας. Η διάταξη αυτή για την κοινοτική ανάλωση εισήχθη κατόπιν αιτήματος του Κοινοβουλίου. Πράγματι, ενώ στην αρχική πρόταση, η Επιτροπή είχε επιλέξει την αρχή της διεθνούς ανάλωσης, το Κοινοβούλιο εξέφρασε την επιθυμία να επιλεγεί μόνο η κοινοτική ανάλωση. Βάσει των σημερινών διεθνών οικονομικών σχέσεων, η αρχή της κοινοτικής ανάλωσης είναι πιθανόν να παρουσιάζει ορισμένα πλεονεκτήματα για τους καταναλωτές ανάλογα με το προϊόν. Ιδιαίτερα μπορεί να διασφαλίζει τη συνεχή ποιότητα των προϊόντων που κυκλοφορούν στην εσωτερική αγορά, και τη συνέχεια της εξυπηρέτησης μετά την πώληση. Εξάλλου, φαίνεται ότι η οδηγία για τα σήματα είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθεί ο ανταγωνισμός μεταξύ των παραγωγών στην εσωτερική αγορά. Για να διαθέτει πληρέστερη άποψη για την κατάσταση και κατόπιν αιτήματος πολλών κρατών μελών, η Επιτροπή αποφάσισε να παραγγείλει μία ευρεία οικονομική μελέτη για τις επιπτώσεις της επιλογής που πραγματοποιήθηκε στην οδηγία για τα σήματα όσον αφορά την ανάλωσή τους. Η μελέτη αυτή θα ξεκινήσει το συντομότερο δυνατόν. Εξάλλου, η αρχή της κοινοτικής ανάλωσης είναι συμβιβάσιμη με τους κανόνες του διεθνούς δικαίου και θα πρέπει να διαπιστωθεί ότι σήμερα, κανένας σημαντικός οικονομικός εταίρος της Κοινότητας και των κρατών μελών της δεν εφαρμόζει την αρχή της διεθνούς ανάλωσης των δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας.

2. Μέσω της κοινοτικής ανάλωσης, η οδηγία είχε ως αποτέλεσμα, στα κράτη μέλη που εφάρμοζαν προηγουμένως τη διεθνή ανάλωση, να περιορίσει τις παράλληλες εισαγωγές που προέρχονται από τρίτες χώρες, εφόσον οι δικαιούχοι των σημάτων αποφάσισαν να επικαλεστούν τα δικαιώματά τους για να τις περιορίσουν ή να τις εμποδίσουν. Ένας περιορισμένος αριθμός οικονομικών συναλλασσομένων, ειδικευμένων στις παράλληλες εισαγωγές καταναλωτικών προϊόντων από τις ΗΠΑ, ενημέρωσε την Επιτροπή ότι αντιμετώπισαν αιτιάσεις των δικαιούχων των σημάτων που αντιτίθενται σε αυτές τις εισαγωγές οι οποίες προέρχονται από τρίτες χώρες. Η Επιτροπή δεν διαθέτει συγκεκριμένους αριθμούς για το θέμα αυτό. Οι συνέπειες της επιλογής υπέρ της αρχής της κοινοτικής ανάλωσης που έγινε από την οδηγία για τα σήματα και οι συνέπειές της στη ροή των παράλληλων εισαγωγών θα αξιολογηθούν λεπτομερώς με βάση την παραπάνω οικονομική μελέτη.

3. Σήμερα κανένας νόμος για τα σήματα στα κράτη μέλη δεν προβλέπει την αρχή της διεθνούς ανάλωσης. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι πολλά εθνικά δικαστήρια έθεσαν προδικαστικά ερωτήματα στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σχετικά με την ερμηνεία του άρθρου 7 της οδηγίας, ερωτώντας αν η διάταξη αυτή απαγόρευε ή όχι την εφαρμογή της αρχής της διεθνούς ανάλωσης (υπόθεση Silhouette C-355/96, Ralph Lauren C-370/97 και Calvin Klein C-4/98). Τα ερωτήματα αυτά είχαν ως αντικείμενο αν μπορεί να γίνει επίκληση των δικαιωμάτων από τους δικαιούχους τους κατά των παράλληλων εισαγωγών που προέρχονται από τρίτες χώρες. Στην υπόθεση Silhouette, τα συμπεράσματα του γενικού εισαγγελέως δημοσιεύτηκαν πρόσφατα και επιβεβαιώνουν την ερμηνεία της Επιτροπής, κατά την οποία η διάταξη της οδηγίας αποτελεί μέτρο συνολικής εναρμόνισης που δεν επιτρέπει πλέον στα κράτη μέλη να προβλέπουν, στην εθνική νομοθεσία, την αρχή της διεθνούς ανάλωσης.

(1) ΕΕ C 304, 2.10.1998, 153.

(2) ΕΕ L 40, 11.2.1989.