ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ P-2576/00

υποβολή: Elly Plooij-van Gorsel (ELDR) προς την Επιτροπή

(25 Ιουλίου 2000)

Θέμα: Πρόληψη και καταπολέμηση του AIDS στη Νότια Αφρική

Η Νότια Αφρική έχει τονψηλότερο αριθμό κρουσμάτων AIDS στον κόσμο και, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, τονψηλότερο αριθμό ατόμων που έχουν προσβληθεί από τον ιό HIV. Επιπλέον, το γεγονός ότι το AIDS αποτελεί θέμα ταμπού καθιστά δύσκολη την πρόληψη της περαιτέρω μετάδοσής του και την καταπολέμηση των συνεπειών του. Σύμφωνα με πληροφορίες η νοτιοαφρικανική κυβέρνηση, αντί να αναζητήσει δυνατότητες για την καταπολέμηση της επιδημίας, αναζητεί ερμηνείες. Ο Πρόεδρος Mbeki έχει συγκροτήσει για το σκοπό αυτό ειδική ομάδα για το AIDS στην οποία συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, μικρή ομάδα επιστημόνων οι οποίοι διαφωνούν με την κρατούσα άποψη και θεωρούν ότι δενπάρχει σύνδεση μεταξύ του ιού HIV και του AIDS. Αυτή την εβδομάδα η εν λόγω ομάδα απεφάσισε να διεξαγάγει περαιτέρω έρευνες, μεταξύ άλλων για να εξακριβωθεί κατά πόσον το τεστ για τον ιό HIVείναι αξιόπιστο. Αμερικανοί και Ευρωπαίοι επιστήμονες θεωρούν ότι κάτι τέτοιο θα έχει καταστροφικές συνέπειες.

1. Γνωρίζει η Επιτροπή τη δήλωση ομάδας 5000 επιστημόνων η οποία εξεδόθη την προηγουμένη της Διάσκεψης για το AIDS στο Durban, και στην οποία αναφέρεται ότι ο ιός HIV οδηγεί αναπόφευκτα στο AIDS και ότι πρέπει να ληφθούν σχετικά μέτρα;

2. Συμφωνεί η Επιτροπή ότι πρέπει να δοθεί μεγάλη προτεραιότητα στην πρόληψη και στην καταπολέμηση του AIDS στη Νότια Αφρική λαμβανομένουπόψη του γεγονότος ότι, εάν δεν μεταβληθεί η πολιτική, είναι πιθανόν ότι το ήμισυ των νέων που έχουν σήμερα ηλικία 15 ετών δεν θα προλάβουν να συμπληρώσουν το 25ό έτος, γεγονός το οποίο, εκτός από ανθρώπινο δράμα, αποτελεί και οικονομική καταστροφή;

3. Συμφωνεί η Επιτροπή ότι οι οικονομικές εξελίξεις στη Νότια Αφρική εξαρτώνται άμεσα από τη δέουσα αντιμετώπιση του προβλήματος του AIDS και ότι, συνεπώς, μια τέτοια αντιμετώπιση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή χορήγηση ευρωπαϊκής αναπτυξιακής βοήθειας;

4. Εάν ναι, σχεδιάζει η Επιτροπή, λαμβανομένουπόψη του γεγονότος ότι η Νότια Αφρική λαμβάνει τη μεγαλύτερη βοήθεια από την ΕΕ για την αναπτυξιακή της διαδικασία, να ασκήσει πίεση στη νοτιοαφρικανική κυβέρνηση, προκειμένου να ικανοποιήσει αυτήν την προϋπόθεση;

5. Σχεδιάζει η Επιτροπή να εφαρμόσει τη συμφωνία επιστημονικής συνεργασίας μεταξύ της Κοινότητας και της Νότιας Αφρικής προκειμένου να διασφαλισθεί ότι οι πόροι της ΕΕ χρησιμοποιούνται για έρευνες στη Νότια Αφρική;

Απάντηση του κ. Nielson εξ ονόματος της Επιτροπής

(18 Σεπτεμβρίου 2000)

Η Επιτροπή συμμετέσχε ενεργά στην εκπόνηση της δέκατης τρίτης διεθνούς Διάσκεψης για το σύνδρομο επίκτητης ανοσολογικής ανεπάρκειας (AIDS) στο Durban. Η Επιτροπή χρηματοδότησε τη συμμετοχή 94 ατόμων από αναπτυσσόμενες χώρες, ώστε να μπορέσουν να παρακολουθήσουν τη διάσκεψη και να παρουσιάσουν τα επιστημονικά συγγράμματά τους. Η ανακοίνωση του Durban, που εκπονήθηκε από περισσότερους από 250 επιστήμονες καιπεγράφη από περισσότερους από 5000, εκδόθηκε μία εβδομάδα πριν τη διάσκεψη και επιβεβαίωσε τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι το ΑIDS προκαλείται από τον ανθρώπινο ιό (HIV)-1 ή HIV-2. H Επιτροπήποστηρίζει αυτήν την άποψη.

Η Επιτροπή συμφωνεί ότι θα πρέπει να δοθεί μεγάλη προτεραιότητα στην πρόληψη και στη θεραπεία του AIDS/HIV στη Νότια Αφρική. Οι τρόποι θεραπείας του AIDS είναι ιδιαίτερα πολύπλοκοι και απαιτούν αποτελεσματική στήριξη του συστήματοςγείας. Η Επιτροπήποστηρίζει την άποψη ότι οι περιορισμένοι πόροι θα πρέπει να εξακολουθήσουν να εστιάζονται στην περαιτέρω ενίσχυση των εγχωρίωνγειονομικών συστημάτων καθώς και στην πρόληψη του AIDS για τους πολλούς, παρά στην παροχή μη θεραπευτικής αγωγής για τους ολίγους. Για το σκοπό αυτό, προβλέφθηκε ενίσχυση του τομέα τηςγείας στη Νότιο Αφρική για το 2000-2002, επιπλέον των ήδη εφαρμοζόμενων κοινοτικών προγραμμάτων στήριξης του τομέα τηςγείας στην εν λόγω χώρα.

Εκτός από το HIV/ΑΙDS, η χώρα αντιμετωπίζει πολλά άλλα αναπτυξιακά προβλήματα. Στον τομέα της κοινωνικής ανάπτυξης, η έλλειψη βασικήςποδομής, τοψηλό επίπεδο ανεργίας, τοψηλό επίπεδο εγκληματικότητας, και το χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης αποτελούν προβλήματα προς αντιμετώπιση. Τα οικονομικά προβλήματα της Νοτίου Αφρικής μπορούν να συνοψισθούν στον αργό ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης, στη μείωση της απασχόλησης και στο χαμηλό επίπεδο επενδύσεων από μέρους των επιχειρήσεων. Η ανάπτυξη της Νοτίου Αφρικής μπορεί να επιβιώσει μόνο με αποτελεσματική προσέγγιση όχι μόνο του προβλήματος του AIDS αλλά και όλων των άλλων παραγόντων που καταστρέφουν την οικονομική μεγέθυνση και ευημερία.

Η Επιτροπή αναπτύσσει επί του παρόντος μια πρωτοβουλία για τη στήριξη της επιτάχυνσης της δράσεως κατά των τριών μεταδοτικών νόσων που έχουν την μεγαλύτερη επίπτωση στη φτώχεια (φυματίωση, ελονοσία, ΗΙV/AIDS). Θαποβληθεί ανακοίνωση στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο τον Σεπτέμβριο 2000. Οι κυριότεροι τομείς της προταθείσας δράσεως θα είναι η μεγιστοποίηση της πρόσβασης σεπάρχουσες ήδη δοκιμασμένες και αποτελεσματικές παρεμβάσεις" η αντιμετώπιση των θεμάτων της διαθεσιμότητας και οικονομικής προσιτότητας των βασικών φαρμακευτικών προϊόντων" η αύξηση των επενδύσεων στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης νέων γενεών φαρμάκων και εμβολίων κατά των τριών ασθενειών. Για μια αποτελεσματική απάντηση σε αυτά τα προβλήματα θα απαιτηθεί καινοτόμος δράση, νέες εταιρικές σχέσεις και συντονισμένη ανταπόκριση από τη διεθνή κοινότητα.

Τα κοινοτικά κεφάλαια δεν θα πρέπει να χορηγούνται μόνο για την καταπολέμηση του HIV/AIDS αλλά, παραδείγματος χάριν, και για την καταπολέμηση της φυματίωσης και της ελονοσίας. Το HIV/AIDS και η φυματίωση αλληλοσχετίζονται όλο και περισσότερο το ποσοστό κρουσμάτων φυματίωσης στη Νότιο Αφρική και αλλού αναμένεται ότι θα αυξηθεί περαιτέρω ελλείψει αποτελεσματικής δράσεως κατά του HIV/ΑIDS. Όλες οι κυριότερες μεταδοτικές νόσοι συμβάλλουν σε άνισο βαθμό στη διατήρηση της φτώχειας του πληθυσμού, όλες πλήττουν τους νέους ενήλικες στην παραγωγική ηλικία, προκαλούν τεράστιο κοινωνικό κόστος και οιπάρχουσες προληπτικές και θεραπευτικές παρεμβάσεις δεν χρησιμοποιούνται επαρκώς. Με μη επιστρεπτέα βοήθεια ύψους περίπου 125 εκατομ. ευρώ ετησίως, το πρόγραμμα ανάπτυξης της συνεργασίας με τη Νότιο Αφρική αποτελεί πράγματι ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα βοήθειας που διαχειρίζεται η Κοινότητα. Για την εκτέλεσή του, η Επιτροπή έχει αρχίσει έναν εκτενή πολιτικό διάλογο με την κυβέρνηση της Νοτίου Αφρικής, που εστιάζεται στους κύριους τομείς της κοινοτικής βοήθειας. Σε καθένα από αυτούς τους τομείς, ο κύριος στόχος της Επιτροπής είναι να σεβαστεί και να στηρίξει τους στόχους της ίδιας της Νοτίου Αφρικής, παρά να επιβάλει προϋποθέσεις. Παράλληλα, η Επιτροπή προσπαθεί να εξασφαλίσει ότι οι πολιτικές πουποστηρίζει είναι βιώσιμες,πόκεινται σε δημοκρατικό έλεγχο και θα συμβάλουν στη μείωση της φτώχειας.

Από την έναρξη ισχύος της, η συμφωνία Κοινότητας-Νοτίου Αφρικής για την επιστήμη και την τεχνολογία χρησιμοποιείται για να στηρίξει την κοινή έρευνα στους τομείς προτεραιότητας. Στο διάστημα μεταξύ 1996 και 1999, οι ερευνητικές ομάδες της Νοτίου Αφρικήςπέβαλαν 235 σχέδια στο διεθνές πρόγραμμα συνεργασίας που έχει καταρτισθεί στο πλαίσιο της συμφωνίας, εκ των οποίων 49 έχουν ήδη λάβει χρηματοδότηση στο πλαίσιο του τέταρτου χρηματοδοτικού προγράμματος. Όσον αφορά το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο που βρίσκεται επί του παρόντοςπό εκτέλεση, φαίνεται να ενδιαφέρει ακόμη περισσότερο τους αφρικανούς ερευνητές. Στο πλαίσιο της τελευταίας συνεδρίασης της μικτής επιτροπής για την έρευνα και τεχνολογία στην Πραιτόρια τον Ιούλιο 2000, τα δύο μέρη συμφώνησαν σχετικά με νέους τομείς προτεραιότητας για τη μελλοντική ερευνητική συνεργασία, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης και θεραπείας των ασθενειών που σχετίζονται με την φτώχεια.