ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3185/00

υποβολή: Anders Wijkman (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(10 Οκτωβρίου 2000)

Θέμα: Επιπτώσεις του κανονισμού της ΕΕ 2092/91 στις εισαγωγές βιολογικών προϊόντων από αναπτυσσόμενες χώρες

Ο κανονισμός 2092/91(1) θέτει περιττά εμπόδια στις αναπτυσσόμενες χώρες που επιθυμούν να εξάγουν προϊόντα βιολογικής παραγωγής.

Ο κανονισμός 2092/91 προβλέπει δύο δυνατότητες εισαγωγής τροφίμων βιολογικής παραγωγής στην ΕΕ. Σύμφωνα με το άρθρο 11, παράγραφος 1, οι κανόνες και το καθεστώς ελέγχου της χώρας μπορούν να εγκριθούν από την ΕΕ βάσει ειδικής διαδικασίας που ορίζεται λεπτομερώς στον κανονισμό 94/92. Στη συνέχεια, η χώρα εγγράφεται σε κατάλογο εγκεκριμένων χωρών. Η άλλη δυνατότητα βασίζεται σε εξαίρεση (άρθρο 11, παρ. 6) που ισχύει μέχρι το 2005 και σύμφωνα με την οποία ένα κράτος μέλος μπορεί να επιτρέψει εισαγωγές από τρίτη χώρα που δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο των εγκεκριμένων χωρών εάν ο εισαγωγέας αποδείξει στις αρχές της χώρας ότι τα προϊόντα πληρούν τις απαιτήσεις του κανονισμού. Αυτό συνεπάγεται ότι για κάθε μεμονωμένη σύμβαση πρέπει να ζητηθεί ειδική άδεια εισαγωγής.

Η γραφειοκρατία που περιβάλλει την έκδοση των αδειών είναι ακατανόητη για πολλούς εισαγωγείς και εξαγωγείς. Οι κανόνες τροποποιούνται συχνά και εφαρμόζονται με διαφορετικό τρόπο στις διάφορες χώρες. Τα δύο ζητήματα που φαίνεται ότι δημιουργούν τα μεγαλύτερα προβλήματα σήμερα είναι η ασάφεια σχετικά με το πώς πρέπει να αξιολογούνται τα πιστοποιημένα ανά κατηγορία προϊόντα και η απαίτηση διαπίστευσης ΕΝ45011. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα αποστολών βιολογικών προϊόντων που καθυστέρησαν σημαντικά ή ακινητοποιήθηκαν σε λιμάνια και που στη συνέχεια χρειάστηκε να πωληθούν σε τιμές χαμηλότερες από τα συνηθισμένα προϊόντα.

Ποια είναι η άποψη της Επιτροπής για την πρόταση κατάρτισης καταλόγου εγκεκριμένων ελεγκτικών αρχών που θα δραστηριοποιούνται σε διάφορες χώρες, παράλληλα με τον κατάλογο εγκεκριμένων χωρών, το οποίο θα δημιουργούσε την ίδια ασφάλεια και προβλεψιμότητα για τους εξαγωγείς των χωρών εκτός καταλόγου που απολαύουν σήμερα οι εξαγωγείς των χωρών του καταλόγου;

Ο κανονισμός προϋποθέτει σήμερα μεμονωμένο έλεγχο της παραγωγής. Θαποστηρίξει η Επιτροπή την τροποποίηση του κανονισμού προκειμένου να καθοριστούν κριτήρια που να επιτρέπουν την πιστοποίηση ανά κατηγορία ούτως ώστε να διευκολύνει τις αναπτυσσόμενες χώρες να εξάγουν τρόφιμα βιολογικής παραγωγής;

Είναι της άποψης η Επιτροπή ότι η τροποποίηση των κανόνων θα προωθήσει το ελεύθερο εμπόριο καθώς και τη βιολογική καλλιέργεια παγκοσμίως και ότι οι αναπτυσσόμενες χώρες θα είχαν μεγαλύτερη πρόσβαση σε μια αγορά στην οποία θα είχαν συγκριτικό πλεονέκτημα δεδομένου ότι πολλοί αγρότες στις αναπτυσσόμενες χώρες ποτέ δεν μπόρεσαν να μεταστραφούν στη χημική γεωργία (κατάσταση win-win);

(1) ΕΕ L 198 της 22.7.1991, σελ. 1.

Απάντηση του κ. Fischler εξ ονόματος της Επιτροπής

(13 Δεκεμβρίου 2000)

Το Αξιότιμο Μέλος του Κοινοβουλίου αναφέρει ότι ο κανονισμός του Συμβουλίου (ΕΟΚ) αριθ. 2092/91 της 24ης Ιουνίου 1991, για τη βιολογική παραγωγή γεωργικών προϊόντων και των σχετικών ενδείξεων σε γεωργικά προϊόντα και τρόφιμα δημιουργεί χωρίς λόγο προβλήματα στις εισαγωγές βιολογικών προϊόντων από τρίτες χώρες, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται και οι αναπτυσσόμενες χώρες. Η Επιτροπή δεν μπορεί να συμφωνήσει με την άποψη αυτή για τους εξής λόγους.

Ένας από τους βασικούς στόχους του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2092/91 είναι η δημιουργία αγοράς βιολογικών προϊόντων, τα οποία να είναι αξιόπιστα για τους καταναλωτές. Μόνο σε μία αγορά, στην οποίαπάρχει ζήτηση βιολογικών προϊόντων από τους καταναλωτές, μπορεί να αναπτυχθεί η βιολογική γεωργία. Λαμβάνονταςπόψη τον πρωταρχικό αυτό στόχο, ο κανονισμός αυτός έθεσε μεγαλύτερη έμφαση στην επιθεώρηση των προϊόντων τα οποία διατίθενται στην αγορά με σήμανση στην οποία αναφέρεται η βιολογική παραγωγή. Τα άρθρα 8, 9, 10 και το παράρτημα ΙΙΙ αναφέρονται στην επιθεώρηση των παραγωγών, μεταποιητών και εισαγωγέων βιολογικών προϊόντων στην Κοινότητα, ενώ το άρθρο 11 ορίζει ότι τα προϊόντα των τρίτων χωρών πρέπει να πληρούν ισοδύναμες απαιτήσεις. Η απαίτηση της ισοδυναμίας εφαρμόζεται σε πολλούς άλλους τομείς και είναι αποδεκτή από την ρύθμιση σχετικά με τα τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο και από τις κατευθυντήριες γραμμές του Codex Alimentarius του 1999 για την παραγωγή, μεταποίηση, σήμανση και εμπορία βιολογικά παραγόμενων προϊόντων.

Πριν το 1991, η κοινοτική αγορά βιολογικών προϊόντων ήταν περιθωριακή καιπήρχανποψίες για απατηλές πρακτικές. Το κοινοτικό καθεστώς προστασίας της βιολογικής σήμανσης και η επιθεώρηση που συνδέεται με αυτήν έδωσαν στην αγορά την αναγκαία αξιοπιστία προκειμένου να κερδίσει την εμπιστοσύνη και το ενδιαφέρον ενός αυξανόμενου αριθμού καταναλωτών. Το γεγονός αυτό δεν επέτρεψε μόνο την ανάπτυξη της βιολογικής παραγωγής στην Κοινότητα αλλά επίσης και την αύξηση των εισαγωγών από 100 περίπου τρίτες χώρες σε όλο τον κόσμο. Για τη συνέχιση της ανάπτυξης της αγοράς, προς το συμφέρον τόσο των παραγωγών της Κοινότητας όσο και των εξαγωγέων και παραγωγών των τρίτων χωρών, είναι βασικό να διατηρηθεί η αξιοπιστία της. Πρέπει να έχουμεπόψη μας ότι η συμμετοχή στην αγορά αυτή είναι εθελοντική και ότι η διατήρηση της αξιοπιστίας της αγοράς απαιτεί προσπάθειες τόσο από τους παραγωγούς της Κοινότητας όσο και από εκείνους εκτός της Κοινότητας. Η πρόσφατη εμπειρία στον τομέα των τροφίμων έδειξε τις καταστροφικές επιπτώσεις της κρίσης στην αξιοπιστία μιας συμβατικής αγοράς τροφίμων. Μια τέτοια κρίση θα μπορούσε ακόμη περισσότερο να έχει επιπτώσεις στην αγορά βιολογικών προϊόντων.

Η Επιτροπή είναι ενήμερη ότι, στο πλαίσιο των καθηκόντων τους βάσει του άρθρου 11 παράγραφος 6 του εν λόγω κανονισμού, τα κράτη μέλη δεν εφαρμόζουν ταυτόσημες πρακτικές προκειμένου να αξιολογήσουν την ισοδυναμία των ρυθμίσεων επιθεώρησης πουποβάλλουν για αξιολόγηση οι εισαγωγείς. Η Επιτροπή ελέγχει επί του παρόντος τις απαιτήσεις που ισχύουν στα διάφορα κράτη μέλη. Η σύγκρισή τους θα δείξει εάν οι διαφορές είναι σημαντικές και εάν απαιτούνται κατά προτεραιότητα μέτρα εναρμόνισης. Οπωσδήποτε όμως, ο εισαγωγέας οφείλει να εξασφαλίσει την έγκαιρη περάτωση των αναγκαίων διαδικασιών πριν από την παρουσίαση των σχετικών προϊόντων για εισαγωγή στην Κοινότητα.

Σχετικά με τηνπόδειξη του Αξιότιμου Μέλους του Κοινοβουλίου προκειμένου να συνταχθεί κατάλογος εγκεκριμένων οργανισμών επιθεώρησης, η Επιτροπή θα επανεξετάσει, πριν την εκπνοή της προθεσμίας της 31ης Δεκεμβρίου 2005, τη συνολική λειτουργία του καθεστώτος του άρθρου 11 παράγραφος 1 (αναγνώριση ισοδυναμίας από την Επιτροπή) και του άρθρου 11 παράγραφος 6 (αναγνώριση ισοδυναμίας από τα κράτη μέλη). Στο πλαίσιο αυτό, θα μπορούσε να εξετασθεί η σύνταξη καταλόγων οργανισμών επιθεώρησης, οι οποίοι έχουν εγκριθεί από τα κράτη μέλη στα πλαίσια του άρθρου 11 παράγραφος 6. Ωστόσο όμως, αυτό θα απαιτούσε την πλήρη εναρμόνιση των όρων βάσει των οποίων τα κράτη μέλη αξιολογούν την ισοδυναμία, το οποίο, όμως, δεν είναι του παρόντος.

Σχετικά με την επιθεώρηση ομάδων παραγωγών τρίτων χωρών, ανήκει στην ευθύνη των κρατών μελών να αξιολογήσουν, στο πλαίσιο του άρθρου 11 παράγραφος 6, την ισοδυναμία των καθεστώτων που προτείνονται σε αυτά από τους εισαγωγείς, και εναπόκειται στα εν λόγω κράτη μέλη να θεωρήσουν ότι το προτεινόμενο σύστημα επιθεώρησης παρέχει επαρκή εχέγγυα για την αποτελεσματική τήρηση των κανόνων παραγωγής. Στην Κοινότητα, κάθε παραγωγόςφίσταται επιθεώρηση τουλάχιστον μία φορά το έτος και είναι γνωστό ότι ορισμένοι παραγωγοί της Κοινότητας, οι οποίοι εφαρμόζουν κανόνες βιολογικής παραγωγής, δεν έχουν πρόσβαση στην βιολογική σήμανση λόγω του γεγονότος ότι, για οικονομικούς ή άλλους λόγους, δενποβάλλουν την εγκατάστασή τους στο σύστημα επιθεώρησης. Στο πλαίσιο αυτό, φαίνεται πολύ λογικό ότι, επίσης στις τρίτες χώρες, όλοι οι παραγωγοί, οι οποίοι επιθυμούν να θεωρούνται ως βιολογικοί, με τα πλεονεκτήματα τα οποία συνεπάγεται ο χαρακτηρισμός αυτός, ναπόκεινται σε μία παρόμοια απαίτηση και ναφίστανται ενδελεχή επιθεώρηση. Είναι γνωστό ότι στις τρίτες χώρες, συμπεριλαμβανομένων και των αναπτυσσόμενων χωρών, χρησιμοποιούνται χημικά προϊόντα στη γεωργίαπό όρους οι οποίοι δεν είναι αποδεκτοί στη βιολογική γεωργία και, ορισμένες φορές, ούτε στην ευρωπαϊκή συμβατική γεωργία. Ωστόσο όμως, σε συγκεκριμένες περιστάσεις, στις οποίες αποδεικνύεται ότι είναι πολύ απίθανο να μην έχουν τηρηθεί οι κανόνες βιολογικής παραγωγής και ότι αποκλείεται να μπορούν να έχουν οι παραγωγοί πρόσβαση σε απαγορευμένα προϊόντα, η Επιτροπή δεν θα ήταν αντίθετη με την εφαρμογή μιας κάποιας ευελιξίας εκ μέρους του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους. Αυτό θα πρέπει να αξιολογείται κατά περίπτωση, λαμβάνονταςπόψη την ομοιομορφία της παραγωγής κάθε παραγωγού της ομάδας, τον τρόπο με τον οποίο ελέγχει η ομάδα τις παραγωγικές πρακτικές των μελών της και τις συνθήκες ολόκληρης της παραγωγής στη συγκεκριμένη περιοχή.