ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3059/98

υποβολή: Michèle Lindeperg (PSE) προς την Επιτροπή

(8 Οκτωβρίου 1998)

Θέμα: Επάνοδος των Βοσνίων προσφύγων

Η γενική συμφωνία πλαίσιο για την ειρήνη στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η συμφωνία Dayton, που υπογράφηκε στο Παρίσι τον Δεκέμβριο του 1995, αποβλέπει στην επανόρθωση της αδικίας που έγινε στους προσφυγικούς πληθυσμούς από τις μαζικές εκδιώξεις κατά τη διάρκεια της σύρραξης, κατοχυρώνοντας το δικαίωμά τους να επιστρέψουν ελεύθεροι στα σπίτια τους.

Στις περισσότερες χώρες που δέχθηκαν πρόσφυγες από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, η πρόσκαιρη προστασία ή/το δικαίωμα παραμονής που τους εκχωρήθηκε διακόπηκαν ή πρόκειται σύντομα να διακοπούν. Οι χώρες υποδοχής χρησιμοποιούν την συμφωνία του Dayton για να δικαιολογήσουν την επαναπομπή των προσφύγων σε περιοχές όπου πλειοψηφεί η εθνότητα στην οποία ανήκουν, ανεξάρτητα από τον τόπο καταγωγής των ατόμων αυτών.

Το γεγονός της ύπαρξης μιας ειρηνευτικής συμφωνίας στην περιοχή δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι υφίστανται οι απαραίτητες συνθήκες ασφάλειας για την επάνοδο των προσφύγων ή ότι είναι κατοχυρωμένο το δικαίωμα των μειονοτήτων. Παρά τη δεδηλωμένη βούληση της πλειοψηφίας των εκτοπισμένων αυτών ατόμων να επιστρέψουν στα σπίτια τους, η άμεση βία, τα διοικητικά εμπόδια και η αδυναμία εξεύρεσης καταλυμάτων κάνουν την επιστροφή τους εξαιρετικά προβληματική. Η παρουσία ατιμώρητων εγκληματιών πολέμου σε ορισμένες περιοχές επιτείνει το αίσθημα ανασφάλειας και τους φόβους όσων ετοιμάζονται να επιστρέψουν.

Ο Ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για την αποκατάσταση των προσφύγων δήλωσε ότι η απόφαση των προσφύγων να επαναπατρισθούν ή να επιστρέψουν στον τόπο καταγωγής τους όπου σήμερα θα είναι μειωνότητα θα πρέπει να συνεχίσει να είναι απόλυτα εθελοντική. Ορισμένα κράτη μέλη που θεωρούν την παρουσία βοσνίων προσφύγων στην εδαφική τους επικράτεια ως μάστιγα, τείνουν να αγνοήσουν αυτή τη σύσταση και να επιταχύνουν τους ρυθμούς επανόδου τους. Συμεπριφερόμενοι με τον τρόπο αυτό, ακόμη και εκείνοι που είχαν αντιταχθεί στον εθνικό διαμελισμό της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, σήμερα τον ενισχύουν στέλνοντας τους πρόσφυγες σε περιοχές διαφορετικές από τις δικές τους.

Τι προτίθεται να πράξει η Επιτροπή για να εμποδίσει την επιστροφή προσφύγων χωρίς την ελεύθερη συγκατάθεσή τους και για να πείσει τα κράτη μέλη να παύσουν να ασκούν πιέσεις στους πρόσφυγες;

Απάντηση του κυρίουvan den Broek εξ ονόματος της Επιτροπής

(11 Νοεμβρίου 1998)

Η Επιτροπή δεν είναι σε θέση να παρέμβει στους διμερείς πολιτικούς των κρατών μελών και στις αποφάσεις που έχουν ληφθεί από αυτούς σχετικά με την επιστροφή των προσφύγων στη Βοσνία και Ερζεγοβίνη.

Τα προγράμματα που αφορούν την επιστροφή και χρηματοδοτούνται από την Επιτροπή συμφωνούν πλήρως με τη συμφωνία ειρήνης του Dayton και επικεντρώνουν την προσοχή τους στην εθελοντική επιστροφή των προσφύγων και των μετακινηθέντων παρά τη θέλησή τους ατόμων στον τόπο καταγωγής τους.

Το έτος 1998 κηρύχθηκε "έτος επιστροφής" από τη διεθνή κοινότητα και η Επιτροπή άρχισε το πρόγραμμα επιστροφής του 1998 με κύριο στόχο ολοκληρωμένα σχέδια που ευνοούν την επιστροφή ομάδων μειονοτήτων στον τόπο καταγωγής τους. Για την ενέργεια αυτή ξεχωρίστηκε ποσό ύψους 114 εκατ. ECU (από τα οποία το 89 % έχει ήδη δεσμευτεί ενώ το υπόλοιπο, 11 %, θα δεσμευτεί πριν από το τέλος του έτους). Εκτός από τη βοήθεια αυτή, η Επιτροπή συνέχισε το 1998 τη δράση της με 40 εκατ. ECU για την αποκατάσταση και την επιστροφή.