ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-1305/02

υποβολή: Miet Smet (PPE-DE) προς την Επιτροπή

(7 Μαΐου 2002)

Θέμα: Μελέτη σχετικά με την ανεπίσημη, αμειβόμενη οικιακή εργασία που εκτελείται από τρίτους για ιδιώτες

Στις 15 Νοεμβρίου 2000 η Επίτροπος Διαμαντοπούλου προέβη σε σαφείςποσχέσεις, κατά τη συζήτηση στην ολομέλεια σχετικά με την έκθεση πρωτοβουλίας τηςπογράφουσας για το θέμα της τακτοποίησης της οικιακής εργασίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνέχιζε τις εργασίες της για την εκπόνηση στατιστικών και μελετών όσον αφορά το πρόβλημα της τακτοποίησης της αμειβόμενης οικιακής εργασίας, που έως σήμερα εκτελείται παρανόμως.

Ηπογράφουσαπενθυμίζει τα όσα καθορίζονται περαιτέρω σε ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 30ης Νοεμβρίου 2000, όπου τονίζεται ότι η μελλοντική ρύθμιση θα πρέπει να λαμβάνειπόψη την ειδική εργασιακή κατάσταση και την εργασιακή σχέση των εργαζομένων στον τομέα της οικιακής εργασίας, όπως η απομονωμένη θέση τους και η άτυπη σχέση τους με τον εργοδότη. Επίσης πρέπει να εξεταστεί η κατάσταση των μεταναστών που εκτελούν οικιακή εργασία και να προταθούν λύσεις, ούτως ώστε τα άτομα αυτά να μπορούν να διαμένουν στην Ε.Ε.πό αξιοπρεπείς συνθήκες.

Εξάλλου, ηπογράφουσαπενθυμίζει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιθυμεί όπως, στις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση, προταθούν μέτρα που θα οδηγήσουν στην αναγνώριση της αμειβόμενης οικιακής εργασίας ως εργασιακού τομέα, γεγονός το οποίο προϋποθέτει την εκπόνηση κανόνων όσον αφορά τα

κοινωνικά δικαιώματα του εργαζομένου, καθώς και τη διευθέτηση της προσφοράς και ζήτησης στον τομέα αυτό, τη δημιουργία δυνατοτήτων κατάρτισης και τη μερική ανάληψη του οικονομικού βάρους από τις αρχές. Προκειμένου να μπορέσουν τα μέτρα αυτά να προβλεφθούν στις κατευθυντήριες γραμμές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να πραγματοποιήσει μελέτη εις βάθος, στο πλαίσιο της οποίας θα προταθούν σαφείς εναλλακτικές λύσεις για την ακολουθητέα πολιτική.

Μπορεί η Επιτροπή να ανακοινώσει πότε άρχισε την εκτέλεση των εν λόγω μελετών και ποια είναι τα θέματα που εξετάζονται σ' αυτές· Μήπως είναι ήδη γνωστά ορισμένα από τα αποτελέσματα· Μήπως θα εξεταστούν επίσης οι δυνατότητες μετατροπής από παράνομη σε νόμιμη οικονομία, ούτως ώστε να ενισχυθεί ταυτόχρονα και η καταπολέμηση της μη δηλωμένης εργασίας· Έχει άραγε πραγματοποιηθεί σχετική έρευνα στα διάφορα κράτη μέλη· Σε ποιο στάδιο βρίσκεται εν ολίγοις η εκπλήρωση τηςπόσχεσης προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο·

Απάντηση της κ. Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπής

(9 Ιουλίου 2002)

Η Επιτροπή ασχολείται ήδη με το ζήτημα της λαθραίας εργασίας που περιλαμβάνει την οικιακή εργασία. Μια σημαντική μελέτη για τη λαθραία εργασία διεξήχθη πρόσφατα εκ μέρους της Επιτροπής. Τα συμπεράσματά της παρουσιάστηκαν σε σεμινάριο που πραγματοποιήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2002, στο οποίο συμμετείχε η κ. βουλευτής, καιπογραμμίζουν την ανάγκη τόσο για προληπτικές ενέργειες όσο και για ποινές. Αυτός ο συνδυασμός μέτρων θεωρείται η καλύτερη προσέγγιση και η πιο αποτελεσματική πολιτική για την καταπολέμηση της λαθραίας εργασίας. Στο ανακοινωθέν τύπου σχετικά με το θέμα αυτό που εκδόθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2002(1), δηλώθηκε σαφώς ότι τα κράτη μέλη πρέπει να αυξήσουν τις προσπάθειές τους για να προσδιορίσουν ποσοτικά τη λαθραία εργασία, να την περιορίσουν και να την μετατρέψουν σε τακτική απασχόληση. Αυτό είναι ζωτικής σημασίας λόγω της άμεσης σχέσης ανάμεσα στην καταπολέμηση της λαθραίας εργασίας και την επίτευξη του στόχου της Λισσαβώνας για πλήρη απασχόληση ως το 2010 σε έναγιές μακροοικονομικό περιβάλλον. Πρέπει να εξεταστεί η ευρύτερη εικόνα της παραοικονομίας, επειδή η καταπολέμηση της λαθραίας εργασίας μπορεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για θέσεις εργασίαςψηλότερης ποιότητας και γιαγιέστερο ανταγωνισμό ανάμεσα στις επιχειρήσεις.

Όσον αφορά τη ρύθμιση, οι οικιακοί εργαζόμενοι καλύπτονται από τις οδηγίες που ασχολούνται με τους όρους εργασίας, στο μέτρο που οι εργαζόμενοι αυτοί προστατεύονται στα κράτη μέλη όπου πραγματοποιούν την εργασία τους, ως εργαζόμενοι σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία για την απασχόληση.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα ζητήματα αυτά καλύπτονται κυρίως από τις κατευθυντήριες γραμμές 9 (λαθραία εργασία στο πλαίσιο της επιχειρηματικής δραστηριότητας) και 10 (που αφορά το σύνολο του τομέα). Το Συμβούλιο και η Επιτροπή Απασχόλησης προέβαλαν σημαντική αντίσταση στην αλλαγή των κατευθυντήριων γραμμών το 2002, καθώς είναι η τελευταία τους έκδοση πριν από την αναθεώρηση της στρατηγικής ύστερα από μία πενταετία. Το Συμβούλιο, ωστόσο, με την αναθεωρημένη πρόταση της Επιτροπής για τις κατευθυντήριες γραμμές του 2002 ύστερα από τη γνώμη του Κοινοβουλίου, ενίσχυσε την κατευθυντήρια γραμμή 9 στην έκδοση του 2002 καθώς αναφέρθηκε στην καταπολέμηση της λαθραίας εργασίας (επιπλέον από την πρόληψή της).

Τα εθνικά σχέδια δράσης συνήθως σχολιάζουν τα μέτρα, αλλά δεν διαθέτουν ποσοτικά στοιχεία για τη λαθραία εργασία ή ειδικότερα για τις οικιακές βοηθούς. Επίσης στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης αξιολόγησης του αντικτύπου της στρατηγικής για την απασχόληση, τα κράτη μέλη έχουν αναφέρει πολύ λίγες ενδείξεις για το αποτέλεσμα των μεταρρυθμίσεων των συστημάτων φορολογίας και παροχών ή άλλων μέτρων στη λαθραία εργασία, τις λιγότερο ανεπτυγμένες πλευρές τωνπηρεσιών ή την οικιακή εργασία. Επομένως, αυτό θα εξακολουθήσει να αποτελεί προτεραιότητα για τις κατευθυντήριες γραμμές για την απασχόληση και για τη διαδικασία παρακολούθησης.

Ωστόσο, δεν έχουν αναφερθεί ακόμα τα ποσοτικά αποτελέσματα των πρωτοβουλιών αυτών και η Επιτροπή πρέπει να μελετήσει το θέμα σε βάθος. Αν και θα περάσει κάποιος χρόνος μέχρι να καταστεί λειτουργικό, το πρόγραμμα προσφέρει χρηματοδότηση για έργοποδομής ακριβώς αυτού του είδους για την εφαρμογή της στρατηγικής για την απασχόληση. Πράγματι, η Επιτροπή σκοπεύει να χρησιμοποιήσει κονδύλια του προγράμματος αυτού για μια μελέτη που θα εξετάσει πιο λεπτομερώς την παραοικονομία. Προβλέπεται να ξεκινήσει μόλις εξασφαλιστούν οι απαραίτητες πιστώσεις και το πιθανότερο το 2003. Η οικιακή εργασία θα είναι ένα από τα θέματα που θα εξεταστούν συγκεκριμένα στη μελέτη αυτή. Η εξέταση σε βάθος τηςφιστάμενης ορθής πρακτικής, της μετανάστευσης και της διάστασης του φύλου είναι οι κύριες απόψεις της ανάλυσης. Η μελέτη θα εστιάσει συγκεκριμένα στη βελτίωση της παραγωγικότητας και της ποιότητας στην εργασία σε συνδυασμό με τις αποδοχές και το ανθρώπινο κεφάλαιο. Η μελέτη αυτή θα παρέχει τις απαραίτητες πληροφορίες για την οικιακή εργασία που θα επιτρέψουν με τη σειρά τους να εστιαστεί η προσοχή των κρατών μελών στην ανάγκη λήψης των κατάλληλων μέτρων.

(1) IP/02/339.