ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-0375/03

υποβολή: Jos Ribeiro e Castro (UEN) προς την Επιτροπή

(13 Φεβρουαρίου 2003)

Θέμα: Παύση δραστηριοτήτων της Clarks στην Πορτογαλία. Κοινοτικά κεφάλαια

Στην Πορτογαλία προκάλεσε ιδιαίτερο θόρυβο η πρόσφατη αναγγελία της επικείμενης παύσης δραστηριοτήτων ενός εργοστασίουποδημάτων της αγγλικής πολυεθνικής C & J Clark, στο Castelo de Paiva, στο βόρειο τμήμα της χώρας. Αυτή η απροσδόκητη παύση δραστηριοτήτων θα προκαλέσει την απόλυση 600 περίπου εργαζομένων, η ανεργία των οποίων θα έχει απότομα αρνητικό κοινωνικό αντίκτυπο στις οικογένειες που διαμένουν και εργάζονται στον δήμο αυτό ο οποίος, άλλωστε,πάγεται σε περιοχή του στόχου 1 των διαρθρωτικών ταμείων.

Η επιχείρηση είχε λάβει ως ενισχύσεις για την εγκατάσταση του εργοστασίου αυτού (1988) και τη λειτουργία του στο Castelo de Paiva σημαντικά ποσά τόσο από το κράτος όσο και από την Κοινότητα. Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομίας της Πορτογαλίας, αυτή η πολυεθνική του κλάδου τηςποδηματοποιΐας συνήψε το 1989 με το πορτογαλικό κράτος σύμβαση επενδύσεων ύψους 1 δις εσκούδος (περίπου 5 εκατ. ευρώ), η δε C & J Clark έλαβε 121 δις εσκούδος (περίπου 600 000 ευρώ) στο πλαίσιο του 1ου Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, δεσμευόμενη, ως αντάλλαγμα, να δημιουργήσει 618 θέσεις απασχόλησης. Εκτός αυτού, ανααφέρεται ότι πάντα στο αυτό πλαίσιο, η επιχείρηση συνήψε, το 2000, πρωτόκολλο με τον Δήμο, από το οποίο επίσης αποκόμισε οφέλη, αναλαμβάνοντας ως αντάλλαγμα τη δέσμευση να συνεχίσει να λειτουργεί στο Castelo de Paiva, τουλάχιστον ώς το 2007.

Το 2001, η ίδια επιχείρησε έκλεισε μονάδα του αυτού τύπου, σε ένα δήμο γειτονικό του Castelo de Paiva, στο Αrouca, ρίχνοντας τότε στην ανεργία 400 εργαζομένους.

Κατόπιν τούτου ερωτώ την Επιτροπή: Έλαβε ήδη μήπως η Επιτροπή κάποια μέτρα κατά της C & J Clark λόγω των τόσο αρνητικών κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών της παύσης δραστηριοτήτων των εργοστασίων της, στο Castelo de Paiva, τώρα και στο Αrouca, παλαιότερα· Διαθέτει η Επιτροπή στοιχεία που να της επιτρέψουν να χαρακτηρήσει την τακτική της διοίκησης της επιχείρησης ως απάτη με σκοπό την κάρπωση κοινοτικών κεφαλαίων (άμεσα ή έμμεσα· αποκλειστικά ή σε συνδυασμό με άλλες κοινοτικές ενισχύσεις) και, αφού έκλεισε το(-α) εργοστάσιο(-ά) της και προτού μάλιστα εκπνεύσουν οι προθεσμίες που είχαν ορισθεί πριν από την χορήγηση εκείνων των ενισχύσεων ή παροχή των οικονομικών κινήτρων· Και, εάν τούτο δεν συνέβη, δεν θεωρεί η Επιτροπή ότι τούτο δεν πρέπει να δύναται να συμβεί στο μέλλον, ώστε να καταπολεμήσει και να επιβάλει κυρώσεις σε τακτικές επιχειρήσεων που ζημιώνουν όχι μόνο σημαντικά κοινωνικά και οικονομικά συμφέροντα αλλά, επίσης, τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

Κοινή απάντησητης κ. Διαμαντοπούλου εξ ονόματος της Επιτροπήςστις γραπτές ερωτήσεις E-0374/03, E-0375/03, E-0377/03 και E-0378/03

(28 Μαρτίου 2003)

Όσον αφορά την περίοδο που καλύπτεται από τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης 2000-2006 οι ισχύοντες κανόνες σχετικά με τα διαρθρωτικά ταμεία προβλέπουν τα εξής μέτρα:

- πρώτον, η Επιτροπή προβλέπει στις κατευθυντήριες γραμμές των κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα (1998) διατάξεις πουποχρεώνουν τους δικαιούχους των ενισχύσεων

να διατηρήσουν στην περιοχή που δέχεται τις ενισχύσεις για ελάχιστη περίοδο πέντε ετών όλες τις επενδύσεις ή όλες τις θέσεις εργασίας που δημιουργούνται από αυτές. Η Επιτροπή κρίνει ότι η περίοδος των πέντε ετών για τη διατήρηση των επενδύσεων που ορίζεται στα σημεία 4.10 και 4.14 των κατευθυντήριων γραμμών αρχίζει από την στιγμή που οι επενδύσεις για τις οποίες εξαγγέλθηκαν ενισχύσεις έχουν ολοκληρωθεί, δηλαδή από την στιγμή που γίνεται χρήση των επενδύσεων στην επιχείρηση(1)·

- δεύτερον, στο ίδιο πνεύμα, ο γενικός κανονισμός των διαρθρωτικών ταμείων (1999) προβλέπει ότι οι παραγωγικές δραστηριότητες διατηρούν το δικαίωμά τους στη συμμετοχή των ταμείων με τον όρο ότι δεν μετεγκαθίστανται επί διάστημα πέντε ετών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης για συμμετοχή(2)·

- τρίτον, ένα μεγάλο σχέδιο (δηλ. αξίας άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ) για συγχρηματοδότηση στο πλαίσιο ενός προγράμματος του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ρητής αίτησης προς την Επιτροπή και τα κράτη μέλη οφείλουν να συμπληρώνουν ερωτηματολόγιο το οποίο περιλαμβάνει ερώτηση σχετικά με τον κίνδυνο μετεγκατάστασης. Αυτός ο παράγοντας λήφθηκεπόψη από την Επιτροπή στην αιτιολόγηση της απόφασης σχετικά με το ποσοστό συγχρηματοδότησης του ΕΤΠΑ (που μπορεί να ανέρχεται στο 35 % στις περιοχές του Στόχου 1) είτε αυτή εγκρίνεται είτε ενδεχομένως απορρίπτεται.

Όσον αφορά την περίοδο που καλύπτεται από τα ΚΠΣ 1994-1999, ο κανόνας των πέντε ετών τέθηκε σε ισχύ μόλις το 1998, όμως ήδη από το 1993 ίσχυε ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2082/93(3) που προβλέπει στο άρθρο 24 μείωση ή ακύρωση της χρηματοδοτικής ενίσχυσης σε περίπτωση που ηλοποίηση της δράσης δεν δικαιολογεί την ενίσχυση, πράγμα το οποίο πρέπει να επαληθεύσει η Επιτροπή στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης με το κράτος μέλος.

Σε κάθε περίπτωση, όσον αφορά το ενδεχόμενο παράνομης χρήσης των ενισχύσεων, εναπόκειται καταρχάς στο κράτος μέλος να προβεί σε νομικές ενέργειες σχετικά με τη βάση των συμφωνιών που συνάπτονται με την επιχείρηση κατά τη χορήγηση της ενίσχυσης. Έτσι εάν η δικαιούχος επιχείρηση δεν σεβάστηκε τους κοινοτικούς κανόνες σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις, η επιστροφή αυτών των κρατικών ενισχύσεων στις αρχές οι οποίες τις έχουν διαθέσει επιβαρύνει το κράτος μέλος. Από την άλλη, σε περίπτωση που οι ενισχύσεις συγχρηματοδοτήθηκαν από τα διαρθρωτικά ταμεία, το κράτος μέλοςποχρεούται να επιστρέψει τη συγχρηματοδότηση που προήλθε από τον κοινοτικό προϋπολογισμό.

(1) Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα: http://europa.eu.int/eur-lex/pri/el/oj/dat/1998/c_074/c_07419980310el00090031.pdf. Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμόζονται μετά την ημερομηνία δημοσίευσης τους στην ΕΕ, ΕΕ C 74 της 10.3.1998. 4.10. Οι ενισχύσεις για αρχικές επενδύσεις πρέπει ναπόκεινται, λόγω του τρόπου καταβολής τους ή των όρων που συνδέονται με τη χορήγησή τους, στη διατήρηση τηςπόψη επένδυσης για ελάχιστη περίοδο πέντε ετών.

(2) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1260/1999 του Συμβουλίου της 21ης Ιουνίου 1999 περί γενικών διατάξεων για τα διαρθρωτικά ταμεία, άρθρο 30 παράγραφος 4 στοιχείο (β), ΕΕ L 161 της 26.6.1999 http://europa.eu.int/comm/regional_policy/sources/docoffic/official/regulation/pdf/l_16119990626el00010042.pdf 4. Τα κράτη μέλη βεβαιούνται ότι, μια πράξη διατηρεί το δικαίωμα της στη συμμετοχή των Ταμείων, μόνον εάν, επί διάστημα πέντε ετών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης της αρμόδιας εθνικής αρχής ή της διαχειριστικής αρχής σχετικά με τη συμμετοχή των Ταμείων, η πράξη αυτή δενποστεί σημαντική τροποποίηση η οποία: α) να επηρεάζει , και β) να απορρέει είτε από μεταβολή της φύσης του ιδιοκτησιακού καθεστώτος μιαςποδομής είτε από τη διακοπή ή τη μετεγκατάσταση μιας παραγωγικής δραστηριότητας.

(3) Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2082/93 του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 1993 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 για τις διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2052/88 όσον αφορά το συντονισμό των παρεμβάσεων των διαφόρων διαρθρωτικών ταμείων μεταξύ τους καθώς και με τις παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκή Τράπεζας Επενδύσεων και των λοιπώνφισταμένων χρηματοδοτικών οργάνων, ΕΕ L 193 της 31.7.1993.