ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΩΤΗΣΗ E-3773/00

υποβολή: Erik Meijer (GUE/NGL) προς την Επιτροπή

(4 Δεκεμβρίου 2000)

Θέμα: Νέα φυτά με γονίδια για τις τοξικές ουσίες που επικονιάζουν τις καλλιέργειες και παράγουν μολυσμένα φυτά διατροφής

1. Είναι άραγε ενήμερη η Επιτροπή για την έκθεση της Συμβουλευτικής Επιτροπής του Ηνωμένου Βασιλείου για τις Εκπομπές στο Περιβάλλον (ACRE) με τον τίτλο Οδηγία για τις Καλύτερες Εφαρμογές στο Σχεδιασμό των Γενετικά Τροποποιημένων Καλλιεργειών, (www.envirnment.detr.gov.uk/acre/bestprac/index.htm) που αποδεικνύει ότι οι νέες τεχνολογίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να παρεμποδίσουν τα γονίδια που είναι ανθεκτικά στα ζιζανιοκτόνα να διασταυρωθούν με άλλα φυτά;

2. Είναι άραγε ενήμερη ότιπάρχει, για παράδειγμα, η πιθανότητα φυτά με γονίδια ανθεκτικά στις τοξικές ουσίες να γονιμοποιούν τις καλλιέργειες και να παράγουν μολυσμένα φυτά διατροφής ή ΓΤΟ που περιέχουν νέες πρωτεΐνες οι οποίες προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις;

3. Η Επιτροπή συμμερίζεται το ενδιαφέρον της Συμβουλευτικής Επιτροπής ACRE σχετικά με τους ενδεχόμενους κινδύνους και θα επιδοκιμάσει τις οδηγίες που δημοσιεύτηκαν από την εν λόγω επιτροπή για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου γονιδιακής ροής;

4. Συμμερίζεται την άποψη που εκφράστηκε στο περιοδικό New Scientist της 28ης Οκτωβρίου 2000 από τον Brian Johnson, o οποίος είναι μέλος του οργανισμού προστασίας του περιβάλλοντος της βρετανικής κυβέρνησης, English Nature, ότι οι τεχνολογίες που αναπτύσσονται σήμερα και οι οποίες είναι ικανές να αντισταθούν σε αυτά τα ανεπιθύμητα αποτελέσματα δεν θα πρέπει να κατοχυρωθούν για αποκλειστική εκμετάλλευση αλλά αντίθετα να διατίθενται ευρέως;

5. Επιδοκιμάζει άραγε η Επιτροπή τη.σύσταση της Συμβουλευτικής Επιτροπής ACRE ότι, όταν τα φυτά τροποποιούνται, θα πρέπει να γίνεται κατά τρόπον ώστε να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος γονιδιακής ροής μέσω διασταυρωτής επικονίασης;

6. Γνωρίζει άραγε το γεγονός ότι (π.χ από το άρθρο στο New Scientist της 21ης Οκτωβρίου 2000) έχει ήδη σημειωθεί παρόμοια γονιδιακή ροή;

7. Είναι ενήμερη ότι η δημιουργία παρεμβαλλόμενων ζωνών δεν είναι εντελώς αποτελεσματική στην παρεμπόδιση τέτοιων γονιδιακών ροών;

8. Θα εξετάσει άραγε η Επιτροπή το ενδεχόμενο να προτείνει την τροποποίηση της νομοθεσίας για να διασφαλίσει την μη έκδοση αδειών για την ανάπτυξη ή καλλιέργεια ΓΤΟ στο περιβάλλον όπου δεν χρησιμοποιείται η καλύτερη τεχνολογία που είναι διαθέσιμη ώστε να παρεμποδίσει τη γονιδιακή ροή, να διασφαλίσει την προσθήκη όσο το δυνατόν λιγότερου DNA στην τροποποίηση των οργανισμών, ότι η χρήση δεικτών ανθεκτικότητας σε αντιβιοτικά καταργείται και ότι αναπτύσσονται και χρησιμοποιούνται τεχνολογίες για να διασφαλιστεί το γεγονός ότι τα γονίδια που προστίθενται σε φυτά εκφράζονται μόνο όταν και όπου χρειάζεται;

Απάντηση της κας Wallstrm Εξ ονόματος της Επιτροπής

(19 Φεβρουαρίου 2001)

1.-2. Η έκθεση της Βρετανικής Συμβουλευτικής Επιτροπής για τις Απελευθερώσεις στο Περιβάλλον (British Advisory Committee on Releases to the Environment (ACRE)) συνοψίζει γενικές αρχές που θα μπορούσαν να ληφθούνπόψη στην ανάπτυξη ενός γενετικά τροποποιημένου οργανισμού (ΓΤΟ).

Σύμφωνα με την οδηγία 90/220/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 23ης Απριλίου 1990 σχετικά με την σκόπιμη ελευθέρωση, στο περιβάλλον, γενετικά τροποποιημένων οργανισμών(1), όλα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του φυτού, δηλαδή η διασταυρούμενη επικονίαση και ενσωμάτωση χαρακτηριστικών, συμπεριλαμβανομένων των ενδεχόμενων τοξικών αλλεργιογόνων επιδράσεων, πρέπει να εξετάζονται στο πλαίσιο μιας συνολικής εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, πριν από την θέση ενός ΓΤΟ σε κυκλοφορία.

3.-4. Η ροή των γονιδίων αποτελεί φυσικό φαινόμενο το οποίο επηρεάζεται μόνο από σημαντικές τεχνικές παρεμβάσεις όπως η χρήση φυσικών φραγμών, η αποκοπή των αναπαραγωγικών οργάνων για λόγους αναπαραγωγικούς ή για λόγους που συνδέονται με την γενετική τεχνολογία.

Έχουν ήδη αναπτυχθεί, και αναπτύσσονται συνεχώς, μεθοδολογίες για τον απευθείας επηρεασμό της αναπαραγωγής γενετικά τροποποιημένων οργανισμών. Όπως όμως φαίνεται, π.χ, από την συζήτηση της λεγόμενης τεχνολογίας των καταληκτικών νουκλεοτιδικών αλληλουχιών, οι εν λόγω εξελίξεις αποτελούν το αντικείμενο αντικρουόμενων απόψεων και ανησυχιών. Μεταξύ των συζητούμενων θεμάτων, πέραν του κατά πόσον οι εν λόγω τεχνολογίες πρέπει, καταρχάς και καταρχήν, να εφαρμόζονται, περιλαμβάνεται και το ζήτημα της ελεύθερης πρόσβασης στις εν λόγω τεχνολογίες.

5.-7. Η ανάπτυξη και τα τελικά χαρακτηριστικά κάποιου ΓΤΟ καθορίζονται από τον κοινοποιούντα. Οι κατευθυντήριες γραμμές, όπως αυτές προτείνονται τώρα από την ACRE, θα μπορούσαν να είναι χρήσιμες, δεδομένου ότι συγκεντρώνουν την προσοχή σε ειδικά σημεία και εξελίξεις που θα εξετασθούν στα πλαίσια της εκτίμησης των περιβαλλοντικών κινδύνων.

Κατά την εκτίμηση των περιβαλλοντικών κινδύνων, πρέπει να λαμβάνονταιπόψη και να αξιολογούνται όλες οι δυνατές επιδράσεις ενός ΓΤΟ, καθώς και του παρεμβαλλόμενου χαρακτηριστικού. Με βάσει την εν λόγω εκτίμηση του κινδύνου, πρέπει να λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου που συνεπάγεται η σκόπιμη ελευθέρωση, συμπεριλαμβανομένης της διάδοσης ενός χαρακτηριστικού, προκειμένου να εξασφαλίζεται ηψηλότερη δυνατή προστασία τηςγείας του ανθρώπου και του περιβάλλοντος.

8. Η οδηγία 90/220/ΕΟΚ αποτελεί τον πυρήνα του κανονιστικού πλαισίου που διέπει την βιοτεχνολογία. Θεσπίζει τις διαδικασίες εγκρίσεων σχετικά με την πρώτη θέση ΓΤΟ σε κυκλοφορία. Η αναθεωρημένη οδηγία, η οποία πρόκειται να εγκριθεί συντόμως, προβλέπει ένα αποτελεσματικό και διαφανές κανονιστικό πλαίσιο που εξασφαλίζειψηλά επίπεδα προστασίας τηςγείας του ανθρώπου και του περιβάλλοντος.

Το ειδικό ερώτημα των γονιδίων -δεικτών αντοχής στα αντιβιοτικά αντιμετωπίζεται στην αναθεωρημένη οδηγία 90/220/ΕΟΚ, όπου προβλέπεταιποχρέωση εξάλειψης της χρήσης τέτοιων δεικτών μέχρι τα τέλη του 2004.

(1) ΕΕ L 117 της 8.5.1990.