Απόφαση του Πρωτοδικείου (τρίτο τμήμα) της 7ης Οκτωßρίου 1999. - Irish Sugar plc κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. - Άρθρο 86 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρο 82 ΕΚ) - Δεσπόζουσα θέση και συλλογική δεσπόζουσα θέση - Κατάχρηση - Πρόστιμο. - Υπόθεση T-228/97.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1999 σελίδα II-02969



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

1 Ανταγωνισμός - Διοικητική διαδικασία - Σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας - Δικαίωμα των εμπλεκομένων μερών να καταστήσουν γνωστή την άποψή τους όσον αφορά τη λήψη υπόψη των επιχειρημάτων τους - Δεν υφίσταται

2 Ανταγωνισμός - Δεσπόζουσα θέση - Συλλογική δεσπόζουσα θέση - Έννοια

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 86 (νυν άρθρο 82 ΕΚ)]

3 Ανταγωνισμός - Δεσπόζουσα θέση - Συλλογική δεσπόζουσα θέση - Έννοια - Κοινή ή ατομική κατάχρηση

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 86 (νυν άρθρο 82 ΕΚ)]

4 Ανταγωνισμός - Δεσπόζουσα θέση - Υπόσταση - Κατοχή εξαιρετικά σημαντικών τμημάτων της αγοράς - Γενικώς επαρκής ένδειξη

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 86 (νυν άρθρο 82 ΕΚ)]

5 Ανταγωνισμός - Δεσπόζουσα θέση - Κατάχρηση - Έννοια - Υποχρεώσεις τις οποίες υπέχει η κατέχουσα δεσπόζουσα θέση επιχείρηση

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 86 (νυν άρθρο 82 ΕΚ)]

6 Ανταγωνισμός - Δεσπόζουσα θέση - Κατάχρηση - Καταχρηστικός χαρακτήρας πρακτικής επί των τιμών

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 86 (νυν άρθρο 82 ΕΚ)]

7 Ανταγωνισμός - Δεσπόζουσα θέση - Κατάχρηση - Εισάγουσες διακρίσεις τιμές - Αρνητικά για τον ανταγωνισμό αποτελέσματα έναντι ανταγωνιστριών επιχειρήσεων σε συναφή αγορά

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 86 (νυν άρθρο 82 ΕΚ)]

8 Ανταγωνισμός - Δεσπόζουσα θέση - Κατάχρηση - Επιλεκτικές και εισάγουσες διακρίσεις εκπτώσεις χορηγούμενες από επιχείρηση σε πελάτες της υποκείμενους σε ανταγωνισμό

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 86 (νυν άρθρο 82 ΕΚ)]

9 Ανταγωνισμός - Δεσπόζουσα θέση - Κατάχρηση - Εκπτώσεις τακτικού πελάτη έχουσες ως στόχο να παρεμποδίζουν τον εφοδιασμό των πελατών επιχειρήσεως από ανταγωνιστές παραγωγούς - Επιστροφές βάσει στόχου

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 86 (νυν άρθρο 82 ΕΚ)]

10 Ανταγωνισμός - Διοικητική διαδικασία - Υποχρεώσεις της Επιτροπής - Τήρηση εύλογης προθεσμίας - Κριτήρια εκτιμήσεως

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου)

Περίληψη

1 Η λήψη υπόψη επιχειρήματος που προέβαλε μια επιχείρηση κατά τη διοικητική διαδικασία η οποία οδηγεί στη λήψη αποφάσεως απέναντί της σε θέματα ανταγωνισμού, χωρίς να της δοθεί η δυνατότητα να διατυπώσει συναφώς την άποψή της πριν από τη λήψη της τελικής αποφάσεως, δεν μπορεί να συνιστά, καθεαυτή, προσβολή των δικαιωμάτων αμύνης της, κατά μείζονα λόγο όταν η λήψη υπόψη του επιχειρήματος αυτού δεν μεταβάλλει τη φύση των αιτιάσεων οι οποίες της προσάπτονται. Η οικεία επιχείρηση είχε πράγματι την ευκαιρία να καταστήσει γνωστή την άποψή της επί της θέσεως της Επιτροπής κατά την ανακοίνωση των αιτιάσεων και μπορούσε συνεπώς να αναμένει ότι οι διευκρινίσεις της θα οδηγούσαν την Επιτροπή να μεταβάλει την άποψή της.

2 Η συλλογική δεσπόζουσα θέση πολλών επιχειρήσεων συνίσταται στο να έχουν, ομού, ιδίως λόγω των διασυνδέσεων που υφίστανται μεταξύ τους, την εξουσία να υιοθετούν κοινή γραμμή δράσεως στην αγορά και να ενεργούν σε σημαντικό βαθμό ανεξάρτητα από τους λοιπούς ανταγωνιστές, από την πελατεία τους και, τελικώς, από τους καταναλωτές.

Ο ανεξάρτητος χαρακτήρας και μόνον των οικείων οικονομικών οντοτήτων δεν μπορεί να αρκεί για να αποκλείσει τη δυνατότητα να κατέχουν συλλογική δεσπόζουσα θέση. Επιπλέον, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι επιχειρήσεις έχουσες κάθετη σχέση, χωρίς ωστόσο να συνδέονται μέχρι σημείου να αποτελούν μία και μόνη επιχείρηση, δεν μπορούν να εκμεταλλεύονται καταχρηστικά μία συλλογική δεσπόζουσα θέση.

3 Αν και η ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως συνάγεται από τη θέση που κατέχουν ομού οι οικείες οικονομικές οντότητες στη σχετική αγορά, η κατάχρηση δεν πρέπει κατ' ανάγκη να προέρχεται από όλες τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις. Πρέπει μόνο να μπορεί να διαπιστωθεί ως μία από τις εκφάνσεις της κατοχής τέτοιας συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως. Κατά συνέπεια, επιχειρήσεις κατέχουσες συλλογική δεσπόζουσα θέση μπορούν να έχουν κοινή ή ατομική καταχρηστική συμπεριφορά. Αρκεί η καταχρηστική αυτή συμπεριφορά να συνδέεται με την εκμετάλλευση της συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως που κατέχουν στην αγορά οι επιχειρήσεις.

4 Η ύπαρξη δεσπόζουσας θέσεως μπορεί να προκύπτει από πολλούς παράγοντες οι οποίοι, εξεταζόμενοι μεμονωμένα, δεν είναι αναγκαία καθοριστικοί. Πάντως, μεταξύ των παραγόντων αυτών, εξαιρετικά σημαντικά τμήματα της αγοράς αποτελούν καθεαυτά, πλην εξαιρετικών περιστάσεων, την απόδειξη της υπάρξεως μεγάλης εκτάσεως δεσπόζουσας θέσεως. Τμήμα της αγοράς ανώτερο του 50 % αποτελεί, καθεαυτό, απόδειξη της υπάρξεως δεσπόζουσας θέσεως στην οικεία αγορά.

5 Η έννοια της καταχρηστικής εκμεταλλεύσεως είναι αντικειμενική και αφορά τη συμπεριφορά συγκεκριμένης επιχειρήσεως κατέχουσας δεσπόζουσα θέση, συμπεριφορά η οποία είναι σε θέση να επηρεάσει τη δομή μιας αγοράς όπου, λόγω ακριβώς της υπάρξεως της εν λόγω επιχειρήσεως, ο βαθμός ανταγωνισμού είναι ήδη μειωμένος, και η οποία έχει ως συνέπεια την παρεμπόδιση, με την προσφυγή σε μέσα διαφορετικά εκείνων που διέπουν τον φυσιολογικό ανταγωνισμό επί των προϋόντων ή υπηρεσιών βάσει των παροχών των επιχειρηματιών, της διατηρήσεως του υφισταμένου ακόμα στην αγορά βαθμού ανταγωνισμού ή της αναπτύξεώς του. Κατά συνέπεια, το άρθρο 86 της Συνθήκης (νυν άρθρο 82 ΕΚ) απαγορεύει σε επιχείρηση κατέχουσα δεσπόζουσα θέση να εξαφανίσει ανταγωνιστική επιχείρηση και να ενισχύσει έτσι τη θέση της καταφεύγοντας σε μέσα διαφορετικά από εκείνα που εμπίπτουν σε ανταγωνισμό μέσω των προσόντων. Υπό την προοπτική αυτή, κάθε ανταγωνισμός μέσω των τιμών δεν μπορεί να θεωρηθεί ως θεμιτός. Η επιβαλλόμενη στο άρθρο 86 της Συνθήκης απαγόρευση δικαιολογείται επίσης από τη φροντίδα να μην προκληθεί ζημία στους καταναλωτές.

Κατά συνέπεια, αν και η διαπίστωση της υπάρξεως δεσπόζουσας θέσεως δεν συνεπάγεται καθεαυτή καμία μομφή έναντι της οικείας επιχειρήσεως, η επιχείρηση αυτή εντούτοις, ανεξάρτητα από τα αίτια δημιουργίας τέτοιας θέσεως, φέρει ιδιαίτερη ευθύνη να μην βλάπτει με τη συμπεριφορά της την ύπαρξη πραγματικού και ανόθευτου ανταγωνισμού στην κοινή αγορά. Ομοίως, ναι μεν η ύπαρξη δεσπόζουσας θέσεως δεν αφαιρεί από την επιχείρηση που βρίσκεται στη θέση αυτή το δικαίωμα να διαφυλάσσει τα εμπορικά της συμφέροντα, οσάκις αυτά απειλούνται, η επιχείρηση δε αυτή έχει την ευχέρεια, σε λογικό μέτρο, να προβαίνει σε πράξεις που κρίνει πρόσφορες για την προστασία των συμφερόντων της, πλην όμως δεν μπορούν να γίνουν δεκτές τέτοιες ενέργειες, όταν αποσκοπούν στην ενίσχυση της δεσπόζουσας αυτής θέσεως και στην καταχρηστική εκμετάλλευσή της.

6 Ενόψει δεσπόζουσας θέσεως κατεχόμενης από επιχείρηση, για να διαπιστωθεί ο ενδεχόμενος καταχρηστικός χαρακτήρας μιας πρακτικής επί των τιμών, πρέπει να εκτιμηθεί το σύνολο των περιστάσεων και ιδίως τα κριτήρια και οι λεπτομέρειες χορηγήσεως των εκπτώσεων, καθώς και να εξεταστεί αν η έκπτωση αποβλέπει, με τη χορήγηση ενός οφέλους που δεν στηρίζεται σε καμία οικονομική παροχή που να το δικαιολογεί, στο να αφαιρέσει από τον αγοραστή ή να του περιορίσει τη δυνατότητα επιλογής όσον αφορά τις πηγές εφοδιασμού του, να παρεμποδίσει την είσοδο στην αγορά των ανταγωνιστών, να εφαρμόσει σε εμπορικώς συναλλασσόμενους άνισους όρους για ισοδύναμες παροχές ή να ενισχύσει τη δεσπόζουσα θέση νοθεύοντας τον ανταγωνισμό. Η νόθευση του ανταγωνισμού απορρέει από το ότι το οικονομικό πλεονέκτημα που παραχωρείται από την κατέχουσα δεσπόζουσα θέση επιχείρηση δεν στηρίζεται σε οικονομικώς δικαιολογημένη αντιπαροχή, αλλά κατατείνει στο να εμποδίσει τον εφοδιασμό των πελατών της επιχειρήσεως αυτής από ανταγωνιστικές επιχειρήσεις. Ένα από τα στοιχεία μπορεί έτσι να συνίσταται στο ότι η εν λόγω πρακτική εντάσσεται στο πλαίσιο προγράμματος της κατέχουσας δεσπόζουσα θέση επιχειρήσεως, έχοντος ως στόχο την εξαφάνιση ανταγωνιστικής επιχειρήσεως.

7 Εμπίπτει στο άρθρο 86 της Συνθήκης (νυν άρθρο 82 ΕΚ) το γεγονός ότι μια επιχείρηση κατέχουσα δεσπόζουσα θέση σε ορισμένη αγορά επιφύλαξε αποκλειστικά για αυτήν, χωρίς αντικειμενική ανάγκη, μια επικουρική ή παράγωγη δραστηριότητα σε αγορά συναφή αλλά διακεκριμένη, όπου δεν κατείχε δεσπόζουσα θέση, με κίνδυνο την εξάλειψη κάθε ανταγωνισμού στην αγορά αυτή.

Συναφώς, εμπίπτει στο άρθρο 86 η χορήγηση, από επιχείρηση κατέχουσα δεσπόζουσα θέση στην αγορά της βιομηχανικής ζαχάρεως, εισαγουσών διακρίσεις εκπτώσεων επί των τιμών στους πελάτες της, αναλόγως του αν αυτοί είναι ή όχι ανταγωνίστριες επιχειρήσεις συσκευασίας ζαχάρεως στην αγορά της προοριζόμενης για λιανική πώληση ζαχάρεως, στο μέτρο που, αφενός, υπάρχει αναμφισβήτητη συνάφεια μεταξύ των αγορών της βιομηχανικής ζαχάρεως και της προοριζόμενης για λιανική πώληση ζαχάρεως και, αφετέρου, η οικεία επιχείρηση κατέχει επίσης δεσπόζουσα θέση στην αγορά της προοριζόμενης για λιανική πώληση ζαχάρεως. Η ενδεχόμενη απουσία ανταγωνισμού μεταξύ των πελατών της επιχειρήσεως που τυγχάνουν των εκπτώσεων και των ανταγωνιστριών επιχειρήσεων συσκευασίας ζαχάρεως δεν αποκλείει την εφαρμογή του άρθρου 86, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο γγ, της Συνθήκης, εφόσον η επικρινόμενη εισάγουσα διακρίσεις πρακτική παράγει αρνητικά για τον ανταγωνισμό αποτελέσματα έναντι των ανταγωνιστριών επιχειρήσεων συσκευασίας ζαχάρεως στην αγορά της προοριζόμενης για λιανική πώληση ζαχάρεως.

8 H επίδραση της πολιτικής τιμών επιχειρηματιών οι οποίοι ασκούν τη δραστηριότητά τους σε εγχώρια αγορά επί της πολιτικής επιχειρηματιών που ασκούν τη δραστηριότητά τους σε γειτονική εγχώρια αγορά εμπίπτει στην ίδια την ουσία μιας κοινής αγοράς. Τα προσκόμματα σε τέτοια επίδραση πρέπει συνεπώς να θεωρηθούν ως εμπόδια στην πραγματοποίηση της εν λόγω κοινής αγοράς, τα οποία έχουν βλαπτική επίδραση επί των αποτελεσμάτων ενός πραγματικού και ανόθευτου ανταγωνισμού, ιδίως έναντι των καταναλωτών. Κατά συνέπεια, όταν τα εμπόδια αυτά προκαλούνται από επιχείρηση κατέχουσα δεσπόζουσα θέση, πρέπει να θεωρηθεί ότι πρόκειται για κατάχρηση αντίθετη προς τις διατάξεις του άρθρου 86 της Συνθήκης (νυν άρθρου 82 ΕΚ).

Η χορήγηση, από επιχείρηση κατέχουσα 88 % της οικείας αγοράς, ειδικών εκπτώσεων σε ορισμένους από τους πελάτες της οι οποίοι είναι εκτεθειμένοι στον ανταγωνισμό λόγω του ότι συνορεύουν με την υπό εξέταση αγορά, συνιστά κατάχρηση αντίθετη προς το άρθρο 86. Η επιχείρηση αυτή δεν μπορεί να επικαλεστεί την τότε ανεπάρκεια των οικονομικών μέσων που είχε στη διάθεσή της για να δικαιολογήσει τον επιλεκτικό και εισάγοντα διακρίσεις χαρακτήρα της χορηγήσεως αυτών των συνοριακών εκπτώσεων και να αποφύγει έτσι την εφαρμογή του άρθρου 86 της Συνθήκης, διότι διαφορετικά η απαγόρευση την οποία επιβάλλει το άρθρο αυτό θα περιοριζόταν σε μία εντελώς τυπική απαγόρευση.

9 Οι εκπτώσεις τακτικού πελάτη που χορηγεί επιχείρηση κατέχουσα δεσπόζουσα θέση συνιστούν κατάχρηση κατά την έννοια του άρθρου 86 της Συνθήκης (νυν άρθρου 82 ΕΚ) εφόσον έχουν ως στόχο να παρεμποδίζουν, με τη χορήγηση οικονομικών πλεονεκτημάτων, τον εφοδιασμό των πελατών από ανταγωνιστές παραγωγούς. Στην περίπτωση αυτή, πρέπει να εκτιμηθεί το σύνολο των περιστάσεων και ιδίως τα κριτήρια και οι λεπτομέρειες χορηγήσεως της εκπτώσεως, καθώς και να εξεταστεί αν η έκπτωση αποβλέπει, με τη χορήγηση ενός οφέλους που δεν στηρίζεται σε καμία οικονομική παροχή που να το δικαιολογεί, στο να αφαιρέσει από τον αγοραστή ή να του περιορίσει τη δυνατότητα επιλογής όσον αφορά τις πηγές εφοδιασμού του, να παρεμποδίσει την είσοδο στην αγορά των ανταγωνιστών, να εφαρμόσει σε εμπορικώς συναλλασσόμενους άνισους όρους για ισοδύναμες παροχές ή να ενισχύσει τη δεσπόζουσα θέση νοθεύοντας τον ανταγωνισμό.

Επιπλέον, η χορήγηση, από κατέχουσα δεσπόζουσα θέση επιχείρηση, επιστροφών βάσει στόχου, ένα από τα άμεσα αποτελέσματα των οποίων είναι η δημιουργία αποθεμάτων και η συνακόλουθη μείωση των αγορών, συνεπάγεται την παρεμπόδιση της κανονικής αναπτύξεως του ανταγωνισμού και είναι ασύμβατη με τον στόχο της υπάρξεως ανόθευτου ανταγωνισμού εντός της κοινής αγοράς. Δεν στηρίζεται σε οικονομική παροχή δικαιολογούσα το πλεονέκτημα αυτό, αλλά τείνει να αφαιρέσει από τον αγοραστή ή να περιορίσει τη δυνατότητα επιλογής του όσον αφορά τις πηγές εφοδιασμού του και να εμποδίσει την είσοδο στην αγορά των λοιπών προμηθευτών.

10 Η εκ μέρους της Επιτροπής τήρηση εύλογης προθεσμίας κατά την έκδοση αποφάσεων μετά το πέρας διοικητικών διαδικασιών σε θέματα πολιτικής ανταγωνισμού συνιστά γενική αρχή του κοινοτικού δικαίου. Ο εύλογος χαρακτήρας της διάρκειας της διοικητικής διαδικασίας εκτιμάται, πάντως, σε σχέση με τις ιδιαίτερες περιστάσεις κάθε υποθέσεως και, ιδίως, σε σχέση με το πλαίσιο της υποθέσεως αυτής, τα διάφορα διαδικαστικά στάδια που ακολούθησε η Επιτροπή, τη συμπεριφορά των διαδίκων κατά τη διάρκεια της διαδικασίας και το περίπλοκο της υποθέσεως.

Διάδικοι

Στην υπόθεση T-228/97,

Irish Sugar plc, εταιρία ιρλανδικού δικαίου, με έδρα το Carlow (Ιρλανδία), εκπροσωπούμενη από τον Alexander Bφhlke, δικηγόρο Βρυξελλών και Φρανκφούρτης επί του Μάιν, και τον Scott Crosby, solicitor, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον δικηγόρο Victor Elvinger, 31, rue d'Eich,

προσφεύγουσα,

κατά

Επιτροπής των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από τον Klaus Wiedner, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, επικουρουμένο από τον Conor Quigley, barrister, με αντίκλητο στο Λουξεμβούγο τον Carlos Gσmez de la Cruz, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, Centre Wagner, Kirchberg,

καθής,

που έχει ως αντικείμενο, κυρίως, αίτηση ακυρώσεως της αποφάσεως 97/624/ΕΚ της Επιτροπής, της 14ης Μαου 1997, σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 86 της Συνθήκης ΕΚ (IV/34.621, 35.059/F-3 - Irish Sugar plc) (ΕΕ L 258, σ. 1), και, επικουρικά, αίτηση ακυρώσεως, αφενός, του άρθρου 3, τρίτη και τέταρτη παράγραφος, του διατακτικού της εν λόγω αποφάσεως, στο μέτρο που εμπεριέχουν διαταγές οι οποίες εξέρχονται του πλαισίου των καταχρήσεων οι οποίες διαπιστώνονται με το άρθρο 1, σημεία 5 και 6, και, αφετέρου, αίτηση μειώσεως του προστίμου που επιβάλλεται στην προσφεύγουσα με το άρθρο 2 του διατακτικού της ίδιας αποφάσεως,

ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑ$ΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

(τρίτο τμήμα),

συγκείμενο από τους M. Jaeger, Πρόεδρο, K. Lenaerts και J. Azizi, δικαστές,

γραμματέας: J. Palacio Gonzαlez, υπάλληλος διοικήσεως,

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 14ης Ιανουαρίου 1999,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

Πραγματικά περιστατικά που οδήγησαν στην άσκηση της προσφυγής

1 Η παρούσα προσφυγή στρέφεται κατά της αποφάσεως 97/624/ΕΚ της Επιτροπής, της 14ης Μαου 1997, σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 86 της Συνθήκης ΕΚ (IV/34.621, 35.059/F-3 - Irish Sugar plc) (ΕΕ L 258, σ. 1, στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), με την οποία επιβλήθηκε στην προσφεύγουσα, μοναδική επιχείρηση επεξεργασίας τεύτλων προς παραγωγή ζαχάρεως στην Ιρλανδία και κύριο προμηθευτή ζαχάρεως στην επικράτεια του εν λόγω κράτους μέλους, ιδίως πρόστιμο λόγω παραβάσεως του άρθρου 86 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρου 82 ΕΚ). Το προϋόν που αποτελεί αντικείμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως είναι η λευκή κρυσταλλική ζάχαρη, τόσο στην αγορά της ζαχάρεως που προορίζεται για βιομηχανική χρήση όσο και στην αγορά της ζαχάρεως που προορίζεται προς λιανική πώληση.

2 Στις 25 και 26 Σεπτεμβρίου 1990, η Επιτροπή διενήρηγσε έρευνα στην έδρα της προσφεύγουσας στο Δουβλίνο. Στις 7 και 8 Φεβρουαρίου 1991, διενήργησε έρευνα στα γραφεία της εταιρίας Sugar Distributors Ltd στο Δουβλίνο (στο εξής: SDL), επιφορτισμένης να εξασφαλίσει τη διανομή της ζαχάρεως που χορηγούσε η προσφεύγουσα. Στις 13 Φεβρουαρίου 1991, διενήργησε έρευνα στα γραφεία της εταιρίας William McKinney Ltd στο Μπέλφαστ (στο εξής: McKinney), θυγατρικής εταιρίας της προσφεύγουσας επιφορτισμένης να εξασφαλίζει τη διανομή στη Βόρεια Ιρλανδία της ζαχάρεως που χορηγούσε η προσφεύγουσα.

3 Στα πλαίσια μιας πρώτης διοικητικής διαδικασίας σχετικά με την ύπαρξη συμφωνιών κατανομής της αγοράς μεταξύ της προσφεύγουσας και δύο ανταγωνιστριών επιχειρήσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο (υπόθεση IV/33.705), η Επιτροπή κοινοποίησε στην προσφεύγουσα, στις 4 Μαου 1992, αιτιάσεις κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, του κανονισμού 99/63/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 1963, περί των ακροάσεων που προβλέπονται στο άρθρο 19, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 17 του Συμβουλίου (ΕΕ ειδ. έκδ. 08/001, σ. 37, στο εξής: κανονισμός 99/63). Η προσφεύγουσα απάντησε στις 11 Σεπτεμβρίου 1992. Στα πλαίσια της πρώτης αυτής διαδικασίας διενεργήθηκε επίσης, στις 6 Οκτωβρίου 1992, ακρόαση κατά την έννοια του άρθρου 19 του κανονισμού 17 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτου κανονισμού εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της Συνθήκης ΕΚ (ΕΕ ειδ. έκδ. 08/001, σ. 25, στο εξής: κανονισμός 17). Στις 2 Αυγούστου 1995, η προσφεύγουσα ειδοποιήθηκε ότι έκλεισε η διαδικασία αυτή.

4 Στις 22 Απριλίου 1993, η Επιτροπή κίνησε δεύτερη διοικητική διαδικασία (IV/34.621) σχετικά με παραβάσεις τόσο του άρθρου 85 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρου 81 ΕΚ) όσο και του άρθρου 86 της Συνθήκης, απευθύνοντας νέα ανακοίνωση παραπόνων στην προσφεύγουσα και σε ορισμένους άλλους ενδιαφερομένους. Η προσφεύγουσα απάντησε την 1η Σεπτεμβρίου 1993. Συμμετέσχε σε ακρόαση που διενεργήθηκε στις 21 και 22 Σεπτεμβρίου 1993. Στις 28 Ιουνίου 1995, η Επιτροπή ενημέρωσε την προσφεύγουσα ότι εγκαταλήφθηκαν οι αιτιάσεις σχετικά με το άρθρο 85 της Συνθήκης. Στις 19 Ιουλίου 1995, η Επιτροπή εξέδωσε απόφαση, βάσει του άρθρου 11 του κανονισμού 17, επιτάσσοντας στην προσφεύγουσα να της παράσχει ορισμένες πληροφορίες.

5 Στις 16 Ιανουαρίου 1995, η Επιτροπή διενήργησε έρευνα στα γραφεία της εταιρίας Greencore plc στο Δουβλίνο (στο εξής: Greencore), εταιρίας χαρτοφυλακίου κατέχουσας το κεφάλαιο της προσφεύγουσας από τον Απρίλιο του 1991. Την ίδια ημέρα, διενήργησε επίσης έρευνα στα γραφεία της προσφεύγουσας στο Carlow (Ιρλανδία).

6 Στις 25 Μαρτίου 1996, η Επιτροπή απηύθυνε αναθεωρημένη ανακοίνωση αιτιάσεων στην προσφεύγουσα, αντικαθιστώντας πλήρως την προηγούμενη ανακοίνωση και κινώντας κατά τον τρόπο αυτό τρίτη διοικητική διαδικασία (IV/34.621, 35.059). Η προσφεύγουσα απάντησε στις 12 Ιουλίου 1996.

7 Στις 14 Μαου 1997, η Επιτροπή εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία διαπιστώνει την ύπαρξη παραβάσεων του άρθρου 86 της Συνθήκης κατά τη διάρκεια περιόδου εκτεινομένης από το 1985 μέχρι το 1995, παραβάσεων οι οποίες συνίστανται ειδικότερα σε επτά περιπτώσεις καταχρηστικής συμπεριφοράς της προσφεύγουσας (και/ή της SDL για την περίοδο προ του Φεβρουαρίου 1990) στην αγορά κρυσταλλικής ζαχάρεως προοριζόμενης προς λιανική πώληση και προς τη βιομηχανία στην Ιρλανδία. Με την προσβαλλόμενη απόφαση επιβάλλεται για τον λόγο αυτό πρόστιμο 8 800 000 ECU στην προσφεύγουσα.

Διαδικασία

8 Η προσβαλλόμενη απόφαση κοινοποιήθηκε στην προσφεύγουσα στις 23 Μαου 1997.

9 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 4 Αυγούστου 1997, η προσφεύγουσα άσκησε την παρούσα προσφυγή.

10 Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή, το Πρωτοδικείο (τρίτο τμήμα) αποφάσισε την έναρξη της προφορικής διαδικασίας και έλαβε μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας, καλώντας τους διαδίκους να απαντήσουν σε ορισμένες γραπτές ερωτήσεις. Οι διάδικοι ανταποκρίθηκαν στα αιτήματα αυτά.

11 Οι διάδικοι αγόρευσαν και απάντησαν στις ερωτήσεις του Πρωτοδικείου κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση της 14ης Ιανουαρίου 1999.

Αιτήματα των διαδίκων

12 Η προσφεύγουσα ζητεί από το Πρωτοδικείο:

- να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση·

- επικουρικώς, να μειώσει το επιβαλλόμενο στο άρθρο 2 πρόστιμο και να ακυρώσει την τρίτη και την τέταρτη παράγραφο του άρθρου 3, στο μέτρο που εξέρχονται του πλαισίου των καταχρήσεων οι οποίες διαπιστώνονται στο άρθρο 1, σημεία 5 και 6·

- να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

13 Η Επιτροπή ζητεί από το Πρωτοδικείο:

- να απορρίψει την προσφυγή·

- να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.

Επί των κυρίων αιτημάτων

14 Προς στήριξη των κυρίων αιτημάτων της που κατατείνουν στην ακύρωση της προσβαλλομένης αποφάσεως, η προσφεύγουσα προβάλλει τέσσερις λόγους. Στα πλαίσια του πρώτου λόγου, που αντλείται από την παράβαση των άρθρων 86 και 190 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρου 253 ΕΚ), από την παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου και από την παράβαση του άρθρου 4 του κανονισμού 99/63, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι δεν κατείχε, από κοινού με την SDL, συλλογική δεσπόζουσα θέση. Στα πλαίσια του δεύτερου λόγου, που αντλείται από την παράβαση του άρθρου 86 της Συνθήκης, υποστηρίζει ότι δεν κατείχε δεσπόζουσα θέση στην αγορά της βιομηχανικής ζαχάρεως. Στα πλαίσια του τρίτου και του τέταρτου λόγου, που αντλούνται από την παράβαση του άρθρου 86 της Συνθήκης και θα εξεταστούν μαζί, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι δεν καταχράστηκε την υποτιθέμενη δεσπόζουσα θέση της ούτε στην αγορά της βιομηχανικής ζαχάρεως ούτε στην αγορά της προοριζόμενης για λιανική πώληση ζαχάρεως.

1. Όσον αφορά την ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως της προσφεύγουσας και της SDL

15 Στα πλαίσια του πρώτου αυτού λόγου, η προσφεύγουσα υποστηρίζει, πρώτον, ότι το διατακτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως είναι ελλιπές και αντιφατικό, δεύτερον, ότι η διαπίστωση της υπάρξεως δύο χωριστών αγορών στην προσβαλλόμενη απόφαση μεταβάλλει τη φύση των παραβάσεων που της προσάπτονται και, τρίτον, αμφισβητεί τον χαρακτηρισμό της συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως που γίνεται δεκτός στην προσβαλλόμενη απόφαση.

Όσον αφορά τον ελλιπή και αντιφατικό χαρακτήρα του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως

16 Η προσφεύγουσα προβάλλει, πρώτον, ότι το διατακτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως δεν περιλαμβάνει ρητή διαπίστωση της υπάρξεως δεσπόζουσας θέσεως και συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως. Η προσφεύγουσα αναγνωρίζει μεν ότι το ζήτημα αυτό εξετάζεται σε άλλα μέρη της προσβαλλομένης αποφάσεως, υπογραμμίζει όμως ότι, για να είναι κανονικό, ένα συμπέρασμα δεν μπορεί απλώς να συνάγεται από το μέρος της αποφάσεως που αφορά τη νομική εκτίμηση. Υπενθυμίζει ότι η νομική εκτίμηση δεν έχει αποφασιστικό χαρακτήρα έναντι του αποδέκτη τέτοιας αποφάσεως, δεδομένου ότι ο σκοπός της είναι να εκθέσει την αιτιολογία της προσβαλλομένης αποφάσεως και συνεπώς να εξηγήσει τις διαπιστώσεις οι οποίες διατυπώνονται στο διατακτικό της. Δεν είναι δυνατό να υπάρξει κύρωση παραβάσεως παρά μόνο στο μέτρο που η ύπαρξη της παραβάσεως διαπιστώθηκε προσηκόντως, διότι διαφορετικά θα συνέτρεχε παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου, θεμελιώδους αρχής της κοινοτικής εννόμου τάξεως.

17 Πρέπει να υπομνησθεί ότι το διατακτικό μιας πράξεως πρέπει να ερμηνεύεται υπό το φως της αιτιολογίας της, δεδομένου ότι η πράξη αποτελεί ένα σύνολο (βλ. ιδίως αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 6ης Απριλίου 1995, Τ-145/89, Baustahlgewebe GmbH κατά Επιτροπής, Συλλογή 1995, σ. ΙΙ-987, σκέψη 146, και της 22ας Οκτωβρίου 1997, Τ-213/95 και Τ-18/96, SCK και FNK κατά Επιτροπής, Συλλογή 1997, σ. ΙΙ-1739, σκέψη 104). Εν προκειμένω όμως, η προσφεύγουσα δεν αμφισβητεί ότι η αιτιολογία της προσβαλλομένης αποφάσεως περιλαμβάνει τη διαπίστωση δεσπόζουσας θέσεως της προσφεύγουσας και συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως με την SDL. Οι παράγραφοι 99 έως 113 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως καταλήγουν συναφώς στο συμπέρασμα, στην παράγραφο 113, με διατύπωση που δεν επιδέχεται καμία αμφιβολία:

«Συνάγεται ως εκ τούτου ότι καθόλο το κρίσιμο χρονικό διάστημα [η προσφεύγουσα] κατείχε ατομική ή - τουλάχιστον πριν τον Φεβρουάριο του 1990 - κοινή δεσπόζουσα θέση στην αγορά κρυσταλλικής ζάχαρης λιανικής και βιομηχανικής πώλησης στην Ιρλανδία.»

18 Στο άρθρο 1 του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η προσφεύγουσα παρέβη το άρθρο 86 της Συνθήκης «στο πλαίσιο μιας σταθερής και ολοκληρωμένης πολιτικής για την προστασία της θέσης της στην αγορά ζάχαρης στην Ιρλανδία». Όπως όμως ορθά παρατηρεί η Επιτροπή, για να υπάρξει παράβαση των διατάξεων του άρθρου 86 της Συνθήκης, μία επιχείρηση πρέπει να κατέχει δεσπόζουσα θέση. Η ρητή διαπίστωση που απαιτεί η προσφεύγουσα είναι συνεπώς, κατά τρόπο έμμεσο αλλά βέβαιο, παρούσα στο διατακτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως, λόγω της διαπιστώσεως παραβάσεως του άρθρου 86 της Συνθήκης.

19 Κατά συνέπεια, το επιχείρημα που αντλεί η προσφεύγουσα από την έλλειψη ρητής διαπιστώσεως της υπάρξεως δεσπόζουσας θέσεως και συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως δεν ευσταθεί και πρέπει να απορριφθεί (απόφαση του Πρωτοδικείου της 1ης Απριλίου 1993, T-65/89, BPB Industries και British Gypsum κατά Επιτροπής, Συλλογή 1993, σ. ΙΙ-389, σκέψη 98).

20 Δεύτερον, η προσφεύγουσα επικαλείται αντίφαση μεταξύ του διατακτικού και των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως, όσον αφορά τον ορισμό της οικείας αγοράς. Διευκρινίζει έτσι ότι η Επιτροπή αναφέρεται, στο διατακτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως, στην «αγορά ζάχαρης στην Ιρλανδία», ενώ, στις αιτιολογικές σκέψεις της προσβαλλομένης αποφάσεως αναγνωρίζει ότι η αγορά ζαχάρεως που προορίζεται για λιανική πώληση και η αγορά ζαχάρεως που προορίζεται για τη βιομηχανία είναι χωριστές (παράγραφοι 90, 99 και 118 των αιτιολογικών σκέψεων). Ο ορισμός που περιλαμβάνεται στο διατακτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως αντιστοιχεί στην πραγματικότητα σε εκείνον που περιλαμβάνεται στις δύο τελευταίες ανακοινώσεις αιτιάσεων που απευθύνθηκαν στην προσφεύγουσα (διαδικασίες IV/34.621 και IV/34.621, 35.059). Θεωρεί επομένως ότι η ενδεχόμενη διαπίστωση της υπάρξεως δεσπόζουσας θέσεως και συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως, που περιλαμβάνεται στο διατακτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως, αφορά μία αγορά, την αγορά ζαχάρεως στην Ιρλανδία, που δεν προσδιορίζεται στις αιτιολογικές σκέψεις της προσβαλλομένης αποφάσεως.

21 Η προβαλλόμενη αντίφαση δεν είναι αποδεδειγμένη. Πράγματι, εφόσον το διατακτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως ερμηνεύεται υπό το φως των αιτιολογικών της σκέψεων, σύμφωνα με την μνημονευόμενη ανωτέρω στη σκέψη 17 νομολογία, η χρήση της διατυπώσεως «η αγορά ζάχαρης στην Ιρλανδία» στο άρθρο 1 του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως δεν είναι ικανή να οδηγήσει σε πλάνη την προσφεύγουσα ή το Πρωτοδικείο όσον αφορά τη φύση των αιτιάσεων που της προσάπτονται.

22 Η διατύπωση των παραγράφων 90 και 98 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως αποδεικνύει πράγματι ότι, κατόπιν των διευκρινίσεων της προσφεύγουσας σε απάντηση στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, η Επιτροπή θεώρησε ότι υπήρχαν εν προκειμένω δύο χωριστές αγορές. Στην παράγραφο 90, αναφέρει έτσι: «Ωστόσο, η Επιτροπή δέχεται, όπως υποστηρίζει [η προσφεύγουσα] [υποσημείωση 71 που έχει την ακόλουθη διατύπωση: στην απάντησή της στην ανακοίνωση των αιτιάσεων της 12ης Ιουλίου 1996 στα σημεία 3.2.1 έως 3.2.7], ότι η αγορά λευκής κρυσταλλικής ζάχαρης υποδιαιρείται σε δύο αγορές, την αγορά ζάχαρης για βιομηχανική χρήση και την αγορά ζάχαρης λιανικού εμπορίου. Οι δύο αγορές έχουν κοινά χαρακτηριστικά: (...) Ωστόσο, ενώ υπάρχει σε κάποιο βαθμό δυνατότητα υποκατάστασης στον τομέα της προμήθειας, όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των προϋόντων, τον όγκο των πωλήσεων και τα είδη των πελατών, οι εν λόγω αγορές διαφοροποιούνται.» Στην παράγραφο 98, η Επιτροπή εκθέτει: «Βάσει των προαναφερθέντων χαρακτηριστικών, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι σχετικές αγορές είναι αυτές της κρυσταλλικής ζάχαρης λιανικής πώλησης και βιομηχανικής χρήσης στην Ιρλανδία. Επίσης, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για σημαντικό τμήμα της κοινής αγοράς κατά την έννοια του άρθρου 86 της Συνθήκης, βάσει του μεγέθους της παραγωγής και της κατανάλωσης ζάχαρης.»

23 Εξάλλου, από την ανάγνωση του άρθρου 1 του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως στο σύνολό του συνάγεται σαφώς ότι η διάταξη αυτή, όπως και οι αιτιολογικές σκέψεις της εν λόγω αποφάσεως, προβαίνει σε διάκριση μεταξύ της αγοράς κρυσταλλικής ζαχάρεως που προορίζεται για λιανική πώληση και της αγοράς κρυσταλλικής ζαχάρεως που προορίζεται για βιομηχανική χρήση στην Ιρλανδία. Κατά συνέπεια, το επιχείρημα της προσφεύγουσας που αντλείται από την αντίφαση μεταξύ των αιτιολογικών σκέψεων και του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως δεν ευσταθεί από πραγματική άποψη και πρέπει επίσης να απορριφθεί.

24 Τρίτον, η προσφεύγουσα στρέφεται κατά της ερμηνείας του άρθρου 1 του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως στην οποία προβαίνει η Επιτροπή για πρώτη φορά στο υπόμνημα αντικρούσεως, κατά την οποία διαπιστώθηκε ρητώς η ύπαρξη δεσπόζουσας θέσεως αποκλειστικά της προσφεύγουσας καθόλη τη διάρκεια της επίμαχης περιόδου και, επικουρικά, η ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως της προσφεύγουσας και της SDL κατά την περίοδο προ του Φεβρουαρίου 1990. Η προσφεύγουσα παρατηρεί ότι ούτε οι αιτιολογικές σκέψεις (παράγραφοι 111, 112, 113, 117, 135 και 167 των αιτιολογικών σκέψεων) ούτε το διατακτικό της προσβαλλομένης αποφάσεως επιβεβαιώνουν τους όψιμους ισχυρισμούς της Επιτροπής. Εν πάση περιπτώσει, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι, αν γινόταν δεκτή αυτή η ερμηνεία της προσβαλλομένης αποφάσεως, θα συνέτρεχε προσβολή των δικαιωμάτων αμύνης της, στο μέτρο που η θέση την οποία υιοθέτησε η Επιτροπή στην προσβαλλόμενη απόφαση αποκλίνει από εκείνη την οποία υιοθέτησε στην ανακοίνωση των αιτιάσεων (παράγραφοι 106, 108 και 150). Προσθέτει ότι τα στοιχεία που γίνονται δεκτά στην προσβαλλόμενη απόφαση για να στοιχειοθετηθεί η ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως από το 1985 έως τον Φεβρουάριο του 1990 αφορούν την εταιρία Sugar Distribution (Holding) Ltd (στο εξής: SDH) και την SDL.

25 Διαπιστώνεται ότι η προσφεύγουσα ορθά αμφισβητεί την ερμηνεία της προσβαλλομένης αποφάσεως στην οποία προβαίνει επί του σημείου αυτού η Επιτροπή στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας. Πράγματι, αν και η προτεινόμενη από την Επιτροπή ερμηνεία μπορεί να φαίνεται ότι αντιστοιχεί στη νομική εκτίμηση, αφενός, της υπάρξεως δεσπόζουσας θέσεως και, αφετέρου, της καταχρηστικής εκμεταλλεύσεως αυτής της δεσπόζουσας θέσεως, που εκτίθεται τόσο στις αιτιολογικές σκέψεις της προσβαλλομένης αποφάσεως όσο και στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, η ερμηνεία αυτή δεν μπορεί απεναντίας να συμβιβαστεί με τα άλλα χωρία της προσβαλλομένης απόφασεως και της ανακοινώσεως των αιτιάσεων στα οποία αναφέρεται η προσφεύγουσα. Η διάκριση μεταξύ της διαπιστώσεως της δεσπόζουσας θέσεως που κατέχει η προσφεύγουσα και της διαπιστώσεως των καταχρήσεων που ως εκ τούτου διαπράχθηκαν, την οποία επικαλείται η Επιτροπή στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας για να δικαιολογήσει αυτή τη διαφορά ως προς τη διατύπωση την οποία επέλεξε, είναι αλυσιτελής. Διότι πολλά χωρία της νομικής εκτιμήσεως της προσβαλλομένης απoφάσεως που αφορά τις καταχρήσεις αναφέρονται ρητώς στην καταχρηστική εκμετάλλευση, από την προσφεύγουσα και την SDL, της «συλλογικής δεσπόζουσας θέσης» τους.

26 Έτσι, από τις παραγράφους 99 έως 113 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως, οι οποίες περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο υπό τον τίτλο «Β. Δεσπόζουσα θέση», προκύπτει ότι η Επιτροπή θεώρησε ότι η προσφεύγουσα κατείχε, καθόλη τη διάρκεια της σχετικής περιόδου, δηλαδή από το 1985 έως το 1995, ατομική δεσπόζουσα θέση, αλλά έλαβε υπόψη το επιχείρημα της προσφεύγουσας κατά το οποίο δεν ασκούσε τον έλεγχο της SDL πριν από την εξαγορά όλων των μετοχών της μητρικής της εταιρίας, της SDΗ τον Φεβρουάριο του 1990. Η ανάλυση αυτή δεν διαφέρει από εκείνη την οποία εξέθεσε η Επιτροπή στις παραγράφους 95 έως 106 της ανακοινώσεως των αιτιάσεων, οι οποίες αφορούν την ύπαρξη δεσπόζουσας θέσεως. Το ίδιο ισχύει για τις παραγράφους 114 και 116 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως που περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο υπό τον τίτλο «Γ. Κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης». Η παράγραφος 110 της ανακοινώσεως των αιτιάσεων επιβεβαιώνει επίσης τη θέση αυτή της Επιτροπής.

27 Πάντως, πολλά χωρία της προσβαλλομένης αποφάσεως που αφορούν την καταχρηστική πρακτική καθώς και το γράμμα του διατακτικού της υποδεικνύουν ότι, πριν από το 1990, η προσφεύγουσα και η SDL εκμεταλλεύτηκαν καταχρηστικά μία συλλογική δεσπόζουσα θέση, υιοθετώντας είτε ατομική είτε κοινή συμπεριφορά. Έτσι, στην παράγραφο 117 αναφέρεται: «Τα μέτρα που ελήφθησαν από [την προσφεύγουσα] πριν το 1990 όσον αφορά τον περιορισμό των μεταφορών, από τις δύο εταιρείες αναφορικά με τις συνοριακές εκπτώσεις, τις επιστροφές κατά την εξαγωγή και την έκπτωση τακτικού πελάτη, και από την SDL όσον αφορά την ανταλλαγή του προϋόντος και την επιλεκτική τιμολόγηση, αποφασίστηκαν από μία θέση κοινής υπεροχής [ελήφθησαν βάσει κοινής δεσπόζουσας θέσεως].» Στο τέλος της παραγράφου 135 εκτίθεται: «Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η εφαρμογή των εν λόγω πρακτικών από την [προσφεύγουσα] και την SDL αποτελούσε καταχρηστική εκμετάλλευση της κοινής δεσπόζουσας θέσης τους.» Στην παράγραφο 167 διευκρινίζεται επίσης: «Η άλλη καταχρηστική συμπεριφορά της [προσφεύγουσας] ή/ και της SDL (...) δεν περιορίζεται χρονικά για λόγους επιβολής προστίμου [δεν υπόκειται σε παραγραφή όσον αφορά την επιβολή προστίμου]. Με τη συμπεριφορά της αυτή [η προσφεύγουσα] προσπάθησε να διατηρήσει ή να ενισχύσει τη δεσπόζουσα θέση της και κατά την περίοδο πριν το Φεβρουάριο του 1990, [η προσφεύγουσα] και η SDL προσπάθησαν, με αυτή τη συμπεριφορά τους, να διατηρήσουν την κοινή δεσπόζουσα θέση τους (...). Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή θεωρεί ότι η [προσφεύγουσα] εκ προθέσεως ή τουλάχιστον εξ αμελείας καταχράστηκε της δεσπόζουσας θέσης της και ότι, πριν τον Φεβρουάριο του 1990, [η προσφεύγουσα] και η SDL εκ προθέσεως ή τουλάχιστον εξ αμελείας καταχράστηκαν της κοινής δεσπόζουσας θέσης τους. Για τον λόγο αυτό η Επιτροπή προτίθεται να επιβάλει πρόστιμο στην Irish Sugar για τις παραβάσεις της και για τις παραβάσεις της SDL (...)». Στο άρθρο 1 του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως ορίζεται: «(...) Για τον σκοπό αυτό, [η προσφεύγουσα] (ή/και η Sugar Distributors Ltd κατά την περίοδο πριν τον Φεβρουάριο 1990) εφάρμοσε τις ακόλουθες πρακτικές καταχρηστικής εκμετάλλευσης στην αγορά κρυσταλλικής ζάχαρης για λιανική και βιομηχανική πώληση στην Ιρλανδία (...)». Τα χωρία αυτά αποδεικνύουν το βάσιμο της ερμηνείας της προσβαλλομένης αποφάσεως την οποία υποστηρίζει η προσφεύγουσα. Το ίδιο ισχύει για την παράγραφο 150 της ανακοινώσεως των αιτιάσεων που μνημονεύει η προσφεύγουσα, η οποία, όπως και η παράγραφος 167 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως, αναφέρει: «[Η προσφεύγουσα] επιδίωξε, με τη συμπεριφορά της, να διατηρήσει ή να ενισχύσει τη δεσπόζουσα θέση της και, κατά την περίοδο πριν τον Φεβρουάριο του 1990, η προσφεύγουσα και η SDL επιδίωξαν, με τη συμπεριφορά τους, να διατηρήσουν μία συλλογική δεσπόζουσα θέση (...). Η Επιτροπή θεωρεί επομένως ότι η προσφεύγουσα καταχράστηκε, εκ προθέσεως ή τουλάχιστον εξ αμελείας, της δεσπόζουσας θέσης της και ότι, πριν τον Φεβρουάριο του 1990, η προσφεύγουσα και η SDL καταχράστηκαν, εκ προθέσεως ή τουλάχιστον εξ αμελείας, της συλλογικής δεσπόζουσας θέσης τους. Η Επιτροπή προτίθεται επομένως να επιβάλει πρόστιμο στην προσφεύγουσα για τη συμπεριφορά της και, ως διάδοχο της SDL, για τις παραβάσεις της SDL προ του Φεβρουαρίου του 1990 (...)».

28 Τα διάφορα χωρία της προσβαλλομένης αποφάσεως που αναφέρονται στη θέση της προσφεύγουσας στην αγορά προ του Φεβρουαρίου του 1990 στηρίζονται στην ιδιαίτερη φύση των σχέσεών της με την SDL πριν από την ημερομηνία αυτή. Η Επιτροπή ισχυρίζεται πράγματι ότι διαπίστωσε την ύπαρξη παραβάσεων του άρθρου 86 της Συνθήκης για την περίοδο μεταξύ 1985 και Φεβρουαρίου του 1990, τις οποίες διέπραξαν είτε η προσφεύγουσα μόνη, είτε η SDL μόνη, είτε οι δύο από κοινού. Λαμβάνοντας όμως υπόψη το επιχείρημα της προσφεύγουσας κατά το οποίο αυτή δεν είχε τον έλεγχο της διαχειρίσεως της SDL παρά το ότι κατείχε το 51 % του κεφαλαίου της SDΗ, η Επιτροπή έκρινε ότι, αν και δεν ήταν δυνατό να θεωρηθούν η προσφεύγουσα και η SDL ως μία μόνη οικονομική οντότητα, κατείχαν τουλάχιστον από κοινού δεσπόζουσα θέση στην οικεία αγορά. Η παράγραφος 110 της ανακοινώσεως των αιτιάσεων επιβεβαιώνει την άποψη αυτή της Επιτροπής: «Για να υπερασπιστεί την αγορά της, η προσφεύγουσα προσέφυγε σε διάφορες μορφές καταχρηστικής συμπεριφοράς που χρησιμοποιήθηκαν εναλλακτικά ή σε συνδυασμό η μία με την άλλη όταν αυτό καθίστατο αναγκαίο, καθόλη τη διάρκεια της περιόδου από το 1985 και μετέπειτα. Σε ορισμένες από τις εν λόγω μορφές πρακτικής κατέφυγε η ίδια η προσφεύγουσα, σε άλλες, στην αγορά της προοριζόμενης για λιανική πώληση ζαχάρεως, η SDL θυγατρική εταιρία της προσφεύγουσας.»

29 Τα χαρακτηριστικά στοιχεία των σχέσεων μεταξύ της προσφεύγουσας και της SDL προ του Φεβρουαρίου του 1990 δεν επιτρέπουν πάντως στην Επιτροπή να υποστηρίζει ότι απέδειξε, βάσει των ίδιων πραγματικών δεδομένων, ότι, προ του Φεβρουαρίου του 1990, η προσφεύγουσα κατείχε συγχρόνως ατομική δεσπόζουσα θέση και συλλογική δεσπόζουσα θέση από κοινού με την SDL. Δεν μπορεί επίσης να αφήνει να πλανάται η αμφιβολία σχετικά με τη φύση της επίδικης δεσπόζουσας θέσεως, διότι διαφορετικά θα επηρεαζόταν η ακρίβεια των αιτιάσεων που προσάπτονται στην προσφεύγουσα και η τελευταία θα εμποδιζόταν να προετοιμάσει προσηκόντως την άμυνά της, με συνέπεια την προσβολή των δικαιωμάτων αμύνης των οποίων την προστασία εξασφαλίζει το άρθρο 4 του κανονισμού 99/63. Πρέπει συνεπώς να θεωρηθεί ότι, όπως υπογραμμίζει η προσφεύγουσα, η προσβαλλόμενη απόφαση διαπιστώνει, σε συμφωνία με την ανακοίνωση των αιτιάσεων, την ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως της προσφεύγουσας και της SDL από το 1985 έως τον Φεβρουάριο του 1990 και ατομικής δεσπόζουσας θέσεως της προσφεύγουσας από τον Φεβρουάριο του 1990 έως το 1995.

30 Οι ισχυρισμοί που προέβαλε η Επιτροπή στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας όσον αφορά τη φύση της δεσπόζουσας θέσεως μεταξύ 1985 και Φεβρουαρίου του 1990, η οποία διαπιστώνεται με την προσβαλλόμενη απόφαση, έστω και αν είναι εσφαλμένοι, δεν συνεπάγονται ούτε προσβολή των δικαιωμάτων αμύνης της προσφεύγουσας ούτε παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως, εφόσον αφορούν την ερμηνεία της προσβαλλομένης αποφάσεως στην οποία απόκειται σε τελευταία ανάλυση στο Πρωτοδικείο να προβεί, όπως προκύπτει από την προηγούμενη σκέψη.

31 Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου τον οποίο προβάλλει η προσφεύγουσα προς στήριξη των κυρίων αιτημάτων της.

Όσον αφορά τη μεταβολή της φύσεως των παραβάσεων που προσάπτονται στην προσφεύγουσα

32 Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η διάκριση μεταξύ της αγοράς της ζαχάρεως που προορίζεται για λιανική πώληση και της αγοράς της ζαχάρεως που προορίζεται για βιομηχανική χρήση στην οποία προβαίνει η προσβαλλόμενη απόφαση προσβάλλει τα δικαιώματα αμύνης της, παραβαίνοντας έτσι το άρθρο 4 του κανονισμού 99/63. Θεωρεί ότι η διάκριση αυτή, η οποία μεταβάλλει τη φύση των παραβάσεων που της προσάπτονται στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, θα έπρεπε να της έχει ανακοινωθεί πριν από τη λήψη της προσβαλλομένης αποφάσεως.

33 Διαπιστώνεται ότι η προσφεύγουσα δεν απέδειξε κατά τί εθίγησαν τα δικαιώματα αμύνης της από το ότι ελήφθη υπόψη ένα από τα επιχειρήματα τα οποία είχε προβάλει κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας (βλ. ανωτέρω σκέψη 23). Δεν μπορεί να αρκείται στην επίκληση μεταβολής της φύσεως των αιτιάσεων που απορρέει από τη διάκριση μεταξύ της αγοράς της προοριζόμενης για λιανική πώληση ζαχάρεως και της αγοράς της προοριζόμενης για βιομηχανική χρήση ζαχάρεως, χωρίς να προσκομίζει σχετικά κανένα συγκεκριμένο στοιχείο.

34 Η λήψη υπόψη ενός επιχειρήματος που προέβαλε μια επιχείρηση κατά τη διοικητική διαδικασία, χωρίς να της δοθεί η δυνατότητα να το διευκρινίσει πριν από τη λήψη της τελικής αποφάσεως, δεν μπορεί να συνιστά, καθεαυτή, προσβολή των δικαιωμάτων αμύνης της, κατά μείζονα λόγο όταν η λήψη υπόψη του επιχειρήματος αυτού δεν μεταβάλλει τη φύση των αιτιάσεων οι οποίες της προσάπτονται. Η προσφεύγουσα είχε πράγματι την ευκαιρία να καταστήσει γνωστή την άποψή της επί του προσδιορισμού της αγοράς των προϋόντων που δέχθηκε η Επιτροπή στην ανακοίνωση των αιτιάσεων και μπορούσε συνεπώς να αναμένει ότι οι διευκρινίσεις της θα οδηγούσαν την Επιτροπή να μεταβάλει την άποψή της (απόφαση του Δικαστηρίου της 16ης Δεκεμβρίου 1975, 40/73 έως 48/73, 50/73, 54/73 έως 56/73, 111/73, 113/73 και 114/73, Suiker Unie κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1975, σ. 507, σκέψεις 437 και 438).

35 Επιπλέον, πρέπει να υπομνησθεί ότι ο σεβασμός των δικαιωμάτων αμύνης απαιτεί να παρέχεται στην ενδιαφερόμενη επιχείρηση η δυνατότητα, ήδη κατά το στάδιο της διοικητικής διαδικασίας, να καταστήσει κατά λυσιτελή τρόπο γνωστή την άποψή της για το υποστατό και το ουσιώδες των πραγματικών περιστατικών, των αιτιάσεων και των συνθηκών στα οποία αναφέρεται η Επιτροπή (απόφαση του Δικαστηρίου της 13ης Φεβρουαρίου 1979, 85/76, Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1979/Ι, σ. 215, σκέψη 11· αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 18ης Δεκεμβρίου 1992, Τ-10/92, Τ-11/92, Τ-12/92 και Τ-15/92, Cimenteries CBR κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1992, σ. ΙΙ-2667, σκέψη 39, και της 23ης Φεβρουαρίου 1994, Τ-39/92 και Τ-40/92, CB και Europay κατά Επιτροπής, Συλλογή 1994, σ. ΙΙ-49, σκέψη 48), και επομένως η ανακοίνωση των αιτιάσεων πρέπει να παρέχει όλα τα αναγκαία στοιχεία για την επιχείρηση ώστε αυτή να μπορέσει να εξασφαλίσει λυσιτελώς την άμυνά της πριν η Επιτροπή λάβει οριστική απόφαση (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 15ης Ιουλίου 1970, 45/69, Boehringer Mannheim κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1969-1971, σ. 461, σκέψη 9, της 14ης Ιουλίου 1972, 52/69, Geigy κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1972-1973, σ. 189, σκέψη 11, της 14ης Φεβρουαρίου 1978, 27/76, United Brands κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1978, σ. 75, σκέψεις 274 και 277, Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής, προμνημονευθείσα, σκέψη 10, και της 31ης Μαρτίου 1993, C-89/85, C-104/85, C-114/85, C-116/85, C-117/85 και C-125/85 έως C-129/85, Ahlstrφm Osakeyhtiφ κ.λπ. κατά Επιτροπής, αποκαλούμενη «απόφαση περί χαρτοπολτού», Συλλογή 1985, σ. Ι-1307, σκέψη 42). Στην ανακοίνωση των αιτιάσεων πρέπει να αναφέρονται σαφώς όλα τα ουσιώδη στοιχεία, επί των οποίων στηρίζεται η Επιτροπή σε αυτό το στάδιο της διαδικασίας. Η μνεία των εν λόγω στοιχείων μπορεί να γίνει συνοπτικά, η δε απόφαση δεν πρέπει κατ' ανάγκη να αποτελεί αντίγραφο της εκθέσεως των αιτιάσεων (απόφαση του Δικαστηρίου της 7ης Ιουνίου 1983, 100/80, 101/80, 102/80 και 103/80, Musique Diffusion franηaise κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1980/ΙΙ, σ. 1825, σκέψη 14).

36 Δεδομένου ότι η διάκριση μεταξύ της αγοράς της προοριζόμενης για λιανική πώληση ζαχάρεως και της αγοράς της προοριζόμενης για βιομηχανική χρήση ζαχάρεως δεν μετέβαλε τις αιτιάσεις που απευθύνθηκαν στην προσφεύγουσα και ότι οι αιτιάσεις αυτές εκτέθηκαν κατά τρόπο επαρκώς σαφή και ακριβή κατά την κοινοποίησή τους ώστε η προσφεύγουσα να μπορέσει να λάβει γνώση και να οργανώσει λυσιτελώς την άμυνά της ή, τουλάχιστον, δεδομένου ότι η προσφεύγουσα ουδόλως απέδειξε κατά τί μεταβλήθηκαν οι αιτιάσεις αυτές, ουδεμία προσβολή των δικαιωμάτων αμύνης δεν μπορεί να διαπιστωθεί.

37 Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου που προβάλλει η προσφεύγουσα προς στήριξη των κυρίων αιτημάτων της.

Όσον αφορά τον χαρακτηρισμό ως συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως

38 Η προσφεύγουσα αμφισβητεί ότι κατείχε, από κοινού με την SDL, συλλογική δεσπόζουσα θέση μεταξύ 1985 και Φεβρουαρίου του 1990.

39 Εκθέτει συναφώς το ιστορικό των σχέσεών της με την SDΗ, η οποία κατείχε τότε όλες τις μετοχές της SDL. Υπογραμμίζει έτσι ότι, έστω και αν κατείχε το 51 % των μετοχών της SDΗ πριν αποκτήσει το σύνολο των μετοχών τον Φεβρουάριο του 1990, δεν είχε εντούτοις τον διαχειριστικό της έλεγχο. Από το 1982, οι ευθύνες είχαν, για λόγους πρακτικούς, κατανεμηθεί μεταξύ της προσφεύγουσας και των θυγατρικών της εταιριών πωλήσεως κατά τέτοιον τρόπο ώστε η προσφεύγουσα ήταν υπεύθυνη για τις τεχνικές υπηρεσίες και την εμπορία των προϋόντων, συμπεριλαμβανομένων των προσφορών και των εκπτώσεων υπέρ των πελατών, οι δε θυγατρικές της εταιρίες ήταν υπεύθυνες για τη χρηματοδότηση των πωλήσεων, τις εμπορικές προσφορές, την προώθηση και την κατανομή των προϋόντων. Η ρύθμιση αυτή δεν στέρησε πάντως από την SDL το δικαίωμα να προβαίνει σε εμπορία ανταγωνιστικών προϋόντων, αντίθετα προς ό,τι υποστηρίζει η Επιτροπή με την προσβαλλόμενη απόφαση (παράγραφος 30 των αιτιολογικών σκέψεων). Η προσφεύγουσα αναφέρεται συναφώς στις ενέργειες της SDL για να αγοράσει και να πωλήσει ζάχαρη Βρετανού προμηθευτή στη Βόρεια Ιρλανδία, μέσω της McKinney, μέχρι το 1991. Αναφέρει εξάλλου ότι οι ευθύνες τις οποίες είχε αναλάβει στα πλαίσια αυτής της κατανομής αποτέλεσαν αντικείμενο συμφωνίας όσον αφορά τις υπηρεσίες διαχειρίσεως, σύμφωνα με την οποία η SDL της κατέβαλλε έξοδα διαχειρίσεως μεταξύ 1982 και 1989, το ποσό των οποίων διέφερε ετησίως και υπολογιζόταν από τον οικονομικό διευθυντή της SDL. Προσθέτει ότι, στην πράξη, ο καθορισμός των τιμών της ζαχάρεως ήταν κατ' ουσίαν ένα ζήτημα που ενέπιπτε στις αρμοδιότητες της SDL. Ως απόδειξη του αυτόνομου χαρακτήρα της διαχειρίσεως της SDL, αναφέρεται επίσης σε αποσπάσματα εκθέσεως την οποία συνέταξαν δύο εμπειρογνώμονες ορισθέντες από το High Court to 1992 και σε αποσπάσματα εκθέσεως που συνέταξε η εταιρία Arthur Andersen.

40 H προσφεύγουσα υποστηρίζει επιπλέον ότι εφόσον οι οικονομικοί δεσμοί που τη συνέδεαν με την SDΗ δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως ένωση, δεν ήταν ικανοί να οδηγήσουν στη διαπίστωση της υπάρξεως συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως στις αγορές της ζαχάρεως που προορίζεται για λιανική πώληση και της ζαχάρεως που προορίζεται για βιομηχανική χρήση στην Ιρλανδία. Προσάπτει στην Επιτροπή ότι έκανε δεκτό με την προσβαλλόμενη απόφαση (παράγραφος 112 των αιτιολογικών σκέψεων) ένα απρόσφορο κριτήριο, τη σύγκλιση συμφερόντων των δύο εταιριών σε σχέση προς τους τρίτους, για να αποδείξει ότι κατείχαν συλλογική δεσπόζουσα θέση. Θεωρεί επίσης ότι είναι εν προκειμένω παράλογη η αναφορά στην απόφαση του Πρωτοδικείου της 10ης Μαρτίου 1992, T-68/89, T-77/89 και Τ-78/89, SIV κ.λπ. κατά Επιτροπής (Συλλογή 1992, σ. ΙΙ-1403, σκέψη 358).

41 Η προσφεύγουσα υπογραμμίζει ότι οι δεσμοί που τη συνέδεαν με την SDH εγγυώνταν την ανεξαρτησία του διοικητικού συμβουλίου και της διευθύνσεως της τελευταίας. Το κριτήριο όμως που γίνεται δεκτό από τη νομολογία για να συναχθεί η ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως κατεχόμενης από συνδεόμενες επιχειρήσεις είναι η υιοθέτηση ίδιας συμπεριφοράς στην οικεία αγορά (απόφαση του Δικαστηρίου της 27ης Απριλίου 1994, C-393/92, Almelo, Συλλογή 1994, σ. I-1477, σκέψη 42, και απόφαση του Πρωτοδικείου της 8ης Οκτωβρίου 1996, T-24/93, T-25/93, T-26/93 και Τ-28/93, Compagnie maritime belge transports κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1996, σ. ΙΙ-1201, σκέψεις 62 έως 68). Η υιοθέτηση ίδιας συμπεριφοράς στην αγορά είναι κάτι περισσότερο από την απλή σύγκλιση συμφερόντων, δεδομένου ότι η τελευταία αποτελεί εξάλλου τον κανόνα στις σχέσεις μεταξύ παραγωγών και εμπόρων, κατά μείζονα λόγο όταν υπάρχει κατάσταση διαρθρωτικού υπερεφοδιασμού της αγοράς όπως εν προκειμένω. Στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, η Επιτροπή δεν εξέτασε άλλωστε το ζήτημα της υπάρξεως σχέσεως μεταξύ των δύο επιχειρήσεων υπό το πρίσμα της υιοθετήσεως ίδιας συμπεριφοράς στην αγορά, αλλά αρκέστηκε να διαπιστώσει την ύπαρξη διαρθρωτικών δεσμών μεταξύ της προσφεύγουσας και της SDH/SDL (ανακοίνωση των αιτιάσεων, παράγραφοι 102, 103 και 104 επ.).

42 Ομοίως, η προσφεύγουσα παρατηρεί ότι, αν και η απουσία ανταγωνισμού στα πλαίσια κάθετης εμπορικής σχέσεως μεταξύ ενός παραγωγού και ενός εμπόρου μπορεί να αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως, δεν πρόκειται εντούτοις για επαρκή προϋπόθεση. Η προσφεύγουσα αμφιβάλλει στην πραγματικότητα για τον λυσιτελή χαρακτήρα της έννοιας της συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως στο πλαίσιο μιας κάθετης εμπορικής σχέσεως. Τονίζει εξάλλου ότι όλες οι υποθέσεις συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως που κρίθηκαν μέχρι σήμερα από τον κοινοτικό δικαστή αφορούσαν οριζόντιες εμπορικές σχέσεις. Στο υπόμνημα απαντήσεως, προσθέτει ότι μία κάθετη εμπορική σχέση χαρακτηρίζεται από την απουσία ανταγωνισμού.

43 Η προσφεύγουσα επικρίνει επιπλέον τον υποτιθέμενο συλλογικό χαρακτήρα των περισσοτέρων από τις καταχρήσεις που διαπράχθηκαν στα πλαίσια της υποτιθέμενης συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως. Επισημαίνει συναφώς ότι, αν και η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η ανταλλαγή προϋόντων οργανώθηκε αποκλειστικά από την SDL (παράγραφος 48 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως) και ότι η προσφεύγουσα δεν ειδοποιήθηκε σχετικά παρά στις 18 Ιουλίου 1988 (παράγραφος 52 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως), θεωρεί εντούτοις ότι πρόκειται για καταχρηστική εκμετάλλευση συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως. Κατηγορεί τέλος την Επιτροπή ότι ανακύκλωσε στην προσβαλλόμενη απόφαση ορισμένα πραγματικά περιστατικά, χρησιμοποιώντας τα συγχρόνως για να αποδείξει την ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως (παράγραφος 112 των αιτιολογικών σκέψεων) και την καταχρηστική εκμετάλλευση αυτής της συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως (παράγραφοι 117, 127 και 128 των αιτιολογικών σκέψεων), αντίθετα προς την αρχή η οποία συνάγεται συναφώς από τη νομολογία (προμνημονευθείσα απόφαση Compagnie maritime belge transports κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 67). Η ανακύκλωση αυτή συνιστά επίσης προσβολή των δικαιωμάτων αμύνης της και επομένως του άρθρου 4 του κανονισμού 99/63, στο μέτρο που η χρηματοδότηση από την προσφεύγουσα των εκπτώσεων που παραχωρούσε η SDL, χρηματοδότηση η οποία ήταν χωριστή από την παραχώρησή τους, δεν θεωρήθηκε στην ανακοίνωση των αιτιάσεων ως συνιστώσα κατάχρηση.

44 Διαπιστώνεται καταρχάς ότι, αν και η προσφεύγουσα αμφισβητεί τον συλλογικό χαρακτήρα της δεσπόζουσας θέσεως που κατείχε με την SDΗ/SDL μεταξύ 1985 και Φεβρουαρίου του 1990 στην αγορά της προοριζομένης για λιανική πώληση ζαχάρεως, ουδόλως αμφισβήτησε απεναντίας στην προσφυγή της ότι πραγματοποίησε περισσότερο από το 88 % των πωλήσεων που διενεργήθηκαν στην αγορά αυτή καθόλη τη διάρκεια της περιόδου της παραβάσεως (παράγραφος 159 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως). Έτσι, αν και αμφισβητεί ρητώς ότι κατείχε ατομική ή συλλογική δεσπόζουσα θέση στην αγορά της προοριζόμενης για βιομηχανική χρήση ζαχάρεως (βλ. κατωτέρω την εξέταση του δεύτερου λόγου των κυρίων αιτημάτων), δεν προέβαλε απεναντίας ειδικά επιχειρήματα ικανά να θέσουν υπό αμφισβήτηση την εκτίμηση σύμφωνα με την οποία κατείχε δεσπόζουσα θέση στην αγορά της προοριζόμενης για λιανική πώληση ζαχάρεως.

45 Εξάλλου, αν και η προσφεύγουσα προβάλλει τον αλυσιτελή χαρακτήρα του κριτηρίου που χρησιμοποίησε η Επιτροπή στην παράγραφο 112 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως για να αποδείξει την ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως, οι διάδικοι συμφωνούν πάντως όσον αφορά πολλές προϋποθέσεις που απαιτούνται βάσει της νομολογίας ώστε να μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα περί κατοχής συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως. Υπογραμμίζουν έτσι ότι, σύμφωνα με τη νομολογία, δύο ανεξάρτητες οικονομικές οντότητες μπορούν να κατέχουν συλλογική δεσπόζουσα θέση στην αγορά (προμνημονευθείσα απόφαση SIV κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 358, στην οποία αναφέρεται η παράγραφος 112 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως). Είναι επίσης της γνώμης ότι πρέπει να υπάρχουν στενοί δεσμοί μεταξύ των δύο οικονομικών οντοτήτων και ότι οι δεσμοί αυτοί πρέπει να είναι ικανοί να οδηγήσουν στην υιοθέτηση ίδιας συμπεριφοράς, ίδιας γραμμής δράσεως, στην οικεία αγορά. Οι δύο διάδικοι αναφέρονται συναφώς στις προμνημονευθείσες αποφάσεις Almelo και Compagnie maritime belge transports κ.λπ. κατά Επιτροπής).

46 Η ανάλυσή τους όσον αφορά την κατάσταση της νομολογίας επί του ζητήματος αυτού πρέπει να γίνει δεκτή. Πράγματι, σε συνέχεια της προηγούμενης νομολογίας του και της νομολογίας του Πρωτοδικείου (αποφάσεις του Δικαστηρίου Almelo, προμνημονευθείσα, σκέψη 42, της 5ης Οκτωβρίου 1995, C-96/94, Centro Servizi Spediporto, Συλλογή 1995, σ. Ι-2883, σκέψεις 32 και 33, της 17ης Οκτωβρίου 1995, C-140/94, C-141/94 και C-142/94, DIP κ.λπ., Συλλογή 1995, σ. Ι-3257, σκέψη 26, της 17ης Ιουνίου 1997, C-70/95, Sodemare κ.λπ., Συλλογή 1997, σ. Ι-3395, σκέψεις 45 και 46, και προμνημονευθείσες αποφάσεις SIV κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 358, και Compagnie maritime belge transports κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 62), το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι η συλλογική δεσπόζουσα θέση πολλών επιχειρήσεων συνίσταται στο να έχουν, ομού, ιδίως λόγω των διασυνδέσεων που υφίστανται μεταξύ τους, την εξουσία να υιοθετούν κοινή γραμμή δράσεως στην αγορά και να ενεργούν σε σημαντικό βαθμό ανεξάρτητα από τους λοιπούς ανταγωνιστές, από την πελατεία τους και, τελικώς, από τους καταναλωτές (απόφαση του Δικαστηρίου της 31ης Μαρτίου 1998, C-68/94 και C-30/95, Γαλλία κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1988, σ. Ι-1375, σκέψη 221).

47 Εν προκειμένω, πρέπει συνεπώς να εξεταστεί αν, λόγω των διασυνδέσεων που υπήρχαν μεταξύ της προσφεύγουσας και της SDL από το 1985 μέχρι τον Φεβρουάριο του 1990, οι εταιρίες αυτές είχαν την εξουσία να υιοθετούν κοινή γραμμή δράσεως στην αγορά.

48 Η προσφεύγουσα επικαλείται τη φύση των σχέσεών της με την SDL μέχρι το 1990 για να αμφισβητήσει την ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως. Επιμένει στην ανεξαρτησία των δύο εν λόγω εμπορικών οντοτήτων, η οποία καθεαυτή είναι ασύμβατη με την ύπαρξη δεσμών του τύπου αυτών τους οποίους επικαλείται η Επιτροπή.

49 Αφενός, η θέση της προσφεύγουσας στηρίζεται σε εσφαλμένο αξίωμα, κατά το οποίο η οικονομική ανεξαρτησία των δύο οικείων εμπορικών οντοτήτων αποτελεί εμπόδιο για την κατοχή συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως. Πράγματι, από τη νομολογία την οποία επικαλείται η προσφεύγουσα και μνημονεύεται ανωτέρω στη σκέψη 46 απορρέει ότι ο ανεξάρτητος χαρακτήρας και μόνον των οικείων οικονομικών οντοτήτων δεν μπορεί να αρκεί για να αποκλείσει τη δυνατότητα να κατέχουν συλλογική δεσπόζουσα θέση.

50 Αφετέρου, οι διασυνδέσεις μεταξύ της προσφεύγουσας και της SDL που διαπιστώνονται με την προσβαλλόμενη απόφαση αποδεικνύουν ότι οι δύο αυτές οικονομικές οντότητες είχαν μεταξύ 1985 και Φεβρουαρίου του 1990 την εξουσία να υιοθετούν κοινή γραμμή δράσεως στην αγορά.

51 Στην προσβαλλόμενη απόφαση (παράγραφος 112 των αιτιολογικών σκέψεων), η Επιτροπή αναφέρει, ως στοιχεία διασυνδέσεως, τη συμμετοχή της προσφεύγουσας στο κεφάλαιο της SDΗ, την εκπροσώπησή της στα διοικητικά συμβούλια της SDΗ και της SDL, τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων των εταιριών αυτών και τις διαδικασίες επικοινωνίας που αποσκοπούσαν να τη διευκολύνουν, καθώς και τους άμεσους οικονομικούς δεσμούς που συνίσταντο στην ανάληψη υποχρεώσεως της SDL να προμηθεύεται τα εμπορεύματά της αποκλειστικά από την προσφεύγουσα και στη χρηματοδότηση από την προσφεύγουσα όλων των ενεργειών προωθήσεως προϋόντων υπέρ των αγοραστών και των εκπτώσεων που παραχωρούσε η SDL στους πελάτες της. Τα στοιχεία αυτά εκτίθενται λεπτομερώς στις παραγράφους 29, 30 και 111 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως.

52 Τα επιχειρήματα με τα οποία η προσφεύγουσα προσπαθεί να θέσει υπό αμφισβήτηση την ακρίβεια των στοιχείων αυτών είναι συγχρόνως λίγα και κατά μεγάλο μέρος αβάσιμα. Έτσι, η προσφεύγουσα δεν αμφισβητεί ότι κατείχε το 51 % των μετοχών της SDΗ, η οποία κατείχε το σύνολο των μετοχών της SDL· ότι το ήμισυ των μελών του διοικητικού συμβουλίου της SDΗ ήταν εκπρόσωποί της· ότι ο γενικός διευθυντής της και πολλοί από τους διευθύνοντές της μετείχαν στο διοικητικό συμβούλιο της SDL· ότι από τον Ιούλιο του 1982 μέχρι τον Φεβρουάριο του 1990 ήταν υπεύθυνη, βάσει κατανομής αρμοδιοτήτων που αποφασίστηκε από κοινού τον Ιούλιο του 1982, για τις τεχνικές υπηρεσίες και την πολιτική διαθέσεως των προϋόντων στην αγορά, για την εμπορική στρατηγική, για τις ενέργειες προωθήσεως των προϋόντων και τις εκπτώσεις υπέρ των πελατών· ότι η SDL εξασφάλιζε τη διανομή της ζαχάρεως που παρήγε η προσφεύγουσα στην Ιρλανδία· ότι η SDL είχε αναλάβει την υποχρέωση, υπό την επιφύλαξη της επάρκειας των διατιθεμένων προϋόντων, να καλύπτει αποκλειστικά τις ανάγκες της σε ζάχαρη από την προσφεύγουσα και να μην εμπλέκεται σε ενέργειες αγοράς, πωλήσεως, μεταπωλήσεως ή προωθήσεως προϋόντων όμοιας ή ανάλογης φύσεως με εκείνη των προϋόντων που μπορούσε να διαθέσει η προσφεύγουσα· ότι η προσφεύγουσα και η SDL ήταν υποχρεωμένες να ανακοινώνουν αμοιβαίως μια σειρά πληροφοριών που αφορούσαν τη διάθεση στο εμπόριο, τις πωλήσεις, τη διαφήμιση, τις ενέργειες προωθήσεως των προϋόντων υπέρ των καταναλωτών και τα χρηματοδοτικά ζητήματα· και, τέλος, ότι σε μηνιαίες συνεδριάσεις μετείχαν εκπρόσωποι της SDL και της προσφεύγουσας.

53 Απεναντίας, η προσφεύγουσα διατείνεται ότι η υποχρέωση της SDL να προμηθεύεται τα προϋόντα της αποκλειστικά από αυτή δεν εμπόδισε την SDL να διενεργεί εμπόριο με ανταγωνιστικά προϋόντα, ιδίως στη Βόρεια Ιρλανδία μέσω της McKinney· ότι η SDL κατέβαλλε στην προσφεύγουσα έξοδα διαχειρίσεως σε εκτέλεση συμβάσεως, το ποσό τους δε διέφερε ετησίως και υπολογιζόταν από τον οικονομικό διευθυντή της SDL (έγγραφο της 23ης Οκτωβρίου 1991 απευθυνόμενο στους μετόχους της Greencore)· ότι αυτά τα έξοδα διαχειρίσεως δεν αποτελούσαν χρηματοδότηση της εμπορικής πολιτικής της SDL· ότι την προεδρία των μηνιαίων συνεδριάσεων μεταξύ των δύο επιχειρήσεων αναλάμβανε εκ περιτροπής ένας εκπρόσωπος της προσφεύγουσας και της SDL και όχι αποκλειστικά ο γενικός διευθυντής του τμήματος ζαχάρεως της προσφεύγουσας και, τέλος, ότι ο καθορισμός των τιμών της ζαχάρεως αποτελούσε ουσιαστικά ζήτημα εμπίπτον στην αρμοδιότητα της SDL.

54 Οι επικρίσεις αυτές δεν είναι εντούτοις ικανές να επηρεάσουν την αποδεικτική αξία των εγγράφων που χρησιμοποίησε η Επιτροπή για να στηρίξει την ανάλυσή της όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ της προσφεύγουσας και της SDL. Αρκεί συναφώς να εξεταστεί το απόσπασμα των πρακτικών της συνεδριάσεως του διοικητικού συμβουλίου της SDL, της 1ης Ιουλίου 1982, το οποίο περιλαμβάνεται στο παράρτημα 3 της ανακοινώσεως των αιτιάσεων:

«ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ IRISH SUGAR ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΕΩΣ ΤΩΝ ΠΡΟ$ΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ/ΠΩΛΗΣΕΙΣ/ΔΙΑΝΟΜΗ

Σήμερα, τα προϋόντα ζαχάρεως πωλούνται σε τρεις τομείς της αγοράς:

εσωτερική αγορά,

αγορά της Βόρειας Ιρλανδίας,

αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου.

Τη συνολική ευθύνη της δραστηριότητας της Irish Sugar φέρει η CSET [πρόκειται για τη συντομογραφία του 0νόματος υπό το οποίο ιδρύθηκε η προσφεύγουσα το 1933 από την Ιρλανδική Κυβέρνηση, δηλαδή "Comhlucht Siϊicre Ιireann, Teoranna"], η δε πολιτική που καθορίζεται από το διοικητικό συμβούλιο της CSET ενόψει των συνολικών συμφερόντων της CSET τίθεται σε εφαρμογή από την οργάνωση της CSET και τα διοικητικά συμβούλια των θυγατρικών εταιριών και των συνδεδεμένων εταιριών, στα οποία έχουν ανατεθεί ορισμένες από τις αρμοδιότητες αυτές.

Για να βελτιωθεί η οργάνωση και να απαλειφθούν οι τομείς όπου οι αρμοδιότητες δεν προσδιορίζονται σαφώς, είναι αναγκαίο:

α) να προσδιοριστούν τόσο τα καθήκοντα των συνεργατών του τμήματος ζαχάρεως της CSET και ο ρόλος της SDL όσον αφορά την πώληση και τη διανομή, όσο και οι συναρμοδιότητες για ζητήματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος, αναγνωρίζοντας σαφώς τη θέση της μητρικής εταιρίας CSET ως μείζονος δημόσιας επιχειρήσεως·

β) να προσδιοριστεί το πλαίσιο συνεργασίας και επικοινωνίας εντός του οποίου πρέπει να εργάζονται οι δύο εταιρίες·

γ) να προσδιοριστεί το πλαίσιο επικοινωνίας μεταξύ των ανωτέρω καθορισθέντων καθηκόντων και των μονάδων παραγωγής.

Για την επίτευξη των στόχων αυτών, προτείνεται να είναι η SDL υπεύθυνη των πωλήσεων, των μεθόδων προωθήσεως των προϋόντων και της διανομής όλων των προϋόντων ζαχάρεως της CSET στην εσωτερική αγορά και στην αγορά της Βόρειας Ιρλανδίας, η δε CSET να είναι υπεύθυνη για τη συνολική πολιτική της διαθέσεως των προϋόντων στην αγορά και για τις τεχνικές υπηρεσίες στις αγορές αυτές. Ακριβέστερα, τα καθήκοντα των συνεργατών των δύο εταιριών θα κατανεμηθούν ως εξής:

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ CSET

A) Εσωτερική αγορά και αγορά της Βόρειας Ιρλανδίας

1. Στρατηγική της διαθέσεως των προϋόντων στην αγορά.

2. Διαφήμιση (γενική και ειδική) (υπό την επιφύλαξη των όσων προβλέπονται στο κεφάλαιο περί συναρμοδιοτήτων).

3. Συσκευασία και παρουσίαση.

4. Εξέλιξη των προϋόντων.

5. Νέα προϋόντα.

6. Ποιότητα.

7. Αντιμετώπιση όλων των ενστάσεων των πελατών σχετικά με την ποιότητα και τη συσκευασία οι οποίες λαμβάνονται απευθείας ή διαβιβάζονται από την SDL, την J. C. Cole Ltd ή την William McKinney (1975) Ltd.

8. Τρόποι προωθήσεως των προϋόντων υπέρ των καταναλωτών.

9. Τεχνική υποστήριξη (συμπεριλαμβανομένων των R & D) και τεχνικές υπηρεσίες.

10. Διαθεσιμότητα των προϋόντων.

11. Εκπτώσεις στο αναγκαίο μέτρο για την επίτευξη του καλύτερου δυνατού επιπέδου όσον αφορά τόσο τις τιμές όσο και τις ποσότητες στην εσωτερική αγορά και στην αγορά της Βόρειας Ιρλανδίας.

Β) Αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου - Πωλήσεις, στρατηγική διαθέσεως των προϋόντων στην αγορά και διανομή

ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ SDL

1. Εκτέλεση και χρηματοδότηση των πωλήσεων, των μεθόδων προωθήσεως των προϋόντων και της διανομής τους όσον αφορά τα προϋόντα ζαχάρεως της CSET στις αγορές του Νότου και του Βορρά. Οι ανωτέρω αρμοδιότητες κατανέμονται μεταξύ των τομέων των τριών εταιριών SDL, J. C. Cole Ltd και William McKinney (1975) Ltd.

2. H SDL θα είναι αρμόδια για τις αποφάσεις επί των πωλήσεων, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού των τιμών για τις τρεις ανωτέρω εταιρίες πωλήσεως και διανομής. Οι αποφάσεις αυτές θα λαμβάνονται σύμφωνα με την καθοριζόμενη από τον γενικό διευθυντή του τμήματος ζαχάρεως πολιτική.

3. Υπό την επιφύλαξη των διαθεσίμων ποσοτήτων, η Sugar Distributors Ltd θα καλύπτει τις ανάγκες της σε ζάχαρη αποκλειστικά από την CSET και δεν θα μετέχει σε ενέργειες αγοράς, πωλήσεως, μεταπωλήσεως ή προωθήσεως προϋόντων όμοιας ή ανάλογης φύσεως με εκείνη των προϋόντων που διαθέτει η CSET.

4. Η SDL και η J. C. Cole Ltd θα διανέμουν τη ζάχαρη από το προσδιοριζόμενο από την CSET εργοστάσιο. Τα έξοδα διανομής θα λαμβάνονται από το εμπορικό περιθώριο επί των πωλήσεων.

5. Η διαχείριση/τιμολόγηση των πωλήσεων ζαχάρεως στο Ηνωμένο Βασίλειο θα πραγματοποιείται χωρίς πρόσθετα έξοδα διαχειρίσεως για την CSET.

Συναρμοδιότητες - καλύπτουσες ζητήματα αμοιβαίου ενδιαφέροντος

1) Επεξεργασία και έλεγχος της πολιτικής επί των τιμών και της προωθήσεως των προϋόντων ώστε να εξασφαλιστεί η διατήρηση των αγορών στο καλύτερο δυνατό επίπεδο από την άποψη των τιμών και των ποσοτήτων·

2) αμοιβαία κοινοποίηση πληροφοριών στο αναγκαίο μέτρο για καθένα από τα μέρη επί όλων των ζητημάτων που αφορούν τη διάθεση στο εμπόριο της ζαχάρεως, την εξέλιξη των πωλήσεων, τη διαφήμιση, τις μεθόδους προωθήσεως των προϋόντων υπέρ των καταναλωτών και τα χρηματοοικονομικά ζητήματα·

3) διαφήμιση απευθυνόμενη στους καταναλωτές για τη Βόρεια Ιρλανδία σε συνεργασία με το διοικητικό συμβούλιο της William McKinney (1975) Ltd·

4) έρευνα της αγοράς και κάθε άλλη μελέτη αναγκαία για την ενημέρωση επί των συνθηκών της αγοράς.

Για να εξασφαλιστεί ότι όλα τα ζητήματα σχετικά με το εμπόριο της ζάχαρης όπως υπογραμμίζονται ανωτέρω θα αποτελούν αντικείμενο πραγματικής ενημερώσεως μεταξύ της CSET και της SDL και ότι θα καλύπτονται προσηκόντως τα εμπίπτοντα στη συναρμοδιότητα ζητήματα, προτείνεται να πραγματοποιείται μια μηνιαία συνεδρίαση για την εξέταση όλων των ανωτέρω εκτιθεμένων ζητημάτων που αφορούν τη ζάχαρη μεταξύ του τμήματος ζαχάρεως της CSET και της SDL. Στις συνεδριάσεις αυτές θα μετέχουν:

για την CSET

ο γενικός διευθυντής - τμήμα ζαχάρεως,

ο γενικός διευθυντής επί της εμπορικής πολιτικής,

ο γενικός διευθυντής της περιοχής, Carlow,

ο ελεγκτής διαχειρίσεως - (...)(;)·

για την SDL

ο γενικός διευθυντής,

ο διευθυντής των πωλήσεων,

ο διευθυντής των οικονομικών υπηρεσιών.

Των συνεδριάσεων θα προεδρεύει ο γενικός διευθυντής του τμήματος ζαχάρεως. Άλλα πρόσωπα θα παρίστανται στο αναγκαίο μέτρο.»

55 Λαμβανομένων υπόψη του περιεχομένου του εγγράφου αυτού και των στοιχείων που παρατίθενται στην προσβαλλόμενη απόφαση, ο ισχυρισμός της προσφεύγουσας κατά τον οποίο η SDL διενεργούσε εμπόριο ανταγωνιστικών προϋόντων στη Βόρεια Ιρλανδία, μέσω της McKinney, ουδόλως θέτει υπό αμφισβήτηση την εκτίμηση της Επιτροπής σχετικά με τη ρήτρα αποκλειστικού εφοδιασμού της SDL από την προσφεύγουσα. Καταρχάς, πρόκειται για ισχυρισμό μη στηριζόμενο σε κανένα ειδικό αποδεικτικό στοιχείο. Έπειτα, η McKinney δεν δεσμευόταν καταρχήν νομικά από την ανάληψη της υποχρεώσεως της SDL έναντι της προσφεύγουσας. Το ίδιο ισχύει σχετικά με τις διευκρινίσεις τις οποίες διατύπωσε στην απάντησή της επί γραπτής ερωτήσεως του Πρωτοδικείου όσον αφορά τις πωλήσεις γερμανικής και γαλλικής ζαχάρεως μέσω της εταιρίας Trilby Trading Ltd, ως προς την οποία η προσφεύγουσα διατείνεται ότι απέκτησε το 51 % του κεφαλαίου τον Αύγουστο του 1987. Αντίθετα προς τους ισχυρισμούς της προσφεύγουσας, τα μόνα παραδείγματα που προβάλλει για να επιχειρήσει να ελαχιστοποιήσει τη σημασία της ρήτρας αποκλειστικού εφοδιασμού που αποφασίστηκε το 1982, ήτοι τις πωλήσεις της McKinney στη Βόρεια Ιρλανδία και τις πωλήσεις της Trilby Trading Ltd μετά τον Αύγουστο του 1984, τείνουν μάλλον να αποδείξουν ότι η SDL παρέμεινε πιστή στην υποχρέωσή της. Πράγματι, στα πρακτικά της συνεδριάσεως του διοικητικού συμβουλίου της SDL της 1ης Ιουλίου 1982 μνημονεύεται επίσης η McKinney όταν τα ζητήματα αφορούν την εταιρία αυτή. Η ρήτρα αποκλειστικού εφοδιασμού, όπως είναι διατυπωμένη στα εν λόγω πρακτικά, δεν αφορά όμως ρητώς τη McKinney. Τέλος, το παράδειγμα της McKinney αφορά τη Βόρεια Ιρλανδία η οποία δεν περιλαμβάνεται στη γεωγραφική αγορά την οποία αφορά η παρούσα υπόθεση.

56 Η παρουσίαση των χαρακτηριστικών της χρηματοδοτήσεως των εκπτώσεων που παραχωρούσε η SDL στους πελάτες της, στην οποία προβαίνει η προσφεύγουσα, χαρακτηρίζεται από αντιφάσεις. Έτσι, στην παράγραφο 28, δεύτερο εδάφιο, της προσφυγής της αναγνωρίζει ότι αναλάμβανε όλες τις εκπτώσεις που παραχωρούσε η SDL, καθώς και τα έξοδα προωθήσεως και διαφημίσεως, αρνείται δε στη συνέχεια, στο υπόμνημα απαντήσεως, ότι χρηματοδοτούσε τις εκπτώσεις που παραχωρούσε η SDL. Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να θεωρηθεί ότι η Επιτροπή αξιολόγησε ορθά τη φύση των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών που συνέδεαν την προσφεύγουσα και την SDL. Το περιεχόμενο του εγγράφου που απηύθυνε ο πρόεδρος της Greencore στους μετόχους στις 23 Οκτωβρίου 1991 δεν μπορεί να έχει καμία χρησιμότητα επί του σημείου αυτού, εφόσον δεν περιλαμβάνει διευκρινίσεις σχετικά με την κατανομή καθεαυτή των ρόλων μεταξύ της προσφεύγουσας και της SDL.

57 Ομοίως, ο ισχυρισμός ότι των «μηνιαίων ενημερωτικών συνεδριάσεων» μεταξύ της προσφεύγουσας και της SDL προήδρευαν εκ περιτροπής οι εκπρόσωποί τους όχι μόνο δεν στηρίζεται σε κανένα αποδεικτικό στοιχείο αλλά είναι επιπλέον αλυσιτελής. Δεν έχει πράγματι σημασία να καθοριστεί ποιος προήδρευε εκ περιτροπής των μηνιαίων συνεδριάσεων, δεδομένου ότι η ύπαρξή τους και μόνη είναι καθοριστική για να αποδειχθεί ότι τέτοιες συνεδριάσεις αποτελούν στοιχείο διασυνδέσεως κατά την έννοια της νομολογίας (βλ. ανωτέρω σκέψη 46). Επιπλέον, πρέπει να διαπιστωθεί ότι το κείμενο των πρακτικών της συνεδριάσεως του διοικητικού συμβουλίου της SDL της 1ης Ιουλίου 1982 δεν επιδέχεται καμία αμφισβήτηση, δεδομένου ότι κατά τα εκεί αναγραφόμενα: «Των συνεδριάσεων θα προεδρεύει ο γενικός διευθυντής του τμήματος ζαχάρεως.»

58 Οι επικρίσεις της προσφεύγουσας σχετικά με την πολιτική καθορισμού τιμών, σύμφωνα με τις οποίες η πολιτική αυτή ενέπιπτε ουσιαστικά στην αρμοδιότητα της SDL, δεν ανταποκρίνονται επίσης στο περιεχόμενο των πρακτικών της συνεδριάσεως του διοικητικού συμβουλίου της SDL της 1ης Ιουλίου 1982, όπου διευκρινίζεται, στην παράγραφο 2 του τίτλου που αφορά τις αρμοδιότητες της SDL: «Η SDL θα είναι αρμόδια για τις αποφάσεις επί των πωλήσεων, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού των τιμών για τις τρεις ανωτέρω εταιρίες πωλήσεως και διανομής. Οι αποφάσεις αυτές θα λαμβάνονται σύμφωνα με την καθοριζόμενη από τον γενικό διευθυντή του τμήματος ζαχάρεως πολιτική.» Επιπλέον, οι ισχυρισμοί αυτοί δεν στηρίζονται και πάλι σε κανένα ειδικό αποδεικτικό στοιχείο. Το έγγραφο του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου της Greencore προς τους μετόχους, της 23ης Οκτωβρίου 1991, ουδεμία μνεία περιλαμβάνει σχετική με την κατανομή αρμοδιοτήτων όσον αφορά τον καθορισμό των τιμών.

59 Κατά συνέπεια, η προσφεύγουσα δεν κατόρθωσε να αποδείξει ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε πλάνη εκτιμήσεως θεωρώντας ότι τα μνημονευόμενα στην προσβαλλόμενη απόφαση στοιχεία διασυνδέσεως απεδείκνυαν ότι η SDL και η προσφεύγουσα είχαν, μεταξύ 1985 και Φεβρουαρίου του 1990, την εξουσία να υιοθετούν κοινή γραμμή δράσεως στην αγορά (βλ. ανωτέρω σκέψη 46).

60 Επιπλέον, οι λοιποί επιχειρηματίες στην αγορά θεωρούσαν ότι η προσφεύγουσα και η SDL αποτελούσαν μία και μόνη οικονομική οντότητα. Έτσι, η ASI International Foods, πρώην ASI International Trading Ltd, εταιρία εισαγωγής γαλλικής ζαχάρεως στην ιρλανδική αγορά (στο εξής: ΑSI), απέστειλε στην προσφεύγουσα, στις 18 Ιουλίου 1988, έγγραφο διατυπώσεως παραπόνων για τη συμπεριφορά της καθώς και τη συμπεριφορά της SDL στην αγορά. Ο συντάκτης του εγγράφου αυτού, που απευθύνεται στον γενικό διευθυντή της προσφεύγουσας, αναφέρει: «Σας γράφω για να επιστήσω την προσοχή σας στην αθέμιτη πρακτική που εφαρμόζει άμεσα η επιχείρησή σας ή η ελεγχόμενη από σας SDL, όσον αφορά τις προσπάθειές μας για τη λιανική πώληση της ζαχάρεώς μας Eurolux σε συσκευασία του ενός κιλού στην Ιρλανδία.»

61 Το γεγονός ότι η προσφεύγουσα και η SDL έχουν κάθετη οικονομική σχέση δεν επηρεάζει τη διαπίστωση αυτή.

62 Καταρχάς, από τα δικόγραφα που κατέθεσε η προσφεύγουσα προκύπτει ότι οι δύο εταιρίες ήταν δραστήριες στην ίδια αγορά, από το 1985 μέχρι το 1990, πράγμα που αντικρούει την ύπαρξη μιας αποκλειστικά κάθετης εμπορικής σχέσεως. Πράγματι, στην παράγραφο 27 της προσφυγής της, η προσφεύγουσα παραθέτει ένα απόσπασμα συμφωνίας συναφθείσας μεταξύ των μετόχων της SDΗ το 1975, που διευκρινίζει ότι «η SDL και η Sugar Company ασκούν την εμπορική τους δραστηριότητα ως ανεξάρτητες και ανταγωνιστικές επιχειρήσεις». Επιπλέον, σε απάντηση επί γραπτής ερωτήσεως του Πρωτοδικείου, η προσφεύγουσα επιμένει στο γεγονός ότι η SDL διένειμε όλα τα προϋόντα της προσφεύγουσας στην αγορά της προοριζόμενης για λιανική πώληση ζαχάρεως μόνον από το 1988 και μετέπειτα. Παραθέτει εξάλλου πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες, στην αγορά της προοριζόμενης για βιομηχανική χρήση ζαχάρεως, η SDL και η προσφεύγουσα μοιράζονταν την αγορά με μια τρίτη επιχείρηση, την Harcourt Agency Ltd, μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του '80. Απεναντίας, αν και διατείνεται ότι δεν ήταν πλέον παρούσα στην αγορά της προοριζόμενης για βιομηχανική χρήση ζαχάρεως από το 1985 μέχρι το 1989, δεν προσκομίζει κανένα αποδεικτικό στοιχείο προς στήριξη του ισχυρισμού αυτού. Υπό τις συνθήκες αυτές, το επιχείρημα που αντλεί η προσφεύγουσα από την απουσία ανταγωνισμού μεταξύ αυτής και της SDL μπορεί ήδη να απορριφθεί.

63 Έπειτα, η νομολογία δεν περιλαμβάνει καμία ένδειξη από την οποία θα μπορούσε να συναχθεί ότι η έννοια της συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως είναι ανεφάρμοστη σε δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις που έχουν κάθετη εμπορική σχέση. Όπως υπογραμμίζει η Επιτροπή, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι επιχειρήσεις έχουσες κάθετη σχέση, χωρίς ωστόσο να συνδέονται μέχρι σημείου να αποτελούν μία και μόνη επιχείρηση, δεν μπορούν να εκμεταλλεύονται καταχρηστικά μία συλλογική δεσπόζουσα θέση, εκτός αν γίνει δεκτό ότι η εφαρμογή του άρθρου 86 της Συνθήκης παρουσιάζει κενό.

64 Εξάλλου, δεδομένου ότι όλα τα πραγματικά περιστατικά τα οποία εκτίθενται στην προσβαλλόμενη απόφαση για να αποδείξουν την κατοχή συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως από την προσφεύγουσα και την SDL μνημονεύθηκαν στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, η προσφεύγουσα δεν μπορεί τώρα να προσάψει στην Επιτροπή ότι δεν εξέτασε, στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, τις σχέσεις μεταξύ των δύο επιχειρήσεων υπό το πρίσμα της ίδιας συμπεριφοράς στην αγορά. Όπως υπογραμμίζει η Επιτροπή στα πλαίσια των συζητήσεων σχετικά με τον προσδιορισμό του ποσού του προστίμου, η προσφεύγουσα είχε απόλυτα συνείδηση της φύσεως των δεσμών της με την SDL και του τρόπου κατά τον οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί αυτή στην αγορά. Ένα σημείωμα με τίτλο «Σημειώσεις σχετικά με τη συνεδρίαση της 21ης Νοεμβρίου 1988 με την SDL» (παράρτημα 3 της ανακοινώσεως των αιτιάσεων) αναφέρει πράγματι στην παράγραφο 6: «Η κατοχή του 51 % της SDL θα έπρεπε να αποτρέψει κάθε ενέργεια εναντίον μας δυνάμει του άρθρου 85. Θα έπρεπε να χρησιμοποιήσουμε την έντονη παρουσία μας στην SDL ώστε να αποφευχθεί κάθε παράβαση του άρθρου 86.»

65 Η προσφεύγουσα δεν μπορεί επίσης να επικαλεστεί υπέρ αυτής την υποτιθέμενη απουσία συλλογικού χαρακτήρα των καταχρήσεων δεσπόζουσας θέσεως που διαπιστώθηκαν με την προσβαλλόμενη απόφαση.

66 Πράγματι, αν και η ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως συνάγεται από τη θέση που κατέχουν ομού οι οικείες οικονομικές οντότητες στη σχετική αγορά, η κατάχρηση δεν πρέπει κατ' ανάγκη να προέρχεται από όλες τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις. Πρέπει μόνο να μπορεί να διαπιστωθεί ως μία από τις εκφάνσεις της κατοχής τέτοιας συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως. Κατά συνέπεια, επιχειρήσεις κατέχουσες συλλογική δεσπόζουσα θέση μπορούν να έχουν κοινή ή ατομική καταχρηστική συμπεριφορά. Αρκεί η καταχρηστική αυτή συμπεριφορά να συνδέεται με την εκμετάλλευση της συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως που κατέχουν στην αγορά οι επιχειρήσεις. Εν προκειμένω, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η εκμετάλλευση αυτής της συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως εντασσόταν σε μια σταθερή και συνολική πολιτική διατηρήσεως και ενισχύσεως της θέσεως αυτής και ότι η συμπεριφορά που υιοθέτησε τόσο η SDL όσο και η προσφεύγουσα κατά τη διάρκεια της περιόδου μεταξύ 1985 και Φεβρουαρίου του 1990 απέρρεε από την πολιτική αυτή. Στην παράγραφο 117 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως διευκρινίζεται έτσι: «Τα μέτρα που ελήφθησαν από [την προσφεύγουσα] πριν το 1990 όσον αφορά τον περιορισμό των μεταφορών, από τις δύο εταιρίες αναφορικά με τις συνοριακές εκπτώσεις, τις επιστροφές κατά την εξαγωγή και την έκπτωση τακτικού πελάτη, και από την SDL όσον αφορά την ανταλλαγή του προϋόντος και την επιλεκτική τιμολόγηση, αποφασίστηκαν από μία θέση κοινής υπεροχής [ελήφθησαν βάσει κοινής δεσπόζουσας θέσεως].» Η Επιτροπή ορθά συνεπώς έκρινε ότι η ατομική συμπεριφορά μιας από τις επιχειρήσεις που κατέχουν συλλογική δεσπόζουσα θέση συνιστούσε καταχρηστική εκμετάλλευση της θέσεως αυτής.

67 Η προσφεύγουσα δεν μπορεί επίσης να επικρίνει την «ανακύκλωση» ορισμένων πραγματικών περιστατικών στην προσβαλλόμενη απόφαση, υπό την έννοια την οποία αποδίδει η νομολογία στον όρο αυτό (βλ. προμνημονευθείσες αποφάσεις SIV κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 360, και Compagnie maritime belge transports κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 67). Η Επιτροπή δεν χρησιμοποίησε τα ίδια πραγματικά περιστατικά για να διπιστώσει την ύπαρξη συλλογικής δεσπόζουσας θέσεως και για να αποδείξει την καταχρηστική εκμετάλλευση της θέσεως αυτής. Έτσι, η χρηματοδότηση από την προσφεύγουσα των παραχωρουμένων από την SDL εκπτώσεων, αν και θεωρήθηκε πράγματι από την Επιτροπή ως ένα από τα στοιχεία διασυνδέσεως μεταξύ των δύο οικονομικών οντοτήτων (βλ. ανωτέρω σκέψη 51), ουδόλως θεωρήθηκε ως καταχρηστική συμπεριφορά καθεαυτή. Η καταχρηστική συμπεριφορά συνίσταται στην παραχώρηση ορισμένων εκπτώσεων υπό τις ειδικές συνθήκες της οικείας αγοράς κατά την περίοδο εκείνη. Η προσφεύγουσα δεν μπορεί συνεπώς να διατείνεται ότι απέδειξε την προσβολή των δικαιωμάτων αμύνης της και την παράβαση του άρθρου 4 του κανονισμού 99/63.

68 Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου των κυρίων αιτημάτων πρέπει να απορριφθεί καθώς και, κατά συνέπεια, ο λόγος αυτός στο σύνολό του.

2. Όσον αφορά την ύπαρξη δεσπόζουσας θέσεως της προσφεύγουσας στην αγορά της προοριζόμενης για βιομηχανική χρήση ζαχάρεως

69 Η προσφεύγουσα προβάλλει, στα πλαίσια του δεύτερου αυτού λόγου, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, καθόσον διαπιστώνει ότι κατείχε δεσπόζουσα θέση στην αγορά της προοριζόμενης για βιομηχανική χρήση ζαχάρεως, πάσχει προφανή πραγματική και νομική πλάνη.

70 Διαπιστώνεται πάντως ότι η προσφεύγουσα ουδόλως αμφισβήτησε ότι κατείχε, καθόλη την επίμαχη περίοδο (1985 έως 1995), τμήμα της αγοράς της βιομηχανικης ζαχάρεως στην Ιρλανδία ανώτερο του 90 % (παράγραφος 108 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως). Όπως όμως υπογράμμισε η Επιτροπή στην προσβαλλόμενη απόφαση (παράγραφος 100 των αιτιολογικών σκέψεων), η δεσπόζουσα θέση αφορά την κατάσταση οικονομικής ισχύος μιας επιχειρήσεως, που της δίνει την εξουσία να εμποδίζει τη διατήρηση αποτελεσματικού ανταγωνισμού στην εν λόγω αγορά, παρέχοντάς της τη δυνατότητα να συμπεριφέρεται σε σημαντική έκταση ανεξάρτητα έναντι των ανταγωνιστών, των πελατών της και, τελικά, των καταναλωτών (προμνημονευθείσα απόφαση Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής, σκέψη 38). Η ύπαρξη δεσπόζουσας θέσεως μπορεί να προκύπτει από πολλούς παράγοντες οι οποίοι, εξεταζόμενοι μεμονωμένα, δεν είναι αναγκαία καθοριστικοί. Πάντως, μεταξύ των παραγόντων αυτών, εξαιρετικά σημαντικά τμήματα της αγοράς αποτελούν καθεαυτά, πλην εξαιρετικών περιστάσεων, την απόδειξη της υπάρξεως μεγάλης εκτάσεως δεσπόζουσας θέσεως (αποφάσεις του Δικαστηρίου Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής, προμνημονευθείσα, σκέψη 41, και της 3ης Ιουλίου 1991, C-62/86, AKZO κατά Επιτροπής, Συλλογή 1991, σ. I-3359, σκέψη 60· αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 12ης Δεκεμβρίου 1991, T-30/89, Hilti κατά Επιτροπής, Συλλογή 1991, σ. II-1439, σκέψη 91, της 6ης Οκτωβρίου 1994, T-83/91, Tetra Pak κατά Επιτροπής, Συλλογή 1994, σ. II-755, σκέψη 109, και Compagnie maritime belge transports κ.λπ. κατά Επιτροπής, προμνημονευθείσα, σκέψη 76). Προκύπτει έτσι από τη νομολογία ότι τμήμα της αγοράς ανώτερο του 50 % αποτελεί, καθεαυτό, απόδειξη της υπάρξεως δεσπόζουσας θέσεως στην οικεία αγορά (προμνημονευθείσα απόφαση AKZO κατά Επιτροπής, σκέψη 60).

71 Η δεσπόζουσα θέση της προσφεύγουσας στην αγορά της προοριζόμενης για βιομηχανική χρήση ζαχάρεως στην Ιρλανδία από το 1985 έως το 1995 μπορούσε συνεπώς, καταρχήν, να συναχθεί από τη διαπίστωση και μόνη ότι, κατά την περίοδο αυτή, η προσφεύγουσα πραγματοποίησε πλέον του 90 % των πωλήσεων της αγοράς βιομηχανικής ζαχάρεως στην Ιρλανδία.

72 Η προσφεύγουσα θεωρεί εντούτοις ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε πλάνη μη λαμβάνοντας ορθά υπόψη τέσσερα στοιχεία τα οποία, κατά την άποψή της, συνιστούν εξαιρετικές περιστάσεις, υπό την έννοια της προαναφερθείσας νομολογίας, και τα οποία αφορούν, αφενός, την απουσία ανεξαρτησίας σε σχέση προς τους ανταγωνιστές (υποτιθέμενη μη δυνατότητα προσβάσεως στην ιρλανδική αγορά και μη λήψη υπόψη του δυνητικού ανταγωνισμού) και, αφετέρου, την απουσία ανεξαρτησίας της έναντι των πελατών (απουσία ανεξαρτησίας έναντι των μεγαλυτέρων πελατών της και οικονομικές απώλειες).

Όσον αφορά την υποτιθέμενη απουσία ανεξαρτησίας της προσφεύγουσας έναντι των ανταγωνιστών της

73 Πρώτον, η προσφεύγουσα αμφισβητεί ότι η η ιρλανδική αγορά ήταν απρόσιτη στους εγκατεστημένους στα άλλα κράτη μέλη παραγωγούς ζαχάρεως (παράγραφος 107 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως). Προβάλλει ότι το κόστος μεταφοράς ουδόλως εμπόδισε τις εισαγωγές προοριζόμενης για βιομηχανική χρήση ζαχάρεως στην Ιρλανδία κατά την υπό εξέταση περίοδο. Η ορθή κατανόηση της κοινής οργανώσεως της αγοράς ζαχάρεως γενικώς και του καθορισμού των τιμών της ζαχάρεως ειδικώς αποδεικνύει το μη βάσιμο τέτοιου ισχυρισμού. Υπενθυμίζοντας τους στόχους αυτής της κοινής οργανώσεως, η προσφεύγουσα υπογραμμίζει ότι ο κατά περιοχές καθορισμός της τιμής παρεμβάσεως δεν αντικατοπτρίζει πλέον τόσο το κόστος της μεταφοράς και ότι οι πιθανότητες επιτυχίας των εξαγωγών προς την Ιρλανδία εξαρτώνται, ιδίως, από τη διαφορά των τιμών της ζαχάρεως μεταξύ της Ιρλανδίας και των λοιπών κρατών μελών (υποσημείωση 11 στην παράγραφο 22 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως).

74 Η προσφεύγουσα επισημαίνει επίσης ότι, στην προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή δέχεται ότι οι μέσες τιμές εργοστασίου για την κρυσταλλική ζάχαρη χύδην στην Ιρλανδία συγκαταλέγονται μεταξύ των υψηλοτέρων της Κοινότητας και ήταν σταθερά υψηλότερες από τις μέσες τιμές στο Ηνωμένο Βασίλειο (παράγραφος 108 των αιτιολογικών σκέψεων) και ότι η θαλάσσια μεταφορά ζαχάρεως μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Βόρειας Ιρλανδίας δεν παρουσιάζει εμπόδια (παράγραφος 96 των αιτιολογικών σκέψεων). Εξ αυτών συνάγει ότι η Επιτροπή δεν θεωρεί το κόστος μεταφοράς ως μείζον εμπόδιο στις εισαγωγές στη Βόρεια Ιρλανδία, παρά το περιορισμένο μέγεθος της εν λόγω αγοράς. Δεν συντρέχει επομένως κανένας λόγος να γίνει διαφορετική εκτίμηση όσον αφορά την επίπτωση, επί των εισαγωγών, του κόστους μεταφοράς προς την Ιρλανδία.

75 Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι εισαγωγές βιομηχανικής ζαχάρεως στην Ιρλανδία πραγματοποιούνταν πάντοτε, ειδικά ζαχάρεως σε σάκους με προέλευση από τη Γαλλία (παράγραφος 102 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως). Ομοίως, η εταιρία Gem Pack Ltd (στο εξής: Gem Pack), εταιρία συσκευασίας ζαχάρεως ανταγωνιστική της προσφεύγουσας στην αγορά της προοριζόμενης για λιανική πώληση ζαχάρεως, και η εταιρία Irish Biscuits Ltd (στο εξής: Irish Biscuits), ένας από τους σημαντικότερους πελάτες της, εισάγουν σήμερα αντιστοίχως το 75 % και το 30 % των αναγκών τους σε βιομηχανική ζάχαρη. Η Επιτροπή δέχθηκε ότι η ανάγκη ειδικών εμπορευματοκιβωτίων και το αντίστοιχο πρόσθετο κόστος δεν αποτελούν πλέον εμπόδιο στην εισαγωγή χύδην ζαχάρεως (παράγραφος 95 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως). Η προσφεύγουσα επισημαίνει επιπλέον ότι υπάρχει επίσης η απειλή εισαγωγών πλεονασματικών ποσοτήτων ζαχάρεως οι οποίες δημιουργήθηκαν λόγω της κοινής οργανώσεως της αγοράς ζαχάρεως, λαμβανομένης υπόψη της χαμηλότερης τιμής αυτής της πλεονασματικής ζαχάρεως. Μνημονεύει συναφώς τα κοινοτικά πλεονάσματα για τα έτη 1990/1991 και 1995, τα οποία ανέρχονταν αντίστοιχα σε 4 200 000 τόνους και σε 3 100 000 τόνους.

76 Η προσφεύγουσα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, έστω και αν ο προκαλούμενος από τις εισαγωγές ανταγωνισμός είναι σχετικά περιορισμένος από άποψη ποσοτήτων, είχε εντούτοις επίπτωση περισσότερο από περιθωριακή επί της ανταγωνιστικής της θέσεως, αντίθετα προς τους ισχυρισμούς της Επιτροπής στην προσβαλλόμενη απόφαση (παράγραφος 105 των αιτιολογικών σκέψεων).

77 Δεύτερον, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε νομική πλάνη προβαίνοντας σε αλυσιτελή εκτίμηση όσον αφορά τον δυνητικό ανταγωνισμό. Υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με τη νομολογία, για να διαπιστωθεί η ύπαρξη ή η ανυπαρξία δυνητικού ανταγωνισμού στην αγορά, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ενδεχόμενες αχρησιμοποίητες παραγωγικές ικανότητες που είναι ικανές να δημουργήσουν, μεταξύ των εγκατεστημένων στην οικεία αγορά παραγωγών, μια κατάσταση δυνητικού ανταγωνισμού (προμνημονευθείσα απόφαση Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής, σκέψη 48). Για την ταυτότητα των λόγων, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι, εν προκειμένω, υπήρχε δυνητικός ανταγωνισμός στην αγορά της βιομηχανικής ζαχάρεως στην Ιρλανδία, στο μέτρο που η αγορά μπορούσε να εφοδιάζεται με ποσότητες υπερβαίνουσες κατά πολύ τις ανάγκες της, λόγω των πλεονασμάτων παραγωγής στην κοινοτική αγορά που οφείλονται στην κοινή οργάνωση της αγοράς ζαχάρεως, χωρίς οι ανταγωνιστές της να αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες οικονομικές και χρηματοδοτικές δυσχέρειες.

78 Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι, με την απόφαση της 30ής Ιουλίου 1991, αναγνωρίζουσα το συμβατό με την κοινή αγορά μιας συγκεντρώσεως επιχειρήσεων (υπόθεση N IV/M.062 - Eridania/ISI) βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) 4064/89 του Συμβουλίου (ΕΕ C 204, σ. 1), σχετικά με συγκέντρωση επιχειρήσεων στην αγορά ζαχάρεως στην Ιταλία, η Επιτροπή υιοθέτησε διαφορετική αντίληψη της αγοράς βιομηχανικής ζαχάρεως, καθόσον έκρινε ότι δεν υπήρχε κίνδυνος η συγχωνευθείσα οικονομική οντότητα, λαμβανομένων υπόψη της απειλής εισαγωγών ζαχάρεως σε χαμηλή τιμή από γειτονικές περιφέρειες και του χαμηλού κόστους μεταφοράς, να καταλάβει δεσπόζουσα θέση στην αγορά της. Η Επιτροπή υπέπεσε, κατά την άποψη της προσφεύγουσας, σε νομική πλάνη μεταχειριζόμενη την Ιρλανδία και την Ιταλική Δημοκρατία κατά τρόπο τόσο διαφορετικό, ενώ τα δύο αυτά κράτη μέλη θεωρούνται αμφότερα ως ελλειμματικές περιφέρειες στην κοινή οργάνωση της αγοράς ζαχάρεως.

79 Εν πάση περιπτώσει, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει νομική πλάνη δεδομένου ότι δεν περιλαμβάνει καμία εκτίμηση σχετικά με τον δυνητικό ανταγωνισμό στην αγορά της βιομηχανικής ζαχάρεως στην Ιρλανδία. Διαπιστώνει επιπλέον ότι, έστω και αν η Επιτροπή εξακολουθεί να παρακάμπτει το ζήτημα της υπάρξεως δυνητικού ανταγωνισμού στα πλαίσια της παρούσας διαδικασίας, οι εκτιμήσεις σχετικά με τις εκπτώσεις περιφερειακού παράγοντα (στο εξής: ΕΠΠ) συνεπάγονται την αναγνώριση της υπάρξεως και της επιρροής του δυνητικού ανταγωνισμού που προκύπτει από τη δυνατότητα προμήθειας φθηνότερης βιομηχανικής ζαχάρεως από άλλα κράτη μέλη.

80 Το επιχείρημα της προσφεύγουσας κατά το οποίο η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη τον δυνητικό ανταγωνισμό στην αγορά βιομηχανικής ζαχάρεως είναι απορριπτέο. Αρκεί να επισημανθεί ότι η Επιτροπή εντόπισε ιδίως τους ανταγωνιστές της προσφεύγουσας στην αγορά αυτή (παράγραφος 102 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως) και έλαβε υπόψη την ύπαρξη ανταγωνισμού απορρέοντος από τις εισαγωγές ζαχάρεως (παράγραφος 107 των αιτιολογικών σκέψεων). Στα υπομνήματά της, η Επιτροπή υπογραμμίζει άλλωστε ότι αναγνώρισε την ύπαρξη κάποιου ανταγωνισμού καθώς και δυνητικού ανταγωνισμού λόγω των εισαγωγών, αλλά κατέληξε στη διαπίστωση ότι, στην πραγματικότητα, μόνη η ASI επιδίωξε πράγματι, ως επιχείρηση ανταγωνιστική της προσφεύγουσας, να εισαγάγει βιομηχανική ζάχαρη στην Ιρλανδία, πράγμα που δεν αμφισβήτησε η προσφεύγουσα. Επομένως, μακράν του να επηρεάζει τη διαπίστωση της Επιτροπής, το γεγονός ότι μεταξύ των πελατών της προσφεύγουσας στη βιομηχανική αγορά μόνον οι Gem Pack και British Biscuits εισήγαν βιομηχανική ζάχαρη επιβεβαιώνει απεναντίας την αδυναμία του ανταγωνισμού που απέμενε στην ιρλανδική αγορά. Ομοίως, όπως εξάλλου επισημαίνει η ίδια η προσφεύγουσα, η ύπαρξη των ΕΠΠ που διαπιστώνεται με την προσβαλλόμενη απόφαση (παράγραφοι 70 έως 72 και 136 έως 144 των αιτιολογικών σκέψεων), αποδεικνύει επίσης ότι η Επιτροπή διαπίστωσε την ύπαρξη κάποιου πραγματικού ανταγωνισμού καθώς και δυνητικού ανταγωνισμού λόγω των εισαγωγών.

81 Τα επιχειρήματα που προέβαλε η προσφεύγουσα στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, τόσο στα υπομνήματά της όσο και σε απάντηση επί γραπτής ερωτήσεως του Πρωτοδικείου, δεν είναι άλλωστε ικανά να αποδείξουν ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε πλάνη κατά την εκτίμηση των αποτελεσμάτων του κόστους μεταφοράς επί των εισαγωγών βιομηχανικής ζαχάρεως στην Ιρλανδία.

82 Στην προσβαλλόμενη απόφαση (παράγραφος 95 των αιτιολογικών σκέψεων), η Επιτροπή έλαβε υπόψη τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας, κατά τα οποία οι ιδιαιτερότητες της κοινής οργανώσεως της αγοράς ζαχάρεως και η ύπαρξη σημαντικών πλεονασμάτων σε άλλα κράτη μέλη μαρτυρούν την ύπαρξη δυνητικού ανταγωνισμού από τις εισαγωγές. Μακράν του να αμφισβητεί τους ισχυρισμούς της προσφεύγουσας, η Επιτροπή τονίζει ότι «οι εισαγωγές ζάχαρης στην Ιρλανδία μέχρι στιγμής καλύπτουν μικρό μόνο μέρος της συνολικής κατανάλωσης κρυσταλλικής ζάχαρης στην Ιρλανδία». Η προσφεύγουσα δεν αμφισβήτησε την ακρίβεια της διαπιστώσεως αυτής.

83 Η Επιτροπή συνεχίζει διαπιστώνοντας ότι «ένα σημαντικό εμπόδιο στην εισαγωγή ζάχαρης από την ηπειρωτική Ευρώπη είναι το κόστος μεταφοράς, ιδίως, διότι δεν υπάρχει κυκλοφορία προς την αντίθετη κατεύθυνση» (παράγραφος 95 των αιτιολογικών σκέψεων).

84 Κατά συνέπεια, η Επιτροπή εξέτασε στην προσβαλλόμενη απόφαση την επίπτωση του κόστους μεταφοράς μόνον επί των εισαγωγών από την ηπειρωτική Ευρώπη, από τα κράτη μέλη τα οπoία διέθεταν, σύμφωνα με τις δηλώσεις της ίδιας της προσφεύγουσας, σημαντικά πλεονάσματα, δηλαδή τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Δανία, το Βέλγιο και τις Κάτω Ξώρες. Η προσφεύγουσα δεν μπορεί επομένως να επικαλείται, στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, τη σύγκριση με το κόστος μεταφοράς μεταξύ της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, για να αντικρούσει την απάντηση που έδωσε η Επιτροπή στο επιχείρημά της που στηρίζεται στην ύπαρξη πλεονασμάτων στα ανωτέρω κράτη μέλη. Πρέπει επιπλέον να υπομνηστεί ότι η Μεγάλη Βρετανία και η Βόρεια Ιρλανδία ανήκουν εδαφικά στο ίδιο κράτος μέλος.

85 Στην προσβαλλόμενη απόφαση (παράγραφος 95 των αιτιολογικών σκέψεων) η Επιτροπή στήριξε στην πραγματικότητα την απάντησή της σε απόσπασμα του εταιρικού σχεδίου της Greencore του Ιουνίου 1994, της εταιρίας η οποία είναι κάτοχος της προσφεύγουσας από το 1991 (παράγραφος 18 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως), σύμφωνα με το οποίο:

«(...) η πλειονότητα των εισαγωγών πραγματοποιείται σε σάκους των 50 χιλιογράμμων, δεδομένου ότι η μεταφορά ζαχάρεως υπό ακατέργαστη μορφή είναι σχετικά ακριβή λόγω της ανάγκης ειδικών εμπορευματοκιβωτίων. Ενθαρρύνουμε τους πελάτες να στραφούν το ταχύτερο δυνατό προς τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας ακατέργαστης ζαχάρεως, υπογραμμίζοντας την εξοικονόμηση δαπανών που μπορεί να επιτευχθεί και για τις δύο πλευρές. Η αναλογία ακατέργαστης ζαχάρεως στις βιομηχανικές πωλήσεις μας εξακολουθεί να αυξάνει και ανέρχεται σήμερα σε 83 %.»

86 Από το χωρίο αυτό προκύπτει αφενός ότι μέχρι το 1994, οι εισαγωγές βιομηχανικής ζαχάρεως πραγματοποιήθηκαν κυρίως σε σάκους 50 χιλιογράμμων λόγω του υψηλότερου κόστους της μεταφοράς ζαχάρεως υπό ακατέργαστη μορφή και, αφετέρου, ότι η προσφεύγουσα προώθησε επιτυχώς στους πελάτες της τη χρήση εγκαταστάσεων επεξεργασίας ζαχάρεως υπό ακατέργαστη μορφή.

87 Οι επικρίσεις που διατύπωσε η προσφεύγουσα ήδη στην απάντηση επί της ανακοινώσεως των αιτιάσεων (παράγραφος 95 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως) αφορά συνεπώς μόνον την εκτίμηση του κόστους της μεταφοράς της ακατέργαστης ζαχάρεως από το 1994 και μετέπειτα. Απεναντίας, ουδόλως είναι ικανή να θέσει υπό αμφισβήτηση τις διαπιστώσεις της Επιτροπής για την περίοδο προ του 1994. Οι συμπληρωματικές πληροφορίες που προσκόμισε η προσφεύγουσα σε απάντηση επί γραπτής ερωτήσεως του Πρωτοδικείου αποδεικνύουν ότι το επιχείρημά της αφορά στην πραγματικότητα το τέλος της περιόδου κατά την οποία διαπράχθηκαν οι παραβάσεις στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 1 του διατακτικού της προσβαλλομένης αποφάσεως, ή και μεταγενέστερα. Στην απάντησή της, η προσφεύγουσα διευκρίνισε πράγματι ότι «μέχρι το 1995 και, εν μέρει, τις αρχές του 1996, οι εισαγωγές ζαχάρεως πραγματοποιούνταν σχεδόν αποκλειστικά σε σάκους. Από το 1996, σημασία απέκτησε η χύδην μεταφορά λόγω της λιγότερο δαπανηρής και πλέον περίπλοκης τεχνικής που συνίστατο στην τοποθέτηση θηκών εντός των εμπορευματοκιβωτίων». Η Επιτροπή ορθά έκρινε επομένως ότι «ανεξάρτητα από την τρέχουσα κατάσταση, η δήλωση της [προσφεύγουσας] δείχνει ότι το κόστος μεταφοράς συνιστούσε εμπόδιο για τις εισαγωγές ακατέργαστης ζάχαρης καθόλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου» (παράγραφος 95 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως).

88 Πρέπει να υπογραμμιστεί επίσης ότι η προσφεύγουσα δεν αμφισβήτησε ότι οι πελάτες της στην αγορά της βιομηχανικής ζαχάρεως εφοδιάστηκαν με την πάροδο του χρόνου με σιλό για την αποθήκευση της ζαχάρεως, με συνέπεια τη συνεχή μείωση των μεταφορών σε σάκους (παράγραφος 95 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως).

89 Αν και επικρίνει την εκτίμηση της διαρθρώσεως του ανταγωνισμού στην οικεία αγορά στην οποία προβαίνει η Επιτροπή με την προσβαλλόμενη απόφαση, η προσφεύγουσα δεν αποδεικνύει πάντως ότι, στην πραγματικότητα, οι εισαγωγές βιομηχανικής ζαχάρεως στην Ιρλανδία είχαν περισσότερο από περιθωριακή επίπτωση στο μερίδιο της αγοράς το οποίο κατέχει και στην ανταγωνιστική της θέση (παράγραφος 105 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως). Διαπιστώνεται συναφώς ότι οι αριθμοί τους οποίους προσκόμισε για να αποδείξει την αναλογία των εισαγωγών βιομηχανικής ζαχάρεως στις αγορές των πελατών της Gem Pack και British Biscuits δεν στηρίζονται σε κανένα ειδικό αποδεικτικό στοιχείο.

90 Ομοίως, η προσφεύγουσα υποστηρίζει μεν ότι τα πλεονάσματα της παραγωγής στα λοιπά κράτη μέλη μπορούσαν να εξαχθούν προς την Ιρλανδία (βλ. επίσης παράγραφο 95 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως), ουδόλως αμφισβητεί όμως ότι το περιορισμένο μέγεθος της ιρλανδικής αγοράς αποτελούσε εμπόδιο σε τέτοιες εισαγωγές, λαμβανομένων υπόψη των ειδικών απαιτήσεων αποδοτικότητας που είχε η εισαγωγή βιομηχανικής ζαχάρεως στην αγορά αυτή (παράγραφος 107 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως).

91 Τέλος, η αναφορά στην υπόθεση Eridania/ISI είναι αλυσιτελής, στο μέτρο που η διαπίστωση της Επιτροπής στηρίζεται, στην υπόθεση αυτή, στο χαμηλό κόστος της μεταφοράς και επομένως στην απειλή εισαγωγών από γειτονικές περιοχές. Η προσφεύγουσα ουδόλως απέδειξε όμως ότι εν προκειμένω το κόστος της μεταφοράς ήταν χαμηλό και ότι υπήρχε αξιόπιστη απειλή εισαγωγών τέτοιας φύσεως.

92 Η προσφεύγουσα δεν κατόρθωσε συνεπώς να αποδείξει ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε πλάνη μη θεωρώντας ότι η υποτιθέμενη απουσία ανεξαρτησίας έναντι των ανταγωνιστών συνιστούσε ειδική περίσταση κατά την έννοια της ανωτέρω εκτεθείσας στη σκέψη 70 νομολογίας.

Όσον αφορά την υποτιθέμενη απουσία ανεξαρτησίας της προσφεύγουσας έναντι των πελατών της

93 Η προσφεύγουσα τονίζει το περιορισμένο τμήμα της κοινοτικής αγοράς (1,4 %) το οποίο κατέχει και την ισχύ στην αγορά των διεθνών βιομηχανικών ομίλων στους οποίους ανήκουν ορισμένοι από τους πελάτες της και, ειδικότερα, δύο μεταξύ αυτών (...) (1). Η συμμετοχή των τελευταίων αυτών σε τέτοιους ομίλους τους επέτρεπε να βρίσκουν ευχερώς άλλες πηγές εφοδιασμού στα λοιπά κράτη μέλη. Η προσφεύγουσα επικρίνει συναφώς τη διάκριση στην οποία προέβη κατά την άποψή της η Επιτροπή μεταξύ, αφενός, των πελατών που ήταν παρόντες στη Βόρεια Ιρλανδία και μετείχαν σε ομίλους εγκατεστημένους επίσης στη Μεγάλη Βρετανία, οι οποίοι μπορούσαν να αγοράζουν τη ζάχαρη της οποίας είχαν ανάγκη από Βρετανούς παραγωγούς (παράγραφος 96 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως) και, αφετέρου, των πελατών της προσφεύγουσας στην Ιρλανδία.

94 Αυτή η ισχύς στην αγορά, την οποία άλλωστε αναγνώρισε η Επιτροπή με την προσβαλλόμενη απόφαση (παράγραφος 107 των αιτιολογικών σκέψεων), περιόριζε συνεπώς, κατά την άποψη της προσφεύγουσας, την ικανότητά της να επηρεάζει τις τιμές της βιομηχανικής ζαχάρεως. Υποστηρίζει εξάλλου ότι οι δύο κύριοι πελάτες της μπορούν να καθορίζουν και καθορίζουν πράγματι τις τιμές στις οποίες αγοράζουν τη βιομηχανική ζάχαρη και επηρεάζουν κατά τον τρόπο αυτόν την προσφερόμενη στους λοιπούς πελάτες της τιμή. Η προσφεύγουσα αναφέρεται συναφώς σε πολλά αποσπάσματα αλληλογραφίας με τους πελάτες της. Η Επιτροπή υποπίπτει συνεπώς σε πλάνη, κατά την άποψη της προσφεύγουσας, διαπιστώνοντας με την προσβαλλόμενη απόφαση ότι ο όγκος των πωλήσεων των δύο αυτών κυρίων πελατών της δεν αντισταθμίζει τη δεσπόζουσα θέση της (παράγραφος 108 των αιτιολογικών σκέψεων). Διατείνεται ότι η Επιτροπή όφειλε, για να μπορεί να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι κατείχε δεσπόζουσα θέση, να συγκρίνει τους δύο ομίλους αντιπαρατιθεμένης ισχύος (προμνημονευθείσα απόφαση SIV κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 366).

95 Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η πραγματική θέση της στην αγορά, η οποία δεν αντιστοιχεί σε δεσπόζουσα θέση, συνάγεται εναργέστερα από τη σύγκριση των αντιστοίχων μέσων καθαρών τιμών της βιομηχανικής ζαχάρεως στη Βόρεια Ιρλανδία και στην Ιρλανδία. Η σύγκριση αυτή δείχνει ότι οι μέσες καθαρές τιμές είναι χαμηλότερες στην Ιρλανδία από ό,τι στη Βόρεια Ιρλανδία, ενώ οι τιμές λιανικής πωλήσεως είναι υψηλότερες στην Ιρλανδία από ό,τι στη Βόρεια Ιρλανδία.

96 Εν πάση περιπτώσει, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι δεν κατείχε δεσπόζουσα θέση στην αγορά της βιομηχανικής ζαχάρεως στην Ιρλανδία προ του 1990, λόγω των οικονομικών δυσκολιών τις οποίες έπρεπε να αντιμετωπίσει κατά τη δεκαετία του '80. Οι δυσκολίες αυτές την κατέστησαν εξαιρετικά εξαρτώμενη από τους βιομηχανικούς πελάτες της οι οποίοι, έχοντες πληροφορίες για την ύπαρξη των δυσκολιών αυτών, της επέβαλαν τις τιμές τους. Διατείνεται ακόμη ότι, κατά την περίοδο εκείνη, πώλησε βιομηχανική ζάχαρη σε τιμή κατώτερη από την τιμή παρεμβάσεως η οποία είναι εγγυημένη από την κοινή οργάνωση της αγοράς ζαχάρεως. Προσάπτει στην Επιτροπή ότι θεώρησε ότι οι δυσκολίες αυτές στερούνται σημασίας (παράγραφοι 103 και 108 των αιτιολογικών σκέψεων). Υποστηρίζει ότι η Επιτροπή όφειλε να αναρωτηθεί αν η συμπεριφορά της θα μπορούσε να είναι διαφορετική στην περίπτωση κατά την οποία δεν θα είχε συναντήσει κατά την περίοδο εκείνη τέτοιες οικονομικές δυσκολίες.

97 Αν και η Επιτροπή αναγνώρισε εν μέρει, με την προσβαλλόμενη απόφαση (παράγραφος 107 των αιτιολογικών σκέψεων), την εμπορική ισχύ των δύο πελατών της προσφεύγουσας στους οποίους αυτή αναφέρεται, έκρινε πάντως ότι η εμπορική αυτή ισχύς δεν ήταν ικανή να επηρεάσει τη δεσπόζουσα θέση της προσφεύγουσας, αυτό δε για δύο λόγους. Αφενός, οι λοιποί πελάτες της προσφεύγουσας, οι οποίοι αντιπροσώπευαν ακόμη το (...) % του όγκου των πωλήσεών της, δεν διέθεταν τέτοια εμπορική ισχύ. Αφετέρου, έκρινε ότι οι ιδιαιτερότητες του κοινοτικού καθεστώτος ζαχάρεως εμπόδιζαν τους δύο αυτούς πελάτες της προσφεύγουσας να βρουν βραχυπρόθεσμα άλλες πηγές εφοδιασμού (παράγραφος 107 των αιτιολογικών σκέψεων).

98 Διαπιστώνεται ότι τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας δεν θέτουν υπό αμφισβήτηση τη διαπίστωση στην οποία προβαίνει η Επιτροπή με την προσβαλλόμενη απόφαση (παράγραφος 107 των αιτιολογικών σκέψεων). Καταρχάς, η προσφεύγουσα δεν αμφισβητεί ότι οι λοιποί πελάτες της απορροφούσαν το (...) % της δικής της παραγωγής βιομηχανικής ζαχάρεως, το οποίο αντιπροσώπευε ακόμη ένα τμήμα της αγοράς βιομηχανικής ζαχάρεως στην Ιρλανδία ανώτερο του (...) %. Η προσφεύγουσα δύσκολα μπορεί επομένως να διατείνεται ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε πλάνη εκτιμήσεως καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι «παρά την παρουσία δύο μεγάλων πελατών, η πλευρά της ζήτησης αποτελείται από σειρά αγοραστών οι οποίοι δεν είναι εξίσου ισχυροί και δεν μπορούν να συγκεντρωθούν ώστε να περιορίσουν την ισχύ ενός προμηθευτή με μερίδιο αγοράς άνω του 90 %» (παράγραφος 108 των αιτιολογικών σκέψεων). Το ίδιο ισχύει όσον αφορά την εκτίμησή της κατά την οποία «το μερίδιο πωλήσεων των δύο σημαντικότερων πελατών δεν αντισταθμίζει τη δεσπόζουσα θέση της Irish Sugar» (παράγραφος 108 των αιτιολογικών σκέψεων). Επιπλέον, το περιεχόμενο των παραγράφων 107 και 108 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως αποδεικνύει ότι η Επιτροπή προέβη σε ανάλυση της ισχύος των διαφόρων εμπλεκομένων επιχειρήσεων. Η προσφεύγουσα δεν μπορεί επίσης να επικαλείται, προς στήριξη του ισχυρισμού της, μια αντίφαση μεταξύ της αναλύσεως της Επιτροπής η οποία αναφέρεται στους Βρετανούς πελάτες στη Βόρεια Ιρλανδία και εκείνης που αναφέρεται στους πελάτες της προσφεύγουσας στην Ιρλανδία, στο μέτρο που η Βόρεια Ιρλανδία αποτελεί τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου και όχι η Ιρλανδία, η οποία είναι κράτος μέλος.

99 Έστω και αν η προσφεύγουσα επέμεινε επανειλημμένα στην περιορισμένη σημασία της ιρλανδικής αγοράς σε σχέση προς άλλες εθνικές αγορές εντός της Κοινότητας, τονίζοντας το μικρό μερίδιο της κοινοτικής αγοράς που κατείχε κατά τη διάρκεια της επίμαχης περιόδου (1,4 %), δεν μπορεί εντούτοις να αμφισβητήσει ότι η εν λόγω γεωγραφική αγορά συνιστούσε ουσιώδες τμήμα της κοινής αγοράς (παράγραφος 97 των αιτιολογικών σκέψεων της προσβαλλομένης αποφάσεως), στο μέτρο που αντιστοιχεί στην επικράτεια ενός κράτους μέλους, πράγμα που αναγνώρισε άλλωστε κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση.

100 Εξάλλου, έστω και αν από την αλληλογραφία που επικαλείται η προσφεύγουσα, για να αποδείξει την οικονομική ισχύ των δύο κυρίων πελατών της, προκύπτει ότι η εφαρμοζόμενη σε αυτούς τιμή πωλήσεως ευθυγραμμιζόταν με την τιμή πωλήσεως της βιομηχανικής ζαχάρεως που επιτύγχαναν στο Ηνωμένο Βασίλειο, δεν μπορεί να συναχθεί από αυτό ότι ο καθορισμός τέτοιων τιμών επηρέαζε τον καθορισμό των τιμών που η προσφεύγουσα εφάρμοζε στους λοιπούς βιομηχανικούς πελάτες της.

101 Ομοίως, η προσφεύγουσα δεν μπορεί να αντλήσει κανένα επιχείρημα από τη σύγκριση των καθαρών μέσων τιμών μεταξύ της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου για να αμφισβητήσει ότι κατείχε δεσπόζουσα θέση στην αγορά βιομηχανικής ζαχάρεως στην Ιρλανδία. Πράγματι, το γεγονός ότι οι εφαρμοζόμενες από την προσφεύγουσα τιμές δεν ήταν υψηλότερες από εκείνες που ίσχυαν στη Βόρεια Ιρλανδία, ή και χαμηλότερες, δεν επιτρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η προσφεύγουσα δεν κατείχε δεσπόζουσα θέση στην αγορά βιομηχανικής ζαχάρεως στην Ιρλανδία (απόφαση του Δικαστηρίου της 9ης Νοεμβρίου 1983, 322/81, Michelin κατά Επιτροπής, Συλλογή 1983, σ. 3461, σκέψη 59). Εν πάση περιπτώσει, τέτοια σύγκριση δεν είναι καθοριστική, στο μέτρο που πρόκειται για μέσο όρο που περιλαμβάνει ιδίως τις τιμές που παραχωρούνταν στους δύο πλέον σημαντικούς πελάτες της προσφεύγουσας, την εμπορική ισχύ των οποίων υπογραμμίζει η τελευταία. Η παρουσία των σχετικών με τους δύο αυτούς πελάτες στοιχείων, που αντιπροσωπεύουν (...) % των πωλήσεών της, αλλοιώνει πράγματι την ανάλυση του μέσου όρου των τιμών που εφαρμόζονταν στην πραγματικότητα στους λοιπούς πελάτες της.

102 Τέλος, πέραν του ότι η προσφεύγουσα δεν προσκόμισε την