Απόφαση του Δικαστηρίου (έκτο τμήμα) της 18ης Ιουνίου 1998. - Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Πορτογαλικής Δημοκρατίας. - Παράβαση κράτους μέλους - Μη μεταφορά της οδηγίας 80/68/ΕΟΚ στο εσωτερικό δίκαιο. - Υπόθεση C-183/97.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1998 σελίδα I-04005



Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

Κράτη μέλη - Υποχρεώσεις - Εκτέλεση οδηγιών - Μη αμφισβητούμενη παράβαση

(Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 169)

Διάδικοι

Στην υπόθεση C-183/97,

Επιτροπή των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Francisco de Sousa Fialho, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Carlos Gσmez de la Cruz, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, Centre Wagner, Kirchberg,

προσφεύγουσα,

κατά

Πορτογαλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπουμένης από τους Luνs Fernandes, διευθυντή της νομικής υπηρεσίας της γενικής διευθύνσεως Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων του Υπουργείου Εξωτερικών, και Joγo Lopes Fernandes, διευθυντή της νομικής υπηρεσίας του Εθνικού Ινστιτούτου Υδάτων, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο την Πρεσβεία της Πορτογαλίας, 33, allιe Scheffer,

καθής,

">που έχει ως αντικείμενο να διαπιστωθεί ότι η Πορτογαλική Δημοκρατία, μη θεσπίζοντας όλα τα αναγκαία νομοθετικά, κανονιστικά και διοικητικά μέτρα για να συμμορφωθεί πλήρως και ορθώς προς την οδηγία 80/68/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 1979, περί προστασίας των υπογείων υδάτων από τη ρύπανση που προέρχεται από ορισμένες επικίνδυνες ουσίες (ΕΕ ειδ. έκδ. 15/001, σ. 240), ιδίως δε προς τα άρθρα της 8, 9, 10, 11 και 15, και, επικουρικώς, μη ενημερώνοντας αμέσως την Επιτροπή για τα μέτρα αυτά, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 21, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(έκτο τμήμα),

συγκείμενο από τους H. Ragnemalm, πρόεδρο τμήματος, R. Schintgen, G. F. Mancini, G. Hirsch και K. M. Ιωάννου (εισηγητή), δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: A. La Pergola

γραμματέας: R. Grass

έχοντας υπόψη την έκθεση τoυ εισηγητή δικαστή,

αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 31ης Μαρτίου 1998,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 12 Μαου 1997, η Επιτροπή των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΚ, προσφυγή με αντικείμενο να διαπιστωθεί ότι η Πορτογαλική Δημοκρατία, μη θεσπίζοντας όλα τα αναγκαία νομοθετικά, κανονιστικά και διοικητικά μέτρα για να συμμορφωθεί πλήρως και ορθώς προς την οδηγία 80/68/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 1979, περί προστασίας των υπογείων υδάτων από τη ρύπανση που προέρχεται από ορισμένες επικίνδυνες ουσίες (ΕΕ ειδ. έκδ. 15/001, σ. 240, στο εξής: οδηγία), ιδίως δε προς τα άρθρα της 8, 9, 10, 11 και 15, και, επικουρικώς, μη ενημερώνοντας αμέσως την Επιτροπή για τα μέτρα αυτά, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 21, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής.

2 Η οδηγία έχει ως αντικείμενο την πρόληψη της ρυπάνσεως των υπογείων υδάτων από τις ουσίες που ανήκουν στις οικογένειες και ομάδες ουσιών που απαριθμούνται στους καταλόγους Ι και ΙΙ του παραρτήματός της.

3 Κατά το άρθρο 3, τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία μέτρα για να:

α) εμποδίσουν την εισαγωγή στα υπόγεια ύδατα των ουσιών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο Ι·

β) περιορίσουν την εισαγωγή στα υπόγεια ύδατα των ουσιών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο ΙΙ ώστε να αποφευχθεί η ρύπανση των υπογείων υδάτων από τις ουσίες αυτές.

4 Από τα άρθρα 4 και 5 της οδηγίας προκύπτει ότι, όταν πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις, τα κράτη μέλη μπορούν να επιτρέψουν την άμεση ή έμμεση απόρριψη ουσιών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο Ι (άρθρο 4) ή στον κατάλογο ΙΙ (άρθρο 5).

5 Το άρθρο 6 ορίζει ότι, κατά παρέκκλιση από τα άρθρα 4 και 5, η τεχνητή αναπλήρωση των υπογείων υδάτων για τη δημόσια διαχείριση των υδάτων αυτών υπόκειται σε ειδική άδεια, η οποία χορηγείται από τα κράτη μέλη χωριστά για κάθε περίπτωση.

6 Το άρθρο 8 ορίζει ότι οι άδειες που αναφέρουν τα άρθρα 4, 5 και 6 χορηγούνται από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών μόνο μετά από εξακρίβωση ότι είναι εξασφαλισμένη η εποπτεία των υπογείων υδάτων, και ιδίως η εποπτεία της ποιότητάς τους.

7 Τα άρθρα 9 και 10 παραθέτουν τα στοιχεία που πρέπει ιδίως να καθορίζουν οι άδειες που προβλέπονται στα άρθρα 4 και 5 της οδηγίας.

8 Το άρθρο 11 ορίζει ότι οι άδειες που προβλέπονται στα άρθρα 4 και 5 μπορούν να χορηγηθούν μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα· επανεξετάζονται τουλάχιστον κάθε τέσσερα χρόνια. Μπορούν να παραταθούν, τροποποιηθούν ή ανακληθούν.

9 Κατά το άρθρο 15, «Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών τηρούν αρχείο των αδειών που αναφέρονται στο άρθρο 4 για τις απορρίψεις ουσιών του καταλόγου Ι, των αδειών που αναφέρονται στο άρθρο 5 για τις άμεσες απορρίψεις ουσιών του καταλόγου ΙΙ και των αδειών που αναφέρονται στο άρθρο 6».

10 Κατά το άρθρο 21, παράγραφος 1, τα κράτη μέλη έπρεπε να θεσπίσουν τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν προς την οδηγία εντός προθεσμίας δύο ετών από της κοινοποιήσεώς της και να ενημερώσουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά. Δεδομένου ότι η οδηγία κοινοποιήθηκε στα κράτη μέλη στις 20 Δεκεμβρίου 1979, η προθεσμία αυτή έληξε στις 20 Δεκεμβρίου 1981.

11 Δυνάμει των άρθρων 392 και 395 της Πράξεως για τους όρους προσχωρήσεως του Βασιλείου της Ισπανίας και της Πορτογαλικής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϋκή Οικονομική Κοινότητα και για τις προσαρμογές των Συνθηκών (EE 1985, L 302, σ. 23), η Πορτογαλική Δημοκρατία όφειλε να θεσπίσει τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί προς την οδηγία από της ημερομηνίας προσχωρήσεώς της στην Ευρωπαϋκή Οικονομική Κοινότητα, δηλαδή από της 1ης Ιανουαρίου 1986.

12 Έχοντας πληροφορηθεί από την Πορτογαλική Κυβέρνηση ότι η οδηγία μεταφέρθηκε στο εσωτερικό δίκαιο με το νομοθετικό διάταγμα 74/90 της 7ης Μαρτίου 1990, η Επιτροπή ζήτησε, με έγγραφο της 12ης Αυγούστου 1991, από τις πορτογαλικές αρχές να της παράσχουν συμπληρωματικές πληροφορίες σχετικά με τις διατάξεις αυτές.

13 Ελλείψει απαντήσεως και θεωρώντας ότι το νομοθετικό διάταγμα 74/90 δεν εξασφαλίζει την πλήρη και ορθή μεταφορά της οδηγίας, η Επιτροπή κίνησε κατά της Πορτογαλικής Δημοκρατίας την προβλεπόμενη από το άρθρο 169 της Συνθήκης διαδικασία διαπιστώσεως παραβάσεως κράτους μέλους, απευθύνοντάς της, στις 6 Ιουλίου 1993, έγγραφο οχλήσεως.

14 Με έγγραφο της 9ης Ιουνίου 1994, η Πορτογαλική Κυβέρνηση απάντησε ότι η μεταφορά της οδηγίας εξασφαλίζεται όχι μόνο με το νομοθετικό διάταγμα 74/90 αλλ' επίσης με το νομοθετικό διάταγμα 488/85, της 25ης Νοεμβρίου 1985, περί των καταλοίπων της μεταποιητικής βιομηχανίας, και το νομοθετικό διάταγμα 446/91, της 22ας Νοεμβρίου 1991, περί του καθεστώτος χρησιμοποιήσεως στη γεωργία της ιλύος που προέρχεται από τους σταθμούς επεξεργασίας χρησιμοποιημένων υδάτων, τα οποία νομοθετικά διατάγματα επιδιώκουν τους ίδιους σκοπούς με την οδηγία.

15 Θεωρώντας ότι οι διατάξεις τις οποίες επικαλέστηκε η Πορτογαλική Κυβέρνηση δεν επιτρέπουν το συμπέρασμα ότι η οδηγία μεταφέρθηκε πλήρως και ορθώς στο πορτογαλικό δίκαιο, η Επιτροπή, με έγγραφο της 5ης Σεπτεμβρίου 1996, απηύθυνε στην Πορτογαλική Δημοκρατία αιτιολογημένη γνώμη, με την οποία την κάλεσε να θεσπίσει τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί προς την οδηγία, ιδίως δε προς τα άρθρα της 8, 9, 10, 11 και 15, εντός προθεσμίας δύο μηνών από της κοινοποιήσεως της αιτιολογημένης γνώμης.

16 Με την απάντησή της της 9ης Δεκεμβρίου 1996, η Πορτογαλική Δημοκρατία ανέφερε ότι βρίσκεται στο στάδιο της εξετάσεως νέων σχεδίων μεταφοράς της οδηγίας. Επί πλέον, διαβίβασε το νομοθετικό διάταγμα 45/94 της 22ας Φεβρουαρίου 1994, το οποίο αποτελεί το νομοθετικό πλαίσιο για τον προγραμματισμό των υδατίνων πόρων, καθώς και τις αποφάσεις 176/96 και 177/96, οι οποίες σκοπό έχουν να συμπληρώσουν το καθεστώς που καθιέρωσε το νομοθετικό διάταγμα 446/91, το οποίο είχε κοινοποιηθεί προηγουμένως.

17 Θεωρώντας ότι με τα μέτρα που ανακοίνωσαν οι πορτογαλικές αρχές δεν τίθεται τέλος σε καμία από τις παραβάσεις που προσάπτονται με την αιτιολογημένη γνώμη, η Επιτροπή άσκησε την υπό κρίση προσφυγή.

18 Η Πορτογαλική Δημοκρατία δεν αμφισβητεί ενώπιον του Δικαστηρίου την προσαπτόμενη παράβαση, αλλά ισχυρίζεται ότι ένα νομοθετικό διάταγμα το οποίο αποσκοπεί στην ολοκλήρωση της μεταφοράς της οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο βρίσκεται στο στάδιο της εκδόσεως.

19 Εφόσον η μεταφορά της οδηγίας δεν πραγματοποιήθηκε εντός της ταχθείσας προθεσμίας, πρέπει να θεωρηθεί βάσιμη η προσφυγή που άσκησε εν προκειμένω η Επιτροπή.

20 Επομένως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Πορτογαλική Δημοκρατία, μη θεσπίζοντας, εντός της ταχθείσας προθεσμίας, όλα τα αναγκαία νομοθετικά, κανονιστικά και διοικητικά μέτρα για να συμμορφωθεί πλήρως και ορθώς προς την οδηγία, ιδίως δε προς τα άρθρα της 8, 9, 10, 11 και 15, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 21, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

21 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Δεδομένου ότι η Πορτογαλική Δημοκρατία ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(έκτο τμήμα)

αποφασίζει:

1) Η Πορτογαλική Δημοκρατία, μη θεσπίζοντας, εντός της ταχθείσας προθεσμίας, όλα τα αναγκαία νομοθετικά, κανονιστικά και διοικητικά μέτρα για να συμμορφωθεί πλήρως και ορθώς προς την οδηγία 80/68/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 1979, περί προστασίας των υπογείων υδάτων από τη ρύπανση που προέρχεται από ορισμένες επικίνδυνες ουσίες, ιδίως δε προς τα άρθρα της 8, 9, 10, 11 και 15, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 21, παράγραφος 1, της οδηγίας αυτής.

2) Καταδικάζει την Πορτογαλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.