Υπόθεση T-19/01

Chiquita Brands International, Inc. κ.λπ.

κατά

Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

«Κοινή οργάνωση των αγορών — Μπανάνες — Αγωγή αποζημιώσεως — Κανονισμός (EK) 2362/98 — Συμφωνία περί ιδρύσεως του ΠΟΕ και συνημμένες συμφωνίες — Συστάσεις και αποφάσεις του Οργάνου Διακανονισμού των Διαφορών του ΠΟΕ»

Απόφαση του Πρωτοδικείου (πέμπτο πενταμελές τμήμα) της 3ης Φεβρουαρίου 2005

Περίληψη της αποφάσεως

1. Διαδικασία — Εισαγωγικό δικόγραφο — Τυπικά στοιχεία του δικογράφου — Λεπτομερής περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς — Συνοπτική έκθεση των προβαλλομένων ισχυρισμών — Αγωγή σκοπούσα στην αποκατάσταση των προκληθεισών από κοινοτικό όργανο ζημιών — Ελάχιστες απαιτήσεις

(Κανονισμός Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, άρθρο 44 § 1, στοιχ. γ΄)

2. Εξωσυμβατική ευθύνη — Προϋποθέσεις — Παράνομος χαρακτήρας — Ζημία — Αιτιώδης σύνδεσμος — Δυνατότητα επικλήσεως των Συμφωνιών του ΠΟΕ για την αμφισβήτηση του νομίμου χαρακτήρα κοινοτικής πράξεως — Εξαιρέσεις — Κοινοτική πράξη σκοπούσα στη διασφάλιση της σχετικής εκτελέσεως και μνημονεύουσα τούτο ρητώς και επακριβώς — Ανυπαρξία τέτοιας πράξεως — Ευθύνη της Κοινότητας — Αποκλείεται

(Άρθρο 288, εδ. 2, ΕΚ· κανονισμοί του Συμβουλίου 404/93 και 1637/98· κανονισμός 2362/98 της Επιτροπής)

3. Γεωργία — Κοινή οργάνωση των αγορών — Μπανάνα — Καθεστώς εισαγωγών — Δασμολογική ποσόστωση — Καθιέρωση και κατανομή — Εκχώρηση στην Επιτροπή εκτελεστικής αρμοδιότητας συνεπαγομένης ευρεία εξουσία εκτιμήσεως

(Άρθρο 211 ΕΚ· κανονισμοί του Συμβουλίου 404/93, άρθρο 19 § 1, και 1637/98)

4. Γεωργία — Κοινή οργάνωση των αγορών — Μπανάνα — Καθεστώς εισαγωγών — Δασμολογική ποσόστωση — Καθιέρωση και κατανομή — Αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων — Παραβίαση — Δεν συντρέχει

(Κανονισμοί του Συμβουλίου 404/93 και 1637/98· κανονισμοί της Επιτροπής 1442/93 και 2362/98)

5. Γεωργία — Κοινή οργάνωση των αγορών — Μπανάνα — Καθεστώς εισαγωγών — Δασμολογική ποσόστωση — Καθιέρωση και κατανομή — Ελευθερία ασκήσεως επαγγελματικών δραστηριοτήτων — Προσβολή — Δεν συντρέχει

(Κανονισμοί του Συμβουλίου 404/93 και 1637/98· κανονισμός 2362/98 της Επιτροπής)

6. Γεωργία — Κοινή οργάνωση των αγορών — Μπανάνα — Καθεστώς εισαγωγών — Δασμολογική ποσόστωση — Καθιέρωση και κατανομή — Αρχή της αναλογικότητας — Παραβίαση — Δεν συντρέχει

(Κανονισμοί του Συμβουλίου 404/93 και 1637/98· κανονισμός 2362/98 της Επιτροπής)

7. Γεωργία — Κοινή οργάνωση των αγορών — Μπανάνα — Καθεστώς εισαγωγών — Δασμολογική ποσόστωση — Καθιέρωση και κατανομή — Αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης — Παραβίαση — Δεν συντρέχει

(Κανονισμοί του Συμβουλίου 404/93 και 1637/98· κανονισμοί της Επιτροπής 1442/93 και 2362/98)

1. Δυνάμει του άρθρου 44, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, κάθε δικόγραφο πρέπει να περιέχει το αντικείμενο της διαφοράς και συνοπτική έκθεση των ισχυρισμών των οποίων γίνεται επίκληση. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να εμφαίνονται κατά τρόπο αρκούντως σαφή και συγκεκριμένο ώστε να μπορεί ο καθού να προετοιμάσει την άμυνά του και το Πρωτοδικείο να αποφανθεί επί της προσφυγής ή της αγωγής, ενδεχομένως χωρίς άλλα στοιχεία προς στήριξή της. Για τη διασφάλιση της νομικής ασφάλειας και της ορθής απονομής της δικαιοσύνης, πρέπει, προκειμένου μια προσφυγή ή αγωγή να είναι παραδεκτή, τα ουσιώδη πραγματικά και νομικά στοιχεία επί των οποίων αυτή ερείδεται να προκύπτουν, τουλάχιστον συνοπτικώς, πλην όμως κατά τρόπο συνεπή και κατανοητό, από το ίδιο το κείμενο του σχετικού δικογράφου.

Για την ικανοποίηση των επιταγών αυτών, το δικόγραφο αγωγής με το οποίο ζητείται η αποκατάσταση ζημιών φερομένων ως προκληθεισών από κοινοτικό όργανο πρέπει να περιέχει τα στοιχεία που θα επιτρέπουν την εξατομίκευση της ενέργειας που ο ενάγων προσάπτει στο όργανο, τους λόγους για τους οποίους εκτιμά ότι υφίσταται αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ενέργειας και της ζημίας που διατείνεται ότι έχει υποστεί καθώς και τη φύση και την έκταση της ζημίας αυτής.

(βλ. σκέψεις 64-65, 191)

2. Για να υφίσταται εξωσυμβατική ευθύνη της Κοινότητας, κατά την έννοια του άρθρου 288, δεύτερο εδάφιο, ΕΚ, απαιτείται η συνδρομή ενός συνόλου προϋποθέσεων, συγκεκριμένα ο παράνομος χαρακτήρας της προσαπτομένης στα όργανα ενέργειας, το υποστατό της ζημίας και η ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της προβαλλομένης ενέργειας και της επικαλουμένης ζημίας. Πάντως, εν όψει της φύσεως και της οικονομίας τους, οι συμφωνίες της ΠΟΕ και τα παραρτήματά τους δεν περιλαμβάνονται, κατ’ αρχήν, μεταξύ των κανόνων από πλευράς των οποίων το Δικαστήριο και το Πρωτοδικείο ελέγχουν τη νομιμότητα των πράξεων των κοινοτικών οργάνων.

Μόνο στην περίπτωση που η Κοινότητα θα επεδίωκε να εκπληρώσει ειδική υποχρέωση αναληφθείσα στο πλαίσιο του ΠΟΕ ή εφόσον μια κοινοτική πράξη ρητώς παραπέμπει σε συγκεκριμένες διατάξεις συμφωνιών συμπεριλαμβανομένων στα παραρτήματα της συμφωνίας του ΠΟΕ, οφείλουν το Δικαστήριο και το Πρωτοδικείο να ελέγξουν τη νομιμότητα από πλευράς των κανόνων του ΠΟΕ της σχετικής κοινοτικής πράξεως.

Η Κοινότητα, θεσπίζοντας το καθεστώς του 1999, ειδικότερα τον κανονισμό 2362/98 για τις λεπτομέρειες εφαρμογής του κανονισμού 404/93 σχετικά με το καθεστώς εισαγωγής μπανανών στην Κοινότητα, δεν επεδίωξε να εκπληρώσει ειδική υποχρέωση αναληφθείσα στο πλαίσιο των συμφωνιών ΠΟΕ, κατά την έννοια της νομολογίας αυτής, ενώ η ενάγουσα δεν μπορεί, κατά συνέπεια, να προβάλλει παράβαση εκ μέρους της Κοινότητας των εκ των εν λόγω συμφωνιών υποχρεώσεών της.

(βλ. σκέψεις 76, 114-115, 170)

3. Σύμφωνα με το άρθρο 211, τέταρτη περίπτωση, EΚ, η Επιτροπή, για τη διασφάλιση της λειτουργίας και της αναπτύξεως της κοινής αγοράς, ασκεί τις αρμοδιότητες που της αναθέτει το Συμβούλιο για την εφαρμογή των κανόνων που αυτό θεσπίζει. Από την οικονομία της Συνθήκης, εντός της οποίας πρέπει το άρθρο αυτό να τοποθετηθεί, καθώς και από τις απαιτήσεις της πρακτικής προκύπτει ότι η έννοια της εφαρμογής πρέπει να ερμηνεύεται ευρέως. Δεδομένου ότι η Επιτροπή είναι η μόνη που οφείλει να παρακολουθεί, κατά τρόπο σταθερό και προσεκτικό, την εξέλιξη των γεωργικών αγορών και να ενεργεί με την ταχύτητα που επιβάλλουν οι περιστάσεις, το Συμβούλιο μπορεί να ωθηθεί, όσον αφορά τον τομέα αυτό, στο να της παράσχει ευρείες εξουσίες. Κατά συνέπεια, τα όρια αυτών των εξουσιών πρέπει να εκτιμώνται, μεταξύ άλλων, με βάση τους ουσιώδεις γενικούς στόχους της οργανώσεως της αγοράς, δεδομένου ότι η Επιτροπή έχει την εξουσία να θεσπίζει όλα τα ασφαλιστικά μέτρα που είναι αναγκαία ή χρήσιμα για την εφαρμογή της βασικής νομοθεσίας, εφόσον βέβαια τα μέτρα αυτά δεν είναι αντίθετα προς την εν λόγω νομοθεσία ή προς τις σχετικές εκτελεστικές πράξεις του Συμβουλίου.

Δεδομένου ότι το Συμβούλιο έχει, εν προκειμένω, επιβάλει στην Επιτροπή να θεσπίσει μέτρα διαχειρίσεως των δασμολογικών ποσοστώσεων σύμφωνα με τη μέθοδο των παραδοσιακών ροών συναλλαγών, και τούτο δυνάμει του άρθρου 19, παράγραφος 1, του κανονισμού 404/93, για την κοινή οργάνωση της αγοράς στον τομέα της μπανάνας, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1637/98, και να λάβει τα μέτρα που είναι αναγκαία για την εξασφάλιση της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων που απορρέουν από συμφωνίες που συνήφθηκαν από την Κοινότητα σύμφωνα με το άρθρο 300 EΚ, η ενάγουσα δεν απέδειξε ότι η Επιτροπή υπερέβη προδήλως τα όρια της εκχωρηθείσας σε αυτήν από το Συμβούλιο εξουσίας εκτιμήσεως όταν επεδίωξε να συμβιβάσει αυτούς τους στόχους θεσπίζοντας μέτρα διανομής των πιστοποιητικών εισαγωγής και κατανομή των εθνικών ποσοστώσεων, που προβλέπονται από τον κανονισμό 2362/98 για τις λεπτομέρειες εφαρμογής του κανονισμού 404/93 σχετικά με το καθεστώς εισαγωγής μπανανών στην Κοινότητα.

(βλ. σκέψεις 183-185)

4. Αν και οι κοινοτικοί επιχειρηματίες που ήσαν ειδικευμένοι στο εμπόριο μπανανών λατινοαμερικανικής καταγωγής και αυτοί που ήσαν ειδικευμένοι στο εμπόριο μπανανών κοινοτικής καταγωγής ή καταγωγής ΑΚΕ επηρεάστηκαν κατά τρόπο διαφορετικό από το καθεστώς του 1993, μια τέτοια διαφορετική αντιμετώπιση φαίνεται να είναι συμφυής με τον στόχο της ενοποιήσεως των αγορών, μέχρι τότε στεγανών, και προς αυτόν της διαθέσεως στο εμπόριο μπανανών καταγωγής κοινοτικής και χωρών ΑΚΕ.

Είναι αληθές ότι, κατόπιν της δημιουργίας της κοινής οργανώσεως των αγορών στον τομέα της μπανάνας και για πέντε έτη κατά τη διάρκεια των οποίων ίσχυσε το καθεστώς του 1993, η κοινοτική αγορά της μπανάνας υπέστη σημαντικές μεταμορφώσεις, οι διατάξεις του κανονισμού 1637/98 για την τροποποίηση του κανονισμού 404/93, για την κοινή οργάνωση των αγορών στον τομέα της μπανάνας, δεν μετέβαλαν, πράγματι, αυτούς τους στόχους της ενοποιήσεως των εθνικών αγορών και της διαθέσεως μπανανών καταγωγής κοινοτικής και χωρών ΑΚΕ αλλά περιορίστηκαν στη μεταρρύθμιση του τρόπου λειτουργίας του καθεστώτος των συναλλαγών με τρίτες χώρες. Κατά συνέπεια, υπό το καθεστώς του 1999, η διαφοροποιημένη μεταχείριση μεταξύ επιχειρηματιών εξακολουθεί να είναι συμφυής προς τους στόχους της κοινής οργανώσεως των αγορών της μπανάνας και, υπό τέτοιες περιστάσεις, δεν συνιστά παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων, ικανή να συνεπάγεται την ευθύνη της Κοινότητας.

(βλ. σκέψεις 207, 209, 211-212)

5. Είναι δυνατή η επιβολή περιορισμών στην ελευθερία ασκήσεως μιας οικονομικής δραστηριότητας, ιδίως στο πλαίσιο μιας κοινής οργανώσεως των αγορών, υπό την προϋπόθεση όμως ότι αυτοί οι περιορισμοί ικανοποιούν πράγματι γενικού ενδιαφέροντος στόχους επιδιωκόμενους από την Κοινότητα και δεν αποτελούν, από πλευράς του επιδιωκόμενου σκοπού, υπέρμετρη και αφόρητη παρέμβαση που θα έθιγε την ίδια την ουσία των κατ’ αυτόν τον τρόπο διασφαλιζομένων δικαιωμάτων.

Εφόσον το καθεστώς του 1999 επιδιώκει, χωρίς να τους τροποποιεί, τους γενικού ενδιαφέροντος στόχους του κανονισμού 404/93, δηλαδή την ενοποίηση των εθνικών αγορών και τη διάθεση στο εμπόριο μπανανών καταγωγής Κοινότητας και χωρών ΑΚΕ, η εξέλιξη των οικονομικών συνθηκών που έχουν προκύψει από τη θέση σε ισχύ της κοινής οργανώσεως των αγορών στον τομέα της μπανάνας, που η ενάγουσα προβάλλει, δεν επιτρέπει να συναχθεί η ύπαρξη αφόρητης προσβολής των δικαιωμάτων της τελευταίας, πράγμα που δεν θα ικανοποιούσε τους εν λόγω γενικού ενδιαφέροντος στόχους.

(βλ. σκέψεις 220-221)

6. Ενόψει της ευρείας εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτει ο κοινοτικός νομοθέτης επί θεμάτων κοινής γεωργικής πολιτικής, μόνο ο προδήλως ακατάλληλος χαρακτήρας ενός θεσπισμένου στον τομέα αυτό μέτρου, σε σχέση με τον σκοπό που το αρμόδιο κοινοτικό όργανο επιδιώκει, μπορεί να επηρεάζει τη νομιμότητα ενός τέτοιου μέτρου. Αυτός ο περιορισμός του δικαστικού ελέγχου επιβάλλεται ειδικότερα εάν, στο πλαίσιο πραγματοποιήσεως κοινής οργανώσεως αγοράς, το Συμβούλιο και η Επιτροπή ωθήθηκαν στο να πετύχουν διαιτησίες μεταξύ αποκλινόντων συμφερόντων, δηλώνοντας έτσι τι ακριβώς προτιμούν, στο πλαίσιο πολιτικών επιλογών εμπιπτουσών στον κύκλο των δικών τους ευθυνών.

Εν προκειμένω, δεδομένου ότι η Επιτροπή επιδίωξε, κατά τη θέσπιση του κανονισμού 2362/98, για τις λεπτομέρειες εφαρμογής του κανονισμού 404/93, σχετικά με το καθεστώς εισαγωγής μπανανών στην Κοινότητα, να εναρμονίσει τους συμφυείς στην κοινή οργάνωση αγοράς στον τομέα της μπανάνας στόχους με την τήρηση των διεθνών δεσμεύσεων της Κοινότητας που απορρέουν από τις συμφωνίες ΠΟΕ καθώς και από τη Σύμβαση του Λομέ, συμμορφούμενη, ταυτόχρονα, προς την επιθυμία του Συμβουλίου η διαχείριση των δασμολογικών ποσοστώσεων να γίνει διά της εφαρμογής μεθόδου που να λαμβάνει υπόψη τις παραδοσιακές ροές συναλλαγών, στην ενάγουσα εναπόκειται να αποδείξει ότι οι διατάξεις του κανονισμού 2362/98, που διέπουν τη διανομή των πιστοποιητικών εισαγωγής και την κατανομή των εθνικών δασμολογικών υποποσοστώσεων είναι καταφανώς απρόσφορες για την επίτευξη του επιδιωκομένου στόχου ενώ υπερβαίνουν τα όρια αυτού που είναι αναγκαίο για την πραγμάτωσή του, πράγμα που αυτή δεν έπραξε.

(βλ. σκέψεις 228-230)

7. Η δυνατότητα επικλήσεως της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης παρέχεται σε κάθε επιχειρηματία στον οποίο ένα κοινοτικό όργανο συνετέλεσε στη δημιουργία βασίμων προσδοκιών.

Συναφώς, αφενός, καθώς η ενάγουσα δεν υπήρξε διάδικος στις διαφορές μεταξύ της Κοινότητας και των εμπορικών εταίρων της σχετικά με τα καθεστώτα του 1993 και του 1999, οι συναλλαγές μεταξύ αυτών των τελευταίων δεν μπορούσαν να της δημιουργήσουν τέτοιες προσδοκίες.

Αφετέρου, λόγω της περιπλοκότητας των διατάξεων που έχουν θεσπιστεί με τις συμφωνίες ΠΟΕ και της ασάφειας ορισμένων εννοιών στις οποίες αυτές παραπέμπουν, η κωδικοποιηθείσα με το άρθρο 26 της Συμβάσεως της Βιέννης αρχή της καλόπιστης εκτελέσεως των διεθνών συμβάσεων συνεπάγεται μια εύλογη εκ μέρους της Κοινότητας προσπάθεια ώστε να λαμβάνονται μέτρα σύμφωνα προς τις εν λόγω συμφωνίες αφήνοντας ταυτόχρονα σ’ αυτήν την επιλογή του τύπου και των μέσων για την επίτευξη του στόχου αυτού. Εν όψει του περιθωρίου εκτιμήσεως που διαθέτουν τα κοινοτικά όργανα κατά την επιλογή των μέσων που είναι αναγκαία για την πραγματοποίηση της πολιτικής τους και την εκπλήρωση των διεθνών δεσμεύσεών τους, η ενάγουσα δεν μπορούσε να έχει δικαιολογημένη εμπιστοσύνη σχετικά με σύμφωνη προς τα συμφέροντά της τροποποίηση του καθεστώτος του 1993.

(βλ. σκέψεις 255-256)

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ (πέμπτο πενταμελές τμήμα)

της 3ης Φεβρουαρίου 2005 ( )

«Κοινή οργάνωση των αγορών – Μπανάνες – Αγωγή αποζημιώσεως – Κανονισμός 2362/98 – Συμφωνία περί ιδρύσεως του ΠΟΕ και συνημμένες συμφωνίες – Συστάσεις και αποφάσεις του Οργάνου Διακανονισμού των Διαφορών του ΠΟΕ»

Στην υπόθεση T-19/01,

Chiquita Brands International, Inc., με έδρα το Trenton, New Jersey (Ηνωμένες Πολιτείες),

Chiquita Banana Co. BV, με έδρα την Breda (Κάτω Χώρες),

και

Chiquita Italia, SpA, με έδρα τη Ρώμη (Ιταλία),

εκπροσωπούμενες από τον C. Pouncey, solicitor, και από τον δικηγόρο L. Van Den Hende, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

ενάγουσες,

κατά

Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης, αρχικώς, από τους C. Van der Hauwaert, C. Brown, στη συνέχεια, από τους L. Visaggio, Brown, M. Niejahr και, τέλος, από τους Visaggio και Brown, επικουρούμενους από τον N. Khan, barrister, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

εναγομένη,

με αντικείμενο αίτημα αποκαταστάσεως της ζημίας που ισχυρίζονται ότι έχουν υποστεί λόγω της θεσπίσεως και διατηρήσεως σε ισχύ του κανονισμού (ΕΚ) 2362/98 της Επιτροπής, της 28ης Οκτωβρίου 1998, για τις λεπτομέρειες της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 404/93 του Συμβουλίου σχετικά με το καθεστώς εισαγωγής μπανανών στην Κοινότητα (ΕΕ L 293, σ. 32),

ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (πέμπτο πενταμελές τμήμα),

συγκείμενο από την P. Lindh, πρόεδρο, και τους R. García-Valdecasas, J. D. Cooke, P. Mengozzi και M. E. Martins Ribeiro, δικαστές,

γραμματέας: J. Plingers, υπάλληλος διοικήσεως,

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 12ης Φεβρουαρίου 2004,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Νομικό πλαίσιο και ιστορικό της διαφοράς

1. Κανονισμός 404/93

1 Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 404/93 του Συμβουλίου, της 13ης Φεβρουαρίου 1993, για την κοινή οργάνωση της αγοράς στον τομέα της μπανάνας (ΕΕ L 47, σ. 1), έχει υποκαταστήσει, με τον τίτλο IV, ύστερα από την 1η Ιουλίου 1993, με ένα κοινό καθεστώς συναλλαγών με τρίτες χώρες τα διάφορα εθνικά καθεστώτα. Γίνεται διάκριση μεταξύ των «κοινοτικών μπανανών» που παράγονται στην Κοινότητα, των «μπανανών από τρίτες χώρες», που προέρχονται από τρίτες χώρες εκτός των χωρών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού (ΑΚΕ), των «παραδοσιακών μπανανών ΑΚΕ» και των «μη παραδοσιακών μπανανών ΑΚΕ». Οι παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ και οι μη παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ αντιστοιχούσαν στις εξαγόμενες από τις χώρες ΑΚΕ μπανάνες οι οποίες, αντιστοίχως, δεν υπερέβαιναν ή υπερέβαιναν τις ποσότητες που είχαν καθοριστεί στο σχετικό παράρτημα του κανονισμού 404/93.

2 Σύμφωνα με το άρθρο 17, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 404/93, η εισαγωγή μπανανών στην Κοινότητα υπόκειται στην προσκόμιση πιστοποιητικού εισαγωγής. Το πιστοποιητικό αυτό χορηγείται από τα κράτη μέλη σε κάθε ενδιαφερόμενο, που έχει υποβάλει τη σχετική αίτηση, ανεξάρτητα από τον τόπο εγκατάστασής του στην Κοινότητα, υπό την επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων που έχουν προβλεφθεί για την εφαρμογή των άρθρων 18 και 19 του εν λόγω κανονισμού.

3 Το άρθρο 19, παράγραφος 1, του κανονισμού 404/93 προέβαινε σε κατανομή της θεσπισμένης με το άρθρο 18 δασμολογικής ποσοστώσεως, ανοίγοντάς την μέχρι ύψους 66,5 % στην κατηγορία των επιχειρηματιών που είχαν εμπορευθεί μπανάνες τρίτων χωρών και/ή μη παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ (κατηγορία Α), μέχρι 30 % για την κατηγορία των επιχειρηματιών που είχαν εμπορευθεί κοινοτικές μπανάνες και/ή παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ (κατηγορία B) και μέχρι 3,5 % για την κατηγορία των εγκατεστημένων στην Κοινότητα επιχειρηματιών που είχαν αρχίσει να εμπορεύονται μπανάνες εκτός των κοινοτικών μπανανών και/ή των παραδοσιακών ΑΚΕ ύστερα από το 1992 (κατηγορία Γ).

2. Κανονισμός 1142/93

4 Στις 10 Ιουνίου 1993 η Επιτροπή εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1442/93 περί λεπτομερών κανόνων εφαρμογής του καθεστώτος εισαγωγής μπανανών στην Κοινότητα (ΕΕ L 142, σ. 6, στο εξής, επίσης, καθεστώς του 1993). Το καθεστώς αυτό παρέμεινε σε ισχύ μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1998.

5 Το άρθρο 3, παράγραφος 1, προσδιόριζε ως «επιχειρηματία» των κατηγοριών A και B, για την εφαρμογή των άρθρων 18 και19 του κανονισμού 404/93, τον οικονομικό παράγοντα ή οποιονδήποτε άλλο φορέα ο οποίος είχε προβεί, για δικό του λογαριασμό, σε μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες ενέργειες:

«α) αγόρασε από τους παραγωγούς άωρων μπανανών τρίτων χωρών, ή/και κράτους ΑΚΕ, ή, κατά περίπτωση, παρήγαγε μπανάνες, και στη συνέχεια τις απέστειλε και τις πώλησε στην Κοινότητα·

β) προμηθεύτηκε και έθεσε σε ελεύθερη κυκλοφορία ως κάτοχός τους άωρες μπανάνες και τις διέθεσε προς πώληση με σκοπό τη μεταγενέστερη πώλησή τους στην κοινοτική αγορά· η επιβάρυνση με τους κινδύνους φθοράς ή απώλειας των προϊόντων εξομοιούται προς την επιβάρυνση με τον κίνδυνο που αναλαμβάνει ο κάτοχος του προϊόντος·

γ) ως κάτοχος άωρων μπανανών, τις έχει υποβάλει σε ωρίμανση πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά της Κοινότητας».

6 Το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 1442/93 προέβλεπε:

«Οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών καταρτίζουν ξεχωριστούς καταλόγους για τους επιχειρηματίες των κατηγοριών Α και Β και, για κάθε επιχειρηματία, καταγράφουν τις ποσότητες τις οποίες αυτός έχει διαθέσει σε εμπορία, κατά τη διάρκεια καθενός από τα τρία έτη πριν από το έτος που προηγείται του έτους για το οποίο έχει ανοίξει η δασμολογική ποσόστωση, υποδιαιρώντας αυτές τις ποσότητες ανάλογα με καθεμία από τις οικονομικές δραστηριότητες που περιγράφονται στο άρθρο 3, παράγραφος 1. Η εγγραφή των επιχειρηματιών και η καταγραφή των ποσοτήτων που διατίθενται σε εμπορία για κάθε έναν από αυτούς πραγματοποιούνται με πρωτοβουλία τους και κατόπιν γραπτής αιτήσεώς τους, η οποία υποβάλλεται σε ένα μόνο κράτος μέλος της επιλογής τους.»

7 Δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 1, του κανονισμού 1442/93, οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών όφειλαν να καθορίζουν, ετησίως, όσον αφορά κάθε επιχειρηματία των κατηγοριών Α και Β που ήταν εγγεγραμμένος σ’ αυτές, τον μέσο όρο των ποσοτήτων που διατίθενταν στο εμπόριο επί τρία έτη πριν από το έτος που προηγείται του έτους για το οποίο έχει ανοίξει η ποσόστωση, υποδιαιρούμενες ανάλογα με τη φύση των δραστηριοτήτων που είχε ασκήσει ο επιχειρηματίας σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 1, του ίδιου κανονισμού. Αυτός ο μέσος όρος καλούνταν «ποσότητα αναφοράς» του επιχειρηματία. Σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 2, οι διατιθέμενες στο εμπόριο ποσότητες πολλαπλασιάζονταν με συντελεστές σταθμίσεως ανάλογα με τις περιγραφόμενες στο άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 1442/93 δραστηριότητες.

8 Κατ’ εφαρμογήν αυτών των συντελεστών σταθμίσεως, συγκεκριμένη ποσότητα μπανανών δεν μπορούσε, κατά τον υπολογισμό των ποσοτήτων αναφοράς, να λαμβάνεται υπόψη για συνολικό ποσό υπερβαίνον αυτήν την ποσότητα, ασχέτως του αν αυτή αναλογούσε, κατά τα τρία στάδια που αντιστοιχούσαν στις προμνημονευθείσες δραστηριότητες, στον ίδιο επιχειρηματία ή σε δύο ή τρεις διαφορετικούς επιχειρηματίες. Σύμφωνα με την τρίτη αιτιολογική σκέψη του εν λόγω κανονισμού, αυτοί οι συντελεστές σκοπούσαν, αφενός, στο να λαμβάνεται υπόψη η σπουδαιότητα της αναληφθείσας οικονομικής δραστηριότητας και οι αντιμετωπιζόμενοι εμπορικοί κίνδυνοι και, αφετέρου, στο να διορθώνονται οι αρνητικές συνέπειες της πολλαπλότητας του υπολογισμού των ίδιων ποσοτήτων προϊόντων σε διαφορετικά στάδια της εμπορικής αλυσίδας.

3. Κανονισμός 1637/98

9 Με τον κανονισμό (ΕΚ) 1637/98 του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 1998, για την τροποποίηση του κανονισμού 404/93 (ΕΕ L 210, σ. 28), επήλθαν, με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 1999, τροποποιήσεις στην κοινή οργάνωση αγοράς στον τομέα της μπανάνας. Με τον εν λόγω κανονισμό αντικαταστάθηκαν τα άρθρα 16 έως 20, υπό τον τίτλο IV του κανονισμού 404/93, με νέες διατάξεις.

10 Το άρθρο 16 του κανονισμού 404/93, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1637/98, όριζε:

«[...]

Για τους σκοπούς [των προβλεπομένων στον τίτλο IV του κανονισμού 404/93 διατάξεων], νοούνται ως:

1) “παραδοσιακές εισαγωγές κρατών ΑΚΕ”: οι εισαγωγές στην Κοινότητα μπανανών καταγωγής των κρατών που απαριθμούνται στο παράρτημα, μέχρι την ποσότητα 857 700 τόνων (καθαρό βάρος) ετησίως· ονομάζονται “παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ”·

2) “μη παραδοσιακές εισαγωγές κρατών ΑΚΕ”: οι εισαγωγές στην Κοινότητα μπανανών καταγωγής κρατών ΑΚΕ, που δεν εμπίπτουν στον ορισμό του σημείου 1· ονομάζονται “μη παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ”·

3) “εισαγωγές τρίτων κρατών μη ΑΚΕ”: οι μπανάνες που εισάγονται στην Κοινότητα καταγωγής τρίτων κρατών εκτός των κρατών ΑΚΕ· ονομάζονται “μπανάνες τρίτων κρατών”.»

11 Προκειμένου περί της κατανομής των δασμολογικών ποσοστώσεων για τις μπανάνες τρίτων χωρών και τις μη παραδοσιακές μπανάνες ΕΚ, το άρθρο 18, παράγραφος 4, του κανονισμού 404/93, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1637/98, προέβλεπε:

«Στην περίπτωση κατά την οποία δεν θα ήταν λογικά δυνατό να επιτευχθεί συμφωνία με όλα τα συμβαλλόμενα μέρη του ΠΟΕ, τα οποία έχουν σημαντικά συμφέροντα στον τομέα της προμήθειας μπανανών, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να κατανείμει τις δασμολογικές ποσοστώσεις που προβλέπονται στις παραγράφους 1 και 2 καθώς επίσης και την παραδοσιακή ποσότητα ΑΚΕ, μεταξύ των κρατών που έχουν σημαντικά συμφέροντα στον τομέα της προμήθειας μπανανών, σύμφωνα με τη διαδικασία [της επιτροπής διαχείρισης] που προβλέπεται στο άρθρο 27.»

12 Το άρθρο 19 του κανονισμού 404/93, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1637/98, είχε ως εξής:

«1. Η διαχείριση των δασμολογικών ποσοστώσεων που αναφέρονται στο άρθρο 18, παράγραφοι 1 και 2, καθώς και οι εισαγωγές παραδοσιακών μπανανών ΑΚΕ, πραγματοποιούνται σύμφωνα με τη μέθοδο που στηρίζεται στον συνυπολογισμό των παραδοσιακών ροών συναλλαγών (“παραδοσιακοί/νεοαφιχθέντες”).

Η Επιτροπή θεσπίζει τις απαιτούμενες λεπτομέρειες εφαρμογής σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στο άρθρο 27.

Σε περίπτωση ανάγκης, άλλες κατάλληλες μέθοδοι μπορεί να θεσπιστούν.

2. Η θεσπιζόμενη μέθοδος λαμβάνει υπόψη, εφόσον καθίσταται σκόπιμο, τις ανάγκες εφοδιασμού της κοινοτικής αγοράς και την ανάγκη εξασφάλισης της ισορροπίας της.»

13 Το άρθρο 20 του κανονισμού 404/93, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1637/98, διευκρίνιζε:

«Η Επιτροπή θεσπίζει τις διατάξεις εφαρμογής του παρόντος τίτλου σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 27. Οι διατάξεις αυτές περιλαμβάνουν:

[…]

γ) τους όρους έκδοσης και τη διάρκεια ισχύος των πιστοποιητικών εισαγωγής·

[…]

ε) τα μέτρα που είναι αναγκαία για την εξασφάλιση της τήρησης των υποχρεώσεων που απορρέουν από συμφωνίες που συνήφθηκαν από την Κοινότητα σύμφωνα με το άρθρο 228 της Συνθήκης.»

4. Κανονισμός 2362/98

14 Στις 28 Οκτωβρίου 1998 η Επιτροπή εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) 2362/98 για τις λεπτομέρειες εφαρμογής του κανονισμού 404/93 σχετικά με το καθεστώς εισαγωγής μπανανών στην Κοινότητα (ΕΕ L 293, σ. 32). Ο κανονισμός αυτός επρόκειτο να αρχίσει να ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 1999. Έτσι, ο κανονισμός 404/93, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1637/98 και συμπληρώθηκε από τα προβλεπόμενα με τον κανονισμό 2362/98 εκτελεστικά μέτρα, θα αναφέρεται στο εξής συμβατικώς ως το «καθεστώς του 1999».

15 Δυνάμει του άρθρου 1, τελευταίο εδάφιο, και του παραρτήματος του κανονισμού 2362/98, οι δασμολογικές ποσοστώσεις (2 200 000 τόνοι και 353 000 τόνοι) που αναφέρονταν στο άρθρο 18, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 404/93 είχαν κατανεμηθεί μεταξύ των κυρίων προμηθευτριών χωρών ως εξής:

Ισημερινός: 26,17 %

Κόστα Ρίκα: 25,61 %

Κολομβία: 23,03 %

Παναμάς: 15,76 %

Λοιποί: 9,43 %

16 Πρέπει να επισημανθούν οι εξής διαφορές μεταξύ των καθεστώτων του 1993 και του 1999:

α) το καθεστώς του 1999 δεν περιλαμβάνει πλέον διαφορές ανάλογα με τις πραγματοποιούμενες από τους επιχειρηματίες δραστηριότητες·

β) το καθεστώς του 1999 λαμβάνει υπόψη τις ποσότητες εισαγομένων μπανανών·

γ) η διαχείριση των πιστοποιητικών εισαγωγής, κατ’ εφαρμογήν του καθεστώτος του 1999, πραγματοποιείται χωρίς αναφορά στην καταγωγή (ΑΚΕ ή τρίτες χώρες) των μπανανών·

δ) με το καθεστώς του 1999 αυξήθηκαν οι δασμολογικές ποσοστώσεις και το χορηγούμενο στους νέους επιχειρηματίες μερίδιο.

17 Το άρθρο 2 του κανονισμού 2362/98 προέβλεπε, μεταξύ άλλων, ότι οι δασμολογικές ποσοστώσεις και οι παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ που αναφέρονταν, αντιστοίχως, στο άρθρο 18, παράγραφοι 1 και 2, και στο άρθρο 16 του κανονισμού 404/93, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1637/98, ανοίγονταν έως:

– 92 % για τους παραδοσιακούς εμπορικούς φορείς που ορίζονται στο άρθρο 3·

– 8 % για τους νεοεμφανιζόμενους εμπορικούς φορείς που ορίζονται στο άρθρο 7.

18 Το άρθρο 4, παράγραφος 1, του κανονισμού 2362/98 προέβλεπε ότι κάθε παραδοσιακός εμπορικός φορέας που είναι καταχωρισμένος σε κράτος μέλος ελάμβανε, για κάθε έτος, για το σύνολο των προελεύσεων που αναφέρονται στο παράρτημα I του κανονισμού αυτού, εφάπαξ, μια ποσότητα αναφοράς που καθοριζόταν σε συνάρτηση με τις ποσότητες μπανανών που είχε πράγματι εισαγάγει κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς. Σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 2, του κανονισμού 2362/98, για εισαγωγές που πραγματοποιούνται το 1999, η περίοδος αναφοράς αποτελείται από τα έτη 1994, 1995 και 1996.

5. Κανονισμός 216/2001

19 Το Συμβούλιο θέσπισε τον κανονισμό 216/2001, της 29ης Ιανουαρίου 2001, για την τροποποίηση του κανονισμού 404/93 (ΕΕ L 31, σ. 2).

20 Το άρθρο 18 του κανονισμού 404/93, όπως τροποποιήθηκε τώρα, προβλέπει ότι ανοίγονται τρεις δασμολογικές ποσοστώσεις (Α, Β και Γ) για την εισαγωγή μπανανών με καταγωγή οποιαδήποτε τρίτη χώρα.

21 Το άρθρο 19, παράγραφος 1, του κανονισμού 404/93 ορίζει ότι τα πιστοποιητικά εισαγωγής μπανανών τρίτων χωρών εκδίδονται στους επιχειρηματίες βάσει συνεκτιμήσεως «των παραδοσιακών εμπορικών ροών (σύμφωνα με τη μέθοδο τη γνωστή ως “παραδοσιακοί/νεοεισερχόμενοι”) και/ή […] άλλες μεθόδους».

6. Ο κανονισμός 896/2001

22 Οι εκτελεστικές λεπτομέρειες του τίτλου IV του κατ’ αυτόν τον τρόπο τροποποιηθέντος κανονισμού 404/93 καθορίστηκαν με τον κανονισμό (ΕΚ) 896/2001 της Επιτροπής, της 7ης Μαΐου 2001, περί των λεπτομερειών εφαρμογής του κανονισμού 404/93 του Συμβουλίου σχετικά με το καθεστώς εισαγωγής μπανανών στην Κοινότητα (ΕΕ L 126, σ. 6). Δυνάμει του άρθρου 32 του κανονισμού 896/2001 (στο εξής: καθεστώς του 2001), οι διατάξεις αυτές θα άρχιζαν να ισχύουν από την 1η Ιουλίου 2001.

23 Ο κανονισμός 896/2001 δεν περιλαμβάνει πλέον κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων «A» και «B» μεταξύ των προμηθευτριών χωρών.

24 Εξάλλου, ο εν λόγω κανονισμός προβλέπει ότι τα πιστοποιητικά εισαγωγής παραδίδονται στους παραδοσιακούς επιχειρηματίες που έχουν εισαγάγει μπανάνες προελεύσεως τρίτων κρατών και/ή μη παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ βάσει του μέσου όρου των αρχικών εισαγωγών τους κατά τη διάρκεια της περιόδου που περιλαμβάνεται μεταξύ 1994 και 1996. Ομοίως, όσον αφορά τους παραδοσιακούς επιχειρηματίες που έχουν εισαγάγει παραδοσιακές μπανάνες ΑΚΕ, τα πιστοποιητικά εισαγωγής τους παραδίδονται βάσει του μέσου όρου των αρχικών εισαγωγών τους παραδοσιακών μπανανών ΑΚΕ κατά τη διάρκεια της ίδιας τριετούς περιόδου.

7. Περίληψη της διαφοράς «μπανάνες» στο πλαίσιο του Παγκοσμίου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ)

25 Στις 8 Μαΐου 1996, καταρτίστηκε ειδική ομάδα για τη διερεύνηση των καταγγελιών του Ισημερινού, της Γουατεμάλας, της Ονδούρας, του Μεξικού και των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής κατά της Κοινότητας σχετικά με τη συμβατότητα προς τους κανόνες του ΠΟΕ του καθεστώτος του 1993 (υπόθεση Ευρωπαϊκές Κοινότητες – Καθεστώς ισχύον επί της εισαγωγής, της πωλήσεως και της διανομής των μπανανών· WT/DS27, στο εξής: υποθέσεις Μπανάνες III).

26 Στις 22 Μαΐου 1997, η ειδική ομάδα παρέδωσε τις εκθέσεις της, ιδίως όσον αφορά την υπόθεση Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής κατά Κοινότητας (WT/DS27/R/USA, στο εξής: έκθεση της ειδικής ομάδας της 22ας Μαΐου 1997), την οποία επικαλούνταν οι διάδικοι.

27 Στις 25 Σεπτεμβρίου 1997 το Όργανο Διακανονισμού Διαφορών (στο εξής: ΟΔΔ) του ΠΟΕ υιοθέτησε την έκθεση του Δευτεροβάθμιου Δικαιοδοτικού Οργάνου της 9ης Σεπτεμβρίου 1997 (WT/DS27/AB/R, στο εξής: έκθεση του Δευτεροβάθμιου Δικαιοδοτικού Οργάνου της 9ης Σεπτεμβρίου 1997) και τις εκθέσεις της ειδικής ομάδας, όπως είχαν τροποποιηθεί με την έκθεση του Δευτεροβάθμιου Δικαιοδοτικού Οργάνου (στο εξής: απόφαση του ΟΔΔ της 25ης Σεπτεμβρίου 1997).

28 Η έκθεση του Δευτεροβάθμιου Δικαιοδοτικού Οργάνου της 9ης Σεπτεμβρίου 1997 κατέληγε, μεταξύ άλλων, στα εξής:

«ε) […] η χορήγηση, είτε μέσω συμφωνίας είτε μέσω διαθέσεως, μεριδίων της δασμολογικής ποσοστώσεως σε ορισμένα κράτη μη έχοντα ουσιώδες συμφέρον για την προμήθεια μπανανών στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, αλλ’ όχι σε άλλα, είναι ασύμβατη με το άρθρο XIII, παράγραφος 1, τη ΓΣΔΕ του 1994·

στ) […] επιβεβαιώνει τη διαπίστωση της ειδικής ομάδας κατά την οποία οι περί επαναχορηγήσεως της δασμολογικής ποσοστώσεως κανόνες που προβλέπονται από τη συμφωνία-πλαίσιο σχετικά με τις μπανάνες είναι ασύμβατοι με το άρθρο XIII, παράγραφος 1, της ΓΣΔΕ του 1994, και τροποποιεί τη διαπίστωση της ειδικής ομάδας, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι οι κανόνες επαναχορηγήσεως της δασμολογικής ποσοστώσεως που προβλέπονται από τη συμφωνία-πλαίσιο σχετικά με τις μπανάνες είναι επίσης ασύμβατοι με το εισαγωγικό μέρος του άρθρου XIII, παράγραφος 2, της ΓΣΔΕ του 1994·

ν) […] οι κανόνες [της Κοινότητας] σχετικά με τα καθήκοντα και τις απαιτήσεις [της Κοινότητας] όσον αφορά άδειες εξαγωγής [της συμφωνίας-πλαισίου σχετικά με τις μπανάνες] είναι ασύμβατοι με [το άρθρο I, παράγραφος 1,] του ΓΣΔΕ του 1994·

υ) […] η χορήγηση στους επιχειρηματίες της κατηγορίας B του 30 % των πιστοποιητικών που επιτρέπουν την εισαγωγή μπανανών τρίτων χωρών και μη παραδοσιακών μπανανών ΑΚΕ στους συντελεστές ποσοστωτικών δασμών είναι ασύμβατοι με τα άρθρα ΙΙ και XVII της [Γενικής Συμφωνίας επί του Εμπορίου Υπηρεσιών]·

φ) η χορήγηση στα ωριμαντήρια ορισμένου μέρους πιστοποιητικών των κατηγοριών Α και Β που επιτρέπει την εισαγωγή μπανανών τρίτων χωρών και μη παραδοσιακών μπανανών ΑΚΕ στους συντελεστές ποσοστωτικών δασμών είναι ασύμβατη με το άρθρο XVII της Γενικής Συμφωνίας επί του Εμπορίου Υπηρεσιών.»

29 Σύμφωνα με το πρακτικό της συνεδριάσεως του ΟΔΔ της 16ης Οκτωβρίου 1997(έγγραφο WT/DSΒ/Μ/38 της 20ής Νοεμβρίου 1997, σ. 3):

«Ο εκπρόσωπος των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων επανέλαβε τη δήλωση που είχε κάνει κατά τη συνεδρίαση του ΟΔΔ της 25ης Σεπτεμβρίου. Κατά τη συνεδρίαση εκείνη, είχε υπογραμμίσει τη βαθιά προσήλωση των Κοινοτήτων στο Μνημόνιο Συμφωνίας, στις θεμελιώδεις αρχές του και στους κανόνες του. Δυνάμει του άρθρου 21, παράγραφος 3, του Μνημονίου Συμφωνίας, οι Κοινότητες υποχρεούνταν να πληροφορήσουν το ΟΔΔ σχετικά με τις προθέσεις τους όσον αφορά την εφαρμογή των συστάσεων του τελευταίου. Ο εν λόγω εκπρόσωπος επιβεβαίωσε ότι οι Κοινότητες θα εκπλήρωναν πλήρως τις διεθνείς εν προκειμένω υποχρεώσεις τους. Κατά την εκπόνηση του παρόντος καθεστώτος, οι Κοινότητες είχαν ως στόχους τη στήριξη των δικών τους παραγωγών μπανάνας και την εκπλήρωση των διεθνών υποχρεώσεών τους, ιδίως των δεσμεύσεων τους στο πλαίσιο του πλέον ευνοουμένου κράτους δυνάμει της Συμφωνίας ΠΟΕ και, όσον αφορά τις χώρες ΑΚΕ, δυνάμει της Συμβάσεως του Λομέ. Οι στόχοι αυτοί παρέμειναν αμετάβλητοι.

Οι Κοινότητες είχαν κινήσει διαδικασία που επρόκειτο να τους επιτρέψει να εξετάσουν όλες τις επιλογές που μπορούσαν να έχουν ως αποτέλεσμα την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους. Εν όψει της εσωτερικής περιλήψεως αποφάσεως διαδικασίας, δεν ήταν δυνατό, στο στάδιο αυτό, να προβλεφθούν ή να προδικαστούν τα αποτελέσματα της διαδικασίας αυτής. Οι Κοινότητες επιθυμούσαν να επισύρουν την προσοχή των μελών επί της εξαιρετικής πολυπλοκότητας του θέματος αυτού. Το δευτεροβάθμιο όργανο επιλύσεως διαφορών είχε αναγνωρίσει ότι το νομοθετικό έργο των Κοινοτήτων ήταν δυσχερές, διότι αυτές θα υποχρεούνταν να τηρήσουν τις επιταγές της Συμβάσεως του Λομέ δημιουργώντας ταυτόχρονα μια ενιαία αγορά της μπανάνας. Αυτός είναι ακριβώς και ο λόγος για τον οποίο οι Κοινότητες, μολονότι προσπαθούσες να ενεργήσουν με ταχύτητα, είχαν ανάγκη μιας εύλογης προθεσμίας προκειμένου να εξετάσουν όλες τις επιλογές που θα τους επέτρεπαν την εκπλήρωση των διεθνών υποχρεώσεών τους.»

30 Στις 7 Ιανουαρίου 1998, μετά το πέρας της διαιτητικής διαδικασίας που προβλεπόταν στο άρθρο 21, παράγραφος 3, στοιχείο c, του Μνημονίου Συμφωνίας επί των κανόνων και διαδικασιών που διέπουν τον διακανονισμό των διαφορών του ΠΟΕ (στο εξής: ΜΔΔ), ένας διαιτητής παρέσχε στην Κοινότητα «εύλογο διάστημα χρόνου», καλύπτον την περίοδο από 25 Σεπτεμβρίου 1997 μέχρι την 1η Ιανουαρίου 1999, προκειμένου να εφαρμόσει την απόφαση του ΟΔΔ της 25ης Σεπτεμβρίου 1997 [έγγραφο WT/DS27/15: διαιτησία βάσει του άρθρου 21, παράγραφος 3, στοιχείο c, του ΜΔΔ, απόφαση του διαιτητή της 7ης Ιανουαρίου 1998, σημείο 20].

31 Εκτιμώντας ότι, θεσπίζοντας το καθεστώς του 1999, η Κοινότητα δεν είχε ολοσχερώς εξαλείψει τις ασυμβατότητες με τις υποχρεώσεις της βάσει της ΓΣΔΕ του 1994 και της Γενικής Συμφωνίας περί του Εμπορίου των Υπηρεσιών (στο εξής: ΓΣΕΥ), ασυμβατότητες που είχαν διαπιστωθεί στην απόφαση του ΟΔΔ της 25ης Σεπτεμβρίου 1997, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής ζήτησαν, στις 14 Ιανουαρίου 1999, από το ΟΔΔ, σύμφωνα με το άρθρο 22 του ΜΔΔ, την άδεια αναστολής, έναντι της Κοινότητας και των κρατών μελών της, της εφαρμογής των δασμολογικών παραχωρήσεων και των συναφών υποχρεώσεων βάσει της ΓΣΔΕ του 1994. Οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής εκτίμησαν το ποσό αυτής της αναστολής στα 520 εκατομμύρια δολάρια Ηνωμένων Πολιτειών (USD). Δεδομένου ότι η Κοινότητα αμφισβήτησε το ποσό της προταθείσας από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναστολής, η υπόθεση υποβλήθηκε σε διαιτησία βάσει του άρθρου 22.6 του ΜΔΔ.

32 Υπ’ αυτές ακριβώς τις συνθήκες, στις 9 Απριλίου 1999, οι διαιτητές προσδιόρισαν το μέγεθος της αναιρέσεως ή της μειώσεως πλεονεκτημάτων που είχαν υποστεί οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής στην υπόθεση Μπανάνες III στα 191,4 εκατομμύρια USD ετησίως (απόφαση WT/DS27/ARB, στο εξής: απόφαση των διαιτητών της 9ης Απριλίου 1999). Συνακολούθως, οι διαιτητές αποφάσισαν ότι η εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών εφαρμογή της αναστολής στην Κοινότητα και στα κράτη μέλη της δασμολογικών παραχωρήσεων και συναφών υποχρεώσεων βάσει της ΓΣΔΕ του 1994, σχετικά με συναλλαγές ανώτατου ποσού 191,4 εκατομμυρίων USD ετησίως είναι συμβατή με το άρθρο 22, παράγραφος 4, του ΜΔΔ.

33 Εξάλλου, στις 6 Απριλίου 1999, στο πλαίσιο παράλληλης διαδικασίας βάσει του άρθρου 21, παράγραφος 5, του ΜΔΔ, ειδική ομάδα, επιληφθείσα καταγγελίας του Ισημερινού αφορώσας την εκ μέρους της Κοινότητας εφαρμογή των συστάσεων που είχαν διατυπωθεί από το ΟΔΔ στην υπόθεση Μπανάνες III, υπέβαλε την έκθεσή της στα εμπλεκόμενα στη διαφορά μέρη (έκθεση WT/DS27/RW/ECU, στο εξής: η έκθεση της ειδικής ομάδας της 6ης Απριλίου 1999). Περαίνοντας την ανάλυσή της, η ειδική ομάδα διαπίστωσε ότι το καθεστώς του 1999 ήταν, από αρκετές απόψεις, ασύμβατο με ορισμένες διατάξεις των Συμφωνιών ΠΟΕ. Ειδικότερα, η ειδική ομάδα κατέληξε στο συμπέρασμα:

– ότι το όριο των 857 700 τόνων που είχε οριστεί για τις εισαγωγές παραδοσιακών μπανανών ΑΚΕ στο πλαίσιο του καθεστώτος του 1999 «είναι ασύμβατο με τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου XIII της ΓΣΔΕ του [1994]»·

– ότι τα ειδικά μερίδια ανά χώρα που χορηγήθηκαν στον Ισημερινό και στους λοιπούς έχοντες ουσιαστικό συμφέρον προμηθευτές δεν είναι συμβατά με τις επιταγές του άρθρου XIII, παράγραφος 2, της ΓΣΔΕ του 1994·

– ότι η ποσότητα των 857 700 τόνων όσον αφορά τις παραδοσιακές εισαγωγές ΑΚΕ που επιτρέπονται ατελώς μπορεί μεν να θεωρηθεί ως επιβαλλόμενο από τη Σύμβαση του Λομέ αλλά «δεν είναι λογικό για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες να καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι το συνημμένο στη Σύμβαση του Λομέ πρωτόκολλο αριθ. 5 απαιτεί συλλογική χορήγηση όσον αφορά τους παραδοσιακούς προμηθευτές ΑΚΕ»· ότι, κατά συνέπεια, το να επιτρέπονται ατελώς εισαγωγές υπερβαίνουσες τον μεγαλύτερο αριθμό εξαγωγών πριν από το 1991 συγκεκριμένου κράτους ΑΚΕ δεν επιβάλλεται από το συνημμένο στη Σύμβαση του Λομέ πρωτόκολλο αριθ. 5 και ότι, όπως είναι επόμενο, ελλείψει οποιασδήποτε άλλης επιταγής ισχύουσας βάσει της Συμβάσεως του Λομέ, αυτές οι καθ’ υπέρβασιν ποσότητες δεν καλύπτονται από την παρέκκλιση για τη Λομέ και, επομένως, ο προτιμησιακός υπέρ αυτών δασμός είναι ασύμβατος με το άρθρο Ι, παράγραφος 1, της ΓΣΔΕ του 1999 (έκθεση WT/DS27/RW/ECU, σημείο 6.161).

34 Προκειμένου περί της ΓΣΕΥ, η ειδική ομάδα έκριναν, πρώτον, ότι, στο πλαίσιο του καθεστώτος του 1999, «οι προμηθευτές υπηρεσιών χονδρικού εμπορίου υπήκοοι Ισημερινού υπόκεινται, de facto, σε λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση όσον αφορά τη χορήγηση πιστοποιητικών απ’ ό,τι συμβαίνει με τους κοινοτικούς ή κρατών ΑΚΕ προμηθευτές των ιδίων υπηρεσιών, και τούτο κατά παράβαση των άρθρων ΙΙ και XVII της ΓΣΕΥ, και, δεύτερον, ότι τα κριτήρια της αποκτήσεως του καθεστώτος του νεοεισελθόντος» στο πλαίσιο των διαδικασιών αναθεωρημένων αδειών επιβάλλουν, de facto, στους προμηθευτές υπηρεσιών υπηκόους Ισημερινού λιγότερο ευνοϊκούς από άποψη ανταγωνισμού όρους απ’ ό,τι αυτοί των οποίων τυγχάνουν οι προμηθευτές παρομοίων υπηρεσιών από την ΕΕ, και τούτο κατά παράβαση του άρθρου XVII της ΓΣΕΥ» (έκθεση WT/DS27/RW/ECU, σημείο 6.163).

35 Δεδομένου ότι η Κοινότητα δεν την προσέβαλε, αυτή η έκθεση της ειδικής ομάδας δημοσιεύθηκε στις 6 Μαΐου 1999 (πρακτικό της συνεδριάσεως του ΟΔΔ της 6ης Μαΐου 1999, WT/DSB/M/61 της 30ής Ιουνίου 1999).

36 Στις 8 Νοεμβρίου 1999, ο Ισημερινός ζήτησε από το ΟΔΔ, σύμφωνα με το άρθρο 22 του ΜΔΔ, να επιτραπεί η αναστολή, έναντι της Κοινότητας και δεκατριών από τα κράτη μέλη της, της εφαρμογής των δασμολογικών παραχωρήσεων και συναφών υποχρεώσεων βάσει της Συμφωνίας σχετικά με τις πτυχές των Δικαιωμάτων Πνευματικής Ιδιοκτησίας που άπτονται του Εμπορίου (στο εξής: ΠΔΠΥΕ), και της ΓΣΕΥ και της ΓΣΔΕ του 1994 για ποσό 450 εκατομμυρίων USD.

37 Δεδομένου ότι η Κοινότητα αμφισβήτησε το ποσό της προταθείσας από τον Ισημερινό αναστολής, η υπόθεση υποβλήθηκε, στις 19 Νοεμβρίου 1999, σε διαιτησία βάσει του άρθρου 22.6 του ΜΔΔ.

38 Με απόφαση γνωστοποιηθείσα στις 24 Μαρτίου 2000, οι διαιτητές καθόρισαν το ποσό της αναιρέρεσεως ή της μειώσεως πλεονεκτημάτων που είχε υποστεί ο Ισημερινός στα 201,6 εκατομμύρια USD ετησίως, πράγμα που επέτρεψε σ’ αυτό το κράτος να αναστείλει παραχωρήσεις βάσει της ΓΣΔΕ 1994, της ΓΣΕΥ και της Συμφωνίας επί των ΠΔΠΥΕ μέχρι του ποσού αυτού.

39 Στις 11 Απριλίου 2001, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και η Κοινότητα συνήψαν μνημόνιο συμφωνίας επί των μπανανών, με το οποίο «καθόριζαν τα μέσα που μπορούν να επιτρέψουν τη ρύθμιση της μακρόχρονης διαφοράς σχετικά με το καθεστώς εισαγωγής μπανανών» εντός της Κοινότητας. Αυτό το μνημόνιο προβλέπει ότι η Κοινότητα δεσμεύεται να «θεσπίσει ένα αποκλειστικώς δασμολογικό καθεστώς για τις εισαγωγές μπανανών το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 2006». Αυτό το μνημόνιο συμφωνίας καθορίζει τα μέτρα που η Κοινότητα δεσμεύεται να λάβει κατά τη διάρκεια της ενδιάμεσης περιόδου που εκπνέει την 1η Ιανουαρίου 2006». Σε αντάλλαγμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής δεσμεύονται να αναστείλουν προσωρινώς την επιβολή προσηυξημένων δασμών που τους επιτρεπόταν να εισπράττουν επί των κοινοτικών εισαγωγών με την απόφαση των διαιτητών της 9ης Απριλίου 1999 (έγγραφο WT/DS27/58). Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες διευκρίνισαν, με ανακοίνωση της 26ης Ιουνίου 2001 προς το ΟΔΔ, ότι αυτό το μνημόνιο συμφωνίας «δεν αποτελούσε, αυτό καθεαυτό, λύση μέσω κοινής συμφωνίας βάσει του άρθρου [3, παράγραφος 6, του ΜΔΔ] [και ότι], εξάλλου, εν όψει των μέτρων που όλα τα μέρη πρόκειται ακόμα να λάβουν, θα ήταν επίσης πρόωρο να εξαλειφθεί αυτό το σημείο από την ημερήσια διάταξη του ΟΔΔ» (έγγραφο WT/DS27/59 – G/C/W/270 έγγραφο της 2ας Ιουλίου 2001).

Διαδικασία

40 Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 25 Ιανουαρίου 2001, οι Chiquita Brands International, Chiquita Banana Company Co. και Chiquita Italia, τρεις εταιρίες του ομίλου των εταιριών Chiquita (στο εξής: ενάγουσα), ένας απ’ τους μεγαλύτερους παραγωγούς και διανομείς μπανανών στον κόσμο, άσκησαν από κοινού την υπό κρίση αγωγή.

41 Με έγγραφο της 29ης Ιουνίου 2001, ύστερα από την εκ μέρους της Επιτροπής κατάθεση του υπομνήματος αντικρούσεως, η ενάγουσα κάλεσε το Πρωτοδικείο, στο πλαίσιο των μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας, να ζητήσει από τους διαδίκους:

– να επικεντρώσουν τις παρατηρήσεις τους επί της αρχής της ευθύνης της Κοινότητας (ύπαρξη παρανόμου πράξεως, ζημίας και αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ των στοιχείων αυτών) προκειμένου το ζήτημα της εκτιμήσεως του συγκεκριμένου ποσού της προβαλλομένης ζημίας να εξετασθεί σε μεταγενέστερο στάδιο της διαδικασίας, και

– να επιφυλαχθούν όσον αφορά την προσκόμιση αποδείξεων σχετικά με την ποσοτική εκτίμηση της ζημίας για μεταγενέστερο στάδιο της διαδικασίας.

42 Με έγγραφο της 13ης Ιουλίου 2001, η Επιτροπή συμπαρατάχθηκε με την πρόταση αυτή, υπογραμμίζοντας πάντως ότι εξακολουθούσε να αμφισβητεί τόσο το παραδεκτό όσο και το βάσιμο της αγωγής.

43 Στις 25 Σεπτεμβρίου 2001, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 64, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του, το Πρωτοδικείο αποφάσισε να καλέσει τους διαδίκους να επικεντρώσουν την επιχειρηματολογία τους στο υπόμνημα απαντήσεως και στο υπόμνημα ανταπαντήσεως σχετικά με το παραδεκτό της προσφυγής και την ευθύνη της Κοινότητας.

44 Κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής, το Πρωτοδικείο διευκρίνισε, με έγγραφο της 25ης Οκτωβρίου 2001, ότι η διαδικασία επρόκειτο έτσι να διαιρεθεί σε δύο φάσεις, κατά τον ακόλουθο τρόπο: «Το Πρωτοδικείο θα αποφανθεί, κατ’ αρχάς, επί του παραδεκτού της προσφυγής εν όψει της βάσεώς της όπως προκύπτει από το σχετικό δικόγραφο και τα παραρτήματά του· υπό την επιφύλαξη του ζητήματος αυτού, θα αποφανθεί, στη συνέχεια, επί του προβλήματος της ευθύνης στο μέτρο που τούτο συνεπάγεται το ζήτημα της υπάρξεως πράξεως ή συμπεριφοράς, που προβάλλεται ως παράνομη, εκ μέρους της καθής.» Έτσι, με την παρούσα απόφαση, το Πρωτοδικείο αποφαίνεται επί του παραδεκτού της προσφυγής και επί του ζητήματος του προσδιορισμού της υπάρξεως εν προκειμένω παράνομης εκ μέρους της Κοινότητας πράξεως ή συμπεριφοράς.

45 Με έγγραφο της 5ης Φεβρουαρίου 2003, η Επιτροπή ζήτησε την αναστολή της παρούσας διαδικασίας μέχρι την έκδοση της αποφάσεως του Δικαστηρίου με την οποία θα περατωθεί η δίκη στην υπόθεση C-377/02, Léon van Parys. Το Πρωτοδικείο δεν ικανοποίησε το αίτημα αυτό.

46 Κατ’ εφαρμογή του άρθρου 14 του Κανονισμού Διαδικασίας και κατόπιν προτάσεως του πέμπτου τμήματος του, το Πρωτοδικείο αποφάσισε, αφού άκουσε τους διαδίκους σύμφωνα με το άρθρο 51 του εν λόγω κανονισμού, να αναθέσει την υπόθεση σε διευρυμένο τμήμα.

47 Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή, το Πρωτοδικείο (πέμπτο διευρυμένο τμήμα) αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία.

48 Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 12ης Φεβρουαρίου 2004, οι διάδικοι ανέπτυξαν προφορικώς τις θέσεις τους και απάντησαν στις ερωτήσεις του Πρωτοδικείου.

Αιτήματα των διαδίκων

49 Η ενάγουσα ζητεί από το Πρωτοδικείο:

– να υποχρεώσει την Επιτροπή να της αποκαταστήσει τη ζημία που προέκυψε από την εφαρμογή, ως προς αυτήν, του κανονισμού 2362/98, ζημία που εκτιμάται προσωρινώς στο ποσό των 564,1 εκατομμυρίων ευρώ, εντόκως με ετήσιο επιτόκιο 8 %·

– να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

50 Η Επιτροπή ζητεί από το Πρωτοδικείο:

– να απορρίψει την αγωγή ως απαράδεκτη ή, επικουρικώς, ως αβάσιμη,

– να καταδικάσει την ενάγουσα στα δικαστικά έξοδα.

Επί του παραδεκτού

1. Επιχειρηματολογία των διαδίκων

51 Χωρίς να προτείνει ένσταση απαραδέκτου βάσει του άρθρου 114 του Κανονισμού Διαδικασίας, η Επιτροπή εκτιμά ότι η αγωγή είναι απαράδεκτη. Το εν λόγω κοινοτικό όργανο ισχυρίζεται, κατ’ ουσίαν, ότι το δικόγραφο της αγωγής δεν είναι σύμφωνο προς το άρθρο 44, παράγραφος 1, στοιχεία γ΄ και ε΄, του Κανονισμού Διαδικασίας, δυνάμει του οποίου το σχετικό δικόγραφο πρέπει να περιλαμβάνει, ιδίως, «το αντικείμενο της διαφοράς και συνοπτική έκθεση των ισχυρισμών των οποίων γίνεται επίκληση» καθώς και «ενδεχομένως, τα προτεινόμενα αποδεικτικά μέσα».

52 Πράγματι, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το δικόγραφο της αγωγής δεν πληροί τις επιταγές του Κανονισμού Διαδικασίας κατά τις οποίες το δικόγραφο της αγωγής με το οποίο ζητείται η αποκατάσταση της προκληθείσας από κοινοτικό όργανο ζημίας πρέπει να περιλαμβάνει στοιχεία που να επιτρέπουν τη συγκεκριμενοποίηση της συμπεριφοράς που ο ενάγων προσάπτει στο όργανο, τους λόγους για τους οποίους εκτιμά ότι υφίσταται αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της συμπεριφοράς και της ζημίας που διατείνεται ότι έχει υποστεί, καθώς και τη φύση και την έκταση της ζημίας αυτής (απόφαση του Πρωτοδικείου της 10ης Ιουλίου 1990, T-64/89, Automec κατά Επιτροπής, Συλλογή 1990, σ. II-367, σκέψη 73). Η παρατυπία αυτή είναι ακόμα βαρύτερη εφόσον η ενάγουσα ζητεί την αποζημίωση λόγω διαφυγόντος κέρδους, απαίτηση η οποία, ως εκ της φύσεώς της, υπόκειται σε ιδιαιτέρως αυστηρές από την άποψη των αποδεικτικών μέσων επιταγές (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 14ης Ιουλίου 1967, 5/66, 7/66 και 13/66 έως 24/66, Kampffmeyer κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1965-1968, σ. 571, και της 14ης Μαΐου 1975, 74/74, CNTA κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1975, σ. 159). Το εν λόγω κοινοτικό όργανο φρονεί ότι η ενάγουσα αξιώνει ένα υπερβολικώς υψηλό ποσό ενώ απλώς παρέχει, ως δικαιολόγηση, μερικές λακωνικές εξηγήσεις. Τα προβαλλόμενα 543,6 εκατομμύρια ευρώ διαφυγόντος κέρδους βασίζονται στη διαφορά μεταξύ των πράγματι πραγματοποιηθεισών από την ενάγουσα πωλήσεων και αυτών που θα μπορούσε να έχει πραγματοποιήσει αν δεν είχε υπάρξει ο κανονισμός 2362/98.

53 Εξάλλου, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι η ενάγουσα δεν παρέσχε ούτε καν αρχή αποδείξεως σχετικά με την προβαλλόμενη ζημία. Επί του σημείου αυτού, οι περιστάσεις της υπό κρίση αγωγής διαφέρουν απ’ αυτές της υποθέσεως επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση του Πρωτοδικείου της 1ης Φεβρουαρίου 2001, T‑1/99, T. Port κατά Επιτροπής (Συλλογή 2001, σ. II-465), όπου η ενάγουσα είχε, τουλάχιστον, παράσχει συγκεκριμένα αριθμητικά στοιχεία σχετικά με την τιμή των πιστοποιητικών εισαγωγής που είχε αποκτήσει και τους τραπεζικούς τόκους που όφειλε να καταβάλλει.

54 Συναφώς, η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι, όπως κρίθηκε στη σκέψη 37 της προπαρατεθείσας αποφάσεως T. Port κατά Επιτροπής, το δικόγραφο της αγωγής «πρέπει να είναι αρκούντως σαφές και ακριβές ώστε να μπορεί ο αντίδικος να προετοιμάσει την άμυνά του και το Πρωτοδικείο να αποφανθεί επί του ενδίκου βοηθήματος, ενδεχομένως χωρίς πρόσθετα στοιχεία». Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 44, παράγραφος 1, στοιχείο ε΄, και το άρθρο 48, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, κάθε στηρίζον το σχετικό αίτημα στοιχείο πρέπει να περιλαμβάνεται στο σχετικό δικόγραφο.

55 Εν προκειμένω, το σχετικό δικόγραφο δεν περιλαμβάνει κανένα αποδεικτικό στοιχείο σχετικά με την ύπαρξη και την αιτία της προβαλλομένης ζημίας, και τούτο μολονότι η ενάγουσα προτίθεται, στο σημείο 146 του δικογράφου της, να παράσχει περισσότερα στοιχεία «σε μεταγενέστερο στάδιο της παρούσας διαδικασίας». Στο μέτρο όπου από τη δήλωση αυτή προκύπτει σιωπηρώς ότι η ενάγουσα διαθέτει ήδη σχετικά αποδεικτικά στοιχεία, κανένας βάσιμος λόγος δεν θα μπορούσε να δικαιολογήσει καθυστερημένη προσκόμισή τους κατά την έννοια του άρθρου 48, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας.

56 Η Επιτροπή θεωρεί τις ελλείψεις αυτές ακόμα περισσότερο προφανείς εφόσον η ενάγουσα είναι η πρώτη επιχείρηση παραγωγής και διανομής μπανανών στον κόσμο και διαθέτει σημαντικά μέσα. Η επικαλούμενη ζημία έχει ήδη προβληθεί προς στήριξη ένδικης διαδικασίας κινηθείσας από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής ενώπιον των αρχών του ΠΟΕ, στο πλαίσιο της οποίας η ενάγουσα, χωρίς ωστόσο να αποτελεί διάδικο στη διαδικασία αυτή, γνωστοποίησε περισσότερα στοιχεία από ό,τι στο πλαίσιο της υπό κρίση αγωγής.

57 Σύμφωνα με την Επιτροπή, η ενάγουσα δεν μπορεί να καλύψει τις παρατυπίες του δικογράφου της αγωγής της αναφερόμενη στις αποφάσεις του ΠΟΕ, συγκεκριμένα στην απόφαση των διαιτητών της 9ης Απριλίου 1999 και στην έκθεση της ειδικής ομάδας της 6ης Απριλίου 1999. Εκτός του ότι δεν είναι δεσμευτικές, οι αποφάσεις αυτές στερούνται σημασίας προκειμένου περί νομότυπου χαρακτήρα του δικογράφου της αγωγής.

58 Η ενάγουσα εκτιμά ότι η αγωγή είναι παραδεκτή. Κατ’ αυτήν, το σχετικό δικόγραφο πληροί τα κριτήρια των προπαρατεθεισών αποφάσεων Automec κατά Επιτροπής (σκέψη 73) και T. Port κατά Επιτροπής (σκέψη 37).

59 Πρώτον, η ενάγουσα δηλώνει ότι έχει σαφώς επισημάνει τις δύο πτυχές των συνδεόμενων με τον κανονισμό 2362/98 ενεργειών των οποίων τον παράνομο χαρακτήρα και προβάλλει. Αφενός, πρόκειται για το σύστημα χορηγήσεως των πιστοποιητικών εισαγωγής μπανανών και, αφετέρου, για την κατανομή σε εθνικές ποσοστώσεις των δασμολογικών ποσοστώσεων για τις λατινοαμερικανικές μπανάνες.

60 Δεύτερον, η ενάγουσα υπενθυμίζει ότι έχει επίσης επισημάνει, στο δικόγραφο της αγωγής της, τον αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ αυτού του παράνομου χαρακτήρα και της επενεχθείσας ζημίας.

61 Τρίτον, η ενάγουσα υπενθυμίζει ότι έχει διευκρινίσει, στο σημείο 155 του δικογράφου της αγωγής, τις διάφορες συγκεκριμένες ζημίες των οποίων ζητεί την αποκατάσταση. Όσον αφορά την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου 1999 μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2000, πρόκειται για διαφυγόν κέρδος ύψους 543,6 εκατομμυρίων ευρώ καθώς και μη εφάπαξ διενεργηθέντα έξοδα ύψους 20,5 εκατομμυρίων ευρώ.

62 Εξάλλου, η ενάγουσα αντικρούει τη θέση της Επιτροπής κατά την οποία τα αιτήματα αποζημιώσεως για διαφυγόν κέρδος υπόκεινται σε αυστηρότερα κριτήρια ως προς το παραδεκτό από ό,τι τα ανωτέρω μνημονευθέντα.

63 Εν όψει της πολλαπλότητας των ενδίκων διαφορών που έχει προκαλέσει η κοινή οργάνωση αγοράς στον τομέα της μπανάνας, η Επιτροπή δεν μπορεί να ισχυρίζεται ότι δεν είναι σε θέση να κατανοήσει τις εξηγήσεις που έχουν παρασχεθεί με το δικόγραφο της αγωγής σχετικά με την προβαλλομένη ζημία.

2. Εκτίμηση του Πρωτοδικείου

Επί της συμφωνίας του δικογράφου της αγωγής με το άρθρο 44, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του Κανονισμού Διαδικασίας

64 Δυνάμει του άρθρου 44, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του Κανονισμού Διαδικασίας, κάθε δικόγραφο πρέπει να περιέχει το αντικείμενο της διαφοράς και συνοπτική έκθεση των ισχυρισμών των οποίων γίνεται επίκληση. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να εμφαίνονται κατά τρόπο αρκούντως σαφή και συγκεκριμένο ώστε να μπορεί ο καθού να προετοιμάσει την άμυνά του και το Πρωτοδικείο να αποφανθεί επί της προσφυγής ή της αγωγής, ενδεχομένως, χωρίς άλλα στοιχεία προς στήριξή της. Για τη διασφάλιση της νομικής ασφάλειας και της ορθής απονομής της δικαιοσύνης, πρέπει, προκειμένου μια προσφυγή ή αγωγή να είναι παραδεκτή, τα ουσιώδη πραγματικά και νομικά στοιχεία επί των οποίων ερείδεται αυτή να προκύπτουν, τουλάχιστον συνοπτικώς, πλην όμως κατά τρόπο συνεπή και κατανοητό, από το ίδιο το κείμενο του σχετικού δικογράφου (διάταξη του Πρωτοδικείου της 28ης Απριλίου 1993, Τ-85/92, De Hoe κατά Επιτροπής, Συλλογή 1993, σ. ΙΙ-523, σκέψη 20, και απόφαση του Πρωτοδικείου της 29ης Ιανουαρίου 1998, Τ-113/96, Dubois και Fils κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, Συλλογή 1998, σ. ΙΙ-125, σκέψη 29).

65 Για την ικανοποίηση των επιταγών αυτών, το δικόγραφο αγωγής με το οποίο ζητείται η αποκατάσταση ζημιών φερομένων ως προκληθεισών από κοινοτικό όργανο πρέπει να περιέχει τα στοιχεία που θα επιτρέπουν την εξατομίκευση της ενέργειας που ο ενάγων προσάπτει στο όργανο, τους λόγους για τους οποίους εκτιμά ότι υφίσταται αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της ενέργειας και της ζημίας, καθώς και τον χαρακτήρα και την έκταση της ζημίας αυτής (προπαρατεθείσα απόφαση Dubois et Fils κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, σκέψη 30, και απόφαση του Πρωτοδικείου της 2ας Ιουλίου 2003, Τ-99/98, Hemeico Stuttgart κ.λπ. κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. ΙΙ-2195, σκέψη 26).

66 Αντιθέτως, ένα αίτημα με το οποίο ζητείται η επιδίκαση κάποιας αποζημιώσεως στερείται της αναγκαίας ακριβείας και πρέπει, όπως είναι επόμενο, να θεωρείται ως απαράδεκτο (απόφαση του Δικαστηρίου της 2ας Δεκεμβρίου 1971, 5/71, Zuckerfabrik Schoeppenstedt κατά Συμβουλίου, Συλλογή τόμος 1969-1971, σ. 1025, σκέψη 9· προπαρατεθείσα απόφαση Automec κατά Επιτροπής, σκέψη 73, και η απόφαση του Πρωτοδικείου της 8ης Ιουνίου 2000, T-79/96, T-260/97 και T‑117/98, Camar και Tico κατά Επιτροπής και Συμβουλίου, Συλλογή 2000, σ. II‑193, σκέψη 181).

67 Εν προκειμένω, η ενάγουσα έχει εκθέσει, στα σημεία 142 έως 154 του δικογράφου της αγωγής της, τη φύση των διαφορών ζημιών για τις οποίες ζητεί αποζημίωση καθώς και τη μεθοδολογία που χρησιμοποίησε προκειμένου να προσδιορίσει το ποσό τους. Η ενάγουσα έχει αναφέρει, κατά τρόπο αρκούντως λεπτομερή, τις περιστάσεις επί των οποίων στηρίζεται προκειμένου να αποδείξει τον πραγματικό και βέβαιο χαρακτήρα της προβαλλομένης ζημίας καθώς και την έκτασή της.

68 Πράγματι, προκειμένου περί του πραγματικού και βέβαιου χαρακτήρα της ζημίας, η ενάγουσα έχει υπομνήσει ότι το καθεστώς του 1999 επηρέασε βαθιά τη δραστηριότητά της και τα αποτελέσματά της. Συγκεκριμένα, έχει ισχυριστεί ότι η ζημία αυτή αντικατοπτρίζεται κατά πρόδηλο τρόπο στην κεφαλαιοποίησή της η οποία, ύστερα από τη θέσπιση του καθεστώτος του 1993, μειώθηκε άνω του 96 %. Μεταξύ 1999 και 2000, η ενάγουσα έχει ισχυριστεί ότι η κεφαλαιοποίησή της πέρασε από τα 625 εκατομμύρια σε 79,2 εκατομμύρια USD, δηλαδή μειώθηκε κατά 87 %. Δεδομένου ότι η Chiquita Brands International Inc. είναι μια εισηγμένη στο Χρηματιστήριο εταιρία, τα στοιχεία αυτά είναι δημοσίου χαρακτήρα και τυγχάνουν ευρείας δημοσιοποιήσεως, ιδίως μέσω του τύπου.

69 Προκειμένου περί της εκτάσεως της ζημίας αυτής και του ποσοτικού προσδιορισμού της ζητουμένης αποζημιώσεως και τόκων, η ενάγουσα έχει προβεί σε διάκριση μεταξύ του διαφυγόντος κέρδους και των εξόδων στα οποία αναγκάστηκε να υποβληθεί. Σχετικά με το διαφυγόν κέρδος, η ενάγουσα αναφέρεται στη μέθοδο που ακολουθήθηκε από τους διαιτητές του ΠΟΕ για τον ποσοτικό προσδιορισμό της επενεχθείσας στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και στον Ισημερινό ζημίας λόγω της ασυμβατότητας του καθεστώτος του 1993 με τους κανόνες του ΠΟΕ, ασυμβατότητα που αφορά και το καθεστώς του 1999. Με βάση τα στοιχεία αυτά και τον κύκλο εργασιών της κατά τα έτη 1999 και 2000, η ενάγουσα προέβη σε υπολογισμούς για τον προσδιορισμό του κύκλου εργασιών που θα είχε πραγματοποιήσει εάν δεν υφίστατο η ασυμβατότητα του καθεστώτος του 1999 με τους κανόνες του ΠΟΕ. Η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι αυτό το διαφυγόν κέρδος είναι ίσο προς τη διαφορά μεταξύ των κερδών που θα μπορούσε να έχει πραγματοποιήσει επί αυτού του υποθετικού κύκλου εργασιών και των πράγματι επιτευχθέντων κερδών κατά το 1999 και το 2000. Βάσει του υπολογισμού αυτού, η ενάγουσα εκτιμά αυτό το διαφυγόν κέρδος στα 543,6 εκατομμύρια ευρώ. Προκειμένου περί των καλουμένων εκτάκτων εξόδων, η ενάγουσα έχει δηλώσει ότι πρόκειται για έξοδα σχετικά με τις μειώσεις προσωπικού κατά το 1999, την υπέρ το δέον μεταφορική δραστηριότητα κατά το 1999 και το 2000 καθώς και τα έξοδα για νομικές υπηρεσίες. Η ενάγουσα εκτιμά τα έξοδα αυτά στα 20,5 εκατομμύρια ευρώ.

70 Έτσι, ο δηλωθείς με το δικόγραφο αγωγής της ενάγουσας χαρακτήρας και έκταση της προσβαλλομένης ζημίας πληροί τις διατάξεις του άρθρου 44, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, του Κανονισμού Διαδικασίας. Η περιγραφή αυτή επιτρέπει στην Επιτροπή να προετοιμάσει την άμυνά της και στο Πρωτοδικείο να διενεργήσει τον έλεγχό του.

Επί της συμφωνίας του δικογράφου της αγωγής με το άρθρο 44, παράγραφος 1, στοιχείο ε΄, του Κανονισμού Διαδικασίας

71 Από το γράμμα του άρθρου 44, παράγραφος 1, στοιχείο ε΄, του Κανονισμού Διαδικασίας, και ειδικότερα από την έκφραση «ενδεχομένως», προκύπτει ότι με το δικόγραφο της αγωγής δεν πρέπει κατ’ ανάγκη να προτείνονται αποδεικτικά στοιχεία. Η μόνη επιβαλλόμενη κύρωση όσον αφορά το ζήτημα της προσφοράς αποδεικτικών στοιχείων είναι αυτή της απορρίψεως λόγω εκπροθέσμου προσκομίσεως όταν τα στοιχεία αυτά προτείνονται, για πρώτη φορά και χωρίς δικαιολόγηση, στο στάδιο του υπομνήματος απαντήσεως ή ανταπαντήσεως (άρθρο 48, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας).

72 Σύμφωνα με το άρθρο 43, παράγραφος 4, του Κανονισμού Διαδικασίας, «[σ]τα διαδικαστικά έγγραφα επισυνάπτεται φάκελος με τα στοιχεία και έγγραφα των οποίων γίνεται επίκληση συνοδευόμενος από κατάσταση των στοιχείων και εγγράφων αυτών». Από τη νομολογία προκύπτει ότι η μη τήρηση της υποχρεώσεως αυτής μπορεί να συνεπάγεται το απαράδεκτο της αγωγής όταν είναι δυνατό κάτι τέτοιο να προκαλέσει προβλήματα στους λοιπούς διαδίκους όσον αφορά την προετοιμασία των επιχειρημάτων τους (απόφαση του Πρωτοδικείου της 5ης Μαρτίου 2003, T-293/01, Ineichen κατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 2003, σ. I-A-83 και II-441, σημεία 29 επ.).

73 Εν προκειμένω, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Επιτροπή υπέβαλε ένα ιδιαιτέρως λεπτομερές υπόμνημα αντικρούσεως, πράγμα που επιτρέπει να θεωρηθεί ότι ουδόλως εθίγη από τη μη γνωστοποίηση με το δικόγραφο της αγωγής, των σχετικών αποδεικτικών στοιχείων.

74 Επομένως, οι επικρίσεις της Επιτροπής σχετικά με τις αποδείξεις για την ύπαρξη ζημίας εμπίπτουν στην επί της ουσίας εκτίμηση της διαφοράς και όχι στο παραδεκτό της (βλ. υπό την έννοια αυτή, την προπαρατεθείσα απόφαση Hameico Stuttgart κ.λπ. κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, σκέψη 32).

75 Κατά συνέπεια, η προσφυγή είναι παραδεκτή.

Επί της ουσίας

76 Όπως προκύπτει από πάγια νομολογία, η ύπαρξη εξωσυμβατικής ευθύνης της Κοινότητας, κατά την έννοια του άρθρου 288, δεύτερο εδάφιο, ΕΚ, εξαρτάται από τη συνδρομή ενός συνόλου προϋποθέσεων, συγκεκριμένα τον παράνομο χαρακτήρα της προσαπτομένης στα όργανα ενέργειας, το υποστατό της ζημίας και την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της προβαλλομένης ενέργειας και της επικαλουμένης ζημίας (απόφαση του Δικαστηρίου της 29ης Σεπτεμβρίου 1982, 26/81, Oleifici Mediterranei κατά ΕΟΚ, Συλλογή 1982, σ. 3057, σκέψη 16· αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 11ης Ιουλίου 1996, Τ-175/94, International Procurement Services κατά Επιτροπής, Συλλογή 1996, σ. ΙΙ-729, σκέψη 44· της 16ης Οκτωβρίου 1996, Τ-336/94, Efisol κατά Επιτροπής, Συλλογή 1996, σ. ΙΙ‑1343, σκέψη 30, και της 11ης Ιουλίου 1997, Τ-267/94, Oleifici Italiani κατά Επιτροπής, Συλλογή 1997, σ. ΙΙ-1239, σκέψη 20). Εφόσον μια από τις προϋποθέσεις αυτές δεν πληρούται, η σχετική αγωγή πρέπει να απορρίπτεται στο σύνολό της, χωρίς να παρίσταται ανάγκη να εξεταστούν οι λοιπές προϋποθέσεις για την εν λόγω ευθύνη (απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Σεπτεμβρίου 1994, C-146/91, ΚΥΔΕΠ κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, Συλλογή 1994, σ. Ι-4199, σκέψεις 19 και 81· απόφαση του Πρωτοδικείου της 20ής Φεβρουαρίου 2002, Τ‑170/00, Förde-Reederei κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. ΙΙ‑515, σκέψη 37).

77 Προκειμένου περί της εξετάσεως των αιτημάτων για αποζημίωση εν όψει της πρώτης από τις προϋποθέσεις αυτές, συγκεκριμένα της προϋποθέσεως της σχετικής με την ύπαρξη παράνομης ενέργειας, πρέπει να υπομνησθεί ότι η νομολογία επιβάλλει να αποδεικνύεται μια αρκούντως κατάφωρη παράβαση κανόνα δικαίου έχοντος ως αντικείμενο την απονομή δικαιωμάτων στους ιδιώτες (απόφαση του Δικαστηρίου της 4ης Ιουλίου 2000, C-352/98 P, Bergaderm και Goupil κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. I-5291, σκέψη 42). Καθόσον αφορά την απαίτηση κατά την οποία η παράβαση πρέπει να είναι αρκούντως κατάφωρη, το αποφασιστικό στοιχείο που επιτρέπει να θεωρηθεί ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο είναι αυτό της πρόδηλης και βαρείας, εκ μέρους του οικείου κοινοτικού οργάνου, υπερβάσεως των ορίων που επιβάλλονται στην εξουσία του εκτιμήσεως. Όταν το όργανο αυτό δεν διαθέτει παρά ένα λίαν περιορισμένο, αν μη ανύπαρκτο, περιθώριο εκτιμήσεως, η απλή παράβαση του κοινοτικού δικαίου μπορεί να είναι αρκετή για την απόδειξη της υπάρξεως αρκούντως κατάφωρης παραβάσεως (απόφαση του Πρωτοδικείου της 12ης Ιουλίου 2001, Τ-198/95, Τ-171/96, Τ‑30/97, Τ-174/98 και Τ-225/99, Comafrica και Dole Fresh Fruit Europe κατά Επιτροπής, Συλλογή 2001, σ. ΙΙ-1975· σκέψη 134· απόφαση του Πρωτοδικείου της 10ης Φεβρουαρίου 2004, Τ-64/01 και Τ-65/01, Afrikanische Frtucht-Compagnie κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, Συλλογή 2004, σ. II-521, σκέψη 71).

1. Συνοπτική περιγραφή των ισχυρισμών

78 Η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι η Επιτροπή, θεσπίζοντας και διατηρώντας σε ισχύ τις διατάξεις του κανονισμού 2362/98 σχετικά με τη διανομή των πιστοποιητικών εισαγωγής και την κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων μεταξύ ορισμένων χωρών της Λατινικής Αμερικής, διέπραξε διάφορες κατάφωρες παραβάσεις κανόνων δικαίου που προστατεύουν τους ιδιώτες ή τους απονέμουν δικαιώματα των οποίων η προσβολή θα μπορούσε να συνεπάγεται την ευθύνη της Επιτροπής βάσει του άρθρου 235 ΕΚ.

79 Προκειμένου περί της διανομής πιστοποιητικών εισαγωγής για μπανάνες καταγωγής τρίτων χωρών, η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι με το καθεστώς του 1993 θεσπίστηκε μηχανισμός με σκοπό την αποδυνάμωση, από ανταγωνιστική άποψη, της θέσεως των μεγάλων επιχειρήσεων οι οποίες, όπως αυτή, διαθέτουν κάθετη ενοποίηση και είναι ειδικευμένες στο εμπόριο μπανανών Λατινικής Αμερικής. Πράγματι, με το καθεστώς του 1993 αυτά τα πιστοποιητικά χορηγήθηκαν σε ορισμένους επιχειρηματίες των οποίων η δραστηριότητα δεν συνίστατο στην εισαγωγή μπανανών από τρίτες χώρες. Έτσι, οι εμπορευόμενοι κοινοτικές ή χωρών ΑΚΕ μπανάνες διέθεταν το 30 % των προοριζομένων για την εισαγωγή μπανανών από τρίτες χώρες πιστοποιητικών Ομοίως, οι ωριμαντές έλαβαν κάποιο ποσοστό από τα πιστοποιητικά αυτά. Έτσι, το καθεστώς του 1993 ενεθάρρυνε τους εισαγωγείς μπανανών από τρίτες χώρες να αγοράσουν τα πιστοποιητικά των ωριμαντών και των εμπορευομένων μπανάνες από χώρες ΑΚΕ και την Κοινότητα. Οι εισαγωγείς μπανανών από τρίτες χώρες ωθήθηκαν στο να μεταβιβάσουν ένα μέρος των πόρων τους στους ανταγωνιστές τους, ληφθέντος υπόψη ότι η αξία των πιστοποιητικών αυτών ανερχόταν σε περίπου 200 ευρώ ανά τόνο μπανανών. Εξάλλου, ο μηχανισμός αυτός επέτρεψε σε ορισμένους παραγωγούς, ειδικευμένους μέχρι τότε στο εμπόριο μπανανών ΑΚΕ, να εισαγάγουν απ’ ευθείας μπανάνες Λατινικής Αμερικής και να ανταγωνίζονται άμεσα την ενάγουσα.

80 Την κατάσταση αυτή επιδείνωσαν οι εκ του καθεστώτος του 1999 τροποποιήσεις. Η ενάγουσα παρατηρεί ότι ο κανονισμός 2362/98 δεν επεφύλασσε πλέον 30 % των πιστοποιητικών στους εισαγωγείς μπανανών από χώρες ΑΚΕ ή από την Κοινότητα αλλά λειτουργούσε σύμφωνα με το σύστημα το γνωστό ως «κοινό δοχείο». Δυνάμει του συστήματος αυτού, τα πιστοποιητικά εισαγωγής για τις δασμολογικές ποσοστώσεις χωρών ΑΚΕ και τρίτων χωρών βρίσκονταν υπό κοινή διαχείριση. Τα πιστοποιητικά χορηγούνταν στους επιχειρηματίες ανάλογα με την ποσότητα των μπανανών που πράγματι εισάγονταν υπό το καθεστώς του 1993 (περίοδος μεταξύ 1994 και 1996, γνωστή ως «περίοδος αναφοράς»), ασχέτως της καταγωγής τους. Εκτός του γεγονότος ότι βασιζόταν επί περιόδου αναφοράς κατάστικτης από τις παρανομίες που είχαν επισημανθεί με την απόφαση του ΟΔΔ της 25ης Σεπτεμβρίου 1997, το σύστημα αυτό είχε ως πρακτική συνέπεια την αύξηση της ζητήσεως πιστοποιητικών εισαγωγής τρίτων χωρών προερχομένων από παραδοσιακούς επιχειρηματίες ειδικευμένους στο εμπόριο μπανανών από χώρες ΑΚΕ ή την Κοινότητα. Συνακόλουθα, η ποσότητα μπανανών που η ενάγουσα μπορούσε να εισαγάγει είχε φθάσει σε επίπεδο χαμηλότερο της ποσότητας αναφοράς που μπορούσε να αξιώσει εν όψει του όγκου των προγενέστερων εισαγωγών της.

81 Προκειμένου περί της κατανομής των δασμολογικών ποσοστώσεων σε εθνικές υποποσοστώσεις, η ενάγουσα υπογραμμίζει ότι η σημαντικότερη πηγή των δικών της εισαγωγών μπανανών είναι ο Παναμάς. Παρατηρεί ότι το καθεστώς του 1993 επιφύλασσε 49,40 % των δασμολογικών ποσοστώσεων τρίτων χωρών στους έχοντες υπογράψει άλλες διεθνείς συμφωνίες, ιδίως τη Σύμβαση του Λομέ και τον διακανονισμό που είχε συναφθεί στις 28 και 29 Μαρτίου 1994 μεταξύ της Κοινότητας και της Δημοκρατίας της Κολομβίας, της Δημοκρατίας της Κόστα Ρίκα, της Δημοκρατίας της Νικαράγουας και της Μπολιβαρικής Δημοκρατίας της Βενεζουέλας (στο εξής: Συμφωνία-πλαίσιο), της οποίας ο Παναμάς δεν αποτελούσε συμβαλλόμενο μέρος. Όταν με την απόφαση του ΟΔΔ της 25ης Σεπτεμβρίου 1997 διαπιστώθηκε η ασυμβατότητα αυτής της κατανομής με το άρθρο XIII της ΓΣΔΕ του 1994, το καθεστώς του 1999 τροποποίησε την κατανομή της δασμολογικής ποσοστώσεως σε εθνικές υποποσοστώσεις. Το μερίδιο που επιφυλάχθηκε στον Παναμά καθορίστηκε τότε στο 15,76 %. Η ενάγουσα υποστηρίζει ότι αυτή η ανά χώρα κατανομή είναι αδικαιολόγητη. Επίσης είναι και αυθαίρετη εφόσον η Κολομβία και η Κόστα Ρίκα διαθέτουν ποσότητα υπέρτερη του όγκου συναλλαγών ελλείψει ποσοτικών περιορισμών στις συναλλαγές που θα μπορούσαν να αξιώσουν. Ασχέτως του λόγου που υπόκειται αυτής της κατανομής ανά χώρα, η ενάγουσα υπογραμμίζει ότι στηρίζεται στις συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν υπό το καθεστώς του 1993. Πάντως, όπως διαπιστώθηκε στην έκθεση της ειδικής ομάδας της 5ης Απριλίου 1999, η επιλογή αυτής της περιόδου αναφοράς έχει ως συνέπεια τη διαιώνιση των διακρίσεων που είχαν προκύψει από το καθεστώς του 1993 και διαπιστώθηκαν με την απόφαση του ΟΔΔ της 25ης Σεπτεμβρίου 1997.

82 Προκειμένου να καταδειχθεί ο παράνομος χαρακτήρας της ενέργειας της Επιτροπής, η ενάγουσα επικαλείται τέσσερις λόγους που μπορούν να συνοψισθούν ως εξής: ο πρώτος λόγος αντλείται από παράβαση των κανόνων του ΠΟΕ, ο δεύτερος λόγος στηρίζεται σε παράβαση της εντολής που το Συμβούλιο έδωσε στην Επιτροπή προκειμένου τεθεί σε εφαρμογή ο κανονισμός 1637/98, ο τρίτος λόγος αντλείται από παραβιάσεις γενικών αρχών του κοινοτικού δικαίου. Ο τέταρτος λόγος προκύπτει από παραβίαση των αρχών της καλής πίστεως και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, κατά το διεθνές δίκαιο.

2. Επί του πρώτου λόγου, που αντλείται από παράβαση των κανόνων του ΠΟΕ

Επί της ερμηνείας της νομολογίας Nakajima

Επιχειρήματα των διαδίκων

83 Η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι ο κανονισμός 2362/98 είναι ασύμβατος με τους κανόνες του ΠΟΕ, ληφθέντος υπόψη ότι αυτή η ασυμβατότητα έχει διαπιστωθεί από την έκθεση της ειδικής ομάδας της 6ης Απριλίου 1999. Η ενάγουσα δηλώνει ότι, με τον παρόντα λόγο, δεν επιδιώκει να προβάλει ευθέως παράβαση του δικαίου του ΠΟΕ. Δεδομένου ότι το τελευταίο στερείται αμέσου αποτελέσματος, αγωγή λόγω εξωσυμβατικής ευθύνης ευθέως στηριζομένη σε παράβαση του δικαίου του ΠΟΕ θα απορριπτόταν (αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 20ης Μαρτίου 2001, T-30/99, Bocchi Food Trade International κατά Επιτροπής, Συλλογή 2001, σ. II-943, σκέψη 56· T-18/99, Cordis κατά Επιτροπής, Συλλογή 2001, σ. II-913, σκέψη 51, και T-52/99, T. Port κατά Επιτροπής, Συλλογή 2001, σ. II-981, σκέψη 51).

84 Η ενάγουσα διευκρινίζει ότι ο παρών λόγος ερείδεται σε πάγια νομολογία κατά την οποία τα κοινοτικά δικαιοδοτικά όργανα μπορούν να ελέγχουν τη νομιμότητα πράξεως παράγωγου δικαίου υπό το φως των κανόνων του ΠΟΕ, μεταξύ των οποίων η ΓΣΔΕ, όταν «πρόθεση της Κοινότητας ήταν να εκπληρώσει μια ειδική υποχρέωση που αναλήφθηκε στο πλαίσιο του ΠΟΕ ή στην περίπτωση που η κοινοτική πράξη ρητώς παραπέμπει σε συγκεκριμένες διατάξεις των Συμφωνιών ΠΟΕ» [απόφαση του Δικαστηρίου της 23ης Νοεμβρίου 1999, C-149/96, Πορτογαλία κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1999, σ. I-8395, σκέψη 49· βλ. επίσης τις αποφάσεις του Δικαστηρίου της 12ης Νοεμβρίου 1998, C-352/96, Ιταλία κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1998, σ. I-6937, σκέψη 19, στο εξής: απόφαση Ιταλία κατά Συμβουλίου (Ρύζι), και της 5ης Οκτωβρίου 1994, C-280/93, Γερμανία κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1994, σ. I-4973, σκέψη 111, στο εξής: απόφαση Γερμανία κατά Συμβουλίου (Μπανάνες)]. Πηγή της αρχής αυτής αποτελεί η απόφαση του Δικαστηρίου της 7ης Μαΐου 1991, C-69/89, Nakajima κατά Συμβουλίου (Συλλογή 1991, σ. I-2069, στο εξής: απόφαση Nakajima).

85 Για την ερμηνεία της αρχής που θεσπίστηκε με την απόφαση Nakajima, όπως διατυπώθηκε μεταγενέστερα και εφαρμόστηκε από το Δικαστήριο και το Πρωτοδικείο (στο εξής: νομολογία Nakajima), η ενάγουσα εξετάζει εν προκειμένω, διαδοχικώς, τον λόγο υπάρξεως, τις προϋποθέσεις εφαρμογής καθώς και τη χρησιμότητα της προπαρατεθείσας αποφάσεως Πορτογαλία κατά Συμβουλίου.

86 Προκειμένου, πρώτον, περί του λόγου υπάρξεως της νομολογίας Nakajima, η ενάγουσα υποστηρίζει ότι υποκείμενη ιδέα είναι η δυνατότητα δικαστικού ελέγχου από πλευράς των κανόνων του ΠΟΕ όταν το νομοθετικό όργανο της Κοινότητας έχει αποφασίσει την εφαρμογή των υποχρεώσεων που απορρέουν από τους κανόνες αυτούς, σχετικά με τους οποίους η μη ύπαρξη άμεσου αποτελέσματος παύει να έχει εκ του λόγου αυτού οποιαδήποτε σημασία. Τα κοινοτικά δικαιοδοτικά όργανα δεν ελέγχουν τη συμβατότητα των πράξεων της Κοινότητας με τους κανόνες του ΠΟΕ, αλλά τις εκτιμούν σε σχέση με τη θεμελιώδη απόφαση εφαρμογής υποχρεώσεως γεννηθείσας από τους κανόνες του ΠΟΕ. Πράγματι, η ενάγουσα υπογραμμίζει ότι «στις περιπτώσεις αυτές η δυνατότητα επικλήσεως των διατάξεων της ΓΣΔΕ δεν θεμελιώνεται στο άμεσο αποτέλεσμα των διατάξεων αυτών, αλλά στην ύπαρξη κοινοτικής πράξεως με την οποία εφαρμόζονται οι διατάξεις αυτές ή, έστω, έχει εκφραστεί η βούληση εφαρμογής τους» (προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Tesauro στο πλαίσιο της αποφάσεως του Δικαστηρίου της 16ης Ιουνίου 1998, C-53/96, Hermès, Συλλογή 1998, σ. I-3603, I-3606, υποσημείωση αριθ. 45).

87 Εξάλλου, η ενάγουσα φρονεί ότι η νομολογία Nakajima πρέπει να αντικατασταθεί ενόψει του άμεσου αποτελέσματος των διεθνών συμφωνιών στην κοινοτική έννομη τάξη, αποτέλεσμα του οποίου στερούνται η ΓΣΔΕ και οι Συμφωνίες ΠΟΕ (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 12ης Δεκεμβρίου 1972, 21/72 έως 24/72, International Fruit Company κ.λπ., Συλλογή τόμος 1972-1973, σ. 279, και η προπαρατεθείσα απόφαση Πορτογαλία κατά Συμβουλίου).

88 Αυτή η κατάσταση δεν αποκλείει οποιοδήποτε δικαστικό έλεγχο της συμβατότητας των κοινοτικών πράξεων με τους κανόνες της ΓΣΔΕ και τις Συμφωνίες ΠΟΕ. Αντιθέτως, η νομολογία Nakajima επιτρέπει τη διασφάλιση ενός δικαστικού ελέγχου λίαν μεν περιορισμένου πλην όμως ουσιώδους για την προστασία του θεμελιώδους δικαιώματος για την ύπαρξη πραγματικής ένδικης προστασίας [προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Jacobs στο πλαίσιο της αποφάσεως του Δικαστηρίου της 9ης Οκτωβρίου 2001, C-377/98, Κάτω Χώρες κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου (Συλλογή 2001, σ. I-7079, I-7084, στο εξής: απόφαση Βιοτεχνολογίες)].

89 Προκειμένου, δεύτερον, περί των προϋποθέσεων εφαρμογής της νομολογίας Nakajima, η ενάγουσα υποστηρίζει ότι οι προϋποθέσεις αυτές είναι δύο τον αριθμό: πρώτον, η πρόθεση της Κοινότητας να συμμορφωθεί («intention to comply») και, δεύτερον, μια «ιδιαίτερη υποχρέωση» προκύπτουσα από τις Συμφωνίες ΠΟΕ.

90 Η ενάγουσα εξηγεί την πρώτη από τις προϋποθέσεις αυτές με βάση το γεγονός ότι, όταν προκύπτει ότι η Κοινότητα είχε την πρόθεση να συμμορφωθεί προς τους κανόνες του ΠΟΕ, οι ανησυχίες που ώθησαν το Δικαστήριο να αρνηθεί τη δυνατότητα άμεσου αποτελέσματος των Συμφωνιών ΠΟΕ στερούνται οποιασδήποτε σημασίας. Ουδέποτε η Κοινότητα μπορεί να εξαναγκαστεί να εφαρμόσει το δίκαιο του ΠΟΕ παρά τη θέλησή της· η νομολογία Nakajima ουδόλως θέτει υπό αμφισβήτηση την αρχή αυτή.

91 Η εκ του δικαίου του ΠΟΕ υποχρέωση προς την οποία η Κοινότητα είχε την πρόθεση να συμμορφωθεί πρέπει επίσης να αποτελεί «ιδιαίτερη υποχρέωση»· αυτή η υποχρέωση πρέπει να είναι «αρκούντως σαφής και ακριβής» ώστε να μπορεί ο δικαστής να την εφαρμόζει.

92 Βάσει των ανωτέρω στοιχείων, η ενάγουσα απορρίπτει τέσσερις αλληλοσυγκρουόμενες ερμηνείες, σκοπούσες στον περιορισμό των προϋποθέσεων εφαρμογής της νομολογίας Nakajima.

93 Πρώτον, θα ήταν νομικώς εσφαλμένο να περιοριστεί η εφαρμογή της νομολογίας Nakajima μόνο στις περιστάσεις όπου η επίμαχη κοινοτική πράξη ρητώς αναφέρεται σε ειδική διάταξη της ΓΣΔΕ ή των Συμφωνιών ΠΟΕ. Πράγματι, η ενάγουσα φρονεί ότι μια τέτοια ερμηνεία συγχέει τις περιστάσεις της αποφάσεως Nakajima με αυτές της αποφάσεως του Δικαστηρίου της 22ας Ιουνίου 1989, 70/87, Fediol κατά Επιτροπής (Συλλογή 1989, σ. 1781), που πράγματι αφορά την περίπτωση ρητής αναφοράς στις διατάξεις της ΓΣΔΕ ή των Συμφωνιών ΠΟΕ. Προϋπόθεση εφαρμογής της νομολογίας Nakajima είναι «η πρόθεση να τεθεί σε εφαρμογή ιδιαίτερη υποχρέωση» βάσει της ΓΣΔΕ ή των Συμφωνιών ΠΟΕ. Συναφώς, η ενάγουσα επισημαίνει ότι, στην απόφαση Nakajima, η επίμαχη κοινοτική πράξη δεν αναφερόταν σε ειδική διάταξη της ΓΣΔΕ.

94 Βεβαίως, στη νομολογία μνημονεύονται, ενίοτε, μαζί η απόφαση Nakajima και η προπαρατεθείσα απόφαση Fediol κατά Επιτροπής, και τούτο όταν η νομολογία αναφέρεται στον κανόνα κατά τον οποίο ο δικαστής μπορεί να ελέγχει τη νομιμότητα κοινοτικής πράξεως υπό το φως των διατάξεων της ΓΣΔΕ και των Συμφωνιών ΠΟΕ, και τούτο παρά το γεγονός ότι αυτές δεν τυγχάνουν άμεσου αποτελέσματος. Ωστόσο, γεγονός είναι ότι αυτές οι δύο αποφάσεις αφορούν καθεμιά από τις χωριστές προϋποθέσεις εφαρμογής του εν λόγω κανόνα (προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Saggio στο πλαίσιο της προπαρατεθείσας αποφάσεως Πορτογαλία κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1999, σ. I-8397, υποσημείωση αριθ. 20).

95 Η ενάγουσα προσθέτει ότι η ιδέα κατά την οποία η εφαρμογή της νομολογίας Nakajima είναι δυνατό να εξαρτάται από την ύπαρξη ειδικής αναφοράς σε διατάξεις της ΓΣΔΕ ή των Συμφωνιών ΠΟΕ είναι παράλογη. Πράγματι, ο δικαστικός έλεγχος δεν μπορεί να εξαρτάται από τυπική προϋπόθεση αφεθείσα στη βούληση και μόνο του συντάκτη της σχετικής πράξεως. Μια τέτοια προϋπόθεση δεν συμβιβάζεται με το κράτος δικαίου.

96 Δεύτερον, θα ήταν νομικώς εσφαλμένο να περιοριστεί η εφαρμογή της νομολογίας Nakajima στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η απορρέουσα από τη ΓΣΔΕ ή τις Συμφωνίες ΠΟΕ υποχρέωση είναι διατυπωμένη κατά τρόπο θετικό.

97 Κατ’ αρχάς, μια τέτοια προϋπόθεση είναι τεχνητή, διότι κάθε θετική υποχρέωση θα μπορούσε να επιβάλλεται υπό τη μορφή απαγορεύσεως, όπως π.χ., οι αρχές της ίσης μεταχειρίσεως και της απαγορεύσεως των διακρίσεων. Περαιτέρω, η ενάγουσα υπογραμμίζει ότι τα άρθρα II, παράγραφος 1, και XVII της ΓΣΕΥ καθώς και το άρθρο XIII της ΓΣΔΕ του 1994, που ασκούν εν προκειμένω επιρροή, περιλαμβάνουν, όλα, θετικές υποχρεώσεις. Τέλος, τέτοιος περιορισμός αποδυναμώνεται από την απόφαση Nakajima, που αφορούσε τη συμβατότητα της κοινοτικής νομοθεσίας αντιντάμπινγκ με το άρθρο 1 της συμφωνίας σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου VI της ΓΣΔΕ, εγκριθείσας, επ’ ονόματι της Κοινότητας, με την απόφαση 80/271/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 10ης Δεκεμβρίου 1979, περί συνάψεως των πολυμερών συμφωνιών που προκύπτουν από τις εμπορικές διαπραγματεύσεις 1973 έως 1979 (ΕΕ ειδ. έκδ. 11/019, σ. 3, στο εξής: κώδικας αντιντάμπινγκ του 1979). Η διάταξη αυτή περιλαμβάνει αρνητική υποχρέωση απαγορεύουσα σε συμβαλλόμενα μέρη την επιβολή δασμών αντιντάμπινγκ χωρίς τήρηση των κανόνων του κώδικα αντιντάμπινγκ του 1979.

98 Τρίτον, θα ήταν νομικώς εσφαλμένο να περιοριστεί η εφαρμογή της νομολογίας Nakajima στις περιπτώσεις όπου η απορρέουσα από τη ΓΣΔΕ ή τις Συμφωνίες ΠΟΕ υποχρέωση έχει ενσωματωθεί ή μεταφερθεί στην επίμαχη κοινοτική πράξη. Πράγματι, η ενάγουσα υπογραμμίζει ότι τέτοια ερμηνεία δεν στηρίζεται σε καμιά απόφαση του Δικαστηρίου ή του Πρωτοδικείου. Παραδέχεται ότι, στο πλαίσιο των υποθέσεων αντιντάμπινγκ, ο κώδικας αντιντάμπινγκ του 1979 έχει μεταφερθεί στο κοινοτικό δίκαιο. Ωστόσο, αμφισβητεί ότι το στοιχείο αυτό επιτρέπει την υιοθέτηση της γενικής προτάσεως κατά την οποία η νομολογία Nakajima εφαρμόζεται μόνο όταν η αμφισβητούμενη κοινοτική πράξη αποτελεί μεταφορά κανόνα προερχομένου από την ΓΣΔΕ ή τις Συμφωνίες ΠΟΕ. Η πρόταση αυτή διαψεύδεται από την απόφαση Ιταλία κατά Συμβουλίου (Ρύζι), όπου το Δικαστήριο εφάρμοσε τη νομολογία Nakajima μολονότι η Κοινότητα δεν είχε μεταφέρει στο κοινοτικό δίκαιο το άρθρο XXIV, παράγραφος 6, της ΓΣΔΕ.

99 Τέταρτον, θα ήταν νομικώς εσφαλμένο να περιοριστεί η εφαρμογή της νομολογίας Nakajima μόνο στις περιπτώσεις όπου η συμφωνία με τους προερχόμενους από τη ΓΣΔΕ ή τις Συμφωνίες ΠΟΕ κανόνων αποτελεί τον μοναδικό στόχο που η αμφισβητούμενη νομική πράξη επιδιώκει να επιτύχει. Δεδομένου ότι οι περιπτώσεις αυτές είναι σπανιότατες, η ενάγουσα φρονεί ότι μια τέτοια ερμηνεία καθιστά γράμμα κενό περιεχομένου για τη νομολογία Nakajima. Θεωρεί ότι η νομολογία αυτή τυγχάνει εφαρμογής ακόμα και όταν η αμφισβητούμενη πράξη επιδιώκει περισσότερους του ενός αντιφατικούς στόχους, ενώ το μόνο επιβαλλόμενο στο δικαστή όριο είναι η μη διατάραξη της ισορροπίας που ο νομοθέτης μπόρεσε να πετύχει.

100 Τρίτον, η ενάγουσα υποστηρίζει ότι η δική της ερμηνεία της νομολογίας Nakajima δεν επηρεάζεται από την προπαρατεθείσα απόφαση Πορτογαλία κατά Συμβουλίου. Με την απόφαση εκείνη, το Δικαστήριο δεν έκανε δεκτή τη θέση περί του άμεσου αποτελέσματος των Συμφωνιών ΠΟΕ για λόγους δικαστικής πολιτικής. Αποδοχή μιας τέτοιας θέσεως θα ισοδυναμούσε με μονομερή ακρωτηριασμό του «περιθωρίου ελιγμών» που διαθέτει η Κοινότητα στο πλαίσιο του ΠΟΕ, και τούτο ενώ κανένα άλλο συμβαλλόμενο μέρος δεν ανέλαβε αμοιβαία δέσμευση έναντι της Κοινότητας.

101 Πράγματι, η ενάγουσα θεωρεί ότι η νομολογία Nakajima θα καθίστατο γράμμα κενό οποιουδήποτε περιεχομένου εάν επρόκειτο η νομολογία αυτή να υπόκειται στην προϋπόθεση της αμοιβαιότητας που έχει υπογραμμιστεί στην προπαρατεθείσα απόφαση Πορτογαλία κατά Συμβουλίου. Υπενθυμίζει ότι ο λόγος υπάρξεως της νομολογίας Nakajima στηρίζεται ακριβώς στο γεγονός ότι αυτή αφορά, εξ ορισμού, μόνο περιπτώσεις όπου η Κοινότητα δεν διαθέτει πλέον κανένα «περιθώριο ελιγμών», στο μέτρο που αποφάσισε να θέσει σε εφαρμογή κανόνες προερχόμενους από τη ΓΣΔΕ ή τις Συμφωνίες ΠΟΕ.

102 Η ενάγουσα εκτιμά ότι δεν πρέπει να υφίσταται φόβος σχετικά με το ότι τέτοια ερμηνεία θα προκαλεί καταιγισμό προσφυγών κάθε φορά που η Κοινότητα δεν θα συμμορφώνεται προς απόφαση του ΟΔΔ, και τούτο για τον λόγο ότι οι προσφυγές αυτές εξαρτώνται πάντοτε από την προϋπόθεση ότι η Κοινότητα έχει σαφώς αποφασίσει να θέσει σε εφαρμογή υποχρέωση βάσει των Συμφωνιών ΠΟΕ. Επομένως, οι περιστάσεις υπό τις οποίες ο κοινοτικός δικαστής θα μπορούσε να εφαρμόσει τη νομολογία Nakajima είναι περιορισμένες. Πρακτικώς, οι περιστάσεις αυτές αφορούν μόνο τις περιπτώσεις κατά τις οποίες το Συμβούλιο έχει σαφώς αποφασίσει να εφαρμόσει απόφαση των οργάνων του ΠΟΕ που ναι μεν επιλύει μια διαφορά πλην όμως η θέση σε εφαρμογή της αποφάσεως αυτής εντός της κοινοτικής εννόμου τάξεως αποκαλύπτεται αντίθετη προς τον σκοπό του Συμβουλίου.

103 Συναφώς, η ενάγουσα εμμένει επί των περιστάσεων που διαφοροποιούν την υπό κρίση υπόθεση με τη διαφορά «Βοδινό με ορμόνες» (έκθεση του δευτεροβάθμιου δικαιοδοτικού οργάνου της 16ης Ιανουαρίου 1998, WT/DS26/AB/R WT/DS48/AB/R, που εκδόθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 1998 από το ΟΔΔ) και που είχε υποβληθεί στον ΠΟΕ. Στο πλαίσιο αυτής της τελευταίας, η Κοινότητα σαφώς αποφάσισε να μη τροποποιήσει τη νομοθεσία της προκειμένου να συμμορφωθεί προς τις αποφάσεις που είχαν ληφθεί μετά το πέρας της διαδικασίας διακανονισμού των διαφορών του ΠΟΕ. Ελλείψει επιτεύξεως λύσεως μέσω διαπραγματεύσεων σχετικά με το ύψος της αποζημιώσεως, η Κοινότητα αποφάσισε τότε να εκτεθεί σε μέτρα αντιποίνων εκ μέρους του κερδίσαντος την υπόθεση, δηλαδή των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Όσον αφορά την υπό κρίση υπόθεση, η Κοινότητα δεν έχει αποφασίσει τη διατήρηση σε ισχύ των στοιχείων της κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα της μπανάνας που κηρύχθηκαν ασύμβατα με τις απορρέουσες από τις Συμφωνίες ΠΟΕ υποχρεώσεις της. Αντιθέτως, η Κοινότητα σαφώς ανέφερε ότι σκόπευε να συμμορφωθεί προς τις ληφθείσες από τα όργανα διακανονισμού των διαφορών του ΠΟΕ αποφάσεις.

104 Η Επιτροπή δεν δέχεται την ερμηνεία της αποφάσεως Nakajima. Υπενθυμίζει ότι, παρά τον μονιστικό χαρακτήρα της κοινοτικής εννόμου τάξεως, η νομολογία σταθερά απορρίπτει τη θέση σχετικά με το άμεσο αποτέλεσμα των Συμφωνιών ΠΟΕ (προπαρατεθείσες αποφάσεις International Fruit Company κ.λπ. και Πορτογαλία κατά Συμβουλίου). Δεν είναι δυνατό να ληφθεί υπόψη μια έκθεση του ΟΔΔ για τον έλεγχο της συμβατότητας κοινοτικού κανόνα με κανόνα του ΠΟΕ παρά μόνο εφόσον η υποκείμενη του τελευταίου κανόνα υποχρέωση συνοδεύεται από άμεσο αποτέλεσμα (απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Οκτωβρίου 1999, C-104/97 P, Atlanta κατά Ευρωπαϊκής Κοινότητας, Συλλογή 1999, σ. Ι-6983, σκέψη 20).

105 Η Επιτροπή αμφισβητεί επίσης την ερμηνεία των εκτεθεισών από την ενάγουσα προϋποθέσεων δυνατότητας εφαρμογής της νομολογίας Nakajima.

106 Αντίθετα προς ό,τι ισχυρίζεται η ενάγουσα, η πρώτη από τις προϋποθέσεις αυτές δεν είναι η πρόθεση «συμμορφώσεως» («to comply») αλλά η πρόθεση «εκπληρώσεως» («to implement») ειδικής υποχρεώσεως (προπαρατεθείσα απόφαση Πορτογαλία κατά Συμβουλίου, σκέψη 49). Οι εκφράσεις αυτές δεν είναι ισοδύναμες: η «συμμόρφωση» έχει έννοια πολύ ευρύτερη από αυτήν της «εκπληρώσεως». Είναι σύνηθες ένα κράτος ή η Κοινότητα να έχει την πρόθεση να συμμορφωθεί προς ορισμένες υποχρεώσεις χωρίς ωστόσο να τις εκπληρώνει.

107 Η Επιτροπή αμφισβητεί την ερμηνεία της δεύτερης προϋπόθεσης σχετικά με την απαίτηση «ειδικής υποχρεώσεως». Μια «ειδική» υποχρέωση νοείται σε αντίθεση με μια «γενική» υποχρέωση.

108 Η Επιτροπή φρονεί ότι, λόγω του περιοριστικού χαρακτήρα αυτών των προϋποθέσεων, τα παραδείγματα εφαρμογής της νομολογίας Nakajima είναι σπάνια. Τα παραδείγματα αυτά αφορούν, κυρίως, προσφυγές κατά των κανονισμών αντιντάμπινγκ (απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Μαρτίου 1992, C-188/88, NMB κατά Επιτροπής, Συλλογή 1992, σ. I-1689· αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 2ας Μαΐου 1995, T-163/94 και T-165/94, NTN Corporation και Koyo Seiko κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1995, σ. II-1381· της 5ης Ιουνίου 1996, T-162/94, NMB France κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1996, σ. II-427, και της 15ης Δεκεμβρίου 1999, T-33/98 και T-34/98, Petrotub και Republica κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1999, σ. II-3837, σκέψη 105). Το μόνο παράδειγμα εφαρμογής της νομολογίας Nakajima εκτός του τομέα αντιντάμπινγκ είναι η απόφαση Ιταλία κατά Συμβουλίου (Ρύζι). Όλες οι άλλες απόπειρες εφαρμογής της νομολογίας Nakajima απέτυχαν [αποφάσεις του Δικαστηρίου της 13ης Δεκεμβρίου 2001, C-317/99, Kloosterboer Rotterdam, Συλλογή 2001, σ. I-9863, προπαρατεθείσες αποφάσεις Γερμανία κατά Συμβουλίου (Μπανάνες) και Πορτογαλία κατά Συμβουλίου· προπαρατεθείσες αποφάσεις Bocchi Food Trade International κατά Επιτροπής, Cordis κατά Επιτροπής, και προπαρατεθείσα απόφαση της 20ης Μαρτίου 2001, T. Port κατά Επιτροπής].

109 Σύμφωνα με την Επιτροπή, η εφαρμογή της νομολογίας Nakajima προϋποθέτει τη συνδρομή των τεσσάρων ακολούθων προϋποθέσεων.

110 Πρώτον, η σχετική «ειδική υποχρέωση» πρέπει να είναι θετική υποχρέωση προς ενέργεια κατά συγκεκριμένο τρόπο. Οι κώδικες αντιντάμπινγκ της ΓΣΔΕ αποτελούν παράδειγμα αυτού του τύπου υποχρεώσεων. Μια σύσταση ή απόφαση του ΟΔΔ δεν μπορεί να αποτελεί «ειδική υποχρέωση», και τούτο επειδή απλώς επιβάλλει μια γενική υποχρέωση συμφωνίας της πράξεως με τους κανόνες του ΠΟΕ. Πράγματι, στο σχετικό συμβαλλόμενο μέρος εναπόκειται να αποφασίσει για μέτρα αποσκοπούντα στη διασφάλιση της συμφωνίας της εννόμου τάξεώς του προς τους κανόνες αυτούς.

111 Δεύτερον, η νομολογία Nakajima εφαρμόζεται αποκλειστικώς και μόνο όταν με την επίμαχη κοινοτική πράξη ενσωματώνεται ή μεταφέρεται στην κοινοτική έννομη τάξη «ειδική υποχρέωση» αναληφθείσα στο πλαίσιο του ΠΟΕ. Η πρόταση αυτή απορρέει ευθέως από την έκφραση «εκπληρώνει».

112 Τρίτον, προκειμένου να τύχει εφαρμογής η νομολογία Nakajima, πρέπει εισέτι να μην επιδιώκει ο κοινοτικός νομοθέτης διάφορους αντιφατικούς μεταξύ τους στόχους.

113 Τέταρτον, η νομολογία Nakajima επιβάλλει επίσης η σχετική κοινοτική πράξη ρητώς να αναφέρεται στις ειδικές υποχρεώσεις εκ του δικαίου του ΠΟΕ των οποίων την εκπλήρωση πρέπει να επιδιώκει.

Εκτίμηση του Πρωτοδικείου

114 Εν όψει της φύσεως και της οικονομίας τους, η Συμφωνία ΠΟΕ και τα παραρτήματά δεν περιλαμβάνονται, κατ’ αρχήν, μεταξύ των κανόνων από πλευράς των οποίων το Δικαστήριο και το Πρωτοδικείο ελέγχουν τη νομιμότητα μιας πράξεως των κοινοτικών οργάνων (προπαρατεθείσα απόφαση Πορτογαλία κατά Συμβουλίου, σκέψη 47). Τα κείμενα αυτά δεν μπορούν να δημιουργήσουν για τους ιδιώτες δικαιώματα που οι τελευταίοι μπορούν να επικαλούνται ενώπιον των δικαστηρίων δυνάμει του κοινοτικού δικαίου (βλ., κατά την έννοια αυτή, την απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Δεκεμβρίου 2000, C-300/98 και C-392/98, Dior κ.λπ., Συλλογή 2000, σ. I-11307, σκέψη 44).

115 Μόνο στην περίπτωση που η Κοινότητα θα επεδίωκε να εκπληρώσει ειδική υποχρέωση αναληφθείσα στο πλαίσιο του ΠΟΕ ή εφόσον συμβαίνει η κοινοτική πράξη ρητώς να παραπέμπει σε συγκεκριμένες διατάξεις συμφωνιών συμπεριλαμβανομένων στα παραρτήματα της Συμφωνίας ΠΟΕ, εναπόκειται στο Δικαστήριο και στο Πρωτοδικείο να ελέγξουν τη νομιμότητα από πλευράς των κανόνων του ΠΟΕ της σχετικής κοινοτικής πράξεως (προπαρατεθείσα απόφαση Πορτογαλία κατά Συμβουλίου, σκέψη 49).

116 Η ενάγουσα στηρίζεται αποκλειστικώς στην πρώτη από αυτές τις εξαιρέσεις. Ισχυρίζεται ότι η Κοινότητα, θεσπίζοντας τον κανονισμό 1637/98, του οποίου τα εκτελεστικά μέτρα καθορίστηκαν με τον κανονισμό 2362/98, θέλησε να εκπληρώσει ειδική υποχρέωση αναληφθείσα στο πλαίσιο του ΠΟΕ, κατά την έννοια της νομολογίας που έχει θεσπιστεί με την απόφαση Nakajima.

117 Ο κανόνας εκ της αποφάσεως Nakajima σκοπεί, κατ’ εξαίρεση, να επιτρέψει στον πολίτη να προβάλει, παρεμπιπτόντως, παράβαση εκ μέρους της Κοινότητας ή των οργάνων της κανόνων της ΓΣΔΕ ή των Συμφωνιών ΠΟΕ. Ως εξαίρεση από αρχή κατά την οποία οι ιδιώτες δεν μπορούν να επικαλούνται ευθέως τις διατάξεις των Συμφωνιών ΠΟΕ ενώπιον κοινοτικού δικαστή, ο κανόνας αυτός πρέπει να ερμηνεύεται στενώς.

118 Συναφώς, πρέπει να σημειωθεί ότι, προκειμένου περί ασκουμένων από ιδιώτες προσφυγών, το Δικαστήριο και το Πρωτοδικείο δεν έχουν εφαρμόσει την αρχή εκ της αποφάσεως Nakajima σε πλαίσιο άλλο εκτός αυτό του παρεμπίπτοντος ελέγχου της συμφωνίας των βασικών κανονισμών αντιντάμπινγκ σε σχέση με τις διατάξεις των κωδίκων αντιντάμπινγκ του 1979 και 1994 [συμφωνία περί της εφαρμογής του άρθρου VI της ΓΣΔΕ του 1994· απόφαση 94/800/ΕΚ του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1994, σχετικά με την εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας σύναψη των Συμφωνιών που απέρρευσαν από τις πολυμερείς διαπραγματεύσεις του Γύρου της Ουρουγουάης (1986-1994), ΕΕ L 336, σ. 1, παράρτημα 1 A].

119 Πράγματι, το Δικαστήριο και το Πρωτοδικείο έχουν επανειλημμένως εξετάσει λόγους σχετικούς με τη συμβατότητα κανονισμών αντιντάμπινγκ με τις διατάξεις των κωδίκων αντιντάμπινγκ (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 13ης Φεβρουαρίου 1992, C-105/90, Goldstar κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1992, σ. I-677, σκέψεις 31 επ.· προπαρατεθείσα απόφαση NMB κατά Επιτροπής, σκέψη 23· προπαρατεθείσες αποφάσεις NTN Corporation κατά Συμβουλίου, σκέψη 65, και NMB France κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 99) και, σε δύο περιπτώσεις, έκαναν δεκτούς τέτοιους λόγους (απόφαση του Δικαστηρίου της 9ης Ιανουαρίου, C‑76/00 P, Petrotub και Republica κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2003, σ. I-79, σκέψεις 52 επ., και απόφαση του Πρωτοδικείου της 27ης Ιανουαρίου 2000, T‑56/97, BEUC κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. II-101, σκέψεις 63 επ.).

120 Όμως, εκτός αυτού του ιδιαίτερου πλαισίου των διαφορών αντιντάμπινγκ, το Δικαστήριο και το Πρωτοδικείο έχουν απορρίψει την εφαρμογή της νομολογίας εκ της αποφάσεως Nakajima. Έτσι, το Δικαστήριο και το Πρωτοδικείο αρνήθηκαν να ελέγξουν τη νομιμότητα κοινοτικής πράξεως υπό το φως διατάξεων των Συμφωνιών ΠΟΕ στο πλαίσιο προσφυγών ιδιωτών αμφισβητούντων ορισμένες πτυχές της κοινής οργανώσεως αγοράς της μπανάνας (διάταξη του Δικαστηρίου της 2ας Μαΐου 2001, C-307/99, OGT Fruchthandelsgesellschaft, Συλλογή 2001, σ. I-3159· προπαρατεθείσες αποφάσεις Cordis κατά Επιτροπής, Bocchi Food Trade International κατά Επιτροπής, καθώς και της 20ής Μαρτίου 2001, T. Port κατά Επιτροπής), καθώς και της κοινοτικής νομοθεσίας σχετικά με τη χορήγηση στα ζώα εκμεταλλεύσεως ουσιών με ορμονική δράση (αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 11ης Ιανουαρίου 2002, T‑174/00, Biret International κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2002, σ. II-17, και T‑210/00, Biret και Cie κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2002, σ. II-47).

121 Πάντως, έχει σημασία να υπογραμμιστεί ότι, στον τομέα αντιντάμπινγκ, οι ασκούσες επιρροή Συμφωνίες της ΓΣΔΕ και του ΠΟΕ επέβαλλαν κατά τρόπο άμεσο σε καθένα από τα συμβαλλόμενα μέρη την υποχρέωση προσαρμογής της εθνικής τους νομοθεσίας προκειμένου να αντικατοπτρίζεται το περιεχόμενο των εν λόγω συμφωνιών. Πράγματι, ο κώδικας αντιντάμπινγκ του 1979, με το άρθρο του 16, παράγραφος 6, στοιχείο α΄, με τίτλο «Εθνική νομοθεσία» επέβαλε σε κάθε συμβαλλόμενο μέρος την υποχρέωση να λάβει «όλα τα αναγκαία μέτρα, γενικού ή ειδικού χαρακτήρος, για να εξασφαλίσει, το βραδύτερο κατά την ημερομηνία κατά την οποία η εν λόγω συμφωνία θα αρχίσει να ισχύει καθ’ όσον την αφορά, την εναρμόνιση των νόμων της, κανονισμών της και διοικητικών διαδικασιών της προς τις διατάξεις της αναφερθείσης συμφωνίας, στο μέτρο που αυτές μπορούν να εφαρμόζονται στο εν λόγω μέρος» (απόφαση 80/271). Ο κώδικας αντιντάμπινγκ του 1994 περιλαμβάνει, στο άρθρο του 18, παράγραφος 4, όμοιες διατάξεις.

122 Προς εκπλήρωση των υποχρεώσεων αυτών, το Συμβούλιο τροποποίησε την ισχύουσα για τις διαδικασίες αντιντάμπινγκ νομοθεσία. Έτσι, μετά τη θέσπιση του κώδικα αντιντάμπινγκ του 1979, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΟΚ) 3017/79, της 20ής Δεκεμβρίου 1979, περί της άμυνας κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ ή επιδοτήσεων εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΕ ειδ. έκδ. 11/017, σ. 67). Όπως προκύπτει, ιδίως, απ’ το προοίμιο (τρίτη και τέταρτη αιτιολογική σκέψη) του κανονισμού αυτού, οι κοινοτικοί κανόνες σχετικά με την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν το αντικείμενο ντάμπινγκ έπρεπε να τροποποιηθούν υπό το φως των συμφωνιών που είχαν προκύψει από τις συναφθείσες το 1979 πολυμερείς εμπορικές διαπραγματεύσεις μετά το πέρας του Γύρου του Τόκιο, δεδομένου ότι το Συμβούλιο έκρινε «ουσιώδες, προκειμένου να διατηρηθεί η ισορροπία δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που αυτές οι συμφωνίες επιδίωκαν να θεσπίσουν, να λάβει υπόψη της η Κοινότητα την ερμηνεία που δίδεται σ’ αυτούς τους κανόνες από τους βασικούς εμπορικούς εταίρους της, όπως αυτή εμφαίνεται στη νομοθεσία ή την καθιερωμένη πρακτική». Το προοίμιο του κανονισμού (ΕΟΚ) 2423/88 του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 1988, για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ ή επιδοτήσεων εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΕ L 209, σ. 1), κανονισμού του οποίου η συμβατότητα με τον κώδικα αντιντάμπινγκ του 1979 είχε αμφισβητηθεί στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση Nakajima, περιελάμβανε όμοιες διατάξεις και υπενθύμιζε επίσης ότι το κοινό καθεστώς σχετικά με την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν το αντικείμενο ντάμπινγκ «θεσπίστηκε σε συμφωνία με τις υφιστάμενες διεθνείς υποχρεώσεις», ιδίως αυτές που απορρέουν από το άρθρο VI της ΓΣΔΕ και του κώδικα αντιντάμπινγκ του 1979.

123 Ομοίως, ύστερα από τη σύναψη του κώδικα αντιντάμπινγκ του 1994, η Κοινότητα τροποποίησε τους εσωτερικούς κανόνες της σχετικά με τις διαδικασίες αντιντάμπινγκ, εκδίδοντας, διαδοχικώς, τον κανονισμό (ΕΚ) 3283/94 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1994, για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν αντικείμενο ντάμπινγκ εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ΕΕ L 349, σ.1), και στη συνέχεια τον κανονισμό (ΕΚ) 384/96 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1995, για την άμυνα κατά των εισαγωγών που αποτελούν το αντικείμενο ντάμπινγκ εκ μέρους χωρών μη μελών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ΕΕ 1996, L 56, σ. 1). Στο προοίμιο του κανονισμού 3283/94 αναφερόταν ότι, κατόπιν της συνάψεως, το 1994, των πολυμερών εμπορικών διαπραγματεύσεων, «είναι […] σκόπιμη η τροποποίηση των κοινοτικών κανόνων με γνώμονα τις νέες αυτές Συμφωνίες» (τρίτη αιτιολογική σκέψη). Το προοίμιο διευκρινίζει ότι, για τη διατήρηση σε ισχύ «της ισορροπίας μεταξύ των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων που προβλέπονται από τη Συμφωνία ΓΣΔΕ», πρέπει «να ληφθεί υπόψη από την Κοινότητα η ερμηνεία που δίνουν στους κανόνες αυτούς οι σημαντικότεροι εμπορικοί της εταίροι» (τέταρτη αιτιολογική σκέψη). Εξάλλου, το ίδιο προοίμιο υπογραμμίζει ότι «εξαιτίας της έκτασης των αλλαγών και προκειμένου να διασφαλιστεί η επαρκής και διαφανής εφαρμογή των νέων κανόνων, είναι σκόπιμη η ενσωμάτωση κατά το δυνατόν του κειμένου των νέων συμφωνιών στην κοινοτική νομοθεσία» (πέμπτη αιτιολογική σκέψη). Αυτές οι διατάξεις διατηρήθηκαν σε ισχύ στο προοίμιο του κανονισμού 384/96, που υπήρξε ο ασκών επιρροή, όσον αφορά την προπαρατεθείσα απόφαση της 9ης Ιανουαρίου 2003, Petrotub και Republica κατά Συμβουλίου, κανονισμός.

124 Η ενάγουσα ορθώς υποστηρίζει ότι η εφαρμογή της βάσει της αποφάσεως Nakajima νομολογίας δεν περιορίζεται, a priori, στον τομέα του αντιντάμπινγκ. Μπορεί να εφαρμόζεται και σε άλλους διεπομένους από τις διατάξεις των Συμφωνιών ΠΟΕ τομείς, εφόσον οι εν λόγω συμφωνίες καθώς και οι κοινοτικές διατάξεις των οποίων αμφισβητείται η νομιμότητα έχουν φύση και περιεχόμενο παρόμοια προς τις προμνησθείσες προκειμένου περί των κωδίκων αντιντάμπινγκ και της ΓΣΔΕ καθώς και των βασικών κανονισμών αντιντάμπινγκ οι οποίοι διασφαλίζουν τη μεταφορά τους στο κοινοτικό δίκαιο.

125 Επομένως, πρέπει να θεωρηθεί δεδομένο ότι η προϋπόθεση εφαρμογής της νομολογίας Nakajima, κατά την οποία η κοινοτική πράξη της οποίας αμφισβητείται η νομιμότητα πρέπει να έχει εκδοθεί με σκοπό «να εκπληρωθεί ειδική υποχρέωση αναληφθείσα στο πλαίσιο των Συμφωνιών ΠΟΕ» απαιτεί, μεταξύ άλλων, η πράξη αυτή να διασφαλίζει ειδικώς τη μεταφορά στο κοινοτικό δίκαιο επιταγών εκ των Συμφωνιών ΠΟΕ.

126 Προκειμένου περί του ζητήματος εάν, όπως διατείνεται η ενάγουσα, η απόφαση Ιταλία κατά Συμβουλίου (Ρύζι) κλονίζει την ερμηνεία αυτή της νομολογίας Nakajima, πρέπει να θεωρηθεί ότι κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει εν προκειμένω. Πράγματι, στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση αυτή αμφισβητούνταν κοινοτικός κανονισμός εκδοθείς κατ’ εφαρμογή διμερών συμφωνιών συναφθεισών με τρίτα κράτη κατόπιν των διαπραγματεύσεων που είχαν γίνει βάσει του άρθρου XXIV, παράγραφος 6, της ΓΣΔΕ. Δυνάμει των συμφωνιών αυτών, η Κοινότητα είχε δεσμευθεί να ανοίξει δασμολογικές ποσοστώσεις για το ρύζι προς όφελος αυτών των τρίτων κρατών. Επομένως, ο επίμαχος στην υπόθεση εκείνη κανονισμός [κανονισμός (ΕΚ) 1522/96 του Συμβουλίου, της 24ης Ιουλίου 1996, για το άνοιγμα και τον τρόπο διαχείρισης ορισμένων δασμολογικών ποσοστώσεων εισαγωγής ρυζιού και θραυσμάτων ρυζιού (ΕΕ L 190, σ. 1)] είχε ως αντικείμενο τη μεταφορά των κανόνων που είχαν θεσπιστεί με διμερείς συμφωνίες, συναφθείσες κατόπιν διαπραγματεύσεως στο πλαίσιο της ΓΣΔΕ. Κατά συνέπεια, ο εν λόγω κανονισμός σκοπούσε στην εκπλήρωση «ειδικής υποχρεώσεως αναληφθείσας στο πλαίσιο της ΓΣΔΕ» [απόφαση Ιταλία κατά Συμβουλίου (Ρύζι), σκέψη 20].

127 Υπό το φως ακριβώς των στοιχείων αυτών πρέπει να εξετασθεί το ζήτημα αν τυγχάνει εν προκειμένω εφαρμογής η νομολογία Nakajima.

Επί της εφαρμογής εν προκειμένω της νομολογίας Nakajima

Επιχειρήματα των διαδίκων

128 Η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι συντρέχουν εν προκειμένω οι προϋποθέσεις εφαρμογής της νομολογίας και εμμένει σχετικώς επί των διαφορών που υφίστανται μεταξύ της υπό κρίση υποθέσεως και αυτής επί της οποίας εκδόθηκε η προπαρατεθείσα απόφαση Bocchi Food Trade International κατά Επιτροπής.

129 Πρώτον, η ενάγουσα διατείνεται ότι πληρούται η προϋπόθεση εφαρμογής της νομολογίας Nakajima σχετικά με την «πρόθεση συμμορφώσεως» προς τους κανόνες του ΠΟΕ. Υποστηρίζει ότι, όταν, το 1998, η Κοινότητα αποφάσισε να τροποποιήσει το καθεστώς του 1993, πρόθεσή της ήταν να συμμορφωθεί προς τις εκδοθείσες από τα σχετικά όργανα του ΠΟΕ αποφάσεις.

130 Προς απόδειξη της προθέσεως της Κοινότητας, η ενάγουσα επικαλείται τα ακόλουθα στοιχεία.

131 Πρώτον, η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι, στις 16 Οκτωβρίου 1997, η Κοινότητα δήλωσε κατά τη διάρκεια συνεδριάσεως του ΟΔΔ του ΠΟΕ ότι «θα τηρούσε πλήρως τις διεθνείς υποχρεώσεις της όσον αφορά το ζήτημα αυτό».

132 Δεύτερον, η ενάγουσα επικαλείται το προοίμιο του κανονισμού 1637/98 του Συμβουλίου το οποίο προβλέπει:

«εκτιμώντας ότι απαιτούνται ορισμένες τροποποιήσεις του καθεστώτος των συναλλαγών με τις τρίτες χώρες, το οποίο περιλαμβάνεται στον τίτλο IV του κανονισμού (ΕΟΚ) 404/93·

εκτιμώντας ότι θα πρέπει να τηρηθούν οι διεθνείς δεσμεύσεις, οι οποίες αναλήφθηκαν από την Κοινότητα δυνάμει του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), καθώς επίσης και οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν έναντι των μερών που υπέγραψαν την τέταρτη σύμβαση ΑΚΕ-ΕΚ, με ταυτόχρονη επίτευξη των στόχων της κοινής οργάνωσης αγοράς στον τομέα της μπανάνας.»

133 Τρίτον, το άρθρο 20, στοιχείο ε΄, του κανονισμού 404/93, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 1637/98, επιβάλλει στην Επιτροπή τη θέσπιση των «μέτρων που είναι αναγκαία για την εξασφάλιση της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων που απορρέουν από συμφωνίες που συνήφθηκαν από την Κοινότητα σύμφωνα με το άρθρο 228 της Συνθήκης».

134 Τέταρτον, η ενάγουσα παρατηρεί ότι οι Συμφωνίες ΠΟΕ είναι συμφωνίες που έγιναν από την Κοινότητα βάσει του άρθρου 300 EΚ.

135 Πέμπτον, η ενάγουσα υπενθυμίζει ότι στο επεξηγηματικό της υπόμνημα που συνόδευε την πρόταση που είχε ως αποτέλεσμα την έκδοση του κανονισμού 1637/98, η Επιτροπή είχε δηλώσει:

«(1) Το [OΔΔ] του [ΠΟΕ] έκρινε σε μια απόφαση ότι ορισμένες από τις σχετικές με τις εισαγωγές της κοινής οργανώσεως της αγοράς στον τομέα της μπανάνας διατάξεις παραβιάζουν τους κανόνες της ΓΣΔΕ και της ΓΣΕΥ. Οι παραβιάσεις αυτές αφορούν τις άδειες εισαγωγής, την πραγματική κατανομή των δασμολογικών ποσοστώσεων και άλλες πτυχές της σχετικής με τις μπανάνες συμφωνίας-πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένων της εκδόσεως αδειών εξαγωγής στις υπογράψασες χώρες και ορισμένων ποσοτήτων που έχουν καθοριστεί για τις παραδοσιακές εισαγωγές προελεύσεως κρατών ΑΚΕ.

(2) Άλλες πτυχές της κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα της μπανάνας δεν αμφισβητούνται. Σ’ αυτές περιλαμβάνονται το μέγεθος των δασμολογικών ποσοστώσεων και οι δασμολογικοί συντελεστές ποσοστώσεων και μη ποσοστώσεων που συνδέονται με τις δεσμεύσεις μας έναντι της ΓΣΔΕ, η προτίμηση για παραδοσιακές εισαγωγές και η προτιμησιακή δασμολογική αντιμετώπιση όσον αφορά τις μη παραδοσιακές εισαγωγές προελεύσεως χωρών ΑΚΕ καθώς και ο μηχανισμός ενισχύσεων για τους κοινοτικούς παραγωγούς.

(3) Ως εκ τούτου, πρέπει να ζητηθεί από το Συμβούλιο να τροποποιήσει τον κανονισμό (ΕΟΚ) 404/93, προκειμένου αυτός να είναι σύμφωνος προς τις διεθνείς δεσμεύσεις μας στο πλαίσιο του ΠΟΕ και της Τέταρτης Συμφωνίας του Λομέ, ενώ ταυτόχρονα θα εξακολουθήσει η στήριξη προς τους κοινοτικούς καλλιεργητές και η κατάλληλη προσφορά στην αγορά, στο πλαίσιο του σεβασμού των συμφερόντων των καταναλωτών.»

136 Έκτον, η ενάγουσα επικαλείται τη διάταξη του Πρωτοδικείου της 15ης Σεπτεμβρίου 1999, T-11/99, Van Parys κ.λπ. κατά Επιτροπής (Συλλογή 1999, σ. II-2653, σκέψη 6), όπου το Πρωτοδικείο έκρινε ότι:

«Ύστερα από την εκ μέρους του [ΟΔΔ] του ΠΟΕ κήρυξη ως ασυμβάτων με τους κανόνες του ΠΟΕ ορισμένων πτυχών του εν λόγω καθεστώτος εισαγωγής μπανανών στην Κοινότητα, εκδόθηκαν ο κανονισμός [1637/98] και ο κανονισμός [2362/98] με σκοπό, μεταξύ άλλων, την άρση αυτού του ασυμβάτου.»

137 Έβδομον, στις 10 Νοεμβρίου 1998, ο Santer, Πρόεδρος της Επιτροπής, έγραψε στον Πρόεδρο Κλίντον, σχετικά με τους κανονισμούς 1637/98 και 2362/98:

«Κατόπιν της αποφάσεως του Δευτεροβάθμιου Δικαιοδοτικού Οργάνου του ΠΟΕ, η Ευρωπαϊκή Ένωση προέβη σε διαβήματα προκειμένου το καθεστώς της εισαγωγής να έχει καταστεί σύμφωνο προς τους κανόνες του ΠΟΕ μέχρι την 1η Ιανουαρίου1999.»

138 Όγδοον, η ενάγουσα υπενθυμίζει ότι, στις 27 Ιανουαρίου 1999, ο L. Brittan, το τότε αρμόδιο επί του ανταγωνισμού μέλος της Επιτροπής, απαντώντας στη γραπτή ερώτηση P-4069/1998 της Yvonne Sandberg-Fries, μέλους του Κοινοβουλίου (ΕΕ C 182, σ. 188), δήλωσε τα εξής:

«Η Κοινότητα έχει θέσει σε εφαρμογή τις συστάσεις του [OΔΔ] του [ΠΟΕ] της 25ης Σεπτεμβρίου 1997 στην υπόθεση των μπανανών λαμβάνοντας τα μέτρα που επιβάλλονται προκειμένου να καταστεί το εφαρμοζόμενο επί των μπανανών κοινοτικό καθεστώς σύμφωνο προς τους κανόνες του ΠΟΕ. Στις 20 Ιουλίου 1998, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό [1637/98]. Στις 28 Οκτωβρίου 1998, η Επιτροπή εξέδωσε τον κανονισμό [2362/98]. Τα μέτρα αυτά ελήφθησαν εντός της τεθείσας εύλογης προθεσμίας, που εξέπνευσε την 1η Ιανουαρίου 1999.»

139 Ένατον, η ενάγουσα υπενθυμίζει τις δηλώσεις της Επιτροπής στο επεξηγηματικό