Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Alber της 11ης Ιουνίου 1998. - José Ferreiro Alvite κατά Instituto Nacional de Empleo (Inem) και Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS). - Αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως: Juzgado de lo Social de Santiago de Compostela - Ισπανία. - Άρθρο 51 της Συνθήκης ΕΚ - Άρθρο 67 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 - Επίδομα ανεργίας για τους άνω των 52 ετών. - Υπόθεση C-320/95.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1999 σελίδα I-00951



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

Α - Εισαγωγή

1 Η παρούσα προδικαστική υπόθεση εμφανίζει ορισμένες αναλογίες με τις συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-88/95, C-102/95 και C-103/95, Martνnez Losada κ.λπ., ως προς τις οποίες το Δικαστήριο εξέδωσε απόφαση στις 20 Φεβρουαρίου 1997 (1). Η παρούσα διαδικασία είχε ανασταλεί έως ότου το Δικαστήριο αποφανθεί επί των προπαρατεθεισών υποθέσεων. Η απόφαση ανακοινώθηκε αμέσως στο αιτούν δικαστήριο, το οποίο διατήρησε την αίτησή του για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως, αλλά διατύπωσε εκ νέου τα ερωτήματά του εν όψει των προτάσεων του γενικού εισαγγελέα και της αποφάσεως.

2 Τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης είναι παρόμοια με εκείνα των ανωτέρω συνεκδικασθεισών υποθέσεων. Επομένως, σ' αυτό το μέτρο, μπορώ να παραπέμψω στις προτάσεις του προκατόχου μου, του γενικού εισαγγελέα Lenz (2), καθώς και στην απόφαση του Δικαστηρίου.

3 Ο ενάγων της κύριας δίκης, ο οποίος γεννήθηκε στην Ισπανία το 1936, εργάστηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο όπου κατέβαλε εισφορές επί 1 303 εβδομάδες στο σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως υπό την ιδιότητα του μισθωτού εργαζομένου. Επιστρέφοντας στην Ισπανία, έτυχε προσωρινού επιδόματος ανεργίας για επιστρέψαντες διακινουμένους εργαζομένους. Όπως και στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις Martνnez Losada κ.λπ., το πρόβλημα του Josι Ferreiro Alvite αφορά το δικαίωμά του να λάβει διαδοχικά μια άλλη παροχή, δηλαδή το επίδομα ανεργίας που προβλέπεται για τους άνω των 52 ετών. Για να μπορούν να τύχουν του επιδόματος αυτού, οι αιτούντες πρέπει να δικαιούνται συντάξεως σύμφωνα με το ισπανικό σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως, πράγμα το οποίο προϋποθέτει ότι συμπλήρωσαν την ελαχίστη περίοδο καταβολής εισφορών που προβλέπει το εν λόγω σύστημα. Όμως ο ενάγων ουδέποτε κατέβαλε εισφορές στο ισπανικό σύστημα ασφαλίσεως συντάξεως.

4 Στο εξής πρέπει να καθοριστούν οι προϋποθέσεις εφαρμογής και το περιεχόμενο του άρθρου 67 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 (3) εν όψει των προϋποθέσεων χορηγήσεως αυτού του επιδόματος ανεργίας που προβλέπει το ισπανικό δίκαιο και που αποτελεί συνέχεια του προσωρινού επιδόματος. Τα ερωτήματα στα οποία πρέπει να δοθεί απάντηση υπό το φως της ήδη εκδοθείσας αποφάσεως έχουν ως εξής:

«1) Πρέπει το άρθρο 67, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71, όπως ισχύει σήμερα, να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι, προκειμένου να χορηγηθεί το επίδομα ανεργίας που προβλέπει για τους άνω των 52 ετών το άρθρο 215, παράγραφος 3, του ισπανικού βασιλικού νομοθετικού διατάγματος 1/94, της 20ής Ιουνίου 1994, με το οποίο εγκρίθηκε το κωδικοποιημένο κείμενο του ισπανικού γενικού νόμου περί κοινωνικής ασφαλίσεως, υποχρεώνει τον αρμόδιο φορέα να λάβει υπόψη τις περιόδους ασφαλίσεως ή απασχολήσεως που έχουν διανυθεί υπό τη νομοθεσία οποιουδήποτε άλλου κράτους μέλους, εφόσον με την καταβολή των εισφορών κατά τη διάρκεια των περιόδων αυτών αποκτάται δικαίωμα λήψεως συντάξεως, υπό την επιφύλαξη της προϋποθέσεως περί ηλικίας, σε άλλο κράτος μέλος και όχι στο κράτος του αρμόδιου φορέα;

2) Αν δεν έχει εφαρμογή το άρθρο 67 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 επειδή πρέπει να πληρούται μία αναγκαία για τη λήψη συντάξεως προϋπόθεση, πρέπει να εφαρμοστεί απευθείας το άρθρο 51 της Συνθήκης ΕΚ και να υποχρεωθεί ο αρμόδιος φορέας να λάβει υπόψη τα δικαιώματα συντάξεως που αποκτήθηκαν σε άλλο κράτος μέλος για να θεωρηθεί ότι, με την επιφύλαξη της προϋποθέσεως της ηλικίας, ο ενάγων πληροί την προϋπόθεση του άρθρου 215 του κωδικοποιημένου κειμένου του γενικού νόμου περί κοινωνικής ασφαλίσεως που επιβάλλει να έχει δικαίωμα συντάξεως;

3) Είτε εφαρμόζεται το άρθρο 67 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 είτε εφαρμόζεται το άρθρο 51 της Συνθήκης ΕΚ, αν ο αρμόδιος φορέας πρέπει να λάβει υπόψη τα δικαιώματα συντάξεως που αποκτήθηκαν εντός άλλου κράτους μέλους στο μέτρο που ο οικείος εργαζόμενος είχε δικαίωμα να τύχει παροχών του συστήματος κοινωνικής ασφαλίσεως κατ' εφαρμογήν είτε μόνο του εθνικού νόμου είτε της κοινοτικής κανονιστικής ρυθμίσεως, αρκεί, για να μπορεί ο οικείος άνεργος να λάβει το επίδομα ανεργίας που ο νόμος προβλέπει υπέρ των ανέργων άνω των 52 ετών, να έχει συμπληρώσει, μόνο με τις εισφορές που κατέβαλε εντός ενός άλλου κράτους μέλους ή προσθέτοντας αυτές που κατέβαλε στην Ισπανία και εκείνες που κατέβαλε στο εν λόγω άλλο κράτος μέλος ή σε περισσότερα άλλα κράτη μέλη, την περίοδο που απαιτείται στο ένα ή το άλλο κράτος ή θα πρέπει, αντιθέτως, να έχει συμπληρώσει τις περιόδους που απαιτούνται από το άρθρο 161, παράγραφος 1, στοιχείο b, του κωδικοποιημένου κειμένου του γενικού νόμου περί κοινωνικής ασφαλίσεως;»

5 Η Ισπανική Κυβέρνηση και η Επιτροπή κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις. Επιπλέον, κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση παρέστησαν ο εκπρόσωπος του ενάγοντος της κύριας δίκης καθώς και μία εκπρόσωπος της Κυβερνήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου. Στο πλαίσιο της νομικής εκτιμήσεώς μου θα χρειασθεί να αναφερθώ εκ νέου στους ισχυρισμούς των διαδίκων.

Β - Η γνώμη μου

Ι - Επί του πρώτου ερωτήματος

6 Το πρώτο ερώτημα αντιστοιχεί κατά λέξη στο δεύτερο ερώτημα που το αιτούν δικαστήριο είχε υποβάλει στο πλαίσιο των συνεκδικασθεισών υποθέσεων Martνnez Losada κ.λπ. και στο οποίο το Δικαστήριο απάντησε ήδη με τις σκέψεις 29 έως 38 της αποφάσεώς του. Παρ' όλον ότι υιοθέτησαν διαφορετικές λύσεις, τόσο το Δικαστήριο όσο και ο γενικός εισαγγελέας αντελήφθησαν το ερώτημα αυτό υπό την έννοια ότι αφορά την εφαρμογή του άρθρου 67 του κανονισμού 1408/71. Ο γενικός εισαγγελέας υποστήριξε κατ' ουσίαν την άποψη ότι ο υπό κρίση προβληματισμός δεν αφορά το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 67 του κανονισμού 1408/71, επειδή αυτό παρέχει την πρόσβαση σε επίδομα ανεργίας, ενώ στην υπό κρίση περίπτωση δεν πρόκειται πλέον για την πρόσβαση στο επίδομα, δεδομένου ότι η πρόσβαση αυτή επιτελέσθηκε ήδη, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, με τα επιδόματα ανεργίας για τους επιστρέψαντες διακινουμένους εργαζομένους. Επομένως, πρόκειται μόνον για τις προϋποθέσεις γενέσεως του δικαιώματος για επίδομα που αποτελεί συνέχεια του πρώτου. Το Δικαστήριο, αντιθέτως, συνέδεσε την εφαρμογή του άρθρου 67 με ένα προηγούμενο ερώτημα που απόκειται στην εκτίμηση του εθνικού δικαστηρίου.

7 Με την απόφασή του αποφάνθηκε ότι «Επομένως, στο αιτούν δικαστήριο εναπόκειται να διαπιστώσει αν οι περίοδοι κατά τη διάρκεια των οποίων ο αρμόδιος ισπανικός οργανισμός κατέβαλλε εισφορές στα συστήματα ασφαλίσεως ασθενείας και παροχής οικογενειακών επιδομάτων εξ ονόματος των εναγόντων των κυρίων δικών αποτελούν περιόδους ασφαλίσεως κατ' εφαρμογήν της εσωτερικής του νομοθεσίας» (4).

8 Αν το αίτημα του ενάγοντος της κύριας δίκης θεωρηθεί αίτηση προσβάσεως στα επιδόματα ανεργίας, η απάντηση του Δικαστηρίου είναι, επομένως, απολύτως συνεπής, εφόσον το άρθρο 67, παράγραφος 3, του κανονισμού 1408/71 ορίζει ότι: «(...) η εφαρμογή των διατάξεων των παραγράφων 1 και 2 τελεί υπό τον όρο ότι ο ενδιαφερόμενος έχει πραγματοποιήσει τελευταία:

- στην περίπτωση της παραγράφου 1, περιόδους ασφαλίσεως,

- στην περίπτωση της παραγράφου 2, περιόδους απασχολήσεως,

κατά τις διατάξεις της νομοθεσίας δυνάμει της οποίας ζητούνται οι παροχές».

9 Οι περίοδοι ασφαλίσεως ορίζονται από το άρθρο 1, στοιχείο ιηη, του κανονισμού 1408/71 ως «οι περίοδοι εισφορών, απασχολήσεως ή μη μισθωτής δραστηριότητας που καθορίζονται ή αναγνωρίζονται ως περίοδοι ασφαλίσεως από τη νομοθεσία υπό την οποία πραγματοποιήθηκαν ή θεωρούνται ότι πραγματοποιήθηκαν, καθώς και κάθε εξομοιούμενη προς αυτές περίοδος, κατά το μέτρο που αναγνωρίζεται από τη νομοθεσία αυτή ως ισοδύναμη προς περίοδο ασφαλίσεως» (5).

10 Διατηρώντας το πρώτο του ερώτημα στο οποίο ρητώς αναφέρεται το άρθρο 67, παράγραφος 1, του κανονισμού 1408/71, το αιτούν δικαστήριο υπέβαλε ερώτημα που βαίνει πέραν της εφαρμογής της διατάξεως αυτής. Επομένως, το ερώτημα αυτό θα μπορούσε να νοηθεί υπό την εξής έννοια: στην περίπτωση που έχει εφαρμογή το άρθρο 67 του κανονισμού 1408/71, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι περίοδοι ασφαλίσεως ή απασχολήσεως που συμπληρώθηκαν από απόψεως ασφαλίσεως συντάξεως εντός άλλου κράτους μέλους;

11 Στην απόφασή του Martνnez Losada κ.λπ., το Δικαστήριο αντελήφθη την προϋπόθεση του οικείου δικαιώματος επιδόματος ανεργίας υπό την έννοια ότι ο ενδιαφερόμενος δεν απαιτείται να έχει δικαίωμα λήψεως συντάξεως γήρατος, αλλ' ότι πρέπει να έχει καταβάλει εισφορές σε σύστημα συντάξεως γήρατος επί δεκαπέντε έτη (6).

12 Στο μέτρο που η συμπλήρωση περιόδων ασφαλίσεως έχει ως αποτέλεσμα τη γένεση του δικαιώματος αυτού του επιδόματος, το άρθρο 67, παράγραφος 1, του κανονισμού 1408/71 δεν αφήνει καμία αμφιβολία: «ο αρμόδιος φορέας (...) λαμβάνει υπόψη (...) τις περιόδους ασφαλίσεως ή απασχολήσεως που πραγματοποιήθηκαν υπό την ιδιότητα μισθωτού υπό τη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους, ως να επρόκειτο για περιόδους ασφαλίσεως που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία που εφαρμόζει ο φορέας αυτός (...)».

13 Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο στο πρώτο ερώτημα πρέπει να δοθεί ως απάντηση ότι το άρθρο 67, παράγραφος 1, του κανονισμού 1408/71 έχει την έννοια ότι, για τη χορήγηση του επιδόματος ανεργίας που το άρθρο 215.3 του Real Decreto Legislativo αριθ. 1/94, της 20ής Ιουνίου 1994, περί εγκρίσεως του κωδικοποιημένου κειμένου του Ley General de la Seguridad Social, προβλέπει για τους άνω των 52 ετών, η διάταξη αυτή υποχρεώνει τον αρμόδιο φορέα να λαμβάνει υπόψη περιόδους ασφαλίσεως ή απασχολήσεως που συμπληρώθηκαν υπό τη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους στο μέτρο που οι καταβληθείσες κατά τις περιόδους αυτές εισφορές καθιστούν δυνατή, υπό τις απαιτούμενες προϋποθέσεις ηλικίας, τη γένεση δικαιώματος συντάξεως εντός ενός άλλου κράτους μέλους από αυτό του αρμοδίου φορέα.

ΙΙ - Επί του δευτέρου ερωτήματος

14 Το δεύτερο ερώτημα προδήλως βασίζεται στην αρχή ότι το άρθρο 215 του Ley General de la Seguridad Social εξαρτά το δικαίωμα για το οικείο επίδομα από την ύπαρξη «δικαιώματος συντάξεως».

15 Παρ' όλον ότι, όπως ήδη αναφέρθηκε πιο πάνω, το Δικαστήριο έκρινε με την απόφαση Martνnez Losada κ.λπ. ότι ο ενδιαφερόμενος δεν έπρεπε να έχει δικαίωμα λήψεως συντάξεως γήρατος (7), το αιτούν δικαστήριο φαίνεται να ερμηνεύει διαφορετικά τις προϋποθέσεις του δικαιώματος σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο.

16 Ο μεταβατικός χαρακτήρας του επιδόματος ανεργίας των άνω των 52 ετών δείχνει, κατά τη γνώμη μου, ότι δεν πρόκειται μόνο για τη συμπλήρωση μιας ελαχίστης περιόδου καταβολής εισφορών αλλά πράγματι για το μελλοντικό δικαίωμα συντάξεως. Επομένως, πρόκειται για ένα επίδομα το οποίο αντικαθίσταται από ένα δικαίωμα συντάξεως όταν ο ενδιαφερόμενος συμπληρώνει την απαιτουμένη για τη συνταξιοδότηση ηλικία. Μια τέτοια προϋπόθεση μπορεί, επομένως, να διασφαλίζει ότι ο ενδιαφερόμενος δεν θα βρεθεί σε κατάσταση απορίας όταν φθάσει την ηλικία συνταξιοδοτήσεως.

17 Η εκτίμηση αυτή επιβεβαιώνεται από την έκθεση της Ισπανικής Κυβερνήσεως, κατά την οποία το επίδικο επίδομα εμφανίζει ορισμένα χαρακτηριστικά προσυνταξιοδοτικής ρυθμίσεως που έχει ως αποτέλεσμα, στο ισπανικό δίκαιο, να διατηρεί τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα που έχουν ήδη προηγουμένως αποκτηθεί. Κατά τη γνώμη της Ισπανικής Κυβερνήσεως, είναι επομένως αναγκαίο ο ενδιαφερόμενος να έχει ένα μελλοντικό δικαίωμα για ισπανική σύνταξη.

18 Το γεγονός ότι η Ισπανική Κυβέρνηση τονίζει ότι το οικείο επίδομα ανεργίας χορηγείται με σκοπό τη διαφύλαξη μελλοντικών δικαιωμάτων για σύνταξη δεν πρέπει να έχει ως αποτέλεσμα να παραγνωρίζεται ο παρακολουθηματικός χαρακτήρας τον οποίο έχουν τα επιδόματα ανεργίας για τους άνω των 52 ετών. Ουδείς αμφισβητεί ότι το επίδομα αυτό έχει ως σκοπό την εξασφάλιση εισοδήματος σε ορισμένη κατηγορία μισθωτών εργαζομένων που απασχολήθηκαν κατά τη διάρκεια σχετικώς μακρόχρονων περιόδων και υποχρεώθηκαν στην καταβολή εισφορών, οι οποίοι επομένως απέκτησαν συνταξιοδοτικά δικαιώματα, απώλεσαν στη συνέχεια την εργασία τους και εξάντλησαν τα συνήθη επιδόματα ανεργίας. Το γεγονός ότι τα ήδη αποκτηθέντα δικαιώματα για μεταγενέστερη σύνταξη διατηρήθηκαν καθ' όλη τη διάρκεια της χορηγήσεως του επιδόματος αυτού συνιστά παρακολουθηματικού χαρακτήρα αποτέλεσμα.

19 Επομένως, δεν υφίσταται καμία αμφιβολία ότι το αιτούμενο επίδομα έχει τον χαρακτήρα ενός τέτοιου επιδόματος ανεργίας. Αφενός, η Ισπανική Κυβέρνηση το χαρακτήρισε με αυτόν τον όρο, σύμφωνα με τις συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 5 και του άρθρου 97 του κανονισμού 1408/71. Αφετέρου, ο ενάγων πρέπει να είναι στη διάθεση της αρμόδιας για την απασχόληση και την εργασία διοικήσεως ως αιτούμενος απασχόληση. Η τελευταία αυτή προϋπόθεση, που είναι τυπική προϋπόθεση για τη χορήγηση επιδόματος ανεργίας, διακρίνει βασικά τα επιδόματα αυτού του τύπου από εκείνα που προβλέπονται από τις προσυνταξιοδοτικές ρυθμίσεις. Εξάλλου, ο χαρακτηρισμός παροχής ως επιδόματος ανεργίας προϋποθέτει ότι το δικαίωμα για το επίδομα αυτό παύει από τον χρόνο κατά τον οποίο λήγει η κατάσταση ανεργίας (πράγμα το οποίο μπορεί να συμβεί, για παράδειγμα, όταν η αρμόδια για την απασχόληση και την εργασία διοίκηση κατορθώνει να παράσχει απασχόληση στον ενδιαφερόμενο).

20 Το ερώτημα αν η ισπανική νομοθεσία απαιτεί την ύπαρξη μελλοντικού συνταξιοδοτικού δικαιώματος ως προϋπόθεση για το δικαίωμα του εν λόγω επιδόματος αποτελεί προηγούμενο ερώτημα στο οποίο πρέπει να δοθεί απάντηση σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο. Θεωρώ ότι το άρθρο 67 του κανονισμού 1408/71 δεν έχει εφαρμογή στο πλαίσιο του ερωτήματος αυτού.

21 Αν η ισπανική νομοθεσία έχει την έννοια ότι απαιτεί την ύπαρξη μελλοντικού συνταξιοδοτικού δικαιώματος ως προϋπόθεση για το δικαίωμα του επιδίκου επιδόματος ανεργίας, ένα τέτοιο μελλοντικό δικαίωμα, αποκτηθέν εντός άλλου κράτους μέλους, θα πρέπει να αρκεί και να λαμβάνεται υπόψη ως πραγματικό ή νομικό δεδομένο που επήλθε εντός άλλου κράτους μέλους. Για τη βάσει του άρθρου 51 της Συνθήκης υποχρέωση κοινοτικού δικαίου να λαμβάνονται υπόψη αυτού του είδους τα δεδομένα, υπάρχει εκτεταμένη νομολογία. Συναφώς, παραπέμπω στις προτάσεις στο πλαίσιο της υποθέσεως Martνnez Losada κ.λπ., παράγραφοι 48 έως και 58. Επομένως, πρέπει να ληφθεί ως βάση ότι, σύμφωνα με το άρθρο 51 της Συνθήκης, το μελλοντικό συνταξιοδοτικό δικαίωμα, που αποκτήθηκε εντός άλλου κράτους μέλους, πρέπει να ληφθεί υπόψη.

22 Επομένως, προτείνω να δοθεί στο δεύτερο ερώτημα η εξής απάντηση: καθόσον, σύμφωνα με το άρθρο 215 του Ley General de la Seguridad Social, πρέπει να υφίσταται συνταξιοδοτικό δικαίωμα, το άρθρο 51 της Συνθήκης επιβάλλει στον αρμόδιο φορέα να λαμβάνει υπόψη το μελλοντικό συνταξιοδοτικό δικαίωμα που αποκτήθηκε εντός άλλου κράτους μέλους.

ΙΙΙ - Επί του τρίτου ερωτήματος

23 Τα πράγματα έχουν εντελώς διαφορετικά όταν, για λόγους ουσιαστικής δικαιοσύνης, απαιτείται μια προβλεπομένη από το ισπανικό δίκαιο ελαχίστη περίοδος καταβολής εισφορών (8), η οποία, στο μέτρο αυτό, εμφανίζεται ως προϋπόθεση για τη χορήγηση επιδόματος ανεργίας. Σ' αυτήν την περίπτωση, το άρθρο 67, παράγραφος 1, του κανονισμού 1408/71 υποχρεώνει τον αρμόδιο φορέα να λάβει υπόψη επίσης τις περιόδους που διανύθηκαν εντός άλλων κρατών μελών (9).

24 Πρέπει να τονιστεί, για λόγους σαφήνειας, ότι η εν προκειμένω υποστηριζομένη άποψη δεν δίδει απάντηση στο ερώτημα της προσβάσεως στο επίδομα. Το άρθρο 67, παράγραφος 3, του κανονισμού 1408/71 είναι αυτό που παρέχει τον σύνδεσμο, απαραίτητο προς τον σκοπό αυτό, με τη νομοθεσία δυνάμει της οποίας ζητούνται τα επιδόματα. Πάντως, εν προκειμένω δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι μόνο το εθνικό δίκαιο επέτρεπε την πρόσβαση για πρώτη φορά σε προσωρινό επίδομα ανεργίας. Εντούτοις, αν ο σύνδεσμος αυτός δεν αρκεί, θα πρέπει, από απόψεως κοινοτικού δικαίου, να γίνει δεκτό, όπως το Δικαστήριο έπραξε με την απόφαση Martνnez Losada κ.λπ., ότι στο αιτούν δικαστήριο απόκειται να καθορίσει αν οι περίοδοι κατά τη διάρκεια των οποίων ο αρμόδιος ισπανικός φορέας κατέβαλε εισφορές στα συστήματα ασφαλίσεως κατά της ασθενείας και οικογενειακών επιδομάτων επ' ονόματι του ενάγοντος της κύριας δίκης συνιστούν περιόδους ασφαλίσεως κατ' εφαρμογήν της εσωτερικής νομοθεσίας (10). Καθόσον είναι δυνατό να εκτιμηθούν τα πράγματα υπό το πρίσμα αυτό, αυτό πράγματι φαίνεται να συμβαίνει, διότι αυτό που καταρχήν λαμβάνεται υπόψη είναι οι περίοδοι ασφαλίσεως και όχι τόσον η ταυτότητα αυτού που κατέβαλε τις εισφορές.

25 Αυτός ο τρόπος θεωρήσεως των πραγμάτων απαντά επίσης στις επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ότι μια υπερβολικά γενναιόδωρη αναγνώριση των περιόδων ασφαλίσεως που συμπληρώθηκαν εντός άλλων κρατών μελών θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα είδος κοινωνικού τουρισμού υπό την έννοια ότι εργαζόμενοι άνω των 52 ετών θα αποκτούν κατοικία στην Ισπανία προκειμένου να περνούν εκεί τα πριν από τη σύνταξή τους έτη σε βάρος της ισπανικής ασφαλίσεως κατά της ανεργίας. Σύμφωνα με την άποψη που υποστηρίζω, μπορούν να τύχουν του επιδόματος μόνον οι διακινούμενοι εργαζόμενοι οι οποίοι, σύμφωνα με την ισπανική έννομη τάξη, έχουν ήδη τύχει επιδομάτων ανεργίας.

26 Στο τρίτο ερώτημα προτείνω την εξής απάντηση: Αν, αντιθέτως, το άρθρο 161, παράγραφος 1, στοιχείο b, του Ley General de la Seguridad Social απαιτεί έναν ελάχιστο αριθμό περιόδων καταβολής εισφορών, απαίτηση που εμφανίζεται επομένως ως προϋπόθεση για τη χορήγηση επιδόματος ανεργίας σύμφωνα με το άρθρο 215 του νόμου, το άρθρο 67, παράγραφος 1, του κανονισμού 1408/71 επιβάλλει να λαμβάνονται επίσης υπόψη οι περίοδοι ασφαλίσεως που διανύθηκαν εντός άλλων κρατών μελών.

Γ - Πρόταση

27 Εν όψει των προεκτεθέντων, προτείνω να δοθούν οι ακόλουθες απαντήσεις στα προδικαστικά ερωτήματα:

«1) Το άρθρο 67, παράγραφος 1, του κανονισμού (EOK) 1408/71 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1971, περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς, στους μη μισθωτούς και στα μέλη των οικογενειών τους που διακινούνται εντός της Κοινότητος, έχει την έννοια ότι, για τη χορήγηση του επιδόματος ανεργίας που το άρθρο 215.3 του Real Decreto Legislativo αριθ. 1/94, της 20ής Ιουνίου 1994, περί εγκρίσεως του κωδικοποιημένου κειμένου του Ley General de la Seguridad Social, προβλέπει για τους άνω των 52 ετών, η διάταξη αυτή υποχρεώνει τον αρμόδιο φορέα να λαμβάνει υπόψη περιόδους ασφαλίσεως ή απασχολήσεως που πραγματοποιήθηκαν υπό τη νομοθεσία άλλου κράτους μέλους στο μέτρο που οι καταβληθείσες κατά τις περιόδους αυτές εισφορές καθιστούν δυνατή, υπό τις απαιτούμενες προϋποθέσεις ηλικίας, τη γένεση δικαιώματος συντάξεως εντός ενός άλλου κράτους μέλους από αυτό του αρμοδίου φορέα.

2) Καθόσον, σύμφωνα με το άρθρο 215 του Ley General de la Seguridad Social, πρέπει να υφίσταται συνταξιοδοτικό δικαίωμα, το άρθρο 51 της Συνθήκης επιβάλλει στον αρμόδιο φορέα να λαμβάνει υπόψη το μελλοντικό συνταξιοδοτικό δικαίωμα που αποκτήθηκε εντός άλλου κράτους μέλους.

3) Αν, αντιθέτως, το άρθρο 161, παράγραφος 1, στοιχείο b, του Ley General de la Seguridad Social απαιτεί έναν ελάχιστο αριθμό περιόδων καταβολής εισφορών, απαίτηση που εμφανίζεται επομένως ως προϋπόθεση για τη χορήγηση επιδόματος ανεργίας σύμφωνα με το άρθρο 215 του νόμου, το άρθρο 67, παράγραφος 1, του κανονισμού 1408/71 επιβάλλει να λαμβάνονται επίσης υπόψη οι περίοδοι ασφαλίσεως που διανύθηκαν εντός άλλων κρατών μελών.»

(1) - Συλλογή 1997, σ. Ι-869.

(2) - Προτάσεις της 12ης Σεπτεμβρίου 1996 στο πλαίσιο των συνεκδικασθεισών υποθέσεων C-88/95, C-102/95 και C-103/95 (Συλλογή 1997, σ. Ι-869, Ι-872).

(3) - Κανονισμός (ΕΟΚ) 1408/71 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1971, περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς, στους μη μισθωτούς και στα μέλη των οικογενειών τους που διακινούνται εντός της Κοινότητος, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 118/97 (ΕΕ L 28, σ. 1).

(4) - Σκέψη 37 της αποφάσεως Martνnez Losada κ.λπ.

(5) - Η υπογράμμιση δική μου.

(6) - Σκέψη 40 της αποφάσεως Martνnez Losada κ.λπ.

(7) - Σκέψη 40 της αποφάσεως Martνnez Losada κ.λπ.

(8) - Βλ. άρθρο 161, παράγραφος 1, στοιχείο b, του Ley General de la Suguridad Social.

(9) - Βλ. προπαρατεθείσα απόφαση Martνnez Losada κ.λπ., σκέψη 27.

(10) - Βλ. προπαρατεθείσα απόφαση Martνnez Losada κ.λπ., σκέψη 37.