ΑΠΌΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΊΟΥ (τρίτο τμήμα)

της 5ης Ιουνίου 1996

Υπόθεση Τ-92/94

Ροδόλφος Μασλίας

κατά

Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου

«Υπάλληλοι — Επίδομα στέγης — Εισοδήματα του συζύγου από την άσκηση επαγγέλματος υπερβαίνοντα το προβλεπόμενο από τον ΚΥΚ ανώτατο όριο — Αναδρομική διακοπή της χορηγήσεως επιδόματος στέγης — Αναζήτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων»

Πλήρες κείμενο οτην ελληνική γλώσσα II-713

Αντικείμενο:

Προσφυγή με αντικείμενο την ακύρωση της αποφάσεως περί αναδρομικής διακοπής της χορηγήσεως του επιδόματος στέγης στον προσφεύγοντα και αναζητήσεως των αχρεωστήτως καταβληθέντων.

Αποτέλεσμα:

Μερική ακύρωση και απόρριψη κατά τα λοιπά.

Επιτομή της αποφάσεως

Από την 1η Ιανουαρίου 1987 ο Μασλίας ασκεί καθήκοντα αναΟεωρητή και κύριου μεταφραστή με βαθμό LA 4 στο Κοινοβούλιο. Η σύζυγος του διορίζεται και εργάζεται ως έκτακτη υπάλληλος οτο Κοινοβούλιο με τον βαθμό C 4, κλιμάκιο 3, από 1ης Μαΐου 1982 έως 29 Φεβρουαρίου 1984, την 1η Μαρτίου 1984 αποκτά τον βαθμό C 5, κλιμάκιο 2, πριν μονιμοποιηθεί και υπηρετήσει οτον βαθμό C 3, κλιμάκιο 2, από 1ης Φεβρουαρίου μέχρι 31ης Ιουλίου 1988. Στη συνέχεια, η σύζυγος του προσφεύγοντος διορίζεται την 1η Αυγούστου 1988 στον βαθμό Β 5, κλιμάκιο 1, και την 1η Οκτωβρίου 1989 προάγεται οτον βαθμό Β 4, κλιμάκιο 1.

Μέχρι την 1η Μαίου 1982, το Κοινοβούλιο καταβάλλει στον προσφεύγοντα το επίδομα στέγης θεωρώντας ότι τα εισοδήματα της συζύγου του από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας δεν υπερβαίνουν το ανώτατο όριο που καθορίζει το άρθρο 1, παράγραφος 3, του παραρτήματος VII του Κανονισμού Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΚΥΚ) στο ύφος του βασικού ετησίου μισθού υπαλλήλου του βαθμού C 3, κλιμάκιο 3, πριν από την αφαίρεση του φόρου.

Από 1ης Μαίου 1982 το Κοινοβούλιο παύει να χορηγεί στον προσφεύγοντα το επίδομα στέγης και ζητεί την επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών με την αιτιολογία ότι δεν πληρούνται πλέον οι προϋποθέσεις εφαρμογής της προαναφερθείσας διάταξης, στη συνέχεια επαναχορηγεί στον προσφεύγοντα το επίδομα στέγης από 1ης Μαρτίου 1984 διότι τα εισοδήματα της συζύγου του, που έχει τον βαθμό C 5, κλιμάκιο 2, υπολείπονται και πάλι του ανωτάτου ορίου που προβλέπει ο ΚΥΚ.

Όταν την 1η Οκτωβρίου 1991 η σύζυγος του προσφεύγοντος αποκτά τον βαθμό Β 4, κλιμάκιο 2, το Κοινοβούλιο, με απόφαση της 29ης Ιουλίου 1992, παύει να χορηγεί το επίδομα στέγης στον προσφεύγοντα και προβαίνει σε ανάκτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων μέσω κρατήσεων επί των αποδοχών, από τον Ιανουάριο 1993.

Ο προσφεύγων υποβάλλει διοικητική ένσταση και στη συνέχεια προσφυγή (υπόθεση Τ-42/93, που διαγράφηκε στη συνέχεια). Το Κοινοβούλιο διαπιστώνει τότε ότι τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ανατρέχουν όχι στην 1η Οκτωβρίου 1991 αλλά στην 1η Αυγούστου 1988, όταν η σύζυγος του προσφεύγοντος διορίστηκε στον βαθμό Β 5, κλιμάκιο 1, και ακυρώνει την πρώτη απόφαση περί αναζητήσεως ποσού 156240 φράγκων Λουξεμβούργου (LFR), την οποία και αντικαθιστά με απόφαση της 21ης Ιουνίου 1993, με την οποία παύει τη χορήγηση του επιδόματος στέγης από 1ης Αυγούστου 1988 και ζητεί την επιστροφή, ως αχρεωστήτως καταβληθέντων, 676800 LFR.

Επί της υπάρξεως αχρεωστήτων από την 1η Αυγούστου 1988

Το Πρωτοδικείο υπενθυμίζει ότι η έννοια του εισοδήματος από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας περιλαμβάνει το σύνολο των εισοδημάτων που εισπράττονται τακτικά ως αντάλλαγμα της εργασίας. Για τη σύγκριση του συνόλου των ακαθαρίστων εισοδημάτων της συζύγου του προσφεύγοντος από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας με τον ετήσιο βασικό μισθό υπαλλήλου του βαθμού C 3, κλιμάκιο 3, αρκεί να προστεθούν οι διάφορες συνιστώσες της αμοιβής της συζύγου του προσφεύγοντος ήτοι ο βασικός μισθός της και η αποζημίωση αποδημίας που εισέπραξε από την 1η Αυγούστου 1988 μετά τον διορισμό της στον βαθμό Β 5, κλιμάκιο 1, αφαιρουμένων των κοινωνικοασφαλιστικών επιβαρύνσεων και μη λαμβανομένης υπότ|)η της επιπτώσεως του φόρου. Από τη σύγκριση προκύπτει ότι το εισόδημα που εισέπραξε η σύζυγος του προσφεύγοντος ως υπάλληλος του βαθμού Β 5, κλιμάκιο 1, υπερβαίνει το ανώτατο όριο εισοδήματος που προβλέπει ο ΚΥΚ (σκέτμεις 25 και 26).

Παραπομπή: ΠΕΚ, 10 Φεβρουαρίου 1994, Τ-107/92, White κατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 1994, σ. II-143, σκέψεις 19 και 42

Ως προς τη νομιμότητα της διακοπής της χορηγήσεως του επιδόματος στέγης

Το Πρωτοδικείο απορρίπτει ως αβάσιμο τον λόγο ακυρώσεως που στηρίζεται στο ότι το άρθρο 1, παράγραφος 3, του παραρτήματος VII συνιστά παραβίαση της αρχής της ισότητας των φύλων εντός του επαγγελματικού βίου και συνεπώς και τον λόγο που στηρίζεται στην παραβίαση της αρχής της χρηστής διοικήσεως (σκέιρεις 34 και 42).

Ο προσφεύγων, στον οποίο χορηγήθηκε το επίδομα στέγης υπό την ιδιότητα του ως συζύγου με τον μεγαλύτερο βασικό μισθό κατά την έννοια του άρθρου 1, παράγραφος 4, του παραρτήματος VII, δεν μπορεί να επικαλείται τη νομολογία του Δικαστηρίου που αφορά τις έμμεσες διακρίσεις λόγω φύλου. Επιπλέον ο προσφεύγων έλαβε το επίδομα στέγης όχι για λογαριασμό του αλλά προς το συμφέρον της οικογενείας (σκέψεις 35 και 36).

Το Πρωτοδικείο φρονεί, εξάλλου, ότι το πιθανό αντικίνητρο από την παύση της χορηγήσεως του επιδόματος, σε σχέση με τις προσπάθειες επαγγελματικής ανόδου της συζύγου του προσφεύγοντος, επέδρασε εν πάση περιπτώσει μόνον εις βάρος της ενδιαφερόμενης, η οποία και μόνον έχει έννομο συμφέρον. Επιπλέον, η προαγωγή της συζύγου του προσφεύγοντος στην κατηγορία Β, στην οποία οφείλεται η αναδρομική παύση της χορηγήσεως του επιδόματος στέγης, διάνοιξε στην ενδιαφερόμενη προοπτικές σταδιοδρομίας ανώτερες από εκείνες της κατηγορίας G Για τον λόγο αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι εμποδίστηκε στις προσπάθειες της για επαγγελματική άνοδο (σκέψεις 37 και 38).

Ως προς τη νομιμότητα της αναζητήσεως του αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού

Ως προς τη νομιμότητα της αναζητήσεως του συνολικού ποσού των 676800 LFR

Δεδομένου ότι η διαφορά ανάγεται στη δεύτερη περίπτωση που προβλέπει το άρθρο 85 του ΚΥΚ, το Πρωτοδικείο εξετάζει τις περιστάσεις υπό τις οποίες έγινε η πληρωμή, προκειμένου να προσδιοριστεί αν η αντικανονικότητα των πληρωμών προς τον προσφεύγοντα ήταν τόσο εμφανής ώστε ο προσφεύγων δεν μπορούσε να την αγνοεί.

Παραπομπή: ΔΕΚ, 27 Ιουνίου 1973, 71/72, Kuhi κατά Συμβουλίου, Συλλογή τόμος 1972-1973, σ. 595, σκέψη 11

Ο ενδιαφερόμενος, όχι μόνον δεν απαλλάσσεται από κάθε προσπάθεια εξετάσεως και ελέγχου, αλλά τουναντίον υποχρεούται να επιστρέφει τα εισπραχθέντα, εφόσον πρόκειται για σφάλμα που δεν διαφεύγει της προσοχής του συνήθως επιμελούς υπαλλήλου, ο οποίος λογίζεται ότι γνωρίζει τους διέποντες τον μισθό του κανόνες. Συναφώς, λαμβάνεται υπόψη η ικανότητα του ενδιαφερομένου υπαλλήλου να προβαίνει στις αναγκαίες εξακριβώσεις. Τα στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη προς τούτο από το κοινοτικό δικαστήριο αφορούν το επίπεδο ευθύνης του υπαλλήλου, τον βαθμό και την αρχαιότητα του, τον βαθμό σαφήνειας των διατάξεων του ΚΥΚ που ορίζουν τις προϋποθέσεις χορηγήσεως της οικείας παροχής καθώς και τη σπουδαιότητα των μεταβολών που επήλθαν στην προσωπική ή οικογενειακή του κατάσταση, εφόσον η καταβολή του επίμαχου ποσού συνδέεται με την εκτίμηση από τη διοίκηση μιας τέτοιας καταστάσεως (σκέψεις 60 και 61).

Παραπομπή: ΔΕΚ, 11 Ιουλίου 1979, 252/78, Broc κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1979/11, ο. 165, σκέψη 13' ΔΕΚ, 17 Ιανουαρίου 1989, 310/87, Stempels κατά Επιτροπής, Συλλογή 1989, ο. 43, σκέψη 11' ΠΕΚ, 13 Μαρτίου 1990, Τ-34/89 και Τ-67/89, Coslacurta κατά Επιτροπής, Συλλογή 1990, σ. II-93, σκέψη 39' ΠΕΚ, 28 Φεβρουαρίου 1991, Τ-124/89, Kormeier κατά Επιτροπής, Συλλογή 1991, σ. II-125, σκέψη 18- ΠΕΚ, 24 Φεβρουαρίου 1994, Τ-38/93, Starilschmidt κατά Κοινοβουλίου, Συλλογή Υπ.Υπ. 1994, σ. II-227, σκέψεις 19 και 21' ΠΕΚ, 13 Ιουλίου 1995, Τ-545/93, Kschwendt κατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 1995, σ. II-565, σκέψη 104

Τα εισοδήματα που εισέπραξε η σύζυγος του προσφεύγοντος ως υπάλληλος του βαθμού Β 5, κλιμάκιο 1, μέχρι τις 30 Νοεμβρίου 1989 δεν ξεχωρίζουν σαφώς από το ανώτατο όριο του εισοδήματος που προβλέπει ο ΚΥΚ, οπότε δεν πληρούται μέχρι την ημερομηνία αυτή η προϋπόθεση του εμφανούς της αντικανονικότητας των πληρωμών (σκέψεις 62 και 63).

Αντιθέτως, το Πρωτοδικείο κρίνει ότι ο προσφεύγων δεν επέδειξε, κατά την περίοδο που αρχίζει από την 1η Δεκεμβρίου 1989, τη συνήθη επιμέλεια που προσδοκάται από υπάλληλο που έχει τη δική του αρχαιότητα στην υπηρεσία και το δικό του επίπεδο ευθυνών. Πράγματι, τα σωρευτικά αποτελέσματα της προαγωγής της συζύγου του προσφεύγοντος την 1η Οκτωβρίου 1989, της πιο αισθητής υπερβάσεως του ορίου των εισοδημάτων που ορίζει ο ΚΥΚ από την 1η Δεκεμβρίου 1989, οπότε η σύζυγος του προσφεύγοντος έλαβε τις αποδοχές που αντιστοιχούν στον βαθμό Β 5, κλιμάκιο 2, και του προηγηθέντος γεγονότος του 1982 θα έπρεπε να ωθήσουν τον προσφεύγοντα oto να θεωρήσει ότι το δικαίωμα του για τη χορήγηση επιδόματος στέγης κατέστη, στην καλύτερη περίπτωση, αμφίβολο από την 1η Δεκεμβρίου 1989 (σκέψεις 64 και 67).

Ακόμη και αν υποτεθεί ότι ο προσφεύγων δεν μπόρεσε να προσδιορίσει με ακρίβεια, ήδη από τότε, την έκταση του διαπραχθέντος λάθους, εντούτοις σ' αυτόν απέκειτο να καταφύγει στη διοίκηση προκειμένου να γίνουν οι ενδεικνυόμενες επαληθεύσεις (σκέψη 68).

Παραπομπή: White κατά Επιτροπής, προπαρατεθείσα, σκέψη 42

Το επιχείρημα που ο προσφεύγων αντλεί από την ασάφεια των οικείων διατάξεων πρέπει να απορριφθεί, δεδομένου ότι τα κοινοτικά δικαστήρια έχουν επανειλημμένα δεχθεί ότι οι διατάξεις αυτές είναι αρκούντως σαφείς και αδιαμφισβήτητες, ώστε ο επιδεικνύων τη συνήθη επιμέλεια υπάλληλος να είναι σε θέση να αντιληφθεί την αντικανονική καταβολή του επιδόματος στέγης (σκέψη 69).

Παραπομπή: Broe κατά Επιτροπής, προπαρατεθείσα, ΠΕΚ, 24 Φεβρουαρίου 1994, Τ-93/92, Burek κατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 1994, σ. II-201

Ομοίως το Πρωτοδικείο δεν μπορεί να δεχθεί το επιχείρημα ότι ο προσφεύγων είχε λησμονήσει το προηγούμενο του 1982 αφού είχε τότε πλήρως ενημερωθεί με δεόντως αιτιολογημένη απόφαση για την παύση της χορηγήσεως του επιδόματος στέγης και την αναζήτηση των αντικανονικός καταβληθέντων τότε ποσών (σκέψη 70).

Οι αβλεψίες ή τα λάθη που διέπραξε η διοίκηση δεν έχουν επίπτωση στην εφαρμογή του άρθρου 85 του ΚΥΚ, το οποίο προϋποθέτει ακριβώς συμπεριφορά της διοικήσεως συνιστώσα πταίσμα. Συναφώς, πρέπει να υπομνηστεί ότι δεν έχει σημασία αν το λάθος ήταν ή όχι εμφανές για τη διοίκηση, αλλά αν ήταν εμφανές για τον δικαιούχο. Εξάλλου, η κατάσταση της διοικήσεως, η οποία είναι επιφορτισμένη με την καταβολή χιλιάδων μισθών και επιδομάτων παντός είδους, έστω και αν διαθέτει σύγχρονες μεθόδους διαχειρίσεως, δεν μπορεί να συγκριθεί με εκείνη τον υπαλλήλου που έχει ατομικό συμφέρον να ελέγχει τα ποσά που του καταβάλλονται κάθε μήνα (σκέψεις 71 και 72).

Παραπομπή: Broe κατά Επιτροπής, προπαρατεΟείσα, σκέψη 11' Stahlschmidt κατά Κοινοβουλίου, προπαρατεΟείσα, σκέψη 23

Το επιχείρημα που αντλεί ο προσφεύγων από την καλή του πίστη πρέπει να απορριφθεί ως μη ασκούν επιρροή, καθόσον η περιεχόμενη στο άρθρο 85 του ΚΥΚ φράση «τόσο εμφανής» που χαρακτηρίζει την αντικανονικότητα της πληρωμής σημαίνει ότι υπάρχει υποχρέωση επιστροφής, εφόσον πρόκειται για λάθος που δεν μπορεί να διαφύγει της προσοχής του επιδεικνύοντος τη συνήθη επιμέλεια υπαλλήλου (σκέιρη 73).

Παραπομπή: Stempels κατά Επιτροπής, προπαρατεΟείσα, σκέψη 10

Το Πρωτοδικείο απορρίπτει δηλαδή τον λόγο ακυρώσεως της παραβάσεως του άρθρου 85, καθόσον η προσβαλλομένη απόφαση επιτάσσει την επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθέντων για τον μετά τις 30 Νοεμβρίου 1989 χρόνο (σκέψη 75).

Ως προς τη νομιμότητα της αναζητήσεως ως αχρεωστήτως καταβληθέντος τον πρόσθετου ποσού των 520560 LFR

Το Πρωτοδικείο απορρίπτει τον λόγο που στηρίζεται στην κατάχρηση εξουσίας και στην παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως της reformatio in pejus με το σκεπτικό ότι, αφού ο υπάλληλος δικαικούται μισθό μόνο υπό τις προϋποθέσεις του ΚΥΚ, το Κοινοβούλιο ήταν υποχρεωμένο καταρχήν, βάσει της αρχής της νομιμότητας, να αναζητήσει τα αχρεωστήτως καταβληθέντα από την αρχική ημερομηνία από την οποία είχαν γίνει οι αντικανονικές πληρωμές (σκέψεις 82 και 83).

Κατά το Πρωτοδικείο, ο προσφεύγων δεν μπορεί να προβάλλει τη διατήρηση της προμνησθείσας αποφάσεως της 29ης Ιουλίου 1992, καθόσον ο ίδιος έθεσε, με την προσφυγή του στην υπόθεση Τ-42/93 κατά της αποφάσεως αυτής, το ζήτημα γιατί το Κοινοβούλιο δεν είχε εφαρμόσει το άρθρο 1, παράγραφος 3, του παραρτήματος VII, παρά μόνον όταν η σύζυγος του είχε λάβει το δεύτερο κλιμάκιο του βαθμού Β 4 και όχι προηγουμένως, παρατηρώντας ότι οι μισθοί που αντιστοιχούν στα πρώτα κλιμάκια των βαθμών Β 5 και Β 4 είναι αμφότεροι υψηλότεροι από τον μισθό υπαλλήλου με βαθμό C 3, κλιμάκιο 3 (σκέψεις 85 και 86).

Διατακτικό:

Το Πρωτοδικείο ακυρώνει την απόφαση του Κοινοβουλίου της 21ης Ιουνίου 1993 καθόσον επιτάσσει την αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ως επίδομα στέγης ποσών για την περίοδο από 1ης Αυγούστου 1988 μέχρι τις 30 Νοεμβρίου 1989.

Απορρίπτει την προσφυγή κατά τα λοιπά.

Υπάλληλοι — Επίδομα στέγης — Εισοδήματα του συζύγου από την άσκηση επαγγέλματος υπερβαίνοντα το προβλεπόμενο από τον ΚΥΚ ανώτατο όριο — Αναδρομική διακοπή της χορηγήσεως του επιδόματος — Αναζήτηιτη των αχρεωστήτως καταβληθέντων (ΛΠΟΦΑΣΙΙ της 5. 6. 1996 — ΥΠΟΘΕΣΗ Τ-92/94 - ΜΑΣΛΙAΣ κατά ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ) II-713