Απόφαση του Δικαστηρίου (δεύτερο τμήμα) της 16ης Οκτωβρίου 2003. - Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμßούργου. - Παράβαση κράτους μέλους - Παράλειψη μεταφοράς στην εσωτερική έννομη τάξη της οδηγίας 98/81/ΕΚ. - Υπόθεση C-325/02.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 2003 σελίδα 00000



Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Διάδικοι

Στην υπόθεση C-325/02,

Επιτροπή των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον U. Wφlker και την F. Simonetti, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

προσφεύγουσα,

κατά

Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου, εκπροσωπουμένου από τον P. Gramegna,

καθού,

που έχει ως αντικείμενο να διαπιστωθεί ότι το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου, μεταφέροντας στο εσωτερικό του δίκαιο μέρος μόνον του άρθρου 1 καθώς και τα παραρτήματα IV και V της οδηγίας 98/81/ΕΚ του Συμβουλίου, της 26ης Οκτωβρίου 1998, για την τροποποίηση της οδηγίας 90/219/ΕΟΚ για την περιορισμένη χρήση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΕΕ L 330, σ. 13), παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 2 της εν λόγω οδηγίας,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(δεύτερο τμήμα),

συγκείμενο από τους R. Schintgen, πρόεδρο τμήματος, Β. Σκουρή και N. Colneric (εισηγήτρια), δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: F. G. Jacobs

γραμματέας: R. Grass

έχοντας υπόψη την έκθεση τoυ εισηγητή δικαστή,

αφού έλαβε υπόψη την απόφαση να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς προτάσεις του γενικού εισαγγελέα, τον οποίο άκουσε προηγουμένως,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 16 Σεπτεμβρίου 2002, η Επιτροπή των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 226 ΕΚ, προσφυγή με αντικείμενο να διαπιστωθεί ότι το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου, μεταφέροντας στο εσωτερικό του δίκαιο μέρος μόνον του άρθρου 1 καθώς και τα παραρτήματα IV και V της οδηγίας 98/81/ΕΚ του Συμβουλίου, της 26ης Οκτωβρίου 1998, για την τροποποίηση της οδηγίας 90/219/ΕΟΚ για την περιορισμένη χρήση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΕΕ L 330, σ. 13), παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 2 της εν λόγω οδηγίας.

Νομικό πλαίσιο

2 Η οδηγία 90/219/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 1990, για την περιορισμένη χρήση γενετικώς τροποποιημένων μικροοργανισμών (ΕΕ L 117, σ. 1), τροποποιήθηκε με την οδηγία 98/81/ΕΚ.

3 Το άρθρο 1 της οδηγίας 98/81 επανέλαβε αυτούσια τα άρθρα 2 έως 16 και 18 έως 20 της οδηγίας 90/219, εισήγαγε νέο άρθρο 20α στην οδηγία αυτή και, με το μοναδικό της παράρτημα, αντικατέστησε τα παραρτήματα της εν λόγω οδηγίας με νέα παραρτήματα I έως V.

4 Το παράρτημα ΙΙΙ της οδηγίας 90/219, όπως αντικαταστάθηκε με την οδηγία 98/81, θέτει τις αρχές που πρέπει να τηρούνται κατά την αναφερόμενη στο άρθρο 5, παράγραφος 2, της εν λόγω οδηγίας εκτίμηση. Το παράρτημα IV της οδηγίας 90/219, όπως αντικαταστάθηκε με την οδηγία 98/81, απαριθμεί τα μέτρα περιορισμού και τα λοιπά μέτρα προστασίας που πρέπει να λαμβάνονται κατ' εφαρμογή του άρθρου 6, παράγραφος 1, της εν λόγω οδηγίας. Το παράρτημα V της οδηγίας 90/219, όπως αντικαταστάθηκε με την οδηγία 98/81, διευκρινίζει τα πληροφοριακά στοιχεία που πρέπει να γνωστοποιεί ο χρήστης στις αρμόδιες αρχές δυνάμει των άρθρων 7, 9 και 10 της εν λόγω οδηγίας.

5 Σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 98/81, τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που απαιτούνται για να συμμορφωθούν προς την οδηγία το αργότερο δεκαοκτώ μήνες μετά την ημερομηνία ενάρξεως ισχύος της εν λόγω οδηγίας και ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά. Η οδηγία 98/81 άρχισε να ισχύει στις 5 Δεκεμβρίου 1998.

6 Σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 2, της οδηγίας 98/81, τα κράτη μέλη κοινοποιούν στην Επιτροπή το κείμενο των κυριότερων διατάξεων της εθνικής νομοθεσίας τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπει η οδηγία.

Προ της ασκήσεως της προσφυγής διαδικασία

7 Δεδομένου ότι η Λουξεμβουργιανή Κυβέρνηση δεν ενημέρωσε την Επιτροπή για τα μέτρα που έλαβε για τη μεταφορά της οδηγίας 98/81 στην εσωτερική έννομη τάξη και ότι η Επιτροπή δεν διαθέτει άλλα πληροφοριακά στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι το εν λόγω κράτος μέλος θέσπισε τα αναγκαία μέτρα, απηύθυνε, στις 8 Αυγούστου 2000, στη Λουξεμβουργιανή Κυβέρνηση έγγραφο οχλήσεως, καλώντας την να υποβάλει τις σχετικές παρατηρήσεις της εντός προθεσμίας δύο μηνών. Στη συνέχεια, στις 24 Ιανουαρίου 2001, της απηύθυνε αιτιολογημένη γνώμη, με την οποία διαπίστωσε την παράλειψη κοινοποιήσεως οποιουδήποτε μέτρου μεταφοράς της οδηγίας στην εσωτερική έννομη τάξη.

8 Η Λουξεμβουργιανή Κυβέρνηση πάντως απάντησε, με έγγραφο της 27ης Δεκεμβρίου 2000, ότι ο κανονισμός του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου, της 6ης Δεκεμβρίου 1999 (Mιmorial A 1999, σ. 2590) επαναλάμβανε, στο παράρτημά του ΙΙΙ, το κείμενο του παραρτήματος IV της οδηγίας 98/81.

9 Αυτό ισχυρίστηκε επίσης με την από 17 Απριλίου 2001 απάντησή της στην αιτιολογημένη γνώμη, επισημαίνοντας επίσης ότι σκόπευε να μεταφέρει και άλλες διατάξεις της οδηγίας 98/81 με δύο κανονισμούς του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου που είχαν ακόμη τη μορφή σχεδίου, καθότι η μεταφορά τους στην εσωτερική έννομη τάξη απαιτούσε περαιτέρω παρέμβαση του νομοθέτη.

10 Με συμπληρωματικό έγγραφο οχλήσεως της 25ης Ιουλίου 2001, η Επιτροπή προσήψε στο Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου ότι παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 2 της οδηγίας 98/81, μεταφέροντας μόνον το παράρτημα IV της οδηγίας και, εν πάση περιπτώσει, μη κοινοποιώντας της τα λοιπά μέτρα για τη μεταφορά της εν λόγω οδηγίας στην εσωτερική έννομη τάξη, και το κάλεσε να υποβάλει τις σχετικές του παρατηρήσεις εντός προθεσμίας δύο μηνών.

11 Με την από 27 Σεπτεμβρίου 2001 πρώτη της απάντηση, η Λουξεμβουργιανή Κυβέρνηση προέβαλε την ύπαρξη δύο σχεδίων κανονισμών του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου και ενός σχεδίου νόμου που προορίζονταν να συμπληρώσουν τη μεταφορά της οδηγίας 98/81 στην εσωτερική έννομη τάξη.

12 Ακολούθως, με την από 8 Νοεμβρίου 2001 δεύτερη απάντηση της, η Λουξεμβουργιανή Κυβέρνηση κοινοποίησε στην Επιτροπή κανονισμό του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου της 5ης Οκτωβρίου 2001, ο οποίος καθόριζε τα πληροφοριακά στοιχεία που πρέπει να περιέχουν οι αιτήσεις για την έγκριση σχεδίων για την περιορισμένη χρήση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (Mιmorial A 2001, σ. 2591).

13 Εκτιμώντας ότι το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου δεν έχει λάβει εμπροθέσμως το σύνολο των αναγκαίων μέτρων για να συμμορφωθεί προς τις υποχρεώσεις που επιβάλλει η οδηγία 98/81 στο μέτρο, μεταξύ άλλων, που ο κανονισμός του Μεγάλου Δουκάτου της 5ης Οκτωβρίου 2001 μεταφέρει μόνον το άρθρο 1 της οδηγίας 98/81, καθόσον τροποποιεί τα άρθρα 7, 9, παράγραφος 1, και 10, παράγραφος 1, καθώς και το παράρτημα V της οδηγίας 98/81, η Επιτροπή κοινοποίησε στη Λουξεμβουργιανή Κυβέρνηση, με έγγραφο της 21ης Δεκεμβρίου 2001, συμπληρωματική αιτιολογημένη γνώμη. Η Επιτροπή την κάλεσε να λάβει τα αναγκαία μέτρα εντός προθεσμίας δύο μηνών από τη λήψη της συμπληρωματικής αιτιολογημένης γνώμης.

Επί της προσφυγής

Επιχειρήματα των διαδίκων

14 Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι, παρά τη λήξη της ταχθείσας προθεσμίας, το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου προέβη σε μερική μόνο μεταφορά της οδηγίας 98/81 στην εσωτερική έννομη τάξη, ήτοι στη μεταφορά μέρους μόνον του άρθρου της 1 και των παραρτημάτων της IV και V.

15 Η Λουξεμβουργιανή Κυβέρνηση επισημαίνει ότι το Conseil d' Έtat του Λουξεμβούργου εξέδωσε, στις 8 Οκτωβρίου 2002, γνώμη επί του σχεδίου νόμου με τον οποίο θα ολοκληρωνόταν η μεταφορά της οδηγίας 98/81 στην εσωτερική έννομη τάξη. Κατόπιν της δημοσιεύσεως της γνώμης του Conseil d' Έtat, το εν λόγω σχέδιο νόμου επρόκειτο να διαβιβαστεί στο Κοινοβούλιο από το οποίο θα ζητούνταν να το χειριστεί κατά προτεραιότητα. Οι αρμόδιες επιτροπές του Κοινοβουλίου επρόκειτο να ξεκινήσουν την εξέταση του σχεδίου νόμου κατά τρόπο που η ψήφιση του νόμου θα ακολουθούσε στο εγγύς μέλλον και, εν πάση περιπτώσει, εντός του πρώτου τριμήνου του 2003.

Εκτίμηση του Δικαστηρίου

16 Εκ προοιμίου πρέπει να διευκρινιστεί ότι η αναφορά της προσφυγής «στα παραρτήματα IV και V της οδηγίας 98/81» καθώς και οι σχετικοί αμυντικοί ισχυρισμοί της Λουξεμβουργιανής Κυβερνήσεως πρέπει να θεωρηθεί ότι αναφέρονται στα παραρτήματα της οδηγίας 90/219, όπως αντικαταστάθηκαν με το μοναδικό παράρτημα της οδηγίας 98/81.

17 Κατά πάγια νομολογία, η ύπαρξη παραβάσεως πρέπει να εκτιμάται σε συνάρτηση με την κατάσταση του κράτους μέλους κατά τη λήξη της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, C-71/99, Επιτροπή κατά Γερμανίας, Συλλογή 2001, σ. I-5811, σκέψη 29, και της 11ης Οκτωβρίου 2001, C-110/00, Επιτροπή κατά Αυστρίας, Συλλογή 2001, σ. I-7545, σκέψη 13).

18 Εν προκειμένω, η πλήρης μεταφορά της οδηγίας στην εσωτερική έννομη τάξη δεν πραγματοποιήθηκε εντός της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας. Επομένως, η προσφυγή της Επιτροπής είναι βάσιμη.

19 Συνεπώς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου, μεταφέροντας στο εσωτερικό του δίκαιο μέρος μόνον του άρθρου 1 της οδηγίας 98/81 καθώς και τα παραρτήματα IV και V της οδηγίας 90/219, όπως προκύπτουν από την οδηγία 98/81, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 2 της οδηγίας 98/81.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

20 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπάρχει σχετικό αίτημα. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ζήτησε την καταδίκη του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου και αυτό ηττήθηκε, επιβάλλεται να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(δεύτερο τμήμα)

αποφασίζει:

1) Το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου, μεταφέροντας στο εσωτερικό του δίκαιο μέρος μόνον του άρθρου 1 της οδηγίας 98/81/ΕΚ του Συμβουλίου, της 26ης Οκτωβρίου 1998, για την τροποποίηση της οδηγίας 90/219/ΕΟΚ για την περιορισμένη χρήση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών, καθώς και τα παραρτήματα IV και V της οδηγίας 90/219/ΕΟΚ, όπως προκύπτουν από την οδηγία 98/81/ΕΚ, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 2 της οδηγίας 98/81/ΕΚ.

2) Καταδικάζει το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου στα δικαστικά έξοδα.