ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ

M. CAMPOS SÁNCHEZ-BORDONA

της 5ης Δεκεμβρίου 2017 ( 1 )

Υπόθεση C-478/16 P

Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO)

κατά

Group OOD

«Αίτηση αναιρέσεως – Σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Ορισμός και κτήση του σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Σχετικοί λόγοι απαραδέκτου – Ανακοπή του δικαιούχου μη καταχωρισμένου σήματος ή άλλου χρησιμοποιούμενου στις συναλλαγές σημείου – Εξέτασή της από το τμήμα προσφυγών – Νέα ή επιπρόσθετα αποδεικτικά στοιχεία – Παράβαση των άρθρων 8, παράγραφος 4, και 76, παράγραφος 2, του κανονισμού 207/2009»

1. Η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως παρέχει στο Δικαστήριο τη δυνατότητα να αναπτύξει περαιτέρω τη νομολογία του όσον αφορά την εξέταση του εθνικού δικαίου στις διαδικασίες ενώπιον του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO). Προκειμένου να αποφανθεί επί αυτής, το Δικαστήριο θα πρέπει, καταρχάς, να εξετάσει εάν το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθ’ ο μέρος έκρινε ότι τα τμήματα προσφυγών του EUIPO οφείλουν να εξετάζουν αυτεπαγγέλτως ορισμένα αποδεικτικά στοιχεία σε σχέση με το εθνικό δίκαιο.

2. Η διαφορά, η οποία τελεί πλέον στο στάδιο της αναιρέσεως, ανέκυψε όταν μια επιχείρηση (η Group OOD) άσκησε ανακοπή κατά της καταχωρίσεως σήματος της Ένωσης ισχυριζόμενη, σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 4, του κανονισμού (ΕΚ) 207/2009 ( 2 ), ότι η ίδια ήταν δικαιούχος παρόμοιου σήματος, εθνικής μόνον εμβέλειας και μη καταχωρισμένου, το οποίο απήλαυε προτεραιότητας.

3. Τα όργανα του EUIPO (ήτοι, το τμήμα ανακοπών και το τμήμα προσφυγών) απέρριψαν το αίτημα της Group OOD με το σκεπτικό ότι η επιχείρηση αυτή δεν είχε προσκομίσει επαρκή αποδεικτικά στοιχεία όσον αφορά το εφαρμοστέο στο μη καταχωρισμένο σήμα της εθνικό δίκαιο ή το είχε πράξει εκπροθέσμως.

4. Το Γενικό Δικαστήριο, ωστόσο, ακύρωσε ( 3 ) την τελική απόφαση του τμήματος προσφυγών, προσάπτοντάς του ότι δεν είχε κάνει χρήση της διακριτικής ευχέρειας την οποία διέθετε προκειμένου να ελέγξει, αυτεπαγγέλτως, το περιεχόμενο και την έκταση του εθνικού δικαίου του οποίου είχε γίνει επίκληση. Περαιτέρω, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι τα προσκομισθέντα από την Group OOD ενώπιον του τμήματος προσφυγών αποδεικτικά στοιχεία δεν ήταν εντελώς νέα, όπερ θα μπορούσε να έχει δικαιολογήσει την απόφαση του τμήματος προσφυγών.

I. Νομοθετικό πλαίσιο

Α. Κανονισμός 207/2009 ( 4 )

5. Κατά το άρθρο 8, παράγραφος 4: «4. Κατόπιν ανακοπής του δικαιούχου του μη καταχωρισμένου σήματος ή άλλου χρησιμοποιούμενου στις συναλλαγές σημείου το οποίο δεν έχει μόνον τοπική ισχύ, το αιτούμενο σήμα δεν γίνεται δεκτό για καταχώριση, στις περιπτώσεις και στον βαθμό που σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία ή το δίκαιο του κράτους μέλους που διέπει το σημείο αυτό: α) δικαιώματα επί του εν λόγω σημείου έχουν αποκτηθεί πριν από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης [σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης] ή, ενδεχομένως, πριν από την ημερομηνία της προτεραιότητας που προβάλλεται σε υποστήριξη της αίτησης [σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης]· β) το εν λόγω σημείο παρέχει στον δικαιούχο του το δικαίωμα να απαγορεύσει τη χρήση πλέον πρόσφατου σήματος.»

6. Το άρθρο 76, σχετικά με την «[α]υτεπάγγελτη εξέταση των πραγματικών περιστατικών», έχει ως εξής: «1. Κατά την ενώπιόν του διαδικασία, το Γραφείο εξετάζει τα πραγματικά περιστατικά· εντούτοις, σε διαδικασία που αφορά τους σχετικούς λόγους απαραδέκτου της καταχώρισης, η εξέταση περιορίζεται στα επιχειρήματα [ ( 5 )] που προβάλλουν οι διάδικοι καθώς και τα υποβληθέντα από αυτούς αιτήματα. 2. Το Γραφείο μπορεί να μη λαμβάνει υπόψη πραγματικά περιστατικά των οποίων δεν έγινε επίκληση ή αποδείξεις που δεν προσεκόμισαν εγκαίρως οι διάδικοι.»

Β. Κανονισμός 2868/95 ( 6 )

7. Ο κανόνας 19, σχετικά με την τεκμηρίωση της ανακοπής, ορίζει τα εξής: «1. Το Γραφείο δίνει τη δυνατότητα στον ανακόπτοντα να παρουσιάσει τα πραγματικά περιστατικά, τις αποδείξεις και τα επιχειρήματα που τεκμηριώνουν την ανακοπή ή να συμπληρώσει οιαδήποτε πραγματικά περιστατικά, αποδείξεις ή επιχειρήματα που έχουν ήδη κατατεθεί σύμφωνα με τον κανόνα 15, παράγραφος 3, εντός ταχθείσας από αυτό προθεσμίας και η οποία πρέπει να αντιστοιχεί τουλάχιστον σε δύο μήνες μετά την ημερομηνία κατά την οποία θεωρείται ότι αρχίζει η διαδικασία ανακοπής σύμφωνα με τον κανόνα 18, παράγραφος 1. 2. Εντός της περιόδου που αναφέρεται στην παράγραφο 1, ο ανακόπτων πρέπει επίσης να υποβάλει αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την ύπαρξη, εγκυρότητα και έκταση της προστασίας του προγενέστερου σήματος ή του προγενέστερου δικαιώματος, καθώς επίσης και αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με το δικαίωμά του να ασκήσει την ανακοπή. Ειδικότερα, ο ανακόπτων παρέχει τα ακόλουθα αποδεικτικά στοιχεία: […] δ) εάν η ανακοπή αφορά προγενέστερο δικαίωμα κατά την έννοια του άρθρου 8, παράγραφος 4, του κανονισμού [207/2009], αποδείξεις σχετικά με την απόκτησή του, τη συνέχιση της ύπαρξής του και την έκταση της προστασίας του δικαιώματος αυτού· […] 3. Οι πληροφορίες και αποδείξεις που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 παρέχονται στη γλώσσα της διαδικασίας ή συνοδεύονται από μετάφραση. Η μετάφραση υποβάλλεται εντός της προθεσμίας που έχει ορισθεί για την υποβολή του αρχικού εγγράφου. 4. Το Γραφείο δεν λαμβάνει υπόψη γραπτές [παρατηρήσεις] ή έγγραφα ή μέρη αυτών που δεν έχουν υποβληθεί ή δεν έχουν μεταφρασθεί στη γλώσσα της διαδικασίας εντός της προθεσμίας που έχει [ταχθεί] από το Γραφείο.»

8. Ο κανόνας 20, παράγραφος 1, ο οποίος αφορά την εξέταση της ανακοπής, ορίζει τα εξής: «1. Εάν ο ανακόπτων δεν έχει αποδείξει μέχρι τη λήξη της προθεσμίας που αναφέρεται στον κανόνα 19, παράγραφος 1, την ύπαρξη, εγκυρότητα και έκταση της προστασίας του προγενέστερου σήματος ή προγενέστερου δικαιώματος, καθώς επίσης και το δικαίωμά του να ασκήσει ανακοπή, η ανακοπή απορρίπτεται ως μη αιτιολογημένη.»

9. Ο κανόνας 50, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, έχει ως εξής: «Στην περίπτωση που η προσφυγή αφορά απόφαση τμήματος ανακοπών, το τμήμα εξετάζει την προσφυγή μόνον όσον αφορά τα γεγονότα και τα αποδεικτικά στοιχεία που έχουν κατατεθεί εντός των προθεσμιών που ορίζονται ή διευκρινίζονται από το τμήμα ανακοπών σύμφωνα με τον κανονισμό [207/2009]και τους παρόντες κανόνες, εκτός εάν το τμήμα θεωρεί ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη επιπρόσθετα ή συμπληρωματικά γεγονότα και στοιχεία δυνάμει του άρθρου [76], παράγραφος 2, του κανονισμού [207/2009].»

II. Ιστορικό της διαφοράς

10. Στις 13 Φεβρουαρίου 2012 ( 7 ), ο Kosta Iliev υπέβαλε στο EUIPO αίτηση καταχωρίσεως σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για διάφορες υπηρεσίες των κλάσεων 35, 39 και 43 κατά την έννοια του Διακανονισμού της Νίκαιας ( 8 ). Το εικονιστικό σημείο του οποίου εζητείτο η καταχώριση ήταν το εξής:

11. Στις 11 Ιουλίου 2012, η Group OOD άσκησε ανακοπή, δυνάμει του άρθρου 41 του κανονισμού 207/2009, κατά της καταχωρίσεως του νέου σημείου, ισχυριζόμενη ότι ήταν δικαιούχος του ακόλουθου μη καταχωρισμένου εικονιστικού σήματος, το οποίο χρησιμοποιείτο στη Βουλγαρία, την Τσεχική Δημοκρατία, την Ουγγαρία, την Πολωνία και τη Σλοβακία για υπηρεσίες της κλάσεως 39:

12. Στηριζόμενη σε μεγάλο αριθμό εγγράφων, η Group OOD ισχυρίστηκε ότι χρησιμοποιούσε το μη καταχωρισμένο σήμα από το 2003 για διακρατικές υπηρεσίες μεταφοράς με πούλμαν, εξυπηρετώντας τακτικό δρομολόγιο πούλμαν μεταξύ Σόφιας (Βουλγαρία) και Πράγας (Τσεχική Δημοκρατία).

13. Με απόφαση της 14ης Ιουνίου 2013, το τμήμα ανακοπών απέρριψε την ανακοπή της Group OOD με το σκεπτικό ότι η Group OOD δεν είχε παράσχει διευκρινίσεις ούτε αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με το εθνικό δίκαιο βάσει του οποίου θα μπορούσε να απαγορευθεί η χρήση του επίμαχου σήματος στα οικεία κράτη μέλη.

14. Το τέταρτο τμήμα προσφυγών ( 9 ) απέρριψε την προσφυγή της Group OOD κατά της αποφάσεως του τμήματος ανακοπών με το σκεπτικό, κατ’ ουσίαν, ότι:

III. Διαδικασία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου και αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση

15. Την 1η Αυγούστου 2014, η Group OOD άσκησε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προσφυγή ακυρώσεως κατά της αποφάσεως του τμήματος προσφυγών. Προέβαλε τρεις λόγους, αντλούμενους, αντιστοίχως, από παράβαση του άρθρου 76, παράγραφος 1, του άρθρου 76, παράγραφος 2, και του άρθρου 8, παράγραφος 4, του κανονισμού 207/2009.

16. Κατόπιν συνεξετάσεως των τριών αυτών λόγων, το Γενικό Δικαστήριο δέχθηκε, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, τα επιχειρήματα της Group OOD. Στον βαθμό κατά τον οποίον η προσφυγή αφορούσε την υποχρέωση της προσφεύγουσας να αποδείξει, δυνάμει του κανόνα 19, παράγραφος 2, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 2868/95, το περιεχόμενο της βουλγαρικής νομοθεσίας, έπρεπε, καταρχάς, να διευκρινιστεί εάν το τμήμα προσφυγών, ενώπιον του οποίου τα στοιχεία αυτά είχαν προσκομισθεί για πρώτη φορά, μπορούσε να τα λάβει υπόψη.

17. Κατά την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, πρώτον, ο κανόνας 19, παράγραφος 2, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 2868/95 δεν ορίζει, με ακριβή και περιοριστική απαρίθμηση, ποια έγγραφα πρέπει να υποβληθούν προς στήριξη ανακοπής βασιζόμενης στο άρθρο 8, παράγραφος 4, του κανονισμού 207/2009. Ο κανόνας αυτός υπενθυμίζει απλώς, χωρίς περαιτέρω λεπτομέρειες, την υποχρέωση να αποδειχθούν η απόκτηση, η ισχύς και η έκταση της προστασίας του προγενέστερου δικαιώματος κατά την έννοια του εν λόγω άρθρου ( 11 ). Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι δεν έπρεπε να ασκηθεί με φειδώ η διακριτική ευχέρεια του τμήματος προσφυγών ως προς την προβλεπόμενη στο άρθρο 76, παράγραφος 2, του κανονισμού 207/2009 δυνατότητα να ληφθούν υπόψη πραγματικά περιστατικά και αποδεικτικά στοιχεία που έχουν προβληθεί εκπροθέσμως ( 12 ).

18. Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε τον ισχυρισμό του EUIPO ότι οι αναφορές στις τρεις διατάξεις του βουλγαρικού δικαίου δεν αποτελούσαν συμπληρωματικά στοιχεία (μόνον ως προς τα οποία θα μπορούσε να γίνει δεκτή η εκπρόθεσμη υποβολή), αλλά εντελώς νέα αποδεικτικά στοιχεία. Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι τα αποδεικτικά αυτά στοιχεία αποτελούσαν μέρος των στοιχείων που αποδεικνύουν την απόκτηση, την ισχύ και την έκταση της προστασίας του δικαιώματος επί του μη καταχωρισμένου βουλγαρικού σήματος, κατά την έννοια του άρθρου 8, παράγραφος 4.

19. Εν πάση περιπτώσει, σύμφωνα με το Γενικό Δικαστήριο, η παραπομπή στις διατάξεις του βουλγαρικού δικαίου εμπίπτει στο άρθρο 76, παράγραφος 2, του κανονισμού 207/2009, το οποίο είχε επικαλεστεί η Group OOD ενώπιον του τμήματος προσφυγών. Επιπλέον, ακόμη και αν υποτεθεί ότι η παραπομπή αυτή ήταν ανεπαρκής για τη συμμόρφωση προς την υποχρέωση αποδείξεως του περιεχομένου της εθνικής νομοθεσίας, το τμήμα προσφυγών όφειλε να έχει ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια, όπερ δεν έπραξε ( 13 ).

20. Όσον αφορά τη συμμόρφωση προς την υποχρέωση προσκομίσεως των απαιτούμενων αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με το εθνικό δίκαιο κατά το άρθρο 19, παράγραφος 2, στοιχείο δʹ, του κανονισμού 2868/95, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση κρίθηκε ότι ούτε οι κανονισμοί 207/2009 και 2868/95 ούτε η νομολογία διευκρινίζουν με ποιον τρόπο πρέπει να αποδεικνύεται το περιεχόμενό του. Εξ ου, το Γενικό Δικαστήριο συνήγαγε ότι το τμήμα προσφυγών δεν μπορούσε να απαιτήσει από την ανακόπτουσα να προσκομίσει είτε απόσπασμα της Darzhaven vestnik (Εφημερίδα της Βουλγαρικής Κυβερνήσεως) είτε το επίσημο βουλγαρικό κείμενο του νόμου, ιδίως αφ’ ης στιγμής η γλώσσα διαδικασίας ενώπιον του EUIPO είναι η αγγλική. Εκτίμησε, συναφώς, ότι, για τους σκοπούς του ορθού προσδιορισμού της εφαρμοστέας εθνικής νομοθεσίας και της ευχερούς ασκήσεως από τον αιτούντα την καταχώριση των δικαιωμάτων του άμυνας, ουδόλως ήταν απολύτως αναγκαίο το κείμενο της νομοθεσίας αυτής να προέρχεται από επίσημη πηγή ( 14 ).

21. Το Γενικό Δικαστήριο, εφαρμόζοντας αναλογικώς την απόφαση ΓΕΕΑ κατά National Lottery Commission ( 15 ), επισήμανε ότι απέκειτο στα αρμόδια τμήματα του EUIPO να εξετάσουν το κύρος και την αποδεικτική ισχύ των στοιχείων που είχαν προσκομισθεί σε σχέση με το εθνικό δίκαιο. Προς τον σκοπό αυτόν, τα εν λόγω όργανα όφειλαν να αναζητήσουν αυτεπαγγέλτως πληροφορίες σχετικές με το εθνικό αυτό δίκαιο, εφόσον αυτές τους ήταν αναγκαίες προκειμένου να εξετάσουν τις προϋποθέσεις οι οποίες πρέπει να πληρούνται για να γίνει δεκτός λόγος απαραδέκτου, και ιδίως το υποστατό των προβληθέντων πραγματικών περιστατικών και την αποδεικτική ισχύ των προσκομισθέντων εγγράφων.

22. Σε περίπτωση αμφιβολιών ως προς την πιστή αναπαραγωγή, τη δυνατότητα εφαρμογής ή την ερμηνεία του εθνικού δικαίου, το τμήμα προσφυγών όφειλε να ασκήσει την εξουσία ελέγχου την οποία έχει, προβαίνοντας σε πιο επισταμένη εξέταση ως προς το περιεχόμενο και την έκταση εφαρμογής των διατάξεων του εθνικού δικαίου του οποίου έγινε επίκληση, είτε αυτεπαγγέλτως είτε καλώντας την ανακόπτουσα να προσκομίσει περαιτέρω στοιχεία προς επίρρωση των πληροφοριών που είχαν ήδη υποβληθεί ενώπιόν του αναφορικά με το βουλγαρικό δίκαιο ( 16 ).

23. Το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το τμήμα προσφυγών δεν έπρεπε να απορρίψει, χωρίς να ασκήσει την εξουσία ελέγχου, την παραπομπή την οποία έκανε η ανακόπτουσα με το δικόγραφο της ανακοπής της στο άρθρο 12, παράγραφος 6, του βουλγαρικού νόμου περί σημάτων. Ως εκ τούτου, ακύρωσε την προσβαλλόμενη απόφαση και καταδίκασε το EUIPO και τον K. Iliev, πέραν των δικών τους δικαστικών εξόδων, και στα δικαστικά έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Group OOD.

IV. Διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και αιτήματα των διαδίκων

24. Το δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως περιήλθε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 19 Σεπτεμβρίου 2016. Το υπόμνημα επί της αιτήσεως αναιρέσεως κατατέθηκε από την Group OOD στις 23 Ιανουαρίου 2017.

25. Το EUIPO ζητεί από το Δικαστήριο να αναιρέσει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση και να καταδικάσει την Group OOD στα δικαστικά έξοδα. Η Group OOD, αντιθέτως, ζητεί από το Δικαστήριο να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως και να καταδικάσει το EUIPO στα δικαστικά έξοδα.

26. Κατόπιν αιτήματος αμφοτέρων των διαδίκων, σύμφωνα με το άρθρο 76, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, διεξήχθη, στις 28 Σεπτεμβρίου 2017, επ’ ακροατηρίου συζήτηση στην οποία παρέστησαν και οι δύο διάδικοι.

V. Εξέταση της αιτήσεως αναιρέσεως

Α. Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως, αντλούμενου από παράβαση του άρθρου 76, παράγραφος 2, του κανονισμού 207/2009, σε συνδυασμό με τον κανόνα 50, παράγραφος 1, του κανονισμού 2868/95

1. Σύνοψη των επιχειρημάτων των διαδίκων

27. Το EUIPO υποστηρίζει, πρώτον, ότι το Δικαστήριο έχει καθορίσει ρητώς τις υποχρεώσεις που φέρει όποιος αντιτίθεται στην καταχώριση σήματος: δεν πρέπει μόνο να πληροί τις δύο προϋποθέσεις σχετικά με το εθνικό δίκαιο τις οποίες μνημονεύει το άρθρο 8, παράγραφος 4, του κανονισμού 207/2009, αλλά και να προσκομίζει τα στοιχεία που αποδεικνύουν το περιεχόμενο της εν λόγω νομοθεσίας ( 17 ). Η μη τήρηση των υποχρεώσεων αυτών δεν μπορεί να θεραπευθεί ενώπιον του τμήματος προσφυγών εάν ο ανακόπτων δεν είχε παράσχει, εμπροθέσμως, στο τμήμα ανακοπών πληροφορίες σχετικές με την εθνική νομοθεσία.

28. Δεύτερον, κατά το EUIPO, το άρθρο 76, παράγραφος 2, του κανονισμού 207/2009, σε συνδυασμό με τον κανόνα 50, παράγραφος 1, του κανονισμού 2868/95, έχει εφαρμογή μόνο σε σχέση με τα πραγματικά περιστατικά και τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίστηκαν για πρώτη φορά ενώπιον του τμήματος προσφυγών και τα οποία είναι επιπρόσθετα ή συμπληρωματικά αυτών που έπρεπε να είχαν προσκομισθεί σε συμμόρφωση προς την ίδια απαίτηση του άρθρου 8, παράγραφος 4.

29. Τρίτον, φρονεί ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη καθ’ ο μέρος έκρινε ότι η τυχόν προσκόμιση πληροφοριών σχετικά την εθνική νομοθεσία έπρεπε να εκληφθεί ως συμπληρωματική των αποδεικτικών στοιχείων που είχαν προσκομιστεί προηγουμένως στο πλαίσιο των προϋποθέσεων εφαρμογής του άρθρου 8, παράγραφος 4.

30. Τέταρτον, το Γενικό Δικαστήριο παρέλειψε, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, να ελέγξει εάν υφίστατο αρκούντως στενός σύνδεσμος μεταξύ των υποβληθεισών ενώπιον του τμήματος προσφυγών πληροφοριών σχετικά με την εθνική νομοθεσία και αυτών που είχαν προσκομισθεί, εμπροθέσμως, ενώπιον του τμήματος ανακοπών. Ελλείψει τέτοιου συνδέσμου, τα αποδεικτικά στοιχεία έπρεπε να θεωρηθούν «εντελώς νέα» και όχι «επιπρόσθετα» ή «συμπληρωματικά».

31. Η Group OOD αντικρούει τα επιχειρήματα του EUIPO και, συγκεκριμένα, αρνείται ότι η παραπομπή στο άρθρο 12, παράγραφος 6, του βουλγαρικού νόμου περί σημάτων συνιστά εντελώς νέο επιχείρημα ή αποδεικτικό στοιχείο και ότι η διαφορά εστιάζεται απλώς στο ζήτημα αυτό.

32. Όπως και το Γενικό Δικαστήριο, η Group OOD εκτιμά ότι η προβλεπόμενη από το άρθρο 76, παράγραφος 2, του κανονισμού 207/2009 διακριτική ευχέρεια μπορεί να ασκείται οσάκις τα προσκομιζόμενα στοιχεία είναι αρκούντως σημαντικά για την επίλυση της διαφοράς και εφόσον το στάδιο της διαδικασίας κατά το οποίο προσκομίζονται και οι σχετικές με αυτά περιστάσεις δεν αντιτίθενται στη συνεκτίμησή τους.

33. Κατά την Group OOD, το άρθρο 8, παράγραφος 4, του κανονισμού 207/2009 δεν απαιτεί απόδειξη σχετικά με την εθνική νομοθεσία, αλλά σχετικά με το περιεχόμενο του προγενέστερου δικαιώματος. Οι εθνικοί κανόνες δεν αποτελούν παρά ένα από τα στοιχεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν προς απόδειξη της υπάρξεως έγκυρου υποκειμενικού δικαιώματος επί μη καταχωρισμένου σήματος στο οποίο στηρίζεται η ανακοπή του δικαιούχου του. Επιπλέον, ο κανονισμός 2868/95 δεν ορίζει βάσει ποιων στοιχείων μπορεί να αποδειχθεί το περιεχόμενο των εθνικών κανόνων οι οποίοι διέπουν τα δικαιώματα επί μη καταχωρισμένων σημάτων.

34. Τέλος, η Group OOD ισχυρίζεται, σε αντίθεση προς όσα προέβαλε το EUIPO, ότι η άσκηση από το τμήμα προσφυγών της διακριτικής του ευχέρειας δεν απέβη εις βάρος των δικαιωμάτων άμυνας του K. Iliev. Αντιθέτως, προσεβλήθησαν τα δικαιώματα άμυνας της Group OOD, και τούτο διότι δεν εξετάστηκαν τα επιχειρήματά της καίτοι επληρούντο οι προϋποθέσεις του άρθρου 76, παράγραφος 2, του κανονισμού 207/2009.

2. Ανάλυση του λόγου αναιρέσεως

35. Κατά την κρίση του EUIPO, εφόσον τα αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με το εθνικό δίκαιο προσκομίσθηκαν για πρώτη φόρα στη διαδικασία ενώπιον του τμήματος προσφυγών, το Γενικό Δικαστήριο όφειλε να επιβεβαιώσει το έγκυρο της απορρίψεώς τους, καθόσον η διακριτική ευχέρεια του τμήματος αυτού δεν εκτείνεται στα νέα αποδεικτικά στοιχεία ( 18 ).

36. Η εξέταση της αιτήσεως αναιρέσεως θα μπορούσε, κατ’ αρχήν, να περιοριστεί στον απλό νομικό χαρακτηρισμό των προσκομισθέντων από την Group OOD αποδεικτικών στοιχείων (σχετικά με το βουλγαρικό δίκαιο). Το ζητούμενο, υπό το πρίσμα αυτό, θα ήταν να διαπιστωθεί απλώς εάν επρόκειτο για «νέα» ή «επιπρόσθετα» αποδεικτικά στοιχεία. Κατόπιν τούτου, θα έπρεπε να εξεταστούν οι απορρέουσες εκ του χαρακτηρισμού αυτού έννομες συνέπειες σε σχέση με την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του τμήματος προσφυγών.

37. Φρονώ, ωστόσο, ότι το εξεταζόμενο πρόβλημα έχει ευρύτερη διάσταση, όπερ δικαιολογεί ενδελεχέστερη αξιολόγηση. Κατά την εξέταση των αρμοδιοτήτων των τμημάτων προσφυγών, θα πρέπει να ληφθούν, ιδίως, υπόψη: i) η θέση του εθνικού δικαίου σε αυτού του είδους τις διαδικασίες, ii) τα όρια της διακριτικής ευχέρειας όσον αφορά τα εκπροθέσμως προσκομιζόμενα αποδεικτικά στοιχεία, και iii) οι όροι υπό τους οποίους ένα αποδεικτικό στοιχείο πρέπει να θεωρείται νέο ή επιπρόσθετο. Μόνον εφόσον επιλυθούν τα ζητήματα αυτά μπορεί να δοθεί απάντηση ανταποκρινόμενη στο αναιρετικό αίτημα του EUIPO.

α) Η εξέταση του εθνικού δικαίου στις διαδικασίες του άρθρου 8, παράγραφος 4, του κανονισμού 207/2009

38. Καθ’ ο μέρος ο κανονισμός 207/2009 παραπέμπει στο εθνικό δίκαιο, το τελευταίο μπορεί να καταστεί σημαντικότατο στοιχείο προκειμένου να κριθεί, παραδείγματος χάριν, εάν υφίσταται σχετικός λόγος απαραδέκτου της καταχωρίσεως του σήματος του οποίου ζητείται η καταχώριση. Αυτό συμβαίνει στην περίπτωση του άρθρου 8, παράγραφος 4, του εν λόγω νομοθετικού κειμένου, το οποίο επιτρέπει, για τους σκοπούς της επιλύσεως της διαφοράς, να λαμβάνεται υπόψη τόσο η «κοινοτική νομοθεσία» όσο και το «δίκαιο του κράτους μέλους που διέπει το σημείο αυτό [μη καταχωρισμένο σήμα ή άλλο χρησιμοποιούμενο στις συναλλαγές σημείο το οποίο δεν έχει μόνον τοπική ισχύ]».

39. Στις περιπτώσεις αυτές, τα όργανα του EUIPO είναι οι κατ’ εξοχήν ενδιαφερόμενοι για τη μη καταχώριση σημείων δυνάμενων να προσβληθούν μεταγενέστερα επιτυχώς στο πλαίσιο διαδικασίας κηρύξεως ακυρότητας. Το δημόσιο αυτό συμφέρον δικαιολογεί τη συνεκτίμηση αποδεικτικών στοιχείων που προσκομίζονται εκπροθέσμως ( 19 ).

40. Το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι, στις διαδικασίες κηρύξεως ακυρότητας οι οποίες διεξάγονται σύμφωνα με το άρθρο 53, παράγραφος 2, του κανονισμού 207/2009, επιρρίπτεται «στον αιτούντα το βάρος προσκομίσεως στο ΓΕΕΑ όχι μόνο των στοιχείων που αποδεικνύουν ότι πληροί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις κατά την εθνική νομοθεσία, την εφαρμογή της οποίας ζητεί, προκειμένου να μπορέσει να απαγορεύσει τη χρήση κοινοτικού σήματος δυνάμει προγενέστερου δικαιώματος, αλλά και των στοιχείων που αποδεικνύουν το περιεχόμενο της εν λόγω νομοθεσίας» ( 20 ).

41. Η αυτόματη μεταφορά της νομολογίας αυτής στις διαδικασίες ανακοπής, ως εν προκειμένω, προσκρούει σε ορισμένες δυσκολίες. Πράγματι, οι κατά τη νομολογία αυτή απαιτήσεις απορρέουν από την ερμηνεία του κανόνα 37, στοιχείο βʹ, σημείο iii, του κανονισμού εφαρμογής ( 21 ), ο οποίος αναφέρεται ρητώς στο εθνικό δίκαιο, ήτοι στην εθνική νομοθεσία. Αντιθέτως, ο κανόνας 19, παράγραφος 2, στοιχείο δʹ, του ιδίου κανονισμού απαιτεί, όσον αφορά τη στηριζόμενη στο άρθρο 8, παράγραφος 4, του κανονισμού 207/2009 ανακοπή, την προσκόμιση αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με «την απόκτησή του, τη συνέχιση της ύπαρξής του και την έκταση της προστασίας του [προγενέστερου] δικαιώματος» που επικαλείται ο ανακόπτων. Η παραπομπή στο εθνικό δίκαιο υπό την έννοια της «εθνικής νομοθεσίας» αποτελεί, στην καλύτερη περίπτωση, αλληλοεπικάλυψη.

42. Επομένως, ο κανόνας 19, παράγραφος 2, στοιχείο δʹ, του κανονισμού εφαρμογής πρέπει να εκληφθεί ως δικονομική διάταξη διέπουσα in concreto την υποχρέωση που επιβάλλεται στον ανακόπτοντα ο οποίος επικαλείται προγενέστερο μη καταχωρισμένο σήμα (ως εν προκειμένω).

43. Ωστόσο, η αναφορά του άρθρου 8, παράγραφος 4, του κανονισμού 207/2009, στο «δίκαιο του κράτους μέλους που διέπει το σημείο αυτό» χρήζει ορισμένων διευκρινίσεων ως προς το ποιος υποχρεούται να αποδείξει την ύπαρξη και το περιεχόμενο της νομοθεσίας αυτής (εθνικής). Είναι αληθές ότι ο εν λόγω κανόνας 19 δεν υποχρεώνει τον ανακόπτοντα να προσκομίσει στοιχεία σχετικά με το εθνικό δίκαιο εφόσον διαθέτει άλλα μέσα για να αποδείξει την απόκτηση, την ύπαρξη και την έκταση της προστασίας του μη καταχωρισμένου δικαιώματός του. Όμως, εάν τα δικαιώματά του επί του μη καταχωρισμένου σημείου (μεταξύ αυτών, το δικαίωμα να απαγορεύσει τη χρήση του σήματος του οποίου την καταχώριση ζητεί ο αντίδικός του) προστατεύονται από την εθνική νομοθεσία την οποία επικαλείται ( 22 ), οφείλει να παράσχει διευκρινίσεις, τουλάχιστον, όσον αφορά το περιεχόμενο της εθνικής νομοθεσίας.

44. Στην υποθετική αυτή περίπτωση, εφαρμογή θα έχουν οι συνήθεις διατάξεις περί αποδείξεως (αυτός που ισχυρίζεται, οφείλει να αποδείξει) του άρθρου 76, παράγραφος 1, δεύτερη περίοδος, του κανονισμού 207/2009. Εφόσον, όμως, πρόκειται για εθνική νομοθεσία, η αρχή αυτή χρήζει περαιτέρω διαφοροποιήσεων.

45. Όπως ήδη ανέφερα, το EUIPO έχει συμφέρον να μην καταχωρίζονται σημεία δυνάμενα να προσβληθούν επιτυχώς σε διαδικασίες κηρύξεως ακυρότητας, ακόμη και στο όνομα απλώς της αρχής της χρηστής διοικήσεως. Δεδομένης της σημασίας της αποφάσεως που καλούνται να λάβουν, τα όργανα του EUIPO οφείλουν να μην αποφεύγουν μια πλήρη εκτίμηση η οποία, κατά περίπτωση, θα περιλαμβάνει την υποχρέωση αυτεπάγγελτης διεξαγωγής αποδείξεων σε σχέση με το εθνικό δίκαιο. Τα όργανα του EUIPO δεν μπορούν να μετατραπούν σε «απλά μητρώα εγγραφής των στοιχείων που προσκομίζει ο [ανακόπτων] σχετικά με το εθνικό δίκαιο» ( 23 ), ήτοι, οι εξουσίες τους πρέπει οπωσδήποτε να βαίνουν πέραν «της απλής επιβεβαίωσης των διατάξεων του εθνικού δικαίου όπως τις έχει επικαλεστεί ο αιτών την κήρυξη ακυρότητας» ( 24 ).

46. Η νομολογία του Δικαστηρίου στον τομέα αυτόν θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως διφορούμενη. Αφενός, εμμένει στην υποχρέωση του ανακόπτοντος να προσκομίζει στοιχεία προς απόδειξη της χρήσεως ή της υπάρξεως, της εγκυρότητας και της εκτάσεως της προστασίας σήματος ( 25 ). Αφετέρου, επισημαίνει την υποχρέωση του EUIPO να εξετάζει, αυτεπαγγέλτως, τις προϋποθέσεις και την έκταση εφαρμογής των προβαλλόμενων κανόνων του εθνικού δικαίου ( 26 ).

47. Φρονώ ότι, για τους σκοπούς της αποδείξεως του περιεχομένου του εθνικού δικαίου βάσει του οποίου παρέχεται προστασία σε μη καταχωρισμένο σημείο, η πλέον κατάλληλη είναι η δεύτερη από τις προαναφερθείσες δύο προσεγγίσεις. Ούτως έπραξε το Δικαστήριο με την απόφαση ΓΕΕΑ κατά National Lottery Commission ( 27 ), κρίνοντας, ανεπιφύλακτα, ότι «το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον έκρινε με τη σκέψη 20 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως ότι “το ΓΕΕΑ, στις περιπτώσεις που καλείται συγκεκριμένα να λάβει υπόψη το εθνικό δίκαιο του κράτους μέλους όπου προστατεύεται το προγενέστερο δικαίωμα στο οποίο στηρίζεται η αίτηση για την κήρυξη ακυρότητας, οφείλει να αναζητεί αυτεπαγγέλτως [ ( 28 )], χρησιμοποιώντας τα μέσα που εκτιμά ότι είναι απαραίτητα προς τούτο, πληροφορίες σχετικές με τη νομοθεσία του οικείου κράτους μέλους, εφόσον αυτές είναι αναγκαίες για την εκτίμηση των προϋποθέσεων οι οποίες πρέπει να πληρούνται για να γίνει δεκτός ένας λόγος κήρυξης ακυρότητας και, ιδίως, για να εκτιμηθεί το υποστατό των προβληθέντων πραγματικών περιστατικών και η αποδεικτική ισχύς των προσκομισθέντων στοιχείων”».

48. Τα όργανα του EUIPO ( 29 ) οφείλουν, επομένως, να αναζητούν συμπληρωτικά στοιχεία περί το εθνικό δίκαιο, κατά τρόπο ώστε ο φάκελος της αποφάσεως επί της ανακοπής να είναι όσο το δυνατόν πιο λεπτομερής, ενόψει της ενδεχόμενης μελλοντικής προσβολής της εν λόγω αποφάσεως. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, επιπλέον, διευκολύνεται το Γενικό Δικαστήριο να ασκήσει τις εξουσίες του (πλήρους δικαιοδοσίας) όσον αφορά την ερμηνεία του εθνικού δικαίου, δυνάμει του άρθρου 65, παράγραφος 2, του κανονισμού 207/2009 ( 30 ).

49. Η υποχρέωση αυτή δεν ανατρέπει το βάρος αποδείξεως που φέρει ο ανακόπτων. Αυτεπάγγελτος έλεγχος από το EUIPO χωρεί μόνον όταν αυτό έχει στη διάθεσή του ενδείξεις σχετικά με το εθνικό δίκαιο, είτε υπό τη μορφή ισχυρισμών σχετικά με το περιεχόμενό του είτε υπό τη μορφή στοιχείων που αναφέρθηκαν στο πλαίσιο της συζητήσεως της υποθέσεως και για τα οποία προβλήθηκε ότι έχουν αποδεικτική ισχύ ( 31 ), είτε, ακόμη, ως απλή αρχή αποδείξεως ( 32 ).

50. Το εάν οι ενδείξεις αυτές αρκούν ώστε να ενεργοποιηθεί η υποχρέωση αυτεπάγγελτης εξετάσεως της εθνικής νομοθεσίας εξαρτάται από τις περιστάσεις κάθε συγκεκριμένης υποθέσεως. Μια εκ των περιστάσεων αυτών είναι, ακριβώς, ότι οι ενδείξεις σχετικά με το εθνικό δίκαιο ετέθησαν εις γνώσιν του EUIPO σε όψιμο στάδιο της διαδικασίας, κατά την έννοια του άρθρου 76, παράγραφος 2, του κανονισμού 207/2009. Άλλη περίσταση θα μπορούσε να είναι το γεγονός ότι οι δύο διάδικοι γνωρίζουν, ή όφειλαν να γνωρίζουν, τόσο τη γλώσσα όσο και το επίμαχο εθνικό δίκαιο, λόγω του ότι αμφότεροι έχουν την ίδια ιθαγένεια και, κυρίως, διότι η διαφορά ανέκυψε στο οικείο κράτος μέλος.

β) Η εκπρόθεσμη προσκόμιση αποδεικτικών στοιχείων ενώπιον των τμημάτων προσφυγών

51. Το άρθρο 76 του κανονισμού 207/2009, την παράβαση του οποίου έχει επικαλεστεί το EUIPO, θεσπίζει, στην πρώτη περίοδο της παραγράφου 1, τη (γενική) αρχή της αυτεπάγγελτης εξετάσεως των πραγματικών περιστατικών, η οποία ισχύει για όλα τα όργανα του EUIPO. Η δεύτερη περίοδος της ιδίας παραγράφου διαφοροποιεί, ωστόσο, τις «διαδικασί[ες] που αφορ[ούν] τους σχετικούς λόγους απαραδέκτου της καταχώρισης»: η εξέταση περιορίζεται, στις περιπτώσεις αυτές, στα επιχειρήματα και τα αιτήματα των διαδίκων. Η τελευταία αυτή διευκρίνιση απηχεί την αρχή της απαγορεύσεως αποφάνσεως ultra petita, κάτι που δεν προκαλεί έκπληξη καθόσον πρόκειται για διαδικασίες inter partes, τα όρια των οποίων καθορίζονται από τους διαδίκους ( 33 ).

52. Στο πλαίσιο αυτό, η παράγραφος 2 του ιδίου άρθρου 76 εισάγει εξαίρεση στο απαράδεκτο συνεκτιμήσεως πραγματικών περιστατικών και αποδεικτικών στοιχείων που προβάλλονται ή προσκομίζονται, σε αμφότερες τις περιπτώσεις, εκπροθέσμως. Σύμφωνα με την παράγραφο αυτή, το EUIPO μπορεί να μη λαμβάνει υπόψη πραγματικά περιστατικά των οποίων δεν έγινε επίκληση ή αποδείξεις που δεν προσεκόμισαν εγκαίρως οι διάδικοι ( 34 ).

53. Με τη νομολογία του ( 35 ), το Δικαστήριο ερμηνεύει παγίως τον κανόνα αυτόν υπό την έννοια ότι, «κατά κανόνα και εκτός αντίθετης διατάξεως, οι διάδικοι εξακολουθούν να μπορούν να προβάλουν πραγματικά περιστατικά και να προσκομίζουν αποδεικτικά στοιχεία και μετά τη λήξη των προθεσμιών που τους τάσσουν οι διατάξεις του κανονισμού 207/2009, ουδόλως δε απαγορεύεται στο EUIPO, περιλαμβανομένων των τμημάτων προσφυγών, να λαμβάνει υπόψη πραγματικά περιστατικά και αποδεικτικά στοιχεία που έχουν υποβληθεί εκπροθέσμως στην κρίση του» ( 36 ).

54. Ομοίως κατά πάγια νομολογία, ο επίμαχος κανόνας, δεδομένης της χρήσεως του ρήματος «μπορεί», παρέχει στο EUIPO ευρεία διακριτική ευχέρεια προκειμένου να κρίνει, πάντοτε κατόπιν αιτιολογήσεως, εάν πρέπει, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, να λάβει υπόψη τα εκπροθέσμως προσκομισθέντα αποδεικτικά στοιχεία ( 37 ).

55. Όσον αφορά την άσκηση της διακριτικής αυτής ευχέρειας στο πλαίσιο διαδικασίας ανακοπής, η ίδια νομολογία δικαιολογεί τη χρήση της από το EUIPO, οσάκις αυτό εκτιμά, αφενός, ότι τα εκπροθέσμως προσκομισθέντα στοιχεία μπορούν, εκ πρώτης όψεως, να είναι πράγματι σημαντικά για την έκβαση της ανακοπής και, αφετέρου, ότι το στάδιο της διαδικασίας κατά το οποίο έλαβε χώρα η εκπρόθεσμη προσκόμιση καθώς και οι σχετικές με αυτήν περιστάσεις δεν αντιτίθενται σε αυτό ( 38 ).

56. Το Δικαστήριο, με απόφαση μεταγενέστερη της εν προκειμένω αναιρεσιβαλλομένης, έθεσε ένα όριο ( 39 ) στη διακριτική αυτή ευχέρεια. Στην υπόθεση EUIPO κατά Grau Ferrer, ο κανόνας 50, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, του κανονισμού εφαρμογής ερμηνεύθηκε υπό την έννοια ότι, στις διαδικασίες ανακοπών, η διακριτική ευχέρεια των τμημάτων προσφυγών δεν εκτείνεται σε νέα αποδεικτικά στοιχεία, καθόσον η εν λόγω διάταξη κάνει απλώς λόγο για επιπρόσθετα ή συμπληρωματικά αποδεικτικά στοιχεία ( 40 ).

57. Το EUIPO στηρίζει μεγάλο μέρος της αιτήσεώς του αναιρέσεως ( 41 ) στη νομολογιακή αυτή διευκρίνιση. Φρονώ, ωστόσο, ότι δεν πρέπει να συγχέονται διαφορετικά μεταξύ τους ζητήματα: α) η αίτηση αναιρέσεως του EUIPO κατά του Grau Ferrer αφορούσε την απόδειξη περί της υπάρξεως και της εγκυρότητας εθνικού σήματος ( 42 )· β) εν προκειμένω, αντιθέτως, πρόκειται για απόδειξη σχετικά με ορισμένη εθνική νομοθεσία, με τη διαφορά που αυτό επάγεται.

58. Πράγματι, το εφαρμοστέο κατ’ εφαρμογήν του κανονισμού 207/2009 εθνικό δίκαιο δεν μπορεί να θεωρηθεί, στο πλαίσιο αυτό, ως απλό πραγματικό περιστατικό, καθόσον, όσον αφορά τουλάχιστον την ερμηνεία του από τα όργανα του EUIPO, αυτή υπόκειται, σύμφωνα με το άρθρο 65, παράγραφος 2, του κανονισμού αυτού, σε πλήρη έλεγχο νομιμότητας από το Γενικό Δικαστήριο, το οποίο δύναται να εξετάσει αυτεπαγγέλτως το περιεχόμενο και τις προϋποθέσεις εφαρμογής του δικαίου αυτού ( 43 ). Στη διττή αυτή φύση αναφέρομαι ευθύς αμέσως.

γ) Νέα, επιπρόσθετα ή συμπληρωματικά αποδεικτικά στοιχεία

59. Με την αίτησή του αναιρέσεως, το EUIPO ισχυρίζεται ότι, προκειμένου να γίνουν δεκτά συμπληρωματικά αποδεικτικά στοιχεία σε σχέση με την εθνική νομοθεσία, θα πρέπει, προηγουμένως, να έχουν υποβληθεί εμπροθέσμως άλλα αποδεικτικά στοιχεία σε σχέση με την ίδια νομοθεσία. Κάτι τέτοιο δεν συνέβη εν προκειμένω, καθόσον η Group OOD προσκόμισε μόνον ενώπιον του τμήματος προσφυγών (και όχι ενώπιον του τμήματος ανακοπών, το οποίο αποτελεί τον πρώτο βαθμό κρίσεως) ενδείξεις σχετικά με το βουλγαρικό δίκαιο.

60. Αυτό που χαρακτηρίζει το νέο αποδεικτικό υλικό ( 44 ), υπό την κρίσιμη εν προκειμένω έννοια, είναι η ανυπαρξία συνδέσμου με άλλο έγγραφο, προσκομισθέν προηγουμένως, καθώς και η εκπρόθεσμη υποβολή του. Τα συμπληρωματικά ή επιπρόσθετα αποδεικτικά στοιχεία είναι, αντιθέτως, όσα προστίθενται σε στοιχεία που έχουν ήδη προηγουμένως προσκομισθεί εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας.

61. Η διάκριση αυτή, καθώς και τα αποτελέσματα που αναγνωρίζονται σε έκαστη κατηγορία αποδείξεων, ερείδονται στη νομολογία του Δικαστηρίου: «σε περίπτωση που δεν έχει προσκομιστεί καμία απόδειξη της χρήσεως του επίμαχου σήματος εντός της ταχθείσας από το EUIPO προθεσμίας, το EUIPO οφείλει να απορρίψει αυτεπαγγέλτως την ανακοπή. Αντιθέτως, σε περίπτωση που έχουν προσκομιστεί αποδεικτικά στοιχεία εντός της ως άνω ταχθείσας από το EUIPO προθεσμίας, παραμένει η δυνατότητα προσκομίσεως συμπληρωματικών αποδεικτικών στοιχείων (βλ., συναφώς, απόφαση της 18ης Ιουλίου 2013, New Yorker SHK Jeans κατά ΓΕΕΑ,C‑621/11 P, EU:C:2013:484, σκέψεις 28 και 30)» ( 45 ).

62. Το περιεχόμενο του εθνικού δικαίου συνδυάζει, στο πλαίσιο αυτό, πραγματικά στοιχεία (απαιτείται η προβολή τους και, τουλάχιστον, μια αρχή αποδείξεως από εκείνον που τα επικαλείται) και αμιγώς νομικά στοιχεία (εναπόκειται στο Γενικό Δικαστήριο και, κατά περίπτωση, στο Δικαστήριο, να κρίνουν εάν το περιεχόμενο αυτό έχει ερμηνευθεί ορθώς ή εσφαλμένως από τα όργανα του EUIPO).

63. Η συνύπαρξη, ακριβώς, αυτή απαιτεί από τα όργανα του EUIPO να υιοθετούν ενεργό ρόλο προς αποσαφήνιση του περιεχομένου και της εκτάσεως εφαρμογής των εθνικών κανόνων, εφόσον έχει γίνει επίκλησή τους ενώπιον τους κατά τρόπο ώστε να μπορεί να γίνει λόγος για αρχή αποδείξεως. Βάσει της επικλήσεως αυτής, συνοδευόμενης από ελάχιστα αποδεικτικά έγγραφα, τυχόν μεταγενέστερη προσκόμιση αποδεικτικών στοιχείων ενώπιον των τμημάτων προσφυγών θα επέτρεπε τον χαρακτηρισμό τους ως συμπληρωματικών ή επιπρόσθετων αποδείξεων, όχι, όμως, νέων.

64. Ανακύπτει, ωστόσο, ευλόγως το ερώτημα εάν κάποιος από τους χαρακτηρισμούς αυτούς συνάδει με την απόδειξη περί του εθνικού δικαίου σε περίπτωση όπως αυτή της υπό κρίση διαφοράς, όπου αντιμέτωποι έρχονται δύο διάδικοι της αυτής ιθαγένειας, οι οποίοι υπόκεινται στο ίδιο εθνικό δίκαιο και οι οποίοι ήγαγον ενώπιον του EUIPO διαφορά για την οποία είχαν ήδη κινήσει στη χώρα τους, τη Βουλγαρία, διαδικασία.

δ) Εφαρμογή των προηγουμένων ερμηνευτικών κριτηρίων στη διαφορά της κύριας δίκης

65. Με τη σκέψη 57 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι οι προβληθείσες από την Grupo OOD ενώπιον του τμήματος προσφυγών τρεις διατάξεις της βουλγαρικής νομοθεσίας δεν ήταν νέα αποδεικτικά στοιχεία, καθόσον αποτελούσαν μέρος των στοιχείων που είχαν προσκομισθεί προς απόδειξη της αποκτήσεως, της ισχύος και της εκτάσεως της προστασίας του μη καταχωρισμένου σήματος του οποίου είχε γίνει επίκληση με την ανακοπή ( 46 ).

66. Η εκτίμηση αυτή περί της φύσεως των αποδεικτικών στοιχείων εμπίπτει, κατ’ αρχήν, ως νομικός χαρακτηρισμός, στον αναιρετικό έλεγχο του Δικαστηρίου ( 47 ). Ως προς το σημείο αυτό, απαιτούνται ορισμένες διευκρινίσεις.

67. Πρώτον, η σκέψη 27 της αποφάσεως Grau Ferrer πρέπει να αναγνωστεί σε συνδυασμό με την ακριβώς προηγούμενή της, τη σκέψη 26, εκ της οποίας προκύπτει ότι η υπόθεση εκείνη αφορούσε αποδεικτικά στοιχεία περί της χρήσεως, η παντελής έλλειψη των οποίων ανάγκασε το EUIPO να απορρίψει αυτεπαγγέλτως την ανακοπή ( 48 ). Περαιτέρω, στην εν λόγω υπόθεση, η ανακόπτουσα δεν είχε παράσχει στο τμήμα ανακοπών αποδείξεις σχετικά με την ύπαρξη του σήματος επί του οποίου στήριζε, εν μέρει, την ανακοπή της. Εν προκειμένω, αντιθέτως, δεν αμφισβητείται η ύπαρξη αποδείξεων περί της χρήσεως, συγκεκριμένα, στη Βουλγαρία, του μη καταχωρισμένου σήματος για το οποίο ασκήθηκε ανακοπή, ανεξαρτήτως του βαθμού αποδεικτικής τους ισχύος.

68. Υπό τις συνθήκες αυτές, τα αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με το βουλγαρικό δίκαιο τα οποία ετέθησαν υπ’ όψιν του τμήματος προσφυγών συμπλήρωναν, από νομικής απόψεως, την απόκτηση, τη συνεχιζόμενη ύπαρξη και (κατά κύριο λόγο) την έκταση της προστασίας του μη καταχωρισμένου σήματος, σύμφωνα με τον κανόνα 19, παράγραφος 2, στοιχείο δʹ, του κανονισμού εφαρμογής. Υπό το πρίσμα αυτό, επομένως, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη κατά τον χαρακτηρισμό των αποδεικτικών στοιχείων ως επιπρόσθετων ή συμπληρωματικών.

69. Δεύτερον, από τη σκέψη 35 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως συνάγεται ότι η Group OOD δεν είχε προσκομίσει ενώπιον του τμήματος ανακοπών κανενός είδους αποδεικτικά στοιχεία σε σχέση με την εφαρμοστέα εθνική νομοθεσία. Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση κατέστη σαφές ότι ρητή αναφορά στο άρθρο 12, παράγραφος 6, του βουλγαρικού νόμου περί σημάτων έγινε για πρώτη φορά ενώπιον του τμήματος προσφυγών ( 49 ).

70. Ωστόσο, τρίτον, δεν μπορεί να παραβλεφθεί ότι τόσο ο αιτών την καταχώριση του νέου σήματος όσο και η Grupo OOD προέρχονταν από τη Βουλγαρία και εκπροσωπούντο από επαγγελματίες οι οποίοι γνώριζαν κατά τεκμήριο το εθνικό τους δίκαιο, ιδίως όσον αφορά την προστασία μη καταχωρισμένων σημάτων. Εν αντιθέσει προς όσα ισχυρίζεται το EUIPO, δεν θα μπορούσε, υπό τις συνθήκες αυτές, να υπάρξει περιστολή των δικαιωμάτων άμυνας ή ανασφάλεια δικαίου ( 50 ).

71. Έτι περαιτέρω, δεν προκύπτει ότι οι δύο διάδικοι αμφισβήτησαν ενώπιον του τμήματος ανακοπών το περιεχόμενο του εφαρμοστέου σε αυτούς εθνικού δικαίου. Ο αιτών την καταχώριση του νέου σημείου (ο K. Iliev), Βούλγαρος πολίτης, προτού φέρει τη διαφορά ενώπιον του EUIPO αιτούμενος την καταχώριση σήματος της Ένωσης, εκπροσωπήθηκε από Βούλγαρους δικηγόρους ενώπιον των βουλγαρικών δικαστηρίων, επικαλούμενος το βουλγαρικό δίκαιο. Υπό τις περιστάσεις αυτές, η Group OOD θα μπορούσε να εικάσει ότι το βάρος αποδείξεως που έφερε ως ανακόπτουσα αφορούσε μόνο τα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά (ήτοι, τη χρήση στις συναλλαγές του προγενέστερου μη καταχωρισμένου σημείου, της οποίας η ισχύς δεν είναι μόνον τοπική) και όχι το εθνικό δίκαιο, το περιεχόμενο του οποίου δεν φαινόταν να αμφισβητείται. Όμως, τι ισχύει σε σχέση με το EUIPO;

72. Όσον αφορά το εθνικό δίκαιο, το EUIPO απολαύει ιδιαίτερης θέσεως οσάκις επιλαμβάνεται ανακοπών βασιζομένων στο άρθρο 8, παράγραφος 4, του κανονισμού 207/2009. Ο βουλγαρικός εθνικός κανόνας του οποίου έγινε επίκληση περιλαμβανόταν στον κατάλογο των εθνικών δικαίων που δημοσιεύει το EUIPO στις κατευθυντήριες γραμμές του σχετικά με την εξέταση των σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (συγκεκριμένα, στο κεφάλαιο σχετικά με την άσκηση ανακοπών δυνάμει του άρθρου αυτού) ( 51 ). Είναι κατανοητό ότι, υπό το πρίσμα του στοιχείου αυτού και των προγενεστέρων προβλημάτων της σχέσης μεταξύ του αιτούντος την καταχώριση και του ανακόπτοντος, ο τελευταίος δεν θεώρησε εαυτόν υποχρεωμένο να προβεί, ενώπιον του τμήματος ανακοπών, σε πιο σαφείς αναφορές στους εθνικούς κανόνες οι οποίοι περιλαμβάνονταν ήδη στις εν λόγω κατευθυντήριες γραμμές.

73. Υπό τις ιδιαίτερες αυτές περιστάσεις, το τμήμα προσφυγών θα μπορούσε, χωρίς δυσκολία, να έχει ζητήσει από τον ανακόπτοντα διευκρινίσεις σχετικά με το εθνικό δίκαιο, χωρίς εξ αυτού του λόγου να κλονίζεται η αρχή της ισότητας των όπλων, καθόσον ο καθού θα μπορούσε, κατόπιν τούτου, να προβάλλει ό, τι έκρινε συναφώς σκόπιμο. Ουδόλως θα κωλυόταν το όργανο αυτό του EUIPO να διατάξει, παραδείγματος χάριν, τη διεξαγωγή αποδείξεων, σύμφωνα με το άρθρο 78, παράγραφος 1, του κανονισμού 207/2009 ( 52 ), εφόσον διατηρούσε αμφιβολίες ως προς τη δυνατότητα εφαρμογής και την ερμηνεία του προβαλλόμενου εθνικού δικαίου, ασκώντας την εξουσία ελέγχου την οποία διαθέτει, όπως επισήμανε το Γενικό Δικαστήριο ( 53 ).

74. Τέλος, τυχόν απαίτηση, όπως φαίνεται να επιδιώκει το EUIPO, περί εξ αρχής προσκομίσεως, στο πλαίσιο της διαδικασίας ανακοπής, αποδεικτικών στοιχείων περί μιας εκάστης εκ των τεσσάρων προϋποθέσεων του άρθρου 8, παράγραφος 4, του κανονισμού 207/2009 θα επαγόταν μια υπέρμετρα αυστηρή τυπολατρία, αντίθετη προς τον σκοπό αποτροπής καταχωρίσεων σημάτων που μπορεί να ακυρωθούν μεταγενέστερα. Επιπλέον, τέτοια απαίτηση θα περιόριζε στο ελάχιστο το περιθώριο εκτιμήσεως όσον αφορά την αποδοχή εκπροθέσμως προσκομιζόμενων αποδεικτικών στοιχείων, όπερ αποτελεί, επαναλαμβάνω, «γενικό κανόνα» κατά τη διατύπωση του Δικαστηρίου ( 54 ).

75. Εν συνόψει, φρονώ ότι υφίσταντο επαρκείς λόγοι ώστε οι προσκομισθείσες ενώπιον του τμήματος προσφυγών αποδείξεις να θεωρηθούν συμπληρωματικές αυτών που είχαν προσκομισθεί ενώπιον του τμήματος ανακοπών. Συνεπώς, ουδεμία πλάνη περί το δίκαιο διαπιστώνεται στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση σε σχέση με τον κανόνα 50 του κανονισμού εφαρμογής. Το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε, αντιθέτως, ότι οι αναφορές ενώπιον του τμήματος προσφυγών στο βουλγαρικό δίκαιο ήταν επιπρόσθετες και όχι νέες ( 55 ).

76. Ως εκ τούτου, το Γενικό Δικαστήριο ουδόλως υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθ’ μέρος εκτίμησε: α) ότι, εν προκειμένω, δεν έπρεπε να ασκηθεί με φειδώ «η διακριτική ευχέρεια του τμήματος προσφυγών ως προς τη δυνατότητα […] να ληφθούν υπόψη πραγματικά περιστατικά και αποδεικτικά στοιχεία που έχουν προβληθεί εκπροθέσμως», κρίση την οποία το EUIPO δεν προσέβαλε αναιρετικώς ( 56 ), και β) ότι το τμήμα προσφυγών «όφειλε να ασκήσει τη διακριτική ευχέρεια την οποία πράγματι διέθετε και να δικαιολογήσει την άρνησή του να λάβει υπόψη τις υποβληθείσες ενώπιόν του αναφορές στο βουλγαρικό δίκαιο. Παραλείποντας να ενεργήσει κατ’ αυτόν τον τρόπο, το τμήμα προσφυγών παρέβη το άρθρο 76, παράγραφος 2, του κανονισμού 207/2009, καθώς και τον κανόνα 50, παράγραφος 1, τρίτο εδάφιο, του κανονισμού 2868/95» ( 57 ).

77. Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως δεν μπορεί να γίνει δεκτός.

Β. Επί του δευτέρου λόγου αναιρέσεως, αντλούμενου από παράβαση του άρθρου 8, παράγραφος 4, του κανονισμού 207/2009, σε συνδυασμό με τον κανόνα 19, παράγραφος 2, του κανονισμού εφαρμογής

1. Σύνοψη των θέσεων των διαδίκων

78. Με τον δεύτερο λόγο αναιρέσεως, το EUIPO υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο παρέβη, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση, τον κανόνα 19, παράγραφος 2, στοιχείο δʹ, του κανονισμού εφαρμογής καθ’ ο μέρος έκρινε ότι δεν υφίστανται τυπικές προϋποθέσεις σχετικά με την απόδειξη του περιεχομένου της εθνικής νομοθεσίας. Προσθέτει ότι ο σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας στο πλαίσιο διαδικασίας inter partes απαιτεί την τήρηση ορισμένου τύπου.

79. Επομένως, υπό το πρίσμα της αρχής της «ομοιότητας των τύπων», οι απαιτήσεις σχετικά με την απόδειξη της καταχωρίσεως των σημάτων, σύμφωνα με τον κανόνα 19, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, σημείο ii, του κανονισμού 2868/95, πρέπει να εφαρμόζονται αναλογικώς στην απόδειξη σχετικά με τους εθνικούς κανόνες από τους οποίους απορρέουν έννομα αποτελέσματα για τα μη καταχωρισμένα σήματα.

80. Η Group OOD αντικρούει την προβαλλόμενη αυτή δυνατότητα αναλογικής εφαρμογής, ισχυριζόμενη ότι οι περιπτώσεις τόσο του στοιχείου αʹ της παραγράφου 2 του κανόνα 19 του κανονισμού εφαρμογής, όσο και των λοιπών στοιχείων της ιδίας αυτής παραγράφου διαφέρουν ως προς τα απαιτούμενα μέσα αποδείξεως, αναλόγως του είδους του προγενέστερου υποκειμενικού δικαιώματος του οποίου γίνεται επίκληση με την ανακοπή. Ο εν λόγω κανόνας δεν θεσπίζει ενιαίο τύπο αποδείξεως για τις διάφορες περιπτώσεις (καταχωρισμένο εθνικό σήμα, σήμα του οποίου ζητείται η καταχώριση, παγκοίνως γνωστό σήμα, φημισμένο σήμα, μη καταχωρισμένο σήμα ή ακόμη και δολίως καταχωρισμένο σήμα).

81. Εν πάση περιπτώσει, το στοιχείο δʹ της παραγράφου 2 του κανόνα 19 δεν υποχρεώνει τον ανακόπτοντα να προσκομίσει στα όργανα του EUIPO αντίγραφο του επίσημου κειμένου, στην πρωτότυπη γλώσσα, της επικαλούμενης από αυτόν εθνικής νομοθεσίας. Το EUIPO διαθέτει εξουσία ελέγχου και επαληθεύσεως του εθνικού δικαίου προς εξακρίβωση του ακριβούς περιεχομένου της νομοθεσίας αυτής.

2. Ανάλυση του λόγου αναιρέσεως

82. Ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως, όπως έχει τεθεί από το EUIPO, δεν είναι, κατά την άποψή μου, πειστικός.

83. Πρώτον, όσον αφορά τη σύγκριση με τα απαιτούμενα στις περιπτώσεις των καταχωρισμένων σημάτων αποδεικτικά μέσα (κανόνας 19, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, σημείο ii, του κανονισμού εφαρμογής), συμμερίζομαι την άποψη της Group OOD: ο νομοθέτης προέβη σε διαφοροποίηση των αποδεικτικών εγγράφων αναλόγως του είδους του προβαλλόμενου σε κάθε περίπτωση υποκειμενικού δικαιώματος.

84. Επομένως, όσον αφορά τα καταχωρισμένα σήματα, ευλόγως επιβάλλεται η προσκόμιση πιστοποιητικών, καταχωρίσεως και λοιπών εγγράφων, τα οποία χορηγούνται γενικώς κατά την καταχώρισή τους και των οποίων η αποδεικτική ισχύς είναι αδιαμφισβήτητη. Ευλόγως μπορεί να θεωρηθεί ότι ο δικαιούχος καταχωρισμένου σήματος, εφόσον επιδεικνύει τη συνήθη επιμέλεια, θα έχει στη διάθεσή του τα εν λόγω πιστοποιητικά ή θα μπορεί να τα λάβει χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία.

85. Με την ίδια αυτή λογική, οσάκις ο ανακόπτων επικαλείται καταχωρισμένο σήμα που χαίρει φήμης (κανόνας 19, παράγραφος 2, στοιχείο γʹ), οφείλει να προσκομίσει τα ίδια αυτά πιστοποιητικά καθώς και «αποδεικτικά στοιχεία που δείχνουν ότι το σήμα χαίρει φήμης». Δεν υφίστανται περιορισμοί για την απόδειξη, με τα μέσα που κάθε δικαιούχος κρίνει πρόσφορα, της προβαλλόμενης φήμης, στοιχείο που κατά κανόνα δεν προκύπτει από τα επίσημα έγγραφα.

86. Στην ίδια αυτή συλλογιστική εντάσσονται τα απαιτούμενα στις περιπτώσεις μη καταχωρισμένων σημάτων αποδεικτικά στοιχεία. Στον βαθμό κατά τον οποίον, λόγω της ιδίας φύσεώς τους, τα σημεία αυτά στερούνται επίσημων καταγραφών, είναι κατανοητή η μεγαλύτερη ασάφεια κατά την περιγραφή των μέσων προς απόδειξη της χρήσεώς τους και των συναρτώμενων με αυτά δικαιωμάτων, ακριβώς προς αποφυγή αυστηρής τυπολατρίας σε πεδίο όπου δεν είναι δυνατή η τήρηση τέτοιων τύπων.

87. Κατά τα λοιπά, τα αποδεικτικά στοιχεία που πρέπει να προσκομίσει ο δικαιούχος μη καταχωρισμένου σημείου, οσάκις αντιτίθεται στην καταχώριση νέου σήματος, συνδέονται κυρίως με το προβαλλόμενο από αυτόν υποκειμενικό δικαίωμα. Η απόκτηση, η ισχύς και η έκταση της προστασίας των εν λόγω μη καταχωρισμένων σημάτων μπορούν να αποδειχθούν εάν, σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες (ή, κατά περίπτωση, κάτι που δεν συμβαίνει εν προκειμένω, σύμφωνα με τους κανόνες του δικαίου της Ένωσης), έχει αναγνωριστεί στον δικαιούχο τους προγενέστερο δικαίωμα χρήσεως του σημείου και απαγορεύσεως της χρήσεως μεταγενέστερων σημείων.

88. Κατά συνέπεια, η επιβολή συγκεκριμένου τύπου ως προς τα αποδεικτικά μέσα αφ’ ης στιγμής το νομοθετικό κείμενο έχει επιλέξει συνειδητώς (ορθώς, κατά την άποψή μου) να παράσχει ορισμένη ελευθερία θα ισοδυναμούσε με αναδιατύπωση του κειμένου του κανονισμού εφαρμογής κατά τρόπο μη συνάδοντα με τη βούληση του νομοθέτη της Ένωσης.

89. Δεύτερον, θα μπορούσε, υποθετικώς, να γίνει δεκτή η απαίτηση να προσκομίζεται μετάφραση των εθνικών κανόνων των οποίων γίνεται επίκληση με την ανακοπή οσάκις ο καθού (ήτοι, ο αιτών την καταχώριση του σήματος) δεν είναι σε θέση να τους κατανοήσει. Αρκεί, ωστόσο, να υπομνησθεί ότι, εν προκειμένω, ο αιτών, K. Iliev, είχε ομοίως τη βουλγαρική ιθαγένεια, χωρίς ουδέποτε να αμφισβητηθεί ότι κατείχε τη γλώσσα του εν λόγω κράτους μέλους.

90. Τρίτον, θα ήταν ιδιαιτέρως βεβιασμένη η επίκληση της ομοιότητας των τύπων βάσει του άρθρου 94, στοιχείο βʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, δυνάμει του οποίου τα εθνικά δικαστήρια καλούνται, πλην του κειμένου των υποβαλλόμενων ερωτημάτων, να παραθέτουν το περιεχόμενο των εφαρμοστέων εν προκειμένω εθνικών διατάξεων και, ενδεχομένως, τη σχετική εθνική νομολογία. Τα έγγραφα αυτά βοηθούν το Δικαστήριο να κατανοήσει καλύτερα το νομικό ζήτημα που άγεται ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, καθοδήγηση που είναι απαραίτητη για την έκδοση erga omnes αποφάσεως επί της ερμηνείας νομοθετικού κειμένου.

91. Είναι σαφέστατο ότι δεν υφίσταται καμία ομοιότητα με τις διαδικασίες ανακοπής κατά της καταχωρίσεως σήματος. Στις τελευταίες αυτές διαδικασίες, σκοπός των αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με το εθνικό δίκαιο ή των αναφορών σε αυτό είναι η στήριξη ενός υποκειμενικού δικαιώματος έναντι δικαιώματος αντιδίκου, στο πλαίσιο διοικητικής διαδικασίας inter partes, το αποτέλεσμα της οποίας ασκεί επιρροή μόνο στα μέρη αυτά. Είναι περιττό να σημειωθεί ότι η δικαιοδοτική αρμοδιότητα του Δικαστηρίου κατά την απάντηση στα προδικαστικά ερωτήματα δεν συγκρίνεται με αυτήν των οργάνων του EUIPO.

92. Συνεπώς, δεν διαπιστώνω στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση καμία παράβαση του άρθρου 8, παράγραφος 4, του κανονισμού 207/2009, σε συνδυασμό με τον κανόνα 19, παράγραφος 2, του κανονισμού εφαρμογής, καθ’ ο μέρος κρίθηκε, ιδίως στις σκέψεις της 69, 70 και 81, ότι δεν υφίστανται τυπικής φύσεως απαιτήσεις σχετικά με την απόδειξη του περιεχομένου της εθνικής νομοθεσίας.

93. Επομένως, ο δεύτερος λόγος αναιρέσεως δεν μπορεί να γίνει δεκτός, όπερ, σε συνδυασμό με την απόρριψη του πρώτου λόγου αναιρέσεως, επάγεται την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως στο σύνολό της.

94. Δεδομένου ότι το EUIPO κατ’ ουσίαν ηττήθηκε και η Group OOD υπέβαλε σχετικό αίτημα, το EUIPO πρέπει, δυνάμει του άρθρου 138, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.

VI. Πρόταση

95. Βάσει των προεκτεθέντων, προτείνω στο Δικαστήριο: 1) Να απορρίψει την αίτηση αναιρέσεως. 2) Να καταδικάσει το EUIPO στα δικαστικά έξοδα.

( 1 ) Γλώσσα του πρωτοτύπου: η ισπανική.

( 2 ) Κανονισμός του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2009, για το κοινοτικό σήμα (ΕΕ 2009, L 78, σ. 1).

( 3 ) Απόφαση της 29ης Ιουνίου 2016, Group OOD κατά EUIPO – Iliev (Group Company TOURISM & TRAVEL) (T-567/14, EU T:2016:371, στο εξής: αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση).

( 4 ) Η τελευταία έκδοση του νομοθετικού αυτού κειμένου, ο κανονισμός (ΕΕ) 2017/1001 [της 14ης Απριλίου 2017· ΕΕ 2017, L 154, σ. 1], ο οποίος δεν έχει κατά χρόνον εφαρμογή στην υπό κρίση υπόθεση, είναι αποτέλεσμα των αλλαγών που επήλθαν με τον κανονισμό (ΕΕ) 2015/2424 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2015, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) 207/2009 του Συμβουλίου, για το κοινοτικό σήμα, και του κανονισμού (ΕΚ) 2868/95 της Επιτροπής, περί της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) 40/94 του Συμβουλίου, για το κοινοτικό σήμα, και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) 2869/95 της Επιτροπής, σχετικά με τα πληρωτέα προς το Γραφείο Εναρμόνισης στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς τέλη (εμπορικά σήματα, σχέδια και υποδείγματα) (ΕΕ 2015, L 341, σ. 21).

( 5 ) Υποσημείωση που αφορά αποκλειστικώς το πρωτότυπο κείμενο των παρουσών προτάσεων στα ισπανικά.

( 6 ) Κανονισμός (ΕΚ) 2868/95 της Επιτροπής, της 13ης Δεκεμβρίου 1995, περί της εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) 40/94 του Συμβουλίου, για το κοινοτικό σήμα (ΕΕ 1995, L 303, σ. 1· στο εξής: κανονισμός εφαρμογής), όπως τροποποιήθηκε εσχάτως με τον παρατεθέντα στην υποσημείωση 4 κανονισμό 2015/2424.

( 7 ) Δελτίο κοινοτικών σημάτων αριθ. 72/2012, της 16ης Απριλίου 2012.

( 8 ) Για τη διεθνή ταξινόμηση των προϊόντων και των υπηρεσιών με σκοπό την καταχώριση σημάτων, της 15ης Ιουνίου 1957, όπως έχει αναθεωρηθεί και τροποποιηθεί.

( 9 ) Απόφαση της 2ας Ιουνίου 2014 (υπόθεση R 1587/2013-4)· στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση.

( 10 ) Βουλγαρικός νόμος περί σημάτων και γεωγραφικών ενδείξεων (στο εξής: βουλγαρικός νόμος περί σημάτων).

( 11 ) Βλ. σκέψεις 52 έως 56 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

( 12 ) Παραθέτει την απόφαση της 3ης Οκτωβρίου 2013, Rintisch κατά ΓΕΕΑ (C‑120/12 P, EU:C:2013:638), επισημαίνοντας ότι, με αυτήν, το Δικαστήριο είχε κρίνει ότι το τμήμα προσφυγών οφείλει να ασκεί με φειδώ τη διακριτική του ευχέρεια οσάκις τα έγγραφα που πρέπει να προσκομισθούν προς στήριξη της ανακοπής απαριθμούνται αυστηρώς και περιοριστικώς στον κανόνα 19, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, σημείο ii, του κανονισμού 2868/95. Τούτο δεν ίσχυε εν προκειμένω, λαμβανομένου υπόψη του γράμματος του κανόνα 19, παράγραφος 2, στοιχείο δʹ, του εν λόγω κανονισμού.

( 13 ) Σκέψεις 57 έως 61 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

( 14 ) Σκέψεις 69 και 70 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

( 15 ) Απόφαση της 27ης Μαρτίου 2014 (C-530/12 P, EU:C:2014:186).

( 16 ) Σκέψεις 77 έως 82 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

( 17 ) Παραθέτει, συναφώς, την απόφαση της 5ης Ιουλίου 2011, Edwin κατά EUIPO (C-263/09 P, EU:C:2011:452, σκέψη 50).

( 18 ) Παραθέτει, στο πλαίσιο αυτό, την απόφαση της 21ης Ιουλίου 2016, EUIPO κατά Grau Ferrer (C-597/14 P, EU:C:2016:579, σκέψη 27), η οποία είναι μεταγενέστερη της εν προκειμένω αναιρεσιβαλλομένης.

( 19 ) Βλ., συναφώς, απόφαση της 13ης Μαρτίου 2007, ΓΕΕΑ κατά Kaul (C-29/05 P, EU:C:2007:162, σκέψη 48).

( 20 ) Απόφαση της 5ης Ιουλίου 2011, Edwin κατά ΓΕΕΑ (C-263/09 P· EU:C:2011:452, σκέψη 50).

( 21 ) Όπ.π., σκέψη 49. Ο εν λόγω κανόνας έχει ως εξής: «Η προς το [EUIPO] αίτηση για την κήρυξη έκπτωσης ή ακυρότητας […] περιέχει: […] β) όσον αφορά τους λόγους επί των οποίων βασίζεται η αίτηση: […] iii) σε περίπτωση αίτησης δυνάμει του άρθρου 52, παράγραφος 2, του κανονισμού, στοιχεία από τα οποία να προκύπτει το δικαίωμα που προβάλλεται ως λόγος ακυρότητας καθώς και τα στοιχεία από τα οποία να προκύπτει ότι ο αιτών είναι κάτοχος προγενέστερου δικαιώματος σύμφωνα με το άρθρο 52 παράγραφος 2 του κανονισμού, ή ότι νομιμοποιείται, σύμφωνα με το εφαρμοστέο εθνικό δίκαιο, να επικαλεστεί αυτό το δικαίωμα» (η υπογράμμιση δική μου).

( 22 ) Προϋποθέσεις εφαρμογής των στοιχείων αʹ και βʹ, αντιστοίχως, του άρθρου 8, παράγραφος 4, του κανονισμού 207/2009.

( 23 ) Αποσπώ το χωρίο αυτό, προσαρμόζοντάς το στη διαδικασία ανακοπής, από τις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Υ. Bot στην υπόθεση ΓΕΕΑ κατά National Lottery Commission (C‑530/12 P, EU:C:2014:782, σημείο 94).

( 24 ) Απόφαση της 27ης Μαρτίου 2014, ΓΕΕΑ κατά National Lottery Commission (C-530/12 P, EU:C:2014:186, σκέψη 43).

( 25 ) Βλ., αποφάσεις της 21ης Ιουλίου 2016, EUIPO κατά Grau Ferrer (C-597/14 P, EU:C:2016:579, σκέψεις 26 και 27), και της 18ης Ιουλίου 2013, New Yorker SHK Jeans κατά ΓΕΕΑ (C‑621/11 P, EU:C:2013:484, σκέψεις 28 και 29).

( 26 ) Απόφαση της 27ης Μαρτίου 2014, ΓΕΕΑ κατά National Lottery Commission (C-530/12 P, EU:C:2014:186, σκέψεις 41 έως 44.)

( 27 ) Όπ.π., σκέψη 45.

( 28 ) Η υπογράμμιση δική μου.

( 29 ) Ιδίως, τα τμήματα προσφυγών, λόγω των λειτουργιών που επιτελούν.

( 30 ) Απόφαση της 5ης Απριλίου 2017, EUIPO κατά Szajner (C-598/14 P, EU:C:2017:265, σκέψη 38 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).

( 31 ) Ούτως απεφάνθη, ορθώς κατά την άποψή μου, το Γενικό Δικαστήριο με διάφορες αποφάσεις του. Βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 2ας Μαρτίου 2013, El Corte Inglés κατά ΓΕΕΑ – Chez Gerard (CLUB GOURMET) (T-571/11, EU:T:2013:145, σκέψεις 38 έως 41).

( 32 ) Στο σημείο 62 του δικογράφου της αιτήσεως αναιρέσεως, το EUIPO φαίνεται να δέχεται την άποψη ότι αρκεί μια αρχή αποδείξεως.

( 33 ) Αντιθέτως, προς διασφάλιση του γενικού συμφέροντος, το EUIPO οφείλει να εξετάζει, αυτεπαγγέλτως, τα πραγματικά περιστατικά εκ των οποίων μπορεί να αποδειχθεί ότι το σημείο του οποίου ζητείται η καταχώριση εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής κάποιου, ή πολλών, από τους απόλυτους λόγους απαραδέκτου του άρθρου 7 του κανονισμού 207/2009. Βλ., συναφώς, Bender, A. «XI. Verfahren vor dem HABM», σε Fezer, K.-H., Handbuch der Markenpraxis – Band 1, Markenverfahrensrecht, εκδόσεις C.H. Beck, Μόναχο, 2007, σ. 497.

( 34 ) Η δυνατότητα αυτή ισχύει για όλες τις διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αφορούν σχετικούς λόγους απαραδέκτου, καθόσον, σε αντίθεση με την παράγραφο 1, καμία εξαίρεση δεν προβλέπεται ως προς το σημείο αυτό.

( 35 ) Βλ. σύνοψη νομολογίας στις προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Μ. Szpunar στην υπόθεση EUIPO κατά Grau Ferrer (C-597/14 P, EU:C:2016:2, σημεία 40 έως 53).

( 36 ) Απόφαση της 4ης Μαΐου 2017, Comercializadora Eloro κατά EUIPO (C-71/16 P, EU:C:2017:345, σκέψη 55 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).

( 37 ) Όπ.π., σκέψη 56 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία.

( 38 ) Όπ.π., σκέψη 59 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία.

( 39 ) Υφίσταται έτερο όριο το οποίο, καθ’ ο μέρος αφορά τον κανόνα 19, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, σημείο ii, του κανονισμού εφαρμογής, δεν ασκεί εν προκειμένω επιρροή: κατά το Δικαστήριο, πρέπει να γίνει δεκτό ότι ο ανακόπτων γνωρίζει, πριν καν ασκήσει την ανακοπή του, ποια ακριβώς έγγραφα πρέπει να καταθέσει προς στήριξή της, δεδομένου ότι ο κανόνας αυτός τα απαριθμεί με ακριβή και εξαντλητικό τρόπο. Στην περίπτωση αυτή, η διακριτική του ευχέρεια πρέπει να ασκείται με φειδώ και να γίνονται δεκτά τα εκπροθέσμως προσκομισθέντα έγγραφα μόνον εάν οι σχετικές με την κατάθεσή τους περιστάσεις δικαιολογούν την καθυστέρηση που επέδειξε ο αναιρεσείων κατά την υποβολή τους (απόφαση της 3ης Οκτωβρίου Rintisch κατά ΓΕΕΑ, C-120/12 P, EU:C:2013:638, σκέψη 39).

( 40 ) Απόφαση της 21ης Ιουλίου 2016, EUIPO κατά Grau Ferrer (C-597/14 P, EU:C:2016:579, σκέψη 27).

( 41 ) Σημεία 48 έως 53 του δικογράφου της αιτήσεως αναιρέσεως.

( 42 ) Ούτως προκύπτει από τη σκέψη 10 της αποφάσεως της 21ης Ιουλίου 2016, EUIPO κατά Grau Ferrer (C-597/14 P, EU:C:2016:579).

( 43 ) Προτάσεις της γενικής εισαγγελέα J. Kokott στην υπόθεση EUIPO κατά Szajner (C-598/14 P, EU:C:2016:915, σημείο 54 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).

( 44 ) Το Δικαστήριο, με την απόφαση της 21ης Ιουλίου 2016, EUIPO κατά Grau Ferrer (C-597/14 P, EU:C:2016:579, σκέψη 27), συγκρίνοντας προηγουμένως, με τη σκέψη της 23, την απόδοση του κανόνα 50 στη γερμανική, την ισπανική και την αγγλική γλώσσα (αναφέρονται σε «επιπρόσθετα» γεγονότα και στοιχεία) με τη γαλλική απόδοσή του (η οποία κάνει λόγο για «νέα ή συμπληρωματικά» γεγονότα και στοιχεία), αποκλείει τη δυνατότητα προσκομίσεως «νέων» αποδεικτικών στοιχείων.

( 45 ) Απόφαση της 21ης Ιουλίου 2016, EUIPO κατά Grau Ferrer (C-597/14 P, EU:C:2016:579, σκέψη 26).

( 46 ) Με την ίδια αυτή σκέψη της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο παραπέμπει, επιπλέον, σε έτερο χωρίο (σκέψη 35) της εν λόγω αποφάσεως, στο οποίο γίνεται αναφορά σε πληθώρα αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με τη χρήση του μη καταχωρισμένου σήματος.

( 47 ) Διάταξη του Δικαστηρίου της 3ης Ιουνίου 2015, The Sunrider Corporation κατά ΓΕΕΑ (C‑142/14 P, EU:C:2015:371, σκέψη 56).

( 48 ) Στην ίδια απόφαση παρατίθεται και αυτή της 18ης Ιουλίου 2013, New Yorker SHK Jeans κατά ΓΕΕΑ (C-621/11 P, EU:C:2013:484, σκέψεις 28 και 30).

( 49 ) Εξ όσων διημείφθησαν κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση προκύπτει ότι η Group OOD περιορίστηκε, ενώπιον του τμήματος προσφυγών, να θέσει έναν σταυρό στο τετραγωνίδιο σχετικά με το βουλγαρικό δίκαιο στο αντίστοιχο έντυπο, χωρίς περαιτέρω λεπτομέρειες ως προς τις συγκεκριμένες διατάξεις που επικαλείτο. Το γεγονός αυτό εξηγεί τόσο το σημείο 4 της αποφάσεως του τμήματος προσφυγών, κατά το οποίο: «the table “national law”annexed to the Guidelines could be helpful but would not relieve the opponent from filing proof of the respective national law», όσο και την απόφαση του τμήματος ανακοπών, στο τέταρτο εδάφιο της οποίας υπό τον τίτλο «The law governing the sign», αναφέρεται ρητώς ότι: «It is not sufficient to make a general reference to the national law, which is listed merely for information purposes in the ‘Table with National Legislation’ of the Office’s Manual Concerning Opposition on Article 8(4) CTMR».

( 50 ) Στο σημείο 71 του δικογράφου της αιτήσεως αναιρέσεως, το EUIPO αναπτύσσει τα δύο αυτά επιχειρήματα υποστηρίζοντας ότι, ήδη κατά το στάδιο της ανακοπής, ο ανακόπτων υποχρεούται να προσκομίσει όσο το δυνατόν περισσότερα αποδεικτικά στοιχεία σε σχέση με το εθνικό δίκαιο που επικαλείται.

( 51 ) Βλ., EUIPO, οδηγίες για την εξέταση των σημάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Μέρος Γ – Ανακοπή – Τμήμα 4 – Δικαιώματα προβλεπόμενα στο άρθρο 8, παράγραφοι 4 και 4α του Κανονισμού για το σήμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης [ως ίσχυε την 1η Αυγούστου 2016], σ. 40.

( 52 ) Νυν άρθρο 97 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 2017 (ΕΕ 2017, L 154, σ. 1).

( 53 ) Σκέψη 81 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

( 54 ) Βλ. σημείο 53 των παρουσών προτάσεων και εκεί παρατιθέμενη νομολογία.

( 55 ) Σκέψη 57 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως.

( 56 ) Όπ.π., σκέψη 56.

( 57 ) Όπ.π., σκέψη 61.