ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ 17ΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1987. - ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. - ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΚΡΑΤΟΥΣ - ΕΚΠΡΟΘΕΣΜΗ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΧΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΩΝ - ΑΡΝΗΣΗ ΚΑΤΑΒΟΛΗΣ ΤΟΚΩΝ ΥΠΕΡΗΜΕΡΙΑΣ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 70/86.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1987 σελίδα 03545



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

Κοινοτικό δίκαιο - Αρχές - Ανωτέρα βία - 'Εννοια

Περίληψη

Η έννοια της ανωτέρας βίας αναφέρεται κυρίως, εκτός των ιδιομορφιών σε ειδικούς τομείς όπου χρησιμοποιείται, σε εξωτερικές περιστάσεις που καθιστούν αδύνατη την πραγματοποίηση της συγκεκριμένης ενέργειας . Ακόμη κι αν δεν προϋποθέτει απόλυτη αδυναμία, απαιτεί ωστόσο την ύπαρξη ασυνήθων δυσχερειών, ανεξαρτήτων από τη βούληση του προσώπου, που παρίστανται αναπόφευτκες, έστω και αν καταβληθεί κάθε δυνατή επιμέλεια .

Διάδικοι

Στην υπόθεση 70/86,

Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από το νομικό της σύμβουλο Δημήτριο Γκουλούση και τον John Forman, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γεώργιο Κρεμλή, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,

προσφεύγουσα,

κατά

Ελληνικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενης από τον Γιάννο Κρανιδιώτη, ειδικό γραμματέα του Υπουργείου Εξωτερικών, επικουρούμενο από τον Στέλιο Περράκη, νομικό σύμβουλο στην Υπηρεσία Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων του Υπουργείου Εξωτερικών, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο την ελληνική πρεσβεία,

καθής,

που έχει ως αντικείμενο να αναγνωριστεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία, μη εγγράφοντας τις χρηματικές συνεισφορές που βασίζονται στο ακαθάριστο εθνικό προϊόν για το μήνα Ιούνιο του 1983 κατά την πρώτη εργάσιμη ημέρα του μήνα αυτού, συγκεκριμένα την 1η Ιουνίου, όπως ορίζει το άρθρο 10, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού ( ΕΟΚ, Ευρατόμ, ΕΚΑΧ ) 2891/77 του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 1970 περί της εφαρμογής της αποφάσεως της 21ης Απριλίου 1970 περί της αντικαταστάσεως των χρηματικών συνεισφορών των κρατών μελών από ίδιους πόρους των Κοινοτήτων ( ΕΕ ειδ . έκδ . 01/002, σ . 64 ), και αρνούμενη εν συνεχεία να πληρώσει τόκο σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού αυτού, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

συγκείμενο από τους Mackenzie Stuart, πρόεδρο, Κ . Κακούρη και F . Schockweiler, προέδρους τμήματος, G . Bosco, T . Koopmans, U . Everling, R . Joliet, J . C . Moitinho de Almeida και G . C . Rodriguez Iglesias, δικαστές

γενικός εισαγγελέας : C . O . Lenz

γραμματέας : B . Pasteur, υπάλληλος διοικήσεως

λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 10ης Μαρτίου 1987,

αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 2ας Ιουνίου 1987,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 11 Μαρτίου 1986, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία, εγγράφοντας εκπροθέσμως τις χρηματικές συνεισφορές για το μήνα Ιούνιο 1983 στο λογαριασμό της Επιτροπής και αρνούμενη να καταβάλει τους τόκους που προβλέπονται λόγω της εκπρόθεσμης αυτής καταβολής, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το κοινοτικό δίκαιο .

2 Το άρθρο 10, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 2891/77 του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1977, περί αντικαταστάσεως των χρηματικών συνεισφορών των κρατών μελών από ίδιους πόρους των Κοινοτήτων ( ΕΕ ειδ . έκδ . 01/002, σ . 64 ), ορίζει ότι : "Η εγγραφή των πόρων ΦΠΑ ή, ενδεχομένως, των χρηματικών συνεισφορών που βασίζονται επί του ακαθαρίστου εθνικού προϊόντος, διενεργείται κατά την πρώτη εργάσιμη ημέρα κάθε μηνός και τούτο ανά δωδέκατο των ποσών που προκύπτουν από τον προϋπολογισμό εκ της πηγής αυτής ".

3 Το άρθρο 11 του ίδιου κανονισμού ορίζει ότι : "Κάθε καθυστέρηση των εγγραφών στο λογαριασμό που αναφέρεται στο άρθρο 9, παράγραφος 1, οδηγεί στην πληρωμή, από το κράτος μέλος για το οποίο πρόκειται, τόκου του οποίου το επιτόκιο ισούται προς το υψηλότερο προεξοφλητικό επιτόκιο, το οποίο ίσχυε στα κράτη μέλη κατά την ημέρα της λήξεως της προθεσμίας . Το επιτόκιο αυτό προσαυξάνεται κατά 0,25% για κάθε μήνα καθυστερήσεως . Το επιτόκιο που προσηυξήθη κατ' αυτό τον τρόπο εφαρμόζεται σε ολόκληρη την περίοδο καθυστερήσεως ".

4 Η Γενική Διεύθυνση Προϋπολογισμού της Επιτροπής, διαπιστώνοντας ότι οι χρηματικές συνεισφορές της Ελληνικής Δημοκρατίας για τον Ιούνιο 1983 δεν είχαν εγγραφεί στο λογαριασμό της Επιτροπής κατά την πρώτη εργάσιμη ημέρα του μήνα αυτού ( 1η Ιουνίου ), αλλά δύο ημέρες αργότερα, στις 3 Ιουνίου, ζήτησε από την Ελληνική Δημοκρατία να πιστώσει το λογαριασμό αριθ . 242174 "Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων - GΑΟ", στην Τράπεζα της Ελλάδος με το ποσό των τόκων που οφείλονταν σύμφωνα με το άρθρο 11 του ίδιου κανονισμού ( 1 165 542,18 δρχ .)

5 Μη συμφωνώντας με τον ισχυρισμό που προέβαλαν οι Ελληνικές αρχές, κατά τον οποίο οι εν λόγω τόκοι υπερημερίας δεν οφείλονταν κατά το μέτρο που η καθυστέρηση της εγγραφής οφειλόταν σε γενική απεργία των υπαλλήλων των τραπεζών, την 1η και 2α Ιουνίου, η οποία έπρεπε να λογιστεί ως περίπτωση ανωτέρας βίας, η Επιτροπή απηύθυνε στην ελληνική κυβέρνηση έγγραφη όχληση, κατόπιν δε αιτιολογημένη γνώμη . 'Οταν η κυβέρνηση δήλωσε ότι εμμένει στην άποψή της, η Επιτροπή άσκησε ενώπιον του Δικαστηρίου την παρούσα προσφυγή .

6 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται τα πραγματικά περιστατικά και οι ισχυρισμοί των διαδίκων . Τα στοιχεία αυτά του φακέλου δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω, παρά μόνον καθόσον απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο .

7 Η Επιτροπή δέχεται ότι σε περίπτωση ανωτέρας βίας η καθυστέρηση της εγγραφής των χρηματικών συνεισφορών δεν έχει ως συνέπεια την υποχρέωση, για το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, να πληρώσει τους τόκους υπερημερίας που προβλέπονται από το άρθρο 11 του κανονισμού 2891/77 . Αλλά, στην προκειμένη περίπτωση, η απεργία την οποία επικαλείται η ελληνική κυβέρνηση δεν αποτελεί γεγονός ξένο προς αυτή, οι δε συνέπειές της δεν ήταν αναπόφευκτες, δεδομένου ότι η πραγματοποίησή της ήταν γνωστή εκ των προτέρων, ή, τουλάχιστον, μπορούσε να προβλεφθεί .

8 Πρέπει να υπενθυμιστεί η πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, κατά την οποία η έννοια της ανωτέρας βίας αναφέρεται κυρίως, εκτός των ιδιομορφιών σε ειδικούς τομείς όπου χρησιμοποιείται, σε εξωτερικές περιστάσεις που καθιστούν αδύνατη την πραγματοποίηση της συγκεκριμένης ενέργειας . Ακόμη κι αν δεν προϋποθέτει απόλυτη αδυναμία, απαιτεί ωστόσο την ύπαρξη ασυνήθων δυσχερειών, ανεξαρτήτων από τη βούληση του προσώπου, που παρίστανται αναπόφευκτες, έστω και αν καταβληθεί κάθε δυνατή επιμέλεια ( πιο πρόσφατη η απόφαση της 12ης Ιουλίου 1984, Valsabbia, 209/83, Συλλογή 1984, σ . 3089 ).

9 Οι προϋποθέσεις αυτές δεν πληρούνται στην προκειμένη υπόθεση . Πράγματι, όπως προκύπτει από το φάκελο, τουλάχιστον από τις 25 Μαΐου είχαν ανακοινωθεί από τον τύπο για την 26η και 27η Μαΐου απεργίες που αφορούσαν περισσότερες επαγγελματικές κατηγορίες, μεταξύ των οποίων και οι υπάλληλοι των τραπεζών . Στις 29 Μαΐου, ο τύπος προέβλεψε τη συνέχιση της κινητοποίησης των εργαζομένων και ανέγραψε ότι από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις είχε δοθεί εντολή απεργίας για την 1η και 2α Ιουνίου . Επομένως, η απεργία που πράγματι πραγματοποιήθηκε κατά τις ημέρες εκείνες, μπορούσε να προβλεφθεί, άρα η καθυστέρηση της εγγραφής των επίμαχων χρηματικών συνεισφορών μπορούσε να είχε αποφευχθεί .

10 Χωρίς να χρειάζεται να εξεταστεί αν, στην περίπτωση της ανωτέρας βίας, τα κράτη υποχρεούνται ή όχι στην πληρωμή των τόκων που προβλέπονται από το άρθρο 11 του κανονισμού 2891/77, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, στην προκειμένη περίπτωση, η απεργία την οποία επικαλείται η ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί να λογιστεί ως περίπτωση ανωτέρας βίας .

11 Πρέπει να γίνει δεκτό ότι η Ελληνική Δημοκρατία εγγράφοντας εκπροθέσμως στο λογαριασμό της Επιτροπής τις χρηματικές συνεισφορές για τον Ιούνιο 1983 και αρνούμενη την καταβολή των τόκων που προβλέπονται από το άρθρο 11 του κανονισμού 2891/77 σε περίπτωση εκπρόθεσμης εγγραφής, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

12 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα . Δεδομένου ότι η Ελληνική Δημοκρατία ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα έξοδα .

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

αποφασίζει :

1)Η Ελληνική Δημοκρατία, εγγράφοντας εκπροθέσμως στο λογαριασμό της Επιτροπής τις χρηματικές συνεισφορές για τον Ιούνιο 1983 και αρνούμενη την καταβολή των τόκων που προβλέπονται από το άρθρο 11 του κανονισμού 2891/77 σε περίπτωση καθυστερήσεως της εγγραφής, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη .

2)Καταδικάζει την Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα .