ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΤΡΙΤΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 31ΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1989. - MARION KLEIN ΚΑΤΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. - ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ - ΕΘΕΛΟΥΣΙΑ ΕΞΟΔΟΣ - ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΕΠΙΔΟΜΑΤΟΣ ΣΤΕΓΗΣ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 307/87.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1989 σελίδα 00125



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

Υπάλληλοι - Αποδοχές - Οικογενειακά επιδόματα - Επίδομα στέγης - Προϋποθέσεις χορηγήσεως - Σύζυγος δικαιούχος αποζημιώσεως λόγω οριστικής λήξεως των καθηκόντων - Εξομοίωση με εισόδημα που προκύπτει από κερδοσκοπική επαγγελματική δραστηριότητα - Δεν επιτρέπεται

(Κανονισμός υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων, παράρτημα VΙΙ, άρθρο 1, παράγραφος 3)

Περίληψη

Για τη χορήγηση του επιδόματος στέγης, τα εισοδήματα του συζύγου που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την έννοια του άρθρου 1, παράγραφος 3, του παραρτήματος VΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, είναι εκείνα που προκύπτουν από κερδοσκοπική επαγγελματική δραστηριότητα.

Δεν μπορεί να εξομοιωθεί προς τέτοιο εισόδημα η αποζημίωση λόγω εθελουσίας εξόδου που λαμβάνει ο υπάλληλος ο οποίος υπήχθη σε μέτρο οριστικής λήξεως καθηκόντων.

Διάδικοι

Στην υπόθεση 307/87,

Μarion Klein, πρώην υπάλληλος της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, κάτοικος Τimianvej, 7, 8600 Silkeborg, Δανία, εκπροσωπούμενη από τον Georges Vandersanden, δικηγόρο Βρυξελλών, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο το δικηγόρο Αlex Schmitt, 13 Boulevard Royal,

προσφεύγουσα,

κατά

Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από το νομικό της σύμβουλο, Joseph Griesmar, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γεώργιο. Κρεμλή, μέλος της νομικής υπηρεσίας της Επιτροπής, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,

καθής

που έχει ως αντικείμενο την ακύρωση της αποφάσεως της Επιτροπής, η οποία στηρίζεται στο άρθρο 1, παράγραφος 3, του παραρτήματος VΙΙ, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημα της προσφεύγουσας να της χορηγηθεί το επίδομα στέγης που προβλέπει το άρθρο 67, παράγραφος 1, περίπτωση α), του εν λόγω κανονισμού,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα)

συγκείμενο από τους F. Grevisse, πρόεδρο τμήματος, J. C. Μoitinho de Almeida και Μ. Ζuleeg, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: F. Jacobs

γραμματέας: Β. Ρastor, υπάλληλος διοικήσεως

λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 1ης Δεκεμβρίου 1988,

αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 7ης Δεκεμβρίου 1988,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στις 8 Οκτωβρίου 1987 στη γραμματεία του Δικαστηρίου η Μarion Klein, πρώην υπάλληλος της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, άσκησε προσφυγή με την οποία ζητεί την ακύρωση της αποφάσεως της 17ης Δεκεμβρίου 1986, που επιβεβαιώθηκε στις 10 Ιουλίου 1987, με την οποία η Επιτροπή απέρριψε το αίτημα της προσφεύγουσας να της χορηγηθεί επίδομα στέγης.

2 Η προσφεύγουσα συνταξιοδοτήθηκε για λόγους αναπηρίας από την 1η Μαΐου 1985. Η ενδιαφερομένη εισπράττει, κατ' εφαρμογή του άρθρου 78, εδάφιο 3, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων, σύνταξη αναπηρίας, ο συντελεστής της οποίας ορίστηκε στο 69,1666 % του πρώην βασικού μισθού της, που αντιστοιχεί στο βαθμό LΑ 4, κλιμάκιο 6.

3 Ο σύζυγος της Κlein, υπάλληλος του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, αποχώρησε από την υπηρεσία την 1η Οκτωβρίου 1986, κατ' εφαρμογή των διατάξεων του κανονισμού 3518/85 του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 1985, για τη θέσπιση ειδικών μέτρων που αφορούν την οριστική λήξη των καθηκόντων υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με την ευκαιρία της προσχώρησης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας (ΕΕ L 335, σ. 56).

4 Δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, ο σύζυγος της Κlein εισπράττει αποζημίωση, αποκαλούμενη αποζημίωση λόγω εθελουσίας εξόδου, ίση προς το 70 % του βασικού μισθού που αντιστοιχεί στο βαθμό LΑ 5, κλιμάκιο 5, τον οποίο ελάμβανε κατά το χρόνο της αποχωρήσεώς του. Δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφος 5, του ίδιου κανονισμού, η Κlein εισπράττει, εξάλλου, επίδομα στέγης το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο 1 του παραρτήματος VΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων, στο οποίο παραπέμπει το άρθρο 4, παράγραφος 5, του προαναφερθέντος κανονισμού 3518/85, καθορίστηκε στο 5 % του βασικού μισθού.

5 Η προσφεύγουσα θεωρεί ότι έχει δικαίωμα, αντί του συζύγου της, να της καταβάλλεται το επίδομα στέγης, δυνάμει του άρθρου 1, παράγραφος 4, του παραρτήματος VΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, κατά το γράμμα του οποίου "εφόσον ... δύο σύζυγοι απασχολούμενοι στην υπηρεσία των Κοινοτήτων δικαιούνται και οι δύο του επιδόματος στέγης, τούτο καταβάλλεται μόνο σε εκείνον που έχει τον υψηλότερο βασικό μισθό".

6 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς και η επιχειρηματολογία των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά του φακέλου δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνον καθόσον απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο.

7 Η Επιτροπή, αρνηθείσα να χορηγήσει στην προσφεύγουσα το επίδομα στέγης, στηρίχτηκε στις διατάξεις της παραγράφου 3 του άρθρου 1, του παραρτήματος VΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, το οποίο ορίζει ότι:

"3. Στην περίπτωση που ο/η σύζυγός του ασκεί κερδοσκοπική επαγγελματική δραστηριότητα η οποία αποφέρει επαγγελματικό εισόδημα ανώτερο από τον ετήσιο βασικό μισθό υπαλλήλου του βαθμού C 3 τρίτου κλιμακίου, προσαρμοσμένου σύμφωνα με το διορθωτικό συντελεστή που ορίζεται για το κράτος στο οποίο ο/η σύζυγος ασκεί την επαγγελματική του δραστηριότητα, πριν από την αφαίρεση του φόρου, ο υπάλληλος ο δικαιούμενος του επιδόματος στέγης δεν απολαύει του επιδόματος αυτού, πλην ειδικής αποφάσεως της αρμοδίας για τους διορισμούς αρχής. Εντούτοις, η λήψη του επιδόματος διατηρείται σε όλες τις περιπτώσεις εφόσον οι σύζυγοι έχουν ένα ή περισσότερα συντηρούμενα τέκνα."

8 Κατά την άποψη της Επιτροπής, η αποζημίωση λόγω εθελουσίας εξόδου την οποία λαμβάνει ο υπάλληλος μετά την οριστική λήξη των καθηκόντων του, σύμφωνα με τον προαναφερθέντα κανονισμό 3518/85 του Συμβουλίου, πρέπει να εξομοιωθεί με τα εισοδήματα που προκύπτουν από μια "κερδοσκοπική επαγγελματική δραστηριότητα" κατά την έννοια της παραγράφου 3, του άρθρου 1, του παραρτήματος VΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως.

9 Κατά την Επιτροπή, η αποζημίωση λόγω εθελουσίας εξόδου αποτελεί εισόδημα αντικαταστάσεως το οποίο αποβλέπει στο να εξασφαλίσει τα μέσα επιβιώσεως στον εργαζόμενο ο οποίος δεν έχει πλέον τη δυνατότητα να ασκεί επαγγελματική δραστηριότητα, όπως είναι οι παροχές λόγω ασθενείας που καταβάλλονται από τους οργανισμούς κοινωνικής ασφαλίσεως στον εργαζόμενο ο οποίος έπρεπε να διακόψει τη δραστηριότητά του, οι παροχές λόγω ανεργίας, οι αποζημιώσεις λόγω απολύσεως ή ο μισθός που λαμβάνει ο υπάλληλος κατά του οποίου ελήφθη το πειθαρχικό μέτρο της θέσεως σε αργία. Επομένως, τέτοια εισοδήματα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για την εφαρμογή της εν λόγω παραγράφου 3.

10 Η Επιτροπή προσθέτει ότι, αν η κατάσταση της εθελουσίας εξόδου δεν καλυπτόταν με τη διάταξη αυτή, θα επήρχετο προσβολή της αρχής της ίσης μεταχείρισης. Η ερμηνεία την οποία δίδει η προσφεύγουσα στην ίδια αυτή διάταξη θα είχε τότε ιδίως ως συνέπεια να χορηγείται το επίδομα στέγης σε ένα ζεύγος υπαλλήλων που ανήκουν και οι δύο στην κατηγορία Α, από μόνο το γεγονός ότι ο ένας από τους δύο έτυχε ενός μέτρου εθελουσίας εξόδου, ενώ ένα άλλο ζεύγος, από το οποίο ο σύζυγος είναι υπάλληλος βαθμού κατωτέρου του βαθμού Α, ο άλλος δε δεν είναι υπάλληλος, να μη μπορεί να τύχει αυτού του επιδόματος αν, λαμβανομένων υπόψη των εισοδημάτων που έχει ο σύζυγος που δεν είναι υπάλληλος, εφαρμοζόταν η πιο πάνω παράγραφος 3.

11 Τα επιχειρήματα της Επιτροπής δεν μπορούν να γίνουν δεκτά.

12 Πρέπει καταρχάς να υπογραμμιστεί ότι τα εισοδήματα που λαμβάνονται υπόψη σύμφωνα με την παράγραφο 3, του άρθρου 1, του παραρτήματος VΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, είναι τα εισοδήματα που προκύπτουν από κερδοσκοπική επαγγελματική δραστηριότητα. Εκείνος όμως που υπάγεται στο σύστημα της εθελουσίας εξόδου δεν ασκεί καμιά δραστηριότητα τέτοιας φύσεως. Οπως αναγνωρίζει η ίδια η Επιτροπή, το γράμμα της προαναφερθείσας διάταξης δεν καλύπτει την αποζημίωση που λαμβάνει ο σύζυγος της προσφεύγουσας.

13 Τα επιχειρήματα που προβάλλει η Επιτροπή δεν επιτρέπουν να δοθεί στην προαναφερθείσα διάταξη ερμηνεία η οποία βαίνει πέραν του γράμματός της.

14 Πρώτον, το μέτρο της εθελουσίας εξόδου που προβλέπει ο κανονισμός 3518/85, του οποίου έτυχε ο σύζυγος της Κlein, συνεπάγεται την οριστική λήξη των καθηκόντων. Η κατάσταση του συζύγου της Κlein δεν μπορεί επομένως, αντίθετα προς αυτά που υποστηρίζει η Επιτροπή, να εξομοιωθεί με την κατάσταση εργαζομένου ο οποίος τελεί σε αναρρωτική άδεια ή διατελεί σε ανεργία ή υπαλλήλου κατά του οποίου ελήφθη το πειθαρχικό μέτρο της θέσεως σε αργία. Η κατάστασή του είναι πλησιέστερη προς την κατάσταση του δικαιούχου συντάξεως αναπηρίας ή λόγω αποχωρήσεως από την υπηρεσία, για την οποία η Επιτροπή δέχεται ότι δεν προέρχεται από εισόδημα που προκύπτει από κερδοσκοπική επαγγελματική δραστηριότητα κατά την έννοια της παραγράφου 3, του άρθρου 1, του παραρτήματος VΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως.

15 Δεύτερον, δεν μπορεί να γίνει επίκληση της αρχής της ίσης μεταχείρισης, όπως κάνει η Επιτροπή, για να εμποδιστεί η εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 3, του άρθρου 1, του παραρτήματος VΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως. Η κατάσταση του συζύγου ο οποίος λαμβάνει αποζημίωση λόγω εθελουσίας εξόδου επειδή έπαυσε οριστικά να παρέχει τις υπηρεσίες του δεν μπορεί να συγκριθεί με την κατάσταση του συζύγου ο οποίος συνεχίζει να ασκεί κερδοσκοπική επαγγελματική δραστηριότητα. Αν γινόταν δεκτό το επιχείρημα αυτό, θα έπρεπε επίσης να γίνει δεκτό ότι η μη εφαρμογή της προαναφερθείσας διάταξης στις συντάξεις αναπηρίας και αποχωρήσεως λόγω συμπληρώσεως συνταξίμου υπηρεσίας προσβάλλει την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως, πράγμα που αποκλείει η καθής.

16 Από τις προηγούμενες σκέψεις προκύπτει ότι η απόφαση της Επιτροπής με την οποία απορρίφθηκε το αίτημα της προσφεύγουσας να λάβει το επίδομα στέγης πρέπει να ακυρωθεί.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

17 Κατά το γράμμα του άρθρου 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον διατυπώθηκε σχετικό αίτημα. Δεδομένου ότι η Επιτροπή ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα)

αποφασίζει:

1) Ακυρώνει την απόφαση της 17ης Δεκεμβρίου 1986, με την οποία απορρίφθηκε το αίτημα της προσφεύγουσας να λάβει το επίδομα στέγης.

2) Καταδικάζει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.