ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΕΥΤΕΡΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 23ΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1982. - G. F. KOKS ΚΑΤΑ RAAD VAN ARBEID. - ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ ΤΟΥ CENTRALE RAAD VAN BEROEP ΤΗΣ ΟΥΤΡΕΧΤΗΣ. - ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΤΗΘΕΙ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ - ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΑΝΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΩΝ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 275/81.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1982 σελίδα 03013



Περίληψη

Διάδικοι

Αντικείμενο της υπόθεσης

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

Κοινωνική ασφάλιση διακινουμένων εργαζομένων — Υπαγωγή σ’ ενα σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως — Προϋποθέσεις — Εφαρμογή τής εθνικής νομοθεσίας — Υπαγωγή ενός τών συζύγων σέ ενα σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως η οποία εξαρτάται από τήν υπαγωγή τού ετέρου τών συζύγων στό ίδιο σύστημα — Επιτρεπτό

( Κανονισμός 3 τού Συμβουλίου· κανονισμός 1408/71 τού Συμβουλίου )

Περίληψη

Στήν νομοθεσία τού κάθε κράτους μέλους εναπόκειται νά καθορίζει τίς προϋποθέσεις , υπό τίς οποίες γεννώνται τό δικαίωμα ή η υποχρέωση υπαγωγής σ’ ενα σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως ή σέ κάποιο κλάδο τού εν λόγω συστήματος . Εθνική διάταξη κράτους μέλους , σύμφωνα μέ τήν οποία έγγαμος γυναίκα πού κατοικεί στό εν λόγω κράτος μέλος καί τής οποίας ο σύζυγος δέν ειναι ασφαλισμένος γιά σύνταξη γήρατος διότι ειναι ασφαλισμένος δυνάμει τής νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους , δέν ειναι ούτε αυτή ασφαλισμένη γιά σύνταξη γήρατος , έστω καί άν έχει διαμείνει στό πρώτο κράτος μέλος καί έχει εργασθεί σ’ αυτό ως μισθωτή , δέν ειναι ασυμβίβαστη πρός τίς ισχύουσες διατάξεις τού κοινοτικού δικαίου , εφ’ οσον , στό παρόν στάδιο εξελίξεώς τους , δέν αντιβαίνει πρός τίς τελευταίες τό νά εξαρτούν τά κράτη μέλη τό δικαίωμα τού ενός τών συζύγων νά υπαχθεί σ’ ενα σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως από τήν υπαγωγή καί τού άλλου στό ίδιο σύστημα .

Διάδικοι

Στήν υπόθεση 275/81 ,

πού έχει ως αντικείμενο αίτηση τού Centrale Raad van Beroep τής Ουτρέχτης πρός τό Δικαστήριο , κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ , μέ τήν οποία ζητείται , στό πλαίσιο τής διαφοράς πού εκκρεμεί ενώπιον τού αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ

G . F . KOKS , κατοίκου Boxtel ,

καί

RAAD VAN ARBEID , τού ’s-Hertogenbosch ,

Αντικείμενο της υπόθεσης

η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως πρός τήν ερμηνεία τών άρθρων 12 , παράγραφος 1 , τού κανονισμού 3/58 τού Συμβουλίου , τής 25ης Σεπτεμβρίου 1958 , περί κοινωνικής ασφαλίσεως τών διακινουμένων εργαζομένων καί 13 , παράγραφος 2 α ), τού κανονισμού 1408/71 , τής 14ης Ιουνίου 1971 , περί εφαρμογής τών συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως επί τών μισθωτών εργαζομένων καί τών οικογενειών τους πού διακινούνται εντός τής Κοινότητος ,

Σκεπτικό της απόφασης

1 Μέ διάταξη τής 29ης Σεπτεμβρίου 1981 , η οποία περιήλθε στό Δικαστήριο στίς 19 Οκτωβρίου ιδίου έτους , τό Centrale Raad van Beroep υπέβαλε , δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ , προδικαστικό ερώτημα ως πρός τήν ερμηνεία τών άρθρων 12 , παράγραφος 1 , τού κανονισμού 3/58 τού Συμβουλίου , τής 25ης Σεπτεμβρίου 1958 , περί κοινωνικής ασφαλίσεως τών διακινουμένων εργαζομένων ( PB 1958 , σ . 561 ) καί 13 , παράγραφος 2 α ), τού κανονισμού 1408/71 τού Συμβουλίου , τής 14ης Ιουνίου 1971 , περί εφαρμογής τών συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στούς μισθωτούς καί τίς οικογένειές τους πού διακινούνται εντός τής Κοινότητος ( ΕΕ ειδ . έκδ . 05/001 , σ . 73 ), ωστε νά κριθεί άν συμβιβάζονται μέ τό κοινοτικό δίκαιο ορισμένες διατάξεις τής ολλανδικής νομοθεσίας περί συντάξεων .

2 Τό ερώτημα ανέκυψε στό πλαίσιο διαφοράς μεταξύ τού Raad van Arbeid τού ’s-Hertogenbosch καί ενός ολλανδού υπηκόου , προσφεύγοντος στήν κυρία δίκη , η σύνταξη τού οποίου εμειώθη κατ’ εφαρμογή τής ολλανδικής νομοθεσίας .

3 Ο προσφεύγων στήν κυρία δίκη ειργάσθη στίς Κάτω Χώρες από τό 1926 μέχρι τό 1959 , κυρίως στόν τομέα τών οδικών έργων . Από τής 3ης Σεπτεμβρίου 1959 μέχρι τής 8ης Αυγούστου 1969 , ειργάσθη στήν ίδιο τομέα στή Ομοσπονδιακή Δημοκρατία τής Γερμανίας . Από τής 8ης Αυγούστου 1969 , ανέλαβε εκ νέου εργασία στίς Κάτω Χώρες γιά 4 μήνες μέχρις οτου κατέστη ανίκανος πρός εργασία . Γιά τόν λόγο αυτόν εισέπραξε παροχές , τόσο από γερμανικής , οσο καί από ολλανδικής πλευράς . Η σύζυγός του , ολλανδικής επίσης υπηκοότητος , ειργάσθη στίς Κάτω Χώρες από τό 1962 μέχρι τό 1971 .

4 Τό 1976 , σέ ηλικία 65 ετών , τού εχορηγήθη σύνταξη γήρατος , αλλά τό ποσό της εμειώθη κατά 18 % κατ’ εφαρμογή τής εθνικής νομοθεσίας .

5 Βάσει τής ισχυούσης στίς Κάτω Χώρες νομοθεσίας ( Algemene Ouderdomswet τής 31ης Μα ΐου 1956 καί εκτελεστικά διατάγματα ) χορηγείται σύνταξη γήρατος , κατ’ αρχήν , στούς ασφαλισμένους πού συνεπλήρωσαν τήν ηλικία τών 65 ετών . Ως ασφαλισμένοι λογίζονται κυρίως οσοι κατοικούν στίς Κάτω Χώρες , αλλά όχι οσοι , κατοικούντες στίς Κάτω Χώρες , συνδέονται μέ σύμβαση εργασίας καί ειναι ασφαλισμένοι εκ τού λόγου αυτού δυνάμει ξένων νομοθετικών διατάξεων . Δέν λογίζονται επίσης ασφαλισμένες οι έγγαμες γυναίκες πού κατοικούν στίς Κάτω Χώρες καί τών οποίων ο σύζυγος δέν ειναι ασφαλισμένος δυνάμει τών διατάξεων τής ολλανδικής νομοθεσίας . Κατά κανόνα , οι έγγαμες γυναίκες δέν λαμβάνουν δική τους σύνταξη γήρατος . Η σύνταξη ομως ενός εγγάμου ανδρός ειναι μεγαλύτερη από τήν σύνταξη ενός αγάμου . Προβλέπεται ομοίως μείωση τής συντάξεως κατά 1 % γιά κάθε πλήρες ημερολογιακό έτος , κατά τό οποίο ο δικαιούχος έγγαμος άνδρας ηλικίας από 15 εως 65 ετών δέν ηταν ασφαλισμένος . Η ιδία μείωση εφαρμόζεται καί γιά τήν σύζυγο τού δικαιούχου , γιά κάθε ημερολογιακό έτος κατά τό οποίο , μεταξύ τών ιδίων ως άνω ηλικιών , δέν ηταν ασφαλισμένη .

6 Δυνάμει τής νομοθεσίας αυτής εμειώθη η σύνταξη τού προσφεύγοντος , αφ’ ενός μέν , κατά 9 % τού συνολικού της υψους , λόγω τής εννεαετούς περιόδου κατά τήν οποία ηταν ασφαλισμένος στήν Ομοσπονδιακή Δημοκρατία τής Γερμανίας , αφ’ ετέρου δέ , κατά 9 % τού ιδίου ως άνω ποσού , λόγω τού οτι η σύζυγός του δέν ηταν ασφαλισμένη κατά τήν διάρκεια τής ιδίας περιόδου .

7 Επειδή ανέκυψε τό πρόβλημα άν η νομοθεσία αυτή συμβιβάζεται μέ τό κοινοτικό δίκαιο καί ειδικότερα μέ τούς κανονισμούς 3/58 καί 1408/71 , τό Centrale Raad van Beroep ανέβαλε τήν έκδοση οριστικής αποφάσεως καί υπέβαλε πρός τό Δικαστήριο τό ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα :

«Πρέπει μήπως ο κανόνας ( οπως διατυπώνεται στό άρθρο 12 , παράγραφος 1 , τού κανονισμού 3/58 καί στό άρθρο 13 , παράγραφος 2 , στοιχείο α ), τού κανονισμού 1408/71 ) κατά τόν οποίο ο εργαζόμενος πού απασχολείται στό έδαφος ενός κράτους μέλους , υπόκειται στήν νομοθεσία τού εν λόγω κράτους , νά ερμηνευθεί υπό τήν έννοια οτι ειναι ασυμβίβαστη πρός αυτόν η εθνική διάταξη κράτους μέλους , σύμφωνα μέ τήν οποία έγγαμη γυναίκα πού κατοικεί στό εν λόγω κράτος μέλος , ο δέ σύζυγός της δέν ειναι ασφαλισμένος γιά σύνταξη γήρατος , διότι ειναι ασφαλισμένος βάσει τής νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους , δέν ειναι ούτε η ίδια ασφαλισμένη γιά σύνταξη γήρατος έστω καί άν έχει διαμείνει στό έδαφος τού πρώτου κράτους μέλους καί έχει εργασθεί σέ αυτό ως μισθωτή;»

8 Παρατηρείται οτι τό άρθρο 12 τού κανονισμού 3/58 , καθώς καί τό άρθρο 13 , παράγραφος 2 α ), τού κανονισμού 1408/71 θεσπίζουν , μέ διατύπωση σχεδόν ταυτόσημη , τήν αρχή κατά τήν οποία ο εργαζόμενος , καθ’ ολη τήν διάρκεια τής σταδιοδρομίας του , υπάγεται στήν νομοθεσία τού κράτους μέλους στό έδαφος τού οποίου εργάζεται .

9 Ωστόσο , στήν απόφασή του τής 24ης Απριλίου 1980 ( Coonan 110/79 , Jurispr . σ . 1445 ) τό Δικαστήριο έκρινε ήδη οτι στήν νομοθεσία τού κάθε κράτους εναπόκειται νά καθορίζει τίς προϋποθέσεις , υπό τίς οποίες γεννώνται τό δικαίωμα ή η υποχρέωση υπαγωγής σ’ ενα σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως ή σέ κάποιο κλάδο τού εν λόγω συστήματος .

10 Πρέπει ωστόσο νά υπογραμμισθεί οτι άν καί τά κράτη μέλη έχουν διατηρήσει τήν ελευθερία νά ρυθμίζουν τά ζητήματα πού αναφέρονται στά συστήματα κοινωνικών ασφαλίσεων , ειναι εν τούτοις υποχρεωμένα νά τηρούν τίς ισχύουσες διατάξεις τού κοινοτικού δικαίου .

11 Εκτός από τήν οδηγία 79/7 τού Συμβουλίου , τής 19ης Δεκεμβρίου 1978 , περί τής προοδευτικής εφαρμογής τής αρχής τής ίσης μεταχειρίσεως μεταξύ ανδρών καί γυναικών σέ θέματα κοινωνικής ασφαλίσεως ( ΕΕ ειδ . έκδ . 05/003 , σ . 160 ), η οποία τάσσει στά κράτη μέλη προθεσμία εξι ετών γιά νά θέσουν σέ ισχύ τίς αναγκαίες διατάξεις , δέν υφίσταται κανόνας τού κοινοτικού δικαίου , ο οποίος νά απαγορεύει στά κράτη μέλη νά εξαρτούν τό δικαίωμα τού ενός τών συζύγων νά απολαύει τών αγαθών ενός συστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων από τήν υπαγωγή τού άλλου συζύγου στό ίδιο σύστημα .

12 Συνεπώς , στό παρόν στάδιο εξελίξεως τού κοινοτικού δικαίου , δέν ειναι ασυμβίβαστη πρός τίς ισχύουσες διατάξεις τού κοινοτικού δικαίου , εθνική διάταξη κράτους μέλους , σύμφωνα μέ τήν οποία έγγαμος γυναίκα πού κατοικεί στό εν λόγω κράτος μέλος καί τής οποίας ο σύζυγος δέν ειναι ασφαλισμένος γιά σύνταξη γήρατος , διότι ειναι ασφαλισμένος δυνάμει τής νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους , δέν ειναι ούτε αυτή ασφαλισμένη γιά σύνταξη γήρατος , έστω καί άν έχει διαμείνει στό πρώτο κράτος μέλος καί έχει εργασθεί σ’ αυτό ως μισθωτή .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί τών εξόδων

13 Τά έξοδα στά οποία υπεβλήθη η Επιτροπή , η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στό Δικαστήριο , δέν αποδίδονται . Δεδομένου οτι η παρούσα διαδικασία έχει ως πρός τούς διαδίκους τής κυρίας δίκης τόν χαρακτήρα παρεμπίπτοντος , πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαστηρίου , σ’ αυτό εναπόκειται νά αποφανθεί επί τών δικαστικών εξόδων .

Διατακτικό

Διά ταύτα ,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( δεύτερο τμήμα )

κρίνοντας επί τού ερωτήματος πού τού υπέβαλε τό Centrale Raad van Beroep μέ διάταξη τής 29ης Σεπτεμβρίου 1981 , αποφαίνεται :

Δέν ειναι ασυμβίβαστη πρός τίς ισχύουσες διατάξεις τού κοινοτικού δικαίου , εθνική διάταξη κράτους μέλους , σύμφωνα μέ τήν οποία έγγαμος γυναίκα πού κατοικεί στό εν λόγω κράτος μέλος καί τής οποίας ο σύζυγος δέν ειναι ασφαλισμένος γιά σύνταξη γήρατος , διότι ειναι ασφαλισμένος δυνάμει τής νομοθεσίας άλλου κράτους μέλους , δέν ειναι ούτε αυτή ασφαλισμένη γιά σύνταξη γήρατος , έστω καί άν έχει διαμείνει στό πρώτο κράτος μέλος καί έχει εργασθεί σ’ αυτό ως μισθωτή .