Υπόθεση C‑272/15

Swiss International Air Lines AG

κατά

The Secretary of State for Energy and Climate Change

και

Environment Agency

[αίτηση του Court of Appeal (England & Wales) (Civil Division)

για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]

«Προδικαστική παραπομπή – Οδηγία 2003/87/ΕΚ – Σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου – Υποχρέωση επιστροφής των δικαιωμάτων εκπομπής για τις πτήσεις μεταξύ των κρατών μελών της Ένωσης και των περισσοτέρων από τις τρίτες χώρες – Απόφαση 377/2013/ΕΕ – Άρθρο 1 – Προσωρινή παρέκκλιση – Αποκλεισμός των πτήσεων προς και από αεροδρόμια ευρισκόμενα στην Ελβετία – Διαφορετική μεταχείριση μεταξύ τρίτων κρατών – Γενική αρχή της ίσης μεταχειρίσεως – Δεν έχει εφαρμογή»

Περίληψη – Απόφαση του Δικαστηρίου (τέταρτο τμήμα)

της 21ης Δεκεμβρίου 2016

Περιβάλλον – Ατμοσφαιρική ρύπανση – Οδηγία 2003/87 – Σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου – Υποχρέωση επιστροφής των δικαιωμάτων εκπομπής για τις πτήσεις μεταξύ των κρατών μελών της Ένωσης και των περισσοτέρων από τις τρίτες χώρες – Προσωρινή παρέκκλιση – Διαφορετική μεταχείριση μεταξύ τρίτων κρατών – Επιτρέπεται – Αρχή της ίσης μεταχειρίσεως – Δεν έχει εφαρμογή

(Οδηγία 2003/87 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2008/101, άρθρα 12 § 2α, και 16· απόφαση 377/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, άρθρο 1)

Από την από πλευράς της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως εξέταση της αποφάσεως 377/2013, για προσωρινή παρέκκλιση από την οδηγία 2003/87, σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Κοινότητας, δεν προέκυψε κανένα στοιχείο ικανό να θίξει το κύρος της αποφάσεως αυτής, καθόσον η προσωρινή παρέκκλιση την οποία προβλέπει το άρθρο 1 της αποφάσεως από τις απαιτήσεις που απορρέουν από το άρθρο 12, παράγραφος 2α, και το άρθρο 16 της οδηγίας 2003/87, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2008/101, όσον αφορά την επιστροφή των δικαιωμάτων εκπομπών θερμοκηπίου για τις πτήσεις οι οποίες πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους 2012 μεταξύ των κρατών μελών της Ένωσης και των περισσοτέρων από τις τρίτες χώρες, δεν έχει εφαρμογή, ιδίως, για τις πτήσεις προς και από αεροδρόμια της Ελβετίας.

Πράγματι, η απόφαση 377/2013 αποτελεί μέρος μέτρων ληφθέντων στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της Ένωσης στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων. Ωστόσο, ο χειρισμός των εξωτερικών σχέσεων περιλαμβάνει ευρεία κλίμακα μέτρων, τα οποία δεν περιορίζονται σε μέτρα λαμβανόμενα έναντι του συνόλου των τρίτων χωρών, οπότε μπορούν να αφορούν επίσης μία ή περισσότερες τρίτες χώρες.

Τα θεσμικά και άλλα όργανα της Ένωσης έχουν, στο πλαίσιο των εξωτερικών σχέσεων, ευρεία δυνατότητα λήψεως πολιτικών αποφάσεων. Δεδομένου ότι οι εξωτερικές σχέσεις συνεπάγονται κατ’ ανάγκη επιλογές πολιτικής φύσεως, η Ένωση πρέπει να είναι σε θέση να προβαίνει σε πολιτικές επιλογές και να διακρίνει, σε συνάρτηση με τους σκοπούς που επιδιώκει, μεταξύ των τρίτων χωρών, χωρίς να υποχρεούται να εξασφαλίζει ίση μεταχείριση έναντι όλων των ως άνω χωρών. Επομένως, η εκ μέρους των θεσμικών και λοιπών οργάνων της Ένωσης άσκηση προνομιών εξωτερικής πολιτικής μπορεί να έχει ως συνέπεια να τυγχάνει μια τρίτη χώρα διαφορετικής μεταχειρίσεως σε σχέση με άλλες τρίτες χώρες.

Συναφώς, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι το δίκαιο της Ένωσης δεν καθιερώνει καμία ρητή υποχρέωση της Ένωσης να επιφυλάσσει ίση μεταχείριση στο σύνολο των τρίτων χωρών. Δεδομένου ότι το δημόσιο διεθνές δίκαιο δεν περιλαμβάνει μια γενική αρχή ίσης μεταχειρίσεως μεταξύ των τρίτων χωρών, η εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως των τρίτων χωρών θα περιόριζε μονομερώς τις δυνατότητες δράσεως της Ένωσης σε διεθνές επίπεδο. Επομένως, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι η Ένωση αναγνωρίζει μια τέτοια απαίτηση όταν δεν υφίσταται ρητή πρόβλεψη των Συνθηκών σχετική με την ίση μεταχείριση των τρίτων χωρών.

Συναφώς, δεν υπάρχει στη Συνθήκη ΛΕΕ γενική αρχή που να υποχρεώνει την Ένωση να εξασφαλίζει από όλες τις απόψεις, στις εξωτερικές σχέσεις της, ίση μεταχείριση στις διάφορες τρίτες χώρες, οι δε επιχειρηματίες εν πάση περιπτώσει δεν μπορούν βασίμως να επικαλεστούν την ύπαρξη μιας τέτοιας αρχής. Κατά συνέπεια, η διαφορετική μεταχείριση μεταξύ τρίτων χωρών στο πλαίσιο των εξωτερικών σχέσεων της Ένωσης την οποία εισάγει το άρθρο 1 της αποφάσεως 377/2013 δεν καλύπτεται από την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως.

(βλ. σκέψεις 22-26, 35, 37 και διατακτ.)