Υπόθεση 0161/06 
Skoma-Lux sro 
κατά 
Celní ředitelství Olomouc 
(αίτηση του Krajský soud v Ostravě 
για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως) 
«Πράξη περί των όρων προσχωρήσεως στην Ευρωπαϊκή Ένωση — Άρθρο 58 — 
Κανονιστική ρύθμιση — Έλλειψη μεταφράσεως στη γλώσσα κράτους μέλους — 
Αντιταξιμότητα» 
Προτάσεις της γενικής εισαγγελέα J. Kokott της 18ης Σεπτεμβρίου 2007 . . Ι - 10846 
Απόφαση του Δικαστηρίου (τμήμα μείζονος συνθέσεως) της 11ης Δεκεμβρίου 
2007 Ι - 10869 
Περίληψη της αποφάσεως 
1. Προσχώρηση νέων κρατών μελών στις Κοινότητες — Πράξη προσχωρήσεως του 2003 — 
Κοινοτική κανονιστική ρύθμιση που δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης στη γλώσσα ενός νέου κράτους μέλους, η οποία είναι επίσημη γλώσσα 
της Ένωσης — Δεν μπορεί να αντιταχθεί στους ιδιώτες 
(Πράξη προσχωρήσεως του 2003, άρθρο 58) 
2. Προδικαστικά ερωτήματα — Αρμοδιότητα του Δικαστηρίου 
(Άρθρα 234 ΕΚ και 254 § 2, πρώτη περίοδος, ΕΚ Πράξη προσχωρήσεως του 2003, άρθρα 2 
και 58' κανονισμός 1 του Συμβουλίου, άρθρα 4 και 5) 
Ι - 10841 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ — ΥΠΟΘΕΣΗ C-161/06 
3. Προδικαστικά ερωτήματα — Ερμηνεία — Διαχρονικά αποτελέσματα των αποφάσεων περί 
ερμηνείας 
(Άρθρα 231 ΕΚ και 234 ΕΚ) 
1. Το άρθρο 58 της Πράξεως περί των 
όρων προσχωρήσεως στην Ευρωπαϊκή 
Ένωση της Τσεχικής Δημοκρατίας, της 
Δημοκρατίας της Εσθονίας, της Κυπρια­
κής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της 
Λετονίας, της Δημοκρατίας της Λιθουα­
νίας, της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας, 
της Δημοκρατίας της Μάλτας, της 
Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Δημο­
κρατίας της Σλοβενίας και της Σλοβα­
κικής Δημοκρατίας και των προσαρμο­
γών των Συνθηκών επί των οποίων 
βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση αποκλείει 
τη δυνατότητα αντιτάξεως στους ιδιώ­
τες εντός νέου κράτους μέλους υπο­
χρεώσεων οι οποίες απορρέουν από 
κοινοτική κανονιστική ρύθμιση που δεν 
έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημε­
ρίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη γλώσ­
σα του κράτους αυτού, η οποία είναι 
επίσημη γλώσσα της Ένωσης, έστω και 
αν οι συγκεκριμένοι ιδιώτες είχαν τη 
δυνατότητα να πληροφορηθούν με άλλο 
τρόπο το περιεχόμενο αυτής της κανο­
νιστικής ρυθμίσεως. 
Πράγματι, η επιταγή της ασφάλειας 
δικαίου επιβάλλει να παρέχεται στους 
ενδιαφερομένους η δυνατότητα να 
πληροφορούνται επακριβώς την έκταση 
των υποχρεώσεων που τους επιβάλλουν 
οι κοινοτικές κανονιστικές ρυθμίσεις, 
πράγμα που διασφαλίζεται μόνο μέσω 
της προσήκουσας δημοσιεύσεως της συγκεκριμένης κανονιστικής ρυθμίσεως 
στην επίσημη γλώσσα του αποδέκτη. 
Εξάλλου, η κατά τον αυτό τρόπο 
εφαρμογή των υποχρεώσεων που επι­
βάλλει κοινοτική κανονιστική ρύθμιση 
τόσο στα παλαιά κράτη μέλη, στα οποία 
οι ιδιώτες έχουν τη δυνατότητα να 
λάβουν γνώση των υποχρεώσεων αυτών 
από την Επίσημη Εφημερίδα της Ευρω­
παϊκή ς Ένωση ς, στη γλώσσα των κρατών 
αυτών, όσο και στα προσχωρήσαντα νέα 
κράτη, στα οποία δεν υπήρχε τέτοια 
δυνατότητα, λόγω της καθυστερημένης 
δημοσιεύσεως, θα προσέκρουε στην 
αρχή της ισότητας μεταχειρίσεως. Η 
τήρηση τέτοιων θεμελιωδών αρχών δεν 
αντιβαίνει προς την αρχή της αποτελε­
σματικότητας του κοινοτικού δικαίου, 
καθόσον η αρχή αυτή δεν μπορεί να 
αφορά κανόνες οι οποίοι δεν είναι 
ακόμα αντιτάξιμοι στους ιδιώτες. Απο­
δοχή της απόψεως ότι μπορεί να αντι­
ταχθεί σε ιδιώτες πράξη που δεν έχει 
προσηκόντως δημοσιευθεί, κατ' εφαρ­
μογή της αρχής της αποτελεσματικότη­
τας, θα είχε ως συνέπεια να υφίστανται 
οι ιδιώτες εντός του οικείου κράτους 
μέλους τις αρνητικές συνέπειες της 
αθετήσεως, εκ μέρους των διοικητικών 
οργάνων της Κοινότητας, της υποχρεώ­
σεως τους να έχουν θέσει στη διάθεση 
των εν λόγω ιδιωτών, κατά την ημερο­
μηνία προσχωρήσεως, το σύνολο του 
κοινοτικού κεκτημένου σε όλες τις 
επίσημες γλώσσες της Ενώσεως. 
Πάντως, το γεγονός ότι πρόκειται για 
εταιρία διεθνούς εμπορίου που γνωρίζει 
Ι - 10842 
SKOMA-LUX 
τις σχετικές διατάξεις της τελωνειακής 
νομοθεσίας δεν αρκεί ώστε να καταστεί 
δυνατό να αντιταχθεί σε ιδιώτη κοινο­
τική κανονιστική ρύθμιση η οποία δεν 
δημοσιεύθηκε προσηκόντως στην Επί­
σημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένω­
σης. 
Εντούτοις, μολονότι η κοινοτική νομο­
θεσία δημοσιοποιείται μέσω του Διαδι-
κτύου και οι ιδιώτες όλο και συχνότερα 
λαμβάνουν γνώση του περιεχομένου της 
ηλεκτρονικώς, αυτός ο τρόπος δημοσιο-
ποιήσεως της κοινοτικής νομοθεσίας δεν 
ισοδυναμεί με προσήκουσα δημοσίευση 
στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊ­
κής Ένωσης, καθόσον το κοινοτικό 
δίκαιο δεν περιλαμβάνει καμία τέτοια 
ρύθμιση. Πρέπει, επίσης, να τονιστεί ότι 
ορισμένα μεν κράτη μέλη υιοθέτησαν ως 
έγκυρη μορφή την ηλεκτρονική δημο­
σιοποίηση, αλλά με νομοθετικές και 
κανονιστικές διατάξεις ρύθμισαν επα­
κριβώς τον τρόπο που πρέπει να γίνεται 
και σε ποιες περιπτώσεις μια τέτοια 
δημοσιοποίηση είναι έγκυρη. Υπό τις 
προϋποθέσεις αυτές, στο παρόν στάδιο 
εξελίξεως του κοινοτικού δικαίου, το 
Δικαστήριο δεν μπορεί να θεωρήσει 
επαρκή αυτή τη μορφή δημοσιοποιή-
σεως της κοινοτικής νομοθεσίας, ώστε 
να είναι δυνατό να αντιταχθεί στους 
ιδιώτες. Επομένως το μόνο έγκυρο 
κείμενο κοινοτικού κανονισμού, στο 
παρόν στάδιο εξελίξεως του κοινοτικού 
δικαίου, είναι εκείνο που δημοσιεύεται 
στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊ­
κής Ένωσης, οπότε ένα υπό ηλεκτρονική 
μορφή κείμενο, προγενέστερο της δη­
μοσιεύσεως αυτής, έστω και αν εκ των υστέρων αποδειχθεί σύμφωνο προς το 
δημοσιευθέν κείμενο, δεν είναι δυνατόν 
να αντιταχθεί στους ιδιώτες. 
(βλ. σκέψεις 38-42, 45-46, 48-51, διατακτ. 1) 
2. Αποφαινόμενο ότι κοινοτικός κανονι­
σμός που δεν δημοσιεύθηκε στη γλώσσα 
κράτους μέλους δεν μπορεί να αντι­
ταχθεί σε ιδιώτες εντός αυτού του 
κράτους, το Δικαστήριο ερμήνευσε το 
κοινοτικό δίκαιο κατά την έννοια του 
άρθρου 234 ΕΚ. 
Πράγματι, οι διατάξεις των άρθρων 254, 
παράγραφος 2, πρώτη περίοδος, ΕΚ, 2 
και 58 της Πράξεως περί των όρων 
προσχωρήσεως, στην Ευρωπαϊκή Ένωση 
της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Δημο­
κρατίας της Εσθονίας, της Κυπριακής 
Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Λε­
τονίας, της Δημοκρατίας της Λιθουα­
νίας, της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας, 
της Δημοκρατίας της Μάλτας, της 
Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Δημο­
κρατίας της Σλοβενίας και της Σλοβα­
κικής Δημοκρατίας και των προ­
σαρμογών των Συνθηκών επί των 
οποίων βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, 
καθώς και των άρθρων 4 και 5 του 
κανονισμού 1, περί καθορισμού του 
γλωσσικού καθεστώτος της Ευρωπαϊκής 
Οικονομικής Κοινότητας, δεν θέτουν 
υπό αίρεση το κύρος κανονισμού εφαρ­
μοστέου στα κράτη μέλη στα οποία 
δημοσιεύθηκε προσηκόντως. Εξάλλου, 
το μη αντιτάξιμο κανονισμού σε ιδιώτες 
Ι - 10843 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ — ΥΠΟΘΕΣΗ C-161/06 
εντός κράτους μέλους στη γλώσσα του 
οποίου δεν δημοσιεύθηκε, ουδόλως επη­
ρεάζει το ότι, ως μέρος του κοινοτικού 
κεκτημένου, οι διατάξεις του δεσμεύουν 
το οικείο κράτος μέλος από της προ­
σχωρήσεως του. Η συνδυασμένη ερμη­
νεία των προαναψερθεισών στη σκέψη 
57 της παρούσας αποφάσεως διατάξεων, 
όπως αυτή προκύπτει από τη δοθείσα 
στο πρώτο ερώτημα απάντηση, έχει ως 
σκοπό ή ως αποτέλεσμα να μεταθέσει 
χρονικώς τη δυνατότητα αντιτάξεως σε 
ιδιώτες των υποχρεώσεων που απορ­
ρέουν από κοινοτικό κανονισμό μέχρις 
ότου μπορέσουν να λάβουν επισήμως 
και ασφαλώς γνώση του περιεχομένου 
της. 
(βλ. σκέψεις 57-61, διατακτ. 2) 
3. Στο πλαίσιο προδικαστικής παραπο­
μπής που έχει ως αντικείμενο την ερμη­
νεία διατάξεως του κοινοτικού δικαίου, 
το Δικαστήριο μπορεί, κατ' εξαίρεση, 
κατ' εφαρμογή της γενικής αρχής της 
ασφάλειας δικαίου που αποτελεί αναπό­
σπαστο τμήμα της κοινοτικής έννομης 
τάξης, να περιορίσει τη δυνατότητα των 
ενδιαφερομένων να επικαλούνται την 
ερμηνευθείσα από το Δικαστήριο διάτα­
ξη προς αμφισβήτηση εννόμων σχέσεων 
που έχουν καλοπίστως συναφθεί. Ε­
ντούτοις, αν δεν πρόκειται για το ζήτη­
μα του χρονικού περιορισμού των απο­
τελεσμάτων αποφάσεως του Δικαστη­
ρίου σχετικής με την ερμηνεία διατάξεως του κοινοτικού δικαίου, αλλά για τον 
περιορισμό των αποτελεσμάτων αποφά­
σεως, που αφορά την αντιταξιμότητα 
εντός κράτους μέλους, πράξεως του 
κοινοτικού δικαίου που δεν δημοσιεύθη­
κε στη γλώσσα αυτού του κράτους, τότε 
το εν λόγω κράτος δεν υπέχει από το 
κοινοτικό δίκαιο την υποχρέωση να 
θέσει υπό αμφισβήτηση διοικητικές ή 
δικαστικές αποφάσεις που ελήφθησαν 
βάσει τέτοιων κανόνων, εφόσον δεν 
μπορούν πλέον να προσβληθούν δυνά­
μει των εφαρμοστέων διατάξεων της 
εθνικής νομοθεσίας. 
Δυνάμει ρητής διατάξεως της Συνθήκης 
ΕΚ, συγκεκριμένα του άρθρου 231 ΕΚ, 
το Δικαστήριο μπορεί, ακόμα και στην 
περίπτωση ακυρώσεως παράνομης πρά­
ξης θεωρούμενης ανυπόστατης, να απο­
φασίσει ότι, παρά ταύτα, νομίμως θα 
αναπτύξει ορισμένες από τις έννομες 
συνέπειες της. Οι ίδιες απαιτήσεις ασφά­
λειας δικαίου επιβάλλουν την ίδια λύση 
και προκειμένου περί εθνικών αποφά­
σεων που ελήφθησαν κατ' εφαρμογήν 
διατάξεων του κοινοτικού δικαίου οι 
οποίες δεν έχουν καταστεί αντιτάξιμες 
εντός ορισμένων κρατών μελών, διότι 
δεν έχουν δημοσιευθεί προσηκόντως 
στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊ­
κής Ένωσης στην επίσημη γλώσσα των 
οικείων κρατών, εξαιρουμένων των απο­
φάσεων εκείνων κατά των οποίων έχουν 
υποβληθεί διοικητικές ενστάσεις ή 
ασκηθεί προσφυγές κατά την ημερομη­
νία εκδόσεως της παρούσας αποφάσεως. 
Ι - 10844 
SKOMA-LUX 
Βάσει του κοινοτικού δικαίου, η λύση θα 
ήταν διαφορετική μόνο σε εξαιρετικές 
περιπτώσεις στις οποίες, ελήφθησαν 
διοικητικά μέτρα ή εκδόθηκαν δικαστι­
κές αποφάσεις ιδίως κατασταλτικού 
χαρακτήρα, δυνάμενες να θίξουν θεμε­λιώδη δικαιώματα, πράγμα που εναπό­
κειται, εντός των ορίων αυτών, στις 
αρμόδιες εθνικές αρχές να εξετάσουν. 
(βλ. σκέψεις 67-73) 
Ι - 10845