Υπόθεση T-201/04 R

Microsoft Corp.

κατά

Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

«Διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων — Άρθρο 82 EΚ»

Διάταξη του Προέδρου του Πρωτοδικείου της 22ας Δεκεμβρίου 2004

Περίληψη της διατάξεως

1. Ασφαλιστικά μέτρα — Αναστολή εκτελέσεως — Προϋποθέσεις χορηγήσεως — «Fumus boni juris» — Επείγον — Σωρευτικός χαρακτήρας — Στάθμιση του συνόλου των διακυβευομένων συμφερόντων — Εξουσία εκτιμήσεως του δικαστή των ασφαλιστικών μέτρων

(Κανονισμός Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, άρθρο 104 § 2)

2. Ασφαλιστικά μέτρα — Διατάξεις περί ασφαλιστικών μέτρων — Υποχρέωση αιτιολογήσεως — Όρια

(Κανονισμός Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, άρθρο 107 § 1)

3. Ασφαλιστικά μέτρα — Τυπικές απαιτήσεις — Υποβολή αιτήσεων — Έκθεση των ουσιωδών πραγματικών και νομικών στοιχείων στο κείμενο του δικογράφου των ασφαλιστικών μέτρων και στα συνημμένα έγγραφα — Συνολική παραπομπή σε συνημμένο έγγραφο που επαναλαμβάνει διεξοδικά την επιχειρηματολογία — Δεν επιτρέπεται

(Πρακτικές οδηγίες προς τους διαδίκους, σημείο VII §§ 1 και 2)

4. Ασφαλιστικά μέτρα — Προσκόμιση κατά τη διαδικασία, για να αντικρουστούν τα επιχειρήματα αντιδίκου, εγγράφων προγενέστερων της καταθέσεως της αιτήσεως — Δεν επιτρέπεται

5. Ασφαλιστικά μέτρα — Αναστολή εκτελέσεως — Προϋποθέσεις χορηγήσεως — Επείγον — Σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία — Βάρος αποδείξεως

6. Ασφαλιστικά μέτρα — Αναστολή εκτελέσεως — Προϋποθέσεις χορηγήσεως — Επείγον — Σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία — Υποχρέωση επιχειρήσεως να χορηγήσει άδειες σχετικές με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας — Εκτίμηση ανά περίπτωση

7. Ασφαλιστικά μέτρα — Αναστολή εκτελέσεως — Προϋποθέσεις χορηγήσεως — Σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία — Υποχρέωση επιχειρήσεως να αποκαλύψει μυστικά πληροφοριακά στοιχεία — Δεν συνιστά αφ’ εαυτής σοβαρή ζημία — Βάρος αποδείξεως που βαρύνει την εν λόγω επιχείρηση

8. Ασφαλιστικά μέτρα — Αναστολή εκτελέσεως — Προϋποθέσεις χορηγήσεως — Επείγον — Σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία — Οικονομική ζημία

9. Ασφαλιστικά μέτρα — Αναστολή εκτελέσεως — Προϋποθέσεις χορηγήσεως — Επείγον — Σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία — Υποχρέωση επιχειρήσεως που κατέχει δεσπόζουσα θέση να τροποποιήσει την εμπορική της πολιτική — Δεν αρκεί

(Άρθρο 82 ΕΚ)

10. Ασφαλιστικά μέτρα — Αναστολή εκτελέσεως — Προϋποθέσεις χορηγήσεως — Επείγον — Σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία — Μη αναστρέψιμη εξέλιξη των συνθηκών της αγοράς — Περιλαμβάνεται

11. Ασφαλιστικά μέτρα — Αναστολή εκτελέσεως — Απόρριψη της αιτήσεως — Δυνατότητα υποβολής άλλης αιτήσεως — Προϋπόθεση — Νέα πραγματικά περιστατικά

(Κανονισμός Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, άρθρο 109)

12. Ασφαλιστικά μέτρα — Αναστολή εκτελέσεως — Προϋποθέσεις χορηγήσεως — Επείγον — Σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία — Οικονομική ζημία

13. Ασφαλιστικά μέτρα — Αναστολή εκτελέσεως — Προϋποθέσεις χορηγήσεως — Επείγον — Σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία της προσφεύγουσας

14. Ασφαλιστικά μέτρα — Αναστολή εκτελέσεως — Προϋποθέσεις χορηγήσεως — Σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία — Προσβολή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας — Εκτίμηση in concreto

1. Το άρθρο 104, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου προβλέπει ότι η αίτηση προσωρινών μέτρων πρέπει να προσδιορίζει τα περιστατικά από τα οποία προκύπτει το επείγον της υποθέσεως, καθώς και τους πραγματικούς και νομικούς ισχυρισμούς που δικαιολογούν, εκ πρώτης όψεως (fumus boni juris), τη λήψη του προσωρινού μέτρου το οποίο ζητείται. Οι προϋποθέσεις αυτές είναι σωρευτικές, οπότε η αίτηση αναστολής εκτελέσεως πρέπει να απορρίπτεται εφόσον κάποια από τις προϋποθέσεις αυτές δεν συντρέχει. Ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής προβαίνει, ενδεχομένως, και στη στάθμιση των εμπλεκομένων συμφερόντων. Στο πλαίσιο αυτής της συνολικής εξετάσεως, ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής οφείλει να ασκήσει την ευρεία εξουσία εκτιμήσεως που διαθέτει προκειμένου να καθορίσει τον τρόπο κατά τον οποίο οι διάφορες αυτές προϋποθέσεις πρέπει να ελεγχθούν, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτεροτήτων κάθε συγκεκριμένης περιπτώσεως.

(βλ. σκέψεις 71-72)

2. Ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής δεν οφείλει να απαντήσει ρητώς σε όλους τους πραγματικούς και νομικούς ισχυρισμούς που συζητήθηκαν κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων. Ειδικότερα, αρκεί οι λόγοι τους οποίους δέχθηκε ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής σε πρώτο βαθμό να δικαιολογούν βασίμως, σε σχέση με τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως, τη διάταξή του και να παρέχουν στο Δικαστήριο τη δυνατότητα να ασκήσει τον δικαστικό του έλεγχο.

(βλ. σκέψη 73)

3. Δυνάμει του σημείου VII, παράγραφος 1, των πρακτικών οδηγιών που εξέδωσε το Πρωτοδικείο προς τους διαδίκους, η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων πρέπει να είναι αφ’ εαυτής κατανοητή χωρίς να απαιτείται παραπομπή στο δικόγραφο της προσφυγής επί της ουσίας. Επομένως, το βάσιμο μιας τέτοιας αιτήσεως μπορεί να εκτιμηθεί μόνο σε σχέση με τα πραγματικά και νομικά στοιχεία που προκύπτουν από το ίδιο το κείμενο του δικογράφου της αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων και των εγγράφων που έχουν επισυναφθεί στο δικόγραφο αυτό και σκοπούν στη διευκρίνιση του περιεχομένου του. Έστω και αν δεν συνάγεται από τα ανωτέρω ότι κάθε ισχυρισμός ο οποίος στηρίζεται σε έγγραφο που δεν έχει επισυναφθεί στην αίτηση ασφαλιστικών μέτρων πρέπει οπωσδήποτε να αποκλεισθεί από τις συζητήσεις, η απόδειξη του ισχυρισμού αυτού δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι προσκομίσθηκε στην περίπτωση αμφισβητήσεως του επίμαχου ισχυρισμού από άλλον διάδικο ή από παρεμβαίνοντα υπέρ του εν λόγω διαδίκου. Μολονότι ένα κείμενο μπορεί να στηριχθεί και να συμπληρωθεί, όσον αφορά ειδικά σημεία, από παραπομπή σε συγκεκριμένα χωρία συνημμένων σ’ αυτό εγγράφων, συνολική παραπομπή σε άλλα έγγραφα, έστω και συνημμένα στο δικόγραφο της αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων, δεν μπορεί να αποκαταστήσει την έλλειψη ουσιωδών στοιχείων στο εν λόγω δικόγραφο. Συναφώς, το σημείο VII, παράγραφος 2, των πρακτικών οδηγιών, το οποίο επιτάσσει ότι οι πραγματικοί και νομικοί ισχυρισμοί επί των οποίων στηρίζεται η επί της ουσίας προσφυγή και από τους οποίους προκύπτει, εκ πρώτης όψεως, το βάσιμο της αιτήσεως πρέπει να αναφέρονται κατά τρόπο εξαιρετικά σύντομο και περιεκτικό, δεν μπορεί να ερμηνευθεί, εκτός εάν καταστρατηγηθεί ο κανόνας που περιέχει, υπό την έννοια ότι επιτρέπει τη συνολική παραπομπή σε συνημμένο έγγραφο που επαναλαμβάνει διεξοδικά την επιχειρηματολογία.

(βλ. σκέψεις 86-88, 97)

4. Στο πλαίσιο διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων, δεν μπορεί να προσαφθεί σε διάδικο ότι προσκόμισε έγγραφα μόνο στο πλαίσιο της δίκης, εφόσον το ζήτημα ήταν να στηρίξει τις παρατηρήσεις του απαντώντας στα επιχειρήματα που προέβαλαν, με τα υπομνήματά τους, ο αντίδικος ή οι παρεμβαίνοντες, καθότι μικρή σημασία έχει συναφώς το γεγονός ότι το επισυναφθέν έγγραφο φέρει ημερομηνία προγενέστερη της ημερομηνίας καταθέσεως της αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων ή ότι είναι ταυτόσημο ή παρεμφερές προς έγγραφο που επισυνάφθηκε στο δικόγραφο της προσφυγής επί της ουσίας.

(βλ. σκέψη 93)

5. Το επείγον μιας αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων πρέπει να εκτιμάται σε σχέση προς την ανάγκη που υφίσταται για την έκδοση προσωρινής αποφάσεως, προκειμένου να αποφευχθεί η πρόκληση σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας στον διάδικο ο οποίος ζητεί το προσωρινό μέτρο. Σ’ αυτόν τον διάδικο εναπόκειται να αποδείξει ότι δεν μπορεί να αναμείνει την έκβαση της κύριας δίκης, χωρίς να υποστεί ζημία αυτής της φύσεως. Η προβαλλόμενη ζημία πρέπει να είναι βέβαιη ή, τουλάχιστον, να πιθανολογείται επαρκώς, διευκρινιζομένου ότι ο αιτών υποχρεούται να αποδείξει τα πραγματικά περιστατικά που θεωρεί ότι στηρίζουν την προοπτική της ζημίας αυτής.

(βλ. σκέψεις 240-241, 427)

6. Εντούτοις, η αποδοχή της απόψεως ότι η προσβολή των αποκλειστικών προνομίων του φορέα του δικαιώματος συνιστά, αφ’ εαυτής και ανεξαρτήτως των συγκεκριμένων περιστάσεων κάθε υποθέσεως, σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία θα σήμαινε ότι η σχετική με το επείγον προϋπόθεση αναστολής εκτελέσεως πληρούται σε κάθε περίπτωση εφόσον μια επιχείρηση υποχρεούται, με απόφαση της Επιτροπής, να χορηγήσει άδειες εκμεταλλεύσεως σχετικά με τέτοιου είδους δικαιώματα. Επομένως, ο δικαστής των ασφαλιστικών μέτρων οφείλει, υπό τις συνθήκες αυτές, να εξετάσει εάν, λαμβανομένων υπόψη των στοιχείων της υποθέσεως, η προσβολή των εν λόγω δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, μέχρις ότου εκδοθεί απόφαση επί της ουσίας της διαφοράς, μπορεί να προκαλέσει, πέραν από την απλή προσβολή των αποκλειστικών προνομίων του φορέα των επίμαχων δικαιωμάτων, σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία.

(βλ. σκέψεις 248, 250-251)

7. Ναι μεν δεν αμφισβητείται ότι, εφόσον αποκτηθεί, η γνώση μιας πληροφορίας που μέχρι τότε κρατήθηκε μυστική – είτε λόγω της υπάρξεως δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας, είτε ως επιχειρηματικό απόρρητο – μπορεί να παραμείνει κεκτημένη, οπότε ενδεχόμενη ακύρωση της αποφάσεως της Επιτροπής με την οποία διατάχθηκε η αποκάλυψη του στοιχείου αυτού δεν καθιστά δυνατόν να διαγραφεί από τις μνήμες η πληροφορία αυτή και η αποζημίωση θα ήταν πολύ δύσκολη λόγω απίθανης αριθμητικής αξιολογήσεως της αξίας της μεταβιβάσεως της γνώσεως, πλην όμως εναπόκειται στην επιχείρηση που ζητεί την αναστολή εκτελέσεως μιας τέτοιας αποφάσεως να αποδείξει ποια ανεπανόρθωτη ζημία θα μπορούσε να της προκαλέσει το γεγονός και μόνον ότι τρίτοι έλαβαν γνώση δεδομένων που αποκάλυψε η ίδια, σε αντιδιαστολή προς τις εκτιμήσεις που απορρέουν από τη χρησιμοποίηση της γνώσεως αυτής. Επιπλέον, η αποκάλυψη πληροφορίας που μέχρι τότε κρατούνταν μυστική δεν συνεπάγεται οπωσδήποτε την επέλευση σοβαρής ζημίας.

(βλ. σκέψεις 253-254)

8. Η σοβαρότητα της οικονομικής ζημίας που προβάλλει μια επιχείρηση για να δικαιολογήσει το επείγον της αναστολής εκτελέσεως που ζητεί από τον δικαστή των ασφαλιστικών μέτρων πρέπει να εκτιμάται σε σχέση με τη χρηματοπιστωτική της ισχύ.

(βλ. σκέψη 257)

9. Κατ’ αρχήν, κάθε απόφαση που λαμβάνεται δυνάμει του άρθρου 82 EΚ και υποχρεώνει επιχείρηση να τερματίσει καταχρηστική συμπεριφορά συνεπάγεται οπωσδήποτε αλλαγή της εμπορικής πολιτικής της επιχειρήσεως αυτής. Η υποχρέωση που επιβάλλεται σε επιχείρηση να τροποποιήσει τη συμπεριφορά της δεν μπορεί, κατά συνέπεια, να θεωρηθεί ότι συνιστά σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία αφ’ εαυτής, εκτός εάν θεωρηθεί ότι συντρέχει πάντοτε η προϋπόθεση του επείγοντος όταν η απόφαση της οποίας ζητείται αναστολή εκτελέσεως επιβάλλει να τεθεί τέρμα σε καταχρηστική συμπεριφορά. Όταν ο αιτών επικαλείται προσβολή της οικονομικής ελευθερίας για να αποδείξει ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη να διαταχθεί το αιτούμενο προσωρινό μέτρο, οφείλει να προσκομίσει την απόδειξη ότι η εκτέλεση της προσβαλλομένης πράξεως θα τον υποχρεώσει να αλλάξει ορισμένα ουσιώδη στοιχεία της εμπορικής πολιτικής του και ότι τα αποτελέσματα που παράγει η εκτέλεση της πράξεως αυτής θα τον εμποδίσουν να επαναλάβει, ακόμη και μετά την έκδοση αποφάσεως που τον δικαιώνει επί της ουσίας, την αρχική εμπορική πολιτική του, είτε ότι οι συνέπειες αυτές θα του προκαλέσουν σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία άλλης φύσεως, αφού υπομνησθεί ότι η προβαλλομένη ζημία πρέπει να εκτιμηθεί υπό το πρίσμα των συνθηκών κάθε περιπτώσεως. Συναφώς, ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής πρέπει να εκτιμά τις συνέπειες της προσβολής της ελευθερίας των επιχειρήσεων να καθορίζουν την εμπορική πολιτική τους υπό το πρίσμα των συνεπειών της εκτελέσεως της πράξεως.

(βλ. σκέψεις 291-293, 409)

10. Δεν αποκλείεται η αποκάλυψη πληροφοριών σχετικών με τη διαλειτουργικότητα ενός προϊόντος σε σχέση με τα προϊόντα των ανταγωνιστών που διατάσσεται με απόφαση της Επιτροπής σε επιχείρηση κατέχουσα δεσπόζουσα θέση, να μεταβάλλει τις συνθήκες της αγοράς κατά τρόπον ώστε όχι μόνο να χάνει μερίδια αγοράς, αλλά και να μην είναι πλέον δυνατόν, σε περίπτωση ακυρώσεως της εν λόγω αποφάσεως, να ανακτήσει τα μερίδια αγοράς που έχασε και, κατ’ επέκταση, μια τέτοια υποχρέωση μπορεί να θεωρηθεί ως σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία λόγω της οποίας μπορεί ο ενδιαφερόμενος να ζητήσει, ως προσωρινό μέτρο, την αναστολή εκτελέσεως της αποφάσεως αυτής. Εναπόκειται, εντούτοις, στον ενδιαφερόμενο να προσκομίσει όλα τα πραγματικά στοιχεία προς στήριξη της επιχειρηματολογίας του και, ειδικότερα, ότι υπάρχουν κωλύματα που τον εμποδίζουν να ανακτήσει σημαντικό τμήμα των μεριδίων που έχασε ενδεχομένως υπό την επήρεια του μέτρου επανορθώσεως.

(βλ. σκέψη 319)

11. Κατά το άρθρο 109 του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, η απόρριψη της αιτήσεως για τη λήψη προσωρινού μέτρου δεν κωλύει τον διάδικο που την είχε υποβάλει να καταθέσει άλλη αίτηση βασιζόμενη σε νέα περιστατικά. Eν προκειμένω, δεν μπορεί να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο να θεωρηθεί ως «νέο περιστατικό» η εμμονή σε διαφωνία σχετικά με ορισμένες λεπτομέρειες εκτελέσεως της επίδικης αποφάσεως.

(βλ. σκέψη 325)

12. Μια ζημία που θα ισοδυναμούσε κυρίως για την προσφεύγουσα με πρόσθετα έξοδα αναπτύξεως και που, κατ’ επέκταση, ελλείψει αντίθετης αποδείξεως, συνιστά χρηματοπιστωτική ζημία, δεν συνιστά ανεπανόρθωτη ζημία πλην υπό εξαιρετικών περιστάσεων.

(βλ. σκέψεις 413, 435)

13. Ο επείγων χαρακτήρας αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων πρέπει να εκτιμηθεί σε σχέση με την ανάγκη που υπάρχει να εκδοθεί προσωρινώς απόφαση προκειμένου να αποτραπεί η πρόκληση σοβαρής και ανεπανόρθωτης ζημίας στον διάδικο που ζητεί το προσωρινό μέτρο. Κατά συνέπεια, το γεγονός ότι μπορεί να προκληθεί ζημία σε τρίτους, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη στα πλαίσια του επείγοντος, εκτός αν αποδειχθεί ότι η εν λόγω ζημία θα προκαλούσε, αντιθέτως, ζημία στον διάδικο που ζητεί τη λήψη του μέτρου.

(βλ. σκέψη 416)

14. Το γεγονός και μόνον ότι μία απόφαση της Επιτροπής μπορεί να επηρεάσει σε ορισμένο βαθμό τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας δεν αρκεί, ελλείψει αντίθετων διευκρινίσεων, για να συναχθεί ότι υπάρχει σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία, τουλάχιστον ανεξαρτήτως των συγκεκριμένων αποτελεσμάτων της εν λόγω προσβολής.

(βλ. σκέψη 473)

ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ

της 22ας Δεκεμβρίου 2004 ( )

«Διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων – Άρθρο 82 EΚ»

Στην υπόθεση T-201/04 R,

Microsoft Corp., με έδρα το Redmond, Washington (Ηνωμένες Πολιτείες), εκπροσωπούμενη από τους J. F. Bellis, δικηγόρο, και I. S. Forrester, QC,

αιτούσα,

υποστηριζόμενη από

The Computing Technology Industry Association, Inc., με έδρα το Oakbrook Terrace, Illinois (Ηνωμένες Πολιτείες), εκπροσωπούμενη από τους G. van Gerven και T. Franchoo, δικηγόρους, και B. Kilpatrick, solicitor,

Association for Competitive Technology, Inc., με έδρα την Washington, DC (Ηνωμένες Πολιτείες), εκπροσωπούμενη από τους L. Ruessmann και P. Hecker, δικηγόρους,

TeamSystem SpA, με έδρα το Pesaro (Iταλία),

Mamut ASA, με έδρα το Όσλο (Noρβηγία),

εκπροσωπούμενες από τον G. Berrisch, δικηγόρο,

DMDsecure.com BV, με έδρα το Άμστερνταμ (Κάτω Χώρες),

MPS Broadband AB, με έδρα τη Στοκχόλμη (Σουηδία),

Pace Micro Technology plc, με έδρα το Shipley, West Yorkshire (Ηνωμένο Βασίλειο),

Quantel Ltd, με έδρα το Newbury, Berkshire (Ηνωμένο Βασίλειο),

Tandberg Television Ltd, με έδρα το Southampton, Hampshire (Ηνωμένο Βασίλειο),

εκπροσωπούμενες από τον J. Bourgeois, δικηγόρο,

Exor AB, με έδρα την Uppsala (Σουηδία), εκπροσωπούμενη από τους S. Martínez Lage, H. Brokelman και R. Allendesalazar Corcho, δικηγόρους,

παρεμβαίνουσες,

κατά

Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από τους R. Wainwright, W. Mölls, F. Castillo de la Torre και P. Hellström, με τόπο επιδόσεως στο Λουξεμβούργο,

καθής,

υποστηριζόμενης από

RealNetworks, Inc., με έδρα το Seattle, Washington (Ηνωμένες Πολιτείες), εκπροσωπούμενης από τους A. Winckler, M. Dolmans και T. Graf, δικηγόρους,

Software & Information Industry Association, με έδρα την Washington, DC, εκπροσωπούμενη από τον C. A. Simpson, solicitor,

Free Software Foundation Europe eV, με έδρα το Αμβούργο (Γερμανία), εκπροσωπούμενη από τον C. Piana, δικηγόρο,

παρεμβαίνουσες,

με αντικείμενο την αναστολή εκτελέσεως του άρθρου 4, του άρθρου 5, στοιχεία α΄ έως γ΄, και του άρθρου 6, στοιχείο α΄, της αποφάσεως C(2004) 900 τελικό της Επιτροπής, της 24ης Μαρτίου 2004, σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 82 EΚ (Υπόθεση COMP/C-3/37.792 – Microsoft),

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

εκδίδει την ακόλουθη

Διάταξη

Ιστορικό της διαφοράς

1 Η Microsoft Corp. (στο εξής: Microsoft) επινοεί και εμπορεύεται διάφορα λογισμικά, μεταξύ των οποίων λειτουργικά συστήματα για μικροϋπολογιστές και διαμετακομιστές.

2 Στις 10 Δεκεμβρίου 1998, η Sun Microsystems Inc. (στο εξής: Sun Microsystems), εταιρία με έδρα την Καλιφόρνια (Ηνωμένες Πολιτείες) η οποία προμηθεύει κυρίως λειτουργικά συστήματα για μικροϋπολογιστές, κατέθεσε καταγγελία στην Επιτροπή. Με την καταγγελία της, η Sun Microsystems κατήγγειλε την άρνηση της Microsoft να της γνωστοποιήσει την αναγκαία τεχνολογία που θα καθιστούσε δυνατή τη διαλειτουργικότητα του λειτουργικού της συστήματος για μικροϋπολογιστές ομάδων εργασίας με το λειτουργικό σύστημα Windows για διαμετακομιστές. Κατά τη Sun Microsystems, η τεχνολογία την οποία ζητούσε να χρησιμοποιήσει ήταν αναγκαία για να της παράσχει τη δυνατότητα να είναι ανταγωνιστική στην αγορά των λειτουργικών συστημάτων για μικροϋπολογιστές ομάδων εργασίας.

3 Στις 2 Αυγούστου 2000, η Επιτροπή απηύθυνε στη Microsoft ανακοίνωση των αιτιάσεων. Η εν λόγω ανακοίνωση των αιτιάσεων αφορούσε, κατ’ ουσίαν, ζητήματα σχετικά με τη διαλειτουργικότητα μεταξύ, αφενός, των λειτουργικών συστημάτων Windows για διαμετακομιστές και, αφετέρου, των λειτουργικών συστημάτων για μικροϋπολογιστές άλλων προμηθευτών («η διαλειτουργικότητα πελάτη-μικροϋπολογιστή»). Η Microsoft απήντησε στην εν λόγω πρώτη ανακοίνωση αιτιάσεων στις 17 Νοεμβρίου 2000.

4 Στις 29 Αυγούστου 2001, η Επιτροπή απηύθυνε στη Microsoft δεύτερη ανακοίνωση αιτιάσεων. Με την εν λόγω ανακοίνωση αιτιάσεων, η Επιτροπή επανέλαβε τις προηγούμενες αιτιάσεις της για τη διαλειτουργικότητα πελάτη-μικροϋπολογιστή. Η Επιτροπή προσέγγισε, επιπλέον, ορισμένα ζητήματα σχετικά με τη διαλειτουργικότητα μεταξύ μικροϋπολογιστών ομάδων εργασίας («διαλειτουργικότητα μικροϋπολογιστή προς μικροϋπολογιστή»). Τέλος, η Επιτροπή έθιγε ορισμένα ζητήματα σχετικά με την ένταξη του λογισμικού Windows Media Player στο λειτουργικό σύστημα Windows. Η ανακοίνωση της τελευταίας αυτής αιτιάσεως αποτελούσε συνέχεια έρευνας που διεξήχθη κατά τον Φεβρουάριο του 2000, με πρωτοβουλία της Επιτροπής. Η Microsoft απήντησε στη δεύτερη ανακοίνωση αιτιάσεων στις 16 Νοεμβρίου 2001.

5 Στις 6 Αυγούστου 2003, η Επιτροπή απηύθυνε στη Microsoft ανακοίνωση αιτιάσεων που σκοπούσε στη συμπλήρωση των δύο προηγουμένων ανακοινώσεων αιτιάσεων. Με έγγραφα της 17ης και της 31ης Οκτωβρίου 2003, η Microsoft απήντησε στη συμπληρωματική αυτή ανακοίνωση αιτιάσεων.

6 Η Επιτροπή διοργάνωσε διαδικασία ακροάσεως στις 12, 13 και 14 Νοεμβρίου 2003. Με έγγραφο της 1ης Δεκεμβρίου 2003, η Microsoft κατέθεσε γραπτές παρατηρήσεις επί των ζητημάτων που έθεσαν κατά τη διαδικασία ακροάσεως οι υπηρεσίες της Επιτροπής, ο καταγγέλλων και οι ενδιαφερόμενοι τρίτοι. Μετά από μια τελευταία ανταλλαγή εγγράφων μεταξύ της Επιτροπής και της Microsoft, η Επιτροπή εξέδωσε, στις 24 Μαρτίου 2004, απόφαση σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 82 EΚ στην υπόθεση COMP/C-3/37.792 – Microsoft (στο εξής: Απόφαση).

Η Απόφαση

7 Κατά την Απόφαση, η Microsoft παρέβη το άρθρο 82 EΚ και το άρθρο 54 της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (EΟΧ) λόγω δύο καταχρήσεων δεσπόζουσας θέσεως.

8 Η Επιτροπή εντόπισε, κατ’ αρχάς, τρεις χωριστές αγορές του προϊόντος και θεώρησε ότι η Microsoft κατείχε δεσπόζουσα θέση σε δύο από αυτές. Στη συνέχεια, η Επιτροπή εντόπισε δύο καταχρηστικές συμπεριφορές της Microsoft επί των αγορών αυτών. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο και ορισμένα μέτρα επανορθώσεως στη Microsoft.

I – Σχετικές αγορές που εντοπίζονται με την Απόφαση και δεσπόζουσα θέση της Microsoft σε δύο από τις αγορές αυτές

Α – Σχετικές αγορές που εντοπίζονται με την Απόφαση

9 Η πρώτη αγορά προϊόντος που εντοπίζει η απόφαση είναι η αγορά των λειτουργικών συστημάτων για διαμετακομιστές (αιτιολογικές σκέψεις 324 έως 342). Ένα λειτουργικό σύστημα είναι ένα λογισμικό προϊόν το οποίο ελέγχει τις βασικές λειτουργίες ενός υπολογιστή και παρέχει στον χρήστη τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τον υπολογιστή αυτόν και να προκαλέσει τη λειτουργία εφαρμογών στον υπολογιστή. Οι διαμετακομιστές είναι υπολογιστές με πολλαπλές λειτουργίες οι οποίοι έχουν επινοηθεί για να χρησιμοποιούνται από ένα μόνον πρόσωπο κάθε φορά και μπορούν να συνδεθούν σε δίκτυο.

10 Η δεύτερη αγορά προϊόντος που εντοπίσθηκε με την Απόφαση είναι η αγορά των λειτουργικών συστημάτων για μικροϋπολογιστές ομάδων εργασίας (αιτιολογικές σκέψεις 343 έως 401). Η Απόφαση ορίζει τις «υπηρεσίες ομάδων εργασίας» ως τις υπηρεσίες σχετικά με βασικό δίκτυο οι οποίες χρησιμοποιούνται από υπαλλήλους γραφείου στην καθημερινή τους εργασία για τρεις σειρές διακεκριμένων υπηρεσιών, δηλαδή, πρώτον, την κατανομή αρχείων αποθηκευμένων σε μικροϋπολογιστές, δεύτερον, την κατανομή εκτυπωτών και, τρίτον, τη «διαχείριση» του τρόπου με τον οποίο οι χρήστες και οι ομάδες χρηστών έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες δικτύου («διαχείριση των χρηστών και των ομάδων χρηστών») (αιτιολογική σκέψη 53). Η τελευταία αυτή σειρά υπηρεσιών συνίσταται ειδικότερα στην εξασφάλιση ασφαλούς προσβάσεως και χρήσεως των πόρων του δικτύου, ιδίως σε πρώτο στάδιο, εντοπίζοντας την ταυτότητα των χρηστών και, στη συνέχεια, σε ένα δεύτερο στάδιο, εξακριβώνοντας αν έχουν την άδεια να πραγματοποιήσουν συγκεκριμένη ενέργεια (αιτιολογική σκέψη 54).

11 Κατά την Απόφαση, οι τρεις σειρές υπηρεσιών που εντοπίστηκαν στην προηγούμενη σκέψη συνδέονται στενά στο πλαίσιο των λειτουργικών συστημάτων για μικροϋπολογιστές (αιτιολογική σκέψη 56). Η Απόφαση προσθέτει συναφώς ότι τα «λειτουργικά συστήματα για μικροϋπολογιστές ομάδων εργασίας» είναι λειτουργικά συστήματα που έχουν επινοηθεί και διατεθεί στο εμπόριο για να παράσχουν, κατά ολοκληρωμένο τρόπο, αυτές τις τρεις σειρές υπηρεσιών σε σχετικά περιορισμένο αριθμό διαμετακομιστών συνδεδεμένων με δίκτυο μικρού ή μεσαίου μεγέθους (αιτιολογικές σκέψεις 53 και 345 έως 368). Η Απόφαση αναφέρει επίσης ότι η έλλειψη άλλων ανταλλάξιμων προϊόντων από απόψεως ζητήσεως επιβεβαιώνεται, αφενός, από την τιμολογιακή στρατηγική της Microsoft (αιτιολογικές σκέψεις 369 έως 382) και, αφετέρου, από τη σημασία της διαλειτουργικότητας των λειτουργικών συστημάτων για μικροϋπολογιστές με τους διαμετακομιστές (αιτιολογικές σκέψεις 383 έως 386). Αφού, άλλωστε, θεώρησε ότι η ύπαρξη προϊόντων υποκαταστάσεως από την άποψη της προσφοράς ήταν περιορισμένη για τα λειτουργικά συστήματα για μικροϋπολογιστές ομάδων εργασίας (αιτιολογικές σκέψεις 388 έως 400), η Επιτροπή κατέληξε ότι συνιστούν χωριστή αγορά προϊόντος.

12 Η τρίτη αγορά που εντοπίζει η Απόφαση είναι η αγορά των διατάξεων αναγνώσεως πολυμέσων που παρέχει τη δυνατότητα συνεχούς λήψεως (αιτιολογικές σκέψεις 402 έως 425). Η διάταξη αναγνώσεως πολυμέσων είναι λογισμικό προϊόν ικανό να διαβάσει σε ψηφιακό σχήμα ήχους και εικόνες, δηλαδή να αποκωδικοποιήσει τα αντίστοιχα δεδομένα και να τα μεταφράσει σε οδηγίες για τον εξοπλισμό (μεγάφωνα, οθόνη). Οι διατάξεις αναγνώσεως πολυμέσων που παρέχουν τη δυνατότητα συνεχούς λήψεως είναι ικανές να διαβάσουν περιεχόμενα που «διαδίδονται συνεχώς» μέσω του Διαδικτύου.

13 Με την Απόφαση, η Επιτροπή θεωρεί, πρώτον, ότι οι διατάξεις αναγνώσεως πολυμέσων που παρέχουν τη δυνατότητα συνεχούς αναγνώσεως διακρίνονται από τα λειτουργικά συστήματα (αιτιολογικές σκέψεις 404 έως 406), δεύτερον, ότι δεν υφίστανται ανταγωνιστική πίεση εκ μέρους των διατάξεων αναγνώσεως που δεν παρέχουν τη δυνατότητα συνεχούς αναγνώσεως (αιτιολογικές σκέψεις 407 έως 410), τρίτον, ότι μόνον οι διατάξεις αναγνώσεως πολυμέσων που επιτελούν παρεμφερείς λειτουργίες ασκούν ανταγωνιστική πίεση στο Windows Media Player (αιτιολογικές σκέψεις 411 έως 415) και, τέταρτον, κατ’ ουσίαν, ότι η παρουσία ανταλλάξιμων προϊόντων από απόψεως προσφοράς είναι περιορισμένη (αιτιολογικές σκέψεις 416 έως 424). Η Επιτροπή συνάγει από τα στοιχεία αυτά ότι οι διατάξεις αναγνώσεως πολυμέσων που παρέχουν τη δυνατότητα συνεχούς λήψεως συνιστούν χωριστή αγορά προϊόντος.

14 Προκειμένου περί της γεωγραφικής διαστάσεως των τριών αγορών προϊόντος που εντοπίστηκαν προηγουμένως, η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι παγκοσμίου διαστάσεως (αιτιολογική σκέψη 427).

Β – Δεσπόζουσα θέση της Microsoft στην αγορά των λειτουργικών συστημάτων για διαμετακομιστές και στην αγορά των λειτουργικών συστημάτων για ομάδες εργασίας

15 Πρώτον, στην αγορά των λειτουργικών συστημάτων για διαμετακομιστές, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Microsoft κατέχει, τουλάχιστον από το 1996, δεσπόζουσα θέση που απορρέει, ιδίως, από την κατοχή μεριδίων αγοράς ανώτερων του 90 % (αιτιολογικές σκέψεις 430 έως 435) και από την ύπαρξη λίαν σημαντικών φραγμών διεισδύσεως που οφείλονται σε έμμεσα αποτελέσματα δικτύου (βλ., ιδίως, αιτιολογικές σκέψεις 448 έως 452). Η Επιτροπή διευκρινίζει, με την Απόφαση, ότι τα εν λόγω έμμεσα αποτελέσματα δικτύου οφείλονται σε δύο παράγοντες, δηλαδή, αφενός, στο γεγονός ότι οι τελικοί καταναλωτές εκτιμούν τις κοινές βάσεις επί των οποίων μπορούν να χρησιμοποιήσουν εφαρμογές σε μεγάλο αριθμό και, αφετέρου, στο γεγονός ότι οι σχεδιαστές λογισμικών επεξεργάζονται εφαρμογές για τα πλέον δημοφιλή στους καταναλωτές λειτουργικά συστήματα για μικροϋπολογιστές.

16 Δεύτερον, στην αγορά των λειτουργικών συστημάτων για μικροϋπολογιστές ομάδων εργασίας, η Επιτροπή φρονεί ότι, βάσει μετριοπαθούς υπολογισμού, το μερίδιο της Microsoft στην αγορά ανέρχεται τουλάχιστον σε 60 % (αιτιολογικές σκέψεις 473 έως 499).

17 Στην ίδια αγορά, η Επιτροπή προβαίνει επίσης στην αξιολόγηση της θέσεως των τριών κυρίων ανταγωνιστών της Microsoft. Πρώτον, η Novell, με το λογισμικό NetWare, κατέχει μερίδιο της αγοράς της τάξεως του 10 έως 15 %. Δεύτερον, τα προϊόντα Linux αντιπροσωπεύουν μερίδιο της αγοράς μεταξύ του 5 και 15 %. Η Linux είναι ένα «ελεύθερο» λειτουργικό σύστημα που διαδίδεται με την άδεια «GNU GPL (General Public Licence)». Από την αιτιολογική σκέψη 87 της Αποφάσεως προκύπτει ότι η Linux εκτελεί περιορισμένο αριθμό υπηρεσιών εγγενών σε λειτουργικό σύστημα αλλά ότι μπορεί να συνδεθεί με άλλα λογισμικά προκειμένου να αποτελέσει «λειτουργικό σύστημα Linux». Η Linux είναι παρούσα στην αγορά των λειτουργικών συστημάτων για μικροϋπολογιστές ομάδων εργασίας σε συνδυασμό με το λογισμικό Samba, που διανέμεται επίσης με την άδεια «GNU GPL» (αιτιολογικές σκέψεις 294, 506 και 598). Τρίτον, τα προϊόντα UNIX, τα οποία συγκεντρώνουν πλείονα λειτουργικά συστήματα που φέρουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά (αιτιολογική σκέψη 42), αντιπροσωπεύουν μερίδιο αγοράς της τάξεως του 5 έως 15 %.

18 Η Επιτροπή θεωρεί, στη συνέχεια, ότι η αγορά των λειτουργικών συστημάτων για μικροϋπολογιστές ομάδων εργασίας χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη πολλών εμποδίων όσον αφορά την πρόσβαση (αιτιολογικές σκέψεις 515 έως 525) και ειδικών δεσμών με την αγορά των λειτουργικών συστημάτων για διαμετακομιστές (αιτιολογικές σκέψεις 526 έως 540). Η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι η Microsoft κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά των λειτουργικών συστημάτων για διαμετακομιστές ομάδων εργασίας.

II – Καταχρηστικές συμπεριφορές που διαπιστώνονται με την Απόφαση

Α – Η διαπιστωθείσα με την Απόφαση άρνηση

19 Η πρώτη διαπιστωθείσα με την Απόφαση περίπτωση καταχρήσεως, η οποία περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 546 έως 791 της Αποφάσεως, έγκειται στην άρνηση της Microsoft να παράσχει στους ανταγωνιστές της, για το χρονικό διάστημα από τον Οκτώβριο 1998 έως την ημερομηνία εκδόσεως της Αποφάσεως, τις «αφορώσες τη διαλειτουργικότητα πληροφορίες», κατά την έννοια του άρθρου 1 της Αποφάσεως, και να επιτρέψει τη χρήση τους για την ανάπτυξη και τη διανομή στην αγορά ανταγωνιστικών προς τα δικά της προϊόντων στην αγορά των λειτουργικών συστημάτων διαμετακομιστών για ομάδες εργασίας (άρθρο 2, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, της Αποφάσεως). Υπό την έννοια της Αποφάσεως, οι «αφορώσες τη διαλειτουργικότητα πληροφορίες» είναι «οι εξαντλητικές και ορθές προδιαγραφές όλων των πρωτοκόλλων [που εφαρμόζονται] στα λειτουργικά συστήματα Windows για διαμετακομιστές ομάδων εργασίας και τα οποία χρησιμοποιούνται από τους διαμετακομιστές ομάδων εργασίας Windows για να παράσχουν στα δίκτυα Windows για ομάδες εργασίας υπηρεσίες διανομής των αρχείων και εκτυπώσεως, και διαχειρίσεως των χρηστών και των ομάδων χρηστών, περιλαμβανομένων και των υπηρεσιών ελεγκτή του τομέα Windows, της υπηρεσίας καταλόγου Active Directory και της υπηρεσίας “Group Policy”» (άρθρο 1, παράγραφος 1, της Αποφάσεως). Όσον αφορά τα «πρωτόκολλα», ορίζονται ως «σύνολο κανόνων διασυνδέσεως και αλληλεπιδράσεως μεταξύ διαφόρων περιπτώσεων χρήσεως λειτουργικών συστημάτων Windows για διαμετακομιστές ομάδων εργασίας και λειτουργικών συστημάτων Windows για μικροϋπολογιστές εγκατεστημένων σε διαφορετικούς υπολογιστές εντός δικτύου Windows για ομάδες εργασίας» (άρθρο 1, παράγραφος 2, της Αποφάσεως).

20 Προκειμένου να διαπιστώσει τη συμπεριφορά αυτή, η Απόφαση εμμένει ιδίως στο γεγονός ότι η περί ης ο λόγος άρνηση δεν αφορά στοιχεία του πηγαίου κώδικα της Microsoft, αλλά αποκλειστικά και μόνον προδιαγραφές των επίμαχων πρωτοκόλλων, δηλαδή περιγραφή αυτού που αναμένεται από το επίμαχο λογισμικό, σε αντιδιαστολή προς τις «εκτελέσεις» (που καλούνται επίσης στα πλαίσια της παρούσας διατάξεως «υλοποιήσεις» ή «εφαρμογές»), που αποτελούνται από την εφαρμογή του κώδικα επί του υπολογιστή (αιτιολογικές σκέψεις 24 και 569). Η Επιτροπή φρονεί, επιπλέον, ότι η συμπεριφορά της Microsoft αποτελεί τμήμα γενικής γραμμής συμπεριφοράς (αιτιολογικές σκέψεις 573 έως 577), ότι συνεπάγεται πτώση του προηγουμένου επιπέδου παροχής (αιτιολογικές σκέψεις 578 έως 584), ότι προκαλεί κίνδυνο εξαλείψεως του ανταγωνισμού (αιτιολογικές σκέψεις 585 έως 692) και ότι έχει αρνητικό αποτέλεσμα στην τεχνική ανάπτυξη, προς βλάβη των καταναλωτών (αιτιολογικές σκέψεις 693 έως 708). Η Επιτροπή απορρίπτει επίσης τα επιχειρήματα της Microsoft ότι η άρνησή της είναι αντικειμενικά δικαιολογημένη (αιτιολογικές σκέψεις 709 έως 778).

Β – Η διαπιστωθείσα με την Απόφαση συνδυασμένη πώληση

21 Η Επιτροπή διαπιστώνει και δεύτερη κατάχρηση, που περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 792 έως 989 της Αποφάσεως. Κατά την Επιτροπή, η κατάχρηση αυτή συνίσταται στο γεγονός ότι η Microsoft εξήρτησε, όσον αφορά την περίοδο από τον Μάιο 1999 έως την ημερομηνία εκδόσεως της Αποφάσεως, την προμήθεια του λειτουργικού συστήματος Windows για μικροϋπολογιστές από την ταυτόχρονη αγορά του λογισμικού Windows Media Player (άρθρο 2, στοιχείο β΄, της Αποφάσεως).

22 Προς τούτο, η Επιτροπή φρονεί ότι η συμπεριφορά της Microsoft πληροί τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για να διαπιστωθεί καταχρηστική συνδεδεμένη πώληση υπό την έννοια του άρθρου 82 EΚ (αιτιολογικές σκέψεις 794 έως 954). Πρώτον, κατά την Απόφαση, η Microsoft κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά των λειτουργικών συστημάτων για διαμετακομιστές (αιτιολογική σκέψη 799). Δεύτερον οι διατάξεις αναγνώσεως πολυμέσων που παρέχουν τη δυνατότητα συνεχούς λήψεως και τα λειτουργικά συστήματα για διαμετακομιστές θεωρούνται ως διακεκριμένα προϊόντα (αιτιολογικές σκέψεις 800 έως 825). Τρίτον, αναφέρεται ότι η Microsoft δεν παρέχει στους καταναλωτές τη δυνατότητα να αγοράσουν Windows χωρίς Windows Media Player (αιτιολογικές σκέψεις 826 έως 834). Τέταρτον, κατά την Επιτροπή, η συνδεδεμένη πώληση που διαπιστώθηκε επηρεάζει τον ανταγωνισμό στην αγορά των διατάξεων αναγνώσεως πολυμέσων (αιτιολογικές σκέψεις 835 έως 954).

23 Στο εν λόγω πλαίσιο της αναλύσεώς της για την ύπαρξη της τέταρτης προϋποθέσεως, η Επιτροπή επισημαίνει ότι, στις κλασικές περιπτώσεις συνδεδεμένων πωλήσεων, η Επιτροπή και ο κοινοτικός δικαστής «εκτίμησαν ότι η συνδυασμένη πώληση χωριστού προϊόντος με το κυρίαρχο προϊόν ήταν η ένδειξη του αποτελέσματος αποκλεισμού που η πρακτική αυτή είχε επί των ανταγωνιστών» (αιτιολογική σκέψη 841). Εντούτοις, με την Απόφαση, η Επιτροπή θεωρεί ότι, εφόσον οι χρήστες προμηθεύονταν εν τινι μέτρω διατάξεις αναγνώσεως πολυμέσων ανταγωνιστικές του Windows Media Player στο Διαδίκτυο, και τούτο ενίοτε δωρεάν, υπήρχαν στην παρούσα υπόθεση σοβαροί λόγοι να μη θεωρηθεί δεδομένο, χωρίς συμπληρωματική ανάλυση, το γεγονός ότι η συνδεδεμένη πώληση του Windows Media Player συνιστούσε συμπεριφορά ικανή, εκ φύσεως, να περιορίσει τον ανταγωνισμό (ίδια αιτιολογική σκέψη).

24 Στο πλαίσιο της εν λόγω συμπληρωματικής αναλύσεως, η Επιτροπή θεωρεί, πρώτον, ότι η επίμαχη συνδυασμένη πώληση εξασφαλίζει στο Windows Media Player μια πανταχού παρουσία σε παγκόσμια κλίμακα στους διαμετακομιστές, εφόσον η παρουσία αυτή δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από τους εναλλακτικούς διαύλους διανομής (αιτιολογικές σκέψεις 843 έως 877), δεύτερον, ότι η εν λόγω πανταχού παρουσία παρακινεί, αφενός, τους φορείς περιεχομένου να διανέμουν το περιεχόμενό τους στα σχήματα Windows Media και, αφετέρου, τους σχεδιαστές εφαρμογών να σχεδιάσουν τα προϊόντα τους κατά τρόπον ώστε να στηρίζονται σε ορισμένες λειτουργίες του Windows Media Player (αιτιολογικές σκέψεις 879 έως 896), τρίτον, ότι η εν λόγω πανταχού παρουσία έχει συνέπειες σε ορισμένες γειτονικές αγορές (αιτιολογικές σκέψεις 897 έως 899) και τέλος, τέταρτον, ότι οι διαθέσιμες μελέτες της αγοράς αποκαλύπτουν αμετάβλητη τάση υπέρ της χρήσεως του Windows Media Player και των σχημάτων Windows Media εις βάρος των κυριοτέρων ανταγωνιστών της (αιτιολογικές σκέψεις 900 έως 944). Η Επιτροπή συνάγει από τις εν λόγω διαφορετικές σκέψεις ότι υφίσταται εύλογη πιθανότητα ότι η επίμαχη συνδυασμένη πώληση καταλήγει σε τέτοια αποδυνάμωση του ανταγωνισμού ώστε η διατήρηση αποτελεσματικής δομής ανταγωνισμού να μην είναι πλέον εξασφαλισμένη στο εγγύς μέλλον (αιτιολογική σκέψη 984).

25 Τέλος, η Επιτροπή απορρίπτει τα επιχειρήματα της Microsoft ότι, αφενός, η επίμαχη συνδυασμένη πώληση προκαλεί αύξηση της αποτελεσματικότητας ικανή να αντισταθμίσει τα ασυμβίβαστα προς τον ανταγωνισμό αποτελέσματα που διαπίστωσε η Επιτροπή (αιτιολογικές σκέψεις 955 έως 970) και, αφετέρου, ότι δεν παρακινεί στον περιορισμό του ανταγωνισμού (αιτιολογικές σκέψεις 971 έως 977).

III – Μέτρα επανορθώσεως και πρόστιμο που επιβλήθηκε στη Microsoft

26 Για τις δύο καταχρήσεις που διαπίστωσε με την Απόφαση, η Επιτροπή επέβαλε ως κυρώσεις πρόστιμο ανερχόμενο σε 497 196 304 ευρώ (άρθρο 3 της Αποφάσεως).

27 Επιπλέον, κατά το άρθρο 4 της Αποφάσεως, η Microsoft οφείλει να θέσει τέρμα στις διαπιστωθείσες με το προαναφερθέν άρθρο 2 καταχρήσεις, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες στα άρθρα 5 και 6 της Αποφάσεως λεπτομέρειες. Η Microsoft οφείλει επίσης να απόσχει από την τήρηση της αυτής συμπεριφοράς με την αναφερόμενη στο άρθρο 2, καθώς και οποιασδήποτε συμπεριφοράς με πανομοιότυπο ή ισοδύναμο αντικείμενο ή αποτέλεσμα.

28 Ως μέτρο επανορθώσεως της πρώτης καταχρηστικής αρνήσεως που διαπιστώθηκε με την Απόφαση, το άρθρο 5 της Αποφάσεως εντέλλεται τη Microsoft:

«α) [...] να μεταδώσει, εντός προθεσμίας 120 ημερών από την κοινοποίηση της Αποφάσεως, σε οποιαδήποτε επιχείρηση έχουσα συμφέρον να αναπτύξει και διανείμει ανταγωνιστικά προς εκείνα της Microsoft προϊόντα στην αγορά των λειτουργικών συστημάτων διαμετακομιστών για ομάδες εργασίας, πληροφορίες αφορώσες τη διαλειτουργικότητα και, υπό εύλογες και μη εισάγουσες διακρίσεις προϋποθέσεις, να επιτρέψει τη χρήση τους εκ μέρους των εν λόγω επιχειρήσεων για την ανάπτυξη και διανομή ανταγωνιστικών προς αυτά της Microsoft προϊόντων στην αγορά λειτουργικών συστημάτων διαμετακομιστών για ομάδες εργασίας·

β) [...] να ενεργήσει κατά τρόπο ώστε οι διαδιδόμενες πληροφορίες σχετικά με τη διαλειτουργικότητα να αναπροσαρμόζονται σε μόνιμη βάση και εντός ευλόγων προθεσμιών·

γ) [...] να προωθήσει, εντός προθεσμίας 120 ημερών από την κοινοποίηση της Αποφάσεως, μηχανισμό αξιολογήσεως επιτρέποντα στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις να ενημερωθούν κατ’ αποτελεσματικό τρόπο επί της εκτάσεως και των προϋποθέσεων εφαρμογής των αφορωσών τη διαλειτουργικότητα πληροφοριών. Η Microsoft μπορεί να θέσει εύλογες και μη εισάγουσες διακρίσεις προϋποθέσεις προκειμένου να διασφαλίσει ότι η παρεχόμενη στο πλαίσιο αυτό πρόσβαση στις αφορώσες τη διαλειτουργικότητα πληροφορίες επιτρέπεται μόνο για σκοπούς αξιολογήσεως·

[…]»

29 Η κατά το άρθρο 5 της Αποφάσεως καταληκτική προθεσμία των 120 ημερών είναι η 27η Ιουλίου 2004.

30 Ως μέτρο επανορθώσεως της δεύτερης παραβάσεως, το άρθρο 6 της Αποφάσεως εντέλλεται τη Microsoft:

«α) [...] να διαθέσει, εντός προθεσμίας 90 ημερών από την κοινοποίηση της Αποφάσεως, άλλη εκδοχή του λειτουργικού συστήματός της Windows για μικροϋπολογιστές, μη ενσωματώνουσα το λογισμικό Windows Media Player. Η Microsoft διατηρεί το δικαίωμα να διαθέτει το λειτουργικό σύστημά της Windows για μικροϋπολογιστές, σε συνδυασμό με το λογισμικό Windows Media Playericrosoft·

[…]»

31 Η κατά το άρθρο 6 της Αποφάσεως καταληκτική προθεσμία των 90 ημερών είναι η 28η Ιουνίου 2004.

Διαδικασία για παραβίαση του αμερικανικού δικαίου του ανταγωνισμού

32 Παράλληλα με την έρευνα της Επιτροπής, η Microsoft αποτέλεσε το αντικείμενο έρευνας για παράβαση των αμερικανικών νόμων περί ανταγωνισμού.

33 Το 1998, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και 20 ομόσπονδα κράτη άσκησαν αγωγή κατά της Microsoft βάσει του Sherman Act. Οι αιτιάσεις τους αφορούσαν τα μέτρα που έλαβε η Microsoft κατά του φυλλομετρητή Διαδικτύου της Netscape, «Netscape Navigator», και των τεχνολογιών «Java» της Sun Microsystems. Τα οικεία 20 ομόσπονδα κράτη άσκησαν επίσης αγωγές κατά της Microsoft για παράβαση των δικών τους νόμων περί ανταγωνισμού.

34 Aφού το «United States Court of Appeals for the District of Columbia Circuit» (στο εξής: εφετείο), επιληφθέν εφέσεως της Microsoft κατά της αποφάσεως της 3ης Απριλίου 2000 που εξέδωσε το «United States District Court for the District of Columbia» (στο εξής: το District Court), εξέδωσε την απόφασή του στις 28 Ιουνίου 2001, η Microsoft συνήψε τον Νοέμβριο του 2001 συμφωνία με το Υπουργείο Δικαιοσύνης των Ηνωμένων Πολιτειών και τους «Attorneys General» εννέα κρατών (στο εξής: αμερικανική συμφωνία), στο πλαίσιο της οποίας η Microsoft ανέλαβε δύο κατηγορίες δεσμεύσεων.

35 Πρώτον, η Microsoft δέχθηκε να καθιερώσει τις προδιαγραφές των πρωτοκόλλων επικοινωνίας που χρησιμοποιούν τα λειτουργικά συστήματα Windows για διαμετακομιστές με σκοπό τη «διαλειτουργικότητα», δηλαδή να τα καταστήσει συμβατά με τα λειτουργικά συστήματα Windows για μικροϋπολογιστές και να παραχωρήσει σε τρίτους άδειες εκμεταλλεύσεως που αφορούν τις εν λόγω προδιαγραφές με συγκεκριμένους όρους.

36 Δεύτερον, η αμερικανική συμφωνία προβλέπει ότι η Microsoft πρέπει να επιτρέπει στους κατασκευαστές πρωτότυπου εξοπλισμού και στους τελικούς καταναλωτές να ενεργοποιούν ή να καταργούν την πρόσβαση στα ενδιάμεσα λογισμικά της («middleware»). Το λογισμικό Windows Media Player είναι το ένα από τα προϊόντα που ανήκουν στην κατηγορία αυτή, όπως αυτή ορίζεται στην αμερικανική συμφωνία. Οι διατάξεις αυτές προορίζονται να εξασφαλίσουν ότι οι προμηθευτές ενδιαμέσων λογισμικών μπορούν να αναπτύξουν και να διανείμουν προϊόντα που λειτουργούν ορθώς με τα Windows.

37 Οι διατάξεις αυτές επικυρώθηκαν την 1η Νοεμβρίου 2002 από το District Court. Το ίδιο αυτό δικαστήριο απέρριψε, άλλωστε, τις προτάσεις μέτρων επανορθώσεως που πρότειναν τα εννέα ομόσπονδα κράτη τα οποία δεν δέχθηκαν την αμερικανική συμφωνία.

38 Επιληφθέν εφέσεως του ομοσπόνδου κράτους της Massachusetts, το Εφετείο επικύρωσε την απόφαση του District Court στις 30 Ιουνίου 2004.

39 Σε εκτέλεση της αμερικανικής συμφωνίας, το Microsoft Communications Protocol Program (στο εξής: MCPP) τέθηκε σε εφαρμογή τον Αύγουστο του 2002. Από την τεκμηρίωση που προσκομίσθηκε ενώπιον του Πρωτοδικείου προκύπτει ότι, μεταξύ του Αυγούστου του 2002 και του Ιουλίου του 2004, 17 κάτοχοι άδειας επωφελήθηκαν από το MCPP.

Διαδικασία

40 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 7 Ιουνίου 2004, η Microsoft άσκησε, δυνάμει του άρθρου 230, τέταρτο εδάφιο, ΕΚ, προσφυγή ακυρώσεως της Αποφάσεως ή, επικουρικώς, ακυρώσεως ή σημαντικής μειώσεως του ύψους του επιβληθέντος προστίμου.

41 Με χωριστό δικόγραφο που πρωτοκολλήθηκε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 25 Ιουνίου 2004, η Microsoft υπέβαλε επίσης, δυνάμει του άρθρου 242 ΕΚ, αίτηση αναστολής εκτελέσεως του άρθρου 4, του άρθρου 5, στοιχεία α΄ έως γ΄, και του άρθρου 6, στοιχείο α΄, της Αποφάσεως. Με το αυτό δικόγραφο, η Microsoft ζήτησε, στηριζόμενη στο άρθρο 105, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, την αναστολή εκτελέσεως των εν λόγω διατάξεων μέχρις ότου εκδοθεί απόφαση επί της αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων.

42 Ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής κάλεσε αυθημερόν την Επιτροπή να διευκρινίσει αν είχε την πρόθεση να προχωρήσει σε αναγκαστική εκτέλεση της Αποφάσεως προτού εκδοθεί απόφαση επί της αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων.

43 Με έγγραφο που παρελήφθη αυθημερόν από τη Γραμματεία του Πρωτοδικείου, η Επιτροπή ενημέρωσε τον δικάζοντα κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστή σχετικά με την απόφασή της να μην προχωρήσει στην αναγκαστική εκτέλεση του άρθρου 5, στοιχεία α΄ έως γ΄, και του άρθρου 6, στοιχείο α΄, της Αποφάσεως ενόσω θα εκκρεμοδικεί η υπόθεση επί των ασφαλιστικών μέτρων.

44 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 25 Ιουνίου 2004, η Novell Inc. (στο εξής: Novell), με έδρα το Waltham, Μασαχουσέτη (Ηνωμένες Πολιτείες), εκπροσωπούμενη από τους C. Thomas, M. Levitt, V. Harris, solicitors, και τον A. Müller-Rappard, δικηγόρο, ζήτησε να παρέμβει προς υποστήριξη των αιτημάτων της Επιτροπής στην υπόθεση των ασφαλιστικών μέτρων.

45 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 30 Ιουνίου 2004, η RealNetworks Inc. (στο εξής: RealNetworks) ζήτησε να παρέμβει προς υποστήριξη των αιτημάτων της Επιτροπής στην υπόθεση των ασφαλιστικών μέτρων.

46 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 30 Ιουνίου 2004, η Computer & Communications Industry Association (στο εξής: CCIA), με έδρα την Washington, DC (Ηνωμένες Πολιτείες), εκπροσωπούμενη από τον J. Flynn, QC, και τους D. Paemen και N. Dodoo, δικηγόρους, ζήτησε να παρέμβει προς υποστήριξη των αιτημάτων της Επιτροπής στην υπόθεση των ασφαλιστικών μέτρων.

47 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου την 1η Ιουλίου 2004, η Software & Information Industry Association (στο εξής: SIIA) ζήτησε να παρέμβει προς υποστήριξη των αιτημάτων της Επιτροπής στην υπόθεση των ασφαλιστικών μέτρων.

48 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου την 1η Ιουλίου 2004, η The Computing Technology Industry Association Inc. (στο εξής: CompTIA) ζήτησε να παρέμβει προς υποστήριξη των αιτημάτων της Microsoft στην υπόθεση των ασφαλιστικών μέτρων.

49 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 2 Ιουλίου 2004, η The Association for Competitive Technology (στο εξής: ACT) ζήτησε να παρέμβει προς υποστήριξη των αιτημάτων της Microsoft στην υπόθεση των ασφαλιστικών μέτρων.

50 Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 5 Ιουλίου 2004, η Digimpro Ltd, με έδρα το Λονδίνο (Ηνωμένο Βασίλειο), η TeamSystem SpA, η Mamut ASA και η CODA Group Holdings Ltd, με έδρα το Chippenham, Wiltshire (Ηνωμένο Βασίλειο), ζήτησαν να παρέμβουν προς υποστήριξη των αιτημάτων της Microsoft στην υπόθεση των ασφαλιστικών μέτρων.

51 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 5 Ιουλίου 2004, η DMDsecure.com BV, η MPS Broadband AB, η Pace Micro Technology plc, η Quantel Ltd και η Tandberg Television Ltd (στο εξής αποκαλούμενες από κοινού: DMDsecure.com κ.λπ.), ζήτησαν να παρέμβουν προς υποστήριξη των αιτημάτων της Microsoft στην υπόθεση των ασφαλιστικών μέτρων.

52 Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 8 Ιουλίου 2004, η IDE Nätverkskonsulterna AB, με έδρα τη Στοκχόλμη (Σουηδία), η Exor AB, ο T. Rogerson, κάτοικος Harpenden, Hertfordshire (Ηνωμένο Βασίλειο), ο P. Setka, κάτοικος Sobeslav (Τσεχική Δημοκρατία), ο D. Tomicic, κάτοικος Νυρεμβέργης (Γερμανία), ο M. Valasek, κάτοικος Karlovy Vary (Τσεχική Δημοκρατία), ο R. Rialdi, κάτοικος Γένουας (Ιταλία), και ο B. Nati, κάτοικος Παρισίων (Γαλλία), ζήτησαν να παρέμβουν προς υποστήριξη των αιτημάτων της Microsoft στην υπόθεση των ασφαλιστικών μέτρων.

53 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 13 Ιουλίου 2004, η Free Software Foundation Europe (στο εξής: FSF-Europe) ζήτησε να παρέμβει προς υποστήριξη των αιτημάτων της Επιτροπής στην υπόθεση των ασφαλιστικών μέτρων.

54 Οι ανωτέρω αιτήσεις παρεμβάσεως επιδόθηκαν στην αιτούσα και στην καθής, σύμφωνα με το άρθρο 116, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, οι οποίες, κατά περίπτωση, κοινοποίησαν τις παρατηρήσεις τους εντός των ταχθεισών προθεσμιών ή δεν κατέθεσαν παρατηρήσεις. Έναντι όλων των διαδίκων στους οποίους επετράπη να παρέμβουν, η Microsoft ζήτησε, με έγγραφα της 6ης και 8ης Ιουλίου 2004, την εμπιστευτική μεταχείριση των περιλαμβανομένων στην Απόφαση στοιχείων, για τα οποία η Επιτροπή απεδέχθη να μη δημοσιοποιηθούν μέσω της διαθέσιμης ηλεκτρονικής μορφής τους από τον διαδικτυακό της τόπο.

55 Στις 21 Ιουλίου 2004, η Επιτροπή κατέθεσε γραπτές παρατηρήσεις επί της αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων. Οι παρατηρήσεις αυτές κοινοποιήθηκαν στη Microsoft αυθημερόν.

56 Με διάταξη της 26ης Ιουλίου 2004, ο Πρόεδρος του Πρωτοδικείου, αφενός, επέτρεψε στις CompTIA, ACT, TeamSystem SpA, Mamut ASA, DMDsecure.com κ.λπ. και Exor AB, Novell, RealNetworks, CCIA και SIIA να παρέμβουν, και, αφετέρου, απέρριψε τις αιτήσεις παρεμβάσεως που υπέβαλαν οι Digimpro Ltd, CODA Group Holdings Ltd, IDE Nätverkskonsulterna AB, T. Rogerson, P. Setka, D. Tomicic, M. Valasek, R. Rialdi και B. Nati. Ο Πρόεδρος του Πρωτοδικείου ζήτησε επίσης να κοινοποιηθεί στις παρεμβαίνουσες μη εμπιστευτική εκδοχή των στοιχείων της διαδικασίας και επιφυλάχθηκε να αποφασίσει ως προς το βάσιμο του αιτήματος της εμπιστευτικής μεταχειρίσεως.

57 Στις 27 Ιουλίου 2004, ο Πρόεδρος του Πρωτοδικείου, υπό την ιδιότητα του δικαστή των ασφαλιστικών μέτρων, διοργάνωσε ανεπίσημη συνεδρίαση στην οποία κλήθηκαν, εκτός της Microsoft και της Επιτροπής, τα μέρη των οποίων έγινε δεκτή η αίτηση παρεμβάσεως με διάταξη του Προέδρου του Πρωτοδικείου της 26ης Ιουλίου 2004, καθώς και η FSF-Europe. Κατά τη συνεδρίαση αυτή, ο δικαστής των ασφαλιστικών μέτρων, αφενός, επέτρεψε προσωρινά στην FSF-Europe να παρέμβει υπέρ των επιχειρημάτων της Επιτροπής στην υπόθεση ασφαλιστικών μέτρων και, αφετέρου, εξέθεσε στους διαδίκους τις ημερομηνίες των διαφόρων σταδίων της διαδικασίας στην εν λόγω υπόθεση ασφαλιστικών μέτρων.

58 Με διάταξη της 6ης Σεπτεμβρίου 2004, επετράπη στην FSF-Europe να παρέμβει υπέρ των αιτημάτων της Επιτροπής.

59 Έκαστος των διαδίκων στον οποίο επετράπη η παρέμβαση κλήθηκε να καταθέσει τις παρατηρήσεις του εντός των ταχθεισών προθεσμιών.

60 Σύμφωνα με όσα αποφασίσθηκαν κατά την ανεπίσημη συνεδρίαση της 27ης Ιουλίου 2004, η Microsoft απήντησε στις 19 Αυγούστου 2004 στις από 21 Ιουλίου 2004 παρατηρήσεις της Επιτροπής.

61 Με δικόγραφο που κατέθεσε στις 31 Αυγούστου 2004, η Audiobanner.com, ενεργούσα υπό την εμπορική επωνυμία VideoBanner (στο εξής: VideoBanner), με έδρα το Los Angeles, Καλιφόρνια (Ηνωμένες Πολιτείες), εκπροσωπούμενη από τον L. Alvizar Ceballos, δικηγόρο, ζήτησε να παρέμβει προς υποστήριξη των αιτημάτων της Επιτροπής στην υπόθεση των ασφαλιστικών μέτρων. Επειδή κανένας από τους δύο κυρίους διαδίκους δεν αντιτάχθηκε στην εν λόγω αίτηση παρεμβάσεως, επετράπη προσωρινώς στη VideoBanner να παρέμβει και κλήθηκε να υποβάλει τις παρατηρήσεις της απευθείας κατά τη συνεδρίαση στο ακροατήριο.

62 Απαντώντας στις παρατηρήσεις της Microsoft της 19ης Αυγούστου 2004, η Επιτροπή κατέθεσε νέες παρατηρήσεις στις 13 Σεπτεμβρίου 2004.

63 Η αιτούσα και η καθής κατέθεσαν επίσης τις γραπτές παρατηρήσεις τους επί των υπομνημάτων παρεμβάσεως στις 13 Σεπτεμβρίου 2004.

64 Βάσει των μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας, ο Πρόεδρος του Πρωτοδικείου, υπό την ιδιότητα του δικαστή των ασφαλιστικών μέτρων, υπέβαλε γραπτές ερωτήσεις στη Microsoft, στην Επιτροπή καθώς και σε ορισμένες παρεμβαίνουσες. Οι απαντήσεις που δόθηκαν στις ερωτήσεις αυτές εντός των ταχθεισών προθεσμιών κοινοποιήθηκαν στο σύνολο των διαδίκων.

65 Όλοι οι διάδικοι, συμπεριλαμβανομένης της VideoBanner, ανέπτυξαν τις παρατηρήσεις τους κατά τη συνεδρίαση που διεξήχθη στις 30 Σεπτεμβρίου και την 1η Οκτωβρίου 2004.

66 Με έγγραφο της 8ης Οκτωβρίου 2004, η RealNetworks κατέθεσε στη Γραμματεία ορισμένες διευκρινίσεις τις οποίες ο δικαστής των ασφαλιστικών μέτρων της είχε ζητήσει να προσκομίσει κατά τη συνεδρίαση στο ακροατήριο. Οι λοιποί διάδικοι έλαβαν κοινοποίηση του εγγράφου αυτού και κλήθηκαν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους επί του θέματος.

67 Με έγγραφο της 27ης Οκτωβρίου 2004, η Microsoft υπέβαλε παρατηρήσεις επί του εγγράφου της RealNetworks που έφερε ημερομηνία 8 Οκτωβρίου 2004. Οι λοιποί διάδικοι δεν υπέβαλαν παρατηρήσεις.

68 Με έγγραφα της 10ης και της 19ης Νοεμβρίου 2004, η CCIA και η Novell ενημέρωσαν, αντιστοίχως, το Πρωτοδικείου ότι παραιτούνταν από την παρέμβασή τους στην παρούσα υπόθεση. Η Επιτροπή, η Microsoft και οι παρεμβαίνουσες υπέβαλαν τις παρατηρήσεις τους επί των παραιτήσεων αυτών εντός της ταχθείσας προθεσμίας.

69 Κατόπιν των παραιτήσεων της CCIA και της Novell, διοργανώθηκε ανεπίσημη συνεδρίαση στις 25 Νοεμβρίου 2004 παρουσία όλων των διαδίκων, προκειμένου να συζητηθούν ορισμένες διαδικαστικές συνέπειες των παραιτήσεων αυτών. Τα πρακτικά των συνεδριάσεων αυτών κοινοποιήθηκαν σε όλους τους διαδίκους στις 26 Νοεμβρίου 2004.

Σκεπτικό

70 Δυνάμει του συνδυασμού των διατάξεων του άρθρου 242 EΚ, αφενός, και 225, παράγραφος 1, EΚ, αφετέρου, το Πρωτοδικείο μπορεί, εάν κρίνει ότι το επιβάλλουν οι περιστάσεις, να διατάξει την αναστολή εκτελέσεως της προσβαλλομένης πράξεως.

71 Το άρθρο 104, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας προβλέπει ότι η αίτηση προσωρινών μέτρων πρέπει να προσδιορίζει τα περιστατικά από τα οποία προκύπτει το επείγον της υποθέσεως, καθώς και τους πραγματικούς και νομικούς ισχυρισμούς που δικαιολογούν, εκ πρώτης όψεως (fumus boni juris), τη λήψη του προσωρινού μέτρου το οποίο ζητείται. Οι προϋποθέσεις αυτές είναι σωρευτικές, οπότε η αίτηση αναστολής εκτελέσεως πρέπει να απορρίπτεται εφόσον κάποια από τις προϋποθέσεις αυτές δεν συντρέχει [διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 14ης Οκτωβρίου 1996, C-268/96 P(R), SCK και FNK κατά Επιτροπής, Συλλογή 1996, σ. I-4971, σκέψη 30]. Ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής προβαίνει, ενδεχομένως, και στη στάθμιση των εμπλεκομένων συμφερόντων (διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 23ης Φεβρουαρίου 2001, C-445/00 R, Autriche κατά Συμβουλίου, Συλλογή 2001, σ. I-1461, σκέψη 73).

72 Στο πλαίσιο αυτής της συνολικής εξετάσεως, ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής οφείλει να ασκήσει την ευρεία εξουσία εκτιμήσεως που διαθέτει προκειμένου να καθορίσει τον τρόπο κατά τον οποίο οι διάφορες αυτές προϋποθέσεις πρέπει να ελεγχθούν, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτεροτήτων κάθε συγκεκριμένης περιπτώσεως [διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 29ης Ιανουαρίου 1997, C-393/96 P(R), Antonissen κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, Συλλογή 1997, σ. Ι-441, σκέψη 28].

73 Σύμφωνα με το άρθρο 107, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας, «[η] απόφαση επί της αιτήσεως λαμβάνεται με αιτιολογημένη Διάταξη». Διευκρινίστηκε, εντούτοις, ότι ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής δεν οφείλει να απαντήσει ρητώς σε όλους τους πραγματικούς και νομικούς ισχυρισμούς που συζητήθηκαν κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων. Ειδικότερα, αρκεί ότι οι λόγοι τους οποίους δέχθηκε ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής σε πρώτο βαθμό δικαιολογούν βασίμως, σε σχέση με τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως, τη διάταξή του και παρέχουν στο Δικαστήριο τη δυνατότητα να ασκήσει τον δικαστικό του έλεγχο [διάταξη SCK και FNK κατά Επιτροπής, σκέψη 71 ανωτέρω, σκέψη 52, και διάταξη του Προέδρου του Δικαστηρίου της 25ης Ιουνίου 1998, C-159/98 P(R), Ολλανδικές Αντίλλες κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1998, σ. I-4147, σκέψη 70].

74 Λαμβανομένου υπόψη του ότι στη Microsoft προσάπτονται διαφορετικές καταχρηστικές εκμεταλλεύσεις δεσπόζουσας θέσεως, οι οποίες προκύπτουν άλλωστε τόσο από τη δομή της Αποφάσεως όσο και από τη διάρθρωση της επιχειρηματολογίας της αιτούσας, ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής κρίνει ότι είναι πρόσφορο να εξετάσει χωριστά την επιχειρηματολογία που προβλήθηκε προς στήριξη των αιτημάτων με αντικείμενο την αναστολή εκτελέσεως, αφενός, του άρθρου 5, στοιχεία α΄ έως γ΄, σε συνδυασμό με το άρθρο 4 της Αποφάσεως (τμήμα που αφορά το ζήτημα των πληροφοριών σχετικά με τη διαλειτουργικότητα), και, αφετέρου, του άρθρου 6, στοιχείο α΄, σε συνδυασμό με το ίδιο άρθρο 4 (τμήμα που αφορά το ζήτημα της συνδυασμένης πωλήσεως του λειτουργικού συστήματος Windows και του λογισμικού Windows Media Player). Της εξετάσεως αυτής προηγείται ανάλυση του αιτήματος εμπιστευτικής μεταχειρίσεως, του αιτήματος παρεμβάσεως της VideoBanner, των συνεπειών της παραιτήσεως της CCIA και της Novell και της τηρήσεως ορισμένων προϋποθέσεων σχετικά με τον τύπο των εγγράφων.

I – Επί του αιτήματος εμπιστευτικής μεταχειρίσεως

75 Στο στάδιο της διαδικασίας των ασφαλιστικών μέτρων, πρέπει να εξασφαλισθεί η εμπιστευτική μεταχείριση, έναντι των παρεμβαινόντων, των στοιχείων που περιλαμβάνονται στην Απόφαση και για τα οποία η Επιτροπή απεδέχθη να μη δημοσιοποιηθούν μέσω της διαθέσιμης ηλεκτρονικής μορφής τους από τον διαδικτυακό της τόπο, στο μέτρο που τα στοιχεία αυτά μπορούν, εκ πρώτης όψεως, να θεωρηθούν απόρρητα ή εμπιστευτικά υπό την έννοια του άρθρου 116, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας.

II – Επί της αιτήσεως παρεμβάσεως της VideoBanner

76 Όπως αναφέρθηκε στη σκέψη 61 ανωτέρω, η VideoBanner κατέθεσε αίτηση παρεμβάσεως στην υπόθεση των ασφαλιστικών μέτρων, προς υποστήριξη των αιτημάτων της Επιτροπής.

77 Εφόσον η αίτηση αυτή υποβλήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 115, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας και οι κύριοι διάδικοι δεν διατύπωσαν αντιρρήσεις, η αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή, σύμφωνα με το άρθρο 40, δεύτερο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου, εφαρμοστέου στο Πρωτοδικείο δυνάμει του άρθρου 53, πρώτο εδάφιο, του ιδίου Οργανισμού.

III – Επί των συνεπειών της παραιτήσεως ορισμένων παρεμβαινόντων

78 Αφού η CCIA και η Novell ενημέρωσαν το Πρωτοδικείο για την παραίτηση από την παρέμβασή τους προς υποστήριξη των αιτημάτων της Επιτροπής στο πλαίσιο της διαδικασίας των ασφαλιστικών μέτρων, ο Πρόεδρος του Πρωτοδικείου, υπό την ιδιότητα του δικάζοντος κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστή, διοργάνωσε ανεπίσημη συνεδρίαση παρουσία όλων των διαδίκων, προκειμένου να εξετασθούν ορισμένες διαδικαστικές συνέπειες των παραιτήσεων αυτών.

79 Όπως προκύπτει από τα πρακτικά της συνεδριάσεως αυτής, οι διάδικοι συμφώνησαν προκειμένου να θεωρηθεί: πρώτον, ότι τα έγγραφα που κατέθεσαν οι CCIA και Novell στο πλαίσιο της διαδικασίας των ασφαλιστικών μέτρων, περιλαμβανομένων και των παραρτημάτων των εγγράφων τους, και τα επιχειρήματα που ανέπτυξαν κατά τη συνεδρίαση εξακολουθούν να αποτελούν τμήμα του φακέλου της παρούσας υποθέσεως ασφαλιστικών μέτρων· δεύτερον, ότι όλοι οι διάδικοι και ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής μπορούν να στηριχθούν στα στοιχεία αυτά για τις ανάγκες, αντιστοίχως, της επιχειρηματολογίας τους και της εκτιμήσεώς τους και, τρίτον, ότι όλα τα στοιχεία που περιελήφθησαν στον φάκελο της παρούσας υποθέσεως αποτέλεσαν το αντικείμενο κατ’ αντιμωλία συζητήσεως μεταξύ των διαδίκων.

80 Άλλωστε, η RealNetworks υποστήριξε, στις παρατηρήσεις της επί της παραιτήσεως της CCIA, ότι αυτή δεν διέθετε τις εξουσίες που της παρέχουν τη δυνατότητα να παραιτηθεί στα πλαίσια της παρούσας υποθέσεως.

81 Συναφώς, ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής κρίνει ότι δεν απόκειται σ’ αυτόν να εξετάσει την αιτίαση που προβάλλει η RealNetworks, στο μέτρο που, αφενός, δεν έχει αρμοδιότητα να αποφανθεί επί του ζητήματος αν οι αποφάσεις των διευθυντικών οργάνων της CCIA ελήφθησαν σύμφωνα με τις διατάξεις του καταστατικού της και, αφετέρου, το αίτημα παραιτήσεως υποβλήθηκε από τη CCIA σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στις διατάξεις του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου.

IV – Επί της τηρήσεως των προϋποθέσεων τύπου σχετικά με τα έγγραφα

82 Η Επιτροπή και ορισμένες παρεμβαίνουσες προς υποστήριξη των αιτημάτων της επικαλέστηκαν, πρώτον, το απαράδεκτο ορισμένων παραπομπών σε έγγραφα που έχουν επισυναφθεί στην κύρια προσφυγή της Microsoft, δεύτερον, το απαράδεκτο των εγγράφων που προσκόμισε η Microsoft κατά τη διαδικασία, τρίτον, την έλλειψη αποδείξεων προς στήριξη ορισμένων ισχυρισμών και, τέταρτον, τη μη τήρηση άλλων τυπικών προϋποθέσεων.

Α – Επί των παραπομπών στην προσφυγή της κύριας δίκης

83 Με τις από 21 Ιουλίου 2004 παρατηρήσεις της, η Επιτροπή απαριθμεί τα σημεία του δικογράφου της αιτήσεως των ασφαλιστικών μέτρων τα οποία περιέχουν παραπομπές, αφενός, στην προσφυγή της κύριας δίκης και, αφετέρου, στα έγγραφα που έχουν επισυναφθεί στην προσφυγή αυτή αλλά δεν έχουν επισυναφθεί στην αίτηση ασφαλιστικών μέτρων (παραρτήματα A.9, A.9.1, A.9.2, A.11, A.12.1, A.17, A.18, A.19, A.20, A.21, A.22 και A.24). Η Επιτροπή συνάγει το συμπέρασμα ότι η Microsoft δεν μπορεί να στηριχθεί στα έγγραφα αυτά.

84 Με τις από 13 Σεπτεμβρίου 2004 παρατηρήσεις της, η Επιτροπή προσθέτει ότι οι νέες παραπομπές στην προσφυγή της κύριας δίκης στις οποίες προβαίνει η Microsoft με τις από 19 Αυγούστου 2004 παρατηρήσεις της, ειδικότερα όσον αφορά τη συμφωνία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠOΕ) για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου (στο εξής: Συμφωνία ΔΠΙΤΕ), πρέπει, όπως οι προηγούμενες, να απορριφθούν. Η επισύναψη των αντιστοίχων τμημάτων της προσφυγής της κύριας δίκης ως παραρτήματος (παράρτημα T.9) στις παρατηρήσεις δεν καθιστά δυνατόν να θεωρηθεί ότι η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων αρκεί αφεαυτής.

85 Πρέπει να υπομνησθεί, συναφώς, ότι, κατά την άτυπη συνεδρίαση της 27ης Ιουλίου 2004 (βλ. ανωτέρω, σκέψη 57), ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής επέστησε την προσοχή της Microsoft στον μεγάλο αριθμό παραπομπών στην προσφυγή της κύριας δίκης που περιέχει η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων και της υπέβαλε ερώτηση ως προς το σημείο αυτό. Απαντώντας, η Microsoft ανέφερε, όπως έχει καταγραφεί στα πρακτικά της συνεδριάσεως αυτής, τα εξής: «[η] αιτούσα επιβεβαιώνει ότι η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων θα πρέπει να θεωρηθεί ως επαρκής αφεαυτήν και ότι οι πολυάριθμες παραπομπές στα παραρτήματα της κύριας προσφυγής που περιέχει η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων μπορεί να μη ληφθούν υπόψη για τις ανάγκες της διαδικασίας των ασφαλιστικών μέτρων».

86 Η άποψη αυτή συνάδει προς το σημείο VII, παράγραφος 1, των Πρακτικών Οδηγιών στους Διαδίκους (ΕΕ 2002, L 87, σ. 48), που προβλέπει ότι η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων «πρέπει να είναι αφεαυτής κατανοητή χωρίς να απαιτείται παραπομπή στο δικόγραφο της προσφυγής επί της ουσίας».

87 Επομένως, το βάσιμο της αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων της Microsoft μπορεί να εκτιμηθεί μόνον σε σχέση με τα πραγματικά και νομικά στοιχεία που προκύπτουν από το ίδιο το κείμενο του δικογράφου της αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων και των εγγράφων που έχουν επισυναφθεί στο δικόγραφο αυτό και σκοπούν στη διευκρίνιση του περιεχομένου του (βλ., υπό την έννοια αυτή, διάταξη του Προέδρου του Πρωτοδικείου, της 7ης Μαΐου 2002, T-306/01 R, Aden κ.λπ. κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. II-2387, σκέψη 52). Έστω και αν δεν συνάγεται από τα ανωτέρω ότι κάθε ισχυρισμός ο οποίος στηρίζεται σε έγγραφο που δεν έχει επισυναφθεί στην αίτηση ασφαλιστικών μέτρων πρέπει οπωσδήποτε να αποκλεισθεί από τις συζητήσεις, επιβάλλεται, πάντως, να τονισθεί ότι η απόδειξη του ισχυρισμού αυτού δεν θα μπορεί να θεωρηθεί ότι προσκομίσθηκε στην περίπτωση αμφισβητήσεως του επίμαχου ισχυρισμού από άλλον διάδικο ή από παρεμβαίνοντα υπέρ του εν λόγω διαδίκου.

88 Όσον αφορά την παραπομπή στο παράρτημα T.9, πρέπει να υπομνησθεί ότι, μολονότι ένα κείμενο μπορεί να στηριχθεί και να συμπληρωθεί, όσον αφορά ειδικά σημεία, από παραπομπή σε συγκεκριμένα χωρία συνημμένων σ’ αυτό εγγράφων, συνολική παραπομπή σε άλλα έγγραφα, έστω και συνημμένα στο δικόγραφο της αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων, δεν μπορεί να αποκαταστήσει την έλλειψη ουσιωδών στοιχείων στο εν λόγω δικόγραφο (διάταξη Aden κ.λπ. κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, σημείο 87 ανωτέρω, σκέψη 52). Επιβάλλεται να διευκρινιστεί, στο πλαίσιο αυτό, ότι το σημείο VII, παράγραφος 2, των Πρακτικών Οδηγιών, το οποίο επιτάσσει ότι «οι πραγματικοί και νομικοί ισχυρισμοί επί των οποίων στηρίζεται η επί της ουσίας προσφυγή και από τους οποίους προκύπτει, εκ πρώτης όψεως, το βάσιμο της αιτήσεως» πρέπει να αναφέρονται «κατά τρόπο εξαιρετικά σύντομο και περιεκτικό», δεν μπορεί να ερμηνευθεί, εκτός εάν καταστρατηγηθεί ο κανόνας που περιέχει, υπό την έννοια ότι επιτρέπει τη συνολική παραπομπή σε συνημμένο έγγραφο που επαναλαμβάνει διεξοδικά την επιχειρηματολογία.

89 Υπό την επιφύλαξη των εγγράφων που θα περιληφθούν, στη συνέχεια, στον φάκελο και των ισχυρισμών που θα προβληθούν κατά τη συνεδρίαση ενώπιον του δικάζοντος κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστή, θα εκδοθεί απόφαση χωρίς να ληφθούν υπόψη ούτε τα παραρτήματα του δικογράφου της προσφυγής ούτε το παράρτημα T.9.

Β – Επί της προσκομίσεως εγγράφων κατά την εκκρεμοδικία

90 Με τις από 13 Σεπτεμβρίου 2004 παρατηρήσεις της, η Επιτροπή θεωρεί, κατ’ αρχάς, ότι τα επιχειρήματα που προβάλλει η Microsoft με τις από 19 Αυγούστου 2004 παρατηρήσεις της βαίνουν πέρα των αναλύσεων που περιλαμβάνονται στην προσφυγή της κύριας δίκης, ειδικότερα της επιχειρηματολογίας σχετικά με τα δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας που εκτίθεται διεξοδικά σε δύο χωριστά παραρτήματα (παράρτημα T.3, με τίτλο «Άποψη του κ. Prescott», και T.6, με τίτλο «Άποψη του κ. Galloux»). Επιπλέον, δεν δόθηκε καμία διευκρίνιση ως προς το γεγονός ότι το παράρτημα T.3, έγγραφο με ημερομηνία 3 Ιουνίου 2004, δεν προσκομίσθηκε ήδη από το στάδιο της αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων.

91 Η Επιτροπή επισημαίνει, στη συνέχεια, ότι η Microsoft επισύναψε στις από 19 Αυγούστου 2004 παρατηρήσεις της έγγραφο το οποίο είχε επισυνάψει στο δικόγραφο της προσφυγής επί της ουσίας (παράρτημα A.21, το οποίο κατέστη το παράρτημα T.5, Knauer, «Επί των πτυχών του δικαίου των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας της [Αποφάσεως]»), καθώς και ένα έγγραφο του οποίου το περιεχόμενο φαίνεται πανομοιότυπο προς το περιεχόμενο παραρτήματος του δικογράφου της προσφυγής επί της ουσίας [παράρτημα T.8, Evans, Nichols και Padilla, «Οικονομική απόδειξη των συνεπειών του κατακερματισμού που προέβαλε η Επιτροπή σχετικά με την άρνηση προμήθειας και τη συνδυασμένη πώληση», που ομοιάζει προς το παράρτημα A.19].

92 Με τις απαντήσεις τους στις γραπτές ερωτήσεις του Πρωτοδικείου και πριν από την παραίτησή τους, η Novell και η CCIA εκτιμούν ότι ορισμένα έγγραφα είναι απαράδεκτα, στο μέτρο που θα έπρεπε να προσκομιστούν με την αίτηση λήψεως ασφαλιστικών μέτρων, ενώ προσκομίστηκαν μεταγενέστερα (παραρτήματα T.3, T.5, T.8 και U.2, Campbell-Kelly, «Σχόλιο στον καινοτόμο χαρακτήρα του Active Directory»).

93 Ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής διαπιστώνει ότι τα έγγραφα T.3, T.5, T.6 και T.8 επισυνάφθηκαν στις από 19 Αυγούστου 2004 παρατηρήσεις της Microsoft και σκοπούν στη στήριξη του περιεχομένου των παρατηρήσεων αυτών. Δεν μπορεί, υπό τις συνθήκες αυτές, να προσαφθεί στη Microsoft ότι απάντησε εμπεριστατωμένα στα επιχειρήματα που προέβαλε η Επιτροπή στις από 21 Ιουλίου 2004, εφόσον μικρή σημασία έχει συναφώς το γεγονός ότι το επισυναφθέν έγγραφο φέρει ημερομηνία προγενέστερη της ημερομηνίας της καταθέσεως της αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων ή ότι είναι ταυτόσημο ή παρεμφερές προς έγγραφο που επισυνάφθηκε στο δικόγραφο της προσφυγής επί της ουσίας. Ομοίως, οι παρατηρήσεις της Microsoft επί των υπομνημάτων παρεμβάσεως μπορούσαν, για πανομοιότυπους λόγους, να στηριχθούν εγκύρως στο παράρτημα U.2.

Γ – Επί της ελλείψεως αποδεικτικών στοιχείων

94 Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι το παράρτημα T.5 και το παράρτημα T.8 στηρίζονται σε πληροφορίες στις οποίες δεν έχει πρόσβαση [για το παράρτημα T.5, η παράγραφος 4 παραπέμπει σε πληροφορία που έλαβε η Microsoft χωρίς περαιτέρω διευκρίνιση· για το παράρτημα T.8, δεν επισυνάπτονται οι εκθέσεις των οποίων γίνεται μνεία στην παράγραφο 6 (Merrill Lynch και Forrester σχετικά με τα στοιχεία της αγοράς των μικροϋπολογιστών), στην υποσημείωση 35 (μελέτη που διεξήγαγε η Microsoft), στις υποσημειώσεις 42 και 43 («Έρευνα Digital Media Tracker»), στην υποσημείωση 48 («Aνάλυση των διατάξεων αναγνώσεως πολυμέσων που είναι εγκατεστημένες στους μικροϋπολογιστές»), στην υποσημείωση 50 («Ανακοίνωση NERA»)].

95 Αρκεί συναφώς να αναφερθεί ότι στον δικάζοντα κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστή απόκειται να εκτιμήσει, ενδεχομένως, αν οι ισχυρισμοί που στηρίζονται στις εκθέσεις και στα στοιχεία στερούνται αποδεικτικής αξίας.

Δ – Επί της μη τηρήσεως ορισμένων άλλων τυπικών προϋποθέσεων

96 Η Επιτροπή και η CCIA, πριν από την παραίτησή της, επισημαίνουν ότι η Μicrosoft παραπέμπει, με την αίτησή της για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων, στο παράρτημα R.6 (Carboni, «Γνώμη επί του δικαίου των σημάτων») χωρίς να διευκρινίσει τη σημασία του επίμαχου κειμένου, οπότε δεν θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το παράρτημα αυτό.

97 Όπως αναφέρθηκε ήδη στη σκέψη 88 ανωτέρω, η γενική παραπομπή σε άλλα έγγραφα, έστω συνημμένα στο δικόγραφο της αιτήσεως λήψεως ασφαλιστικών μέτρων, δεν μπορεί να θεραπεύσει την έλλειψη των ουσιωδών στοιχείων της εν λόγω αιτήσεως. Εν προκειμένω, το παράρτημα R.6, στο οποίο παραπέμπει η αίτηση λήψεως ασφαλιστικών μέτρων, στηρίζει ένα επιχείρημα σχετικό με τον κίνδυνο προσβολής των εμπορικών σημάτων της Microsoft το οποίο έχει διατυπωθεί ως εξής: «[η] άμεση εκτέλεση του άρθρου 6, στοιχείο α΄, της Αποφάσεως θα προκαλούσε σοβαρή ζημία στα εμπορικά σήματα Microsoft και Windows, διότι η Microsoft θα ήταν υποχρεωμένη να πωλήσει ένα υποβαθμισμένο προϊόν ασυμβίβαστο προς τη βασική σύλληψή της». Στο μέτρο κατά το οποίο προκύπτει με επαρκή ακρίβεια από τη φράση αυτή ότι το παράρτημα R.6 σκοπεί στη διευκρίνιση του διαπιστωθέντος κινδύνου, ο δικάζων κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων δικαστής εκτιμά ότι δεν χρειάζεται να αποκλεισθεί το παράρτημα αυτό από τις συζητήσεις.

V – Επί της ουσίας

Α – Επί του ζητήματος των πληροφοριών σχετικά με τη διαλειτουργικότητα

1. Τα επιχειρήματα των διαδίκων

Τα επιχειρήματα της Microsoft και των διαδίκων που παρεμβαίνουν προς υποστήριξη των αιτημάτων της

Επί του fumus boni juris

98 Η Microsoft θεωρεί ότι μια σοβαρή διαφορά τη φέρνει αντιμέτωπη με την Επιτροπή όσον αφορά το ζήτημα της υποχρεωτικής χορηγήσεως αδειών σχετικά με τα πρωτόκολλα επικοινωνίας, οπότε πληρούται η προϋπόθεση που συνίσταται στην απόδειξη, εκ πρώτης όψεως, του παράνομου χαρακτήρα του άρθρου 5, στοιχεία α΄ έως γ΄, της Αποφάσεως.

99 Η Microsoft υποστηρίζει ότι τα τέσσερα κριτήρια που παρέχουν τη δυνατότητα να υποχρεωθεί μια επιχείρηση να χορηγήσει άδεια εκμεταλλεύσεως, όπως αποσαφηνίστηκαν από το Δικαστήριο με τις αποφάσεις της 5ης Οκτωβρίου 1988, 238/87, Volvo (Συλλογή 1988, σ. 6211), της 6ης Απριλίου 1995, C-241/91 P και C-242/91 P, RTE και ITP κατά Επιτροπής (Συλλογή 1995, σ. I-743, στο εξής: απόφαση Magill), της 26ης Νοεμβρίου 1998, C 7/97, Bronner (Συλλογή 1998, σ. I-7791), και της 29ης Απριλίου 2004, C-418/01, IMS Health (Συλλογή 2004, σ. Ι‑5039, σκέψη 49), δεν συντρέχουν εν προκειμένω.

100 Πρώτον, τα στοιχεία της πνευματικής ιδιοκτησίας της Microsoft, των οποίων την αποκάλυψη στους ανταγωνιστές επιβάλλει η Απόφαση, δεν είναι αναγκαία για την άσκηση της δραστηριότητας του προμηθευτή λειτουργικών συστημάτων για διαμετακομιστές ομάδων εργασίας.

101 Κατ’ αρχάς, η Microsoft επικαλείται την ύπαρξη πέντε μεθόδων που παρέχουν τη δυνατότητα διασφαλίσεως της διαλειτουργικότητας μεταξύ των λειτουργικών συστημάτων που προμηθεύουν οι διάφοροι διανομείς, δηλαδή, πρώτον, τη χρήση των προτύπων πρωτοκόλλων επικοινωνίας όπως τα TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) και HTTP (HyperText Transfer Protocol)· δεύτερον, την προσθήκη κώδικα λογισμικού σε λειτουργικό σύστημα Windows για διαμετακομιστές ή για μικροϋπολογικές προκειμένου να καταστεί δυνατή η επικοινωνία με λειτουργικό σύστημα για μικροϋπολογιστές που είναι ανταγωνιστικό της Microsoft διά της χρήσεως πρωτοκόλλων επικοινωνίας ειδικών για το εν λόγω λειτουργικό σύστημα για μικροϋπολογιστές· τρίτον, την προσθήκη κώδικα λογισμικού σε λειτουργικό σύστημα για μικροϋπολογιστές που είναι ανταγωνιστικό της Microsoft προκειμένου να παρασχεθεί η δυνατότητα επικοινωνίας με λειτουργικό σύστημα Windows για μικροϋπολογιστές ή για διαμετακομιστές διά της χρήσεως των πρωτοκόλλων επικοινωνίας που είναι ειδικά για τα λειτουργικά συστήματα Windows· τέταρτον, την προσθήκη συνόλου λογισμικών κωδίκων σε όλα τα λειτουργικά συστήματα για μικροϋπολογιστές και για διαμετακομιστές δικτύου που παρέχει τη δυνατότητα εξασφαλίσεως διαλειτουργικότητας μέσω επικοινωνίας μεταξύ των εν λόγω συνόλων λογισμικών κωδίκων και, πέμπτον, τη χρήση ενός λειτουργικού συστήματος Windows για διαμετακομιστές όπως μια «θύρα» μεταξύ του λειτουργικού συστήματος Windows για μικροϋπολογιστές και του ανταγωνιστικού λειτουργικού συστήματος για διαμετακομιστές.

102 Στη συνέχεια, η Microsoft επικαλείται την έλλειψη διαμαρτυριών των πελατών ως προς τον βαθμό διαλειτουργικότητας.

103 Τέλος, η Microsoft επικαλείται τη συνεχή παρουσία πλειόνων ανταγωνιστών που ασκούν τη δραστηριότητα αυτή.

104 Δεύτερον, η άρνηση της Microsoft να αποκαλύψει τα στοιχεία της πνευματικής της ιδιοκτησίας στους ανταγωνιστές της δεν εμπόδισε την εμφάνιση νέων προϊόντων για τα οποία η ζήτηση των καταναλωτών έμεινε ανικανοποίητη. Δεν προσκομίστηκε κανένα αποδεικτικό στοιχείο περί ικανοποιήσεως. Δεν αποδεικνύεται επίσης ούτε ότι τα στοιχεία της πνευματικής ιδιοκτησίας της Microsoft θα χρησιμοποιηθούν από τους ανταγωνιστές της για να αναπτύξουν νέα προϊόντα και όχι μόνον για να περιοριστούν στην αναπαραγωγή των λειτουργιών των υφισταμένων προϊόντων της Microsoft.

105 Τρίτον, το γεγονός ότι η Microsoft διατήρησε την τεχνολογία της για τη δική της χρήση δεν είχε ως συνέπεια την εξάλειψη του ανταγωνισμού σε παράγωγη αγορά, εφόσον, όπως πιστοποιεί η συνεχής άνοδος της Linux, οι διανομείς λειτουργικών συστημάτων για μικροϋπολογιστές ομάδων εργασίας επιδίδονταν σε έντονο ανταγωνισμό μεταξύ τους. Επομένως, έξι έτη μετά την υποτιθέμενη άρνηση της Microsoft, η αγορά βρισκόταν σε κατάσταση ανταγωνισμού.

106 Τέταρτον, η άρνηση χορηγήσεως αδειών εκμεταλλεύσεως σχετικών με την τεχνολογία της στους διανομείς ανταγωνιστικών λειτουργικών συστημάτων για μικροϋπολογιστές είναι αντικειμενικά δικαιολογημένη. Πράγματι, σε αντιδιαστολή προς τις πληροφορίες που προστατεύονταν από την τότε επίμαχη εθνική νομοθεσία, την αποκάλυψη των οποίων αρνήθηκαν οι εταιρίες που εμπλέκονταν στις υποθέσεις Magill και IMS Health, σκέψη 99, ανωτέρω, οι προστατευόμενες εν προκειμένω πληροφορίες αφορούσαν τεχνολογία μυστική και μεγάλης αξίας. Εν προκειμένω, για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η άρνηση κοινοποιήσεως πληροφοριών προστατευομένων από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας δεν ήταν αντικειμενικά δικαιολογημένη και συνιστούσε, κατά συνέπεια, παράβαση του άρθρου 82 EΚ, η Επιτροπή εφάρμοσε ανακριβές κριτήριο εκτιμήσεως, το οποίο αποκλίνει σαφώς των κριτηρίων που είχε αναγνωρίσει η προηγούμενη νομολογία. Πράγματι, η Επιτροπή φαίνεται ότι έκρινε ότι η άρνηση αυτή συνιστά παράβαση του άρθρου 82 EΚ εάν, εφόσον ληφθούν υπόψη όλα τα δεδομένα, η θετική συνέπεια επί της ανανεώσεως στο σύνολο του τομέα αντισταθμίζει την αρνητική επίπτωση επί των παροτρύνσεων προς την επιχείρηση να καινοτομήσει (αιτιολογική σκέψη 783). Εκτός του ασαφούς χαρακτήρα του νέου αυτού κριτηρίου, δεν αποδείχθηκε, βάσει αποδείξεων ή αναλύσεων, ότι η ανανέωση στον τομέα αυτόν θα ενθαρρυνόταν από την κοινοποίηση στους ανταγωνιστές της τεχνολογίας που κατέχει η Microsoft. Η Μicrosoft υποστηρίζει, αντιθέτως, ότι μια υποχρεωτική άδεια εκμεταλλεύσεως θα είχε ως συνέπεια να μειώσει τον ανταγωνισμό μεταξύ των διανομέων λειτουργικών συστημάτων για μικροϋπολογιστές.

107 Εξάλλου, η Microsoft ισχυρίζεται ότι η Sun Microsystems δεν της ζήτησε να επωφεληθεί της τεχνολογίας την οποία η Επιτροπή της επιβάλλει να γνωστοποιήσει. Επιπλέον, δεδομένου ότι η εν λόγω εταιρία δεν ζήτησε καμία άδεια εκμεταλλεύσεως προκειμένου να αναπτύξει λογισμικά εντός του ΕΟΧ, η Microsoft υποστηρίζει ότι ουδόλως είχε την υποχρέωση να θεωρήσει ότι το αίτημα της Sun Microsystems μπορούσε να την οδηγήσει να υιοθετήσει συμπεριφορά που θα ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 82 EΚ.

108 Τέλος, υποχρεώνοντας τη Microsoft να χορηγήσει άδειες εκμεταλλεύσεως σχετικά με τις προστατευόμενες πληροφορίες, η Επιτροπή δεν έλαβε δεόντως υπόψη τις υποχρεώσεις που επιβάλλει στις Κοινότητες η Συμφωνία ΔΠΙΤΕ (βλ. σκέψη 84, ανωτέρω).

109 Με τις από 19 Αυγούστου 2004 παρατηρήσεις της, η Microsoft θεωρεί ότι η Επιτροπή αβασίμως υποστηρίζει ότι η Απόφαση δεν της επιβάλλει νέα συμπεριφορά, αλλά έχει απλώς ως συνέπεια να την υποχρεώσει να επαναλάβει την εμπορική πολιτική που είχε ακολουθήσει αρχικώς. Πράγματι, η Microsoft επισημαίνει, κατ’ αρχάς, ότι η Επιτροπή δεν ισχυρίζεται ότι οι πληροφορίες στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 5 της Αποφάσεως είχαν κοινοποιηθεί στο παρελθόν. Τονίζει, στη συνέχεια, ότι, εάν η Επιτροπή αναφερόταν στην πληροφορία που αφορούσε την τεχνολογία δικτύου που παραχωρήθηκε με άδεια εκμεταλλεύσεως στην AT&T το 1994 για να καταστήσει δυνατή την ανάπτυξη προϊόντος με την επωνυμία «Advanced Server for UNIX» («AS/U»), θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η κοινοποίηση των πληροφοριών δεν διακόπηκε. Πράγματι, το προϊόν με την επωνυμία «PC Net Link» που ανέπτυξε η Sun Microsystems, στην οποία η AT&T χορήγησε άδεια εκμεταλλεύσεως σχετικά με το AS/U, είναι ακόμη διαθέσιμο στην αγορά μέχρι σήμερα. Η Sun Microsystems εξακολουθεί να εξασφαλίζει την προώθησή του, ισχυριζόμενη ότι παρέχει «βασικές υπηρεσίες δικτύου Windows NT» –συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών αρχείων και εκτυπώσεως και των υπηρεσιών διαχειρίσεως των χρηστών και των ομάδων– στα λειτουργικά συστήματα για μικροϋπολογιστές Solaris. Η Sun Microsystems ισχυρίζεται επίσης ότι η PC Net Link λειτουργεί ορθά με τις τελευταίες εκδοχές των λειτουργικών συστημάτων Windows για μικροϋπολογιστές της Microsoft, συμπεριλαμβανομένων των Windows 2000 Professional και Windows XP.

110 Επιπλέον, η Microsoft δεν μπορεί να υποχρεωθεί στο μέλλον να χορηγήσει άδειες εκμεταλλεύσεως σχετικά με όλα τα πρωτόκολλα επικοινωνίας της, επειδή αποφάσισε, το 1994, να χορηγήσει άδεια εκμεταλλεύσεως σχετικά με τεχνολογία δικτύου στην AT&T. Άλλωστε, βάσει συμβάσεως, η εμπορική σχέση μεταξύ της Microsoft και της AT&T δεν θα επεκτεινόταν σε νέες τεχνολογίες.

111 Τέλος, η Microsoft υπογραμμίζει ότι οι ανταγωνιστές πωλητές λειτουργικών συστημάτων για μικροϋπολογιστές δεν εξαρτώνται από την πληροφορία για τη διαλειτουργικότητα της οποίας η Microsoft υποτίθεται ότι διέκοψε την κοινοποίηση. Η Novell ουδέποτε χρησιμοποίησε το AS/U και ουδέποτε εκδήλωσε το παραμικρό ενδιαφέρον για μια τέτοια χρήση. Η NetWare της Novell παρέχει υπηρεσίες αρχείων και εκτυπώσεως και υπηρεσίες διαχειρίσεως των χρηστών και των ομάδων στα λειτουργικά συστήματα Windows χρησιμοποιώντας τα δικά της πρωτόκολλα επικοινωνίας. Ούτε οι πωλητές της Linux χρησιμοποιούν το AS/U. Τα λειτουργικά τους συστήματα για μικροϋπολογιστές παρέχουν υπηρεσίες αρχείων και εκτυπώσεως, καθώς και υπηρεσίες διαχειρίσεως των χρηστών και των ομάδων, στα λειτουργικά συστήματα Windows χρησιμοποιώντας το λογισμικό προϊόν σε ελεύθερο πηγαίο κώδικα Samba, ο οποίος αναπτύχθηκε χάρη σε μελέτη των πρωτοκόλλων επικοινωνίας της Microsoft.

Επί του επείγοντος

112 Η Microsoft ισχυρίζεται ότι η άμεση εκτέλεση του άρθρου 5, στοιχεία α΄ έως γ΄, της Αποφάσεως θα προκαλέσει τρεις κατηγορίες σοβαρών και ανεπανόρθωτων ζημιών.

– Προσβολή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας

113 Η Απόφαση έχει ως συνέπεια να υποχρεώσει τη Microsoft να χορηγήσει άδειες εκμεταλλεύσεως σχετικά με πληροφορίες μεγάλης αξίας που προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Η προσβολή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας συνιστά σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία.

i) Πληροφορίες μεγάλης αξίας

114 Η Microsoft εκθέτει ότι τα πρωτόκολλα επικοινωνίας είναι μια τεχνολογία της οποίας είναι κάτοχος, η οποία χρησιμοποιείται από τα λειτουργικά συστήματα Windows για μικροϋπολογιστές και για διαμετακομιστές ενόψει ανταλλαγής πληροφοριών με άλλα αντίγραφα των εν λόγω λειτουργικών συστημάτων των οποίων η εμπορική αξία είναι σημαντική [μελέτη των S. Madnick και B. Meyer, «Ζημία προκληθείσα από την υποχρέωση που επιβάλλεται στη Microsoft να αποκαλύψει όλα τα πρωτόκολλα επικοινωνίας που χρησιμοποιούνται για την παροχή των υπηρεσιών των ομάδων εργασίας», που περιλαμβάνεται στο παράρτημα R.2 (στο εξής: «μελέτη Madnick και Meyer»)]. Τα πρωτόκολλα επικοινωνίας της Microsoft είναι ο καρπός πολλών ετών έρευνας και αναπτύξεως που προκάλεσαν πολλές δαπάνες. Οι προσπάθειες που καταβλήθηκαν για τον σχεδιασμό των πρωτοκόλλων επικοινωνίας που εξασφαλίζουν χρήσιμες λειτουργίες και βελτιώνουν την ταχύτητα, την αξιοπιστία, την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της διαπλοκής μεταξύ των λειτουργικών συστημάτων Windows ήσαν σημαντικές.

115 Όσον αφορά τις προδιαγραφές των πρωτοκόλλων επικοινωνίας, που είναι διεξοδικές περιγραφές της επινοήσεως και του τρόπου λειτουργίας των πρωτοκόλλων αυτών, παρέχουν τη δυνατότητα σε ανταγωνιστή ο οποίος δεν είναι κάτοχος να χρησιμοποιήσει τα πρωτόκολλα επικοινωνίας της Microsoft στο δικό του λειτουργικό σύστημα για μικροϋπολογιστές.

116 Με τις από 19 Αυγούστου 2004 παρατηρήσεις της, η Microsoft υπογραμμίζει ότι η υποχρεωτική χορήγηση αδειών εκμεταλλεύσεως σχετικά με τις προδιαγραφές των πρωτοκόλλων επικοινωνίας που παρέχουν τη δυνατότητα σε πλείονα λειτουργικά συστήματα Windows για μικροϋπολογιστές να λειτουργήσουν από κοινού με σκοπό την πρόταση παροχής υπηρεσιών ομάδων εργασίας θα είχε ως συνέπεια την αποκάλυψη σημαντικού αριθμού πληροφοριών σχετικών με την εσωτερική σύλληψη των λειτουργικών συστημάτων Windows. Όπως προκύπτει από τη μελέτη Madnick και Meyer, η χορήγηση αδειών εκμεταλλεύσεως σχετικά με τα πρωτόκολλα επικοινωνίας που παρέχουν τη δυνατότητα διαπλοκής μεταξύ διαφόρων λειτουργικών συστημάτων Windows για μικροϋπολογιστές θα αποκάλυπτε πολλαπλές πληροφορίες για τη λειτουργία του καταλόγου, που καλείται Active Directory, στα πλαίσια των λειτουργικών συστημάτων.

ii) Πληροφορίες που προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας

117 Τα πρωτόκολλα επικοινωνίας της Microsoft και οι προδιαγραφές που τα περιγράφουν προστατεύονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Η Microsoft διευκρινίζει, απαντώντας σε επιχείρημα που προβάλλει η Επιτροπή με τις από 21 Ιουλίου 2004 παρατηρήσεις της, ότι, αφενός, πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ της επινοήσεως των πρωτοκόλλων, των προδιαγραφές των πρωτοκόλλων και της εφαρμογής των πρωτοκόλλων αυτών και, αφετέρου, ότι η προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας δεν περιορίζεται στη μία από τις τρεις αυτές κατηγορίες.

Προστασία από το δικαίωμα του δημιουργού

118 Τα πρωτόκολλα επικοινωνίας προστατεύονται από το δικαίωμα του δημιουργού δυνάμει της Συμβάσεως της Βέρνης, για την προστασία των λογοτεχνικών και καλλιτεχνικών έργων, της 9ης Σεπτεμβρίου 1886, που τροποποιήθηκε για τελευταία φορά στις 28 Σεπτεμβρίου 1979, και από την οδηγία 91/250/EΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Μαΐου 1991, για τη νομική προστασία των προγραμμάτων ηλεκτρονικών υπολογιστών (ΕΕ L 122, σ. 42), όπως ισχύει κατά το προοίμιό της και το άρθρο 1, παράγραφος 1. Όσον αφορά τις προδιαγραφές των πρωτοκόλλων αυτών, αποτελούν προπαρασκευαστικό υλικό σχεδιασμού που προστατεύονται επίσης από το δικαίωμα του δημιουργού (γνώμη του M. Prescott, παράρτημα T.3, της οποίας έγινε μνεία στη σκέψη 90 ανωτέρω).

119 Κατά συνέπεια, η Microsoft, όπως κάθε φορέας δικαιώματος δημιουργού, έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπει τη δημοσίευση των προστατευομένων έργων της ή να τα θέτει στη διάθεση του κοινού καθ’ οιονδήποτε άλλον τρόπο. Οι νομοθεσίες περί δικαιωμάτων του δημιουργού διαφόρων κρατών μελών παρέχουν ρητώς στους κυρίους προστατευομένων έργων να καθορίζουν αν τα έργα αυτά θα δημοσιευθούν ή θα αποκαλυφθούν καθ’ οιονδήποτε τρόπο. Εντούτοις, η Απόφαση στερεί τη Microsoft από το δικαίωμα να αποφασίσει με ποια μορφή, σε ποιον και υπό ποιες προϋποθέσεις επιθυμεί να καταστήσει διαθέσιμες, ενδεχομένως, τις προδιαγραφές των πρωτοκόλλων επικοινωνίας της. Η Επιτροπή δεν μπορούσε, κατά συνέπεια, να αναγνωρίζει ότι οι προδιαγραφές των πρωτοκόλλων επικοινωνίας της Microsoft, μετά τη σύνταξή τους, θα προστατεύονται από το δικαίωμα του δημιουργού και, ταυτοχρόνως, να υποστηρίζει ότι η υποχρέωση που επιβάλλει στη Microsoft η Απόφαση, να χορηγήσει άδειες εκμεταλλεύσεως που αφορούν τις προδιαγραφές αυτές, δεν παραβιάζει την ίδια την ουσία του δικαιώματος αυτού.

120 Ο φορέας δικαιώματος δημιουργού έχει επίσης το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπει τη δημιουργία παράγωγων έργων, όπως προκύπτει τόσο από το άρθρο 12 της Συμβάσεως της Βέρνης όσο και από το άρθρο 4 της οδηγίας 91/250. Πάντως, το εν λόγω αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπει τη δημιουργία παράγωγων έργων θα παραγνωριζόταν στο μέτρο που η εφαρμογή από τους ανταγωνιστές της Microsoft των προδιαγραφών των πρωτοκόλλων επικοινωνίας της θα συνιστούσε σχεδόν με βεβαιότητα προσαρμογή ή μετάφραση των εν λόγω προδιαγραφών που θα ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής του δικαιώματος του δημιουργού και δεν θα μπορούσε, επομένως, να θεωρηθεί ότι συνιστά έργο που αναπτύχθηκε ανεξάρτητα. Άλλωστε, ακόμη και αν υποτεθεί ότι οι κάτοχοι άδειας εκμεταλλεύσεως είναι σε θέση να εφαρμόσουν ορισμένες προδιαγραφές χωρίς να προσβάλουν το δικαίωμα δημιουργού της Microsoft, η Απόφαση δεν απαιτεί από τους κατόχους αδειών να ενεργήσουν κατά τον τρόπο αυτόν στο μέτρο που επιβάλλει στη Microsoft να «επιτρέψει τη χρήση» των προδιαγραφών των πρωτοκόλλων επικοινωνίας της χωρίς να προβλέπει όριο στον τρόπο κατά τον οποίο οι κάτοχοι της άδειας εκμεταλλεύσεως θα μπορούν να αναπτύξουν τις εφαρμογές τους. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει κανένας λόγος να θεωρηθεί ότι οι κάτοχοι άδειας εκμεταλλεύσεως θα περιοριστούν να αναπτύξουν εφαρμογές που δεν είναι παράνομες, ακόμη και αν υποτεθεί ότι αυτό είναι εφικτό.

121 Τέλος, η Microsoft ισχυρίζεται ότι, στο πλαίσιο της αμερικανικής συμφωνίας, όλα τα μέρη δέχθηκαν ότι οι προδιαγραφές των πρωτοκόλλων επικοινωνίας πελάτη-διαμετακομιστή προστατεύονται από το δικαίωμα του δημιουργού.

Προστασία από το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας

122 Με την αίτηση λήψεως ασφαλιστικών μέτρων, η Microsoft αναφέρει ότι ορισμένα από τα πρωτόκολλα επικοινωνίας που η Επιτροπή την υποχρεώνει να κοινοποιήσει καλύπτονται από διπλώματα ευρεσιτεχνίας ή αιτήσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και ότι προτίθεται να καταθέσει, πριν από τον Ιούνιο του 2005, μεγάλο αριθμό αιτήσεων διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για ορισμένες πτυχές των λειτουργικών συστημάτων Windows για μικροϋπολογιστές και για διαμετακομιστές που καλύπτουν τα πρωτόκολλα επικοινωνίας τα οποία αφορά η Απόφαση. Η έλλειψη χρονικού περιορισμού των αποτελεσμάτων της Αποφάσεως δικαιολογεί να περιληφθούν τα μελλοντικά διπλώματα ευρεσιτεχνίας στην υποχρέωση άδειας εκμεταλλεύσεως που επιβάλλει η Απόφαση.

123 Με τις από 19 Αυγούστου 2004 παρατηρήσεις της, η Microsoft εντοπίζει τρία υφιστάμενα ευρωπαϊκά διπλώματα ευρεσιτεχνίας και δύο εκκρεμείς αιτήσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που καλύπτουν τα πρωτόκολλα επικοινωνίας τα οποία υπόκεινται σε υποχρεωτικές άδειες εκμεταλλεύσεως. Κατά τη γνώμη του κ. Knauer, παράρτημα T.5, της οποίας έγινε μνεία στη σκέψη 91 ανωτέρω, πλείονα πρωτόκολλα επικοινωνίας που χρησιμοποιούνται από τα λειτουργικά συστήματα Windows για διαμετακομιστές προκειμένου να παράσχουν τις υπηρεσίες αρχείων και εκτυπώσεως και τις υπηρεσίες διαχειρίσεως των χρηστών και των ομάδων καλύπτονται από διπλώματα ευρεσιτεχνίας, δηλαδή, πρώτον, το πρωτόκολλο DFS (Distributed File System) που καλύπτεται από το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας EP 0 661 652 B1, δεύτερον, το πρωτόκολλο SMB που καλύπτεται από το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας EP 0 438 571 B1 και, τρίτον, το πρωτόκολλο Distributed Component Object Model Remote που καλύπτεται από το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας EP 0 669 020 B1. Όσον αφορά τις αιτήσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, αυτές αφορούν τα πρωτόκολλα Constraint Delegation και Active Directory Sites.

124 Στο πλαίσιο αυτό, η Microsoft επισημαίνει ότι η Επιτροπή δεν αποκλείει την τεχνολογία η οποία αποτελεί αντικείμενο διπλώματος ευρεσιτεχνίας από το μέτρο επανορθώσεως και επιβάλλει τη χορήγηση αδειών εκμεταλλεύσεως εφ’ όλων των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας σχετικά με τα πρωτόκολλα επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένου κάθε διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Οι ανταγωνιστές δεν θα είχαν, κατά συνέπεια, κανένα λόγο να προσπαθήσουν να αναπτύξουν εφαρμογές που δεν χρησιμοποιούν μεθόδους οι οποίες αποτελούν αντικείμενο διπλώματος ευρεσιτεχνίας.

iii) Προστασία του επιχειρηματικού απορρήτου

125 Κατά τη Microsoft, τα πρωτόκολλα επικοινωνίας είναι απόρρητα της επιχειρήσεως τα οποία δεν αποκαλύφθηκαν στους τρίτους, εκτός εάν οι τρίτοι δεσμεύτηκαν να τηρήσουν την υποχρέωση της εμπιστευτικότητας η οποία συνομολογήθηκε συμβατικά.

126 Απαντώντας στις από 21 Ιουλίου 2004 παρατηρήσεις της Επιτροπής, κατά τις οποίες, αφενός, η νομιμότητα, στα πλαίσια του δικαίου του ανταγωνισμού, της αρνήσεως αποκαλύψεως «απορρήτου», του οποίου η ύπαρξη εξαρτάται απλώς από μονομερή εμπορική απόφαση, θα πρέπει να είναι ανάλογη με τα διακυβευόμενα συμφέροντα και, αφετέρου, η ζημία που υφίσταται η Microsoft από την υποχρέωση αποκαλύψεως των επιχειρηματικών απορρήτων της είναι λιγότερο σοβαρή από τη ζημία που προκαλεί η υποχρέωση που επιβλήθηκε στη Microsoft να επιτρέψει την αναπαραγωγή των προστατευομένων από το δικαίωμα του δημιουργού έργων της ή η προσβολή των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας της, η Microsoft αντιτάσσει ότι της είναι επί του παρόντος δυνατόν να μεταβιβάσει τα πρωτόκολλα επικοινωνίας της σε τρίτους έναντι χρηματοπιστωτικής αμοιβής, ότι μπορεί να στραφεί δικαστικά κατά εκείνων που χρησιμοποιούν παρανόμως τα πρωτόκολλα αυτά (γνώμες του κ. Prescott και του κ. Galloux, παραρτήματα T.3 και T.6 αντιστοίχως, οι οποίες μνημονεύθηκαν στη σκέψη 90 ανωτέρω) και ότι, κατά συνέπεια, η υποχρεωτική χορήγηση αδειών εκμεταλλεύσεως θα βλάψει την αξία των εν λόγω στοιχείων του ενεργητικού. Άλλωστε, δεν μπορεί να συναχθεί από την απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 1994, Τ-83/91, Tetra Pak κατά Επιτροπής (Συλλογή 1994, σ. II-755, σκέψεις 84 και 139), ότι το Πρωτοδικείο δέχθηκε ότι οι απόρρητες πληροφορίες που έχουν τη μορφή προδιαγραφών δεν προστατεύονται κατά τον ίδιο τρόπο όπως άλλα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, στο μέτρο που το δικαστήριο αυτό δεν επιλήφθηκε του ζητήματος κατά πόσον οι προδιαγραφές σε χάρτινα κιβώτια συνιστούσαν προστατευόμενα επιχειρηματικά απόρρητα.

Επί του αναγκαίου χαρακτήρα των πληροφοριών

127 Με τις από 21 Ιουλίου 2004 παρατηρήσεις της, η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι οι προδιαγραφές των πρωτοκόλλων επικοινωνίας της Microsoft αποτελούν «αναγκαίες πληροφορίες για τη διαλειτουργικότητα» υπό την έννοια της οδηγίας 91/250 και ότι, κατά συνέπεια, η υποχρεωτική χορήγηση αδειών εκμεταλλεύσεως που επιβάλλεται με την Απόφαση δεν παρέχει στους ανταγωνιστές της Microsoft τίποτε περισσότερο από αυτό που θα μπορούσαν να αποκτήσουν χάρη στην αντίστροφη μεταγλώττιση των λειτουργικών συστημάτων Windows για μικροϋπολογιστές σύμφωνα με την παρέκκλιση που προβλέπει το άρθρο 6 της οδηγίας.

128 Πάντως, η Microsoft θεωρεί ότι ο ισχυρισμός αυτός είναι αβάσιμος για πολλούς λόγους.

129 Πρώτον, το άρθρο 6, παράγραφος 2, της οδηγίας 91/250 συνιστά απλώς μια εξαίρεση περιορισμένη στα αποκλειστικά δικαιώματα του κυρίου προστατευομένου προγράμματος υπολογιστή, όπως αυτά διατυπώνονται στο άρθρο 4 της οδηγίας. Σε ορισμένες σαφώς οριζόμενες περιπτώσεις, ο «νόμιμος χρήστης» μπορεί να «ανακαλύψει» τις διασυνδέσεις ενός προστατευομένου προγράμματος ηλεκτρονικού υπολογιστή προβαίνοντας στην «αντίστροφη μεταγλώττιση» του ευανάγνωστου κώδικα της μηχανής που φέρει τις διασυνδέσεις αυτές. Η εν λόγω «αντίστροφη μεταγλώττιση» θα επιτρεπόταν μόνον εάν οι διασυνδέσεις ήσαν αναγκαίες για την εξασφάλιση της λειτουργίας προγράμματος υπολογιστή που δημιουργήθηκε κατά τρόπο ανεξάρτητο και δεν διετίθεντο από τον κύριο του προγράμματος. Εν προκειμένω, εκτός του ότι η Microsoft ισχυρίζεται ότι αποκάλυψε τις διασυνδέσεις τις οποίες τα προγράμματα πληροφορικής των τρίτων χρειάζονται για να κάνουν κλήση της λειτουργικής δυνατότητας των λειτουργικών συστημάτων Windows για μικροϋπολογιστές, οι προδιαγραφές των πρωτοκόλλων επικοινωνίας της Microsoft δεν είναι αναγκαίες για την εξασφάλιση της λειτουργίας ενός λειτουργικού συστήματος για μικροϋπολογιστές ομάδων εργασίας το οποίο δημιουργείται ανεξάρτητα. Aντιθέτως, η Απόφαση επιβάλλει στη Microsoft την υποχρέωση να επιτρέψει στους ανταγωνιστές να δημιουργήσουν προϊόντα που προσφέρουν τις ίδιες υπηρεσίες αρχείων και εκτυπώσεως και τις ίδιες υπηρεσίες διαχειρίσεως των χρηστών και των ομάδων με τις υπηρεσίες που προτείνουν τα λειτουργικά συστήματα της Windows για μικροϋπολογιστές, αναπτύσσοντας τη δική τους εφαρμογή των πρωτοκόλλων επικοινωνίας της Microsoft. Πράγματι, η Microsoft θα ήταν υποχρεωμένη να παράσχει στους ανταγωνιστές της εμπορικές πληροφορίες αξίας υπό συνθήκες οι οποίες ουδόλως τους παρέχουν το δικαίωμα να καταφύγουν στην αντίστροφη μεταγλώττιση δυνάμει του άρθρου 6, παράγραφος 2, της εν λόγω οδηγίας.

130 Δεύτερον, το άρθρο 6 της οδηγίας 91/250 επιτρέπει την απόκτηση πληροφοριών μέσω της αντίστροφης μεταγλωττίσεως αλλά επιβάλλει, στην παράγραφο 2, τρία αυστηρά όρια στη χρήση των πληροφοριών αυτών, περιλαμβανομένης και της απαγορεύσεως χρησιμοποιήσεως των πληροφοριών αυτών για τη δημιουργία προγράμματος που αναπαράγει το πρόγραμμα που αποτέλεσε το αντικείμενο της αντίστροφης μεταγλωττίσεως. Η Απόφαση δεν περιέχει, πάντως, κανένα όριο υπό την έννοια αυτή· αντιθέτως, επιτρέπει στους κατόχους αδειών εκμεταλλεύσεως να αναπτύξουν εφαρμογές που προσβάλλουν το δικαίωμα δημιουργού της Microsoft το οποίο αφορά τις προδιαγραφές των πρωτοκόλλων επικοινωνίας.

131 Τρίτον, οι προδιαγραφές έχουν υψηλότερη αξία από την πληροφορία που θα μπορούσαν να λάβουν οι ανταγωνιστές της Microsoft μέσω νόμιμης αντίστροφης μεταγλωττίσεως.

Επί της ουσιαστικής και ανεπανόρθωτης προσβολής

132 Η Microsoft εκθέτει, στη συνέχεια, ότι η αποκάλυψη πληροφοριών προστατευομένων από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας θα προκαλούσε σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία.

133 Το άρθρο 5, στοιχείο α΄, της Αποφάσεως, καθόσον παρέχει στους ανταγωνιστές της Microsoft τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν τα πρωτόκολλα επικοινωνίας προκειμένου να προσφέρουν λειτουργικά συστήματα για μικροϋπολογιστές τα οποία μπορούν να αντικαταστήσουν τα συστήματα που διανέμει η Microsoft, θα στερούσε την τελευταία από τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που κατέκτησε κατά το πέρας των προσπαθειών έρευνας και αναπτύξεως. Πάντως, τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας συνεπάγονται το δικαίωμα επιλογής της χρήσεως ή όχι της προστατευομένης ιδιοκτησίας και τον τρόπο χρήσεώς της. Όπως κρίθηκε, η υποχρεωτική χορήγηση άδειας εκμεταλλεύσεως προσβάλλει τον «βασικό λόγο υπάρξεως» της πνευματικής ιδιοκτησίας ο οποίος έγκειται στο ότι «παρέχει στον δημιουργό ευρηματικών και πρωτότυπων έργων το αποκλειστικό δικαίωμα εκμεταλλεύσεώς τους» (διάταξη του Προέδρου του Πρωτοδικείου της 26ης Οκτωβρίου 2001, T-184/01 R, IMS Health κατά Επιτροπής (Συλλογή 2001, σ. II-3193, σκέψη 125). Για τον λόγο αυτόν, το Πρωτοδικείο αναγνώρισε ότι η επιβολή σε επιχείρηση της υποχρεώσεως να χορηγήσει άδειες εκμεταλλεύσεως που αφορούν τα δικαιώματά της πνευματικής ιδιοκτησίας, έστω και αν αυτές έχουν «καθαρώς προσωρινό χαρακτήρα», απειλεί να προκαλέσει «σοβαρή και ανεπανόρθωτη ζημία», και τούτο ακόμη και αν οι σχετικές πληροφορίες έχουν ήδη δημοσιοποιηθεί (ίδια διάταξη, σκέψη 127).

134 Ο μη αναστρέψιμος χαρακτήρας της κοινοποιήσεως στοιχείων της πνευματικής ιδιοκτησίας είναι, κατά τη Microsoft, ιδιαζόντως προφανής όσον αφορά τα επιχειρηματικά απόρρητα. Εν προκειμένω, τα στοιχεία αυτά αφορούν τις επινοήσεις της Microsoft σχετικά με τον τρόπο εκτελέσεως ορισμένων έργων που τα λειτουργικά συστήματα για διαμετακομιστές πρέπει να εκτελέσουν αφεαυτών και σε συνεργασία με λειτουργικά συστήματα για μικροϋπολογιστές και για διαμετακομιστές. Η αποκάλυψη των επινοήσεων αυτών δεν θα μπορούσε να εξαλειφθεί από τη μνήμη όσων επωφελήθηκαν από αυτές.

135 Η υποχρέωση χορηγήσεως αδειών εκμεταλλεύσεως που αφορούν προστατευόμενες από το δικαίωμα του δημιουργού πληροφορίες θα είχε και μη αναστρέψιμες συνέπειες όσον αφορά τον ανταγωνισμό. Πράγματι, η μελέτη των προδιαγραφών των πρωτοκόλλων επικοινωνίας που προστατεύονται από το δικαίωμα του δημιουργού θα παρείχε στους ανταγωνιστές της Microsoft τη δυνατότητα να αποκτήσουν εμπεριστατωμένη γνώση των εσωτερικών μεθόδων λειτουργίας των λειτουργικών συστημάτων και να τις χρησιμοποιήσουν για τα δικά τους προϊόντα. Η μεταγενέστερη εξακρίβωση της ελλείψεως χρησιμοποιήσεως της γνώσεως αυτής από τους ανταγωνιστές της Microsoft θα ήταν αδύνατη.

136 Η υποχρεωτική χορήγηση αδειών εκμεταλλεύσεως σχετικών με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας θα προκαλούσε επιπλέον ανεπανόρθωτη βλάβη. Βεβαίως, η ακύρωση της Αποφάσεως θα παρείχε στη Microsoft τη δυνατότητα να επιδιώξει τη δικαστική δίωξη των τρίτων για να τους εμποδίσει να χρησιμοποιήσουν την κατοχυρωμένη με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας τεχνολογία, αλλά θα ήταν ιδιαίτερα περίπλοκο και αναποτελεσματικό να επιχειρηθεί η εξακρίβωση του κατά πόσον η τεχνολογία της Microsoft χρησιμοποιείται ακόμη ή όχι, και τα προϊόντα που ενσωματώνουν τις εφευρέσεις της Microsoft, τα οποία δημιουργήθηκαν εν τω μεταξύ, θα παρέμεναν προφανώς στους διαύλους της διανομής και στα χέρια των πελατών.

137 Μολονότι η Απόφαση παρέχει στη Microsoft τη δυνατότητα να χορηγήσει άδειες εκμεταλλεύσεως που αφορούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας της κατά τρόπο «εύλογο και μη ενέχοντα δυσμενείς διακρίσεις», πράγμα το οποίο υποδηλώνει την είσπραξη αμοιβής, η ζημία που θα προκληθεί στα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας της Microsoft δεν μπορεί να αποκατασταθεί με την είσπραξη τέτοιας αμοιβής (βλ., υπό την έννοια αυτή, τη διάταξη IMS Health κατά Επιτροπής, σκέψη 133 ανωτέρω, σκέψη 125).

– Eμπόδιο στην οικονομική ελευθερία της Microsoft

138 Επικαλούμενη τις διατάξεις του Προέδρου του Πρωτοδικείου της 3ης Ιουνίου 1996, T-41/96 R, Bayer κατά Επιτροπής (Συλλογή 1996, σ. II-381, σκέψη 54), και IMS Health κατά Επιτροπής, σκέψη 133 ανωτέρω (σκέψη 130), η Microsoft υποστηρίζει ότι, όπως στις υποθέσεις που κατέληξαν στις διατάξεις αυτές, η ευχέρειά της να καθορίσει ελεύθερα τα ουσιώδη στοιχεία της εμπορικής πολιτικής της θα διακυβευόταν λόγω της εκτελέσεως της Αποφάσεως.

i) Επί της ελευθερίας ανακοινώσεως των πληροφοριών

139 Εν προκειμένω, δεν αποτελούσε εμπορική πολιτική της Microsoft η χορήγηση γενικής άδειας εκμεταλλεύσεως σχετικά με τα πρωτόκολλα επικοινωνίας της. Επισημαίνει ότι η χορήγηση αδειών εκμεταλλεύσεως σχετικά με τα πρωτόκολλα επικοινωνίας πελάτη-μικροϋπολογιστή συνομολογήθηκε στο πλαίσιο της αμερικανικής συμφωνίας, αλλά ότι η συμφωνία αυτή δεν αφορά, αντιθέτως, τη χορήγηση αδειών σχετικών με τα πρωτόκολλα επικοινωνίας διαμετακομιστή προς διαμετακομιστή. Υποχρεώνοντας τη Microsoft να χορηγήσει τις προδιαγραφές των πρωτοκόλλων επικοινωνίας μικροϋπολογιστή προς μικροϋπολογιστή, η πλειονότητα των οποίων δεν είχε συνταχθεί, η Απόφαση κατέστησε τη Microsoft προμηθευτή τεχνολογίας προς όφελος των ανταγωνιστών της στον τομέα των λειτουργικών συστημάτων για μικροϋπολογιστές.

140 Η Microsoft εκθέτει, στη συνέχεια, τις διαφορές που υφίστανται μεταξύ της αμερικανικής συμφωνίας και της συμφωνίας που συνήφθη με τη Sun Microsystems, αφενός, και της Αποφάσεως, αφετέρου.

141 Όσον αφορά την αμερικανική συμφωνία, προβλέπει τη χορήγηση αδειών εκμεταλλεύσεως σχετικά με τα πρωτόκολλα επικοινωνίας πελάτη-διαμετακομιστή με μοναδικό σκοπό την εξασφάλιση διαλειτουργικότητας με τα λειτουργικά συστήματα Windows για διαμετακομιστές, σε αντιδιαστολή προς την Απόφαση η οποία επιβάλλει τη χορήγηση αδειών εκμεταλλεύσεως επί των ιδίων αυτών πρωτοκόλλων για τη χρήση τους σε λειτουργικά συστήματα για διαμετακομιστές ομάδων εργασίας που παρέχουν υπηρεσίες αρχείων και εκτυπώσεως και υπηρεσίες διαχειρίσεως των χρηστών και των ομάδων σε κάθε λειτουργικό σύστημα Windows για διαμετακομιστές ή για μικροϋπολογιστές.

142 Όσον αφορά τη συναλλαγή που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2004 με τη Sun Microsystems –τη μόνη καταγγέλλουσα ενώπιον της Επιτροπής–, περιλαμβάνει, κυρίως, σειρά αμοιβαίων συμφωνιών με τις οποίες τα μέρη συμφώνησαν να συνεργαστούν για την ανάπτυξη προϊόντων και να καταλήξουν σε διασταυρούμενες άδειες εκμεταλλεύσεως, συμπεριλαμβανομένων των αδειών εκμεταλλεύσεως που αφορούν τις κατηγορίες πρωτοκόλλων επικοινωνίας τις οποίες αφορά η Απόφαση. Πάντως, υπογραμμίζει η Microsoft, οι διασταυρούμενες άδειες εκμεταλλεύσεως της εξασφαλίζουν αντιστάθμισμα που συνίσταται στην πρόσβαση στα στοιχεία της πνευματικής ιδιοκτησίας της Sun Microsystems και την παρακίνηση της τελευταίας να σεβαστεί τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας της Microsoft σχετικά με την τεχνολογία της που παραχωρήθηκε με άδεια εκμεταλλεύσεως. Ο αμοιβαίος χαρακτήρας των συμφωνιών αυτών παρέχει στη Microsoft το αντιστάθμισμα που λείπει ακριβώς στην υποχρεωτική χορήγηση αδειών εκμεταλλεύσεως που επιβάλλει η Απόφαση.

ii) Επί της ελευθερίας να αναπτύξει τα προϊόντα της

143 Η Microsoft υποστηρίζει ότι η εκτέλεση της Αποφάσεως θα της στερήσει την ικανότητα να αναπτύξει τα προϊόντα της. Πράγματι, η υποχρεωτική χορήγηση αδειών εκμεταλλεύσεως σχετικά με τα πρωτόκολλα επικοινωνίας θα έθετε οριστικά σε κίνδυνο την ελευθερία της να αποφασίζει για την ανάπτυξη των προϊόντων της. Η μελλοντική βελτίωση των πρωτοκόλλων αυτών και, σε τελική ανάλυση, η ικανότητα της Microsoft να καινοτομήσει θα θίγονταν, όπως καταδεικνύει η μελέτη Madnick και Meyer. Η Microsoft αναφέρει, πράγματι, ότι, αφ’ ης στιγμής τα προϊόντα τρίτων θα αρχίσουν να εξαρτώνται από τα χαρακτηριστικά της επινοήσεως ενός λειτουργικού συστήματος Windows για διαμετακομιστές αντί να κάνουν χρήση της λειτουργικής του δυνατότητας χάρη στους δημοσιευμένους μετατροπείς πληροφοριών, θα μειωθεί η ικανότητά της να τροποποιεί τα εν λόγω χαρακτηριστικά προκειμένου να βελτιώσει το προϊόν. Οι περί του αντιθέτου ισχυρισμοί που προέβαλε η Επιτροπή με τις από 21 Ιουλίου 2004 παρατηρήσεις της δεν λαμβάνουν υπόψη την εμπορική πραγματικότητα. Πρόκειται ήδη για τεχνολογική πρόκληση για τη Microsoft, στο πλαίσιο των διαδοχικών προωθήσεων νέων λειτουργικών συστημάτων Windows για διαμετακομιστές, να διατηρήσει τη συμβατότητα στα αρχικά στάδια με τις χιλιάδες δημοσιευμένους μετατροπείς πληροφοριών που χρησιμοποιούν τα προγράμματα πληροφορικής τρίτων. Η προσθήκη νέων λειτουργικών δυνατοτήτων και η βελτίωση της λειτουργίας, της ασφάλειας και της αξιοπιστίας των υφισταμένων λειτουργικών δυνατοτήτων θα δυσχεραινόταν αισθητά εάν τα προγράμματα πληροφορικής τρίτων χρησιμοποιούσαν τις λειτουργικές δυνατότητες Windows μέσω πρωτοκόλλων που ήσαν άλλοτε εμπιστευτικά (μελέτες Madnick και Meyer, παραρτήματα R.2 και T.7).

iii) Επί της ανάγκης «σκληρύνσεως» των πρωτοκόλλων

144 Τα ιδιωτικά πρωτόκολλα δεν επινοούνται για να χρησιμοποιηθούν στα προϊόντα λογισμικού αγνώστων τρίτων. Κατά συνέπεια, η αποκάλυψη μεγάλου αριθμού ιδιωτικών πρωτοκόλλων επικοινωνίας θα μπορούσε να είναι η αιτία ενδεχομένων δυσλειτουργιών, διακοπών προγράμματος και κινδύνων από απόψεως ασφαλείας. Η Microsoft θα πρέπει, επομένως, να αφιερώσει ένα τμήμα των πόρων της στη «σκλήρυνση» των πρωτοκόλλων, προκειμένου να αντιμετωπίσει την αλόγιστη ή κακόπιστη χρήση τους, πράγμα το οποίο απαιτεί συχνά την προσθήκη κωδίκων προστασίας ή την εφαρμογή προσθέτων σημαντικών δοκιμών πριν από την αποκάλυψη των προϊόντων τα οποία χρησιμοποιούν τα πρωτόκολλα επικοινωνίας. Συναφώς, η Απόφαση θίγει ανεπανόρθωτα την ελευθερία της Microsoft να αναπτύξει τα προϊόντα της κατά τον προσήκοντα, κατά την κρίση της, τρόπο.

145 Με τις από 19 Αυγούστου 2004 παρατηρήσεις της, η Microsoft προσθέτει ότι η προμήθεια στους ανταγωνιστές της των προδιαγραφών πρωτοκόλλων επικοινωνίας, τα οποία δεν έχουν άλλο σκοπό από την εξασφάλιση της επικοινωνίας μεταξύ των λειτουργικών συστημάτων Windows για μικροϋπολογιστές, θα καθιστούσε τους πελάτες ευάλωτους από τεχνικής απόψεως. Αναφέρεται συναφώς στις μελέτες Madnick και Meyer, παραρτήματα R.2 κα