Απόφαση του Δικαστηρίου (τρίτο τμήμα) της 26ης Σεπτεμβρίου 2002. - Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Γαλλικής Δημοκρατίας. - Παράβαση κράτους μέλους - Οδηγία 98/5/ΕΚ - Μόνιμη άσκηση του δικηγορικού επαγγέλματος σε κράτος μέλος διάφορο εκείνου στο οποίο αποκτήθηκε ο επαγγελματικός τίτλος. - Υπόθεση C-351/01.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 2002 σελίδα I-08101



Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

1. ροσφυγή λόγω παραβάσεως - Εξέταση του βασίμου από το Δικαστήριο - Κατάσταση που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη - Κατάσταση κατά την εκπνοή της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας

2. Κράτη μέλη - Υποχρεώσεις - Εκτέλεση των οδηγιών - αράβαση - Δικαιολόγηση αντλούμενη από την εσωτερική έννομη τάξη - Δεν επιτρέπεται

Διάδικοι

Στην υπόθεση C-351/01,

Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από την Μ. ατακιά, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

προσφεύγουσα,

κατά

Γαλλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενης από τον G. de Bergues και την C. Bergeot-Nunes, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

καθής,

που έχει ως αντικείμενο να αναγνωριστεί ότι η Γαλλική Δημοκρατία, μη θεσπίζοντας τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που ήσαν αναγκαίες για τη συμμόρφωσή της προς την οδηγία 98/5/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 1998, για τη διευκόλυνση της μόνιμης άσκησης του δικηγορικού επαγγέλματος σε κράτος μέλος διάφορο εκείνου στο οποίο αποκτήθηκε ο επαγγελματικός τίτλος (ΕΕ L 77, σ. 36), έχει παραβεί τις υποχρεώσεις που υπέχει από την εν λόγω οδηγία,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),

συγκείμενο από την F. Macken, πρόεδρο τμήματος, και τους C. Gulmann (εισηγητή) και J.-P. Puissochet, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: S. Alber

γραμματέας: R. Grass

έχοντας υπόψη την έκθεση του εισηγητή δικαστή,

αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 26ης Σεπτεμβρίου 2002,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 18 Σεπτεμβρίου 2001, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 226 ΕΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι η Γαλλική Δημοκρατία, μη θεσπίζοντας τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που ήσαν αναγκαίες για τη συμμόρφωσή της προς την οδηγία 98/5/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 1998, για τη διευκόλυνση της μόνιμης άσκησης του δικηγορικού επαγγέλματος σε κράτος μέλος διάφορο εκείνου στο οποίο αποκτήθηκε ο επαγγελματικός τίτλος (ΕΕ L 77, σ. 36, στο εξής: οδηγία), έχει παραβεί τις υποχρεώσεις που υπέχει από την εν λόγω οδηγία.

Νομικό πλαίσιο και ιστορικό της διαφοράς

2 Σύμφωνα με το άρθρο 16 της οδηγίας, τα κράτη μέλη όφειλαν να έχουν θεσπίσει, το αργότερο μέχρι τις 14 Μαρτίου 2000, τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που ήσαν αναγκαίες για τη συμμόρφωσή τους προς την οδηγία αυτή και να ενημερώσουν αμέσως την Επιτροπή.

3 Στις 8 Αυγούστου 2000 η Επιτροπή, μη έχοντας λάβει από τη Γαλλική Κυβέρνηση καμιά πληροφορία σχετικά με τη λήψη κάποιου μέτρου για τη μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο της οδηγίας, απηύθυνε στην κυβέρνηση αυτή, σύμφωνα με την προβλεπόμενη στο άρθρο 226 ΕΚ διαδικασία, έγγραφο οχλήσεως, καλώντας τη να υποβάλει σχετικές παρατηρήσεις εντός προθεσμίας δύο μηνών.

4 Με έγγραφο της 16ης Νοεμβρίου 2000, η Γαλλική Κυβέρνηση απήντησε ότι είχε εκπονηθεί προσχέδιο νόμου για τη μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο της οδηγίας, ότι είχε αρχίσε η διαβούλευση με εκπροσώπους του δικηγορικού επαγγέλματος και ότι, μετά το πέρας της διαβουλεύσεως αυτής, θα υποβαλλόταν στο γαλλικό κοινοβούλιο σχετικό σχέδιο.

5 Στις 24 Ιανουαρίου 2001, η Επιτροπή έστειλε στη Γαλλική Δημοκρατία αιτιολογημένη γνώμη, καλώντας τη να λάβει τα μέτρα που ήσαν αναγκαία για την εκπλήρωση των σχετικών με τη μεταφορά της οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο υποχρεώσεων εντός προθεσμίας δύο μηνών.

6 Στις 9 Ιουλίου 2001, η Γαλλική Κυβέρνηση απέστειλε στην Επιτροπή προσχέδιο νόμου σχετικά με τη μεταφορά στο γαλλικό δίκαιο της οδηγίας, διευκρινίζοντας ότι το κείμενο αυτό επρόκειτο να υποβληθεί στο Γαλλικό Κοινοβούλιο το προσεχές φθινόπωρο.

7 Η Επιτροπή, μη έχοντας λάβει καμιά άλλη πληροφορία που να της επιτρέπει να συναγάγει ότι τα αναγκαία για τη μεταφορά της οδηγίας στη γαλλική νομοθεσία μέτρα είχαν οριστικώς ληφθεί, αποφάσισε, στις 17 Σεπτεμβρίου 2001, την άσκηση της υπό κρίση προσφυγής.

Επί της παραβάσεως

8 Η Γαλλική Κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι δεν μετέφερε στο εσωτερικό δίκαιο την οδηγία εντός της ταχθείσας προθεσμίας. Ισχυρίζεται ότι έχει ήδη κινηθεί η διαδικασία θεσπίσεως του σχετικού με τη μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο νόμου καθώς και των εκτελεστικών διαταγμάτων. ροσθέτει ότι ορισμένοι γαλλικοί δικηγορικοί σύλλογοι έχουν ήδη αρχίσει να εφαρμόζουν τις διατάξεις της οδηγίας.

9 Συναφώς, αρκεί να υπομνηστεί ότι, κατά πάγια νομολογία, η ύπαρξη παραβάσεως πρέπει να εκτιμάται με βάση την κατάσταση του κράτους μέλους όπως αυτή υφίστατο κατά το πέρας της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας (βλ., μεταξύ άλλων, την απόφαση της 15ης Μαρτίου 2001, C-147/00, Επιτροπή κατά Γαλλίας, Συλλογή 2001, σ. Ι-2387, σκέψη 26) και ότι ένα κράτος μέλος δεν μπορεί να επικαλείται διατάξεις, πρακτικές ή καταστάσεις της εσωτερικής εννόμου τάξεώς του προκειμένου να δικαιολογήσει τη μη τήρηση των καθορισμένων από μια οδηγία υποχρεώσεων και προθεσμιών (βλ., μεταξύ άλλων, την απόφαση της 25ης Οκτωβρίου 2001, C-78/00, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 2001, σ. Ι-8195, σκέψη 38).

10 Υπό τις συνθήκες αυτές, διαπιστώνεται ότι η Γαλλική Δημοκρατία, μη θεσπίζοντας τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που ήσαν αναγκαίες για τη συμμόρφωσή της προς την οδηγία, έχει παραβεί τις υποχρεώσεις που υπέχει από την εν λόγω οδηγία.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

11 Δυνάμει του άρθρου 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπήρξε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Δεδομένου ότι η Γαλλική Δημοκρατία ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί, σύμφωνα με τα σχετικά αιτήματα της Επιτροπής, στα δικαστικά έξοδα.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα)

αποφασίζει:

1) Η Γαλλική Δημοκρατία, μη θεσπίζοντας τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που ήσαν αναγκαίες για τη συμμόρφωσή της προς την οδηγία 98/5/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 1998, για τη διευκόλυνση της μόνιμης άσκησης του δικηγορικού επαγγέλματος σε κράτος μέλος διάφορο εκείνου στο οποίο αποκτήθηκε ο επαγγελματικός τίτλος, έχει παραβεί τις υποχρεώσεις που υπέχει από την εν λόγω οδηγία.

2) Καταδικάζει τη Γαλλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.