Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Léger της 16ης Δεκεμβρίου 1997. - Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας. - Παράβαση - Μη μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο των οδηγιών 93/62/ΕΟΚ, 93/63/ΕΟΚ, 93/64/ΕΟΚ, 93/78/ΕΟΚ, 93/79/ΕΟΚ και 94/3/ΕΚ. - Υπόθεση C-344/96.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1998 σελίδα I-01165



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

1 Με δικόγραφο που πρωτοκολλήθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 17 Οκτωβρίου 1996, η Επιτροπή των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, μη θεσπίζοντας, εντός της ταχθείσας προθεσμίας, όλες τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που ήσαν αναγκαίες για τη μεταφορά στο εσωτερικό της δίκαιο των οδηγιών:

- 93/62/EΟΚ της Επιτροπής, της 5ης Ιουλίου 1993, για τον καθορισμό των μέτρων εφαρμογής σχετικά με την επιτήρηση και τον έλεγχο των προμηθευτών και των επιχειρήσεων στο πλαίσιο της οδηγίας 92/33/EΟΚ του Συμβουλίου, περί εμπορίας φυταρίων και πολλαπλασιαστικού υλικού κηπευτικών, εκτός των σπόρων προς σπορά (1)·

- 93/63/EΟΚ της Επιτροπής, της 5ης Ιουλίου 1993, για τον καθορισμό των μέτρων εφαρμογής σχετικά με την επιτήρηση και τον έλεγχο των προμηθευτών και των επιχειρήσεων στο πλαίσιο της οδηγίας 91/682/EΟΚ του Συμβουλίου, περί εμπορίας του πολλαπλασιαστικού υλικού των καλλωπιστικών φυτών και των καλλωπιστικών φυτών (2)·

- 93/64/EΟΚ της Επιτροπής, της 5ης Ιουλίου 1993, για τον καθορισμό των μέτρων εφαρμογής σχετικά με την επιτήρηση και εμπορία των προμηθευτών και των επιχειρήσεων στο πλαίσιο της οδηγίας 92/34/EΟΚ του Συμβουλίου, για την εμπορία του πολλαπλασιαστικού υλικού οπωροφόρων φυτών και των οπωροφόρων δένδρων που προορίζονται για την παραγωγή φρούτων (3)·

- 93/78/EΟΚ της Επιτροπής, της 21ης Σεπτεμβρίου 1993, για τον καθορισμό συμπληρωματικών μέτρων εφαρμογής σχετικά με τους καταλόγους των ποικιλιών πολλαπλασιαστικού υλικού καλλωπιστικών φυτών και των ποικιλιών καλλωπιστικών φυτών που τηρούν οι προμηθευτές στο πλαίσιο της οδηγίας 91/682/EΟΚ του Συμβουλίου (4)·

- 93/79/EΟΚ της Επιτροπής, της 21ης Σεπτεμβρίου 1993, για τον καθορισμό συμπληρωματικών μέτρων εφαρμογής σχετικά με τους καταλόγους των ποικιλιών πολλαπλασιαστικού υλικού οπωροφόρων φυτών και των ποικιλιών οπωροφόρων δένδρων που τηρούν οι προμηθευτές στο πλαίσιο της οδηγίας 92/34/EΟΚ του Συμβουλίου (5), και

- 94/3/EΚ της Επιτροπής, της 21ης Ιανουαρίου 1994, περί θεσπίσεως διαδικασίας για γνωστοποίηση παρακράτησης αποστελλομένου εμπορεύματος ή επιβλαβούς οργανισμού προελεύσεως τρίτων χωρών εξαιτίας αμέσου κινδύνου φυτοϋγειονομικού χαρακτήρα (6),

παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΚ και τις οδηγίες αυτές.

2 Τα άρθρα 6, παράγραφος 1, των οδηγιών 93/62, 93/63 και 93/64, 3, παράγραφος 1, των οδηγιών 93/78 και 93/79 και 7, παράγραφος 1, της οδηγίας 94/3 ορίζουν ότι τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις οι οποίες είναι αναγκαίες για την εφαρμογή των οδηγιών αυτών και ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά. Δυνάμει των ίδιων αυτών άρθρων, η προθεσμία που είχε ταχθεί για την θέσπιση των οδηγιών αυτών εξέπνευσε στις 30 Ιουνίου 1994 όσον αφορά τις οδηγίες 93/62, 93/63, 93/64, 93/78 και 93/79 και στις 5 Μαου 1994 όσον αφορά την οδηγία 94/3.

3 Στις 9 Αυγούστου 1994 η Επιτροπή, μη έχοντας λάβει από τη Γερμανική Κυβέρνηση καμία ανακοίνωση σχετικά με τα μέτρα μεταφοράς και μη έχοντας εξάλλου άλλες πληροφορίες που να της επιτρέπουν να θεωρήσει ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας είχε εκπληρώσει την υποχρέωση θέσεως σε ισχύ των αναγκαίων διατάξεων, ζήτησε από το εν λόγω κράτος μέλος, σύμφωνα με το άρθρο 169 της Συνθήκης, να της υποβάλει τις παρατηρήσεις του.

4 Με ανακοίνωση της 6ης Οκτωβρίου 1994 που διαβιβάστηκε με έγγραφο της μόνιμης αντιπροσωπείας της Γερμανίας της 25ης Οκτωβρίου 1994, η Γερμανική Κυβέρνηση απάντησε στην Επιτροπή ότι με τον νόμο της 25ης Νοεμβρίου 1993 για την τροποποίηση των διατάξεων φυτοϋγειονομικής προστασίας και των διατάξεων σχετικά με τους σπόρους (7) (στο εξής: νόμος της 25ης Νοεμβρίου 1993), είχαν παρασχεθεί οι εξουσίες που ήσαν αναγκαίες για τη μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο των διατάξεων των οδηγιών 93/62, 93/63, 93/64, 93/78 και 93/79 και ότι η μεταφορά θα γινόταν μέσω κανονιστικής ρυθμίσεως. Εξάλλου, η εν λόγω κυβέρνηση διασαφήνισε ότι η οδηγία 94/3 επρόκειτο να μεταφερθεί στο πλαίσιο κανονιστικής ρυθμίσεως σχετικά με τις ανταλλαγές πληροφοριών στον τομέα της φυτοϋγειονομικής προστασίας.

5 Η Επιτροπή, δεδομένου ότι η Γερμανική Κυβέρνηση δεν της κοινοποίησε καμία εθνική διάταξη με την οποία να έχουν μεταφερθεί στο εσωτερικό δίκαιο οι οδηγίες, διατύπωσε, στις 25 Σεπτεμβρίου 1995, αιτιολογημένη γνώμη με την οποία κάλεσε το εν λόγω κράτος μέλος να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα εντός προθεσμίας δύο μηνών.

6 Στις 24 Μαου 1996 η Γερμανική Κυβέρνηση απέστειλε στην Επιτροπή την έκθεση της 12ης Απριλίου 1996, περί της καταστάσεως σχετικά με τη μεταφορά των οδηγιών, που απευθυνόταν στην αρμόδια για θέματα Ευρωπαϋκής Ενώσεως επιτροπή της Bundestag, έκθεση σύμφωνα με την οποία η εν λόγω κυβέρνηση παραδεχόταν ότι δεν είχαν εισέτι θεσπιστεί τα μέτρα για τη μεταφορά των οδηγιών στην εσωτερική έννομη τάξη. Ωστόσο, η ίδια κυβέρνηση διασαφήνισε ότι είχε κινηθεί η διαδικασία μεταφοράς της οδηγίας 94/3, ενώ η μεταφορά των οδηγιών 93/62, 93/63, 93/64, 93/78 και 93/79 προσέκρουε σε δυσχέρειες σχετικά με την ερμηνεία διατάξεων που αφορούσαν το πεδίο εφαρμογής των οδηγιών αυτών.

7 Η Επιτροπή, μη έχοντας λάβει από τη Γερμανική Κυβέρνηση καμία άλλη πληροφορία που να της επιτρέπει να συναγάγει ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας είχε, πλέον, εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που προέκυπταν από τις οδηγίες, αποφάσισε να ασκήσει την υπό κρίση προσφυγή.

8 Η Γερμανική Κυβέρνηση δηλώνει, στο υπόμνημά της αντικρούσεως, ότι η οδηγία 94/3 έχει μεταφερθεί στο εσωτερικό δίκαιο με το άρθρο 38a του νόμου της 15ης Σεπτεμβρίου 1986 σχετικά με την προστασία των φυτών, διάταξη που έχει επαναληφθεί στο άρθρο 1, παράγραφος 14, του νόμου της 25ης Νοεμβρίου 1993, και κοινοποιεί στην Επιτροπή όλα τα στοιχεία που της επιτρέπουν να ελέγξει τη δήλωση αυτή.

9 Εξάλλου, η εν λόγω κυβέρνηση δεν αμφισβητεί το γεγονός ότι οι οδηγίες 93/62, 93/63, 93/64, 93/78 και 93/79 δεν έχουν μεταφερθεί στο εθνικό της δίκαιο, πλην όμως διασαφηνίζει ότι η μεταφορά τους πρόκειται να γίνει ταυτόχρονα με αυτήν των οδηγιών της Επιτροπής 93/48/ΕΟΚ (8), 93/49/ΕΟΚ (9) και 93/61/ΕΟΚ (10), των οποίων η μη μεταφορά εντός της ταχθείσας προθεσμίας αποτελεί το αντικείμενο της υποθέσεως C-139/96 (11). Επαναλαμβάνοντας τα επιχειρήματα που είχε αναπτύξει στην υπόθεση εκείνη, η Γερμανική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο των αποτελούντων το αντικείμενο της υπό κρίση προσφυγής οδηγιών προσκρούει σε δυσχέρειες έχουσες σχέση, μεταξύ άλλων, με την ανάγκη διασαφηνίσεως του πεδίου εφαρμογής τους (12) και προσθέτει ότι, παρά τις δυσχέρειες αυτές, προσπαθεί να προωθήσει τη μεταφορά των επιδίκων οδηγιών (13).

10 Στις 10 Φεβρουαρίου 1997 η Επιτροπή γνωστοποίησε στο Δικαστήριο, σύμφωνα με το άρθρο 78 του Κανονισμού Διαδικασίας, ότι παραιτείται από τη δίκη στο μέτρο που αυτή αφορά την οδηγία 94/3 και ζήτησε, σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 5, του εν λόγω κανονισμού, την καταδίκη της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στα δικαστικά έξοδα. Αντιθέτως, εμμένει όσον αφορά τις αιτιάσεις της σχετικά με τις λοιπές οδηγίες.

11 Δεδομένου ότι η Επιτροπή γνωστοποίησε στο Δικαστήριο ότι παραιτείται μερικώς της προσφυγής όσον αφορά την οδηγία 94/3, παρέλκει η έκδοση αποφάσεως επί της μη μεταφοράς εντός της ταχθείσας προθεσμίας της οδηγίας αυτής.

12 Όσον αφορά τις οδηγίες 93/62, 93/63, 93/64, 93/78 και 93/79, προκειμένου περί του επιχειρήματος κατά το οποίο η μεταφορά των οδηγιών αυτών δεν έχει καταστεί δυνατή λόγω δυσχερειών σχετικών με την ερμηνεία του πεδίου εφαρμογής τους, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Γερμανική Κυβέρνηση επικαλέστηκε τις δυσχέρειες αυτές μόνο ύστερα από την εκπνοή της προθεσμίας που είχε ταχθεί για τη μεταφορά των οδηγιών αυτών (14), δηλαδή σε χρόνο όπου αυτές ήδη ίσχυαν. Σε μια τέτοια περίπτωση - οδηγίες που έχουν ήδη εκδοθεί και τεθεί σε ισχύ - φρονώ ότι οι αιτήσεις ενός κράτους μέλους προς την Επιτροπή για βοήθεια σχετικά με την ερμηνεία επίμαχης κοινοτικής έννοιας ουδόλως μπορούν να αναβάλουν, αναστείλουν ή δικαιολογήσουν, από νομική άποψη, την παράβαση της Συνθήκης που συνιστά η μη μεταφορά, άλλως ένα κράτος μέλος θα μπορούσε ευχερώς να αποφεύγει την υποχρέωση μεταφοράς μιας οδηγίας εντός της ταχθείσας προθεσμίας επικαλούμενο αμφιβολίες, υποθετικές ή πραγματικές, σχετικά με την ερμηνεία της οδηγίας αυτής (15).

13 Εξάλλου, καθώς φαίνεται, η Γερμανική Κυβέρνηση παραδέχεται ότι τα μέτρα μεταφοράς μπορούν να θεσπισθούν υπό τις παρούσες περιστάσεις εφόσον διασαφηνίζει ότι, παρά τις δυσχέρειες αυτές, προσπαθεί ήδη να προωθήσει τη διαδικασία μεταφοράς (16).

14 Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας δεν αμφισβητεί ότι δεν έχουν εισέτι ληφθεί εντός της προς τούτο ταχθείσας προθεσμίας τα μέτρα που είναι αναγκαία για τη μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο των οδηγιών 93/62, 93/63, 93/64, 93/78 και 93/79.

15 Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνει δεκτή η προσφυγή της Επιτροπής και να αναγνωριστεί ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, μη λαμβάνοντας εντός της ταχθείσας προθεσμίας τα μέτρα που ήσαν αναγκαία για τη συμμόρφωσή της προς τις εν λόγω οδηγίες, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 6, παράγραφος 1, των οδηγιών 93/62, 93/63 και 93/64 και 3, παράγραφος 1, των οδηγιών 93/78 και 93/79 (17), καθώς και να καταδικαστεί, σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας στα δικαστικά έξοδα. Επιπλέον, καθώς το εν λόγω κράτος μέλος κοινοποίησε με καθυστέρηση το εθνικό μέτρο που είχε ληφθεί για τη μεταφορά της οδηγίας 94/3 πρέπει να φέρει, δυνάμει του άρθρου 69, παράγραφος 5, του ίδιου Κανονισμού Διαδικασίας, τα έξοδα σχετικά με τη μερική παραίτηση της Επιτροπής.

Πρόταση

16 Κατά συνέπεια, προτείνω:

«1) Να αναγνωριστεί ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, μη θεσπίζοντας, εντός της ταχθείσας προθεσμίας, όλες τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που ήσαν αναγκαίες για τη μεταφορά στο εσωτερικό της δίκαιο των οδηγιών 93/62/EΟΚ της Επιτροπής, της 5ης Ιουλίου 1993, για τον καθορισμό των μέτρων εφαρμογής σχετικά με την επιτήρηση και τον έλεγχο των προμηθευτών και των επιχειρήσεων στο πλαίσιο της οδηγίας 92/33/EΟΚ του Συμβουλίου περί εμπορίας φυταρίων και πολλαπλασιαστικού υλικού κηπευτικών, εκτός των σπόρων προς σπορά· 93/63/EΟΚ της Επιτροπής, της 5ης Ιουλίου 1993, για τον καθορισμό των μέτρων εφαρμογής σχετικά με την επιτήρηση και τον έλεγχο των προμηθευτών και των επιχειρήσεων στο πλαίσιο της οδηγίας 91/682/EΟΚ του Συμβουλίου περί εμπορίας του πολλαπλασιαστικού υλικού των καλλωπιστικών φυτών και των καλλωπιστικών φυτών· 93/64/EΟΚ της Επιτροπής, της 5ης Ιουλίου 1993, για τον καθορισμό των μέτρων εφαρμογής σχετικά με την επιτήρηση και εμπορία των προμηθευτών και των επιχειρήσεων στο πλαίσιο της οδηγίας 92/34/EΟΚ του Συμβουλίου για την εμπορία του πολλαπλασιαστικού υλικού οπωροφόρων φυτών και των οπωροφόρων δένδρων που προορίζονται για την παραγωγή φρούτων· 93/78/EΟΚ της Επιτροπής, της 21ης Σεπτεμβρίου 1993, για τον καθορισμό συμπληρωματικών μέτρων εφαρμογής σχετικά με τους καταλόγους των ποικιλιών πολλαπλασιαστικού υλικού καλλωπιστικών φυτών και των ποικιλιών καλλωπιστικών φυτών που τηρούν οι προμηθευτές στο πλαίσιο της οδηγίας 91/682/EΟΚ του Συμβουλίου, και 93/79/EΟΚ της Επιτροπής, της 21ης Σεπτεμβρίου 1993, για τον καθορισμό συμπληρωματικών μέτρων εφαρμογής σχετικά με τους καταλόγους των ποικιλιών πολλαπλασιαστικού υλικού οπωροφόρων φυτών και των ποικιλιών οπωροφόρων δένδρων που τηρούν οι προμηθευτές στο πλαίσιο της οδηγίας 92/34/EΟΚ του Συμβουλίου, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 6, παράγραφος 1, των οδηγιών 93/62, 93/63 και 93/64 και 3, παράγραφος 1, των οδηγιών 93/78 και 93/79·

2) να καταδικάσει την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας στα έξοδα της δίκης καθώς και στα συνακόλουθα της μερικής παραιτήσεως της Επιτροπής έξοδα.»

(1) - EE L 250, σ. 29.

(2) - Όπ.π., σ. 31.

(3) - Όπ.π., σ. 33.

(4) - EE L 256, σ. 19.

(5) - Όπ.π., σ. 25.

(6) - EE L 32, σ. 37.

(7) - BGBl. I, σ. 1917.

(8) - Της 23ης Ιουνίου 1993, περί του δελτίου επί των όρων τους οποίους πρέπει να πληρούν το πολλαπλασιαστικό υλικό οπωροφόρων φυτών και τα οπωροφόρα δένδρα που προορίζονται για την παραγωγή φρούτων, δυνάμει της οδηγίας 92/34/ΕΟΚ του Συμβουλίου (EE L 250, σ. 1).

(9) - Της 23ης Ιουνίου 1993, περί του δελτίου επί των όρων τους οποίους πρέπει να πληρούν το πολλαπλασιαστικό υλικό καλλωπιστικών φυτών και τα καλλωπιστικά φυτά σύμφωνα με το άρθρο 4 της οδηγίας 91/682/ΕΟΚ του Συμβουλίου (όπ.π., σ. 9).

(10) - Της 2ας Ιουλίου 1993, για τον καθορισμό των όρων τους οποίους πρέπει να πληρούν το πολλαπλασιαστικό υλικό και τα φυτάρια κηπευτικών, εκτός των σπόρων προς σπορά, σύμφωνα με την οδηγία 92/33/ΕΟΚ του Συμβουλίου (όπ.π., σ. 19).

(11) - Υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 1997, Επιτροπή κατά Γερμανίας (που δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή).

(12) - Βλ. σημεία 2 και 3 του υπομνήματός της αντικρούσεως.

(13) - Όπ.π., σημείο 8.

(14) - Έγγραφο της 10ης Οκτωβρίου 1994, με το οποίο η Γερμανική Κυβέρνηση απηύθυνε στην Επιτροπή υπόμνημα σχετικό με την ανάγκη μειώσεως του αριθμού των οδηγιών ΕΚ σχετικά με τα μέτρα προστασίας και τη θέση σε κυκλοφορία φυτών και πολλαπλασιαστικού υλικού (παράρτημα 2 του υπομνήματος αντικρούσεως της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στην προπαρατεθείσα υπόθεση C-139/96).

(15) - Βλ., υπ' αυτή την έννοια, το δικόγραφο προσφυγής της Επιτροπής (σημείο 19, παράγραφος 2).

(16) - Βλ. σημείο 8 του υπομνήματός της αντικρούσεως και σημείο 7 του υπομνήματός της ανταπαντήσεως.

(17) - Βλ., μεταξύ άλλων, την προπαρατεθείσα απόφαση Επιτροπή κατά Γερμανίας καθώς και την απόφαση της 13ης Νοεμβρίου 1997, C-236/96, Επιτροπή κατά Γερμανίας, που δεν έχει εισέτι δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψεις 10 και 11.