Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Léger της 9ης Ιανουαρίου 2003. - Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ιταλικής Δημοκρατίας. - Παράβαση κράτους μέλους - Οδηγία 92/43/ΕΟό - Διατήρηση φυσικών οικοτόπων - Άγρια πανίδα και χλωρίδα. - Υπόθεση C-143/02.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 2003 σελίδα I-02877



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

1 Με την παρούσα προσφυγή, η Επιτροπή των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων ζητεί από το Δικαστήριο να διαπιστώσει ότι η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 5, 6 και 7 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας (1) (στο εξής: οδηγία).

2 Η Επιτροπή προσάπτει στην Ιταλική Δημοκρατία ότι θέσπισε μια ρύθμιση (2) η οποία:

- αφενός, περιορίζει την εφαρμογή της διαδικασίας εκτιμήσεως των επιπτώσεων επί του περιβάλλοντος σε ορισμένα σχέδια τα οποία απαριθμούνται περιοριστικά αντί να επεκτείνει την εφαρμογή της διαδικασίας αυτής στο σύνολο των σχεδίων στα οποία αναφέρεται το άρθρο 6, παράγραφος 3, της οδηγίας, ήτοι σε «[κ]άθε σχέδιο, μη άμεσα συνδεόμενο ή αναγκαίο για τη διαχείριση του τόπου, το οποίο όμως είναι δυνατόν να επηρεάζει σημαντικά τον εν λόγω τόπο»·

- αφετέρου, δεν υποχρεώνει τις αρμόδιες εθνινές αρχές να λάβουν, σε σχέση με τις ζώνες ειδικής προστασίας, τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου να αποτραπεί η υποβάθμιση των φυσικών οικοτόπων και των οικοτόπων των ειδών (για τα οποία οι ζώνες αυτές χαρακτηρίστηκαν ως ζώνες ειδικής προστασίας) καθώς και τις διαταραχές που αφορούν τα είδη αυτά κατά παράβαση του άρθρου 7 της οδηγίας, και

- τέλος, δεν υποχρεώνει τις αρμόδιες εθνικές αρχές να λάβουν τα προαναφερθέντα μέτρα διατηρήσεως σε σχέση με τους τόπους που δεν περιλαμβάνονται σε ένα εθνικό κατάλογο, αλλά θεωρούνται από την Επιτροπή ως κοινοτικής σημασίας, κατά το χρονικό διάστημα της διαβουλεύσεως μεταξύ των εθνικών αρχών και της Επιτροπής και εν αναμονή αποφάσεως του Συμβουλίου, κατά παράβαση του άρθρου 5, παράγραφος 4, της οδηγίας.

3 Με το υπόμνημά της αντικρούσεως, η Ιταλική Δημοκρατία δεν αμφισβητεί το βάσιμο των αιτιάσεων που της προσάπτονται. Συναφώς, η Ιταλική Δημοκρατία διευκρινίζει ότι η επίδικη κατάσταση συνδέεται με άλλου είδους δυσχέρειες που αφορούν το κείμενο του διατάγματος μεταφοράς της οδηγίας στην εσωτερική έννομη τάξη το οποίο δημιούργησε ορισμένα προβλήματα κατά την εφαρμογή του, όπως ήταν η απουσία κυρώσεων, η παράλειψη μιας των παραμέτρων βάσει των οποίων θα πραγματοποιούνταν οι εκτιμήσεις, οι επιπτώσεις των σχεδίων επί των τόπων και ο καθορισμός των αρμόδιων αρχών για την έκδοση των απαιτουμένων αδειών. Κατά συνέπεια, η Ιταλική Δημοκρατία επικαλείται ένα σχέδιο προεδρικού διατάγματος το οποίο θα τροποποιήσει και θα συμπληρώσει το εν λόγω διάταγμα και με το οποίο θα αρθούν οι προσαπτόμενες παραβάσεις. Η διαδικασία εκδόσεως αυτού του προεδρικού διατάγματος έχει προχωρήσει σε μεγάλο βαθμό, αλλά προσκρούει προς το παρόν σ' ένα ακανθώδες ζήτημα συνταγματικού δικαίου το οποίο αφορά τον καθορισμό των αρχών που θα είναι αρμόδιες να λαμβάνουν τα μέτρα αυτά. Υπό τις περιστάσεις αυτές, η Ιταλική Δημοκρατία ζητεί από την Επιτροπή να συναινέσει στο αίτημά της να ανασταλεί η παρούσα διαδικασία.

4 Φρονώ ότι πρέπει να διαπιστωθεί εν προκειμένω η ύπαρξη της εν λόγω παραβάσεως.

5 Πράγματι, κατά πάγια νομολογία, το Δικαστήριο θεωρεί ότι, στο πλαίσιο διαδικασίας που έχει κινηθεί βάσει του άρθρου 226 ΕΚ, η υπόσταση παραβάσεως πρέπει να εκτιμάται σε σχέση με την κατάσταση του κράτους μέλους όπως αυτή έχει διαμορφωθεί κατά τη λήξη της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας (3). Εν προκειμένω, από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτει ότι, κατά την ημερομηνία της ταχθείσας με την αιτιολογημένη γνώμη προθεσμίας, η Ιταλική Δημοκρατία δεν είχε εκδώσει το σύνολο των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που ήσαν αναγκαίες προκειμένου να συμμορφωθεί προς την οδηγίας.

6 Εξάλλου, το Δικαστήριο φρονεί σταθερά ότι ένα κράτος μέλος δεν μπορεί να επικαλείται διατάξεις, πρακτικές ή καταστάσεις της εσωτερικής έννομης τάξεώς τους προκειμένου να δικαιολογήσει τη μη τήρηση των υποχρεώσεων και προθεσμιών που επιβάλλει μια οδηγία (4).

7 Τέλος, κατά πάγια νομολογία, το Δικαστήριο φρονεί ότι, στο πλαίσιο του συστήματος που καθιερώνει το άρθρο 226 ΕΚ, η Επιτροπή διαθέτει διακριτική ευχέρεια για την άσκηση προσφυγής λόγω παραβάσεως και δεν εναπόκειται στο Δικαστήριο να εκτιμά τη σκοπιμότητα ασκήσεώς της (5). Η ανωτέρω εκτίμηση ισχύει επίσης και για την αναστολή διαδικασίας κατά παραβάσεως που έχει ήδη κινηθεί. Επομένως, δεδομένου ότι η Επιτροπή δεν συμφώνησε στην αναστολή της παρούσας διαδιακασίας, όπως πρότεινε η Ιταλική Δημοκρατία, επιβάλλεται να διαπιστωθεί η ύπαρξη της εν λόγω παραβάσεως.

Πρόταση

8 Κατά συνέπεια, προτείνω στο Δικαστήριο να δεχθεί την προσφυγή της Επιτροπής και να αποφανθεί ως εξής:

«1) Η Ιταλική Δημοκρατία, θεσπίζοντας μια ρύθμιση η οποία:

- περιορίζει την εφαρμογή της διαδικασίας εκτιμήσεως των επιπτώσεων επί του περιβάλλοντος σε ορισμένα σχέδια τα οποία απαριθμούνται περιοριστικά αντί να επεκτείνει την προσφυγή της στο σύνολο των σχεδίων τα οποία δεν συνδέονται άμεσα ή κατ' ανάγκη με τη διαχείριση του τόπου, τα οποία όμως είναι δυνατόν να τους επηρεάσουν σημαντικά·

- δεν υποχρεώνει τις αρμόδιες εθνινές αρχές να λάβουν, σε σχέση με τις ζώνες ειδικής προστασίας, τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου να αποτραπεί η υποβάθμιση των φυσικών οικοτόπων και των οικοτόπων των ειδών για τα οποία οι ζώνες αυτές χαρακτηρίστηκαν ως ζώνες ειδικής προστασίας, και

- δεν υποχρεώνει τις αρμόδιες εθνικές αρχές να λάβουν προσωρινά τα προαναφερθέντα μέτρα διατηρήσεως σε σχέση με τους τόπους που δεν περιλαμβάνονται σε ένα εθνικό κατάλογο, αλλά θεωρούνται από την Επιτροπή ως κοινοτικής σημασίας,

παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 5, 6 και 7 της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Μαου 1992, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας.

2) Καταδικάζει την Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.»

(1) - ΕΕ L 206, σ. 7.

(2) - Προεδρικό διάταγμα 357, της 8ης Σεπτεμβρίου 1997 (GURI αριθ. 248, της 23ης Οκτωβρίου 1997).

(3) - Βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 27ης Νοεμβρίου 1990, C-200/88, Επιτροπή κατά Ελλάδος (Συλλογή 1990, σ. Ι-4299, σκέψη 13)· της 2ας Μαου 1996, C-133/94, Επιτροπή κατά Βελγίου (Συλλογή 1996, σ. Ι-2323, σκέψη 17), και της 14ης Μαου 2002, C-383/00, Επιτροπή κατά Γερμανίας (Συλλογή 2002, σ. Ι-4219, σκέψη 16).

(4) - Βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 14ης Μαρτίου 1996, C-238/95, Επιτροπή κατά Ιταλίας (Συλλογή 1996, σ. Ι-1451, σκέψη 7)· της 6ης Ιουλίου 2000, C-236/99, Επιτροπή κατά Βελγίου (Συλλογή 2000, σ. Ι-5657, σκέψη 23), και προπαρατεθείσα απόφαση Επιτροπή κατά Γερμανίας (σκέψη 18).

(5) - Βλ., μεταξύ άλλων, την προπαρατεθείσα απόφαση Επιτροπή κατά Ελλάδος (σκέψη 9) καθώς και τις αποφάσεις της 10ης Μαου 2001, C-152/98, Επιτροπή κατά Κάτω Ξωρών (Συλλογή 2001, σ. Ι-3463, σκέψη 20), και της 5ης Νοεμβρίου 2002, C-471/98, Επιτροπή κατά Βελγίου (που δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή).