ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΤΑ ΒΕΛΓΙΟΥ 
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ 
της 16ης Μαΐου 1991 * 
Στην υπόθεση C-167/90, 
Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπουμενη από τον Étienne Lasnet, 
νομικό σύμβουλο, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Guido Berardis, μέλος της 
Νομικής Υπηρεσίας, Centre Wagner, Kirchberg, 
προσφεύγουσα, 
κατά 
Βασιλείου του Βελγίου, εκπροσωπουμένου από τον Jan Devadder, αναπληρωτή 
σύμβουλο του Υπουργείου Εξωτερικών, Εξωτερικού Εμπορίου και Συνεργασίας με τις 
Αναπτυσσόμενες Χώρες, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο την πρεσβεία του Βελ­
γίου, 4, rue des Girondins, 
καθού, 
που έχει ως αντικείμενο να αναγνωριστεί ότι το Βασίλειο του Βελγίου, προβλέποντας 
ότι οι δραστηριότητες των διπλωματούχων φαρμακοποιών, καθώς και όλων των φαρ­
μακοποιών που εργάζονται σε νοσοκομειακά φαρμακεία ή σε φαρμακαποθήκες μπο­
ρούν να ασκούνται μόνον από κατόχους τίτλου νοσοκομειακού φαρμακοποιού, κατά 
παράβαση του άρθρου 1 της οδηγίας 85/432/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 16ης 
Σεπτεμβρίου 1985, περί συντονισμού των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών 
διατάξεων που αφορούν ορισμένες δραστηριότητες στον τομέα της φαρμακευτικής 
( ΕΕ L 253, σ. 34 ), και παραλείποντας να γνωστοποιήσει ή να θεσπίσει πριν από την 
1η Οκτωβρίου 1987, με εξαίρεση τις διατάξεις που προβλέπουν τα άρθρα της 15 και 17, 
τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να συμμορφωθεί προς την οδηγία 85/433/ΕΟΚ του 
Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 1985 ( ΕΕ L 253, σ. 37 ), περί αμοιβαίας αναγνωρί­
σεως των διπλωμάτων, πιστοποιητικών και άλλων τίτλων φαρμακευτικής και περί της 
λήψεως μέτρων προς διευκόλυνση της πραγματικής ασκήσεως του δικαιώματος εγκα­
ταστάσεως για ορισμένες δραστηριότητες του φαρμακευτικού τομέα, όπως τροποποιή­
θηκε με την οδηγία 85/584/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1985, λόγω της 
προσχωρήσεως της Ισπανίας και της Πορτογαλίας ( ΕΕ L 373, σ. 42 ), παρέβη τις υπο­
χρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ, 
* Γλώσσα διαδικασίας: η γαλλική. 
Ι - 2537 
ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ 16. 5. 1991 - ΥΠΟΘΕΣΗ C-167/90 
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ, 
συγκείμενο από τους Ο. Due, Πρόεδρο, G. F. Mancini, Τ. F. O'Higgins, 
G. C. Rodriguez Iglesias, προέδρους τμήματος, Sir Gordon Slynn, R. Joliét, 
F. A. Schockweiler, F. Grévisse και M. Zuleeg, δικαστές, 
( το σκεπτικό παραλείπεται ) 
αποφασίζει: 
1) α ) Το Βασίλειο του Βελγίου, εξαρτώντας την άσκηση του επαγγέλματος του διπλω­
ματούχου φαρμακοποιού καθώς και του φαρμακοποιού που εργάζεται σε νοσοκο­
μειακό φαρμακείο και σε φαρμακαποθήκη από την κατοχή τίτλου νοσοκομειακού 
φαρμακοποιού, εκδοθέντος από πανεπιστήμιο αναγνωριζόμενο από το κράτος, 
παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 1 της οδηγίας 85/432/ΕΟΚ του 
Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 1985, για τον συντονισμό των νομοθετικών, 
κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν ορισμένες δραστηριό­
τητες του φαρμακευτικού τομέα, και από τη Συνθήκη ΕΟΚ, 
β ) το Βασίλειο του Βελγίου, παραλείποντας να θεσπίσει εμπροθέσμως τις αναγκαίες 
διατάξεις για την εφαρμογή των οδηγιών του Συμβουλίου 85/433/ΕΟΚ, της 16ης 
Σεπτεμβρίου 1985, και 85/584/ΕΟΚ, της 20ής Δεκεμβρίου 1985, περί αμοιβαίας 
αναγνωρίσεως των διπλωμάτων, πιστοποιητικών και άλλων τίτλων φαρμακευ­
τικής και περί της λήψεως μέτρων προς διευκόλυνση της πραγματικής ασκή­
σεως του δικαιώματος εγκαταστάσεως για ορισμένες δραστηριότητες του φαρμα­
κευτικού τομέα, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ. 
2 ) Καταδικάζει το Βασίλειο του Βελγίου στα δικαστικά έξοδα. 
Ι - 2538