Απόφαση του Δικαστηρίου (τέταρτο τμήμα) της 14ης Δεκεμβρίου 1995. - Ποινική δίκη κατά Patrick Colin και Daniel Dupré. - Αιτήσεις για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως: Cour d'appel de Bourges και Tribunal de grande instance de Paris - Γαλλία. - Επιστροφή για τη χρησιμοποίηση ζάχαρης στην παρασκευή εκλειγμάτων για τον λαιμό - Παστίλιες για τον λαιμό - Τονωτικά ποτά - Δασμολογική κατάταξη. - Συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-106/94 και C-139/94.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1995 σελίδα I-04759



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

1. Κοινό Δασμολόγιο * Δασμολογικές κλάσεις * Παστίλιες για τον λαιμό με παρεπόμενα θεραπευτικά ή προφυλακτικά αποτελέσματα * Κατάταξη στην κλάση 17.04

2. Κοινό Δασμολόγιο * Δασμολογικές κλάσεις * Τονωτικά ποτά περιέχοντα σε μικρή αναλογία ιαματικές ουσίες * Κατάταξη στην κλάση 22.09

3. Κοινό Δασμολόγιο * Δασμολογικές κλάσεις * Δασμολογική διάκριση 17.04 Δ Ι * Κανονισμός (EOK) 717/85 περί δασμολογικής κατατάξεως * Περιεχόμενο

(Kανονισμός 717/85 της Επιτροπής)

4. Κοινό Δασμολόγιο * Δασμολογικές κλάσεις * Προϊόν αποτελούμενο από ζάχαρη, αλλά κυρίως από ενεργά αρωματικά πρόσθετα, χρησιμοποιούμενο μόνο για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς * Κατάταξη στην κλάση 30.03

Περίληψη

1. Ενόψει της συνθέσεως, της μορφής και της λειτουργίας τους, οι παστίλιες για τον λαιμό, όπως οι αποτελούμενες κυρίως από ζάχαρα, τερπένη, μινθόλη, χλωριούχο αμυλένιο, γλυκυρριζίνη καθώς και έκδοχα φαρμάκων, αρωματικές και χρωστικές ουσίες, ή από ζάχαρα, μινθόλη, έλαιο κυρίως πεπερώδους ηδύοσμου, έλαιο ευκαλύπτου καθώς και έκδοχα φαρμάκων, αρωματικές και χρωστικές ουσίες, και οι οποίες εμφανίζονται ως προοριζόμενες για την αντιμετώπιση του βήχα και του πονόλαιμου υπάγονται στη δασμολογική κλάση 17.04 (ζαχαρώδη χωρίς κακάο) και όχι στην κλάση 30.03, η οποία αφορά τα φάρμακα.

Το παρεπόμενο θεραπευτικό ή προφυλακτικό αποτέλεσμα που θα μπορούσαν να έχουν τα συστατικά των τροχίσκων αυτών, ιδίως αν ανακουφίζουν το άλγος που προκαλεί ο πονόλαιμος, δεν αρκεί, πράγματι, όπως το διευκρινίζουν εξάλλου οι επεξηγηματικές σημειώσεις τόσο του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας όσο και του Συμβουλίου του Εναρμονισμένου Συστήματος, για να αμφισβητηθεί η κατάταξή τους στην κλάση 17.04, διότι μπορούν να κατατάσσονται στην κλάση 30.03 μόνον με βάση τις ιαματικές ιδιότητες των αρωματικών ουσιών που υπάρχουν σε τέτοια αναλογία, ώστε επιτρέπουν τη χρησιμοποίηση του προϊόντος μόνο για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς.

2. Ενόψει της συνθέσεως, της μορφής και της λειτουργίας τους, τονωτικά ποτά όπως ελιξήρια που περιέχουν, εκτός από νερό, οινόπνευμα, ζάχαρη, ορισμένες πικρές και αρωματικές ουσίες, στρυχνοκάρυο και γλυκεροφωσφορικό οξύ ασβεστίου και χρησιμοποιούνται σε περιπτώσεις αδυναμίας, ανορεξίας και αναρρώσεως, ή περιέχουν αποσταγμένο νερό, σιρόπι και οινόπνευμα, με προσθήκη αρσενικικού νατρίου, νουκλεϊνικού νατρίου, στρυχνοκαρύου, εκχυλισμάτων από συκώτι μόσχου καθώς και διαφόρων αρωματικών ουσιών, υπάγονται στην κλάση 22.09 (αιθυλική αλκοόλη μη μετουσιωμένη, με κατ' όγκον αλκοολικό τίτλο λιγότερο του 80 % vol αποστάγματα λικέρ και άλλα οινοπνευματώδη ποτά), καί όχι στην κλάση 30.03, η οποία αφορά τα φάρμακα.

Συγκεκριμένα, αφενός μεν πρέπει, ως οινοπνευματώδη ποτά που προορίζονται για τη διατήρηση της καλής υγείας του οργανισμού, να κατατάσσονται στην κλάση 22.09 σύμφωνα με τις επεξηγηματικές σημειώσεις του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας και του Συμβουλίου του Εναρμονισμένου Συστήματος σχετικά με το κεφάλαιο 22, αφετέρου δε αποκλείονται ειδικώς της κλάσεως 30.03 με τις σημειώσεις της επικεφαλίδας του κεφαλαίου 30 και δεν μπορούν, σύμφωνα με τις επεξηγηματικές σημειώσεις, να υπάγονται στο κεφάλαιο 30, έστω και αν προστίθενται ιαματικές ουσίες, εφόσον οι ουσίες αυτές έχουν ως μόνο σκοπό να δημιουργήσουν μεγαλύτερη διαιτητική ισορροπία, να αυξήσουν την ενεργειακή ή θρεπτική αξία του προϊόντος, να μεταβάλουν τη γεύση του και δεν αφαιρούν από το προϊόν τον χαρακτήρα του παρασκευάσματος διατροφής.

3. Ο κανονισμός 717/85, σχετικά με την κατάταξη των εμπορευμάτων στη διάκριση 17.04 Δ Ι (Ζαχαρώδη παρασκευάσματα χωρίς κακάο: άλλα: που δεν περιέχουν ή περιέχουν κατά βάρος λιγότερο του 1,5 % λιπαρές ύλες που προέρχονται από το γάλα) του Κοινού Δασμολογίου, δεν μπορεί να ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι αφορά τα εμπορεύματα των οποίων η σύνθεση (εκατοστιαίο ποσοστό κατά βάρος) είναι διαφορετική από εκείνη που περιγράφει το άρθρο 1 του κανονισμού αυτού.

4. Η κλάση 30.03 του Κοινού Δασμολογίου, η οποία αφορά τα φαρμακευτικά προϊόντα, έχει την έννοια ότι περιλαμβάνει ένα προϊόν αποτελούμενο από ζάχαρη, αλλά κυρίως από ενεργά αρωματικά πρόσθετα με ιαματικές ιδιότητες σε αναλογία τέτοια ώστε χρησιμοποιείται μόνο για θεραπευτικούς και προφυλακτικούς σκοπούς. Εντούτοις, όταν η αναλογία των αρωματικών ουσιών που περιέχονται σε κάθε προϊον δεν επιτρέπει να χρησιμοποιείται μόνο για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς, το προϊόν αυτό δεν μπορεί να θεωρείται φαρμακευτικό προϊόν υπαγόμενο σ' αυτή τη δασμολογική κλάση.

Διάδικοι

Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-106/94 και C-139/94,

που έχει ως αντικείμενο αιτήσεις τoυ cour d' appel de Bourges (Γαλλία) και του tribunal de grande instance de Paris προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ, με τις οποίες ζητείται, στο πλαίσιο των ποινικών δικών που εκκρεμούν ενώπιον των αιτούντων δικαστηρίων κατά

Patrick Colin,

εκπροσώπου της Distrithera SARL (C-106/94),

και

Daniel Dupre,

εκπροσώπου των Laboratoires Valda SA (C-139/94),

η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς ερμηνεία, στην υπόθεση C-106/94, του Κοινού Δασμολογίου όσον αφορά τη δασμολογική κατάταξη τονωτικών ποτών και τροχίσκων για τον λαιμό και, στην υπόθεση C-139/94, του κανονισμού (ΕΟΚ) 717/85 της Επιτροπής, της 19ης Μαρτίου 1985, σχετικά με την κατάταξη εμπορευμάτων στη διάκριση 17.04 Δ I του Κοινού Δασμολογίου (ΕΕ L 78, σ. 13), και του κεφαλαίου 30 του Κοινού Δασμολογίου και της Συνδυασμένης Ονοματολογίας όσον αφορά τη δασμολογική κατάταξη τροχίσκων για τον λαιμό,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),

συγκείμενο από τους Κ. Ν. Κακούρη, πρόεδρο τμήματος, P. J. G. Kapteyn και J. L. Murray (εισηγητή), δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: Μ. Β. Εlmer

γραμματέας: D. Louterman-Hubeau, κύρια υπάλληλος διοικήσεως,

λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:

στην υπόθεση C-106/94,

* η Γαλλική Κυβέρνηση, εκπροσωπουμένη από τον Nicolas Eybalin, γραμματέα εξωτερικών υποθέσεων στη διεύθυνση νομικών υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, και την Catherine de Salins, υποδιευθύντρια στην ίδια διεύθυνση,

* Η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπουμένη από τον Hendrik van Lier, νομικό σύμβουλο,

στην υπόθεση C-139/94,

* o Daniel Dupre, εκπρόσωπος των Laboratoires Valda SA, εκπροσωπούμενος από τους Jean Nicolas και Sylvie Deniniolle, δικηγόρους Παρισίων,

* η Γαλλική Κυβέρνηση, εκπροσωπουμένη από τον Philippe Martinet, γραμματέα εξωτερικών υποθέσεων στη διεύθυνση νομικών υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, και την Catherine de Salins, υποδιευθύντρια στην ίδια διεύθυνση,

* Η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπουμένη από την Blanca Rodriguez Galindo, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, και τον Jean-Francis Pasquier, εθνικό εμπειρογνώμονα που έχει αποσπαστεί στη Νομική Υπηρεσία,

έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,

αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις του Patrick Colin, εκπροσώπου της Distrithera SARL, εκπροσωπουμένου από τον Pierre Courtois, δικηγόρο Παρισίων, και του Daniel Dupre, εκπροσώπου των Laboratoires Valda SA, εκπροσωπουμένου από τη Sylvie Deniniolle και τον Jean Nicolas, και της Επιτροπής, εκπροσωπουμένης από τους Hendrik van Lier και Jean-Francis Pasquier, κατά τη συνεδρίαση της 26ης Ιανουαρίου 1995,

αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 16ης Μαρτίου 1995,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με απόφαση της 3ης Φεβρουαρίου 1994, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 29 Μαρτίου 1994, το cour d' appel de Bourges υπέβαλε, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ, τέσσερα προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του Κοινού Δασμολογίου (στο εξής: ΚΔ) όσον αφορά τη δασμολογική κατάταξη τονωτικών ποτών και τροχίσκων για τον λαιμό.

2 Με παρεμπίπτουσα απόφαση της 2ας Μαρτίου 1994, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 24 Μαΐου 1994, το tribunal de grande instance de Paris υπέβαλε, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης, δύο προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του κανονισμού (ΕΟΚ) 717/85 της Επιτροπής, της 19ης Μαρτίου 1985, σχετικά με την κατάταξη εμπορευμάτων στη διάκριση 17.04 Δ Ι του Κοινού Δασμολογίου (ΕΕ L 78, σ. 13), και του κεφαλαίου 30 του Κοινού Δασμολογίου και της Συνδυασμένης Ονοματολογίας όσον αφορά τη δασμολογική κατάταξη τροχίσκων για τον λαιμό.

3 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο δύο ποινικών δικών κατόπιν μηνύσεως των γαλλικών υπηρεσιών τελωνείων και εμμέσων φόρων κατά δύο γαλλικών παρασκευαστικών επιχειρήσεων, τις οποίες κατηγορούν ότι με ψευδείς δηλώσεις ή τεχνάσματα πέτυχαν να τους επιστραφούν ποσά μη οφειλόμενα κατά την ισχύουσα κοινοτική ρύθμιση περί επιστροφών στην παραγωγή για ορισμένα προϊόντα του τομέα της ζάχαρης που χρησιμοποιούνται στη χημική βιομηχανία.

4 Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1010/86 του Συμβουλίου, της 25ης Μαρτίου 1986, για τον καθορισμό των γενικών κανόνων που εφαρμόζονται στην επιστροφή στην παραγωγή για ορισμένα προϊόντα του τομέα της ζάχαρης που χρησιμοποιούνται στη χημική βιομηχανία (ΕΕ L 94, σ. 9), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1714/88 της Επιτροπής, της 13ης Ιουνίου 1988 (ΕΕ L 152, σ. 23), μετά την εισαγωγή της Συνδυασμένης Ονοματολογίας (στο εξής: ΣΟ), προβλέπει κανόνες σχετικούς με τη χορήγηση επιστροφών στις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν ζάχαρη για την παραγωγή ορισμένων χημικών προϊόντων.

5 Αποσκοπώντας στην ανάπτυξη της αγοράς ζαχάρεως και στην εξίσωση της διαφοράς μεταξύ των κοινοτικών και των διεθνών τιμών, ο κανονισμός 1010/86 προβλέπει τη χορήγηση επιστροφών στην παραγωγή για την παρασκευή προϊόντων που περιέχουν σακχαρόζη. Σύμφωνα με τα άρθρα του 1 και 2, παράγραφος 1, η επιστροφή χορηγείται από το κράτος μέλος στο έδαφος του οποίου πραγματοποιείται η μεταποίηση των "βασικών προϊόντων" σε "χημικά προϊόντα" που παρατίθενται στο παράρτημα του κανονισμού. Τα φαρμακευτικά προϊόντα του κεφαλαίου 30 του ΚΔ περιλαμβάνονται μεταξύ αυτών των χημικών προϊόντων.

6 Κατά την περίοδο 1986 έως 1989, η εταιρία Distrithera, της οποίας ο Colin είναι ο διαχειριστής, εισέπραξε, κατ' εφαρμογήν των προμνησθέντων κανονισμών, ποσό 2 371 976,78 γαλλικών φράγκων (FF) ως επιστροφή για τη χρησιμοποίηση σακχάρων, παρουσιάζοντας τους κόκκινους και πράσινους τροχίσκους (παστίλιες) Pulmoll, το ελιξήριο Sangart και την Quintonine ως φαρμακευτικά προϊόντα.

7 Κατά την περίοδο 1987 έως 1990, η εταιρία Laboratoires Valda, ενεργώντας επ' ονόματι του president directeur general της (διευθύνοντος συμβούλου), Dupre, εισέπραξε, κατ' εφαρμογήν των ίδιων κανονισμών, ποσό 1 728 760 FF ως επιστροφές για τη χρησιμοποίηση σακχάρων, δηλώνοντας ότι οι παστίλιες Valda, οι οποίες παράγονται από ζελατίνη και αραβικό κόμμι, ήσαν φαρμακευτικά προϊόντα.

8 Από αναλύσεις δειγμάτων των προϊόντων αυτών, η γαλλική υπηρεσία τελωνείων και εμμέσων φόρων αμφισβήτησε τον χαρακτηρισμό τους ως φαρμακευτικών προϊόντων και κατέταξε τις παστίλιες στο κεφάλαιο 17 του ΚΔ ("ζάχαρα") και τα ελιξήρια στο κεφάλαιο 22 του ΚΔ ("ποτά, αλκοολούχα υγρά και ξίδι"), αξιώνοντας την απόδοση των επιστροφών που είχαν χορηγηθεί. Παράλληλα, κίνησε ποινικές διαδικασίες κατά των διευθυντών των δύο εταιριών.

9 Εκτιμώντας ότι οι διαδικασίες αυτές θέτουν ζητήματα σχετικά με την ερμηνεία του ΚΔ, τα εθνικά δικαστήρια αποφάσισαν να αναστείλουν τη διαδικασία και ζήτησαν από το Δικαστήριο την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως επί των εξής ερωτημάτων:

Ερωτήματα που έθεσε το cour d' appel de Bourges:

"1) Eνόψει της συνθέσεως, της μορφής και της λειτουργίας τους, εμπίπτουν τα κόκκινα δισκία PULMOLL στις διατάξεις του κανονισμού 717/85 της Επιτροπής, της 19ης Μαρτίου 1985, σχετικά με την κατάταξη εμπορευμάτων στη διάκριση 17.04 Δ Ι, ή στο κεφάλαιο 30 του ΚΔ 'φαρμακευτικά προϊόντα' * κλάση 30-4;

2) Ενόψει της συνθέσεως, της μορφής και της λειτουργίας τους, εμπίπτουν τα πράσινα δισκία PULMOLL στις διατάξεις του κανονισμού 717/85 της Επιτροπής, της 19ης Μαρτίου 1985, σχετικά με την κατάταξη εμπορευμάτων στη διάκριση 17.04 Δ Ι, ή στο κεφάλαιο 30 του ΚΔ 'φαρμακευτικά προϊόντα' * κλάση 30-4;

3) Ενόψει της συνθέσεως, της μορφής και της λειτουργίας του, εμπίπτει το υγρό φαρμακευτικό παρασκεύασμα SANGART στο κεφάλαιο 30 του ΚΔ 'φαρμακευτικά προϊόντα' ;

4) Ενόψει της συνθέσεως, της μορφής και της λειτουργίας της, εμπίπτει η QUINTONINE στο κεφάλαιο 30 του ΚΔ 'φαρμακευτικά προϊόντα' ;"

Ερωτήματα που έθεσε το tribunal de grande instance de Paris:

"1) Μπορεί να θεωρηθεί ότι ο κανονισμός 717/85 της Επιτροπής, της 19ης Μαρτίου 1985, περί κατατάξεως των εμπορευμάτων στην κλάση 17.04 του Κοινού Δασμολογίου, έχει την έννοια ότι αφορά εμπορεύματα η σύνθεση των οποίων (εκατοστιαίο ποσοστό κατά βάρος) διαφέρει της περιγραφομένης στο πρώτο άρθρο του εν λόγω κανονισμού;

2) Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα, έχει η κλάση 30-04 της Τελωνειακής Ονοματολογίας περί φαρμάκων την έννοια ότι εμπίπτει σ' αυτό το προϊόν που αποτελείται από ζάχαρη αλλά και κυρίως από ενεργά αρωματικά πρόσθετα με ιαματικές ιδιότητες σε αναλογία τέτοια ώστε να χρησιμοποιείται κυρίως για θεραπευτικούς και προφυλακτικούς σκοπούς;"

10 Με διάταξη του προέδρου του τετάρτου τμήματος της 16ης Δεκεμβρίου 1994, οι υποθέσεις αυτές ενώθηκαν για την προφορική διαδικασία και προς έκδοση αποφάσεως.

11 Στις δύο αυτές υποθέσεις, τα πραγματικά περιστατικά έλαβαν χώρα τόσο πριν όσο και μετά την εισαγωγή του εναρμονισμένου συστήματος και της ΣΟ, η οποία αντικατέστησε το 1988 την ονοματολογία του ΚΔ. Εντούτοις, η μεταβολή αυτή δεν ασκεί επιρροή επί της ουσίας των υποθέσεων που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο.

12 Καταρχάς, πρέπει να τονιστεί ότι το Δικαστήριο είναι αρμόδιο να ερμηνεύει το ΚΔ ή τη ΣΟ και όχι να εκδίδει γνωμοδότηση για τη δασμολογική κατάταξη συγκεκριμένου προϊόντος. Υπ' αυτές τις συνθήκες, τα ερωτήματα έχουν την έννοια ότι αφορούν το ζήτημα αν προϊόντα όπως τα οριζόμενα στα υποβληθέντα ερωτήματα υπάγονται αντιστοίχως στην κλάση 30.03 του ΚΔ (διάκριση 30.04 της ΣΟ) ή στις κλάσεις 17.04 και 22.09 του ΚΔ (κλάση 22.08 της ΣΟ).

13 'Οσον αφορά τη σύνθεση των επίμαχων στις κύριες δίκες δισκίων για τον βήχα, από τη δικογραφία προκύπτει ότι μια παστίλια Valda αποτελείται, κυρίως, από ζάχαρα, ζελατίνη ή αραβικό κόμμι, και, σε μικρότερο βαθμό, από συστατικά όπως μινθόλη, ευκαλυπτόλη, καθώς και θυμόλη, γαϊκόλη και τερπινόλη. Κατά τον παρασκευστή, οι παστίλιες αυτές είναι αντιβηχικά, έχουν αντισηπτικές ιδιότητες και προορίζονται για την ανακούφιση του πόνου και του αισθήματος του πόνου που προκαλεί ο πονόλαιμος.

14 Οι κόκκινες παστίλιες Pulmoll αποτελούνται κυρίως από ζάχαρα, τερπένη, μινθόλη, χλωριούχο αμυλένιο, γλυκυρριζίνη καθώς και έκδοχα φαρμάκων, αρωματικές και χρωστικές ουσίες. Οι παστίλιες αυτές ανταποκρίνονται στις εξής ενδείξεις: βήχας, πονόλαιμοι και κρύωμα.

15 Η πράσινη παστίλια Pulmoll αποτελείται επίσης από ζάχαρα, μινθόλη, έλαιο κυρίως πεπερώδους ηδύοσμου, έλαιο ευκαλύπτου καθώς και έκδοχα φαρμάκων, αρωματικές και χρωστικές ουσίες. Αναγράφουν ότι προορίζονται για την καταπολέμηση του βήχα και των ερεθισμένων λαιμών.

16 To ελιξήριο Quintonine, εκτός από νερό, οινόπνευμα και ζάχαρη, περιέχει ορισμένες πικρές και αρωματικές ουσίες, στρυχνοκάρυο και γλυκεροφωσφορικό οξύ ασβεστίου. Χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις αδυναμίας, ανορεξίας και αναρρώσεως.

17 Από τη δικογραφία προκύπτει ότι κάθε φιαλίδιο ελιξηρίου Sangart περιέχει αποσταγμένο νερό, σιρόπι και οινόπνευμα, με προσθήκη αρσενικικού νατρίου, νουκλεϊνικού νατρίου, στρυχνοκαρύου, εκχυλισμάτων από συκώτι μόσχου καθώς και διαφόρων αρωματικών ουσιών.

18 Πρέπει να τονιστεί ότι η κλάση 17.04 του ΚΔ περιλαμβάνει τα ζαχαρώδη προϊόντα χωρίς κακάο. Η ΣΟ περιλαμβάνει ρητώς τα "δισκία (παστίλιες) για το λαιμό και ζαχαρόπηκτα για το βήχα" στην ίδια διάκριση.

19 Τα φαρμακευτικά προϊόντα υπάγονται, αντιθέτως, στο κεφάλαιο 30 του ΚΔ (και της ΣΟ). Σύμφωνα με τις σημειώσεις της επικεφαλίδας του κεφαλαίου, η κλάση 30.03 του ΚΔ (κλάση 30.04 της ΣΟ) περιλαμβάνει τα φάρμακα που αποτελούνται από αναμεμειγμένα ή μη αναμεμειγμένα προϊόντα, τα οποία παρασκευάζονται για σκοπούς θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς, υπό μορφή δόσεων ή σε συσκευασίες λιανικής πωλήσεως.

20 Το κεφάλαιο 22 του ΚΔ καλύπτει τα ποτά, αλκοολούχα υγρά και ξίδι. Η κλάση 22.09 του ΚΔ (κλάση 22.08 της ΣΟ) περιλαμβάνει την "αιθυλική αλκοόλη μη μετουσιωμένη, με κατ' όγκον αλκοολικό τίτλο λιγότερο του 80 % vol αποστάγματα λικέρ και άλλα οινοπνευματώδη ποτά. Σύνθετα αλκοολούχα παρασκευάσματα (αποκαλούμενα 'συμπυκνωμένα εκχυλίσματα' ) των τύπων που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή ποτών".

21 Υπάρχουν επίσης επεξηγηματικές σημειώσεις οι οποίες καταρτίστηκαν από το Συμβούλιο Τελωνειακής Συνεργασίας (όσον αφορά την ονοματολογία του ΚΔ) και από το Συμβούλιο του Εναρμονισμένου Συστήματος (όσον αφορά τη ΣΟ) και συμβάλλουν σημαντικά, όπως έχει ήδη πει το Δικαστήριο, στην ερμηνεία του περιεχομένου των διαφόρων δασμολογικών διακρίσεων, χωρίς ωστόσο να έχουν υποχρεωτική νομική ισχύ (βλ. αποφάσεις της 10ης Οκτωβρίου 1985, 200/84, Daiber, Συλλογή 1985, σ. 3363, και της 16ης Ιουνίου 1994, C-35/93, Develop Dr. Eisbein, Συλλογή 1994, σ. Ι-2655).

Επί των ερωτημάτων που υπέβαλε το cour d' appel de Bourges

22 Πρέπει να διευκρινιστεί ότι, κατά πάγια νομολογία, χάριν της ασφάλειας δικαίου και προς διευκόλυνση των ελέγχων, το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει να αναζητείται, γενικώς, στα χαρακτηριστικά τους και τις αντικειμενικές τους ιδιότητες, όπως ορίζονται στο κείμενο της διακρίσεως του ΚΔ και των σημειώσεων του τμήματος ή των κεφαλαίων (βλ. ιδίως την απόφαση της 1ης Ιουνίου 1995, C-459/93, Thyssen Haniel Logistic, Συλλογή 1995, σ. Ι-1381, σκέψη 8).

Παστίλιες για τον λαιμό

23 Σύμφωνα με τις επεξηγηματικές σημειώσεις του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας και του Συμβουλίου του Εναρμονισμένου Συστήματος περί της κλάσεως 17.04 του ΚΔ, η κλάση αυτή περιλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος των στερεών ή ημιστερεών ζαχαρωδών παρασκευσμάτων διατροφής, τα οποία προσφέρονται, γενικώς, προς άμεση κατανάλωση και ορίζονται κοινώς ως ζαχαρώδη ή γλυκίσματα. Μεταξύ των προϊόντων αυτών περιλαμβάνονται τα παρασκευάσματα υπό μορφή δισκίων για τον λαιμό ή καραμελών για τον βήχα, τα οποία αποτελούνται από ζάχαρη και αρωματικές ουσίες.

24 Σύμφωνα με αυτές τις επεξηγηματικές σημειώσεις, τα παρασκευάσματα υπό μορφή δισκίων για τον λαιμό ή καραμελών για τον βήχα που υπάγονται στην κλάση 17.04 έχουν ως κοινά χαρακτηριστικά ότι αποτελούνται από ζάχαρη με προσθήκη, σε μικρές αναλογίες, διαφόρων ουσιών όπως μινθόλη, ευκαλυπτόλη και τολοτουαίο. Το γεγονός ότι οι αρωματικές αυτές ουσίες έχουν παρεπόμενες ιαματικές ιδιότητες δεν αρκεί προκειμένου να αμφισβητηθεί η κατάταξή τους στη δασμολογική κλάση 17.04.

25 Η ερμηνεία αυτή είναι σύμφωνη με τις διατάξεις των κλάσεων 17.04 και 30.03 του ΚΔ (30.04 της ΣΟ). Τα ζαχαρώδη προϊόντα χωρίς κακάο υπάγονται στην πρώτη δασμολογική κλάση. Αντιθέτως, θα υπάγονται στη δεύτερη δασμολογική κλάση τα αναμεμειγμένα ή μη αναμεμειγμένα προϊόντα, τα οποία παρασκευάζονται για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς υπό μορφή δόσεων ή σε συσκευασίες λιανικής πωλήσεως, τα οποία θα θεωρούνται επομένως φάρμακα.

26 Σύμφωνα με τις επεξηγηματικές σημειώσεις τόσο του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας όσο και του Συμβουλίου του Εναρμονισμένου Συστήματος, η δασμολογική κλάση 30.03 του ΚΔ (30.04 της ΣΟ) περιλαμβάνει τις παστίλιες, ταμπλέτες και δισκία που χρησιμοποιούνται μόνον για ιατρικούς σκοπούς. Αντιθέτως, τα παρασκευάσματα υπό μορφή δισκίων για τον λαιμό ή καραμελών για τον βήχα, που αποτελούνται κυρίως από ζάχαρη (έστω και με προσθήκη άλλων θρεπτικών ουσιών όπως η ζελατίνη, το άμυλο ή το αλεύρι) και αρωματικές ουσίες (συμπεριλαμβανομένων ουσιών όπως η βενζυλική αλκοόλη, η μινθόλη, η ευκαλυπτόλη και το τολοτουαίο βάλσαμο) πρέπει, κατά τις επεξηγηματικές σημειώσεις, να κατατάσσονται στην κλάση 17.04, εφόσον, οσάκις μια αρωματική ουσία μπορεί επίσης να έχει ιαματικές ιδιότητες, η αναλογία της στη σύνθεση κάθε παστίλιας ή καραμέλας είναι τέτοια που δεν επιτρέπει να χρησιμοποιείται το παρασκεύασμα για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς.

27 Η ερμηνεία που συνάγεται από τις επεξηγηματικές σημειώσεις για τη δασμολογική κλάση 30.03 του ΚΔ (30.04 της ΣΟ) είναι επίσης σύμφωνη με τις διατάξεις του ΚΔ και της ΣΟ. Τα ζαχαρώδη χωρίς κακάο υπάγονται στη δασμολογική κλάση 17.04, πλην των παρασκευασμάτων που περιέχουν ορισμένη αναλογία αρωματικών ουσιών που έχουν ιαματικές ιδιότητες σε αναλογίες που τις μετατάσσουν στην κλάση 30.03 του ΚΔ (30.04 της ΣΟ).

28 Επομένως, δεν αρκεί να έχουν τα αρωματικά συστατικά ενός προϊόντος έχοντος θεραπευτικά ή προφυλακτικά αποτελέσματα. Για να υπαχθούν στην κλάση 30.03 του ΚΔ, το αποτέλεσμα αυτό πρέπει να οφείλεται στις ιαματικές ιδιότητες των αρωματικών συστατικών που υπάρχουν σε αναλογίες που επιτρέπουν να χρησιμοποιείται το προϊόν μόνο για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς. Μολονότι τα συστατικά των εν λόγω προϊόντων μπορούν να έχουν αναλγητικό αποτέλεσμα, ιδίως αν ανακουφίζουν το άλγος που προκαλείται από πονόλαιμο, φαίνεται ότι το αποτέλεσμα αυτό μπορεί να προέρχεται από τα μη ιαματικά συστατικά τους.

29 Πρέπει να σημειωθεί ότι από τη δικογραφία προκύπτει ότι δεν αποδείχθηκε ότι το θεραπευτικό αποτέλεσμα των επίμαχων προϊόντων προέρχεται από αρωματικά συστατικά που έχουν ιαματικές ιδιότητες. Επιπλέον, δεν αποδείχθηκε ότι αυτά τα αρωματικά συστατικά υπήρχαν σε αναλογία που θα επέτρεπε να χρησιμοποιηθεί το παρασκεύασμα για σκοπούς θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς.

30 Επομένως, τα επίμαχα προϊόντα πρέπει να κατατάσσονται στη δασμολογική κλάση 17.04.

Τονωτικά ποτά

31 'Οπως έχει ήδη προαναφερθεί, η κλάση 30.03 του ΚΔ πρέπει να θεωρείται ότι έχει εφαρμογή τόσο επί των αναμεμειγμένων προϊόντων για θεραπευτικές ή προφυλακτικές χρήσεις όσο και σε μη αναμεμειγμένα προϊόντα κατάλληλα για τις ίδιες χρήσεις, υπό μορφή δόσεων ή σε συσκευασίες λιανικής πωλήσεως για τις ίδιες χρήσεις. Οι υποσημειώσεις της επικεφαλίδας του κεφαλαίου αποκλείουν από την κλάση 30.03 του ΚΔ τρόφιμα και ποτά όπως διαιτητικές τροφές, εμπλουτισμένες τροφές, τροφές για διαβητικούς, "τονωτικά" ποτά και μεταλλικά νερά.

32 'Οπως αναφέρουν οι σχετικές με το κεφάλαιο 22 επεξηγηματικές σημειώσεις του Συμβουλίου Τελωνειακής Συνεργασίας και του Συμβουλίου του Εναρμονισμένου Συστήματος, τα οινοπνευματώδη ποτά που προορίζονται για τη διατήρηση της καλής υγείας του οργανισμού υπάγονται στην κλάση 22.09 του ΚΔ (κλάση 22.08 της ΣΟ). Από τη δικογραφία προκύπτει ότι, δεδομένων των συστατικών τους, καθώς και του αλκοολικού τίτλου και της λειτουργίας τους, η Quintonine και το ελιξήριο Sangart ανταποκρίνονται στον σκοπό αυτό. Τέτοια τονωτικά ποτά αποκλείονται ειδικώς από το κεφάλαιο 30 του ΚΔ. Οι επεξηγηματικές σημειώσεις επιβεβαιώνουν τον αποκλεισμό τους, ακόμη και αν προστίθενται σ' αυτά ιαματικές ουσίες, εφόσον οι ουσίες αυτές έχουν ως μόνο σκοπό να δημιουργήσουν μεγαλύτερη διαιτητική ισορροπία, να αυξήσουν την ενεργειακή ή θρεπτική αξία του προϊόντος, να μεταβάλουν τη γεύση του και δεν αφαιρούν από το προϊόν τον χαρακτήρα του παρασκευάσματος διατροφής.

33 Δεν αποδείχθηκε ότι οι ιαματικές ουσίες που περιέχονται στα τονωτικά ποτά υπάρχουν σε αναλογίες τέτοιες που επιτρέπουν να χρησιμοποιούνται τα ποτά αυτά για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς. Επομένως, τα τονωτικά προϊόντα δεν υπάγονται στην κλάση 30.03 του ΚΔ (δασμολογική κλάση 30.04 της ΣΟ) και πρέπει να κατατάσσονται στη δασμολογική κλάση 22.09 του ΚΔ (κλάση 22.08 της ΣΟ).

34 Επομένως, στα προδικαστικά ερωτήματα που υπέβαλε το cour d' appel de Bourges πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι:

1) Ενόψει της συνθέσεως, της μορφής και της λειτουργίας τους, παστίλιες όπως οι κόκκινες παστίλιες Pulmoll υπάγονται στη δασμολογική κλάση 17.04 του ΚΔ.

2) Ενόψει της συνθέσεως, της μορφής και της λειτουργίας τους, παστίλιες όπως οι πράσινες παστίλιες Pulmoll υπάγονται στη δασμολογική κλάση 17.04 του ΚΔ.

3) Ενόψει της συνθέσεως, της μορφής και της λειτουργίας τους, ποτά όπως το ελιξήριο Sangart υπάγονται στην κλάση 22.09 του ΚΔ.

4) Ενόψει της συνθέσεως, της μορφής και της λειτουργίας τους, τα ποτά όπως η Quintonine υπάγονται στην κλάση 22.09 του ΚΔ.

Επί των ερωτημάτων που υπέβαλε το tribunal de grande instance de Paris

35 Mε το πρώτο του ερώτημα, το tribunal de grande instance de Paris θέλει να πληροφορηθεί αν ο κανονισμός 717/85 μπορεί να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι αφορά τα εμπορεύματα των οποίων η σύνθεση (εκατοστιαίο ποσοστό κατά βάρος) είναι διαφορετική από εκείνη που ορίζει το άρθρο 1 του κανονισμού αυτού.

36 Ο κανονισμός 717/85 προβλέπει ότι ορισμένες παστίλιες για τον βήχα και τους ερεθισμούς του λαιμού, που περιέχουν συγκεκριμένες ουσίες δυνάμενες σε ορισμένες δόσεις να έχουν ορισμένο ιαματικό αποτέλεσμα, πρέπει να κατατάσσονται στη διάκριση 17.04 Δ Ι.

37 Οι επίμαχες στην κύρια δίκη παστίλιες, μολονότι έχουν σύνθεση παρόμοια με εκείνη που αναφέρει ο κανονισμός, ωστόσο η σύνθεσή τους δεν ταυτίζεται πλήρως με την τελευταία. Ο κανονισμός 717/85 όμως δεν μπορεί να έχει ευρύτερο περιεχόμενο από εκείνο που απορρέει από το ίδιο το κείμενό του και επομένως δεν μπορεί να ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι έχει εφαρμογή επί των προϊόντων της προκειμένης υποθέσεως.

38 Επομένως, στο αιτούν δικαστήριο πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ο κανονισμός 717/85 δεν μπορεί να ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι αφορά εμπορεύματα των οποίων η σύνθεση (εκατοστιαίο ποσοστό κατά βάρος) είναι διαφορετική από εκείνη που αναφέρει το άρθρο 1 του κανονισμού αυτού.

39 Με το δεύτερο ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κυρίως να πληροφορηθεί αν η κλάση 30.03 του ΚΔ πρέπει να ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι περιλαμβάνει προϊόν αποτελούμενο από ζάχαρη, αλλά κυρίως από ενεργά αρωματικά πρόσθετα με ιαματικές ιδιότητες σε αναλογία τέτοια ώστε το προϊόν χρησιμοποιείται κυρίως για θεραπευτικούς και προφυλακτικούς σκοπούς.

40 Από τις απαντήσεις στα ερωτήματα που υπέβαλε το cour d' appel de Bourges προκύπτει ότι, αν τα ενεργά αρωματικά πρόσθετα με ιαματικές ιδιότητες αποτελούν συστατικά ενός προϊόντος σε αναλογία τέτοια ώστε να χρησιμοποιείται το προϊόν μόνο για θεραπευτικούς και προφυλακτικούς σκοπούς, το προϊόν αυτό υπάγεται στο κεφάλαιο 30 του ΚΔ. Αν δεν υπάρχουν τέτοια συστατικά σε τέτοιες αναλογίες, δεν μπορεί να θεωρείται φαρμακευτικό προϊόν υπαγόμενο στο κεφάλαιο αυτό.

41 Επομένως, στο δεύτερο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η κλάση 30.03 του ΚΔ, η οποία αφορά τα φαρμακευτικά προϊόντα, έχει την έννοια ότι περιλαμβάνει ένα προϊόν αποτελούμενο από ζάχαρη, αλλά κυρίως από ενεργά αρωματικά πρόσθετα με ιαματικές ιδιότητες σε αναλογία τέτοια ώστε χρησιμοποιείται μόνο για θεραπευτικούς και προφυλακτικούς σκοπούς. 'Οταν η αναλογία των αρωματικών ουσιών που περιέχονται σε κάθε προϊόν δεν επιτρέπει να χρησιμοποιείται μόνο για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς, το προϊόν αυτό δεν μπορεί να θεωρείται φαρμακευτικό προϊόν υπαγόμενο σ' αυτή τη δασμολογική κλάση.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

42 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Γαλλική Κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα)

κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλαν το cour d' appel de Bourges με απόφαση της 3ης Φεβρουαρίου 1994 και το tribunal de grande instance de Paris με προδικαστική απόφαση της 2ας Μαρτίου 1994, αποφαίνεται:

1) Ενόψει της συνθέσεως, της μορφής και της λειτουργίας τους, παστίλιες όπως οι κόκκινες παστίλιες Pulmoll υπάγονται στην κλάση 17.04 του Κοινού Δασμολογίου.

2) Ενόψει της συνθέσεως, της μορφής και της λειτουργίας τους, παστίλιες όπως οι πράσινες παστίλιες Pulmoll υπάγονται στην κλάση 17.04 του Κοινού Δασμολογίου.

3) Ενόψει της συνθέσεως, της μορφής και της λειτουργίας τους, ποτά όπως το ελιξήριο Sangart υπάγονται στην κλάση 22.09 του Κοινού Δασμολογίου.

4) Ενόψει της συνθέσεως, της μορφής και της λειτουργίας τους, ποτά όπως η Quintonine υπάγονται στην κλάση 22.09 του Κοινού Δασμολογίου.

5) Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 717/85 της Επιτροπής, της 19ης Μαρτίου 1985, σχετικά με την κατάταξη των εμπορευμάτων στη διάκριση 17.04 Δ Ι του Κοινού Δασμολογίου, δεν μπορεί να ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι αφορά τα εμπορεύματα των οποίων η σύνθεση (εκατοστιαίο ποσοστό κατά βάρος) είναι διαφορετική από εκείνη που περιγράφει το άρθρο 1 του κανονισμού αυτού.

6) Η κλάση 30.03 του Κοινού Δασμολογίου, η οποία αφορά τα φαρμακευτικά προϊόντα, πρέπει να ερμηνεύεται υπό την έννοια ότι περιλαμβάνει προϊόν αποτελούμενο από ζάχαρη, αλλά κυρίως ενεργά αρωματικά πρόσθετα με ιαματικές ιδιότητες σε αναλογία τέτοια ώστε να χρησιμοποιείται μόνο για θεραπευτικούς και προφυλακτικούς σκοπούς. Εντούτοις, αν η αναλογία των αρωματικών ουσιών που περιέχει κάθε προϊόν δεν επιτρέπει να χρησιμοποιείται το προϊόν αυτό μόνο για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς, το προϊόν αυτό δεν μπορεί να θεωρείται φαρμακευτικό προϊόν υπαγόμενο σ' αυτή τη δασμολογική κλάση.