Απόφαση του Πρωτοδικείου (τέταρτο τμήμα) της 6ης Ιουλίου 2000. - Volkswagen AG κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. - Ανταγωνισμός - Διανομή αυτοκινήτων - Στεγανοποίηση αγορών - Άρθρο 85 της Συνθήκης EK (νυν άρθρο 81 ΕΚ) - Κανονισμός (ΕΟΚ) 123/85 - Διαρροές στον Τύπο - Επαγγελματικό απόρρητο - Χρηστή διοίκηση - Πρόστιμο - Βαρύτητα της παραßάσεως. - Υπόθεση T-62/98.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 2000 σελίδα II-02707



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

1 Ανταγωνισμός - Διοικητική διαδικασία - Απόφαση της Επιτροπής διαπιστώνουσα παράβαση - Αποδεικτικά στοιχεία που πρέπει να συντρέχουν - Βαθμός της απαιτούμενης αποδεικτικής αξίας

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 85 § 1 (νυν άρθρο 81 §1 ΕΚ)]

2 Ανταγωνισμός - Συμπράξεις - Συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων - Επιρροή στο μεταξύ κρατών μελών εμπόριο - Κριτήρια - Περιοριστικές πρακτικές εκτεινόμενες στο σύνολο του εδάφους κράτους μέλους

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 85 § 1 (νυν άρθρο 81 §1 ΕΚ)]

3 Ανταγωνισμός - Συμπράξεις - Συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων - Απόδειξη της διάρκειας της παραβάσεως βαρύνουσα την Επιτροπή

4 Ανταγωνισμός - Συμπράξεις - Καθορισμός της αγοράς - Αντικείμενο - Προσδιορισμός της επιρροής στο μεταξύ κρατών μελών εμπόριο

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρα 85 και 86 (νυν άρθρα 81 ΕΚ και 82 ΕΚ)]

5 Ανταγωνισμός - Συμπράξεις - Συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων - Σύστημα επιλεκτικής διανομής αυτοκινήτων - Πρόσκληση του κατασκευαστή προς τους μεταπωλητές του εντασσόμενη σε ένα σύνολο εμπορικών σχέσεων

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 85 § 1 (νυν άρθρο 81 §1 ΕΚ)]

6 Ανταγωνισμός - Συμπράξεις - Απαγόρευση - Εξαίρεση κατά κατηγορία - Κανονισμός 123/85 - Πεδίο εφαρμογής

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 85 §§ 1 και 3 (νυν, άρθρο 81 §§ 1 και 3 ΕΚ)· κανονισμός της Επιτροπής 123/85, άρθρο 3, σημ. 10 και 11]

7 Ανταγωνισμός - Διοικητική διαδικασία - Εξέταση καταγγελιών - Απόφαση της Επιτροπής διαπιστώνουσα παράβαση - Αρχή της χρηστής διοικήσεως - Βεβιασμένη εκδήλωση εκ μέρους της Επιτροπής της βεβαιότητάς της ότι υφίσταται παράβαση - Μεροληπτική εκτίμηση των αποδεικτικών στοιχείων - Συνέπειες

8 Ανταγωνισμός - Διοικητική διαδικασία - Πρόσβαση στα αντίγραφα των αποδεικτικών εγγράφων - Αίτηση υποβληθείσα μετά την έκδοση και την κοινοποίηση της τελικής αποφάσεως της Επιτροπής - ςΑρνηση - Επίπτωση στη νομιμότητα της αποφάσεως - Δεν υφίσταται

9 Ανταγωνισμός - Διοικητική διαδικασία - Επαγγελματικό απόρρητο - Διάδοση στον Τύπο πληροφοριών σχετικών με τη σχεδιαζόμενη κύρωση πριν από την έκδοση της αποφάσεως - Παραβίαση του επαγγελματικού απορρήτου, της αρχής της χρηστής διοικήσεως και του τεκμηρίου αθωότητας - Επιπτώσεις επί της νομιμότητας της αποφάσεως - Προϋποθέσεις

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 214 (νυν άρθρο 287 ΕΚ)]

10 Πράξεις των οργάνων - Αιτιολόγηση - Υποχρέωση - Περιεχόμενο - Απόφαση περί εφαρμογής των κανόνων του ανταγωνισμού - Παραπομπή σε έγγραφα ευρισκόμενα στην κατοχή των επιχειρήσεων περιεχόμενη στις υποσημειώσεις της αποφάσεως - Υποχρέωση της Επιτροπής να προσκομίσει αυτά τα έγγραφα - Δεν υφίσταται

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 190 (νυν άρθρο 253 ΕΚ)]

Περίληψη

1 Προκειμένου να εξεταστεί αν η Επιτροπή υπέπεσε σε πλάνη εκτιμήσεως πραγματικών περιστατικών συμπεραίνουσα ότι η προσφεύγουσα παρέβη τις διατάξεις του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης (νυν, άρθρο 81, παράγραφος 1 ΕΚ), πρέπει να εξεταστεί αν η Επιτροπή συγκέντρωσε αρκούντως ακριβή και συγκλίνοντα αποδεικτικά στοιχεία για να στηρίξει την αταλάντευτη πεποίθηση ότι διαπράχθηκε η προβαλλόμενη παράβαση. (βλ. σκέψη 43)

2 Για να είναι ικανή να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών, κατά την έννοια του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης (νυν άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ), πρέπει μία συμφωνία ή πρακτική, βάσει ενός συνόλου νομικών και πραγματικών αντικειμενικών στοιχείων, να καθιστά δυνατό να προβλεφθεί με αρκετή πιθανότητα ότι μπορεί να επηρεάσει άμεσα ή έμμεσα, πραγματικά ή δυνάμει, τα εμπορικά ρεύματα μεταξύ των κρατών μελών. Ως προς το ζήτημα αυτό πρέπει, ειδικότερα, να εξετασθεί αν τα συγκεκριμένα μέτρα μπορούν να στεγανοποιήσουν την αγορά ορισμένων προϋόντων μεταξύ κρατών μελών ώστε να καταστήσουν δυσχερέστερη την οικονομική αλληλοδιείσδυση που επιδιώκεται με τη Συνθήκη. Είναι προφανές ότι αυτό συμβαίνει όταν τα μέτρα αυτά δεσμεύουν το σύνολο των αντιπροσώπων των οικείων αυτοκινήτων σε σημαντικό μέρος της κοινής αγοράς. Πράγματι, πρακτικές περιοριστικές του ανταγωνισμού που εκτείνονται στο σύνολο του εδάφους κράτους μέλους μπορούν, εκ της φύσεώς τους, να ενισχύσουν στεγανοποιήσεις εθνικού χαρακτήρα παρεμποδίζοντας με τον τρόπο αυτό την οικονομική αλληλοδιείσδυση που επιδιώκεται με τη Συνθήκη. (βλ. σκέψη 179 )

3 Η αρχή της ασφαλείας δικαίου, στην οποία πρέπει να μπορούν να στηρίζονται οι επιχειρηματίες, σημαίνει ότι, όταν υπάρχει διαφορά ως προς την ύπαρξη παραβάσεως των κανόνων του ανταγωνισμού, η Επιτροπή προσκομίζει αποδεικτικά στοιχεία που αφορούν περιστατικά τα οποία δεν απέχουν χρονικά μεταξύ τους, ώστε να μπορεί λογικά να γίνει δεκτό ότι η παράβαση συνεχίστηκε αδιάλειπτα μεταξύ δύο συγκεκριμένων ημερομηνιών. (βλ. σκέψη 188)

4 Ο ορισμός της αγοράς δεν έχει την ίδια σημασία στην περίπτωση εφαρμογής του άρθρου 85 της Συνθήκης (νυν άρθρου 81 ΕΚ) ή του άρθρου 86 της Συνθήκης (νυν άρθρο 82 ΕΚ). Στο πλαίσιο εφαρμογής του άρθρου 86 της Συνθήκης, ο προσήκων ορισμός της σχετικής αγοράς αποτελεί απαραίτητο και προαπαιτούμενο όρο κάθε κρίσεως αναφερομένης σε συμπεριφορά που θεωρείται αντίθετη προς τον ανταγωνισμό, εφόσον, προκειμένου να αποδειχθεί η ύπαρξη καταχρηστικής εκμεταλλεύσεως δεσπόζουσας θέσεως, πρέπει προηγουμένως να αποδειχθεί η ύπαρξη δεσπόζουσας θέσεως εντός συγκεκριμένης αγοράς, πράγμα που σημαίνει ότι η αγορά αυτή πρέπει προηγουμένως να έχει οριοθετηθεί. Αντιθέτως, στο πλαίσιο εφαρμογής του άρθρου 85 της Συνθήκης, σκοπός του ορισμού της σχετικής αγοράς είναι να εξακριβωθεί κατά πόσον η επίμαχη συμφωνία, η απόφαση ενώσεως επιχειρήσεων ή η εναρμονισμένη πρακτική μπορεί να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών και έχει ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρακώλυση, τον περιορισμό ή τη νόθευση των όρων του ανταγωνισμού εντός της κοινής αγοράς.

Κατά συνέπεια, η υποχρέωση ορισμού της αγοράς σε μια απόφαση που εκδίδεται κατ' εφαρμογήν του άρθρου 85 της Συνθήκης όταν, ελλείψει ενός τέτοιου ορισμού, είναι αδύνατο να καθοριστεί αν η συγκεκριμένη συμφωνία, η απόφαση ενώσεως επιχειρήσεων ή η εναρμονισμένη πρακτική μπορεί να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών και έχει ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρακώλυση, τον περιορισμό ή τη νόθευση των όρων του ανταγωνισμού εντός της κοινής αγοράς. (βλ. σκέψη 230)

5 H πρόσκληση την οποία απευθύνει κατασκευαστής αυτοκινήτων στους συμβεβλημένους διανομείς του δεν συνιστά μονομερή ενέργεια εκφεύγουσα του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης (νυν άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ), αλλά συμφωνία κατά την έννοια του άρθρου αυτού, όταν εντάσσεται σε ένα πλέγμα διαρκών εμπορικών σχέσεων διεπομένων από προϋφιστάμενη γενική συμφωνία. (βλ. σκέψη 236)

6 Το άρθρο 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης (νυν άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ) δεν μπορεί, σε καμία περίπτωση, να κριθεί ότι δεν τυγχάνει εφαρμογής, εφόσον οι συμβαλλόμενοι σε μια σύμβαση επιλεκτικής διανομής συμπεριφέρονται κατά τρόπο αποβλέποντα στον περιορισμό των παράλληλων εισαγωγών. Πράγματι, το πνεύμα ενός κανονισμού απαλλαγής κατηγοριών συμφωνιών διανομής είναι ότι εξαρτά την απαλλαγή που προβλέπει από τον όρο ότι διασφαλίζεται, με τη δυνατότητα παράλληλων εισαγωγών, ότι δίκαιο τμήμα από το όφελος που προκύπτει από την αποκλειστική διανομή επιφυλάσσεται στους καταναλωτές.

Απ' αυτής της απόψεως, καίτοι ο κανονισμός 123/85, παρέχει στους κατασκευαστές αυτοκινήτων σημαντικά μέσα προστασίας των δικτύων τους, δεν τους επιτρέπει να στεγανοποιούν τις αγορές τους. Βεβαίως, ο εν λόγω κανονισμός εξαιρεί τις συμφωνίες με τις οποίες ο προμηθευτής αναθέτει σε εξουσιοδοτημένο μεταπωλητή να προάγει, εντός ορισμένης γεωγραφικής περιοχής, τη διανομή και την πριν και μετά την πώληση αυτοκινήτων εξυπηρέτηση αναλαμβάνοντας την υποχρέωση να προμηθεύει, αποκλειστικώς σ' αυτόν εντός της εν λόγω περιοχής, τα καλυπτόμενα από τη συμφωνία προϋόντα. Εξαιρεί, επομένως, μεταξύ άλλων, την υποχρέωση που επιβάλλεται στον εξουσιοδοτημένο μεταπωλητή να μην πωλεί προς μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές (άρθρο 3, σημείο 10), εκτός αν πρόκειται περί μεσαζόντων, δηλαδή επιχειρηματιών που ενεργούν εξ ονόματος και για λογαριασμό τελικών πελατών και οι οποίοι έχουν προς τούτο έγγραφη εντολή (άρθρο 3, σημείο 11). Εντούτοις, κατά το άρθρο 10 του εν λόγω κανονισμού, η Επιτροπή μπορεί να άρει το όφελος εφαρμογής αυτού του κανονισμού αν διαπιστώσει ότι συμφωνία εξαιρεθείσα δυνάμει του εν λόγω κανονισμού έχει, εντούτοις, ορισμένες συνέπειες οι οποίες είναι ασυμβίβαστες με τους όρους που προβλέπει το άρθρο 85, παράγραφος 3, της Συνθήκης, ιδίως αν ο κατασκευαστής ή μια επιχείρηση του δικτύου διανομής εμποδίζει τελικούς καταναλωτές ή άλλες επιχειρήσεις του δικτύου διανομής, κατά τρόπο διαρκή ή συστηματικό, υπερβαίνοντας την απαλλαγή που χορηγείται από τον παρόντα κανονισμό, να αποκτήσουν στο εσωτερικό της κοινής αγοράς προϋόντα της συμφωνίας ή αντίστοιχα προϋόντα. (βλ. σκέψεις 241-242)

7 Το υποστατό μιας παραβάσεως των κανόνων του ανταγωνισμού που πράγματι αποδεικνύεται με την περάτωση της διοικητικής διαδικασίας δεν μπορεί να αμφισβητηθεί επειδή η Επιτροπή εξέφρασε πρόωρα, διαρκούσης αυτής της διαδικασίας, την πεποίθησή της ότι υφίσταται η εν λόγω παράβαση. Εξάλλου, στο μέτρο που τα πραγματικά στοιχεία τα οποία διαπίστωσε η Επιτροπή στην προσβαλλόμενη απόφαση αποδείχθηκαν κατά τρόπο επαρκή από νομικής απόψεως, η προσφεύγουσα δεν μπορεί λυσιτελώς να ισχυρισθεί ότι η Επιτροπή εκτίμησε τα κατασχεθέντα έγγραφα με μεροληψία ή ότι κατέληξε σε συμπεράσματα βάσει αθεμελίωτων εικασιών. (βλ. σκέψεις 270-271)

8 Η νομιμότητα μιας αποφάσεως με την οποία διαπιστώνεται παράβαση των κανόνων του ανταγωνισμού δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θιγεί από την άρνηση της Επιτροπής να ικανοποιήσει αίτημα της προσφεύγουσας να της διαβιβαστούν αντίγραφα των αποδεικτικών εγγράφων, το οποίο υποβλήθηκε στην Επιτροπή μετά την έκδοση και την κοινοποίηση της αποφάσεως. (βλ. σκέψη 277)

9 Το άρθρο 214 της Συνθήκης (νυν άρθρο 287 ΕΚ) επιβάλλει την υποχρέωση στα μέλη, στους υπαλλήλους και το λοιπό προσωπικό των οργάνων της Κοινότητας να μην μεταδίδουν πληροφορίες που αποτελούν εκ φύσεως επαγγελματικά απόρρητα, ιδίως πληροφορίες σχετικές με επιχειρήσεις που αφορούν τις εμπορικές τους σχέσεις και τα κοστολογικά τους στοιχεία. Καίτοι η διάταξη αυτή αφορά κυρίως τις πληροφορίες που συλλέγονται από επιχειρήσεις, η λέξη «κυρίως» δείχνει ότι πρόκειται για γενική αρχή η οποία έχει επίσης εφαρμογή και σε εμπιστευτικές πληροφορίες.

Απ' αυτής της απόψεως, σε διαδικασίες που στηρίζονται στην αρχή της εκατέρωθεν ακροάσεως και οι οποίες μπορούν να καταλήξουν στην επιβολή κυρώσεων, η φύση και ο χρόνος της προτεινομένης κυρώσεως καλύπτονται, ως εκ της φύσεώς τους, από το επαγγελματικό απόρρητο, όσο η κύρωση δεν έχει οριστικώς εγκριθεί και ανακοινωθεί.

Η αρχή αυτή απορρέει, ιδίως, από την ανάγκη σεβασμού της φήμης και της αξιοπρέπειας του ενδιαφερόμενου, όσο αυτός δεν έχει καταδικαστεί.

Το καθήκον της Επιτροπής να μην επιτρέπει διαρροή στον Τύπο πληροφοριών σχετικών με τη σχεδιαζόμενη να επιβληθεί ακριβή κύρωση δεν συμπίπτει απλώς με την υποχρέωσή της να σέβεται το επαγγελματικό απόρρητο, αλλά και με την υποχρέωσή της για εξασφάλιση της χρηστής διοικήσεως.

Τέλος, η αρχή της τεκμαιρομένης αθωότητας, η οποία εφαρμόζεται επί των διαδικασιών των σχετικών με παραβάσεις των ισχυόντων επί επιχειρήσεων κανόνων ανταγωνισμού που μπορούν να οδηγήσουν στην επιβολή προστίμων, δεν τηρήθηκε, προφανώς, από την Επιτροπή η οποία έδωσε στη δημοσιότητα πριν από την τυπική καταδίκη της κατηγορουμένης επιχειρήσεως, το διατακτικό της αποφάσεως που ευρίσκετο υπό διαβούλευση στη συμβουλευτική επιτροπή και στο σώμα των επιτρόπων.

Πλημμέλεια όπως αυτή μπορεί να επιφέρει την ακύρωση της σχετικής αποφάσεως αν αποδειχθεί ότι ελλείψει αυτής της πλημμέλειας η εν λόγω απόφαση θα είχε διαφορετικό περιεχόμενο. (βλ. σκέψεις 279, 281, 283)

10 Η Επιτροπή δεν έχει την υποχρέωση να προσκομίζει τα έγγραφα στα οποία παραπέμπει στις υποσημειώσεις της αποφάσεως με την οποία διαπιστώνεται παράβαση των κανόνων του ανταγωνισμού, εφόσον η προσφεύγουσα ή οι θυγατρικές της τα έχουν στη διάθεσή τους. (βλ. σκέψη 302)

Διάδικοι

Στην υπόθεση T-62/98,

Volkswagen AG, με έδρα το Wolfsburg (Γερμανία), εκπροσωπούμενη από τον R. Bechtold, δικηγόρο Στουτγάρδης, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο το δικηγορικό γραφείο Loesch και Wolter, 11, rue Goethe,

προσφεύγουσα,

κατά

Επιτροπής των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από τον K. Wiedner, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, επικουρούμενο από τον H. J. Freund, δικηγόρο Βρυξελλών, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον C. Gσmez de la Cruz, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, Centre Wagner, Kirchberg,

καθής,

που έχει ως αντικείμενο αίτηση ακυρώσεως της αποφάσεως 98/273/ΕΚ της Επιτροπής, της 28ης Ιανουαρίου 1998, στο πλαίσιο διαδικασίας του άρθρου 85 της Συνθήκης ΕΚ (υπόθεση IV/35.733 - VW) (ΕΕ L 124, σ. 60), ή, επικουρικώς, τη μείωση του προστίμου που επιβλήθηκε με την απόφαση αυτή στην προσφεύγουσα,

ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑ$ΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

(τέταρτο τμήμα),

συγκείμενο από τους R. M. Moura Ramos, Πρόεδρο, V. Tiili και P. Mengozzi, δικαστές,

γραμματέας: B. Pastor, κυρία υπάλληλος διοικήσεως,

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 7ης Οκτωβρίου 1999,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

Πραγματικά περιστατικά και νομικό πλαίσιο

1 Η προσφεύγουσα είναι εταιρία χαρτοφυλακίου του ομίλου Volkswagen. Οι εμπορικές δραστηριότητες του ομίλου περιλαμβάνουν την κατασκευή αυτοκινήτων Volkswagen, Audi, Seat και Skoda, καθώς και την παραγωγή στοιχείων και εξαρτημάτων. Ο όμιλος αναπτύσσει και άλλες δραστηριότητες στους τομείς των βιομηχανικών κινητήρων, των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και των ασφαλίσεων. Η προσφεύγουσα κατέχει μερίδιο 98,99 % στην Audi AG (στο εξής: Audi). Η εμπορική δραστηριότητα της Audi, η οποία έχει την έδρα της στο Ingolstadt (Γερμανία), περιλαμβάνει κυρίως την κατασκευή και διανομή αυτοκινήτων Audi καθώς και την παραγωγή στοιχείων και κινητήρων.

2 Τα αυτοκίνητα Volkswagen και Audi πωλούνται στην Κοινότητα μέσω δικτύου επιλεκτικής διανομής. Η εισαγωγή στην Ιταλία αυτών των αυτοκινήτων, καθώς και των ανταλλακτικών και εξαρτημάτων τους, διασφαλίζεται αποκλειστικώς από την ιταλικού δικαίου εταιρία Autogerma SpA (στο εξής: Autogerma), με έδρα τη Βερόνα (Ιταλία), η οποία είναι κατά 100 % θυγατρική της προσφεύγουσας και η οποία, εκ του λόγου αυτού, αποτελεί με την προσφεύγουσα και την Audi μια οικονομική μονάδα. Η διανομή στην Ιταλία γίνεται μέσω νομικώς και οικονομικώς ανεξαρτήτως αντιπροσώπων, οι οποίοι όμως συνδέονται συμβατικώς με την Autogerma.

3 Οι συμβάσεις αντιπροσωπείας έχουν εξαιρεθεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, της εφαρμογής του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης EK (νυν άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ) με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 123/85 της Επιτροπής, της 12ης Δεκεμβρίου 1984, σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 85, παράγραφος 3, της Συνθήκης ΕΟΚ, σε ορισμένες κατηγορίες συμφωνιών διανομής και εξυπηρέτησης των πελατών πριν και μετά την πώληση αυτοκινήτων οχημάτων (ΕΕ L 15, σ. 16), τον οποίο αντικατέστησε, από 1ης Οκτωβρίου 1995, ο κανονισμός (ΕΚ) 1475/95 της Επιτροπής, της 28ης Ιουνίου 1995 (ΕΕ L 145, σ. 25). Κατά το άρθρο 7 του κανονισμού 1475/95, η απαγόρευση του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης δεν εφαρμόζεται, κατά το διάστημα από 1ης Οκτωβρίου 1995 έως 30ής Σεπτεμβρίου 1996, επί των ισχυουσών κατά την 1η Οκτωβρίου 1995 συμφωνιών, οι οποίες πληρούσαν τις προϋποθέσεις απαλλαγής που προβλέπει ο κανονισμός 123/85.

4 Το άρθρο 1 του κανονισμού 123/85 ορίζει ότι:

«Σύμφωνα με το άρθρο 85, παράγραφος 3, της Συνθήκης, το άρθρο 85, παράγραφος 1, κηρύσσεται ενεφάρμοστο, με τις πρϋποθέσεις που καθορίζονται στον παρόντα κανονισμό στις συμφωνίες στις οποίες μετέχουν δύο μόνο επιχειρήσεις και στις οποίες ο ένας συμβαλλόμενος αναλαμβάνει έναντι του άλλου την υποχρέωση:

1) να προμηθεύει μόνον αυτόν,

ή

2) να προμηθεύει μόνον αυτόν και ορισμένο αριθμό επιχειρήσεων του δικτύου διανομής, με ορισμένα αυτοκίνητα οχήματα τριών ή περισσοτέρων τροχών που προορίζονται για κυκλοφορία σε δημόσιους δρόμους, με σκοπό τη μεταπώλησή τους, μέσα σε ορισμένη περιοχή της κοινής αγοράς (...).»

5 Στο άρθρο 2 του κανονισμού 123/85 διευκρινίζεται ότι η απαλλαγή εφαρμόζεται επίσης «όταν η υποχρέωση που αναφέρεται στο άρθρο 1 συνδυάζεται με την υποχρέωση του προμηθευτή να μην πωλεί προϋόντα της συμφωνίας σε τελικούς καταναλωτές στη συμφωνημένη περιοχή».

6 Το άρθρο 3 του κανονισμού 123/85 ορίζει ότι: «Η απαλλαγή ισχύει επίσης όταν [η συμφωνία επιλεκτικής διανομής] συνδέεται με την υποχρέωση του διανομέα:

(...)

8) έξω από τη συμφωνημένη περιοχή,

α) να μην διατηρεί υποκαταστήματα ή αποθήκες για τη διανομή των προϋόντων της συμφωνίας και των αντίστοιχων προϋόντων·

β) να μην αναζητεί πελατεία για τα προϋόντα της συμφωνίας και τα αντίστοιχα προϋόντα·

9) να μην αναθέτει σε τρίτους τη διανομή και την εξυπηρέτηση πελατών πριν και μετά την πώληση των προϋόντων της συμφωνίας και των αντίστοιχων προϋόντων έξω από τη συμφωνημένη περιοχή·

10) να προμηθεύει τα προϋόντα της συμφωνίας και τα αντίστοιχα προϋόντα σε μεταπωλητή μόνον όταν:

α) ο μεταπωλητής είναι επιχείρηση του δικτύου διανομής,

(...)

11) να μην πωλεί τα αυτοκίνητα οχήματα (...) σε τελικούς καταναλωτές οι οποίοι χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες ενός ενδιάμεσου, παρά μόνο αν έχει ήδη ανατεθεί γραπτώς στον τελευταίο να αγοράσει και, σε συγκεκριμένη περίπτωση, να αποδεχθεί την παραλαβή ορισμένου αυτοκινήτου οχήματος.»

7 Το περιεχόμενο των άρθρων 1, 2 και 3 του κανονισμού 1475/95 είναι σχεδόν όμοιο με το περιεχόμενο των αντιστοίχων διατάξεων του κανονισμού 123/85. Το άρθρο 6, παράγραφος 1, του κανονισμού 1475/95 προβλέπει ότι:

«Η απαλλαγή δεν ισχύει εφόσον:

(...)

3) τα μέρη συμφωνούν περιορισμούς του ανταγωνισμού που δεν απαλλάσσονται ρητά από τον παρόντα κανονισμό ή

(...)

7) ο κατασκευαστής, ο προμηθευτής ή άλλη επιχείρηση του δικτύου περιορίζει, άμεσα ή έμμεσα, την ελευθερία των τελικών καταναλωτών, των εντεταλμένων μεσαζόντων ή των διανομέων να προμηθεύονται από επιχείρηση του δικτύου της επιλογής τους, εντός της κοινής αγοράς, προϋόντα της συμφωνίας ή αντίστοιχα προϋόντα (...), ή την ελευθερία των τελικών καταναλωτών να μεταπωλούν τα προϋόντα της συμφωνίας ή αντίστοιχα προϋόντα, εφόσον η πώληση δεν πραγματοποιείται για εμπορικούς σκοπούς, ή

8) ο προμηθευτής παρέχει στους διανομείς χωρίς αντικειμενικά αιτιολογημένο λόγο αμοιβές που υπολογίζονται σε συνάρτηση με τον τόπο προορισμού των μεταπωλούμενων αυτοκινήτων οχημάτων ή με τον τόπο κατοικίας του αγοραστή (...).»

8 Από τον Σεπτέμβριο του 1992 και κατά το 1993 η ιταλική λιρέτα διολίσθησε σημαντικά έναντι του γερμανικού μάρκου. Εντούτοις, η προσφεύγουσα δεν αύξησε αναλογικά τις τιμές της πωλήσεως στην Ιταλία. Οι διαφορές τιμών που προέκυψαν από την κατάσταση αυτή δημιούργησαν οικονομικό συμφέρον επανεξαγωγής από την Ιταλία αυτοκινήτων Volkswagen και Audi.

9 Κατά τα έτη 1994 και 1995 περιήλθαν στην Επιτροπή επιστολές Γερμανών και Αυστριακών καταναλωτών οι οποίοι διαμαρτύρονταν για τα εμπόδια που παρεμβάλλονταν στην αγορά από την Ιταλία καινούργιων αυτοκινήτων Volkswagen και Audi με σκοπό την άμεση επανεξαγωγή τους στη Γερμανία ή την Αυστρία.

10 Με την από 24 Φεβρουαρίου 1995 επιστολή η Επιτροπή γνωστοποίησε στην προσφεύγουσα ότι βάσει καταγγελιών προερχομένων από Γερμανούς καταναλωτές διαπίστωσε ότι αυτή ή η Autogerma είχε επιβάλει στους Ιταλούς αντιπροσώπους Volkswagen και Audi, απειλώντας τους με λύση της συμβάσεως αντιπροσωπείας, να πωλούν οχήματα μόνο προς Ιταλούς πελάτες. Με την ίδια επιστολή η Επιτροπή έταξε στην προσφεύγουσα προθεσμία τριών εβδομάδων από την ημερομηνία παραλαβής της επιστολής προκειμένου να άρει το εν λόγω κώλυμα επανεξαγωγής και να της κοινοποιήσει τα σχετικά μέτρα.

11 Με την από 30 Μαρτίου 1995 επιστολή η προσφεύγουσα απάντησε ότι οι δυσχέρειες που αντιμετώπισαν ορισμένοι καταναλωτές μπορεί να προκλήθηκαν από ένα πρόβλημα επικοινωνίας, ιδίως μεταξύ της Autogerma και των Ιταλών αντιπροσώπων. Στην επιστολή αυτή επισήναψε αντίγραφο εγκυκλίου που είχε αποστείλει στις 16 Μαρτίου 1995 στους Ιταλούς αντιπροσώπους προς άρση οποιασδήποτε δυνατότητας παρεξηγήσεως.

12 Με την από 2 Μαου 1995 επιστολή η Επιτροπή απάντησε στην προσφεύγουσα ότι η εγκύκλιος της 16ης Μαρτίου 1995 δεν ήρε τα κωλύματα επανεξαγωγής. Αναφέρθηκε σχετικώς σε νέες καταγγελίες πολλών Γερμανών και Αυστριακών καταναλωτών.

13 Στις 17 Οκτωβρίου 1995 η Επιτροπή έλαβε απόφαση διατάσσουσα ελέγχους, κατά το άρθρο 14, παράγραφος 3, του κανονισμού 17 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτου κανονισμού εφαρμογής των άρθρων 85 και 86 της Συνθήκης (ΕΕ ειδ. έκδ. 08/001, σ. 25). Οι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν στις 23 και 24 Οκτωβρίου 1995 στις εγκαταστάσεις της προσφεύγουσας και της Audi, καθώς και, στην Ιταλία, στις εγκαταστάσεις της Autogerma, της Auto Brenner SpA, στο Bolzano, της Auto Pedross Herbert & Co., στο Silandro, της Dorigoni SpA, στο Trente, της Eurocar SpA στο Udine, της IOB Silvano & C. SRL, στη Gemona, της Adriano Mansutti, στο Tricesimo, της Gόnther Rabanser, στο Pontegardena, της Mutschlechner SAS, στο Brunico και της Franz Nitz, στο Vipiteno. Σκοπός των ελέγχων αυτών της Επιτροπής ήταν να διαπιστωθεί αν η προσφεύγουσα και η Audi είχαν συνάψει συμφωνίες ή εφαρμόσει εναρμονισμένες πρακτικές με την Autogerma και τους αντιπροσώπους τους στην Ιταλία, με σκοπό τη μη πώληση νέων αυτοκινήτων προς καταναλωτές έχοντες την κατοικία τους σε άλλα κράτη μέλη.

14 Βάσει των εγγράφων που βρέθηκαν κατά τους ελέγχους αυτούς, η Επιτροπή έκρινε ότι η προσφεύγουσα, η Audi και η Autogerma είχαν εφαρμόσει μαζί με τους Ιταλούς αντιπροσώπους τους μια πολιτική στεγανοποιήσεως της αγοράς. Στις 25 Οκτωβρίου 1996 η Επιτροπή απηύθυνε σχετική ανακοίνωση αιτιάσεων στην προσφεύγουσα και στην Audi.

15 Με την από 18 Νοεμβρίου 1996 επιστολή η προσφεύγουσα και η Audi ζήτησαν να τους επιτραπεί πρόσβαση στον φάκελο. Ενημερώθηκαν για το περιεχόμενό του στις 5 Δεκεμβρίου 1996.

16 Στις 19 Δεκεμβρίου 1996 η Autogerma, κατόπιν ρητής αιτήσεως της προσφεύγουσας, απηύθυνε εγκύκλιο στους Ιταλούς αντιπροσώπους, διευκρινίζοντας ότι οι απευθυνόμενες σε τελικούς καταναλωτές εξαγωγές (ενδεχομένως διά παρεμβολής ενδιαμέσων), καθώς και προς αντιπροσώπους μετέχοντες στο δίκτυο διανομής, είναι νόμιμες και, επομένως, δεν επισύρουν κυρώσεις. Η εγκύκλιος αυτή διευκρίνισε, επίσης, ότι η παρεχόμενη στους αντιπροσώπους έκπτωση επί της τιμής πωλήσεως των παραγγελλομένων αυτοκινήτων, γνωστή ως «περιθώριο», καθώς και η καταβολή της πριμοδοτήσεώς τους δεν είχαν καμία εξάρτηση από το αν τα αυτοκίνητα επωλούντο εντός ή εκτός του εδάφους που αφορούσε η σύμβαση.

17 Η προσφεύγουσα και η Audi απέστειλαν στη Επιτροπή τις παρατηρήσεις τους επί της ανακοινώσεως των αιτιάσεων με επιστολή της 12ης Ιανουαρίου 1997.

18 Ανέπτυξαν επίσης την άποψή τους στις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής στο πλαίσιο ακροάσεως που πραγματοποιήθηκε στις 7 Απριλίου 1997.

19 Στις 7 Οκτωβρίου 1997 ο συνήγορος της προσφεύγουσας είχε, κατόπιν αιτήσεώς του, συνομιλία με τον διευθυντή των εν λόγω υπηρεσιών, η οποία αφορούσε, ιδίως, το ζήτημα αν η Επιτροπή έκρινε ότι είχε τεθεί τέρμα στις διαπιστωθείσες παραβάσεις ή αν θεωρούσε ότι αυτές εξακολουθούσαν.

20 Στις 28 Ιανουαρίου 1998 η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 98/273/ΕΚ, στο πλαίσιο διαδικασίας του άρθρου 85 της Συνθήκης ΕΚ (υπόθεση IV/35.733 - VW) (ΕΕ L 124, σ. 60, στο εξής: απόφαση ή προσβαλλόμενη απόφαση). Στην απόφαση αυτή ορίζεται ως μόνος αποδέκτης η προσφεύγουσα. Η Επιτροπή τονίζει ότι η προσφεύγουσα είναι υπεύθυνη για τη διαπιστωθείσα παράβαση, επειδή η Audi και η Autogerma είναι θυγατρικές της και επειδή εγνώριζε τις δραστηριότητές τους. Όσον αφορά τους Ιταλούς αντιπροσώπους, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι αυτοί δεν έλαβαν ενεργό μέρος στην παρεμπόδιση της επανεξαγωγής, αλλά ότι αναγκάστηκαν να αποδεχθούν αυτήν την πολιτική, ως θύματα της περιοριστικής πολιτικής που εφάρμοσαν οι κατασκευαστικές εταιρίες και η Autogerma.

21 Όσον αφορά τις προσαπτόμενες πράξεις, η Επιτροπή επικαλείται σειρά εγγράφων από τα οποία αποδεικνύεται, αφενός, ότι η προσφεύγουσα και η Audi, με επιλεγμένα μέτρα και χρησιμοποιώντας ίδιους οικονομικούς πόρους και προσωπικό, παρεμπόδισαν την επανεξαγωγή αυτοκινήτων από την Ιταλία προς τη Γερμανία ή άλλα κράτη μέλη και ότι, αφετέρου, κατόπιν οδηγιών της προσφεύγουσας και της Audi, η Autogerma προέβη σε αυστηρούς ελέγχους των Ιταλών αντιπροσώπων, προκειμένου να θέσει τέρμα στην πρακτική ορισμένων εξ αυτών οι οποίοι προέβαιναν σε πωλήσεις αυτοκινήτων προς αλλοδαπούς αγοραστές και να επιβάλει αυστηρές κυρώσεις σε ορισμένους εκ των αντιπροσώπων αυτών.

22 Όσον αφορά τα μέτρα που έλαβαν η προσφεύγουσα και η Audi, η Επιτροπή αναφέρει την εκ μέρους της προσφεύγουσας εφαρμογή ενός «συστήματος σπαστού περιθωρίου κέρδους» επί των πωλήσεων του νέου αυτοκινήτου Volkswagen Polo στην Ιταλία. Κατά το σύστημα αυτό, αντί της παροχής στον αντιπρόσωπο συνολικής εκπτώσεως 13 % επί της τιμής τιμολογίου για κάθε παραγγελία αυτοκινήτου, του παρέχεται, κατά την έκδοση του τιμολογίου, έκπτωση μόνον 8 %, του χορηγείται δε κατόπιν έκπτωση 5 % μόνον εφόσον το αυτοκίνητο καταχωρίζεται εντός της συμβατικής περιοχής του αντιπροσώπου. Κατά την απόφαση, η Audi εφάρμοσε ανάλογο σύστημα για την πώληση του αυτοκινήτου Audi A4 στην Ιταλία. Η Επιτροπή κάνει επίσης λόγο για την εκ μέρους της προσφεύγουσας και της Audi μείωση των αποθεμάτων των αντιπροσώπων. Το μέτρο αυτό, συνοδευόμενο από μια περιοριστική πολιτική εφοδιασμού, προκάλεσε σημαντική αύξηση των προθεσμιών παραδόσεως και υποχρέωσε ορισμένους πελάτες να ακυρώσουν τις παραγγελίες τους. Εξάλλου, το σύστημα αυτό παρέσχε στην Autogerma τη δυνατότητα να απορρίψει τις προερχόμενες από Γερμανούς αντιπροσώπους αιτήσεις παραδόσεως (διασταυρούμενες παραδόσεις εντός του δικτύου διανομής της Volkswagen). Η Επιτροπή επικαλείται, επίσης, τις προϋποθέσεις που έθεσαν η Audi και η Autogerma για τον υπολογισμό της τριμηνιαίας πριμοδοτήσεως του 3 %, η οποία καταβάλλεται στους αντιπροσώπους βάσει του αριθμού των πωληθέντων αυτοκινήτων.

23 Μεταξύ των κυρώσεων που επέβαλε η Autogerma στους αντιπροσώπους, η Επιτροπή αναφέρει την καταγγελία ορισμένων συμβάσεων αντιπροσωπείας και την κατάργηση της τριμηνιαίας πριμοδοτήσεως του 3 % για τις πωλήσεως εκτός της συμβατικής περιοχής.

24 Στην απόφαση υπογραμμίζεται ότι τα μέτρα που έλαβαν η προσφεύγουσα, η Audi και η Autogerma για την πλαισίωση των πωλήσεων αυτοκινήτων από τους Ιταλούς αντιπροσώπους αφορούσαν τόσο τις παραδόσεις προς μεταπωλητές μη ανήκοντες στο δίκτυο (στο εξής: μη εγκεκριμένοι μεταπωλητές) όσο και τις πωλήσεις προς τελικούς καταναλωτές και προς αντιπροσώπους της Volkswagen και της Audi με κατοικία ή εγκατάσταση σε άλλα κράτη μέλη πλην της Ιταλίας.

25 Η Επιτροπή παραθέτει, επίσης, έγγραφα από τα οποία αποδεικνύεται ότι τα μέτρα αυτά περιόρισαν πράγματι το εμπόριο μεταξύ αφενός της Ιταλίας και αφετέρου της Γερμανίας και της Αυστρίας, δεδομένου ότι οι παραγγελίες πολλών πελατών με κατοικία στα δύο τελευταία κράτη μέλη δεν έγιναν δεκτές από τους Ιταλούς αντιπροσώπους.

26 Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι τα μέτρα αυτά, τα οποία στο σύνολό τους εντάσσονται στο πλαίσιο της συμβατικής σχέσεως μεταξύ των κατασκευαστών, μέσω της Autogerma, και των Ιταλών αντιπροσώπων του δικτύου τους επιλεκτικής διανομής, απορρέουν από συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική, καθώς και ότι συνιστούν παράβαση του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης, και σηματοδοτούν την εφαρμογή μιας πολιτικής στεγανοποιήσεως της αγοράς. Η Επιτροπή διευκρινίζει ότι τα μέτρα αυτά δεν καλύπτονται από τους κανονισμούς 123/85 και 1475/95, δεδομένου ότι καμία διάταξη αυτών των κανονισμών δεν επιτρέπει την απαλλαγή συμφωνίας αποβλέπουσας στην παρακώλυση παραλλήλων εξαγωγών εκ μέρους τελικών καταναλωτών, μέσω εξουσιοδοτημένων μεσαζόντων ή άλλων αντιπροσώπων του δικτύου διανομής. Τονίζει, επίσης, ότι αποκλείεται εν προκειμένω η χορήγηση ατομικής απαλλαγής, δεδομένου ότι η προσφεύγουσα, η Audi και η Autogerma δεν κοινοποίησαν κανένα στοιχείο της συμφωνίας τους με τους αντιπροσώπους και ότι, εν πάση περιπτώσει, η παρακώλυση της επανεξαγωγής συνιστά προσβολή του σκοπού της προστασίας των καταναλωτών που θέτει το άρθρο 85, παράγραφος 3, της Συνθήκης.

27 Καθόσον η προσφεύγουσα και η Audi υπογράμμισαν, στις παρατηρήσεις τους επί της ανακοινώσεως των αιτιάσεων, ότι ορισμένα από τα έγγραφα στα οποία στηρίζεται η Επιτροπή αποτελούν απλώς εσωτερικές εκθέσεις του ομίλου Volkswagen, οι οποίες αποτελούν έκφραση ενός διαλόγου και, ενίοτε, συγκρούσεως συμφερόντων εντός του ομίλου, η Επιτροπή σημειώνει ότι οι εσωτερικές διαφωνίες του ομίλου δεν έχουν σημασία, δεδομένου ότι ουδόλως μεταβάλλουν το γεγονός ότι η προσφεύγουσα και οι θυγατρικές της Audi και Autogerma συνήψαν με τους αντιπροσώπους τους συμφωνία ασυμβίβαστη με τους κοινοτικούς κανόνες περί ανταγωνισμού. Αντιθέτως προς τα επιχειρήματα που προβλήθηκαν επίσης με τις παρατηρήσεις επί της ανακοινώσεως των αιτιάσεων, κατά τα οποία, αφενός, την πλειοψηφία των επανεξαγωγών από την Ιταλία προς τη Γερμανία και την Αυστρία αποτελούν παράνομες παραδόσεις προς μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές και, αφετέρου, ότι είναι αμελητέες οι πωλήσες προς ιδιώτες (ενδεχομένως μέσω μεσαζόντων) ή προς άλλους αντιπροσώπους της Volkswagen και της Audi, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι ακόμα και αν μικρό μόνο μέρος των πωλήσεων που παρεμποδίστηκαν αφορούσε τελικούς καταναλωτές, τους μεσάζοντές τους ή άλλους αντιπροσώπους της Volkswagen και της Audi, εντούτοις επηρεάζεται αισθητά το μεταξύ κρατών μελών εμπόριο και, συνεπώς, στοιχειοθετείται παραβίαση των κοινοτικών κανόνων περί ανταγωνισμού.

28 Στο άρθρο 1 της αποφάσεως η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η προσφεύγουσα, μαζί με τις θυγατρικές της επιχειρήσεις Audi και Autogerma, «παρέβησαν τις διατάξεις του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης, διότι συνήψαν με τους Ιταλούς αντιπροσώπους του δικτύου διανομής συμφωνίες με σκοπό την απαγόρευση ή την παρεμπόδιση των πωλήσεων προς τελικούς καταναλωτές, που ενεργούσαν είτε δι' ίδιον λογαριασμό είτε μέσω μεσαζόντων, και προς άλλους αντιπροσώπους του δικτύου διανομής εγκατεστημένους σε άλλα κράτη μέλη». Με το άρθρο 2 της αποφάσεως επιβάλλει στην προσφεύγουσα την υποχρέωση να θέσει τέρμα στις παραβάσεις αυτές επιβάλλοντάς της να λάβει, προς τούτο, μεταξύ άλλων τα μέτρα που παραθέτει.

29 Με το άρθρο 3 της αποφάσεως η Επιτροπή επιβάλλει πρόστιμο 102 000 000 ECU στην προσφεύγουσα λόγω της βαρύτητας της διαπιστωθείσας παράβασης. Ως προς το ζήτημα αυτό η Επιτροπή φρονεί ότι η παρεμπόδιση των παραλλήλων εξαγωγών αυτοκινήτων εκ μέρους τελικών καταναλωντών και των διασταυρούμενων παραδόσεων στο πλαίσιο του δικτύου αντιπροσώπων παρεμποδίζουν τη δημιουργία μιας κοινής αγοράς, που είναι μία από τις θεμελιώδεις αρχές της Ευρωπαϋκής Κοινότητας, καθιστώντας τη διαπιστωθείσα παράβαση ιδιαιτέρως σοβαρή. Στη διαπίστωση αυτή προστίθεται το γεγονός ότι οι εφαρμοστέοι σχετικώς κανόνες έχουν ήδη καθοριστεί από πολλών ετών και ότι ο όμιλος Volkswagen κατέχει το υψηλότερο μερίδιο αγοράς όλων των παραγωγών αυτοκινήτων στην Κοινότητα. Η Επιτροπή επικαλείται, επίσης, έγγραφα προκειμένου να αποδείξει ότι η προσφεύγουσα είχε πλήρη συνείδηση ότι η συμπεριφορά της συνιστούσε παράβαση του άρθρου 85 της Συνθήκης. Υπογραμμίζει, επίσης, ότι η παράβαση διήρκεσε πλέον των δέκα ετών. Τέλος, η Επιτροπή έλαβε υπόψη της, ως επιβαρυντικό στοιχείο, το ότι η προσφεύγουσα, αφενός, δεν ήρε τα επικρινόμενα μέτρα, παρά το ότι της απέστειλε δύο επιστολές το 1995, με τις οποίες της επεσήμαινε ότι η παρεμπόδιση ή ο περιορισμός των παραλλήλων εξαγωγών από την Ιταλία συνιστά παραβίαση των κανόνων περί ανταγωνισμού, και, αφετέρου, εκμεταλλεύθηκε την υφιστάμενη εξάρτηση μεταξύ του κατασκευαστή και των αντιπροσώπων του, η οποία απετέλεσε, εν προκειμένω, για πολλούς διανομείς, πηγή σημαντικών απωλειών του κύκλου εργασιών. Στην απόφαση διευκρινίζεται σχετικώς ότι η προσφεύγουσα, η Audi και Autogerma απείλησαν περισσότερους από πενήντα αντιπροσώπους ότι θα καταγγείλουν τη σύμβασή τους στην περίπτωση που αυτοί συνεχίσουν να πωλούν αυτοκίνητα σε αλλοδαπούς πελάτες, μάλιστα δε καταγγέλθηκαν πράγματι δώδεκα συμβάσεις αντιπροσωπείας, θέτοντας σε κίνδυνο την ύπαρξη των αντιστοίχων επιχειρήσεων.

30 Η απόφαση κοινοποιήθηκε με επιστολή η οποία απεστάλη προς την προσφεύγουσα στις 5 Φεβρουαρίου 1998 και παρελήφθη από αυτήν την επομένη.

31 Με επιστολή της 2ας Μαρτίου 1998 η προσφεύγουσα ενημέρωσε την Επιτροπή για τα μέτρα που έλαβε προς εκτέλεση του άρθρου 2 της αποφάσεως και τη ρώτησε αν αυτά ανταποκρίνονται πράγματι στα προβλεπόμενα από το εν λόγω άρθρο μέτρα. Με επιστολή της 27ης Μαρτιου 1998 η Επιτροπή απάντησε ότι τα μέτρα αυτά είναι ουσιαστικώς σύμφωνα προς εκείνα τη λήψη των οποίων επιβάλλει η απόφαση.

Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων

32 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 8 Απριλίου 1998 η προσφεύγουσα άσκησε την παρούσα προσφυγή.

33 Η έγγραφη διαδικασία ολοκληρώθηκε στις 11 Ιανουαρίου 1999.

34 Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή το Πρωτοδικείο (τέταρτο τμήμα) αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία και ζήτησε, στο πλαίσιο των μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας, από τους διαδίκους να απαντήσουν σε γραπτές ερωτήσεις και να προσκομίσουν ορισμένα έγγραφα. Οι διάδικοι ανταποκρίθηκαν στα αιτήματα αυτά.

35 Οι διάδικοι αγόρευσαν και απάντησαν στις προφορικές ερωτήσεις του Πρωτοδικείου κατά τη δημόσια συνεδρίαση της 7ης Οκτωβρίου 1999.

36 Η προσφεύγουσα ζητεί από το Πρωτοδικείο:

- να ακυρώσει την απόφαση·

- να καταδικάσει την καθής στα δικαστικά έξοδα.

37 Η καθής ζητεί από το Πρωτοδικείο:

- να απορρίψει την προσφυγή·

- να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.

Επί της ουσίας

38 Η προσφεύγουσα προβάλλει, ουσιαστικώς, πέντε λόγους ακυρώσεως. Ο πρώτος και ο δεύτερος λόγος αναφέρονται, αντιστοίχως, σε πλάνες περί τα πραγματικά περιστατικά και το δίκαιο κατά την εφαρμογή του άρθρου 85 της Συνθήκης. Οι τρεις τελευταίοι λόγοι αναφέρονται στην παραβίαση της αρχής της χρηστής διοικήσεως, στην υποχρέωση αιτιολογήσεως και στο δικαίωμα ακροάσεως.

39 Εξάλλου, η προσφεύγουσα προβάλλει, επικουρικώς, λόγο με τον οποίο ζητείται η μείωση του επιβληθέντος με την απόφαση προστίμου, αναφερόμενο στον υπερβολικό χαρακτήρα αυτού του προστίμου.

A - Πρώτος λόγος, αναφερόμενος σε πλάνη περί τα πραγματικά περιστατικά κατά την εφαρμογή του άρθρου 85 της Συνθήκης

Επί των εμποδίων επανεξαγωγής

Προκαταρκτικές διαπιστώσεις

40 Η προσφεύγουσα υποστηρίζει, στο πλαίσιο του πρώτου λόγου, ότι τήρησε τις αρχές της επιλεκτικής διανομής που θέτουν οι κανονισμοί 123/85 και 1475/95. Αναγνώριζε πάντοτε τη νομιμότητα των πωλήσεων εκ μέρους των Ιταλών αντιπροσώπων της προς αλλοδαπούς τελικούς καταναλωτές και προς άλλους αντιπροσώπους του δικτύου της διανομής. Κατά την άποψή της, όλα τα μέτρα τα οποία η Επιτροπή χαρακτήρισε, στην προσβαλλόμενη απόφαση, ως ασυμβίβαστα με τους κοινοτικούς κανόνες περί ανταγωνισμού, στην πραγματικότητα είχαν ως μοναδικό σκοπό τους την παρεμπόδιση των παρανόμων πωλήσεων, δηλαδή των πωλήσεων προς μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές. Η επιχειρηματολογία της προσφεύγουσας στηρίζεται στον ισχυρισμό ότι «όλοι οι ενδιαφερόμενοι γνώριζαν ότι οι πωλήσεις Ιταλών αντιπροσώπων προς αλλοδαπούς τελικούς καταναλωτές και προς άλλους αντιπροσώπους του δικτύου διανομής ήταν νόμιμες και ότι δεν θα έπρεπε να παρεμποδιστούν» επιχειρώντας, κατά συνέπεια, να αποδείξει ότι τα προβαλλόμενα εμπόδια δεν υπήρξαν (σημεία 13 και 78 του δικογράφου της προσφυγής). Ειδικότερα, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι όλοι οι αντιπρόσωποι του ομίλου, καθόλη τη διάρκεια της εξεταζόμενης από την Επιτροπή περιόδου, είχαν το δικαίωμα να πωλούν καινούργια αυτοκίνητα προς τελικούς καταναλωτές, τόσο εντός όσο και εκτός του συμβατικού τους εδάφους, και να πραγματοποιούν διασταυρούμενες παραδόσεις προς άλλους αντιπροσώπους της Volkswagen και της Audi (σημείο 56 του δικογράφου της προσφυγής).

41 Η προσφεύγουσα δεν αμφισβητεί ότι αν είχε παρεμποδίσει τις επανεξαγωγές από την Ιταλία υπό τις συνθήκες που η Επιτροπή αναφέρει, η συμπεριφορά της θα ήταν ασυμβίβαστη με τις συμβάσεις αντιπροσωπείας και την κοινοτική νομοθεσία. Θα αντιμετώπιζε τη δίωξη της Επιτροπής και θα υπήρχε συμβατική ευθύνη έναντι των αντιπροσώπων του δικτύου της διανομής, για μη τήρηση των κανονισμών 123/85 και 1475/95 (σημείο 4 του υπομνήματος απαντήσεως).

42 Η καθής δεν αμφισβητεί ότι η απαγόρευση των επανεξαγωγών από μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές και οι ληφθείσες σχετικώς διατάξεις συμβιβάζονται με τους κοινοτικούς κανόνες περί ανταγωνισμού. Εντούτοις, υποστηρίζει ότι τα μέτρα που έλαβαν η προσφεύγουσα, η Audi και η Autogerma αφορούσαν, στην πράξη, το σύνολο των επανεξαγωγών αυτοκινήτων από την Ιταλία.

43 Υπό τις περιστάσεις αυτές, πρέπει να εξεταστεί αν η Επιτροπή υπέπεσε σε πλάνη εκτιμήσεως πραγματικών περιστατικών συμπεραίνουσα, με το άρθρο 1 της αποφάσεως, ότι η προσφεύγουσα, μαζί με τις θυγατρικές της Audi και Autogerma, «παρέβησαν τις διατάξεις του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης, διότι συνήψαν με τους Ιταλούς αντιπροσώπους του δικτύου διανομής συμφωνίες με σκοπό την απαγόρευση ή την παρεμπόδιση των πωλήσεων προς τελικούς καταναλωτές, που ενεργούσαν είτε δι' ίδιον λογαριασμό είτε μέσω μεσαζόντων, και προς άλλους αντιπροσώπους του δικτύου διανομής εγκατεστημένους σε άλλα κράτη μέλη». Προς τούτο, πρέπει να εξεταστεί αν η Επιτροπή συγκέντρωσε αρκούντως ακριβή και συγκλίνοντα αποδεικτικά στοιχεία για να στηρίξει την αταλάντευτη πεποίθηση ότι διαπράχθηκε η προβαλλόμενη παράβαση (απόφαση του Πρωτοδικείου, της 21ης Ιανουαρίου 1999, T-185/96, T-189/96 και T-190/96, Riviera auto service κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. II-93, σκέψη 47).

Επί της παραβάσεως που προκύπτει από το σύστημα πριμοδοτήσεως

- Επιχειρήματα των διαδίκων

44 Όσον αφορά τα συγκεκριμένα μέτρα που έλαβε η Autogerma έναντι των αντιπροσώπων οι οποίοι πραγματοποίησαν πωλήσεις εκτός του συμβατικού τους εδάφους, η προσφεύγουσα αντιτίθεται, πρώτον, προς τις διαπιστώσεις της Επιτροπής τις σχετικές με τον τρόπο υπολογισμού της τριμηνιαίας πριμοδοτήσεως του 3 %. Η προσφεύγουσα διευκρινίζει ότι η Autogerma έχει τη συνήθεια να χορηγεί στους αντιπροσώπους πριμοδότηση, η οποία καθορίζεται με την convenzione B και της οποίας το ύψος και οι προϋποθέσεις χορηγήσεως ποικίλλουν από έτους εις έτος, έχει δε ως σκοπό να τους ανταμείψει για τα αποτελέσματα που επέτυχαν στο πλαίσιο εκτελέσεως των συμβατικών τους υποχρεώσεων. Δεδομένου ότι, μεταξύ των υποχρεώσεων αυτών, ιδιαίτερη σημασία έχει η υποχρέωση προωθήσεως κατά το δυνατόν περισσότερο των πωλήσεων αυτοκινήτων εντός του συμβατικού εδάφους και της παροχής υψηλής ποιότητας υπηρεσιών μετά την πώληση προς τους πελάτες εντός του εν λόγω εδάφους, ευλόγως το ύψος της πριμοδοτήσεως είναι ανάλογο του βαθμού ανταποκρίσεως στην υποχρέωση αυτή. Κατά την προσφεύγουσα, από 1ης Ιανουαρίου 1988 έως 31ης Δεκεμβρίου 1990, η πριμοδότηση αυτή του 3 % εχορηγείτο κατά 2 % και κατά 0,5 % στην περίπτωση τηρήσεως των ποσοστώσεων πωλήσεως αυτοκινήτων που όφειλαν να πραγματοποιηθούν, εντός περιόδου τεσσάρων μηνών και ενός έτους, αντιστοίχως, και κατά 0,5 %, στην περίπτωση επιτεύξεως ορισμένων άλλων σταθερών. Η κατανομή αυτή τροποποιήθηκε αργότερα (από 1ης Ιανουαρίου 1991 έως 30ής Απριλίου 1994: 1,5 % για την ποσόστωση πωλήσεων που έπρεπε να γίνουν εντός τεσσάρων μηνών, και 1,5 % για την ποσόστωση που έπρεπε να επιτευχθεί εντός ενός έτους· από 1ης Μαου 1994 έως 31ης Δεκεμβρίου 1994: 1,4 % για την ποσόστωση που έπρεπε να επιτευχθεί εντός τεσσάρων μηνών, 1 % για την ποσόστωση που έπρεπε να επιτευχθεί εντός ενός έτους και 0,6 % για τον βαθμό ικανοποιήσεως της πελατείας). Στην convenzione B είχε περιληφθεί ρητός κανόνας κατά τον οποίο, για τον υπολογισμό της πριμοδοτήσεως, λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των πωλήσεων, οι πωλήσεις όμως που πραγματοποιούνται εκτός του συμβατικού εδάφους λαμβάνονται υπόψη, κατ' ανώτατο όριο, μόνο κατά 15 % του συνόλου των πωλήσεων που πραγματοποίησε ο αντιπρόσωπος (στο εξής: κανόνας του 15 %). Εντούτοις, στην πράξη ο κανόνας του 15 %, ο οποίος ίσχυσε μέχρι 30ής Σεπτεμβρίου 1996, δεν εφαρμόστηκε. Από 1ης Οκτωβρίου 1996, λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της πριμοδοτήσεως το σύνολο των πωλήσεων νέων αυτοκινήτων. Η προσφεύγουσα διευκρινίζει, επίσης, ότι καίτοι αρχικώς η ποσότητα των πωλουμένων αυτοκινήτων καθοριζόταν βάσει των παραδόσεων, από 1ης Ιανουαρίου 1995 έως 30ής Σεπτεμβρίου 1996 η πριμοδότηση που αντιστοιχούσε στην ποσόστωση των πωλήσεων που έπρεπε να πραγματοποιηθούν εντός περιόδου τεσσάρων μηνών εξαρτώταν από τις καταχωρίσεις.

45 Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι τα έγγραφα που επικαλέστηκε η Επιτροπή προκειμένου να αποδείξει ότι μέσω αυτής της πριμοδοτήσεως επιβλήθηκαν κυρώσεις, είτε δεν σχετίζονται με το ζήτημα αυτό είτε στερούνται αποδεικτικής αξίας. Υπογραμμίζει ότι κυρώσεις επιβλήθηκαν μόνο στους διανομείς εκείνους οι οποίοι παραβίασαν τη σύμβαση αντιπροσωπείας παραδίδοντας αυτοκίνητα σε μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές. Από το γράμμα και τη συνάφεια όλων των εγγράφων που επικαλέστηκε η Επιτροπή προκύπτει σαφώς ότι ενδιέφεραν μόνον οι πωλήσεις προς μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές. Εξάλλου, κανένα στοιχείο δεν δικαιολογεί το συμπέρασμα της Επιτροπής, κατά το οποίο το επίμαχο σύστημα πριμοδοτήσεως παρακίνησε πολλούς αντιπροσώπους να παραιτηθούν γενικώς από τις πωλήσεως εκτός του συμβατικού τους εδάφους. Αντιθέτως προς όσα ισχυρίζεται η Επιτροπή, η Unione Concessionari Audi Volkswagen ουδέποτε εξέφρασε τη διαφωνία της για το σύστημα αυτό. Εξάλλου, η Επιτροπή από μακρού ήδη είχε ενημερωθεί για το περιεχόμενό του, δεδομένου ότι της είχε αποσταλεί αντίγραφο της convenzione B το 1988. Δεν είχε διατυπώσει καμία αντίρρηση για το σύστημα αυτό διότι, κατά την άποψη της προσφεύγουσας, στο σύνολό του και, ειδικότερα, όσον αφορά τον κανόνα του 15 %, ήταν σύμφωνο προς τον κανονισμό 123/85.

46 Η καθής διευκρινίζει, κατ' αρχάς, ότι, όσον αφορά το αυτοκίνητο Audi A4, η οικονομική ζημία του αντιπροσώπου σε περίπτωση υπερβάσεως της καθοριζόμενης με τον κανόνα του 15 % οροφής, σε περίπτωση πωλήσεως και, στη συνέχεια, καταχωρίσεως του αυτοκινήτου εκτός του συμβατικού εδάφους, ανερχόταν σε 8 % της τιμής τιμολογίου του αυτοκινήτου, αντιστοιχούσα σε απώλεια της πριμοδοτήσεως 3 % και του σπαστού περιθωρίου ίσου προς 5 %.

47 Η καθής παρατηρεί, επίσης, ότι σε κανένα από τα έγγραφα που απαριθμούνται στην απόφαση δεν γίνεται διαφοροποίηση ως προς την καταβολή της πριμοδοτήσεως αναλόγως του αν οι πωλήσεις εκτός του συμβατικου εδάφους συνήφθησαν με μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές ή με τελικούς καταναλωτές ή άλλους αντιπροσώπους. Η καθής επικαλείται έγγραφο στο οποίο τονίζεται ότι η πριμοδότηση «δεσμεύεται για όλες τις πωλήσεις εκτός του συμβατικού εδάφους». Επικαλείται, επίσης, έγγραφα από τα οποία αποδεικνύεται ότι το σύστημα πριμοδοτήσεως συνιστούσε μέσο πιέσεως προς αποθάρρυνση των πωλήσεων προς αλλοδαπούς, καθώς και ότι οι Ιταλοί αντιπρόσωποι είχαν την αίσθηση ότι το σύστημα αυτό περιόριζε την ελευθερία δράσεώς τους. Τέλος, η καθής ισχυρίζεται ότι το σύστημα αυτό, το οποίο εφαρμοζόταν από το 1988, ενισχύθηκε από το φθινόπωρο του 1993, υπό την έννοια ότι η καταβολή της πριμοδοτήσεως 3 % εξαρτήθηκε από την καταχώριση των αυτοκινήτων εντός του συμβατικού εδάφους του αντιπροσώπου.

- Εκτίμηση του Πρωτοδικείου

48 Επιβάλλεται, κατ' αρχάς, να τονισθεί ότι η προσφεύγουσα δεν αμφισβήτησε το γεγονός ότι από 1ης Ιανουαρίου 1988 έως 30ής Σεπτεμβρίου 1996, η χορηγούμενη από την Autogerma πριμοδότηση προς τους Ιταλούς αντιπροσώπους προς ανταμοιβή της εκ μέρους τους καλής εκπληρώσεως των συμβατικών τους υποχρεώσεων υπέκειτο στον κανόνα του 15 %, τον προβλεπόμενο από την convenzione B. Σύμφωνα με τον κανόνα αυτό, τόσο οι πωλήσεις εντός του συμβατικού εδάφους όσο και οι πωλήσεις εκτός του συμβατικού εδάφους λαμβάνονταν μεν υπόψη για την καταβολή της πριμοδοτήσεως, οι δεύτερες όμως μέχρι ενός ανωτάτου ορίου 15 % του συνόλου των πραγματοποιηθεισών πωλήσεων (βλ. κατωτέρω σκέψη 44).

49 Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ο κανόνας αυτός μπορούσε να παρακινήσει τους Ιταλούς αντιπροσώπους να πραγματοποιούν το 85 % τουλάχιστον των πωλήσεων διαθεσίμων αυτοκινήτων εντός του συμβατικού τους εδάφους. Συνεπώς περιόριζε τις δυνατότητες τελικών καταναλωτών και αντιπροσώπων άλλων κρατών μελών να αγοράσουν αυτοκίνητα στην Ιταλία, ιδίως σε περιόδους κατά τις οποίες, αφενός, τέτοιου είδους αγορές παρουσίαζαν σημαντικό συμφέρον γι' αυτούς και, αφετέρου, ο αριθμός των διαθεσίμων προς πώληση αυτοκινήτων εντός του εν λόγω κράτους ήταν περιορισμένος (βλ., σχετικώς, κατωτέρω σκέψεις 79 επ.). Συνεπώς, ορθώς η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα, ιδίως στην αιτιολογική σκέψη 181 της αποφάσεως, ότι ο κανονας του 15 % έβαινε πέραν της απαλλαγής που είχε χορηγηθεί με τον κανονισμό 123/85. Πράγματι, καίτοι ο κανονισμός 123/85 παρέχει στους κατασκευαστές σημαντικά μέσα προστασίας των δικτύων τους, εντούτοις, δεν τους επιτρέπει να στεγανοποιούν τις αγορές (απόφαση του Δικαστηρίου της 24ης Οκτωβρίου 1995, C-70/93, Bayerische Motorenwerke, Συλλογή 1995, σ. I-3439, σκέψη 37).

50 Εξάλλου, το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι ο κανόνας του 15 % δεν εφαρμόστηκε στην πράξη και ότι, κατά συνέπεια, δεν χρησιμοποιήθηκε ως μέσο περιορισμού των επανεξαγωγών από την Ιταλία, στερείται αξιοπιστίας ενόψει πολλών εγγράφων της δικογραφίας.

51 Σε εσωτερικό σημείωμα της 28ης Ιουνίου 1994 (υποσημείωση 97 της αποφάσεως), το οποίο φέρει τον τίτλο «Άρνηση/παρακράτηση της πριμοδοτήσεως για πωλήσεις εκτός συμβατικού εδάφους (περιλαμβανομένων των παραλλήλων εξαγωγών)», ο κ. Schlesinger, πρόεδρος της Autogerma, γράφει τα εξής:

«Προς επιβεβαίωση των όσων προφορικώς ελέχθησαν επιθυμώ να τονίσω ότι οποιαδήποτε μελλοντική αναστολή/μείωση της Μεγάλης Εκπτώσεως για πωλήσεις εκτός του συμβατικού εδάφους και για παράλληλες εξαγωγές πρέπει να έχει την προσωπική μου γραπτή έγκριση.

(...)

Επαναλαμβάνω και πάλι ότι το δίκτυο πωλήσεών μας πρέπει να πωλεί τα αυτοκίνητά μας στην Ιταλία (κυρίως προς διασφάλιση της βιωσιμότητάς του) και ότι δεν πρέπει να αναπτύσσει δραστηριότητα "διανομής" εκτός του συμβατικού του εδάφους.

Όπως είναι γνωστό η Autogerma από μακρού ήδη ζητεί από τις μητρικές της επιχειρήσεις διευκολύνσεις ως προς τις παραδόσεις, τις τιμές, τους ειδικούς εξοπλισμούς κ.λπ., και ότι δεν μπορούμε να τους "ικανοποιήσουμε" μεταπωλώντας τα αυτοκίνητά μας στην αλλοδαπή.»

52 Σε υπηρεσιακό σημείωμα της 4ης Ιουλίου 1994 (υποσημείωση 97 της αποφάσεως), ο κ. Schlesinger αναφέρει:

«Σχετικώς επαναλαμβάνω για άλλη μία φορά ότι (...) οι αντιπρόσωποί μας πρέπει να αναστείλουν πλήρως τις πωλήσεις τους "εκτός του συμβατικού εδάφους" (εκτός από το συμβατικώς προβλεπόμενο ποσοστό 15 %, το οποίο όμως πρέπει να αφορά αυτοκίνητα "καταχωρισμένα"). Η Μεγάλη Έκπτωση δεν πρέπει να χορηγείται για πωλήσεις "εκτός του συμβατικού εδάφους", στο εξής δε τόσο η εν λόγω έκπτωση όσο και τυχόν άλλες πριμοδοτήσεις/διαφημιστικές εκστρατείες οποιασδήποτε φύσεως θα καταβάλλονται βάσει των "καταχωρισμένων" αυτοκινήτων (και όχι των παραδιδομένων αυτοκινήτων).»

53 Κατόπιν, στα πρακτικά της συνεδριάσεως της 27ης Ιουλίου 1994 μεταξύ της UCAV και της Autogerma (υποσημείωση 67 της αποφάσεως) παρατίθεται η ακόλουθη συνομιλία:

«κ. Scarabel:

Υπογραμμίζει ότι οι ειδικές εκπτώσεις έχουν παγώσει για ορισμένους αντιπροσώπους σχετικά με πωλήσεις εκτός συμβατικού εδάφους και ότι μπορούν - θεωρητικώς τουλάχιστον - νομίμως να ζητηθούν. Υπογραμμίζει επίσης την ανάγκη επανεξετάσεως της ποσοστώσεως του 15 % των πωλήσεων εκτός του συμβατικού εδάφους.

κ. Schlesinger:

(...) Η ειδική έκπτωση αποτελεί απλώς πρόσθετη έκπτωση - η οποία υπερβαίνει κατά τι την συνηθισμένη. Κατά το παρελθόν, η έκπτωση αυτή ήταν αρκετά γενναιόδωρη, σήμερα όμως οι 20 αντιπρόσωποι επί συνόλου 234 περίπου δεν λαμβάνουν την έκπτωση αυτή, διότι δεν χρειάζεται ανταμοιβή εμπόρων χονδρικής ή εξαγωγέων. Στο παρελθόν κλείναμε τα μάτια, σήμερα όμως τείνουμε στη μη χορήγηση της ειδικής εκπτώσεως όταν πρόκειται για πωλήσεις εκτός του συμβατικού εδάφους, διότι αυτή χορηγείται βάσει των καταχωρίσεων και όχι των παραδόσεων.

(...)

κ. Schlesinger:

Αίτημα προς την UCAV να προετοιμάσει το έδαφος για μια επιτυχημένη προώθηση του νέου Polo (περιορισμένη χορήγηση εκπτώσεων, καμία εξαγωγή)».

54 Σε έκθεση της Audi σχετική με τις επαφές της με την Autogerma, της 12ης Οκτωβρίου 1994 (υποσημείωση 101 της αποφάσεως) τονίζεται ότι:

«Η πώληση εκτός του συμβατικού εδάφους επιτρέπεται μέχρι 15 % κατ' ανώτατο όριο (θυγατρικές επιχειρήσεις κ.λπ.). Πέραν αυτού δεν χορηγείται η πριμοδότηση 3 %».

55 Από την εγκύκλιο της 20ής Οκτωβρίου 1994, την οποία απηύθυνε η Autogerma στους αντιπροσώπους, σχετικά με την τιμολόγηση του νέου αυτοκινήτου Volkswagen Polo (υποσημείωση 85 της αποφάσεως) προκύπτει, επίσης, ότι εφαρμοζόταν ο κανόνα του 15 %, καθόσον σ' αυτήν αναφέρεται ότι:

«Απομένει να εξεταστεί αν επιβάλλεται, δηλαδή αν είναι προς το κοινό μας συμφέρον, να τροποποιηθεί ή όχι (προς τα άνω ή προς τα κάτω) το ισχύον σήμερα όριο του 15 % (για τις πωλήσεις εκτός συμβατικού εδάφους).»

56 Επίσης, σε εσωτερικό υπηρεσιακό σημείωμα της 22ας Νοεμβρίου 1994 (υποσημείωση 91 της αποφάσεως), τονίζεται ότι «η τριμηνιαία πριμοδότηση καταβάλλεται βάσει των καταχωρίσεων αυτοκινήτων εντός του συμβατικού εδάφους και όχι βάσει των πωλήσεων γενικώς». Σύμφωνα με εγκύκλιο της Audi, της 8ης Δεκεμβρίου 1994, το μέτρο αυτό συνδέεται με το σχεδιαζόμενο σύστημα σπαστού περιθωρίου, σκοπός του δε είναι να διασφαλιστεί ότι «μόνο σε περίπτωση αποδεδειγμένης δραστηριοποιήσεως εντός του ιδίου τομέα ευθύνης μπορεί να αναγνωρισθεί περιθώριο ή να καταβληθεί πριμοδότηση (...)» (υποσημείωση 92 της αποφάσεως).

57 Τέλος, σε εσωτερικό υπηρεσιακό σημείωμα της προσφεύγουσας, της 24ης Μαρτίου 1995 (υποσημείωση 91 της αποφάσεως) επιβεβαιώνεται ότι:

«Επιτρέπεται στους εμπόρους να προβαίνουν σε παραδόσεις εντός άλλου συμβατικού εδάφους μέχρι 15 %. Η καταβολή πριμοδοτήσεως γίνεται σε περίπτωση επιτεύξεως ποσοστού 80 έως 85 %. Η πριμοδότηση προσδιορίζεται με βάση τις παραδόσεις, μελλοντικώς δε θα καταβάλλεται με βάση τις καταχωρίσεις.»

58 Από τα έγγραφα αυτά προκύπτει ότι ο κανόνας του 15 % εφαρμόστηκε με σαφή στόχο την αποθάρρυνση των εκ μέρους Ιταλών αντιπροσώπων πωλήσεων προς την αλλοδαπή. Εξάλλου, από τις προαναφερθείσες δηλώσεις του Schlesinger της 4ης Ιουλίου 1994 και του Scarabel της 27ης Ιουλίου 1994, καθώς και από την εγκύκλιο της 20ής Οκτωβρίου 1994, από την έκθεση της Audi τη σχετική με τις επαφές της με την Autogerma της 12ης Οκτωβρίου 1994 και από το υπηρεσιακό σημείωμα της 24ης Μαρτίου 1995, που προαναφέρθηκαν, προκύπτει ότι ο κανόνας του 15 % δεν εφαρμόστηκε μόνον ως κριτήριο για τη μη καταβολή της πριμοδοτήσεως για πωλήσεις πραγματοποιούμενες εκτός του συμβατικού εδάφους καθ' υπέρβαση του ανωτάτου ορίου του 15 % του συνόλου των πραγματοποιηθεισών πωλήσεων, αλλά ερμηνεύθηκε επίσης και ως απαγορεύων τέτοιου είδους πωλήσεις.

59 Εξ όλων των ανωτέρω προκύπτει ότι πρέπει να απορριφθεί το επιχείρημα κατά το οποίο η Επιτροπή εσφαλμένως έκρινε ότι η προσφεύγουσα, από κοινού με τις θυγατρικές της Audi και Autogerma, αποσκοπούσε στην παρεμπόδιση των επανεξαγωγών από την Ιταλία μέσω του συστήματος πριμοδοτήσεως που προβλέπει η convenzione B.

60 Το επιχείρημα κατά το οποίο, επειδή η convenzione B κοινοποιήθηκε το 1988, η Επιτροπή δεν μπορούσε να επιβάλει στην προσφεύγουσα κύρωση, επειδή εφάρμοσε τον κανόνα του 15 % που προβλέπει η convenzione B, θα εξετασθεί στο πλαίσιο εξετάσεως του επικουρικού λόγου με τον οποίο ζητείται η μείωση του προστίμου.

Επί της θεσπίσεως συστήματος σπαστού περιθωρίου

- Επιχειρήματα των διαδίκων

61 Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι, καίτοι η ιδέα εισαγωγής ενός συστήματος σπαστού περιθωρίου εξετάστηκε το 1994, ιδίως αναφορικά με τα νέα αυτοκίνητα Volkswagen Polo και Audi A4, προήλθε δε από την επιθυμία να επικεντρώσει ο κάθε αντιπρόσωπος τη δραστηριότητά του στο δικό του συμβατικό έδαφος, ουδέποτε θεσπίστηκε ένα τέτοιο σύστημα, αντιθέτως προς τους ισχυρισμούς της Επιτροπής. Η προσφεύγουσα παρατηρεί, επίσης, ότι η θέσπιση ενός τέτοιου συστήματος απαιτούσε προσθήκη στη σύμβαση αντιπροσωπείας. Εντούτοις, το βασικό έγγραφο αναφορικά με το περιθώριο, δηλαδή η προσθήκη στις συμβάσεις που είχαν συναφθεί με τους Ιταλούς αντιπροσώπους, η οποία συνήθως λέγεται allegato A, ουδόλως αποδεικνύει τη θέσπιση συστήματος σπαστού περιθωρίου. Η προσφεύγουσα επικαλείται σειρά εγκυκλίων της Autogerma προς τους αντιπροσώπους. Στην εγκύκλιο της 20ής Οκτωβρίου 1994 η Autogerma εξήγησε απλώς το στάδιο στο οποίο ευρίσκοντο οι συζητήσεις με την UCAV. Στις εγκυκλίους της 2ας Νοεμβρίου 1994 και της 9ης Μαου 1995 ανακοίνωσε ότι δεν τίθεται ζήτημα, για την τιμολόγηση του νέου αυτοκινήτου Volkswagen Polo, σπαστού περιθωρίου και ότι, επομένως, επρόκειτο να εφαρμοσθεί συνολική έκπτωση 13 %. Η προσφεύγουσα επικαλείται, επίσης, έγγραφο με ανάλογο περιεχόμενο αναφορικά με το αυτοκίνητο Audi A4, προσκομίζει δε σχετική δήλωση του προέδρου της UCAV. Παρατηρεί ότι το μόνο πρόσωπο στο οποίο αναφέρεται η Επιτροπή και κατά το οποίο εφαρμόστηκε πράγματι σύστημα σπαστού περιθωρίου, είναι ο Mutschlechner, ο οποίος ήταν υποαντιπρόσωπος του αντιπροσώπου Beikircher. Η προσφεύγουσα παρατηρεί, σχετικώς, ότι δεν αποκλείεται ορισμένοι αντιπρόσωποι να εφάρμοσαν ένα τέτοιο σύστημα έναντι των υποαντιπροσώπων, αλλ' ότι κάτι τέτοιο ουδόλως εμπίπτει στο πεδίο ευθύνης των κατασκευαστών ή της Autogerma. Εξάλλου, η προσφεύγουσα δεν αμφισβητεί ότι σύστημα σπαστού περιθωρίου όπως αυτό που σχεδιαζόταν κατά τον χρόνο των επίμαχων περιστατικών θα ήταν ασυμβίβαστο με το κοινοτικό δίκαιο.

62 Η καθής τονίζει, βάσει των εγγράφων που απαριθμεί στην απόφαση, ότι τον Οκτώβριο/Νοέμβριο του 1994 τέθηκε σε εφαρμογή σύστημα σπαστού περιθωρίου. Υποστηρίζει ότι το γεγονός ότι η UCAV απέκρουσε προγενέστερη απόπειρα της Autogerma να επιβάλει ένα τέτοιο σύστημα τον Μάιο του 1994 δεν παρέχει καμία ένδειξη ως προς το αν αυτή το επέβαλε, παρά ταύτα, το φθινόπωρο του 1994. Αντιθέτως, από την εγκύκλιο της Autogerma, της 2ας Νοεμβρίου 1994, προκύπτει ότι ένα προσωρινό σύστημα σπαστού περιθωρίου εισήχθη μέχρι την 30ή Απριλίου 1995, ως προς το νέο αυτοκίνητο Volkswagen Polo. Το σύστημα αυτό πράγματι εφαρμόστηκε. Επίσης, όσον αφορά το αυτοκίνητο Audi A4, η καθής παρατηρεί ότι, σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο της Audi, της 25ης Νοεμβρίου 1994, η UCAV αποδέχθηκε το προτεινόμενο σύστημα σπαστού περιθωρίου στις 18 Οκτωβρίου 1994, στη συνέχεια δε το σύστημα αυτό εφαρμόστηκε. Το γεγονός ότι, πολλούς μήνες αργότερα, τον Φεβρουάριο του 1995, η UCAV δεν θέλησε να εγκρίνει ένα τέτοιο σύστημα, δεν επηρέασε την εφαρμογή του. Εξάλλου, η καθής αμφισβητεί ότι ήταν αναγκαία τροποποίηση της συμβάσεως αντιπροσωπείας προς εισαγωγή αυτού του συστήματος.

63 Στο υπόμνημα απαντήσεώς της η προσφεύγουσα παρατηρεί ότι η Επιτροπή, στο υπόμνημα αντικρούσεώς της, αφενός, αναγνωρίζει ότι το σύστημα σπαστού περιθωρίου δεν εισήχθη με την εγκύκλιο της 20ής Οκτωβρίου 1994 και, αφετέρου, ισχυρίζεται ότι το σύστημα αυτό εισήχθη με την εγκύκλιο της 2ας Νοεμβρίου 1994. Η προσφεύγουσα υπογραμμίζει, εξάλλου, ότι, αντιθέτως προς το περιεχόμενο της αποφάσεως, η Επιτροπή, ενώπιον του Πρωτοδικείου, υποστηρίζει την άποψη ότι το σύστημα αυτό εφαρμόστηκε προσωρινώς, δηλαδή μέχρι την 30ή Απριλίου 1995. Κανένα, όμως, σύστημα σπαστού περιθωρίου δεν εισήχθη. Η προσφεύγουσα συνάπτει στο υπόμνημα απαντήσεώς της έκθεση της εταιρίας λογιστικής πραγματογνωμοσύνης Coopers & Lybrand, της 30ής Οκτωβρίου 1998, κατά το οποίο: «Από τον έλεγχο όλων των κρισίμων στοιχείων για την εξεταζόμενη περίοδο από 1ης Ιουλίου 1994 έως 31ης Δεκεμβρίου 1995 προέκυψε ότι ουδέποτε υπήρξε μείωση του εφαρμοζομένου [από την Autogerma] περιθωρίου ούτε για το VW Polo ούτε για το Audi A4. Οι αντιπρόσωποι εισέπρατταν πάντοτε το πλήρες περιθώριο που εδικαιούντο, ύψους 13 % (VW Polo) ή 15 % (Audi A4).»

64 Η καθής αμφισβητεί την ύπαρξη αντιφάσεων μεταξύ της αποφάσεως και του υπομνήματος αντικρούσεως, αναφορικά με το σύστημα σπαστού περιθωρίου. Πράγματι, κατά την καθής, τόσο η απόφαση όσο και το υπόμνημα αντικρούσεως παραπέμπουν στην εγκύκλιο της 2ας Νοεμβρίου 1994 που αφορά την εφαρμογή αυτού του συστήματος και τονίζουν ότι, αρχικώς, έπρεπε να εφαρμοστεί μόνο μέχρι 30ής Απριλίου 1995. Επίσης, η καθής παρατηρεί ότι η έκθεση της Coopers & Lybrand δεν θίγει την αποδεικτική αξία των εγκυκλίων που απηύθυνε η Autogerma στους αντιπροσώπους στις 20 Οκτωβρίου και στις 2 Νοεμβρίου 1994.

- Εκτίμηση του Πρωτοδικείου

65 Η άποψη της Επιτροπής ότι εφαρμόστηκε σύστημα σπαστού περιθωρίου τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο του 1994 ως προς τα νέα αυτοκίνητα Audi A4 και Volkswagen Polo (βλ., ανωτέρω, σκέψη 62), δεν στηρίζεται επαρκώς από τα περιεχόμενα στη δικογραφία έγγραφα.

66 Σε υπηρεσιακό σημείωμα της 10ης Νοεμβρίου 1994 (υποσημείωση 87 της αποφάσεως), η Autogerma αναφέρει ότι παρέμεναν ακόμα ορισμένα σημεία προς ρύθμιση με τους αντιπροσώπους πριν μπορέσει πράγματι να επιβληθεί το νέο αυτό σύστημα. Πράγματι, τονίζει ότι:

«Τα δύο μέρη, η Autogerma και οι αντιπρόσωποι, πρέπει να έχουν συμφωνήσει μέχρι τις 30 Απριλίου 1995 για τη δοκιμαστική φάση του νέου συστήματος περιθωρίου».

67 Ομοίως, σε έκθεση της 10ης Φεβρουαρίου 1995, σχετική με τις επαφές με την Autogerma (υποσημείωση 42 της αποφάσεως), η Audi δηλώνει ότι:

«Η Autogerma απαριθμεί τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα: σπαστό περιθώριο για το A4 - ωστόσο αυτό δεν έχει γίνει ακόμα αποδεκτό από τους Ιταλούς αντιπροσώπους· στην πράξη είναι ανίσχυρο, πιθανώς και για τους προσεχείς μήνες (...).»

68 Όσον αφορά το αυτοκίνητο Volkswagen Polo, από ορισμένα έγγραφα συνάγεται ότι προτάθηκε από την προσφεύγουσα και την Autogerma ένα σύστημα σπαστού περιθωρίου. Πράγματι, στα εσωτερικά υπηρεσιακά σημειώματα της 22ας Νοεμβρίου 1994 και της 6ης Φεβρουαρίου 1995 (υποσημείωση 91 της αποφάσεως· υποσημείωση 49 της αποφάσεως) αναφέρουν την Aufteilung Hδndlemarge Polo ή με άλλον όρο την Margen-Splitting beim Polo A03, ως μέτρο ληφθέν από την Autogerma. Εξάλλου, σε εσωτερικό υπηρεσιακό σημείωμα της προσφεύγουσας, της 24ης Μαρτίου 1995 (υποσημείωση 91 της αποφάσεως) αναφέρεται ότι «το σπάσιμο του περιθωρίου για το Polo αντιμετώπισε επικρίσεις». Τέλος, κατά τους ελέγχους της Επιτροπής, ένας Ιταλός υποαντιπρόσωπος, ο κ. Mutschlechner, δήλωσε ότι «από τον Νοέμβριο του 1994, με την έναρξη εμπορίας του νέου Polo, υπήρξε συμφωνία μεταξύ της Autogerma και των αντιπροσώπων της (συμφωνία UCAV), κατά την οποία το περιθώριο 9 % [το παρεχόμενο στον υποαντιπρόσωπο] δεν κατεβάλλετο πλήρως κατά τον χρόνο πωλήσεως του αυτοκινήτου, αλλά ένα τμήμα (το 4 %) παρεκρατείτο και η καταβολή του εξηρτάτο από την προσκόμιση της αποδείξεως ότι το αυτοκίνητο είχε πράγματι καταχωριστεί in loco» (υποσημείωση 86 της αποφάσεως).

69 Εντούτοις, εκτός από την κατάθεση του κ. Mutschlechner, η οποία αφορά την ειδική περίπτωση των υποαντιπροσώπων, από κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν προκύπτει ασφαλώς ότι η επιβολή του σπαστού περιθωρίου για το νέο αυτοκίνητο Volkswagen Polo απετέλεσε αντικείμενο συμφωνίας μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων μερών, περιλαμβανομένης της UCAV. Σε υπηρεσιακό σημείωμα της Autogerma, της 24ης Οκτωβρίου 1994 (υποσημείωση 79 της αποφάσεως) γίνεται λόγος για θετική γνώμη του εν λόγω φορέα, αναφέρεται, όμως, επίσης, ότι δεν είχε ακόμη επιτευχθεί οριστική συμφωνία:

«Αποτέλεσμα της δαβουλεύσεώς μας με την UCAV είναι ότι θα σπάσει το περιθώριο για το νέο Polo, ειδικότερα δε:

- μια άμεση έκπτωση (επί του τιμολογίου του αυτοκινήτου),

- μια μεταγενέστερη έκπτωση, εφόσον το αυτοκίνητο καταχωριστεί εντός του συμβατικού εδάφους του αντιπροσώπου.

Για τα Polo της εκθέσεως υπολογίζεται άμεσα ολόκληρη η έκπτωση. Για τα κανονικά τιμολόγια σχεδιάζεται η εισαγωγή του νέου συστήματος: 8 + 5 % ή 10 + 3 % μετά την επίτευξη οριστικής συμφωνίας με την UCAV εντός των προσεχών ημερών.»

70 Εξάλλου, από τη δικογραφία προκύπτει ότι το σχεδιαζόμενο σύστημα σπαστού περιθωρίου δέχθηκε επικρίσεις εντός του ομίλου Volkswagen. Πράγματι, σε εσωτερική υπηρεσιακό σημείωμα της 23ης Φεβρουαρίου 1995 (υποσημείωση 80 της αποφάσεως), ο Bothe, ο οποίος υπηρετούσε τότε στην προσφεύγουσα, γράφει:

«Μέσω BMW έχω την πληροφορία ότι η Autogerma επιθυμεί την εισαγωγή συστήματος ενός σπαστού περιθωρίου. Για τα αυτοκίνητα τα οποία δεν καταχωρίζονται εντός του συμβατικού εδάφους του αντιπροσώπου θα παρέχονται σ' αυτόν μόνο τα δύο τρίτα του συνήθους περιθωρίου.

Ως προς τη ρύθμιση αυτή, για την οποία έχω ήδη ειδοποιήσει από τις 10 Φεβρουαρίου τον κ. Bertino, διατηρώ επιφυλάξεις. Αντιβαίνει προς το άρθρο 6, [παράγραφος 1, σημείο 8], του σχεδίου νέου [κοινοτικού κανονισμού] (...) και συνεπάγεται άρση της απαλλαγής.

Αλλά, ακόμα και με το ισχύον καθεστώς, η Ευρωπαϋκή Επιτροπή θα έκρινε το σπαστό περιθώριο ως μη καλυπτόμενο με τον ισχύοντα κοινοτικό κανονισμό, δεδομένου ότι παρεμποδίζεται το διασυνοριακό εμπόριο που επιθυμεί να διασφαλίσει η Επιτροπή.

Τόνισα στον κ. Bertino ότι η εφαρμογή της προτεινόμενης λύσεως θα απαιτούσε την εξασφάλιση δυσχερών ισορροπιών και ότι θα μπορούσε να ισχύσει μόνον εφόσον παρέμενε εσωτερική. Η πληροφορία, όμως, που είχα μέσω BMW δείχνει ότι το ζήτημα ήδη συζητείται και εκτός του ομίλου. Ας σημειωθεί ότι ο κ. Breitgoff, ο γνωστός μας επανεισαγωγέας από τη Βόρεια Γερμανία, δήλωσε χθες σε συνέντευξή του στη βαυαρική ραδιοφωνία ότι: "η VW είναι στεγανή στην Ιταλία". Δεδομένου ότι ο κ. Breitgoff μας έχει επανειλημμένως κατά το παρελθόν καταγγείλει στην Επιτροπή, θεωρώ ότι είναι απλώς ζήτημα χρόνου το πότε η Επιτροπή θα επιληφθεί αυτού του ζητήματος, ως προς το οποίο χωρεί η επιβολή μεγάλων προστίμων.

Συνεπώς, πρέπει συντόμως να καταλήξουμε με την Autogerma σε μια προφορική συμφωνία και πρακτική, η οποία να μπορεί να σταθεί και έναντι της Επιτροπής.»

71 Από το έγγραφο αυτό προκύπτει ότι κατά το τέλος Φεβρουαρίου 1995 η Autogerma δεν είχε ακόμα εφαρμόσει σύστημα σπαστού περιθωρίου («ότι η Autogerma επιθυμεί την εισαγωγή συστήματος σπαστού περιθωρίου»), καθώς και ότι η ίδια η προσφεύγουσα δίσταζε να συνηγορήσει υπέρ της εισαγωγής ενός τέτοιου συστήματος.

72 Επιβάλλεται, συνεπώς, το συμπέρασμα ότι, όσον αφορά τα νέα αυτοκίνητα Audi A4 και Volkswagen Polo, από τα περιεχόμενα στη δικογραφία έγγραφα δεν προκύπτει αν ένα σύστημα σπαστού περιθωρίου συμφωνήθηκε πράγματι μεταξύ των κατασκευαστών, της Autogerma και των αντιπροσώπων. Επομένως, η Επιτροπή δεν απέδειξε κατά τρόπο επαρκώς ακριβή και συγκλίνοντα την εφαρμογή, υπό μορφή συμφωνίας ή εναρμονισμένης πρακτικής, ενός τέτοιου συστήματος. Κατά συνέπεια, η προσβαλλόμενη απόφαση βαρύνεται, ως προς το σημείο αυτό, με πλάνη εκτιμήσεως.

Επί του εμποδίου που προκύπτει από τα μέτρα που ελήφθησαν σε επίπεδο εφοδιασμού

- Επιχειρήματα των διαδίκων

73 Κατά την προσφεύγουσα, η Επιτροπή εσφαλμένως έκρινε ότι οι παραδόσεις της Autogerma προς τους αντιπροσώπους καθυστέρησαν και περιορίστηκαν λόγω της αυξήσεως των επανεξαγωγών και ότι τα μέτρα που ελήφθησαν σε επίπεδο εφοδιασμού απετέλεσαν, κατά συνέπεια, εμπόδιο για τις επανεξαγωγές.

74 Η προσφεύγουσα εξηγεί σχετικώς, πρώτον, ότι κατά τη διάρκεια μιας ορισμένης περιόδου και λόγω των δυσχερειών που παρατηρήθηκαν κατά την έναρξη παραγωγής των μοντέλων που παρουσίαζαν ιδιαίτερη ζήτηση, όπως τα νέα αυτοκίνητα Volkswagen Polo και Audi A4, η Autogerma δεν ήταν σε θέση να εφοδιάσει τους Ιταλούς αντιπροσώπους παρά μόνο κατ' αναλογία, προκειμένου να διασφαλίσει την ισομερή κατανομή αυτών των μοντέλων. Εξάλλου, οι περιορισμοί των παραδόσεων δεν μπορούν να προσβληθούν από νομικής απόψεως. Όσον αφορά τα μέτρα που της πρότεινε η Autogerma με επιστολή της 26ης Σεπτεμβρίου 1994 (που συνίσταντο, ιδίως, στον έλεγχο διανομής του νέου αυτοκινήτου Volkswagen Polo), η προσφεύγουσα διευκρινίζει ότι τα μέτρα αυτά ουδέποτε εφαρμόστηκαν. Το αυτοκίνητο αυτό δεν είχε ακόμα διατεθεί στο εμπόριο κατά τον χρόνο συντάξεως αυτής της επιστολής.

75 Η προσφεύγουσα προσκομίζει, επίσης, αριθμητική ανάλυση προκειμένου να αποδείξει ότι ο ισχυρισμός της Επιτροπής περί περιορισμένου εφοδιασμού της ιταλικής αγοράς στερείται βάσεως. Παραθέτει στοιχεία προκειμένου να αποδείξει ότι, περί το τέλος του έτους 1992, η Autogerma και οι Ιταλοί αντιπρόσωποι είχαν δημιουργήσει σημαντικά αποθέματα αυτοκινήτων Volkswagen και Audi, λόγω της σημαντικής μειώσεως της ζητήσεως στην Ιταλία. Στη συνέχεια, όμως, η διολίσθηση της ιταλικής λιρέτας προκάλεσε ισχυρή ζήτηση στην ιταλική αγορά εκ μέρους Γερμανών και Αυστριακών αγοραστών. Συνεπώς, κατά τα έτη 1994 και 1995, οι ανάγκες και οι παραγγελίες υπερέβησαν σαφώς την παραγωγή, πράγμα που προκάλεσε επιμήκυνση των προθεσμιών παραδόσεως. Για τον λόγο αυτό και επειδή υπήρχε ο κίνδυνος μεταβολής των συναλλαγματικών ισοτιμιών, ορισμένοι πελάτες αναγκάστηκαν να ακυρώσουν τις παραγγελίες τους. Η προσφεύγουσα διευκρινίζει ότι, συνήθως, το πρόβλημα αυτό παρατηρείται με μεγαλύτερη οξύτητα όταν αρχίζει η εμπορία ενός νέου μοντέλου, όπως το αυτοκίνητο Audi A4, δεδομένου ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, η παραγωγή προσαρμόζεται σταδιακά στη ζήτηση. Η προσφεύγουσα υπογραμμίζει ότι, εν πάση περιπτώσει, ουδέποτε εφάρμοσε στην Ιταλία διαφορετική πολιτική διανομής από εκείνη που ίσχυε στις άλλες χώρες της Κοινότητας. Η διανομή καθορίζεται πάντοτε από τις υπάρχουσες στα κράτη μέλη ανάγκες, αφενός, και τις δυνατότητες παραγωγής, αφετέρου. Συνεπώς οι προθεσμίες παραδόσεως των νέου μοντέλου αυτοκινήτων στην Ιταλία και στις άλλες χώρες της Κοινότητας ήταν παρόμοιες.

76 Κατά την προσφεύγουσα, το γεγονός ότι, κατά τη διάρκεια των ετών 1993, 1994 και 1995, επανεξήχθησαν πράγματι από την Ιταλία τουλάχιστον 20 000 αυτοκίνητα αποδεικνύει ότι είχαν παραδοθεί περισσότερα αυτοκίνητα από εκείνα που ήταν αναγκαία για τον εφοδιασμό των Ιταλών τελικών καταναλωτών.

77 Τέλος, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι η Επιτροπή δεν προσκόμισε κανένα αποδεικτικό στοιχείο περί του ότι οι κατασκευαστές και η Autogerma απαγόρευσαν στους Ιταλούς αντιπροσώπους να εφοδιάσουν άλλους αντιπροσώπους του δικτύου. Η προσφεύγουσα αναγνωρίζει ότι ένας Γερμανός αντιπρόσωπος, ο κ. Senger, της γνωστοποίησε, με επιστολή της 26ης Νοεμβρίου 1993, ότι ένας Ιταλός αντιπρόσωπος τού είχε πει ότι απαγορεύθηκε ο εφοδιασμός Γερμανών αντιπροσώπων. Εντούτοις, η προσφεύγουσα υπογραμμίζει ότι διέψευσε πάραυτα τον ισχυρισμό αυτό τονίζοντας, με επιστολή της 7ης Δεκεμβρίου 1993, ότι δεν υπήρχε κανένα νόμιμο ή συμβατικό μέσο απαγορεύσεως των διασταυρουμένων παραδόσεων. Η προσφεύγουσα παρατηρεί, σχετικώς, ότι αν ένας Ιταλός αντιπρόσωπος αρνήθηκε να εφοδιάσει Γερμανούς αντιπροσώπους, αυτό οφείλεται χωρίς αμφιβολία στην πρόθεσή του να εξυπηρετήσει πρώτα τους συνηθισμένους επιτόπιους πελάτες. Εξάλλου, η προσφεύγουσα φρονεί ότι τα έγγραφα επί των οποίων στηρίχθηκε η Επιτροπή αποδεικνύουν απλώς ότι οι Γερμανοί αντιπρόσωποι θεωρούσαν επιζήμια τη διαδεδομένη πρακτική των παραδόσεων προς μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές, ότι ορισμένοι εξ αυτών ζήτησαν την παρέμβαση των κατασκευαστών και ότι η Autogerma θεωρούσε ότι οι Γερμανοί αντιπρόσωποι ενοχλούσαν υπερβολικά τους Ιταλούς αντιπροσώπους με τις συνεχείς αιτήσεις τους για διασταυρούμενες παραδόσεις. Εντούτοις, υπογραμμίζει ότι το αίτημα της Autogerma να τεθεί τέρμα σ' αυτή τη συμπεριφορά των Γερμανών αντιπροσώπων δεν ικανοποιήθηκε και δεν έπρεπε να ικανοποιηθεί.

78 Η καθής υποστηρίζει, επικαλούμενη έγγραφα παρατιθέμενα στην απόφαση, ότι οι μακρές προθεσμίες παραδόσεως που προβάλλει η Autogerma στις απαντήσεις της προς ορισμένους δυνητικούς αγοραστές αποτελούσαν συνέπεια του «εφοδιασμού της ιταλικής αγοράς αναλόγως των αναγκών της». Πράγματι, από πολλά έγγραφα αποδεικνύεται ότι επρόκειτο για πραγματική ποσόστωση των παραδόσεων προς Ιταλούς αντιπροσώπους που απέβλεπε στη μείωση των επανεξαγωγών από την Ιταλία. Είχε πράγματι εφαρμοστεί μια τέτοια ποσόστωση, ιδίως για την παράδοση αυτοκινήτων Audi A4 και Volkswagen Polo, καίτοι αληθεύει ότι το τελευταίο αυτό αυτοκίνητο δεν είχε ακόμα διατεθεί στην αγορά κατά τον χρόνο συντάξεως της επιστολής της Autogerma, της 26ης Σεπτεμβρίου 1994.

- Εκτίμηση του Πρωτοδικείου

79 Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι πολλά από τα κατασχεθέντα από την Επιτροπή έγγραφα αποδεικνύουν ότι εφαρμόστηκε μια στρατηγική ποσοστώσεως με σκοπό τον περιορισμό του συνόλου των επανεξαγωγών από την Ιταλία.

80 Σε εσωτερικό έγγραφο που φέρει τον τίτλο «πάγια μέτρα κατά της γκρίζας αγοράς, 25 Νοεμβρίου 1994», αναφέρεται ότι, όσον αφορά το νέο αυτοκίνητο Audi A4, «οι παραδόσεις θα πρέπει να ρυθμίζονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να ικανοποιείται μόνο η ζήτηση στην ιταλική αγορά» (υποσημείωση 58 της αποφάσεως). Επομένως, ο επιδιωκόμενος σκοπός ήταν η εξάλειψη των παραδόσεων αυτοκινήτων προς οποιονδήποτε αγοραστή έχοντα την κατοικία του εκτός Ιταλίας, περιλαμβανομένων των τελικών καταναλωτών και των αντιπροσώπων Volkswagen και Audi. Διευκρινίζεται, στο εν λόγω έγγραφο, ότι το μέτρο αυτό θα αρχίσει να ισχύει από τον Ιανουάριο του 1995. Σύμφωνα με επιστολή που απηύθυνε η Autogerma στην Audi, με ημερομηνία 13 Ιουνίου 1994 (υποσημείωση 62 της αποφάσεως), η ποσόστωση αυτοκινήτων Audi είχε ήδη εφαρμοστεί κατά το 1994 για τα παλαιά μοντέλα. Πράγματι, στην επιστολή αναφέρεται ότι: «Καίτοι οι προθεσμίες παραδόσεως για το Audi 80 μπορούν να περιοριστούν σημαντικά μέχρι οκτώ μήνες, θα εξακολουθήσει να ισχύει για τους αντιπροσώπους η ποσόστωση».

81 Εξάλλου, από τα φέροντα ημερομηνία 30 Αυγούστου 1993 πρακτικά μιας συναντήσεως μεταξύ της προσφεύγουσας και της Audi προκύπτει ότι σχεδίαζαν ήδη τη λήψη μέτρων για την αναδιοργάνωση του εφοδιασμού των αντιπροσώπων τους έτσι ώστε ο αριθμός των διαθεσίμων στην Ιταλία αυτοκινήτων να περιοριστεί δραστικώς (υποσημείωση 105 της αποφάσεως). Ειδικότερα σημειώνεται:

«Πρακτικά μέτρα

1. Περιορισμός των πιέσεων επί των αποθεμάτων στην Ιταλία διά της διοχετεύσεως της παραγωγής από την Ιταλία σε άλλες αγορές (...).

2. Αυτοκίνητα από τα αποθέματα της Autogerma πρέπει να εξαγοραστούν από τη VW AG προκειμένου να διατεθούν σε άλλες αγορές, σύμφωνα με το σημείο 1. Ο υπολογισμός των δαπανών θα γίνει από τις αντίστοιχες υπηρεσίες ελέγχου.»

82 Οι στόχοι αυτής της αναδιοργανώσεως επιτεύχθηκαν ήδη από το 1993. Πράγματι, σε επιστολή της 26ης Νοεμβρίου 1993 απευθυνόμενη προς την προσφεύγουσα (υποσημείωση 112 της αποφάσεως), ένας Γερμανός αντιπρόσωπος Volkswagen και Audi καταγγέλλει τα ακόλουθα:

«Κατά πληροφορίες του Ιταλού αντιπροσώπου μας απαγορεύθηκε άμεσα η προμήθεια Γερμανών αντιπροσώπων VW/Audi, κατόπιν οδηγιών της Volkswagen AG. Κανένα αυτοκίνητο του οποίου διαπιστώνεται η παραγγελία δεν θα παραδίδεται.»

83 Στην απάντησή της, με επιστολή της 7ης Δεκεμβρίου 1993, στη βαριά αυτή κατηγορία της παρεμποδίσεως διασταυρουμένων παραδόσεων (υποσημείωση 113 της αποφάσεως), η προσφεύγουσα δεν αμφισβητεί ότι εφαρμόζεται ήδη και παράγει τις συνέπειές της μια στρατηγική εφοδιασμού αποβλέπουσα στην ικανοποίηση μόνο της ζητήσεως των Ιταλών καταναλωτών. Σημειώνει τα ακόλουθα:

«Αναφερόμαστε στα διαλαμβανόμενα στην επιστολή σας κατά τα οποία ο οικείος Ιταλός αντιπρόσωπος δήλωσε ότι "απαγορεύεται άμεσα η προμήθεια Γερμανών αντιπροσώπων VW/Audi, κατόπιν οδηγιών της Volkswagen AG".

Αυτό δεν ισχύει, δεδομένου ότι δεν υπάρχει σχετικώς καμία νομική ή συμβατική βάση. Αντιθέτως εκδηλώνονται σταδιακά οι συνέπειες των μέτρων που αποφασίστηκαν στο Wolfsburg για εφοδιασμό της ιταλικής αγοράς αναλόγως των αναγκών της με αποτέλεσμα οι Ιταλοί αντιπρόσωποι να εξυπηρετούν με το διαθέσιμο εμπόρευμα κυρίως την παραδοσιακή επιτόπια πελατεία τους.»

84 Από εσωτερικό υπηρεσιακό σημείωμα της Audi, της 6ης Φεβρουαρίου 1995, προκύπτει ότι η κατασκευαστική αυτή εταιρία αποφάσισε να απαντήσει αρνητικώς σε αίτημα εφοδιασμού που διατύπωσαν Ιταλοί αντιπρόσωποι και αφορούσε 8 000 αυτοκίνητα. Η άρνηση αυτή εφοδιασμού αιτιολογείται ως εξής (υποσημείωση 109 της αποφάσεως):

«Διά της αναλήψεως υποχρεώσεως για 8 000 ακόμη αυτοκίνητα οι Ιταλοί αντιπρόσωποι, από το παρόν ήδη στάδιο, μπορούν να ετοιμάζονται για επανεξαγωγή του Audi A4 και να αναλάβουν αντίστοιχες υποχρεώσεις έναντι των ελευθέρων εισαγωγέων και αντιπροσώπων (...). Προκειμένου να δοθεί το σήμα στην Ιταλία ότι θα υπάρξει εμμονή στην αναγγελθείσα πολιτική της περιορισμένης και ανάλογης προς τις ανάγκες της αγοράς παραδόσεως, πρέπει η απόφαση του αρμοδίου τμήματος ότι δεν θα παραδοθούν τα αιτούμενα 8 000 αυτοκίνητα να περιέλθει σε γνώση των εισαγωγέων.»

85 Ακόμα και μετά την παραλαβή εκ μέρους της προσφεύγουσας της επιστολής της Επιτροπής της 24ης Φεβρουαρίου 1995 (βλ. ανωτέρω σκέψη 10), η Audi, σε έκθεση της 15ης Μαου 1995, χαρακτηρίζει ως επιτυχία «την ικανοποίηση μόνο της ιταλικής ζητήσεως» (υποσημείωση 104 της αποφάσεως).

86 Σε έγγραφο της Autogerma, που φέρει προφανώς ημερομηνία 31 Ιανουαρίου 1995, σχετικό με τα μέτρα για την «καταστολή των επανεξαγωγών από την Ιταλία», γίνεται λόγος για «προσαρμογή των παραδόσεων στις ανάγκες (υποσημείωση 42 της αποφάσεως)».

87 Εξάλλου, από τηλεομοιοτυπία που απέστειλε η Autogerma στην Audi στις 6 Οκτωβρίου 1995 (υποσημείωση 111 της αποφάσεως) προκύπτει ότι η πολιτική αυτή του περιορισμένου εφοδιασμού, ως μέσο στεγανοποιήσεως της ιταλικής αγοράς, διατηρήθηκε μέχρι το τέλος του έτους 1995. Στο έγγραφο αυτό αναφέρεται ότι:

«Βάσει των σημερινών δεδομένων δεν μπορεί να αναμένεται επίτευξη του επιθυμητού επιπέδου των 36 000 πωλήσεων προς πελάτες. Η αύξηση των δραστηριοτήτων σε συνδυασμό με το "συντονισμένο πρόγραμμα τέλους του έτους" που έχει ήδη τεθεί υπόψη σας, αναπόφευκτα θα έχουν ως συνέπεια τη δημιουργία καταστάσεως κατά την οποία ορισμένα από αυτά τα πρόσθετα αυτοκίνητα που πωλούνται σε τελικούς καταναλωτές δεν θα καταχωριστούν πράγματι στην Ιταλία.

Για τον λόγο αυτό διατηρούμε ένα συνολικό αριθμό 35 190 πωλήσεων προς τελικούς καταναλωτές.»

88 Από το σύνολο αυτών των εγγράφων προκύπτει ότι η Επιτροπή ορθώς κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η προσφεύγουσα, με τη βοήθεια των θυγατρικών της Audi και Autogerma, εφάρμοσε πολιτική ποσοστώσεως του εφοδιασμού των Ιταλών αντιπροσώπων, με προφανή σκοπό να παρεμποδίσει τις επανεξαγωγές από την Ιταλία και, κατά συνέπεια, να στεγανοποιήσει την ιταλική αγορά.

89 Δεδομένου ότι η πολιτική αυτή σαφώς απέβλεπε στην παρεμπόδιση των επανεξαγωγών, ο χαρακτηρισμός της ως μέτρο για τη στεγανοποίηση της ιταλικής αγοράς δεν αναιρείται από τις δυσχέρειες παραγωγής που επικαλέστηκε η προσφεύγουσα. Η ποσόστωση αυτή, σε συνδυασμό με το σύστημα καταβολής της πριμοδοτήσεως (ο κανόνας του 15 %, βλ. ανωτέρω σκέψεις 48 έως 58), μπορούσε να παρακινήσει τους Ιταλούς αντιπροσώπους να αρνηθούν την πώληση αυτοκινήτων προς αγοραστές άλλων κρατών μελών πλην της Ιταλίας, περιλαμβανομένων, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η προσφεύγουσα (βλ. ανωτέρω σκέψη 77), πωλήσεων προς αντιπροσώπους της Volkswagen και της Audi.

90 Αντιθέτως προς τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας κατά τα οποία οι εν λόγω αντιπρόσωποι οικειοθελώς αποφάσισαν ότι δεν είχαν συμφέρον από την πώληση αυτοκινήτων εκτός του συμβατικού τους εδάφους, από τα ανωτέρω έγγραφα προκύπτει ότι ο εφοδιασμός τους περιορίστηκε με σκοπό τον επηρεασμό τους και, ειδικότερα, την αποθάρρυνσή τους να προβαίνουν σε επανεξαγωγή αυτοκινήτων από την Ιταλία.

91 Η αποτελεσματικότητα αυτής της στρατηγικής ενισχύθηκε από το ενημερωτικό σημείωμα που διαβιβάστηκε στους αντιπροσώπους, περί του οποίου γίνεται επίσης λόγος σε έγγραφο της Autogerma της 31ης Ιανουαρίου 1995, κατά το οποίο «για επανεξαγόμενα αυτοκίνητα δεν θα χορηγείται ούτε πριμοδότηση ούτε ενίσχυση για τις πωλήσεις». Έχοντας να αντιμετωπίσουν παράλληλα τον περιορισμένο εφοδιασμό και τον «κανόνα του 15 %», γνωρίζοντας δε ότι η Autogerma και οι κατασκευαστές δεν εκτιμούν καθόλου τις επανεξαγωγές, οι Ιταλοί αντιπρόσωποι είχαν προφανώς κάθε συμφέρον να πωλούν τον περιορισμένο αριθμό διαθεσίμων αυτοκινήτων αποκλειστικώς, ή σχεδόν αποκλειστικώς, σε αγοραστές έχοντες την κατοικία τους στην Ιταλία. Επομένως, η εμπορική τους συμπεριφορά επηρεάστηκε από τους κατασκευαστές και την Autogerma.

92 Την ανάλυση αυτή επιβεβαιώνει επιστολή της 6ης Οκτωβρίου 1994 απευθυνόμενη στην εταιρία Silemotori Negro στο Conegliano (Ιταλία), στην οποία η Autogerma σημειώνει:

«Σας επισημαίνουμε ότι η διάθεση στο εμπόριο του νέου Audi A4 Avant θα αρχίσει ένα περίπου έτος μετά τη διάθεση στο εμπόριο του νέου Audi A4 Limousine (Ιανουάριος 1995) και ότι είναι σημαντικό τα λίγα αυτοκίνητα που παραμένουν για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα να διατεθούν κατάλληλα στην αγορά. Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή από τους αντιπροσώπους στις πωλήσεις εντός του συμβατικού εδάφους.»

93 Από το σύνολο των ανωτέρω διαπιστώσεων προκύπτει ότι το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι δεν παρεμβλήθηκε εμπόδιο σε επίπεδο εφοδιασμού δεν ευσταθεί.

Επί του εμποδίου που προκύπτει από την εμπορική συμπεριφορά έναντι των καταναλωτών

- Επιχειρήματα των διαδίκων

94 Η προσφεύγουσα προσάπτει, επίσης, στην Επιτροπή ότι εσφαλμένως διαπίστωσε ότι η εμπορική συμπεριφορά των κατασκευαστών και του δικτύου τους διανομής στην Ιταλία έναντι καταναλωτών από άλλα κράτη μέλη συνιστά εμπόδιο στις επανεξαγωγές.

95 Η προσφεύγουσα παρατηρεί σχετικώς, πρώτον, ότι η Επιτροπή επικαλείται τις καταγγελίες που απηύθυναν ορισμένοι πελάτες στους κατασκευαστές. Στην πραγματικότητα, οι κατασκευαστές συνέταξαν μια στερεότυπη απαντητική επιστολή για τους δυνητικούς αγοραστές που τους ερωτούσαν για τους λόγους διαφοράς των τιμών από τη μια χώρα στην άλλη. Η προσφεύγουσα υπογραμμίζει ότι όχι μόνο δεν έδωσε εσφαλμένες πληροφορίες στους καταναλωτές, αλλά ότι, αντιθέτως, ενίσχυσε τους δυνητικούς αγοραστές άλλων κρατών μελών πλην της Ιταλίας οι οποίοι επιθυμούσαν να αγοράσουν αυτοκίνητο Volkswagen ή Audi στο εν λόγω κράτος δίνοντας εντολή στο προσωπικό της να τους αποστέλλουν πίνακα όλων των Ιταλών αντιπροσώπων.

96 Η συμπεριφορά της Autogerma να παραπέμπει τους δυνητικούς αγοραστές στους αντιπροσώπους είναι εντελώς νόμιμη, δεδομένου ότι αυτή δεν πωλεί απευθείας αυτοκίνητα στους καταναλωτές. Βεβαίως, οι αντιπρόσωποι έχουν δικαίωμα να παραδίδουν χωρίς κανένα περιορισμό αυτοκίνητα σε τελικούς καταναλωτές, χωρίς όμως να υποχρεούνται προς τούτο. Σε μια ειδική περίπτωση η Autogerma ζήτησε πράγματι από έναν δυνητικό αγοραστή να επιβεβαιώσει την πρόθεση αγοράς αυτοκινήτου στην Ιταλία, αντιθέτως όμως προς όσα υποστήριξε η Επιτροπή, δεν ζήτησε από τον πελάτη να επιβεβαιώσει ότι θα προβεί στην εν λόγω αγορά «είτε απευθείας είτε μέσω ενός αξιόπιστου μεσάζοντος». Εξάλλου, όταν οι πελάτες ζητούσαν τη βοήθεια της Autogerma σε περίπτωση προβλήματος με κάποιον αντιπρόσωπο, αυτή κατέβαλλε κάθε προσπάθεια να τους βοηθήσει. Οι κατασκευαστές επίσης κατέβαλλαν προσπάθειες να συμβουλεύσουν Γερμανούς πελάτες που συνάντησαν προβλήματα για απόκτηση αυτοκινήτου από Ιταλό αντιπρόσωπο.

97 Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι καίτοι αληθεύει ότι από ορισμένες επιστολές Γερμανών ή Αυστριακών πελατών προκύπτει ότι συνάντησαν άρνηση λόγω και μόνο της ιθαγενείας τους, εντούτοις θα ήταν εσφαλμένο το συμπέρασμα ότι οι αρνήσεις αυτές οφείλονται σε απαγόρευση που επέβαλαν οι κατασκευαστές ή η Autogerma. Παρατηρεί ότι, προφανώς, αντιπρόσωπος ο οποίος δεν επιθυμεί να πωλήσει, για τον ένα ή τον άλλο λόγο, προτιμά να ισχυριστεί ότι αδυνατεί να το πράξει αντί να δηλώσει ότι δεν επιθυμεί. Εν πάση περιπτώσει, από τις επιστολές που επικαλείται η Επιτροπή δεν αποδεικνύεται μόνον ότι οι συντάκτες τους αντιμετώπισαν άρνηση των Ιταλών αντιπροσώπων. Αποδεικνύεται, επίσης, ότι η προσφεύγουσα, η Audi και η Autogerma, κάθε φορά που απευθυνόταν σ' αυτές ένας πελάτης, δήλωναν αμέσως ότι δεν έπρεπε να προβάλλεται άρνηση παραδόσεως προς τελικούς καταναλωτές και βοηθούσαν τον συγκεκριμένο πελάτη να αποκτήσει αυτοκίνητο.

98 Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι οι αντιπρόσωποι μπορεί να έχουν συμφέρον πωλήσεως ορισμένων μοντέλων αυτοκινήτων, για τα οποία υπάρχει ιδιαίτερη ζήτηση αλλά διατίθενται σε περιορισμένες μόνο ποσότητες, κατά προτεραιότητα σε πελάτες εντός του συμβατικού τους εδάφους. Πράγματι, διασφαλίζουν με τον τρόπο αυτό την αποδοτικότητα του τμήματος παροχής υπηρεσιών μετά την πώληση. Αποφεύγουν επίσης τις δυσχέρειες που συνδέονται με την ανάκτηση του φόρου προστιθεμένης αξίας (ΦΠΑ). Οι Ιταλοί αντιπρόσωποι που εξετάστηκαν στο πλαίσιο των ελέγχων που διεξήγαγε η Επιτροπή δεν επιβεβαίωσαν ότι αρνήθηκαν την πώληση προς αλλοδαπούς τελικους καταναλωτές υπό την πίεση των κατασκευαστών ή της Autogerma, αλλά δήλωσαν απλώς ότι δεν ενδιαφέρονταν για τέτοιου είδους πωλήσεις. Ορισμένοι μάλιστα εξ αυτών ρητώς αρνήθηκαν την ύπαρξη απαγορεύσεως πωλήσεως προς την αλλοδαπή ή δήλωσαν ότι έχουν λάβει ρητή εντολή να εξυπηρετούν όλους τους τελικούς καταναλωτές, ανεξαρτήτως του τόπου κατοικίας τους.

99 Όσον αφορά την ανάληψη υποχρεώσεως την οποία, δυνάμει εγκυκλίου της 15ης Οκτωβρίου 1993, η Autogerma συνέστησε στους αντιπροσώπους να ζητούν να αναλαμβάνουν ορισμένοι αγοραστές, η προσφεύγουσα αμφισβητεί ότι σκοπός της ήταν η παρεμπόδιση των επανεξαγωγών. Αναλαμβάνοντας αυτή την υποχρέωση ο αγοραστής όφειλε να μη μεταπωλεί το αυτοκίνητο, υπό την απειλή επιβολής προστίμου ίσου προς το 10 % της τιμής αγοράς, πριν από τη συμπλήρωση τρίμηνης προθεσμίας και πριν έχει διανύσει με το αυτοκίνητο αυτό 3 000 χιλιόμετρα. Πράγματι, ένα τέτοιο μέτρο ουδόλως θα έθιγε τις παραδόσεις προς τελικούς καταναλωτές εκτός του συμβατικού εδάφους. Απλώς θα προστάτευε το σύστημα επιλεκτικής διανομής, διασφαλίζοντας ακόμη περισσότερο τον αντιπρόσωπο ότι ο ενδιαφερόμενος δεν είναι εικονικός αγοραστής που ενεργεί για λογαρισμό μη εξουσιοδοτημένου μεταπωλητή. Εξάλλου, σύμφωνα με την επιστολή της 26ης Σεπτεμβρίου 1994 που απηύθυνε η Autogerma στην προσφεύγουσα, η ανάληψη της επίμαχης υποχρεώσεως μπορούσε να ζητηθεί μόνον από ύποπτους αλλοδαπούς αγοραστές, δηλαδή από πελάτες για τους οποίους υπήρχαν αμφιβολίες ως προς το αν πράγματι ήταν τελικοί καταναλωτές. Ήδη με την εγκύκλιό της, της 15ης Οκτωβρίου 1993, η Autogerma είχε συμβουλεύσει τους αντιπροσώπους να προσφεύγουν στο μέτρο αυτό μόνο σε τέτοιες περιπτώσεις. Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι ευλόγως θεωρούσε νόμιμο ένα τέτοιο μέτρο, τουλάχιστον μέχρις ενάρξεως της ισχύος του κανονισμού 1475/95. Αυτό προκύπτει από επιστολή της Επιτροπής, της 31ης Μαρτίου 1995. Η προσφεύγουσα διευκρινίζει επίσης ότι, από τις αρχές του 1996, έπαυσε πλέον να ζητείται η ανάληψη μιας τέτοιας υποχρεώσεως.

100 Τέλος, καθόσον η Επιτροπή συμπεραίνει ότι σκοπός της Autogerma ήταν να παρεμποδίσει τις επανεξαγωγές εκδίδοντας για όλα τα αυτοκίνητα τιμολόγιο το οποίο περιελάμβανε τον ΦΠΑ (αιτιολογική σκέψη 42 της αποφάσεως), η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι απλώς εφήρμοσε τη νομοθεσία κατά την οποία παραδόσεις όπως αυτές της Autogerma προς τους αντιπροσώπους της υπόκεινται σε ΦΠΑ.

101 Η καθής υπενθυμίζει, κατ' αρχάς, το περιεχόμενο ενός χειρογράφου υπηρεσιακού σημειώματος, το οποίο παρατίθεται στην αιτιολογική σκέψη 34 της αποφάσεως, κατά την οποία η προσφεύγουσα συνιστούσε στις υπηρεσίες της να μη δίνουν ποτέ την εντύπωση στους τελικούς καταναλωτές και τους εξουσιοδοτημένους μεσάζοντες που ζητούσαν πληροφορίες ότι κατόπιν οδηγιών της απαγορεύεται η παροχή πληροφοριών. Η καθής προσθέτει επίσης ότι σε πολλές περιπτώσεις δυνητικοί αγοραστές κατήγγειλαν παρεμπόδιση της επανεξαγωγής, τόσο που η προσφεύγουσα αναγκάστηκε να συντάξει στερεότυπη επιστολή προς απάντησή τους. Οι Γερμανοί και Αυστριακοί καταναλωτές υποβλήθηκαν σ' ένα δρόμο μετ' εμποδίων, στα οποία περιλαμβάνονταν και οι προθεσμίες παραδόσεως. Ο μεγάλος αριθμός επιστολών διαμαρτυρίας εκ μέρους δυνητικών αγοραστών αποτελεί επιβεβαίωση αυτού του φαινομένου.

102 Όσον αφορά, ειδικότερα, το μέτρο κατά το οποίο εζητείτο να αναλαμβάνουν μια συγκεκριμένη υποχρέωση οι πελάτες για τους οποίους υπήρχαν αμφιβολίες ως προς το αν είναι τελικοί καταναλωτές, ενώ αρχικώς είχε τη μορφή συστάσεως προς τους αντιπροσώπους, στη συνέχεια κατέστη υποχρεωτικό.

103 Η καθής υποστηρίζει, επίσης, ότι οι γραπτές δηλώσεις των αντιπροσώπων κατά τους ελέγχους που διεξήχθησαν τον Οκτώβριο του 1995 δεν έχουν μεγάλη αποδεικτική αξία, δεδομένου ότι η Autogerma τους προειδοποίησε και τους απείλησε με καταγγελία της συμβάσεως αντιπροσωπείας. Οι απειλές αυτές εξηγούν, επίσης, τις διαφορές μεταξύ γραπτών και προφορικών δηλώσεων ορισμένων αντιπροσώπων. Εν πάση περιπτώσει, από πολλά έγγραφα προκύπτει χωρίς αμφιβολία ότι ρητώς προβλήθηκαν αρνήσεις σε αλλοδαπούς δυνητικούς αγοραστές.

104 Τέλος, η καθής επικαλείται έγγραφο από το οποίο προκύπτει χωρίς αμφιβολία ότι η έκδοση τιμολογίου με ΦΠΑ αποτελούσε μέτρο το οποίο σκοπίμως εφαρμόστηκε προς παρεμπόδιση των επανεξαγωγών.

- Εκτίμηση του Πρωτοδικείου

105 Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι τα επιχειρήματα της προσφεύγουσας προφανώς αντιφάσκουν με μεγάλο αριθμό καταγγελιών στις οποίες προέβησαν, ιδίως κατά τη διάρκεια του έτους 1995, καταναλωτές από άλλα κράτη μέλη πλην της Ιταλίας, ιδίως δε γερμανικής και αυστριακής ιθαγένειας, είτε προς την προσφεύγουσα, την Audi και την Autogerma είτε προς την Επιτροπή. Κατόπιν αιτήσεως του Πρωτοδικείου να του γνωστοποιήσει το σύνολο των επιστολών καταναλωτών που έλαβε ή κατέσχεσε, η Επιτροπή προσκόμισε πλέον των 60 επιστολών ή τηλεομοιοτυπιών κοινό θέμα των οποίων είναι η καταγγελία των εμποδίων που αντιμετώπισαν οι καταναλωτές αυτοί προκειμένου να αγοράσουν αυτοκίνητο Volkswagen ή Audi στην Ιταλία. Αρκεί προς τούτο να παρατεθούν ορισμένες από τις επιστολές που ανέλυσε η Επιτροπή στην προσβαλλόμενη απόφαση.

106 Σε τηλεομοιοτυπία που απηύθυνε στην Audi στις 15 Φεβρουαρίου 1995 (υποσημείωση 33 της αποφάσεως) ο κ. Wieser γράφει:

«Απευθύνθηκα σε αντιπρόσωπο της Audi στο Νότιο Τιρόλο με σκοπό την αγορά ενός Audi 1,8 A4 και την εισαγωγή του στην Αυστρία.

Με πληροφόρησε ότι κατόπιν οδηγιών της Audi-Werke δεν του επιτρεπόταν να πωλεί σε Αυστριακούς (...).

Στην παρατήρησή μου ότι τα μέτρα αυτά αντιβαίνουν προς το κοινοτικό δίκαιο, μου απάντησε ότι γνωρίζει ότι αυτό είναι παράνομο, αλλά ότι φοβάται αντίποινα εκ μέρους της Audi.»

107 Σε τηλεομοιοτυπία της 27ης Απριλίου 1995, την οποία απηύθυνε στην Επιτροπή (υποσημείωση 36 της αποφάσεως), ο κ. Bernhard γράφει:

«Επιθυμώ να καταγγείλω τις ακόλουθες επιχειρήσεις VW (...): θέλησα να παραγγείλω από το Autohaus Lanz ένα VW Passat GL και με πληροφόρησαν ότι δεν θα έχω κανένα πρόβλημα ως Γερμανός εντός της Ευρωπαϋκής Ένωσης να αγοράσω αυτοκίνητο. Μετά από δύο ημέρες κατέληξα στον τύπο του αυτοκινήτου και των εξοπλισμό του και έδωσα παραγγελία. Μία ημέρα αργότερα ο διευθυντής της επιχειρήσεως με πληροφόρησε τηλεφωνικώς ότι δεν είναι σε θέση να μου πωλήσει αυτοκίνητο επειδή είμαι Γερμανός (εντολή της Volkswagen AG).

Τέλος επεχείρησα να αγοράσω αυτοκίνητο από την Brenner-Garage SpA AG Volkswagen-Hδndler und -Werkstatt. Μου προβλήθηκε και πάλι άρνηση.»

108 Σε τηλεομοιοτυπία της 27ης Απριλίου 1995 απευθυνόμενη στην προσφεύγουσα (υποσημείωση 132 της αποφάσεως), ο κ. Lenz γράφει:

«Κατόπιν της τηλεφωνικής μας επικοινωνίας θα ήθελα να σας ζητήσω ακόμα μια φορά διευκρινίσεις για το περιστατικό που μου συνέβη στην Ιταλία και το οποίο θεωρώ, όχι μόνον εγώ, απαράδεκτο.

Ως σοβαρός αγοραστής ενός Golf (για τον γιο μου) με πληροφόρησαν, κατά τη διάρκεια της διαμονής μου στο Νότιο Τιρόλο για τις διακοπές του Πάσχα, τρεις αντιπρόσωποι VW ότι δεν επιτρέπεται η εξαγωγή αυτοκινήτων και ότι είναι υποχρεωμένοι να εφαρμόζουν αυστηρά αυτή την εντολή. Λόγω μη τηρήσεως αυτής της εντολής καταγγέλθηκε η σύμβαση αντιπροσωπείας πολλών εμπόρων.

Σας πληροφορώ επίσης ότι οι πωλητές προέβαλαν τετριμμένα επιχειρήματα όπως: χρόνος παραδόσεως ένα έτος, τα διαθέσιμα αυτοκίνητα έχουν ήδη πωληθεί ή δεσμευτεί ή καθυστερήσει, κ.λπ.

Προφανώς δεν ελήφθη υπόψη ότι δεν μπορούν να επιβληθούν τέτοιου είδους απαγορεύσεις, δεδομένου ότι ζούμε εντός της Ευρωπαϋκής Ενώσεως. Αυτό θα πρέπει πλέον να είναι γνωστό και στην τελευταία γωνιά της Ευρωπαϋκής Ενώσεως. Ή μήπως όχι;

Η γερμανική τηλεόραση έχει ήδη ασχοληθεί με το θέμα αυτό σε εκπομπή του σταθμού ARD: "Αυτοκίνητο και Κυκλοφορία", στις 22 Απριλίου 1995 και λεπτομερώς ενημέρωσε τους ακροατές για το παράνομο μιας τέτοιας διατάξεως. Πιστεύω ότι θα είναι και σε σας γνωστό (...).»

109 Με επιστολή της 18 Μαου 1995 που απηύθυνε στην Autogerma, με κοινοποίηση στην Audi και την Επιτροπή (υποσημείωση 39 της αποφάσεως), ο κ. Baur γράφει:

«Επανέρχομαι και πάλι στην περίπτωσή μου: μέσω μεσάζοντος, ο οποίος είχε εξουσιοδότηση να ενεργεί εξ ονόματός μου, παρήγγειλα στην επιχείρηση Funari στις 19 Φεβρουαρίου 1995 ένα Audi A6. Ο αριθμός παραγγελίας είναι 95/0014. Δεδομένου ότι υφίσταται νόμιμη σύμβαση πωλήσεως, θα ήθελα να με πληροφορήσετε αμέσως πότε θα παραδοθεί το αυτοκίνητό μου.

Φαίνεται ότι καταβάλλετε κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να αποτρέψετε τους πελάτες από την Audi. Ήρθα σε επαφή με πολλούς Ιταλούς αντιπροσώπους οι οποίοι μου είπαν ότι φοβούνται αντίποινα (είναι αυτονόητο ότι οι απειλές γίνονται πάντοτε τηλεφωνικώς) σε περίπτωση που παραδώσουν αυτοκίνητα Audi στην Αυστρία (...).»

110 Σε επιστολή της 8ης Ιουνίου 1995, απευθυνόμενη στην προσφεύγουσα (υποσημείωση 36 της αποφάσεως), ο κ. Keppler γράφει:

«Από 2 Μαου έως 4 Μαου 1995 βρισκόμουν στην Ιταλία. Πλησίον του St.Leonhardt πληροφορηθήκαμε με έκπληξη από τον εκεί αντιπρόσωπο VW ότι σε ολόκληρο το Νότιο Τιρόλο δεν θα μπορέσουμε να βρούμε αντιπρόσωπο VW που να είναι διατεθειμένος να πωλήσει σε αλλοδαπό αυτοκίνητο VW. Ως αιτιολογία μας είπαν ότι η VW απαγορεύει τις πωλήσεις. Σε περίπτωση παραβιάσεως αυτής της απαγορεύσεως η VW απειλεί με άρση της άδειας εμπορίας. Πράγματι σε ολόκληρο το Νότιο Τιρόλο (τουλάχιστον στο Merano, το Bolzano και στο Silandro κανείς αντιπρόσωπος δεν δέχθηκε να μας πωλήσει αυτοκίνητο VW (...).

Παραθέτω τις πληροφορίες που έχω από το Brenner-Garage στο Bolzano και στο Merano: "Μέχρι τον Δεκέμβριο του 1994 πουλήσαμε μεγάλο αριθμό αυτοκινήτων στους Γερμανούς, αλλά τώρα πια η Volkswagen έχει κλείσει τις στρόφιγγες. Λαμβάνουμε από τη Volkswagen μόνον όσα αυτοκίνητα μας επιτρέπουν, και πάλι με μεγάλες προθεσμίες παραδόσεως, να καλύπτουμε τη ζήτηση της εσωτερικής αγοράς. Ευχαρίστως θα θέλαμε να σας πουλήσουμε ένα αυτοκίνητο VW αλλά δυστυχώς η Volkswagen δεν μας το επιτρέπει"».

111 Σε επιστολή της 23ης Ιουνίου 1995, απευθυνόμενη στην Autogerma (υποσημείωση 113 της αποφάσεως), ο κ. Schneider γράφει:

«Ήθελα να αγοράσω ένα Audi A4 1.8 στην Ιταλία και να το εξαγάγω στην Αυστρία.

Όλοι οι αντιπρόσωποι μου είπαν ότι αυτό είναι αδύνατον διότι αν παραγγείλουν ένα ακόμα αυτοκίνητο για Αυστριακό δεν θα πάρουν στο μέλλον κανένα αυτοκίνητο.»

112 Σε τηλεομοιοτυπία της 19ης Ιουλίου 1995 που απηύθυνε στην προσφεύγουσα (υποσημείωση 134 της αποφάσεως), ο κ. Mosser γράφει:

«Επειδή η Αυστρία ανήκει πλέον στην Ευρωπαϋκή Ένωση έχω να υποβάλω ένα σημαντικό ερώτημα.

Στις 8 Ιουνίου 1995 βρέθηκα στη γειτονική μας χώρα Ιταλία προκειμένου να αγοράσω ένα Audi A4 TDI. Κατ' αρχάς κατευθύνθηκα στη Gemona και κατόπιν στο San Daniele.

Με περίμενε όμως μια δυσάρεστη έκπληξη. Η διεύθυνση των επιχειρήσεων στη Gemona και στο San Daniele με ενημέρωσε ότι η γενική αντιπροσωπεία της Audi έχει απαγορεύσει την πώληση αυτοκινήτων σε αλλοδαπούς.»

113 Σε τηλεομοιοτυπία της 3ης Αυγούστου 1995, απευθυνόμενη στην Audi (υποσημείωση 135 της αποφάσεως) ο κ. Bilogan γράφει:

«Είχα την πρόθεση να αγοράσω [ένα Audi A4] στην Ιταλία.

Πολλοί μου επέστησαν την προσοχή ότι οι Ιταλοί αντιπρόσωποι δεν μπορούν, κατόπιν οδηγιών της κατασκευάστριας εταιρίας να πωλούν αυτοκίνητα σε πρόσωπα προερχόμενα από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας και την Αυστρία.»

114 Σε επιστολή απευθυνόμενη στην προσφεύγουσα (υποσημείωση 136 της αποφάσεως), ο κ. Albrecht γράφει:

«Ως πεπεισμένος Ευρωπαίος θέλησα να δοκιμάσω ακόμη μια φορά τα πλεονεκτήματα που παρέχει η Ευρωπαϋκή Ένωση, όπως άλλωστε τα απολαμβάνετε και εσείς μέσω των επιχειρήσεών σας, και, έτσι, εγώ και η σύζυγός μου πήραμε τον δρόμο για την Ιταλία.

Σταματήσαμε στο Μιλάνο και ψάξαμε για έναν αντιπρόσωπο VAG. Η χαρά μας ήταν μεγάλη όταν στους εκθεσιακούς του χώρους είδαμε το αυτοκίνητο που θέλαμε να αγοράσουμε. Η σύζυγός ήθελε ένα Polo και εγώ ήθελα το νέο Audi A4.

Πολύ γρήγορα όμως η χαρά μας μετατράπηκε σε απογοήτευση. Ξωρίς περιστροφές μάς δηλώθηκε ότι κατόπιν εντολής προερχόμενης από το Wolfsburg, δεν μπορούμε ως Γερμανοί να αγοράσουμε κανένα από τα αυτοκίνητα αυτά.

Το μόνο που μας έμεινε από τις όμορφες διήμερες διακοπές μας ήταν τα έξοδα ταξιδιού και διανυκτέρευσης και η διαπίστωση ότι οι επιχειρήσεις σας θέλουν να κρατούν μόνο για τον εαυτό τους τα πλεονεκτήματα της Ευρωπαϋκής Ένωσης, ενώ οι κοινοί θνητοί, όπως συνήθως, παραμένουν στο περιθώριο και καλούνται να κάνουν τις αγορές τους στη Γερμανία.»

115 Από τις ανωτέρω επιστολές προκύπτει κατά τρόπο χαρακτηριστικό ότι, κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου, δυνητικός πελάτης που έχει την κατοικία του εκτός Ιταλίας αντιμετώπιζε μεγέλες δυσκολίες για να βρει Ιταλό αντιπρόσωπο της Volkswagen και της Audi διατεθειμένο να του πωλήσει αυτοκίνητο. Κατά συνέπεια, ορθώς η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η εμπορική συμπεριφορά των κατασκευαστών και του δικτύου τους διανομής στην Ιταλία έναντι καταναλωτών προερχομένων από άλλα κράτη μέλη συνιστούσε επίσης εμπόδιο των επανεξαγωγών.

116 Το συμπέρασμα αυτό δεν επηρεάζεται ούτε από τις ερμηνείες των εν λόγω επιστολών που προσπάθησε η δώσει η προσφεύγουσα με τα υπομνήματά της ούτε από τις εξηγήσεις της σχετικά με τον ΦΠΑ ούτε, τέλος, από την αντίδραση των κατασκευαστών και της Autogerma, η οποία συνίστατο στο να δίδεται συστηματικώς στους καταγγέλλοντες η απάντηση ότι επρόκειτο για παρεξήγηση και ότι θα λάβουν πρακτικά μέτρα ώστε να μπορέσει αυτός να αγοράσει αυτοκίνητο από Ιταλό αντιπρόσωπο. Παρατηρείται, σχετικώς, ότι όταν προβάλλεται η ίδια πάντοτε άρνηση κατά τρόπο συστηματικό δεν μπορεί να πρόκειται για παρεξήγηση. Επίσης, το γεγονός ότι βοήθησαν τους καταγγέλλοντες να αγοράσουν αυτοκίνητο στην Ιταλία μπορεί να εξηγηθεί από τον φόβο μήπως αυτοί προσφύγουν στη δικαιοσύνη και κατ' ουδένα τρόπο αλλάζει την κατάσταση ότι είχε καταστεί δύσκολο για προερχόμενους από άλλο κράτος μέλος δυνητικούς πελάτες να αγοράσουν στην Ιταλία αυτοκίνητο Volkswagen ή Audi.

117 Όσον αφορά τις επικρίσεις που διατύπωσε η προσφεύγουσα αναφορικά με τις εκτιμήσεις που περιλαμβάνει η προσβαλλόμενη απόφαση σχετικά με το μέτρο που συνίστατο στο να ζητείται από ορισμένους αγοραστές να αναλάβουν υποχρέωση, πρέπει να παρατηρηθεί ότι, βεβαίως, το μέτρο αυτό, εξεταζόμενο μεμονωμένα, δεν μπορούσε να παρεμποδίσει τις επανεξαγωγές εκ μέρους τελικών καταναλωτών. Εντούτοις, η διαπίστωση αυτή ουδόλως επηρεάζει την πιο πάνω διαπίστωση κατά την οποία οι Ιταλοί αντιπρόσωποι υποχρεώθηκαν να προβάλλουν συστηματικά άρνηση πωλήσεως αυτοκινήτων σε αλλοδαπούς αγοραστές. Συνεπώς, δεν χρειάζεται να εξεταστεί ο τρόπος κατά τον οποίο πρέπει να ερμηνευθεί το επίμαχο μέτρο. Εξάλλου, το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι από την αλληλογραφία της με την Επιτροπή μπορούσε να συναγάγει το συμπέρασμα ότι η Επιτροπή θεωρούσε το μέτρο αυτό ως νόμιμο, αντιφάσκει προς την από 23 Νοεμβρίου 1994 επιστολή που της απηύθυνε το εν λόγω θεσμικό όργανο και η οποία θα εξεταστεί κατωτέρω στο πλαίσιο του επικουρικού λόγου που αναφέρεται στο υπερβολικό χαρακτήρα του επιβληθέντος προστίμου (βλ. κατωτέρω σκέψεις 338 και 339).

118 Εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι το επιχείρημα της προσφεύγουσας ότι η εμπορική συμπεριφορά των κατασκευαστών και του δικτύου τους διανομής στην Ιταλία έναντι των καταναλωτών δεν αποτελούσε εμπόδιο στις επανεξαγωγές δεν μπορεί να γίνει δεκτό.

Επί του επιχειρήματος της προσφεύγουσας ότι τα ληφθέντα μέτρα αποβλέπουν μόνο στην παρεμπόδιση των πωλήσεων προς μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές

- Επιχειρήματα των διαδίκων

119 Η προσφεύγουσα τονίζει ότι η περιεχόμενη στην προσβαλλόμενη απόφαση διαπίστωση ότι παρεμποδίστηκε το σύνολο των επανεξαγωγών οφείλεται στο ότι η Επιτροπή ερμήνευσε εσφαλμένα την ορολογία που χρησιμοποιείται στην εσωτερική αλληλογραφία του ομίλου Volkswagen.

120 Η Επιτροπή ερμήνευσε εσφαλμένα την έκφραση «γκρίζα αγορά» ως περιλαμβάνουσα, πέραν των πωλήσεων προς μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές, τις πωλήσεις προς αντιπροσώπους και τελικούς καταναλωτές άλλων κρατών μελών πλην της Ιταλίας. Η προσφεύγουσα αντικρούει σχετικώς τον ισχυρισμό της Επιτροπής ότι οι κατασκευαστές και η Autogerma σκοπίμως εξομοίωσαν την γκρίζα αγορά με τις επανεξαγωγές από την Ιταλία και απέφυγαν, κατά τον τρόπο αυτόν, τη διάκριση μεταξύ νομίμων και παρανόμων επανεξαγωγών (αιτιολογικές σκέψεις 43 έως 58 της αποφάσεως). Κατά την άποψη της προσφεύγουσας, είναι προφανές ότι με την έκφραση γκρίζα αγορά νοούνται οι παράνομες συναλλαγές και όχι οι νόμιμες πωλήσεις.

121 Η προσφεύγουσα δεν αμφισβητεί ότι στην εσωτερική αλληλογραφία του ομίλου, όπως και στην αλληλογραφία μεταξύ Autogerma και των αντιπροσώπων της, χρησιμοποιούνται εκφράσεις γενικότερες, όπως «επανεξαγωγές», «οργανωμένες πωλήσεις εκτός του συμβατικού εδάφους», «πωλήσεις εκτός του συμβατικού εδάφους» και «μεταπωλητές» αλλ' ότι, σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, από το γράμμα και τα συμφραζόμενα της συγκεκριμένης επιστολής, ή ενός μεταγενέστερου εγγράφου, προκύπτει ότι νοούνται μόνον οι παράνομες επανεξαγωγές, δηλαδή εκείνες που δεν είναι σύμφωνες προς τις συμβάσεις αντιπροσωπείας.

122 Η προσφεύγουσα επικαλείται ορισμένες εγκυκλίους που απηύθυνε η Autogerma προς αντιπροσώπους, από τις οποίες προκύπτει σαφώς ότι αυτή τους απαγόρευε απλώς τις πωλήσεις προς μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές. Δεν αμφισβητεί ότι η Autogerma συνέστησε στους αντιπροσώπους, ιδίως όσον αφορά το νέο αυτοκίνητο Volkswagen Polo, να επικεντρώσουν τη δραστηριότητά τους στον τομέα των πωλήσεων στο δικό τους συμβατικό έδαφος στην Ιταλία, πράγμα το οποίο, όμως, είναι νόμιμο.

123 Εν πάση περιπτώσει, η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι η χρησιμοποίηση γενικών εκφράσεων στις επιστολές και τις εγκυκλίους δημιούργησε αβεβαιότητα στους αντιπροσώπους, παρακινώντας τους να μη συνάπτουν συμβάσεις με τελικούς καταναλωτές ή με τους μεσολαβητές που έχουν αυτοί εξουσιοδοτήσει (αιτιολογικές σκέψεις 60 και 61 της αποφάσεως). Η προσφεύγουσα παρατηρεί, σχετικώς, ότι οι αντιπρόσωποι, ως επαγγελματίες, γνωρίζουν τη σχετική κοινοτική νομοθεσία και ότι, εξάλλου, στις συμβάσεις αντιπροσωπείας που έχουν συνάψει υπογραμμίζεται η διαφορά μεταξύ των επιτρεπομένων πωλήσεων προς τελικούς καταναλωτές και των απαγορευμένων πωλήσεων προς μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές.

124 Η προσφεύγουσα αμφισβητεί, στη συνέχεια, την ερμηνεία που δίδει η Επιτροπή σε ορισμένα έγγραφα, τα οποία αυτή επικαλείται προκειμένου να αποδείξει την ύπαρξη «γενικής στρατηγικής» αποβλέπουσας στην παρεμπόδιση νομίμων εξαγωγών. Το υπηρεσιακό σημείωμα της 21ης Σεπτεμβρίου 1994, το οποίο απηύθυνε η Autogerma στην προσφεύγουσα (αιτιολογική σκέψη 21 της αποφάσεως), περιέχει γενικές σκέψεις επί του είδους των μέτρων που πρέπει να ληφθούν. Με το υπηρεσιακό αυτό σημείωμα η Autogerma επεχείρησε να αποδείξει στην προσφεύγουσα ότι επιθυμούσε να αναπτύξει ενεργό δράση κατά παντός είδους επανεξαγωγής, ενώ, στην πραγματικότητα, τα μόνα μέσα που διέθετε ήταν εκείνα που προέβλεπαν οι συμβάσεις αντιπροσωπείας.

125 Όσον αφορά τα λοιπά έγγραφα, αυτά αφορούν μόνο πωλήσεις προς μη εξουσιοδοτημένους μεταπωλητές. Ως προς το υπηρεσιακό σημείωμα της 26ης Σεπτεμβρίου 1994, το οποίο επίσης απηύθυνε η Autogerma στην προσφεύγουσα (αιτιολογική σκέψη 22 της αποφάσεως), αυτό προκύπτει από το ίδιο το γράμμα του εν λόγω εγγράφου και, ειδικότερα, από την μνεία του κανονισμού 123/85 που γίνεται σ' αυτό. Εξάλλου, την ερμηνεία αυτή επιβεβαιώνει άλλο υπηρεσιακό σημείωμα της Autogerma προς την προσφεύγουσα, που φέρει ημερομηνία 24 Οκτωβρίου 1994.

126 Το ίδιο ισχύει για εσωτερικό υπηρεσιακό σημείωμα της προσφεύγουσας της 6ης Φεβρουαρίου 1995, σχετικά με τα μέτρα που έλαβε η Autogerma προς αποτροπή επανεξαγωγών (αιτιολογική σκέψη 23 της αποφάσεως), καθώς και από εσωτερική ανακοίνωση της Audi, της 12ης Δεκεμβρίου 1994 (αιτιολογική σκέψη 24 της αποφάσεως), το οποίο αναφερόταν απλώς σε σχέδιο εγκυκλίου σχετικής με την «γκρίζα αγορά· σύστημα περιθωρίου στην Ιταλία». Εξάλλου, με την εγκύκλιο που τελικώς απεστάλη στους Γερμανούς αντιπροσώπους, με τον τίτλο «γκρίζα αγορά» τούς ζητήθηκε να συγκεντρώσουν πληροφορίες σχετικά με τους μη εξουσιδοτημένους μεταπωλητές. Το ίδιο ισχύει και για τις εκθέσεις της 17ης Δεκεμβρίου 1993, της υπηρεσίας στην οποία η Autogerma είχε αναθέσει την εποπτεία των Ιταλών αντιπροσώπων, επί της πρακτικής που εφάρμοζαν δύο αντιπρόσωποι στον τομέα των πωλήσεων, ενός υπηρεσιακού σημειώματος της Autogerma της 15ης Μαρτίου 1995, μιας τηλεομοιοτυπίας της προσφεύγουσας προς την Audi της 24ης Μαρτίου 1995, μιας ανακοινώσεως της Audi προς τους Γερμανούς