Υπόθεση C‑451/16

MB

κατά

Secretary of State for Work and Pensions

(αίτηση του Supreme Court of the United Kingdom

για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως)

«Προδικαστική παραπομπή – Οδηγία 79/7/ΕΟΚ – Ίση μεταχείριση μεταξύ ανδρών και γυναικών σε θέματα κοινωνικής ασφαλίσεως – Εθνικό συνταξιοδοτικό σύστημα – Προϋποθέσεις αναγνωρίσεως της αλλαγής φύλου – Εθνική ρύθμιση η οποία εξαρτά αυτή την αναγνώριση από την ακύρωση γάμου συναφθέντος πριν από την εν λόγω αλλαγή φύλου – Άρνηση χορηγήσεως, σε πρόσωπο το οποίο έχει αλλάξει φύλο, κρατικής συντάξεως γήρατος από την ηλικία συνταξιοδοτήσεως των προσώπων του επίκτητου φύλου – Άμεση δυσμενής διάκριση λόγω φύλου»

Περίληψη – Απόφαση του Δικαστηρίου (τμήμα μείζονος συνθέσεως)

της 26ης Ιουνίου 2018

Κοινωνική πολιτική – Ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών σε θέματα κοινωνικής ασφαλίσεως – Οδηγία 79/7 – Εθνική νομοθεσία η οποία δεν επιτρέπει να χορηγηθεί σε πρόσωπο το οποίο νομίμως άλλαξε το φύλο του, από αρσενικό σε θηλυκό, σύνταξη γήρατος υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται για τις γυναίκες, λόγω γάμου προγενέστερου της αλλαγής φύλου – Πρόσωπο το οποίο τελεί σε κατάσταση συγκρίσιμη με την κατάσταση προσώπου που διατήρησε το φύλο γεννήσεώς του και είναι έγγαμο – Διαφορετική μεταχείριση – Δεν επιτρέπεται

(Οδηγία 79/7 του Συμβουλίου, άρθρα 3 § 1, στοιχείο aʹ, 4 § 1 και 7 § 1, στοιχείο aʹ)

Η οδηγία 79/7/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1978, περί της προοδευτικής εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως μεταξύ ανδρών και γυναικών σε θέματα κοινωνικής ασφαλίσεως, και ιδίως το άρθρο 4, παράγραφος 1, πρώτη περίπτωση, εξεταζόμενο σε συνδυασμό με τα άρθρα 3, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, τρίτη περίπτωση, και 7, παράγραφος 1, στοιχείο αʹ, έχει την έννοια ότι αντιτίθεται σε εθνική ρύθμιση η οποία επιβάλλει σε πρόσωπο το οποίο έχει προβεί σε αλλαγή φύλου να πληροί όχι μόνο σωματικά, κοινωνικά και ψυχολογικά κριτήρια, αλλά και την προϋπόθεση ότι δεν είναι έγγαμο με πρόσωπο του φύλου που απέκτησε και το ίδιο κατόπιν της εν λόγω αλλαγής φύλου, προκειμένου να δικαιούται να λάβει κρατική σύνταξη γήρατος από τη νόμιμη ηλικία συνταξιοδοτήσεως των προσώπων του εν λόγω επίκτητου φύλου.

Η εκτίμηση της συγκρισιμότητας των καταστάσεων δεν πρέπει να γίνεται κατά τρόπο γενικό και αφηρημένο αλλά κατά τρόπο ειδικό και συγκεκριμένο, λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των στοιχείων που τις χαρακτηρίζουν, ιδίως δε υπό το πρίσμα του αντικειμένου και του σκοπού της εθνικής ρυθμίσεως που εισάγει την επίμαχη διάκριση καθώς και, αναλόγως της περιπτώσεως, υπό το πρίσμα των αρχών και των σκοπών του τομέα στον οποίον εμπίπτει η οικεία εθνική ρύθμιση (βλ., υπ’ αυτήν την έννοια, αποφάσεις της 16ης Δεκεμβρίου 2008, Arcelor Atlantique και Lorraine κ.λπ.,C‑127/07, EU:C:2008:728, σκέψεις 25 και 26, της 16ης Ιουλίου 2015, CHEZ Razpredelenie Bulgaria, C‑83/14, EU:C:2015:480, σκέψεις 89 και 90, καθώς και της 9ης Μαρτίου 2017, Milkova, C‑406/15, EU:C:2017:198, σκέψεις 56 και 57 καθώς και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).

Εν προκειμένω, από τα στοιχεία που περιέχονται στη διάταξη περί παραπομπής προκύπτει ότι η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης εθνική νομοθεσία έχει ως αντικείμενο τη χορήγηση της κρατικής συντάξεως γήρατος «κατηγορίας Α», την οποία δικαιούνται να λάβουν τα πρόσωπα που έχουν συμπληρώσει τη νόμιμη ηλικία συνταξιοδοτήσεως. Επομένως, φαίνεται ότι το επίμαχο στην υπόθεση της κύριας δίκης εθνικό συνταξιοδοτικό σύστημα εξασφαλίζει προστασία κατά του γήρατος παρέχοντας στο ενδιαφερόμενο πρόσωπο ατομικό συνταξιοδοτικό δικαίωμα το οποίο αποκτάται σε συνάρτηση με τις εισφορές που αυτό έχει καταβάλει κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας, και τούτο ανεξαρτήτως της οικογενειακής του καταστάσεως.

Επομένως, υπό το πρίσμα του αντικειμένου και των προϋποθέσεων χορηγήσεως της εν λόγω συντάξεως γήρατος, όπως προσδιορίστηκαν στην προηγούμενη σκέψη, η κατάσταση προσώπου που άλλαξε φύλο μετά τον γάμο του και η κατάσταση προσώπου που διατήρησε το φύλο γεννήσεώς του και είναι έγγαμο είναι συγκρίσιμες.

Κατά συνέπεια, διαπιστώνεται ότι η επίμαχη στην υπόθεση της κύριας δίκης εθνική νομοθεσία επιφυλάσσει δυσμενέστερη μεταχείριση λόγω φύλου σε πρόσωπο το οποίο άλλαξε το φύλο του μετά τον γάμο σε σχέση με πρόσωπο το οποίο διατήρησε το φύλο γεννήσεώς του και είναι έγγαμο, καίτοι τα εν λόγω πρόσωπα τελούν σε συγκρίσιμη κατάσταση.

(βλ. σκέψεις 42-44, 48, 53 και διατακτ.)