Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Jacobs της 14ης Μαΐου 1998. - Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Βασιλείου του Βελγίου. - Παράβαση κράτους μέλους - Οδηγία 86/609/ΕΟΚ. - Υπόθεση C-268/97.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1998 σελίδα I-06069



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

1 Η παρούσα υπόθεση αφορά προσφυγή που άσκησε η Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 169 της Συνθήκης ΕΚ με αίτημα να αναγνωριστεί ότι το Βασίλειο του Βελγίου, μη θεσπίζοντας εμπροθέσμως όλα τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί προς την οδηγία 86/609/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 1986, για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την προστασία των ζώων που χρησιμοποιούνται για πειραματικούς και άλλους επιστημονικούς σκοπούς (στο εξής: οδηγία) (1), παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την οδηγία και τη Συνθήκη.

2 Στο άρθρο 1 της οδηγίας, ο στόχος της εξηγείται ως εξής:

«Στόχος της οδηγίας είναι να εξασφαλίσει ότι όταν χρησιμοποιούνται ζώα για πειράματα και άλλους επιστημονικούς σκοπούς, οι νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις των κρατών μελών για την προστασία τους θα είναι εναρμονισμένες ώστε να μην θίγεται και η λειτουργία της κοινής αγοράς, ιδίως μέσω στρεβλώσεων του ανταγωνισμού ή εμπορικών φραγμών.»

3 Η παρούσα υπόθεση αφορά τις διατάξεις που απαιτούνται για τη μεταφορά των άρθρων 14 και 22 της οδηγίας στην εσωτερική έννομη τάξη.

4 Το άρθρο 14 ορίζει:

«Τα πρόσωπα που διεξάγουν πειράματα ή συμμετέχουν σ' αυτά και τα πρόσωπα που φροντίζουν ζώα που χρησιμοποιούνται σε πειράματα, συμπεριλαμβανομένων των καθηκόντων επιτήρησης, πρέπει να έχουν εκπαιδευτεί και ασκηθεί κατάλληλα.

Ειδικότερα τα πρόσωπα που διεξάγουν πειράματα ή εποπτεύουν τη διεξαγωγή τους πρέπει να έχουν εκπαιδευτεί σε επιστημονικό τομέα συναφή με τα πραγματοποιούμενα πειράματα και να έχουν τις απαιτούμενες ικανότητες μεταχείρισης και φροντίδας των πειραματόζωων· η αρχή πρέπει ωστόσο να έχει διαπιστώσει ότι διαθέτουν ικανοποιητικό επίπεδο άσκησης για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους.»

5 Το άρθρο 22 ορίζει:

«1. Για να αποφευχθούν άσκοπες επαναλήψεις πειραμάτων που γίνονται προκειμένου να ικανοποιηθούν οι εθνικές ή κοινοτικές νομοθετικές διατάξεις περί υγείας και ασφάλειας, τα κράτη μέλη αναγνωρίζουν, στο μέτρο του δυνατού, τα αποτελέσματα πειραμάτων που διεξάγονται στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, εκτός αν απαιτούνται περαιτέρω δοκιμές για την προστασία της δημόσιας υγείας και ασφάλειας.

2. Προς τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη παρέχουν στην Επιτροπή, όπου αυτό είναι εφικτό και με την επιφύλαξη των όρων που καθορίζονται στις ισχύουσες κοινοτικές οδηγίες, πληροφορίες σχετικά με τη νομοθεσία και τη διοικητική πρακτική τους όσον αφορά τη διεξαγωγή πειραμάτων σε ζώα, συμπεριλαμβανομένων των όρων που πρέπει να πληρούνται πριν από τη διάθεση των προϋόντων στο εμπόριο, καθώς και τεκμηριωμένες πληροφορίες σχετικά με όλα τα πειράματα που διεξάγονται στο έδαφός τους και για τις άδειες ή οποιαδήποτε άλλα διοικητικά στοιχεία αφορούν τα πειράματα αυτά.

3. Η Επιτροπή συνιστά μόνιμη συμβουλευτική επιτροπή στην οποία εκπροσωπούνται τα κράτη μέλη και η οποία επικουρεί την Επιτροπή στην οργάνωση της ανταλλαγής κατάλληλων πληροφοριών, σεβόμενη συγχρόνως το απόρρητο των πληροφοριών αυτών. Παράλληλα επικουρεί την Επιτροπή στα λοιπά ζητήματα που δημιουργεί η εφαρμογή της παρούσας οδηγίας.»

6 Το άρθρο 25 της οδηγίας ορίζει:

«1. Τα κράτη μέλη λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο μέχρι τις 24 Νοεμβρίου 1989. Πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

2. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τις διατάξεις εσωτερικού δικαίου, που θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία.»

7 Όσον αφορά το άρθρο 14 της οδηγίας, η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι δεν πληροφορήθηκε τη θέσπιση της αναγκαίας νομοθεσίας από το Βέλγιο. Με το υπόμνημα αντικρούσεως, το Βασίλειο του Βελγίου επικαλέστηκε την προετοιμασία σχεδίου βασιλικού διατάγματος. Σύμφωνα με την απάντηση της Επιτροπής, το σχέδιο αυτό δεν είχε ακόμη θεσπιστεί και δεν μπορούσε, σε καμία περίπτωση, να αποτελέσει πλήρη μεταφορά των διατάξεων του άρθρου 14 στην εσωτερική έννομη τάξη. Με το υπόμνημα ανταπαντήσεως, το Βασίλειο του Βελγίου δήλωσε ότι ήταν έτοιμο να λάβει υπόψη του τις παρατηρήσεις της Επιτροπής και να τροποποιήσει συνακολούθως το σχέδιο.

8 Επομένως, το Βασίλειο του Βελγίου δεν θέσπισε εμπροθέσμως τα αναγκαία μέτρα για να μεταφέρει το άρθρο 14 της οδηγίας στην εσωτερική έννομη τάξη.

9 Όσον αφορά το άρθρο 22 της οδηγίας, η Επιτροπή ισχυρίστηκε κατά την προκαταρκτική διαδικασία ότι το Βασίλειο του Βελγίου δεν είχε μεταφέρει τη διάταξη αυτή στην εσωτερική έννομη τάξη. Μόνο με την απάντησή του στην αιτιολογημένη γνώμη της Επιτροπής το Βασίλειο του Βελγίου ισχυρίστηκε ότι το άρθρο 22 της οδηγίας είχε μεταφερθεί στην εσωτερική έννομη τάξη και παρέπεμψε στα δύο βασιλικά διατάγματα της 22ας και της 25ης Σεπτεμβρίου 1992 (2).

10 Η Επιτροπή ισχυρίστηκε με την προσφυγή της ότι τα διατάγματα αυτά αφορούν τη μεταφορά στην εσωτερική έννομη τάξη άλλων οδηγιών εκτός της οδηγίας 86/609. Το Βασίλειο του Βελγίου, στο υπόμνημα αντικρούσεως, στο οποίο περιλαμβάνεται μόνο μία φράση επί της ουσίας, παρέθεσε εσφαλμένη οδηγία και επικαλέστηκε μόνον ένα σχέδιο βασιλικού διατάγματος. Με το σχεδόν εξίσου σύντομο υπόμνημα ανταπαντήσεώς του, το Βασίλειο του Βελγίου ισχυρίστηκε ότι, όσον αφορά το άρθρο 22 της οδηγίας, τα διατάγματα της 22ας και της 25ης Σεπτεμβρίου 1992 ορίζουν ρητώς ότι τα πειράματα πρέπει να διεξάγονται σύμφωνα με την οδηγία 86/609. Ισχυρίστηκε επίσης ότι το άρθρο 6 bis του βασιλικού διατάγματος της 1ης Φεβρουαρίου 1996 (3), που τροποποίησε το βασιλικό διάταγμα της 3ης Ιουλίου 1969, προβλέπει σύστημα αμοιβαίας αναγνωρίσεως στο πλαίσιο της καταχωρίσεως των πειραμάτων που διεξάγονται σε άλλο κράτος μέλος.

11 Τα επιχειρήματα της Βελγικής Κυβερνήσεως, ως έχουν, οδηγούν στις ακόλουθες παρατηρήσεις. Πρώτον, τα επικληθέντα από το Βασίλειο του Βελγίου διατάγματα παραπέμπουν μεν στα προοίμιά τους σε διάφορες οδηγίες, δεν αναφέρονται όμως στην οδηγία 86/609. Δεύτερον, όσον αφορά τις ουσιώδεις διατάξεις των διαταγμάτων της 22ας και της 25ης Σεπτεμβρίου 1992, η Βελγική Κυβέρνηση απαξίωσε να υποδείξει ποιες από τις διατάξεις της ενδελεχούς αυτής νομοθεσίας θέτουν πράγματι σε εφαρμογή την οδηγία 86/609. Τρίτον, εν πάση περιπτώσει, η Βελγική Κυβέρνηση φαίνεται ότι εσφαλμένως ισχυρίζεται, όσον αφορά το άρθρο 22 της οδηγίας, ότι τα διατάγματα αυτά προβλέπουν ρητώς ότι τα πειράματα πρέπει να διεξάγονται σύμφωνα με την οδηγία 86/609, εφόσον το άρθρο 22 της οδηγίας δεν αφορά τον τρόπο διεξαγωγής των πειραμάτων. Τέλος, το διάταγμα της 1ης Φεβρουαρίου 1996 αφορά την καταχώριση των φαρμακευτικών προϋόντων και προορίζεται προδήλως για τη μεταφορά στην εσωτερική έννομη τάξη των οδηγιών που αφορούν τα προϋόντα αυτά.

12 Επομένως, όλα τα επιχειρήματα της Βελγικής Κυβερνήσεως είναι αβάσιμα.

Πρόταση

13 Επομένως, προτείνω στο Δικαστήριο:

«1) Να αναγνωρίσει ότι το Βασίλειο του Βελγίου, παραλείποντας να θεσπίσει εντός της ταχθείσας προθεσμίας όλα τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί προς την οδηγία 86/609/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 1986, για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την προστασία των ζώων που χρησιμοποιούνται για πειραματικούς και άλλους επιστημονικούς σκοπούς, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την Συνθήκη·

2) να καταδικάσει το Βασίλειο του Βελγίου στα δικαστικά έξοδα.»

(1) - ΕΕ L 358, σ. 1.

(2) - Βασιλικό διάταγμα που τροποποιεί το βασιλικό διάταγμα της 16ης Σεπτεμβρίου 1985 σχετικά με τις προδιαγραφές και τα πρωτόκολλα που εφαρμόζονται σε πειράματα φαρμάκων για ανθρώπους, και βασιλικό διάταγμα που τροποποιεί το διάταγμα της 12ης Μαρτίου 1985, σχετικά με τις προδιαγραφές και τα πρωτόκολλα που εφαρμόζονται σε πειράματα για κτηνιατρικά φάρμακα.

(3) - Βασιλικό διάταγμα που τροποποιεί το βασιλικό διάταγμα της 3ης Ιουλίου 1969 σχετικά με την καταχώριση των φαρμάκων.