ΠΡΟΤΆΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΫ ΕΙΣΑΓΓΕΛΈΑ

MELCHIOR WATHELET

της 26ης Νοεμβρίου 2015 ( 1 )

Υποθέσεις C‑613/13 P, C‑609/13 P, C‑625/13 P, C‑636/13 P και C‑644/13 P

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

κατά

Keramag Keramische Werke GmbH κ.λπ. (C‑613/13 P)

και

Duravit AG κ.λπ.

κατά

Ευρωπαϊκής Επιτροπής (C‑609/13 P)

και

Villeroy & Boch AG

κατά

Ευρωπαϊκής Επιτροπής (C‑625/13 P)

και

Roca Sanitario SA

κατά

Ευρωπαϊκής Επιτροπής (C‑636/13 P)

και

Villeroy & Boch SAS

κατά

Ευρωπαϊκής Επιτροπής (C‑644/13 P)

«Αιτήσεις αναιρέσεως — Συμπράξεις — Βελγική, γερμανική, γαλλική, ιταλική, ολλανδική και αυστριακή αγορά ειδών υγιεινής — Συντονισμός των τιμών πωλήσεως και ανταλλαγή ευαίσθητων εμπορικών πληροφοριών — Ανακολουθίες μεταξύ παραλλήλων αποφάσεων του Γενικού Δικαστηρίου — Πρόστιμο — Σοβαρότητα της παραβάσεως — Απαγόρευση των διακρίσεων»

2. Οι ως άνω αποφάσεις αφορούσαν την απόφαση της Επιτροπής C(2010) 4185 τελικό, της 23ης Ιουνίου 2010, σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 101 [ΣΛΕΕ] και του άρθρου 53 της Συμφωνίας [ΕΟΧ] ( 8 ) (υπόθεση COMP/39092 – Εγκαταστάσεις λουτρών, στο εξής: επίμαχη απόφαση).

3. Με την επίμαχη απόφαση, η Επιτροπή επέβαλε πρόστιμα συνολικού ύψους άνω των 622 εκατομμυρίων ευρώ σε 17 κατασκευαστές ειδών υγιεινής, λόγω της συμμετοχής τους σε ενιαία και διαρκή παράβαση του δικαίου του ανταγωνισμού στον τομέα ειδών υγιεινής. Κατά την Επιτροπή, οι επιχειρήσεις αυτές συμμετείχαν σε αντίθετες προς τους κανόνες του ανταγωνισμού συσκέψεις κατά τη διάρκεια διαφόρων χρονικών περιόδων μεταξύ της 16ης Οκτωβρίου 1992 και της 9ης Νοεμβρίου 2004, στις ακόλουθες χώρες: Γερμανία, Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Ιταλία και Κάτω Χώρες. Η Επιτροπή κατέληξε ότι ο συντονισμός των ετήσιων αυξήσεων των τιμών και άλλων στοιχείων τιμολογήσεως καθώς και η αποκάλυψη και η ανταλλαγή ευαίσθητων εμπορικών πληροφοριών, στις οποίες επιδίδονταν οι επιχειρήσεις αυτές, συνιστούσαν σύμπραξη. Τα προϊόντα που αφορούσε η παράβαση αυτή ήταν, κατά την Επιτροπή, τα είδη κρουνοποιίας, οι καταιονητήρες και τα εξαρτήματά τους, καθώς και τα κεραμικά είδη υγιεινής (στο εξής: τρεις υποκατηγορίες προϊόντων).

4. Οι διάφορες αποφάσεις του Γενικού Δικαστηρίου που αφορούν την επίμαχη απόφαση προκάλεσαν τουλάχιστον δεκατέσσερις αιτήσεις αναιρέσεως ενώπιον του Δικαστηρίου ( 9 ).

5. Σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του Δικαστηρίου και όπως αναφέρθηκε στο σημείο 1 ανωτέρω, οι παρούσες προτάσεις θα εστιάσουν σε δύο λόγους οι οποίοι βρίσκονται στο επίκεντρο των πέντε από τις εν λόγω δεκατέσσερις αιτήσεις αναιρέσεως. Με τους δύο αυτούς λόγους τίθενται ζητήματα σχετικά με αντιφατικές εκτιμήσεις που περιέχονται σε ορισμένες αποφάσεις του Γενικού Δικαστηρίου ( 10 ), αφενός, και με την ορθή άσκηση της πλήρους δικαιοδοσίας του Γενικού Δικαστηρίου ( 11 ), αφετέρου. Πάντως, οι προτάσεις αυτές θα μπορέσουν να διαφωτίσουν το Δικαστήριο και στο πλαίσιο των λοιπών αιτήσεων αναιρέσεως που εγείρουν ανάλογα προβλήματα.

I – Το ιστορικό των διαφορών και η επίμαχη απόφαση

6. Το ιστορικό των διαφορών εκτέθηκε στις σκέψεις 1 έως 26 της αποφάσεως Keramag, στις σκέψεις 1 έως 25 της αποφάσεως Duravit, στις σκέψεις 1 έως 19 της αποφάσεως Villeroy & Boch Austria και στις σκέψεις 1 έως 28 της αποφάσεως Roca Sanitario. Μπορεί να συνοψισθεί ως εξής.

7. Με την επίμαχη απόφαση, η Επιτροπή διαπίστωσε τη στοιχειοθέτηση παραβάσεως του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ στον τομέα των ειδών υγιεινής.

8. Στις 15 Ιουλίου 2004, η Masco Corp. και οι θυγατρικές της, μεταξύ των οποίων η Hansgrohe AG, η οποία κατασκευάζει είδη κρουνοποιίας, και η Hüppe GmbH, η οποία κατασκευάζει καταιονητήρες, ενημέρωσαν την Επιτροπή για την ύπαρξη συμφωνίας στον τομέα των ειδών υγιεινής και ζήτησαν να τύχουν πλήρους απαλλαγής από τα πρόστιμα ( 12 ) ή, ελλείψει απαλλαγής, μειώσεως του ποσού των προστίμων αυτών. Στις 2 Μαρτίου 2005, η Επιτροπή έλαβε απόφαση σχετικά με την υπό όρους απαλλαγή της Masco Corp. από την επιβολή προστίμου.

9. Στις 9 και 10 Νοεμβρίου 2004, η Επιτροπή πραγματοποίησε αιφνίδιους ελέγχους στις εγκαταστάσεις διαφόρων εταιριών και εθνικών επαγγελματικών ενώσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα των ειδών υγιεινής. Κατά το χρονικό διάστημα μεταξύ της 15ης Νοεμβρίου 2005 και της 16ης Μαΐου 2006 η Επιτροπή υπέβαλε αιτήσεις παροχής πληροφοριών σε σειρά εταιριών και ενώσεων δραστηριοποιούμενων στον τομέα των ειδών υγιεινής. Κατά το χρονικό διάστημα από τις 15 Νοεμβρίου 2004 έως τις 20 Ιανουαρίου 2006, ορισμένες επιχειρήσεις ζήτησαν να τύχουν πλήρους απαλλαγής από τα πρόστιμα ή μειώσεως του ποσού τους.

10. Στις 26 Μαρτίου 2007, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση αιτιάσεων (στο εξής: ανακοίνωση αιτιάσεων), η οποία κοινοποιήθηκε σε πλείονες επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων οι αναιρεσείουσες στις υπό κρίση αιτήσεις αναιρέσεως.

11. Από τις 12 έως τις 14 Νοεμβρίου 2007, πραγματοποιήθηκε ακρόαση, με τη συμμετοχή των αναιρεσειουσών.

12. Στις 9 Ιουλίου 2009, η Επιτροπή απέστειλε σε διάφορες εταιρίες, μεταξύ των οποίων και σε κάποιες από τις αναιρεσείουσες, έκθεση πραγματικών περιστατικών, εφιστώντας την προσοχή τους σε ορισμένα αποδεικτικά στοιχεία στα οποία σκόπευε να στηρίξει την τελική απόφαση που επρόκειτο να εκδώσει. Μεταξύ της 19ης Ιουνίου 2009 και της 8ης Μαρτίου 2010, η Επιτροπή απηύθυνε σε διάφορες εταιρίες αιτήσεις παροχής πρόσθετων πληροφοριών.

13. Στις 23 Ιουνίου 2010, η Επιτροπή εξέδωσε την επίμαχη απόφαση.

14. Προκειμένου να καθορίσει το ποσό του προστίμου που επιβλήθηκε σε κάθε επιχείρηση, η Επιτροπή στηρίχθηκε στις κατευθυντήριες γραμμές για τη μέθοδο υπολογισμού των προστίμων που επιβάλλονται κατ’ εφαρμογή του άρθρου 23, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του κανονισμού (ΕΚ) 1/2003 (ΕΕ 2006, C 210, σ. 2, στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές του 2006). Καθόρισε το βασικό ποσό του προστίμου διευκρινίζοντας ότι ο εν λόγω υπολογισμός στηριζόταν, για κάθε επιχείρηση, στις πωλήσεις της ανά κράτος μέλος, πολλαπλασιαζόμενες με τον αριθμό των ετών συμμετοχής στη διαπιστωθείσα παράβαση σε κάθε κράτος μέλος και για την οικεία υποκατηγορία προϊόντων, με συνέπεια να έχει ληφθεί υπόψη το ότι ορισμένες επιχειρήσεις ασκούσαν τις δραστηριότητές τους μόνο σε ορισμένα κράτη μέλη ή μόνο σε μία (ή δύο) από τις τρεις υποκατηγορίες προϊόντων.

Α – Το πρόστιμο των Keramag κ.λπ.

15. Όσον αφορά τη σοβαρότητα της παραβάσεως, η Επιτροπή καθόρισε σε 15 % τον σχετικό συντελεστή, λαμβάνοντας υπόψη τέσσερα κριτήρια, δηλαδή τον συνδυασμό των μεριδίων αγοράς, τη φύση, τη γεωγραφική έκταση και την υλοποίηση της παραβάσεως.

16. Εκτός από τον πολλαπλασιαστικό συντελεστή που εφαρμόζεται λόγω της διάρκειας της παραβάσεως, η Επιτροπή, προκειμένου να αποτρέψει τις επίμαχες επιχειρήσεις από τη συμμετοχή σε αθέμιτες πρακτικές όπως αυτές που αποτελούν το αντικείμενο της επίμαχης αποφάσεως, αποφάσισε να αυξήσει κατά 15 % το βασικό ποσό του προστίμου.

17. Αφού καθόρισε το βασικό ποσό του προστίμου, η Επιτροπή εξέτασε την ύπαρξη επιβαρυντικών ή ελαφρυντικών περιστάσεων ικανών να δικαιολογήσουν προσαρμογή του βασικού ποσού. Δεν δέχθηκε καμία επιβαρυντική ή ελαφρυντική περίσταση και, μετά την εφαρμογή του ανωτάτου ορίου του 10 %, καθόρισε σε 57 690 000 ευρώ το πρόστιμο που επιβλήθηκε στους Keramag Keramische Werke GmbH κ.λπ. (στο εξής: Κeramag κ.λπ.) (άρθρο 2, παράγραφος 7, της επίμαχης αποφάσεως).

Β – Το πρόστιμο των Duravit κ.λπ.

18. Όσον αφορά τη σοβαρότητα της παραβάσεως, η Επιτροπή καθόρισε τον συντελεστή στο 15 %, λαμβάνοντας υπόψη τέσσερα κριτήρια, δηλαδή τον συνδυασμό των μεριδίων αγοράς, τη φύση, τη γεωγραφική έκταση και την υλοποίηση της παραβάσεως. Εκτός του πολλαπλασιαστικού συντελεστή που στηρίζεται στη διάρκεια της παραβάσεως, η Επιτροπή αποφάσισε την αύξηση κατά 15 % του βασικού ποσού του προστίμου, προκειμένου να αποτρέψει τις επίμαχες επιχειρήσεις από τη συμμετοχή σε αθέμιτες πρακτικές όπως αυτές που αποτελούν το αντικείμενο της επίμαχης αποφάσεως.

19. Αφού καθόρισε το βασικό ποσό, η Επιτροπή δεν δέχθηκε καμία επιβαρυντική ή ελαφρυντική περίσταση και, μετά την εφαρμογή του ανωτάτου ορίου του 10 %, καθόρισε σε 29266325 ευρώ το πρόστιμο που επιβλήθηκε στις Duravit κ.λπ. (άρθρο 2 της επίμαχης αποφάσεως).

Γ – Τα πρόστιμα των Villeroy & Boch AG και Villeroy & Boch France

20. Στο άρθρο 1, παράγραφος 1, της επίμαχης αποφάσεως, η Επιτροπή επέβαλε κυρώσεις στη Villeroy & Boch AG για τη συμμετοχή της σε ενιαία παράβαση από τις 28 Σεπτεμβρίου 1994 έως τις 9 Νοεμβρίου 2004 και στις θυγατρικές της Villeroy & Boch Austria GmbH (στο εξής: Villeroy & Boch Austria), Villeroy & Boch Belgium και Villeroy et Boch SAS (στο εξής: Villeroy & Boch France) για τη συμμετοχή τους στην ίδια παράβαση σε χρονικά διαστήματα από τις 12 Οκτωβρίου 1994 έως, το νωρίτερο, τις 9 Νοεμβρίου 2004.

21. Στο άρθρο 2, παράγραφος 8, της επίμαχης αποφάσεως, η Επιτροπή επέβαλε πρόστιμα, πρώτον, στη Villeroy & Boch, ύψους 54436347 ευρώ, δεύτερον, αλληλεγγύως στη Villeroy & Boch και στη Villeroy & Boch Austria, ύψους 6083604 ευρώ, τρίτον, αλληλεγγύως στη Villeroy & Boch και στη Villeroy & Boch Belgium, ύψους 2942608 ευρώ, και, τέταρτον, αλληλεγγύως στη Villeroy & Boch και στη Villeroy & Boch France, ύψους 8068441 ευρώ. Το συνολικό ύψος των προστίμων που επιβλήθηκαν στη Villeroy & Boch AG και στις θυγατρικές της ανερχόταν, επομένως, σε 71531000 ευρώ.

Δ – Το πρόστιμο της Roca Sanitario

22. Η Επιτροπή διαπίστωσε, στο άρθρο 1, παράγραφος 3, της επίμαχης αποφάσεως, ότι η Roca Sanitario και οι δύο θυγατρικές της παρέβησαν το άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ συμμετέχοντας, στη Γαλλία και στην Αυστρία, σε διαρκή συμφωνία ή σε εναρμονισμένες πρακτικές στον τομέα των ειδών υγιεινής.

23. Δυνάμει του άρθρου 2, παράγραφος 4, της επίμαχης αποφάσεως, η Επιτροπή επέβαλε στη Roca Sanitario πρόστιμο 17700000 ευρώ αλληλεγγύως με τη Laufen Austria και πρόστιμο 6700000 ευρώ αλληλεγγύως με τη Roca France. Επέβαλε, επιπλέον, στη Laufen Austria, ατομικώς, πρόστιμο 14300000 ευρώ, λόγω της συμμετοχής της στην παράβαση κατά το χρονικό διάστημα που προηγήθηκε της αγοράς του ομίλου Laufen από τη Roca Sanitario.

II – Η ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου διαδικασία και οι αναιρεσιβαλλόμενες αποφάσεις

Α – Keramag κ.λπ.

24. Στις 8 Σεπτεμβρίου 2010, οι Keramag κ.λπ. άσκησαν προσφυγή με αντικείμενο την ακύρωση της επίμαχης αποφάσεως (υποθέσεις T‑379/10 και T‑381/10). Στην υπόθεση T‑379/10 προβλήθηκαν επτά λόγοι ακυρώσεως και στην υπόθεση T‑381/10 προβλήθηκαν εννέα λόγοι ακυρώσεως.

25. Το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την πλειονότητα των λόγων, αλλά δέχθηκε το πρώτο και το τρίτο σκέλος του τρίτου λόγου ακυρώσεως των Keramag κ.λπ. στην υπόθεση T‑381/10 ( 13 ). Εκτιμώντας ότι η Επιτροπή εσφαλμένως θεώρησε, αφενός, ότι οι εταιρίες Allia SAS και Produits Céramiques de Touraine SA (PCT) είχαν μετάσχει στην παράβαση και, αφετέρου, ότι η εταιρία Pozzi Ginori είχε μετάσχει μεταξύ της 10ης Μαρτίου 1996 και της 14ης Σεπτεμβρίου 2001 ενώ η συμμετοχή της είχε αποδειχθεί επαρκώς κατά νόμον μόνο μεταξύ της 14ης Μαΐου 1996 και της 9ης Μαρτίου 2001, το Γενικό Δικαστήριο ακύρωσε το οικείο τμήμα του άρθρου 1, παράγραφος 1, σημείο 6, της επίμαχης αποφάσεως.

26. Όσον αφορά τη μείωση των προστίμων, το Γενικό Δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τρίτος λόγος ακυρώσεως που προέβαλαν οι Keramag κ.λπ. έγινε εν μέρει δεκτός, ακύρωσε το άρθρο 2, παράγραφος 7, της επίμαχης αποφάσεως, «καθόσον το τελικό ποσό του επιβληθέντος προστίμου […] υπερβαίνει το ύψος των 50580701 ευρώ» (σημείο 2 του διατακτικού), πράγμα που ισοδυναμεί με μείωση κατά 7109299 ευρώ.

Β – Duravit κ.λπ.

27. Στις 2 Σεπτεμβρίου 2010, οι Duravit κ.λπ. άσκησαν προσφυγή με αντικείμενο την ακύρωση της επίμαχης αποφάσεως, προβάλλοντας εννέα λόγους ακυρώσεως. Οι έξι πρώτοι λόγοι αφορούσαν την ακύρωση της επίμαχης αποφάσεως και αντλήθηκαν, αντιστοίχως, ο πρώτος από παράβαση των επιταγών όσον αφορά την απόδειξη παραβάσεως του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, ο δεύτερος, αφενός, από προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας των Duravit κ.λπ. και, αφετέρου, από πλάνη εκτιμήσεως ως προς τη φερόμενη συμμετοχή των Duravit κ.λπ. σε σύμπραξη πολυπροϊόντων στον τομέα των ειδών υγιεινής, ο τρίτος, από πλάνη εκτιμήσεως ως προς τη φερόμενη συμμετοχή των Duravit κ.λπ. σε παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού στον τομέα των κεραμικών ειδών στη Γερμανία, ο τέταρτος, από πλάνη εκτιμήσεως ως προς τη φερόμενη συμμετοχή των Duravit κ.λπ. σε συνεννόηση για τις τιμές στο Βέλγιο και τη Γαλλία, ο πέμπτος, από πλάνη εκτιμήσεως ως προς τον χαρακτηρισμό των επίμαχων πρακτικών ως ενιαίας και διαρκούς παραβάσεως, και ο έκτος από προσβολή του δικαιώματος προηγούμενης ακροάσεως λόγω της διάρκειας της διοικητικής διαδικασίας μεταξύ της ακροάσεως των Duravit κ.λπ. και της εκδόσεως της επίμαχης αποφάσεως.

28. Με τον έβδομο λόγο προβλήθηκαν δύο ενστάσεις παρανομίας, αφενός, των διατάξεων του άρθρου 23, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού (ΕΚ) 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης (ΕΕ 2003, L 1, σ. 1), και, αφετέρου, των κατευθυντηρίων γραμμών του 2006.

29. Ο όγδοος και ο ένατος λόγος ακυρώσεως αποσκοπούσαν στη μείωση του ποσού του προστίμου και αντλήθηκαν, αντιστοίχως, ο όγδοος από μη συνεκτίμηση, για την επιμέτρηση του βασικού ποσού του προστίμου, της περιορισμένης σοβαρότητας της συμμετοχής τους σε σχέση με τη συμμετοχή των άλλων μετεχόντων στη διαπιστωθείσα παράβαση και, ο ένατος, από τον δυσανάλογο χαρακτήρα του τελικού ποσού του προστίμου που τους επιβλήθηκε, κατόπιν της εφαρμογής του ορίου του 10 %.

30. Το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στη σκέψη 339 της αποφάσεως Duravit, ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε πλάνη εκτιμήσεως καθόσον κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι Duravit κ.λπ. είχαν μετάσχει στη διαπιστωθείσα παράβαση στην Ιταλία, στην Αυστρία και στις Κάτω Χώρες. Κατά συνέπεια, στις σκέψεις 352 έως 357 της αποφάσεώς του, το Γενικό Δικαστήριο δέχθηκε εν μέρει το αίτημα με αντικείμενο, κυρίως, τη μερική ακύρωση της επίμαχης αποφάσεως.

31. Όσον αφορά το επικουρικώς υποβληθέν αίτημα με αντικείμενο τη μείωση του προστίμου που επιβλήθηκε στις Duravit κ.λπ., το Γενικό Δικαστήριο, πρώτον, απέρριψε ως αβάσιμους, στις σκέψεις 376 και 384 της αποφάσεως αυτής, τους ισχυρισμούς των Duravit κ.λπ. ότι η μέθοδος υπολογισμού του βασικού ποσού του προστίμου δεν ήταν σύμφωνη με τις αρχές της ίσης μεταχειρίσεως και του προσωποπαγούς χαρακτήρα των ποινών και ότι το τελικό ποσό του προστίμου που τους επιβλήθηκε ήταν δυσανάλογο και αντίθετο προς την αρχή της ισότητας.

32. Δεύτερον, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στις σκέψεις 385 και 386 της αποφάσεως Duravit, ότι δεν υπήρχε λόγος να μειώσει, βάσει της πλήρους δικαιοδοσίας που διαθέτει, το ποσό του προστίμου των 29266325 ευρώ που επιβλήθηκε στους Duravit κ.λπ. και ότι το ποσόν αυτό συνιστούσε πρόσφορη κύρωση, λαμβανομένης υπόψη της διάρκειας και της σοβαρότητας της επίμαχης παραβάσεως.

Γ – Villeroy & Boch AG

33. Στις 8 Σεπτεμβρίου 2010, η Villeroy & Boch AG άσκησε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προσφυγή με αντικείμενο την ακύρωση της επίμαχης αποφάσεως καθόσον την αφορά ή, επικουρικώς, τη μείωση του ποσού των προστίμων που της επιβλήθηκαν (υπόθεση T‑374/10).

34. Η Villeroy & Boch AG υποστήριξε ότι κακώς η Επιτροπή χαρακτήρισε τη διαπιστωθείσα παράβαση ως ενιαία, σύνθετη και διαρκή παράβαση και ότι, επικουρικώς, με τον τρόπο αυτό παρέβη την υποχρέωση αιτιολογήσεως, καθόσον δεν οριοθέτησε κατά τρόπο αρκούντως ακριβή τις επίμαχες αγορές. Η Villeroy & Boch AG υποστήριξε επίσης ότι, όσον αφορά τις τρεις υποκατηγορίες προϊόντων, δεν διέπραξε καμία παράβαση στη Γερμανία.

35. H Villeroy & Boch AG υποστήριξε επίσης ότι η ευθύνη της αντίθετης προς τον ανταγωνισμό συμπεριφοράς της Ucosan BV, μιας από τις θυγατρικές της, δεν μπορούσε να της καταλογιστεί, εφόσον αυτή είχε ενεργήσει αυτόνομα στην αγορά. Συναφώς, παρατήρησε ότι στον διαχειριστή-ιδρυτή της Ucosan BV ανατέθηκε με σύμβαση η τελική ευθύνη των ενεργειών και ότι αυτός ήταν ο μόνος υπεύθυνος για την εμπορική προώθηση και την πώληση των προϊόντων.

36. Κατά τη Villeroy & Boch AG, η Επιτροπή κακώς θεώρησε ότι είχε συμμετάσχει σε σύμπραξη στην αυστριακή αγορά. Πράγματι, με την ιδιότητα της μητρικής εταιρίας, δεν μπορούσε να θεωρηθεί ως υπεύθυνη της παραβάσεως που διέπραξε η Villeroy & Boch Austria, εφόσον η νομολογία των δικαστηρίων της Ένωσης σχετικά με τον καταλογισμό σε μητρική εταιρία της αντίθετης προς τον ανταγωνισμό συμπεριφοράς θυγατρικής ανήκουσας εξ ολοκλήρου στη μητρική είναι αντίθετη ιδίως προς την αρχή nullum crimen nulla poena sine lege και προς το τεκμήριο αθωότητας. Εξάλλου, η Villeroy & Boch AG επικαλέστηκε την έλλειψη αποδείξεων τελέσεως παραβάσεως στην Αυστρία.

37. Τέλος, η Villeroy & Boch AG αμφισβήτησε τη στοιχειοθέτηση παραβάσεως στη Γαλλία, στο Βέλγιο και στην Ιταλία, καθώς και τον αλληλέγγυο χαρακτήρα των προστίμων.

38. Κατά το Γενικό Δικαστήριο, η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι η Villeroy & Boch AG είχε μετάσχει στην εν λόγω ενιαία παράβαση πριν από τις 12 Οκτωβρίου 1994 (βλ. σκέψη 321 της αποφάσεως Villeroy & Boch Austria). Πάντως, η μερική ακύρωση του άρθρου 1, παράγραφος 1, της επίμαχης αποφάσεως που απορρέει από τη διαπίστωση αυτή παρέμεινε χωρίς συνέπειες για τον υπολογισμό του ποσού του προστίμου που επιβλήθηκε στη Villeroy & Boch AG, στο άρθρο 2, παράγραφος 8, της εν λόγω αποφάσεως. Πράγματι, κατά το Γενικό Δικαστήριο, η Επιτροπή δεν έλαβε, εν πάση περιπτώσει, υπόψη, για τον υπολογισμό του προστίμου, τη συμμετοχή της Villeroy & Boch AG σε παράβαση παρά μόνον από τις 12 Οκτωβρίου 1994.

Δ – Villeroy & Boch France

39. Στις 8 Σεπτεμβρίου 2010, η Villeroy & Boch France άσκησε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προσφυγή με αντικείμενο την ακύρωση της επίμαχης αποφάσεως στο μέτρο που την αφορά, ή, επικουρικώς, τη μείωση του ποσού των προστίμων που της επιβλήθηκαν (υπόθεση T‑382/10). Το Γενικό Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή ακυρώσεως της Villeroy & Boch France στο σύνολό της.

Ε – Roca Sanitario

40. Στις 8 Σεπτεμβρίου 2010, η Roca Sanitario άσκησε ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου προσφυγή με αντικείμενο την ακύρωση της επίμαχης αποφάσεως στο μέτρο που την αφορά, ή, επικουρικώς, τη μείωση του ποσού των προστίμων που της επιβλήθηκαν.

41. Προς στήριξη των αιτημάτων μερικής ακυρώσεως της αποφάσεως αυτής, η Roca Sanitario προέβαλε, κατ’ ουσίαν, έξι λόγους ακυρώσεως. Ο πρώτος, ο δεύτερος και ο πέμπτος λόγος αφορούσαν τον καταλογισμό στη Roca Sanitario της ευθύνης για τις αντίθετες προς τον ανταγωνισμό συμπεριφορές που προσάπτονται στις θυγατρικές της. Ειδικότερα, ο πέμπτος λόγος αφορούσε τον καθορισμό της χρονικής περιόδου κατά την οποία η Roca Sanitario θα μπορούσε να θεωρηθεί υπεύθυνη για τις ενέργειες της Laufen Austria. Ο τρίτος λόγος αντλήθηκε από προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας. Ο τέταρτος λόγος αφορούσε τον υπολογισμό του ποσού του προστίμου που επιβλήθηκε αλληλεγγύως στη Roca Sanitario και στη Laufen Austria. Ο έκτος λόγος ακυρώσεως αντλήθηκε από παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως κατά την επιμέτρηση του βασικού ποσού των προστίμων.

42. Επιπλέον, η Roca Sanitario προέβαλε δύο επιχειρήματα προς στήριξη των επικουρικών αιτημάτων της περί μειώσεως του ποσού των προστίμων. Το πρώτο επιχείρημα αντλήθηκε από την περιορισμένη σοβαρότητα της παραβάσεως για την οποία της καταλογίσθηκε η ευθύνη σε σχέση με τη σοβαρότητα της παραβάσεως που διέπραξαν άλλοι μετέχοντες στη σύμπραξη. Με το δεύτερο επιχείρημα, η Roca Sanitario ζήτησε από το Γενικό Δικαστήριο να εφαρμόσει και προς όφελός της κάθε ενδεχόμενη μείωση του ποσού του προστίμου οιασδήποτε εκ των θυγατρικών της στο πλαίσιο των παραλλήλων προσφυγών που αυτές άσκησαν.

43. Το Γενικό Δικαστήριο, αφού, με την απόφασή του επί της προσφυγής της Roca France, μείωσε το ποσό του προστίμου που επιβλήθηκε αλληλεγγύως στην εταιρία αυτή και στη Roca Sanitario λόγω σφάλματος της Επιτροπής κατά την εκτίμηση των στοιχείων που προσκόμισε η Roca France στο πλαίσιο της αιτήσεως επιεικούς μεταχειρίσεως που υπέβαλε, δέχθηκε το δεύτερο επιχείρημα της Roca Sanitario προς στήριξη των επικουρικών αιτημάτων της. Συνεπώς, το Γενικό Δικαστήριο μείωσε το ποσό του προστίμου που επιβλήθηκε στη Roca Sanitario αλληλεγγύως με τη Roca France κατά 6 %, δηλαδή κατά 402000 ευρώ. Κατά τα λοιπά, απέρριψε την προσφυγή.

III – Επί των αιτήσεων αναιρέσεως

44. Όλοι οι διάδικοι αγόρευσαν κατά τη συνεδρίαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2015.

Α – Υπόθεση Επιτροπή κατά Keramag Keramische Werke κ.λπ.

1. Επί της αιτήσεως αναιρέσεως: το δεύτερο, το τρίτο και το πέμπτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως και μόνο

α) Το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως (το Γενικό Δικαστήριο δεν εξέτασε την αίτηση επιεικούς μεταχειρίσεως της Roca France)

i) Σύντομη περίληψη των επιχειρημάτων των διαδίκων

45. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο, αφού εσφαλμένως διαπίστωσε ότι η δήλωση στην οποία προέβη η American Standard Inc. (στο εξής: Ideal Standard) στο πλαίσιο της αιτήσεως που υπέβαλε δυνάμει της ανακοινώσεως του 2002 περί συνεργασίας έπρεπε να επιβεβαιώνεται και με άλλο αποδεικτικό στοιχείο, κακώς απέσχε από την εξέταση της δηλώσεως της Roca France που συνόδευε την αίτησή της περί επιεικούς μεταχειρίσεως και –ενώ την εξέτασε σε άλλες αποφάσεις που εξέδωσε την ίδια ημέρα, με τους ίδιους δικαστές και σε σχέση με την ίδια σύμπραξη– δεν της αναγνώρισε, χωρίς αιτιολογία, καμία αποδεικτική αξία προς επιβεβαίωση της δηλώσεως της Ideal Standard, τούτο δε μέσω απλής παραπομπής στο χωρίο της επίμαχης αποφάσεως που συνοψίζει την απάντηση της Roca France στην ανακοίνωση αιτιάσεων.

46. Αντιθέτως, οι Keramag κ.λπ. υποστηρίζουν, εν γένει, ότι: i) η Επιτροπή παρερμηνεύει τη φύση του δικαστικού ελέγχου, καθόσον θεωρεί ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορεί να καταλήγει σε διαφορετικά συμπεράσματα στο πλαίσιο διαφορετικών υποθέσεων, στο μέτρο που τα επιχειρήματα που προβάλλονται και τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίζονται είναι διαφορετικά· ii) αναφέρεται σε απαράδεκτα αποδεικτικά στοιχεία τα οποία δεν περιελήφθησαν στον φάκελο της υποθέσεώς τους και τα οποία, κατά συνέπεια, δεν μπορούν να προβληθούν εναντίον τους· iii) η Επιτροπή παραμορφώνει τα αποδεικτικά στοιχεία του φακέλου, καθόσον υποστηρίζει ότι οι αποφάσεις στις παράλληλες υποθέσεις αφορούν τα ίδια αποδεικτικά στοιχεία, ενώ τα στοιχεία που επικαλείται η Επιτροπή δεν αποτελούσαν τμήμα του φακέλου στην επίμαχη υπόθεση· και iv) καθόσον ζητεί από το Δικαστήριο να αναιρέσει την απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου επί τη βάσει των αποδεικτικών στοιχείων που προσκομίσθηκαν στο πλαίσιο άλλων υποθέσεων, η Επιτροπή ζητεί, στην πραγματικότητα, από το Δικαστήριο να πράξει κατά τρόπο που προσβάλλει τα δικαιώματα άμυνας των Keramag κ.λπ.

47. Στη συνέχεια, όσον αφορά ειδικά το δεύτερο σκέλος, οι Keramag κ.λπ. υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορούσε να εξετάσει τη δήλωση στην οποία προέβη η Roca France στο πλαίσιο της διαδικασίας επιεικούς μεταχειρίσεως, διότι η Επιτροπή δεν περιέλαβε το έγγραφο αυτό στον φάκελο. Όσον αφορά την απάντηση της Roca France στην ανακοίνωση αιτιάσεων, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπέπεσε σε πλάνη, καθόσον στηρίχθηκε στα κρίσιμα χωρία της επίμαχης αποφάσεως. Τέλος, δεν υπάρχει εν προκειμένω παραμόρφωση των αποδεικτικών στοιχείων, εφόσον πρόκειται για διαφορετικά στοιχεία, τα οποία εξετάσθηκαν κατά διαφορετικό τρόπο, στο πλαίσιο διαφορετικών υποθέσεων.

ii) Εκτίμηση

48. Εκ προοιμίου επισημαίνω, όπως η Επιτροπή, μια θεμελιώδη αντίφαση μεταξύ της αποφάσεως Keramag, αφενός, και τριών άλλων αποφάσεων που εκδόθηκαν κατά της ίδιας πράξεως, την ίδια ημέρα και από τους ίδιους δικαστές, σε σχέση με τα ίδια πραγματικά περιστατικά και τα ίδια αποδεικτικά στοιχεία.

49. Ενώ στην απόφαση Keramag το Γενικό Δικαστήριο απέσχε από την εξέταση της δηλώσεως της Roca France που συνόδευε την αίτησή της για επιεική μεταχείριση και, κατά συνέπεια, δεν της αναγνώρισε καμία αποδεικτική αξία προς επιβεβαίωση της δηλώσεως της Ideal Standard, έκρινε διαφορετικά επί του ζητήματος αυτού στις αποφάσεις Villeroy & Boch Austria, Duravit και Roca: — πράγματι, στην απόφαση Villeroy & Boch Austria, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι οι συνιστώσες παράβαση των κανόνων περί ανταγωνισμού συζητήσεις κατά τη σύσκεψη της Association française des industries de céramique sanitaire (στο εξής: AFICS) της 25ης Φεβρουαρίου 2004 απεδείχθησαν επαρκώς κατά νόμον. Στηρίχθηκε συναφώς στις δύο αλληλεπιβεβαιούμενες αιτήσεις επιεικούς μεταχειρίσεως που υπέβαλαν η Ideal Standard και η Roca France και εφήρμοσε τη νομολογία του κατά την οποία μια αίτηση επιεικούς μεταχειρίσεως μπορεί να επιβεβαιωθεί μέσω άλλης αιτήσεως επιεικούς μεταχειρίσεως ( 14 ), — στην απόφαση Duravit, το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα, και — στην απόφαση Roca, το Γενικό Δικαστήριο μείωσε το πρόστιμο κατά 6 % υπέρ της Roca France, επειδή προσκόμισε στοιχεία με σημαντική προστιθέμενη αξία καταδεικνύοντας ότι κατά τη σύσκεψη της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004 διεξήχθησαν αντίθετες προς τους κανόνες του ανταγωνισμού συζητήσεις, πράγμα που αποτελεί δηλαδή την ίδια συνιστώσα της παραβάσεως με αυτή που αποτελεί αντικείμενο της υπό κρίση αναιρέσεως ( 15 ).

50. Θα προβώ εν συνεχεία στην ανάλυση των δύο επιχειρημάτων της Επιτροπής.

– Πρώτο επιχείρημα: η παράλειψη του Γενικού Δικαστηρίου να λάβει υπόψη τη δήλωση της Roca France που συνοδεύει την αίτησή της περί επιεικούς συμπεριφοράς

Υπόμνηση της νομολογίας

51. Στο πλαίσιο αυτό, προσήκει να υπομνησθεί ότι ο αναιρεσείων μπορεί να υποστηρίξει, στο πλαίσιο της αναιρετικής δίκης, ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν τήρησε τους κανόνες δικαίου και τις γενικές αρχές σχετικά με το βάρος αποδείξεως ή τους δικονομικούς κανόνες στον τομέα της αποδείξεως ( 16 ).

52. Στη συνέχεια, η απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου πρέπει να είναι αρκούντως αιτιολογημένη για να παρασχεθεί στο Δικαστήριο η δυνατότητα επανεξετάσεώς της ( 17 ).

53. Επιπλέον, «[τ]ο ζήτημα αν είναι αντιφατική ή ανεπαρκής η αιτιολογία μιας αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου είναι νομικό ζήτημα το οποίο, ως τέτοιο, μπορεί να τεθεί στο πλαίσιο αιτήσεως αναιρέσεως» ( 18 ).

54. Θεωρείται επίσης ως παραδεκτώς προβαλλόμενος στο στάδιο της αιτήσεως αναιρέσεως ο λόγος που αντλείται από ελλιπή εξέταση των πραγματικών περιστατικών ( 19 ) και συνιστά επίσης νομικό ζήτημα το αν υπήρξε εσφαλμένη ερμηνεία της προσβαλλομένης πράξεως από το Γενικό Δικαστήριο, το οποίο εντόπισε σ’ αυτή στοιχείο που δεν υπάρχει ή την παραθέτει ανακριβώς. Στην περίπτωση αυτή, γίνεται δεκτό ότι το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο καθόσον υποκατέστησε τη δική του αιτιολογία σε αυτή της εν λόγω πράξεως ( 20 ).

55. Για παράδειγμα, στην απόφαση Aalborg Portland κ.λπ. κατά Επιτροπής (C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P και C‑219/00 P, EU:C:2004:6, σκέψεις 381 έως 385), το Δικαστήριο έκρινε ότι «[τ]ο [Γενικό Δικαστήριο] εξαίρεσε από τον υπολογισμό των προστίμων που επέβαλε στη Ciments français τον κύκλο εργασιών της ισπανικής και της ελληνικής θυγατρικής της εταιρίας αυτής, διότι αποδείχθηκε ότι η εν λόγω εταιρία δεν είχε ακόμα τον έλεγχό τους όταν κατέστη ένοχη των συμπεριφορών που στοιχειοθετούν την παράβαση. Εξάλλου, το [Γενικό Δικαστήριο] δέχθηκε ότι, το 1990, η Ciments français είχε θέσει τέρμα στις επίδικες συμπεριφορές. […] Πάντως, από την ίδια την απόφαση Ciment συνάγεται ότι η Ciments français είχε αποκτήσει τον έλεγχο της CCB κατά τη διάρκεια του έτους 1990, δηλαδή το ίδιο έτος με αυτό κατά το οποίο απέκτησε τον έλεγχο των ισπανικών θυγατρικών και της ελληνικής θυγατρικής της. Επομένως, […] το [Γενικό Δικαστήριο] υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη η οποία μπορούσε να εντοπιστεί με την ανάγνωση ενός κειμένου όπως η απόφαση Τσιμέντο, η οποία προφανώς, ήδη από την αρχή, αποτελούσε το επίκεντρο της διαφοράς» (η υπογράμμιση δική μου).

56. Επιπλέον, στην απόφαση PKK και KNK κατά Συμβουλίου (C‑229/05 P, EU:C:2007:32, σκέψεις 37 έως 54), το Δικαστήριο έκρινε ότι, «[κ]ατά συνέπεια, η διαπίστωση ότι, “σύμφωνα με τη μαρτυρία του [Osman] Ocalan, η οποία παρατίθεται ως παράρτημα της προσφυγής, το συνέδριο του PKK [αποφάσισε] τη διάλυσή του”, η οποία περιλαμβάνεται στη σκέψη 35 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, είναι ανακριβής και αντιφάσκει προς τη δήλωση του Osman Ocalan στην οποία παραπέμπει. […] Ομοίως, η εκτίμηση που περιλαμβάνεται στη σκέψη 37 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως και κατά την οποία, “πόρρω [απέχοντας από την απόδειξη] της ικανότητας δικαίου του [Osman] Ocalan να εκπροσωπεί το PKK, τα προσφεύγοντα ισχυρίζονται αντιθέτως ότι τούτο δεν υφίσταται πλέον”δεν συνάδει με τα αποδεικτικά στοιχεία που είχε στη διάθεσή του το [Γενικό Δικαστήριο]. […] Οι διαπιστώσεις ως προς τα πραγματικά περιστατικά, οι οποίες περιλαμβάνονται στις σκέψεις 35 και 37 της αναιρεσιβαλλομένης διατάξεως, είναι, επομένως, ανακριβείς και συνιστούν παραμόρφωση του περιεχομένου των αποδεικτικών στοιχείων που είχε στη διάθεσή του το [Γενικό Δικαστήριο]. Επομένως, ο τέταρτος λόγος αναιρέσεως είναι βάσιμος» (η υπογράμμιση δική μου).

57. Ομοίως, στην απόφαση Industrias Químicas del Vallés κατά Επιτροπής (C‑326/05 P, EU:C:2007:443, σκέψεις 60 έως 69), το Δικαστήριο κατέληξε ότι «επιβάλλεται η διαπίστωση ότι τα ουσιαστικά συμπεράσματα ως προς τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία περιέχονται στις σκέψεις 94 και 104 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως και σύμφωνα με τα οποία η Επιτροπή ουδόλως μετέβαλε τη στάση της επί της αναγκαιότητας καταρτίσεως “πλήρους φακέλου” από την αναιρεσείουσα προς υποστήριξη της αιτήσεώς της για καταχώρηση του metalaxyl, είναι ανακριβή και συνιστούν παραμόρφωση του περιεχομένου των αποδεικτικών στοιχείων που υποβλήθηκαν στο [Γενικό Δικαστήριο]».

58. Τέλος, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας J. Mischo ( 21 ), «[κ]ατά πάγια νομολογία, δεν μπορεί, κατ’ αρχήν, να τεθεί υπό αμφισβήτηση στο πλαίσιο αιτήσεως αναιρέσεως μια διαπίστωση του [Γενικού Δικαστηρίου] περί τα πραγματικά περιστατικά. Η αρχή αυτή επιδέχεται όμως εξαίρεση, στην περίπτωση που η διαπίστωση αυτή πάσχει πρόδηλο σφάλμα εκτιμήσεως. Τούτο ισχύει ιδίως οσάκις η διαπίστωση του [Γενικού Δικαστηρίου] περί τα πραγματικά περιστατικά αντικρούεται από τη δικογραφία» (η υπογράμμιση δική μου). Ανάλυση

59. Φρονώ ότι είναι σημαντικό να αρχίσω την ανάλυση με την πλήρη παράθεση των σκέψεων 112 έως 121 της αποφάσεως Keramag, στο μέτρο που οι σκέψεις αυτές περιέχουν τις διαπιστώσεις του Γενικού Δικαστηρίου σχετικά με την παράβαση που διεπράχθη στους κόλπους της AFICS. «112 Επιβάλλεται να τονισθεί συναφώς ότι από τον πίνακα D που περιλαμβάνεται στην αιτιολογική σκέψη 1223 της [επίμαχης] αποφάσεως προκύπτει ότι η Επιτροπή θεώρησε ότι υπήρξε πραγματική συμμετοχή της PCT και της Allia στην παράβαση που διαπιστώθηκε στη γαλλική αγορά διάρκειας οκτώ μηνών, που αντιστοιχούν στο χρονικό διάστημα από τις 25 Φεβρουαρίου έως τις 9 Νοεμβρίου 2004, επί τη βάσει της παρουσίας τους στη σύσκεψη της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004. 113 Εξάλλου, από τις αιτιολογικές σκέψεις 556 και 590 της [επίμαχης] αποφάσεως προκύπτει ότι το συμπέρασμα της Επιτροπής ότι, κατά τη διάρκεια της συσκέψεως της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004, οι κατασκευαστές κεραμικών ειδών συντόνισαν τις κατώτατες τιμές τους για τα προϊόντα χαμηλής ποιότητας στηρίζεται σε τέσσερα αποδεικτικά στοιχεία, δηλαδή, πρώτον, στην απάντηση της Duravit στην ανακοίνωση αιτιάσεων (αιτιολογική σκέψη 584 της [επίμαχης] αποφάσεως), δεύτερον, στην αίτηση της Ideal Standard δυνάμει της ανακοινώσεως του 2002 περί συνεργασίας (αιτιολογική σκέψη 583 της [επίμαχης] αποφάσεως), τρίτον, σε πίνακα που προσκόμισε η εταιρία αυτή ως παράρτημα της αιτήσεως που υπέβαλε δυνάμει της ανακοινώσεως του 2002 περί συνεργασίας (αιτιολογική σκέψη 588 της [επίμαχης] αποφάσεως) και, τέταρτον, στην αίτηση της Roca [France] δυνάμει της ανακοινώσεως του 2002 περί συνεργασίας (αιτιολογική σκέψη 556 της [επίμαχης] αποφάσεως). 114 Υπό το πρίσμα της νομολογίας που παρατέθηκε στις σκέψεις 95 έως 108 ανωτέρω πρέπει να εξετασθούν διαδοχικά τα εν λόγω διαφορετικά αποδεικτικά στοιχεία προκειμένου να εξακριβωθεί ιδίως η αποδεικτική αξία τους. 115 Πρώτον, όσον αφορά τη δήλωση στην οποία προέβη η Duravit στην απάντησή της στην ανακοίνωση αιτιάσεων, που επιβεβαιώνει ότι κατά τη σύσκεψη της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004 διεξήχθησαν συζητήσεις όσον αφορά τις κατώτατες τιμές, πρέπει να τονισθεί ότι, όπως επιβεβαίωσε η Επιτροπή απαντώντας σε ερώτηση που έθεσε το Γενικό Δικαστήριο κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η δήλωση αυτή δεν κοινοποιήθηκε στις προσφεύγουσες κατά τη διοικητική διαδικασία. Άλλωστε, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι δεν έγινε μνεία της δηλώσεως αυτής στο έγγραφο της εκθέσεως των πραγματικών περιστατικών της 9ης Ιουνίου 2009 που απεστάλη στις προσφεύγουσες. 116 Κατά τη νομολογία, εφόσον ένα έγγραφο δεν έχει κοινοποιηθεί στην οικεία επιχείρηση ενώ η Επιτροπή έχει αντλήσει συμπεράσματα από αυτό, τα στοιχεία που περιέχει το εν λόγω έγγραφο δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο της διαδικασίας (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση […] AKZO κατά Επιτροπής, C‑62/86, [EU:C:1991:286], σκέψη 21]). Επομένως, το έγγραφο αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ισχυρό αποδεικτικό μέσο καθόσον αφορά την εν λόγω επιχείρηση (βλ., υπό την έννοια αυτή, απόφαση […] AEG-Telefunken κατά Επιτροπής, 107/82, [EU:C:1983:293], σκέψη 27]). Επομένως, η δήλωση των Duravit [κ.λπ.] δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αποδεικτικό μέσο δυνάμενο να αντιταχθεί στις προσφεύγουσες. 117 Δεύτερον, όσον αφορά τις δηλώσεις της Ideal Standard στο πλαίσιο της αιτήσεως που υπέβαλε δυνάμει της ανακοινώσεως του 2002 περί συνεργασίας, επιβάλλεται να υπομνησθεί ότι, κατά την παρατεθείσα στη σκέψη 105 ανωτέρω νομολογία, η δήλωση μιας επιχειρήσεως κατηγορουμένης ότι μετέσχε σε σύμπραξη, της οποίας η ακρίβεια αμφισβητείται από διάφορες άλλες κατηγορούμενες επιχειρήσεις, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως συνιστώσα επαρκή απόδειξη της υπάρξεως παραβάσεως διαπραχθείσας από τις επιχειρήσεις αυτές αν δεν τεκμηριώνεται από άλλα αποδεικτικά στοιχεία. 118 Εν προκειμένω, από την [επίμαχη] απόφαση προκύπτει ότι υπήρχε αμφισβήτηση ως προς την ακρίβεια των δηλώσεων της Ideal Standard σχετικά με τη σύσκεψη της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004. Πράγματι, στην αιτιολογική σκέψη 585 της [επίμαχης] αποφάσεως, η Επιτροπή αναφέρει ότι η Villeroy & Boch και η Allia ήταν της γνώμης ότι ο συντονισμός των κατώτατων τιμών, ιδίως στο πλαίσιο της εν λόγω συσκέψεως, δεν είχε αποδειχθεί. Κατά συνέπεια, πρέπει να θεωρηθεί ότι οι δηλώσεις της Ideal Standard δεν μπορούν, αφεαυτών, να αποτελέσουν επαρκή απόδειξη της αντίθετης προς τον ανταγωνισμό φύσεως των συζητήσεων που έλαβαν χώρα κατά τη σύσκεψη αυτή. 119 Τρίτον, όσον αφορά τον πίνακα που προσκόμισε η Ideal Standard ως παράρτημα της αιτήσεως που υπέβαλε δυνάμει της ανακοινώσεως του 2002 περί συνεργασίας, το Γενικό Δικαστήριο επισημαίνει ότι περιλαμβάνει τέσσερις κολώνες που φέρουν αντιστοίχως τους τίτλους “mini”, “maxi”, “IS” και “Porcher”, όπου το αρκτικόλεξο IS είναι αυτό της Ideal Standard και το σημείο Porcher έχει καταχωρισθεί ως σήμα του οποίου ο δικαιούχος είναι η Ideal Standard. Επιβάλλεται, όμως, η διαπίστωση ότι ο πίνακας αυτός δεν έχει ημερομηνία και δεν περιλαμβάνει καμία ένδειξη ικανή να τον συνδέσει με τη σύσκεψη της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004 ή με τις συνιστώσες παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού συζητήσεις. Ειδικότερα, ο πίνακας δεν μνημονεύει ονόματα ανταγωνιστών ή κατώτατες ή ανώτατες τιμές που θα έπρεπε να ορίσουν οι εν λόγω ανταγωνιστές. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να υποστηριχθεί βασίμως, όπως πράττει η Επιτροπή στο υπόμνημα αντικρούσεως, ότι ο πίνακας αυτός συνιστά έγγραφο αποδεικτικό στοιχείο που επιβεβαιώνει τον καθορισμό των τιμών στο πλαίσιο της εν λόγω συσκέψεως, όπως αυτός περιγράφεται από την Ideal Standard στις δηλώσεις της στο πλαίσιο της αιτήσεως που υπέβαλε δυνάμει της ως άνω ανακοινώσεως περί συνεργασίας. 120 Τέταρτον, όσον αφορά την αίτηση που υπέβαλε η Roca [France] δυνάμει της ανακοινώσεως του 2002 περί συνεργασίας, επισημαίνεται ότι η ίδια η Επιτροπή αναφέρει, στην αιτιολογική σκέψη 586 της [επίμαχης] αποφάσεως, ότι, αν και η Roca [France] επιβεβαιώνει εν γένει με την αίτηση αυτή την ανταλλαγή κατώτατων τιμών στους κόλπους της AFICS μεταξύ 2002 και 2004, η επιχείρηση πάντως αυτή διατείνεται, όσον αφορά ειδικότερα τη σύσκεψη της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004, ότι η περιγραφή στην οποία προβαίνει η Ideal Standard του συντονισμού των κατώτατων τιμών κατά την εν λόγω σύσκεψη δεν επιβεβαιώθηκε από άλλες επιχειρήσεις που υπέβαλαν αίτηση δυνάμει της ως άνω ανακοινώσεως. Επομένως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Επιτροπή δεν μπορούσε να στηριχθεί, ελλείψει αποδεικτικών στοιχείων που τις επιβεβαιώνουν, στις δηλώσεις της Roca [France], στο πλαίσιο της αιτήσεως που η επιχείρηση αυτή υπέβαλε δυνάμει της ως άνω ανακοινώσεως, για να αποδείξει ότι κατά τη σύσκεψη αυτή έλαβε χώρα συντονισμός των κατώτατων τιμών. 121 Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των προηγουμένων σκέψεων, ορθώς οι προσφεύγουσες προσάπτουν στην Επιτροπή ότι κατέληξε στο συμπέρασμα περί συμμετοχής της Allia και της PCT σε αντίθετες προς τον ανταγωνισμό ενέργειες κατά τη σύσκεψη της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004. Κατά συνέπεια, το πρώτο σκέλος του τρίτου λόγου ακυρώσεως πρέπει να γίνει δεκτό ως βάσιμο».

60. Στο σημείο 1 του διατακτικού της αποφάσεως Keramag, το Γενικό Δικαστήριο ακύρωσε το άρθρο 1, παράγραφος 1, σημείο 6, της επίμαχης αποφάσεως, καθόσον η Επιτροπή διαπιστώνει σε αυτό ότι οι Allia SAS και Produits Céramique de Touraine SA συμμετείχαν σε παράβαση συνιστάμενη σε σύμπραξη στη γαλλική αγορά κατά την περίοδο μεταξύ 25 Φεβρουαρίου 2004 και 9 Νοεμβρίου 2004. Μολονότι το σημείο 2 του διατακτικού δεν μνημονεύει ρητώς την Allia SAS και την PCT, το πρόστιμο μειώνεται κατά τρόπο που να αντικατοπτρίζει τη σκέψη 326 της αποφάσεως Keramag ( 22 ).

61. Από τις ανωτέρω παρατεθείσες σκέψεις της αποφάσεως Keramag δεν προκύπτουν σαφώς οι λόγοι για τους οποίους το Γενικό Δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη τη δήλωση της Roca France η οποία συνόδευε την αίτηση επιεικούς μεταχειρίσεως που υπέβαλε.

62. Φρονώ (όπως η Επιτροπή) ότι το Γενικό Δικαστήριο πιθανώς έκρινε ότι αρκούσε να αναφερθεί στην αιτιολογική σκέψη 586 της επίμαχης αποφάσεως, όπου εκτίθεται συνοπτικά η απάντηση της Roca France στην ανακοίνωση αιτιάσεων ( 23 ), ώστε να μη λάβει υπόψη τη δήλωση της Roca France η οποία συνόδευε την αίτησή της περί επιεικούς μεταχειρίσεως.

63. Η ως άνω απάντηση της Roca France στην ανακοίνωση αιτιάσεων δεν αποτελούσε όμως τμήμα της δικογραφίας. Επομένως, ανακύπτει το ζήτημα αν το Γενικό Δικαστήριο μπορούσε να ακυρώσει τμήμα της επίμαχης αποφάσεως στηριζόμενο σε έγγραφο που δεν περιλαμβάνεται στη δικογραφία.

64. Κατά πάγια νομολογία, «το Δικαστήριο δεν είναι αρμόδιο να διαπιστώνει τα πραγματικά περιστατικά ούτε, κατ’ αρχήν, να εξετάζει τα αποδεικτικά στοιχεία που απεδέχθη το Γενικό Δικαστήριο προς στήριξη αυτών των πραγματικών περιστατικών. Συγκεκριμένα, εφόσον τα εν λόγω αποδεικτικά στοιχεία προσκομίσθηκαν νομότυπα και εφόσον τηρήθηκαν οι γενικές αρχές του δικαίου και οι δικονομικοί κανόνες που διέπουν τη διεξαγωγή των αποδείξεων και το βάρος αποδείξεως, το Γενικό Δικαστήριο είναι αποκλειστικώς αρμόδιο να εκτιμήσει την αξία που πρέπει να προσδοθεί στα αποδεικτικά στοιχεία που του έχουν υποβληθεί» ( 24 ). Επομένως, η εκτίμηση αυτή δεν αποτελεί, «με την επιφύλαξη της περιπτώσεως παραμορφώσεως του περιεχομένου των στοιχείων αυτών, νομικό ζήτημα υποκείμενο, ως τέτοιο, στον έλεγχο του Δικαστηρίου» ( 25 ).

65. Είναι επίσης αληθές ότι, κατά τη νομολογία, «εναπόκειται στον δικαστή [της Ένωσης] να αποφασίζει αν είναι αναγκαία η προσκόμιση εγγράφου, με γνώμονα τις περιστάσεις της διαφοράς, σύμφωνα με τις ισχύουσες όσον αφορά τα μέσα αποδείξεως διατάξεις του Κανονισμού Διαδικασίας. Όσον αφορά το Γενικό Δικαστήριο, [κατά] τον κανονισμό διαδικασίας του[,] η αίτηση προσκομίσεως εγγράφων συγκαταλέγεται μεταξύ των αποδεικτικών μέσων που μπορεί να διατάξει το Γενικό Δικαστήριο σε οποιαδήποτε φάση της διαδικασίας» ( 26 ).

66. Ομοίως, κατά τη νομολογία ( 27 ), «[…] το Γενικό Δικαστήριο είναι το μόνο αρμόδιο να κρίνει επί της ενδεχομένης ανάγκης συμπληρώσεως των πληροφοριακών στοιχείων που διαθέτει στις υποθέσεις των οποίων επιλαμβάνεται. Ο αποδεικτικός ή μη χαρακτήρας των στοιχείων της δικογραφίας εμπίπτει στην κυριαρχική εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών η οποία δεν υπάγεται στον έλεγχο του Δικαστηρίου στο πλαίσιο της αναιρετικής διαδικασίας, εκτός αν τα αποδεικτικά στοιχεία που υποβλήθηκαν στο Γενικό Δικαστήριο έχουν διαστρεβλωθεί ή αν η ανακρίβεια του περιεχομένου των διαπιστώσεων του Γενικού Δικαστηρίου προκύπτει από τα στοιχεία της δικογραφίας» (η υπογράμμιση δική μου).

67. Επιπλέον, όπως έχει επανειλημμένως υπομνησθεί στη νομολογία, «η εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου εκτίμηση της αποδεικτικής αξίας των στοιχείων που του έχουν υποβληθεί δεν αποτελεί νομικό ζήτημα υποκείμενο στον αναιρετικό έλεγχο του Δικαστηρίου, εκτός αν συντρέχει παραμόρφωση του περιεχομένου των στοιχείων αυτών» ( 28 ) ή, ακόμη, «[τ]ο Δικαστήριο δεν είναι αρμόδιο να διαπιστώνει τα πραγματικά περιστατικά ούτε, κατ’ αρχήν, να εξετάζει τα αποδεικτικά στοιχεία που απεδέχθη το Γενικό Δικαστήριο προς στήριξη αυτών των πραγματικών περιστατικών. Πράγματι, εφόσον τα αποδεικτικά αυτά στοιχεία έχουν προσκομιστεί νομοτύπως και έχουν τηρηθεί οι γενικές αρχές του δικαίου και οι δικονομικοί κανόνες που διέπουν το βάρος αποδείξεως και τη διεξαγωγή των αποδείξεων, το Γενικό Δικαστήριο είναι το μόνο αρμόδιο να εκτιμήσει την αξία των υποβληθέντων στοιχείων. Επομένως, η αξιολόγηση αυτή δεν αποτελεί νομικό ζήτημα υποκείμενο στον έλεγχο του Δικαστηρίου, εκτός αν συντρέχει παραμόρφωση του περιεχομένου των στοιχείων αυτών» ( 29 ).

68. Κατά συνέπεια, η εξουσία ελέγχου του Δικαστηρίου επί των αφορωσών τα πραγματικά περιστατικά διαπιστώσεων στις οποίες προέβη το Γενικό Δικαστήριο εφαρμόζεται μόνο «στην ανακρίβεια του περιεχομένου των διαπιστώσεων αυτών που προκύπτει από τα έγγραφα της δικογραφίας, στην παραμόρφωση του περιεχομένου των αποδεικτικών στοιχείων, στον νομικό χαρακτηρισμό των εν λόγω στοιχείων και στο ζήτημα αν τηρήθηκαν οι κανόνες που διέπουν τη διεξαγωγή των αποδείξεων και το βάρος αποδείξεως» ( 30 ).

69. Τέλος, για να δοθεί ένα παράδειγμα του ελέγχου που ασκεί το Δικαστήριο, στο πλαίσιο αυτό, κατά την απόφαση Activision Blizzard Germany κατά Επιτροπής (C‑260/09 P, EU:C:2011:62, σκέψη 57), «ο εκ μέρους του Δικαστηρίου έλεγχος προς εκτίμηση του εξεταζόμενου λόγου αναιρέσεως περί παραμορφώσεως του περιεχομένου των εν λόγω τηλεομοιοτυπιών περιορίζεται στην εξακρίβωση του αν το Γενικό Δικαστήριο, διαπιστώνοντας, βάσει των τηλεομοιοτυπιών αυτών, ότι η CD-Contact Data μετέσχε σε παράνομη συμφωνία αποσκοπούσα στον περιορισμό του παράλληλου εμπορίου εν γένει, υπερέβη προδήλως τα όρια μιας εύλογης εκτιμήσεως των εν λόγω τηλεομοιοτυπιών. Επομένως, εν προκειμένω, δεν εναπόκειται στο Δικαστήριο να εκτιμήσει αυτοτελώς αν η Επιτροπή απέδειξε επαρκώς κατά νόμον τη συμμετοχή της CD-Contact Data σε μια τέτοια συμφωνία ανταποκρινόμενη στο βάρος αποδείξεως το οποίο έφερε όσον αφορά τη θεμελίωση για παραβάσεως των κανόνων του δικαίου του ανταγωνισμού, αλλά να προσδιορίσει αν το Γενικό Δικαστήριο, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι όντως υπήρξε παράβαση, προέβη σε ερμηνεία των εν λόγω τηλεομοιοτυπιών που είναι προδήλως αντίθετη προς το περιεχόμενό τους, πράγμα το οποίο δεν ισχύει» (η υπογράμμιση δική μου).

70. Χρήσιμος θα μπορούσε να είναι συναφώς ο παραλληλισμός μεταξύ της παρούσας υποθέσεως και της αποφάσεως Ufex κ.λπ. κατά Επιτροπής (C‑119/97 P, EU:C:1999:116). Στην απόφαση εκείνη, το Δικαστήριο έκρινε ότι, «[ε]φόσον οι αναιρεσείουσες είχαν ρητώς ζητήσει από το Γενικό Δικαστήριο να διατάξει την προσκόμιση του εν λόγω εγγράφου, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε νομική πλάνη κατά την εφαρμογή της έννοιας της καταχρήσεως εξουσίας κρίνοντας, χωρίς να διαθέτει τα μέσα για να το εξετάσει, ότι το έγγραφο αυτό δεν συνιστά επαρκή ένδειξη» (σκέψη 109)· ότι «[ε]πισημαίνεται ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορούσε να απορρίψει την αίτηση των αναιρεσειουσών να διατάξει την προσκόμιση εγγράφου προφανώς κρισίμου για τη λύση της διαφοράς για τον λόγο ότι το έγγραφο αυτό δεν υπάρχει στη δικογραφία και του οποίου ούτε καν η ύπαρξη επιβεβαιώνεται από κάποιο στοιχείο» (σκέψη 110)· και ότι «διαπιστώνεται ότι από τη σκέψη 113 της αναιρεσιβαλλομένης αποφάσεως [στην υπόθεση εκείνη] προκύπτει ότι οι αναιρεσείουσες είχαν αναφέρει τον συντάκτη, τον παραλήπτη και την ημερομηνία του εγγράφου το οποίο ζητούσαν να προσκομιστεί. Ενώπιον των τριών αυτών στοιχείων, το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορούσε απλώς να απορρίψει τους ισχυρισμούς των διαδίκων λόγω ελλείψεως αποδεικτικών στοιχείων, ενώ εξηρτάτο από το Γενικό Δικαστήριο, κάνοντας δεκτή την αίτηση των αναιρεσειουσών, να διατάξει να προσκομιστούν στοιχεία, να άρει την αβεβαιότητα που ενδεχομένως υφίστατο ως προς την ακρίβεια των ισχυρισμών αυτών ή να εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους το έγγραφο αυτό δεν μπορούσε, εν πάση περιπτώσει και ανεξαρτήτως περιεχομένου, να είναι κρίσιμο για τη λύση της διαφοράς» (σκέψη 111).

71. Είμαι της γνώμης ότι η παρατεθείσα στις προηγούμενες σκέψεις νομολογία δεν μπορεί να σημαίνει ότι το Γενικό Δικαστήριο μπορεί να στηριχθεί σε δηλώσεις που κατεγράφησαν σε ένα έγγραφο και εκτέθηκαν συνοπτικά σε άλλο έγγραφο για να ακυρώσει απόφαση, χωρίς οι επίμαχες δηλώσεις –εν προκειμένω στην απάντηση της Roca France στην ανακοίνωση αιτιάσεων– να έχουν τεθεί στη διάθεσή του ούτε να έχουν εξετασθεί από αυτό.

72. Επιπλέον, η εν λόγω απάντηση δεν περιλαμβανόταν στη δικογραφία και δεν κοινοποιήθηκε στις προσφεύγουσες πρωτοδίκως ( 31 ).

73. Συναφώς το Δικαστήριο έχει ήδη κρίνει, «αφενός, ότι η αρχή της εκατέρωθεν ακροάσεως συνεπάγεται, κατά γενικό κανόνα, το δικαίωμα των διαδίκων να λαμβάνουν γνώση των αποδεικτικών στοιχείων και των παρατηρήσεων που υποβάλλονται ενώπιον του κοινοτικού δικαστή και να εκφέρουν την άποψή τους [ ( 32 )], και, αφετέρου, ότι θα παραβιαζόταν μια βασική αρχή του δικαίου σε περίπτωση θεμελιώσεως δικαστικής αποφάσεως σε πραγματικά περιστατικά και έγγραφα των οποίων οι διάδικοι ή ένας εξ αυτών δεν μπόρεσαν να λάβουν γνώση και επί των οποίων δεν είχαν, συνεπώς, τη δυνατότητα να τοποθετηθούν» ( 33 ).

74. Πράγματι, «για να τηρηθούν οι σχετικές με το δικαίωμα για δίκαιη δίκη επιταγές, πρέπει οι διάδικοι να γνωρίζουν και να μπορούν να συζητήσουν κατ’ αντιμωλία τόσο τα πραγματικά όσο και τα νομικά στοιχεία που έχουν αποφασιστική σημασία για την έκβαση της διαδικασίας» ( 34 ).

75. Τα δικαιώματα άμυνας συνιστούν θεμελιώδη δικαιώματα που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των γενικών αρχών του δικαίου, την τήρηση των οποίων διασφαλίζει το Δικαστήριο ( 35 ). Ο σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας ενώπιον της Επιτροπής με αντικείμενο την επιβολή προστίμου σε επιχείρηση για παραβίαση των κανόνων περί ανταγωνισμού επιβάλλει να παρέχεται στην ενδιαφερόμενη επιχείρηση η δυνατότητα να καταστήσει λυσιτελώς γνωστή την άποψή της σχετικά με το υποστατό και τον κρίσιμο χαρακτήρα των πραγματικών περιστατικών και περιστάσεων των οποίων γίνεται επίκληση καθώς και σχετικά με τα έγγραφα που έλαβε υπόψη της η Επιτροπή για να στηρίξει την εκτίμησή της ότι συντρέχει παράβαση της Συνθήκης ( 36 ). Τα δικαιώματα αυτά διαλαμβάνονται στο άρθρο 41, παράγραφος 2, στοιχεία αʹ και βʹ, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης).

76. Eπομένως, το γεγονός ότι το Γενικό Δικαστήριο άντλησε, στη σκέψη 120 της αποφάσεως Keramag, τα συμπεράσματά του από την παρατιθέμενη στην επίμαχη απόφαση περίληψη των επιχειρημάτων της Roca France, τα οποία περιλαμβάνονται στην απάντησή της στην ανακοίνωση αιτιάσεων, χωρίς να τα εξετάσει απευθείας και μέσω της δηλώσεώς της η οποία συνόδευε την αίτηση επιεικούς μεταχειρίσεως που είχε υποβάλει, αντιβαίνει στην αρχή του σεβασμού των δικαιωμάτων άμυνας και συνιστά παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως. Εξάλλου, όπως επισήμανε η Επιτροπή, εάν η Roca France δεν είχε βοηθήσει την Επιτροπή, όπως διαπίστωσε το Γενικό Δικαστήριο στη σκέψη 120 της αποφάσεως Keramag, η επιχείρηση αυτή δεν θα είχε τύχει μειώσεως του προστίμου στην απόφαση Roca Sanitario.

77. Αντίθετα προς την εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου (η οποία υπονοεί ότι επήλθε μεταβολή των απόψεων που εξέφρασε η Roca France), φρονώ ότι η Roca France επιδίωκε να ελαχιστοποιήσει την αποδεικτική αξία των δηλώσεων της Ideal Standard προκειμένου να αυξήσει την προστιθέμενη αξία των δικών της δηλώσεων.

78. Η ερμηνεία αυτή δεν είναι μόνον η δική μου και η υποστηριζόμενη από την Επιτροπή στην παρούσα υπόθεση. Αντιστοιχεί και στα συμπεράσματα του Γενικού Δικαστηρίου στην απόφαση Roca, μια υπόθεση, άλλωστε, στην οποία το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε καθαυτή την απάντηση της Roca France στην ανακοίνωση αιτιάσεων, εφόσον το έγγραφο αυτό αποτελούσε σαφώς τμήμα της δικογραφίας (πράγμα που δεν συμβαίνει εν προκειμένω) και τις δηλώσεις τις οποίες πραγματοποίησε η επιχείρηση αυτή στο πλαίσιο της αιτήσεως επιεικούς μεταχειρίσεως που υπέβαλε.

79. Η ερμηνεία αυτή επιβάλλεται κατά μείζονα λόγο εάν γίνει δεκτό ότι μεγαλύτερο βάρος πρέπει να δοθεί στην απόφαση που εκδόθηκε επί της υποθέσεως στο πλαίσιο της οποίας εξετάσθηκαν τα επίμαχα έγγραφα, τα οποία αποτελούν μέρος της δικογραφίας, και όχι στην απόφαση που εκδόθηκε σε υπόθεση στο πλαίσιο της οποίας τα έγγραφα αυτά είτε δεν εξετάσθηκαν από το Γενικό Δικαστήριο είτε δεν περιλαμβάνονταν καν στη δικογραφία.

80. Πάντως, από την εγγύτερη εξέταση της αποφάσεως Roca συνάγεται σαφώς ότι το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκόμισε η Ideal Standard ήταν ανεπαρκή προς απόδειξη της στοιχειοθετήσεως της παραβάσεως, ενώ η Roca France είχε συνεισφέρει «σημαντική προστιθέμενη αξία» με τις δηλώσεις στις οποίες προέβη στο πλαίσιο της αιτήσεως επιεικούς μεταχειρίσεως (σκέψεις 197 έως 202). Στις επόμενες σκέψεις (σκέψεις 203 επ.) το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε το ζήτημα αν υπήρχε αντίφαση μεταξύ της δηλώσεως στην οποία προέβη η Roca France στο πλαίσιο της αιτήσεως επιεικούς συμπεριφοράς και της απαντήσεώς της στην ανακοίνωση αιτιάσεων και έκρινε, στη σκέψη 210, ότι «από τα στοιχεία που διαλαμβάνονται στην αιτιολογική σκέψη 586 της [επίμαχης] αποφάσεως, όπως τα ανέπτυξε η Επιτροπή με τα δικόγραφά της, δεν μπορεί να συναχθεί ότι η προσφεύγουσα μείωσε την αξιοπιστία των πληροφοριών που η ίδια είχε παράσχει. Συγκεκριμένα, αφενός, τόσο από την προσβαλλόμενη απόφαση όσο και από τα δικόγραφα της Επιτροπής προκύπτει ότι η προσφεύγουσα επιβεβαίωσε τις ανταλλαγές των κατώτατων τιμών σχετικά με τα κεραμικά είδη χαμηλότερης ποιότητας στους κόλπους της AFICS ιδίως το 2004, πράγμα που δεν αμφισβητείται. Αφετέρου, είναι αληθές ότι η προσφεύγουσα αμφισβήτησε την αποδεικτική αξία της δηλώσεως της Ideal Standard σχετικά με τη σύσκεψη της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004 και του εγγράφου που η τελευταία αυτή προσκόμισε προς στήριξη της δηλώσεώς της. Ωστόσο, πρέπει να θεωρηθεί ότι, ενεργώντας έτσι, η προσφεύγουσα περιορίστηκε να παρουσιάσει στην Επιτροπή επιχειρήματα προκειμένου να αποδείξει ότι τα στοιχεία που προσκόμισε η Ideal Standard δεν ήσαν επαρκή για να αποδειχθεί η ύπαρξη της παραβάσεως σχετικά με τα κεραμικά είδη που διαπράχθηκε στη Γαλλία το 2004, αποσκοπώντας στο να αποδείξει ότι οι πληροφορίες που η ίδια είχε παράσχει στο πλαίσιο της αιτήσεώς της για να τύχει μειώσεως του προστίμου ήσαν αναγκαίες στην Επιτροπή για να αποδείξει την εν λόγω παράβαση και, συνεπώς, αντιπροσώπευαν σημαντική προστιθέμενη αξία».

81. Κατά συνέπεια, τα σχετικά με τις δηλώσεις της Roca France συμπεράσματα που διατυπώνονται στην απόφαση Keramag και στην απόφαση Roca παρουσιάζουν προφανείς αντιφάσεις μεταξύ τους.

82. Επομένως, το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο, καθόσον ακύρωσε τμήμα της επίμαχης αποφάσεως στηριζόμενο σε έγγραφο το οποίο δεν περιλαμβάνεται στη δικογραφία και από το οποίο άντλησε, εξάλλου, άλλα συμπεράσματα σε παράλληλη υπόθεση, στο πλαίσιο της οποίας περιλαμβανόταν στη δικογραφία και αποτέλεσε το αντικείμενο διεξοδικών συζητήσεων.

83. Παραμένει ανοικτό το ζήτημα αν κακώς το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στην ίδια σκέψη 120 της αποφάσεώς του Keramag, ότι «[ε]πομένως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Επιτροπή δεν μπορούσε να στηριχθεί στις δηλώσεις στις οποίες προέβη η Roca [France], στο πλαίσιο της αιτήσεως που υπέβαλε δυνάμει της ανακοινώσεως [περί επιείκειας], ελλείψει αποδεικτικών στοιχείων που τις επιβεβαιώνουν, προκειμένου να αποδείξει ότι κατά την εν λόγω σύσκεψη τέθηκε σε εφαρμογή συντονισμός των κατωτάτων τιμών».

84. Κατ¦ αρχάς, ομολογώ ότι, παρά τη λέξη «επομένως», δεν βλέπω τη σχέση μεταξύ της παραπομπής στην αιτιολογική σκέψη 586 της επίμαχης αποφάσεως και της αδυναμίας της Επιτροπής να στηριχθεί στις δηλώσεις της Roca France που συνοδεύουν την αίτηση επιεικούς μεταχειρίσεως της εν λόγω επιχειρήσεως.

85. Στη συνέχεια, στη σκέψη 197 της αποφάσεως Roca, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι «χωρίς τις πληροφορίες που παρέσχε η [Roca France], η Επιτροπή δεν θα είχε μπορέσει να αποδείξει, βάσει των στοιχείων και μόνο που προσκόμισε η Ideal Standard στο πλαίσιο της αιτήσεώς της για να τύχει μειώσεως του προστίμου, την παράβαση σχετικά με τα κεραμικά είδη που διαπράχθηκε στη Γαλλία το 2004» (η υπογράμμιση δική μου).

86. Επιπλέον, στις αποφάσεις Duravit (σκέψη 324) και Villeroy & Boch Austria (σκέψεις 289 και 290), το Γενικό Δικαστήριο ρητώς ανέφερε τη δήλωση της Roca France στο πλαίσιο της αιτήσεως επιεικούς μεταχειρίσεως ως στοιχείο της δέσμης αποδείξεων οι οποίες του παρέχουν τη δυνατότητα να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι αποδείχθηκε η παράβαση σχετικά με κεραμικά είδη που διαπράχθηκε στη Γαλλία. Στις δύο αυτές αποφάσεις, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι οι δηλώσεις της Ideal Standard και της Roca France αλληλεπιβεβαιώνονται ( 37 ).

87. Πράγματι, η έννοια της επιβεβαιώσεως δεν αφορά οπωσδήποτε περίπτωση όπου το ίδιο αποδεικτικό στοιχείο υφίσταται δύο ή τρεις φορές. Πρόκειται μάλλον για την ύπαρξη δύο ή τριών διαφορετικών κομματιών ενός «παζλ», τα οποία συνδέονται μεταξύ τους και, με τον τρόπο αυτό, αποκαλύπτουν τον πίνακα στο σύνολό του.

88. Eπομένως, και όπως ήταν αναμενόμενο, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε στις αποφάσεις Villeroy & Boch Austria, Duravit και Roca ότι μια δήλωση που έγινε στο πλαίσιο της αιτήσεως επιεικούς μεταχειρίσεως μπορούσε να επιβεβαιωθεί μέσω άλλης δηλώσεως. Στην απόφαση Keramag, όμως, το Γενικό Δικαστήριο δεν εξέτασε καν την αποδεικτική αξία της δηλώσεως της Roca France ούτε το κατά πόσον αυτή επιβεβαίωνε τη δήλωση της Ideal Standard, παραπέμποντας απλώς σε μια φράση της περιλήψεως της απαντήσεως της Roca France στην ανακοίνωση αιτιάσεων (ενώ το έγγραφο αυτό δεν αποτελούσε καν μέρος της δικογραφίας).

89. Από τις προηγούμενες σκέψεις αντλώ δύο συμπεράσματα.

90. Πρώτον, φρονώ (όπως η Επιτροπή) ότι η απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου πάσχει έλλειψη αιτιολογίας, αφενός, διότι το Γενικό Δικαστήριο παρέλειψε να εξετάσει την αποδεικτική αξία της δηλώσεως της Roca France και μάλιστα όταν αυτή αποτελεί καθοριστικό αποδεικτικό στοιχείο στις αποφάσεις Villeroy & Boch Austria, Duravit και Roca και, αφετέρου, διότι υποκατέστησε την εξέταση αυτή με την εκτός πλαισίου μνεία μιας περιλήψεως (η οποία περιλαμβάνεται στην επίμαχη απόφαση) της απαντήσεως της Roca France στην ανακοίνωση αιτιάσεων (η οποία ερμηνεύθηκε, άλλωστε, διαφορετικά στην απόφαση Roca).

91. Είμαι της γνώμης ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορούσε να στηριχθεί, χωρίς σχετική αιτιολογία, στη νομολογία που του παρέχει τη δυνατότητα να μην εξετάσει την αξία αποδεικτικών στοιχείων που είναι απρόσφορα για την επίλυση της διαφοράς ( 38 ), εξαιτίας του ότι, σε τρεις παράλληλες αποφάσεις, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι το εν λόγω αποδεικτικό στοιχείο ήταν απολύτως πρόσφορο.

92. Δεύτερον, συμφωνώ με την άποψη της Επιτροπής ότι η διαπίστωση του Γενικού Δικαστηρίου που περιλαμβάνεται στη σκέψη 120 της αποφάσεως Keramag, κατά την οποία δήλωση που πραγματοποιείται στο πλαίσιο αιτήσεως επιεικούς μεταχειρίσεως δεν μπορεί να επιβεβαιώσει άλλη δήλωση, επίσης πάσχει πλάνη περί το δίκαιο, διότι, αντιθέτως, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε, σε τρεις παράλληλες αποφάσεις, ότι μια δήλωση που έγινε στο πλαίσιο αιτήσεως επιεικούς μεταχειρίσεως μπορούσε να επιβεβαιωθεί μέσω άλλης δηλώσεως και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι δηλώσεις της Ideal Standard και της Roca France επιβεβαίωναν η μία την άλλη (τουλάχιστον όσον αφορά τα προϊόντα «χαμηλότερης ποιότητας»).

– Δεύτερο επιχείρημα: οι αντιφατικές αιτιολογίες στις αποφάσεις Keramag κ.λπ., αφενός, και Villeroy & Boch Austria, Duravit και Roca, αφετέρου

Υπόμνηση της νομολογίας

93. Είναι αληθές ότι, κατά τη νομολογία ( 39 ), «η υποχρέωση του Γενικού Δικαστηρίου να αιτιολογεί τις αποφάσεις του δεν μπορεί, κατ’ αρχήν, να φθάνει μέχρι του σημείου να του επιβάλλει να δικαιολογεί τη λύση που δέχθηκε σε μια υπόθεση σε σχέση με αυτή που δέχθηκε σε άλλη υπόθεση της οποίας επελήφθη, έστω και αν αυτή αφορά την ίδια απόφαση. Συναφώς, το Δικαστήριο έχει ήδη κρίνει ότι, αν ο αποδέκτης μιας αποφάσεως αποφασίσει να ασκήσει προσφυγή ακυρώσεως, ο δικαστής της Ένωσης επιλαμβάνεται μόνο των στοιχείων της αποφάσεως που αφορούν τον προσφεύγοντα. Αντιθέτως, τα στοιχεία που αφορούν άλλους αποδέκτες και τα οποία δεν προσβλήθηκαν δεν εμπίπτουν στο αντικείμενο της διαφοράς την οποία ο δικαστής της Ένωσης καλείται να επιλύσει» (η υπογράμμιση δική μου).

94. Επίσης κατά τη νομολογία ( 40 ), «ο εκ μέρους του Δικαστηρίου έλεγχος προς εκτίμηση του λόγου αναιρέσεως περί παραμορφώσεως του περιεχομένου αποδεικτικού στοιχείου περιορίζεται στην εξακρίβωση του αν το Γενικό Δικαστήριο, διαπιστώνοντας, βάσει του στοιχείου αυτού, τη συμμετοχή σε σύμπραξη, υπερέβη προδήλως τα όρια μιας εύλογης εκτιμήσεως του στοιχείου αυτού. Επομένως, δεν εναπόκειται στο Δικαστήριο να εκτιμήσει αυτοτελώς αν η Επιτροπή απέδειξε επαρκώς κατά νόμον τη συμμετοχή αυτή, ανταποκρινόμενη στο βάρος αποδείξεως το οποίο έφερε όσον αφορά τη θεμελίωση παραβάσεως των κανόνων του δικαίου του ανταγωνισμού, αλλά να προσδιορίσει αν το Γενικό Δικαστήριο, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι όντως υπήρξε παράβαση, προέβη σε ερμηνεία του αποδεικτικού στοιχείου που είναι προδήλως αντίθετη προς το περιεχόμενό του» (η υπογράμμιση δική μου). Ανάλυση

95. Είμαι της γνώμης ότι το Γενικό Δικαστήριο «υπερέβη προδήλως τα όρια μιας εύλογης εκτιμήσεως» αποδεικτικού στοιχείου, καθόσον αντιμετώπισε το στοιχείο αυτό κατά τρόπο ριζικά διαφορετικά σε παράλληλες υποθέσεις που αφορούν την ίδια παράβαση και την ίδια απόφαση.

96. Εξάλλου, επισημαίνω ότι, κατά το Δικαστήριο, «κατ’ αρχήν» και μόνον «η υποχρέωση για το [Γενικό Δικαστήριο] να αιτιολογεί τις αποφάσεις του δεν μπορεί […] να φθάνει μέχρι του σημείου να του επιβάλλει να δικαιολογεί τη λύση που δέχθηκε σε μια υπόθεση σε σχέση με αυτή που δέχθηκε σε άλλη υπόθεση της οποίας επελήφθη, έστω και αν αυτή αφορά την ίδια απόφαση», πράγμα που προϋποθέτει ότι ενδέχεται να υπάρχουν εξαιρετικές περιπτώσεις κατά τις οποίες η νομολογία σχετικά με την αντιφατική αιτιολογία, η οποία εφαρμόζεται γενικώς σε σχέση με την αιτιολογία που παρατίθεται στην ίδια απόφαση, πρέπει να εφαρμόζεται και σε σχέση με την αντιφατική αιτιολογία που παρατίθεται σε παράλληλες αποφάσεις. Φρονώ ότι τέτοια περίπτωση συντρέχει εν προκειμένω.

97. Πράγματι, οι αναιρέσεις που αποτελούν αντικείμενο των προτάσεων αυτών αφορούν μια μάλλον ασυνήθιστη περίπτωση. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι στοιχειοθετείται ενιαία, διαρκής και σύνθετη παράβαση ( 41 ), καλύπτουσα πλείονα κράτη μέλη και τρεις κατηγορίες προϊόντων (κεραμικά είδη, καταιονητήρες και είδη κρουνοποιίας). Ωστόσο, στις τέσσερις αποφάσεις, σε σχέση με τις ίδιες αιτιολογικές σκέψεις της επίμαχης αποφάσεως και επί τη βάσει των ίδιων ακριβώς πραγματικών περιστατικών και της ίδιας δέσμης αποδείξεων, το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε σε δύο εκ διαμέτρου αντίθετα συμπεράσματα. Σε τρεις αποφάσεις (αποφάσεις Villeroy & Boch Austria, Duravit και Roca) το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι η παράβαση της AFICS αποδείχθηκε, ενώ έκρινε το αντίθετο στην απόφαση Keramag και τούτο επί τη βάσει του ίδιου αποδεικτικού στοιχείου, το οποίο αποδέχθηκε στις τρεις πρώτες αποφάσεις και απέρριψε στην τέταρτη, το όλο δε χωρίς αιτιολόγηση της ως άνω διαφοροποιήσεως.

98. Εκ των ανωτέρω συμπεραίνω ότι η ερμηνεία της απαντήσεως της Roca France και η παραπομπή στην απάντηση την οποία η επιχείρηση αυτή έδωσε στην ανακοίνωση αιτιάσεων, ερμηνεία και παραπομπή που διαλαμβάνονται στην απόφαση Keramag, παραμορφώνουν τα αποδεικτικά στοιχεία της δικογραφίας.

99. Η εν λόγω πλάνη περί το δίκαιο προστίθεται στα άλλα νομικά σφάλματα που άσκησαν καθοριστική επιρροή στην έκβαση της υποθέσεως (το Γενικό Δικαστήριο δεν αιτιολόγησε το γεγονός ότι δεν εξέτασε την αίτηση επιεικούς μεταχειρίσεως της Roca France, ακύρωσε την επίμαχη απόφαση επί τη βάσει εγγράφου που δεν περιλαμβανόταν στη δικογραφία και έκρινε ότι μια δήλωση που έγινε στο πλαίσιο αιτήσεως επιεικούς μεταχειρίσεως δεν μπορούσε να επιβεβαιώσει άλλη δήλωση).

100. Κατά συνέπεια, πρέπει να γίνει δεκτό το δεύτερο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως που προβάλλει η Επιτροπή.

β) Το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως (κακώς το Γενικό Δικαστήριο έκρινε ότι ο πίνακας που προσκόμισε η Ideal Standard ως παράρτημα της αιτήσεως επιεικούς μεταχειρίσεως απεδείκνυε, αφεαυτού, την ύπαρξη αντίθετων προς τον ανταγωνισμό επαφών, χωρίς να ελέγξει τις επεξηγήσεις σχετικά με τον ως αν πίνακα)

101. Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο, κατά παράβαση της πάγιας νομολογίας, ερμήνευσε την απαίτηση επιβεβαιώσεως των αποδεικτικών στοιχείων κατά τρόπο υπερβολικά περιοριστικό όσον αφορά τον προαναφερθέντα πίνακα σχετικά με τη σύσκεψη της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004.

102. Από την πλευρά τους, οι Keramag κ.λπ. θεωρούν ότι η εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου εξέταση του ως άνω πίνακα είναι ορθή και ότι η Επιτροπή δεν παρέσχε επεξηγήσεις ικανές να στηρίξουν το συμπέρασμα ότι η σύσκεψη της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004 είχε ως αντικείμενο αντίθετες προς τον ανταγωνισμό συζητήσεις.

103. Επισημαίνω, κατ’ αρχάς, ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν αναγνωρίζει στον πίνακα αυτό αποδεικτική ισχύ προς επιβεβαίωση του καθορισμού των τιμών στο πλαίσιο της εν λόγω συσκέψεως της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004, όπως αυτός περιγράφεται από την Ideal Standard στις δηλώσεις της που συνοδεύουν την αίτηση επιεικούς μεταχειρίσεως (βλ. σκέψη 119 της αποφάσεως Keramag), διότι ο πίνακας «δεν φέρει ημερομηνία», «δεν περιλαμβάνει καμία ένδειξη ικανή να τον συνδέσει με τη σύσκεψη της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004 ή με τις συνιστώσες παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού συζητήσεις» και «δεν μνημονεύει ονόματα ανταγωνιστών ή κατώτατες ή ανώτατες τιμές που θα έπρεπε να ορίσουν οι εν λόγω ανταγωνιστές».

104. Στην απόφαση Salzgitter Mannesmann κατά Επιτροπής (C‑411/04 P, EU:C:2007:54, σκέψη 47), το Δικαστήριο επιβεβαίωσε την προσέγγιση του Γενικού Δικαστηρίου στην απόφαση που αποτέλεσε το αντικείμενο της αιτήσεως αναιρέσεως, δηλαδή ότι «ένα αποδεικτικό στοιχείο ανωνύμου προελεύσεως, όπως το έγγραφο “sharing key”, δεν μπορεί, αυτό και μόνο, να αποδείξει την ύπαρξη παραβάσεως του κοινοτικού δικαίου του ανταγωνισμού» και ότι «πρέπει να θεωρηθεί ότι [τ]α στοιχεία αυτά αλληλοενισχύονται».

105. Πράγματι, τα επιβεβαιωτικά αποδεικτικά στοιχεία μπορεί να είναι στοιχεία τα οποία, ακόμη και αν δεν αποδεικνύουν αφεαυτών την ύπαρξη παραβάσεως, μπορούν να συμβάλουν στην ενίσχυση άλλων αποδεικτικών στοιχείων, όπως μια αίτηση επιεικούς μεταχειρίσεως.

106. Στην ίδια απόφαση Salzgitter Mannesmann κατά Επιτροπής (C‑411/04 P, EU:C:2007:54, σκέψεις 44 έως 50), το Δικαστήριο έκρινε ότι ακόμη και η ανώνυμη προέλευση του εγγράφου δεν αρκούσε για να του στερήσει οιαδήποτε αποδεικτική αξία εάν η προέλευσή του, η πιθανή ημερομηνία συντάξεώς του και το περιεχόμενό του μπορούσαν να καθοριστούν με επαρκή βεβαιότητα ( 42 ). Εξάλλου, ακόμη και στην περίπτωση που ελλείπει η υπογραφή επί του εγγράφου, μπορούν να ληφθούν υπόψη οι επεξηγήσεις της επιχειρήσεως της οποίας ο συνεργάτης συνέταξε το έγγραφο αυτό ( 43 ).

107. Eν προκειμένω, το Γενικό Δικαστήριο δεν έδωσε προσοχή στις επεξηγήσεις που παρέσχε η Ideal Standard όσον αφορά τις συνθήκες καταρτίσεως του πίνακα αυτού, τον συντάκτη του, την ημερομηνία του κ.λπ., ενώ ο πίνακας αυτός είχε καταρτισθεί από μάρτυρα των γεγονότων, συνδεόμενο στενά με αυτά, στοιχεία δηλαδή που αποτελούν παράγοντες ενισχυτικούς, κατ’ αρχήν, της αξιοπιστίας του ( 44 ).

108. Επομένως, φρονώ (όπως και η Επιτροπή) ότι το Γενικό Δικαστήριο, επιβάλλοντας παράλογες και υπερβολικά αυστηρές απαιτήσεις όσον αφορά τα αποδεικτικά στοιχεία μεμονωμένως θεωρούμενα και, εν πάση περιπτώσει, όσον αφορά τη δυνατότητα σφαιρικής εξετάσεώς τους, καθιστά κενή περιεχομένου την υφιστάμενη νομολογία για τη δυνατότητα αλληλεπιβεβαιώσεως των στοιχείων αυτών.

109. Κατά συνέπεια, είμαι της γνώμης ότι, απαιτώντας να αποδεικνύει ο ως άνω πίνακας, αφεαυτού, τη στοιχειοθέτηση της παραβάσεως, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι άλλες συμπληρωματικές αποδείξεις και επεξηγήσεις (όπως αυτές που περιέχει η αίτηση επιεικούς μεταχειρίσεως της Ideal Standard), το Γενικό Δικαστήριο παρέβη την υποχρέωση αιτιολογήσεως που υπέχει.

110. Το συμπέρασμα αυτό επιρρωννύεται από το γεγονός ότι η εκτίμηση του ίδιου αποδεικτικού στοιχείου στην παράλληλη υπόθεση Duravit κατέληξε σε εντελώς διαφορετικό συμπέρασμα, δηλαδή στο ότι ο πίνακας είχε αποδεικτική αξία. Επομένως, εάν το Γενικό Δικαστήριο είχε εξετάσει τις επίμαχες επεξηγήσεις –όπως ορθώς το έπραξε στην απόφαση Duravit– η έκβαση της παρούσας υποθέσεως θα ήταν διαφορετική.

111. Έπεται ότι το τρίτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως της Επιτροπής πρέπει να γίνει δεκτό.

γ) Το πέμπτο σκέλος (το Γενικό Δικαστήριο δεν προέβη σε συνολική εκτίμηση)

112. H Επιτροπή διατείνεται ότι το Γενικό Δικαστήριο, παραλείποντας να εξετάσει διάφορα αποδεικτικά στοιχεία (ιδίως τους μηνιαίους πίνακες που περιλαμβάνουν εμπιστευτικά αριθμητικά στοιχεία για τις πωλήσεις ή τη δήλωση του κ. Laligné) και εφαρμόζοντας υπερβολικά αυστηρές απαιτήσεις όσον αφορά την απόδειξη βάσει των στοιχείων που όντως εξέτασε, δεν προέβη σε συνολική εκτίμηση αυτών, όπως επιβάλλει η πάγια νομολογία.

113. Οι Keramag κ.λπ. παρατηρούν ότι επικαλέστηκαν τη δήλωση του κ. Laligné για να αποδείξουν την έλλειψη συνοχής των αιτήσεων επιεικούς μεταχειρίσεως της Ideal Standard και ότι η εν λόγω δήλωση δεν ασκούσε, εν πάση περιπτώσει, επιρροή στην επίμαχη απόφαση. Υποστηρίζουν ότι το γεγονός ότι δεν εξετάσθηκαν ορισμένα αποδεικτικά στοιχεία, ειδικότερα δε αυτά που δεν ασκούν επιρροή, δεν σημαίνει ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν διενήργησε συνολική εξέταση.

114. Είμαι της γνώμης ότι το Γενικό Δικαστήριο πράγματι παρέλειψε να εξετάσει αν η ύπαρξη αντίθετης προς τον ανταγωνισμό συμπεριφοράς μπορούσε να συναχθεί από ορισμένες συμπτώσεις και ενδείξεις, οι οποίες, συνολικώς θεωρούμενες, μπορούν να αποτελέσουν την απόδειξη περί παραβάσεως ( 45 ).

115. Παραλείποντας να εξετάσει διάφορα κρίσιμα αποδεικτικά στοιχεία και απαιτώντας, στη σκέψη 119 της αποφάσεως Keramag, να φέρει ένας πίνακας που αφορά αντίθετη προς τον ανταγωνισμό σύσκεψη, του οποίου γίνεται επίκληση ως επιβεβαιωτικού αποδεικτικού στοιχείου, χρονολογία και να περιέχει τα ονόματα των ανταγωνιστών καθώς και τις ενδείξεις της κατώτατης και ανώτατης τιμής, το Γενικό Δικαστήριο απαίτησε, πράγματι, να συνιστά ο εν λόγω πίνακας, αφεαυτού, επαρκές αποδεικτικό στοιχείο για τη στοιχειοθέτηση παραβάσεως.

116. Το Δικαστήριο, όμως, έχει σαφώς αναγνωρίσει ότι τα διάφορα αποδεικτικά στοιχεία συμπράξεως είναι συνήθως αποσπασματικά και διάσπαρτα.

117. Το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι, «για να αποδείξει παράβαση του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ, η Επιτροπή είναι αναγκαίο να προσκομίζει ακριβή και συγκλίνοντα στοιχεία […]. Εντούτοις, δεν απαιτείται κατ’ ανάγκην να πληροί έκαστο των προσκομιζόμενων από την Επιτροπή αποδεικτικών στοιχείων τα εν λόγω κριτήρια ως προς ένα έκαστο των στοιχείων της παραβάσεως. Αρκεί η δέσμη των ενδείξεων που επικαλείται το εν λόγω θεσμικό όργανο, συνολικώς εκτιμώμενη, να ανταποκρίνεται στην απαίτηση αυτή […]. Συνεπώς, ακόμη και αν υποτεθεί ότι κανένα από τα διάφορα στοιχεία της επίμαχης παραβάσεως, αυτοτελώς θεωρούμενο, δεν συνιστά συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική απαγορευόμενη από το άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ […], το συμπέρασμα αυτό δεν αποκλείει να αποτελούν τα στοιχεία αυτά, θεωρούμενα στο σύνολό τους, τέτοιου είδους συμφωνία ή […]. Πράγματι, […] δεδομένου ότι η απαγόρευση συμμετοχής σε θίγουσες τον ανταγωνισμό πρακτικές και συμφωνίες καθώς και οι κυρώσεις που δύνανται να επιβληθούν στους παραβάτες είναι ευρέως γνωστές, είναι σύνηθες να αναπτύσσονται λαθραίως οι δραστηριότητες τις οποίες συνεπάγονται οι συμφωνίες και οι πρακτικές αυτές, να πραγματοποιούνται μυστικές συσκέψεις, συχνότατα σε τρίτες χώρες, και να περιορίζονται στο ελάχιστο τα συναφή έγγραφα. Ακόμη και όταν η Επιτροπή ανακαλύπτει στοιχεία τα οποία πιστοποιούν κατά τρόπο σαφή παράνομες επαφές μεταξύ επιχειρήσεων, όπως είναι τα πρακτικά συναντήσεως, τα στοιχεία αυτά είναι κατά κανόνα αποσπασματικά και διάσπαρτα, με αποτέλεσμα να είναι συχνά αναγκαία η ανασύνθεση ορισμένων λεπτομερειών διά επαγωγικών συλλογισμών. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ύπαρξη θίγουσας τον ανταγωνισμό πρακτικής ή συμφωνίας πρέπει να συνάγεται από ορισμένες συμπτώσεις και στοιχεία τα οποία, εξεταζόμενα από κοινού, μπορούν να αποτελέσουν, ελλείψει άλλης συνεκτικής εξηγήσεως, την απόδειξη παραβιάσεως των κανόνων του ανταγωνισμού» ( 46 ).

118. Η επίδραση του εν λόγω σφάλματος στην έκβαση της υποθέσεως πιστοποιείται από το γεγονός ότι, σε τρεις παράλληλες αποφάσεις, το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε σε διαφορετική κρίση.

119. Παραλείποντας να ελέγξει αν αποδεικτικά στοιχεία, συνολικώς θεωρούμενα, μπορούσαν να αλληλοενισχυθούν ( 47 ), το Γενικό Δικαστήριο παρέβη την υποχρέωση αιτιολογήσεως που υπέχει.

120. Επομένως, για τους ίδιους λόγους με αυτούς που στήριξαν την ευδοκίμηση του τρίτου σκέλους, το πέμπτο σκέλος του πρώτου λόγου αναιρέσεως πρέπει επίσης να γίνει δεκτό.

121. Κατά συνέπεια, προτείνω στο Δικαστήριο να αναιρέσει την απόφαση Keramag ( 48 ).

δ) Οι συνέπειες της αναιρέσεως της αποφάσεως Keramag από το Δικαστήριο

122. Η ανωτέρω ανάλυση κατέδειξε ότι η δέσμη των αποδείξεων που χρησιμοποιήθηκαν στην απόφαση Keramag ήταν σχετικώς περιορισμένη. Δεδομένου ότι το Δικαστήριο έχει στη διάθεσή του πολλές αποφάσεις του Γενικού Δικαστηρίου στις οποίες το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε λεπτομερώς τις αποδείξεις αυτές, φρονώ ότι η αρχή της οικονομίας της διαδικασίας επιτάσσει να αποφανθεί το ίδιο το Δικαστήριο επί της προσφυγής ακυρώσεως που άσκησαν οι Keramag κ.λπ. πρωτοδίκως.

123. Με το δικόγραφο της προσφυγής, οι Keramag κ.λπ. υποστήριξαν, κατ’ ουσίαν, ότι το συμπέρασμα της Επιτροπής, στις αιτιολογικές σκέψεις 556 και 590 της επίμαχης αποφάσεως, ότι η Allia και η PCT είχαν συντονίσει τις κατώτατες τιμές τους για τα προϊόντα χαμηλής ποιότητας κατά τη διάρκεια συσκέψεως που διοργανώθηκε στις 25 Φεβρουαρίου 2004 στους κόλπους της AFICS, στηριζόταν σε αποδεικτικά στοιχεία τα οποία είναι είτε απαράδεκτα είτε αναξιόπιστα, μη επαληθευθέντα και ανεπαρκή.

124. Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, σε αντιδιαστολή προς την απόφαση Keramag όπου το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε πλειστάκις σε πλάνη περί το δίκαιο κατά την ανάλυση των γεγονότων που συνέβησαν στους κόλπους της AFICS, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς έκρινε στην απόφαση Villeroy & Boch Austria (σκέψη 286) ότι, «[σ]την αιτιολογική σκέψη 556 της εν λόγω αποφάσεως, η Επιτροπή ανέφερε ότι διέθετε αποδεικτικά στοιχεία ικανά να στοιχειοθετήσουν συμμετοχή των μελών της AFICS σε συζητήσεις περί συντονισμού των τιμών μόνον από τη σύσκεψη της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004 και έπειτα. Στην αιτιολογική σκέψη 572 της [επίμαχης] αποφάσεως, η Επιτροπή ανέφερε ότι, κατά την Ideal Standard, οι μετέχοντες στην εν λόγω σύσκεψη συνομολόγησαν ότι οι κατώτατες τιμές τους ήσαν υπερβολικά χαμηλές και ότι έπρεπε να τις ανεβάσουν, ιδίως αυξάνοντας κατά 3 % τις τιμές καταλόγου. Στην αιτιολογική σκέψη 573 της [επίμαχης] αποφάσεως, η Επιτροπή διευκρίνισε ότι οι πληροφορίες αυτές είχαν επιβεβαιωθεί από τη Roca [France]. Στην αιτιολογική σκέψη 574 της εν λόγω αποφάσεως, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι μετέχοντες είχαν ανταλλάξει εμπιστευτικές πληροφορίες επί των τιμών και των πωλήσεων μετά τη σύσκεψη αυτή».

125. Πρώτον, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στη σκέψη 287 της εν λόγω αποφάσεως, ότι, «όσον αφορά το επιχείρημα της Villeroy & Boch και της Villeroy & Boch France ότι η Επιτροπή δεν προσκόμισε καμία απόδειξη πιστοποιούσα τη συμμετοχή της Villeroy & Boch France στις τρεις συσκέψεις της AFICS που πραγματοποιήθηκαν το 2004 (βλ. παράρτημα 11 της [επίμαχης] αποφάσεως), επιβάλλεται να απορριφθεί ως αβάσιμο. Πράγματι, όπως προκύπτει από τις αιτιολογικές σκέψεις 572 και 573 της [επίμαχης] αποφάσεως, η Επιτροπή στηρίχθηκε στις δηλώσεις της Ideal Standard και της Roca [France] για να αποδείξει τη συμμετοχή της Villeroy & Boch France στις συσκέψεις αυτές».

126. Δεύτερον, κατά τη σκέψη 288 της αποφάσεως αυτής, «πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμα τα επιχειρήματα της Villeroy & Boch και της Villeroy & Boch France ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε επαρκώς κατά νόμο τη διεξαγωγή παρανόμων συζητήσεων κατά τη συνεδρίαση της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004, εφόσον στηρίχθηκε σε εκ των υστέρων πραγματοποιηθείσες, αόριστες και αντιφατικές προφορικές δηλώσεις, πράγμα, άλλωστε, που η Επιτροπή αναγνωρίζει στην [επίμαχη] απόφαση».

127. Στη συνέχεια, το Γενικό Δικαστήριο υπενθύμισε, στη σκέψη 289 της εν λόγω αποφάσεως, ότι, «[π]ράγματι, μολονότι από τη νομολογία συνάγεται ότι η δήλωση του δικαιούχου ολικής ή μερικής μειώσεως προστίμων, της οποίας η ακρίβεια αμφισβητείται από άλλον μετέχοντα στη σύμπραξη πρέπει να επαληθεύεται [ ( 49 )], τίποτε δεν αποκλείει τη δυνατότητα να απορρέει η επαλήθευση αυτή από τη μαρτυρία άλλης επιχειρήσεως που μετέσχε στη σύμπραξη, έστω και αν έτυχε και αυτή μειώσεως προστίμων. Η επαλήθευση αυτή επιβεβαιώνει επίσης τη διεξαγωγή συζητήσεων περί των κατώτατων τιμών, εφόσον μνεία των συζητήσεων αυτών περιλαμβάνεται στα πρακτικά της συσκέψεως της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004».

128. Επιπλέον, στη σκέψη 290 της αποφάσεως αυτής, μετά από ανάλυση της δηλώσεως της Roca France και της δηλώσεως της Ideal Standard (καταλήγουσα στο ότι η πρώτη δήλωση ήταν πιο αόριστη και λιγότερο απόλυτη από τη δεύτερη), το Γενικό Δικαστήριο καταλήγει ότι «[τ]ούτο δεν κλονίζει, πάντως, τη διαπίστωση ότι η μαρτυρία της Roca [France] επιβεβαιώνει, κατ’ ουσίαν, το χρονικό διάστημα, τον τόπο, τους μετέχοντες και το αντικείμενο των επίμαχων παρανόμων συζητήσεων, όπως προκύπτει από ένα σημείο της ημερησίας διατάξεως. Υπό τις συνθήκες αυτές, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η δήλωση της Ideal Standard, όπως επιβεβαιώθηκε μέσω της δηλώσεως της Roca France, αποδεικνύει επαρκώς κατά νόμο τη διεξαγωγή των επίμαχων παράνομων συζητήσεων».

129. Στη σκέψη 293 της εν λόγω αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο προσθέτει ότι, «μολονότι η Επιτροπή, στην [επίμαχη] απόφαση, δεν στηρίζεται στη [δήλωση στην οποία προέβη η Duravit στο πλαίσιο της αιτήσεως μειώσεως του προστίμου που υπέβαλε δυνάμει της ανακοινώσεως του 2002 περί συνεργασίας], πάντως, αντιθέτως προς ό,τι υποστηρίζουν οι Villeroy & Boch και Villeroy & Boch France, η Duravit επίσης επιβεβαίωσε τη δήλωση της Ideal Standard ως προς το περιεχόμενο των παρανόμων συζητήσεων οι οποίες “πιθανώς” διεξήχθησαν στις 25 Φεβρουαρίου 2004».

130. Τέλος, στη σκέψη 295, το Γενικό Δικαστήριο επιβεβαιώνει ότι «οι δηλώσεις της Ideal Standard και της Roca [France] αρκούν για τη διαπίστωση της υπάρξεως παραβάσεως του άρθρου 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ […] που απορρέει από τη συμμετοχή στη σύσκεψη της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004».

131. Επομένως, στο πλαίσιο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, οι προηγούμενες σκέψεις έχουν εφαρμογή mutatis mutandis στην περίπτωση των Keramag κ.λπ. και αρκούν για την απόρριψη –όπως έπραξε το Γενικό Δικαστήριο στις αποφάσεις Villeroy & Boch Austria και Duravit– της προσφυγής ακυρώσεως των Keramag κ.λπ. όσον αφορά τα γεγονότα που συνέβησαν στους κόλπους της AFICS.

2. Επί της ανταναιρέσεως (επί του δευτέρου λόγου)

132. Ο δεύτερος λόγος της ανταναιρέσεως αφορά, κατ’ ουσίαν, δύο συνδεόμενα μεταξύ τους στοιχεία: αφενός, την προβαλλόμενη παραμόρφωση των πραγματικών περιστατικών και, αφετέρου, την προβαλλόμενη ανακολουθία σε σχέση με την απόφαση Wabco Europe κ.λπ. κατά Επιτροπής (T‑380/10, EU:T:2013:449, γνωστή και ως απόφαση Ideal Standard, στο εξής: απόφαση Wabco).

α) Παραμόρφωση των πραγματικών περιστατικών;

133. Οι Keramag κ.λπ. υποστηρίζουν, επικουρικώς, ότι η διαπίστωση που περιλαμβάνεται στη σκέψη 289 της αποφάσεως Keramag, ότι, δηλαδή, η ανακοίνωση αιτιάσεων περιελάμβανε επαρκή πληροφοριακά στοιχεία ώστε να παράσχει στις Keramag κ.λπ. τη δυνατότητα «να λάβουν γνώση επακριβώς της προσαπτόμενης στην Pozzi Ginori συμπεριφοράς», συνιστά προδήλως παραμόρφωση του περιεχομένου της ανακοινώσεως αιτιάσεων δυνάμενη να προσβληθεί με αίτηση αναιρέσεως.

134. Διατείνονται ότι, καθόσον, στο σημείο 277 της ανακοινώσεως αιτιάσεων, αναφέρεται απλώς ότι η Pozzi Ginori ήταν παρούσα σε ορισμένες συσκέψεις κατά τη διάρκεια των οποίων έλαβαν χώρα «αντίθετες προς τον ανταγωνισμό ενέργειες», πλην όμως η φύση των εν λόγω ενεργειών δεν αναφερόταν στην ανακοίνωση αιτιάσεων, το Γενικό Δικαστήριο δεν μπορούσε να θεωρήσει ότι αυτή ήταν αρκούντως ακριβής. Η διαπίστωση που περιλαμβάνεται στη σκέψη 289 της αποφάσεως Keramag («στο σημείο 277 της ανακοινώσεως αιτιάσεων, η Επιτροπή ανέφερε στις προσφεύγουσες τη φύση των ενεργειών [κατά τις συσκέψεις του ομίλου Michelangelo] που εντόπισε η Επιτροπή, τη συχνότητά τους, την ακριβή ημερομηνία της πραγματοποιήσεώς τους καθώς και τα αποδεικτικά στοιχεία που διέθετε», οπότε η ανακοίνωση αιτιάσεων παρείχε στις Keramag κ.λπ. τη δυνατότητα να «λάβουν γνώση, επακριβώς, της συμπεριφοράς που προσάπτεται στην Pozzi Ginori») έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τη διαπίστωση σχετικά με την προσφορότητα του ίδιου χωρίου της ανακοινώσεως αιτιάσεων στην απόφαση Wabco, πράγμα που συνιστά αφεαυτού ένδειξη παραμορφώσεως των πραγματικών περιστατικών.

135. Διαπιστώνω (όπως και η Επιτροπή) ότι οι Keramag κ.λπ. δεν παρέθεσαν κανένα αποδεικτικό στοιχείο που υποτίθεται ότι παραμορφώθηκε και παραδέχονται εν τοις πράγμασι ότι, στη σκέψη 288 της αποφάσεως Keramag, το Γενικό Δικαστήριο ορθώς υπενθύμισε το περιεχόμενο του σημείου 277 της ανακοινώσεως των αιτιάσεων. Επομένως, ζητούν απλώς από το Δικαστήριο να επανεξετάσει το σημείο αυτό.

136. Εν πάση περιπτώσει, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει το επιχείρημα το οποίο οι Keramag κ.λπ. επιχειρούν να αντλήσουν από την απόφαση Archer Daniels Midland κατά Επιτροπής (C‑511/06 P, EU:C:2009:433), υποστηρίζοντας ότι το Γενικό Δικαστήριο δεν εφάρμοσε το νομικό κριτήριο που διατυπώθηκε στην εν λόγω απόφαση για να εκτιμήσει την ικανότητα των Keramag κ.λπ. να αμυνθούν λυσιτελώς. Πράγματι, οι αντίθετες προς τον ανταγωνισμό ενέργειες περιεγράφησαν στα σημεία 256 και 393 έως 400 της εν λόγω ανακοινώσεως αιτιάσεων και οι Keramag κ.λπ. κατέδειξαν, με την απάντησή τους στην εν λόγω ανακοίνωση, ότι είχαν πλήρως κατανοήσει τη «φύση» των επίμαχων αντίθετων προς τον ανταγωνισμό συμπεριφορών. Επομένως, οι προβαλλόμενες ελλείψεις της ανακοινώσεως αιτιάσεων δεν είχαν την παραμικρή επίπτωση στη διαδικασία.

β) Ανακολουθία μεταξύ των αποφάσεων Keramag και Wabco;

137. Οι Keramag κ.λπ. υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο κατέληξε στη διαπίστωση ότι η ανακοίνωση αιτιάσεων ήταν επαρκής όσον αφορά την παράβαση στον τομέα των κεραμικών ειδών στην Ιταλία στηριζόμενο σε αντιφατική αιτιολογία και ότι δεν αιτιολόγησε επαρκώς την απόφασή του υπό το πρίσμα αυτό. Διατείνονται ότι υπάρχει αντίφαση μεταξύ της εκτιμήσεως της ανακοινώσεως αιτιάσεων, όσον αφορά τις συσκέψεις του ομίλου Michelangelo, στην παράλληλη υπόθεση Wabco, και αυτής που πραγματοποιήθηκε στην παρούσα υπόθεση. Κατά τις Keramag κ.λπ., η ανακοίνωση αιτιάσεων πρέπει να έχει το ίδιο περιεχόμενο για όλους τους αποδέκτες.

138. Eν πάση περιπτώσει, εκτιμούν ότι η διαπίστωση του Γενικού Δικαστηρίου είναι ανεπαρκώς αιτιολογημένη, εφόσον δεν είναι δυνατόν να εξακριβωθούν οι λόγοι για τους οποίους η εκτίμηση του βαθμού λεπτομέρειας των στοιχείων που περιλαμβάνονται στο ίδιο σημείο της ίδιας ανακοινώσεως αιτιάσεων θα πρέπει να είναι διαφορετική στην υπόθεση Keramag, αφενός, και στην υπόθεση Wabco, αφετέρου.

139. Οι Keramag κ.λπ. θεωρούν ότι μια τέτοια διαφορά όσον αφορά την ανακοίνωση αιτιάσεων προσέβαλε τα δικαιώματά τους άμυνας, εφόσον είναι πιθανόν ότι θα είχαν επιλέξει διαφορετική στρατηγική άμυνας εάν είχαν ενημερωθεί νομοτύπως για τις αιτιάσεις που είχαν διατυπωθεί εναντίον τους. Υποστηρίζουν ότι το γεγονός ότι στην ανακοίνωση αιτιάσεων δεν παρατίθενται οι αιτιάσεις κατά της Sanitec Europe Oy και της Pozzi Ginori είχε επιπτώσεις στην άμυνά τους και στην επίμαχη απόφαση. Επομένως, κατά τις Keramag κ.λπ., η επίμαχη απόφαση θα πρέπει να ακυρωθεί εν όλω ή εν μέρει, καθόσον με αυτή διαπιστώθηκε ότι η Sanitec Europe Oy και η Pozzi Ginori διέπραξαν παραβάσεις στον τομέα των κεραμικών ειδών στην Ιταλία, το δε πρόστιμο θα πρέπει να ακυρωθεί ή να μειωθεί αναλόγως. Προσθέτουν ότι η επίμαχη απόφαση θα είχε διαφορετικό περιεχόμενο σε περίπτωση μη προσβολής των δικαιωμάτων τους άμυνας, διευκρινίζοντας ότι και μόνη η προσβολή αυτή επιτάσσει εν πάση περιπτώσει την ακύρωση της επίμαχης αποφάσεως και μάλιστα ανεξαρτήτως της ως άνω συνέπειας.

140. Στο πλαίσιο της αιτήσεως αναιρέσεως της Επιτροπής (σημεία 93 και 96 των προτάσεων αυτών), επισήμανα ότι, κατά τη νομολογία ( 50 ), «η υποχρέωση του Γενικού Δικαστηρίου να αιτιολογεί τις αποφάσεις του δεν μπορεί, κατ’ αρχήν, να φθάνει μέχρι του σημείου να του επιβάλλει να δικαιολογεί τη λύση που δέχθηκε σε μια υπόθεση σε σχέση με αυτή που δέχθηκε σε άλλη υπόθεση της οποίας επελήφθη, έστω και αν αυτή αφορά την ίδια απόφαση» (η υπογράμμιση δική μου). Διευκρίνισα ότι η χρήση από το Δικαστήριο του όρου «κατ’ αρχήν» δικαιολογεί –σε εξαιρετικές περιστάσεις– την εφαρμογή της νομολογίας περί αντιφατικής αιτιολογίας, η οποία γενικώς εφαρμόζεται σε σχέση με την αιτιολογία που παρατίθεται σε μία και μόνον απόφαση, επίσης και σε σχέση με την αιτιολογία που διατυπώνεται σε δύο ή περισσότερες αποφάσεις που εκδίδονται σε παράλληλες υποθέσεις, οι οποίες αφορούν την ίδια παράβαση και την ίδια απόφαση της Επιτροπής

141. Πάντως, σε αντιδιαστολή προς όσα εκτίθενται στην αίτηση αναιρέσεως της Επιτροπής, είμαι της γνώμης ότι τέτοιες εξαιρετικές περιστάσεις δεν συντρέχουν στο πλαίσιο της ανταναιρέσεως.

142. Πέραν του ότι το επιχείρημα των Keramag κ.λπ. σχετικά με την απόφαση Wabco είναι αόριστο, στο μέτρο που δεν διευκρινίζει το σχετικό χωρίο της αποφάσεως Wabco, αρκεί η διαπίστωση ότι δεν υφίσταται ανακολουθία μεταξύ των συμπερασμάτων του Γενικού Δικαστηρίου στις δύο αποφάσεις. Πράγματι, το πλαίσιο εντός του οποίου το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε την επάρκεια του σημείου 277 της ανακοινώσεως αιτιάσεων και τα ζητήματα που αντιμετωπίσθηκαν διέφεραν θεμελιωδώς στις δύο υποθέσεις. Πρώτον, όπως επισήμανε η Επιτροπή, η υπόθεση Wabco αφορούσε τη δυνατότητα να ερμηνευθεί η σιωπή ως ισοδυναμούσα με ομολογία θίγουσας τον ανταγωνισμό συμπεριφοράς και όχι το κατά πόσον η ανακοίνωση αιτιάσεων αρκούσε ή όχι για να επιτρέψει στους Keramag κ.λπ. να ασκήσουν τα δικαιώματά τους άμυνας. Δεύτερον, αντίθετα προς τη Wabco, η Pozzi Ginori δεν σιώπησε όσον αφορά τους ισχυρισμούς σχετικά με τις συσκέψεις του ομίλου Michelangelo στην Ιταλία.

143. Εν πάση περιπτώσει, επισημαίνω ότι οι Keramag κ.λπ. δεν επικαλέστηκαν άλλο αποδεικτικό στοιχείο που θα μπορούσαν να έχουν προβάλει εάν η «φύση των αντίθετων προς τον ανταγωνισμό συμπεριφορών» που έλαβαν χώρα κατά τις συσκέψεις του ομίλου Michelangelo είχε προσδιοριστεί με διαφορετικό τρόπο. Υπό τις συνθήκες αυτές, τα επιχειρήματα των Keramag κ.λπ. είναι υποθετικά και αβάσιμα.

144. Επομένως, ο δεύτερος λόγος της ανταναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος και, εν πάση περιπτώσει, ως αβάσιμος.

Β – Υποθέσεις Duravit κ.λπ. κατά Επιτροπής (ο τρίτος λόγος), Villeroy & Boch AG κατά Επιτροπής (ο πρώτος και ο δεύτερος λόγος), Villeroy & Boch SAS κατά Επιτροπής (ο πρώτος και ο δεύτερος λόγος)

145. Είμαι της γνώμης ότι στις υποθέσεις αυτές το Δικαστήριο μπορεί να συναγάγει σχετικά σύντομα τα συμπεράσματα από την αναίρεση της αποφάσεως Keramag καθώς και από την πρόταση που διατύπωσα προς το Δικαστήριο να αποφανθεί το ίδιο επί της προσφυγής των Keramag κ.λπ.

146. Πράγματι, η επιχειρηματολογία των Duravit κ.λπ., Villeroy & Boch AG και Villeroy & Boch SAS δεν είναι, κατ’ ουσίαν, παρά η άλλη όψη της επιχειρηματολογίας της Επιτροπής στην αίτηση αναιρέσεως που άσκησε κατά της αποφάσεως Keramag. Όμως, όπως ήδη διευκρίνισα, ακριβώς στην απόφαση Keramag η αποδεικτική διαδικασία είναι πλημμελής. Επί των ίδιων αποδεικτικών στοιχείων και αντίθετα προς ό,τι διατείνονται οι αναιρεσείουσες, δεν υπάρχει, στις αποφάσεις Duravit και Villeroy & Boch Austria, ούτε παραμόρφωση ούτε έλλειψη αιτιολογίας. Επομένως, οι λόγοι αναιρέσεως που αφορούν τα στοιχεία αυτά είναι απαράδεκτοι και, σύμφωνα με τις προτάσεις που ανέπτυξα επί της αιτήσεως αναιρέσεως Επιτροπή κατά Keramag κ.λπ., οτιδήποτε θα μπορούσε να συνδέεται με άνιση μεταχείριση στις διάφορες αποφάσεις καταρρέει ipso facto, ανεξαρτήτως του ζητήματος του παραδεκτού του επιχειρήματος αυτού.

147. Επομένως, θα εξετάσω διεξοδικότερα τις υποθέσεις αυτές επικουρικώς και μόνον, επειδή αυτός είναι ο ρόλος του γενικού εισαγγελέα.

1. Υπόθεση Duravit κ.λπ. κατά Επιτροπής (επί του τρίτου λόγου αναιρέσεως)

148. Οι Duravit κ.λπ. διατείνονται ότι το Γενικό Δικαστήριο παραμόρφωσε, επανειλημμένως, προδήλως και καθοριστικώς, το περιεχόμενο του φακέλου και, εκ του λόγου τούτου, υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο και παραβίασε αναγνωρισμένες αρχές της αποδεικτικής διαδικασίας.

149. Mε την έβδομη και τη δωδέκατη (αφορώσες τις σκέψεις 213 και 312 επ. της αποφάσεως του Γενικού Δικαστηρίου) από τις δεκατέσσερις παραμορφώσεις αποδεικτικών στοιχείων που προβάλλουν οι Duravit κ.λπ., προσάπτεται στο Γενικό Δικαστήριο διαφορετική εκτίμηση των ίδιων αποδεικτικών στοιχείων στην επίμαχη υπόθεση και σε παράλληλες υποθέσεις.

150. Κατά την Επιτροπή, πρέπει να απορριφθούν όλα τα επιχειρήματα περί παραμορφώσεως, είτε διότι αυτά στηρίζονται σε εσφαλμένη ερμηνεία της αποφάσεως Duravit είτε λόγω του ότι, εν μέρει, οι Duravit κ.λπ. επεδίωκαν, στην πραγματικότητα, να προκαλέσουν με τον λόγο αυτό αναιρέσεως την επανεκτίμηση των πραγματικών περιστατικών, χωρίς να έχει αποδειχθεί πρόδηλη παραμόρφωσή τους εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου.

151. Kατόπιν αιτήματος του Δικαστηρίου, η ανάλυση του λόγου αυτού στις παρούσες προτάσεις θα περιοριστεί στο ζήτημα αν τα συμπεράσματα του Γενικού Δικαστηρίου ως προς ορισμένα αποδεικτικά στοιχεία, τα οποία εκτιμήθηκαν κατά διαφορετικό τρόπο σε άλλες υποθέσεις, μπορούν να εξακολουθήσουν να ισχύουν στην παρούσα υπόθεση (δηλαδή μόνον η έβδομη και η δωδέκατη παραμόρφωση που προβάλλουν οι Duravit κ.λπ.).

152. Οι Duravit κ.λπ. προβάλλουν διαφορετική εκτίμηση, εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου, των ίδιων αποδεικτικών στοιχείων στην παρούσα υπόθεση και σε παράλληλες υποθέσεις (αποφάσεις Keramag κ.λπ. και Villeroy & Boch Austria), όσον αφορά, ιδίως, το περιεχόμενο και τη συνεκτίμηση, προκειμένου να αποδειχθεί η ύπαρξη αντίθετων προς τον ανταγωνισμό πρακτικών, ορισμένων συσκέψεων στις οποίες είχαν μετάσχει οι Duravit κ.λπ.

153. Είμαι της γνώμης ότι, στην παρούσα υπόθεση, το Γενικό Δικαστήριο δεν υπερέβη τα όρια της εύλογης εκτιμήσεως των αποδείξεων.

α) Έβδομη προβαλλόμενη παραμόρφωση

154. Οι Duravit κ.λπ. υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο παραμόρφωσε, στη σκέψη 213 της αποφάσεως Duravit, αποδεικτικά στοιχεία και παραβίασε τις αρχές της αποδεικτικής διαδικασίας σε σχέση με το περιεχόμενο των σημειωμάτων του συνεργάτη της Hansgrohe, του κ. Schinle, σχετικά με τη σύσκεψη του DSI [Freundeskreis der deutschen Sanitärindustrie (Σύνδεσμος γερμανικής βιομηχανίας ειδών υγιεινής)]/του IFS [Industrie Forum Sanitär (Φόρουμ της βιομηχανίας ειδών υγιεινής)] της 5ης Οκτωβρίου 2000, που ερμηνεύθηκαν διαφορετικά στην απόφαση Keramag.

155. Είμαι της γνώμης ότι τα επιχειρήματα αυτά δεν είναι παρά ένα πρόσχημα για να αμφισβητηθεί εκ νέου η ορθότητα της εκτιμήσεως των αποδείξεων εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου στη σκέψη 213 της αποφάσεως, η οποία δεν προσβάλλεται αφεαυτής στο πλαίσιο της αιτήσεως αναιρέσεως.

156. Πράγματι, κατά πάγια νομολογία, μια τέτοια παραμόρφωση πρέπει να προκύπτει προδήλως από τα στοιχεία της δικογραφίας, χωρίς να χρειάζεται να πραγματοποιηθεί νέα εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών και των αποδεικτικών στοιχείων ( 51 ).

157. Eν πάση περιπτώσει, όπως επισήμανε η Επιτροπή, από τη σκέψη 213 της αποφάσεως Duravit προκύπτει ότι, παραπέμποντας στη νομολογία που παρατίθεται στις σκέψεις 210 έως 212 της εν λόγω αποφάσεως, το Γενικό Δικαστήριο διατυπώνει την ίδια κρίση με αυτή που διατύπωσε στη σκέψη 133 της αποφάσεως Keramag, στην οποία αναφέρονται οι Duravit κ.λπ.

158. Όμως, στην εν λόγω σκέψη 133, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε απερίφραστα ότι το αντίθετο προς τον ανταγωνισμό αντικείμενο προέκυπτε από τα σημειώματα σχετικά με τη σύσκεψη της 5ης Οκτωβρίου 2000: «Το χωρίο των σημειωμάτων της Hansgrohe, που παρατίθεται στη σκέψη 132 ανωτέρω, καταδεικνύει σαφώς το αντίθετο προς τον ανταγωνισμό αντικείμενο της εν λόγω συσκέψεως. Πράγματι, οι αυξήσεις των τιμών για το 2001 που ανακοινώθηκαν, με την ευκαιρία αυτή, μεταξύ των συμμετεχόντων, συνιστούν ευαίσθητες πληροφορίες κατά την έννοια της νομολογίας της οποίας γίνεται υπόμνηση στις σκέψεις 54 έως 57 ανωτέρω» (η υπογράμμιση δική μου).

β) Δωδέκατη προβαλλόμενη παραμόρφωση

159. Οι Duravit κ.λπ. υποστηρίζουν ότι το Γενικό Δικαστήριο παραμόρφωσε, στις σκέψεις 312 επ. της αποφάσεως Duravit, την επίμαχη απόφαση σε σχέση με την αποδεικτική αξία των αποδείξεων που αφορούν τη σύσκεψη του IFS της 24ης Απριλίου 2001 και τις συσκέψεις του Fachverband Sanitärkeramische Industrie (στο εξής: FSKI) της 23ης Ιανουαρίου και της 5ης Ιουλίου 2002.

160. Όπως επισήμανα σε σχέση με την έβδομη προβαλλόμενη παραμόρφωση, τα επιχειρήματα αυτά αποσκοπούν στο να θέσουν εν αμφιβόλω την εκτίμηση των αποδείξεων εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου, η οποία δεν μπορεί να προσβληθεί αφεαυτής στο πλαίσιο αναιρέσεως.

161. Το Γενικό Δικαστήριο, όντως, διαπίστωσε, στην απόφαση Keramag, ότι στις αιτιολογικές σκέψεις της επίμαχης αποφάσεως δεν έγινε μνεία των δύο συσκέψεων του FSKI ως συσκέψεων που οδήγησαν σε αντίθετες προς τον ανταγωνισμό ενέργειες των μετεχόντων. Το Γενικό Δικαστήριο προβαίνει στην ίδια διαπίστωση για τη σύσκεψη του IFS της 23ης Ιανουαρίου 2002 (σκέψη 129 της εν λόγω αποφάσεως).

162. Εντούτοις, φρονώ ότι από την απόφαση Duravit δεν προκύπτει το αντίθετο. Σε κανένα σημείο της αποφάσεως δεν εξετάζονται οι τρεις συσκέψεις. Η αναφορά, στη σκέψη 313 της αποφάσεως αυτής, στην αυξημένη αποδεικτική αξία που έχει το σύνολο σχεδόν των αποδεικτικών στοιχείων που συναρτώνται με τις συσκέψεις του IFS και του FSKI δεν μπορεί να αφορά παρά μόνο τις συσκέψεις που εξέτασε το Γενικό Δικαστήριο. Επομένως, οι τρεις προπαρατεθείσες συσκέψεις εξαιρούνται από την ως άνω εκτίμηση. Το ίδιο συμπέρασμα πρέπει να ισχύσει και για τη σύσκεψη του IFS της 14ης Νοεμβρίου 2001.

γ) Συμπέρασμα

163. Η έβδομη και η δωδέκατη αιτίαση περί παραμορφώσεως που προβάλλουν οι Duravit κ.λπ. πρέπει να απορριφθούν είτε ως απαράδεκτες είτε ως αβάσιμες.

2. Υπόθεση Villeroy & Boch AG κατά Επιτροπής

α) Επί του πρώτου λόγου αναιρέσεως (η εκτίμηση της προσαπτόμενης παραβάσεως στη Γαλλία είναι αντιφατική και αντίθετη προς την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως, την αρχή in dubio pro reo και τους κανόνες της λογικής)

i) Σύντομη περίληψη των επιχειρημάτων της Villeroy & Boch AG

164. Η Villeroy & Boch AG αμφισβητεί την ορθότητα της εκτιμήσεως των αποδεικτικών στοιχείων τα οποία συνδέονται με το σύνολο των πράξεων που διενεργήθηκαν στη Γαλλία. Η ανάλυση των αποδείξεων παρουσιάζει, κατά τη Villeroy & Boch AG, σημαντικές αντιφάσεις. Μια ανάλυση των αποδείξεων βρίθουσα αντιφάσεων παραβιάζει, κατ’ αυτή, την αρχή της ίσης μεταχειρίσεως και το Γενικό Δικαστήριο υπέπεσε πλειστάκις σε πλάνη περί το δίκαιο η οποία της προκαλεί βλάβη. Αφενός, το Γενικό Δικαστήριο προέβη, εις βάρος της και κατά παραβίαση των αρχών της ίσης μεταχειρίσεως και του ευεργετήματος της αμφιβολίας, σε εκτίμηση δύο αποδεικτικών στοιχείων (δήλωση της Ideal Standard και της Roca France στο πλαίσιο των αιτήσεων επιεικούς μεταχειρίσεως) η οποία είναι εκ διαμέτρου αντίθετη προς την ανάλυση στην οποία προέβη στην απόφαση Keramag. Αφετέρου, το Γενικό Δικαστήριο, αποκλίνοντας από τη δική του νομολογία και παραβιάζοντας τις αρχές της ίσης μεταχειρίσεως, του ευεργετήματος της αμφιβολίας καθώς και τα άρθρα 263 ΣΛΕΕ και 296, δεύτερο εδάφιο, ΣΛΕΕ, ανέλυσε αποδεικτικό στοιχείο το οποίο δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη (δήλωση της Duravit) επίσης εις βάρος της Villeroy & Boch AG και ταυτοχρόνως, κατά τον τρόπο αυτό, υποκατέστησε παράνομα την αιτιολογία της επίμαχης αποφάσεως.

165. Επιπλέον, κατά τη Villeroy & Boch AG, η μαρτυρία επιχειρήσεως η οποία υπέβαλε αίτηση επιεικούς μεταχειρίσεως μπορεί, δυνάμει της απορρέουσας από τη νομολογία αρχής testis unus, testis nullus, να ενισχυθεί από τη μαρτυρία άλλων συμμετεχόντων στην σύμπραξη. Αυτό συμβαίνει στην παρούσα υπόθεση, εφόσον η μαρτυρία που παρασχέθηκε στο πλαίσιο της αιτήσεως επιεικούς μεταχειρίσεως της Ideal Standard επιβεβαιώθηκε από τη δήλωση της Roca France. Η εκτίμηση των κατά των ως άνω επιχειρήσεων αποδείξεων για την απόδειξη της συμμετοχής τους στη Γαλλία τελεί σε πλήρη αντίφαση προς την εκτίμηση που περιλαμβάνεται στην απόφαση Keramag.

166. Εφόσον κανένα άλλο αποδεικτικό στοιχείο δεν χρησιμοποιήθηκε νομίμως όσον αφορά την παράβαση που φέρεται ότι μπορεί να καταλογιστεί στη Villeroy & Boch AG στη Γαλλία, η καταδίκη της επιχειρήσεως αυτής στηρίζεται σε πλάνη περί το δίκαιο του ίδιου τύπου με αυτές που περιεγράφησαν ανωτέρω, όσον αφορά τα πραγματικά περιστατικά που συνέβησαν στη Γαλλία. Επομένως, θα πρέπει να ακυρωθεί η εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου διαπίστωση ενιαίας παραβάσεως, εφόσον δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις σύνθετης και διαρκούς παραβάσεως όσον αφορά τη Γαλλία. Θα πρέπει τουλάχιστον να ακυρωθούν οι διαπιστώσεις των άρθρων 1 και 2 της επίμαχης αποφάσεως όσον αφορά τη Γαλλία.

167. Κατά την Επιτροπή, η εν λόγω επιχειρηματολογία στερείται ερείσματος.

ii) Ανάλυση

168. Όπως επισήμανα στην ανάλυση της αναιρέσεως Επιτροπή κατά Keramag Keramische Werke κ.λπ. (σημεία 45 έως 131 των προτάσεων αυτών), ορισμένες εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται στην απόφαση Keramag είναι εντελώς αντιφατικές σε σχέση με τις αντίστοιχες εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται σε τρεις παράλληλες αποφάσεις (αποφάσεις Roca Sanitario, Duravit κ.λπ. καθώς και Villeroy & Boch Austria), που εκδόθηκαν την ίδια ημερομηνία, από τους ίδιους δικαστές, κατά της ίδιας αποφάσεως της Επιτροπής. Όλες αυτές οι αποφάσεις έχουν ως αντικείμενο τα ίδια πραγματικά περιστατικά και η Επιτροπή επικαλέσθηκε συναφώς τα ίδια αποδεικτικά στοιχεία.

169. Όμως, σε αντιδιαστολή προς ό,τι διατείνεται η Villeroy & Boch AG, ορθώς το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στην απόφασή του Villeroy & Boch Austria, ότι οι αντίθετες προς τον ανταγωνισμό συζητήσεις που διεξήχθησαν κατά τη σύσκεψη της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004 είχαν αποδειχθεί επαρκώς κατά νόμον, στηριζόμενο συναφώς στις συγκλίνουσες αιτήσεις που υπέβαλαν οι Ideal Standard και Roca France ενόψει της εφαρμογής της ανακοινώσεως για την επιείκεια. Το Γενικό Δικαστήριο ακολούθησε, επομένως, την πάγια νομολογία, κατά την οποία το περιεχόμενο αιτήσεως εφαρμογής της ανακοινώσεως για την επιείκεια μπορούσε να επιβεβαιωθεί από άλλη αίτηση εφαρμογής της εν λόγω ανακοινώσεως ( 52 ). Στην απόφαση Duravit (σκέψη 324) κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα. Στην απόφαση Roca (σκέψεις 198 και 239), τέλος, όπως ανέφερα στο σημείο 49 (τρίτη περίπτωση) των προτάσεων αυτών, το Γενικό Δικαστήριο αποφάσισε μείωση του προστίμου κατά 6 %, διότι οι παρασχεθείσες πληροφορίες είχαν σημαντική προστιθέμενη αξία, καθόσον επιβεβαίωναν ότι είχαν διεξαχθεί αντίθετες προς τον ανταγωνισμό συζητήσεις κατά τη σύσκεψη της AFICS της 25ης Φεβρουαρίου 2004. Επομένως, η απόφαση Roca αφορούσε την ίδια πτυχή της παραβάσεως όπως η υπό κρίση υπόθεση.

170. Όπως προανέφερα, ενώ σε τρεις αποφάσεις (δηλαδή στις αποφάσεις Roca, Duravit και Villeroy & Boch Austria) το Γενικό Δικαστήριο διαπίστωσε ότι η παράβαση είχε διαπραχθεί στους κόλπους της AFICS, στην απόφαση Keramag κατέληξε στο αντίθετο συμπέρασμα. Όμως, όπως ήδη επισημάνθηκε στο σημείο 99 των προτάσεων αυτών, η πλάνη κατά την εκτίμηση των αποδείξεων απαντά στην απόφαση Keramag, της οποίας την αναίρεση προτείνω.

171. Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και αν το Δικαστήριο δεν ακολουθήσει την πρότασή μου στην υπόθεση Επιτροπή κατά Keramag κ.λπ., επισημαίνω ότι η Villeroy & Boch AG δεν υποστηρίζει ότι η απόφαση Villeroy & Boch Austria πάσχει ανεπαρκή αιτιολογία ή ότι το Γενικό Δικαστήριο παραμόρφωσε τις αποδείξεις. Όπως τονίζει η Επιτροπή, εάν το Γενικό Δικαστήριο δεν είχε εκδώσει την απόφαση Keramag, η Villeroy & Boch AG δεν θα προσέβαλλε το κεφάλαιο αυτό της αποφάσεως.

172. Στην απόφαση Koninklijke Wegenbouw Stevin κατά Επιτροπής ( 53 ), η αναιρεσείουσα προέβαλε επίσης παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως και των θεμελιωδών επιταγών συνοχής των δικαστικών αποφάσεων, πλην όμως το Δικαστήριο απέρριψε τον λόγο αναιρέσεως ως απαράδεκτο, επειδή η αναιρεσείουσα δεν είχε επικαλεστεί καμία παραμόρφωση των επίμαχων αποδεικτικών στοιχείων. Το ίδιο πρέπει να ισχύσει για το επιχείρημα περί ανεπάρκειας της αιτιολογίας όσον αφορά την απόφαση Villeroy & Boch Austria (σημείο 18 της αιτήσεως αναιρέσεως).

173. Όσον αφορά τις προβαλλόμενες παραβιάσεις των αρχών «testis unus, testis nullus», «in dubio pro reo» και του τεκμηρίου αθωότητας, ιδίως σε σχέση με την ανεπάρκεια των εξετασθέντων αποδεικτικών στοιχείων για την απόδειξη της παραβάσεως που η Villeroy & Boch AG φέρεται ότι διέπραξε στη Γαλλία, υπενθυμίζω (βλ. σημείο 169 των προτάσεων αυτών) ότι, κατά τη νομολογία ( 54 ), μια αίτηση εφαρμογής της ανακοινώσεως για την επιείκεια πρέπει να επιβεβαιώνεται από άλλη αίτηση. Στην απόφαση Keramag, το Γενικό Δικαστήριο απλώς παρέλειψε να εκτιμήσει την αποδεικτική ισχύ των δηλώσεων της Roca France, οι οποίες επισυνάφθηκαν στην αίτηση (βλ., στο πλαίσιο αυτό, σημεία 77 επ. των προτάσεων αυτών).

174. Εν προκειμένω, όμως, δηλαδή στην απόφαση Villeroy & Boch Austria (αλλά και, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, στην απόφαση Duravit), το Γενικό Δικαστήριο ρητώς έκρινε ότι οι δηλώσεις στις οποίες προέβη η Roca France στο πλαίσιο της αιτήσεως επιεικούς μεταχειρίσεως που υπέβαλε αποτελούσαν τμήμα της δέσμης αποδείξεων που του παρείχαν τη δυνατότητα να διαπιστώσει την παράβαση σχετικά με τα κεραμικά είδη υγιεινής στη Γαλλία. Τόνισε στις δύο αυτές αποφάσεις ότι η Ideal Standard και η Roca France επιβεβαίωναν αμοιβαίως τις δηλώσεις τους, τουλάχιστον όσον αφορά τα προϊόντα «χαμηλής ποιότητας», καθώς τα συμπεράσματα της Επιτροπής αφορούσαν αυτή την κατηγορία προϊόντων.

175. Το Γενικό Δικαστήριο δεν έκρινε αναγκαίο να εξετάσει άλλα αποδεικτικά στοιχεία ( 55 ), διότι θεώρησε ότι επαρκούσαν οι δηλώσεις της Ideal Standard και της Roca France. Πράγματι, μόνον εάν το Δικαστήριο ήταν της γνώμης ότι οι δύο δηλώσεις της Ideal Standard και της Roca France δεν επαρκούσαν για να διαπιστωθεί η παράβαση στη Γαλλία, θα απέκειτο στο Γενικό Δικαστήριο (ή στο Δικαστήριο, εάν έκρινε ότι η υπόθεση ήταν ώριμη προς εκδίκαση) να εξετάσει την αποδεικτική αξία των συμπληρωματικών αυτών στοιχείων.

176. Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως της Villeroy & Boch AG πρέπει να απορριφθεί είτε ως απαράδεκτος είτε ως αβάσιμος.

β) Επί του δευτέρου σκέλους του δευτέρου λόγου αναιρέσεως (παράβαση των κανόνων της λογικής και παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως όσον αφορά την ουσιαστική αξιολόγηση και τον καταλογισμό σε σχέση με την Ιταλία)

177. Η Villeroy & Boch AG προσάπτει στο Γενικό Δικαστήριο ότι της καταλόγισε, υπό την ιδιότητα της κατασκευάστριας κεραμικών ειδών υγιεινής, παραβάσεις που διαπράχθηκαν στην Ιταλία από μη ανταγωνίστριες επιχειρήσεις (δηλαδή κατασκευαστές ειδών κρουνοποιίας), ενώ αυτή δεν ασκούσε δραστηριότητες στη χώρα αυτή και δεν ήταν παρούσα στις συνεδριάσεις που φέρονται να είναι αντίθετες προς το δίκαιο των συμπράξεων. Ταυτοχρόνως, το Γενικό Δικαστήριο έκρινε, στο πλαίσιο παραλλήλων υποθέσεων, ότι οι επιχειρήσεις που ήσαν παρούσες στην αγορά αυτή έπρεπε να απαλλαγούν. Συναφώς υφίσταται όχι μόνον άνιση μεταχείριση εισάγουσα προδήλως διάκριση εις βάρος της αναιρεσείουσας, αλλά και παράβαση του τεκμηρίου αθωότητας και των κανόνων της λογικής.

178. Η Επιτροπή αμφισβητεί το παραδεκτό του λόγου αναιρέσεως που αντλείται από παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως όσον αφορά τις διαπιστώσεις του Γενικού Δικαστηρίου σε τρεις παράλληλες διαδικασίες σχετικές με άλλους