ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΤΡΙΤΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 9ΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1982. - SALVATORE MALFITANO ΚΑΤΑ INSTITUT NATIONAL D'ASSURANCE MALADIE - INVALIDITE (INAMI). - ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ ΤΟΥ TRIBUNAL DU TRAVAIL ΤΟΥ CHARLEROI - ΒΕΛΓΙΟ. - ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ - ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ Η ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΜΙΚΡΟΤΕΡΕΣ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 76/82.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1982 σελίδα 04309



Περίληψη

Διάδικοι

Αντικείμενο της υπόθεσης

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

1 . Κοινωνική ασφάλιση τών διακινουμένων εργαζομένων — Ασφάλιση αναπηρίας — Γένεση τού δικαιώματος παροχών — Προϋποθέσεις — Λήψη υπ’ όψη τής περιόδου κατοικίας στό κράτος μέλος — Κράτη μέλη πού λαμβάνουν υπ’ όψη τήν κατοικία

( Κανονισμός τού Συμβουλίου 1408/71 , άρθρο 48 , παράγραφος 1 )

2 . Κοινωνική ασφάλιση τών διακινουμένων εργαζομένων — Ασφάλιση αναπηρίας — Γένεση τού δικαιώματος παροχών — Προϋποθέσεις — Συμπλήρωση τής ελαχίστης περιόδου αναμονής πού ορίζει τό εθνικό δίκαιο — Εξάρτηση τού δικαιώματος παροχών από τήν ιδιότητα τού ασφαλισμένου κατά τήν στιγμή επελεύσεως τού κινδύνου — Όχι

( Κανονισμός τού Συμβουλίου 1408/71 , άρθρο 48 , παράγραφος 1 )

Περίληψη

1 . Γιά τήν εφαρμογή τού άρθρου 48 , παράγραφος 1 , τού κανονισμού 1408/71 , η διάρκεια κατοικίας εντός κράτους μέλους λαμβάνεται υπ’ όψη μόνον οταν η νομοθεσία τού κράτους αυτού εξαρτά τό δικαίωμα παροχών αναπηρίας από τήν συμπλήρωση περιόδων κατοικίας .

2 . Τό άρθρο 48 , παράγραφος 1 , τού κανονισμού 1408/71 πρέπει νά ερμηνευθεί υπό τήν έννοια οτι , ακόμη κι άν ο εργαζόμενος δέν συνεπλήρωσε περίοδο ασφαλίσεως ενός έτους , ο αρμόδιος φορεύς τού κράτους μέλους υποχρεούται νά χορηγήσει παροχές αναπηρίας , άν ο εργαζόμενος συνεπλήρωσε τήν ελαχίστη περίοδο αναμονής , πού προβλέπει γιά τήν γένεση τού δικαιώματος τό εθνικό δίκαιο . Άν ο εργαζόμενος συνεπλήρωσε τήν ελαχίστη περίοδο αναμονής , ο αρμόδιος φορεύς δέν δύναται νά τού αντιτάξει διάταξη τού εθνικού δικαίου , η οποία εξαρτά τό δικαίωμα παροχών από τήν ασφάλιση τού εργαζομένου στό κράτος αυτό κατά τόν χρόνο επελεύσεως τού κινδύνου .

Διάδικοι

Στήν υπόθεση 76/82 ,

πού έχει ως αντικείμενο αίτηση πού υπέβαλε στό Δικαστήριο , κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ , τό Tribunal du travail τού Charleroi μέ τήν οποία ζητείται , στό πλαίσιο διαφοράς πού εκκρεμεί ενώπιον τού αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ

SALVATORE MALFITANO , Licata ( Ιταλία ),

καί

INSTITUT NATIONAL D’ASSURANCE MALADIE-INVALIDITE ( INAMI ), Βρυξέλλες ,

Αντικείμενο της υπόθεσης

η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως πρός τήν ερμηνεία τού άρθρου 48 , παράγραφος 1 , τού κανονισμού 1408/71 ,

Σκεπτικό της απόφασης

1 Μέ απόφαση τής 8ης Φεβρουαρίου 1982 , πού περιήλθε στό Δικαστήριο τήν 23η Φεβρουαρίου 1982 , τό Tribunal du travail τού Charleroi υπέβαλε , δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ , προδικαστικό ερώτημα ως πρός τήν ερμηνεία τού άρθρου 48 , παράγραφος 1 , τού κανονισμού 1408/71 .

2 Τό ερώτημα αυτό ανέκυψε στό πλαίσιο δίκης μεταξύ ενός ιταλού υπηκόου , ήδη κατοίκου Ιταλίας , καί τού ΙΝΑΜΙ , αρμοδίου βελγικού φορέως ασφαλίσεως κατά ασθενείας_ αναπηρίας . Ο προσφεύγων τής κυρίας δίκης , ο οποίος εκρίθη ανάπηρος καί εισπράττει παροχές δυνάμει τού ιταλικού συστήματος , ζητεί τήν αναλογούσα σύνταξη αναπηρίας κατά τό βελγικό σύστημα . Η αίτηση αυτή απερρίφθη , επειδή η συνολική διάρκεια τών περιόδων υπαγωγής στήν βελγική ασφάλιση κατά ασθενείας_ αναπηρίας τού Malfitano ηταν μικρότερη τού έτους , περίοδο τήν οποία καθορίζει τό άρθρο 48 , παράγραφος 1 , τού προαναφερομένου κανονισμού .

3 Ο Malfitano αμφισβήτησε τήν άρνηση χορηγήσεως τής αιτηθείσης συντάξεως ενώπιον τού Tribunal du travail τού Charleroi . Μέ τήν πρώτη του απόφαση , τό παραπέμπον δικαστήριο έκρινε οτι τό προαναφερόμενο άρθρο 1 έθετε δύο σωρευτικές προϋποθέσεις γενέσεως τού δικαιώματος : ενα έτος ασφαλίσεως ή κατοικίας , καί τήν συμπλήρωση μιάς περιόδου αναμονής πού επέβαλε η εφαρμοστέα νομοθεσία . Τό Δικαστήριο διερωτήθη ως πρός τήν έννοια τής προϋποθέσεως τής κατοικίας κατά τό βελγικό σύστημα καί διέταξε τήν ανασυζήτηση τής υποθέσεως , γιά νά επιτραπεί στό INAMI νά υποβάλει παρατηρήσεις επί τού σημείου αυτού .

4 Τό δικαστήριο εν συνεχεία απεφάσισε νά αναβάλει τήν έκδοση οριστικής αποφάσεως καί νά υποβάλει τό ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα :

«Δεδομένου οτι η βελγική νομοθεσία περί υποχρεωτικής ασφαλίσεως κατά τής ασθενείας καί τής αναπηρίας δέν ορίζει τήν κατοικία ως επαρκή προϋπόθεση χορηγήσεως τών παροχών ούτε τής κτήσεως τής ιδιότητος τού δικαιούχου , τό άρθρο 48 , παράγραφος 1 , σημαίνει οτι , άν μία περίοδος ασφαλίσεως ή κατοικίας επί τού βελγικού εδάφους υπολείπεται τού έτους , τό δικαίωμα ομως παροχών γεννάται μέ τήν συμπλήρωση τής επιβαλλομένης περιόδου αναμονής , υποχρεούται ο αρμόδιος φορεύς νά χορηγήσει παροχές βάσει τής περιόδου αυτής;»

5 Τό ερώτημα αυτό πρέπει νά εξετασθεί κατά τά δύο του σκέλη . Πρώτον , το παραπέμπον δικαστήριο ερωτά κατά πόσον η έννοια τής περιόδου κατοικίας ειναι καθοριστική γιά τήν απόφαση πού πρέπει νά εκδώσει .

6 Εις απάντηση αυτού τού σκέλους τού ερωτήματος , θά πρέπει νά υπομνησθεί οτι η έννοια τής «περιόδου κατοικίας» εισήχθη στόν κανονισμό 1408/71 κατά τόν χρόνο προσχωρήσεως στίς Ευρωπαϊκές Κοινότητες ορισμένων κρατών μελών , στά οποία τό σύστημα ασφαλίσεως κατά τής αναπηρίας εξαρτά τήν χορήγηση καί τό υψος τών παροχών από τήν συμπλήρωση περιόδων κατοικίας . Η έννοια αυτή εφαρμόζεται μόνο στά συστήματα οπου η συμπλήρωση τών περιόδων αυτών αποτελεί προϋπόθεση χορηγήσεως παροχών ή επιτρέπει τήν κτήση τής ιδιότητος τού δικαιούχου . Ειναι βέβαιο οτι κατά τό βελγικό δίκαιο η κατοικία δέν αποτελεί προϋπόθεση γενέσεως τού δικαιώματος παροχών ούτε κτήσεως τής ιδιότητος τού δικαιούχου . Κατά τό μέτρο πού η περίοδος κατοικίας δέν δύναται νά πληροί τήν προϋπόθεση αυτή στήν βελγική νομοθεσία , δέν πρέπει , επομένως , νά λαμβάνεται υπ’ όψη γιά τήν εφαρμογή τού άρθρου 48 , παράγραφος 1 .

7 Τό δεύτερο σκέλος τού ερωτήματος αναφέρεται στήν ερμηνεία πού πρέπει νά δοθεί στήν αναφερθείσα παράγραφο , στήν περίπτωση εργαζομένου ο οποίος , οπως εν προκειμένω , δέν συνεπλήρωσε τήν περίοδο ασφαλίσεως ή κατοικίας ενός έτους , αλλά πάντως συνεπλήρωσε τήν περίοδο αναμονής , πού επιβάλλει τό εθνικό δίκαιο γιά τήν γένεση τού δικαιώματος παροχών .

8 Τό άρθρο 48 , παράγραφος 1 , ορίζει οτι ο αρμόδιος φορεύς κράτους μέλους δέν υποχρεούται νά καταβάλλει παροχές αναπηρίας στόν διακινούμενο εργαζόμενο οταν πληρούνται δύο προϋποθέσεις , ήτοι η συνολική διάρκεια τών περιόδων ασφαλίσεως , πού συνεπληρώθησαν δυνάμει τής νομοθεσίας ενός κράτους μέλους , νά μή φθάνει τό έτος καί , λαμβανομένων υπ’ όψη μόνο τών εν λόγω περιόδων , νά μή αποκτάται κανένα δικαίωμα παροχών δυνάμει τών διατάξεων τής νομοθεσίας αυτής .

9 Ειναι βέβαιο οτι η συνολική διάρκεια τών περιόδων ασφαλίσεως πού ο Malfitano συνεπλήρωσε δυνάμει τής βελγικής νομοθεσίας δέν φθάνει τό έτος . Εναπόκειται , επομένως , στό παραπέμπον δικαστήριο νά εξακριβώσει άν ο Malfitano απέκτησε δικαίωμα παροχών δυνάμει τών διατάξεων τής βελγικής νομοθεσίας , οπότε ο αρμόδιος φορεύς θά υποχρεούται νά καταβάλλει παροχές υπολογιζόμενες σύμφωνα μέ τόν κανονισμό .

10 Επ’ αυτού , τό INAMI υπεστήριξε τήν άποψη σύμφωνα μέ τήν οποία τό ερώτημα άν ο εργαζόμενος απέκτησε δικαίωμα παροχών δυνάμει τής βελγικής νομοθεσίας πρέπει νά εξετασθεί κατά τήν στιγμή τής επελεύσεως τού κινδύνου . Ο εργαζόμενος θά πρέπει , ιδίως κατά τούς προηγουμένους τής επελεύσεως τού κινδύνου εξι μήνες , νά έχει συμπληρώσει περίοδο ασφαλίσεως , κατά τήν διάρκεια τής οποίας δύναται νά δικαιολογήσει τουλάχιστον 120 ημέρες εργασίας ή εξομοιούμενες καί νά μή έχει απολέσει τήν ιδιότητα τού υποχρεωτικώς ασφαλισμένου , κατά τήν έννοια τής βελγικής νομοθεσίας , από μηνός καί πλέον μέχρι τής ημερομηνίας εμφανίσεως τής ανικανότητος . Ο Malfitano συνεκέντρωνε τίς προϋποθέσεις αυτές σέ μία δεδομένη στιγμή , αλλά έπαυσε νά τίς συγκεντρώνει πρίν ακόμη εγκαταλείψει τό Βέλγιο , λόγω μιάς περιόδου κατά τήν διάρκεια τής οποίας δέν ηταν ασφαλισμένος .

11 Δέν απόκειται στό Δικαστήριο νά ερμηνεύσει τήν εθνική νομοθεσία ούτε νά τήν εφαρμόσει στήν προκειμένη περίπτωση . Προκειμένου νά δοθεί ικανοποιητική απάντηση στό εθνικό δικαστήριο , τό οποίο πρέπει νά κρίνει άν ο Malfitano απέκτησε ή όχι δικαίωμα παροχών αναπηρίας υπό τήν έννοια τού κανονισμού , πρέπει νά παρατηρηθεί οτι η άποψη , τήν οποία υπεστήριξε τό INAMI , δέν ειναι σύμφωνη μέ τό πνεύμα τού κανονισμού 1408/71 πού σκοπεί νά θέσει σέ εφαρμογή τό άρθρο 51 τής συνθήκης , θεσπίζοντας ενα σύστημα , τό οποίο επιτρέπει νά εξασφαλίζεται στόν διακινούμενο εργαζόμενο η λήψη υπ’ όψη κάθε περιόδου πού συνεπληρώθη δυνάμει τών διαφόρων εθνικών νομοθεσιών γιά τήν γένεση καί τήν διατήρηση τού δικαιώματος παροχών , καθώς καί γιά τόν υπολογισμό τών παροχών αυτών .

12 Τό σύστημα τού αναλογικού επιμερισμού τού κανονισμού 1408/71 αποβλέπει στό νά αποφεύγεται η απώλεια τών δικαιωμάτων τού διακινουμένου εργαζομένου πού θά ηδύνατο νά επέλθει , οταν ασκεί τό δικαίωμά του τής ελεύθερης διακινήσεως εντός τής Κοινότητος , λόγω τών διαφορών πού υπάρχουν μεταξύ τών διαφόρων συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως τών κρατών μελών .

13 Άν ο διακινούμενος εργαζόμενος συνεπλήρωσε τήν ελαχίστη περίοδο ασφαλίσεως γιά τήν γένεση τού δικαιώματος , δέν θά ηταν σύμφωνο μέ τούς σκοπούς τού άρθρου 51 τής συνθήκης νά δύναται μία εθνική διοικητική αρχή νά αντιτάξει στόν εργαζόμενο τό γεγονός οτι δέν ηταν πλέον ασφαλισμένος , δυνάμει τής εθνικής νομοθεσίας τού εν λόγω κράτους μέλους , οταν ήσκησε τά δικαιώματά του ελεύθερης κυκλοφορίας εντός τής κοινής αγοράς .

14 Επομένως , η έννοια τού δικαιώματος παροχών πού αναφέρει η παράγραφος 1 τού άρθρου 48 πρέπει νά ερμηνευθεί ως περιλαμβάνουσα τά δικαιώματα εργαζομένου στό πλαίσιο ενός συστήματος ασφαλίσεως , στό οποίο οι υποχρεώσεις τού ασφαλιστικού φορέως υλοποιούνται μόνον μέ τήν επέλευση ενός τυχαίου γεγονότος . Εφ’ οσον τό δικαίωμα αυτό εκτήθη υπό τίς προϋποθέσεις πού προβλέπει τό εθνικό δίκαιο , ο εργαζόμενος δύναται , κατ’ εφαρμογή τού κανονισμού 1408/71 , νά εξακολουθήσει νά απολαύει τού υπολογισμού τών περιόδων ασφαλίσεως πού συνεπλήρωσε υπό τό σύστημα αυτό , ακόμη κι άν η εθνική νομοθεσία δέν τού παρέχει πλέον δικαιώματα υπό τήν ιδιότητα αυτή , κατά τήν επέλευση τού κινδύνου .

15 Επομένως , προκειμένου νά διαπιστωθεί άν ενας εργαζόμενος απέκτησε δικαίωμα παροχών δυνάμει τής βελγικής νομοθεσίας κατά τήν έννοια τού κανονισμού 1408/71 , τό παραπέμπον δικαστήριο πρέπει νά εξετάσει άν ο εργαζόμενος συνεπλήρωσε τήν περίοδο αναμονής , τήν οποία επιβάλλει η εν λόγω νομοθεσία .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί τών δικαστικών εξόδων

16 Τά έξοδα στά οποία υπεβλήθη η Επιτροπή , η οποία υπέβαλε παρατηρήσεις στό Δικαστήριο , δέν αποδίδονται . Δεδομένου οτι η παρούσα διαδικασία έχει ως πρός τούς διαδίκους τής κυρίας δίκης τόν χαρακτήρα παρεμπίπτοντος , πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαστηρίου , σ’ αυτό εναπόκειται νά αποφανθεί επί τών δικαστικών εξόδων .

Διατακτικό

Διά ταύτα

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( τρίτο τμήμα )

κρίνοντας επί τού ερωτήματος πού τού υπέβαλε τό Tribunal du travail τού Charleroi μέ απόφαση τής 8ης Φεβρουαρίου 1982 , αποφαίνεται :

1 ) Γιά τήν εφαρμογή τού άρθρου 48 , παράγραφος 1 , τού κανονισμού 1408/71 , η διάρκεια κατοικίας εντός κράτους μέλους λαμβάνεται υπ’ όψη μόνον οταν η νομοθεσία τού κράτους αυτού εξαρτά τό δικαίωμα παροχών αναπηρίας από τήν συμπλήρωση περιόδων κατοικίας .

2)Τό άρθρο 48 , παράγραφος 1 , τού κανονισμού 1408/71 πρέπει νά ερμηνευθεί υπό τήν έννοια οτι , ακόμη κι άν ο εργαζόμενος δέν συνεπλήρωσε περίοδο ασφαλίσεως ενός έτους , ο αρμόδιος φορεύς τού κράτους μέλους υποχρεούται νά χορηγήσει παροχές αναπηρίας , άν ο εργαζόμενος συνεπλήρωσε τήν ελαχίστη περίοδο αναμονής , πού προβλέπει γιά τήν γένεση τού δικαιώματος τό εθνικό δίκαιο .

3)Άν ο εργαζόμενος συνεπλήρωσε τήν ελαχίστη περίοδο αναμονής , ο αρμόδιος φορεύς δέν δύναται νά τού αντιτάξει διάταξη τού εθνικού δικαίου , η οποία εξαρτά τό δικαίωμα παροχών από τήν ασφάλιση τού εργαζομένου στό κράτος αυτό κατά τόν χρόνο επελεύσεως τού κινδύνου .