Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Mischo της 20ης Σεπτεμβρίου 2001. - Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ιταλικής Δημοκρατίας. - Παράβαση κράτους μέλους - Περιβάλλον - Απόβλητα - Οδηγίες 75/442/ΕΟΚ, 91/689/ΕΟΚ και 94/62/ΕΚ - Σχέδια διαχειρίσεως αποβλήτων. - Υπόθεση C-466/99.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 2002 σελίδα I-00851



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

1. Στο πλαίσιο προσφυγής που ασκήθηκε βάσει του άρθρου 226 ΕΚ, το αρχικό αντικείμενο της οποίας περιορίστηκε στο στάδιο της απαντήσεως, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ζητεί από το Δικαστήριο να αναγνωρίσει ότι η Ιταλική Δημοκρατία, μη ανακοινώνοντας σ' αυτήν τα στοιχεία που αφορούν τα σχέδια διαχειρίσεως και διαθέσεως των αποβλήτων και των επικινδύνων αποβλήτων, όσον αφορά τις περιοχές της Σικελίας και της Basilicata, καθώς και τα στοιχεία που αφορούν τα σχέδια διαχειρίσεως των συσκευασιών και των απορριμμάτων συσκευασίας, όσον αφορά το σύνολο των ιταλικών περιφερειών, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει αντιστοίχως από τα άρθρα 7, 6 και 14 των οδηγιών 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 1975, περί των στερεών αποβλήτων , όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/156/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Μαρτίου 1991 , 91/689/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 1991, για τα επικίνδυνα απορρίμματα , όπως αυτή έχει τροποποιηθεί από την οδηγία 94/31/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1994 , και 94/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1994, για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας .

2. Το άρθρο 7, παράγραφοι 1 και 2, της οδηγίας 75/442, όπως αυτή έχει τροποποιηθεί από την οδηγία 91/156, προβλέπει τα εξής:

«1. Για την επίτευξη των στόχων των άρθρων 3, 4 και 5, η αρμόδια αρχή ή αρχές που προβλέπονται στο άρθρο 6 υποχρεούνται να συντάξουν, το ταχύτερο δυνατό, ένα ή περισσότερα σχέδια διαχείρισης των αποβλήτων. [...]

2. Τα κράτη μέλη συνεργάζονται, ενδεχομένως, με τα άλλα κράτη μέλη και την Επιτροπή για την εκπόνηση των σχεδίων αυτών, τα οποία γνωστοποιούν στην Επιτροπή.»

3. Το άρθρο 2, παράγραφος 1, της οδηγίας 91/156 αφήνει άθικτη την υποχρέωση ανακοινώσεως και ορίζει την 1η Απριλίου 1993 ως την ημερομηνία λήξεως της προθεσμίας που παρέχεται στα κράτη μέλη για να λάβουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να συμμορφωθούν προς την εν λόγω οδηγία.

4. Το άρθρο 6 της οδηγίας 91/689 ορίζει τα εξής:

«1. Σύμφωνα με το άρθρο 7 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ, οι αρμόδιες αρχές καταρτίζουν, είτε χωριστά είτε στο πλαίσιο των γενικών σχεδίων διαχείρισης των αποβλήτων, σχέδια για τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων, τα οποία και δημοσιεύουν.

2. Η Επιτροπή προβαίνει σε συγκριτική αξιολόγηση των σχεδίων αυτών, ιδίως όσον αφορά τις μεθόδους διάθεσης και αξιοποίησης. Θέτει δε τις πληροφορίες αυτές στη διάθεση των αρμοδίων αρχών των κρατών μελών, τα οποία το ζητούν.»

5. Το άρθρο 1 της οδηγίας 94/31 αφήνει άθικτη την υποχρέωση ανακοινώσεως που υπέχουν τα κράτη μέλη και ορίζει την 27η Ιουνίου 1995 ως την ημερομηνία λήξεως της προθεσμίας που παρέχεται στα κράτη μέλη για να λάβουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να συμμορφωθούν προς την εν λόγω οδηγία.

6. Το άρθρο 14 της οδηγίας 94/62 ορίζει τα εξής:

«Σύμφωνα με τους στόχους και τα μέτρα που αναφέρονται στην παρούσα οδηγία, τα κράτη μέλη περιλαμβάνουν στα σχέδια διαχείρισης αποβλήτων που απαιτούνται σύμφωνα με το άρθρο 7 της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ ειδικό κεφάλαιο για τη διαχείριση των συσκευασιών και των απορριμμάτων συσκευασίας [...]».

7. Κατά το άρθρο 22, παράγραφος 1, της οδηγίας 94/62, τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία πριν από τις 30 Ιουνίου 1996 και πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

8. Οι ιταλικές αρχές διαβίβασαν στην Επιτροπή μια σειρά περιφερειακών σχεδίων διαχειρίσεως των αποβλήτων. Δεδομένου ότι η Επιτροπή δεν έλαβε κανένα σχέδιο ως προς τις περιφέρειες της Σικελίας και της Basilicata, ούτε ως προς τέσσερις επαρχίες της περιφέρειας της Τοσκάνης (Φλωρεντία, Λιβόρνο, ίζα και Lucqua), και δεδομένου ότι διαπίστωσε ότι ορισμένα από τα σχέδια ήταν ατελή, τέλος δε ότι κανένα από τα σχέδια δεν αφορούσε τις συσκευασίες και απορρίμματα συσκευασιών, κίνησε, με έγγραφο της 14ης Ιανουαρίου 1998, τη διαδικασία λόγω παραβάσεως οχλώντας τις ιταλικές αρχές να διατυπώσουν τις παρατηρήσεις τους εντός προθεσμίας δύο μηνών.

9. Στις 21 Οκτωβρίου 1998, η Επιτροπή κοινοποίησε αιτιολογημένη γνώμη στις ιταλικές αρχές, στην οποία διευκρινίζει ότι η Ιταλική Δημοκρατία, μην έχοντας λάβει και, εν πάση περιπτώσει, μη έχοντας κοινοποιήσει σ' αυτήν, εντός της ταχθείσας προθεσμίας, τα μέτρα που προβλέπονται στα άρθρα 7, 6 και 14 αντιστοίχως των οδηγιών 75/442, όπως αυτή έχει τροποποιηθεί από την οδηγία 91/156, 91/689, όπως αυτή έχει τροποποιηθεί από την οδηγία 94/31, και 94/62, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τις οδηγίες αυτές.

10. Δεδομένου ότι δεν υπήρξε αντίδραση εκ μέρους της Ιταλικής Κυβερνήσεως στην αιτιολογημένη αυτή γνώμη, η Επιτροπή άσκησε την παρούσα προσφυγή λόγω παραβάσεως κατά της Ιταλικής Δημοκρατίας. Στο πλαίσιο της προσφυγής αυτής, δεν ζητεί πλέον από το Δικαστήριο να αναγνωρίσει ότι η Ιταλική Δημοκρατία δεν ενέκρινε σχέδια, αλλά μόνον ότι δεν της ανακοίνωσε στοιχεία σχετικά με τα σχέδια διαχειρίσεως που προβλέπονται από τις τρεις οδηγίες.

11. Στο δικόγραφο της προσφυγής της, η Επιτροπή διευκρινίζει ότι, μολονότι τα άρθρα 6 της οδηγίας 91/689 και 14 της οδηγίας 94/62 δεν διατυπώνουν ρητώς την υποχρέωση ανακοινώσεως των σχεδίων διαχειρίσεως των αποβλήτων, η υποχρέωση αυτή μπορεί να συναχθεί από την παραπομπή που γίνεται με τα άρθρα αυτά στο άρθρο 7 της οδηγίας 75/442, όπως αυτή έχει τροποποιηθεί από την οδηγία 91/156.

12. Μπορώ να συμμεριστώ τον ισχυρισμό αυτό, ακόμα και αν, όσον αφορά το άρθρο 6 της οδηγίας 91/689, η υποχρέωση ανακοινώσεως φαίνεται μάλλον να προκύπτει από την παράγραφο 2, η οποία επιβάλλει στην Επιτροπή να προβαίνει σε συγκριτική αξιολόγηση των σχεδίων διαχειρίσεως, η οποία δεν μπορεί, προφανώς, να γίνεται παρά μόνον κατόπιν κοινοποιήσεως, παρά από την παράγραφο 1, στην οποία αναφέρεται η Επιτροπή και η οποία προβλέπει ότι τα σχέδια διαχειρίσεως πρέπει να δημοσιεύονται.

13. Όπως και αν έχει το πράγμα, η πρόθεση της Ιταλικής Κυβερνήσεως δεν ήταν να αμυνθεί επ' αυτού του πεδίου. ράγματι, στο υπόμνημά της αντικρούσεως, της 27ης Μαρτίου 2000, μολονότι δεν αμφισβητεί ότι η κατάσταση αυτή συνιστά παράβαση του κοινοτικού δικαίου, αμφισβητεί εντούτοις το γεγονός ότι η Επιτροπή, με το δικόγραφο της προσφυγής, αφήνει να εννοηθεί, όπως έπραξε και με την αιτιολογημένη γνώμη, ότι κανένα σχέδιο δεν της ανακοινώθηκε, πράγμα που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

14. Η Επιτροπή παραδέχθηκε το βάσιμο αυτής της αντιρρήσεως, διότι, με το υπόμνημά της απαντήσεως, περιόρισε το αντικείμενο της προσφυγής της. Όπως ήδη εξέθεσα στο σημείο 1 αυτών των προτάσεων, η Επιτροπή, πράγματι, δεν εμμένει στο αίτημά της περί αναγνωρίσεως παραβάσεως των διατάξεων των άρθρων 7 της οδηγίας 75/442, όπως αυτή έχει τροποποιηθεί από την οδηγία 91/156, και 6 της οδηγίας 91/689 παρά μόνον ως προς τις περιφέρειες της Σικελίας και της Basilicata. Όσον αφορά το άρθρο 14 της οδηγίας 94/62 (συσκευασίες), διατηρεί το αίτημά της για το σύνολο των ιταλικών περιφερειών. Ως προς την κατάσταση των περιφερειών της Καλαβρίας, του Λατίου, της Λομβαρδίας, της ούλια, της Σαρδηνίας, της Τοσκάνης και της Βενετίας, που ανακοίνωσαν ατελή σχέδια, η Επιτροπή διευκρινίζει ότι θα αποτελέσει το αντικείμενο χωριστής εξετάσεως.

15. Κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, η Ιταλική Δημοκρατία εξέθεσε τα επείγοντα μέτρα που ελήφθησαν στις δύο προαναφερθείσες περιφέρειες. Όσον αφορά τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασιών, εφιστάται η προσοχή του Δικαστηρίου σε μια συμφωνία-πλαίσιο που συνήφθη μεταξύ του εθνικού ομίλου βιομηχανιών παραγωγής συσκευασιών και της εθνικής ενώσεως των δήμων και κοινοτήτων. Το σχέδιο αυτό έχει ήδη τύχει ευρύτατης εφαρμογής.

16. Δεν αμφισβητείται εντούτοις ότι, κατά την ημερομηνία λήξεως της προθεσμίας που τάχθηκε με την αιτιολογημένη γνώμη, η Ιταλική Δημοκρατία εξακολουθούσε να μην έχει ανακοινώσει στην Επιτροπή όλα τα στοιχεία που προβλέπονται από τις οδηγίες 75/442, όπως αυτή έχει τροποποιηθεί από την οδηγία 91/156, 91/689, όπως αυτή έχει τροποποιηθεί από την οδηγία 94/31, και 94/62 και ότι τα νέα μέτρα που υλοποιήθηκαν όσον αφορά τις συσκευασίες δεν έχουν ενταχθεί σε σχέδια διαχειρίσεως καταρτισθέντα από τις αρμόδιες αρχές, ήτοι τις περιφέρειες. Επομένως, πρέπει να γίνουν δεκτά τα συμπεράσματα που διατυπώνει η Επιτροπή με το υπόμνημά της απαντήσεως.

17. Όσον αφορά τα δικαστικά έξοδα, νομίζω ότι το γεγονός ότι η Επιτροπή, με το δικόγραφό της προσφυγής, προσάπτει στην Ιταλική Δημοκρατία μια γενική παράβαση των υποχρεώσεών της, πράγμα που την ώθησε de facto σε ένα είδος παραιτήσεως από την προσφυγή της θα πρέπει να έχει ως συνέπεια ότι η Ιταλική Δημοκρατία δεν πρέπει να φέρει το σύνολο των δικαστικών εξόδων. Εντούτοις, είμαι υποχρεωμένος να διαπιστώσω ότι η Ιταλική Δημοκρατία δεν υπέβαλε αίτημα ως προς τα δικαστικά έξοδα. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να διαφύγει την καταδίκη στο σύνολο των δικαστικών εξόδων (άρθρο 69, παράγραφοι 5 και 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου).

ρόταση

18. Ενόψει των ανωτέρω σκέψεων, προτείνω στο Δικαστήριο να εκδώσει απόφαση με το ακόλουθο διατακτικό:

«- Να αναγνωρίσει ότι η Ιταλική Δημοκρατία, μη ανακοινώνοντας στην Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων τα στοιχεία που αφορούν τα σχέδια διαχειρίσεως και διαθέσεως των αποβλήτων και των επικινδύνων αποβλήτων, όσον αφορά τις περιοχές της Σικελίας και της Basilicata, καθώς και τα στοιχεία που αφορούν τα σχέδια διαχειρίσεως των συσκευασιών και των απορριμμάτων συσκευασίας, όσον αφορά το σύνολο των ιταλικών περιφερειών, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει αντιστοίχως από τα άρθρα 7, 6 και 14 των οδηγιών 75/442/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 1975, περί των στερεών αποβλήτων, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 91/156/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Μαρτίου 1991, 91/689/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 1991, για τα επικίνδυνα απορρίμματα, όπως αυτή έχει τροποποιηθεί από την οδηγία 94/31/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1994, και 94/62/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 1994, για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας·

- καταδικάζει την Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.»