Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Lenz της 15/04/1997. - Πορτογαλική Δημοκρατία κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. - Κοινή γεωργική πολιτική - Κανονισμός (ΕΚ) 307/95 - Ελαιούχοι σπόροι - Τελικά ποσά αναφοράς - Αποκλεισμός των Πορτογάλων παραγωγών από την αντιστάθμιση των υπερβάσεων με γαίες που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί στο σύνολο της Κοινότητας - Προσφυγή ακυρώσεως. - Υπόθεση C-150/95.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1997 σελίδα I-05863



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

Α - Τα πραγματικά περιστατικά

1 Με την παρούσα προσφυγή, η Πορτογαλική Δημοκρατία αμφισβητεί την κατά 20 % μείωση του ποσού των αντισταθμιστικών πληρωμών προς τους Πορτογάλους παραγωγούς ηλιανθόσπορων. Η μείωση αυτή έγινε με τον κανονισμό (ΕΚ) 307/95 της Επιτροπής, της 14ης Φεβρουαρίου 1995, για τον καθορισμό των τελικών διορθωμένων περιφερειακών ποσών αναφοράς για τους παραγωγούς σπόρων σόγιας, κραμβόσπορων, γογγυλόσπορων και ηλιανθόσπορων για την περίοδο εμπορίας 1994/95 (1) (στο εξής: κανονισμός 307/95). Όπως προκύπτει από το παράρτημα Ι του κανονισμού αυτού, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι είχε σημειωθεί υπέρβαση κατά 20 % της μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως που καθορίστηκε για την παραγωγή ηλιανθόσπορων στην Πορτογαλία. Κατόπιν αυτού, τα τελικά περιφερειακά ποσά αναφοράς και, επομένως, οι αντισταθμιστικές πληρωμές μειώθηκαν από την Επιτροπή κατά 20 %.

2 Η καθορισμένη για την Πορτογαλία μεγίστη εγγυημένη έκταση, για την οποία γίνεται λόγος στο παράρτημα του κανονισμού, απορρέει από την Πράξη για τους όρους προσχωρήσεως του Βασιλείου της Ισπανίας και της Πορτογαλικής Δημοκρατίας και για τις προσαρμογές των Συνθηκών (2) (στο εξής: Πράξη Προσχωρήσεως). Λαμβανομένης υπόψη της ιδιαίτερης σημασίας της καλλιέργειας ηλιάνθου στην Πορτογαλία, στο πλαίσιο της Πράξεως Προσχωρήσεως προβλέφθηκε ειδικό καθεστώς για την Πορτογαλία. Έτσι, το άρθρο 294 της Πράξεως Προσχωρήσεως ορίζει:

«Κατά τις περιόδους εμπορίας 1986/87 μέχρι 1994/95, ορίζονται ειδικά κατώφλια εγγύησης για τους κραμβόσπορους και γογγυλόσπορους καθώς και τους ηλιόσπορους που παράγονται στην Πορτογαλία.

Για την περίοδο εμπορίας 1986/87 τα κατώφλια αυτά ορίζονται σε:

- 1 000 τόνους για τους κραμβόσπορους και γογγυλόσπορους,

- 48 000 τόνους για τους ηλιόσπορους.

Κατά τις επόμενες περιόδους εμπορίας, τα ειδικά κατώφλια εγγύησης ορίζονται με κριτήρια παρόμοια προς τα κριτήρια στα οποία βασίζεται ο καθορισμός των κατωφλίων εγγύησης στην Κοινότητα στην παρούσα της σύνθεση.

Σε περίπτωση υπέρβασης ενός ειδικού κατωφλίου εγγύησης, οι ποινές συνυπευθυνότητας εφαρμόζονται με τρόπο ανάλογο προς τον τρόπο που εφαρμόζεται στην Κοινότητα στην παρούσα της σύνθεση και με το ίδιο ανώτατο όριο.»

Τα κατώφλια που καθορίστηκαν για την Πορτογαλία σύμφωνα με το άρθρο 294 αυξήθηκαν μέχρι τους 90 000 τόνους για τις περιόδους εμπορίας 1990/91 και 1991/92.

3 Στο πλαίσιο της αναμορφώσεως της κοινής γεωργικής πολιτικής, οι μέγιστες εγγυημένες ποσότητες μετατράπηκαν σε μέγιστες εγγυημένες εκτάσεις. Η μετατροπή αυτή έγινε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1765/92 του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 1992, για τη θέσπιση καθεστώτος στηρίξεως των παραγωγών ορισμένων αροτραίων καλλιεργειών (3). Κατά το άρθρο 1, ο κανονισμός αυτός καθιερώνει ένα καθεστώς αντισταθμιστικών πληρωμών υπέρ των παραγωγών στον τομέα των μεγάλων καλλιεργειών. Βάσει του άρθρου 2 του ίδιου κανονισμού, οι εν λόγω παραγωγοί μπορούν να ζητήσουν αντισταθμιστική πληρωμή. Η αντισταθμιστική πληρωμή καθορίζεται ανά εκτάριο και περιοχή.

4 Σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 5, του ίδιου κανονισμού, η αντισταθμιστική πληρωμή καταβάλλεται κατά δύο διαφορετικούς τρόπους: στο πλαίσιο ενός γενικού συστήματος στο οποίο έχουν πρόσβαση όλοι οι παραγωγοί ή στο πλαίσιο ενός απλουστευμένου συστήματος στο οποίο έχουν πρόσβαση οι μικροπαραγωγοί. Οι παραγωγοί που ζητούν αντισταθμιστική πληρωμή στο πλαίσιο του γενικού συστήματος υποχρεούνται να παύσουν την καλλιέργεια μέρους των γαιών της εκμεταλλεύσεώς τους έναντι αντισταθμίσεως.

5 Όταν έχει καθοριστεί περιφερειακή βασική έκταση και το άθροισμα των ατομικών εκτάσεων για τις οποίες ζητείται ενίσχυση υπερβαίνει την περιφερειακή αυτή βασική έκταση, τότε βάσει του άρθρου 2, παράγραφος 6, η επιλέξιμη έκταση ανά παραγωγό μειώνεται αναλόγως κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου εμπορίας. Κατά την επόμενη περίοδο εμπορίας, οι παραγωγοί που επωφελούνται του γενικού συστήματος οφείλουν να προχωρήσουν, χωρίς καμία αντιστάθμιση, σε έκτακτη παύση της καλλιέργειας γαιών. Το ποσοστό της έκτακτης αυτής παύσεως πρέπει να ισούται με το ποσοστό υπερβάσεως της περιφερειακής βασικής εκτάσεως. Το μέτρο αυτό διακρίνεται της γενικής υποχρεώσεως παύσεως της καλλιέργειας γαιών, για την οποία υποχρέωση οι παραγωγοί εκτός των μικροπαραγωγών λαμβάνουν αντιστάθμιση. Η αντιστάθμιση αυτή διέπεται από το άρθρο 7, βάσει του οποίου η υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών καταλαμβάνει κάθε παραγωγό που ζητεί αντισταθμιστική πληρωμή κατ' εφαρμογήν του γενικού συστήματος. Για την περίοδο εμπορίας 1993/94, το ποσοστό παύσεως της καλλιέργειας γαιών καθορίστηκε σε 15 %, η δε παύση της καλλιέργειας πρέπει να γίνεται εκ περιτροπής.

6 Το άρθρο 5 του κανονισμού καθορίζει λεπτομερώς τη μέθοδο υπολογισμού της αντισταθμιστικής πληρωμής. Και εδώ καθιερώνεται ειδικό σύστημα για την Ισπανία και την Πορτογαλία. Το άρθρο 5, παράγραφος 2, ορίζει:

«Όσον αφορά την Ισπανία και την Πορτογαλία, η διαίρεση του εδάφους αυτών των χωρών σε περιοχές θα έχει αφετηρία ένα εθνικό προβλεπόμενο ποσό αναφοράς για τους παραγωγούς ηλιανθόσπορων. Για την Πορτογαλία το ποσό καθορίζεται σε 272 ECU ανά εκτάριο (...).

Μέχρι το τέλος της περιόδου εμπορίας 1994/95, η αντισταθμιστική πληρωμή για μη επαγγελματίες παραγωγούς ηλιανθόσπορων στην Ισπανία και Πορτογαλία καθορίζεται από την Επιτροπή κατά τρόπο που να αποφεύγεται κάθε στρέβλωση που θα μπορούσε να προκύψει από μεταβατικές ρυθμίσεις για τους παραγωγούς ηλιανθόσπορων σε αυτές τις χώρες.»

7 Η έκταση των 122 000 εκταρίων, την οποία αφορά ο προσβαλλόμενος κανονισμός της Επιτροπής και την οποία φέρεται ότι υπερέβη η Πορτογαλία, αποτελεί απόρροια της συμφωνίας που είθισται να αποκαλείται συμφωνία του Blair House, η οποία συνήφθη μεταξύ της Ευρωπαϋκής Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής στο πλαίσιο της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (ΓΣΔΕ).

8 Η συμφωνία αυτή κατέστη αναγκαία, καθότι μια ειδική ομάδα που συγκροτήθηκε στο πλαίσιο της ΓΣΔΕ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κοινοτικό καθεστώς στηρίξεως των ελαιούχων σπόρων είχε ως συνέπεια να μειωθεί η αξία των δασμολογικών παραχωρήσεων στις οποίες η Κοινότητα προέβη το 1962 προς τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (4). Το σημείο 4 της σχετικής με τη συμφωνία αυτή κοινής δηλώσεως προθέσεων για τους ελαιούχους σπόρους ορίζει:

«Η Κοινότητα καθιερώνει μια χωριστή βασική έκταση για τους παραγωγούς που επωφελούνται από το σύστημα πληρωμών για τα σιτηρά οι οποίες αφορούν την καλλιέργεια συγκεκριμένων ελαιούχων σπόρων. Το σύστημα πρέπει να τηρεί τις ακόλουθες αρχές:

- θα εφαρμοστεί σταδιακώς, όσον αφορά τις καλλιέργειες που θα φυτευθούν για συγκομιδή κατά το 1994 και τα επόμενα έτη,

- σύμφωνα με τις συνθήκες προσχώρησης, η πλήρης εφαρμογή για την Ισπανία και την Πορτογαλία θα αρχίσει το 1995/96.»

Στο σημείο 5, η χωριστή βασική έκταση ορίζεται ως εξής:

«- ορίζεται μια κοινοτική βασική έκταση ελαιούχων σπόρων για την οποία θα διενεργούνται πληρωμές για τα σιτηρά οι οποίες αφορούν την καλλιέργεια ελαιούχων σπόρων (τα στοιχεία για την Κοινότητα των Δώδεκα παρατίθενται στο παράρτημα),

- για κάθε συγκεκριμένο έτος εμπορίας η εφαρμοστέα βασική έκταση ελαιούχων σπόρων για την Κοινότητα των Δώδεκα θα μειώνεται ώστε να αντικατοπτρίζει τον ετήσιο ρυθμό παύσης αροτραίων καλλιεργειών που καθορίζεται από το Συμβούλιο. Η μείωση, ωστόσο, καμία χρονιά δεν πρέπει να είναι κάτω του 10 % της βασικής έκτασης.»

9 Στο σημείο 6 της κοινής δηλώσεως προθέσεων, οι ειδικές πληρωμές για την καλλιέργεια ελαιούχων σπόρων υποβάλλονται σε συμπληρωματική ρύθμιση:

«- για κάθε ποσοστιαία μονάδα κατά την οποία η φυτευμένη έκταση που απολαύει των ανωτέρω πληρωμών υπερβαίνει την κοινοτική βασική έκταση ελαιούχων σπόρων (μειωμένη σύμφωνα με το σημείο 5), οι αντισταθμιστικές πληρωμές προς τους οικείους παραγωγούς ελαιούχων σπόρων θα μειώνονται κατά 1 %,

- κάθε μείωση των αντισταθμιστικών πληρωμών που εφαρμόζεται σε φυτευμένη έκταση που υπερβαίνει τη χωριστή βασική έκταση πρέπει να εφαρμόζεται κατά την ίδια περίοδο εμπορίας,

- επιπροσθέτως, η ποσοστιαία μείωση της αναπροσαρμοσμένης αντισταθμιστικής πληρωμής θα μεταφέρεται και στην επόμενη περίοδο εμπορίας,

- ωστόσο, σε οποιοδήποτε έτος κατά το οποίο δεν απαιτείται μείωση της αντισταθμιστικής πληρωμής, όταν δηλαδή η φυτευμένη έκταση δεν υπερβαίνει τη χωριστή βασική (μετά τη μείωση την προβλεπόμενη στο σημείο 5), η αντισταθμιστική πληρωμή γι' αυτό το έτος μπορεί να επανέλθει στο επίπεδο του βασικού ποσού αναφοράς,

- οι μετέπειτα αναπροσαρμογές της αντισταθμιστικής πληρωμής διενεργούνται ως εξής.»

10 Το παράρτημα της εν λόγω κοινής δηλώσεως προθέσεων καθορίζει ορισμένες βασικές εκτάσεις ανά χώρα και προϋόν. Στο παράρτημα αυτό περιλαμβάνεται και η έκταση των 122 000 εκταρίων που καθορίστηκε για την Πορτογαλία όσον αφορά τους ηλιανθόσπορους. Για να διευκολυνθεί η κατανόηση της επιχειρηματολογίας που θα αναπτυχθεί κατωτέρω, θα παραθέσω εδώ ολόκληρο το παράρτημα της κοινής δηλώσεως προθέσεων.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Σύστημα χωριστής βασικής έκτασης ελαιούχων σπόρων για την Κοινότητα των Δώδεκα (1)

(Σπόροι σόγιας, κραμβόσποροι, γογγυλόσποροι και ηλιανθόσποροι)

Ξώρα/ελαιούχοι σπόροι

Έτος αναφοράς (2)

1994/95

1995/96 και επόμενα (3)

Εκτάρια

ΙΣΠΑΝΙΑ

Ηλιανθόσποροι

ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ

Ηλιανθόσποροι

ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑ

Λοιπά

Σύνολα

1 411 000

122 000

3 966 000

-

-

-

-

5 128 000

(1) Τα στοιχεία πρέπει να μειωθούν για να αντικατοπτρίζουν τον ετήσιο ρυθμό παύσης καλλιέργειας γαιών αροτραίων καλλιεργειών.

(2) Η περίοδος 1994/95 αφορά την κοινοτική περίοδο εμπορίας δηλαδή τους ελαιούχους σπόρους (είτε έχουν σπαρεί χειμώνα είτε άνοιξη) που προορίζονται να συγκομιστούν το 1994.

(3) Εννοείται ότι, αν η Ευρωπαϋκή Κοινότητα διευρυνθεί, η παρούσα συμφωνία θα τροποποιηθεί ώστε να διενεργηθεί αντίστοιχη αύξηση της χωριστής βασικής έκτασης κατά ποσότητα που δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τη μέση έκταση παραγωγής του προσχωρούντος κράτους μέλους κατά τα τρία έτη που προηγούνται της προσχώρησης.

11 Η συμφωνία του Blair House τέθηκε τελικά σε εφαρμογή στην κοινοτική έννομη τάξη με τον κανονισμό (ΕΚ) 232/94 του Συμβουλίου (5). Βάσει του κανονισμού αυτού, στο άρθρο 5, παράγραφος 1, του κανονισμού 1765/92 προστέθηκαν τα ακόλουθα χωρία:

«ε) από την περίοδο εμπορίας 1994/95, καθορίζονται μέγιστες εγγυημένες εκτάσεις (ΜΕΕ) για τις ειδικές πληρωμές για την καλλιέργεια ελαιούχων σπόρων. Οι εν λόγω εκτάσεις ισοδυναμούν σε μέγεθος με τις εκτάσεις γης που ορίζονται στο παράρτημα IV, μειωμένες κατά το ποσοστό της παύσης της καλλιέργειας γαιών με σύστημα εναλλαγής που εφαρμόζεται για αυτή την περίοδο εμπορίας, ή κατά 10 %, εάν το ποσοστό αυτό είναι κατώτερο του 10 %. Εάν, μετά από την εφαρμογή του άρθρου 2, παράγραφος 6, πρώτη περίπτωση, σημειωθεί υπέρβαση αυτών των μέγιστων εγγυημένων εκτάσεων, η Επιτροπή μειώνει τα τελικά περιφερειακά ποσά αναφοράς για τους σπόρους σύμφωνα με τις διατάξεις των στοιχείων σττ και ζζ·

στ) εάν η έκταση των ελαιούχων σπόρων που έχει ήδη καθοριστεί ως επιλέξιμη για αντισταθμιστικές πληρωμές καθ' οιανδήποτε περίοδο υπερβεί τις μέγιστες εγγυημένες εκτάσεις, η Επιτροπή μειώνει, κατά 1 % για κάθε ποσοστιαία μονάδα υπέρβασης της μέγιστης εγγυημένης έκτασης, τα σχετικά τελικά περιφερειακά ποσά αναφοράς για το έτος αυτό. Με ισχύ από την περίοδο εμπορίας 1994/95, σε περίπτωση που σημειωθεί υπέρβαση της μέγιστης εγγυημένης έκτασης κατά περισσότερο από ένα ποσοστιαίο όριο, εφαρμόζονται ειδικοί κανόνες. Μέχρι το ποσοστιαίο όριο, η μείωση των περιφερειακών ποσών αναφοράς είναι ενιαία σε όλα τα κράτη μέλη. Πέραν του ποσοστιαίου ορίου, πραγματοποιούνται κατάλληλες πρόσθετες μειώσεις σε εκείνα τα κράτη μέλη τα οποία έχουν υπερβεί τις περιλαμβανόμενες στο παράρτημα V εθνικές εκτάσεις αναφοράς, μειωμένες κατά το ποσοστό που αναφέρεται στο στοιχείο εε. Η Επιτροπή καθορίζει, σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 38 του κανονισμού 136/66/ΕΟΚ, το μέγεθος και την κατανομή των κατάλληλων μειώσεων που πρέπει να εφαρμοστούν και, ειδικότερα, εξασφαλίζει ότι η σταθμισμένη μέση μείωση για την Κοινότητα στο σύνολό της ισούται με το ποσοστό υπέρβασης της μέγιστης εγγυημένης έκτασης·

ζ) το ποσοστιαίο όριο που προβλέπεται στο στοιχείο σττ ανέρχεται σε 0 % (...).»

12 Το παράρτημα IV, για το οποίο γίνεται λόγος στο στοιχείο εε, έχει ως εξής:

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙV

Εκτάσεις που πρέπει να ληφθούν υπόψη για τον υπολογισμό

των μεγίστων εγγυημένων εκτάσεων ελαιούχων σπόρων

Κράτος μέλος/έκταση με ελαιούχους σπόρους σε εκτάρια

1994/95

1995/96

και εξής

Ισπανία/ηλιανθόσπορος

Πορτογαλία/ηλιανθόσπορος

ΕΚ 12/άλλα

Σύνολο

1 411 000

122 000

3 966 000

-

-

-

-

5 128 000

Η μεγίστη έκταση ηλιανθόσπορων στην Πορτογαλία καθορίζεται εδώ επίσης σε 122 000 εκτάρια.

13 Τέλος, το παράρτημα V καθορίζει τις εθνικές εκτάσεις αναφοράς και για την Πορτογαλία καθορίζει έκταση 122 000 εκταρίων για ηλιανθόσπορους.

14 Όπως προκύπτει από το παράρτημα Ι, σημείο ΙΙ, του προσβαλλομένου κανονισμού 307/95, μετά την εφαρμογή του άρθρου 2, παράγραφος 6, του κανονισμού 1765/92 έγινε φανερό ότι οι εκτάσεις για τις οποίες είχαν γίνει ειδικές πληρωμές υπέρ των καλλιεργειών ελαιούχων σπόρων ήσαν τέτοιες ώστε να σημειωθεί υπέρβαση των μεγίστων εγγυημένων εκτάσεων κατά τα εξής ποσοστά:

- Κοινότητα των Δώδεκα, άλλες καλλιέργειες εκτός από την καλλιέργεια ηλιανθόσπορων στην Ισπανία και την Πορτογαλία: 9 %

- Ισπανία, ηλιανθόσποροι: 4 %

- Πορτογαλία, ηλιανθόσποροι: 20 %.

Για τον λόγο αυτόν - όπως προκύπτει και από το παράρτημα του κανονισμού - η Επιτροπή μείωσε κατά 20 % τα τελικά περιφερειακά ποσά αναφοράς για τους παραγωγούς ηλιανθόσπορων στην Πορτογαλία.

15 Η Πορτογαλική Δημοκρατία αμφισβητεί τη μείωση αυτή. Κατά την άποψή της, ο κανονισμός 307/95 είναι άκυρος καθότι παραβαίνει τον κανονισμό 1765/92 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 232/94. Συγχρόνως, η Πορτογαλική Δημοκρατία προβάλλει, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 184 της Συνθήκης ΕΚ, ένσταση ελλείψεως νομιμότητας των κανονισμών 1765/92 και 232/94 του Συμβουλίου, στην περίπτωση που κριθεί ότι ο κανονισμός της Επιτροπής αρκείται να θέσει σε εφαρμογή τις διατάξεις των κανονισμών αυτών.

16 Η Πορτογαλική Δημοκρατία ζητεί από το Δικαστήριο:

α) να ακυρώσει τον κανονισμό (ΕΚ) 307/95 της Επιτροπής, της 14ης Φεβρουαρίου 1995, για τον καθορισμό των τελικών διορθωμένων περιφερειακών ποσών αναφοράς για τους παραγωγούς σπόρων σόγιας, κραμβόσπορων, γογγυλόσπορων και ηλιανθόσπορων για την περίοδο εμπορίας 1994/95·

β) να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

17 Η Επιτροπή ζητεί από το Δικαστήριο:

α) να απορρίψει την προσφυγή ως αβάσιμη·

β) να καταδικάσει την Πορτογαλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.

Το Συμβούλιο παρενέβη υπέρ της Επιτροπής και ζητεί την απόρριψη της ενστάσεως ελλείψεως νομιμότητας.

Β - Ανάλυση

Ι - Υπολογισμός της υπερβάσεως της μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως

18 Κατά την Πορτογαλική Δημοκρατία, η Επιτροπή δεν τήρησε με τον κανονισμό της 307/95 το ειδικό καθεστώς που προβλέφθηκε για την Πορτογαλία. Συναφώς, η Πορτογαλική Κυβέρνηση αναφέρεται, κατ' αρχάς, στον υπολογισμό της φερομένης υπερβάσεως της μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως. Στο πλαίσιο του υπολογισμού αυτού, η Επιτροπή μείωσε, σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο εε, του κανονισμού 1765/92, την έκταση των 122 000 εκταρίων που είχε καθοριστεί για την Πορτογαλία. Βάσει της διατάξεως αυτής, οι καθορισμένες για την καλλιέργεια ελαιούχων σπόρων μέγιστες εγγυημένες εκτάσεις μειώνονται κατά το ποσοστό παύσεως της καλλιέργειας γαιών εκ περιτροπής (6). Κατά το άρθρο 7, παράγραφος 1, δεύτερη φράση, το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 15 %, αρχής γενομένης με τις σπορές για την περίοδο εμπορίας 1993/94. Τούτο σημαίνει ότι η Επιτροπή στήριξε τον υπολογισμό της σε έκταση 122 000 εκταρίων μειωμένη κατά 15 % (δηλαδή 122 000 εκτάρια μείον 15 %). Στη συνέχεια, κατέληξε στο ότι η Πορτογαλία υπερέβη την έκταση αυτή κατά 20 %.

1. Μείωση της εκτάσεως που καθορίστηκε για την Πορτογαλία

19 Κατά την Πορτογαλική Κυβέρνηση, το πρώτο σφάλμα υπολογισμού έγκειται ήδη σε αυτό τούτο το γεγονός ότι μειώθηκε η καθορισμένη για την Πορτογαλία έκταση. Συναφώς, επικαλείται το ειδικό καθεστώς που προβλέφθηκε στην Πράξη Προσχωρήσεως όσον αφορά την Πορτογαλία. Σκοπός του καθεστώτος αυτού, όπως εξέθεσε η Πορτογαλική Κυβέρνηση χωρίς να υπάρξει διαφωνία επί του σημείου αυτού, ήταν να μην έχει επίπτωση στην Πορτογαλία η μείωση των θεσμικών τιμών και, επομένως, των ενισχύσεων στον τομέα αυτόν. Το ειδικό αυτό καθεστώς συνίστατο, σε πρώτο στάδιο, στον καθορισμό όσον αφορά την Πορτογαλία ενός ειδικού κατωφλίου εγγυήσεως για τους ηλιανθόσπορους. Το κατώφλι αυτό έπρεπε να διατηρηθεί μέχρι τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, δηλαδή μέχρι το τέλος της περιόδου εμπορίας 1994/95. Κατά την Πορτογαλική Κυβέρνηση, το ειδικό αυτό καθεστώς έμεινε άθικτο μέχρι τη λήξη της μεταβατικής περιόδου. Έτσι, το καθεστώς αυτό τηρήθηκε κατά τη μετάβαση από τις μέγιστες εγγυημένες ποσότητες στις μέγιστες εγγυημένες εκτάσεις στο πλαίσιο της αναμορφώσεως της κοινής γεωργικής πολιτικής. Συγκεκριμένα, ο κανονισμός 1765/92 του Συμβουλίου, ο οποίος εκδόθηκε στο πλαίσιο της αναμορφώσεως αυτής, καθορίζει ειδικό ποσό αναφοράς για τους παραγωγούς ηλιανθόσπορων στην Πορτογαλία (7).

20 Όπως εκθέτει η προσφεύγουσα, και η συμφωνία του Blair House τήρησε το ειδικό αυτό καθεστώς της Πορτογαλίας. Η προσφεύγουσα επικαλείται συναφώς το σημείο 4, δεύτερη περίπτωση, της κοινής δηλώσεως προθέσεων για τους ελαιούχους σπόρους (8), κατά το οποίο, σύμφωνα με τις Συνθήκες προσχωρήσεως, η πλήρης εφαρμογή του συστήματος της χωριστής βασικής εκτάσεως θα αρχίσει στην Πορτογαλία μόλις το 1995/96. Από την άλλη πλευρά, από το παράρτημα της κοινής δηλώσεως προθέσεων προκύπτει ότι προβλέφθηκε ωσαύτως ειδικό καθεστώς για την Πορτογαλία, εφόσον καθορίστηκε ιδία έκταση για τους ηλιανθόσπορους. Η έκταση αυτή ανήλθε σε 122 000 εκτάρια για τη χρονιά 1994/95 (9). Κατά την Πορτογαλική Κυβέρνηση, από το παράρτημα προκύπτει επί πλέον ότι η έκταση αυτή μένει άθικτη, δηλαδή δεν την καταλαμβάνει η υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών. Βάσει του σημείου 5, δεύτερη περίπτωση, της κοινής δηλώσεως προθέσεων, η ισχύουσα για την Κοινότητα των Δώδεκα βασική έκταση που καθορίστηκε για τους ελαιούχους σπόρους μειώνεται αναλόγως του ποσοστού παύσεως της καλλιέργειας γαιών. Η μείωση αυτή, όπως προκύπτει από το παράρτημα της κοινής δηλώσεως προθέσεων, αφορά την αντιστοιχούσα στην «ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑ - Λοιπά» έκταση που εμφαίνεται στην αριστερή στήλη, δηλαδή έκταση 3 966 000 εκταρίων (10). Δεδομένου ότι η Πορτογαλία δεν παράγει άλλους ελαιούχους σπόρους και επωφελείται εκτάσεως που έχει ειδικώς καθοριστεί για την καλλιέργεια ηλιανθόσπορων στην Πορτογαλία, η οποία έκταση δεν ανήκει σε εκείνη που αντιστοιχεί στην Κοινότητα των Δώδεκα, η παύση της καλλιέργειας γαιών δεν καταλαμβάνει, κατά συνέπεια, τη χωριστή αυτή έκταση των 122 000 εκταρίων.

21 Κατά την προσφεύγουσα, το καθεστώς αυτό διατηρήθηκε και κατά τη θέση σε εφαρμογή της συμφωνίας του Blair House από τον κανονισμό 232/94, καθότι με το παράρτημα IV του κανονισμού αυτού χωριστή έκταση που καθορίστηκε σε 122 000 εκτάρια για την περίοδο εμπορίας 1994/95 χορηγήθηκε εκ νέου στην Πορτογαλία (11). Δεδομένου ότι η Πορτογαλία μόλις από την περίοδο εμπορίας 1995/96 περιελήφθη στην έκταση που καθορίζεται για το σύνολο της Ευρωπαϋκής Κοινότητας (όπως προκύπτει από τα παραρτήματα της κοινής δηλώσεως προθέσεων και του κανονισμού 232/94) (12), μόνον από τότε υπόκειται η Πορτογαλία στην υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών. Μέχρι τότε, δηλαδή μέχρι τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, ίσχυε για την Πορτογαλία το απαραβίαστο ειδικό καθεστώς. Άλλωστε, τούτο στοιχεί με τη διάταξη του σημείου 4, δεύτερη περίπτωση, της κοινής δηλώσεως προθέσεων για τους ελαιούχους σπόρους, η οποία προβλέπει την πλήρη εφαρμογή του συστήματος στην Πορτογαλία μόλις από το 1995/96 (13).

22 Κατά συνέπεια, η Πορτογαλική Δημοκρατία είναι πεπεισμένη ότι η παύση της καλλιέργειας γαιών δεν αφορά την έκταση των 122 000 εκταρίων. Επομένως, η Επιτροπή κακώς μείωσε την έκταση αυτή κατά 15 %, οπότε ούτε η εντεύθεν απορρέουσα υπέρβαση του 20 % στοιχεί με τη συμφωνία του Blair House, με την Πράξη Προσχωρήσεως και, ειδικότερα, με τους κανονισμούς 1765/92 και 232/94. Συνεπώς, ο κανονισμός 307/95 παραβαίνει τους προαναφερθέντες κανονισμούς του Συμβουλίου.

23 Η Επιτροπή - ορθώς κατ' εμέ - έχει αντίθετη άποψη. Υποστηρίζει ότι η υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών καταλαμβάνει και την έκταση των 122 000 εκταρίων που καθορίστηκε για την Πορτογαλία. Τούτο προκύπτει τόσο από τον κανονισμό 1765/92, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 232/94, όσο και από τη συμφωνία του Blair House.

24 Η Επιτροπή, ναι μεν δεν αμφισβητεί ότι με την Πράξη Προσχωρήσεως καθιερώθηκε ειδικό καθεστώς για την Πορτογαλία, πλην όμως επικαλείται το τρίτο και τέταρτο εδάφιο του άρθρου 294 της Πράξως Προσχωρήσεως, βάσει των οποίων τα περί ων πρόκειται ειδικά κατώφλια εγγυήσεως καθορίζονται, κατά τις επόμενες περιόδους εμπορίας, με κριτήρια παρόμοια προς αυτά στα οποία βασίζεται ο καθορισμός των κατωφλίων εγγυήσεως στο υπόλοιπο της Κοινότητας (14). Βάσει των διατάξεων αυτών, το κατώφλι των 48 000 τόνων που καθορίστηκε για την περίοδο εμπορίας 1986/87 αυξήθηκε, κατά την Επιτροπή, για να φθάσει τους 90 000 τόνους για τις περιόδους εμπορίας 1990/91 και 1991/92. Επί πλέον, οι μέγιστες εγγυημένες ποσότητες μετατράπηκαν σε μέγιστες εγγυημένες εκτάσεις. Μάλιστα δε, το άρθρο 294, τέταρτο εδάφιο, ορίζει ότι η υπέρβαση του ειδικού αυτού κατωφλίου εγγυήσεως επισύρει τις ποινές συνυπευθυνότητας που ισχύουν γενικώς στην Κοινότητα (15).

25 Το λιγότερο που μπορεί να συναχθεί από τα ανωτέρω είναι ότι το ειδικό κατώφλι εγγυήσεως που καθορίστηκε στο άρθρο 294 δεν πρέπει να μείνει αμετάβλητο. Με άλλα λόγια, ακόμη και αν εξακολουθήσει να τηρείται το ειδικό καθεστώς που προβλέφθηκε για την Πορτογαλία, παραμένει το γεγονός ότι οι ποσότητες ή οι εκτάσεις που έχουν καθοριστεί στο πλαίσιο του καθεστώτος αυτού μπορούν να μεταβληθούν (16).

26 Κατ' εμέ, ούτε από τη συμφωνία του Blair House προκύπτει ότι η υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών δεν καταλαμβάνει τη μεγίστη έκταση που προβλέπεται για την Πορτογαλία στη συμφωνία αυτή. Βάσει του σημείου 5, δεύτερη περίπτωση, της κοινής δηλώσεως προθέσεων, για κάθε συγκεκριμένη περίοδο εμπορίας η ισχύουσα για την Ευρωπαϋκή Κοινότητα των Δώδεκα βασική έκταση που καθορίζεται για τους ελαιούχους σπόρους θα μειώνεται αναλόγως του ετησίου ρυθμού παύσεως της καλλιέργειας γαιών (17). Όμως, αντίθετα προς όσα ισχυρίζεται η Πορτογαλική Κυβέρνηση, τα πιο πάνω δεν αφορούν μόνο την έκταση που καθορίστηκε για την «ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑ - Λοιπά», δηλαδή έκταση 3 966 000 εκταρίων, αλλ' απεναντίας την ισχύουσα για την Κοινότητα των Δώδεκα συνολική έκταση που εμφαίνεται στο παράρτημα, δηλαδή το άθροισμα των τριών επί μέρους εκτάσεων που εμφαίνονται στην πρώτη στήλη του παραρτήματος (18). Κατά τα λοιπά, τούτο επιβεβαιώνεται από τον τίτλο του παραρτήματος: «Σύστημα χωριστής βασικής έκτασης ελαιούχων σπόρων για την Κοινότητα των Δώδεκα». Κατά το σημείο 5, δεύτερη περίπτωση, της κοινής δηλώσεως προθέσεων, η υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών καταλαμβάνει τη βασική αυτή έκταση που καθορίζεται για τους ελαιούχους σπόρους. Η έκταση αυτή αφορά, όπως προκύπτει από την παρένθεση που ακολουθεί τον τίτλο του παραρτήματος, τους σπόρους σόγιας, τους κραμβόσπορους, τους γογγυλόσπορους και τους ηλιανθόσπορους, περιλαμβανομένης συνεπώς της καλλιέργειας ηλιανθόσπορων στην Πορτογαλία. Για την περίοδο εμπορίας 1994/95 η ισχύουσα για τους ελαιούχους σπόρους χωριστή βασική έκταση υποδιαιρείται σε διάφορες ειδικές εκτάσεις. Μία από τις εκτάσεις αυτές αφορά τους ηλιανθόσπορους στην Ισπανία, μία άλλη τους ηλιανθόσπορους στην Πορτογαλία και μία τρίτη τους λοιπούς ελαιούχους σπόρους στην Ευρωπαϋκή Κοινότητα των Δώδεκα. Αντιθέτως, για την περίοδο εμπορίας 1995/96, το παράρτημα αναφέρει για το σύνολο της Ευρωπαϋκής Κοινότητας μία μόνο χωριστή βασική έκταση για τους ελαιούχους σπόρους. Ωστόσο, τούτο δεν σημαίνει ότι για το 1994/95 η υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών κατελάμβανε ορισμένες μόνον επί μέρους εκτάσεις.

27 Εξάλλου, η ανάλυση αυτή στοιχεί με το πνεύμα και τον στόχο της συμφωνίας του Blair House. Η συμφωνία αυτή είχε σκοπό να περιορίσει το κοινοτικό καθεστώς στηρίξεως των ελαιούχων σπόρων. Δεδομένου ότι πρόκειται για καθεστώς πληρωμών που καθορίζονται ανά εκτάριο, η μείωση αυτή μπορούσε να γίνει με τον καθορισμό, ή ενδεχομένως τη μείωση, της σχετικής εκτάσεως. Με άλλα λόγια, η έκταση για την οποία μπορούν ακόμη να χορηγηθούν ενισχύσεις καθορίζεται για το σύνολο της Κοινότητας. Η έκταση αυτή είναι εκείνη που χρησιμεύει ως στοιχείο αναφοράς. Για τις περιόδους εμπορίας από το 1995/96 και μετά καθορίστηκε κατά τρόπο γενικό, ενώ για την περίοδο εμπορίας 1994/95 επιμερίστηκε σε διάφορες εκτάσεις. Εφόσον στο σημείο 5, δεύτερη περίπτωση, της κοινής δηλώσεως προθέσεων ορίζεται ότι πρέπει να μειώνεται η ισχύουσα για την Κοινότητα των Δώδεκα βασική έκταση που ορίζεται για τους ελαιούχους σπόρους, η μείωση αυτή αφορά, αρχής γενομένης την περίοδο εμπορίας 1995/96, τη συνολική έκταση, ενώ για την περίοδο εμπορίας 1994/95 μειώνεται το άθροισμα των επί μέρους εκτάσεων, δηλαδή κάθε μια από αυτές. Είναι η μόνη λύση που καθιστά δυνατή την επίτευξη του σκοπού της συμφωνίας, δηλαδή τον καθορισμό και τον περιορισμό των εκτάσεων που καλύπτονται από το καθεστώς ενισχύσεως.

28 Επί πλέον, το παράρτημα της κοινής δηλώσεως προθέσεων περιέχει ένα άλλο στοιχείο που δείχνει ότι η υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών καταλαμβάνει ακόμη και την έκταση των 122 000 εκταρίων που ορίστηκε για την Πορτογαλία. Πρόκειται για την υποσημείωση 1, η οποία έχει προορισμό να διευκρινίσει τον τίτλο του παραρτήματος. Κατά την υποσημείωση αυτή, οι αριθμοί πρέπει να μειωθούν για να αντικατοπτριστεί ο ετήσιος ρυθμός παύσεως της καλλιέργειας γαιών αροτραίων καλλιεργειών. Εξ αυτού προκύπτει σαφώς, κατ' εμέ, ότι πρέπει να μειωθούν όλες οι εκτάσεις που αφορά το παράρτημα αυτό, επομένως δε και η έκταση που ορίστηκε για την Πορτογαλία.

29 Το συμπέρασμα αυτό δεν αναιρείται ούτε από το σημείο 4 της κοινής δηλώσεως προθέσεων, το οποίο προβλέπει την πλήρη εφαρμογή του συστήματος στην Πορτογαλία μόνον από το 1995/96 (19). Η Πορτογαλική Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι, αν η υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών κατελάμβανε από το 1994/95 και την έκταση που ορίστηκε για την Πορτογαλία, δεν θα υφίστατο τίποτε άλλο που θα μπορούσε να ισχύσει στην Πορτογαλία μόνον από το 1995/96. Κατά συνέπεια, στην περίπτωση αυτή, το σύστημα της συμφωνίας του Blair House θα εφαρμοζόταν πλήρως στην Πορτογαλία από την περίοδο εμπορίας 1994/95.

30 Κατ' εμέ, το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Αντιθέτως, μέχρι το τέλος της περιόδου εμπορίας 1994/95 τηρήθηκε η αρχή ότι η Πορτογαλία διατηρεί τα οφέλη ενός ειδικού καθεστώτος που συνίστατο στον χωριστό καθορισμό μιας εκτάσεως. Όπως ήδη έχω εκθέσει, στην Πράξη Προσχωρήσεως δεν προβλέπεται τίποτε άλλο. Τότε, το ζήτημα συνίστατο ακόμη στο να καθοριστεί για την Πορτογαλία ένα ειδικό κατώφλι, το οποίο όμως θα μπορούσε να αυξηθεί, ή ενδεχομένως να μειωθεί, με βάση ορισμένα κριτήρια. Εν προκειμένω, δεν έγινε κάτι διαφορετικό: η αρχή ότι ορίζεται μια έκταση χωριστά για την Πορτογαλία εξακολούθησε να τηρείται. Η έκταση αυτή απλώς μειώθηκε κατά ένα ποσοστό. Ως εκ τούτου, δεν σημειώθηκε καμία παράβαση της Πράξεως Προσχωρήσεως. Τούτο σημαίνει ότι παρέμεινε το ειδικό καθεστώς που προβλέφθηκε για την Πορτογαλία και επομένως τηρήθηκε η Πράξη Προσχωρήσεως. Μόνον από το 1995/96 το σύστημα εφαρμόστηκε πλήρως στην Πορτογαλία, δηλαδή η Πορτογαλία περιελήφθη στην έκταση που καθορίζεται για το σύνολο της Ευρωπαϋκής Κοινότητας.

31 Ούτε από τον κανονισμό 1765/92 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 232/94, προκύπτει ότι η υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών δεν καταλαμβάνει την έκταση που ορίστηκε για την Πορτογαλία. Είναι βέβαια αλήθεια ότι στη δέκατη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 1765/92 αναφέρεται ότι πρέπει να θεσπιστούν κανόνες προκειμένου να ληφθεί υπόψη η ειδική κατάσταση στην Ισπανία και την Πορτογαλία, περιλαμβανομένων των διαφορετικών ρυθμών ολοκληρώσεως όπως προβλέπονται στην Πράξη Προσχωρήσεως του 1985. Όμως, από το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο εε, όπως παρεμβλήθηκε από τον κανονισμό 232/94 (20), προκύπτει ότι η υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών καταλαμβάνει και την έκταση που ορίστηκε για την Πορτογαλία. Συγκεκριμένα, κατά τη διάταξη αυτή, οι μέγιστες εγγυημένες εκτάσεις ισούνται με τις εκτάσεις που εμφαίνονται στο παράρτημα IV, μειωμένες κατά το ισχύον για την οικεία περίοδο εμπορίας ποσοστό παύσεως της καλλιέργειας γαιών εκ περιτροπής. Εξ αυτού προκύπτει σαφέστατα, κατ' εμέ, ότι η έκταση των 122 000 εκταρίων που καθορίζεται στο παράρτημα IV όσον αφορά την Πορτογαλία πρέπει να μειωθεί κατά το ανάλογο ποσοστό παύσεως της καλλιέργειας γαιών. Τούτο σημαίνει ότι ο κανονισμός 232/94 του Συμβουλίου εξασφαλίζει την ορθή εφαρμογή των διατάξεων της συμφωνίας του Blair House, η οποία όμως εφαρμογή είναι διαφορετική από εκείνη που προβάλλει, κακώς, η Πορτογαλική Δημοκρατία.

32 Κατά συνέπεια, για τον υπολογισμό της υπερβάσεως των μεγίστων εγγυημένων εκτάσεων η Επιτροπή εφάρμοσε ορθώς τις διατάξεις του κανονισμού του Συμβουλίου και της συμφωνίας του Blair House.

33 Η Πορτογαλική Δημοκρατία αμφισβητεί τούτο και στο μέτρο που ισχυρίζεται ότι με τον επίμαχο κανονισμό η Επιτροπή προχώρησε πέραν των διατάξεων της συμφωνίας του Blair House, καθότι καθόρισε το ποσοστό παύσεως της καλλιέργειας γαιών στο 15 % και όχι στο 10 % που προβλέπει η συμφωνία αυτή. Το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό, καθότι τόσο από την κοινή δήλωση προθέσεων όσο και από τον κανονισμό 232/94 προκύπτει ότι οι εκτάσεις πρέπει να μειώνονται κατά τον καθοριζόμενο από το Συμβούλιο ετήσιο ρυθμό παύσεως της καλλιέργειας γαιών, χωρίς η μείωση αυτή να μπορεί να είναι κατώτερη του 10 % (21). Κατά το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1765/92 (22), η υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών που ισχύει αρχής γενομένης με τις σπορές για την περίοδο εμπορίας 1993/94 ανέρχεται στο 15 %. Η Επιτροπή εφάρμοσε το ποσοστό αυτό. Μόνο στην περίπτωση που το καθορισμένο από το Συμβούλιο ποσοστό παύσεως της καλλιέργειας γαιών είναι κατώτερο του 10 % πρέπει να ισχύσει το εν λόγω ποσοστό του 10 %. Συνεπώς, δεν προκύπτει ότι ο κανονισμός 307/95 της Επιτροπής παραβαίνει τον κανονισμό 1765/92 του Συμβουλίου.

34 Κατά συνέπεια, όσον αφορά την επιβολή της υποχρεώσεως παύσεως της καλλιέργειας γαιών, δεν μπορεί να συναχθεί ότι ο κανονισμός 307/95 στερείται νομιμότητας.

2. Συνυπολογισμός της εκτάσεως των μικροπαραγωγών στην έκταση που καλλιεργείται στην Πορτογαλία

35 Για την περίπτωση που το Δικαστήριο κρίνει ότι, παρά ταύτα, η υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών καταλαμβάνει την έκταση που ορίστηκε για την Πορτογαλία, η Πορτογαλική Κυβέρνηση προβάλλει ένα άλλο σφάλμα που διαπράχθηκε κατά τον υπολογισμό της υπερβάσεως της μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως. Φρονεί ότι η Επιτροπή κακώς περιέλαβε στη συνολική έκταση που καλλιεργείται στην Πορτογαλία την έκταση που έχει φυτευθεί από τους Πορτογάλους μικροπαραγωγούς. Όπως εξέθεσε η προσφεύγουσα χωρίς να υπάρξει διαφωνία επί του σημείου αυτού, οι μικροπαραγωγοί στην Πορτογαλία καλλιέργησαν 21 397 εκτάρια κατά την περίοδο εμπορίας 1994/95. Αν ο αριθμός αυτός αφαιρεθεί από τη συνολική έκταση που η Επιτροπή θεωρεί ότι έχει καλλιεργηθεί, προκύπτει ότι οι επαγγελματίες παραγωγοί που υπάγονται στο γενικό σύστημα καλλιέργησαν 103 875 εκτάρια. Κατά συνέπεια, μόλις υπερέβησαν την έκταση των 103 700 εκταρίων (122 000 εκτάρια μείον 15 %) που τους είχε επιτραπεί να καλλιεργήσουν. Βάσει του υπολογισμού αυτού, δεν έπρεπε να μειωθούν τα ποσά αναφοράς για την Πορτογαλία.

36 Προς στήριξη της επιχειρηματολογίας της, η Πορτογαλική Κυβέρνηση επικαλείται τη διάκριση που γίνεται στον κανονισμό 1765/92 μεταξύ των μικροπαραγωγών, οι οποίοι υπάγονται στο απλουστευμένο σύστημα, και όλων των άλλων παραγωγών, οι οποίοι υπάγονται στο γενικό σύστημα (23). Μόνον οι παραγωγοί που υπάγονται στο γενικό σύστημα υπόκεινται στην υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών (24). Οι μικροπαραγωγοί, οι οποίοι απαλλάσσονται της υποχρεώσεως παύσεως της καλλιέργειας γαιών, λαμβάνουν σε αντάλλαγμα της απαλλαγής αυτής μικρότερη αντισταθμιστική πληρωμή. Κατά την Πορτογαλική Δημοκρατία, η διάκριση αυτή πρέπει να τηρηθεί και στο πλαίσιο της εφαρμογής της συμφωνίας του Blair House. Κατά συνέπεια, η έκταση που καλλιεργείται από τους μικροπαραγωγούς δεν μπορούσε να ληφθεί υπόψη για τον υπολογισμό της υπερβάσεως της μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως.

37 Η επιχειρηματολογία αυτή δεν με πείθει. Η διάκριση που γίνεται στον κανονισμό 1765/92 μεταξύ των μικροπαραγωγών και των άλλων παραγωγών αφορά κυρίως τον διαφορετικό τρόπο χορηγήσεως της αντισταθμιστικής πληρωμής. Οι αντισταθμιστικές πληρωμές προς τους μικροπαραγωγούς εμπίπτουν στο απλουστευμένο σύστημα. Το γενικό σύστημα στο οποίο έχουν πρόσβαση όλοι οι άλλοι παραγωγοί συνεπάγεται την υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας μέρους των γαιών της εκμεταλλεύσεώς τους, έναντι της οποίας υποχρεώσεως λαμβάνουν πρόσθετη αντιστάθμιση (25). Εντούτοις, παραμένει το γεγονός ότι και οι μεν και οι δε - τόσο οι μικροπαραγωγοί όσο και οι άλλοι παραγωγοί - λαμβάνουν, αν και διαφορετικού ύψους, αντισταθμιστική πληρωμή. Το στοιχείο αυτό έχει σημασία στο πλαίσιο της εφαρμογής των διατάξεων της συμφωνίας του Blair House. Η συμφωνία αυτή είχε σκοπό να τροποποιηθεί το κοινοτικό καθεστώς στηρίξεως των ελαιούχων σπόρων προκειμένου να αρθούν οι συνέπειες της μειώσεως της αξίας των δασμολογικών παραχωρήσεων που έχουν γίνει προς τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Τούτο σημαίνει ότι έπρεπε να μειωθούν οι ενισχύσεις για τους ελαιούχους σπόρους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, επρόκειτο για αντισταθμιστικές πληρωμές καθορισμένες ανά εκτάριο. Κατά το σημείο 4 της κοινής δηλώσεως προθέσεων (26), καθιερώνεται χωριστή βασική έκταση για τους παραγωγούς που επωφελούνται ειδικού συστήματος πληρωμών για την εν λόγω καλλιέργεια. Η βασική αυτή έκταση μειώνεται βάσει του σημείου 5 της κοινής δηλώσεως προθέσεων (27), η δε παράβαση των διατάξεων αυτών επισύρει ποινές σύμφωνα με το σημείο 6 (28). Επομένως, η βασική έκταση που ορίστηκε για τους παραγωγούς που επωφελούνται του συστήματος των αντισταθμιστικών πληρωμών μειώθηκε. Εφόσον οι αντισταθμιστικές αυτές πληρωμές καθορίζονται ανά εκτάριο, μειώθηκαν εξ αυτού και οι ίδιες οι πληρωμές αυτές. Εν προκειμένω, δεν έγινε καμία διάκριση μεταξύ των διαφόρων παραγωγών. Το μοναδικό αποφασιστικής σημασίας κριτήριο ήταν ότι αυτοί επωφελούνται του συστήματος πληρωμών που καθορίζονται ανά εκτάριο. Συνεπώς, δεν βλέπω γιατί οι μικροπαραγωγοί οι οποίοι, όπως προκύπτει από το άρθρο 2, παράγραφος 5, και από το άρθρο 5, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1765/92, λαμβάνουν ωσαύτως αντισταθμιστικές πληρωμές δεν θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη κατά τον υπολογισμό της υπερβάσεως της μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως. Αν κατά τον υπολογισμό της υπερβάσεως δεν λαμβάνονταν υπόψη οι εκτάσεις που έχουν φυτευθεί από τους εν λόγω μικροπαραγωγούς, θα μπορούσε τότε να σημειωθεί υπέρβαση της εκτάσεως που προβλέπεται στη συμφωνία του Blair House, οπότε θα μπορούσε να μην επιτευχθεί ο σκοπός της συμφωνίας.

38 Κατά τα λοιπά, το ίδιο συμπέρασμα επιβάλλεται όσον αφορά τον κανονισμό 1765/92, καθότι τα στοιχεία εε και σττ (29), που προστέθηκαν στο άρθρο 5, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού, επαναλαμβάνουν τις σχετικές διατάξεις της συμφωνίας του Blair House.

3. Μείωση της εκτάσεως των μικροπαραγωγών

39 Τέλος, η προσφεύγουσα προβάλλει, επικουρικώς, ένα ακόμη σφάλμα κατά τον υπολογισμό της υπερβάσεως της μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως. Φρονεί ότι η έκταση που καλλιεργείται από τους μικροπαραγωγούς, οι οποίοι βάσει του κανονισμού 1765/92 απαλλάσσονται της υποχρεώσεως παύσεως της καλλιέργειας γαιών, δεν έπρεπε να ληφθεί υπόψη για τη μείωση κατά 15 % του συνόλου της μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως. Κατά συνέπεια, πριν μειωθεί κατά 15 % η έκταση των 122 000 εκταρίων, έπρεπε να αφαιρεθεί η έκταση που καλλιεργείται από τους μικροπαραγωγούς. Κατά την Πορτογαλική Κυβέρνηση, οι μικροπαραγωγοί καλλιέργησαν 21 397 εκτάρια κατά τη διάρκεια της περιόδου εμπορίας 1994/95. Αν ο αριθμός αυτός αφαιρεθεί από την έκταση των 122 000 εκταρίων, λαμβάνεται έκταση που πρέπει να μειωθεί ίση προς 100 603 εκτάρια. Κατόπιν μειώσεως κατά 15 % μένει έκταση 85 513 εκταρίων. Κατά την Πορτογαλική Κυβέρνηση, το άθροισμα της εκτάσεως αυτής και της εκτάσεως που καλλιεργείται από τους μικροπαραγωγούς δείχνει την έκταση που μπορούσε να καλλιεργηθεί κατά την περίοδο εμπορίας 1994/95 χωρίς να υπάρξει κίνδυνος ποινής, δηλαδή έκταση 106 910 εκταρίων. Αν ο υπολογισμός της υπερβάσεως στηριχθεί σε αυτή τη βασική έκταση, προκύπτει ότι η Πορτογαλία δεν υπερέβη την έκταση αυτή κατά 20 %, αλλά μόνον κατά 17 %.

40 Προς στήριξη της μεθόδου υπολογισμού που εξέθεσε, η προσφεύγουσα τονίζει ότι βάσει του κανονισμού 1765/92 οι μικροπαραγωγοί απαλλάσσονται ρητώς από την υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών. Η Επιτροπή, εφόσον, κατά τον υπολογισμό στον οποίο προέβη, επέκτεινε την υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών στις εκτάσεις που καλλιεργούνται από τους μικροπαραγωγούς, παρέβη, κατά την Πορτογαλική Δημοκρατία, τον κανονισμό 1765/92 του Συμβουλίου.

41 Εντούτοις, η διάκριση που γίνεται στον κανονισμό αυτόν μεταξύ των μικροπαραγωγών και των άλλων παραγωγών χρησιμεύει - όπως έχω ήδη εκθέσει - μόνο για τον καθορισμό των διαφόρων μεθόδων χορηγήσεως της αντισταθμιστικής πληρωμής. Εξάλλου, τούτο επιβεβαιώνεται από ένα άλλο στοιχείο που περιέχει το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 1765/92, κατά το οποίο οι μικροπαραγωγοί δύνανται να επιλέξουν την αντισταθμιστική πληρωμή κατά το απλουστευμένο σύστημα (30). Το Δικαστήριο ερμηνεύει τη διάταξη αυτή υπό την έννοια ότι οι μικροπαραγωγοί δύνανται επίσης να επιλέξουν το γενικό σύστημα για την καταβολή των αντισταθμιστικών πληρωμών (31). Κατά συνέπεια, οι μικροπαραγωγοί δεν εξαιρούνται οπωσδήποτε της υποχρεώσεως παύσεως της καλλιέργειας γαιών. Αντιθέτως, είναι σημαντικό να λαμβάνουν αντισταθμιστικές πληρωμές όλοι οι παραγωγοί, τόσο οι μικροπαραγωγοί όσο και οι άλλοι παραγωγοί. Όσον αφορά τους άλλους παραγωγούς, ο κανονισμός επιβάλλει επί πλέον να παύσουν την καλλιέργεια ορισμένου ποσοστού των γαιών της εκμεταλλεύσεώς τους. Για την παύση αυτή της καλλιέργειας γαιών, λαμβάνουν επίσης αντιστάθμιση (32). Η παύση της καλλιέργειας γαιών πρέπει να γίνεται εκ περιτροπής. Κατά συνέπεια, οι μικροπαραγωγοί λαμβάνουν μικρότερη αντισταθμιστική πληρωμή απ' ό,τι οι άλλοι παραγωγοί· ωστόσο, οι άλλοι παραγωγοί έχουν την υποχρέωση να θέτουν εκ περιτροπής σε αγρανάπαυση τις γαίες της εκμεταλλεύσεώς τους. Επομένως, στους άλλους παραγωγούς δεν έχει επιβληθεί καμία πρόσθετη υποχρέωση για την οποία δεν λαμβάνουν αντιστάθμιση.

42 Ωστόσο, η μείωση της βασικής εκτάσεως που πρέπει να γίνει κατ' εφαρμογήν της συμφωνίας του Blair House δεν αντιπροσωπεύει υποχρέωση παύσεως της καλλιέργειας γαιών βάσει του συστήματος που μόλις περιέγραψα. Μόνο το ποσοστό της μειώσεως αυτής αντιστοιχεί στο ποσοστό παύσεως της καλλιέργειας γαιών που καθορίζεται από τον κανονισμό 1765/92. Όπως είπα κατ' επανάληψη, η μείωση που προβλέπεται από τη συμφωνία του Blair House έχει ως σκοπό τη γενική μείωση των ενισχύσεων, η οποία πραγματοποιείται μέσω μειώσεως της βασικής εκτάσεως. Τούτο σημαίνει ότι πρέπει να μειωθούν εν γένει οι ενισχύσεις που χορηγούνται από την Κοινότητα. Ωστόσο, υπό τις συνθήκες αυτές δεν βλέπω γιατί θα έπρεπε να μειωθεί μόνον η έκταση των άλλων παραγωγών. Συγκεκριμένα, στην περίπτωση αυτή το αποτέλεσμα θα ήταν να μειωθούν μόνον οι ενισχύσεις που ορίζονται για τους παραγωγούς αυτούς, ενώ οι μικροπαραγωγοί θα συνέχιζαν να λαμβάνουν υψηλές ενισχύσεις· τούτο είναι ακόμη λιγότερο καταληπτό αν ληφθεί υπόψη - όπως εξέθεσα προηγουμένως - ότι οι μικροπαραγωγοί δεν τυγχάνουν ειδικής μεταχειρίσεως ούτε στο πλαίσιο του κανονισμού 1765/92.

43 Τελικά, ακόμη και βάσει του κανονισμού 1765/92, σε καμία περίπτωση οι μικροπαραγωγοί δεν εξαιρούνται της μειώσεως της εκτάσεώς τους. Εν προκειμένω, θα αναφέρω την προμνησθείσα δυνατότητα που παρέχεται στους μικροπαραγωγούς να επιλέξουν μεταξύ του γενικού και του απλουστευμένου συστήματος. Επί πλέον, το άρθρο 2, παράγραφος 6 (33), ορίζει ότι, στην περίπτωση που το άθροισμα των ατομικών εκτάσεων για τις οποίες ζητείται ενίσχυση είναι μεγαλύτερο από την περιφερειακή βασική έκταση, η επιλέξιμη έκταση ανά παραγωγό μειώνεται ανάλογα. Επομένως, στην περίπτωση αυτή μειώνεται ανάλογα και η έκταση των μικροπαραγωγών.

44 Συνεπώς, δεν βλέπω εν προκειμένω κατά ποιο τρόπο ο κανονισμός 307/95 της Επιτροπής παρέβη τον κανονισμό 1765/92 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 232/94.

4. Ένσταση ελλείψεως νομιμότητας προβληθείσα στο πλαίσιο των ισχυρισμών και επιχειρημάτων που αφορούν τον υπολογισμό της υπερβάσεως της μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως

45 Για την περίπτωση που το Δικαστήριο καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο κανονισμός της Επιτροπής είναι σύμφωνος με τις διατάξεις των κανονισμών του Συμβουλίου, η Πορτογαλική Δημοκρατία προβάλλει βάσει του άρθρου 184 της Συνθήκης ένσταση ελλείψεως νομιμότητας των κανονισμών 1765/92 και 232/94, καθότι παραβαίνουν τη συμφωνία του Blair House και την Πράξη Προσχωρήσεως. Ωστόσο, το τελευταίο επιχείρημα περί παραβάσεως της Πράξεως Προσχωρήσεως προβλήθηκε από την Πορτογαλική Δημοκρατία μόλις στο στάδιο του υπομνήματος απαντήσεως.

46 Συναφώς, το Συμβούλιο φρονεί ότι πρόκειται περί προβολής νέων ισχυρισμών κατά τη διάρκεια της δίκης, οι οποίοι πρέπει να απορριφθούν βάσει του άρθρου 42, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου. Το Συμβούλιο ισχυρίζεται επί πλέον ότι δεν μπορεί να προβληθεί παράβαση της συμφωνίας του Blair House, καθότι η συμφωνία αυτή δεν έχει απ' ευθείας εφαρμογή στην κοινοτική έννομη τάξη, αλλά πρέπει πρώτα να μεταφερθεί στην έννομη αυτή τάξη με κανονισμό.

47 Κατά την Επιτροπή, ο κανονισμός του Συμβουλίου δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να προσβληθεί, καθότι έχει παρέλθει η προθεσμία του άρθρου 173, πέμπτο εδάφιο, της Συνθήκης.

48 Η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας αποτελεί ιδιαίτερο μέσο έννομης προστασίας (34). Όσον αφορά την ένσταση ελλείψεως νομιμότητας που προβάλλεται εν προκειμένω από την προσφεύγουσα κατά των κανονισμών του Συμβουλίου, δεν είναι δυνατόν να αποκλειστεί εντελώς ότι η προσφεύγουσα προβάλλει προς στήριξη της προσφυγής της, που στρέφεται κατά του κανονισμού 307/95, έναν ισχυρισμό αντλούμενο από την έλλειψη νομιμότητας των κανονισμών του Συμβουλίου. Από την άλλη πλευρά, το να κριθεί παραδεκτή η πιο πάνω ένσταση ελλείψεως νομιμότητας θα κατέληγε εν προκειμένω στο να καταστρατηγηθεί η τασσομένη από το άρθρο 173, πέμπτο εδάφιο, της Συνθήκης προθεσμία προς άσκηση προσφυγής. Επί πλέον, κατά το Συμβούλιο, η παράβαση της συμφωνίας του Blair House δεν μπορεί να προβληθεί εν προκειμένω, καθότι η συμφωνία αυτή δεν έχει απ' ευθείας εφαρμογή. Η προσφεύγουσα απορρίπτει την άποψη αυτή. Φρονεί ότι δεν είναι καθοριστικής σημασίας το ζήτημα αν η συμφωνία αυτή έχει απ' ευθείας εφαρμογή. Αντιθέτως, εν προκειμένω το ζήτημα συνίσταται στο αν μια κοινοτική ρύθμιση στοιχεί με τη συμφωνία αυτή.

49 Όμως, στο σημείο αυτό, από το σύνολο των προεκτεθέντων μπορεί να διαπιστωθεί ότι σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται περί παραβάσεως της συμφωνίας του Blair House. Άλλωστε, από τις σκέψεις σχετικά με τους ισχυρισμούς και τα επιχειρήματα που η προσφεύγουσα προβάλλει επικουρικώς προκύπτει ότι οι κανονισμοί του Συμβουλίου συμβιβάζονται πλήρως με τη συμφωνία του Blair House. Όπως ορθώς ισχυρίστηκε η Επιτροπή, πρέπει επί πλέον να τονιστεί συναφώς ότι ούτε στη συμφωνία του Blair House ούτε στον κανονισμό 232/94 του Συμβουλίου γίνεται διάκριση μεταξύ των μικροπαραγωγών και των άλλων παραγωγών. Αντιθέτως, η μείωση του 15 % αφορά τη συνολική έκταση των 122 000 εκταρίων. Συνεπώς, ούτε υπό το πρίσμα αυτό διακρίνεται κάποια παράβαση της συμφωνίας του Blair House. Τούτο ισχύει και για την Πράξη Προσχωρήσεως. Ο ισχυρισμός περί παραβάσεως της Πράξεως αυτής προβλήθηκε μόλις στο στάδιο του υπομνήματος απαντήσεως, πράγμα που προϋποθέτει όμως να πληρούνται, σύμφωνα με το άρθρο 42, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, ορισμένες συγκεκριμένες προϋποθέσεις, δηλαδή να στηρίζεται ο ισχυρισμός σε πραγματικά και νομικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία. Όμως, δεν βλέπω για ποιον λόγο η προσφεύγουσα δεν μπόρεσε να προβάλει πριν από το στάδιο του υπομνήματος απαντήσεως την παράβαση της Πράξεως Προσχωρήσεως.

50 Κατά συνέπεια, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι στο πλαίσιο του υπολογισμού της υπερβάσεως της μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως δεν μπορεί να διαπιστωθεί καμία παράβαση των κανονισμών του Συμβουλίου, της συμφωνίας του Blair House καθώς και της Πράξεως Προσχωρήσεως.

ΙΙ - Αποκλεισμός της Πορτογαλίας από τη δυνατότητα αντισταθμίσεως της υπερβάσεως της μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως μέσω μεταφοράς της μη χρησιμοποιημένης μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως

51 Πέραν των σφαλμάτων υπολογισμού για τα οποία προβάλλει αιτιάσεις, η προσφεύγουσα αναφέρεται εξάλλου στη διαδικασία του άρθρου 5, παράγραφος 1, στοιχείο σττ, του κανονισμού 1765/92 (35). Βάσει της τελευταίας φράσεως της διατάξεως αυτής, η οποία αφορά την επιβολή των μειώσεων των ποσών αναφοράς στα διάφορα κράτη μέλη, η Επιτροπή καθορίζει το μέγεθος και την κατανομή των μειώσεων που πρέπει να γίνουν και, ειδικότερα, εξασφαλίζει ότι η σταθμισμένη μέση μείωση για την Κοινότητα στο σύνολό της ισούται με το ποσοστό υπερβάσεως της μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως. Ο τρόπος που πρέπει να γίνει η στάθμιση αυτή και η συλλογιστική που τον δικαιολογεί προκύπτουν από την τρίτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 307/95, η οποία έχει ως εξής:

«εκτιμώντας ότι, εντός της ΜΕΕ που καλύπτει την παραγωγή εκτός από εκείνη των ηλιανθοσπόρων στην Ισπανία και στην Πορτογαλία, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες τα κράτη μέλη έχουν μεγάλο ποσοστό υπέρβασης μιας πολύ μικρής εθνικής έκτασης αναφοράς και όταν αυτές οι υπερβάσεις αντιπροσωπεύουν μερικά εκτάρια, δεν θα πρέπει να είναι υπερβολικές οι μειώσεις στη στήριξη που θα εφαρμοστούν σ' αυτά τα κράτη μέλη· ότι ορισμένες από τις μη κατανεμηθείσες εκτάσεις εντός αυτής της ΜΕΕ (36) μπορούν να μεταφερθούν προσωρινά στην εθνική έκταση αναφοράς αυτών των κρατών μελών προκειμένου να μειωθεί η συμμετοχή τους όσον αφορά τη συνολική υπέρβαση της ΜΕΕ».

52 Όπως προκύπτει από το χωρίο που παρατέθηκε ανωτέρω, η Ισπανία και η Πορτογαλία αποκλείονται από το εν λόγω σύστημα αντισταθμίσεως όσον αφορά την παραγωγή ηλιανθόσπορων. Έτσι, το σημείο ΙΙ.3 του παραρτήματος Ι του κανονισμού 307/95 ορίζει ότι μέρος των γαιών που δεν έχουν κατανεμηθεί εντός του πλαισίου της μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως που καλύπτει την παραγωγή στην Κοινότητα των Δώδεκα εκτός από εκείνη των ηλιανθόσπορων στην Ισπανία και την Πορτογαλία πρέπει να μεταφερθεί προσωρινώς στην εθνική έκταση αναφοράς της Ισπανίας και της Ιρλανδίας προκειμένου να μειωθεί η συμμετοχή των χωρών αυτών στη συνολική υπέρβαση της μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως. Ένα άλλο μέρος μεταφέρθηκε προσωρινώς στο Ηνωμένο Βασίλειο. Έτσι, μεταφέρθηκαν 554 εκτάρια στην Ιρλανδία και 4 240 εκτάρια στο Ηνωμένο Βασίλειο.

1. Διακρίσεις εις βάρος των Πορτογάλων παραγωγών

53 Κατά την προσφεύγουσα, κακώς αποκλείστηκε η Πορτογαλία από το εν λόγω σύστημα αντισταθμίσεως. Ο αποκλεισμός αυτός παραβιάζει την αρχή της ισότητας. Ναι μεν η Πορτογαλία δεν έτυχε - αν και κακώς κατά την προσφεύγουσα - διαφορετικής μεταχειρίσεως σε σχέση με τα άλλα κράτη μέλη όσον αφορά τον υπολογισμό της μειώσεως των ποσών αναφοράς, πλην όμως τίποτε δεν δικαιολογεί τον αποκλεισμό της Πορτογαλίας από τα οφέλη του ανωτέρω συστήματος αντισταθμίσεως.

54 Βέβαια, την περίοδο εμπορίας 1994/95, η Πορτογαλία - όπως είδαμε - δεν ετύγχανε ακόμη της ιδίας μεταχειρίσεως με τα άλλα κράτη μέλη, καθότι εξακολουθούσε να της χορηγείται χωριστά μεγίστη εγγυημένη έκταση. Ωστόσο, εκ πρώτης όψεως δεν βλέπει κανείς γιατί η Πορτογαλία, ή η έκταση που ορίστηκε για το κράτος αυτό, η οποία, παραδείγματος χάριν, είναι μικρότερη της εθνικής εκτάσεως αναφοράς που χορηγήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο (37), δεν θα έπρεπε να επωφεληθεί της διαδικασίας αντισταθμίσεως· πολλώ δε μάλλον όταν στο πλαίσιο του υπολογισμού της υπερβάσεως, λαμβάνεται πάντοτε ως βάση το άθροισμα των διαφόρων εκτάσεων που ορίστηκαν για την περίοδο εμπορίας 1994/95. Ως σημείο αφετηρίας λαμβάνεται πάντοτε η άποψη ότι η έκταση που καθορίζεται για το σύνολο της Κοινότητας χρησιμεύει ως έκταση αναφοράς, ακόμη και όταν επιμερίζεται σε διάφορες μικρότερες εκτάσεις. Εντούτοις, για την αντιστάθμιση μεταξύ των διαφόρων εκτάσεων, κάθε μία από αυτές λαμβάνεται υπόψη χωριστά.

55 Η Επιτροπή δικαιολογεί τούτο με το ότι, βάσει της Πράξεως Προσχωρήσεως, η Ισπανία και η Πορτογαλία εξακολουθούσαν να επωφελούνται ενός ειδικού καθεστώτος, στο πλαίσιο του οποίου τους είχε χορηγηθεί κατά χωριστό τρόπο ιδία έκταση. Μεταξύ των ειδικών αυτών καθεστώτων, ή των χωριστών εκτάσεων, και της εκτάσεως που έχει οριστεί για τα κράτη μέλη δεν μπορούσε να υπάρξει αντιστάθμιση.

56 Όμως, τούτο δεν διευκρινίζει εντελώς γιατί δεν είναι δυνατόν να οριστεί για την Πορτογαλία μέρος της εκτάσεως που προβλέπεται μεν για τα άλλα κράτη μέλη, αλλά δεν έχει χορηγηθεί σ' αυτά. Υπό το πρίσμα αυτό, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι έγιναν διακρίσεις εις βάρος των Πορτογάλων παραγωγών. Ωστόσο, οι διακρίσεις προϋποθέτουν να τυγχάνουν διαφορετικής μεταχειρίσεως παραγωγοί που βρίσκονται σε παρεμφερή κατάσταση. Η Επιτροπή αμφισβητεί εν προκειμένω ότι οι Πορτογάλοι παραγωγοί βρίσκονται σε παρεμφερή κατάσταση με τους άλλους παραγωγούς της Κοινότητας, καθότι οι Πορτογάλοι επωφελούνται ακόμη ενός ειδικού καθεστώτος.

57 Προς απόδειξη της διαφορετικής αυτής καταστάσεως των Πορτογάλων παραγωγών σε σχέση με τους άλλους παραγωγούς, η Επιτροπή επικαλείται το προ της εκδόσεως του κανονισμού 1765/92 καθεστώς. Το καθεστώς που ίσχυε τότε προέβλεπε μέγιστες εγγυημένες ποσότητες για ηλιανθόσπορους των οποίων ποσοστήτων η υπέρβαση είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της ενισχύσεως εντός ορισμένων ορίων (38). Η μείωση αυτή αφορούσε κατ' αρχήν όλα τα κράτη μέλη. Εντούτοις, η Επιτροπή σημειώνει ότι η Πορτογαλια είχε εξαιρεθεί από τις μειώσεις αυτές λόγω του ειδικού καθεστώτος που είχε προβλεφθεί γι' αυτήν με την Πράξη Προσχωρήσεως. Κατά συνέπεια, έγιναν σημαντικές μειώσεις των ενισχύσεων που καταβλήθηκαν στα άλλα κράτη μέλη, ενώ δεν προβλέφθηκε καμία μείωση για την Πορτογαλία.

58 Η προσφεύγουσα δεν αμφισβητεί το γεγονός ότι, σε αντίθεση με τις ενισχύσεις που προβλέπονταν για τα άλλα κράτη μέλη, δεν μειώθηκαν οι ενισχύσεις υπέρ της Πορτογαλίας. Φρονεί ότι τούτο οφείλεται στο γεγονός ότι όλα τα άλλα κράτη μέλη υπερέβησαν τη μεγίστη ποσότητά τους, ενώ η Πορτογαλία τήρησε τη μεγίστη ποσότητα που είχε οριστεί γι' αυτήν.

59 Όπως προκύπτει από τους ισχυρισμούς και τα επιχειρήματα της Επιτροπής καθώς και από τους σχετικούς κανονισμούς, η ενίσχυση μειωνόταν για το σύνολο των κρατών μελών από τη στιγμή που σημειωνόταν υπέρβαση της προβλεπομένης για την Κοινότητα μεγίστης ποσότητας. Τούτο σημαίνει ότι κανονικά θα μειώνονταν οι ενισχύσεις για την Πορτογαλία, ακόμη και αν αυτή είχε τηρήσει τη μεγίστη ποσότητα που της είχε χορηγηθεί. Η ειδοποιός διαφορά του καθεστώτος που προβλεπόταν για την Πορτογαλία συνίστατο ακριβώς στο ότι της χορηγήθηκε ιδία ποσότητα για την οποία η Πορτογαλία ανέλαβε την ευθύνη. Κατά συνέπεια, μείωση των ενισχύσεων θα επιβαλλόταν μόνον αν η Πορτογαλία υπερέβαινε τη δική της έκταση. Η Πορτογαλία δεν ισχυρίζεται κάτι διαφορετικό· ισχυρίζεται δηλαδή ότι οι ενισχύσεις δεν μειώθηκαν διότι δεν υπερέβη τη μεγίστη ποσότητα που ορίστηκε γι' αυτήν. Όμως, ακριβώς εδώ έγκειται η διαφορετική μεταχείριση, που απορρέει από την Πράξη Προσχωρήσεως και βασίζεται στο γεγονός ότι η μεγίστη ποσότητα που ορίστηκε για την Πορτογαλία θεωρήθηκε χωριστή από τις άλλες μέγιστες ποσότητες. Όμως, από τη στιγμή που καθιερώθηκε ο χωρισμός αυτός των εκτάσεων με αποτέλεσμα η Πορτογαλία να είναι η ίδια υπεύθυνη για τη δική της έκταση, η Επιτροπή ήταν υποχρεωμένη και να διατηρεί κατ' ανάλογο τρόπο τον χωρισμό αυτόν. Με άλλα λόγια, ο χωρισμός αυτός δεν μπορούσε να διατηρείται μόνον όταν αποδεικνυόταν ευνοϋκός για την Πορτογαλία. Αντιθέτως, η Πορτογαλία πρέπει να θεωρηθεί ως έχουσα αναλάβει την πλήρη ευθύνη για την έκτασή της σε περίπτωση υπερβάσεώς της.

60 Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι η Πορτογαλία δεν βρίσκεται σε παρεμφερή κατάσταση με τους άλλους παραγωγούς της Κοινότητας, οπότε μια άνιση μεταχείριση δεν μπορεί να θεωρηθεί ως διάκριση.

2. Παράβαση του κανονισμού 1765/92

61 Η προσφεύγουσα ισχυρίστηκε επί πλέον ότι ο κανονισμός 307/95 παραβαίνει το άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο σττ, του κανονισμού 1765/92, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 232/94. Ωστόσο, είναι προφανές ότι δεν υφίσταται η παράβαση αυτή, καθότι οι ειδικοί κανόνες για την αντιστάθμιση των εθνικών εκτάσεων με τη μη κατανεμηθείσα κοινοτική έκταση καθορίστηκαν μόλις με τον κανονισμό 307/95. Ο κανονισμός 1765/92 αφορά κατά γενικό μόνον τρόπο τη μέση σταθμισμένη μείωση.

3. Ένσταση ελλείψεως νομιμότητας προβληθείσα στο πλαίσιο των ισχυρισμών και επιχειρημάτων που αφορούν τον αποκλεισμό της Πορτογαλίας από τη δυνατότητα αντισταθμίσεως της υπερβάσεως της μεγίστης εγγυημένης εκτάσεως

62 Για την περίπτωση που ο κανονισμός της Επιτροπής κριθεί σύμφωνος με τον κανονισμό 1765/92 του Συμβουλίου, η προσφεύγουσα προέβαλε, με το υπόμνημα απαντήσεως, ένσταση ελλείψεως νομιμότητας του κανονισμού 1765/92, καθότι παραβιάζει τη συμφωνία του Blair House και την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων και, κατά συνέπεια, επισύρει την έλλειψη νομιμότητας και του κανονισμού 307/95.

63 Η έλλειψη νομιμότητας του κανονισμού του Συμβουλίου προβάλλεται εν προκειμένω ως ιδιαίτερος ισχυρισμός στο πλαίσιο της προσφυγής. Ωστόσο, το να κριθεί παραδεκτή η ένσταση ελλείψεως νομιμότητας θα κατέληγε εν προκειμένω σε καταστρατήγηση της τασσομένης από το άρθρο 173, πέμπτο εδάφιο, της Συνθήκης προθεσμίας προς άσκηση προσφυγής. Ανεξαρτήτως του ζητήματος αν, εν πάση περιπτώσει, είναι ακόμη δυνατόν να προσβληθεί ο κανονισμός του Συμβουλίου μέσω του άρθρου 184, τίθεται επί πλέον το ζήτημα αν η εν λόγω ένσταση ελλείψεως νομιμότητας μπορεί να προβληθεί μόλις στο στάδιο του υπομνήματος απαντήσεως. Αν γίνει δεκτό ότι η ένσταση αυτή δεν αποτελεί τίποτε άλλο παρά ιδιαίτερο ισχυρισμό στο πλαίσιο της προσφυγής, απομένει το ζήτημα αν, βάσει του άρθρου 42, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, ο ισχυρισμός αυτός μπορεί να προβληθεί κατά τη διάρκεια της δίκης. Συγκεκριμένα, κατά το πιο πάνω άρθρο, η προβολή νέων ισχυρισμών κατά τη διάρκεια της δίκης είναι δυνατή μόνον υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Όμως, εν προκειμένω, δεν προκύπτει ότι ο εν λόγω ισχυρισμός στηρίζεται σε πραγματικά και νομικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία.

64 Από την άλλη πλευρά, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι οι κανονισμοί του Συμβουλίου δεν παραβιάζουν την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων ούτε παραβαίνουν τη συμφωνία του Blair House. Όπως είδαμε, δεν αποδείχθηκε παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων. Η συμφωνία του Blair House, εφόσον αφορά μόνον την υπέρβαση της συνολικής εκτάσεως εντός της Ευρωπαϋκής Κοινότητας, παρέχει τη δυνατότητα καθορισμού διαφόρων περιφερειακών εκτάσεων με αντισταθμίσεις μεταξύ αυτών. Ωστόσο, απλώς και μόνον η δυνατότητα αυτή δεν επιτρέπει το συμπέρασμα ότι η αντιστάθμιση γίνεται κατά συγκεκριμένο τρόπο. Συνεπώς, ούτε υπό το πρίσμα αυτό προκύπτει ότι παραβιάστηκε η συμφωνία του Blair House.

Γ - Πρόταση

65 Κατά συνέπεια, προτείνω στο Δικαστήριο:

α) να απορρίψει την προσφυγή·

β) να καταδικάσει τη Δημοκρατία της Πορτογαλίας στα δικαστικά έξοδα.

(1) - ΕΕ L 36, σ. 2.

(2) - ΕΕ 1985, L 302, σ. 23.

(3) - ΕΕ L 181, σ. 12.

(4) - Απόφαση 93/355/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 8ης Ιουνίου 1993, για τη σύναψη κοινής δηλώσεως προθέσεων μεταξύ της Ευρωπαϋκής Οικονομικής Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής σχετικά με ορισμένους ελαιούχους σπόρους στο πλαίσιο της ΓΣΔΕ (ΕΕ L 147, σ. 25), πρώτη αιτιολογική σκέψη.

(5) - Κανονισμός της 24ης Ιανουαρίου 1994 περί τροποποιήσεως του κανονισμού 1765/92 (ΕΕ L 30, σ. 7).

(6) - Άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο εε· βλ. ανωτέρω το σημείο 11.

(7) - Άρθρο 5, παράγραφος 2· βλ. ανωτέρω το σημείο 6.

(8) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 8.

(9) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 10.

(10) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 10.

(11) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 12.

(12) - Βλ. ανωτέρω τα σημεία 10 και 12.

(13) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 8.

(14) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 2.

(15) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 2.

(16) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 2, τρίτο και τέταρτο εδάφιο.

(17) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 8.

(18) - Βλ. ανωτέρω στο σημείο 10.

(19) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 8.

(20) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 11.

(21) - Σημείο 5, δεύτερη περίπτωση, της κοινής δηλώσεως προθέσεων για τους ελαιούχους σπόρους, καθώς και άρθρο 5, παράγραφος 1, στοιχείο εε, του κανονισμού 1765/92, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 232/94.

(22) - ΕΕ L 181, σ. 12.

(23) - Άρθρο 2, παράγραφος 5· βλ. ανωτέρω το σημείο 4.

(24) - Άρθρο 2, παράγραφος 5, δεύτερη φράση, και άρθρο 7, παράγραφος 1 (βλ. ανωτέρω τα σημεία 4 και 33).

(25) - Άρθρο 2, παράγραφος 5, δεύτερη φράση.

(26) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 8.

(27) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 8.

(28) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 9.

(29) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 11.

(30) - ΕΕ L 181, σ. 12, η υπογράμμιση δική μου.

(31) - Απόφαση της 14ης Ιουλίου 1994, C-353/92, Ελλάς κατά Συμβουλίου (Συλλογή 1994, σ. Ι-3411, σκέψη 9).

(32) - Άρθρο 2, παράγραφος 5, του κανονισμού 1765/92.

(33) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 5.

(34) - Προτάσεις της 24ης Ιανουαρίου 1979 του γενικού εισαγγελέα G. Reischl στην υπόθεση στο πλαίσιο της οποίας εκδόθηκε η απόφαση της 6ης Μαρτίου 1979, 92/78, Simmenthal κατά Επιτροπής (Συλλογή τόμος 1979/Ι, σ. 407).

(35) - Βλ. ανωτέρω το σημείο 11.

(36) - Η υπογράμμιση δική μου.

(37) - Παράρτημα V του κανονισμού 232/94.

(38) - Άρθρο 1, σημείο 4, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1454/86 του Συμβουλίου, της 13ης Μαου 1986, για την τροποποίηση του κανονισμού 136/66 περί δημιουργίας κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των λιπαρών ουσιών (ΕΕ L 133, σ. 8), και άρθρο 1, σημείο 8, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1915/87 του Συμβουλίου, της 2ας Ιουλίου 1987, για την τροποποίηση του κανονισμού 136/66 (ΕΕ L 183, σ. 7).