ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ 27ΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1988. - ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ. - ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΚΡΑΤΟΥΣ - ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΛΟΓΩ ΙΘΑΓΕΝΕΙΑΣ - ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 42/87.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1988 σελίδα 05445



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

Κοινοτικό δίκαιο - Αρχές - 'Ιση μεταχείριση - Διάκριση λόγω ιθαγενείας - Κρατική χρηματοδότηση των ιδρυμάτων ανώτερης μη πανεπιστημιακής επαγγελματικής εκπαίδευσης - Λαμβάνεται υπόψη ο αριθμός των φοιτητών - 'Αρνηση να λαμβάνονται υπόψη οι υπήκοοι των άλλων κρατών μελών - Απαγορεύεται

(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 7 κανονισμός του Συμβουλίου 1612/68, άρθρο 12)

Περίληψη

Νομοθεσία κράτους μέλους που, για τον προσδιορισμό του ύψους των δημοσίων πιστώσεων και του αριθμού των θέσεων που δημιουργούνται στα μη πανεπιστημιακά ιδρύματα ανώτερης εκπαίδευσης, δενλαμβάνει υπόψη, πέρα από ορισμένη ποσόστωση για κάθε ίδρυμα και υπό την επιφύλαξη εξαιρέσεων που απαριθμούνται περιοριστικά, τους φοιτητές υπηκόους των άλλων κρατών μελών, έχει ως αποτέλεσμα να αποκλείει, στην πράξη, τους φοιτητές αυτούς από την εν λόγω εκπαίδευση. Ο αποκλεισμός αυτός, ο οποίος αναλύεται σε διάκριση λόγω ιθαγενείας σε έναν τομέα, σχετικό με τους όρους προσβάσεως στην επαγγελματική εκπαίδευση, ο οποίος εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της Συνθήκης, συνιστά παράβαση του άρθρου 7 της Συνθήκης.

Κατά το μέτρο που η νομοθεσία αυτή αφορά επίσης τα τέκνα διακινούμενου εργαζομένου ο οποίος είχε απασχοληθεί σ' αυτό το κράτος μέλος, αλλά δεν διαμένει πλέον εκεί ή απεβίωσε, είναι επίσης αντίθετη προς το άρθρο 12 του κανονισμού 1612/68, κατά το οποίο τα τέκνα υπηκόου ενός κράτους μέλους ο οποίος απασχολείται ή είχε απασχοληθεί στο έδαφος άλλου κράτους μέλους γίνονται δεκτά στα μαθήματα γενικής εκπαιδεύσεως, μαθητείας και επαγγελματικής εκπαιδεύσεως υπό τους ίδιους όρους με τους υπηκόους αυτού του κράτους, εφόσον τα τέκνα αυτά διαμένουν στην επικράτειά του.

Διάδικοι

Στην υπόθεση 42/87,

Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από το νομικό της σύμβουλο J. Griesmar, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γ. Κρεμλή, μέλος της νομικής υπηρεσίας της Επιτροπής, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,

προσφεύγουσα,

κατά

Βασιλείου του Βελγίου, εκπροσωπουμένου από τον Υπουργό Εξωτερικών, παρισταμένου διά του R. Hoebaer, διοικητικού διευθυντή στο Υπουργείο Εξωτερικών, Εξωτερικού Εμπορίου και Συνεργασίας με τις αναπτυσσόμενες χώρες, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο τη βελγική πρεσβεία, 4 rue des Girondins, residence Champagne,

καθού,

που έχει ως αντικείμενο προσφυγή με την οποία ζητείται να αναγνωριστεί ότι το Βασίλειο του Βελγίου, κατατάσσοντας ορισμένες κατηγορίες φοιτητών - υπηκόων άλλων κρατών μελών - που επιθυμούν να παρακολουθήσουν μαθήματα παρεχόμενα από μη πανεπιστημιακά ιδρύματα ανώτερης εκπαίδευσης, στην κατηγορία των φοιτητών οι σπουδές των οποίων "δεν χρηματοδοτούνται" από το κράτος, δημιουργεί κατάσταση διακρίσεως λόγω ιθαγενείας, όσον αφορά τις προϋποθέσεις προσβάσεως στην επαγγελματική εκπαίδευση και παραβαίνει, έτσι, τις υποχρεώσεις που υπέχει από το κοινοτικό δίκαιο,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

συγκείμενο από τους Mackenzie Stuart, πρόεδρο, G. Bosco και O. Due, προέδρους τμήματος, T. Koopmans, K. Bahlmann, Κ. Ν. Κακούρη, R. Joliet, T. F. O' Higgins και F. A. Schockweiler, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: Sir Gordon Slynn

γραμματέας: B. Pastor, υπάλληλος διοικήσεως

λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 24ης Μαΐου 1988,

αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 28ης Ιουνίου 1988,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 9 Φεβρουαρίου 1987, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι το Βασίλειο του Βελγίου παρέβη ορισμένες υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 7 της Συνθήκης ΕΟΚ και 12 του κανονισμού 1612/68 του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 1968, περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων στο εσωτερικό της Κοινότητας (ΕΕ ειδ. έκδ. 05/001, σ. 33).

2 Η Επιτροπή προσάπτει ειδικότερα στο Βασίλειο του Βελγίου ότι έχει περιλάβει στην κατηγορία των φοιτητών, οι σπουδές των οποίων "δεν χρηματοδοτούνται" από το κράτος, τους φοιτητές - υπηκόους άλλων κρατών μελών πλην του Βελγίου και του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου, οι οποίοι ζητούν την εγγραφή τους και τη συμμετοχή τους στα μαθήματα που παρέχονται από μη πανεπιστημιακό ίδρυμα ανώτερης εκπαίδευσης και, ως εκ τούτου, δημιουργεί κατάσταση παρεμποδίζουσα την ελεύθερη πρόσβαση των φοιτητών αυτών στην επαγγελματική εκπαίδευση.

3 Κατά την ισχύουσα βελγική νομοθεσία, "περιλαμβάνονται μεταξύ των κανονικών φοιτητών" για τη χρηματοδότηση, από το κράτος, των ιδρυμάτων ανώτερης εκπαίδευσης, εκτός των φοιτητών βελγικής ή λουξεμβουργιανής ιθαγενείας, ορισμένες κατηγορίες αλλοδαπών φοιτητών που απαριθμούνται περιοριστικώς και υπόκεινται σε διάφορους περιοριστικούς όρους. Ητελευταία από τις κατηγορίες αυτές περιλαμβάνει τους αλλοδαπούς φοιτητές γενικά ο αριθμός των οποίων δεν μπορεί να υπερβαίνει το 2 % του συνολικού αριθμού των βέλγων φοιτητών που λήφθηκε υπόψη, από το οικείο ίδρυμα, κατά το προηγούμενο ακαδημαϊκό έτος. Σύμφωνα πάντα με την ίδια αυτή νομοθεσία, "το κράτος δεν αναλαμβάνει τα δίδακτρα κανενός αλλοδαπού φοιτητή που γίνεται δεκτός από τις αρχές των ιδρυμάτων πέρα από τις κατηγορίες που προαναφέρθηκαν" και "οι προϊστάμενοι των κρατικών ιδρυμάτων ανώτερης εκπαίδευσης μπορούν να αρνηθούν την εγγραφή φοιτητών που δεν λαμβάνονται υπόψη για τη χρηματοδότηση" (φοιτητές χαρακτηριζόμενοι ως "μη χρηματοδοτούμενοι").

4 Κατά την Επιτροπή, η νομοθεσία αυτή παραβιάζει την αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων λόγω ιθαγενείας που καθιερώνεται με το άρθρο 7 της Συνθήκης, επίσης δε, κατά το μέτρο που αφορά και τα τέκνα διακινούμενων εργαζομένων οι οποίοι είχαν απασχοληθεί στο Βέλγιο αλλά δεν διαμένουν πλέον εκεί ή απεβίωσαν, αντιβαίνει προς το άρθρο 12 του κανονισμού 1612/68.

5 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς το νομικό πλαίσιο της διαφοράς, τα περιστατικά της υπόθεσης και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.

6 Επιβάλλεται πρωτίστως η διαπίστωση ότι το Βασίλειο του Βελγίου ουδέποτε αμφισβήτησε το βάσιμο της άποψης της Επιτροπής, αλλά περιορίστηκε στο να διαβεβαιώσει ότι είχε την πρόθεση να τροποποιήσει την επίδικη νομοθεσία.

7 'Οσον αφορά την πρώτη αιτίαση, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι το Δικαστήριο έκρινε ήδη ότι οι προϋποθέσεις προσβάσεως στην επαγγελματική εκπαίδευση εμπίπτουν στον τομέα εφαρμογής της εν λόγω Συνθήκης (απόφαση της 13ης Φεβρουαρίου 1985, Gravier, 292/83, Συλλογή 1985, σ. 593).

8 Πρέπει σχετικά να παρατηρηθεί ότι η επίδικη νομοθεσία, καθόσον περιορίζει, κατά τον τρόπο που περιγράφεται πιο πάνω, τη χρηματοδότηση των ιδρυμάτων ανώτερης επαγγελματικής εκπαίδευσης, έχει ως άμεσο αποτέλεσμα να αποκλείει, στην πράξη, τους φοιτητές - υπηκόους άλλων κρατών μελών από την εν λόγω επαγγελματική εκπαίδευση, εφόσον καλυφθεί το ανώτατο όριο του 2 %, ενώ ένας τέτοιος περιορισμός δεν προβλέπεται για τους Βέλγους φοιτητές. Κατά συνέπεια, ο περιορισμός αυτός συνιστά διάκριση λόγω ιθαγενείας απαγορευόμενη από το άρθρο 7 της Συνθήκης.

9 Από αυτό έπεται ότι η αιτίαση της Επιτροπής που αντλείται από το άρθρο 7 της Συνθήκης ΕΟΚ κρίνεται βάσιμη.

10 'Οσον αφορά τη δεύτερη αιτίαση, αρκεί η υπόμνηση ότι, κατά το άρθρο 12, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 1612/68, "τα τέκνα του υπηκόου κράτους μέλους που απασχολείται ή έχει απασχοληθεί κατά το παρελθόν στην επικράτεια άλλου κράτους μέλους γίνονται δεκτά στα μαθήματα γενικής εκπαιδεύσεως, μαθητείας και επαγγελματικής εκπαιδεύσεως υπό τους ίδιους όρους με τους υπηκόους αυτού του κράτους, εφόσον τα τέκνα αυτά διαμένουν στην επικράτειά του". Το δικαίωμα αυτό ίσης μεταχειρίσεως διατηρήθηκε υπέρ των τέκνων αποβιώσαντος διακινούμενου εργαζομένου, όπως διασαφηνίστηκε με τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 7 και 3 του κανονισμού 1251/70.

11 Από αυτό έπεται ότι η αιτίαση της Επιτροπής που αντλείται από το άρθρο 12 του κανονισμού 1612/68 πρέπει επίσης να κριθεί βάσιμη.

12 Από το σύνολο των προηγούμενων σκέψεων προκύπτει ότι το Βασίλειο του Βελγίου, περιλαμβάνοντας στην κατηγορία των φοιτητών, οι σπουδές των οποίων δεν χρηματοδοτούνται από το κράτος, τους φοιτητές - υπηκόους άλλων κρατών μελών πλην του Βελγίου και του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου - οι οποίοι, στο πλαίσιο της επαγγελματικής εκπαίδευσης, ζητούν την εγγραφή τους και τη συμμετοχή τους στα μαθήματα που παρέχονται από μη πανεπιστημιακό ίδρυμα ανώτερης εκπαίδευσης, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 7 της Συνθήκης ΕΟΚ και 12 του κανονισμού 1612/68.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

13 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Επειδή το καθού ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά εξοδα.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

αποφασίζει:

1) Το Βασίλειο του Βελγίου, περιλαμβάνοντας στην κατηγορία των φοιτητών, οι σπουδές των οποίων δεν χρηματοδοτούνται από το κράτος, τους φοιτητές - υπηκόους άλλων κρατών μελών πλην του Βελγίου και του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου - οι οποίοι, στο πλαίσιο της επαγγελματικής εκπαίδευσης, ζητούν την εγγραφή τους και τη συμμετοχή τους στα μαθήματα που παρέχονται από μη πανεπιστημιακό ίδρυμα ανώτερης εκπαίδευσης, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 7 της Συνθήκης ΕΟΚ και 12 του κανονισμού 1612/68, του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 1968, περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων στο εσωτερικό της Κοινότητας.

2) Καταδικάζει το Βασίλειο του Βελγίου στα δικαστικά έξοδα.