Συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-456/05 και T-457/05

Gütermann AG και Zwicky & Co. AG

κατά

Ευρωπαϊκής Επιτροπής

«Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Ευρωπαϊκή αγορά του βιομηχανικού νήματος – Απόφαση διαπιστώνουσα παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ – Πρόστιμα – Σοβαρότητα της παραβάσεως – Πραγματικός αντίκτυπος επί της αγοράς – Διάρκεια της παραβάσεως – Ελαφρυντικές περιστάσεις – Συνεργασία κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας – Αναλογικότητα – Κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό του ύψους των προστίμων»

Περίληψη της αποφάσεως

1. Κοινοτικό δίκαιο – Ερμηνεία – Πράξεις των οργάνων – Αιτιολογία

2. Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Απαγορεύονται – Παραβάσεις – Συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές που μπορούν να θεωρηθούν ως αποτελούσες μία και μόνη παράβαση – Καταλογισμός ευθύνης σε επιχείρηση λόγω συμμετοχής της σε παράβαση λαμβανόμενη υπόψη στο σύνολό της – Επιτρέπεται

(Άρθρο 81 § 1 ΕΚ)

3. Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Καταλογισμός σε επιχείρηση – Ευθύνη εκ των ενεργειών άλλων επιχειρήσεων στο πλαίσιο της ίδιας παραβάσεως – Επιτρέπεται – Κριτήρια

(Άρθρο 81 § 1, ΕΚ)

4. Ανταγωνισμός – Διοικητική διαδικασία – Παύση παραβάσεων – Εξουσία της Επιτροπής – Διατασσόμενα έναντι των επιχειρήσεων μέτρα

(Κανονισμός του Συμβουλίου 1/2003, άρθρο 7 § 1)

5. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Προσδιορισμός – Ανώτατο όριο

(Κανονισμοί του Συμβουλίου 17, άρθρο 15 § 2, και 1/2003, άρθρο 23 § 2)

6. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Προσδιορισμός – Κριτήρια – Σοβαρότητα και διάρκεια της παραβάσεως – Δυνατότητα αυξήσεως των προστίμων προς ενίσχυση του αποτρεπτικού αποτελέσματός τους

(Κανονισμοί του Συμβουλίου 17, άρθρο 15 § 2, και 1/2003, άρθρο 23 § 2)

7. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Πρόσφορος χαρακτήρας – Δικαστικός έλεγχος

(Άρθρα 229 ΕΚ και 253 ΕΚ· Κανονισμοί του Συμβουλίου 17, άρθρο 17, και 1/2003, άρθρο 31)

8. Προσφυγή ακυρώσεως – Δικαστικός έλεγχος – Όρια της προσφυγής

(Άρθρο 233 ΕΚ)

9. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Προσδιορισμός – Κριτήρια – Συγκεκριμένος αντίκτυπος στην αγορά – Κριτήρια εκτιμήσεως

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 15 § 2· ανακοίνωση 98/C 9/03 της Επιτροπής)

10. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Προσδιορισμός – Κριτήρια – Διάρκεια της παραβάσεως –Παραβάσεις μακράς διαρκείας

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 15 § 2· ανακοίνωση 98/C 9/03 της Επιτροπής, σημείο 1 B, εδ. 1)

11. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Προσδιορισμός – Κριτήρια – Σοβαρότητα της παραβάσεως – Ελαφρυντικές περιστάσεις – Μη αποτελεσματική εφαρμογή συμφωνίας – Εκτίμηση σε επίπεδο ατομικής συμπεριφοράς κάθε επιμέρους επιχειρήσεως

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 15 § 2· ανακοίνωση 98/C 9/03 της Επιτροπής, σημεία 1 A, εδ. 1, και 3)

12. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Προσδιορισμός – Κριτήρια – Σοβαρότητα της παραβάσεως – Ελαφρυντικές περιστάσεις – Παθητικός ρόλος ή ρόλος ουραγού της επιχειρήσεως

(Άρθρο 81 ΕΚ· κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 15· ανακοίνωση 98/C 9/03 της Επιτροπής, σημεία 2 και 3)

13. Διαδικασία – Προβολή νέων ισχυρισμών κατά τη διάρκεια της δίκης – Προϋποθέσεις – Νέος ισχυρισμός – Έννοια

(Κανονισμός Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, άρθρο 48 § 2)

14. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Προσδιορισμός – Κριτήρια – Μείωση του ύψους του προστίμου λόγω συνεργασίας της εμπλεκόμενης επιχειρήσεως – Προϋποθέσεις – Εξουσία εκτιμήσεως της Επιτροπής

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου· ανακοίνωση 96/C 207/04 της Επιτροπής, τίτλος Δ, σημείο 2)

15. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Προσδιορισμός – Κριτήρια – Σοβαρότητα της παραβάσεως – Καθορισμός του προστίμου κατ’ αναλογία προς τα στοιχεία εκτιμήσεως της σοβαρότητας της παραβάσεως

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 15 § 2)

1. Το διατακτικό μιας πράξεως συνδέεται άρρηκτα με την αιτιολογία της, ώστε να πρέπει να ερμηνεύεται, εφόσον παρίσταται ανάγκη, λαμβανομένου υπόψη του αιτιολογικού που οδήγησε στην έκδοσή της.

(βλ. σκέψη 41)

2. Τυχόν παράβαση του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ ενδέχεται να είναι απόρροια όχι μόνο μεμονωμένης πράξεως αλλά και σειράς πράξεων ή ακόμη και αδιάλειπτης συμπεριφοράς. Η ερμηνεία αυτή δεν μπορεί να αμφισβητηθεί με το αιτιολογικό ότι ένα ή περισσότερα στοιχεία της συγκεκριμένης σειράς πράξεων ή της συγκεκριμένης αδιάλειπτης συμπεριφοράς θα μπορούσαν επίσης να συνιστούν αφεαυτών και κεχωρισμένως παράβαση της ανωτέρω διατάξεως.

Η ενιαία και αδιάλειπτη παράβαση εμπεριέχει συχνά σειρά πράξεων διαδεχομένων χρονολογικώς η μία την άλλη οι οποίες αφεαυτών, κατά τον χρόνο διαπράξεώς τους, μπορούν επίσης να συνιστούν παράβαση των περί ανταγωνισμού κανόνων. Η ιδιομορφία των πράξεων αυτών έγκειται στο γεγονός ότι εντάσσονται σε συνολική στρατηγική.

(βλ. σκέψεις 45-46)

3. Μια επιχείρηση, έχοντας συμμετάσχει σε ενιαία και περίπλοκη παράβαση των κανόνων του ανταγωνισμού μέσω συμπεριφορών που προσιδιάζουν στην ίδια και εμπίπτουν στις έννοιες της συμφωνίας ή της εναρμονισμένης πρακτικής με αντικείμενο στρεφόμενο κατά του ανταγωνισμού κατά το άρθρο 81 ΕΚ και που αποσκοπούν στο να συντείνουν στην πραγματοποίηση της παραβάσεως στο σύνολό της, μπορεί να ευθύνεται και για συμπεριφορές στις οποίες επιδόθηκαν άλλες επιχειρήσεις στο πλαίσιο της ίδιας παραβάσεως για όλη τη χρονική περίοδο της συμμετοχής της στην ως άνω παράβαση, εφόσον αποδεικνύεται ότι η εν λόγω επιχείρηση γνωρίζει τις παραβατικές συμπεριφορές των λοιπών μετεχόντων ή μπορεί ευλόγως να τις προβλέψεις και είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί τον εξ αυτού κίνδυνο.

Μια επιχείρηση παραβιάζει ενδεχομένως την προβλεπόμενη στο άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ απαγόρευση οσάκις η συμπεριφορά της, συντονιζόμενη με εκείνη άλλων επιχειρήσεων, έχει ως σκοπό τον περιορισμό του ανταγωνισμού σε σχετική ειδική αγορά εντός της κοινής αγοράς, χωρίς τούτο να προϋποθέτει κατ’ ανάγκη ότι η ίδια δραστηριοποιείται στην ως άνω σχετική αγορά.

(βλ. σκέψεις 50, 53)

4. Η εξουσία της Επιτροπής να επιβάλλει υποχρεώσεις πρέπει να χωρεί με γνώμονα τη φύση της διαπιστωθείσας παραβάσεως.

Καθό μέτρο δεδομένη επιχείρηση δεν ασκεί πλέον δραστηριότητες στον επίδικο τομέα, δεν την αφορά στην πράξη η επιβληθείσα υποχρέωση να θέσει τέρμα στις παραβάσεις. Επομένως, δεν συντρέχει προσβολή της αρχής της αναλογικότητας.

Η εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1/2003, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης, μπορεί να συνεπάγεται την απαγόρευση εξακολουθήσεως ορισμένων δραστηριοτήτων, πρακτικών ή καταστάσεων των οποίων διαπιστώθηκε η έλλειψη νομιμότητας, αλλά και την απαγόρευση παρόμοιας συμπεριφοράς στο μέλλον ή τη λήψη οποιουδήποτε μέτρου δυνάμενου να έχει ισοδύναμο αντικείμενο ή αποτέλεσμα.

Αφής στιγμής η ενδιαφερόμενη επιχείρηση ανέλαβε τη δέσμευση να μην επαναλάβει τη στρεφόμενη κατά του ανταγωνισμού συμπεριφορά της, η Επιτροπή νομιμοποιείται να συμπεριλάβει και την υποχρέωση περί αποχής της επιχειρήσεως στο μέλλον από οποιοδήποτε μέτρο δυνάμενο να έχει ισοδύναμο αντικείμενο ή αποτέλεσμα, έστω και αν η εν λόγω επιχείρηση δεν ασκεί πλέον δραστηριότητα στον τομέα τον οποίο αφορά η σύμπραξη.

Πάντως, παρόμοια μέτρα δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα όρια αυτού που είναι ενδεδειγμένο και αναγκαίο για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού.

(βλ. σκέψεις 61, 63, 65, 67)

5. Για τον καθορισμό της εννοίας της «προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου», η Επιτροπή οφείλει, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση και λαμβανομένης υπόψη της αλληλουχίας καθώς και των στόχων οι οποίοι επιδιώκονται με το καθεστώς κυρώσεων το οποίο θεσπίστηκε με τον κανονισμό 17 και τον κανονισμό 1/2003, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης, να εκτιμά τον πραγματικό αντίκτυπο επί της οικείας επιχειρήσεως, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη κύκλο εργασιών αντανακλώντα την πραγματική οικονομική κατάστασή της κατά την περίοδο διαπράξεως της παραβάσεως.

Πάντως, όπως προκύπτει τόσο από τους στόχους του συστήματος στο οποίο εντάσσονται τα άρθρα 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και 23, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1/2003 όσο και από τη νομολογία, η εφαρμογή του ανώτατου ορίου ύψους 10 % προϋποθέτει, αφενός, ότι η Επιτροπή έχει στη διάθεσή της τον κύκλο εργασιών της τελευταίας διαχειριστικής περιόδου που προηγείται της ημερομηνίας εκδόσεως της αποφάσεώς της και, αφετέρου, ότι τα στοιχεία αυτά αντιπροσωπεύουν μια πλήρη χρήση κανονικής οικονομικής δραστηριότητας επί διάστημα δώδεκα μηνών.

Έτσι, αν η διαχειριστική περίοδος έληξε πριν από την έκδοση της αποφάσεως αλλ’ οι ετήσιοι λογαριασμοί της οικείας επιχειρήσεως δεν έχουν ακόμη καταρτιστεί ή δεν έχουν ακόμη διαβιβαστεί στην Επιτροπή, η τελευταία νομιμοποιείται, αν δεν υποχρεούται, να χρησιμοποιήσει τον κύκλο εργασιών που πραγματοποιήθηκε κατά προγενέστερη διαχειριστική περίοδο προκειμένου να εφαρμόσει το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και το άρθρο 23, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1/2003. Ομοίως, αν λόγω αναδιοργανώσεως ή μεταβολής των λογιστικών πρακτικών, συγκεκριμένη επιχείρηση έχει καταρτίσει, για την προηγούμενη διαχειριστική περίοδο, λογαριασμούς που αφορούν διάστημα μικρότερο των δώδεκα μηνών, η Επιτροπή νομιμοποιείται να χρησιμοποιήσει τον κύκλο εργασιών που πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια προγενέστερης πλήρους διαχειριστικής περιόδου προκειμένου να εφαρμόσει τις διατάξεις αυτές. Το ίδιο ισχύει αν συγκεκριμένη επιχείρηση δεν άσκησε οικονομική δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου και ως εκ τούτου η Επιτροπή δεν διαθέτει κύκλο εργασιών αντιπροσωπευτικό οικονομικής δραστηριότητας την οποία άσκησε η εν λόγω επιχείρηση κατά την ως άνω διαχειριστική περίοδο. Πράγματι, ο κύκλος εργασιών για την εν λόγω περίοδο δεν παρέχει καμία ένδειξη ως προς το μέγεθος της επιχειρήσεως, σε αντίθεση προς όσα επιτάσσει η νομολογία, οπότε δεν μπορεί να αποτελέσει βάση για τον καθορισμό του ανώτατου ορίου που προβλέπει το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και το άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 1/2003.

Ακόμη και κατά την κανονική άσκηση οικονομικών δραστηριοτήτων, ο κύκλος εργασιών μιας επιχειρήσεως μπορεί να μειωθεί σημαντικά, και μάλιστα ουσιωδώς, σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, για διαφόρους λόγους, όπως είναι η δυσμενής οικονομική συγκυρία, η κρίση στον οικείο τομέα, καταστροφή ή απεργία. Πάντως, αφ’ ης στιγμής μια επιχείρηση έχει όντως πραγματοποιήσει κύκλο εργασιών κατά τη διάρκεια μιας πλήρους χρήσεως κατά την οποία ασκήθηκαν οικονομικές δραστηριότητες, έστω και μειωμένες, η Επιτροπή οφείλει να λάβει υπόψη της τον εν λόγω κύκλο εργασιών προκειμένου να καθορίσει το προβλεπόμενο στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και στο άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 1/2003 ανώτατο όριο. Επομένως, τουλάχιστον στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ουδεμία υφίσταται ένδειξη ότι μια επιχείρηση έπαυσε τις εμπορικές δραστηριότητές της ή εξέτρεψε δολίως τον κύκλο εργασιών της προκειμένου να αποφύγει την επιβολή βαρέος προστίμου, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Επιτροπή οφείλει να καθορίζει το ανώτατο όριο του προστίμου με γνώμονα τον πλέον πρόσφατο κύκλο εργασιών ο οποίος αντικατοπτρίζει ένα πλήρες έτος οικονομικής δραστηριότητας.

(βλ. σκέψεις 89-90, 94-97)

6. Η εξουσία της Επιτροπής να επιβάλλει πρόστιμα δυνάμει του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και του άρθρου 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 1/2003, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης, αποτελεί ένα από τα μέσα τα οποία έχουν παρασχεθεί στην Επιτροπή προκειμένου η ίδια να είναι σε θέση να εκπληροί την αποστολή της επιτηρήσεως που της έχει ανατεθεί από το κοινοτικό δίκαιο.

Η συγκεκριμένη αποστολή περιλαμβάνει το έργο της διερευνήσεως και καταστολής των ατομικών παραβάσεων καθώς και το καθήκον ασκήσεως γενικής πολιτικής με στόχο την εφαρμογή των καθοριζόμενων από τη Συνθήκη αρχών σε θέματα ανταγωνισμού και τον προσανατολισμό της συμπεριφοράς των επιχειρήσεων προς την κατεύθυνση αυτή. Περιλαμβάνει επίσης τα καθήκοντα της καταστολής των αθέμιτων συμπεριφορών αλλά και της αποτροπής επαναλήψεώς τους.

Εξ αυτού έπεται ότι η Επιτροπή οφείλει να επαγρυπνά ως προς τον ανασχετικό χαρακτήρα των προστίμων.

(βλ. σκέψεις 79, 91)

7. Όταν πρόκειται περί προσφυγών στρεφομένων κατά των αποφάσεων της Επιτροπής με τις οποίες επιβάλλονται πρόστιμα σε επιχειρήσεις λόγω παραβάσεως των περί ανταγωνισμού κανόνων, ο δικαστής της Ενώσεως είναι αρμόδιος να εκτιμά, στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς του να αποφαίνεται κατά πλήρη δικαιοδοσία, την οποία του αναγνωρίζουν το άρθρο 229 ΕΚ, το άρθρο 17 του κανονισμού 17 και το άρθρο 31 του κανονισμού 1/2003, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης, τον πρόσφορο χαρακτήρα του ύψους των προστίμων. Η τελευταία αυτή εκτίμηση ενδέχεται να δικαιολογεί την προσκόμιση και συνεκτίμηση πρόσθετων πληροφοριακών στοιχείων των οποίων η αυτούσια μνεία στην απόφαση περί επιβολής του προστίμου δεν απαιτείται δυνάμει της προβλεπόμενης στο άρθρο 253 ΕΚ υποχρεώσεως αιτιολογήσεως.

(βλ. σκέψεις 105-106)

8. Εφόσον ο αποδέκτης μιας αποφάσεως κρίνει σκόπιμο να ασκήσει προσφυγή ακυρώσεως, ο δικαστής της Ενώσεως επιλαμβάνεται αποκλειστικά των στοιχείων που αφορούν τον προσφεύγοντα. Αντιθέτως, εκείνα τα στοιχεία που αφορούν άλλους αποδέκτες και δεν έχουν προσβληθεί δεν αποτελούν αντικείμενο της προς επίλυση εκ μέρους του δικαστή της Ενώσεως διαφοράς.

(βλ. σκέψη 112)

9. Για την εκτίμηση του πραγματικού αντικτύπου μιας παραβάσεως επί της αγοράς, εναπόκειται στην Επιτροπή να χρησιμοποιήσει ως μέτρο τον ανταγωνισμό που θα υφίστατο υπό κανονικές συνθήκες αν δεν είχε διαπραχθεί η παράβαση. Για να διαπιστωθεί η ύπαρξη αντικτύπου στην αγορά, αρκεί οι συμφωνηθείσες τιμές να έχουν χρησιμοποιηθεί ως βάση για τον καθορισμό των τιμών των επιμέρους συναλλαγών, περιορίζοντας, κατ’ αυτόν τον τρόπο, το διαπραγματευτικό περιθώριο των πελατών.

Αντιθέτως, δεν μπορεί να απαιτείται από την Επιτροπή, όταν στοιχειοθετείται η υλοποίηση συμπράξεως, να αποδεικνύει συστηματικά ότι οι συμφωνίες παρέσχον όντως τη δυνατότητα στις οικείες επιχειρήσεις να επιτύχουν υψηλότερο επίπεδο τιμών των συναλλαγών από εκείνο που θα ίσχυε χωρίς τη σύμπραξη. Θα ήταν δυσανάλογο να απαιτείται παρόμοια απόδειξη η οποία θα απορροφούσε σημαντικούς πόρους, καθώς θα καθιστούσε αναγκαία την προσφυγή σε οικονομικούς υπολογισμούς, στηριζόμενους σε οικονομικά πρότυπα, η ακρίβεια των οποίων μπορεί να ελεγχθεί δυσχερώς από τον δικαστή και ως προς τα οποία ουδόλως αποδεικνύεται ότι είναι απαλλαγμένα ελαττωμάτων. Πράγματι, προκειμένου να εκτιμηθεί η σοβαρότητα της παραβάσεως, αποφασιστικής σημασίας είναι το αν οι μετέχοντες στη σύμπραξη είχαν πράξει παν το δυνατόν προκειμένου να συγκεκριμενοποιήσουν τις προθέσεις τους. Ακολούθως, ό,τι συνέβη σε επίπεδο των τιμών αγοράς που επιτεύχθηκαν στην πραγματικότητα, ήταν πιθανό να είχε επηρεαστεί από άλλους παράγοντες, εκτός του ελέγχου των μετεχόντων στη σύμπραξη. Οι μετέχοντες στη σύμπραξη δεν μπορούν να επικαλούνται υπέρ αυτών εξωγενείς παράγοντες που παρεμπόδισαν τις προσπάθειές τους, ανάγοντας τους παράγοντες αυτούς σε στοιχεία δικαιολογούντα μείωση του προστίμου.

Για τους σκοπούς της εκτιμήσεως του αντικτύπου μιας συμπράξεως επί της αγοράς στερείται λυσιτελείας η εν τοις πράγμασι συμπεριφορά που ισχυρίζεται ότι υιοθέτησε συγκεκριμένη επιχείρηση. Πρέπει να λαμβάνονται υπόψη μόνον τα απορρέοντα από την παράβαση στο σύνολό της αποτελέσματα. Υπό την έννοια αυτή, η συνεκτίμηση της παραβατικής συμπεριφοράς συγκεκριμένης επιχειρήσεως επί του ανταγωνισμού μεσολαβεί προκειμένου να εκτιμηθεί η ατομική κατάστασή της, αλλά δεν θα μπορούσε να έχει οποιαδήποτε επίπτωση επί της υπαγωγής της παραβάσεως στην κατηγορία των «πολύ σοβαρών» παραβάσεων.

Όσον αφορά παράβαση μακράς διαρκείας, είναι ελάχιστα πιθανό οι οικείες επιχειρήσεις να είχαν τη δυνατότητα να θεωρήσουν ότι οι προσαπτόμενες πρακτικές στερούνταν εντελώς αποτελεσματικότητας και λυσιτελείας.

Η φύση της παραβάσεως παίζει καθοριστικής σημασίας ρόλο, ιδίως προκειμένου να χαρακτηριστούν οι παραβάσεις ως «πολύ σοβαρές». Συναφώς, όπως προκύπτει από την περιγραφή των πολύ σοβαρών παραβάσεων σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές, για τον υπολογισμό των επιβαλλομένων, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και του άρθρου 65, παράγραφος 5, της Συνθήκης ΕΚΑΧ, προστίμων, συμφωνίες ή εναρμονισμένες πρακτικές σκοπούσες, μεταξύ άλλων, στον καθορισμό των τιμών ενδέχεται να επάγονται, ως εκ της φύσεώς τους και μόνον, τον χαρακτηρισμό τους ως «πολύ σοβαρών», χωρίς να απαιτείται παρόμοιες συμπεριφορές να έχουν αντίκτυπο ή να επηρεάζουν συγκεκριμένη γεωγραφική έκταση. Στο πλαίσιο της περιγραφής των παραβάσεων ως «πολύ σοβαρών», ουδεμία μνημονεύεται απαίτηση συγκεκριμένου αντικτύπου επί της αγοράς ούτε επελεύσεως αποτελεσμάτων σε συγκεκριμένη γεωγραφική ζώνη.

(βλ. σκέψεις 126, 128-130, 133-134, 136-137)

10. Η διάρκεια της παραβάσεως αποτελεί ένα από τα ληπτέα υπόψη στοιχεία για τον καθορισμό του ύψους του προστίμου το οποίο πρόκειται να επιβληθεί στις ενεχόμενες σε παράβαση των περί ανταγωνισμού κανόνων επιχειρήσεις. Όσον αφορά τις παραβάσεις μακράς διαρκείας, η Επιτροπή δύναται να εφαρμόζει αυτομάτως τον αυτόματο συντελεστή προσαυξήσεως ύψους 10 % ετησίως του επιλεγέντος βάσει της σοβαρότητας της παραβάσεως ποσού. Συγκεκριμένα, έστω και αν το σημείο 1 B, πρώτο εδάφιο, τρίτη περίπτωση, των κατευθυντήριων γραμμών για τον υπολογισμό των επιβληθέντων προστίμων κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και του άρθρου 65, παράγραφος 5, της Συνθήκης ΕΚΑΧ, δεν προβλέπει αυτόματη προσαύξηση, καταλείπει συναφώς στην Επιτροπή περιθώριο εκτιμήσεως.

Ουδαμώς απαγορεύεται, στο πλαίσιο των κατευθυντηρίων γραμμών, το να λαμβάνεται υπόψη η πραγματική διάρκεια της παραβάσεως στο πλαίσιο του υπολογισμού του ύψους του προστίμου. Η προσέγγιση αυτή είναι απόλυτα λογική και εύλογη και εντάσσεται στο πλαίσιο της εξουσίας εκτιμήσεως της Επιτροπής.

Οσάκις αποδεικνύεται ότι μια επιχείρηση γνώριζε την παραβατική συμπεριφορά των λοιπών μετεχόντων ή ότι ηδύνατο ευλόγως να την προβλέψει και ήταν έτοιμη να αποδεχθεί τον εξ αυτού κίνδυνο, θεωρείται και συνυπαίτια, για όλη τη χρονική περίοδο της συμμετοχής της στην παράβαση, της συμπεριφοράς την οποία επέδειξαν άλλες επιχειρήσεις στο πλαίσιο της ιδίας παραβάσεως. Ορθώς η Επιτροπή δύναται έμμεσα να θεωρεί ότι η διάρκεια της παραβάσεως δεν πρέπει να διακρίνεται με γνώμονα τον βαθμό εντάσεως της συμμετοχής της στην παράβαση της προσφεύγουσας επιχειρήσεως επί των οικείων αγορών. Εφόσον ο ρόλος που διαδραμάτισε η εν λόγω εταιρία στα πλαίσια της συμπράξεως ελήφθη ορθώς υπόψη για τον καθορισμό του ποσού βάσεως του προστίμου, το γεγονός ότι η επιχείρηση δεν συμμετέσχε σε όλες τις συστατικές της συμπράξεως παραμέτρους δεν δύναται να ληφθεί εκ νέου υπόψη κατά τον καθορισμό της διαρκείας της παραβάσεως. Η αύξηση του ποσού του προστίμου με γνώμονα τη διάρκεια της παραβάσεως πραγματοποιείται μέσω της εφαρμογής συγκεκριμένου ποσοστού επί του ποσού βάσεως το οποίο καθορίζεται με γνώμονα τη σοβαρότητα του συνόλου της παραβάσεως, εκφράζοντας ήδη κατ’ αυτόν τον τρόπο τις διάφορες μορφές εντάσεως της παραβάσεως. Έτσι, δεν θα ήταν λογικό να λαμβάνεται υπόψη, για την προσαύξηση του ποσού αυτού λόγω της διαρκείας της παραβάσεως, η τυχόν διακύμανση της εντάσεως της παραβάσεως κατά την οικεία χρονική περίοδο. Προέχει να γίνεται πάντοτε διάκριση μεταξύ της διαρκείας της πραγματικής λειτουργίας τους και της σοβαρότητάς τους, όπως αυτή προκύπτει από τον ιδιαίτερο χαρακτήρα τους.

(βλ. σκέψεις 147-148, 150, 152, 156-157, 159-160)

11. Οι ελαφρυντικές περιστάσεις που προβλέπονται στο σημείο 3 των κατευθυντηρίων γραμμών για τον υπολογισμό των επιβληθέντων προστίμων κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και του άρθρου 65, παράγραφος 5, της Συνθήκης ΕΚΑΧ θεμελιώνονται στο σύνολό τους στην ιδία συμπεριφορά κάθε επιχειρήσεως. Για τους σκοπούς της αξιολογήσεως των ελαφρυντικών περιστάσεων, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όχι τα απορρέοντα από το σύνολο της παραβάσεως αποτελέσματα, τα οποία πρέπει να συνυπολογίζονται κατά την εκτίμηση του πραγματικού αντικτύπου μιας παραβάσεως επί της αγοράς για την εκτίμηση της σοβαρότητάς της, αλλ’ η ατομική συμπεριφορά κάθε επιχειρήσεως, στα πλαίσια της εξετάσεως της σοβαρότητας της συμμετοχής κάθε επιχειρήσεως στην παράβαση.

Άρα οι επιχειρήσεις οφείλουν να επικαλεστούν άλλα επιχειρήματα ικανά να στοιχειοθετήσουν ότι, για τη χρονική περίοδο κατά την οποία οι προσφεύγουσες προσχώρησαν στις παραβατικές συμφωνίες, απέφυγαν στην πράξη την εφαρμογή τους τηρώντας ανταγωνιστική συμπεριφορά στην αγορά ή, τουλάχιστον, ότι παρέβησαν σαφώς και σε σημαντικό βαθμό τις σκοπούσες στην εφαρμογή της συγκεκριμένης συμπράξεως υποχρεώσεις μέχρι σημείου να διαταραχθεί η ίδια η λειτουργία της.

(βλ. σκέψεις 178, 180)

12. Τυχόν παθητικός ρόλος συνεπάγεται την εκ μέρους της οικείας επιχειρήσεως υιοθέτηση «συγκρατημένης συμπεριφοράς», ήτοι έλλειψη ενεργού συμμετοχής στην κατάρτιση της ή των στρεφόμενων κατά του ανταγωνισμού συμφωνιών. Μεταξύ των στοιχείων από τα οποία μπορεί να προκύψει ο παθητικός ρόλος μιας επιχειρήσεως εντός της συμπράξεως, μπορούν να ληφθούν υπόψη ο αισθητά σποραδικότερος χαρακτήρας των συμμετοχών της στις συσκέψεις σε σχέση με τα τακτικά μέλη της συμπράξεως, καθώς και η όψιμη είσοδός της στην αγορά που αποτέλεσε το αντικείμενο της παραβάσεως, ανεξαρτήτως της διαρκείας της συμμετοχής της σ’ αυτήν, ή ακόμη η ύπαρξη ρητών συναφώς δηλώσεων εκπροσώπων τρίτων επιχειρήσεων που μετείχαν στην παράβαση.

Το μικρό μέγεθος μιας επιχειρήσεως συνιστά σημαντικό στοιχείο ληπτέο υπόψη μόνον υπό ορισμένες ειδικές περιστάσεις. Όταν το διευθυντικό προσωπικό της επιχειρήσεως αναλαμβάνει τον ρόλο του προέδρου επί σειρά συσκέψεων και τις διοργανώνει, τότε ορθώς η Επιτροπή συνάγει ότι δεν συντρέχει παθητική συμπεριφορά: δεν αμφισβητείται ότι η σύγκλιση των συσκέψεων, η πρόταση ημερήσιας διατάξεως, η διανομή προπαρασκευαστικών εγγράφων ενόψει των συσκέψεων είναι ασυμβίβαστη με τον παθητικό ρόλο ενός ουραγού ο οποίος υιοθετεί συγκρατημένη συμπεριφορά, παρόμοιες δε πρωτοβουλίες είναι αποκαλυπτικές μιας ευνοϊκής και ενεργού συμμετοχής των ενδιαφερομένων επιχειρήσεων στην κατάρτιση, τη συνέχιση και τον έλεγχο της συμπράξεως.

Η Επιτροπή δεν οφείλει να τηρεί συγκεκριμένη πρακτική επί της λήψεως των αποφάσεων: το ότι έλαβε υπόψη σε προγενέστερες υποθέσεις την οικονομική κατάσταση του τομέα ως ελαφρυντική περίσταση δεν σημαίνει ότι απαιτείται κατ’ ανάγκη να συνεχίσει να τηρεί την οικεία πρακτική. Η Επιτροπή οφείλει να προβαίνει σε εξατομικευμένη ανάλυση των περιστάσεων που προσιδιάζουν σε κάθε υπόθεση, χωρίς να δεσμεύεται από προγενέστερες αποφάσεις οι οποίες αφορούν άλλους επιχειρηματίες, άλλες αγορές προϊόντων και υπηρεσιών ή άλλες γεωγραφικές αγορές σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα.

(βλ. σκέψεις 184-185, 189, 193-195)

13. Όπως προκύπτει από τη διάταξη του άρθρου 48, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, απαγορεύεται κατά τη διάρκεια της δίκης η προβολή νέων ισχυρισμών, εκτός αν στηρίζονται σε νομικά και πραγματικά στοιχεία που ανέκυψαν κατά τη διαδικασία.

Πάντως, πρέπει να κρίνεται παραδεκτός ισχυρισμός που αποτελεί ανάπτυξη λόγου προβληθέντος προηγουμένως, ευθέως ή εμμέσως, με το εισαγωγικό της δίκης δικόγραφο και συνδεόμενο στενά με τον λόγο αυτό.

(βλ. σκέψεις 198-199)

14. Η Επιτροπή απολαύει ευρείας εξουσίας εκτιμήσεως ως προς τη μέθοδο υπολογισμού των προστίμων και μπορεί, συναφώς, να λάβει υπόψη πολλαπλά στοιχεία, μεταξύ των οποίων καταλέγεται η συνεργασία των οικείων επιχειρήσεων κατά την έρευνα που διεξάγουν οι υπηρεσίες του οργάνου αυτού. Η συνεργασία μιας επιχειρήσεως με την Επιτροπή μπορεί να δικαιολογήσει μείωση του προστίμου δυνάμει της ανακοινώσεως περί μη επιβολής προστίμων ή της μειώσεως του ύψους των επί των αφορωσών συμπράξεις υποθέσεων αποκλειστικά και μόνον αν διευκολύνεται το έργο της Επιτροπής το οποίο συνίσταται στη διαπίστωση του υποστατού παραβάσεως και στον τερματισμό της.

Η Επιτροπή δεν δεσμεύεται από προγενέστερη αφορώσα τη λήψη αποφάσεων πρακτική όταν εφαρμόζει συγκεκριμένο συντελεστή μειώσεως για δεδομένη συμπεριφορά· δεν οφείλει να χορηγήσει την ίδια κατ’ αναλογία μείωση κατά την εκτίμηση παρεμφερούς συμπεριφοράς στο πλαίσιο μεταγενέστερης διοικητικής διαδικασίας.

Η Επιτροπή διαθέτει ευρύ περιθώριο εκτιμήσεως προκειμένου να αξιολογήσει την ποιότητα και τη λυσιτέλεια της εκ μέρους επιχειρήσεως συνεργασίας, ιδίως σε σχέση με τη συμβολή άλλων επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή καλείται να προβεί σε περίπλοκες εκτιμήσεις των πραγματικών περιστατικών, όπως οι σχετικές με τη συνεργασία καθεμιάς από τις εν λόγω επιχειρήσεις. Ο κατάλογος των περιστάσεων υπό τις οποίες παρέχεται μείωση προστίμου, ο οποίος κατάλογος περιλαμβάνεται στο σημείο Δ, 2 της ανακοινώσεως περί της συνεργασίας, είναι απλώς ενδεικτικός.

Η Επιτροπή δεν δύναται να αγνοήσει τη λυσιτέλεια της παρασχεθείσας πληροφορίας η οποία είναι κατ’ ανάγκη συνάρτηση των αποδεικτικών στοιχείων τα οποία βρίσκονται ήδη στην κατοχή της. Οσάκις μια επιχείρηση επιβεβαιώνει απλώς, κατά τρόπο λιγότερο ακριβή και ρητό, πληροφορίες τις οποίες παρέσχε ήδη άλλη επιχείρηση, τούτο δεν διευκολύνει το έργο της Επιτροπής σημαντικά και αποκλείει μείωση του ύψους του προστίμου στο πλαίσιο της συνεργασίας.

Η επιείκεια συνιστά επιβράβευση εκ μέρους της Επιτροπής μιας επιχειρήσεως λόγω της διευκολύνσεως που η δεύτερη παρέσχε στην πρώτη για τη στοιχειοθέτηση της παραβάσεως, και τούτο ανεξάρτητα από το στάδιο κατά το οποίο έλαβε χώρα η παρασχεθείσα από την επιχείρηση αρωγή, από το ότι η συγκεκριμένη αρωγή συνίσταται στην παροχή νέων πληροφοριών και νέων αποδεικτικών στοιχείων ή ανεξάρτητα από την αναγνώριση πραγματικών στοιχείων ή του νομικού χαρακτηρισμού τους.

Η μείωση του προστίμου λόγω της συνεργασίας εξαρτάται κυρίως από την ποιότητα και τη λυσιτέλεια της επιδειχθείσας συνεργασίας, την οποία η Επιτροπή αξιολογεί στο πλαίσιο του ευρέως περιθωρίου της εκτιμήσεως, το οποίο επιδέχεται επίκριση μόνον σε περίπτωση πρόδηλης υπερβάσεώς του.

Στο πλαίσιο της εκ μέρους της αξιολογήσεως της επιδειχθείσας από τις επιχειρήσεις συνεργασίας, η Επιτροπή δεν μπορεί να αγνοεί την αρχή περί ίσης μεταχειρίσεως, η οποία παραβιάζεται οσάκις παρόμοιες καταστάσεις αντιμετωπίζονται κατά τρόπο διαφορετικό ή διαφορετικές καταστάσεις αντιμετωπίζονται κατά τρόπο πανομοιότυπο, εκτός και αν παρόμοια μεταχείριση δικαιολογείται αντικειμενικώς.

Η αξιολόγηση της λυσιτελείας της συνεργασίας ουδόλως εδράζεται σε μαθηματικό τύπο συνεπαγόμενο αυτεπαγγέλτως μείωση τουλάχιστον 20 % αν συνυπολογίζονται οι δύο παύλες του σημείου Δ της ανακοινώσεως περί συνεργασίας.

(βλ. σκέψεις 219-225, 238, 246, 248)

15. Η αρχή της αναλογικότητας επιβάλλει οι πράξεις των κοινοτικών θεσμικών οργάνων να μην υπερβαίνουν τα όρια αυτού που είναι πρόσφορο και αναγκαίο για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού.

Στο πλαίσιο του υπολογισμού των προστίμων, η σοβαρότητα των παραβάσεων πρέπει να αποδεικνύεται βάσει διαφόρων στοιχείων και δεν πρέπει να προσδίδεται σε κανένα από τα στοιχεία αυτά δυσανάλογη σημασία σε σχέση προς τα άλλα στοιχεία εκτιμήσεως.

Στο πλαίσιο αυτό, η αρχή της αναλογικότητας συνεπάγεται ότι η Επιτροπή οφείλει να καθορίζει το πρόστιμο κατ’ αναλογίαν προς τα στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη για να εκτιμηθεί η σοβαρότητα της παραβάσεως και ότι οφείλει, επ’ αυτού, να εφαρμόζει τα εν λόγω στοιχεία κατά τρόπο συνεπή και αντικειμενικώς δικαιολογημένο.

Έτσι, η Επιτροπή δεν υποχρεούται, κατά τον καθορισμό του ύψους του προστίμου, να λάβει υπόψη την ελλειμματική οικονομική κατάσταση μιας επιχειρήσεως, δεδομένου ότι η αναγνώριση μιας τέτοιας υποχρεώσεως θα ισοδυναμούσε με την παροχή αδικαιολόγητου ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος στις λιγότερο προσαρμοσμένες στις συνθήκες της αγοράς επιχειρήσεις. Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και αν υποτεθεί ότι μέτρο λαμβανόμενο από κοινοτική αρχή προκαλεί την εκκαθάριση επιχειρήσεως, η εκκαθάριση αυτή της επιχειρήσεως με την υπό εξέταση νομική μορφή της, ναι μεν μπορεί να θίξει τα οικονομικά συμφέροντα των κυρίων, των μετόχων ή των κατόχων μεριδίων, πλην όμως δεν σημαίνει ότι απαξιώνονται και τα προσωπικά, υλικά και άυλα στοιχεία της επιχειρήσεως.

Ούτε λοιπόν ο κανονισμός 17 ούτε ο κανονισμός 1/2003, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 και 82 της Συνθήκης, αλλ’ ούτε και οι κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων τα οποία επιβάλλονται κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και του άρθρου 65, παράγραφος 5, της Συνθήκης ΕΚΑΧ, προβλέπουν ότι το ύψος των προστίμων πρέπει να καθορίζεται σε ευθεία συνάρτηση με το μέγεθος της θιγόμενης αγοράς, δεδομένου ότι η παράμετρος αυτή συνιστά απλώς ένα από τα ασκούντα εν προκειμένω επιρροή στοιχεία μεταξύ άλλων.

Καίτοι οι κατευθυντήριες γραμμές δεν προβλέπουν ότι το ύψος των προστίμων υπολογίζεται με γνώμονα τον συνολικό κύκλο εργασιών ή τον πραγματοποιηθέντα από τις επιχειρήσεις στην οικεία αγορά κύκλο εργασιών, πάντως δεν εμποδίζουν να ληφθεί υπόψη τέτοιος κύκλος εργασιών κατά την επιμέτρηση του ποσού του προστίμου ώστε να τηρούνται οι γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου και όταν το επιβάλλουν οι περιστάσεις. Ο προερχόμενος από τα αποτελούντα αντικείμενο της παραβάσεως εμπορεύματα κύκλος εργασιών είναι ικανός να αποτελέσει ορθό δείκτη του εύρους της παραβάσεως και της ευθύνης κάθε μέλους της συμπράξεως επί των οικείων αγορών. Πράγματι, συνιστά ένα αντικειμενικό στοιχείο παρέχον ορθό μέτρο για τη βλαπτικότητα της πρακτικής αυτής επί της κανονικής λειτουργίας του ανταγωνισμού και ως εκ τούτου συνιστά έναν καλό δείκτη της ικανότητας κάθε εμπλεκόμενης επιχειρήσεως να επιφέρει ζημία. Πάντως, δεν υφίσταται αρχή γενικής ισχύος, σύμφωνα με την οποία η κύρωση πρέπει να είναι ανάλογη με τον πραγματοποιηθέντα από την επιχείρηση, μέσω της πωλήσεως του αποτελούντος αντικείμενο της παραβάσεως προϊόντος, κύκλου εργασιών.

Η Επιτροπή δεν οφείλει να διασφαλίζει, σε περίπτωση κατά την οποία επιβάλλονται πρόστιμα σε πλείονες επιχειρήσεις εμπλεκόμενες στην ίδια παράβαση, ότι τα τελικά ποσά των προστίμων στα οποία οδηγεί ο υπολογισμός της για τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις απηχούν όλες τις μεταξύ τους διαφοροποιήσεις ως προς τον συνολικό κύκλο εργασιών τους ή ως προς τον κύκλο εργασιών τους επί της αγοράς του οικείου προϊόντος. Η Επιτροπή δεν καλείται να καθορίσει το ύψος του προστίμου λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος των οικείων επιχειρήσεων· ουδείς συντρέχει λόγος για τη μεταχείριση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων κατά τρόπο διαφορετικό από τις λοιπές επιχειρήσεις, καθόσον το γεγονός αυτό δεν τις απαλλάσσει από την υποχρέωσή τους να τηρούν τους κανόνες του ανταγωνισμού.

(βλ. σκέψεις 260-261, 264, 266-267, 275, 277-283)

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (πέμπτο τμήμα)

της 28ης Απριλίου 2010 ( )

«Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Ευρωπαϊκή αγορά του βιομηχανικού νήματος – Απόφαση διαπιστώνουσα παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ – Πρόστιμα – Σοβαρότητα της παραβάσεως – Πραγματικός αντίκτυπος επί της αγοράς – Διάρκεια της παραβάσεως – Ελαφρυντικές περιστάσεις – Συνεργασία κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας – Αναλογικότητα – Κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό του ύψους των προστίμων»

Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις T‑456/05 και T‑457/05,

Gütermann AG, με έδρα το Gutach-Breisgau (Γερμανία), εκπροσωπούμενη από τους J. Burrichter, B. Kasten και S. Orlikowski-Wolf, δικηγόρους,

προσφεύγουσα στην υπόθεση T‑456/05,

Zwicky & Co. AG, με έδρα το Wallisellen (Ελβετία), εκπροσωπούμενη από τους J. Burrichter, B. Kasten και S. Orlikowski-Wolf, δικηγόρους,

προσφεύγουσα στην υπόθεση T-457/05,

κατά

Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκπροσωπούμενης αρχικά από τους F. Castillo de la Torre, M. Schneider και K. Mojzesowicz, στη συνέχεια δε από τους M. Castillo de la Torre και Mojzesowicz,

καθής,

με αντικείμενο αίτημα περί ακυρώσεως της αποφάσεως C(2005) 3452 της Επιτροπής, της 14ης Σεπτεμβρίου 2005, σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 81 [ΕΚ] και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ (Υπόθεση COMP/38.337 PO/Fil), όπως αυτή τροποποιήθηκε με την απόφαση C(2005) 3765 της Επιτροπής, της 13ης Οκτωβρίου 2005, επικουρικώς δε αίτημα περί μειώσεως του επιβληθέντος στις προσφεύγουσες με την ως άνω απόφαση προστίμου,

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πέμπτο τμήμα),

συγκείμενο από τους M. Βηλαρά, πρόεδρο, M. Prek (εισηγητή) και V. M. Ciucǎ, δικαστές,

γραμματέας: T. Weiler, υπάλληλος διοικήσεως,

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 17ης Δεκεμβρίου 2008,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Ιστορικό της διαφοράς

1. Αντικείμενο της διαφοράς

1 Με την απόφαση C(2005) 3452, της 14ης Σεπτεμβρίου 2005, σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 81 [ΕΚ] και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ (Υπόθεση COMP/38.337 PO/Fil, στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), όπως αυτή τροποποιήθηκε με την απόφαση C(2005) 3765 της Επιτροπής, της 13ης Οκτωβρίου 2005, περίληψη της οποίας δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ενώσεως της 26ης Ιανουαρίου 2008 (ΕΕ C 21, σ. 10), η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων διαπίστωσε ότι οι προσφεύγουσες, Gütermann AG (στο εξής: Gütermann) και Zwicky & Co. AG (στο εξής: Zwicky), είχαν συμμετάσχει σε σύνολο συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών για τη αγορά του προοριζόμενου για τη βιομηχανία των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών νήματος, όσον αφορά μεν την Gütermann για το χρονικό διάστημα από τον Ιανουάριο 1990 έως τον Σεπτέμβριο 2001, όσον αφορά δε τη Zwicky για το χρονικό διάστημα από τον Ιανουάριο 1990 έως τον Νοέμβριο 2000.

2 Η Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο ύψους 4,021 εκατομμυρίων ευρώ στην Gütermann και πρόστιμο ύψους 0,174 εκατομμυρίου ευρώ στη Zwicky, λόγω της συμμετοχής τους στο καρτέλ για την αγορά βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών.

2. Διοικητική διαδικασία

3 Η Επιτροπή διενήργησε ελέγχους στις 7 και 8 Νοεμβρίου 2001, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 14, παράγραφος 3, του κανονισμού 17 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτου κανονισμού εφαρμογής των άρθρων [81 ΕΚ] και [82 ΕΚ] (ΕΕ ειδ. έκδ. 08/001, σ. 25), στις εγκαταστάσεις διαφόρων παραγωγών κλωστοϋφαντουργικού νήματος. Οι έλεγχοι αυτοί πραγματοποιήθηκαν κατόπιν πληροφοριών που παρέσχε τον Αύγουστο 2000 η The English Needle & Tackle Co. Ltd.

4 Η Coats Viyella plc (στο εξής: Coats) υπέβαλε στις 26 Νοεμβρίου 2001 αίτηση περί επιδείξεως επιεικείας σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μη επιβολή ή τη μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις συμπράξεων (ΕΕ 1996, C 207, σ. 4, στο εξής: ανακοίνωση περί συνεργασίας), αίτηση στην οποία είχαν επισυναφθεί στοιχεία προκειμένου να αποδειχθεί η ύπαρξη των ακολούθων συμπράξεων: πρώτον, σύμπραξη στην αγορά του προοριζόμενου για την αυτοκινητοβιομηχανία νήματος εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (ΕΟΧ), δεύτερον, σύμπραξη στην αγορά του προοριζόμενου για τη βιομηχανία του Ηνωμένου Βασιλείου νήματος και, τρίτον, σύμπραξη στην αγορά του προοριζόμενου για τη βιομηχανία εντός των χωρών των χωρών της Μπενελούξ, καθώς και στη Δανία, στη Φινλανδία, στη Νορβηγία και στη Σουηδία νήματος (στο εξής, από κοινού: σκανδιναβικές χώρες).

5 Με βάση τα αποσπασθέντα κατά τις έρευνες έγγραφα καθώς και από τα κοινοποιηθέντα από την Coats, η Επιτροπή απηύθυνε στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις τους μήνες Μάρτιο και Αύγουστο 2003, σύμφωνα με το άρθρο 11 του κανονισμού 17, αιτήσεις περί παροχής πληροφοριών.

6 Η Επιτροπή εξέδωσε στις 15 Μαρτίου 2004 κοινοποίηση αιτιάσεων την οποία απηύθυνε σε πλείονες επιχειρήσεις λόγω της συμμετοχής τους σε μία ή περισσότερες από τις συμπράξεις για τις οποίες γίνεται λόγος ανωτέρω στη σκέψη 4 και μεταξύ των οποίων καταλέγεται η αγορά του προοριζόμενου για τη βιομηχανία εντός των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών νήματος.

7 Όλες οι επιχειρήσεις που ήσαν αποδέκτες της κοινοποιήσεως αιτιάσεων υπέβαλαν γραπτές παρατηρήσεις. Η Gütermann απάντησε τόσο εξ ονόματός της όσο και για λογαριασμό της Zwicky.

8 Στις 19 και 20 Ιουλίου 2004 πραγματοποιήθηκε ακρόαση.

9 Στις 24 Σεπτεμβρίου 2004 παρεσχέθη στα μέρη η δυνατότητα προσβάσεως στη μη εμπιστευτική εκδοχή των απαντήσεως επί της κοινοποιήσεως των αιτιάσεων και επί των παρατηρήσεων των μερών κατά την ακρόαση, τους δόθηκε δε προθεσμία υποβολής περαιτέρω παρατηρήσεων.

10 Η Επιτροπή εξέδωσε στις 14 Σεπτεμβρίου 2005 την προσβαλλόμενη απόφαση.

3. Η προσβαλλόμενη απόφαση

Προσδιορισμός των επίδικων αγορών

Η αγορά προϊόντων

11 Με την προσβαλλόμενη απόφασή της, η Επιτροπή διευκρινίζει ότι ο κλάδος της νηματουργίας μπορεί να υποδιαιρεθεί σε δύο τμήματα, ήτοι, αφενός, στο τμήμα που χρησιμοποιείται από τη βιομηχανία για τη ραφή ή το κέντημα διαφόρων ειδών ενδύσεως ή άλλων, όπως δερμάτινων προϊόντων, υφασμάτινων καθισμάτων αυτοκινήτων και στρωμάτων, και, αφετέρου, στο προοριζόμενο για οικιακούς σκοπούς νήμα που χρησιμοποιούν οι ιδιώτες για εργασίες ραπτικής ή επιδιορθώσεων και για ψυχαγωγικές δραστηριότητες.

12 Όσον αφορά το τμήμα του βιομηχανικού νήματος, μπορεί να διαιρεθεί σε τρεις κατηγορίες αναλόγως της χρήσεώς του: στο νήμα προς ραφή, το οποίο προορίζεται για τα έτοιμα ενδύματα, χρησιμοποιούμενο για διάφορους τύπους ενδυμάτων, στο νήμα κεντήματος, το οποίο χρησιμοποιείται στις αυτοματοποιημένες βιομηχανικές μηχανές κεντήματος για να κοσμεί ενδύματα, αθλητικά υποδήματα και υφάσματα οικιακής χρήσεως, και στο ειδικό νήμα που χρησιμοποιείται σε διάφορους κλάδους όπως την υποδηματοποιία, τα δερμάτινα είδη και το αυτοκίνητο.

13 Κατά την Επιτροπή, το βιομηχανικό νήμα μπορεί να θεωρηθεί από απόψεως προσφοράς ως συνιστών ενιαία αγορά προϊόντος καθόσον δεν υφίσταται αυστηρή αντιστοιχία μεταξύ της τελικής χρήσεως και του τύπου της ίνας και/ή δομής του νήματος.

14 Πάντως, η Επιτροπή διακρίνει μεταξύ του προοριζόμενου για την αυτοκινητοβιομηχανία νήματος, αφενός, και εκείνου που προορίζεται για τη βιομηχανία εκτός του κλάδου των αυτοκινήτων, αφετέρου. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή θεωρεί ότι, μολονότι οι διαδικασίες της παραγωγής των δύο αυτών τύπων νήματος είναι παρεμφερείς ή ευχερώς εναλλάξιμες, η ζήτηση της αυτοκινητοβιομηχανίας προέρχεται από πελάτες μεγάλου διαμετρήματος οι οποίοι επιβάλλουν υψηλότερες προδιαγραφές για ορισμένα προϊόντα τα οποία χρησιμοποιούν –επί παραδείγματι, το χρησιμοποιούμενο για τις ζώνες ασφαλείας νήμα– και οι οποίοι ενδιαφέρονται για την ομοιομορφία των προϊόντων στις διάφορες χώρες όπου τούτο επιβάλλεται για τη βιομηχανία τους.

15 Στις υπό κρίση υποθέσεις, η αγορά προϊόντων υπό το πρίσμα της οποίας εξετάζεται η προσαπτόμενη στις προσφεύγουσες παράβαση είναι εκείνη του βιομηχανικού νήματος εκτός του κλάδου της αυτοκινητοβιομηχανίας (στο εξής: βιομηχανικό νήμα).

Οι γεωγραφικές αγορές

16 Με την προσβαλλόμενη απόφασή της, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρέσχον τα μέρη, η επίδικη γεωγραφική αγορά για το βιομηχανικό νήμα είναι περιφερειακή. Η Επιτροπή προσθέτει ότι η περιφέρεια καλύπτει ενδεχομένως, ανάλογα με την περίπτωση, πλείονες χώρες του ΕΟΧ, όπως επί παραδείγματι τις χώρες των χωρών της Μπενελούξ, τις σκανδιναβικές χώρες, ή μία μόνο χώρα, όπως επί παραδείγματι το Ηνωμένο Βασίλειο.

17 Εν προκειμένω, η γεωγραφική αγορά, η οποία αποτελεί αντικείμενο της προσαπτόμενης στις προσφεύγουσες παραβάσεως, είναι αυτή των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών.

Μέγεθος και δομή των επίδικων αγορών

18 Όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, ο αριθμός πωλήσεων του βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών ανερχόταν το έτος 2000 σε περίπου 50 εκατομμύρια ευρώ και το έτος 2004 σε περίπου 40 εκατομμύρια ευρώ.

19 Στην ίδια απόφαση αναφέρεται επίσης ότι, περί τα τέλη της δεκαετίας του’90, κύριοι προμηθευτές βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών ήσαν μεταξύ άλλων οι Gütermann, Zwicky και Amann und Söhne GmbH & Co. KG (στο εξής: Amann), η Barbour Threads Ltd πριν από την εξαγορά της εκ μέρους της Coats, η Belgian Sewing Thread NV (στο εξής: BST) και η Coats.

Περιγραφή των παραβατικών συμπεριφορών

20 Με την προσβαλλόμενη απόφασή της, η Επιτροπή διευκρινίζει ότι τα αφορώντα τη σύμπραξη στην αγορά του βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών συμβάντα έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια των ετών 1990 έως 2001.

21 Κατά την Επιτροπή, οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις πραγματοποίησαν συναντήσεις τουλάχιστον άπαξ ετησίως, οι δε σχετικές συσκέψεις είχαν οργανωθεί ώστε να περιλαμβάνουν δύο συνόδους, μία αφιερωμένη στην αγορά των χωρών των χωρών της Μπενελούξ και έτερη σε εκείνη των σκανδιναβικών χωρών, ενώ αντικειμενικός σκοπός τους ήταν η διατήρηση των τιμών σε υψηλό επίπεδο σε καθεμία από τις εν λόγω δύο αγορές.

22 Οι συμμετέχοντες αντάλλασσαν τιμοκαταλόγους και πληροφορίες περί των εκπτώσεων, της εφαρμογής αυξήσεων στις τιμές καταλόγου, των χαμηλότερων τιμών και της αυξήσεως των ειδικών τιμών που ίσχυαν για ορισμένους πελάτες. Είχαν επίσης συναφθεί συμφωνίες για τους μελλοντικούς τιμοκαταλόγους, για το ελάχιστο όριο εκπτώσεως, για τις μειώσεις των εκπτώσεων και για την αύξηση των ειδικών τιμών που ίσχυαν για ορισμένους πελάτες, καθώς και συμφωνίες με σκοπό την αποφυγή του μεταξύ τους ανταγωνισμού διά των τιμών υπέρ του εγκεκριμένου προμηθευτή και προς κατανομή της πελατείας μεταξύ τους (προσβαλλόμενη απόφαση, αιτιολογικές σκέψεις 99 έως 125).

Το διατακτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως

23 Στο άρθρο 1, παράγραφος 1, της προσβαλλόμενης αποφάσεως, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι οκτώ επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων οι Gütermann και Zwicky, είχαν παραβεί το άρθρο 81 ΕΚ και το άρθρο 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ συμμετέχοντας σε σύνολο συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στην αγορά του βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών, όσον αφορά μεν την Gütermann, για το χρονικό διάστημα από τον Ιανουάριο 1990 έως τον Σεπτέμβριο 2001, όσον αφορά δε τη Zwicky, για το χρονικό διάστημα από τον Ιανουάριο 1990 έως τον Νοέμβριο 2000.

24 Κατά το άρθρο 2, πρώτο εδάφιο, της προσβαλλόμενης αποφάσεως, επεβλήθησαν τα ακόλουθα πρόστιμα για τη σύμπραξη στην αγορά του βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών, ιδίως στις ακόλουθες επιχειρήσεις:

– Coats: 15,05 εκατομμύρια ευρώ·

– Amann: 13,09 εκατομμύρια ευρώ·

– BST: 0,979 εκατομμύριο ευρώ·

– Gütermann: 4,021 εκατομμύρια ευρώ·

– Zwicky: 0,174 εκατομμύριο ευρώ.

25 Κατά το άρθρο 3 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, η Επιτροπή κάλεσε τις μνημονευόμενες στην ανωτέρω απόφαση επιχειρήσεις να θέσουν πάραυτα τέρμα στις παραβάσεις τις οποίες είχε η ίδια διαπιστώσει αν δεν το είχαν ήδη πράξει. Τις υποχρέωσε επίσης να απόσχουν από την επανάληψη οποιασδήποτε πράξεως από τις αναφερόμενες στο άρθρο 1 της προσβαλλόμενης αποφάσεως και από την επανάληψη οποιασδήποτε πράξεως η πρακτικής με ισοδύναμο αντικείμενο ή αποτέλεσμα.

Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων

26 Με δικόγραφα που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου [νυν Γενικού Δικαστηρίου] στις 30 Δεκεμβρίου 2005, οι προσφεύγουσες άσκησαν τις υπό κρίση προσφυγές.

27 Στην υπόθεση T-456/05, η Gütermann ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:

– να ακυρώσει το άρθρο 1 της προσβαλλόμενης αποφάσεως καθόσον η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η προσφεύγουσα παρέβη το άρθρο 81 ΕΚ και το άρθρο 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ στην αγορά της Φινλανδίας, της Νορβηγίας και της Σουηδίας κατά το διάστημα από τον Ιανουάριο 1990 έως τον Σεπτέμβριο 2001 και, επικουρικώς, από τον Ιανουάριο 1990 έως και τον Δεκέμβριο 1993·

– να ακυρώσει το άρθρο 2 της προσβαλλόμενης αποφάσεως καθόσον η Επιτροπή τής επιβάλλει με αυτό πρόστιμο ύψους 4,021 εκατομμυρίων ευρώ ή, επικουρικώς, να μειώσει δεόντως το ύψος του εν λόγω προστίμου·

– να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

28 Η Επιτροπή ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:

– να απορρίψει την προσφυγή

– να καταδικάσει την Gütermann στα δικαστικά έξοδα.

29 Στην υπόθεση T-457/05, η Zwicky ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:

– να ακυρώσει το άρθρο 1 της προσβαλλόμενης αποφάσεως καθόσον η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η προσφεύγουσα παρέβη το άρθρο 81 ΕΚ και το άρθρο 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ στην αγορά της Φινλανδίας, της Νορβηγίας και της Σουηδίας κατά το διάστημα από τον Ιανουάριο 1990 έως τον Σεπτέμβριο 2001 και, επικουρικώς, από τον Ιανουάριο 1990 έως και τον Δεκέμβριο 1993·

– να ακυρώσει το άρθρο 2 της προσβαλλόμενης αποφάσεως καθόσον η Επιτροπή τής επιβάλλει με αυτό πρόστιμο ύψους 0,174 εκατομμυρίου ευρώ ή, επικουρικώς, να μειώσει δεόντως το ύψος του εν λόγω προστίμου·

– να ακυρώσει το άρθρο 3 της προσβαλλόμενης αποφάσεως καθ’ ο μέτρο την αφορά·

– να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

30 Η Επιτροπή ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:

– να απορρίψει την προσφυγή·

– να καταδικάσει τη Zwicky στα δικαστικά έξοδα.

31 Με διάταξη της 9ης Δεκεμβρίου 2008, ο πρόεδρος του πέμπτου τμήματος του Πρωτοδικείου αποφάσισε, αφού άκουσε τους διαδίκους, να συνενώσει προς εκδίκαση τις υποθέσεις T‑456/05 και T‑457/05 και προς διευκόλυνση της προφορικής διαδικασίας και έκδοση κοινής αποφάσεως, σύμφωνα με το άρθρο 50 του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου [νυν Γενικού Δικαστηρίου].

Σκεπτικό

32 Πρώτον, οι προσφεύγουσες επικαλούνται δύο λόγους ακυρώσεως οι οποίοι άπτονται της παραβατικής συμπεριφοράς. Κατ’ αρχάς, προβάλλουν λόγο αντλούμενο από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΚ) 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 [ΕΚ] και 82 [ΕΚ] (ΕΕ 2003, L 1, σ. 1). Ακολούθως, η Zwicky προβάλλει λόγο ακυρώσεως αντλούμενο από τον αδικαιολόγητο χαρακτήρα της επιβληθείσας υποχρεώσεως να θέσει τέρμα στην παράβαση και να απόσχει από οποιαδήποτε υποτροπή.

33 Δεύτερον, οι προσφεύγουσες επικαλούνται σειρά λόγων αφορώντων των ανάκληση ή τη μείωση του προστίμου. Αφενός, η Zwicky προσάπτει στην Επιτροπή ότι της επέβαλε πρόστιμο, το ύψος του οποίου υπερβαίνει το ανώτατο όριο του 10 % του κύκλου εργασιών της. Αφετέρου, οι προσφεύγουσες επικαλούνται πέντε λόγους ακυρώσεως αντλούμενους, αντιστοίχως, από πεπλανημένη εκτίμηση της σοβαρότητας της παραβάσεως σε σχέση με τα αποτελέσματά της, από πεπλανημένη εκτίμηση της διαρκείας της παραβάσεως, από μη συνυπολογισμό ορισμένων ελαφρυντικών περιστάσεων, από πεπλανημένη εφαρμογή της ανακοινώσεως περί της συνεργασίας και από τον δυσανάλογο χαρακτήρα του προστίμου.

1. Επί των λόγων ακυρώσεως με τους οποίους αμφισβητείται η διαπίστωση της υπάρξεως παραβατικής συμπεριφοράς και η επιβολή υποχρεώσεως να τεθεί τέρμα σ’ αυτή και να μην επαναληφθεί

Επί του επικληθέντος από τις Gütermann και Zwicky λόγου ακυρώσεως ο οποίος αντλείται από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1/2003

Επιχειρήματα των διαδίκων

34 Κατά τις προσφεύγουσες, η Επιτροπή παρέβη το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1/2003, το οποίο ορίζει ότι, «[αν] η Επιτροπή διαπιστώσει, κατόπιν καταγγελίας ή αυτεπαγγέλτως, παράβαση του άρθρου 81 [ΕΚ] ή 82 [ΕΚ], δύναται να υποχρεώσει με απόφασή της τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις και ενώσεις επιχειρήσεων να θέσουν [τέρμα] στη διαπιστωθείσα παράβαση». Συγκεκριμένα, προσάπτοντάς τους ότι παρέβησαν το άρθρο 81 ΕΚ και το άρθρο 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ λόγω της συμμετοχής τους σε συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές στις αγορές του βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών, κατά το χρονικό διάστημα από τον Ιανουάριο 1990 έως τον Σεπτέμβριο 2001, όσον αφορά την Gütermann, και από τον Ιανουάριο 1990 έως τον Νοέμβριο 2000, όσον αφορά τη Zwicky, η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη της το γεγονός ότι η Συμφωνία ΕΟΧ άρχισε να ισχύει από 1ης Ιανουαρίου 1994 και ότι, ως εκ τούτου, πριν από την ως άνω ημερομηνία, οι διατάξεις της εν λόγω συμφωνίας δεν εφαρμόζονταν στη Φινλανδία, στη Νορβηγία και στη Σουηδία. Ομοίως, δεδομένου ότι η Φινλανδία και η Σουηδία προσχώρησαν στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα μόλις την 1η Ιανουαρίου 1994, το άρθρο 81 ΕΚ άρχισε να έχει άμεση εφαρμογή μόνον από την εν λόγω ημερομηνία.

35 Εξάλλου, οι προσφεύγουσες θεωρούν ότι ορθώς η Επιτροπή διατύπωσε την άποψη ότι, όσον αφορά τη Φινλανδία, τη Νορβηγία και τη Σουηδία, ήταν δυνατόν να συντρέχει υπό νομική έποψη παράβαση, ήτοι παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ λόγω της συμπεριφοράς τους μόνον από 1ης Ιανουαρίου 1994. Έτσι, η Επιτροπή υπέπεσε σε πλάνη εκκινώντας, υπό νομική έποψη, από την ύπαρξη μιας καθιστάμενης ολοένα εντονότερης παραβάσεως. Η Επιτροπή δεν διακρίνει μεταξύ της επί της ουσίας εκτιμήσεως της συμπεριφοράς των προσφευγουσών ως ενιαίας και αδιάλειπτης συμπράξεως από τον Ιανουάριο 1990 έως τον Σεπτέμβριο 2001, όσον αφορά την Gütermann, και από τον Ιανουάριο 1990 έως τον Νοέμβριο 2000, όσον αφορά τη Zwicky, και της νομικής εκτιμήσεως της συγκεκριμένης συμπεριφοράς ως παραβάσεως των περί ανταγωνισμού κανόνων κατά τις εν λόγω δύο χρονικές περιόδους.

36 Εξάλλου, οι προσφεύγουσες θεωρούν ότι είναι παραδεκτός ο λόγος ακυρώσεως τον οποίο αντλούν από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1/2003. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή προβάλλει εσφαλμένα το απαράδεκτο του συγκεκριμένου λόγου ακυρώσεως με το αιτιολογικό ότι οι προσφεύγουσες δεν επικαλούνται την ύπαρξη πρόδηλης πλάνης εκτιμήσεως κατά τον νομικό χαρακτηρισμό της συμπεριφοράς τους ως ενιαίας και αδιάλειπτης συμπράξεως. Κατ’ αυτές, η Επιτροπή χαρακτήρισε τη συμπεριφορά τους ως ενιαία και αδιάλειπτη σύμπραξη υπό το πρίσμα των πραγματικών περιστατικών, όπερ δεν αμφισβητούν στο πλαίσιο του συγκεκριμένου λόγου ακυρώσεως. Αντιθέτως, το άρθρο 1, παράγραφος 1, της προσβαλλόμενης αποφάσεως εμπεριέχει πεπλανημένη νομική εκτίμηση δοθέντος ότι, αφενός, η Zwicky δεν ήταν παρούσα στην αγορά του βιομηχανικού νήματος εντός των σκανδιναβικών χωρών και, αφετέρου, όσον αφορά τη Φινλανδία, τη Νορβηγία και τη Σουηδία, ήταν αδιανόητο να συντρέχει παράβαση των περί ανταγωνισμού κανόνων μεταξύ Ιανουαρίου 1990 και Δεκεμβρίου 1993.

37 Η Επιτροπή προβάλλει, κυρίως, το απαράδεκτο του συγκεκριμένου λόγου ακυρώσεως τον οποίο επικαλούνται οι προσφεύγουσες, επικουρικώς δε αμφισβητεί το βάσιμό του.

Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου

38 Το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι επιβάλλεται η εκτίμηση του βασίμου του λόγου ακυρώσεως ο οποίος αντλείται από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1/2003, χωρίς να απαιτείται η εξέταση του παραδεκτού του.

39 Πρώτον, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, με το άρθρο 1, παράγραφος 1, στοιχεία g και h, της προσβαλλόμενης αποφάσεως, η Επιτροπή διαπιστώνει την ύπαρξη παραβάσεως, εκ μέρους των προσφευγουσών, του άρθρου 81 ΕΚ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ λόγω της συμμετοχής τους, από τον Ιανουάριο 1990 έως τον Σεπτέμβριο 2001, όσον αφορά την Gütermann, και από τον Ιανουάριο 1990 έως τον Νοέμβριο 2000, όσον αφορά τη Zwicky, σε εναρμονισμένες πρακτικές αφορώσες την αγορά του βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών.

40 Επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το συγκεκριμένο άρθρο, λαμβανόμενο κεχωρισμένως, θα μπορούσε να επιτρέψει να εκληφθεί ότι η Επιτροπή συνήγαγε ότι συντρέχει παράβαση διαπραχθείσα από τις προσφεύγουσες λόγω της συμμετοχής τους σε εναρμονισμένες πρακτικές στην αγορά του βιομηχανικού νήματος στη Φινλανδία, τη Νορβηγία και τη Σουηδία, μεταξύ Ιανουαρίου 1990 και Δεκεμβρίου 1993, ήτοι πριν από την έναρξη ισχύος της Συμφωνίας ΕΟΧ. Δεν αμφισβητείται ότι κατά την ως άνω χρονική περίοδο ουδεμία νομική βάση υφίστατο επιτρέπουσα στην Επιτροπή να διαπιστώσει την ύπαρξη παρόμοιας παραβάσεως εκ μέρους των προσφευγουσών.

41 Εντούτοις, όπως προκύπτει από τη νομολογία, το διατακτικό μιας πράξεως συνδέεται άρρηκτα με την αιτιολογία της, ώστε να πρέπει να ερμηνεύεται, εφόσον παρίσταται ανάγκη, λαμβανομένου υπόψη του αιτιολογικού που οδήγησε στην έκδοσή της (απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Μαΐου 1997, C-355/95 P, TWD κατά Επιτροπής, Συλλογή 1997, σ. I-2549, σκέψη 21· απόφαση του Πρωτοδικείου της 13ης Ιουνίου 2000, T‑204/97 και T‑270/97, EPAC κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. II‑2267, σκέψη 39).

42 Συναφώς, όπως προκύπτει σαφώς από τις αιτιολογικές σκέψεις 246, 295 έως 298 και 331 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, καθ’ ο μέτρο η σύμπραξη αφορούσε τη Φινλανδία, τη Νορβηγία και τη Σουηδία, η σύμπραξη αυτή συνιστά παράβαση των κοινοτικών περί ανταγωνισμού κανόνων και των αφορωσών τον ανταγωνισμό κανόνων της ΕΟΧ μόνον από 1ης Ιανουαρίου 1994, ημερομηνίας ενάρξεως ισχύος της Συμφωνίας ΕΟΧ. Ως εκ τούτου, το άρθρο 1, παράγραφος 1, στοιχεία g και h, της προσβαλλόμενης αποφάσεως πρέπει να ερμηνευθούν υπό το φως της εν λόγω σαφούς και μη επιδεχόμενης αμφισβήτηση αιτιολογήσεως. Έτσι, πρέπει να διαπιστωθεί ότι το διατακτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι τα στοιχεία της ενιαίας και αδιάλειπτης παραβάσεως, αναφορικά με τη Φινλανδία, τη Νορβηγία και τη Σουηδία, υφίσταντο μόνον από 1ης Ιανουαρίου 1994.

43 Δεύτερον, ματαίως οι προσφεύγουσες προβάλλουν κατ’ ουσίαν υποτιθέμενη εκ μέρους της Επιτροπής διάκριση, με την προσβαλλόμενη απόφαση, μεταξύ της νομικής εκτιμήσεως μιας παραβάσεως του άρθρου 81 ΕΚ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ, αφενός, και της επί της ουσίας εκτιμήσεως, με τις αιτιολογικές σκέψεις 264 έως 277 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, της συμπεριφοράς τους ως ενιαίας και αδιάλειπτης παραβάσεως, αφετέρου. Εξ αυτού συνάγουν, εξίσου πεπλανημένως, ότι, αφ’ ης στιγμής δεν συντρέχει «υπό νομική έποψη» παράβαση, όσον αφορά τη Φινλανδία, τη Νορβηγία και τη Σουηδία, παρά μόνον από 1ης Ιανουαρίου 1994, η Επιτροπή υπέπεσε σε πλάνη διαπιστώνοντας την ύπαρξη ολοένα αυξανόμενης σε ένταση παραβάσεως.

44 Πρώτον, επιβάλλεται να υπογραμμιστεί ότι οι προσφεύγουσες ουδόλως αμφισβήτησαν τον ενιαίο και αδιάλειπτο χαρακτήρα της παραβάσεως στην αγορά του βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών.

45 Ακολούθως, επιβάλλεται η υπόμνηση ότι τυχόν παράβαση του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ ενδέχεται να είναι απόρροια όχι μόνο μεμονωμένης πράξεως αλλά και σειράς πράξεων ή ακόμη και αδιάλειπτης συμπεριφοράς. Η ερμηνεία αυτή δεν μπορεί να αμφισβητηθεί με το αιτιολογικό ότι ένα ή περισσότερα στοιχεία της συγκεκριμένης σειράς πράξεων ή της συγκεκριμένης αδιάλειπτης συμπεριφοράς θα μπορούσαν επίσης να συνιστούν αφεαυτών και κεχωρισμένως παράβαση της ανωτέρω διατάξεως (απόφαση του Δικαστηρίου της 8ης Ιουλίου 1999, C‑49/92 P, Επιτροπή κατά Anic Partecipazioni, Συλλογή 1999, σ. I‑4125, σκέψη 81· απόφαση του Πρωτοδικείου της 5ης Απριλίου 2006, T‑279/02, Degussa κατά Επιτροπής, Συλλογή 2006, σ. II‑897, σκέψη 155).

46 Έτσι, η ενιαία και αδιάλειπτη παράβαση εμπεριέχει συχνά σειρά πράξεων διαδεχομένων χρονολογικώς η μία την άλλη οι οποίες αφεαυτών, κατά τον χρόνο διαπράξεώς τους, μπορούν επίσης να συνιστούν παράβαση των περί ανταγωνισμού κανόνων. Η ιδιομορφία των πράξεων αυτών έγκειται στο γεγονός ότι εντάσσονται σε συνολική στρατηγική. Τούτο κατ’ ουσίαν διαπίστωσε η Επιτροπή με τις αιτιολογικές σκέψεις 264 έως 277 της προσβαλλόμενης αποφάσεως επ’ αφορμή της συμπράξεως με στόχο την αγορά του βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών.

47 Σε αντίθεση προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, οι παρατιθέμενες με τις ανωτέρω αιτιολογικές σκέψεις της προσβαλλόμενης αποφάσεως παράμετροι δεν συνίστανται μόνο σε απλή διαπίστωση πραγματικών στοιχείων, αλλ’ εξαγγέλλουν αντικειμενικούς λόγους υποχρεώνοντες την Επιτροπή να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η αφορώσα την αγορά του βιομηχανικού νήματος στις σκανδιναβικές χώρες παράβαση αποτέλεσε, με εκείνη της αγοράς του βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ, ενιαία και αδιάλειπτη παράβαση.

48 Το γεγονός ότι η νομική βάση στην οποία στηρίχθηκε η Επιτροπή προκειμένου να διαπιστώσει την παράβαση στην αγορά του βιομηχανικού νήματος στη Φινλανδία, στη Νορβηγία και στη Σουηδία προέκυψε μετά την έναρξη της παραβάσεως ουδεμία ασκεί εν προκειμένω επιρροή, καθόσον, όπως τούτο προκύπτει από την αιτιολογία της προσβαλλόμενης αποφάσεως, η συμπεριφορά των προσφευγουσών στη συγκεκριμένη αγορά ελήφθη υπόψη μόνον από 1ης Ιανουαρίου 1994.

49 Δεύτερον, είναι απορριπτέα η προβληθείσα από τη Zwicky αιτίαση εκ του γεγονότος ότι η ίδια δεν ήταν παρούσα στην αγορά των σκανδιναβικών χωρών. Όπως υπομνήστηκε ανωτέρω στη σκέψη 44, η Zwicky βεβαίωσε ότι δεν αμφισβητεί τον χαρακτηρισμό της συμπράξεως στην αγορά του βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών ως ενιαίας και αδιάλειπτης παραβάσεως.

50 Όπως προκύπτει από τη νομολογία, έχοντας συμμετάσχει σε ενιαία και περίπλοκη παράβαση μέσω συμπεριφορών που προσιδιάζουν στην ίδια και εμπίπτουν στις έννοιες της συμφωνίας ή της εναρμονισμένης πρακτικής με αντικείμενο στρεφόμενο κατά του ανταγωνισμού κατά το άρθρο 81 ΕΚ και που αποσκοπούν στο να συντείνουν στην πραγματοποίηση της παραβάσεως στο σύνολό της, μια επιχείρηση μπορεί να ευθύνεται και για συμπεριφορές στις οποίες επιδόθηκαν άλλες επιχειρήσεις στο πλαίσιο της ίδιας παραβάσεως για όλη τη χρονική περίοδο της συμμετοχής της στην ως άνω παράβαση, εφόσον αποδεικνύεται ότι η εν λόγω επιχείρηση γνωρίζει τις παραβατικές συμπεριφορές των λοιπών μετεχόντων ή μπορεί ευλόγως να τις προβλέψεις και είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί τον εξ αυτού κίνδυνο (προπαρατεθείσα στη σκέψη 45 απόφαση Επιτροπή κατά Anic Partecipazioni, σκέψη 203· απόφαση του Πρωτοδικείου της 20ής Μαρτίου 2002, T‑15/99, Brugg Rohrsysteme κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. II‑1613, σκέψη 73).

51 Εν προκειμένω, η Zwicky δεν αμφισβητεί ότι συμμετέσχε τακτικά σε συσκέψεις αφιερωμένες στο βιομηχανικό νήμα εντός της αγοράς των σκανδιναβικών χωρών, ουδόλως αμφισβήτησε τον ισχυρισμό της Επιτροπής ότι η ίδια είχε δραστηριοποιηθεί στην εν λόγω αγορά του βιομηχανικού νήματος εντός των σκανδιναβικών χωρών πριν από την έναρξη της ενιαίας παραβάσεως, δεν αρνήθηκε τη συμμετοχή της στα παραβατικά στοιχεία ως προς την αγορά του βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ, επιπλέον δε δεν αμφισβήτησε ότι τα ως άνω παραβατικά στοιχεία εντάσσονταν σε συνολική στρατηγική και ως εκ τούτου δεν ήσαν παρά ορισμένες από τις συνιστώσες της ενιαίας και αδιάλειπτης παραβάσεως στην αγορά του βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών.

52 Εξ αυτού έπεται ότι το γεγονός απλώς και μόνον ότι η Zwicky δεν ήταν παρούσα στην αγορά του βιομηχανικού νήματος εντός των σκανδιναβικών χωρών κατά τη χρονική περίοδο της διαπράξεως της ενιαίας και αδιάλειπτης παραβάσεως δεν μπορεί να την απαλλάξει της ευθύνης της για τις συμπεριφορές στις οποίες επιδόθηκαν, στη συγκεκριμένη γεωγραφική αγορά, οι άλλες επιχειρήσεις στο πλαίσιο της εν λόγω παραβάσεως.

53 Εξάλλου, στον βαθμό κατά τον οποίο η αιτίαση της Zwicky πρέπει να εκληφθεί ως σημαίνουσα ότι μόνον οι δραστηριοποιούμενες ως ανταγωνιστές, προσφέροντες ή αιτούντες στη γεωγραφική αγορά των σκανδιναβικών χωρών μπορούν να εναρμονίσουν τη συμπεριφορά τους ως επιχειρήσεις (συν)αυτουργοί παραβάσεως, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι μια επιχείρηση παραβιάζει ενδεχομένως την προβλεπόμενη στο άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ απαγόρευση οσάκις η συμπεριφορά της, συντονιζόμενη με εκείνη άλλων επιχειρήσεων, έχει ως σκοπό τον περιορισμό του ανταγωνισμού σε σχετική ειδική αγορά εντός της κοινής αγοράς, χωρίς τούτο να προϋποθέτει κατ’ ανάγκη ότι η ίδια δραστηριοποιείται στην ως άνω σχετική αγορά (βλ., κατ’ αναλογία, απόφαση του Πρωτοδικείου της 8ης Ιουλίου 2008, T‑99/04, AC-Treuhand κατά Επιτροπής, Συλλογή 2008, σ. ΙΙ-1501, σκέψη 122).

54 Ενόψει των προπαρατεθεισών διαπιστώσεων της σκέψεως 51, η Zwicky δεν μπορεί να αμφισβητήσει εγκύρως το γεγονός ότι είναι και η ίδια υπεύθυνη, ως συναυτουργός, της διαπράξεως παραβάσεως των περί ανταγωνισμού κανόνων για την αφορώσα το βιομηχανικό νήμα εντός της αγοράς των σκανδιναβικών χωρών σύμπραξη.

55 Επομένως, είναι απορριπτέος ο λόγος ακυρώσεως ο οποίος αντλείται από παράβαση του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1/2003.

Επί του λόγου ακυρώσεως τον οποίο επικαλείται η Zwicky και ο οποίος αντλείται από τον αδικαιολόγητο χαρακτήρα της επιβολής των υποχρεώσεων να τεθεί τέρμα στην παράβαση και η ίδια να απόσχει από οποιαδήποτε υποτροπή

Επιχειρήματα των διαδίκων

56 Η Zwicky διευκρινίζει ότι, στο άρθρο 3 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, η Επιτροπή επέβαλε στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις την υποχρέωση να θέσουν πάραυτα τέρμα στις διαπιστωθείσες παραβάσεις, αν δεν το είχαν ήδη πράξει, και να απόσχουν στο μέλλον από οποιαδήποτε πράξη συνδεόμενη με τις διαπιστωθείσες παραβάσεις ή με οποιαδήποτε συμπεριφορά έχουσα παρεμφερές αντικείμενο.

57 Η Zwicky ισχυρίστηκε ότι όχι μόνο δεν είναι πλέον παρούσα στις αγορές στις οποίες αναφέρεται η προσβαλλόμενη απόφαση από τον Νοέμβριο 2000, αλλ’ επιπλέον έπαυσε να ασκεί το σύνολο των εμπορικών δραστηριοτήτων της περιοριζόμενη του λοιπού στη διαχείριση ακινήτων. Θεωρεί ότι οι προαναφερθείσες υποχρεώσεις που της επεβλήθησαν παραβιάζουν την αρχή της αναλογικότητας και θεωρεί ότι το άρθρο 3 της προσβαλλόμενης αποφάσεως στερείται νομιμότητας. Κατ’ αυτήν, στον βαθμό κατά τον οποίο η Επιτροπή είχε τη δυνατότητα να διαπιστώσει, χωρίς να οφείλει να προβεί σε συμπληρωματικές επαληθεύσεις, ότι είχε τεθεί τέρμα στις παραβάσεις και ότι ουδείς κίνδυνος υποτροπής υφίστατο, η Επιτροπή ουδέν είχε έννομο συμφέρον να συμπεριλάβει μια τέτοια επιβολή υποχρεώσεων. Συναφώς, η Zwicky στηρίζεται στην απόφαση του Δικαστηρίου της 2ας Μαρτίου 1983, 7/82, GVL κατά Επιτροπής (Συλλογή 1983, σ. 483, σκέψεις 24 επ.).

58 Η Επιτροπή ζητεί την απόρριψη του συγκεκριμένου λόγου ακυρώσεως.

Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου

59 Επισημαίνεται ότι, με τον συγκεκριμένο λόγο ακυρώσεως, η Zwicky ζητεί την ακύρωση του άρθρου 3 του διατακτικού της προσβαλλόμενης αποφάσεως καθ’ ο μέτρο την αφορά.

60 Διαπιστώνεται ότι το άρθρο 3 του διατακτικού της προσβαλλόμενης αποφάσεως περιλαμβάνει κατ’ ουσίαν την επιβολή δύο υποχρεώσεων.

61 Πρώτον, με την ανωτέρω διάταξη αξιώνεται οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις να θέσουν πάραυτα τέρμα, εφόσον δεν το έχουν ήδη πράξει, στις παραβάσεις στις οποίες αναφέρεται το άρθρο 1 του διατακτικού της προσβαλλόμενης αποφάσεως. Συναφώς, καθ’ ο μέτρο η Zwicky δεν ασκούσε πλέον δραστηριότητες στον τομέα του βιομηχανικού νήματος κατά τον χρόνο εκδόσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως, η αναπτυχθείσα αναφορικά με την ανωτέρω διάταξη επιχειρηματολογία στερείται προδήλως οποιασδήποτε βάσεως. Πράγματι, ακόμη και αν περιλαμβάνεται μεταξύ των απαριθμούμενων στο άρθρο 1 της προσβαλλόμενης αποφάσεως επιχειρήσεων, η Zwicky είχε ήδη θέσει τέρμα, ως εκ του ότι έπαυσε να ασκεί τις δραστηριότητες της, στην παράβαση και ως εκ τούτου δεν την αφορούσε πλέον κατ’ ουσία η επιβληθείσα συναφώς υποχρέωση (βλ., συναφώς, απόφαση του Πρωτοδικείου της 20ής Απριλίου 1999, T‑305/94 έως T‑307/94, T‑313/94 έως T‑316/94, T‑318/94, T‑325/94, T‑328/94, T‑329/94 και T‑335/94, Limburgse Vinyl Maatschappij κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. II‑931, σκέψη 1247). Το γεγονός αυτό καθιστά επίσης ανίσχυρο το προβληθέν από τη Zwicky επιχείρημα σχετικά με την προσβολή της αρχής της αναλογικότητας εν προκειμένω (βλ., συναφώς, απόφαση του Πρωτοδικείου της 18ης Ιουνίου 2008, T‑410/03, Hoechst κατά Επιτροπής, Συλλογή 2008, σ. ΙΙ-881, σκέψη 196).

62 Δεύτερον, με το άρθρο 3 της προσβαλλόμενης αποφάσεως αξιώνεται οι απαριθμούμενες στο άρθρο 1 επιχειρήσεις να απέχουν του λοιπού από την επανάληψη οποιασδήποτε πράξεως ή συμπεριφοράς περιγραφόμενης στο άρθρο 1 καθώς και από οποιοδήποτε μέτρο με ισοδύναμο αντικείμενο ή αποτέλεσμα.

63 Υπενθυμίζεται ότι η εφαρμογή του άρθρου 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1/2003 μπορεί να συνεπάγεται την απαγόρευση εξακολουθήσεως ορισμένων δραστηριοτήτων, πρακτικών ή καταστάσεων των οποίων διαπιστώθηκε η έλλειψη νομιμότητας, αλλά και την απαγόρευση παρόμοιας συμπεριφοράς στο μέλλον. Πάντως, παρόμοιες υποχρεώσεις βαρύνουσες τις επιχειρήσεις δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα όρια αυτού που είναι ενδεδειγμένο και αναγκαίο για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού (βλ., κατ’ αναλογία, απόφαση του Πρωτοδικείου της 15ης Μαρτίου 2000, T‑25/95, T‑26/95, T‑30/95 έως T‑32/95, T‑34/95 έως T‑39/95, T‑42/95 έως T‑46/95, T‑48/95, T‑50/95 έως T‑65/95, T‑68/95 έως T‑71/95, T‑87/95, T‑88/95, T‑103/95 και T‑104/95, Cimenteries CBR κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. II‑491, σκέψεις 4704 και 4705 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Εξάλλου, η εξουσία της Επιτροπής να επιβάλλει υποχρεώσεις πρέπει να ασκείται με γνώμονα τη φύση της διαπιστούμενης παραβάσεως (απόφαση του Δικαστηρίου της 6ης Μαρτίου 1974, 6/73 και 7/73, Istituto Chemioterapico Italiano και Commercial Solvents κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1974, σ. 113, σκέψη 45· αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 7ης Οκτωβρίου 1999, T‑228/97, Irish Sugar κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. II-2969, σκέψη 298, και της 12ης Δεκεμβρίου 2000, T-128/98, Aéroports de Paris κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. II-3929, σκέψη 82).

64 Εν προκειμένω, στο άρθρο 1 της προσβαλλόμενης αποφάσεώς της, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Zwicky είχε παραβιάσει, μαζί με άλλες επιχειρήσεις, το άρθρο 81 ΕΚ και το άρθρο 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ, συμμετέχοντας, επιπλέον επί πολύ μακρά χρονική περίοδο, σε συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές στον τομέα του βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών, στο πλαίσιο των οποίων η ίδια και οι άλλες επιχειρήσεις είχαν συμφωνήσει να καθορίζουν τους μελλοντικούς τιμοκαταλόγους, το ελάχιστο όριο εκπτώσεως, τις μειώσεις των εκπτώσεων και την αύξηση των ειδικών τιμών που ίσχυαν για ορισμένους πελάτες, καθώς και συμφωνίες με σκοπό την αποφυγή του μεταξύ τους ανταγωνισμού διά των τιμών υπέρ του εγκεκριμένου προμηθευτή και προς κατανομή της πελατείας. Η Zwicky δεν αμφισβητεί τις παρατιθέμενες στην προσβαλλόμενη απόφαση σκέψεις συναφώς.

65 Υπό τις περιστάσεις αυτές, επιβάλλοντας στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις την υποχρέωση να απέχουν στο μέλλον, στο πλαίσιο της αγοράς του βιομηχανικού νήματος εντός των χωρών της Μπενελούξ και των σκανδιναβικών χωρών, από οποιοδήποτε μέτρο δυνάμενο να έχει ισοδύναμο αντικείμενο ή αποτέλεσμα, η Επιτροπή δεν υπερέβη τις εξουσίες που της ανατέθηκαν με το άρθρο 7, παράγραφος 1, του κανονισμού 1/2003 (βλ., συναφώς και κατ’ αναλογία, προπαρατεθείσα στη σκέψη 61 απόφαση Hoechst κατά Επιτροπής, σκέψη 199).

66 Το γεγονός ότι η Zwicky δεν ασκούσε δραστηριότητες στον τομέα του βιομηχανικού νήματος κατά την ημερομηνία εκδόσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως δεν αναιρεί το συμπέρασμα αυτό. Πράγματι, επιβληθείσα υποχρέωση όπως αυτή εν προκειμένω είναι εκ φύσεως προληπτικού χαρακτήρα και δεν εξαρτάται από την κατάσταση των οικείων επιχειρήσεων κατά τον χρόνο εκδόσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως.

67 Η Επιτροπή νομιμοποιούνταν τοσούτω μάλλον να περιλάβει τη συγκεκριμένη επιβληθείσα υποχρέωση στο διατακτικό της προσβαλλόμενης αποφάσεως καθόσον η Zwicky δεν είχε δεσμευτεί να μην επανέλθει στη στρεφόμενη κατά του ανταγωνισμού συμπεριφορά της (βλ., συναφώς, απόφαση του Πρωτοδικείου της 11ης Μαρτίου 1999, T‑141/94, Thyssen Stahl κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. II‑347, σκέψη 678).

68 Επιπλέον, η προπαρατεθείσα στη σκέψη 57 απόφαση GVL κατά Επιτροπής, την οποία επικαλέστηκε η Zwicky, στερείται εν προκειμένω λυσιτελείας. Πράγματι, πέραν του γεγονότος ότι οι περιστάσεις της υποθέσεως εκείνης διαφέρουν αυτών της παρούσας, όπως κατεδείχθη ανωτέρω στις σκέψεις 60 έως 67, αφενός, η επιβληθείσα υποχρέωση να τεθεί πάραυτα τέρμα στις παρατιθέμενες στο άρθρο 1 της προσβαλλόμενης αποφάσεως παραβάσεις δεν αφορούσαν τη Zwicky και, αφετέρου, η Επιτροπή είχε απόλυτα νόμιμο συμφέρον να της επιβάλει την υποχρέωση να απέχει, στο μέλλον, οποιασδήποτε πράξεως συναφούς προς τις διαπιστωθείσες παραβάσεις ή οποιασδήποτε συμπεριφοράς με παρεμφερές αντικείμενο.

69 Για το σύνολο των λόγων αυτών, είναι απορριπτέος ο συγκεκριμένος λόγος ακυρώσεως.

2. Επί των λόγων ακυρώσεως με τους οποίους αμφισβητείται το πρόστιμο και το ύψος του

Επί του λόγου ακυρώσεως τον οποίο επικαλείται η Zwicky και τον οποίο αντλεί από την υπέρβαση του ανώτατου ορίου ύψους 10 % του κύκλου εργασιών

Επιχειρήματα των διαδίκων

70 Αφού διευκρίνισε ότι είχε θέσει τέρμα στις εμπορικές δραστηριότητές της σχετικά με το βιομηχανικό νήμα τον Νοέμβριο 2000, η Zwicky προσάπτει πρωτίστως στην Επιτροπή ότι θεμελίωσε τον υπολογισμό της σχετικά με το ανώτατο ποσό του 10 % επί του κύκλου εργασιών σε εκείνον που πραγματοποίησε η Gütermann. Συγκεκριμένα, η τελευταία αυτή επιχείρηση την είχε διαδεχθεί μόνον ως προς ένα μέρος των δραστηριοτήτων της και δεν υπέκειτο στον έλεγχό της. Επομένως, μόνον ο κύκλος εργασιών της Zwicky είχε αποφασιστική σημασία. Εφόσον η Zwicky δεν πραγματοποιεί πλέον κύκλο εργασιών από το 2001, ουδέν πρόστιμο θα μπορούσε να της επιβληθεί δυνάμει του άρθρου 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 1/2003. Συγκεκριμένα, ο κανονισμός 1/2003 αφορά τον συνολικό κύκλο εργασιών κατά την προηγηθείσα της εκδόσεως της αποφάσεως διαχειριστική περίοδο. Το γεγονός συνδέσεως του προστίμου προς τον συγκεκριμένο κύκλο εργασιών θα παρείχε τη δυνατότητα να λαμβάνεται υπόψη η σπουδαιότητα και η επιρροή της επιχειρήσεις στην αγορά. Ως εκ τούτου, καθοριστικής σημασίας αποβαίνει η παρούσα κατάσταση των επιχειρήσεων αναφορικά με τον κύκλο εργασιών τους. Επιχείρηση μη πραγματοποιούσα πλέον κύκλο εργασιών δεν έχει επιρροή επί της αγοράς και ως εκ τούτου δεν μπορεί πλέον να της επιβάλλονται πρόστιμα.

71 Ακολούθως, υπογραμμίζει ότι η επικληθείσα από την Επιτροπή απόφαση του Πρωτοδικείου της 29ης Νοεμβρίου 2005, T‑33/02, Britannia Alloys & Chemicals κατά Επιτροπής (Συλλογή 2005, σ. II‑4973), έχει την έννοια ότι ο υπολογισμός κύκλου εργασιών πλην εκείνου της πλήρους διαχειριστικής περιόδου που προηγήθηκε της εκδόσεως της αποφάσεως είναι εφικτός οσάκις η ενδιαφερόμενη επιχείρηση έπαυσε να ασκεί τις εμπορικές δραστηριότητές της ή εξέτρεψε δολίως τον κύκλο εργασιών της προκειμένου να αποφύγει την επιβολή βαρέος προστίμου. Αυτό δεν συμβαίνει εν προκειμένω. Η Zwicky υποστηρίζει συναφώς ότι οι δραστηριότητές της μεταβιβάστηκαν ένα έτος πριν από τους ελέγχους της Επιτροπής, κατόπιν επιδεινώσεως της ανταγωνιστικής θέσεώς της.

72 Επιπλέον, η Zwicky υπογραμμίζει ότι εν προκειμένω η Gütermann τη διαδέχθηκε στην εμπορική δραστηριότητά της στο πλαίσιο εξαγοράς στοιχείων ενεργητικού (asset deal) και ότι ως εκ τούτου τα συνδεόμενα με τη μεταβιβασθείσα με τον τρόπο αυτό δραστηριότητα θα έπρεπε να αποδοθούν στην Gütermann και να αυξήσουν τον κύκλο εργασιών της που έπρεπε να ληφθεί υπόψη για την εφαρμογή του άρθρου 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 1/2003. Περαιτέρω, ισχυρίζεται ότι η πώληση των δραστηριοτήτων της στην Gütermann δεν συνιστά απλή εσωτερική αναδιάρθρωση της επιχειρήσεως.

73 Τέλος, το γεγονός ότι οι προσφεύγουσες απέστειλαν ένα μόνον έγγραφο σε απάντηση της κοινοποιήσεως των αιτιάσεων εξηγείται εκ του ότι οι δραστηριότητες του βιομηχανικού νήματος συνεχίστηκαν από την Gütermann και ότι ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Zwicky διορίστηκε μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Gütermann κατόπιν της συγκεκριμένης συναλλαγής. Εντούτοις, τούτο ουδαμώς μεταβάλλει το γεγονός ότι η Zwicky είναι ανεξάρτητη της Gütermann και ότι η δεύτερη δεν κατέστη μέτοχος της πρώτης.

74 Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι ο συγκεκριμένος λόγος ακυρώσεως στερείται λυσιτελείας στον βαθμό κατά τον οποίο, ακόμη και αν το επιχείρημα της Zwicky ήταν ακριβές, η ίδια θα έπρεπε να καθορίζει το ανώτατο όριο του προστίμου λαμβάνοντας υπόψη τον κύκλο εργασιών της προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου, όπως έχει ήδη συμβεί σε άλλες υποθέσεις. Διαπιστώνει ότι ο συνολικός κύκλος εργασιών της Zwicky για το έτος 1999 ανερχόταν σε 4,5 εκατομμύρια ευρώ και ότι το πρόστιμο ύψους 0,174 εκατομμυρίου ευρώ ουδόλως υπερβαίνει το ανώτατο όριο ύψους 10 % του συγκεκριμένου κύκλου εργασιών.

75 Επικουρικώς, η Επιτροπή ισχυρίζεται κατ’ αρχάς ότι, ακόμη και αν η Gütermann εξαγόρασε, τον Νοέμβριο 2000, τις δραστηριότητες της Zwicky οι οποίες αποτελούν αντικείμενο της συμπράξεως στην αγορά του βιομηχανικού νήματος, η ίδια έλαβε υπόψη το γεγονός ότι η Zwicky συμμετέσχε στην παράβαση για την οποία επεβλήθησαν κυρώσεις επί δέκα έτη και έκρινε ότι, μετά την εκ μέρους της Zwicky πώληση των εμπορικών δραστηριοτήτων της, το γεγονός ότι εξακολούθησε να υφίσταται κατά νόμο υπό τη μορφή ενός «κενού οστράκου» αποτελούσε ελιγμό πραγματοποιηθέντα με συγκεκριμένο σκοπό την αποφυγή των επιβληθεισών κυρώσεων λόγω παραβάσεως των περί ανταγωνισμού κανόνων. Υπογραμμίζει περαιτέρω ότι η Zwicky δεν αμφισβήτησε τη νομολογία ότι στο φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο διοικούσε την οικεία επιχείρηση κατά τον χρόνο της παραβάσεως εναπόκειται κατ’ αρχήν να δώσει εξηγήσεις επί της παραβάσεως αυτής. Προσθέτει ότι, αφ’ ης στιγμής ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Zwicky ήταν παρών στο διευθυντήριο της Gütermann και υπό την έννοια αυτή είχε στη διάθεσή του συγκεκριμένα στοιχεία σχετικά με τη συμμετοχή των δύο επιχειρήσεων στη σύμπραξη, μπορούν ευχερώς να γίνουν αντιληπτοί οι λόγοι οι οποίοι δικαιολόγησαν την απόφαση να θεωρηθεί ότι εξακολουθεί να υφίσταται η Zwicky.

76 Η Επιτροπή θεωρεί ακολούθως ότι η εκ μέρους της Zwicky ερμηνεία του άρθρου 23, παράγραφος 2, δεύτερη περίοδος, του κανονισμού 1/2003 δεν συμβιβάζεται με την αρχή της πρακτικής αποτελεσματικότητας καθόσον επιτρέπει στις επιχειρήσεις να απεκδύονται δολίως της ευθύνης τους μέσω αμιγώς εσωτερικών αναδιοργανώσεων. Αυτή είναι η προσέγγιση του Πρωτοδικείου στην προπαρατεθείσα στην σκέψη 71 απόφαση Britannia Alloys & Chemicals κατά Επιτροπής.

77 Τέλος, η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι οι στενοί δεσμοί μεταξύ Zwicky και Gütermann προκύπτουν από τη σύνταξη κοινής απαντήσεως στην κοινοποίηση των αιτιάσεων και από την παρουσία ιδίων δικηγόρων προς υπεράσπισή τους ενώπιον του Πρωτοδικείου.

Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου

78 Κατά το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και το άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 1/2003, η Επιτροπή μπορεί να επιβάλλει στις επιχειρήσεις πρόστιμα μη υπερβαίνοντα το 10 % του κύκλου εργασιών που πραγματοποίησαν κατά την προηγούμενη της εκδόσεως της αποφάσεως διαχειριστική περίοδο. Το ανώτατο αυτό όριο ύψους 10 % σκοπεί στο να αποφεύγεται τα πρόστιμα να είναι δυσανάλογα σε σχέση με το μέγεθος της επιχειρήσεως και ειδικότερα να επιβάλλονται πρόστιμα τα οποία μπορεί να προβλεφθεί ότι οι επιχειρήσεις δεν είναι σε θέση να εξοφλήσουν. Δοθέντος ότι μόνον ο συνολικός κύκλος εργασιών μπορεί να δώσει στην πραγματικότητα κατά προσέγγιση ένδειξη συναφώς, πρέπει να θεωρηθεί ότι το συγκεκριμένο ποσοστό αναφέρεται στον συνολικό κύκλο εργασιών (απόφαση του Δικαστηρίου της 7ης Ιουνίου 1983, 100/80 έως 103/80, Musique diffusion française κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1983, σ. 1825, σκέψη 119).

79 Επιβάλλεται επίσης η υπογράμμιση ότι το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και το άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 1/2003 έχουν ως αντικείμενο να παράσχουν στην Επιτροπή την εξουσία επιβολής προστίμων προκειμένου να μπορεί η ίδια να εκπληρώνει την αποστολή επιβλέψεως η οποία της έχει ανατεθεί από το κοινοτικό δίκαιο (προπαρατεθείσα στη σκέψη 78 απόφαση Musique diffusion française κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 105, καθώς και απόφαση του Πρωτοδικείου της 9ης Ιουλίου 2003, T‑224/00, Archer Daniels Midland και Archer Daniels Midland Ingredients κατά Επιτροπής, Συλλογή 2003, σ. II‑2597, σκέψη 105). Η συγκεκριμένη αποστολή περιλαμβάνει το έργο της διερευνήσεως και καταστολής των ατομικών παραβάσεων καθώς και το καθήκον ασκήσεως γενικής πολιτικής με στόχο την εφαρμογή των καθοριζόμενων από τη Συνθήκη αρχών σε θέματα ανταγωνισμού και τον προσανατολισμό της συμπεριφοράς των επιχειρήσεων προς την κατεύθυνση αυτή. Εξ αυτού έπεται ότι η Επιτροπή οφείλει να επαγρυπνά ως προς τον ανασχετικό χαρακτήρα των προστίμων (προπαρατεθείσα απόφαση Archer Daniels Midland και Archer Daniels Midland Ingredients κατά Επιτροπής, σκέψεις 105 και 106).

80 Εξάλλου, επιβάλλεται η υπογράμμιση ότι η «προηγούμενη διαχειριστική περίοδος» κατά την έννοια του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και του άρθρου 23, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1/2003 αναφέρεται, κατ’ αρχήν, στην τελευταία πλήρη διαχειριστική περίοδο κάθε μιας από τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις κατά τον χρόνο εκδόσεως της αποφάσεως (απόφαση του Δικαστηρίου της 7ης Ιουνίου 2007, C‑76/06 P, Britannia Alloys & Chemicals κατά Επιτροπής, Συλλογή 2007, σ. I‑4405, σκέψη 32).

81 Εν προκειμένω, δεδομένου ότι η προσβαλλόμενη απόφαση έφερε ημερομηνία 14 Σεπτεμβρίου 2005, προγενέστερη διαχειριστική περίοδος ήταν η περίοδος από 1ης Ιουλίου 2004 έως 30 Ιουνίου 2005. Η Zwicky εκχώρησε στην Gütermann τις δραστηριότητές της στον τομέα του βιομηχανικού νήματος τον Νοέμβριο 2000. Επομένως, η Επιτροπή θεώρησε ότι, κατά τον χρόνο εκδόσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως, δεν διέθετε, όσον αφορά τη Zwicky, κύκλο εργασιών αντιπροσωπευτικό οικονομικής δραστηριότητας ασκηθείσας από την ίδια κατά την προηγούμενη διαχειριστική περίοδο. Επιπλέον, στηριζόμενη, στην αιτιολογική σκέψη 383 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, στη φερόμενη ύπαρξη δεσμού μητρικής προς θυγατρική εταιρία μεταξύ των Gütermann και Zwicky κατόπιν της εκχωρήσεως των αφορωσών το βιομηχανικό νήμα δραστηριοτήτων από τη δεύτερη στην πρώτη, θεώρησε ότι είχε την εξουσία να αναφερθεί στον κύκλο εργασιών της Gütermann για τους σκοπούς της εφαρμογής του ανώτατου ορίου ύψους 10 %.

82 Πρέπει να γίνει διάκριση δύο πτυχών των αιτιάσεων της Zwicky: αφενός, η επιλογή της Επιτροπής να λάβει υπόψη τον κύκλο εργασιών της Gütermann και, αφετέρου, ο μη συνυπολογισμός του κύκλου εργασιών της κατά την περατωθείσα στις 30 Ιουνίου 2005 διαχειριστική περίοδο, οπότε ασφαλώς ουδείς κύκλος εργασιών θα υφίστατο.

83 Όσον αφορά την πρώτη πτυχή των αιτιάσεων της Zwicky, πρέπει να αναγνωριστεί ότι η Επιτροπή αναφέρθηκε πεπλανημένως στον κύκλο εργασιών της Gütermann προκειμένου να προσδιορίσει το ανώτατο όριο ύψους 10 % του κύκλου εργασιών που δεν έπρεπε να υπερβεί κατά τον υπολογισμό του επιβληθέντος στη Zwicky προστίμου.

84 Πράγματι, η Gütermann ανέλαβε τον Νοέμβριο 2000 απλώς τις δραστηριότητες της Zwicky στον τομέα του βιομηχανικού νήματος. Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η Zwicky διευκρίνισε ότι η συγκεκριμένη εκχώρηση δραστηριοτήτων πραγματοποιήθηκε διττώς, ήτοι, αφενός, διά της συνάψεως στην Ελβετία συμβάσεως μεταβιβάσεως στοιχείων ενεργητικού, όπως αποθήκες και μηχανήματα και, αφετέρου, διά της πωλήσεως μετοχών στη Γερμανία.

85 Πάντως, η Επιτροπή παραδέχθηκε, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ότι η Gütermann ουδόλως είχε απορροφήσει τη Zwicky και ότι, ως εκ τούτου, η πρώτη δεν είχε καταστεί κυρία της δεύτερης. Έτσι, η εκχώρηση των αφορωσών το βιομηχανικό νήμα δραστηριοτήτων ουδεμία είχε επιρροή επί της νομικής και οικονομικής ανεξαρτησίας της Zwicky.

86 Τα επιχειρήματα ότι ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της Zwicky κατέστη μέλος του διευθυντηρίου της Gütermann, ότι οι εν λόγω δύο επιχειρήσεις συμβουλεύονται τον ίδιο δικηγόρο και ότι παρέσχον κοινή απάντηση στην κοινοποίηση των αιτιάσεων δεν δικαιολογούν εν προκειμένω αφεαυτών τη στάση της Επιτροπής όσον αφορά την ύπαρξη δεσμού μητρικής προς θυγατρική εταιρία μεταξύ των δύο επιχειρήσεων.

87 Επιπλέον, η Επιτροπή ουδόλως κατέδειξε κατά πώς οι παρασχεθείσες από τη Zwicky πληροφορίες, κατόπιν αιτήσεώς της περί παροχής πληροφοριών σχετικά με την εκχώρηση των δραστηριοτήτων της και τους δεσμούς της με την Gütermann, την είχαν παραπλανήσει.

88 Εξ αυτού έπεται ότι, αναφερόμενη στον κύκλο εργασιών της Gütermann, η Επιτροπή υπέπεσε σε πλάνη εκτιμήσεως, οι συνέπειες της οποίας συνάγονται κατωτέρω στις σκέψεις 104 επ.

89 Όσον αφορά τη δεύτερη πτυχή των αιτιάσεων της Zwicky, ήτοι τον μη συνυπολογισμό του μηδενικού κύκλου εργασιών της που απέρρεε από την υποτιθέμενη οικονομική δραστηριότητα κατά την προηγηθείσα της εκδόσεως της προσβαλλόμενης αποφάσεως διαχειριστική περίοδο, αυτή συνεπάγεται την εξέταση του τρόπου με τον οποίο η Επιτροπή οφείλει να καθορίζει την έννοια της «προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου» σε περιπτώσεις κατά τις οποίες ουσιώδεις μεταβολές, όσον αφορά την οικονομική κατάσταση της ενδιαφερόμενης επιχειρήσεως, μεσολαβούν μεταξύ του τέλους της περιόδου κατά τη διάρκεια της οποίας διεπράχθη η παράβαση και της ημερομηνίας εκδόσεως της αποφάσεως της Επιτροπής περί επιβολής προστίμου.

90 Όσον αφορά την εν λόγω έννοια της «προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου», πρέπει να επισημανθεί ότι, όπως προκύπτει από πάγια νομολογία, για την ερμηνεία διατάξεως του κοινοτικού δικαίου πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όχι μόνον το γράμμα αλλά και το πλαίσιο και οι σκοποί της ρυθμίσεως της οποίας αποτελεί μέρος η διάταξη αυτή (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 7ης Ιουνίου 2005, C‑17/03, VEMW κ.λπ., Συλλογή 2005, σ. I‑4983, σκέψη 41, της 1ης Μαρτίου 2007, C‑391/05, Jan De Nul, Συλλογή 2007, σ. Ι-1793, σκέψη 20, καθώς και προπαρατεθείσα στη σκέψη 80 απόφαση της 7ης Ιουνίου 2007, Britannia Alloys & Chemicals κατά Επιτροπής, σκέψη 21).

91 Συναφώς, όπως υπομνήστηκε ανωτέρω στη σκέψη 79, το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και το άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 1/2003 έχουν ως αντικείμενο να αναθέτουν στην Επιτροπή την εξουσία επιβολής προστίμων προκειμένου να μπορεί η ίδια να εκπληροί την αποστολή της επιτηρήσεως που της έχει ανατεθεί από το κοινοτικό δίκαιο. Η αποστολή αυτή περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τα καθήκοντα της καταστολής των αθέμιτων συμπεριφορών αλλά και της αποτροπής επαναλήψεώς τους (απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Ιουλίου 1970, 41/69, ACF Chemiefarma κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1969-1971, σ. 397, σκέψη 173).

92 Προέχει να προστεθεί ότι, σύμφωνα με το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και το άρθρο 23, παράγραφος 3, του κανονισμού 1/2003, η Επιτροπή καλείται να λάβει υπόψη τη σοβαρότητα και τη διάρκεια της επίδικης παραβάσεως.

93 Ενόψει των στοιχείων αυτών, το αφορών τον κύκλο εργασιών ανώτατο όριο, όπως προβλέπει το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και το άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 1/2003, έχει ως σκοπό να αποφεύγεται τα επιβαλλόμενα από την Επιτροπή πρόστιμα να είναι δυσανάλογα του μεγέθους της οικείας επιχειρήσεως (προπαρατεθείσα στη σκέψη 78 απόφαση Musique diffusion française κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 119).

94 Όπως προκύπτει από τις προηγηθείσες σκέψεις, για τον καθορισμό της εννοίας της «προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου», η Επιτροπή οφείλει να αξιολογεί, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση και λαμβανομένων υπόψη του πλαισίου και των στόχων του καθεστώτος κυρώσεων που καθιέρωσαν ο κανονισμός 17 και ο κανονισμός 1/2003, τον επιδιωκόμενο για την ενδιαφερόμενη επιχείρηση αντίκτυπο, λαμβάνοντας μεταξύ άλλων υπόψη κύκλο εργασιών αντανακλώντα την πραγματική οικονομική κατάσταση της επιχειρήσεως κατά τη χρονική περίοδο κατά την οποία διεπράχθη η παράβαση (βλ. προπαρατεθείσα στη σκέψη 80 απόφαση της 7ης Ιουνίου 2007, Britannia Alloys & Chemicals κατά Επιτροπής, σκέψη 25).

95 Πάντως, όπως προκύπτει τόσο από τους στόχους του συστήματος στο οποίο εντάσσονται τα άρθρα 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και 23, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1/2003 όσο και από την προπαρατεθείσα στη σκέψη 80 νομολογία, η εφαρμογή του ανώτατου ορίου ύψους 10 % προϋποθέτει, αφενός, ότι η Επιτροπή έχει στη διάθεσή της τον κύκλο εργασιών της τελευταίας διαχειριστικής περιόδου που προηγείται της ημερομηνίας εκδόσεως της αποφάσεώς της και, αφετέρου, ότι τα στοιχεία αυτά αντιπροσωπεύουν μια πλήρη χρήση κανονικής οικονομικής δραστηριότητας επί διάστημα δώδεκα μηνών (προπαρατεθείσα στη σκέψη 71 απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2005, Britannia Alloys & Chemicals κατά Επιτροπής, σκέψη 38).

96 Έτσι, αν η διαχειριστική περίοδος έληξε πριν από την έκδοση της αποφάσεως αλλ’ οι ετήσιοι λογαριασμοί της οικείας επιχειρήσεως δεν έχουν ακόμη καταρτιστεί ή δεν έχουν ακόμη διαβιβαστεί στην Επιτροπή, η τελευταία νομιμοποιείται, αν δεν υποχρεούται, να χρησιμοποιήσει τον κύκλο εργασιών που πραγματοποιήθηκε κατά προγενέστερη διαχειριστική περίοδο προκειμένου να εφαρμόσει το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και το άρθρο 23, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1/2003. Ομοίως, αν λόγω αναδιοργανώσεως ή μεταβολής των λογιστικών πρακτικών, συγκεκριμένη επιχείρηση έχει καταρτίσει, για την προηγούμενη διαχειριστική περίοδο, λογαριασμούς που αφορούν διάστημα μικρότερο των δώδεκα μηνών, η Επιτροπή νομιμοποιείται να χρησιμοποιήσει τον κύκλο εργασιών που πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια προγενέστερης πλήρους διαχειριστικής περιόδου προκειμένου να εφαρμόσει τις διατάξεις αυτές (βλ. προπαρατεθείσα στη σκέψη 71 απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2005, Britannia Alloys & Chemicals κατά Επιτροπής, σκέψη 39). Το ίδιο ισχύει αν συγκεκριμένη επιχείρηση δεν άσκησε οικονομική δραστηριότητα κατά τη διάρκεια της προηγούμενης διαχειριστικής περιόδου και ως εκ τούτου η Επιτροπή δεν διαθέτει κύκλο εργασιών αντιπροσωπευτικό οικονομικής δραστηριότητας την οποία άσκησε η εν λόγω επιχείρηση κατά την ως άνω διαχειριστική περίοδο. Πράγματι, ο κύκλος εργασιών για την εν λόγω περίοδο δεν παρέχει καμία ένδειξη ως προς το μέγεθος της επιχειρήσεως, σε αντίθεση προς όσα επιτάσσει η νομολογία, οπότε δεν μπορεί να αποτελέσει βάση για τον καθορισμό του ανώτατου ορίου που προβλέπει το άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και το άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 1/2003 (βλ. προπαρατεθείσα στη σκέψη 71 απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2005, Britannia Alloys & Chemicals κατά Επιτροπής, σκέψη 42).

97 Προέχει επίσης η υπόμνηση ότι, όπως προκύπτει από την προπαρατεθείσα στη σκέψη 71 απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2005, Britannia Alloys & Chemicals κατά Επιτροπής (σκέψη 49), η οποία εφαρμόζεται κατ’ αναλογία και στην προκειμένη περίπτωση, ακόμη και κατά την κανονική άσκηση οικονομικών δραστηριοτήτων, ο κύκλος εργασιών μιας επιχειρήσεως μπορεί να μειωθεί σημαντικά, και μάλιστα ουσιωδώς, σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, για διαφόρους λόγους, όπως είναι η δυσμενής οικονομική συγκυρία, η κρίση στον οικείο τομέα, καταστροφή ή απεργία. Πάντως, αφ’ ης στιγμής μια επιχείρηση έχει όντως πραγματοποιήσει κύκλο εργασιών κατά τη διάρκεια μιας πλήρους χρήσεως κατά την οποία ασκήθηκαν οικονομικές δραστηριότητες, έστω και μειωμένες, η Επιτροπή οφείλει να λάβει υπόψη της τον εν λόγω κύκλο εργασιών προκειμένου να καθορίσει το προβλεπόμενο στο άρθρο 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και στο άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 1/2003 ανώτατο όριο. Επομένως, τουλάχιστον στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ουδεμία υφίσταται ένδειξη ότι μια επιχείρηση έπαυσε τις εμπορικές δραστηριότητές της ή εξέτρεψε δολίως τον κύκλο εργασιών της προκειμένου να αποφύγει την επιβολή βαρέος προστίμου, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η Επιτροπή οφείλει να καθορίζει το ανώτατο όριο του προστίμου με γνώμονα τον πλέον πρόσφατο κύκλο εργασιών ο οποίος αντικατοπτρίζει ένα πλήρες έτος οικονομικής δραστηριότητας (προπαρατεθείσα στη σκέψη 71 απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2005, Britannia Alloys & Chemicals κατά Επιτροπής, σκέψη 49).

98 Κατά τη Zwicky, η Επιτροπή ουδαμώς κατέδειξε ότι η ίδια εξέτρεψε δολίως τον κύκλο εργασιών της, οπότε εφήρμοσε εσφαλμένα την εξαίρεση από την αρχή περί συνυπολογισμού του κύκλου εργασιών της τελευταίας διαχειριστικής περιόδου. Πάντως, όπως διευκρίνισε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση η ίδια η Zwicky, η Επιτροπή ουδόλως της προσάπτει ότι ενήργησε καταχρηστικώς προκειμένου να αποφύγει την επιβολή βαρέος προστίμου, αλλά περιορίζεται στη διαπίστωση ότι, στην πράξη, έπαυσε τη δραστηριότητά της και υφίσταται έτσι ως «κενό όστρακο».

99 Με τα έγγραφά της, η Zwicky ανέφερε ότι περιοριζόταν στη διαχείριση ακινήτων από το 2001 και υπογράμμισε ότι δεν πραγματοποίησε πλέον έκτοτε κύκλο εργασιών. Επομένως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι δεν πραγματοποίησε ούτε κύκλο εργασιών κατά τη διάρκεια της προηγηθείσας της προσβαλλόμενης αποφάσεως πλήρους διαχειριστικής περιόδου, ήτοι της περιόδου από 1ης Ιουλίου 2004 έως 30 Ιουνίου 2005. Ερωτηθείσα, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση επί της ακριβούς φύσεως των δραστηριοτήτων της, η Zwicky επανέλαβε τους ισχυρισμούς της σχετικά με την άσκηση δραστηριότητας διαχειρίσεως ακινήτων των οποίων εξακολουθούσε να παραμένει κύριος. Διευκρίνισε ότι ο αποτελούμενος από ακίνητα στόλος της αποτελούνταν από κτίρια τα οποία καταλάμβανε παλαιότερα η ίδια λόγω της δραστηριότητάς της σχετικά με το βιομηχανικό νήμα και έκτοτε παρέμεναν κενά από την εκχώρηση της εν λόγω δραστηριότητας στην Gütermann, καθώς και από κατοικίες μισθωμένες σε πρώην μισθωτούς. Ισχυρίστηκε ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για λόγους εκμισθώσεως και υπό την έννοια αυτή πραγματοποιούνται επενδύσεις. Αναφέρθηκε επίσης σε σχέδιο αναπτύξεως το οποίο κατάρτισε από κοινού με τις τοπικές αρχές. Τέλος, παρεδέχθη ότι, μετά την εκχώρηση των δραστηριοτήτων της στην αγορά του βιομηχανικού νήματος, δεν απασχολούσε πλέον κανένα μισθωτό.

100 Καίτοι δεν αμφισβητείται ότι η Zwicky εξακολούθησε να υφίσταται κατά νόμον μετά την εκχώρηση των δραστηριοτήτων της στην Gütermann, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι σοβαρές ενδείξεις, όπως μηδενικός κύκλος εργασιών επί σειρά ετών, απουσία μισθωτών ή ακόμη απουσία συγκεκριμένων αποδεικτικών στοιχείων περί εκμεταλλεύσεως των ακινήτων της ή επενδυτικών σχεδίων προς εκμετάλλευσή τους, επιτρέπουν να εκληφθεί κατά τεκμήριο ότι η Zwicky δεν συνέχισε να ασκεί κανονική οικονομική δραστηριότητα κατά την έννοια της προπαρατεθείσας νομολογίας, ιδίως μεταξύ 1ης Ιουλίου 2004 και 30ής Ιουνίου 2005.

101 Οι απαντήσεις που παρέσχε η Zwicky με τα έγγραφά της και κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση παραμένουν αόριστες και δεν παρέσχον, επομένως, στο Πρωτοδικείο τη δυνατότητα να διαπιστώσει την ύπαρξη «κανονικής οικονομικής δραστηριότητας». Επιπλέον, η Zwicky επιβεβαίωσε το περιεχόμενο του αποσπάσματος ενός εγγράφου συνοψίζοντος την οικονομική κατάστασή της, την οποία ανέγνωσε η Επιτροπή κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, από το οποίο προκύπτει μηδενικός κύκλος εργασιών, μηδενικά κέρδη και απουσία μισθωτών, ενώ δεν αμφισβητεί ότι τούτο συνέβη ιδίως και κατά την περίοδο που ακολούθησε την εκχώρηση των δραστηριοτήτων της σχετικά με το βιομηχανικό νήμα στην Gütermann μέχρι τις 30 Ιουνίου 2005.

102 Συναφώς, και σε αντίθεση προς τους ισχυρισμούς της Zwicky κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, το γεγονός απλώς και μόνον ότι ένα μέλος του διοικητικού συμβουλίου και ένας διαχειριστής ασχολούνται με το αναπτυξιακό σχέδιο της εταιρίας, χωρίς να έχει άλλωστε καταδειχθεί το αν αυτοί αληθεύουν, δεν αρκεί για να αποτελέσει αποδεικτικό στοιχείο καθοριστικό της υπάρξεως κανονικής οικονομικής δραστηριότητας της εν λόγω εταιρίας, όπως εννοεί τούτο το Πρωτοδικείο με την προπαρατεθείσα στη σκέψη 71 απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 2005 στην υπόθεση Britannia Alloys & Chemicals κατά Επιτροπής.

103 Εξ αυτού έπεται ότι η Επιτροπή όφειλε να λάβει υπόψη συνολικό κύκλο εργασιών της Zwicky πριν από την περατωθείσα στις 30 Ιουνίου 2005 διαχειριστική περίοδο.

104 Όσον αφορά τις συνέπειες της πεπλανημένης εκ μέρους της Επιτροπής εκτιμήσεως, η οποία συνίσταται στην αναφορά στον συνολικό κύκλο εργασιών της Gütermann, πρέπει να προσδιοριστεί αν δικαιολογεί υπέρ της Zwicky τη μείωση του ύψους, αν όχι την ακύρωση, του προστίμου, εκ μέρους του κοινοτικού δικαστή.

105 Συναφώς, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, επί προσφυγών στρεφομένων κατά των αποφάσεων της Επιτροπής με τις οποίες επιβάλλονται πρόστιμα σε επιχειρήσεις λόγω παραβάσεως των περί ανταγωνισμού κανόνων, το Γενικό Δικαστήριο είναι διττώς αρμόδιο. Αφενός, είναι επιφορτισμένο με τον έλεγχο της νομιμότητας των προστίμων βάσει του άρθρου 230 ΕΚ (απόφαση του Δικαστηρίου της 16ης Νοεμβρίου 2000, C‑297/98 P, SCA Holding κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. I‑10101, σκέψεις 53 και 54).

106 Αφετέρου, το Γενικό Δικαστήριο είναι αρμόδιο να εκτιμά, στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς του να αποφαίνεται κατά πλήρη δικαιοδοσία, την οποία του αναγνωρίζουν το άρθρο 229 ΕΚ, το άρθρο 17 του κανονισμού 17 και το άρθρο 31 του κανονισμού 1/2003, τον πρόσφορο χαρακτήρα του ύψους των προστίμων. Η τελευταία αυτή εκτίμηση ενδέχεται να δικαιολογεί την προσκόμιση και συνεκτίμηση πρόσθετων πληροφοριακών στοιχείων των οποίων η αυτούσια μνεία στην απόφαση δεν απαιτείται δυνάμει της προβλεπόμενης στο άρθρο 253 ΕΚ υποχρεώσεως αιτιολογήσεως (προπαρατεθείσα στη σκέψη 105 απόφαση SCA Holding κατά Επιτροπής, σκέψη 55).

107 Εν προκειμένω, ασκώντας την εξουσία του να δικάζει κατά πλήρη δικαιοδοσία, το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι επιβάλλεται η αναφορά στον κύκλο εργασιών της Zwicky και όχι σε εκείνον της Gütermann.

108 Για τους προπαρατεθέντες λόγους και υπό το φως της νομολογίας Britannia Alloys & Chemicals κατά Επιτροπής (ανωτέρω, σκέψεις 71 και 80), ο τελευταίος κύκλος εργασιών της Zwicky, προϊόν των πραγματικών οικονομικών δραστηριοτήτων της στις οποίες η Επιτροπή θα όφειλε να αναφερθεί, είναι ο απορρέων από τη διαχειριστική περίοδο από 1ης Ιουλίου 1999 έως 30 Ιουνίου 2000. Όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 76 της προσβαλλόμενης αποφάσεως, ο συγκεκριμένος κύκλος εργασιών ανερχόταν σε 4,5 εκατομμύρια ευρώ. Το ύψος του επιβληθέντος στη Zwicky από την Επιτροπή προστίμου ανέρχεται σε 205 000 ευρώ και ως εκ τούτου ουδόλως υπερβαίνει το 10 % του συγκεκριμένου κύκλου εργασιών.

109 Επιπλέον, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η Zwicky ισχυρίστηκε ότι η εναλλακτική λύση, συνιστάμενη στην αναφορά στον κύκλο εργασιών της κατά την περατωθείσα στις 30 Ιουνίου 2000 διαχειριστική περίοδο, θα ήταν ανεπίτρεπτη λόγω του ότι θα ισοδυναμούσε με τον δις υπολογισμό του κύκλου εργασιών της. Πράγματι, δεδομένου ότι η Gütermann ανέλαβε τις δραστηριότητες της Zwicky σχετικά με το βιομηχανικό νήμα, ο κύκλος εργασιών που προέκυψε από τις ανωτέρω δραστηριότητες είχε ήδη ληφθεί υπόψη εκ μέρους της Επιτροπής μέσω του συνόλου του κύκλου εργασιών της Gütermann. Η Επιτροπή υποστήριξε ότι το επιχείρημα αυτό ήταν καινοφανές και ως εκ τούτου έπρεπε να απορριφθεί.

110 Επιβάλλεται η απόρριψη του ανωτέρω επιχειρήματος της Zwicky καθόσον στερείται βάσεως.

111 Πράγματι, το επιχείρημα της Zwicky έγκειται στην υποστήριξη της απόψεως ότι εναλλακτική λύση ισοδυναμεί με την επιβολή στη Zwicky του κύκλου εργασιών που είχε ήδη επιβληθεί στην Gütermann. Το Γενικό Δικαστήριο εκτιμά ότι το μόνο ερώτημα που τίθεται εν προκειμένω είναι ποιος είναι ο πρόσφορος κύκλος εργασιών που πρέπει να επιλεγεί για τον υπολογισμό του ανώτατου ορίου ύψους 10 % του επιβληθέντος στη Zwicky προστίμου. Όπως κατεδείχθη ανωτέρω, ο μόνος κύκλος εργασιών δυνάμενος να ληφθεί προς τον σκοπό αυτό είναι εκείνος των 4,5 εκατομμυρίων ευρώ ο οποίος αφορά τη διαχειριστική περίοδο της Zwicky από 1ης Ιουλίου 1999 έως 30 Ιουνίου 2000.

112 Ακόμη και αν υποτεθεί ότι επιβάλλεται να γίνει δεκτό ότι η ανωτέρω λύση ισοδυναμεί με την δις επιβολή του κύκλου εργασιών της Zwicky κατά τη συγκεκριμένη φάση του υπολογισμού του προστίμου των Gütermann και Zwicky, πρέπει να θεωρηθεί ότι η παρανομία διεπράχθη εις βάρος της Gütermann. Έτσι, η επιχειρηματολογία της Zwicky ισοδυναμεί στην πραγματικότητα με πρόσκληση προς το Γενικό Δικαστήριο να επαληθεύσει τη νομιμότητα του ύψους του καθορισθέντος για την Gütermann προστίμου. Η Zwicky δεν μπορεί να επικαλεστεί έννομο συμφέρον συναφώς. Πράγματι, εφόσον ο αποδέκτης μιας αποφάσεως κρίνει σκόπιμο να ασκήσει προσφυγή ακυρώσεως, ο κοινοτικός δικαστής επιλαμβάνεται αποκλειστικά των στοιχείων που αφορούν τον προσφεύγοντα. Αντιθέτως, εκείνα τα στοιχεία που αφορούν άλλους αποδέκτες και δεν έχουν προσβληθεί δεν αποτελούν αντικείμενο της προς επίλυση εκ μέρους του κοινοτικού δικαστή διαφοράς (απόφαση του Δικαστηρίου της 14ης Σεπτεμβρίου 1999, C-310/97, Επιτροπή κατά AssiDomän Kraft Products κ.λπ., Συλλογή 1999, σ. I-5363, σκέψη 53).

113 Υπό το φως των προηγηθεισών σκέψεων είναι απορριπτέος ο λόγος ακυρώσεως τον οποίο επικαλέστηκε η Zwicky και ο οποίος αντλείται από παράβαση του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και του άρθρου 23, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, του κανονισμού 1/2003.

Επί του λόγου ακυρώσεως τον οποίο επικαλούνται οι Gütermann και Zwicky και ο οποίος αφορά την πεπλανημένη εκτίμηση της σοβαρότητας της παραβάσεως σε σχέση με τις συνέπειές της

Επιχειρήματα των διαδίκων

114 Πρώτον, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων που επιβάλλονται κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού 17 και του άρθρου 65, παράγραφος 5 [ΑΧ] (ΕΕ 1998, C 9, σ. 3, στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές), καθώς και πάγια πρακτική σε θέματα λήψεως αποφάσεων, η εκτίμηση της σοβαρότητας της παραβάσεως εξαρτάται ρητώς από τον πραγματικό αντίκτυπό της επί της αγοράς. Η αρχή της αναλογικότητας υποχρεώνει την Επιτροπή να λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο αυτόν κατά την εκτίμηση της σοβαρότητας της παραβάσεως. Οι προσφεύγουσες διευκρινίζουν ότι με τη συγκεκριμένη αιτίασή τους δεν επιδιώκουν να αμφισβητήσουν την παράβαση αφεαυτής, αλλά στοχεύουν στο να αμφισβητήσουν την υπαγωγή της στην κατηγορία των πολύ σοβαρών παραβάσεων.

115 Δεύτερον, οι προσφεύγουσες αναφέρονται στο ζήτημα του πραγματικού αντικτύπου της παραβάσεως επί της αγοράς και συνάγουν το συμπέρασμα ότι δεν συντρέχει παρόμοια περίπτωση. Κατόπιν αυτού, θεωρούν ότι η Επιτροπή αδυνατούσε να τον επικαλεστεί προκειμένου να χαρακτηρίσει την παράβαση ως πολύ σοβαρή. Καίτοι δέχονται ότι οι αυξήσεις των τιμών που παρατίθενται στους καταλόγους οι οποίοι συμφωνήθηκαν κατά τη διάρκεια των συσκέψεων υλοποιήθηκαν εν πολλοίς από τις διάφορες επιχειρήσεις, πάντως, εκτιμούν ότι οι συγκεκριμένες αυξήσεις τιμών δεν κατέληξαν σε αύξηση πραγματικών καθαρών τιμών. Οι παράμετροι στις οποίες αναφέρεται η Επιτροπή στο σημείο 4.1.4 της προσβαλλόμενης αποφάσεως δεν προσφέρονται για τη συναγωγή παρόμοιου συμπεράσματος ως προς τον αντίκτυπο. Το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις συναντώντο επί έντεκα έτη δεν αρκεί αφεαυτού προκειμένου να συναχθεί ότι οι αυξήσεις των τιμών είχαν επίδραση επί των καθαρών τιμών. Οι προσφεύγουσες θεωρούν συγκεκριμένα ότι προσκόμισαν την απόδειξη ότι οι συσκέψεις είχαν κυρίως ως σκοπό τη νόμιμη ανταλλαγή πληροφοριακών στοιχείων. Η ίδια η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι δεν διαθέτει αποδεικτικά στοιχεία προκειμένου να αποδείξει την ύπαρξη πραγματικού αντικτύπου.

116 Λόγω των ιδιομορφιών του καθορισμού των τιμών στον τομέα του βιομηχανικού νήματος –στους πελάτες σχεδόν ποτέ δεν εκδίδονται τιμολόγια με τις αναφερόμενες στους τιμοκαταλόγους τιμές–, οι προσφεύγουσες θεωρούν ότι η εφαρμογή της συμφωνίας ουδόλως επιτρέπει εν προκειμένω να συναχθεί το συμπέρασμα της επελεύσεως πραγματικού αντικτύπου επί της αγοράς. Αντιθέτως, οι μέσες πραγματικές τιμές της αγοράς δεν αυξήθηκαν, μάλιστα δε μειώθηκαν.

117 Τρίτον, οι προσφεύγουσες επικαλούνται το γεγονός ότι η παράβαση δεν είχε συγκεκριμένο αντίκτυπο επί των μέσων πραγματικών τιμών τους, ισχυρίζονται ότι η παράβαση δεν θα έπρεπε να έχει χαρακτηριστεί ως πολύ σοβαρή σε ατομικό επίπεδο και υπογραμμίζουν έτσι ότι η Επιτροπή θα όφειλε να τους παράσχει το πλεονέκτημα της συγκεκριμένης περιστάσεως.

118 Ενόψει της σημαντικής διαφοράς μεγέθους μεταξύ ενδιαφερομένων επιχειρήσεων και του χαμηλού κύκλου εργασιών που αυτές πραγματοποίησαν στη συγκεκριμένη αγορά, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή θα όφειλε να επιλέξει, ως απαλλακτική περίσταση σύμφωνα με το σημείο 1A των κατευθυντήριων γραμμών, το γεγονός ότι η παράβαση δεν είχε πραγματικό αντίκτυπο επί των καθαρών τιμών τους.

119 Προσάπτουν στην Επιτροπή ότι περιορίστηκε να συγκρίνει το σχετικό μέγεθος των επιχειρήσεων επί της αγοράς στηριζόμενη στον κύκλο εργασιών τους και ότι, ενεργώντας έτσι, έλαβε μόνον υπόψη την αφηρημένη οικονομική ικανότητα των διαφόρων επιχειρήσεων να επηρεάζουν τον ανταγωνισμό και όχι τον πραγματικό αντίκτυπο της συμπεριφοράς των διαφόρων επιχειρήσεων επί των πραγματικών τιμών.

120 Τέταρτον, η Επιτροπή επέλεξε πεπλανημένα εις βάρος της Zwicky συμμετοχή σε παραβάσεις επί της αγοράς του βιομηχανικού νήματος εντός των σκανδιναβικών χωρών, ενώ αυτή ουδέποτε είχε ασκήσει δραστηριότητες στην αγορά του βιομηχανικού νήματος εντός των εν λόγω χωρών.

121 Η Επιτροπή ζητεί την απόρριψη του συγκεκριμένου λόγου ακυρώσεως.

Εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου

122 Προκαταρκτικώς, υπενθυμίζεται ότι, όσον αφορά την εκτίμηση της σοβαρότητας της παραβάσεως αφεαυτής, οι κατευθυντήριες γραμμές αναφέρουν, στο σημείο 1 A, πρώτο και δεύτερο εδάφιο, τα ακόλουθα:

«Για να αξιολογηθεί η σοβαρότητα της παραβάσεως πρέπει να ληφθεί υπόψη ο χαρακτήρας της ίδιας της παραβάσεως, ο πραγματικός της αντίκτυπος επί της αγοράς, εφόσον αυτός είναι δυνατόν να εκτιμηθεί, καθώς και η έκταση της γεωγραφικής αγοράς αναφοράς.

Με τον τρόπο αυτό, οι παραβάσεις ταξινομούνται σε τρεις κατηγορίες και καθιερώνεται η διάκριση μεταξύ ελαφρών, σοβαρών και πολύ σοβαρών παραβάσεων.»

123 Με την προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή υπογράμμισε τα τρία ακόλουθα στοιχεία:

– η επίδικη παράβαση έγκειται κατ’ ουσίαν στην ανταλλαγή ευαίσθητων πληροφοριών επί των τιμοκαταλόγων και/ή επί των τιμών ανά πελάτη, στη συμφωνία επί των αυξήσεων των τι