Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Gulmann της 14ης Ιουλίου 1993. - ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. - ΠΑΡΑΒΑΣΗ - ΟΔΗΓΙΑ 83/189/ΕΟΚ. - ΥΠΟΘΕΣΗ C-139/92.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1993 σελίδα I-04707



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

++++

1. Η Επιτροπή έχει ασκήσει κατά της Ιταλίας, βάσει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί να αναγνωρισθεί ότι η Ιταλία, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 8 και 9 της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 28ης Μαρτίου 1983, για την καθιέρωση μιας διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και προδιαγραφών (1).

2. Σύμφωνα με το άρθρο 8 της οδηγίας αυτής, τα κράτη μέλη οφείλουν να ανακοινώνουν αμέσως στην Επιτροπή κάθε σχέδιο τεχνικού κανόνα (δηλαδή τις τεχνικές προδιαγραφές των οποίων η τήρηση είναι, de jure ή de facto, υποχρεωτική προκειμένου να μπορεί ένα προϊόν να διατίθεται ή να χρησιμοποιείται εντός κράτους μέλους * βλ. το άρθρο 1, σημείο 5). Στη συνέχεια, η Επιτροπή γνωστοποιεί το σχέδιο στα λοιπά κράτη μέλη και μπορούν, αυτή όπως αυτά να απευθύνουν παρατηρήσεις προς το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος το οποίο θα πρέπει να τις λάβει υπόψη κατά την τελική διατύπωση του τεχνικού κανόνα. Σύμφωνα με το άρθρο 9, τα κράτη μέλη οφείλουν, με εξαίρεση, βέβαια, λόγους επείγουσας ανάγκης, να αναβάλουν τη θέσπιση ενός σχεδίου τεχνικού κανόνα για τρεις τουλάχιστον μήνες προκειμένου να παράσχουν στην Επιτροπή και στα λοιπά κράτη μέλη τη δυνατότητα να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους. Σύμφωνα με το άρθρο 10, τα άρθρα 8 και 9 δεν εφαρμόζονται όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τεχνικούς κανόνες προκειμένου να εκπληρώσουν υποχρεώσεις που απορρέουν από κοινοτικές οδηγίες ή ορισμένους διεθνείς κανόνες.

Κατ' αυτόν τον τρόπο, η οδηγία σκοπεί να αποτρέψει την παρεμβολή νέων εθνικών εμποδίων στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές και, αναφερόμενη στον στόχο αυτό, η Επιτροπή, σε ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε την 1η Οκτωβρτίου 1986 στην Επίσημη Εφημερίδα των Κοινοτήτων (2), επέστησε την προσοχή των κρατών μελών και των λοιπών ενδιαφερομένων επί του γεγονότος ότι "τα εθνικά τεχνικά πρότυπα και προδιαγραφές που θεσπίζονται κατά παράβαση της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ είναι ανεκτέλεστα έναντι τρίτων και η Επιτροπή αναμένει ότι τα εθνικά δικαστήρια θα αρνούνται την εφαρμογή τους".

3. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η Ιταλία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 8 και 9 της οδηγίας δεδομένου ότι παρέλειψε να ανακοινώσει στην Επιτροπή το σχέδιο της υπουργικής αποφάσεως 514, της 5ης Νοεμβρίου 1987, για τη θέσπιση κανόνων σχετικών με τον καθορισμό και τον έλεγχο της μεγίστης ισχύος λειτουργίας, καθώς και με την κατασκευή και την εγκατάσταση κινητήρων σκαφών αναψυχής.

4. Η Ιταλική Κυβέρνηση δεν αμφισβηττεί το ότι η υπουργική απόφαση εμπίπτει στην υποχρέωση ανακοινώσεως του άρθρου 8 της οδηγίας * και τούτο έστω και αν ένα μέρος της θεσπίστηκε για την εφαρμογή μιας οδηγίας του Συμβουλίου (3) * ούτε το ότι δεν ανακοινώθηκε στην Επιτροπή, ως σχέδιο πριν από την έκδοσή της (4).

Ωστόσο, η Ιταλική Κυβέρνηση επισημαίνει ότι τόσο κατά τη διάρκεια της προγενεστέρας της προσφυγής διοικητικής διαδικασίας όσο και με το δικόγραφο της προσφυγής, η Επιτροπή ισχυρίστηκε ότι, σε μια περίπτωση όπως η υπό κρίση, από την οδηγία προκύπτει ότι τα κράτη μέλη υποχρεούνται να αναστέλλουν την εφαρμογή των θεσπισμένων τεχνικών διατάξεων και να τις αποστέλλουν αμέσως στην Επιτροπή, οι δε "νέοι" κανόνες αρχίζουν να ισχύουν, σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας, μόνο μετά το πέρας της διαδικασίας ανακοινώσεως.

Η Ιταλική Κυβέρνηση δεν συμμερίζεται την γνώμη της Επιτροπής όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Ιταλία οφείλει να εξαλλείψει την παράβαση της οδηγίας. Υπογραμμίζει ότι με την υπουργική απόφαση 514 αντικαταστάθηκαν οι τεχνικές διατάξεις όσον αφορά τους κινητήρες σκαφών αναψυχής που δημιούργησαν τεχνικά εμπόδια στο εμπόριο και ότι οι νέοι κανόνες έχουν ακριβώς ως αντικείμενο την άρση αυτών των εμποδίων, πράγμα που σημαίνει ότι θα ήταν αντίθετη τόσο προς τον σκοπό της οδηγίας περί της διαδικασίας πληροφόρησης όσο και με τους κανόνες της Συνθήκης περί ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων να συνεπάγεται η μη ανακοίνωση του σχεδίου της αποφάσεως 514 μια τέτοια αναστολή. Αυτός είναι ακριβώς και ο λόγος για τον οποίο η Ιταλική Κυβέρνηση ζητεί να κηρυχθεί η προσφυγή απαράδεκτη ή, επικουρικώς, να απορριφθεί ως αβάσιμη.

5. Η Ιταλική Κυβέρνηση δηλαδή δεν αρνείται την αρχική παράβαση των υποχρεώσεων που υπέχει η Ιταλία από την οδηγία, αλλά, αντιθέτως, διαφωνεί με την απόφαση της Επιτροπής ότι η Ιταλία, μη αναστέλλοντας την εφαρμογή της υπουργικής αποφάσεως παρέβη την οδηγία.

6. Κατ' αυτόν τον τρόπο, η πραγματική διαφορά μεταξύ των διαδίκων της παρούσας δίκης αφορά στοιχείο διαφορετικό από αυτό που αποτελεί το αντικείμενο των αιτημάτων της Επιτροπής.

7. Υπάρχουν σοβαροί λόγοι που θα υπαγόρευαν στο Δικαστήριο να αποφανθεί στην υπό κρίση υπόθεση σχετικά με το ζήτημα που διχάζει, πράγματι, τους διαδίκους. Πρόκειται για ζήτημα αρχής, σημαντικό στην πράξη, επί του οποίου το Δικαστήριο δεν είχε μέχρι τώρα την ευκαιρία να αποφανθεί. Με τα υπομνήματά τους, οι διάδικοι επικέντρωσαν την προσοχή τους επί του ζητήματος αυτού και έκαστος προέβαλε ισχυρά επιχειρήματα προς στήριξη των αντιστοίχων του απόψεών του.

8. Επομένως, λυπούμαι που θα φανώ ίσως πολύ τυπολάτρης και θα προτείνω στο Δικαστήριο να λάβει θέση μόνο επί του ζητήματος που αποτελεί το αντικείμενο των αιτημάτων της Επιτροπής και ως προς το οποίο η Ιταλική Κυβέρνηση παραδέχθηκε παράβαση της οδηγίας.

9. Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, μια υπόθεση δεν μπορεί να εξετασθεί κατ' ουσίαν παρά μόνο στο πλαίσιο που καθορίζεται από τα αιτήματα του δικογράφου της προσφυγής (5). Ασχέτως του ότι ο κύριος σκοπός της αρχής αυτής είναι να διασφαλισθεί στον καθού η δυνατότητα να προετοιμάσει την άμυνά του και του ότι η ανάγκη αυτή δεν μπορεί να προβληθεί συγκεκριμένως στην υπό κρίση υπόθεση, πρόκειται, κατά τη γνώμη μου, για μια τόσο θεμελιώδη εγγύηση ασφάλειας δικαίου ώστε δεν πρέπει να ανοίξει ο δρόμος για εξαιρέσεις.

10. Δεν μπορώ να αντιληφθώ τι εμπόδισε την Επιτροπή να διευρύνει τα αιτήματά της ώστε να καλύψει και τη μη αναστολή της ισχύος της υπουργικής αποφάσεως. 'Ηταν σαφές, ήδη στο στάδιο της προηγουμένης διοικητικής διαδικασίας, ότι το θέμα της αναστολής αποτελούσε το όντως επίμαχο μεταξύ των διαδίκων ζήτημα. Ενόψει του γεγονότος ότι η Επιτροπή δεν έπραξε κάτι τέτοιο και, ως εκ τούτου, περιόρισε το αντικείμενο της υποθέσεως σε ένα σημείο επί του οποίου δεν υφίσταται στην πραγματικότητα αντιδικία, φρονώ ότι θα ήταν ίσως σκόπιμο να εφαρμοστεί το άρθρου 69, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας και έκαστος των διαδίκων να φέρει τα δικά του δικαστικά έξοδα.

Συμπέρασμα

11. Επομένως, για τους προεκτεθέντες λόγους, προτείνω στο Δικαστήριο να αναγνωρίσει

* ότι η Ιταλική Δημοκρατία μη ανακοινώνοντας στην Επιτροπή την υπουργική απόφαση 514 της 5ης Νοεμβρίου 1987, όταν αυτή βρισκόταν στο στάδιο του σχεδίου, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τα άρθρα 8 και 9 της οδηγίας 83/189/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 28ης Μαρτίου 1983, για την καθιέρωση μιας διαδικασίας πληροφόρησης στον τομέα των τεχνικών προτύπων και προδιαγραφών

και

* έκαστος των διαδίκων πρέπει να φέρει τα δικά του δικαστικά έξοδα.

(*) Γλώσσα του πρωτοτύπου: η δανική.

(1) * ΕΕ L 109, σ. 8. Η οδηγία αυτή τροποποιήθηκε από την οδηγία 88/182/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 22.3.1988 (ΕΕ L 81, σ. 75). Η τροποποιητική οδηγία έπρεπε να έχει μεταφερθεί πριν από την 1.1.1989 και δεν ασκεί εν προκειμένω επιρροή.

(2) * ΕΕ C 245, σ. 4.

(3) * Πρόκειται για την οδηγία 80/181/ΕΟΚ της 20.12.1979, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών των αναφερομένων στις μονάδες μετρήσεως και καταργήσεως της οδηγίας 71/354/ΕΟΚ (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/09, σ. 90).

(4) * Η Ιταλική Κυβέρνηση διευκρίνισε ότι απέστειλε την απόφαση 514 στην Επιτροπή τον Ιούλιο του 1991 (δηλαδή μετά την εκπνοή της προθεσμίας που είχε δοθεί στην Ιταλία με την αιτιολογημένη γνώμη της Επιτροπής για λήψη των αναγκαίων μέτρων).

Εξάλλου, από τη δικογραφία προκύπτει ότι, σύμφωνα με την οδηγία σχετικά με τη διαδικασία ανακοινώσεως, η Ιταλική Κυβέρνηση απέστειλε, τον Ιούνιο του 1992, σχέδιο νέας υπουργική αποφάσεως η οποία πρόκειται να αντικαταστήσει την απόφαση 514 την οποία την προσαρμόζει στην τωρινή κατάσταση.

(5) * Βλ., π.χ. τις αποφάσεις του Δικαστηρίου της 25.9.1979, 232/78, Επιτροπή κατά Γαλλίας (Συλλογή τόμος 1979 ΙΙ, σ. 323, σκέψη 3) και της 8.2.1983, 124/81, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου (Συλλογή 1983, σ. 203, σκέψη 6).