ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΕΚΤΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 30ΗΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 1993. - BESTUUR VAN DE SOCIALE VERZEKERINGSBANK ΚΑΤΑ A. DE WIT. - ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ: HOGE RAAD - ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ. - ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ - ΕΙΔΙΚΕΣ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΟΛΛΑΝΔΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΠΕΡΙ ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΓΗΡΑΤΟΣ - ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ. - ΥΠΟΘΕΣΗ C-282/91.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1993 σελίδα I-01221



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

Κοινωνική ασφάλιση διακινουμένων εργαζομένων * Ασφάλιση γήρατος και θανάτου * Ειδικός τρόπος εφαρμογής της ολλανδικής νομοθεσίας περί γενικευμένης ασφαλίσεως γήρατος * Υπολογισμός των περιόδων ασφαλίσεως * Εξομοίωση με περιόδους ασφαλίσεως περιόδων προγενέστερων της 1ης Ιανουαρίου 1957 κατά τις οποίες ο δικαιούχος συνδεόταν αρκετά στενά με τις Κάτω Χώρες * Εργασία στο εξωτερικό με την ιδιότητα υπαλλήλου νομικού προσώπου του ολλανδικού δημοσίου δικαίου

(Κανονισμός 1408/71 του Συμβουλίου, παράρτημα VI, τίτλος Ι, σημείο 2, στοιχείο α')

Περίληψη

'Οποιος εργάστηκε υπέρ νομικού προσώπου του ολλανδικού δημοσίου δικαίου και υπό την ιδιότητά του αυτή, μολονότι κατοικούσε εκτός των Κάτω Χωρών, υπαγόταν στην ολλανδική νομοθεσία περί κοινωνικής ασφαλίσεως συνδέεται με τις Κάτω Χώρες το ίδιο στενά με εκείνον που κατοίκησε στις Κάτω Χώρες και εργάστηκε εκεί ως μισθωτός για λογαριασμό εργοδότη εγκατεστημένου στη χώρα αυτή, μολονότι κατοικούσε στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, περίπτωση που ρητώς προβλέπεται στο σημείο 2, στοιχείο α', του παραρτήματος VI, τίτλος Ι, του κανονισμού 1408/71. Συνεπώς, ένας τέτοιος σύνδεσμος πρέπει επίσης να θεωρηθεί επαρκής προκειμένου να εξομοιωθούν οι προγενέστερες της 1ης Ιανουαρίου 1957 περίοδοι, κατά τις οποίες υφίστατο ο σύνδεσμος αυτός, με περιόδους ασφαλίσεως δυνάμει του ολλανδικού νόμου περί γενικευμένης ασφαλίσεως γήρατος.

Κατά συνέπεια, η διάταξη του σημείου 2, στοιχείο α', του παραρτήματος VI, τίτλος Ι, του εν λόγω κανονισμού έχει την έννοια ότι η προβλεπόμενη στο άρθρο 13, παράγραφος 1, του ολλανδικού νόμου περί γενικευμένης ασφαλίσεως γήρατος μείωση δεν εφαρμόζεται ως προς τις προγενέστερες της 1ης Ιανουαρίου 1957 περιόδους, κατά τη διάρκεια των οποίων ο δικαιούχος, ο οποίος δεν πληροί τις προϋποθέσεις για την εξομοίωση των περιόδων αυτών με περιόδους ασφαλίσεως, εργάστηκε, μεταξύ του δεκάτου πέμπτου και του εξηκοστού πέμπτου έτους της ηλικίας του, σε νομικό πρόσωπο του ολλανδικού δημοσίου δικαίου, υπαγόμενος, λόγω αυτής της ιδιότητάς του, στην ολλανδική νομοθεσία περί κοινωνικής ασφαλίσεως, έστω και αν κατοικούσε εκτός των Κάτω Χωρών.

Διάδικοι

Στην υπόθεση C-282/91,

που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Hoge Raad der Nederlanden προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ

Bestuur van de Sociale Verzekeringsbank

και

A. de Wit,

η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία του παραρτήματος VI, τίτλος Ι, σημείο 2, στοιχείο α', του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1971, περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς, στους μη μισθωτούς και στα μέλη των οικογενειών τους που διακινούνται εντός της Κοινότητας, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2332/89 του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 1989 (ΕΕ L 224, σ. 1), και όπως ίσχυε πριν, μετά την τελευταία τροποποίησή του με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2001/83 του Συμβουλίου, της 2ας Ιουνίου 1983 (ΕΕ L 230, σ. 6),

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),

συγκείμενο από τους Κ. Ν. Κακούρη, πρόεδρο τμήματος, G. F. Mancini, F. A. Schockweiler, M. Diez de Velasco και P. J. G. Kapteyn, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: F. G. Jacobs

γραμματέας: L. Hewlett, υπάλληλος διοικήσεως,

λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:

* η Bestuur van de Sociale Verzekeringsbank, εκπροσωπούμενη από τον δικηγόρο E. H. Pijnacker Hordijk, του Δικηγορικού Συλλόγου του 'Αμστερνταμ (Κάτω Χώρες),

* ο A. de Wit,

* η Κυβέρνηση του Βασιλείου των Κάτω Χωρών, εκπροσωπούμενη από τον B. R. Bot, Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Εξωτερικών Υποθέσεων,

* η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον B. J. Drijber, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας,

έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,

αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις της Bestuur van de Sociale Verzekeringsbank, της Κυβερνήσεως του Βασιλείου των Κάτω Χωρών, εκπροσωπούμενης από τον J. W. de Zwaan, αναπληρωτή νομικό σύμβουλο στο Υπουργείο Εξωτερικών Υποθέσεων, και της Επιτροπής, κατά τη συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου 1992,

αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 26ης Νοεμβρίου 1992,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με απόφαση της 30ής Οκτωβρίου 1991, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 6 Νοεμβρίου 1991, το Hoge Raad der Nederlanden υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία του παραρτήματος VI, τίτλος Ι, σημείο 2, στοιχείο α', του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1971, περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς, στους μη μισθωτούς και στα μέλη των οικογενειών τους που διακινούνται εντός της Κοινότητας, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2332/89 του Συμβουλίου, της 18ης Ιουλίου 1989 (ΕΕ L 224, σ. 1), και όπως ίσχυε πριν, μετά την τελευταία τροποποίησή του με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2001/83 του Συμβουλίου, της 2ας Ιουνίου 1983 (ΕΕ L 230, σ. 6).

2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του A. de Wit, Ολλανδού υπηκόου, και της διευθύνσεως της Sociale Verzekeringsbank (στο εξής: SVB), σχετικά με τον υπολογισμό της συντάξεως γήρατος που δικαιούται ο de Wit δυνάμει του ολλανδικού νόμου περί γενικού συστήματος ασφαλίσεως γήρατος (Algemene Ouderdomswet, στο εξής: AOW).

3 Ο AOW, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1957, προβλέπει ότι όποιος συμπληρώνει το 65ο έτος της ηλικίας του δικαιούται πλήρους συντάξεως εάν είχε ασφαλιστεί κατά τη διάρκεια περιόδου 50 ετών μεταξύ της ημερομηνίας συμπληρώσεως της ηλικίας των δεκαπέντε ετών και της ημερομηνίας συμπληρώσεως της ηλικίας των 65 ετών. Δυνάμει του AOW ασφαλίζονται, καταρχήν, οι μόνιμοι κάτοικοι καθώς και οι μη μόνιμοι κάτοικοι που υπόκεινται σε φόρο εισοδήματος λόγω μισθωτής δραστηριότητας που ασκούν στις Κάτω Χώρες. Δυνάμει του άρθρου 13, παράγραφος 1, του AOW, η πλήρης σύνταξη μειώνεται κατά 2 % για κάθε μη ασφαλισμένο έτος, καθώς και για κάθε έτος κατά τη διάρκεια του οποίου ο ενδιαφερόμενος παρέλειψε να καταβάλει την οφειλόμενη εισφορά.

4 Αρχικώς, το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο γ', του AOW όριζε ότι Ολλανδός υπήκοος που κατοικεί στην αλλοδαπή και λαμβάνει μισθό ή αμοιβή από το Δημόσιο λόγω δραστηριότητας που ασκεί εκτός των ορίων της επικρατείας είναι επίσης ασφαλισμένος δυνάμει του AOW. Η διάταξη αυτή, όμως, καταργήθηκε από 1ης Ιανουαρίου 1965 και αντικαταστάθηκε από το άρθρο 3, παράγραφος 4, του AOW, κατά το οποίο Ολλανδός υπήκοος ο οποίος υπηρετεί σε νομικό πρόσωπο του ολλανδικού δημοσίου δικαίου και κατοικεί εκτός του Βασιλείου, καθώς και η σύζυγος και τα τέκνα του για τα οποία λαμβάνει οικογενειακά επιδόματα, θεωρούνται ως κατοικούντες εντός του Βασιλείου.

5 Το άρθρο 3, παράγραφος 4, του AOW καταργήθηκε, επίσης, από 1ης Απριλίου 1985, έκτοτε δε Ολλανδός υπήκοος ο οποίος κατοικεί εκτός του Βασιλείου και είναι υπάλληλος νομικού προσώπου του ολλανδικού δημοσίου δικαίου θεωρείται, και πάλι, ως ασφαλισμένος.

6 Προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στα πρόσωπα που είχαν ήδη συμπληρώσει την ηλικία των δεκαπέντε ετών την 1η Ιανουαρίου 1957, ημερομηνία ενάρξεως της ισχύος του AOW, να λάβουν πλήρη σύνταξη κατά τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας τους, ο AOW προβλέπει μεταβατικό σύστημα κατά το οποίο, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, εξομοιώνονται με έτη ασφαλίσεως κατά τον AOW τα έτη μεταξύ της συμπληρώσεως του 15ου έτους της ηλικίας του ενδιαφερομένου και της 1ης Ιανουαρίου 1957. Οι προϋποθέσεις αυτές είναι να έχει κατοικήσει ο ενδιαφερόμενος στις Κάτω Χώρες, στις Ολλανδικές Αντίλλες ή στην Aruba κατά τη διάρκεια περιόδου έξι ετών μετά τη συμπλήρωση του 59ου έτους της ηλικίας του και να κατοικεί στις Κάτω Χώρες κατά τον χρόνο προβολής της αξιώσεώς του για σύνταξη.

7 Ο κανονισμός 1408/71, όπως τροποποιήθηκε με τον προαναφερθέντα κανονισμό 2332/89, περιλαμβάνει, στο παράρτημα VI, τίτλος Ι (Κάτω Χώρες), σημείο 2, το οποίο φέρει τον τίτλο "Εφαρμογή της ολλανδικής νομοθεσίας περί της γενικής ασφαλίσεως γήρατος (AOW)", (στο εξής: σημείο 2 του παραρτήματος VI), τις ακόλουθες διατάξεις:

"α) Η μείωση που αναφέρεται στο άρθρο 13, παράγραφος 1, του AOW δεν εφαρμόζεται στα ημερολογιακά έτη ή σε τμήματα ημερολογιακών ετών πριν από την 1η Ιανουαρίου 1957 κατά τη διάρκεια των οποίων ο δικαιούχος ο οποίος δεν πληροί τις προϋποθέσεις που του επιτρέπουν να επιτύχει εξομοίωση των ετών αυτών με τις περιόδους ασφαλίσεως κατοικούσε στις Κάτω Χώρες μεταξύ του 15ου και του 65ου έτους της ηλικίας του ή κατά τη διάρκεια των οποίων, ενώ κατοικούσε στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, άσκησε μισθωτή δραστηριότητα στις Κάτω Χώρες για λογαριασμό εργοδότη εγκατεστημένου στη χώρα αυτή.

(...)

ε) Τα στοιχεία α', β', γ' και δ' εφαρμόζονται μόνον εάν ο δικαιούχος κατοικούσε επί έξι έτη στο έδαφος ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών μετά την ηλικία των 59 ετών συμπληρωμένων και εφόσον κατοικεί στο έδαφος ενός από αυτά τα κράτη μέλη."

8 'Οπως ίσχυαν προηγουμένως, μετά την τροποποίησή τους με τον προαναφερθέντα κανονισμό 2001/83, οι διατάξεις αυτές ήταν κατ' ουσίαν όμοιες εκτός από το ότι στο σημείο α' υπήρχε η φράση "κατοικούσε στο έδαφος των Κάτω Χωρών" αντί της φράσεως "κατοικούσε στις Κάτω Χώρες".

9 Δυνάμει του άρθρου 3, παράγραφος 7, του προαναφερθέντος κανονισμού 2332/89, η τελευταία τροποποίηση του παραρτήματος VI του κανονισμού 1408/71 άρχισε να εφαρμόζεται από 1ης Απριλίου 1985.

10 'Οπως προκύπτει από τον φάκελο της υποθέσεως της κύριας δίκης, ο de Wit κατοικούσε στο έδαφος των Κάτω Χωρών μέχρι τις 20 Νοεμβρίου 1945. Κατά την ημερομηνία αυτή διορίστηκε υπάλληλος στο Υπουργείο Πολέμου, κατόπιν στο Υπουργείο Εξωτερικών Υποθέσεων, εν συνεχεία δε τοποθετήθηκε σε διάφορες θέσεις εκτός των Κάτω Χωρών. Στις 27 Οκτωβρίου 1947 διεγράφη επισήμως από το δημοτολόγιο του Δήμου Waddinxveen. Την 1η Αυγούστου 1978 ο de Wit παραιτήθηκε από τη θέση του και έκτοτε ζει στο έδαφος της Ιρλανδικής Δημοκρατίας.

11 'Οταν ο de Wit συμπλήρωσε την ηλικία των 65 ετών, στις 10 Ιουνίου 1985, η SVB του χορήγησε σύνταξη ίση προς το 68 % της πλήρους συντάξεως, με το αιτιολογικό ότι δεν ήταν ασφαλισμένος μεταξύ της 27ης Οκτωβρίου 1947, ημερομηνίας διαγραφής του από το δημοτολόγιο της γενέτειράς του, και της 1ης Ιανουαρίου 1957, ημερομηνίας ενάρξεως της ισχύος του AOW, όπως επίσης μεταξύ 1ης Αυγούστου 1978, ημερομηνίας αναχωρήσεώς του για την Ιρλανδία, και της 10ης Ιουνίου 1985, ημερομηνίας συμπληρώσεως του 65ου έτους της ηλικίας του, δηλαδή συνολικώς για περίοδο μεγαλύτερη των δεκαέξι ετών.

12 Ο de Wit είχε τη γνώμη ότι η SVB έπρεπε να θεωρήσει ως περίοδο ασφαλίσεως, για τον υπολογισμό της συντάξεως γήρατος που δικαιούται, όχι μόνο την περίοδο μεταξύ 10ης Ιουνίου 1935, ημερομηνίας συμπληρώσεως του 15ου έτους της ηλικίας του, και της 27ης Οκτωβρίου 1947, ημερομηνίας διαγραφής του από το δημοτολόγιο της γενέτειράς του, αλλά και την περίοδο μεταξύ 27ης Οκτωβρίου 1947 και 1ης Ιανουαρίου 1957. Υποστήριξε, ιδίως, ότι ο όρος "κατοικία", που χρησιμοποιείται στο σημείο 2, στοιχείο α', του παραρτήματος VI, του κανονισμού 1408/71, πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι περιλαμβάνει και την "πλασματική κατοικία", όπως προέβλεπε, μεταξύ 1ης Ιανουαρίου 1965 και 1ης Απριλίου 1985, το άρθρο 3, παράγραφος 4, του AOW.

13 Η διαφορά του με την SVB επί του σημείου αυτού τέθηκε τελικώς υπό την κρίση του Hoge Raad der Nederlanden, το οποίο, κρίνοντας ότι ανακύπτει ζήτημα ερμηνείας του σημείου 2, στοιχείο α', του παραρτήματος VI του κανονισμού 1408/71, υπέβαλε στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:

"'Εχει η φράση 'κατοικούσε στο έδαφος των Κάτω Χωρών' ή 'κατοικούσε στις Κάτω Χώρες' , που περιλαμβάνεται στο παράρτημα VI, τίτλος Ι, σημείο 2, στοιχείο α', του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1971 (όπως αυτός ίσχυε μέχρι 1ης Απριλίου 1985 ή όπως τροποποιήθηκε από 1ης Απριλίου 1985), την έννοια ότι αναφέρεται αποκλειστικώς στην πραγματική κατοικία στο έδαφος των Κάτω Χωρών ή στις Κάτω Χώρες Ολλανδού υπηκόου ο οποίος κατοικεί εκτός του Βασιλείου και εργάζεται σε νομικό πρόσωπο ολλανδικού δημοσίου δικαίου ή μήπως περιλαμβάνει και την πλασματική κατοικία του στο έδαφος των Κάτω Χωρών ή στις Κάτω Χώρες, υπό την έννοια κατά την οποία οι δύο αυτές εναλλακτικές περιπτώσεις ρυθμίζονται με το (πρώην) άρθρο 3, παράγραφος 4, του AOW;"

14 Στην έκθεση ακροατηρίου αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς της κύριας δίκης, η εξέλιξη της διαδικασίας και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.

15 Το ερώτημα του εθνικού δικαστηρίου αναφέρεται κυρίως στο αν η διάταξη του σημείου 2, στοιχείο α', του παραρτήματος VI του κανονισμού 1408/71 πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι η προβλεπόμενη στο άρθρο 13, παράγραφος 1, του AOW μείωση εφαρμόζεται στις προγενέστερες της 1ης Ιανουαρίου 1957 περιόδους κατά τη διάρκεια των οποίων ο δικαιούχος, ο οποίος δεν πληροί τις προϋποθέσεις εξομοιώσεως των περιόδων αυτών με περιόδους ασφαλίσεως, εργαζόταν, μεταξύ του 15ου και του 65ου έτους της ηλικίας του, σε νομικό πρόσωπο του ολλανδικού δημοσίου δικαίου, ενώ είχε την κατοικία του εκτός των Κάτω Χωρών.

16 Επιβάλλεται σχετικώς να τονιστεί ότι, όπως αποφάνθηκε το Δικαστήριο με τις αποφάσεις του της 25ης Φεβρουαρίου 1986, 284/84, Spruyt (Συλλογή 1986, σ. 685), και της 2ας Μαΐου 1990, C-293/88, Winter-Lutzins (Συλλογή 1990, σ. Ι-1623), οι διατάξεις του κανονισμού 1408/71, ειδικότερα δε οι διατάξεις του παραρτήματος VI αυτού, οι οποίες θεσπίστηκαν κατ' εφαρμογή του άρθρου 51 της Συνθήκης, πρέπει να ερμηνεύονται υπό το φως του σκοπού που υπηρετεί το εν λόγω άρθρο, ο οποίος συνίσταται στην εξασφάλιση μιας όσο το δυνατόν πληρέστερης ελευθερίας κυκλοφορίας των διακινουμένων εργαζομένων, αρχής που αποτελεί ένα από τα θεμέλια της Κοινότητας.

17 Συγκεκριμένα, το άρθρο 51 επιβάλλει στο Συμβούλιο την υποχρέωση να λάβει, στον τομέα της κοινωνικής ασφαλίσεως, τα μέτρα που απαιτούνται για την εγκαθίδρυση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων, προβλέποντας, ιδίως, την καταβολή των παροχών σε πρόσωπα που κατοικούν στο έδαφος των κρατών μελών. Ο σκοπός των άρθρων 48 έως 51 δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί εάν οι εργαζόμενοι, λόγω ασκήσεως του δικαιώματός τους για ελεύθερη κυκλοφορία, εστερούντο πλεονεκτημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως που τους παρέχει η νομοθεσία κράτους μέλους.

18 Πρέπει, επίσης, να τονιστεί ότι στις αποφάσεις αυτές το Δικαστήριο διαπίστωσε επίσης ότι ο κανόνας του άρθρου 10, παράγραφος 1, του κανονισμού 1408/71, που αποκλείει την εφαρμογή ρητρών κατοικίας, σκοπός του οποίου είναι να διασφαλίσει στον ενδιαφερόμενο το δικαίωμα προς παροχές κοινωνικής ασφαλίσεως, έστω και αν μετέφερε την κατοικία του σε άλλο κράτος μέλος, και να ενθαρρύνει την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων, προστατεύοντας τους ενδιαφερομένους από τις ζημίες που θα μπορούσε να συνεπάγεται η μεταφορά της κατοικίας τους από ένα κράτος μέλος σε άλλο, δεν μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς περιορισμό σε γενικευμένο σύστημα ασφαλίσεως γήρατος, όπως αυτό που προβλέπει ο AOW, δυνάμει του οποίου το στοιχείο και μόνο της κατοικίας στις Κάτω Χώρες αρκεί για την ασφάλιση.

19 Μολονότι, ενόψει αυτών των περιστάσεων, το Δικαστήριο δέχθηκε με τις ανωτέρω αποφάσεις του ότι η διάταξη του σημείου 2, στοιχείο α', του παραρτήματος VI του κανονισμού 1408/71, σε συνδυασμό με τη διάταξη που αντιστοιχεί σήμερα στο σημείο 2, στοιχείο ε', μπορεί, αναφορικά με όσους κατοίκησαν κατά την εξαετή περίοδο μετά τη συμπλήρωση του 59ου έτους της ηλικίας τους σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη (και εφόσον εξακολουθούν να κατοικούν σ' αυτά), να εξαρτήσει τον συνυπολογισμό περιόδων που συμπληρώθηκαν πριν τεθεί σε ισχύ ο AOW από την πρόσθετη προϋπόθεση να πρόκειται για περιόδους κατά τις οποίες ο δικαιούχος είχε την κατοικία του στις Κάτω Χώρες όπου εργάστηκε ως μισθωτός, αν και δεν απαιτείται να πληρούν την πρόσθετη αυτή προϋπόθεση όσοι κατοίκησαν κατά την εξαετή αυτή περίοδο στις Κάτω Χώρες (όπου εξακολουθούν να κατοικούν κατά τον χρόνο προβολής της αξιώσεώς τους για σύνταξη), ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι κατά το Δικαστήριο οι περίοδοι αυτές συνιστούν στοιχείο συνδέσεως με τις Κάτω Χώρες ικανό να τους δώσει το δικαίωμα να απαιτήσουν την εξομοίωση των περιόδων αυτών με περιόδους ασφαλίσεως βάσει του AOW (βλ. προαναφερθείσα απόφαση Winter-Lutzins, σκέψη 18).

20 Πρέπει, επίσης, να τονιστεί ότι σκοπός της διατάξεως αυτής του παραρτήματος VI του κανονισμού 1408/71 είναι η άρση των εμποδίων που θα μπορούσε να δημιουργήσει το μεταβατικό καθεστώς του AOW στην ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων τα οποία, αφού κατοίκησαν και εργάστηκαν στις Κάτω Χώρες, επιθυμούν να μεταβούν σε άλλο κράτος μέλος (βλ. προαναφερθείσα απόφαση Spruyt, σκέψη 22). Πρέπει, επομένως, να ερμηνευθεί υπό ευρεία έννοια, ώστε οι περιοριστικές συνέπειες που θα μπορούσε να έχει στην ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων αυτών να περιοριστούν κατά το δυνατόν και να μην υπερβούν το μέτρο κατά το οποίο είναι αναγκαίο να ληφθούν υπόψη οι ιδιομορφίες ενός γενικευμένου συστήματος ασφαλίσεως γήρατος, όπως αυτό που προβλέπει ο AOW, δυνάμει του οποίου, όπως επιβάλλεται και πάλι να τονιστεί, το στοιχείο και μόνο της κατοικίας στις Κάτω Χώρες αρκεί για την ασφάλιση.

21 Συνεπώς, όποιος εργάστηκε σε νομικό πρόσωπο του ολλανδικού δημοσίου δικαίου και υπό την ιδιότητά του αυτή, μολονότι κατοικούσε εκτός των Κάτω Χωρών, υπαγόταν στην ολλανδική νομοθεσία περί κοινωνικής ασφαλίσεως συνδέεται με τις Κάτω Χώρες το ίδιο στενά με εκείνον που κατοίκησε στις Κάτω Χώρες και εργάστηκε εκεί ως μισθωτός για λογαριασμό εργοδότη εγκατεστημένου στη χώρα αυτή, μολονότι κατοικούσε στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, περίπτωση που ρητώς προβλέπεται στο σημείο 2, στοιχείο α', του παραρτήματος VI του κανονισμού 1408/71. Συνεπώς, ένας τέτοιος σύνδεσμος πρέπει επίσης να θεωρηθεί επαρκής προκειμένου να εξομοιωθούν οι προγενέστερες της 1ης Ιανουαρίου 1957 περίοδοι, κατά τις οποίες υφίστατο ο σύνδεσμος αυτός, με περιόδους ασφαλίσεως δυνάμει του AOW.

22 Κατά συνέπεια, στο ερώτημα του εθνικού δικαστηρίου πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η διάταξη του σημείου 2, στοιχείο α', του παραρτήματος VI του κανονισμού 1408/71 έχει την έννοια ότι η προβλεπόμενη στο άρθρο 13, παράγραφος 1, του AOW μείωση δεν εφαρμόζεται ως προς τις προγενέστερες της 1ης Ιανουαρίου 1957 περιόδους, κατά τη διάρκεια των οποίων ο δικαιούχος, ο οποίος δεν πληροί τις προϋποθέσεις για την εξομοίωση των περιόδων αυτών με περιόδους ασφαλίσεως, εργάστηκε, μεταξύ του 15ου και του 65ου έτους της ηλικίας του, σε νομικό πρόσωπο του ολλανδικού δημοσίου δικαίου, υπαγόμενος, λόγω της ιδιότητάς του αυτής, στην ολλανδική νομοθεσία περί κοινωνικής ασφαλίσεως, έστω και αν κατοικούσε εκτός των Κάτω Χωρών.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

23 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Ολλανδική Κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα)

κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε με απόφαση της 30ής Οκτωβρίου 1991 το Hoge Raad der Nederlanden, αποφαίνεται:

Η διάταξη του σημείου 2, στοιχείο α', του παραρτήματος VI του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1971, έχει την έννοια ότι η προβλεπόμενη στο άρθρο 13, παράγραφος 1, του AOW μείωση δεν εφαρμόζεται ως προς τις προγενέστερες της 1ης Ιανουαρίου 1957 περιόδους, κατά τη διάρκεια των οποίων ο δικαιούχος, ο οποίος δεν πληροί τις προϋποθέσεις για την εξομοίωση των περιόδων αυτών με περιόδους ασφαλίσεως, εργάστηκε, μεταξύ του 15ου και του 65ου έτους της ηλικίας του, σε νομικό πρόσωπο του ολλανδικού δημοσίου δικαίου, υπαγόμενος, λόγω της ιδιότητάς του αυτής, στην ολλανδική νομοθεσία περί κοινωνικής ασφαλίσεως, έστω και αν κατοικούσε εκτός των Κάτω Χωρών.