Συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-67/00, T-68/00, T-71/00 και T-78/00

JFE Engineering Corp. κ.λπ.

κατά

Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων

«Συμπράξεις – Αγορά των χαλυβδοσωλήνων άνευ ραφής – ΕΖΕΣ – Αρμοδιότητα της Επιτροπής – Παράβαση – Πρόστιμα»

Απόφαση του Πρωτοδικείου (δεύτερο τμήμα) της 8ης Ιουλίου 2004

Περίληψη της αποφάσεως

1. Προσφυγή ακυρώσεως – Αρμοδιότητα του κοινοτικού δικαστή – Υποκατάσταση του αποδέκτη αποφάσεως κοινοτικού οργάνου από νέον αποδέκτη – Αποκλείεται αν εξακολουθεί να υφίσταται ο αποδέκτης που ορίζει η απόφαση

(Άρθρα 229 ΕΚ και 230, εδ. 4, ΕΚ)

2. Προσφυγή ακυρώσεως – Προσφυγή ασκηθείσα από το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που είναι αποδέκτης της προσβαλλομένης πράξεως – Μεταβίβαση της προσφυγής σε τρίτο πρόσωπο – Δεν επιτρέπεται

(Άρθρα 229 ΕΚ και 230, εδ. 4, ΕΚ)

3. Ανταγωνισμός – Κοινοτικοί κανόνες – Παραβάσεις – Καταλογισμός – Φυσικό ή νομικό πρόσωπο που εκμεταλλεύεται την επιχείρηση κατά τον χρόνο της παραβάσεως – Συνεκτίμηση της ευθύνης άλλου προσώπου το οποίο έχει αναλάβει την εκμετάλλευση της επιχειρήσεως – Επιτρέπεται – Έκταση

4. Κοινοτικό δίκαιο – Αρχές – Θεμελιώδη δικαιώματα – Τεκμήριο αθωότητας – Διαδικασία στον τομέα του ανταγωνισμού – Δυνατότητα εφαρμογής

5. Ανταγωνισμός – Διοικητική διαδικασία – Απόφαση της Επιτροπής περί διαπιστώσεως παραβάσεως – Τρόπος αποδείξεως – Επίκληση δέσμης ενδείξεων – Απαιτούμενος βαθμός αποδεικτικής ισχύος όσον αφορά τις επιμέρους ενδείξεις

(Άρθρο 81 § 1, ΕΚ)

6. Ανταγωνισμός – Διοικητική διαδικασία – Απόφαση της Επιτροπής περί διαπιστώσεως παραβάσεως συνιστάμενης στη σύναψη συμφωνίας βλάπτουσας τον ανταγωνισμό – Απόφαση στηριζόμενη σε έγγραφες αποδείξεις – Υποχρεώσεις, ως προς την απόδειξη, των επιχειρήσεων που αμφισβητούν το υποστατό της παραβάσεως

(Άρθρο 85 § 1, ΕΚ)

7. Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων – Επιπτώσεις στον ανταγωνισμό – Κριτήρια εκτιμήσεως – Επιζήμιο για τον ανταγωνισμό αποτέλεσμα – Επαρκής διαπίστωση

(Άρθρο 81 § 1, στοιχ. γ΄, ΕΚ)

8. Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων – Απόδειξη της παραβάσεως βαρύνουσα την Επιτροπή – Όρια

(Άρθρο 81 § 1, στοιχ. γ΄, ΕΚ)

9. Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων – Απόδειξη – Απάντηση επιχειρήσεως σε αίτηση της Επιτροπής για παροχή πληροφοριών – Δήλωση επιχειρήσεως αμφισβητούμενη από άλλες επιχειρήσεις – Κατάθεση ενώπιον εισαγγελέα – Αποδεικτική αξία – Εκτίμηση

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 11)

10. Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων – Απόδειξη της παραβάσεως – Προσκόμιση από την Επιτροπή εγγράφου χωρίς αποκάλυψη της πηγής του – Επιτρέπεται

11. Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Συμμετοχή σε συσκέψεις επιχειρήσεων έχουσες ως αντικείμενο την υιοθέτηση συμπεριφοράς αντίθετης προς τους κανόνες του ανταγωνισμού – Περίσταση επιτρέπουσα, ελλείψει αποστασιοποιήσεως από τις ληφθείσες αποφάσεις, να θεωρηθεί ότι η επιχείρηση μετέχει στην επακόλουθη σύμπραξη

(Άρθρο 81 § 1, ΕΚ)

12. Ανταγωνισμός – Διοικητική διαδικασία – Απόφαση της Επιτροπής περί διαπιστώσεως παραβάσεως – Αποδεικτικά στοιχεία που πρέπει να συγκεντρωθούν – Απαιτούμενος βαθμός συγκεκριμενοποιήσεως των τύπων προϊόντων που καλύπτει η παράβαση

(Άρθρο 81 § 1, ΕΚ)

13. Διαδικασία – Απόδειξη – Βάρος αποδείξεως – Μετάθεση του βάρους από τον προσφεύγοντα στον καθού σε μια ειδική περίπτωση – Αδυναμία της Επιτροπής να προσδιορίσει την ημερομηνία λήξεως της ισχύος συμφωνίας με τρίτο κράτος συναφθείσας με δική της μέριμνα

14. Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές που συνιστούν ενιαία παράβαση – Επιχειρήσεις στις οποίες μπορεί να προσαφθεί παράβαση συνιστάμενη στη συμμετοχή τους στην ενιαία σύμπραξη – Κριτήρια

(Άρθρο 81 § 1, ΕΚ)

15. Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Επηρεασμός του εμπορίου μεταξύ κρατών μελών – Κριτήρια

(Άρθρο 81 § 1, ΕΚ)

16. Πράξεις των οργάνων – Αιτιολόγηση – Υποχρέωση – Περιεχόμενο

(Άρθρο 253 ΕΚ)

17. Προσφυγή ακυρώσεως – Λόγοι ακυρώσεως – Προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας – Εκ φύσεως υποκειμενικώς εκτιμώμενη παρέκκλιση από τη νομιμότητα αποκλείουσα αυτεπάγγελτο δικαστικό έλεγχο

(Άρθρο 230 ΕΚ· Κανονισμός Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, άρθρο 48 § 2)

18. Ανταγωνισμός – Διοικητική διαδικασία – Απόφαση της Επιτροπής περί διαπιστώσεως παραβάσεως – Απόφαση μη ταυτιζόμενη με την ανακοίνωση των αιτιάσεων – Προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας – Προϋπόθεση – Αδυναμία της επιχειρήσεως να αμυνθεί έναντι αιτιάσεως που έγινε τελικώς δεκτή

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 19 § 1)

19. Ανταγωνισμός – Διοικητική διαδικασία – Ανακοίνωση των αιτιάσεων – Απαραίτητο περιεχόμενο

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 19 § 1)

20. Ανταγωνισμός – Διοικητική διαδικασία – Αντίστοιχες αρμοδιότητες της Επιτροπής και της Εποπτεύουσας Αρχής της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών – Αρχή της ενιαίας θυρίδας – Κίνηση διαδικασίας βάσει τόσο διατάξεων της Συνθήκης ΕΚ όσο και διατάξεων της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο – Επιτρέπεται – Προϋπόθεση – Αδυναμία, κατά το στάδιο αυτό, προσδιορισμού της αρμόδιας προς διαπίστωση και κύρωση της παραβάσεως αρχής

(Άρθρο 81 ΕΚ· Συμφωνία ΕΟΧ, άρθρα 56 και 109· κανονισμός 17)

21. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Καθορισμός – Μη επιβολή προστίμου ή μείωσή του ως αντιστάθμισμα της συνεργασίας της κατηγορουμένης επιχειρήσεως – Τήρηση της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 15 § 2)

22. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Καθορισμός – Κριτήρια – Συνεργασία της επιχειρήσεως κατά τη διοικητική διαδικασία – Έννοια – Απλή παροχή ζητηθεισών πληροφοριών χωρίς αναγνώριση του υποστατού της παραβάσεως – Δεν εμπίπτει

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 15 § 2)

23. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Καθορισμός – Κριτήρια – Σοβαρότητα της παραβάσεως

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 15 § 2)

24. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Καθορισμός – Περιθώριο εκτιμήσεως της Επιτροπής – Όρια – Τήρηση των κατευθυντηρίων γραμμών που έχει εκδώσει η Επιτροπή – Τήρηση των κανόνων και των γενικών αρχών του κοινοτικού δικαίου

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 15· ανακοίνωση 98/C 9/03 της Επιτροπής)

25. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Εξουσία εκτιμήσεως της Επιτροπής – Δικαστικός έλεγχος – Αρμοδιότητα πλήρους δικαιοδοσίας – Προϋπόθεση ασκήσεως – Περιεχόμενο

(Άρθρο 229 ΕΚ· κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 17)

1. Ο καθολικός διάδοχος ενός φυσικού ή νομικού προσώπου που έχει παύσει να υφίσταται υπεισέρχεται αναγκαστικά αυτοδικαίως στη θέση του προκατόχου του ως αποδέκτη πράξεως οργάνου και μπορεί, συνεπώς, να συνεχίσει μια προσφυγή ακυρώσεως ασκηθείσα από τον προκάτοχό του.

Αντιθέτως, ο κοινοτικός δικαστής δεν είναι αρμόδιος, ούτε στο πλαίσιο προσφυγής ακυρώσεως δυνάμει του άρθρου 230 ΕΚ ούτε στο πλαίσιο της ασκήσεως της εξουσίας πλήρους δικαιοδοσίας κατά το άρθρο 229 ΕΚ όσον αφορά τις κυρώσεις, να μεταρρυθμίζει την απόφαση κοινοτικού οργάνου υποκαθιστώντας στον αποδέκτη της αποφάσεως άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο, όταν ο εν λόγω αποδέκτης εξακολουθεί να υφίσταται. Η αρμοδιότητα αυτή ανήκει, a priori, αποκλειστικά στο όργανο που εξέδωσε την εν λόγω απόφαση. Έτσι, οσάκις το αρμόδιο κοινοτικό όργανο έχει εκδώσει απόφαση και, συνεπώς, προσδιορίσει την ταυτότητα του προσώπου στο οποίο πρέπει να απευθύνεται η απόφαση αυτή, δεν εναπόκειται στο Πρωτοδικείο να αντικαταστήσει το πρόσωπο αυτό με άλλο.

(βλ. σκέψεις 46-47)

2. Η προσφυγή που ασκεί ένα πρόσωπο υπό την ιδιότητα του αποδέκτη μιας πράξεως για να εξασφαλίσει τα δικαιώματά του στο πλαίσιο ακυρωτικού αιτήματος κατά το άρθρο 230 ΕΚ ή αιτήματος μεταρρυθμίσεως κατά το άρθρο 229 ΕΚ δεν μπορεί να μεταβιβαστεί σε τρίτο πρόσωπο το οποίο δεν είναι ο αποδέκτης της αποφάσεως. Πράγματι, αν γινόταν δεκτή η δυνατότητα τέτοιας μεταβιβάσεως, θα υπήρχε ασυμφωνία μεταξύ της ιδιότητας δυνάμει της οποίας ασκήθηκε η προσφυγή και της ιδιότητας δυνάμει της οποίας υποτίθεται ότι συνεχίζεται η δίκη. Επιπλέον, μια τέτοια μεταβίβαση θα δημιουργούσε ασυμφωνία μεταξύ της ιδιότητας του αποδέκτη της πράξεως και της ιδιότητας του προσώπου που είναι διάδικος υπό την ιδιότητα του αποδέκτη.

(βλ. σκέψη 48)

3. Το πρόσωπο υπό την ευθύνη του οποίου έχει πλέον τεθεί η εκμετάλλευση μιας επιχειρήσεως μπορεί, κατά το στάδιο της διοικητικής διαδικασίας ενώπιον της Επιτροπής, να αναλάβει, με σχετική δήλωση, την ευθύνη των πραγματικών περιστατικών που προσάπτονται στον πραγματικά ευθυνόμενο, έστω και αν για την παράβαση αυτή ευθύνεται, καταρχήν, το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που διηύθυνε την εν λόγω επιχείρηση κατά τον χρόνο της διαπράξεως της παραβάσεως. Ωστόσο, μια τέτοια δήλωση δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να μεταβάλει την ταυτότητα του αποδέκτη μιας αποφάσεως της Επιτροπής, όταν η απόφαση αυτή έχει εκδοθεί, ούτε την ταυτότητα του προσφεύγοντος σε προσφυγή ακυρώσεως κατά τέτοιας αποφάσεως μετά την άσκηση της προσφυγής αυτής.

(βλ. σκέψη 50)

4. Το τεκμήριο αθωότητας, όπως προκύπτει ιδίως από το άρθρο 6, παράγραφος 2, της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ανθρώπου, αποτελεί μέρος των θεμελιωδών δικαιωμάτων τα οποία, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου –επιβεβαιωθείσα άλλωστε από το προοίμιο της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξεως και από το άρθρο 6, παράγραφος 2, της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και από το άρθρο 47 του Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ενώσεως–, προστατεύονται στην κοινοτική έννομη τάξη. Λαμβανομένων υπόψη της φύσεως των επιδίκων παραβάσεων καθώς και της φύσεως και του βαθμού αυστηρότητας των κυρώσεων τις οποίες επισύρουν, η αρχή του τεκμηρίου αθωότητας εφαρμόζεται και επί των διαδικασιών των σχετικών με παραβάσεις των ισχυόντων για τις επιχειρήσεις κανόνων ανταγωνισμού που μπορούν να οδηγήσουν στην επιβολή προστίμων ή χρηματικών ποινών.

Επομένως, τυχόν αμφιβολία του δικαστή είναι υπέρ της επιχειρήσεως στην οποία απευθύνεται η απόφαση με την οποία διαπιστώνεται παράβαση. Συνεπώς, ο δικαστής δεν μπορεί να θεωρήσει ότι η Επιτροπή απέδειξε επαρκώς κατά νόμον –όπως υποχρεούται– την ύπαρξη της επίδικης παραβάσεως όταν διατηρεί αμφιβολίες ως προς το ζήτημα αυτό.

(βλ. σκέψεις 173, 177-178)

5. Στον τομέα του ανταγωνισμού, είναι απαραίτητο να προσκομίσει η Επιτροπή ακριβή και συγκλίνοντα αποδεικτικά στοιχεία για να στηρίξει την αταλάντευτη πεποίθηση ότι η παράβαση την οποία διαπιστώνει όντως διαπράχθηκε.

Ωστόσο, κάθε απόδειξη που προσκομίζει η Επιτροπή δεν χρειάζεται να ανταποκρίνεται αναγκαστικά στα κριτήρια αυτά σε σχέση προς κάθε στοιχείο της παραβάσεως. Αρκεί η δέσμη των ενδείξεων που επικαλείται το εν λόγω όργανο, συνολικώς εκτιμώμενη, να ανταποκρίνεται στην απαίτηση αυτή. Συνεπώς, το γεγονός ότι ένα έγγραφο αναφέρεται σε ορισμένα μόνον από τα πραγματικά περιστατικά που μνημονεύονται σε άλλα αποδεικτικά στοιχεία δεν αρκεί ώστε να υποχρεώσει την Επιτροπή να μην περιλάβει το έγγραφο αυτό στη δέσμη των ενοχοποιητικών ενδείξεων που λαμβάνει υπόψη της.

(βλ. σκέψεις 179-180, 238, 263)

6. Εφόσον η Επιτροπή, για να αποδείξει την παράβαση που προτίθεται να κολάσει, ήτοι τη σύναψη συμφωνίας έχουσας βλαπτικό για τον ανταγωνισμό αποτέλεσμα και απαγορευόμενης από το άρθρο 81, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, ΕΚ, στηρίζεται σε έγγραφα αποδεικτικά στοιχεία, οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις δεν μπορούν να αμφισβητήσουν λυσιτελώς το υποστατό της παραβάσεως παρά μόνον αν αποδείξουν ότι τα ληφθέντα υπόψη αποδεικτικά στοιχεία είναι ανεπαρκή προς απόδειξη του υποστατού της παράνομης συμφωνίας. Ουδόλως θα χρησίμευε να επιχειρήσουν να αποδείξουν ότι η σύναψη της συμφωνίας δεν εξυπηρετούσε το εμπορικό τους συμφέρον ή ότι για τη συμπεριφορά που πράγματι υιοθέτησαν στην αγορά μπορούσε να υπάρξει εξήγηση άλλη από την ύπαρξη της βλάπτουσας τον ανταγωνισμό συμφωνίας.

(βλ. σκέψεις 181-187)

7. Εφόσον η Επιτροπή έχει ως αποστολή τον κολασμό των παραβάσεων του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ και οι συμφωνίες για την «κατανομή των αγορών ή των πηγών εφοδιασμού» μνημονεύονται ρητώς στο άρθρο 81, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, ΕΚ ως απαγορευόμενες βάσει της διατάξεως αυτής, αρκεί να αποδείξει η Επιτροπή ότι μια συμφωνία μεταξύ επιχειρήσεων ικανή να επηρεάσει το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών έχει ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την κατανομή των κοινοτικών αγορών ενός ή περισσοτέρων προϊόντων μεταξύ των επιχειρήσεων αυτών για να θεωρηθεί ότι η συμφωνία αυτή συνιστά παράβαση.

(βλ. σκέψη 202)

8. Εναπόκειται μεν αναγκαστικά στην Επιτροπή, όταν προτίθεται να κολάσει παράβαση του άρθρου 81, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, ΕΚ, να αποδείξει ότι συνήφθη μια παράνομη συμφωνία περί κατανομής των αγορών, θα ήταν όμως υπερβολικό να απαιτείται, επιπλέον, να αποδείξει τον ειδικό μηχανισμό μέσω του οποίου θα επιτυγχανόταν ο σκοπός αυτός. Πράγματι, θα ήταν ιδιαίτερα εύκολο για μια επιχείρηση ευθυνόμενη για παράβαση να αποφύγει κάθε κύρωση, αν μπορούσε να αντλήσει επιχείρημα από το ότι οι πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία μιας παράνομης συμφωνίας είναι ασαφείς, όταν η ύπαρξη της συμφωνίας και ο θίγων τον ανταγωνισμό σκοπός της έχουν επαρκώς αποδειχθεί. Οι επιχειρήσεις μπορούν να αμυνθούν λυσιτελώς σε μια τέτοια περίπτωση εφόσον έχουν τη δυνατότητα να σχολιάσουν όλα τα αποδεικτικά στοιχεία που επικαλείται εναντίον τους η Επιτροπή.

(βλ. σκέψεις 203, 317)

9. Η αξιοπιστία των απαντήσεων στην αίτηση της Επιτροπής για την παροχή πληροφοριών δυνάμει του άρθρου 11 του κανονισμού 17, που δίνονται εξ ονόματος μιας επιχειρήσεως αυτής καθαυτήν, υπερβαίνει την τυχόν αξιοπιστία της απαντήσεως ενός μέλους του προσωπικού της, ανεξαρτήτως της προσωπικής του εμπειρίας ή γνώμης.

Ωστόσο, η δήλωση μιας επιχειρήσεως κατηγορουμένης ότι μετέσχε σε σύμπραξη, της οποίας η ακρίβεια αμφισβητείται από διάφορες άλλες, επίσης κατηγορούμενες επιχειρήσεις, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως συνιστώσα επαρκή απόδειξη της υπάρξεως παραβάσεως διαπραχθείσας από τις επιχειρήσεις αυτές αν δεν τεκμηριώνεται από άλλα αποδεικτικά στοιχεία.

Εξάλλου, οι δηλώσεις που αντίκεινται στα συμφέροντα του δηλούντος πρέπει, καταρχήν, να θεωρούνται ως ιδιαιτέρως αξιόπιστα αποδεικτικά στοιχεία. Ειδικότερα, το γεγονός ότι ένα πρόσωπο στο οποίο ζητείται να σχολιάσει κάποια έγγραφα ομολογεί ότι έχει διαπράξει παράβαση και αναγνωρίζει έτσι πραγματικά περιστατικά που βαίνουν πέραν εκείνων των οποίων η ύπαρξη θα μπορούσε να συναχθεί άμεσα από τα εν λόγω έγγραφα συνεπάγεται a priori, ελλείψει ιδιαιτέρων περιστάσεων που να παρέχουν ενδείξεις περί του αντιθέτου, ότι το πρόσωπο αυτό έλαβε την απόφαση να πει την αλήθεια.

Τέλος, καίτοι μια κατάθεση ενώπιον εισαγγελέα δεν έχει ασφαλώς την ίδια αξία με μια ένορκη μαρτυρική κατάθεση ενώπιον δικαστηρίου, πρέπει να θεωρηθεί ότι η πίεση, η οποία οφείλεται στις εξουσίες έρευνας τις οποίες διαθέτει ο εισαγγελέας, και οι αρνητικές συνέπειες που μπορούν να προκύψουν σε ποινικό επίπεδο για τον καταθέτοντα που ψεύδεται στο πλαίσιο της έρευνας αποτελούν περιστάσεις που καθιστούν μια τέτοια κατάθεση περισσότερο αξιόπιστη από μια απλή δήλωση.

(βλ. σκέψεις 205, 211-212, 219, 296, 312)

10. Η αρχή που ισχύει στο κοινοτικό δίκαιο είναι η αρχή της ελεύθερης εκτιμήσεως των αποδείξεων και το μόνο κατάλληλο κριτήριο προς εκτίμηση των προσκομιζομένων αποδείξεων έγκειται στην αξιοπιστία τους. Η αξιοπιστία ενός εγγράφου δεν μπορεί να τεθεί εν αμφιβόλω με την αιτιολογία ότι η Επιτροπή που το προσκόμισε δεν αποκαλύπτει την πηγή, καθόσον μπορεί να είναι απαραίτητο να προστατεύσει η Επιτροπή την ανωνυμία των πληροφοριοδοτών της.

(βλ. σκέψη 273)

11. Εφόσον μια επιχείρηση συμμετέχει σε συναντήσεις μεταξύ επιχειρήσεων που έχουν ως αντικείμενο τη βλάβη του ανταγωνισμού και δεν αποστασιοποιείται δημοσίως από το περιεχόμενο των συναντήσεων αυτών, δημιουργώντας έτσι την εντύπωση στους άλλους συμμετέχοντες ότι μετέχει στη σύμπραξη που προκύπτει από τις εν λόγω συναντήσεις και ότι θα συμμορφωθεί με αυτήν, μπορεί να θεωρηθεί ότι συμμετέχει στην εν λόγω σύμπραξη.

(βλ. σκέψη 327)

12. Αν μια απόφαση η οποία κολάζει ορισμένη συμφωνία, λαμβανόμενη υπόψη στο σύνολό της, αφήνει να εννοηθεί ότι η διαπιστούμενη παράβαση αφορούσε έναν συγκεκριμένο τύπο προϊόντων και μνημονεύει τα αποδεικτικά στοιχεία που στηρίζουν αυτό το συμπέρασμα, το γεγονός ότι η απόφαση αυτή δεν περιέχει ακριβή και εξαντλητική απαρίθμηση όλων των τύπων προϊόντων που καλύπτονται από την παράβαση δεν αρκεί, αυτό καθαυτό, για να δικαιολογήσει την ακύρωσή της. Αν δεν ίσχυε αυτό, μια επιχείρηση θα μπορούσε να αποφύγει κάθε κύρωση παρά το γεγονός ότι η Επιτροπή θα αποδείκνυε με βεβαιότητα ότι η επιχείρηση αυτή διέπραξε παράβαση, αν δεν είχε προσδιοριστεί η ταυτότητα των συγκεκριμένων προϊόντων, μεταξύ ενός φάσματος ομοειδών προϊόντων τα οποία διαθέτει η επιχείρηση στο εμπόριο.

(βλ. σκέψη 336)

13. Αν, κατά κανόνα, ο προσφεύγων δεν μπορεί να μεταθέσει το βάρος αποδείξεως στον καθού επικαλούμενος περιστάσεις τις οποίες δεν είναι σε θέση να αποδείξει, η έννοια του βάρους αποδείξεως δεν μπορεί, σε περίπτωση που η Επιτροπή αποφάσισε να μη λάβει υπόψη της την ύπαρξη παραβάσεως των κανόνων ανταγωνισμού για την περίοδο κατά την οποία ίσχυαν συμφωνίες αυτοπεριορισμού συναφθείσες μεταξύ τρίτης χώρας και της Κοινότητας, εκπροσωπουμένης από την Επιτροπή, να εφαρμοστεί προς όφελος της Επιτροπής όσον αφορά την ημερομηνία λήξεως της ισχύος των εν λόγω συμφωνιών. Πράγματι, η ανεξήγητη αδυναμία της Επιτροπής να προσκομίσει αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με μια περίσταση που την αφορά άμεσα στερεί από το Πρωτοδικείο τη δυνατότητα να αποφανθεί εν πλήρη γνώση της καταστάσεως όσον αφορά την εν λόγω ημερομηνία λήξεως της ισχύος και θα αντέκειτο στην αρχή της ορθής απονομής της δικαιοσύνης αν οι συνέπειες αυτής της αδυναμίας της Επιτροπής επιβάρυναν τις αποδέκτριες της προσβαλλομένης αποφάσεως επιχειρήσεις, οι οποίες, σε αντίθεση προς το καθού όργανο, δεν είναι σε θέση να προσκομίσουν την ελλείπουσα απόδειξη.

(βλ. σκέψεις 342-344)

14. Μια επιχείρηση μπορεί να θεωρηθεί υπαίτια συνολικής συμπράξεως έστω και αν αποδεδειγμένα δεν μετέσχε ευθέως παρά σε ένα μόνον ή σε πλείονα συστατικά στοιχεία αυτής της συμπράξεως, εφόσον, αφενός, γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει ότι η συμπαιγνία στην οποία μετείχε, ειδικότερα μέσω τακτικών συναντήσεων που οργανώνονταν επί σειράν ετών, αποτελούσε μέρος συνολικού σχεδίου με στόχο τη στρέβλωση της φυσιολογικής λειτουργίας του ανταγωνισμού και, αφετέρου, το συνολικό αυτό σχέδιο κάλυπτε όλα τα συστατικά στοιχεία της συμπράξεως.

Ομοίως, το γεγονός ότι διάφορες επιχειρήσεις διαδραμάτισαν διαφόρους ρόλους κατά την επιδίωξη ενός κοινού στόχου δεν εξαλείφει την ταυτότητα του αντίθετου προς τον ανταγωνισμό σκοπού και, ως εκ τούτου, της παραβάσεως, εφόσον κάθε επιχείρηση συνέβαλε, εντός της δικής της σφαίρας επιρροής, στην επιδίωξη του κοινού στόχου.

(βλ. σκέψη 370)

15. Προκειμένου να μπορούν να επηρεάσουν το μεταξύ κρατών μελών εμπόριο, μια απόφαση, συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική πρέπει, βάσει ενός συνόλου πραγματικών ή νομικών στοιχείων, να καθιστούν δυνατόν να πιθανολογηθεί με επαρκή βαθμό πιθανότητας ότι μπορούν να ασκήσουν επιρροή, άμεση ή έμμεση, πραγματική ή δυνητική, επί των εμπορικών ρευμάτων μεταξύ κρατών μελών. Επομένως, η Επιτροπή δεν είναι υποχρεωμένη να αποδεικνύει τον πραγματικό επηρεασμό του εμπορίου, καθόσον αρκεί ο δυνητικός επηρεασμός. Πάντως, πρέπει αυτός ο πραγματικός ή δυνητικός επηρεασμός να μην είναι ασήμαντος.

(βλ. σκέψη 392)

16. Η υποχρέωση αιτιολογήσεως μιας πράξεως δεν μπορεί να συμπεριλαμβάνει και υποχρέωση του οργάνου που την εξέδωσε να αιτιολογήσει το γεγονός ότι δεν εξέδωσε άλλες παρεμφερείς πράξεις απευθυνόμενες σε τρίτους.

(βλ. σκέψη 414)

17. Η προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας, δεδομένου ότι συνιστά, ως εκ της φύσεώς της, μια υποκειμενικώς εκτιμώμενη παρέκκλιση από τη νομιμότητα, δεν άπτεται της παραβάσεως ουσιώδους τύπου και, ως εκ τούτου, δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη αυτεπαγγέλτως. Κατά συνέπεια, ένα τέτοιος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορρίπτεται ως απαράδεκτος, δυνάμει του άρθρου 48, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας οσάκις ένας διάδικος τον προβάλλει για πρώτη φορά με το υπόμνημα απαντήσεώς του.

(βλ. σκέψη 425)

18. Υπάρχει προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας οφειλόμενη σε απόκλιση μεταξύ της ανακοινώσεως των αιτιάσεων και της τελικής αποφάσεως μόνον όταν μια αιτίαση που περιελήφθη στην τελική απόφαση δεν είχε εκτεθεί επαρκώς στην ανακοίνωση των αιτιάσεων ώστε να επιτρέψει στους αποδέκτες της να αμυνθούν.

Επομένως, δεν μπορεί, καταρχήν, να προσαφθεί στην Επιτροπή ότι περιόρισε την έκταση εφαρμογής μιας τελικής αποφάσεως σε σχέση προς την προηγηθείσα ανακοίνωση των αιτιάσεων, δεδομένου ότι η Επιτροπή οφείλει να ακούσει τους αποδέκτες της ανακοινώσεως και, ενδεχομένως, να λάβει υπόψη της τις παρατηρήσεις τις οποίες υποβάλλουν προς απάντηση στις διατυπωθείσες αιτιάσεις, με σκοπό ακριβώς τον σεβασμό των δικαιωμάτων άμυνάς τους.

(βλ. σκέψεις 429-430)

19. Η υποχρέωση της Επιτροπής στο στάδιο της ανακοινώσεως των αιτιάσεων περιορίζεται στην έκθεση των προβαλλομένων αιτιάσεων και στη σαφή αναφορά των πραγματικών περιστατικών επί των οποίων στηρίζεται η Επιτροπή, καθώς και του χαρακτηρισμού που τους προσδίδεται, προκειμένου να μπορούν οι αποδέκτες της να αμυνθούν λυσιτελώς. Η Επιτροπή δεν είναι υποχρεωμένη να εκθέσει τα συμπεράσματα που συνάγει από τα πραγματικά περιστατικά, έγγραφα και νομικά επιχειρήματα.

(βλ. σκέψη 453)

20. Η Συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ), ιδίως τα άρθρα 56 και 109, εγκαθιδρύει ένα σύστημα «ενιαίας θυρίδας» για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού, το οποίο εφαρμόζεται ήδη από το στάδιο της έρευνας, οπότε καθεμία από τις δύο αρχές έχει υποχρέωση να απεκδυθεί της αρμοδιότητάς της και να διαβιβάσει τον φάκελό της στην άλλη αρχή αν διαπιστώσει ότι αρμόδια είναι η άλλη αρχή.

Ωστόσο, αυτή η έννοια της «ενιαίας θυρίδας» δεν μπορεί να εφαρμοστεί από την αρχή της έρευνας όταν δεν είναι δυνατόν, κατά το στάδιο αυτό, να καθοριστεί ποια αρχή είναι αρμόδια, άλλως παραβιάζεται, στην περίπτωση που επιλαμβάνεται της υποθέσεως η Εποπτεύουσα Αρχή της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ) αλλά τελικά αρμόδια είναι η Επιτροπή, η αρχή σύμφωνα με την οποία οι διατάξεις της Συμφωνίας ΕΟΧ δεν μπορεί να στερήσουν από την Επιτροπή την αρμοδιότητά της να διενεργεί έρευνα για θίγουσες τον ανταγωνισμό συμπεριφορές που επηρεάζουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών της Κοινότητας.

Για τον λόγο αυτόν δεν μπορεί να προσαφθεί στην Επιτροπή ότι κίνησε έρευνα σε ένα συγκεκριμένο τομέα επικαλούμενη ως νομική βάση συγχρόνως το άρθρο 81 ΕΚ, τον κανονισμό 17 και το άρθρο 53 ΕΟΧ, καθώς και μια απόφαση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ με την οποία επετράπη η υποβολή αιτήσεως αρωγής στην Επιτροπή, αν, κατά τον χρόνο κινήσεως αυτής της διαδικασίας, η Επιτροπή δεν μπορούσε λογικά να γνωρίζει με βεβαιότητα ποια ήταν η ορθή νομική βάση, δεδομένου ότι η απάντηση στο ερώτημα αυτό εξηρτάτο από τις έρευνες που έπρεπε να πραγματοποιηθούν.

(βλ. σκέψεις 489-490, 492)

21. Όταν διάφορες επιχειρήσεις παρέχουν στην Επιτροπή, κατά το ίδιο στάδιο της διοικητικής διαδικασίας και υπό ανάλογες περιστάσεις, παρόμοιες πληροφορίες που αφορούν τα πραγματικά περιστατικά που τους καταλογίζονται, πρέπει να θεωρείται η συνεργασία την οποία παρέχουν συγκρίσιμη και, συνεπώς, οι επιχειρήσεις αυτές πρέπει να τυγχάνουν ίσης μεταχειρίσεως κατά τον καθορισμό του ύψους του προστίμου που τους επιβάλλεται.

(βλ. σκέψεις 501, 573)

22. Για να δικαιολογεί μείωση ενός προστίμου λόγω συνεργασίας, η συμπεριφορά μιας επιχειρήσεως πρέπει να διευκολύνει το έργο της Επιτροπής που συνίσταται στη διαπίστωση και τη δίωξη των παραβάσεων των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού.

Δεν διευκολύνει σημαντικά το έργο της Επιτροπής η επιχείρηση η οποία περιορίζεται να παράσχει τις πληροφορίες σχετικά με πραγματικά περιστατικά τις οποίες έχει ζητήσει η Επιτροπή και των οποίων η χρησιμότητα έγκειται αποκλειστικά στο ότι ενισχύουν, σε ορισμένο βαθμό, άλλες δηλώσεις τις οποίες ήδη διαθέτει η Επιτροπή, ενώ αρνείται κάθε ερμηνεία τους ικανή να αποδείξει ότι η ίδια έχει διαπράξει παράβαση, και η οποία ουδέποτε την πληροφόρησε, κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας, ότι αναγνώριζε το υποστατό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία, εξάλλου, εξακολούθησε να αμφισβητεί και ενώπιον του Πρωτοδικείου.

(βλ. σκέψεις 499, 503-505)

23. Το ύψος του προστίμου που επιβάλλεται σε μια επιχείρηση για παράβαση στον τομέα του ανταγωνισμού πρέπει να είναι ανάλογο της παραβάσεως, συνολικώς εκτιμώμενης, λαμβανομένης ιδίως υπόψη της σοβαρότητάς της.

Για να εκτιμηθεί η σοβαρότητα μιας παραβάσεως, είναι απαραίτητο να ληφθεί υπόψη μεγάλος αριθμός στοιχείων, των οποίων ο χαρακτήρας και η σημασία ποικίλλουν ανάλογα με τη μορφή της επίμαχης παραβάσεως και τις ιδιαίτερες περιστάσεις της.

(βλ. σκέψη 532)

24. Η Επιτροπή διαθέτει μεν ένα περιθώριο εκτιμήσεως για την επιμέτρηση των προστίμων στις υποθέσεις ανταγωνισμού, δεν μπορεί, όμως, να αποστεί από τους κανόνες με τους οποίους έχει αυτοδεσμευθεί και οφείλει να λαμβάνει υπόψη ιδίως τα προβλεπόμενα από επιτακτικούς κανόνες στοιχεία των κατευθυντηρίων γραμμών της. Εφόσον, όμως, οι κατευθυντήριες γραμμές της για τον υπολογισμό των προστίμων δεν την υποχρεώνουν να λαμβάνει συστηματικά υπόψη μια συγκεκριμένη περίσταση, μπορεί να καθορίζει ποιους παράγοντες πρέπει να λάβει προς τούτο υπόψη, πράγμα που της επιτρέπει να προσαρμόζει την εκτίμησή της in concreto. Ωστόσο, προβαίνοντας στην εκτίμηση αυτή, η Επιτροπή οφείλει να τηρεί το κοινοτικό δίκαιο, το οποίο περιλαμβάνει όχι μόνον τις διατάξεις της Συνθήκης, αλλά και τις γενικές αρχές του δικαίου.

(βλ. σκέψεις 537, 553, 572)

25. Όταν μια επιχείρηση, η οποία έχει ασκήσει προσφυγή κατά αποφάσεως της Επιτροπής με την οποία της επιβλήθηκε πρόστιμο για παράβαση των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού, ζητεί, με την προσφυγή της, από τον κοινοτικό δικαστή να ασκήσει την αρμοδιότητα πλήρους δικαιοδοσίας, ακόμα και στο πλαίσιο αιτήματος περί μειώσεως του ποσού του προστίμου, το Πρωτοδικείο έχει την εξουσία να μεταρρυθμίσει την προσβαλλόμενη πράξη, ακόμα και αν δεν την ακυρώσει, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις πραγματικές περιστάσεις, προκειμένου να τροποποιήσει το ύψος του επιβληθέντος προστίμου. Η αρμοδιότητα πλήρους δικαιοδοσίας την οποία απονέμει στον κοινοτικό δικαστή το άρθρο 17 του κανονισμού 17 σύμφωνα με το άρθρο 229 ΕΚ περιλαμβάνει ρητώς την εξουσία αυξήσεως, εφόσον παρίσταται ανάγκη, του επιβληθέντος προστίμου.

Οι εκπρόσωποι της Επιτροπής μπορούν, εκτός εάν έχουν ρητές αντίθετες οδηγίες από τους ιεραρχικώς ανωτέρους τους, να ζητήσουν νομίμως από τον κοινοτικό δικαστή να ασκήσει την αρμοδιότητα πλήρους δικαιοδοσίας και να αυξήσει το ποσό του προστίμου που καθόρισαν τα μέλη της Επιτροπής. Πράγματι, το γεγονός απλώς και μόνον ότι ένας εκπρόσωπος της Επιτροπής ζητεί από τον κοινοτικό δικαστή να ασκήσει την εξουσία την οποία διαθέτει και προβάλλει επιχειρήματα τα οποία θα μπορούσαν, ενδεχομένως, να δικαιολογήσουν το διάβημα αυτό δεν σημαίνει ότι ο εκπρόσωπος υποκαθιστά τα μέλη της Επιτροπής.

(βλ. σκέψεις 575, 577)

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ (δεύτερο τμήμα)

της 8ης Ιουλίου 2004 ( )

«Συμπράξεις – Αγορά των χαλυβδοσωλήνων άνευ ραφής – ΕΖΕΣ – Αρμοδιότητα της Επιτροπής – Παράβαση – Πρόστιμα»

Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις T-67/00, T-68/00, T-71/00 και T-78/00,

JFE Engineering Corp., πρώην NKK Corp., με έδρα το Τόκιο (Ιαπωνία), εκπροσωπούμενη αρχικώς από τους M. Smith και C. Maguire, solicitors, και, στη συνέχεια, από τους A. Vandencasteele και V. Dehin, δικηγόρους, και την A.‑L. Marmagioli, solicitor, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

προσφεύγουσα στην υπόθεση T-67/00,

Nippon Steel Corp., με έδρα το Τόκιο, εκπροσωπούμενη από τους J.‑F. Bellis και K. Van Hove, δικηγόρους, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

προσφεύγουσα στην υπόθεση T-68/00,

JFE Steel Corp., πρώην Kawasaki Steel Corp., με έδρα το Τόκιο, εκπροσωπούμενη από τον A. Vandencasteele, δικηγόρο, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

προσφεύγουσα στην υπόθεση Τ-71/00,

Sumitomo Metal Industries Ltd, με έδρα το Τόκιο, εκπροσωπούμενη από τον C. Vajda, QC, και τις G. Sproul και F. Weitzman, solicitors, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

προσφεύγουσα στην υπόθεση T-78/00,

κατά

Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπουμένης από τους Μ. Erhart και A. Whelan, επικουρούμενους από τον N. Khan, barrister, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

καθής,

υποστηριζομένης από την

Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ, εκπροσωπουμένης από την D. Sif Tynes και τον P. Bjørgan,

παρεμβαίνουσα στις υποθέσεις T-68/00, T-71/00 και T-78/00,

που έχουν ως αντικείμενο αίτημα ακυρώσεως της αποφάσεως 2003/382/ΕΚ της Επιτροπής, της 8ης Δεκεμβρίου 1999, σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 81 της Συνθήκης ΕΚ (Υπόθεση IV/E‑1/35.860-B – Χαλυβδοσωλήνες άνευ ραφής) (ΕΕ 2003, L 140, σ. 1), ή, επικουρικώς, αίτημα μειώσεως του ποσού των προστίμων που επιβλήθηκαν στις προσφεύγουσες,

ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (δεύτερο τμήμα),

συγκείμενο από τους N. J. Forwood, πρόεδρο, J. Pirrung και A. W. H. Meij, δικαστές,

γραμματέας: J. Plingers, υπάλληλος διοικήσεως,

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 19ης, της 20ής και της 21ης Μαρτίου 2003,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Πραγματικά περιστατικά και διαδικασία

1 Η υπό κρίση υπόθεση αφορά την απόφαση 2003/382/ΕΚ της Επιτροπής, της 8ης Δεκεμβρίου 1999, σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 81 της Συνθήκης EK (Υπόθεση IV/E-1/35.860-B – Χαλυβδοσωλήνες άνευ ραφής) (ΕΕ 2003, L 140, σ. 1, στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση).

2 Η Επιτροπή απηύθυνε την προσβαλλόμενη απόφαση σε οκτώ επιχειρήσεις παραγωγής χαλυβδοσωλήνων άνευ ραφής από ανθρακοχάλυβα (στο εξής: αποδέκτριες της προσβαλλομένης αποφάσεως επιχειρήσεις). Μεταξύ των επιχειρήσεων αυτών περιλαμβάνονται τέσσερις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις (στο εξής: «Ευρωπαίοι παραγωγοί» ή «κοινοτικοί παραγωγοί»): η Mannesmannröhren-Werke AG (στο εξής: Μannesmann), η Vallourec SA, η Corus UK Ltd (πρώην British Steel plc και αργότερα British Steel Ltd, στο εξής: Corus) και η Dalmine SpA. Οι τέσσερις άλλες αποδέκτριες της προσβαλλομένης αποφάσεως είναι οι ιαπωνικές εταιρίες (στο εξής: «Ιάπωνες παραγωγοί» ή «ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις»): NKK Corp., Nippon Steel Corp. (στο εξής: Nippon), Kawasaki Steel Corp. και Sumitomo Metal Industries Ltd (στο εξής: Sumitomo).

A – Διοικητική διαδικασία

3 Με απόφαση της 17ης Νοεμβρίου 1994, η Εποπτεύουσα Αρχή της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ), ενεργώντας δυνάμει του άρθρου 8, παράγραφος 3, του πρωτοκόλλου 23 της Συμφωνίας σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, που εγκρίθηκε με την απόφαση 94/1/ΕΚΑΧ, ΕΚ του Συμβουλίου και της Επιτροπής, της 13ης Δεκεμβρίου 1993, για τη σύναψη συμφωνίας σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, των κρατών μελών αυτών και της Δημοκρατίας της Αυστρίας, της Δημοκρατίας της Φινλανδίας, της Δημοκρατίας της Ισλανδίας, του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν, του Βασιλείου της Νορβηγίας, του Βασιλείου της Σουηδίας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας (ΕΕ 1994, L 1, σ. 1, στο εξής: Συμφωνία ΕΟΧ), εξουσιοδότησε το επιφορτισμένο με τις υποθέσεις ανταγωνισμού μέλος της να ζητήσει από την Επιτροπή να προβεί, στο έδαφος της Κοινότητας, σε έρευνα σχετικά με την τυχόν ύπαρξη θιγουσών τον ανταγωνισμό πρακτικών όσον αφορά τους σωλήνες από ανθρακοχάλυβα που χρησιμοποιούνται από τη νορβηγική πετρελαιοβιομηχανία για ανιχνευτικές γεωτρήσεις και μεταφορά πετρελαίου.

4 Με μη δημοσιευθείσα απόφαση της 25ης Νοεμβρίου 1994 (Υπόθεση IV/35.304, στο εξής: απόφαση της 25ης Νοεμβρίου 1994), η οποία περιλαμβάνεται στη σελίδα 3 του διοικητικού φακέλου της Επιτροπής και εκδόθηκε βάσει τόσο του άρθρου 14, παράγραφος 3, του κανονισμού 17 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτου κανονισμού εφαρμογής των άρθρων [81] και [82] της Συνθήκης (ΕΕ ειδ. έκδ. 08/001, σ. 25), όσο και της αποφάσεως της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ της 17ης Νοεμβρίου 1994, η Επιτροπή αποφάσισε να διενεργήσει έρευνα. Η έρευνα αυτή θα αφορούσε τις πρακτικές που μνημονεύονταν στην απόφαση της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ της 17ης Νοεμβρίου 1994, στο μέτρο που μπορούσαν να συνιστούν παράβαση όχι μόνον του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ (στο εξής: άρθρο 53 ΕΟΧ), αλλά και του άρθρου 81 ΕΚ. Η Επιτροπή απηύθυνε την απόφαση της 25ης Νοεμβρίου 1994 σε οκτώ εταιρίες, μεταξύ των οποίων η Mannesmann, η Corus, η Vallourec και η Sumitomo Deutschland GmbH, εταιρία του ομίλου Sumitomo. Στις 1 και 2 Δεκεμβρίου 1994, υπάλληλοι της Επιτροπής και εκπρόσωποι των αρχών ανταγωνισμού των εμπλεκομένων κρατών μελών διενήργησαν ελέγχους στις επιχειρήσεις αυτές βάσει της εν λόγω αποφάσεως.

5 Με απόφαση της 6ης Δεκεμβρίου 1995, η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ διαπίστωσε ότι η εκκρεμούσα ενώπιόν της υπόθεση, δεδομένου ότι είχε σημαντικές επιπτώσεις στο εμπόριο μεταξύ κρατών μελών της Κοινότητας, ενέπιπτε στην αρμοδιότητα της Κοινότητας δυνάμει του άρθρου 56, παράγραφος 1, στοιχείο γ΄, της Συμφωνίας ΕΟΧ. Η Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ αποφάσισε, συνεπώς, να διαβιβάσει τον φάκελο στην Επιτροπή, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 10, παράγραφος 3, του πρωτοκόλλου 23 της Συμφωνίας ΕΟΧ. Από την ημερομηνία αυτή, η Επιτροπή έδωσε στην υπόθεση νέο αριθμό (IV/E-1/35.860).

6 Μεταξύ Σεπτεμβρίου 1996 και Δεκεμβρίου 1997, η Επιτροπή διενήργησε συμπληρωματικούς ελέγχους, δυνάμει του άρθρου 14, παράγραφος 2, του κανονισμού 17, στις Vallourec, Dalmine και Mannesmann. Ειδικότερα, διενήργησε έλεγχο στη Vallourec στις 17 Σεπτεμβρίου 1996, επ’ ευκαιρία του οποίου ο πρόεδρος της Vallourec Oil & Gas, κ. Verluca, προέβη στη δήλωση που περιέχεται στη σελίδα 6356 του φακέλου της Επιτροπής (στο εξής: δήλωση του κ. Verluca της 17ης Σεπτεμβρίου 1996) και επί της οποίας στηρίζεται η Επιτροπή στην προσβαλλόμενη απόφαση. Στη συνέχεια, η Επιτροπή απηύθυνε αιτήσεις παροχής πληροφοριών, δυνάμει του άρθρου 11 του κανονισμού 17, σε όλες τις αποδέκτριες της προσβαλλομένης αποφάσεως επιχειρήσεις καθώς και σε ορισμένες άλλες επιχειρήσεις.

7 Δεδομένου ότι η Dalmine καθώς και οι αργεντινές εταιρίες Siderca SAIC (στο εξής: Siderca) και Techint Group αρνήθηκαν να παράσχουν ορισμένα από τα ζητηθέντα στοιχεία, η Επιτροπή τούς απηύθυνε την απόφαση της 6ης Οκτωβρίου 1997 [C(1997) 3036, IV/35.860, χαλυβδοσωλήνες, μη δημοσιευθείσα], την οποία έλαβε δυνάμει του άρθρου 11, παράγραφος 5, του κανονισμού 17. Η Siderca και η Dalmine άσκησαν προσφυγή ακυρώσεως κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του Πρωτοδικείου. Η προσφυγή περί μερικής ακυρώσεως την οποία άσκησε η Dalmine κρίθηκε προδήλως απαράδεκτη με διάταξη του Πρωτοδικείου της 24ης Ιουνίου 1998, Τ‑596/97, Dalmine κατά Επιτροπής (Συλλογή 1998, σ. II-2383), ενώ η προσφυγή ακυρώσεως που άσκησε η Siderca διεγράφη, κατόπιν παραιτήσεώς της, από το Πρωτόκολλο του Πρωτοδικείου με διάταξη του Πρωτοδικείου της 7ης Ιουνίου 1998 Τ‑8/98, Siderca κατά Επιτροπής (η οποία δεν δημοσιεύθηκε στη Συλλογή).

8 Η Mannesmann επίσης αρνήθηκε να παράσχει ορισμένα από τα στοιχεία που είχε ζητήσει η Επιτροπή. Καίτοι η Επιτροπή έλαβε έναντι της εταιρίας αυτής απόφαση στις 15 Μαΐου 1998 [C(1998) 1204 IV/35.860, χαλυβδοσωλήνες, μη δημοσιευθείσα], δυνάμει του άρθρου 11, παράγραφος 5, του κανονισμού 17, η Mannesmann ενέμεινε στην άρνησή της. Και η Mannesmann άσκησε προσφυγή ενώπιον του Πρωτοδικείου κατά της αποφάσεως αυτής. Με απόφαση της 20ής Φεβρουαρίου 2001, Τ‑112/98, Mannesmannröhren-Werke κατά Επιτροπής (Συλλογή 2001, σ. II-729), το Πρωτοδικείο ακύρωσε μερικώς την εν λόγω απόφαση και απέρριψε την προσφυγή κατά τα λοιπά.

9 Τον Ιανουάριο του 1999, η Επιτροπή εξέδωσε δύο ανακοινώσεις των αιτιάσεων, εκ των οποίων η μεν μία αφορούσε τους συγκολλητούς σωλήνες από ανθρακοχάλυβα η δε άλλη τους σωλήνες άνευ ραφής από ανθρακοχάλυβα. Με τον τρόπο αυτόν, η Επιτροπή χώρισε την υπόθεση σε δύο υποθέσεις, ήτοι την υπόθεση IV/E-1/35.860-A που αφορά τους συγκολλητούς σωλήνες από ανθρακοχάλυβα και την υπόθεση IV/E-1/35.860-B που αφορά τους σωλήνες άνευ ραφής από ανθρακοχάλυβα.

10 Στην υπόθεση που αφορά τους σωλήνες άνευ ραφής από ανθρακοχάλυβα, η Επιτροπή απηύθυνε την ανακοίνωση των αιτιάσεών της (στο εξής: ΑΑ) στις οκτώ αποδέκτριες της προσβαλλομένης αποφάσεως επιχειρήσεις καθώς και στη Siderca και στη μεξικανική εταιρία Tubos de Acero de México SA. Στις επιχειρήσεις αυτές επετράπη, μεταξύ 11ης Φεβρουαρίου και 20ής Απριλίου 1999, η πρόσβαση στον φάκελο τον οποίο κατάρτισε η Επιτροπή στην υπόθεση αυτή. Εξάλλου, με έγγραφα της 11ης Μαΐου 1999, η Επιτροπή απέστειλε αντίγραφο των περί ελέγχου αποφάσεων του Νοεμβρίου 1994 στις επιχειρήσεις που δεν ήταν αποδέκτριές τους και οι οποίες, ως εκ τούτου, δεν είχαν λάβει γνώση των αποφάσεων αυτών.

11 Αφού υπέβαλαν τις γραπτές παρατηρήσεις τους, οι αποδέκτριες των δύο ανακοινώσεων των αιτιάσεων έτυχαν ακροάσεως από την Επιτροπή, στη μεν υπόθεση των συγκολλητών σωλήνων από ανθρακοχάλυβα στις 9 Ιουνίου 1999, στη δε υπόθεση των σωλήνων άνευ ραφής από ανθρακοχάλυβα στις 10 Ιουνίου 1999. Τον Ιούλιο του 1999, η Επιτροπή πληροφόρησε τις αποδέκτριες της ανακοινώσεως των αιτιάσεων στην υπόθεση IV/E-1/35.860-A, που αφορούσε τους συγκολλητούς σωλήνες από ανθρακοχάλυβα, ότι είχε κλείσει τη σχετική με τα προϊόντα αυτά υπόθεση. Αντιθέτως, συνέχισε τη διαδικασία στην υπόθεση IV/E-1/35.860-B.

12 Υπ’ αυτές τις περιστάσεις η Επιτροπή εξέδωσε, στις 8 Δεκεμβρίου 1999, την προσβαλλόμενη απόφαση.

B – Τα επίδικα προϊόντα

13 Τα προϊόντα που αφορά η υπόθεση IV/E-1/35.860-B είναι οι άνευ ραφής σωλήνες από ανθρακοχάλυβα που χρησιμοποιούνται από τη βιομηχανία αντλήσεως πετρελαίου και φυσικού αερίου και μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται δύο μεγάλες κατηγορίες προϊόντων.

14 Η πρώτη κατηγορία προϊόντων περιλαμβάνει τους σωλήνες ανιχνευτικών γεωτρήσεων που ονομάζονται κοινώς «Oil Country Tubular Goods» ή «OCTG». Οι σωλήνες αυτοί μπορούν να πωλούνται χωρίς σπείρωμα (λείοι σωλήνες) ή με σπείρωμα. Το σπείρωμα αποτελεί επεξεργασία που επιτρέπει τη σύνδεση των σωλήνων OCTG. Μπορεί να γίνει σύμφωνα με τα πρότυπα του American Petroleum Institute (API) (οι μέσω σπειρώματος συνδεδεμένοι σωλήνες σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή θα αποκαλούνται στο εξής «σωλήνες OCTG συνήθους ποιότητας») ή με ειδικές μεθόδους, συνήθως προστατευόμενες από διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Στην τελευταία αυτή περίπτωση, γίνεται λόγος για σπείρωμα ή, ενδεχομένως, «συνδέσεις» «υψηλής ποιότητας» ή «premium» (οι μέσω σπειρώματος συνδεδεμένοι σωλήνες σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή θα αποκαλούνται στο εξής «σωλήνες OCTG premium»).

15 Η δεύτερη κατηγορία προϊόντων αποτελείται από τους σωληναγωγούς πετρελαίου και αερίου («line pipe») άνευ ραφής από ανθρακοχάλυβα, μεταξύ των οποίων διακρίνονται, αφενός, οι τυποποιημένοι και, αφετέρου, οι κατασκευαζόμενοι βάσει ειδικών προδιαγραφών για την πραγματοποίηση ειδικών έργων (στο εξής: σωληναγωγοί «έργου»).

Γ – Γ – Οι παραβάσεις που διαπίστωσε η Επιτροπή στην προσβαλλόμενη απόφαση

16 Με την προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή έκρινε, καταρχάς, ότι οι οκτώ αποδέκτριες της αποφάσεως αυτής επιχειρήσεις συνήψαν συμφωνία με αντικείμενο, μεταξύ άλλων, τον αμοιβαίο σεβασμό των εγχώριων αγορών (αιτιολογικές σκέψεις 62 έως 67 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Κατά τη συμφωνία αυτή, κάθε επιχείρηση δεσμευόταν να μη πωλεί σωλήνες OCTG συνήθους ποιότητας και σωληναγωγούς «έργου» στην εγχώρια αγορά άλλου συμβαλλομένου στη συμφωνία. Κατά την Επιτροπή, η συμφωνία συνήφθη στο πλαίσιο συναντήσεων μεταξύ κοινοτικών και Ιαπώνων παραγωγών, που είναι γνωστές με την ονομασία «όμιλος Ευρώπης-Ιαπωνίας». Η αρχή του σεβασμού των εγχώριων αγορών αναφερόταν με τον όρο «βασικά στοιχεία» («Fundamentals»). Επικουρικώς, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι τα «βασικά στοιχεία» όντως τηρήθηκαν και ότι, συνεπώς, η συμφωνία παρήγαγε αποτελέσματα βλαπτικά για τον ανταγωνισμό στην κοινή αγορά (αιτιολογική σκέψη 68 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

17 Η Επιτροπή θεώρησε ότι η συμφωνία αυτή ενέπιπτε στην απαγόρευση του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ (αιτιολογική σκέψη 109 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Κατά συνέπεια, η Επιτροπή διαπίστωσε, στο άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως, την ύπαρξη παραβάσεως της διατάξεως αυτής και επέβαλε πρόστιμα στις οκτώ αποδέκτριες επιχειρήσεις.

18 Όσον αφορά τη διάρκεια της παραβάσεως, η Επιτροπή θεώρησε ότι, καίτοι ο όμιλος Ευρώπης-Ιαπωνίας άρχισε να πραγματοποιεί συναντήσεις ήδη από το 1977 (αιτιολογική σκέψη 55 της προσβαλλομένης αποφάσεως), ως χρόνος ενάρξεως της παραβάσεως προς τον σκοπό του καθορισμού των προστίμων έπρεπε να ληφθεί υπόψη το έτος 1990, δεδομένης της υπάρξεως, από το 1977 έως το 1990, συμφωνιών αυτοπεριορισμού των εξαγωγών οι οποίες είχαν συναφθεί μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της Ιαπωνίας (στο εξής: συμφωνίες αυτοπεριορισμού) (αιτιολογική σκέψη 108 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Κατά την Επιτροπή, η παράβαση τερματίστηκε το 1995 (αιτιολογικές σκέψεις 96 και 97 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

19 Για να καθορίσει το ύψος των προστίμων που επέβαλε στις οκτώ αποδέκτριες της προσβαλλομένης αποφάσεως επιχειρήσεις, η Επιτροπή χαρακτήρισε την παράβαση ως εξαιρετικά σοβαρή με την αιτιολογία ότι η επίμαχη συμφωνία απέβλεπε στον σεβασμό των εγχώριων αγορών και επηρέαζε έτσι την καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς (αιτιολογικές σκέψεις 161 και 162 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Αντιθέτως, η Επιτροπή σημείωσε ότι οι πωλήσεις σωλήνων άνευ ραφής από ανθρακοχάλυβα εκ μέρους των αποδεκτριών επιχειρήσεων στα τέσσερα συγκεκριμένα κράτη μέλη ανέρχονταν μόνο σε 73 περίπου εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή καθόρισε το ύψος του προστίμου, σε συνάρτηση προς τη σοβαρότητα της παραβάσεως, σε 10 εκατομμύρια ευρώ για καθεμία από τις οκτώ αποδέκτριες της προσβαλλομένης αποφάσεως επιχειρήσεις. Δεδομένου ότι όλες οι επιχειρήσεις αυτές ήταν μεγάλες, η Επιτροπή έκρινε ότι δεν συνέτρεχε λόγος διαφοροποιήσεως, βάσει του μεγέθους των επιχειρήσεων, των ποσών των επιβληθέντων προστίμων (αιτιολογικές σκέψεις 162, 163 και 165 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

20 Προς καθορισμό του βασικού ποσού του προστίμου που επέβαλε σε κάθε εμπλεκόμενη επιχείρηση, η Επιτροπή, θεωρώντας ότι η παράβαση ήταν μέσης διάρκειας, εφάρμοσε προσαύξηση της τάξεως του 10 % ανά έτος συμμετοχής στην παράβαση στο ποσό που είχε ορίσει σε συνάρτηση προς τη σοβαρότητα (αιτιολογική σκέψη 166 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας των χαλυβδοσωλήνων αντιμετώπιζε μακροχρόνια κρίση και δεδομένου ότι η κατάσταση του τομέα αυτού είχε επιδεινωθεί από το 1991 και μετά, η Επιτροπή μείωσε τα εν λόγω βασικά ποσά κατά 10 % λόγω ελαφρυντικών περιστάσεων (αιτιολογικές σκέψεις 168 και 169 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Τέλος, η Επιτροπή μείωσε κατά 40 % το πρόστιμο που επέβαλε στη Vallourec, καθώς και κατά 20 % το πρόστιμο που επέβαλε στη Dalmine, δυνάμει του σημείου Δ.2 της ανακοινώσεως 96/C 207/04 της Επιτροπής, σχετικά με τη μη επιβολή ή τη μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις συμπράξεων (ΕΕ 1996, C 207, σ. 4, στο εξής: ανακοίνωση περί της συνεργασίας των επιχειρήσεων), προκειμένου να λάβει υπόψη το γεγονός ότι οι δύο αυτές επιχειρήσεις είχαν συνεργαστεί με την Επιτροπή κατά το στάδιο της διοικητικής διαδικασίας (αιτιολογικές σκέψεις 170 έως 173 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

21 Στο άρθρο 4 της προσβαλλομένης αποφάσεως αναφέρεται το ποσό του προστίμου που επιβάλλεται σε καθεμία εμπλεκόμενη επιχείρηση και το οποίο προκύπτει από τον υπολογισμό που περιγράφηκε στις δύο ανωτέρω σκέψεις (βλ. κατωτέρω σκέψη 33).

22 Δεύτερον, η Επιτροπή έκρινε, στο άρθρο 2 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι συμβάσεις που είχαν συναφθεί μεταξύ των κοινοτικών παραγωγών και αφορούσαν την πώληση λείων σωλήνων στη βρετανική αγορά συνιστούσαν παράβαση (αιτιολογική σκέψη 116 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Ωστόσο, η Επιτροπή δεν επέβαλε πρόσθετο πρόστιμο για την παράβαση αυτή, με την αιτιολογία ότι οι εν λόγω συμβάσεις δεν αποτελούσαν, ουσιαστικά, παρά ένα μέσο εφαρμογής της αρχής του σεβασμού των εγχώριων αγορών που είχε αποφασιστεί στο πλαίσιο του ομίλου Ευρώπης-Ιαπωνίας (αιτιολογική σκέψη 164 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

Δ – Δ – Τα ουσιώδη πραγματικά περιστατικά που έλαβε υπόψη της η Επιτροπή στην προσβαλλόμενη απόφαση

23 Ο όμιλος Ευρώπης-Ιαπωνίας πραγματοποιούσε συνεδριάσεις, με ρυθμό δύο περίπου συνεδριάσεων ετησίως, από το 1977 έως το 1994 (αιτιολογική σκέψη 60 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Ειδικότερα, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι, σύμφωνα με τη δήλωση του κ. Verluca της 17ης Σεπτεμβρίου 1996, τέτοιες συνεδριάσεις πραγματοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων, στις 14 Απριλίου 1992 στη Φλωρεντία, στις 23 Οκτωβρίου 1992 στο Τόκιο, στις 19 Μαΐου 1993 στο Παρίσι, στις 5 Νοεμβρίου 1993 στο Τόκιο και στις 16 Μαρτίου 1994 στις Κάννες. Εξάλλου, η Επιτροπή υποστήριξε ότι το σημείωμα της Vallourec με τίτλο «Ορισμένες πληροφορίες επ’ ευκαιρία της συνεδριάσεως του ομίλου Ευρώπης-Ιαπωνίας» της 4ης Νοεμβρίου 1991, το οποίο περιέχεται στη σελίδα 4350 του φακέλου της Επιτροπής (στο εξής: σημείωμα σχετικά με ορισμένες πληροφορίες), και το σημείωμα της 24ης Ιουλίου 1990, το οποίο περιλαμβάνεται στη σελίδα 15586 του φακέλου και τιτλοφορείται «Συνεδρίαση της 24.7.90 με την British Steel» (στο εξής: σημείωμα για τη συνεδρίαση της 24.7.90), διευκρινίζουν ότι συνεδριάσεις του ομίλου Ευρώπης-Ιαπωνίας πραγματοποιήθηκαν και κατά τα έτη 1989 και 1991.

24 Η συμφωνία που συνήφθη στο πλαίσιο του ομίλου Ευρώπης-Ιαπωνίας στηριζόταν σε τρία σκέλη, εκ των οποίων το πρώτο συνίστατο στα «βασικά στοιχεία» σχετικά με τον σεβασμό των εγχώριων αγορών (που μνημονεύθηκαν ανωτέρω στη σκέψη 16), τα οποία συνιστούσαν την παράβαση που διαπιστώνει το άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως, το δεύτερο στον καθορισμό των τιμών για τους διαγωνισμούς και ελαχίστων τιμών για τις «ειδικές αγορές» («special markets») και το τρίτο στην κατανομή των άλλων παγκόσμιων αγορών, πλην των αγορών του Καναδά και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, μέσω ποσοστών κατανομής («sharing keys») (αιτιολογική σκέψη 61 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Η Επιτροπή στηρίζει το συμπέρασμά της όσον αφορά την ύπαρξη των «βασικών στοιχείων» σε μια δέσμη εγγράφων ενδείξεων που απαριθμεί στις αιτιολογικές σκέψεις 62 έως 67 της προσβαλλομένης αποφάσεως, καθώς και στον πίνακα που περιέχεται στην αιτιολογική σκέψη 68 της αποφάσεως. Κατά την Επιτροπή, από τον πίνακα αυτόν προκύπτει ότι το μερίδιο του εγχώριου παραγωγού στις παραδόσεις σωλήνων OCTG και σωληναγωγών που πραγματοποίησαν οι αποδέκτριες της προσβαλλομένης αποφάσεως επιχειρήσεις στην Ιαπωνία και στην εγχώρια αγορά καθενός από τους τέσσερις κοινοτικούς παραγωγούς είναι πολύ υψηλό. Η Επιτροπή συνάγει εξ αυτού ότι, συνολικά, οι συμβαλλόμενοι στη συμφωνία όντως σεβάστηκαν τις εγχώριες αγορές. Όσον αφορά τα λοιπά δύο σκέλη της επίμαχης συμφωνίας, η Επιτροπή περιγράφει τα συναφή αποδεικτικά στοιχεία στις αιτιολογικές σκέψεις 70 έως 77 της προσβαλλομένης αποφάσεως.

25 Όταν η Corus σχεδίαζε, το 1990, να παύσει τις δραστηριότητες παραγωγής λείων σωλήνων, οι κοινοτικοί παραγωγοί διερωτήθηκαν ως προς το αν θα εξακολουθούσε να ισχύει η αρχή του σεβασμού των εγχώριων αγορών στο πλαίσιο των ανωτέρω περιγραφέντων «βασικών στοιχείων» όσον αφορά την αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου. Υπ’ αυτές τις περιστάσεις διατύπωσαν οι Vallourec και Corus την ιδέα των «βελτιωμένων βασικών στοιχείων» («fundamentals improved»), τα οποία απέβλεπαν στη διατήρηση των περιορισμών της προσβάσεως των Ιαπώνων παραγωγών στη βρετανική αγορά, παρά την απόσυρση της Corus. Έτσι, κατά τη διάρκεια του Ιουλίου 1990, επ’ ευκαιρία της ανανεώσεως της συμβάσεως εκχωρήσεως της αδείας εκμεταλλεύσεως της τεχνικής σπειρώματος VAM, οι Vallourec και Corus συμφώνησαν να εφοδιάζεται η τελευταία λείους σωλήνες μόνον από τη Vallourec, τη Mannesmann και τη Dalmine (αιτιολογική σκέψη 78 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

26 Τον Απρίλιο του 1991, η Corus έκλεισε το εργοστάσιο του Clydesdale (Ηνωμένο Βασίλειο), το οποίο εξασφάλιζε το 90 % περίπου της παραγωγής της σε λείους σωλήνες. Η Corus συνήψε τότε συμβάσεις εφοδιασμού σε λείους σωλήνες, αρχικής διάρκειας πέντε ετών σιωπηρώς ανανεουμένης πλην καταγγελίας με δωδεκάμηνη προθεσμία προειδοποιήσεως, με τη Vallourec (στις 24 Ιουλίου 1991), τη Dalmine (στις 4 Δεκεμβρίου 1991) και τη Mannesmann (στις 9 Αυγούστου 1993) (στο εξής: συμβάσεις εφοδιασμού). Οι τρεις αυτές συμβάσεις, που περιλαμβάνονται στις σελίδες 12867, 12910 και 12948 του φακέλου της Επιτροπής, χορηγούν σε καθεμία από τις εν λόγω επιχειρήσεις ποσοστό εφοδιασμού το οποίο καθορίστηκε αντιστοίχως στο 40 %, 30 % και 30 % των αναγκών της Corus (αιτιολογικές σκέψεις 79 έως 82 της προσβαλλομένης αποφάσεως), μη λαμβανομένων υπόψη των σωλήνων μικρής διαμέτρου.

27 Το 1993, τρεις παράγοντες οδήγησαν σε επανεξέταση των αρχών λειτουργίας του ομίλου Ευρώπης-Ιαπωνίας. Επρόκειτο, πρώτον, για την αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής χαλυβουργίας. Συγκεκριμένα, στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Corus σχεδίαζε να παύσει τις τελευταίες δραστηριότητές της παραγωγής σωλήνων με σπείρωμα άνευ ραφής. Στο Βέλγιο, η εταιρία New Tubemeuse (στο εξής: NTM), της οποίας η δραστηριότητα ήταν προσανατολισμένη κυρίως στις εξαγωγές προς τη Μέση και την Άπω Ανατολή, διελύθη στις 31 Δεκεμβρίου 1993. Δεύτερον, επρόκειτο για την πρόσβαση των παραγωγών της Λατινικής Αμερικής στην κοινοτική αγορά, η οποία απειλούσε να ανατρέψει τις κατανομές της αγοράς που είχαν συμφωνηθεί στο πλαίσιο του ομίλου Ευρώπης-Ιαπωνίας. Τέλος, τρίτον, στην παγκόσμια αγορά των σωλήνων που προορίζονται για την άντληση και εκμετάλλευση πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι συγκολλητοί σωλήνες σημείωσαν σημαντική αύξηση, παρά τις διαφορές που εξακολουθούν να υφίστανται μεταξύ των διαφόρων περιοχών (αιτιολογικές σκέψεις 83 και 84 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

28 Υπ’ αυτές τις περιστάσεις συνεδρίασαν τα μέλη του ομίλου Ευρώπης-Ιαπωνίας στο Τόκιο στις 5 Νοεμβρίου 1993, προκειμένου να καταλήξουν σε νέα συμφωνία για την κατανομή των αγορών με τους παραγωγούς της Λατινικής Αμερικής. Το περιεχόμενο της επιτευχθείσας τότε συμφωνίας αντικατοπτρίζεται σε ένα έγγραφο που παραδόθηκε στην Επιτροπή στις 12 Νοεμβρίου 1997 από ξένο στη διαδικασία τρίτο πληροφοριοδότη και περιλαμβάνεται στη σελίδα 7320 του φακέλου της Επιτροπής, και το οποίο περιέχει, μεταξύ άλλων, ένα σύστημα ποσοστών κατανομής («sharing key») (στο εξής: έγγραφο «sharing key»). Κατά τα λεγόμενα του πληροφοριοδότη, πηγή του εν λόγω εγγράφου ήταν ένας εμπορικός πράκτορας ενός από τους συμμετασχόντες στην εν λόγω συνεδρίαση. Όσον αφορά, ειδικότερα, τις συνέπειες της αναδιαρθρώσεως της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, η παύση της λειτουργίας της ΝΤΜ επέτρεψε, κατά την Επιτροπή, στους κοινοτικούς παραγωγούς να επιτύχουν αντιπαροχές εκ μέρους των παραγωγών της Ιαπωνίας και της Λατινικής Αμερικής, των κυρίως ωφελουμένων από την απόσυρση της ΝΤΜ από τις εξαγωγικές αγορές (αιτιολογικές σκέψεις 85 έως 89 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

29 Η Corus, από την πλευρά της, έλαβε την οριστική απόφαση να παύσει τις τελευταίες δραστηριότητές της παραγωγής σωλήνων άνευ ραφής. Στις 22 Φεβρουαρίου 1994, η Vallourec απέκτησε τον έλεγχο των εγκαταστάσεων σπειρωμάτων και παραγωγής σωλήνων της Corus και συνέστησε, προς τούτο, την εταιρία Tubular Industries Scotland Ltd (στο εξής: TISL). Στις 31 Μαρτίου 1994, η TISL ανέλαβε την εκτέλεση των συμβάσεων εφοδιασμού σε λείους σωλήνες τις οποίες είχε συνάψει η Corus με την Dalmine και τη Mannesmann. Στις 24 Απριλίου 1997, η σύμβαση που είχε συναφθεί με τη Mannesmann εξακολουθούσε να ισχύει. Στις 30 Μαρτίου 1999, η Dalmine κατήγγειλε τη σύμβαση εφοδιασμού με την TISL (αιτιολογικές σκέψεις 90 έως 92 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

30 Η Επιτροπή θεώρησε ότι, με τις συμβάσεις αυτές, οι κοινοτικοί παραγωγοί είχαν αποκτήσει ποσοστώσεις εφοδιασμού σε λείους σωλήνες της βρετανικής αγοράς, η οποία αντιπροσωπεύει πλέον του ημίσεoς της κοινοτικής καταναλώσεως σε σωλήνες OCTG. Κατέληξε, συνεπώς, στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για σύμπραξη απαγορευόμενη από το άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ (βλ. ανωτέρω σκέψη 22).

Ε – Ε – Οι ουσιαστικές διατάξεις της προσβαλλομένης αποφάσεως

31 Σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 1, της προσβαλλομένης αποφάσεως, οι οκτώ αποδέκτριες της αποφάσεως επιχειρήσεις «[…] παραβίασαν τις διατάξεις του άρθρου 81, παράγραφος 1, [της Συνθήκης] ΕΚ, συμμετέχοντας […] σε μια συμφωνία που προέβλεπε, μεταξύ άλλων, τη διατήρηση της αντίστοιχης εγχώριας αγοράς τους για τα είδη σωληνουργίας […] OCTG […] συνήθους ποιότητας και [τους σωληναγωγούς “έργου”] άνευ ραφής».

32 Το άρθρο 1, παράγραφος 2, της προσβαλλομένης αποφάσεως ορίζει ότι η παράβαση διήρκεσε από το 1990 έως το 1995 για τις Mannesmann, Vallourec, Dalmine, Sumitomo, Nippon, Kawasaki Steel Corp. και NKK Corp. Όσον αφορά την Corus, αναφέρει ότι η παράβαση διήρκεσε από το 1990 έως τον Φεβρουάριο του 1994.

33 Οι λοιπές κρίσιμες ουσιαστικές διατάξεις της προσβαλλομένης αποφάσεως έχουν ως εξής:

«Άρθρο 2

1. Οι επιχειρήσεις [Mannesmann], Vallourec […], [Corus] και Dalmine […] παραβίασαν τις διατάξεις του άρθρου 81, παράγραφος 1, [της Συνθήκης] ΕΚ, συνάπτοντας, στο πλαίσιο της παράβασης που αναφέρεται στο άρθρο 1, συμβάσεις που είχαν ως αποτέλεσμα μια κατανομή των [προμηθειών] λείων σωλήνων OCTG στην [Corus] (Vallourec […] από το 1994).

2. Για την [Corus] η παράβαση διήρκεσε μεταξύ του Ιουλίου 1991 και του Φεβρουαρίου 1994. Για τη Vallourec […] η παράβαση διήρκεσε μεταξύ της 24ης Ιουλίου 1991 και της 30ής Μαρτίου 1999. Για την Dalmine […] η παράβαση διήρκεσε μεταξύ της 4ης Δεκεμβρίου 1991 και της 30ής Μαρτίου 1999. Για την [Mannesmann] η παράβαση διήρκεσε μεταξύ της 9ης Αυγούστου 1993 και της 24ης Απριλίου 1997.

[...]

Άρθρο 4

Επιβάλλονται στις επιχειρήσεις που απαριθμούνται στο άρθρο 1 τα ακόλουθα πρόστιμα, λόγω της διαπιστωθείσας παράβασης στο εν λόγω άρθρο:

(1) [Mannesmann] 13 500 000 ευρώ

(2) Vallourec […] 8 100 000 ευρώ

(3) [Corus] 12 600 000 ευρώ

(4) Dalmine […] 10 800 000 ευρώ

(5) Sumitomo […] 13 500 000 ευρώ

(6) Nippon […] 13 500 000 ευρώ

(7) Kawasaki Steel Corp. […] 13 500 000 ευρώ

(8) NKK Corp. […] 13 500 000 ευρώ

[...]»

ΣΤ – Η ενώπιον του Πρωτοδικείου διαδικασία

34 Με επτά δικόγραφα που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου από τις 28 Φεβρουαρίου έως τις 3 Απριλίου 2000, οι Mannesmann, Corus, Dalmine, NKK Corp., Nippon, Kawasaki και Sumitomo άσκησαν προσφυγή κατά της προσβαλλομένης αποφάσεως.

35 Με τρεις διατάξεις της 23ης Απριλίου 2002, επετράπη στην Εποπτεύουσα Αρχή της ΕΖΕΣ να παρέμβει υπέρ των αιτημάτων της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 116, παράγραφος 6, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, στις υποθέσεις T‑68/00, T‑71/00 και T‑78/00.

36 Με διάταξη της 18ης Ιουνίου 2002, το Πρωτοδικείο αποφάσισε, αφού άκουσε τους διαδίκους, να συνεκδικάσει τις επτά υποθέσεις προς διευκόλυνση της προφορικής διαδικασίας, καθώς επίσης να συνεκδικάσει τις τέσσερις υποθέσεις στις οποίες οι προσφεύγουσες είναι ιαπωνικές εταιρίες (T‑67/00, T‑68/00, T‑71/00 και T‑78/00) προς έκδοση κοινής αποφάσεως, σύμφωνα με το άρθρο 50 του Κανονισμού Διαδικασίας. Κατόπιν των αποφάσεων αυτών, παρασχέθηκε σε όλες τις προσφεύγουσες στις επτά υποθέσεις η δυνατότητα να συμβουλευθούν το σύνολο των δικογραφιών που αφορούν την παρούσα διαδικασία στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου. Ελήφθησαν επίσης μέτρα οργανώσεως της διαδικασίας.

37 Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή, το Πρωτοδικείο (δεύτερο τμήμα) αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία. Οι διάδικοι, συμπεριλαμβανομένης της Εποπτεύουσας Αρχής της ΕΖΕΣ υπό την ιδιότητά της ως παρεμβαίνουσας στις υποθέσεις T‑68/00, T‑71/00 και T‑78/00, αγόρευσαν και απάντησαν στις ερωτήσεις του Πρωτοδικείου κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 19ης, της 20ής και της 21ης Μαρτίου 2003.

Αιτήματα των διαδίκων

38 Στην υπόθεση T‑67/00, η NKK Corp. ζητεί από το Πρωτοδικείο:

– να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση στο μέτρο που αφορά την προσφεύγουσα·

– να ακυρώσει το πρόστιμο που της επιβλήθηκε·

– επικουρικώς, σε περίπτωση που η προσβαλλόμενη απόφαση διατηρηθεί σε ισχύ, να μειώσει το ύψος του προστίμου της·

– να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα της παρούσας διαδικασίας·

– να διατάξει κάθε άλλο μέτρο που θα κρίνει αναγκαίο για την εκτέλεση της αποφάσεως του Πρωτοδικείου.

39 Στην υπόθεση Τ‑68/00, η Nippon ζητεί από το Πρωτοδικείο:

– να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση στο μέτρο που αφορά την προσφεύγουσα·

– να ακυρώσει ή, τουλάχιστον, να μειώσει το ποσό του προστίμου της·

– να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

40 Στην υπόθεση T‑71/00, η Kawasaki Steel Corp. ζητεί από το Πρωτοδικείο:

– να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση·

– επικουρικώς, να μειώσει το ύψος του προστίμου της·

– να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

41 Στην υπόθεση T‑78/00, η Sumitomo ζητεί από το Πρωτοδικείο:

– να ακυρώσει τα άρθρα 1 έως 5 της προσβαλλομένης αποφάσεως στο μέτρο που αφορούν την προσφεύγουσα·

– επικουρικώς, να ακυρώσει το άρθρο 4 της προσβαλλομένης αποφάσεως στο μέτρο που της επιβάλλει πρόστιμο ύψους 13,5 εκατομμυρίων ευρώ και να ορίσει το πρόστιμο σε ουσιωδώς χαμηλότερο επίπεδο·

– να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

42 Σε καθεμία από τις τέσσερις υποθέσεις, η Επιτροπή ζητεί από το Πρωτοδικείο:

– να απορρίψει την προσφυγή·

– να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.

Επί της επιπτώσεως της συγκεντρώσεως μεταξύ της Kawasaki Steel Corp. και της NKK Corp.

43 Με χωριστές επιστολές της 9ης Μαΐου 2003, οι NKK Corp. και Kawasaki Steel Corp. πληροφόρησαν το Πρωτοδικείο ότι, στο πλαίσιο πράξεως συγκεντρώσεως στην οποία εμπλέκονταν οι δύο όμιλοι στους οποίους ανήκαν, είχαν αλλάξει επωνυμία και ονομάζονται πλέον JFE Steel Corp. Βάσει των εγγράφων που επισύναψαν στις επιστολές τους προς πιστοποίηση αυτής της αλλαγής εμπορικής επωνυμίας, η Γραμματεία του Πρωτοδικείου ζήτησε από τις δύο αυτές προσφεύγουσες καθώς και από την Επιτροπή να διευκρινίσουν την κατάσταση που είχε προκύψει από την εν λόγω πράξη συγκεντρώσεως. Καθεμία από τις προσφεύγουσες απάντησε με επιστολή της 11ης Σεπτεμβρίου 2003, η δε Επιτροπή με έγγραφο της 22ας Σεπτεμβρίου 2003.

44 Από τα εν λόγω έγγραφα και απαντήσεις προκύπτει ότι η Kawasaki Steel Corp. άλλαξε επωνυμία και κατέστη JFE Steel Corp. Αντιθέτως, διαπιστώνεται ότι η NKK Corp. άλλαξε επωνυμία και κατέστη JFE Engineering Corp. Ωστόσο, στις αντίστοιχες επιστολές τους της 11ης Σεπτεμβρίου 2003, οι δύο αυτές προσφεύγουσες δήλωσαν ότι τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που αφορούσαν τη χαλυβουργική επιχείρηση NKK Corp. μεταβιβάστηκαν στην JFE Steel Corp.

45 Καταρχάς, πρέπει να παρατηρηθεί ότι τα κοινοτικά όργανα ασφαλώς μπορούν να λάβουν υπόψη τους την αλλαγή του ονόματος κάποιου διαδίκου.

46 Εξάλλου, η νομολογία αναγνωρίζει ότι μια προσφυγή ακυρώσεως κινηθείσα από τον αποδέκτη μιας πράξεως μπορεί να συνεχιστεί από τον καθολικό διάδοχό του, ιδίως στην περίπτωση θανάτου ενός φυσικού προσώπου ή στην περίπτωση που ένα νομικό πρόσωπο παύει να υφίσταται ενώ το σύνολο των δικαιωμάτων και υποχρεώσεών του μεταβιβάζονται σε νέο δικαιούχο (βλ., υπό το πνεύμα αυτό, αποφάσεις του Δικαστηρίου της 20ής Οκτωβρίου 1983, 92/82, Gutmann κατά Επιτροπής, Συλλογή 1983, σ. 3127, σκέψη 2, και της 23ης Απριλίου 1986, 294/83, Les Verts κατά Κοινοβουλίου, Συλλογή 1986, σ. 1339, σκέψεις 13 έως 18). Πρέπει να παρατηρηθεί ότι, σε μια τέτοια περίπτωση, ο καθολικός διάδοχος υπεισέρχεται αυτοδικαίως στη θέση του προκατόχου του ως αποδέκτη της προσβαλλομένης πράξεως.

47 Αντιθέτως, ο κοινοτικός δικαστής δεν είναι αρμόδιος, ούτε στο πλαίσιο προσφυγής ακυρώσεως δυνάμει του άρθρου 230 ΕΚ ούτε στο πλαίσιο της ασκήσεως της εξουσίας πλήρους δικαιοδοσίας κατά το άρθρο 229 ΕΚ όσον αφορά τις κυρώσεις, να μεταρρυθμίζει την απόφαση κοινοτικού οργάνου υποκαθιστώντας στον αποδέκτη της αποφάσεως άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο, όταν ο εν λόγω αποδέκτης εξακολουθεί να υφίσταται. Η αρμοδιότητα αυτή ανήκει, a priori, αποκλειστικά στο όργανο που εξέδωσε την εν λόγω απόφαση. Έτσι, οσάκις το αρμόδιο κοινοτικό όργανο έχει εκδώσει απόφαση και, συνεπώς, προσδιορίσει την ταυτότητα του προσώπου στο οποίο πρέπει να απευθύνεται η απόφαση αυτή, δεν εναπόκειται στο Πρωτοδικείο να αντικαταστήσει το πρόσωπο αυτό με άλλο.

48 Πρέπει, περαιτέρω, να θεωρηθεί ότι η προσφυγή που ασκεί ένα πρόσωπο υπό την ιδιότητα του αποδέκτη μιας πράξεως για να εξασφαλίσει τα δικαιώματά του στο πλαίσιο ακυρωτικού αιτήματος κατά το άρθρο 230 ΕΚ ή αιτήματος μεταρρυθμίσεως κατά το άρθρο 229 ΕΚ δεν μπορεί να μεταβιβαστεί σε τρίτο πρόσωπο το οποίο δεν είναι ο αποδέκτης της αποφάσεως. Πράγματι, αν γινόταν δεκτή η δυνατότητα τέτοιας μεταβιβάσεως, θα υπήρχε ασυμφωνία μεταξύ της ιδιότητας δυνάμει της οποίας ασκήθηκε η προσφυγή και της ιδιότητας δυνάμει της οποίας υποτίθεται ότι συνεχίζεται η δίκη. Επιπλέον, μια τέτοια μεταβίβαση θα δημιουργούσε ασυμφωνία μεταξύ της ιδιότητας του αποδέκτη της πράξεως και της ιδιότητας του προσώπου που είναι διάδικος υπό την ιδιότητα του αποδέκτη.

49 Πρέπει να παρατηρηθεί, συναφώς, ότι μια απόφαση όπως η προσβαλλόμενη απόφαση, καίτοι έχει συνταχθεί και δημοσιευθεί υπό τη μορφή μιας μοναδικής αποφάσεως, πρέπει να εκλαμβάνεται ως δέσμη ατομικών αποφάσεων με τις οποίες διαπιστώνονται έναντι καθεμιάς από τις αποδέκτριες επιχειρήσεις η παράβαση ή οι παραβάσεις που γίνονται δεκτές σε βάρος της και με τις οποίες της επιβάλλεται, ενδεχομένως, πρόστιμο. Ο κανόνας αυτός προκύπτει από την ανάγνωση του συνόλου της αποφάσεως του Πρωτοδικείου της 10ης Ιουλίου 1997, Τ‑227/95, AssiDomän Kraft Products κ.λπ. κατά Επιτροπής (Συλλογή 1997, σ. II-1185, σκέψη 56), και της αποφάσεως, που εξέδωσε επί αιτήσεως αναιρέσεως το Δικαστήριο, της 14ης Σεπτεμβρίου 1999, C‑310/97 P, Επιτροπή κατά AssiDomän Kraft Products κ.λπ. (Συλλογή 1999, σ. I-5363, σκέψη 49). Έτσι, στην υπό κρίση περίπτωση, η NKK Corp. ήταν και παραμένει ο μοναδικός αποδέκτης της αποφάσεως που της απευθύνθηκε, ενώ η Kawasaki Steel Corp. είναι ο αποδέκτης μιας νομικώς διακρινόμενης αποφάσεως η οποία περιέχεται στην ίδια πράξη.

50 Τέλος, είναι αληθές ότι το πρόσωπο υπό την ευθύνη του οποίου έχει πλέον τεθεί η εκμετάλλευση μιας επιχειρήσεως μπορεί, κατά το στάδιο της διοικητικής διαδικασίας ενώπιον της Επιτροπής, να αναλάβει, με σχετική δήλωση, την ευθύνη των πραγματικών περιστατικών που προσάπτονται στον πραγματικά ευθυνόμενο, έστω και αν για την παράβαση αυτή ευθύνεται, καταρχήν, το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που διηύθυνε την εν λόγω επιχείρηση κατά τον χρόνο της διαπράξεως της παραβάσεως (βλ., υπό το πνεύμα αυτό, καίτοι έχει εφεσιβληθεί, την απόφαση του Πρωτοδικείου της 13ης Δεκεμβρίου 2001, T‑45/98 και T‑47/98, Krupp Thyssen Stainless και Acciai speciali Terni κατά Επιτροπής, Συλλογή 2001, σ. II-3757, σκέψεις 57 και 62). Ωστόσο, από τα προεκτεθέντα στις σκέψεις 46 έως 49 προκύπτει ότι μια τέτοια δήλωση δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα να μεταβάλει την ταυτότητα του αποδέκτη μιας αποφάσεως της Επιτροπής, όταν η απόφαση αυτή έχει εκδοθεί, ούτε την ταυτότητα του προσφεύγοντος σε προσφυγή ακυρώσεως κατά τέτοιας αποφάσεως μετά την άσκηση της προσφυγής αυτής.

51 Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να ληφθεί υπόψη η αλλαγή της επωνυμίας της Kawasaki Steel Corp. σε JFE Steel Corp. καθώς και το γεγονός ότι η NKK Corp. ονομάζεται πλέον JFE Engineering Corp. Ωστόσο, δεν χρειάζεται να υποκατασταθεί η JFE Engineering Corp. από την JFE Steel Corp. στην υπόθεση T-67/00, όποια και αν είναι τα κατά το ιαπωνικό δίκαιο αποτελέσματα της συμφωνίας συγχωνεύσεως που συνήφθη μεταξύ των δύο αυτών εταιριών. Επομένως, η JFE Steel Corp. (στο εξής: JFE-Kawasaki) παραμένει η προσφεύγουσα στην υπόθεση T-71/00, και η JFE Engineering Corp. (στο εξής: JFE-NKK) παραμένει η προσφεύγουσα στην υπόθεση T-67/00.

Σκεπτικό

A – Επί των αιτημάτων ακυρώσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως και ιδίως του άρθρου 1 της αποφάσεως

52 Οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις προβάλλουν δεκατρείς διαφορετικούς λόγους ακυρώσεως, ορισμένοι εκ των οποίων προβάλλονται από όλες ή πλείονες της μιας προσφεύγουσες.

1. Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως που αντλείται από τον ισχυρισμό ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε επαρκώς κατά νόμον την ύπαρξη της παραβάσεως που διαπιστώνεται στο άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως

53 Ο πρώτος λόγος ακυρώσεως προβάλλεται και από τις τέσσερις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις.

α) Επιχειρήματα των διαδίκων

54 Προκαταρκτικώς, οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις διατυπώνουν παρατηρήσεις όσον αφορά τη διεξαγωγή των αποδείξεων σχετικά με την παράβαση του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ. Επί της ουσίας, ο λόγος αυτός χωρίζεται σε τρία σκέλη.

55 Πρώτον, οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις υποστηρίζουν, αφενός, ότι η απουσία ιαπωνικών εισαγωγών στις «χερσαίες» ευρωπαϊκές αγορές (στο εξής: αγορές onshore) εξηγείται από αντικειμενικούς εμπορικής φύσεως υπολογισμούς και, αφετέρου, ότι η ύπαρξη της υποτιθέμενης συμφωνίας δεν συμβιβάζεται με τις σημαντικές παραδόσεις επιμάχων προϊόντων τις οποίες πραγματοποίησαν στην αγορά της ζώνης της υφαλοκρηπίδας της Βόρειας Θάλασσας την οποία εκμεταλλεύεται το Ηνωμένο Βασίλειο (στο εξής: αγορά offshore του Ηνωμένου Βασιλείου ή βρετανική αγορά offshore) και, επομένως, η παράβαση που προσάπτεται στις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις εν πάση περιπτώσει δεν παρήγαγε αποτελέσματα θίγοντα τον ανταγωνισμό. Δεύτερον, τα αποδεικτικά στοιχεία που συγκέντρωσε η Επιτροπή δεν αποδεικνύουν, κατά τις προσφεύγουσες, ούτε την ύπαρξη της υποτιθέμενης συμφωνίας ούτε, έστω και αν θεωρηθεί αποδεδειγμένη η συμφωνία αυτή, τη συμμετοχή καθεμιάς από τις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις στην εν λόγω συμφωνία. Τρίτον, η εκ μέρους της Επιτροπής ανάλυση των στόχων των συμβάσεων προμήθειας λείων σωλήνων που συνήφθησαν μεταξύ των Ευρωπαίων παραγωγών και οι οποίες συνιστούν την παράβαση που επικρίνει το άρθρο 2 της προσβαλλομένης αποφάσεως είναι αντιφατική. Η ανάλυση αυτή επιβεβαιώνει επίσης το αβάσιμο της απόψεως της Επιτροπής όσον αφορά τη συμμετοχή των ιαπωνικών προσφευγουσών επιχειρήσεων στην παράβαση που διαπιστώνεται στο άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως.

Προκαταρκτικές παρατηρήσεις

56 Η Sumitomo και η JFE‑NKK υποστηρίζουν, αφενός, ότι το βάρος αποδείξεως όλων των συστατικών στοιχείων μιας παραβάσεως φέρει η Επιτροπή (προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Sir Gordon Slynn στις υποθέσεις 100/80 έως 103/80, απόφαση του Δικαστηρίου της 7ης Ιουνίου 1983, Musique diffusion française κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1983, σ. 1825, συγκεκριμένα, σ. 1914· αποφάσεις του Δικαστηρίου της 17ης Δεκεμβρίου 1998, C‑185/95 P, Baustahlgewebe κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998, σ. I-8417, σκέψη 58, και της 8ης Ιουλίου 1999, C‑49/92 P, Επιτροπή κατά Anic Partecipazioni, Συλλογή 1999, σ. I-4125, σκέψη 86). Επομένως, τυχόν αμφιβολία λειτουργεί υπέρ των επιχειρήσεων που κατηγορούνται ότι μετέσχαν σε παράβαση (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 16ης Δεκεμβρίου 1975, 40/73 έως 48/73, 50/73, 54/73 έως 56/73, 111/73, 113/73 και 114/73, Suiker Unie κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1975, σ. 507, σκέψεις 203, 304, 359 και 363, και της 14ης Φεβρουαρίου 1978, 27/76, United Brands κατά Επιτροπής, Συλλογή τόμος 1978, σ. 75, σκέψη 265· προτάσεις του δικαστή Β. Vesterdorf ασκήσαντος καθήκοντα γενικού εισαγγελέα στην υπόθεση T‑1/89, Rhône-Poulenc κατά Επιτροπής, απόφαση του Πρωτοδικείου της 24ης Οκτωβρίου 1991, Συλλογή 1991, σ. II-867, συγκεκριμένα σ. II-869, II-954). Κατά συνέπεια, στην Επιτροπή εναπέκειτο να αποδείξει πέραν πάσης ευλόγου αμφιβολίας, τη συνδρομή των περιστάσεων τις οποίες επικαλείται (προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Μ. Darmon στις υποθέσεις C‑89/85, C‑104/85, C‑114/85, C‑116/85, C‑117/85 και C‑125/85 έως C‑129/85, Ahlström Osakeytiö κ.λπ. κατά Επιτροπής, καλούμενη «απόφαση Χαρτοπολτός II», απόφαση της 31ης Μαρτίου 1993, Συλλογή 1993, σ. I-1307, συγκεκριμένα σ. I‑1445, σημείο 195). Αντιθέτως, αρκεί να αποδείξει ένας διάδικος ότι υφίσταται αβεβαιότητα ως προς το βάσιμο της αποφάσεως περί διαπιστώσεως της παραβάσεως ώστε να επιτύχει την ακύρωση της αποφάσεως αυτής (προμνησθείσες προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Sir Gordon Slynn στην υπόθεση Musique diffusion française κ.λπ. κατά Επιτροπής, σ. 1931).

57 Αφετέρου, προς απόδειξη της υπάρξεως παραβάσεως, είναι απαραίτητο, κατά τις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις, να προσκομίσει η Επιτροπή ακριβή και συγκλίνοντα αποδεικτικά στοιχεία για να στηρίξει την αταλάντευτη πεποίθηση ότι η παράβαση αυτή όντως διαπράχθηκε (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 28ης Μαρτίου 1984, 29/83 και 30/83, CRAM και Rheinzink κατά Επιτροπής, Συλλογή 1984, σ. 1679, σκέψη 20, και προμνησθείσα στη σκέψη 56 απόφαση Χαρτοπολτός II, σκέψη 127· αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 10ης Μαρτίου 1992, T‑68/89, T‑77/89 και T‑78/89, SIV κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1992, σ. II-1403, ιδίως σκέψεις 193 έως 195, 198 έως 202, 205· έως 210, 220 έως 232, 249 έως 250 και 322 έως 328, και της 6ης Ιουλίου 2000, T‑62/98, Volkswagen κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. II-2707, σκέψεις 43 και 72). Τα αποδεικτικά αυτά στοιχεία πρέπει, μεταξύ άλλων, να επιτρέπουν να αποδειχθεί ότι οι προβαλλόμενες παραβάσεις συνιστούν αισθητούς περιορισμούς του ανταγωνισμού υπό την έννοια του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ. Η επιταγή αυτή δεν πληρούται ιδίως όταν είναι δυνατό να δοθεί λογική εξήγηση που αποκλείει την παράβαση των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού (προμνησθείσα απόφαση CRAM και Rheinzink κατά Επιτροπής, σκέψεις 16 επ.· απόφαση του Πρωτοδικείου της 21ης Ιανουαρίου 1999, T‑185/96, T‑189/96 και T‑190/96, Riviera Auto Service κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. II-93, σκέψη 47, και προμνησθείσα απόφαση Volkswagen κατά Επιτροπής).

58 Εξάλλου, οι προσκομισθείσες αποδείξεις πρέπει να πληρούν τα ανωτέρω κριτήρια ακρίβειας και συγκλίσεως όσον αφορά κάθε ένα στοιχείο της παραβάσεως που έγινε δεκτή, ιδίως όσον αφορά την ταυτότητα των εμπλεκομένων και τη συμμετοχή τους στην παράβαση (προμνησθείσες στη σκέψη 56 αποφάσεις Χαρτοπολτός ΙΙ, σκέψη 69, και Επιτροπή κατά Anic Partecipazioni, σκέψη 87· απόφαση του Πρωτοδικείου της 14ης Μαΐου 1998, T‑295/94, Buchmann κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998, σ. II-813, σκέψη 121), τα επίμαχα προϊόντα ή υπηρεσίες (προμνησθείσα στη σκέψη 56 απόφαση Suiker Unie κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψεις 301 έως 304, και προμνησθείσα στη σκέψη 57 απόφαση SIV κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψεις 175 έως 194 και 324), τους περιορισμούς που συμφωνήθηκαν μεταξύ των εμπλεκομένων (απόφαση του Πρωτοδικείου της 14ης Μαΐου 1998, T‑337/94, Enso-Gutzeit κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998, σ. II-1571, σκέψεις 102 έως 150) και τη διάρκεια της παραβάσεως (απόφαση του Πρωτοδικείου της 7ης Ιουλίου 1994, T‑43/92, Dunlop Slazenger κατά Επιτροπής, Συλλογή 1994, σ. II-441, σκέψη 79, και προμνησθείσα στη σκέψη 57 απόφαση Volkswagen κατά Επιτροπής, σκέψη 188). Ειδικότερα, όσον αφορά τη διάρκεια της παραβάσεως, είναι απαραίτητο να προσκομιστούν είτε άμεσες αποδείξεις είτε αποδείξεις επαρκώς εγγύς χρονικώς, δηλαδή στοιχεία αφορώντα την ίδια χρονική περίοδο.

59 Η JFE‑NKK υποστηρίζει ειδικότερα ότι, σύμφωνα με την απόφαση του Πρωτοδικείου της 14ης Μαΐου 1998, T‑348/94, Enso Española κατά Επιτροπής (Συλλογή 1998, σ. II-1875, σκέψεις 160 έως 171), η Επιτροπή οφείλει να στηρίζεται σε συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία και να μη περιορίζεται σε απλούς ισχυρισμούς όσον αφορά το περιεχόμενο ή τον σκοπό των συναντήσεων στις οποίες μετέσχαν τα μέρη μιας υποτιθέμενης συμφωνίας.

60 Η Επιτροπή υποστηρίζει, προκαταρκτικώς, ότι το γεγονός ότι οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις προβάλλουν επιχειρήματα τα οποία φωτίζουν διαφορετικά τα πραγματικά περιστατικά τα οποία απέδειξε δεν τους επιτρέπει να επιτύχουν την ακύρωση της προσβαλλομένης αποφάσεως. Η επιχειρηματολογία την οποία προβάλλει συναφώς η JFE‑NKK, η οποία στηρίζεται ιδίως στις αποφάσεις CRAM και Rheinzink κατά Επιτροπής (προμνησθείσα στη σκέψη 57) και Χαρτοπολτός ΙΙ (προμνησθείσα στη σκέψη 56, σκέψεις 126 και 127), έχει εφαρμογή μόνον όταν η απόφαση της Επιτροπής στηρίζεται αποκλειστικά στη σκέψη ότι τα αποδειχθέντα γεγονότα δεν μπορούν να εξηγηθούν διαφορετικά παρά μόνο σε συνάρτηση με συνεννόηση μεταξύ επιχειρήσεων. Όμως, αυτό δεν συμβαίνει εν προκειμένω.

61 Όσον αφορά το επιχείρημα ότι εναπόκειται στην Επιτροπή να καταδείξει πέραν πάσης ευλόγου αμφιβολίας την ύπαρξη της παραβάσεως που λαμβάνει υπόψη της, η Επιτροπή παρατηρεί ότι το επιχείρημα αυτό δεν είναι βάσιμο. Κατ’ αυτήν, πρέπει να σημειωθεί, ειδικότερα, ότι, στην προμνησθείσα στη σκέψη 56 απόφαση Χαρτοπολτός ΙΙ, η ανωτέρω ερμηνεία της έννοιας των επαρκώς ακριβών και συγκλινουσών αποδείξεων, την οποία πρότεινε ο γενικός εισαγγελέας M. Darmon στις προμνησθείσες στη σκέψη 56 προτάσεις του στην υπόθεση εκείνη, δεν υιοθετήθηκε από το Δικαστήριο. Ομοίως, στην απόφαση της 20ής Απριλίου 1999, T‑305/94 έως T‑307/94, T‑313/94 έως T‑316/94, T‑318/94, T‑325/94, T‑328/94, T‑329/94 και T‑335/94, Limburgse Vinyl Maatschaapij κ.λπ. κατά Επιτροπής, καλούμενη «απόφαση PVC II» (Συλλογή 1999, σ. II-931), το Πρωτοδικείο επέλεξε να κρίνει συνολικώς αν τα προσκομισθέντα στην υπόθεση εκείνη αποδεικτικά στοιχεία ήταν επαρκή προς απόδειξη της υπάρξεως της επίδικης παραβάσεως. Όσον αφορά, ειδικότερα, τη διάρκεια της παραβάσεως, η ακρίβεια και η σύγκλιση των στοιχείων δεν απαιτήθηκαν για την απόδειξη της υπάρξεως της παραβάσεως, αλλά μόνον για τον καθορισμό του κατά πόσον το ύψος του προστίμου έπρεπε να προσαρμοστεί αναλόγως της διάρκειας αυτής. Εν πάση περιπτώσει, η ακριβής ημερομηνία της ενάρξεως της παραβάσεως δεν ασκεί επιρροή στην υπό κρίση περίπτωση, καθόσον ήταν προγενέστερη του έτους 1990, δεδομένου ότι η Επιτροπή, κατά τον καθορισμό του ύψους του προστίμου, έλαβε υπόψη της την παράβαση μόνον από αυτήν την ημερομηνία και μετά.

Επί του πρώτου σκέλους, που αντλείται από το ασυμβίβαστο της υπάρξεως της προβαλλομένης συμφωνίας με την επικρατούσα στη βρετανική αγορά offshore και στις λοιπές ευρωπαϊκές αγορές κατάσταση

62 Οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις υποστηρίζουν, κατ’ ουσίαν, ότι η ύπαρξη εμπορικών φραγμών αποτελεί εύλογη εναλλακτική εξήγηση της απουσίας ιαπωνικών πωλήσεων στις ευρωπαϊκές αγορές όσον αφορά τα προϊόντα στα οποία αναφέρεται το άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως. Όμως, δεδομένου ότι η συλλογιστική της Επιτροπής στηρίζεται στην υπόθεση ότι αυτή η απουσία δεν μπορεί να εξηγηθεί παρά μόνον σε συνάρτηση με συνεννόηση μεταξύ των μερών της επίδικης συμφωνίας, πρέπει να ακυρωθεί το άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως, σύμφωνα με την άποψη που υιοθετήθηκε με τις προμνησθείσες αποφάσεις CRAM και Rheinzink κατά Επιτροπής (προμνησθείσα στη σκέψη 57) (σκέψη 16), Χαρτοπολτός II (προμνησθείσα στη σκέψη 56) (σκέψεις 126 και 127), και PVC II (προμνησθείσα στη σκέψη 61) (σκέψη 725).

63 Κατά τις προσφεύγουσες, υφίσταται ουσιώδης αντίφαση μεταξύ, αφενός, του ισχυρισμού ότι οι Ιάπωνες παραγωγοί ήταν μέρη σε συμφωνία με την οποία είχαν δεσμευθεί να μη προμηθεύουν τις ευρωπαϊκές αγορές και, αφετέρου, της πραγματικής συμπεριφοράς τους στις αγορές αυτές. Συγκεκριμένα, αντίθετα προς τα υποστηριζόμενα από την Επιτροπή, μια εξέταση των εμπορικών ρευμάτων μεταξύ Ιαπωνίας και Ευρώπης θα καταδείκνυε ότι οι Ιάπωνες παραγωγοί ανταγωνίζονταν σθεναρά τους Ευρωπαίους παραγωγούς στις αγορές offshore, ιδίως δε στις αγορές του Ηνωμένου Βασιλείου και της Νορβηγίας οι οποίες, μαζί, αποτελούσαν τη μόνη σημαντική αγορά κατά την άποψη των Ιαπώνων παραγωγών, και τούτο για αντικειμενικούς εμπορικής φύσεως λόγους. Εξάλλου, η ζήτηση στη βρετανική αγορά offshore αφορούσε κυρίως τους σωλήνες OCTG premium και όχι τους σωλήνες OCTG συνήθους ποιότητας τους οποίους αφορά η προσβαλλόμενη απόφαση. Στην καλύτερη περίπτωση, η Επιτροπή υπέπεσε σε σφάλμα εκτιμήσεως και χαρακτηρισμού των πραγματικών περιστατικών δεχόμενη, στο άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως, την ύπαρξη παραβάσεως τόσο στις ευρωπαϊκές αγορές offshore όσο και στις ευρωπαϊκές αγορές onshore.

64 Συναφώς, η Nippon διερωτάται αν είναι εύλογη η υπόθεση ότι οι Ιάπωνες παραγωγοί προσχώρησαν σε συμφωνία με τους Ευρωπαίους παραγωγούς η οποία τους απαγόρευε να διαθέτουν τα προϊόντα τους στις ευρωπαϊκές αγορές, δεδομένων των περιστάσεων που περιγράφονται στην προηγούμενη σκέψη. Η JFE‑Kawasaki και η Sumitomo παρατηρούν ότι, σύμφωνα με τον πίνακα που παρατίθεται στην αιτιολογική σκέψη 68 της προσβαλλομένης αποφάσεως, το μερίδιο αγοράς κάθε εγχώριου παραγωγού για τους σωλήνες OCTG και τους σωληναγωγούς στην αγορά της χώρας του σε καμία περίπτωση δεν ήταν 100 %. Ειδικότερα, στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου, οι εισαγωγές των προϊόντων αυτών κυμαίνονταν μεταξύ 16 και 22 %. Απαντώντας στο επιχείρημα της Επιτροπής ότι αυτό εξηγείται από το ιδιαίτερο καθεστώς της αγοράς του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία θεωρείται ως ημιπροστατευόμενη (απολαύουσα περιορισμένης προστασίας) από τα «βασικά στοιχεία», η JFE‑NKK αντιτάσσει ότι η γαλλική αγορά, η οποία δεν υπαγόταν σε τέτοιο καθεστώς, έτυχε λιγότερο αποτελεσματικής προστασίας το 1991 και ίσης προστασίας το 1994, όπως προκύπτει από τον προμνησθέντα πίνακα. Δεδομένου ότι οι Ιάπωνες παραγωγοί δεν πραγματοποίησαν καθόλου πωλήσεις των προϊόντων που αφορά η προσβαλλόμενη απόφαση σε ορισμένες ευρωπαϊκές αγορές κατά τη διάρκεια ορισμένων από τα έτη που αφορά η παράβαση την οποία διαπίστωσε η Επιτροπή, η JFE‑NKK θεωρεί ότι το γεγονός αυτό μπορεί να εξηγηθεί, μεταξύ άλλων, από τις διακυμάνσεις των πωλήσεων των προϊόντων αυτών, η κατανάλωση των οποίων εξαρτάται κατά μεγάλο μέρος από τη δραστηριότητα στους τομείς του πετρελαίου και του αερίου.

65 H Sumimoto αναγνωρίζει ρητώς ότι τα επιχειρήματα που προβάλλει όσον αφορά τα αποτελέσματα της επίδικης συμφωνίας δεν ισχύουν στο πλαίσιο του παρόντος λόγου ακυρώσεως παρά μόνον αν το Πρωτοδικείο θεωρήσει ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε επαρκώς κατά νόμον, βάσει των ουσιαστικών αποδεικτικών στοιχείων που μνημονεύονται στην προσβαλλόμενη απόφαση, την ύπαρξη της παραβάσεως. Παρατηρεί, συναφώς, ότι η Επιτροπή στηρίχθηκε κατά κύριο λόγο στο αντικείμενο της συμφωνίας και επικουρικώς μόνον στα αποτελέσματά της.

66 Όσον αφορά το επιχείρημα της Επιτροπής, που στηρίζεται στη σκέψη 1088 της αποφάσεως του Πρωτοδικείου της 15ης Μαρτίου 2000, T‑25/95, T‑26/95, T‑30/95 έως T‑32/95, T‑34/95 έως T‑39/95, T‑42/95 έως T‑46/95, T‑48/95, T‑50/95 έως T‑65/95, T‑68/95 έως T‑71/95, T‑87/95, T‑88/95, T‑103/95 και T‑104/95, Cimenteries CBR κ.λπ. κατά Επιτροπής, καλούμενης «απόφαση Τσιμέντο» (Συλλογή 2000, σ. II‑491), σύμφωνα με το οποίο μια παράβαση είναι ιδιαιτέρως σοβαρή αν συνίσταται σε συμφωνία αποσκοπούσα στην εξάλειψη του ανταγωνισμού σε μια αγορά όπου ο ανταγωνισμός είναι ήδη πολύ περιορισμένος, η JFE‑Kawasaki παρατηρεί ότι οι περιστάσεις της υπό κρίση υποθέσεως είναι πολύ διαφορετικές από τα πραγματικά περιστατικά τα οποία αφορούσε η απόφαση εκείνη. Στην υπό κρίση υπόθεση, υπήρχε έντονος ανταγωνισμός εντός της Ευρώπης, τουλάχιστον σε επίπεδο δομών, λόγω της υπάρξεως τεσσάρων μεγάλων κοινοτικών παραγωγών, πράγμα που συνεπαγόταν ότι οποιοσδήποτε δυνητικός ανταγωνισμός από ιαπωνικές επιχειρήσεις ήταν αμελητέος. Αντιθέτως, στην υπόθεση επί της οποίας εκδόθηκε η προμνησθείσα απόφαση Τσιμέντο, υπήρχε μια σειρά κλειστών γεωγραφικών μονοπωλίων.

67 Η JFE‑Kawasaki υποστηρίζει ότι, σύμφωνα με τις αιτιολογικές σκέψεις 61 έως 77 της ίδιας της προσβαλλομένης αποφάσεως, τα «βασικά στοιχεία» δεν αφορούσαν την αγορά offshore του Ηνωμένου Βασιλείου, μάλλον δε ούτε τις άλλες κοινοτικές αγορές offshore. Ειδικότερα, κατά την ως άνω προσφεύγουσα, από την αιτιολογική σκέψη 62 της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι τα «βασικά στοιχεία» ρύθμιζαν την κατάσταση στις εγχώριες αγορές, ενώ η αγορά offshore του Ηνωμένου Βασιλείου υπαγόταν σε ιδιαίτερο καθεστώς, αυτό της «ημιπροστασίας» ή της «περιορισμένης προστασίας». Η περιεχόμενη στην αιτιολογική σκέψη 102 της προσβαλλομένης αποφάσεως διαπίστωση ότι τα μέρη της συμφωνίας όφειλαν να μην προβαίνουν σε παραδόσεις των επιδίκων σωλήνων στις εγχώριες αγορές, δεν συμβιβάζεται με το υβριδικό καθεστώς που αποδίδει η αιτιολογική σκέψη 62 στην αγορά offshore του Ηνωμένου Βασιλείου.

68 Οι παραδόσεις σωλήνων άνευ ραφής από ανθρακοχάλυβα από την Ιαπωνία προς την αγορά offshore του Ηνωμένου Βασιλείου χαρακτηρίζονται από τη διάρκειά τους και τον όγκο τους. Συναφώς, η Nippon στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στον πίνακα που περιλαμβάνεται στην αιτιολογική σκέψη 68 της προσβαλλομένης αποφάσεως και από τον οποίο προκύπτει ότι οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις διέθεσαν σημαντικές ποσότητες χαλυβδοσωλήνων άνευ ραφής στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου. Το ότι τα αριθμητικά αυτά στοιχεία αφορούν όλους τους χαλυβδοσωλήνες και όχι μόνον αυτούς που αφορά η προσβαλλόμενη απόφαση δεν επηρεάζει, κατά την ως άνω προσφεύγουσα, τη σημασία τους και οφείλεται στο ότι οι παραγωγοί αυτοί προμήθευαν την υφαλοκρηπίδα του Ηνωμένου Βασιλείου με διαφόρους τύπους σωλήνων, ήτοι συνήθους ποιότητας σωλήνες OCTG, σωληναγωγούς και σωλήνες OCTG premium. Η Nippon επικαλείται επίσης τα αριθμητικά στοιχεία των ιαπωνικών τελωνειακών αρχών όσον αφορά τις εξαγωγές για τα έτη 1988 έως 1996 καθώς και στατιστικές προερχόμενες από την ιαπωνική ένωση εξαγωγέων χαλυβουργικών προϊόντων για τα έτη 1977 έως 1987, που επιβεβαιώνουν την ύπαρξη αυτού του ανταγωνισμού. Η Sumitomo υποστηρίζει επίσης ότι οι πωλήσεις σωλήνων τις οποίες πραγματοποίησε στις αγορές της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, ιδίως δε στην αγορά της υφαλοκρηπίδας του Ηνωμένου Βασιλείου, ήταν σημαντικές και επικαλείται διάφορα αποδεικτικά στοιχεία προς στήριξη του ισχυρισμού αυτού. Αμφισβητεί, ειδικότερα, τη χρησιμοποίηση του αριθμού των 230 000 τόνων, τον οποίο αναφέρει η Επιτροπή, για τις μέσες ετήσιες πωλήσεις σωληναγωγών από τα μέλη του ομίλου Ευρώπης-Ιαπωνίας στις επίμαχες κοινοτικές αγορές. Κατ’ αυτήν, οι πωλήσεις που πραγματοποίησε το σύνολο των μελών του ομίλου αυτού ανέρχονται σε 71 000 τόνους σωληναγωγών ετησίως. Η JFE‑NKK παραπέμπει στα λεπτομερή αριθμητικά στοιχεία που υπέβαλε στην Επιτροπή απαντώντας στην αίτηση παροχής πληροφοριών της τελευταίας, και από τα οποία προκύπτει ότι ουδόλως απέφυγε τις πωλήσεις σωλήνων της στις ευρωπαϊκές αγορές κατά την περίοδο που ελήφθη υπόψη ως διάρκεια της παραβάσεως. Η JFE‑Kawasaki υποστηρίζει ότι οι πωλήσεις της σε όλες τις ευρωπαϊκές αγορές παρέμειναν μεν σε πολύ χαμηλά επίπεδα, αλλά ότι η ίδια κατέβαλε, ωστόσο, σημαντικές προσπάθειες για να πραγματοποιήσει τέτοιες πωλήσεις, ιδίως στην αγορά offshore του Ηνωμένου Βασιλείου.

69 Εξάλλου, η ύπαρξη έντονου ανταγωνισμού εκ μέρους των Ιαπώνων παραγωγών, ιδίως στην αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου, αποδεικνύεται σαφώς από τα έγγραφα αποδεικτικά στοιχεία που συγκέντρωσε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια της έρευνάς της στους Ευρωπαίους παραγωγούς. Ειδικότερα, το έγγραφο που παρατίθεται στη σελίδα 4902 του φακέλου της Επιτροπής, και το οποίο επιγράφεται «Paper for Presidents», αναφέρεται στην «επιθετική συμπεριφορά των [Ιαπώνων] όσον αφορά τους [σωλήνες] OCTG», τα δε πέντε σημειώματα της Vallourec – δηλαδή το σημείωμα της 23ης Μαρτίου 1990, που παρατίθεται στη σελίδα 15622 του εν λόγω φακέλου και επιγράφεται «Σκέψεις σχετικά με την ανανέωση της συμβάσεως VAM» (στο εξής: σημείωμα «Σκέψεις σχετικά με τη σύμβαση VAM»), το σημείωμα της 2ας Μαΐου 1990, που παρατίθεται στη σελίδα 15610 του φακέλου και επιγράφεται «Στρατηγικοί προβληματισμοί όσον αφορά τις σχέσεις της VLR» (στο εξής: σημείωμα «Στρατηγικοί προβληματισμοί»), το σημείωμα της 1ης Ιουνίου 1990, που παρατίθεται στη σελίδα 15591 του φακέλου και επιγράφεται «Ανανέωση της συμβάσεως VAM BSC», το σημείωμα για τη συνεδρίαση της 24.7.90 και, τέλος, το μη χρονολογημένο σημείωμα που παρατίθεται στη σελίδα 15596 και επιγράφεται «Entretien BSC» – επιβεβαιώνουν όλα ότι η Vallourec θεωρούσε ότι οι πωλήσεις των Ιαπώνων παραγωγών στην αγορά offshore του Ηνωμένου Βασιλείου ήταν πολύ ανησυχητικές. Ομοίως, τηλεομοιοτυπία της Mannesmann της 16ης Αυγούστου 1993, η οποία παρατίθεται στη σελίδα 2493 του φακέλου της Επιτροπής, αναφέρεται στον ιαπωνικό ανταγωνισμό μέσω των τιμών, οποίος καθιστούσε άνευ ενδιαφέροντος για τη Mannesmann την υποβολή προσφοράς σε ορισμένους διαγωνισμούς.

70 Εξάλλου, αφενός, από την επιστολή της 6ης Ιουνίου 1994, την οποία απέστειλε η επιτροπή συνδέσμου της βιομηχανίας χαλυβδοσωλήνων της Ευρωπαϊκής Ενώσεως στην Επιτροπή και η οποία παρατίθεται στη σελίδα 5243 του φακέλου της Επιτροπής (στο εξής: επιστολή της επιτροπής συνδέσμου της 6ης Ιουνίου 1994), και, αφετέρου, από τα πρακτικά της συνεδριάσεως της εν λόγω επιτροπής συνδέσμου της 24ης Αυγούστου 1994, που παρατίθενται στη σελίδα 5103 του φακέλου της Επιτροπής, προκύπτει ότι οι Ευρωπαίοι παραγωγοί θεωρούσαν ότι οι ιαπωνικές επιχειρήσεις αποτελούσαν επιθετικούς ανταγωνιστές και ότι ο όγκος των πωλήσεών τους συνιστούσε απειλή για τη θέση τους στις αγορές offshore των κρατών μελών της Κοινότητας. Τα πρακτικά της συνεδριάσεως της επιτροπής συνδέσμου της 24ης Αυγούστου 1994 καταδεικνύουν επίσης ότι τα μερίδια αγοράς των Ιαπώνων παραγωγών ανέρχονταν στο 25 % στις αγορές offshore της Κοινότητας και στις Νήσους Φερόες για τα πάσης ποιότητας χάλυβα προϊόντα OCTG και στο 34 % στις αγορές offshore της Κοινότητας και της Νορβηγίας για τα προϊόντα OCTG από ανθρακοχάλυβα. Η Sumitomo επικαλείται επίσης, προς στήριξη του ισχυρισμού της όσον αφορά τον όγκο των εισαγωγών από την Ιαπωνία, τηλεομοιοτυπία της Association européenne du tube en acier (πρώην Comité de liaison de l’industrie du tube d’acier de la Communauté européenne) της 5ης Οκτωβρίου 1994, που παρατίθεται στη σελίδα 4723, καθώς και μη χρονολογημένο σχέδιο επιστολής που απευθυνόταν στον κ. Large, υπάλληλο της Επιτροπής, το οποίο παρατίθεται στη σελίδα 4725 του φακέλου της Επιτροπής. Ομοίως, οι δηλώσεις των Ευρωπαίων παραγωγών –ιδίως οι από 29 Μαΐου 1997 απαντήσεις της Dalminedu στις ερωτήσεις που έθεσε η Επιτροπή στο πλαίσιο του άρθρου 11 του κανονισμού 17, οι οποίες παρατίθενται στη σελίδα 15162 του φακέλου της Επιτροπής (στο εξής: απαντήσεις της Dalmine της 29ης Μαΐου 1997) και εκείνες της Corus της 13ης Αυγούστου 1997, που παρατίθενται στη σελίδα 11916 του φακέλου (στο εξής: απαντήσεις της Corus)– επιβεβαιώνουν την άποψη αυτή. Οι απαντήσεις της Corus μαρτυρούν, μεταξύ άλλων, ότι οι Ιάπωνες παραγωγοί είχαν στόχο την αγορά offshore του Ηνωμένου Βασιλείου. Η Nippon υπογραμμίζει ότι, σύμφωνα με το έγγραφο «g) japanese», το οποίο παρατίθεται στη σελίδα 4909 του φακέλου της Επιτροπή και έχει συνταχθεί από μία από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, «η Nippon […] ειδικότερα [γινόταν] όλο και περισσότερο επιθετική στην αγορά της υφαλοκρηπίδας του Ηνωμένου Βασιλείου».

71 Κατά τους Ιάπωνες παραγωγούς, το γεγονός ότι πώλησαν, στην αγορά offshore του Ηνωμένου Βασιλείου, σημαντικές ποσότητες χαλυβδοσωλήνων, ιδίως σωλήνων OCTG premium και σωληναγωγών «έργου», χωρίς ωστόσο να πωλήσουν σημαντικές ποσότητες των προϊόντων αυτών στις αγορές onshore των κρατών μελών της Κοινότητας, ήταν απολύτως λογικό και συνεπές με τη μη ύπαρξη της προβαλλόμενης συμφωνίας, αντίθετα προς τα υποστηριζόμενα από την Επιτροπή. Ειδικότερα, τα προϊόντα αυτά, όταν προορίζονται για χρήσεις offshore, είναι υψηλής ποιότητας και πολύ ακριβά. Εξάλλου, είναι, γενικώς, ευκολότερο για τους αλλοδαπούς παραγωγούς να διαγωνίζονται με τους εντόπιους παραγωγούς για διαφοροποιημένα προϊόντα, όπως οι σωλήνες OCTG premium, παρά για κοινά προϊόντα, όπως οι συνήθους ποιότητας σωλήνες OCTG με σπείρωμα.

72 Εξάλλου, η υφαλοκρηπίδα της Βόρειας Θάλασσας, ιδίως η αγορά offshore του Ηνωμένου Βασιλείου, αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της ευρωπαϊκής αγοράς για τους χαλυβδοσωλήνες, όπως μαρτυρεί το έγγραφο «g) japanese». Επομένως, οι κοινοτικές αγορές onshore για τα προϊόντα αυτά είναι σχετικά περιορισμένες. Ως εκ τούτου, δεν θεωρούνται ιδιαίτερα προσοδοφόρες. Εξάλλου, οι συνθήκες ανταγωνισμού που υφίσταται στη βρετανική αγορά offshore είναι πολύ διαφορετικές από εκείνες που επικρατούν στις αγορές onshore της Κοινότητας. Συγκεκριμένα, οι ιαπωνικές πωλήσεις στις τελευταίες αυτές αγορές μειονεκτούν λόγω των αθροιστικών αποτελεσμάτων ορισμένων εμπορικής φύσεως εμποδίων τα περισσότερα από τα οποία δεν υφίστανται στη βρετανική αγορά offshore. Η Επιτροπή δεν το έλαβε υπόψη της, παραλείποντας να διακρίνει, στην προσβαλλόμενη απόφαση, μεταξύ των αγορών offshore και των αγορών onshore. Η Nippon υποστηρίζει ότι οι αγορές onshore ήταν ουσιαστικά κλειστές για τους Ιάπωνες παραγωγούς λόγω των εμποδίων αυτών, τουλάχιστον αν ληφθούν υπόψη συνολικά. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται, κατά τη Sumitomo, όσον αφορά τους συνήθους ποιότητας σωλήνες OCTG, από την επιστολή εταιρίας αγοράστριας προϊόντων του είδους αυτού, η οποία ανέφερε ότι Ιάπωνες παραγωγοί τής είχαν μεν προσφέρει τέτοια προϊόντα προς πώληση, η προταθείσα όμως τιμή δεν ήταν ενδιαφέρουσα και οι προθεσμίες παραδόσεως μακρύτερες από εκείνες που τάσσονταν στους Ευρωπαίους παραγωγούς. Κατά τη Sumitomo, η αναφορά, στην ιστοσελίδα Internet της ίδιας αυτής εταιρίας, σε Ιάπωνες προμηθευτές, την οποία επικαλείται η Επιτροπή, αφορούσε σωλήνες OCTG premium και όχι συνήθους ποιότητας σωλήνες OCTG.

73 Όσον αφορά τους φραγμούς στις εισαγωγές ιαπωνικών σωλήνων στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις θεωρούν, πρώτον, ότι η παραδοσιακή εμπορική πολιτική της Κοινότητας, που αποσκοπούσε στην προστασία των ευρωπαϊκών αγορών μέσω, μεταξύ άλλων, συμφωνιών αυτοπεριορισμού συναπτομένων μεταξύ της Επιτροπής και της Ιαπωνικής Κυβερνήσεως, αποτελεί τέτοιο εμπόδιο. Ο ουσιαστικός στόχος της πολιτικής αυτής είναι η διατήρηση των υφισταμένων εμπορικών ρευμάτων. Εν προκειμένω, οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις παρατηρούν ότι δεν πραγματοποιούσαν εξαγωγές σωλήνων άνευ ραφής προς τις αγορές onshore της Κοινότητας την εποχή κατά την οποία ίσχυαν αυτές οι συμφωνίες αυτοπεριορισμού, ή το έπρατταν σε πολύ μικρές ποσότητες, και ότι, κατά συνέπεια, η πολιτική αυτή τις αποθάρρυνε να εξάγουν τα προϊόντα τους προς τις αγορές αυτές.

74 Στην πράξη, η πρώτη συμφωνία αυτοπεριορισμού που αφορούσε τους χαλυβδοσωλήνες συνήφθη τον Μάρτιο του 1978. Η τελευταία συμφωνία που ανανέωσε την ισχύ των υποχρεώσεων αυτοπεριορισμού, του Δεκεμβρίου 1989, παρέμεινε ισχυρή έως τα τέλη του 1990. Η ίδια η Επιτροπή αναφέρει, στην αιτιολογική σκέψη 134 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι συμφωνίας αυτές είχαν αποθαρρύνει τους Ιάπωνες παραγωγούς να εξάγουν τους χαλυβδοσωλήνες τους στην Ευρώπη πριν από το 1990. Ως εκ τούτου, η πιθανότητα υπάρξεως επαρκούς συγκλίσεως των βουλήσεων κατά την έννοια της αποφάσεως του Πρωτοδικείου της 11ης Μαρτίου 1999, T‑141/94, Thyssen Stahl κατά Επιτροπής (Συλλογή 1999, σ. II-347, σκέψη 262), και της προμνησθείσας στη σκέψη 66 αποφάσεως Τσιμέντο (σκέψη 917) αποκλειόταν, όσον αφορά τις ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις, κατά την περίοδο κατά την οποία ίσχυαν οι συμφωνίες αυτοπεριορισμού. Η JFE‑NKK προσθέτει ότι η ίδια η Επιτροπή είναι εκείνη που παρότρυνε τους Ιάπωνες παραγωγούς να υιοθετήσουν την εμπορική πολιτική την οποία τώρα τους προσάπτει, ενώ δεν προσκόμισε απόδειξη σχετικά με την ημερομηνία κατά την οποία έπαυσαν να ισχύουν οι συμφωνίες αυτοπεριορισμού. Γενικότερα, οι ιαπωνικές προσφεύγουσες επιχειρήσεις επικαλούνται την παράταση της ισχύος των συμφωνιών αυτοπεριορισμού προς στήριξη των αιτημάτων τους για μείωση των προστίμων (βλ. κατωτέρω σκέψεις 136 επ. και 511 έως 513).

75 Δεύτερον, οι Ιάπωνες παραγωγοί χαλυβδοσωλήνων αποθαρρύνθηκαν να εξάγουν σωλήνες άνευ ραφής από ανθρακοχάλυβα προς τις αγορές onshore της Κοινότητας διότι αντιμετώπιζαν την επιβολή σημαντικών τελωνειακών δασμών δυνάμει του Κοινού Δασμολογίου. Μεταξύ 1977 και 1994, οι τελωνειακοί δασμοί που επιβάλλονταν στις εισαγωγές χαλυβδοσωλήνων άνευ ραφής στις αγορές onshore της Κοινότητας ουδέποτε υπήρξαν κατώτεροι του 9 %. Ο περιεχόμενος στην αιτιολογική σκέψη 138 της προσβαλλομένης αποφάσεως ισχυρισμός, σύμφωνα με τον οποίο η Επιτροπή έλαβε υπόψη της τον παράγοντα αυτόν, ουδόλως επιτρέπει να κατανοηθεί ο λόγος για τον οποίο, κατά την άποψη της Επιτροπής, το γεγονός αυτό δεν μπορούσε να θεωρηθεί ως εμπόδιο στις ιαπωνικές πωλήσεις. Η Sumitomo υποστηρίζει, συναφώς, ότι για τους παραγωγούς της Λατινικής Αμερικής ίσχυαν χαμηλότεροι δασμοί, στο πλαίσιο του συστήματος των γενικευμένων προτιμήσεων. Ομοίως, κατά τη διάρκεια της παραβάσεως την οποία δέχθηκε η Επιτροπή, διάφορες συμφωνίες ελευθέρων συναλλαγών που συνήφθησαν με τις χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης κατήργησαν τους τελωνειακούς δασμούς που ίσχυαν για τα προϊόντα χαλυβουργίας από τις χώρες αυτές. Επομένως, οι εισαγωγές από όλες αυτές τις τρίτες χώρες πλεονεκτούσαν έναντι των εισαγωγών από την Ιαπωνία.

76 Τρίτον, το κόστος μεταφοράς και, όσον αφορά τους σωλήνες που προορίζονταν για χρήσεις onshore, το κόστος των διαδικασιών φορτώσεως, εκφορτώσεως στον λιμένα προορισμού στην Κοινότητα, καθώς και της διά θαλάσσης ή διά χερσαίων μέσων παραδόσεως στον τελικό προορισμό επιδείνωσαν το ανταγωνιστικό μειονέκτημα των Ιαπώνων παραγωγών χαλυβδοσωλήνων, ιδίως στις αγορές onshore της Κοινότητας, έναντι των Ευρωπαίων παραγωγών. Επιπλέον, δεδομένου ότι οι παραγγελλόμενες από τις ευρωπαϊκές αγορές onshore ποσότητες δεν ήταν μεγάλες, το κόστος μεταφοράς ανά παραδιδόμενο τόνο ήταν ακόμα μεγαλύτερο. Εξάλλου, το κόστος μεταφοράς ήταν ιδιαίτερα υψηλό, ως ποσοστό της τελικής τιμής, για τα προϊόντα OCTG συνήθους ποιότητας τα οποία αφορά η προσβαλλόμενη απόφαση, λόγω της σχετικά χαμηλής αξίας τους. Οι Ιάπωνες παραγωγοί αναφέρουν, συναφώς, διάφορα αριθμητικά στοιχεία που υποστηρίζεται ότι ορίστηκαν βάσει των πραγματικών τιμών που επιτεύχθηκαν για τις παραδόσεις χαλυβδοσωλήνων άνευ ραφής στην Ευρώπη. Οι δηλώσεις της Επιτροπής, σύμφωνα με τις οποίες τα φορτία μπορούν να αποστέλλονται συγκεντρωτικά ούτως ώστε να μειώνεται το κόστος μεταφοράς, δεν αναιρούν την άποψη αυτή, καθόσον θα πρέπει να αναγνωριστεί ότι το επίπεδο του κόστους παρέμενε αποτρεπτικό παρά τη δυνατότητα αυτή. Το μεγάλο κόστος μεταφοράς για τους Ιάπωνες παραγωγούς επιβεβαιώνεται επίσης και από την επιστολή της επιτροπής συνδέσμου της 6ης Ιουνίου 1994, και τούτο παρά το γεγονός ότι ο στόχος που επεδίωκε το έγγραφο αυτό ήταν να επιστήσει την προσοχή της Επιτροπής στη σημασία της απειλής που αντιπροσώπευαν οι ιαπωνικές εισαγωγές χαλυβδοσωλήνων. Εμμέσως, τα ανωτέρω επιβεβαιώνονται και από την πρακτική που φανερώνουν οι αποφάσεις της Επιτροπής, μεταξύ άλλων η απόφαση 93/247/ΕΟΚ, της 12ης Νοεμβρίου 1992, περί του συμβατού μιας συγκεντρώσεως με την κοινή αγορά (Υπόθεση IV/M.222 – Mannesmann/Hoesch) (ΕΕ 1993, L 114, σ. 34, αιτιολογική σκέψη 102). Ομοίως, από την απόφαση της Επιτροπής της 26ης Φεβρουαρίου 1998, περί του συμβατού μιας συγκεντρώσεως με την κοινή αγορά (Υπόθεση IV/M.1014 – British Steel/Europipe) (ΕΕ C 181, σ. 3), προκύπτει ότι η απόσταση αποτελεί σημαντικό μειονέκτημα για τους εξωκοινοτικούς παραγωγούς όσον αφορά τις σε μικρές ποσότητες πωλήσεις όχι ιδιαίτερα εξειδικευμένων προϊόντων.

77 Επ’ αυτού, η JFE‑Kawasaki προσθέτει ότι οι Ιάπωνες παραγωγοί μειονεκτούσαν όχι μόνον έναντι των Ευρωπαίων παραγωγών, αλλά και έναντι άλλων παραγωγών τρίτων χωρών. Παραδείγματος χάριν, ο ναύλος από την Ιαπωνία με προορισμό την Ιταλία ή το Ηνωμένο Βασίλειο είναι υψηλότερος κατά 40 έως 50 % από τον ναύλο από την Αργεντινή. Όσον αφορά το επιχείρημα της Επιτροπής ότι από το παράρτημα 5 της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι η ιταλική αγορά προστατεύθηκε από τις ιαπωνικές εισαγωγές όχι όμως και από τις εισαγωγές από άλλες τρίτες χώρες, η Sumitomo παρατηρεί ότι το παράρτημα αυτό αφορά το σύνολο των σωλήνων OCTG και των σωληναγωγών, οπότε δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη προκειμένου να εκτιμηθεί η συγκεκριμένη κατάσταση των προϊόντων στα οποία αναφέρεται το άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως.

78 Η JFE‑Kawasaki και η JFE‑NKK δεν δέχονται την εκτίμηση της Επιτροπής που περιέχεται στην αιτιολογική σκέψη 137 της αποφάσεως και σύμφωνα με την οποία οποιαδήποτε πώληση σε τιμή ανώτερη του κυμαινόμενου κόστους ήταν δικαιολογημένη από πλευράς προσφοράς, εφόσον στην αγορά των χαλυβδοσωλήνων υπήρχε διαρθρωτική υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα και οι πωλήσεις αυτές επέτρεπαν, ως εκ τούτου, την κάλυψη του πάγιου κόστους τους. Κατά τις ως άνω προσφεύγουσες, αφενός, το κόστος μεταφοράς ήταν ιδιαίτερα υψηλό για τους χαλυβδοσωλήνες σε σχέση προς τα άλλα προϊόντα χαλυβουργίας, λόγω του ότι είναι ογκώδεις. Αφετέρου, η εκτίμηση της Επιτροπής δεν λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι οι Ιάπωνες παραγωγοί έχουν περιορισμένη ικανότητα παραγωγής χάλυβα και, ως εκ τούτου, έχουν συμφέρον να μεγιστοποιούν τα κέρδη τους πραγματοποιώντας όσο το δυνατόν περισσότερες πωλήσεις στα προϊόντα στα οποία επιτυγχάνουν το υψηλότερο περιθώριο κέρδους. Συνεπώς, το ότι υπάρχει δυνατότητα καλύψεως του κυμαινόμενου κόστους όσον αφορά τις πωλήσεις ενός συγκεκριμένου προϊόντος δεν αρκεί ώστε να συναχθεί ότι οι Ιάπωνες παραγωγοί έχουν συμφέρον να πραγματοποιούν τέτοιες πωλήσεις.

79 Όσον αφορά την εκτίμηση της Επιτροπής ότι οι ικανότητες παραγωγής των προϊόντων χαλυβουργίας είναι ειδικές, οπότε δεν είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν στο προϊόν επί του οποίου το περιθώριο είναι το πλέον υψηλό, η Kawasaki απαντά ότι το πρώτο στάδιο παραγωγής είναι κοινό για το σύνολο των προϊόντων χαλυβουργίας. Όμως, ακριβώς σε σχέση με το στάδιο αυτό οι ικανότητες παραγωγής είναι περιορισμένες. Η Sumitomo υποστηρίζει, εξάλλου, ότι η υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα έθιγε τους Ευρωπαίους παραγωγούς εξίσου με τους Ιάπωνες παραγωγούς. Κατά συνέπεια, η περίσταση αυτή είναι ουδέτερη και το μειονέκτημα που προκύπτει από τους άλλους παράγοντες που αναφέρθηκαν εξακολουθούσε να υπάρχει, ακόμα και αν υποτεθεί ότι οι Ιάπωνες παραγωγοί είχαν συμφέρον να πραγματοποιούν πωλήσεις σε τιμές μόλις χαμηλότερες από το κυμαινόμενο κόστος τους.

80 Τέταρτον, οι Ιάπωνες παραγωγοί μειονεκτούσαν έναντι των Ευρωπαίων ανταγωνιστών τους όσον αφορά τις προθεσμίες παραδόσεως. Συγκεκριμένα, χρειάζονταν τέσσερις έως έξι εβδομάδες για να μεταφέρουν έως την Ευρώπη τους χαλυβδοσωλήνες που παρήγαν στην Ιαπωνία. Ναι μεν η Επιτροπή παρατηρεί, στην αιτιολογική σκέψη 137 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι οι εν λόγω επιχειρήσεις θεωρούν ότι οι προθεσμίες παραδόσεως δεν αποτελούν εμπόδιο στις ιαπωνικές εισαγωγές σωλήνων OCTG premium, οι οποίοι χρησιμοποιούνται ιδίως στην υφαλοκρηπίδα του Ηνωμένου Βασιλείου σε συγκεκριμένα έργα, η διαπίστωση όμως αυτή δεν ισχύει για τους συνήθους ποιότητας σωλήνες OCTG. Συγκεκριμένα, θα ήταν πολυδάπανο για έναν χρήστη σωλήνων OCTG premium να αλλάξει σύνδεση premium άπαξ και έχει επιλέξει κάποια από τις συνδέσεις αυτού του τύπου που προτείνουν οι διάφοροι παραγωγοί και, επομένως, η επίπτωση των προθεσμιών παραδόσεως είναι μικρότερη στην αγορά αυτή. Αντιθέτως, στην αγορά των συνήθους ποιότητας σωλήνων OCTG, η δυνατότητα παραδόσεως σωλήνων σε μικρότερο χρονικό διάστημα αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα. Όσον αφορά τους σωληναγωγούς «έργου», η ιδιαίτερη μεταχείριση που απαιτούν υποχρεώνει τον προμηθευτή να λειτουργεί με πολύ βραχείες προθεσμίες, οπότε οι προθεσμίες παραδόσεως έχουν ακόμα μεγαλύτερη σημασία όσον αφορά τα προϊόντα αυτά. Τέλος, δεδομένου ότι τα προϊόντα OCTG και οι σωληναγωγοί «έργου» πωλούνται απευθείας στους χρήστες, είναι αδύνατο να παρακαμφθεί το εμπόδιο αυτό με την πραγματοποίηση εμμέσων πωλήσεων μέσω χονδρεμπόρων.

81 Πέμπτον, στην εγχώρια αγορά καθενός από τα τέσσερα κράτη μέλη της Κοινότητας στα οποία μπορούσαν να πραγματοποιηθούν οι μεγαλύτερες πωλήσεις onshore –ήτοι της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου– κυριαρχούσε εγχώριος παραγωγός. Η κατάσταση αυτή δεν ήταν αναγκαστικά η συνέπεια μιας συμφωνίας περί κατανομής των αγορών, δεδομένου ότι ορισμένοι αντικειμενικοί παράγοντες, κυρίως οικονομικοί, ευνοούσαν τους εγχώριους παραγωγούς. Η θέση αυτών των εγχώριων παραγωγών ενισχύθηκε ιδίως από την πολιτική αγορών που εφάρμοζαν οι κυριότεροι πελάτες τους στην αγορά αυτή, δηλαδή οι εθνικές επιχειρήσεις μεταφοράς και διανομής αερίου, οι οποίες ήταν συχνά κρατικές επιχειρήσεις. Η Επιτροπή, στην απόφαση 93/247, δέχθηκε ότι όντως υπήρχε μια τέτοια κατάσταση.

82 Παραδείγματος χάριν, η Corus (πρώην British Steel) διατηρούσε προνομιακές σχέσεις την εποχή των επίδικων πραγματικών περιστατικών με τις εταιρίες British Gas και BP (πρώην British Petroleum), όπως μαρτυρεί, όσον αφορά την τελευταία, το έγγραφο που επιγράφεται «Minutes of technical liaison meeting by BP engineering/British Steel», που παρατίθεται στη σελίδα 681 του φακέλου της Επιτροπής. Ομοίως, οι καταθέσεις των μελών του προσωπικού της Dalmine, που παρατίθενται στη σελίδα 8220 ter 4 του φακέλου της Επιτροπής (στο εξής: καταθέσεις των υπαλλήλων της Dalmine), επιβεβαιώνουν, αφενός, ότι οι εν λόγω υπάλληλοι δωροδοκούσαν τους υπαλλήλους της Agip, που ήταν η σημαντικότερη από τις επιχειρήσεις πετρελαίου και αερίου της Ιταλίας, για να μεριμνούν ώστε οι παραγγελίες χαλυβδοσωλήνων άνευ ραφής της επιχειρήσεως αυτής να μη δίδονται προς άλλους κατασκευαστές και, αφετέρου, ότι η Agip είχε, γενικώς, την τάση να προτιμά τους Ιταλούς κατασκευαστές. Ομοίως, το έγγραφο που επιγράφεται «Συνάντηση με τη Distrigaz», και το οποίο παρατίθεται στη σελίδα 2298 του φακέλου της Επιτροπής, επιβεβαιώνει τη βούληση της εταιρίας Distrigaz να μη δώσει παραγγελία σε μη κοινοτικούς παραγωγούς. Γενικότερα, η οδηγία 90/531/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 17ης Σεπτεμβρίου 1990, σχετικά με τις διαδικασίες σύναψης συμβάσεων στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών (ΕΕ L 297, σ. 1