ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 8ΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1987. - ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΡΧΗ ΚΑΤΑ ANDRE GAUCHARD. - ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ ΤΟΥ TRIBUNAL DE POLICE ΤΟΥ FALAISE - ΓΑΛΛΙΑ. - ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ - ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΞΑΡΤΩΜΕΝΗ ΑΠΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΑΔΕΙΑ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 20/87.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1987 σελίδα 04879



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

1 . Προδικαστικά ερωτήματα - Αρμοδιότητα του Δικαστηρίου - 'Ορια - Εξακρίβωση του αντικειμένου του ερωτήματος

( Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 177 )

2 . Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων - Ελευθερία εγκαταστάσεως - Οδηγίες 68/363 και 68/364 - Λιανικό εμπόριο - Δεν εφαρμόζονται εκτός του πλαισίου της ελευθερίας εγκαταστάσεως

( Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 52 οδηγίες του Συμβουλίου 68/363 και 68/364 )

Περίληψη

1 . Μολονότι κατά το άρθρο 177 της Συνθήκης, το Δικαστήριο δεν είναι αρμόδιο να εφαρμόσει τον κοινοτικό κανόνα σε μια συγκεκριμένη περίπτωση, ούτε, επομένως, να προβεί σε χαρακτηρισμό μιας διατάξεως του εσωτερικού δικαίου σε σχέση με τον κοινοτικό κανόνα, μπορεί όμως, στο πλαίσιο της δικαστικής συνεργασίας που καθιερώνει το εν λόγω άρθρο και βάσει των στοιχείων της δικογραφίας, να παράσχει στο εθνικό δικαστήριο τα στοιχεία ερμηνείας του κοινοτικού δικαίου που θα του ήταν χρήσιμα κατά την εκτίμηση των αποτελεσμάτων της εν λόγω διατάξεως .

'Οταν το υποβληθέν από το εν λόγω δικαστήριο ερώτημα μπορεί να νοηθεί ως αφορών την ερμηνεία του κοινοτικού δικαίου αλλά δεν προσδιορίζει τις διατάξεις του εν λόγω δικαίου την ερμηνεία των οποίων ζητεί, εναπόκειται στο Δικαστήριο να συναγάγει από το σύνολο των στοιχείων που παρέχονται από το εθνικό δικαστήριο, και ιδίως από το σκεπτικό της πράξεως περί παραπομπής, τα στοιχεία κοινοτικού δικαίου που χρήζουν ερμηνείας, λαμβανομένου υπόψη του αντικειμένου της διαφοράς .

2 . Καταστάσεις που διέπονται αποκλειστικά από την εσωτερική έννομη τάξη κράτους μέλους, όπως είναι η περίπτωση υπηκόου κράτους μέλους που δεν κατοίκησε ούτε εργάστηκε ποτέ σε άλλο κράτος μέλος, δεν εμπίπτουν στις διατάξεις ούτε του άρθρου 52 της Συνθήκης ΕΟΚ ούτε των οδηγιών 68/363/ΕΟΚ και 68/364/ΕΟΚ του Συμβουλίου, που εκδόθηκαν για την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου στον τομέα των μη μισθωτών δραστηριοτήτων του λιανικού εμπορίου .

Διάδικοι

Στην υπόθεση 20/87,

που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Τribunal de police της Falaise ( Γαλλία ) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία το παραπέμπον δικαστήριο ζητεί, στο πλαίσιο της ποινικής δίκης που εκκρεμεί ενώπιόν του μεταξύ

Ministere public

κατά

Andre Gauchard,

την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των διατάξεων της Συνθήκης και των κοινοτικών οδηγιών περί της ελευθερίας εγκαταστάσεως, της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων και του ελεύθερου ανταγωνισμού,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( πρώτο τμήμα )

συγκείμενο από τους G . Bosco, πρόεδρο τμήματος, R . Joliet και F . Schockweiler, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας : J . L . da Cruz Vilaca

γραμματέας : D . Louterman, υπάλληλος διοικήσεως

λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που κατέθεσαν :

- ο A . Gauchard, κατηγορούμενος της κύριας δίκης, εκπροσωπούμενος από τον F . Roussel, δικηγόρο Caen,

- η γαλλική κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον G . Guillaume και την C . Colonna, επικουρούμενοι κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση από τον J . M . Mouchet, ειδικό σύμβουλο,

- η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από το νομικό της σύμβουλο E . Lasnet,

έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτητη και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 24ης Σεπτεμβρίου 1987,

αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 27ης Οκτωβρίου 1987,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με απόφαση της 11ης Δεκεμβρίου 1986, το Tribunal de police της Falaise ( Calvados - Γαλλία ) υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, προδικαστικό ερώτημα επί του ζητήματος αν "συμβιβάζονται προς τις διατάξεις της Συνθήκης της Ρώμης και τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας η γαλλική νομοθεσία περί χωροταξίας εμπορικών καταστημάτων και ειδικότερα τα άρθρα 28 μέχρι 36 του νόμου της 27ης Δεκεμβρίου 1973 ".

2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο ποινικής διώξεως που ασκήθηκε κατά του A . Gauchard, διαχειριστή υπεραγοράς στη Falaise, ο οποίος κατηγορείται ότι το 1979 αύξησε το εμβαδόν του εμπορικού του καταστήματος χωρίς να έχει λάβει προηγουμένως την απαιτούμενη, βάσει του γαλλικού νόμου της 27ης Δεκεμβρίου 1973 περί χωροταξίας εμπορικών καταστημάτων (" νόμος Royer "), σχετική διοικητική άδεια .

3 Αμυνόμενος, ο Gauchard ισχυρίστηκε ότι η γαλλική κανονιστική ρύθμιση περί αδείας για τη δημιουργία και την επέκταση μεγάλων καταστημάτων αντιβαίνει προς τις διατάξεις της Συνθήκης, κατά το μέτρο που εισάγει σειρά διακρίσεων μεταξύ των εμπορικών επιχειρήσεων και ζήτησε από το Tribunal de police της Falaise να υποβάλει στο Δικαστήριο το προαναφερθέν προδικαστικό ερώτημα .

4 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως, η εξέλιξη της διαδικασίας και οι παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο . Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο κατά το μέτρο που απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο .

5 Ενόψει της διατυπώσεως του ερωτήματος, επιβάλλεται πρωτίστως να υπομνηστεί ότι, μολονότι το Δικαστήριο δεν είναι αρμόδιο, κατά το άρθρο 177 της Συνθήκης, να εφαρμόσει τον κοινοτικό κανόνα σε συγκεκριμένη περίπτωση, ούτε, επομένως, να προβεί σε χαρακτηρισμό μιας διατάξεως του εσωτερικού δικαίου σε σχέση με τον κοινοτικό κανόνα, μπορεί, όμως, στο πλαίσιο της δικαστικής συνεργασίας που καθιερώνει το εν λόγω άρθρο και βάσει των στοιχείων της δικογραφίας, να παράσχει στο εθνικό δικαστήριο τα στοιχεία ερμηνείας του κοινοτικού δικαίου που θα του ήταν χρήσιμα κατά την εκτίμηση των αποτελεσμάτων της εν λόγω διατάξεως .

6 Παρόλον ότι το υποβληθέν ερώτημα μπορεί να νοηθεί ως αφορών την ερμηνεία του κοινοτικού δικαίου, η διατύπωσή του, περιοριζόμενη στη μνεία του "Ευρωπαϊκού Κοινοτικού Δικαίου", δεν προσδιορίζει τη διάταξη ή τις διατάξεις του εν λόγω δικαίου στις οποίες αναφέρεται .

7 Υπό παρόμοιες περιστάσεις, το Δικαστήριο έκρινε ότι εναπόκειται σ' αυτό να συναγάγει από το σύνολο των στοιχείων που παρέχονται από το εθνικό δικαστήριο, και ιδίως από το σκεπτικό της πράξεως περί παραπομπής, τα στοιχεία κοινοτικού δικαίου που χρήζουν ερμηνείας, λαμβανομένου υπόψη του αντικειμένου της διαφοράς ( απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 1978, Pig Marketing Board, 83/78, Rec . 1978, σ . 2347 ).

8 Από το σκεπτικό της αποφάσεως περί παραπομπής προκύπτει ότι το Tribunal de police της Falaise θεωρεί ότι η προηγούμενη άδεια που απαιτείται για την εκμετάλλευση, από έμπορο στη Γαλλία, εμπορικού καταστήματος εμβαδού άνω των 1 000 m2 ή 1 500 m2, ανάλογα με τον αριθμό των κατοίκων του δήμου ή της κοινότητας, "συνιστά χωρίς αμφιβολία περιορισμό της ελευθερίας εγκαταστάσεως, έστω και αν τον εν λόγω περιορισμό υπαγορεύει η ανάγκη προστασίας μιας κατηγορίας εμπόρων που απειλείται με εξαφάνιση ".

9 Υπό το φως των σκέψεων αυτών, προκύπτει ότι το εθνικό δικαστήριο ζητεί να πληροφορηθεί αν εθνική κανονιστική ρύθμιση όπως ο γαλλικός νόμος περί χωροταξίας εμπορικών καταστημάτων αντίκειται στην αρχή της ελευθερίας εγκαταστάσεως . Κατά συνέπεια, το υποβληθέν στο δικαστήριο ερώτημα πρέπει να αναδιατυπωθεί, ώστε να περιλάβει την ερμηνεία των κοινοτικών διατάξεων περί της ελευθερίας εγκαταστάσεως και συγκεκριμένα του άρθρου 52 της Συνθήκης ΕΟΚ, καθώς και των οδηγιών 68/363 και 68/364 του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 1968 ( ΕΕ ειδ . έκδ . 06/001, σσ . 87 και 92 ), που εκδόθηκαν για την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου στον τομέα των μη μισθωτών δραστηριοτήτων του λιανικού εμπορίου .

10 Ενόψει της απαντήσεως που πρέπει να δοθεί στο ερώτημα αυτό, προέχει να υπογραμμιστεί το γεγονός ότι, όπως προκύπτει από τη δικογραφία, η εταιρία που έχει την εκμετάλλευση της εν λόγω υπεραγοράς είναι γαλλική, εδρεύει στη Γαλλία, ο δε κατηγορούμενος διαχειριστής είναι γάλλος υπήκοος και κατοικεί στη Γαλλία, πράγμα που σημαίνει ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση πρόκειται για κατάσταση που διέπεται αποκλειστικά από την εσωτερική έννομη τάξη κράτους μέλους .

11 'Οπως έκρινε το Δικαστήριο με την απόφαση της 12ης Φεβρουαρίου 1987 ( 221/85, Επιτροπή κατά Βασιλείου του Βελγίου, Συλλογή 1987, σ . 719 ), αναφερόμενο ακριβώς στην αρχή της ελευθερίας εγκαταστάσεως που καθιερώνεται με το άρθρο 52 της Συνθήκης ΕΟΚ, το άρθρο 52 αποβλέπει να εξασφαλίσει το πλεονέκτημα της ίσης με τους ημεδαπούς μεταχειρίσεως για κάθε υπήκοο κράτους μέλους ο οποίος εγκαθίσταται, έστω και δευτερευόντως, σε άλλο κράτος μέλος, προκειμένου να ασκήσει εκεί μη μισθωτή δραστηριότητα και απαγορεύει τις διακρίσεις λόγω ιθαγενείας καθόσον περιορίζουν την ελευθερία εγκαταστάσεως .

12 Συνεπώς, η έλλειψη οποιουδήποτε στοιχείου που να εκφεύγει από το καθαρώς εθνικό πλαίσιο συνεπάγεται, στο πλαίσιο συγκεκριμένης περιπτώσεως και σε θέματα ελευθερίας εγκαταστάσεως όπως ακριβώς και σε όλους τους άλλους τομείς, ότι παρόμοια κατάσταση δεν διέπεται από τις διατάξεις του κοινοτικού δικαίου .

13 Επομένως, στο ερώτημα που υπέβαλε το Tribunal de police της Falaise πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι καταστάσεις που διέπονται αποκλειστικά από την εσωτερική έννομη τάξη κράτους μέλους, όπως είναι η περίπτωση υπηκόου κράτους μέλους που δεν κατοίκησε ούτε εργάστηκε ποτέ σε άλλο κράτος μέλος, δεν εμπίπτουν στις διατάξεις ούτε του άρθρου 52 της Συνθήκης ΕΟΚ ούτε των οδηγιών 68/363/ΕΟΚ και 68/364/ΕΟΚ του Συμβουλίου, που εκδόθηκαν για την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου στον τομέα των μη μισθωτών δραστηριοτήτων του λιανικού εμπορίου .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

14 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η γαλλική κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται . Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος, που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων .

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( πρώτο τμήμα )

κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε το Tribunal de police της Falaise με απόφαση της 11ης Δεκεμβρίου 1986, αποφαίνεται :

Καταστάσεις που διέπονται αποκλειστικά από την εσωτερική έννομη τάξη κράτους μέλους, όπως είναι η περίπτωση υπηκόου κράτους μέλους που δεν κατοίκησε ούτε εργάστηκε ποτέ σε άλλο κράτος μέλος, δεν εμπίπτουν στις διατάξεις ούτε του άρθρου 52 της Συνθήκης ΕΟΚ ούτε των οδηγιών 68/363/ΕΟΚ και 68/364/ΕΟΚ του Συμβουλίου, που εκδόθηκαν για την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου στον τομέα των μη μισθωτών δραστηριοτήτων του λιανικού εμπορίου .