ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ 27ΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1982. - DE FRANCESCHI SPA MONFALCONE ΚΑΤΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. - GRITZ - (ΑΠΟΦΛΟΙΩΜΕΝΟΙ ΣΠΟΡΟΙ ΑΡΑΒΟΣΙΤΟΥ) - ΠΑΡΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΩΣ ΕΞ ΕΞΩΣΥΜΒΑΤΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 51/81.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1982 σελίδα 00117



Περίληψη

Διάδικοι

Αντικείμενο της υπόθεσης

Σκεπτικό της απόφασης

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

Αγωγή αποζημιώσεως — Προθεσμία παραγραφής — Έναρξη — Ευθύνη λόγω κανονιστικής πράξεως — Χρόνος επελεύσεως τών ζημιογόνων αποτελεσμάτων τής πράξεως

( Συνθήκη ΕΟΚ άρθρα 178 καί 215 παράγραφος 2· Πρωτόκολλο περί τού Οργανισμού τού Δικαστηρίου άρθρο 43 )

Περίληψη

Όπως προκύπτει από άρθρο 215 τής συνθήκης ΕΟΚ καί τό άρθρο 43 τού Πρωτοκόλλου περί τού Οργανισμού τού Δικαστηρίου , η γέννηση τής εξωσυμβατικής ευθύνης τής Κοινότητος καί η άσκηση τού δικαιώματος αποκαταστάσεως τής επελθούσης ζημίας εξαρτώνται από τήν συγκέντρωση συνόλου προϋποθέσεων σχετικών μέ τήν υπαρξη παρανόμου πράξεως τών κοινοτικών οργάνων , πραγματικής ζημίας καί σχέσεως αιτιότητος μεταξύ αυτών .

Από αυτό συνάγεται οτι η προθεσμία παραγραφής τής αγωγής αποζημιώσεως κατά τής Κοινότητος δέν δύναται νά αρχίσει νά τρέχει πρό τής πληρώσεως ολων τών προϋποθέσεων , από τίς οποίες εξαρτάται η υποχρέωση αποκαταστάσεώς της καί , ιδίως , πρίν η πρός αποκατάσταση ζημία καταστεί συγκεκριμένη . Συνεπώς , προκειμένου περί περιπτώσεων οπου η ευθύνη τής Κοινότητος πηγάζει από κανονιστική πράξη , η εν λόγω προθεσμία παραγραφής δέν δύναται νά αρχίσει νά τρέχει πρό τής επελεύσεως τών ζημιογόνων αποτελεσμάτων τής πράξεως αυτής .

Διάδικοι

Στήν υπόθεση 51/81 ,

DE FRANCESCHI SPA MONFALCONE , μέ εδρα της τό Monfalcone , επισπεύσει τού επί τού παρόντος νομίμου αντιπροσώπου της Coclite De Franceschi , εκπροσωπουμένη καί επικουρουμένη κατά τήν παρούσα δίκη από τούς Giovanni Maria Ubertazzi καί Fausto Capelli , δικηγόρους Μιλάνου , μέ αντίκλητο στό Λουξεμβούργο τόν Louis Schiltz , 83 , boulevard Grande-Duchesse-Charlotte ,

ενάγουσα ,

κατά

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ , εκπροσωπουμένου από τόν Daniel Vignes , διευθυντή τής νομικής υπηρεσίας τού Συμβουλίου τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων , επικουρούμενο από τόν Arthur Brautigam , υπάλληλο διοικήσεως στήν εν λόγω υπηρεσία , καί μέ αντίκλητο στό Λουξεμβούργο τόν Douglas Fontein , διευθυντή τής Διευθύνσεως Νομικών Υποθέσεων τής Ευρωπαϊκής Τραπέζης Επενδύσεων , 100 , boulevard Konrad-Adenauer , Λουξεμβούργο ,

καί

ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ , εκπροσωπουμένης από τόν νομικό της σύμβουλο Richard Wainwright , επικουρούμενο από τόν Guido Berardis , μέλος τής νομικής της υπηρεσίας , μέ αντίκλητο στό Λουξεμβούργο τόν Oreste Montalto , κτίριο Jean Monnet , Kirchberg , Λουξεμβούργο ,

εναγομένων ,

Αντικείμενο της υπόθεσης

πού έχει ως αντικείμενο τήν προβληθείσα από τό Συμβούλιο καί τήν Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων βάσει τού άρθρου 91 τού κανονισμού διαδικασίας τού Δικαστηρίου ένσταση απαραδέκτου κατά αγωγής αποζημιώσεως στηριζομένης επί τών άρθρών 215 καί 178 τής συνθήκης ΕΟΚ ,

Σκεπτικό της απόφασης

1 Μέ δικόγραφο πού κατέθεσε στήν γραμματεία τού Δικαστηρίου τήν 9η Μαρτίου 1981 , η ενάγουσα ήσκησε , δυνάμει τών άρθρων 178 καί 215 εδάφιο 2 τής συνθήκης ΕΟΚ , αγωγή , μέ τήν οποία ζητεί τήν αποκατάσταση τής ζημίας πού τής προκάλεσε ο κανονισμός 665 , τής 4ης Μαρτίου 1975 , περί καταργήσεως τών επιστροφών επί τής παραγωγής αποφλοιωμένων σπόρων καί σιμιγδαλίων αραβοσίτου , πού χρησιμοποιούνται γιά τήν παραγωγή ζύθου καθώς καί η παράλειψη επαναφοράς τους , γιά τήν περίοδο από 4ης Απριλίου 1977 μέχρι 19ης Οκτωβρίου 1977 τής τελευταίας ημερομηνίας συνιστώσης εκείνην από τής οποίας ήρχισε νά ισχύει αναδρομικώς ο κανονισμός 1125 τού Συμβουλίου , τής 22ας Μαϊ´ου 1978 , ο οποίος επανέφερε τό σύστημα τών ανωτέρω αναφερομένων επιστροφών λόγω παραγωγής .

2 Τό Συμβούλιο καί η Επιτροπή προέβαλαν ένσταση κατά τήν έννοια τού άρθρου 91 τού κανονισμού διαδικασίας , επικαλούμενα τήν πενταετή παραγραφή τού άρθρου 43 τού Πρωτοκόλλου περί τού Οργανισμού τού Δικαστηρίου , κατά τό οποίο «αξιώσεις κατά τής Κοινότητος στό πεδίο τής εξωσυμβατικής ευθύνης παραγράφονται μετά πέντε έτη από τής επελεύσεως τού ζημιογόνου γεγονότος» καί «η παραγραφή διακόπτεται είτε διά τής προσφυγής πού υποβάλλεται στό Δικαστήριο είτε διά τής προηγουμένης αιτήσεως πού ο ζημιωθείς απευθύνει στό αρμόδιο όργανο τής Κοινότητος» . Τό Δικαστήριο απεφάσισε νά απαντήσει επί τής ενστάσεως χωρίς νά εισέλθει στήν ουσία τής υποθέσεως .

3 Τά εναγόμενα όργανα προβάλλουν τήν ένσταση τού απαραδέκτου τής αγωγής λόγω τού εκπροθέσμου τής υποβληθείσης από τήν ενάγουσα στήν Επιτροπή αιτήσεως , μέ τήν οποία εζητείτο η καταβολή τών οφειλομένων επιστροφών γιά τήν περίοδο από 4ης Απριλίου μέχρι 19ης Οκτωβρίου 1977 . Η αίτηση αυτή υπεβλήθη από τήν ενάγουσα στήν Επιτροπή τήν 15η Απριλίου 1980 .

4 Τά εναγόμενα ισχυρίζονται οτι ως χρόνος ενάρξεως τής παραγραφής τού άρθρου 43 τού Πρωτοκόλλου περί τού Οργανισμού τού Δικαστηρίου πρέπει νά προσδιορισθεί τό χρονικό σημείο κατά τό οποίο καθίσταται δυνατή η άσκηση τής αγωγής αποζημιώσεως καί οτι , εξ άλλου , από τήν νομολογία τού Δικαστηρίου συνάγεται οτι η αγωγή αυτή ασκείται αφ’ οτου η ζημία δύναται νά θεωρηθεί ως επικειμένη καί δυναμένη νά προβλεφθεί μέ αρκετή βεβαιότητα , έστω καί άν η ζημία δέν δύναται ακόμη νά αποτιμηθεί μέ ακρίβεια , η εκτίμηση τής οποίας γίνεται μεταγενεστέρως .

5 Κατά τά εναγόμενα όργανα ως χρόνος ενάρξεως τής πενταετούς αυτής παραγραφής πρέπει νά ληφθεί η 20ή Μαρτίου 1975 , ημερομηνία δημοσιεύσεως τού κανονισμού 665 τής 4ης Μαρτίου 1975 , τό ανίσχυρο τού οποίου ανεγνώρισε τό Δικαστήριο μέ τίς αποφάσεις του τής 19ης Οκτωβρίου 1977 επί τών υποθέσεων 127/76 καί 20/77 .

6 Από αυτό προκύπτει οτι η ενάγουσα ηδύνατο νά ασκήσει παραδεκτώς τήν αγωγή της από τής 20ής Μαρτίου 1975 , λόγω τού οτι η δημοσίευση τού παρανόμου κανονισμού , ο οποίος αποτελεί τήν πηγή τής ζημίας πού υπέστη η ενάγουσα , δύναται νά θεωρηθεί ως τό γενεσιουργό τής κοινοτικής ευθύνης γεγονός καί πρέπει , έτσι , νά αποτελέσει τό χρονικό σημείο ενάρξεως τής πενταετούς παραγραφής τού άρθρου 43 τού Πρωτοκόλλου περί τού Οργανισμού τού Δικαστηρίου .

7 Κατά τά εναγόμενα όργανα , η υποβληθείσα πρός τήν Επιτροπή αίτηση δέν ηδυνήθη νά διακόψει τήν πενταετή παραγραφή διότι υπεβλήθη μετά τήν συμπλήρωση τής παραγραφής , ενώ οι υποβληθείσες , στίς εθνικές ιταλικές αρχές αιτήσεις , τήν 23η Νοεμβρίου 1978 καί τήν 19η Δεκεμβρίου 1979 , δέν διέκοψαν ούτε αυτές τήν παραγραφή , καθ’ οσον υπεβλήθησαν σέ αναρμόδιες αρχές , κατά τήν έννοια τού άρθρου 43 τού Πρωτοκόλλου περί τού Οργανισμού τού Δικαστηρίου καί δέν επηκολούθησε , εκ μέρους τών εναγουσών , αγωγή σύμφωνη πρός τούς ορους τού άρθρου 175 εδάφιο 2 τής συνθήκης ΕΟΚ .

8 Η ενάγουσα προβάλλει κυρίως οτι ως χρόνος ενάρξεως τής πενταετούς παραγραφής στόν τομέα τής εξωσυμβατικής ευθύνης τής Κοινότητος δέν δύναται νά ληφθεί παρά μόνο τό χρονικό σημείο κατά τό οποίο , οπως στήν προκειμένη περίπτωση , πράγματι εμφανίζεται η ζημία , δηλαδή η ημερομηνία κατά τήν οποία οι αξιώσεις γιά τήν καταβολή τών επιστροφών καθίστανται απαιτητές κατόπιν τής διενεργείας πράξεων πού παρέχουν δικαίωμα επί τών εν λόγω επιστροφών .

9 Όπως προκύπτει από τό άρθρο 215 τής συνθήκης ΕΟΚ καί από τό άρθρο 43 τού Πρωτοκόλλου περί τού Οργανισμού τού Δικαστηρίου , η γένεση τής εξωσυμβατικής ευθύνης τής Κοινότητος καί η άσκηση τού δικαιώματος αποκαταστάσεως τής επελθούσης ζημίας εξαρτώνται από τήν πλήρωση ενός συνόλου προϋποθέσεων , σχετικών μέ τήν υπαρξη παρανόμου πράξεως τών κοινοτικών οργάνων , πραγματικής ζημίας καί αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ τους .

10 Όπως προκύπτει από τά ανωτέρω , η προθεσμία παραγραφής τής αγωγής αποζημιώσεως λόγω ευθύνης τής Κοινότητος δέν δύναται νά αρχίσει πρό τής πληρώσεως ολων τών προϋποθέσεων από τίς οποίες εξαρτάται η υποχρέωση αποκαταστάσεως τής ζημίας , καί ιδίως , πρίν συγκεκριμενοποιηθεί η πρός αποκατάσταση ζημία . Επομένως , προκειμένου περί περιπτώσεων κατά τίς οποίες η ευθύνη τής Κοινότητος πηγάζει από κανονιστική πράξη , η εν λόγω προθεσμία παραγραφής δέν δύναται νά αρχίσει πρίν επέλθουν τά ζημιογόνα αποτελέσματα τής πράξεως αυτής καί , κατά συνέπεια , υπό τίς περιστάσεις τής προκειμένης υποθέσεως , πρίν από τό χρονικό σημείο κατά τό οποίο η ενάγουσα μέ τήν συμπλήρωση τών πράξεων πού τής παρέχει τό δικαίωμα πρός είσπραξη τών επιστροφών , υπέστη βεβαία ζημία .

11 Δέν δύναται , συνεπώς , νά αντιταχθεί στήν ενάγουσα ως χρόνος ενάρξεως τής παραγραφής ημερομηνία προγενέστερη τής εμφανίσεως τών ζημιογόνων αποτελεσμάτων τής παρανόμου πράξεως τής Κοινότητος .

12 Η σκέψη αυτή αποκλείει , εξ άλλου , νά ληφθεί ως χρόνος ενάρξεως τής παραγραφής τό χρονικό σημείο τής θέσεως εν ισχύι τών παρανόμων πράξεων τής Κοινότητος καί , πολύ περισσότερο , η ημερομηνία δημοσιεύσεώς τους .

13 Πρέπει , συνεπώς , νά απορριφθεί η προβληθείσα από τό Συμβούλιο καί τήν Επιτροπή ένσταση .

Διατακτικό

Διά ταύτα

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

πρό τής εκδόσεως αποφάσεως επί τής ουσίας , κρίνει καί αποφασίζει :

1 ) Απορρίπτει τήν ένσταση .

2 ) Επιφυλάσσεται ως πρός τά δικαστικά έξοδα .