ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΕΥΤΕΡΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 17ΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1987. - ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ ΚΑΤΑ GRAZIANO MATTIAZZO. - ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ ΤΗΣ PRETURA DI MONTAGNANA - ΙΤΑΛΙΑ. - ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΟΔΗΓΙΑΣ - ΕΝΝΟΙΑ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΣΤΟ ΟΠΟΙΟ ΕΧΕΙ ΑΝΑΤΕΘΕΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 422/85.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1987 σελίδα 05413



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

Προσέγγιση νομοθεσιών - Πιστωτικά ιδρύματα - Οδηγία 77/780 - Πεδίο εφαρμογής - Καθορισμός του καθεστώτος των πιστωτικών ιδρυμάτων και της ποινικής ευθύνης των υπαλλήλων τους - Αρμοδιότητα των κρατών μελών

( Οδηγία του Συμβουλίου 77/780 )

Περίληψη

Η οδηγία 77/780 αφήνει πλήρη αρμοδιότητα στα κράτη μέλη να ρυθμίζουν το νομικό καθεστώς των πιστωτικών ιδρυμάτων . Ούτε οι διατάξεις ούτε ο στόχος της εν λόγω οδηγίας εμποδίζουν, για την εφαρμογή του ποινικού δικαίου κράτους μέλους, να δοθεί στους υπαλλήλους των πιστωτικών ιδρυμάτων ο χαρακτηρισμός του "δημόσιου λειτουργού" ή του "προσώπου στο οποίο έχει ανατεθεί δημόσια υπηρεσία ".

Διάδικοι

Στην υπόθεση 422/85,

που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Pretore της Montagnana προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της ποινικής δίκης που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου κατά του

Graziano Mattiazzo,

η έκδοση προδικαστικής απόφασης ως προς την ερμηνεία της οδηγίας 77/780 του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 1977, περί συντονισμού των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ανάληψη και την άσκηση της δραστηριότητας πιστωτικού ιδρύματος ( ΕΕ ειδ . έκδ . 06/002, σ . 3 ),

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( δεύτερο τμήμα )

συγκείμενο από τους O . Due, πρόεδρο τμήματος, K . Bahlmann και T . F . O' Higgins, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας : G . F . Mancini

γραμματέας : P . Heim

λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν :

- η ιταλική κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον Luigi Ferrari Bravo, προϊστάμενο της υπηρεσίας διπλωματικών υποθέσεων, επικουρούμενο από τον Pier Giorgio Ferri, avocato dello Stato,

-- η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Guido Berardis, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, επικουρούμενο από τον Silvio Pieri, ιταλό δημόσιο υπάλληλο που υπηρετεί στην Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων με το καθεστώς ανταλλαγών μεταξύ κοινοτικών και εθνικών υπαλλήλων,

έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 28ης Οκτωβρίου 1987,

αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 19ης Νοεμβρίου 1987,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με Διάταξη της 25ης Οκτωβρίου 1985, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 16 Δεκεμβρίου 1985, ο Pretore της Montagnana υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, τρία προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία της οδηγίας 77/780 του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 1977, περί συντονισμού των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων που αφορούν την ανάληψη και την άσκηση της δραστηριότητας πιστωτικού ιδρύματος ( ΕΕ ειδ . έκδ . 06/002, σ . 3 ).

2 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο ποινικής δίκης κατά του Graziano Mattiazzo, που κατηγορείται για αδίκημα προβλεπόμενο και τιμωρούμενο από το άρθρο 362 του ιταλικού ποινικού κώδικα, διότι, ως διευθυντής του υποκαταστήματος της Banca popolare di Padova e Treviso και, επομένως, επιφορτισμένος με καθήκοντα δημοσίου λειτουργού κατά την έννοια του άρθρου 358 του ποινικού κώδικα, παρέλειψε να καταγγείλει στη δικαστική αρχή το γεγονός ότι είχε εκδοθεί τραπεζική επιταγή χωρίς να υπάρχουν τα αναγκαία κεφάλαια για την κάλυψή της, μολονότι έλαβε γνώση του γεγονότος αυτού κατά την άσκηση των καθηκόντων του ή ένεκα των καθηκόντων αυτών . Η κατηγορία αυτή προϋποθέτει ότι η άσκηση του τραπεζικού λειτουργήματος συνιστά, στην Ιταλία, δραστηριότητα δημόσιας υπηρεσίας .

3 Θεωρώντας ότι η διαφορά έθετε ζητήματα ερμηνείας του κοινοτικού δικαίου, ο Pretore ανέστειλε τη διαδικασία μέχρις ότου το Δικαστήριο αποφανθεί επί των ακολούθων προδικαστικών ερωτημάτων :

"1 ) 'Εχει η οδηγία 77/780, η οποία ρυθμίζει το δικαίωμα των πιστωτικών ιδρυμάτων να ασκούν τη δραστηριότητα αυτή, ως σκοπό να ανάγει το έργο της αποδοχής καταθέσεων αποταμιεύσεως σε απλή άσκηση εμπορικής δραστηριότητας που απολαύει, ως τέτοια, της θεμελιώδους ελευθερίας που διασφαλίζουν οι Συνθήκες ή μάλλον έλαβε υπόψη τις απαιτήσεις προστασίας της αποταμίευσης και προστασίας των καταναλωτών-αποταμιευτών, ως υπέρτερων αξιών, ώστε η δραστηριότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων να θεωρηθεί ως δραστηριότητα δημόσιου κοινοτικού συμφέροντος, με όλες τις συνέπειες που απορρέουν από αυτό, όσον αφορά τους διάφορους νομικούς χαρακτηρισμούς στο πλαίσιο της έννομης τάξης των κρατών μελών;

2 ) Αναφέρεται η παρατιθέμενη οδηγία, που ορίζει στο πρώτο της άρθρο την έννοια της αδείας, σε πράξη εκδιδόμενη υπό οποιαδήποτε μορφή από τις αρχές των κρατών μελών, η οποία όμως εμφανίζει τα χαρακτηριστικά πράξης που δημιουργεί ή μεταβιβάζει τη νομική κατάσταση προς όφελος του πιστωτικού ιδρύματος ( λαμβάνοντας ακριβώς υπόψη τη γενικού συμφέροντος αξία των δραστηριοτήτων που ασκεί ), ή, αντίθετα, η έννοια αυτή αναφέρεται σε οποιαδήποτε γενική πράξη με την οποία παρέχεται η δυνατότητα ασκήσεως βιομηχανικής δραστηριότητας η οποία - ως έκφραση του δικαιώματος της οικονομικής ελευθερίας - αποτελεί ήδη αναπόσπαστο τμήμα της κληρονομίας οποιουδήποτε υποκειμένου δικαίου εντός της έννομης τάξης των κρατών μελών;

3 ) Λαμβάνοντας υπόψη τους σκοπούς της οδηγίας όπως αυτοί προκύπτουν από τις 'αιτιολογικές σκέψεις' , συμβιβάζεται με τους επιδιωκόμενους στο κοινοτικό επίπεδο στόχους μια εθνική κανονιστική ρύθμιση θεσπίζουσα για όλα τα ασκούντα πιστωτικές δραστηριότητες ιδρύματα περιορισμούς, υποχρεώσεις ή εντάσσουσα τις δραστηριότητες αυτές σε ειδικό καθεστώς, αν ληφθεί υπόψη ο χαρακτήρας δημόσιας υπηρεσίας της ασκούμενης δραστηριότητας;"

4 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά, η διαδικασία και οι παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο . Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνον κατά το μέτρο που απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο .

5 Πρέπει να υπομνηστεί ότι ερώτημα που υπέβαλε το Corte d' appello της Βενετίας, το οποίο αφορούσε την ίδια εθνική νομοθεσία και έθετε παρόμοια προβλήματα με αυτά της προκειμένης υποθέσεως, υπήρξε το αντικείμενο της απόφασης του Δικαστηρίου της 7ης Απριλίου 1987 ( Bullo και Bonivento, υπόθεση 166/85, Συλλογή 1987, σ . 1583 ).

6 Με την απόφαση αυτή, το Δικαστήριο τόνισε ότι η οδηγία 77/780 δεν περιλαμβάνει καμιά διάταξη καθορίζουσα το καθεστώς που το εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών πρέπει να προσδίδει στα πιστωτικά ιδρύματα και, επομένως, αφήνει εξ ολοκλήρου στα κράτη μέλη την αρμοδιότητα να ρυθμίζουν το νομικό καθεστώς των ιδρυμάτων αυτών . Το Δικαστήριο έκρινε ότι ούτε οι διατάξεις ούτε ο στόχος της οδηγίας 77/780 εμποδίζουν, για την εφαρμογή του ποινικού δικαίου κράτους μέλους, να δοθεί στους υπαλλήλους των πιστωτικών ιδρυμάτων ο χαρακτηρισμός του "δημόσιου λειτουργού" ή του "προσώπου στο οποίο έχει ανατεθεί δημόσια υπηρεσία ".

7 Αφού έλαβε γνώση της εν λόγω αποφάσεως, ο Pretore της Montagnana γνωστοποίησε στο Δικαστήριο ότι εμμένει στην αίτησή του για την έκδοση προδικαστικής απόφασης .

8 Από την εξέταση της προκειμένης υποθέσεως δεν προέκυψε κανένα νέο σε σχέση με την υπόθεση 166/85 στοιχείο . Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, αρκεί η παραπομπή στο σκεπτικό της απόφασης της 7ης Απριλίου 1987, αντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται στην παρούσα απόφαση .

9 Επομένως, στα ερωτήματα που υπέβαλε ο Pretore της Montagnana πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η οδηγία 77/780 αφήνει πλήρη αρμοδιότητα στα κράτη μέλη να ρυθμίζουν το νομικό καθεστώς των πιστωτικών ιδρυμάτων . Ούτε οι διατάξεις ούτε ο στόχος της εν λόγω οδηγίας εμποδίζουν, για την εφαρμογή του ποινικού δικαίου κράτους μέλους, να δοθεί στους υπαλλήλους των πιστωτικών ιδρυμάτων ο χαρακτηρισμός του "δημόσιου λειτουργού" ή του "προσώπου στο οποίο έχει ανατεθεί δημόσια υπηρεσία ".

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

10 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η ιταλική κυβέρνηση και η Επιτροπή, που υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται . Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος, που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων .

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( δεύτερο τμήμα ),

κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε ο Pretore της Montagnana με Διάταξη της 25ης Οκτωβρίου 1985, αποφαίνεται :

Η οδηγία 77/780 αφήνει πλήρη αρμοδιότητα στα κράτη μέλη να ρυθμίζουν το νομικό καθεστώς των πιστωτικών ιδρυμάτων . Ούτε οι διατάξεις ούτε ο στόχος της εν λόγω οδηγίας εμποδίζουν, για την εφαρμογή του ποινικού δικαίου κράτους μέλους, να δοθεί στους υπαλλήλους των πιστωτικών ιδρυμάτων ο χαρακτηρισμός του "δημόσιου λειτουργού" ή του "προσώπου στο οποίο έχει ανατεθεί δημόσια υπηρεσία ".