EL
ΣυλλογήτηςΝομολογίας
ECLI:EU:F:2010 :12 1ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟ Υ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
(τρίτο τ μήμα)
της 24ης Φεβρουαρίου 2010
Υπόθεση F-2/09
Ric cardo Ac hille M enghi
κατά
Ευρωπαϊκ ού Οργανισμού για τη ν Ασφάλεια Δ ικτύων και Π ληροφοριών (ENISA)
«Υπαλληλική υπόθεση — Έκτακτοι υ πάλληλοι — Απόλυση μετά το π έρας της περιόδου δοκιμαστικής 
υπηρεσίας — Ηθική παρενόχληση»
Αντικείμενο:Προσφυγή ασκηθείσα δυ νάμει των άρθρων 236 Ε Κ κ αι 152 E A, με την οποία ο 
R. Menghi ζητεί, μεταξύ άλλων, την ακύρωση της αποφάσεως το υ ENISA, της 
14ης Μαρτίου 2008 , περί απολύσεώς του.
Απόφαση: Η προσφυγή απορρίπτεται. Κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά έξοδά το υ.
Περίληψη
1. Υπάλληλοι — Έκτακτοι υπάλληλοι — Πρόσληψη — Δοκιμαστική υ πηρεσία
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρο 12α)
2. Διαδικασία — Προβολή σ υμπληρωματικών επιχειρημάτων κα τά την επ’ ακροατηρίου σ υζήτηση προς 
στήριξη ισχυρισμού ή δη προβληθέντος με το δικόγραφο της προσφυγής — Επιτρέπεται
(Οργανισμός του Δ ικαστηρίου, άρθρο 21· Κανονισμός Διαδικασίας του Δ ικαστηρίου Δ ημόσιας Διοίκησης, 
άρθρο 35 § 1)
3. Υπάλληλοι — Έκτακτοι υπάλληλοι — Υποχρέωση α ρωγής π ου β αρύνει τη δ ιοίκηση — 
Πεδίο εφαρμογής
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρο 24)
4. Υπάλληλοι — Έκτακτοι υπάλληλοι — Προσφυγή — Λόγοι — Λόγος αντλούμενος από κα τάχρηση 
εξουσίας κα ι προβαλλόμενος προς στήριξη προσφυγής κα τά αποφάσεως περί απολύσεως που ε λήφθη 
κατόπιν γνωστοποιήσεως πληροφορίας στην Ευρωπαϊκή Υ πηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρο 22α)
1. Η η θική π αρενόχληση, βάσει το υ ορισμού που περιέχεται στο ά ρθρο 12α το υ Κ ανονισμού 
Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο ε ξής: ΚΥΚ), αποτελεί 
συμπεριφορά π ου έχε ι ορισμένη δ ιάρκεια κ αι εκδηλώνεται κατά τ ρόπο ε παναληπτικό κ αι 
συστηματικό, ενώ μια απόφαση της διοικήσεως αποτελεί μεμονωμένη πράξη, έστω και αν μ πορεί να 
έχει διαρκή, και μάλιστα οριστικά αποτελέσματα, όπως συμβαίνει με μια απόφαση περί απολύσεως.
2 ECLI:EU:F:2010 :12ΠΕΡΙΛΗΨΗ—ΥΠΟΘΕΣΗF-2/09
MENGHIκατάENISA
Συνεπώς, η α πόδειξη της υπάρξεως ηθικής παρενοχλήσεως σε β άρος εκτάκτου υπαλλήλου δεν 
συνεπάγεται ότι κ άθε βλαπτική για το ν υπάλληλο αυτόν απόφαση λαμβανόμενη στο π λαίσιο αυτής 
της ηθικής παρενοχλήσεως είναι παράνομη. Πρέπει επιπλέον να δ ιαφαίνεται σύνδεσμος μεταξύ της εν 
λόγω παρενοχλήσεως και της αιτιολογίας της αποφάσεως περί απολύσεώς του.
Στην περίπτωση απολύσεως κατά το π έρας της περιόδου δοκιμαστικής υπηρεσίας, ο έ κτακτος 
υπάλληλος μπορεί λυσιτελώς να υ ποστηρίξει ότι δ εν μπόρεσε να α ποδείξει την ικανότητά το υ προς 
εκπλήρωση των καθηκόντων το υ λόγω της υπάρξεως ηθικής παρενοχλήσεως και ότι , ως εκ το ύτου, η 
αιτιολογία περί αν ικανότητας επί της οποίας στηρίζεται η α πόφαση την οποία αμφισβητεί είναι 
εσφαλμένη, οπότε η α πόφαση αυτή πάσχει από πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως.
Ομοίως, η ύ παρξη ενός πλαισίου ηθικής παρενοχλήσεως μπορεί επίσης να λ ηφθεί υπόψη ότ αν ο 
υπαίτιος της παρενοχλήσεως αυτής είναι συγχρόνως και εκείνος που υπογράφει την απόφαση περί 
απολύσεως — ή ένας από το υς υπογράφοντες την έκθεση δοκιμαστικής υπηρεσίας βάσει της οποίας 
αποφασίστηκε η α πόλυση— π ρος απόδειξη το υ ότι η α πόφαση αυτή περί απολύσεως ελήφθη με 
σκοπό να β λάψει τον υπάλληλο και, ως εκ το ύτου, ενέχει κατάχρηση εξουσίας.
Έτσι, προκειμένου για ισχυρισμό περί ηθικής παρενοχλήσεως προβαλλόμενο προς στήριξη αιτημάτων 
που βάλλουν κατά της αποφάσεως περί απολύσεως κατά το π έρας της περιόδου δοκιμαστικής 
υπηρεσίας, η ε ν λόγω απόφαση ενδέχεται να π άσχει από πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως, ιδίως, διότι ο 
υπάλληλος που υφίσταται παρενόχληση δεν είναι σε θ έση να α ποδείξει την ικανότητά το υ προς 
εκπλήρωση των καθηκόντων το υ. Επίσης, μπορεί να δ ιαπιστωθεί κατάχρηση εξουσίας αν η α πόφαση 
περί απολύσεως ελήφθη με σκοπό να θ ίξει την προσωπικότητα, την αξιοπρέπεια ή τ η φυσική ή 
ψυχολογική ακεραιότητα το υ υπαλλήλου.
Εξάλλου, είναι δυνατόν τα πραγματικά περιστατικά που επικαλείται ο υ πάλληλος προς απόδειξη της 
υπάρξεως η θικής π αρενοχλήσεως, έσ τω κ αι αν δ εν μ πορούν να χ αρακτηριστούν ω ς η θική 
παρενόχληση βάσει των διατάξεων το υ άρθρου 12α το υ Κ ΥΚ, να ε πιτρέπουν, παρά ταύτα, να 
συναχθεί ότι η α πόφαση περί απολύσεως πάσχει από πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως ή ε λήφθη κατά 
κατάχρηση εξουσίας και πρέπει, κατά συνέπεια, να α κυρωθεί.
(βλ. σκέψεις 68 έως 73)
2. Το Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης, μολονότι δ εν εναπόκει ται σ’ αυτό να ανα ζητά και να ε ντοπίζει, 
στα συνημμένα σ την προσφυγή έγγραφα, τους ισχυρισμούς και τα επιχειρήματα που θα μπορούσε να 
θεωρήσει ότι α ποτελούν τη βάση της προσφυγής, δεδομένου ότι τ α συνημμένα α υτά έγγραφα 
επιτελούν απλώς λειτουργία αποδεικτικών και διευκρινιστικών στοιχείων, υποχρεούται να λ αμβάνει 
υπόψη το σ ύνολο των επιχειρημάτων που προβάλλει ο π ροσφεύγων κατά την επ’ ακροατηρίου 
συζήτηση, στον β αθμό π ου τ α ε πιχειρήματα α υτά δ εν σ υνιστούν ν έον ισχυρισμό, αλλά 
συμπληρωματικά σ τοιχεία π ρος στήριξη ισχυρισμού ή δη π ροβληθέντος με το δ ικόγραφο της 
προσφυγής.
(βλ. σκέψη 114)
Παραπομπή:
ΓΔΕΕ: 14 Δεκεμβρίου 2005 , T-209/01, Honeywell κατά Επιτροπής, Συλλογή 2005 , σ. II-5527 , σκέψη 57
3. Ναι μεν το ά ρθρο 24 το υ ΚΥΚ καθιερώνει καθήκον αρωγής το ο ποίο υ πέχουν τα κοινοτικά όργανα 
έναντι το υ προσωπικού το υς και το ο ποίο τ α υποχρεώνει να ε πικουρούν το ν υπάλληλο σε κ άθε 
περίπτωση επιθέσεως ή α πειλής την οποία υφίσταται λόγω της ιδιότητάς του ή τ ων καθηκόντων το υ, 
η υποχρέωση όμως αρωγής δεν αφορά την προστασία των υπαλλήλων έναντι των πράξεων το υ ίδι ου 
του κοινοτικού οργάνου.
ECLI:EU:F:2010 :12 3ΠΕΡΙΛΗΨΗ—ΥΠΟΘΕΣΗF-2/09
MENGHIκατάENISA
Πράγματι, ενώ οι δ ιατάξεις το υ άρθρου 24 το υ ΚΥΚ προβλέπουν υποχρέωση αρωγής βαρύνουσα τα 
κοινοτικά όργανα, μόνον οι δ ιοικητικές αποφάσεις που έχουν περιεχόμενο σχε τικό με την υποχρέωση 
αυτή, ήτοι οι α ποφάσεις περί απορρίψεως το υ αιτήματος αρωγής ή, υπό ορισμένες εξαιρετικές 
περιστάσεις, οι π αραλείψεις το υ οργάνου να π αράσχει αυθορμήτως την αρωγή το υ σε υ πάλληλο, 
μπορούν να σ υνιστούν παράβαση της υποχρεώσεως αυτής.
Το αν τικείμενο αποφάσεως περί απολύσεως δεν εμπίπτει στο π εδίο εφαρμογής το υ άρθρου 24 το υ 
ΚΥΚ και, συνεπώς, είναι άσχετο μ ε την υποχρέωση αρωγής την οποία προβλέπει το ά ρθρο αυτό. 
Επομένως, δεν μπορεί να γί νει λυσιτελώς επίκληση της μη τηρήσεως των διατάξεων το υ εν λόγω 
άρθρου κατά αποφάσεως περί απολύσεως.
Κατά συνέπεια, όταν α μφισβητεί τη νομιμότητα αποφάσεως περί απολύσεως που ελήφθη σε β άρος 
του, ο έ κτακτος υπάλληλος που θεωρεί ότι υ πήρξε θύμα επιθέσεων ή α πειλών εκ μέρους ιεραρχικώς 
ανωτέρου το υ δεν οφείλει τόσο να α ποδείξει ότι η α πόφαση αυτή περί απολύσεως ελήφθη κατά 
παράβαση των διατάξεων το υ άρθρου 24 το υ ΚΥΚ, όσο να α ποδείξει την ύπαρξη πρόδηλης πλάνης 
εκτιμήσεως ή κ αταχρήσεως εξουσίας. Επομένως, ο υ πάλληλος μπορεί λυσιτελώς να υ ποστηρίξει ιδίως 
ότι, λόγω επιθέσεων ή α πειλών τις οποίες υφίστατο, υπέπεσε σε π ταίσμα ή δ εν ήταν π λέον σε θ έση 
να ε κπληρώσει τα καθήκοντα που το υ είχαν ανα τεθεί, και ότι το π ταίσμα αυτή, ή η αν ικανότητα προς 
εκπλήρωση των καθηκόντων του, αποτέλεσε το ν λόγο τ ης απολύσεώς του.
(βλ. σκέψεις 128 έ ως 131 )
Παραπομπή:
ΓΔΕΕ: 17 Μαΐου 2006 , T-95/04, Lavagnoli κατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 2006 , σ. I-A-2-121 κ αι II-A-2-569, 
σκέψη 141
4. Το άρθρο 22α, παράγραφος 3, του ΚΥΚ προβλέπει ότι ο υ πάλληλος ο ο ποίος γνωστοποιεί, δυνάμει 
της παραγράφου 1 το υ εν λόγω άρθρου, πληροφορία σχε τική με γεγονότα βάσει των οποίων είναι 
δυνατόν να τ εκμαίρεται η ύ παρξη πιθανής παράνομης δραστηριότητας ή σ υμπεριφοράς που συνιστά 
σοβαρή παράβαση των υποχρεώσεων των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων «δεν υφίσταται 
από το ό ργανο καμία δυ σμενή συνέπεια […], εφόσον ενήργησε λ ογικά και έντιμα». Συνεπώς, το 
γεγονός ότι μ ια δυ σμενής γι α έκτακτο υ πάλληλο α πόφαση α ποτελεί, χρ ονολογικώς, συνέχεια 
γνωστοποιήσεως πληροφορίας στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης εκ μέρους του 
υπαλλήλου αυτού πρέπει να ο δηγεί το Δ ικαστήριο Δ ημόσιας Διοίκησης, όταν α υτό ε πιλαμβάνεται 
προσφυγής ασκηθείσας κατά αποφάσεως περί απολύσεως προς στήριξη της οποίας προβάλλεται 
ισχυρισμός αν τλούμενος από κατάχρηση εξουσίας, να ε ξετάζει τον εν λόγω ισχυρισμό με ιδιαίτερη 
προσοχή. Ωστόσο, οι δ ιατάξεις αυτές δεν προσφέρουν στον υπάλληλο ο ο ποίος γνωστοποίησε, 
δυνάμει του άρθρου 22α, παράγραφος 1, του ΚΥΚ, πληροφορίες για γεγονότα βάσει των οποίων 
μπορεί να τ εκμαίρεται η ύ παρξη παράνομης δραστηρι ότητας, προστασία έναντι κάθε αποφάσεως 
ικανής να το ν βλάψει, αλλά μόνον έναντι των αποφάσεων που λήφθηκαν ε ξ αι τίας αυτής της 
γνωστοποιήσεως.
(βλ. σκέψεις 137 έ ως 139 )