ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ 12ΗΣ ΙΟΥΛΙΟΥ 1988. - ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. - ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ - ΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 383/87.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1988 σελίδα 04051



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

Προσφυγή κατά παραλείψεως - 'Αρση της παράλειψης μετά την κατάθεση της προσφυγής - Το αντικείμενο της προσφυγής έχει παύσει να υφίσταται - Καταργείται η δίκη

(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρα 175 και 176)

Περίληψη

Το προβλεπόμενο με το άρθρο 175 ένδικο βοήθημα της προσφυγής θεμελιώνεται στην ιδέα ότι η παράνομη αδράνεια του Συμβουλίου ή της Επιτροπής νομιμοποιεί τα άλλα όργανα και τα κράτη μέλη καθώς και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τους ιδιώτες να προσφύγουν στο Δικαστήριο και να ζητήσουν να αποφανθεί ότι η παράλειψη ενεργείας είναι αντίθετη προς τη Συνθήκη κατά το μέτρο που το συγκεκριμένο όργανο δεν την επανόρθωσε. Κατά το άρθρο 176 η κρίση αυτή έχει ως αποτέλεσμα ότι το καθού όργανο οφείλει να λάβει τα μέτρα που συνεπάγεται η εκτέλεση της αποφάσεως του Δικαστηρίου, υπό την επιφύλαξη των αγωγών λόγω εξωσυμβατικής ευθύνης που θα μπορούσαν να ασκηθούν βάσει αυτής της ίδιας κρίσεως.

Στην περίπτωση όπου η πράξη, της οποίας η παράλειψη αποτελεί το αντικείμενο της διαφοράς, εκδόθηκε μετά την κατάθεση της προσφυγής, αλλά πριν από την έκδοση της απόφασης, η εκ μέρους του Δικαστηρίου αναγνώριση του παράνομου χαρακτήρα της αρχικής παράλειψης δεν μπορεί πλέον να έχει τις προβλεπόμενες με το άρθρο 176 συνέπειες. Εξ αυτού έπεται ότι σε μια τέτοια περίπτωση, όπως ακριβώς και σ' αυτή κατά την οποία το καθού όργανο αντέδρασε στην πρόσκληση προς ενέργεια εντός της προθεσμίας των δύο μηνών, το αντικείμενο της προσφυγής έχει παύσει να υφίσταται, πράγμα που συνεπάγεται κατάργηση της δίκης.

Διάδικοι

Στην υπόθεση 383/87,

Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τους Bernard Paulin, κύριο νομικό σύμβουλο, και John Forman, νομικό σύμβουλο, αμφότερους μέλη της νομικής της υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γεώργιο Κρεμλή, μέλος της νομικής υπηρεσίας της Επιτροπής, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,

προσφεύγουσα,

κατά

Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενου από τον Arthur Alan Dashwood, διευθυντή, και τον Felix van Craeyenest, κύριο υπάλληλο της νομικής του υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον J. Kaeser, διευθυντή της νομικής υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, 100, boulevard Konrad-Adenauer,

καθού,

η οποία έχει ως αντικείμενο να αναγνωριστεί ότι το Συμβούλιο, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη διότι δεν κατήρτισε σχέδιο προϋπολογισμού καλύπτον τις προβλεπόμενες για το οικονομικό έτος 1988 οικονομικές ανάγκες της Κοινότητας, όπως ορίζεται στα άρθρα 199, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΟΚ, και 171, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΚΑΕ, και δεν το κατέθεσε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το αργότερο στις 5 Οκτωβρίου 1987, όπως προβλέπεται από τα άρθρα 203, παράγραφοι 3, τρίτο εδάφιο, και 4, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΟΚ και 177, παράγραφοι 3, τρίτο εδάφιο, και 4, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΚΑΕ, εμποδίζοντας κατ' αυτόν τον τρόπο τους δύο κλάδους της αρμόδιας επί του προϋπολογισμού αρχής - καθώς και την Επιτροπή - να ασκήσουν τις εξουσίες που τους αναθέτουν οι Συνθήκες όσον αφορά την επί του προϋπολογισμού διαδικασία,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

συγκείμενο από τους Mackenzie Stuart, πρόεδρο, G. Bosco, O. Due, J. C. Moitinho de Almeida και G. C. Rodriguez Iglesias, προέδρους τμήματος, T. Koopmans, U. Everling, K. Bahlmann, Y. Galmot, Κ. Κακούρη, R. Joliet, T. F. O' Higgins και F. A. Schockweiler, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: J. Mischo

γραμματέας: H. A. Ruehl, κύριος υπάλληλος διοικήσεως

έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και ύστερα από την προφορική διαδικασία της 28ης Απριλίου 1988,

αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 26ης Μαΐου 1988,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 23 Δεκεμβρίου 1987, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 175, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι το Συμβούλιο, λόγω του ότι δεν κατήρτισε σχέδιο προϋπολογισμού καλύπτον τις προβλεπόμενες για το οικονομικό έτος 1988 οικονομικές ανάγκες, και δεν το κατέθεσε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το αργότερο στις 5 Οκτωβρίου 1987, παρέβη τα άρθρα 199, πρώτο εδάφιο και 203, παράγραφοι 3, εδάφιο 3, και 4, εδάφιο 1, της Συνθήκης ΕΟΚ καθώς και τα άρθρα 171, παράγραφος 1, εδάφιο 1, και 177, παράγραφοι 3, εδάφιο 3, και 4, εδάφιο 1, της Συνθήκης ΕURΑΤΟΜ.

2 Κατά την ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασία, η Επιτροπή διευκρίνισε ότι η παράλειψη που προσάπτει στο Συμβούλιο δεν αφορά τη μη τήρηση του άρθρου 199 της Συνθήκης ΕΟΚ, αλλά την παράβαση του άρθρου 203, η οποία συνίσταται στην παράλειψη καταρτίσεως του σχεδίου προϋπολογισμού για το 1988 και καταθέσεώς του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το αργότερο στις 5 Οκτωβρίου 1987.

3 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς το νομικό πλαίσιο και το ιστορικό της διαφοράς καθώς και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνον καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.

4 Το Συμβούλιο αμφισβητεί το παραδεκτό της προσφυγής με τον ισχυρισμό ότι το σχέδιο προϋπολογισμού δεν αποτελεί οριστική πράξη, η μη έκδοση της οποίας θα μπορούσε να δικαιολογήσει προσφυγή κατά παραλείψεως. 'Οντως, στο πλαίσιο της διαδικασίας επί του προϋπολογισμού, όλες οι προηγούμενες της οριστικής εγκρίσεώς του πράξεις αποτελούν προπαρασκευαστικές πράξεις.

5 Πριν από την εκτίμηση αυτής της ενστάσεως απαραδέκτου της προσφυγής, πρέπει να εξεταστεί αυτεπαγγέλτως αν, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις της προκειμένης περιπτώσεως, εξακολουθεί να επιβάλλεται η έκδοση απόφασης του Δικαστηρίου.

6 Εν προκειμένω, πρέπει να γίνει δεκτό ότι δεν αμφισβητούνται τα εξής πραγματικά περιστατικά.

- στις 6 Οκτωβρίου 1987, δεν είχε ακόμα κατατεθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το σχέδιο προϋπολογισμού για το 1988

- την ίδια ημέρα, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου πληροφόρησε τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι το Συμβούλιο δεν είχε τηρήσει το χρονικό όριο της 5ης Οκτωβρίου 1987 για την κατάθεση στο Κοινοβούλιο του σχεδίου προϋπολογισμού για το 1988

- με έγγραφο της 7ης Οκτωβρίου 1987, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κάλεσε το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 175 της Συνθήκης ΕΟΚ, "να καταρτίσει αμελλητί σχέδιο προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος 1988"

- με έγγραφο της ίδιας ημέρας, ο Πρόεδρος της Επιτροπής κάλεσε το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 175 της Συνθήκης ΕΟΚ, "να καταρτίσει το ταχύτερο δυνατό σχέδιο (προϋπολογισμού), που να καλύπτει τις οικονομικές ανάγκες της Κοινότητας για το 1988"

- το Συμβούλιο δεν έλαβε θέση κατά την έννοια του προαναφερθέντος άρθρου 175, καίτοι εκλήθη δυο φορές να ενεργήσει

- το σχέδιο του καταρτιθέντος από το Συμβούλιο προϋπολογισμού για το 1988 κατατέθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 7 Μαρτίου 1988.

7 Κατά το χρόνο που ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ο Πρόεδρος της Επιτροπής κάλεσαν το Συμβούλιο να ενεργήσει, το τελευταίο δεν μπορούσε πλέον να τηρήσει την προθεσμία που επιβάλλει το άρθρο 203, παράγραφος 4, της Συνθήκης, δεδομένου ότι είχε, έν τω μεταξύ, παρέλθει. Οι δύο Πρόεδροι ήταν εν γνώσει του γεγονότος αυτού, εφόσον κάλεσαν το Συμβούλιο όχι να τηρήσει την προθεσμία αυτή, πράγμα που δεν ήταν πλέον δυνατό, αλλά να καταρτίσει, "αμελλητί" και, αντίστοιχα "το ταχύτερο δυνατό", το σχέδιο προϋπολογισμού. Πράγματι, το σχέδιο αυτό καταρτίστηκε και υποβλήθηκε στο Κοινοβούλιο, αλλά μετά την εκπνοή της προθεσμίας των δύο μηνών από της προσκλήσεως προς ενέργεια, που προβλέπει το άρθρο 175, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης. Η ημερομηνία αυτή είναι μεταγενέστερη της ασκήσεως των δύο προσφυγών.

8 Πρέπει καταρχάς να υπομνηστεί ότι, κατά το άρθρο 175 της Συνθήκης, η προσφυγή κατά παραλείψεως είναι παραδεκτή μόνο αν το σχετικό όργανο κλήθηκε προηγουμένως να ενεργήσει και δεν έλαβε θέση εντός της προαναφερθείσας προθεσμίας των δύο μηνών. Εξ αυτού έπεται ότι η προσφυγή κατά παραλείψεως δεν μπορεί να ασκηθεί όταν η πράξη της οποίας η παράλειψη αποτελεί το αντικείμενο της προσκλήσεως προς ενέργεια εκδόθηκε εντός της προθεσμίας των δύο μηνών, δεδομένου ότι, ως εκ τούτου, η προβαλλόμενη παράλειψη έχει παύσει να υφίσταται.

9 Το προβλεπόμενο με το άρθρο 175 ένδικο βοήθημα της προσφυγής θεμελιώνεται δηλαδή στην ιδέα ότι η παράνομη αδράνεια του Συμβουλίου ή της Επιτροπής νομιμοποιεί τα άλλα όργανα και τα κράτη μέλη καθώς και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τους ιδιώτες να προσφύγουν στο Δικαστήριο και να ζητήσουν να αποφανθεί ότι η παράλειψη ενεργείας είναι αντίθετη προς τη Συνθήκη κατά το μέτρο που το συγκεκριμένο όργανο δεν την επανόρθωσε. Κατά το άρθρο 176 η κρίση αυτή έχει ως αποτέλεσμα ότι το καθού όργανο οφείλει να λάβει τα μέτρα που συνεπάγεται η εκτέλεση της αποφάσεως του Δικαστηρίου, υπό την επιφύλαξη των αγωγών λόγω εξωσυμβατικής ευθύνης που θα μπορούσαν να ασκηθούν βάσει αυτής.

10 Σε μια περίπτωση όπως η προκείμενη, όπου η πράξη της οποίας η παράλειψη αποτελεί το αντικείμενο της διαφοράς εκδόθηκε μετά την κατάθεση της προσφυγής, αλλά πριν από την έκδοση της απόφασης, η εκ μέρους του Δικαστηρίου αναγνώριση του παράνομου χαρακτήρα της αρχικής παράλειψης δεν μπορεί πλέον να συνεπάγεται τις προβλεπόμενες με το άρθρο 176 συνέπειες. Εξ αυτού έπεται ότι σε μια τέτοια περίπτωση, όπως ακριβώς και σ' αυτή κατά την οποία το καθού όργανο αντέδρασε στην πρόσκληση προς ενέργεια εντός της προθεσμίας των δύο μηνών, το αντικείμενο της προσφυγής έχει παύσει να υφίσταται.

11 Επομένως, πρέπει να καταργηθεί η δίκη.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

12 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 5, του κανονισμού διαδικασίας, το Δικαστήριο κανονίζει τα έξοδα κατά την κρίση του αν η εκδίκαση της υποθέσεως δεν καταλήξει στην έκδοση αποφάσεως. Εν προκειμένω, το Συμβούλιο πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα, επειδή ούτε υπέβαλε το σχέδιο προϋπολογισμού για το 1988 στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν από το χρονικό όριο που προβλέπει η Συνθήκη ούτε ήλθε σε επαφή με αυτό προκειμένου να του παράσχει διαβεβαιώσεις όσον αφορά το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα ή να αρχίσει διάλογο μαζί του σχετικά με τη διαδικασία που θα έπρεπε να ακολουθηθεί σ' αυτή την περίπτωση.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

αποφασίζει:

1) Καταργείται η δίκη.

2) Καταδικάζει το Συμβούλιο στα δικαστικά έξοδα.