Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Διατακτικό



Διάδικοι

Στην υπόθεση T‑59/11,

Κοινωνία της Πληροφορίας Ανοιχτή στις Ειδικές Ανάγκες – Ισότης, με έδρα την Αθήνα (Ελλάδα), εκπροσωπούμενη από τον Β. Χριστιανό, δικηγόρο,

ενάγουσα,

κατά

Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκπροσωπούμενης από τη M. Κοντού‑Durande και τον V. Savov, επικουρούμενους από τον Σ. Παππά, δικηγόρο,

εναγόμενη,

με αντικείμενο αιτήματα, βάσει του άρθρου 272 ΣΛΕΕ, αφενός, προκειμένου, πρώτον, να κριθεί αβάσιμο το αίτημα της Επιτροπής περί επιστροφής των επιχορηγήσεων που καταβλήθηκαν στην ενάγουσα δυνάμει των συμβάσεων υπ’ αριθ. 027020 «Access to e-Government Services Employing Semantic Technologies», υπ’ αριθ. 035242 «A virtual platform to enhance and organize the coordination among centres for accessibility ressources and support», υπ’ αριθ. 511298 «Ambient Intelligence System of Agents for Knowledge-based and Integrated Services for Mobility Impaired Users», υπ’ αριθ. 034778 «European Unified Approach for Accessible Lifelong Learning», υπ’ αριθ. 045056 «Emergency Monitoring and Prevention», υπ’ αριθ. 045563 «A wearable system supporting services to enable elderly people to live well, independently and at ease», υπ’ αριθ. 029255 «NavigAbile: e-inclusion for communication disabilities», υπ’ αριθ. 517506 «European Recommanded Materials for Distance Learning Courses for Educators» και υπ’ αριθ. 224988 «T-Seniority: Expanding the benefits of information society to older people through digital TV channels», που συνάφθηκαν μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και της ενάγουσας, και, δεύτερον, να υποχρεωθεί η Επιτροπή στην καταβολή του υπολοίπου του οφειλόμενου ποσού των επιχορηγήσεων δυνάμει των συμβάσεων υπ’ αριθ. 511298 «Ambient Intelligence System of Agents for Knowledge-based and Integrated Services for Mobility Impaired Users» και υπ’ αριθ. 034778 «European Unified Approach for Accessible Lifelong Learning» καθώς και, αφετέρου, ανταγωγή με την οποία ζητείται να υποχρεωθεί η ενάγουσα να επιστρέψει εντόκως τις αχρεωστήτως καταβληθείσες επιχορηγήσεις στο πλαίσιο όλων των ανωτέρω συμβάσεων και να καταβάλει κατ’ αποκοπήν αποζημίωση,

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (πρώτο τμήμα),

συγκείμενο από τους S. Frimodt Nielsen, προεδρεύοντα, M. Kancheva (εισηγήτρια) και E. Buttigieg, δικαστές,

γραμματέας: Σ. Σπυροπούλου, υπάλληλος διοικήσεως,

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 4ης Ιουλίου 2013,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

Το ιστορικό της διαφοράς

1. Η ενάγουσα εταιρία Κοινωνία της Πληροφορίας Ανοιχτή στις Ειδικές Ανάγκες – Ισότης (e-Isotis) είναι αστική μη κερδοσκοπική εταιρία ελληνικού δικαίου συσταθείσα στις 7 Ιανουαρίου 2004 και εδρεύουσα στην Αθήνα (Ελλάδα).

2. Δυνάμει του συμφωνητικού της 28ης Δεκεμβρίου 2010 το οποίο δημοσιεύθηκε στα Βιβλία Εταιριών του Πρωτοδικείου Αθηνών στις 17 Ιανουαρίου 2011, η ενάγουσα λύθηκε και τέθηκε σε εκκαθάριση. Κατόπιν τούτου, ο X, ο οποίος μέχρι την ημερομηνία εκείνη ήταν υπεύθυνος ευρωπαϊκών προγραμμάτων της ενάγουσας (στο εξής: υπεύθυνος προγραμμάτων), διορίστηκε εκκαθαριστής προκειμένου να προβεί στην εκκαθάριση της ενάγουσας.

3. Σύμφωνα με το καταστατικό της, η ενάγουσα έχει ως εταιρικό σκοπό τη μεταφορά τεχνολογίας, την προώθηση της ίσης μεταχειρίσεως και εντάξεως των ατόμων με αναπηρία στον χώρο της κοινωνίας της πληροφορίας, καθώς και τη βελτίωση της απασχολήσεως των ατόμων με ειδικές ανάγκες στην Ευρώπη και διεθνώς.

4. Η ενάγουσα συνήψε με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, την οποία εκπροσωπούσε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, διάφορες συμβάσεις με αντικείμενο την εκτέλεση ορισμένων έργων. Εννέα εκ των συμβάσεων αυτών αποτελούν αντικείμενο της υπό κρίση ένδικης διαφοράς (στο εξής: επίδικες συμβάσεις).

A — Παρουσίαση των επίδικων συμβάσεων

5. Οι επίδικες συμβάσεις συνάφθηκαν μεταξύ, αφενός, της Κοινότητας, εκπροσωπούμενης από την Επιτροπή και, αφετέρου, του συντονιστή και των μελών κοινοπραξίας, μεταξύ των οποίων και η ενάγουσα. Καθεμία από τις συμβάσεις αυτές περιλαμβάνει, εκτός του κυρίως κειμένου, έξι παραρτήματα, εκ των οποίων το πρώτο περιέχει την περιγραφή του προγράμματος το οποίο αφορά η σύμβαση και το δεύτερο τους ισχύοντες γενικούς όρους.

6. Μεταξύ των επιδίκων συμβάσεων, έξι συνάφθηκαν στο πλαίσιο του έκτου προγράμματος-πλαισίου, το οποίο θεσπίστηκε με την απόφαση 1513/2002/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2002, για το έκτο πρόγραμμα-πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, με σκοπό τη συμβολή στη δημιουργία του ευρωπαϊκού χώρου έρευνας και στην καινοτομία (2002-2006) (ΕΕ L 232, σ. 1) (στο εξής: συμβάσεις FP6).

7. Πρόκειται για τις ακόλουθες συμβάσεις:

– σύμβαση υπ’ αριθ. 027020 «Access to e‑Government Services Employing Semantic Technologies» (στο εξής: σύμβαση Access-eGOV), συναφθείσα στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος «Ολοκλήρωση και ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας (2002-2006)», της οποίας το μεν άρθρο 4 όριζε ότι το έργο έχει διάρκεια 36 μηνών με αφετηρία την πρώτη ημέρα του μετά την υπογραφή της από την Επιτροπή μήνα, το δε άρθρο 5 προέβλεπε μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας ύψους 1 983 000 ευρώ, εκ των οποίων 157 320 ευρώ είχαν αποδέκτη την ενάγουσα, και η οποία τροποποιήθηκε στις 3 Ιουνίου 2008 με αποτέλεσμα η διάρκεια του έργου να οριστεί σε 48 μήνες·

– σύμβαση υπ’ αριθ. 035242 «A virtual platform to enhance and organize the coordination among centres for accessibility ressources and support» (στο εξής: σύμβαση eABILITIES), συναφθείσα στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος «Ολοκλήρωση και ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας (2002‑2006)», της οποίας το μεν άρθρο 4 όριζε ότι το έργο έχει διάρκεια 24 μηνών με αφετηρία την 1η Σεπτεμβρίου 2006, το δε άρθρο 5 προέβλεπε μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας ύψους 750 000 ευρώ, εκ των οποίων 95 201,61 ευρώ είχαν αποδέκτη την ενάγουσα·

– σύμβαση υπ’ αριθ. 511298 «Ambient Intelligence System of Agents for Knowledge-based and Integrated Services for Mobility Impaired Users» (στο εξής: σύμβαση Ask-It), συναφθείσα στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος «Ολοκλήρωση και ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας (2002-2006)», της οποίας το μεν άρθρο 4 όριζε ότι το έργο έχει διάρκεια 48 μηνών, με αφετηρία την 1η Οκτωβρίου 2004, το δε άρθρο 5 προέβλεπε μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας ύψους 8 499 657 ευρώ, εκ των οποίων 183 320,89 ευρώ είχαν αποδέκτη την ενάγουσα, και η οποία τροποποιήθηκε στις 25 Ιουλίου 2008 με αποτέλεσμα η διάρκεια του έργου να οριστεί σε 51 μήνες·

– σύμβαση υπ’ αριθ. 034778 «European Unified Approach for Accessible Lifelong Learning» (στο εξής: σύμβαση EU4ALL), συναφθείσα στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος «Ολοκλήρωση και ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας (2002-2006)», της οποίας το μεν άρθρο 4 όριζε ότι το έργο έχει διάρκεια 48 μηνών με αφετηρία την 1η Οκτωβρίου 2006, το δε άρθρο 5 προέβλεπε μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας ύψους 7 400 000 ευρώ, εκ των οποίων 268 008 ευρώ είχαν αποδέκτη την ενάγουσα, και η οποία τροποποιήθηκε στις 21 Οκτωβρίου 2010 με αποτέλεσμα η διάρκεια του έργου να οριστεί σε 54 μήνες·

– σύμβαση υπ’ αριθ. 045056 «Emergency Monitoring and Prevention» (στο εξής: σύμβαση Emerge), συναφθείσα στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος «Ολοκλήρωση και ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας (2002-2006)», της οποίας το μεν άρθρο 4 όριζε ότι το έργο έχει διάρκεια 33 μηνών με αφετηρία την 1η Φεβρουαρίου 2007, το δε άρθρο 5 προέβλεπε μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας ύψους 2 449 964 ευρώ, εκ των οποίων 203 712 ευρώ είχαν αποδέκτη την ενάγουσα, και η οποία τροποποιήθηκε στις 28 Οκτωβρίου 2008 με αποτέλεσμα η διάρκεια του έργου να οριστεί σε 36 μήνες·

– σύμβαση υπ’ αριθ. 045563 «A wearable system supporting services to enable elderly people to live well, independently and at ease» (στο εξής: σύμβαση Enable), συναφθείσα στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος «Ολοκλήρωση και ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας (2002‑2006)», της οποίας το μεν άρθρο 4 όριζε ότι το έργο έχει διάρκεια 36 μηνών με αφετηρία την υπογραφή της συμβάσεως από την Επιτροπή, ήτοι, κατά την ενάγουσα, την 1η Ιανουαρίου 2007, το δε άρθρο 5 προέβλεπε μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας ύψους 2 800 000 ευρώ, εκ των οποίων 196 700 ευρώ είχαν αποδέκτη την ενάγουσα, και η οποία τροποποιήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 2010 με αποτέλεσμα η διάρκεια του έργου να οριστεί σε 44 μήνες και το ύψος της μέγιστης χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας σε 2 477 040 ευρώ.

8. Οι γενικοί όροι των συμβάσεων FP6 (στο εξής: γενικοί όροι FP6) προβλέπουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Άρθρο II.1. Ορισμοί

[…]

4. Κοινοπραξία: το σύνολο των αντισυμβαλλομένων που συμμετέχουν στο έργο που καλύπτει η παρούσα σύμβαση.

[…]

6. Συντονιστής: ο οριζόμενος στην παρούσα σύμβαση αντισυμβαλλόμενος ο οποίος, πέραν των υποχρεώσεων που έχει ως αντισυμβαλλόμενος, είναι επιφορτισμένος με την εκτέλεση των ειδικών καθηκόντων συντονισμού που προβλέπονται στην παρούσα σύμβαση για λογαριασμό της κοινοπραξίας.

7. Αντισυμβαλλόμενος: κάθε συμμετέχων, κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 7, των κανόνων συμμετοχής, ο οποίος έχει υπογράψει την παρούσα σύμβαση, πλην του [Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής], το οποίο υπογράφει χωριστό διακανονισμό με την Επιτροπή όσον αφορά τη συμμετοχή του στη σύμβαση.

[…]

11. Παρατυπία: κάθε παράβαση διάταξης του κοινοτικού δικαίου ή κάθε αθέτηση συμβατικής υποχρέωσης η οποία προκύπτει από πράξη ή παράλειψη αντισυμβαλλομένου και η οποία ζημιώνει ή ενδέχεται να ζημιώσει, λόγω αδικαιολόγητης δαπάνης, τον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή προϋπολογισμούς που διαχειρίζονται οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες.

[…]

Άρθρο II.8 Αξιολόγηση και έγκριση των εκθέσεων και των παραδοτέων στοιχείων

[…]

4. Η έγκριση οιασδήποτε έκθεσης δεν συνεπάγεται απαλλαγή από οιονδήποτε οικονομικό ή άλλο έλεγχο δυνάμενο να διενεργηθεί κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου ΙΙ.29.

[…]

Άρθρο II.16 Καταγγελία λόγω αθέτησης συμβάσεως ή λόγω παρατυπίας

1. Σε περίπτωση αθέτησης οιασδήποτε υποχρέωσης απορρέουσας από την παρούσα σύμβαση, η Επιτροπή ζητεί από την κοινοπραξία να εξεύρει κατάλληλες λύσεις ώστε να επανορθώσει την αθέτηση εντός μέγιστης προθεσμίας 30 ημερών.

Οι δαπάνες που πραγματοποιεί η κοινοπραξία μετά την ημερομηνία παραλαβής του σχετικού αιτήματος, είναι επιλέξιμες μόνο αν μια κατάλληλη λύση για την επανόρθωση της αθέτησης γίνει δεκτή από την Επιτροπή.

Κατά περίπτωση, η κοινοπραξία δύναται να ζητήσει από την Επιτροπή την αναστολή μέρους ή του συνόλου του έργου δυνάμει του άρθρου ΙΙ.5.

Ελλείψει ικανοποιητικής λύσης, η Επιτροπή προβαίνει σε καταγγελία της συμμετοχής του υπερήμερου αντισυμβαλλομένου.

2. Η Επιτροπή δύναται να προβεί σε άμεση καταγγελία της συμμετοχής αντισυμβαλλομένου:

a) σε περίπτωση που ο αντισυμβαλλόμενος έχει διαπράξει, εκ προθέσεως ή εξ αμελείας, παρατυπία κατά την εκτέλεση οιασδήποτε σύμβασης με την Επιτροπή·

b) σε περίπτωση που ο αντισυμβαλλόμενος έχει παραβιάσει θεμελιώδεις αρχές δεοντολογίας, όπως αυτές προβλέπονται στους κανόνες συμμετοχής.

3. Η καταγγελία κοινοποιείται στον αντισυμβαλλόμενο, με αντίγραφο στην κοινοπραξία.

Η καταγγελία παράγει αποτελέσματα από την ημερομηνία παραλαβής της σχετικής κοινοποίησης από τον αντισυμβαλλόμενο και δεν θίγει τις καθοριζόμενες ή προβλεπόμενες με την παρούσα σύμβαση υποχρεώσεις.

Η Επιτροπή γνωστοποιεί στην κοινοπραξία την ημερομηνία από την οποία παράγει αποτελέσματα η καταγγελία.

[…]

Άρθρο II.19 Επιλέξιμες δαπάνες του έργου

1. Οι επιλέξιμες δαπάνες που πραγματοποιούνται για τους σκοπούς της εκτέλεσης του έργου πρέπει να πληρούν όλες τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

a) πρέπει να είναι πραγματικές, να επιτρέπουν την εξοικονόμηση πόρων και να είναι αναγκαίες για την εκτέλεση του έργου· και

b) πρέπει να προσδιορίζονται σύμφωνα με τις συνήθεις αρχές λογιστικής του αντισυμβαλλομένου· και

c) πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια του έργου όπως αυτή ορίζεται στο άρθρο 4, παράγραφος 2, με εξαίρεση τις δαπάνες εκπόνησης των τελικών εκθέσεων που προβλέπονται στο άρθρο ΙΙ.7, παράγραφος 4, οι οποίες είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν έως και 45 ημέρες μετά την ημερομηνία λήξης του έργου ή την ημερομηνία καταγγελίας, οπότε λαμβάνεται υπόψη η προγενέστερη εκ των δύο αυτών ημερομηνιών· και

d) πρέπει να καταχωρίζονται στα λογιστικά βιβλία του αντισυμβαλλομένου που τις έχει πραγματοποιήσει, το αργότερο κατά την ημερομηνία έκδοσης του πιστοποιητικού οικονομικού ελέγχου που προβλέπεται στο άρθρο ΙΙ.26. Οι λογιστικές διαδικασίες που ακολουθούνται για την καταχώριση των δαπανών και των εσόδων πρέπει να είναι σύμφωνες με τους λογιστικούς κανόνες του κράτους στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο αντισυμβαλλόμενος και να επιτρέπουν την άμεση σύγκριση μεταξύ των σχετικών με την εκτέλεση του έργου δαπανών και εσόδων και της γενικής κατάστασης των λογαριασμών που αφορούν τη συνολική επιχειρηματική δραστηριότητα του αντισυμβαλλομένου· […]

[…]

2. Δεν δύναται να καταλογίζονται στο έργο οι ακόλουθες μη επιλέξιμες δαπάνες:

[…]

e) δαπάνες που δηλώνονται, πραγματοποιούνται ή αποδίδονται στο πλαίσιο άλλου κοινοτικού έργου·

[…]

h) υπέρμετρες ή αλόγιστες δαπάνες·

i) οιεσδήποτε δαπάνες δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο ΙΙ.19, παράγραφος 1.

[…]

Άρθρο II.28 Όροι πληρωμής

1. Υπό την επιφύλαξη του άρθρου ΙΙ.29, η Επιτροπή εγκρίνει το ποσό της τελικής πληρωμής που πρόκειται να καταβληθεί στον αντισυμβαλλόμενο βάσει των προβλεπόμενων στο άρθρο ΙΙ.7 εγγράφων που η ίδια έχει εγκρίνει.

[…]

7. Σε περίπτωση καθυστέρησης πληρωμής, οι αντισυμβαλλόμενοι δύνανται να αξιώσουν τόκους υπερημερίας, εντός δύο μηνών από την παραλαβή της πληρωμής. Οι τόκοι υπολογίζονται με βάση το επιτόκιο που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για τις κύριες πράξεις αναχρηματοδότησης την πρώτη ημερολογιακή ημέρα του μηνός κατά τον οποίο έληξε η προθεσμία πληρωμής, όπως αυτό δημοσιεύεται στη σειρά C της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, προσαυξημένο κατά τρεισήμισι ποσοστιαίες μονάδες. Τόκοι οφείλονται για το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας πληρωμής μέχρι την ημερομηνία πληρωμής. Ημερομηνία πληρωμής είναι η ημερομηνία χρέωσης του τραπεζικού λογαριασμού της Επιτροπής. Η πληρωμή τέτοιων τόκων δεν θεωρείται μέρος της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας που καθορίζεται από τις διατάξεις του άρθρου 5 της σύμβασης.

8. Η Επιτροπή δύναται ανά πάσα στιγμή να αναστείλει τις προθεσμίες πληρωμής που προσδιορίζονται στο άρθρο 8, κοινοποιώντας στον συντονιστή ότι η χρηματοοικονομική κατάσταση δεν είναι αποδεκτή, είτε επειδή δεν πληροί τις απαιτήσεις της σύμβασης είτε επειδή δεν συμφωνεί με τις εκθέσεις δραστηριότητας που έχουν υποβληθεί προς έγκριση στην Επιτροπή. Η προθεσμία έγκρισης της χρηματοοικονομικής κατάστασης αναστέλλεται μέχρι την υποβολή της διορθωμένης ή αναθεωρημένης έκδοσης της χρηματοοικονομικής κατάστασης που έχει ζητήσει η Επιτροπή, και το υπόλοιπο της προθεσμίας έγκρισης αρχίζει να ισχύει εκ νέου από την ημερομηνία παραλαβής των πληροφοριών αυτών από την Επιτροπή.

Η Επιτροπή δύναται ανά πάσα στιγμή να αναστείλει τις πληρωμές σε περίπτωση μη τήρησης από τους αντισυμβαλλομένους οιασδήποτε συμβατικής διάταξης, και ιδίως των διατάξεων του άρθρου ΙΙ.29 περί οικονομικών και άλλων ελέγχων. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή ενημερώνει απευθείας τους αντισυμβαλλομένους μέσω συστημένης επιστολής έναντι απόδειξης παραλαβής.

Η Επιτροπή δύναται ανά πάσα στιγμή να αναστείλει τις πληρωμές αν υπάρχουν υπόνοιες ότι ένας ή περισσότεροι αντισυμβαλλόμενοι έχουν διαπράξει παρατυπία κατά την εκτέλεση της σύμβασης. Στην περίπτωση αυτή, αναστέλλονται μόνον οι πληρωμές που προορίζονται για τους αντισυμβαλλομένους για τους οποίους υφίσταται υπόνοια παρατυπίας. Η Επιτροπή ενημερώνει απευθείας τους ενδιαφερόμενους αντισυμβαλλομένους σχετικά με τους λόγους αναστολής των πληρωμών, μέσω συστημένης επιστολής έναντι απόδειξης παραλαβής.

Άρθρο II.29 Οικονομικοί και λοιποί έλεγχοι

1. Η Επιτροπή δύναται, ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια της σύμβασης και έως και πέντε έτη μετά τη λήξη του έργου, να αναθέσει είτε σε εξωτερικούς επιστημονικούς, τεχνικούς ή λογιστικούς ελεγκτές είτε στις υπηρεσίες της, συμπεριλαμβανομένης της [Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης, στο εξής: OLAF], τη διενέργεια ελέγχων. Οι έλεγχοι αυτοί δύναται να καλύπτουν τις επιστημονικές, χρηματοοικονομικές, τεχνολογικές και άλλες πτυχές (όπως οι αρχές λογιστικής και διαχείρισης) που συνδέονται με την ορθή εκτέλεση του έργου και της σύμβασης. Κατά τη διενέργεια αυτών των ελέγχων τηρείται εμπιστευτικότητα. Αν κατά τους ελέγχους διαπιστωθεί ότι οφείλονται ποσά στην Επιτροπή, τα οφειλόμενα ποσά δύναται να αποτελέσουν αντικείμενο ανάκτησης όπως προβλέπεται στο άρθρο ΙΙ.31.

Οι αντισυμβαλλόμενοι έχουν το δικαίωμα να αρνηθούν τη συμμετοχή ενός συγκεκριμένου εξωτερικού επιστημονικού, τεχνικού ή λογιστικού ελεγκτή για λόγους εμπορικού απορρήτου.

2. Οι αντισυμβαλλόμενοι θέτουν άμεσα στη διάθεση της Επιτροπής όλα τα λεπτομερή στοιχεία που η Επιτροπή ενδέχεται να απαιτήσει προκειμένου να επαληθεύσει τη χρηστή διαχείριση και εκτέλεση της σύμβασης.

3. Οι αντισυμβαλλόμενοι τηρούν τα πρωτότυπα ή, σε εξαιρετικές δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, επικυρωμένα αντίγραφα, όλων των εγγράφων που έχουν σχέση με τη σύμβαση, έως και πέντε έτη μετά τη λήξη του έργου. Τα έγγραφα αυτά τίθενται στη διάθεση της Επιτροπής εφόσον τα ζητήσει κατά τη διάρκεια οιουδήποτε ελέγχου διενεργούμενου βάσει της σύμβασης.

4. Για να καταστήσουν δυνατή τη διενέργεια αυτών των ελέγχων, οι αντισυμβαλλόμενοι εξασφαλίζουν ότι οι υπηρεσίες της Επιτροπής και οι εξουσιοδοτημένοι από την Επιτροπή εξωτερικοί οργανισμοί έχουν, ανά πάσα εύλογη στιγμή, επί τόπου πρόσβαση, ιδίως στα γραφεία των αντισυμβαλλομένων, και σε όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται για τη διενέργεια των ελέγχων.

[…]

6. Επιπλέον, η Επιτροπή έχει δικαίωμα να πραγματοποιεί επιτόπιους ελέγχους και εξακριβώσεις σύμφωνα με τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) 2185/96 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1996, σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες, τον κανονισμό (EΚ) 1073/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), και τον κανονισμό (Eυρατόμ) 1074/1999 του Συμβουλίου, της 25ης Μαΐου 1999, σχετικά με τις έρευνες που πραγματοποιούνται από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF).

[…]

Άρθρο II.30 Κατ’ αποκοπήν αποζημίωση

Υπό την επιφύλαξη οιωνδήποτε άλλων μέτρων προβλέπει η παρούσα σύμβαση, οι αντισυμβαλλόμενοι αποδέχονται ότι η Κοινότητα, για να προστατεύσει τα οικονομικά της συμφέροντα, έχει δικαίωμα να αξιώσει κατ’ αποκοπήν αποζημίωση από αντισυμβαλλόμενο που έχει υπερτιμήσει τις δαπάνες του και έχει, κατά συνέπεια, λάβει αδικαιολόγητη χρηματοδοτική συνεισφορά εκ μέρους της Κοινότητας. Η κατ’ αποκοπήν αποζημίωση οφείλεται πλέον της ανάκτησης της αδικαιολόγητης χρηματοδοτικής συνεισφοράς από τον αντισυμβαλλόμενο.

1. Το ύψος της κατ’ αποκοπήν αποζημίωσης είναι ανάλογο προς τις υπερτιμημένες δαπάνες και το αχρεωστήτως καταβληθέν μερίδιο της συνεισφοράς της Κοινότητας. Το ποσό της κατ’ αποκοπήν αποζημίωσης υπολογίζεται με βάση τον ακόλουθο τύπο:

Κατ’ αποκοπήν αποζημίωση = αδικαιολόγητη χρηματοδοτική συνεισφορά x (υπερτιμημένες δαπάνες/συνολικές καταλογισθείσες δαπάνες)

Για τον υπολογισμό οιασδήποτε κατ’ αποκοπήν αποζημίωσης λαμβάνεται υπόψη μόνον η περίοδος που καλύπτει η αίτηση χρηματοδοτικής συνεισφοράς που έχει υποβάλει ο αντισυμβαλλόμενος. Δεν υπολογίζεται με βάση τη συνολική χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας.

2. Η Επιτροπή κοινοποιεί την αξίωση αποζημίωσης στον αντισυμβαλλόμενο τον οποίο κρίνει οφειλέτη κατ’ αποκοπήν αποζημίωσης, μέσω συστημένης επιστολής έναντι απόδειξης παραλαβής. Ο αντισυμβαλλόμενος έχει στη διάθεσή του προθεσμία 30 ημερών για να ανταποκριθεί στην αξίωση αποζημίωσης της Κοινότητας.

3. Η διαδικασία που ακολουθείται για την επιστροφή αδικαιολόγητης χρηματοδοτικής συνεισφοράς και την πληρωμή κατ’ αποκοπήν αποζημίωσης καθορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου ΙΙ.31.

4. Η Επιτροπή έχει δικαίωμα να αξιώσει αποζημίωση για οιαδήποτε υπερτιμημένη δαπάνη αποκαλύπτεται μετά τη λήξη της σύμβασης, σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 1 έως 6.

5. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν προδικάζουν τις διοικητικές ή οικονομικές κυρώσεις τις οποίες δύναται να επιβάλει η Επιτροπή, δυνάμει του δημοσιονομικού κανονισμού, σε οιονδήποτε αντισυμβαλλόμενο έχει αθετήσει συμβατικές υποχρεώσεις ή έχει διαπράξει παρατυπία, ούτε τις αστικές αξιώσεις τις οποίες έχει δικαίωμα να εγείρει η Κοινότητα ή κάθε άλλος αντισυμβαλλόμενος. Επιπλέον, οι συγκεκριμένες διατάξεις δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο κίνησης ποινικών διαδικασιών εκ μέρους των αρχών των κρατών μελών.

6. Επιπλέον, όπως ορίζεται στον δημοσιονομικό κανονισμό, οιοσδήποτε αντισυμβαλλόμενος κρίνεται ότι έχει διαπράξει σοβαρό παράπτωμα κατά την εκπλήρωση των συμβατικών του υποχρεώσεων υφίσταται οικονομικές κυρώσεις, οι οποίες αντιστοιχούν στο 2 έως 10 % του ύψους της χρηματοδοτικής συνεισφοράς που ο αντισυμβαλλόμενος έχει λάβει από την Κοινότητα. Το ποσοστό αυτό δύναται να αυξηθεί σε 4 έως 20 % σε περίπτωση υποτροπής κατά τα πέντε έτη που έπονται της πρώτης παράβασης.

Άρθρο II.31 Επιστροφή ποσών στην Επιτροπή και εντάλματα είσπραξης

1. Εάν οιοδήποτε ποσό καταβληθεί αχρεωστήτως στον αντισυμβαλλόμενο ή εάν η ανάκτηση είναι δικαιολογημένη βάσει των διατάξεων της σύμβασης, ο αντισυμβαλλόμενος δεσμεύεται να επιστρέψει στην Επιτροπή το εν λόγω ποσό υπό τους όρους και εντός της χρονικής προθεσμίας που καθορίζει η Επιτροπή.

2. Εάν ο αντισυμβαλλόμενος δεν επιστρέψει το οφειλόμενο ποσό εντός της προθεσμίας που έχει καθορίσει η Επιτροπή, στο ποσό αυτό επιβάλλονται τόκοι με βάση το επιτόκιο που ορίζεται στο άρθρο ΙΙ.28. Οι τόκοι υπερημερίας καλύπτουν το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ της ημερομηνίας λήξης της καθορισμένης προθεσμίας πληρωμής και της ημερομηνίας κατά την οποία η Επιτροπή εισπράττει το σύνολο του ποσού που της οφείλεται.

[…]

3. Η ανάκτηση ποσών οφειλόμενων στην Επιτροπή δύναται να πραγματοποιηθεί μέσω συμψηφισμού με ποσά οφειλόμενα στον αντισυμβαλλόμενο, κατόπιν σχετικής ενημέρωσης του αντισυμβαλλομένου, ή μέσω εκτέλεσης οιασδήποτε χρηματοοικονομικής εγγύησης. Η προγενέστερη συγκατάθεση του αντισυμβαλλομένου δεν είναι απαραίτητη.

[…]

5. Ο αντισυμβαλλόμενος αποδέχεται ότι δυνάμει του άρθρου 256 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και όπως προβλέπεται στους κανόνες συμμετοχής, η Επιτροπή δύναται να εκδώσει απόφαση η οποία έχει ισχύ εκτελεστού τίτλου και η οποία επισήμως καθιστά ένα ποσό εισπρακτέο εις βάρος προσώπων άλλων πλην κρατών.»

9. Δύο άλλες συμβάσεις (στο εξής: συμβάσεις eTEN) συνάφθηκαν στο πλαίσιο του ειδικού προγράμματος eTEN, που αφορά τα διευρωπαϊκά δίκτυα τηλεπικοινωνιών και διέπεται από τον κανονισμό (ΕΚ) 2236/95 του Συμβουλίου, της 18ης Σεπτεμβρίου 1995, περί καθορισμού των γενικών κανόνων για τη χορήγηση κοινοτικής ενίσχυσης στον τομέα των διευρωπαϊκών δικτύων (ΕΕ L 228, σ. 1), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (EK) 1655/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Ιουλίου 1999 (ΕΕ L 197, σ. 1).

10. Πρόκειται για τις ακόλουθες συμβάσεις:

– σύμβαση υπ’ αριθ. 029255 «NavigAbile: e-inclusion for communication disabilities» (στο εξής: σύμβαση Navigabile), της οποίας το μεν άρθρο 2 όριζε ότι το έργο έχει διάρκεια 15 μηνών με αφετηρία την πρώτη ημέρα του μετά την τελευταία υπογραφή από τους αντισυμβαλλομένους μήνα, ήτοι, κατά την ενάγουσα, την 1η Ιανουαρίου 2007, το δε άρθρο 3 προέβλεπε μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας ύψους 756 275 ευρώ, εκ των οποίων 62 148 ευρώ είχαν αποδέκτη την ενάγουσα·

– σύμβαση υπ’ αριθ. 517506 «European Recommanded Materials for Distance Learning Courses for Educators» (στο εξής: σύμβαση Euridice), της οποίας το μεν άρθρο 2 όριζε ότι το έργο έχει διάρκεια 18 μηνών με αφετηρία την πρώτη ημέρα του μετά την τελευταία υπογραφή από τους αντισυμβαλλομένους μήνα, ήτοι, κατά την ενάγουσα, την 1η Αυγούστου 2005, το δε άρθρο 3 προέβλεπε μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας ύψους 860 834 ευρώ, εκ των οποίων 55 750 ευρώ είχαν αποδέκτη την ενάγουσα.

11. Οι γενικοί όροι των συμβάσεων eTEN (στο εξής: γενικοί όροι eTEN) προβλέπουν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

«Άρθρο II.1 Ορισμοί

[…]

2. Ως “δικαιούχος” νοείται μια νομική οντότητα, ένας διεθνής οργανισμός ή το Κοινό Κέντρο Έρευνας (ΚΚΕρ), που έχει συνάψει με την Κοινότητα την παρούσα σύμβαση επιχορήγησης.

[…]

4. Ως “μέλος” νοείται μια νομική οντότητα, ένας διεθνής οργανισμός ή το Κοινό Κέντρο Έρευνας (ΚΚΕρ) —πέραν του δικαιούχου— που έχει συνάψει, με τη συγκατάθεση της Κοινότητας και σύμφωνα με την παρούσα σύμβαση επιχορήγησης, σύμβαση συμμετοχής με δικαιούχο και που έχει, δυνάμει της εν λόγω σύμβασης συμμετοχής, τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες υποχρεώσεις με τον δικαιούχο, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη σύμβαση επιχορήγησης.

5. Ως “συμμετέχων” νοείται ο δικαιούχος ή το μέλος.

[…]

28. Ως “επιλέξιμες δαπ άνες” νοούνται οι δαπάνες που απαριθμούνται στα άρθρα 14 και 15 του παρόντος παραρτήματος, σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στα άρθρα 13.1 έως 13.7.

[…]

32. Ως “παρατυπία” νοείται κάθε παράβαση διάταξης του κοινοτικού δικαίου ή κάθε αθέτηση συμβατικής υποχρέωσης η οποία προκύπτει από πράξη ή παράλειψη αντισυμβαλλομένου και η οποία ζημιώνει ή ενδέχεται να ζημιώσει, λόγω αδικαιολόγητων δαπανών, τον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

[…]

Άρθρο II.3 Χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας

[…]

4. Με την επιφύλαξη του άρθρου 17 του παρόντος παραρτήματος, κάθε πληρωμή θεωρείται απαιτητή μόνο κατόπιν έγκρισης του τελευταίου παραδοτέου.

[…]

6. Η Επιτροπή, μετά την ημερομηνία λήξης της ισχύος της σύμβασης επιχορήγησης, την καταγγελία της σύμβασης επιχορήγησης ή της συμμετοχής δικαιούχου ή μέλους, μπορεί ή οφείλει, κατά περίπτωση, να ζητήσει από τον ενδιαφερόμενο δικαιούχο ή τον εμπλεκόμενο δικαιούχο σε σχέση με ένα από τα μέλη του την επιστροφή του συνόλου της κοινοτικής χρηματοδοτικής συνεισφοράς που του καταβλήθηκε, αν, κατά τον οικονομικό έλεγχο που διενεργείται σύμφωνα με το άρθρο 17 του παρόντος παραρτήματος, ανακαλυφθεί απάτη ή σοβαρές χρηματοοικονομικές παρατυπίες. Το προς επιστροφή ποσό προσαυξάνεται με τόκους υπολογιζόμενους βάσει του επιτοκίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που ισχύει για τις διενεργούμενες από αυτή κύριες πράξεις αναχρηματοδότησης την πρώτη ημερολογιακή ημέρα του μηνός κατά τον οποίο ο ενδιαφερόμενος συμμετέχων έλαβε τα χρηματικά ποσά, προσαυξημένου κατά τρεισήμισι ποσοστιαίες μονάδες. Οι τόκοι οφείλονται για το χρονικό διάστημα μεταξύ της είσπραξης των χρηματικών ποσών και της επιστροφής τους.

[…]

Άρθρο II.7 Καταγγελία της σύμβασης επιχορήγησης ή της συμμετοχής δικαιούχου ή μέλους

[…]

3. Η Επιτροπή μπορεί να προβεί άμεσα σε καταγγελία της παρούσας σύμβασης επιχορήγησης ή της συμμετοχής δικαιούχου ή να ζητήσει από δικαιούχο να καταγγείλει τη συμμετοχή ενός από τα μέλη του, από την ημερομηνία παραλαβής της συστημένης επιστολής με απόδειξη παραλαβής που έχει αποστείλει η Επιτροπή ή, στην περίπτωση μέλους, ο ενδιαφερόμενος δικαιούχος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 6, τρίτο εδάφιο, του παρόντος άρθρου:

a) εφόσον δεν έχει γίνει πραγματική έναρξη του έργου εντός των τριών μηνών που έπονται της προκαταβολής και η Επιτροπή δεν δέχεται τη νέα ημερομηνία έναρξης που έχει προταθεί·

b) εφόσον ο άμεσα ενδιαφερόμενος συμμετέχων δεν έχει εκπληρώσει εξ ολοκλήρου τη συμβατική υποχρέωσή του παρά το σχετικό γραπτό αίτημα —που του έχει απευθύνει η Επιτροπή ή ο συντονιστής σε συνεννόηση με τους λοιπούς δικαιούχους ή ακόμη, στην περίπτωση μέλους, ο ενδιαφερόμενος δικαιούχος— να επανορθώσει την αθέτηση της υποχρέωσής του εντός προθεσμίας που δεν μπορεί να υπερβαίνει τον μήνα·

c) σε περίπτωση αλλαγής ελέγχου επί του δικαιούχου η οποία ενδέχεται να επηρεάσει ουσιωδώς το έργο ή τα συμφέροντα της Κοινότητας·

d) σε περίπτωση πτώχευσης, λύσης, παύσης της δραστηριότητας, δικαστικής ή συμβατικής εκκαθάρισης ή αναστολής της λειτουργίας ενός από τους συμμετέχοντες ή σε περίπτωση οποιασδήποτε άλλης παρόμοιας διαδικασίας που προβλέπεται από τις εθνικές νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις και έχει ανάλογο αποτέλεσμα·

e) σε περίπτωση σοβαρής χρηματοοικονομικής παρατυπίας.

4. Η Επιτροπή οφείλει να προβεί άμεσα σε καταγγελία της παρούσας σύμβασης επιχορήγησης ή της συμμετοχής δικαιούχου ή να ζητήσει από τον ενδιαφερόμενο δικαιούχο να καταγγείλει τη συμμετοχή ενός από τα μέλη του, από την ημερομηνία παραλαβής της συστημένης επιστολής με απόδειξη παραλαβής που έχει αποστείλει η Επιτροπή ή, στην περίπτωση μέλους, ο ενδιαφερόμενος δικαιούχος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 6, τρίτο εδάφιο, του παρόντος άρθρου, εφόσον ένας συμμετέχων έχει υποβάλει ψευδή δήλωση η οποία επισύρει την ευθύνη του ή εφόσον έχει με πρόθεση αποκρύψει πληροφορίες προκειμένου να τύχει της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας ή οποιουδήποτε άλλου οφέλους προβλεπόμενου με τη σύμβαση επιχορήγησης.

[…]

Άρθρο II.13 Επιλέξιμες δαπάνες – Γενικές αρχές

1. Οι επιλέξιμες δαπάνες είναι οι δαπάνες που απαριθμούνται στα άρθρα 14 και 15 του παρόντος παραρτήματος. Οι δαπάνες αυτές πρέπει να πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

– πρέπει να είναι αναγκαίες για το έργο·

– πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια του έργου·

– πρέπει να έχουν προσδιοριστεί σύμφωνα με τη λογιστική αρχή του ιστορικού κόστους και βάσει των συνήθων εσωτερικών κανόνων του συμμετέχοντος, υπό τον όρο ότι έχουν κριθεί αποδεκτές από την Επιτροπή·

– πρέπει να έχουν καταχωριστεί στα λογιστικά βιβλία το αργότερο κατά την κατάρτιση του τελικού ισολογισμού ή στα φορολογικά έγγραφα, ή, κατά περίπτωση, το αργότερο κατά την ημερομηνία έκδοσης του πιστοποιητικού οικονομικού ελέγχου που προβλέπεται με το άρθρο 4.2.c του παρόντος παραρτήματος, με προτιμώμενη τη νωρίτερη ημερομηνία·

και

– πρέπει να αποκλείουν κάθε περιθώριο κέρδους.

[…]

4. Μη επιλέξιμες είναι ιδίως οι ακόλουθες δαπάνες:

[…]

– οι μη αναγκαίες ή αλόγιστες δαπάνες·

[…]

– τα έξοδα αναψυχής και διαμονής, με την εξαίρεση των εύλογων εξόδων που έχει αποδεχθεί η Επιτροπή ως απολύτως αναγκαία για την εκτέλεση της σύμβασης επιχορήγησης.

Άρθρο II.14 Άμεσες δαπάνες

1. Προσωπικό

Όσον αφορά τις δαπάνες προσωπικού:

a) Στη σύμβαση επιχορήγησης μπορούν να χρεωθούν μόνον οι δαπάνες πραγματικών ωρών κατά τις οποίες έχουν εργαστεί τα πρόσωπα που εκπληρώνουν τα σχετικά με το έργο διαχειριστικά και τεχνικά καθήκοντα.

Τα πρόσωπα αυτά πρέπει:

– να έχουν προσληφθεί απευθείας από τον συμμετέχοντα σύμφωνα με τη νομοθεσία της χώρας του·

– να τελούν υπό την αποκλειστική εποπτεία και ευθύνη του συμμετέχοντος· και

– να αμείβονται σύμφωνα με την κατά κανόνα εφαρμοζόμενη πρακτική του συμμετέχοντος, υπό τον όρο ότι η πρακτική αυτή έχει κριθεί αποδεκτή από την Επιτροπή.

Το σύνολο του χρόνου εργασίας που χρεώνεται στη σύμβαση επιχορήγησης πρέπει να καταγράφεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου και, στην περίπτωση του συντονιστή, για μέγιστη περίοδο δύο μηνών από τη λήξη της διάρκειας του έργου· ο χρόνος αυτός πρέπει να πιστοποιείται τουλάχιστον μια φορά ανά μήνα από τον υπεύθυνο του έργου τον οποίο έχει ο ορίσει ο συμμετέχων σύμφωνα με το άρθρο 2.2.b του παρόντος παραρτήματος ή από το οικονομικό στέλεχος που έχει δεόντως εξουσιοδοτήσει ο συμμετέχων.

[…]

4. Έξοδα ταξιδίου και διαβίωσης

Στη σύμβαση επιχορήγησης μπορούν να χρεωθούν πραγματικά έξοδα ταξιδίου και συνδεόμενα έξοδα διαβίωσης του προσωπικού που απασχολείται στο πλαίσιο του έργου.

[…]

Άρθρο II.16 Αιτιολόγηση των δαπανών

Οι επιλέξιμες δαπάνες αποδίδονται εφόσον είναι αιτιολογημένες από τον συμμετέχοντα.

Προς τον σκοπό αυτό, ο συμμετέχων υποχρεούται να τηρεί, σε συστηματική βάση και σύμφωνα με τα συνήθη λογιστικά πρότυπα του κράτους στο οποίο είναι εγκατεστημένος, τον λογαριασμό του έργου και την κατάλληλη τεκμηρίωση προκειμένου να αποδεικνύει και να αιτιολογεί λεπτομερώς τις δαπάνες και τις ημερομηνίες που εμφανίζονται στα λογιστικά βιβλία του.

Η τεκμηρίωση πρέπει να είναι ακριβής, πλήρης και αποτελεσματική.

Άρθρο II.17 Οικονομικός έλεγχος

1. Η Επιτροπή ή κάθε εξουσιοδοτημένος από αυτήν αντιπρόσωπος μπορεί ανά πάσα στιγμή να διενεργήσει οικονομικό έλεγχο σε σχέση με συμμετέχοντα κατά τη διάρκεια της σύμβασης επιχορήγησης και εντός της πενταετίας που έπεται της προβλεπόμενης με το άρθρο 3 τελικής πληρωμής της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας.

[…]

2. Η Επιτροπή ή κάθε εξουσιοδοτημένος από αυτήν αντιπρόσωπος μπορεί, σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο κρίνει εύλογο, να έχει πρόσβαση, μεταξύ άλλων, στο προσωπικό των δικαιούχων που απασχολείται στο πλαίσιο του έργου, στη διαλαμβανόμενη στο άρθρο 16 του παρόντος παραρτήματος τεκμηρίωση και στα ηλεκτρονικά δεδομένα και εξοπλισμό που κρίνει σχετικά με το έργο. Στο πλαίσιο αυτό, μπορεί να απαιτήσει να της/του παραδοθούν τα στοιχεία με την κατάλληλη μορφή, προκειμένου, για παράδειγμα, να επαληθεύσει την επιλεξιμότητα των δαπανών.

[…]

4. Βάσει των πορισμάτων του οικονομικού ελέγχου, η Επιτροπή λαμβάνει κάθε πρόσφορο μέτρο που κρίνει χρήσιμο, συμπεριλαμβανομένου του μέτρου της ανάκτησης του συνόλου ή μέρους των πληρωμών που έχει διενεργήσει. Το σχετικό ένταλμα είσπραξης έχει ως αποδέκτη τον ενδιαφερόμενο δικαιούχο ή τον εμπλεκόμενο δικαιούχο στην περίπτωση που ο έλεγχος αφορά ένα από τα μέλη του.

[…]

Άρθρο II.19 Επιστροφή ποσών στην Επιτροπή και εντάλματα είσπραξης

1. Αν ορισμένο ποσό έχει καταβληθεί αχρεωστήτως στον συμμετέχοντα ή αν η ανάκτηση δικαιολογείται με βάση τις ρήτρες της σύμβασης, ο δικαιούχος αναλαμβάνει να επιστρέψει στην Επιτροπή το επίμαχο ποσό, σύμφωνα με τους όρους και κατά την ημερομηνία που καθορίζει η Επιτροπή.

2. Αν ο δικαιούχος δεν προβεί σε καταβολή μέχρι την ημερομηνία που έχει καθορίσει η Επιτροπή, το οφειλόμενο ποσό προσαυξάνεται με τόκους βάσει του επιτοκίου που ορίζεται με το άρθρο 3.6 του παρόντος παραρτήματος. Οι τόκοι υπερημερίας οφείλονται για το χρονικό διάστημα μεταξύ της επομένης της ημερομηνίας που έχει καθοριστεί για την πληρωμή και της ημερομηνίας κατά την οποία η Επιτροπή λαμβάνει το σύνολο του οφειλόμενου ποσού.

[…]»

12. Η τελευταία επίδικη σύμβαση (στο εξής: σύμβαση CIP ή σύμβαση T‑Seniority) συνάφθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος-πλαισίου για την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα που θεσπίστηκε με την απόφαση 1639/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 2006, σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος-πλαισίου για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία (2007‑2013) (ΕΕ L 310, σ. 15).

13. Πρόκειται για τη σύμβαση υπ’ αριθ. 224988 «T-Seniority: Expanding the benefits of information society to older people through digital TV channels», της οποίας το μεν άρθρο 3 όριζε ότι το έργο έχει διάρκεια 24 μηνών με αφετηρία την 1η Ιουλίου 2008, το δε άρθρο 5 προέβλεπε μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά της Κοινότητας ύψους 2 669 999 ευρώ, εκ των οποίων 72 562,50 ευρώ είχαν αποδέκτη την ενάγουσα.

14. Οι γενικοί όροι της συμβάσεως CIP (στο εξής: γενικοί όροι CIP) προβλέπουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Άρθρο II.1 Ορισμοί

[…]

Ως “δικαιούχος” νοείται η νομική οντότητα που συμμετέχει στην παρούσα σύμβαση επιχορήγησης που έχει συναφθεί με την Κοινότητα.

[…]

Ως “επιλέξιμες δαπάνες” νοούνται οι δαπάνες που απαριθμούνται στα άρθρα II.21 και II.22, τηρουμένων των προϋποθέσεων των άρθρων II.20 και II.23.

[…]

Ως “παρατυπία” νοείται κάθε παράβαση διάταξης του κοινοτικού δικαίου ή ρήτρας της παρούσας σύμβασης επιχορήγησης, λόγω πράξης ή παράλειψης ενός ή πολλών δικαιούχων η οποία προκαλεί ή θα μπορούσε να προκαλέσει ζημία στον προϋπολογισμό των Κοινοτήτων.

[…]

Άρθρο II.5 Έγκριση εκθέσεων και παραδοτέων· προθεσμίες πληρωμής

1. Στο τέλος κάθε περιόδου αναφοράς, η Επιτροπή αξιολογεί τις εκθέσεις και τα παραδοτέα του έργου που προβλέπονται με το παράρτημα Ι και διενεργεί τις αντίστοιχες πληρωμές εντός 105 ημερών από την παραλαβή τους, εκτός και αν έχει ανασταλεί η προθεσμία, η πληρωμή ή το έργο. Κατά την εξέταση και την αξιολόγηση των εκθέσεων και των παραδοτέων, η Επιτροπή μπορεί να επικουρείται από εξωτερικούς πραγματογνώμονες.

2. Οι πληρωμές διενεργούνται μετά την έγκριση των εκθέσεων ή/και των παραδοτέων από την Επιτροπή. Η μη απάντηση από την Επιτροπή εντός της εν λόγω προθεσμίας δεν ισοδυναμεί με έγκριση εκ μέρους της Επιτροπής. Η Επιτροπή μπορεί να απορρίψει εκθέσεις και παραδοτέα ακόμη και μετά την πάροδο της προθεσμίας πληρωμής. Η έγκριση των εκθέσεων δεν ισοδυναμεί με αναγνώριση του νομότυπου χαρακτήρα τους ούτε της γνησιότητας των δηλώσεων και των πληροφοριών που περιέχονται σε αυτές, ούτε και συνεπάγεται εξαίρεση από οικονομικό έλεγχο ή επανεξέταση.

[…]

Άρθρο II.10 Καταγγελία της σύμβασης επιχορήγησης ή της συμμετοχής δικαιούχου

[…]

2. Η Επιτροπή δεν αντιτίθεται:

a) στην καταγγελία της σύμβασης επιχορήγησης την οποία έχει ζητήσει γραπτώς ο συντονιστής σε συνεννόηση με τους λοιπούς δικαιούχους, για τους λόγους που απαριθμούνται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου·

b) στην αποχώρηση δικαιούχου από το έργο, εκτός αν η αποχώρηση αυτή επηρεάζει ουσιωδώς την εκτέλεση το υ έργου.

Η καταγγελία της σύμβασης επιχορήγησης ή η αποχώρηση δικαιούχου παράγει αποτελέσματα:

– κατά την ημερομηνία που φέρει το έγγραφο αποδοχής της Επιτροπής, το οποίο παραδίδεται με συστημένη επιστολή με απόδειξη παραλαβής·

– ελλείψει γραπτών παρατηρήσεων της Επιτροπής, το αργότερο ένα μήνα μετά την παραλαβή της κοινοποίησης της καταγγελίας των ενδιαφερομένων μερών.

3. Η Επιτροπή μπορεί να προβεί άμεσα σε καταγγελία της παρούσας σύμβασης επιχορήγησης ή της συμμετοχής δικαιούχου, από την ημερομηνία παραλαβής της συστημένης επιστολής με απόδειξη παραλαβής που έχει αποστείλει η Επιτροπή:

[…]

f) σε περίπτωση σοβαρής χρηματοοικονομικής παρατυπίας ή απάτης διαπραχθείσας από δικαιούχο.

[…]

Άρθρο II.11 Χρηματοοικονομικές και λοιπές συνέπειες της καταγγελίας

[…]

3. Σε περίπτωση καταγγελίας, οποιαδήποτε πληρωμή εκ μέρους της Επιτροπής περιορίζεται στις επιλέξιμες δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί και έχουν γίνει αποδεκτές μέχρι την ημερομηνία από την οποία παράγει αποτελέσματα η καταγγελία καθώς και σε κάθε νόμιμη δέσμευση που έχει αναληφθεί πριν από την εν λόγω ημερομηνία και δεν μπορεί να ακυρωθεί.

4. Κατά παρέκκλιση από την προηγούμενη παράγραφο:

– σε περίπτωση καταγγελίας κατά το άρθρο II.10, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, στοιχείο b, ή παράγραφος 3, στοιχεία b, c, e, f ή g, η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει την επιστροφή του συνόλου ή μέρους της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας, λαμβάνοντας υπόψη τη φύση και τα αποτελέσματα των εργασιών που πραγματοποιήθηκαν και τη χρησιμότητά τους για την Κοινότητα στο πλαίσιο του παρόντος προγράμματος·

[…]

7. Η Επιτροπή μπορεί να ασκήσει όλα τα δικαιώματα που της αναγνωρίζει η παρούσα σύμβαση επιχορήγησης προκειμένου να αποδεχθεί ή να απορρίψει εκθέσεις ή παραδοτέα, προκειμένου να αποδεχθεί, να περιορίσει ή να απορρίψει αιτήματα απόδοσης δαπανών και προκειμένου να διενεργήσει οικονομικό έλεγχο ή τεχνική αξιολόγηση.

8. Παρά την καταγγελία της σύμβασης επιχορήγησης ή της συμμετοχής δικαιούχου, οι διατάξεις των τμημάτων B και D του παραρτήματος II εξακολουθούν να ισχύουν μετά τη λύση της σύμβασης επιχορήγησης ή την παύση της συμμετοχής δικαιούχου. Κάθε άλλη διάταξη της παρούσας σύμβασης επιχορήγησης, η οποία ορίζει ρητώς ότι η ισχύς της συνεχίζεται μετά τη λύση, εξακολουθεί επίσης να ισχύει για όσο χρονικό διάστημα προβλέπει η σχετική διάταξη.

[…]

Άρθρο II.20 Επιλέξιμες δαπάνες – Γενικές αρχές

1. Επιλέξιμες είναι οι δαπάνες που απαριθμούνται στα άρθρα II.21 και II.22. Οι δαπάνες αυτές πρέπει να πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

[…]

– πρέπει να είναι αναγκαίες για την εκτέλεση του έργου·

– πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί όντως από τον δικαιούχο·

– πρέπει να είναι προσδιορίσιμες και επαληθεύσιμες, να είναι καταχωρισμένες στα λογιστικά βιβλία του δικαιούχου και να έχουν καθοριστεί σύμφωνα με τους λογιστικούς κανόνες που εφαρμόζονται στη χώρα στην οποία έχει την εγκατάστασή του ο δικαιούχος και σύμφωνα με τις συνήθεις πρακτικές κοστολόγησης που αυτός εφαρμόζει· οι εσωτερικές διαδικασίες λογιστικής και ελέγχου που εφαρμόζει ο δικαιούχος πρέπει να καθιστούν δυνατή την άμεση αντιστοίχηση των δαπανών και τιμολογίων που δηλώνονται στο πλαίσιο του έργου με τις αντίστοιχες οικονομικές καταστάσεις και τα αντίστοιχα δικαιολογητικά·

– πρέπει να είναι σύμφωνες προς τις απαιτήσεις της εφαρμοστέας φορολογικής και εν γένει κοινωνικής νομοθεσίας·

– πρέπει να είναι εύλογες, αιτιολογημένες και να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, ιδίως όσον αφορά την εξοικονόμηση πόρων και την αποδοτικότητα·

και

– πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια του έργου.

[…]

2. Μη επιλέξιμες δαπάνες είναι ιδίως:

[…]

– οι μη αναγκαίες ή αλόγιστες δαπάνες·

[…]

– δαπάνες που πραγματοποιούνται ή αποδίδονται, ιδίως, στο πλαίσιο άλλου κοινοτικού, διεθνούς ή εθνικού έργου.

[…]

Άρθρο II.23 Αιτιολόγηση των δαπανών

Οι επιλέξιμες δαπάνες αποδίδονται εφόσον είναι αιτιολογημένες από τον δικαιούχο.

Προς τον σκοπό αυτό, ο συμμετέχων υποχρεούται να τηρεί, σε συστηματική βάση και σύμφωνα με τα συνήθη λογιστικά πρότυπα του κράτους στο οποίο είναι εγκατεστημένος, τον λογαριασμό του έργου και την κατάλληλη τεκμηρίωση προκειμένου να αποδεικνύει και να αιτιολογεί λεπτομερώς τις δαπάνες και τις ημερομηνίες που εμφανίζονται στα λογιστικά βιβλία του. Ο λογαριασμός αυτός πρέπει να φυλάσσεται τουλάχιστον για πέντε έτη μετά την τελική πληρωμή. Το σύνολο του χρόνου εργασίας που χρεώνεται στη σύμβαση επιχορήγησης πρέπει να καταγράφεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου και για μέγιστη περίοδο δύο μηνών από τη λήξη της διάρκειας του έργου· ο χρόνος αυτός πρέπει να πιστοποιείται τουλάχιστον μια φορά ανά μήνα από τον υπεύθυνο του έργου τον οποίο έχει ο ορίσει ο συμμετέχων σύμφωνα με το άρθρο II.3.b του παρόντος παραρτήματος ή από το οικονομικό στέλεχος που έχει δεόντως εξουσιοδοτήσει ο συμμετέχων.

Η προαναφερθείσα τεκμηρίωση πρέπει να είναι ακριβής, πλήρης και αποτελεσματική.

[…]

Άρθρο II.26 Όροι πληρωμής

[…]

6. Κάθε πληρωμή μπορεί να υποβληθεί σε οικονομικό έλεγχο ή σε επανεξέταση και μπορεί να αναθεωρηθεί ή να ανακτηθεί αναλόγως των πορισμάτων του οικονομικού ελέγχου ή της επανεξέτασης.

[…]

Άρθρο II.28 Οικονομικός έλεγχος

1. Η Επιτροπή μπορεί ανά πάσα στιγμή να διενεργήσει έλεγχο σε σχέση με δικαιούχο κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης του έργου και εντός της πενταετίας που έπεται της τελικής πληρωμής. Η διαδικασία ελέγχου σε σχέση με δικαιούχο λογίζεται ότι αρχίζει από την ημερομηνία κατά την οποία αυτός παραλαμβάνει τη σχετική συστημένη επιστολή με απόδειξη παραλαβής που του έχει αποστείλει η Επιτροπή.

Η διαδικασία ελέγχου μπορεί να διεξάγεται από εξωτερικούς ορκωτούς ελεγκτές ή από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένης της OLAF. Η διαδικασία ελέγχου διεξάγεται με εμπιστευτικότητα.

2. Οι δικαιούχοι θέτουν απευθείας στη διάθεση της Επιτροπής όλες τις λεπτομερείς πληροφορίες και τα στοιχεία που μπορεί να ζητήσει η Επιτροπή ή εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπός της με σκοπό να επαληθευτεί η ορθή διαχείριση της σύμβασης, η υλοποίησή της σύμφωνα με τις διατάξεις της και ο σύμφωνος με τη σύμβαση καταλογισμός των δαπανών.

3. Οι δικαιούχοι μεριμνούν ώστε η Επιτροπή ή κάθε εξωτερικός φορέας που έχει εξουσιοδοτηθεί από αυτήν να έχει, ανά πάσα εύλογη στιγμή, επιτόπια πρόσβαση ιδίως στα γραφεία των δικαιούχων, στο προσωπικό των δικαιούχων που απασχολείται στο πλαίσιο του έργου, στην τεκμηρίωση για την οποία γίνεται λόγος στο άρθρο ΙΙ.23 του παρόντος παραρτήματος και η οποία είναι αναγκαία για τη διενέργεια του ελέγχου, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που αφορούν τις αποδοχές μεμονωμένων προσώπων που απασχολούνται στο πλαίσιο του έργου, στα λογιστικά στοιχεία, στα ηλεκτρονικά δεδομένα και εξοπλισμό. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή ή κάθε εξωτερικός φορέας που έχει εξουσιοδοτηθεί από αυτήν μπορεί να απαιτήσει να της/του παραδοθούν τα στοιχεία με την κατάλληλη μορφή, προκειμένου, για παράδειγμα, να επαληθεύσει την επιλεξιμότητα των δαπανών.

[…]

5. Βάσει των πορισμάτων του ελέγχου, η Επιτροπή λαμβάνει κάθε πρόσφορο μέτρο που κρίνει χρήσιμο, συμπεριλαμβανομένων του μέτρου της ανάκτησης του συνόλου ή μέρους των πληρωμών που έχει διενεργήσει καθώς και της επιβολής κάθε απαιτούμενης κύρωσης.

[…]

Άρθρο II.30 Επιστροφή ποσών στην Επιτροπή και εντάλματα είσπραξης

1. Όταν ένα ποσό που έχει καταβληθεί από την Επιτροπή στον συντονιστή με την ιδιότητα του αποδέκτη όλων των πληρωμών πρέπει να ανακτηθεί δυνάμει των διατάξεων της παρούσας σύμβασης επιχορήγησης, ο ενδιαφερόμενος δικαιούχος αναλαμβάνει να επιστρέψει στην Επιτροπή το επίμαχο ποσό, σύμφωνα με τους όρους και κατά την ημερομηνία που καθορίζει η Επιτροπή.

2. Αν η υποχρέωση καταβολής του οφειλόμενου ποσού δεν εκπληρωθεί μέχρι την ημερομηνία που έχει καθορίσει η Επιτροπή, το οφειλόμενο ποσό προσαυξάνεται με τόκους βάσει του επιτοκίου που ορίζεται με το άρθρο II.5(5). Οι τόκοι υπερημερίας οφείλονται για το χρονικό διάστημα μεταξύ της επομένης της ημερομηνίας που έχει καθοριστεί για την πληρωμή και της ημερομηνίας κατά την οποία η Επιτροπή λαμβάνει το σύνολο του οφειλόμενου ποσού.

[…]

4. Οι δικαιούχοι αποδέχονται ότι, βάσει του άρθρου 256 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, η Επιτροπή μπορεί να εκδώσει εις βάρος προσώπων πλην κρατών απόφαση βεβαίωσης της χρηματικής απαίτησης, η οποία συνιστά εκτελεστό τίτλο.»

15. Όσον αφορά το εφαρμοστέο για τις επίδικες συμβάσεις δίκαιο, το άρθρο 12 των συμβάσεων FP6 ορίζει ότι «[η] παρούσα σύμβαση διέπεται από το βελγικό δίκαιο».

16. Ομοίως, το άρθρο 5, παράγραφος 1, των συμβάσεων eTEN ορίζει ότι «[η] παρούσα σύμβαση επιχορηγήσεως διέπεται από το βελγικό δίκαιο».

17. Το άρθρο 10, πρώτο εδάφιο, της συμβάσεως CIP ορίζει ότι: «η παρούσα σύμβαση επιχορηγήσεως διέπεται από τους συμβατικούς όρους, από τις σχετικές κοινοτικές πράξεις περί [CIP], από τον δημοσιονομικό κανονισμό που ισχύει για τον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, από τις λοιπές πράξεις του κοινοτικού δικαίου και, επικουρικώς, από το βελγικό δίκαιο».

18. Όσον αφορά το αρμόδιο δικαστήριο, το άρθρο 13 των συμβάσεων FP6 περιέχει ρήτρα διαιτησίας δυνάμει της οποίας το Γενικό Δικαστήριο ή το Δικαστήριο είναι, κατά περίπτωση, αρμόδια για να αποφαίνονται επί των διαφορών μεταξύ της Κοινότητας και των αντισυμβαλλομένων της όσον αφορά το κύρος, την εφαρμογή ή την ερμηνεία των συμβάσεων αυτών.

19. Την ίδια ρήτρα περιέχει και το άρθρο 5, παράγραφος 2, των συμβάσεων eTEN καθώς και το άρθρο 10, τρίτο εδάφιο, της συμβάσεως CIP.

B — Η εκτέλεση και ο οικονομικός έλεγχος των επίδικων συμβάσεων

20. Από τις 8 έως τις 12 Φεβρουαρίου 2010, η Επιτροπή διενήργησε οικονομικό έλεγχο των επιδίκων συμβάσεων στα γραφεία της ενάγουσας.

21. Πριν από τη διενέργεια του οικονομικού ελέγχου, η Επιτροπή είχε καταβάλει την τελευταία δόση της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας στην ενάγουσα για ορισμένες από τις επίδικες συμβάσεις.

22. Πρόκειται, πρώτον, για τρεις από τις συμβάσεις που διέπονται από τους γενικούς όρους FP6, και συγκεκριμένα τις συμβάσεις Access-eGOV, eABILITIES και Emerge, για τις οποίες η καταβολή της τελευταίας δόσεως της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας πραγματοποιήθηκε, αντιστοίχως, στις 15 Δεκεμβρίου, στις 30 Σεπτεμβρίου και στις 30 Οκτωβρίου 2009. Η Επιτροπή ενέκρινε οριστικώς την εκτέλεση των τριών αυτών συμβάσεων από την ενάγουσα, αντιστοίχως, στις 13 Ιουλίου 2009, στις 17 Μαρτίου 2009 και στις 15 Μαΐου 2010.

23. Πρόκειται, δεύτερον, για τις συμβάσεις που διέπονται από τους γενικούς όρους eTEN, και συγκεκριμένα τις συμβάσεις Navigabile και Euridice, για τις οποίες η ως άνω καταβολή πραγματοποιήθηκε, αντιστοίχως, στις 28 Ιανουαρίου 2009 και στις 28 Δεκεμβρίου 2007. Η Επιτροπή ενέκρινε οριστικώς την εκτέλεση των δύο αυτών συμβάσεων από την ενάγουσα, αντιστοίχως, στις 8 Δεκεμβρίου 2008 και στις 27 Μαρτίου 2007.

24. Κατά την ημερομηνία του οικονομικού ελέγχου, οι άλλες επίδικες συμβάσεις βρίσκονταν σε διαφορετικά στάδια εκτελέσεως.

25. Όσον αφορά τη σύμβαση που διέπεται από τους γενικούς όρους CIP, ήτοι τη σύμβαση T‑Seniority, η Επιτροπή στις 23 Φεβρουαρίου 2009 κατέβαλε στην ενάγουσα, μέσω του συντονιστή του έργου, την πρώτη δόση της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας ύψους 43 934,90 ευρώ. Με έγγραφο της 1ης Μαρτίου 2010, η ενάγουσα ενημέρωσε τον συντονιστή του έργου T‑Seniority ότι από την ημερομηνία αυτή αποχωρούσε από την κοινοπραξία.

26. Όσον αφορά τις τρεις άλλες συμβάσεις που διέπονται από τους γενικούς όρους FP6, και ειδικότερα τις συμβάσεις Ask‑It, EU4ALL και Enable, η κατάσταση είχε ως εξής.

27. Στο πλαίσιο της συμβάσ εως Ask‑It, η Επιτροπή κατέβαλε τις τέσσερις πρώτες δόσεις της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας που προοριζόταν για την ενάγουσα, η τελευταία δε καταβολή πραγματοποιήθηκε στις 27 Μαΐου 2008. Η τελευταία δόση της εν λόγω συνεισφοράς δεν είχε ακόμη καταβληθεί. Η κοινοπραξία απέστειλε στην Επιτροπή τα τελευταία παραδοτέα στις 21 Ιουλίου 2009.

28. Στο πλαίσιο της συμβάσεως EU4ALL, η Επιτροπή κατέβαλε στην ενάγουσα τις δύο πρώτες δόσεις της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας στις 4 Απριλίου 2007 και στις 19 Ιανουαρίου 2009. Μετά την εξέταση των εκθέσεων που υπέβαλε η κοινοπραξία στο πλαίσιο της τρίτης περιόδου αναφοράς του έργου, η Επιτροπή απηύθυνε στον συντονιστή του έργου αυτού έγγραφο με ημερομηνία 13 Ιανουαρίου 2010, με το οποίο επισήμαινε ότι οι εκθέσεις αυτές εγκρίνονταν υπό την προϋπόθεση ότι η κοινοπραξία θα παρουσίαζε ένα σχέδιο υλοποιήσεως του προγράμματος για την επόμενη περίοδο που να περιλαμβάνει ορισμένες τροποποιήσεις αναφορικά με τις προς εκπλήρωση παροχές και καθήκοντα. Επίσης, η Επιτροπή έτασσε στην κοινοπραξία προθεσμία ενός μηνός προκειμένου αυτή να λάβει υπόψη τις συστάσεις της Επιτροπής και να υποβάλει νέο σχέδιο υλοποιήσεως.

29. Στη συνέχεια, η Επιτροπή, με έγγραφο της 29ης Μαρτίου 2010, έταξε στην κοινοπραξία νέα προθεσμία ενός μηνός, στο πλαίσιο της συμβάσεως EU4ALL, προκειμένου αυτή να λάβει υπόψη τις συμπληρωματικές συστάσεις μετά την υποβολή νέων εγγράφων και να υποβάλει νέο σχέδιο υλοποιήσεως που να λαμβάνει υπόψη τις συστάσεις αυτές.

30. Μετά την υποβολή νέων εγγράφων από την κοινοπραξία στο πλαίσιο της συμβάσεως EU4ALL, η Επιτροπή, με έγγραφο της 9ης Ιουνίου 2010, επισήμανε στην κοινοπραξία ότι, με την επιφύλαξη της προσκομίσεως συμπληρωματικών εγγράφων πριν την παρέλευση του μηνός Ιουνίου 2010, εκτιμούσε ότι η εκτέλεση του έργου από την κοινοπραξία ήταν ικανοποιητική.

31. Με έγγραφο της 4ης Αυγούστου 2010, η ενάγουσα υπενθύμισε στην Επιτροπή ότι, μολονότι ο συντονιστής του έργου υπέβαλε τα συμπληρωματικά έγγραφα που είχε ζητήσει η Επιτροπή με το από 9 Ιουνίου 2010 έγγραφό της, εντούτοις η τελευταία δεν προέβη σε καμία πληρωμή. Δεδομένου ότι η κατάσταση αυτή καθιστούσε την εκτέλεση του έργου που προβλεπόταν με τη σύμβαση EU4ALL αδύνατη λόγω ελλείψεως οικονομικών πόρων, η ενάγουσα δήλωσε στην Επιτροπή ότι, από την ημερομηνία αποστολής του προαναφερθέντος εγγράφου, ανέστελλε την εκτέλεση και την υλοποίηση του έργου έως ότου η Επιτροπή εκπληρώσει τις συμβατικές υποχρεώσεις της, και συγχρόνως επιφυλάχθηκε ως προς κάθε δικαίωμά της απορρέον από τη σύμβαση και ως προς οποιαδήποτε πρόσθετη ζημία.

32. Με έγγραφο της 25ης Αυγούστου 2010, η Επιτροπή ενημέρωσε την ενάγουσα ότι ανέστειλε την πληρωμή της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας που αντιστοιχούσε στην τελευταία περίοδο αναφοράς στο πλαίσιο της συμβάσεως EU4ALL βάσει του άρθρου II.28, παράγραφος 8, τρίτο εδάφιο, των γενικών όρων FP6.

33. Στο πλαίσιο της συμβάσεως Enable, η Επιτροπή κατέβαλε στην ενάγουσα τις έξι πρώτες δόσεις της χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Κοινότητας που προορίζονταν για αυτήν, η δε τελευταία καταβολή πραγματοποιήθηκε στις 7 Ιουνίου 2009.

34. Στη συνέχεια, η ενάγουσα, με έγγραφο της 16ης Ιουλίου 2010, ενημέρωσε την Επιτροπή ότι, ελλείψει πληρωμής εκ μέρους της τελευταίας, αδυνατούσε να συνεχίσει την εκτέλεση του έργου που προβλεπόταν με τη σύμβαση Enable λόγω ελλείψεως οικονομικών πόρων. Επίσης δήλωσε στην Επιτροπή ότι, από την ημερομηνία αποστολής του προαναφερθέντος εγγράφου, ανέστελλε την εκτέλεση και την υλοποίηση του έργου έως ότου η Επιτροπή εκπληρώσει τις συμβατικές υποχρεώσεις της, και συγχρόνως επιφυλάχθηκε ως προς κάθε δικαίωμά της απορρέον από τη σύμβαση και ως προς οποιαδήποτε πρόσθετη ζημία. Πάντως, στις 15 Οκτωβρίου 2010 η ενάγουσα υπέβαλε στην Επιτροπή την τελευταία οικονομική έκθεσή της όσον αφορά το εν λόγω έργο.

35. Στις 28 Ιουνίου 2010 η Επιτροπή απέστειλε στην ενάγουσα προσωρινή έκθεση οικονομικού ελέγχου σχετικά με την εκτέλεση των επίδικων συμβάσεων. Στις 30 Σεπτεμβρίου 2010 η ενάγουσα κοινοποίησε στην Επιτροπή τις παρατηρήσεις της επί της εν λόγω εκθέσεως.

36. Με έγγραφο της 22ας Δεκεμβρίου 2010, η Επιτροπή ενημέρωσε την ενάγουσα για την κατάρτιση της οριστικής εκθέσεως οικονομικού ελέγχου, η οποία προσαρτήθηκε στο εν λόγω έγγραφο, και για την έγκριση των πορισμάτων της εκθέσεως αυτής.

37. Στην οριστική έκθεση οικονομικού ελέγχου που προσαρτήθηκε στο από 22 Δεκεμβρίου 2010 έγγραφο της Επιτροπής διαπιστώνονταν τα εξής:

– επί πολλά συναπτά έτη, η ενάγουσα δεν κατέγραφε ορθώς στα λογιστικά της βιβλία και αρχεία ιδίως τα ακριβή έσοδά της, κατά παράβαση των σχετικών διατάξεων του ελληνικού δικαίου· ως εκ τούτου, οι λογιστικές της εγγραφές δεν ήταν αξιόπιστες και δεν μπορούσε να γίνει άμεση σύγκριση μεταξύ των σχετικών με την εκτέλεση του έργου δαπανών και εσόδων, αφενός, και της γενικής καταστάσεως των λογαριασμών της ενάγουσας, αφετέρου,

– σημαντικό ποσοστό των δελτίων παρουσίας του προσωπικού έφερε σε συστηματική βάση χειρόγραφες διορθώσεις που είχαν γίνει από τον υπεύθυνο προγραμμάτων, εκ των υστέρων και χωρίς τη συναίνεση του προσωπικού· το γεγονός αυτό είχε σημαντικό αντίκτυπο στον χρόνο εργασίας που δηλώθηκε και προκαλούσε αμφιβολίες ως προς την αξιοπιστία της καταγραφής των ωρών εργασίας,

– στα δελτία παρουσίας του υπεύθυνου προγραμμάτων είχαν δηλωθεί υπερβολικές ώρες εργασίας, οι οποίες αλληλεπικαλύπτονταν με τις ώρες απασχολήσεώς του σε άλλες επαγγελματικές δραστηριότητες,

– η ενάγουσα δήλωσε ψευδώς ότι ο υπεύθυνος προγραμμάτων δεν συμμετείχε στην εκτέλεση της συμβάσεως ETSI STF 333, η οποία χρηματοδοτούνταν από την Επιτροπή,

– η αιτιολόγηση των εξόδων ταξιδίου δεν παρείχε αξιόπιστη και αντικειμενική εικόνα των συνθηκών και των δραστηριοτήτων που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο των μετακινήσεων αυτών, καθόσον το κύριο μέρος των εν λόγω ταξιδιών δεν σχετιζόταν άμεσα με τα επίμαχα προγράμματα.

38. Ως εκ τούτου, το συμπέρασμα της εκθέσεως οικονομικού ελέγχου ήταν ότι έπρεπε να γίνει δεκτό ότι όλες οι δαπάνες στις οποίες υποβλήθηκε η ενάγουσα κατά την εκτέλεση των συμβάσεων Access‑eGOV, eABILITIES, Ask‑It, EU4ALL, Emerge και Enable καθώς και Navigabile, Euridice και T‑Seniority δεν ήταν επιλέξιμες και ότι έπρεπε να αναζητηθούν όλα τα σχετικά ποσά που καταβλήθηκαν στην ενάγουσα.

39. Λόγω της σοβαρότητας των διαπιστωθεισών παρατυπιών, η έκθεση οικονομικού ελέγχου πρότεινε επίσης την καταγγελία όλων των υπό εκτέλεση συμβάσεων που είχαν συναφθεί μεταξύ της ενάγουσας και της Επιτροπής, σύμφωνα με τα άρθρα II.16.2 των γενικών όρων FP6, II.7.3 (σοβαρή οικονομική παρατυπία) και II.7.4 (ψευδείς δηλώσεις) των γενικών όρων eTEN, και II.10.3 (παραβίαση της συμβάσεως και παράλειψη παροχής πληροφοριών) των γενικών όρων CIP.

40. Με έγγραφο της 22ας Δεκεμβρίου 2010, η Επιτροπή προσδιόρισε επίσης, χωριστά για καθεμία από τις επίδικες συμβάσεις, τα προς επιστροφή ποσά, τα οποία συνολικώς ανέρχονταν σε 951 029,21 ευρώ, υπό μορφή πίνακα ο οποίος έχει ως εξής:

>lt>1

41. Η Επιτροπή διευκρίνιζε συναφώς ότι οι προσαρμογές οι οποίες κατέστησαν αναγκαίες λόγω της καταβολής προς την ενάγουσα μη επιλέξιμων ποσών θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις μελλοντικές πληρωμές που επρόκειτο να πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο των επιδίκων συμβάσεων ή να λάβουν τη μορφή εντάλματος εισπράξεως.

42. Με το ίδιο έγγραφο, η Επιτροπή ενημέρωνε επίσης την ενάγουσα ότι, πέραν των προσαρμογών αυτών, οι υπηρεσίες της διατηρούσαν τη δυνατότητα να υπολογίσουν το ποσό της οφειλόμενης στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατ’ αποκοπήν αποζημιώσεως βάσει του άρθρου II.30 των γενικών όρων FP6 και να εκδώσουν, εφόσον χρειαστεί, ένταλμα εισπράξεως σε σχέση με την αποζημίωση αυτή.

43. Στις 4 Φεβρουαρίου 2011 έλαβε χώρα η ακρόαση του υπεύθυνου προγραμμάτων από τους υπαλλήλους της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF) με αντικείμενο, αφενός, την υλοποίηση των έργων που αποτελούσαν αντικείμενο των επιδίκων συμβάσεων και, αφετέρου, τη συμμετοχή του υπεύθυνου προγραμμάτων στα έργα αυτά.

44. Με έγγραφο της 21ης Μαρτίου 2011 με αποδέκτη την ενάγουσα, η Επιτροπή προσδιόρισε τα ποσά που είχε καταβάλει αχρεωστήτως στην τελευταία ως ακολούθως:

>lt>2

45. Η Επιτροπή ενημέρωνε επίσης την ενάγουσα ότι, αν αυτή δεν υπέβαλλε εντός προθεσμίας 15 ημερών από την παραλαβή του προαναφερθέντος εγγράφου τις σχετικές παρατηρήσεις της, οι υπηρεσίες της Επιτροπής θα προχωρούσαν στη διαδικασία για την ανάκτηση ποσού 643 782,81 ευρώ, η δε ενάγουσα θα λάμβανε για κάθε έργο ένα χρεωστικό σημείωμα που θα της παρείχε οδηγίες για να επιστρέψει στην Επιτροπή το σχετικό ποσό εντός της τασσόμενης προθεσμίας. Η Επιτροπή διευκρίνισε επίσης στην ενάγουσα ότι αν αυτή δεν προέβαινε στην εν λόγω επιστροφή εντός της τασσόμενης με το χρεωστικό σημείωμα προθεσμίας, το προς επιστροφή ποσό θα προσαυξανόταν με τόκους βάσει του οριζόμενου στο εν λόγω χρεωστικό σημείωμα επιτοκίου. Η Επιτροπή προσέθεσε ότι, σε περίπτωση μη επιστροφής του συνολικού ποσού, συμπεριλαμβανομένων των τόκων, το ποσό αυτό θα αναζητούνταν δικαστικά ή θα συμψηφιζόταν με τυχόν ποσά που όφειλε η Επιτροπή στην ενάγουσα. Τέλος, η Επιτροπή επισήμαινε ότι, πέραν του εντάλματος εισπράξεως, η αρμόδια υπηρεσία θα προέβαινε στον υπολογισμό του ποσού της αποζημιώσεως που όφειλε η ενάγουσα δυνάμει του άρθρου II.30 των γενικών όρων FP6.

46. Με έγγραφο της 1ης Απριλίου 2011, η Επιτροπή διαβίβασε στην ενάγουσα «διορθωμένο πίνακα» των ποσών που της είχε αχρεωστήτως καταβάλει. Όπως προέκυπτε από τον πίνακα αυτό, το συνολικό προς επιστροφή ποσό ανερχόταν σε 999 366,40 ευρώ και όχι σε 643 782,81 ευρώ.

47. Με έγγραφο της 4ης Απριλίου 2011, η Επιτροπή επισήμανε στην ενάγουσα ότι, βάσει των πορισμάτων του οικονομικού ελέγχου, εκτιμούσε ότι η ενάγουσα προσκόμισε ψευδείς δηλώσεις και διέπραξε παρατυπίες κατά την έννοια του άρθρου II.1.11 των γενικών όρων FP6, του άρθρου II.1.32 των γενικών όρων eTEN και του άρθρου II.1 των γενικών όρων CIP. Επίσης διευκρίνισε στην ενάγουσα ότι, κατά την εκτίμησή της, η ενάγουσα παρέβη τις διατάξεις των επίδικων συμβάσεων τις σχετικές με την επιλεξιμότητα των δαπανών και ότι σκοπός των παραβάσεων αυτών καθώς και των ψευδών δηλώσεων ήταν η απόσπαση αδικαιολόγητης χρηματοδοτικής συνεισφοράς της Ένωσης. Κατά συνέπεια, ενημέρωσε την ενάγουσα για την απόφασή της να καταγγείλει τη συμμετοχή της ενάγουσας στις συμβάσεις Ask‑It, EU4ALL, Emerge και Enable, βάσει του άρθρου II.16.2 των γενικών όρων FP6, από την παραλαβή του εγγράφου αυτού. Επίσης ζήτησε από την ενάγουσα να της διαβιβάσει εντός προθεσμίας 30 ημερών από την παραλαβή του ως άνω εγγράφου όλες τις εκθέσεις και όλα τα έγγραφα που έπρεπε να της υποβληθούν στο πλαίσιο της συμβάσεως Enable σχετικά με τις εκτελεσθείσες έως την ημερομηνία εκείνη εργασίες, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο II.7 των γενικών όρων FP6. Επίσης επέστησε την προσοχή της ενάγουσας στο γεγονός ότι, βάσει των τελικών πορισμάτων του οικονομικού ελέγχου, ήταν απίθανο να χαρακτηριστούν ως επιλέξιμες οι δαπάνες που αυτή δήλωσε για περιόδους μη καλυπτόμενες από τον οικονομικό έλεγχο.

48. Στις 29 Απριλίου 2011 η Επιτροπή εξέδωσε εννέα χρεωστικά σημειώματα στα οποία προσδιοριζόταν το προς επιστροφή ποσό για καθεμία από τις επίδικες συμβάσεις, το δε συνολικό ποσό ανερχόταν σε 999 213,45 ευρώ. Τα εν λόγω χρεωστικά σημειώματα έτασσαν στην ενάγουσα προθεσμία 45 ημερών για την επιστροφή των οφειλόμενων στην Επιτροπή ποσών, η οποία έληγε στις 14 Ιουνίου 2011 και μετά την άπρακτη παρέλευση της οποίας τα εν λόγω ποσά θα προσαυξάνονταν με τους προβλεπόμενους από τις επίδικες συμβάσεις τόκους υπερημερίας, βάσει του επιτοκίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) προσαυξημένου κατά 3,5 μονάδες.

49. Την ίδια ημέρα, η Επιτροπή ενημέρωσε με επιστολή την ενάγουσα ότι το συνολικό ποσό της αποζημιώσεως που οφειλόταν στο πλαίσιο των συμβάσεων που συνάφθηκαν στο πλαίσιο του FP6 ανερχόταν σε 70 471,47 ευρώ. Η Επιτροπή επισήμανε επίσης ότι, για λόγους τηρήσεως της αρχής της αναλογικότητας, το ποσό που προέκυψε από την εφαρμογή του μαθηματικού τύπου του άρθρου II.30 των γενικών όρων των εν λόγω συμβάσεων μειώθηκε στο 10 % του συνολικού ποσού της επιχορηγήσεως την οποία η Επιτροπή είχε καταβάλει στην ενάγουσα πριν από τον οικονομικό έλεγχο.

50. Συναφώς, η Επιτροπή επισύναψε τον ακόλουθο πίνακα:

>lt>3

1 * Το ποσό έχει όριο 10 % επί της χρηματοδοτικής συνεισφοράς που καταβλήθηκε από τον οικονομικό συντονιστή των έργων (95 201,60 ευρώ για το έργο eABILITIES και 164 988,02 ευρώ για το έργο Ask-It)

51. Στην ίδια επιστολή, η Επιτροπή επισήμανε επίσης ότι, αν εντός προθεσμίας 30 ημερών από την παραλαβή του εν λόγω εγγράφου η ενάγουσα δεν υπέβαλλε τις παρατηρήσεις της, θα εκδιδόταν χρεωστικό σημείωμα για ποσό 70 471,47 ευρώ, σύμφωνα με το άρθρο II.31 των γενικών όρων FP6. Η Επιτροπή διευκρίνισε επίσης ότι αν το οφειλόμενο ποσό δεν επιστρεφόταν εντός της τασσόμενης με το χρεωστικό σημείωμα προθεσμίας, το ποσό αυτό θα προσαυξανόταν με τόκους υπερημερίας βάσει του οριζόμενου με το εν λόγω σημείωμα επιτοκίου.

52. Στις 20 Ιουνίου 2011 η Επιτροπή εξέδωσε έξι χρεωστικά σημειώματα όσον αφορά τις συμβάσεις που είχε συνάψει με την ενάγουσα στο πλαίσιο των έργων Access‑eGOV, eABILITIES, Ask‑It, EU4ALL, Emerge και Enable, με τα οποία καθόρισε συνολικώς σε 70 471,47 τα ποσά που όφειλε η ενάγουσα ως κατ’ αποκοπήν αποζημίωση δυνάμει του άρθρου II.30 των γενικών όρων FP6. Η προθεσμία την οποία έταξε η Επιτροπή στην ενάγουσα για την καταβολή των εν λόγω ποσών έληγε στις 4 Αυγούστου 2011.

Η διαδικασία και τα αιτήματα των διαδίκων

53. Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 31 Ιανουαρίου 2011, η ενάγουσα άσκησε την κρινόμενη αγωγή.

54. Με έγγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 13 Μαΐου 2011, η Επιτροπή υπέβαλε υπόμνημα αντικρούσεως στο οποίο περιλαμβανόταν ανταγωγή.

55. Με έγγραφα που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου, η ενάγουσα και η Επιτροπή υπέβαλαν αντιστοίχως υπόμνημα απαντήσεως στις 17 Αυγούστου 2011 και υπόμνημα ανταπαντήσεως στις 14 Νοεμβρίου 2011.

56. Η ενάγουσα ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:

– «να αναγνωρ[ίσει] ότι η ενάγουσα ουδόλως παραβίασε τα άρθρα ΙΙ.16.2 των γενικών όρων των συμβάσεων FP6, ΙΙ.7.3 (σοβαρή οικονομική παραβίαση) και ΙΙ.7.4 (ψευδείς δηλώσεις) των γενικών όρων των συμβάσεων eTEN και ΙΙ.10.3 (παραβίαση της σύμβασης και παράλειψη παροχής πληροφοριών) των γενικών όρων των συμβάσεων CIP»·

– «να αναγνωρ[ίσει] ότι η Επιτροπή αμφισβητώντας την επιλεξιμότητα των δαπανών της ενάγουσας παραβίασε τις επίδικες συμβάσεις»·

– να αναγνωρίσει ότι οι δαπάνες ύψους 932 362,44 ευρώ, τις οποίες υπέβαλε η ενάγουσα προς την Επιτροπή στο πλαίσιο των συμβάσεων Access‑eGOV, eABILITIES, Ask‑It, EU4ALL, Emerge και Enable καθώς και Navigabile, Euridice και T‑Seniority, είναι επιλέξιμες και ότι η ενάγουσα δεν υποχρεούται να επιστρέψει τα ποσά τα οποία συνεισέφερε η Επιτροπή·

– «να αναγνωρ[ίσει] ότι η καθυστέρηση καταβολής από την Επιτροπή των τελευταίων δόσεων χρηματοδότησης ως προς τις συμβάσεις EU4ALL, Ask‑It και Enable συνιστά παραβίαση των συμβατικών της υποχρεώσεων»·

– να αναγνωρίσει ότι η Επιτροπή οφείλει να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 52 584,05 ευρώ εντόκως από την κοινοποίηση της αγωγής, για τις δαπάνες στις οποίες υποβλήθηκε η ενάγουσα στο πλαίσιο της συμβάσεως EU4ALL·

– να αναγνωρίσει ότι η Επιτροπή οφείλει να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 20 678,61 ευρώ εντόκως από την κοινοποίηση της αγωγής, για τις δαπάνες στις οποίες υποβλήθηκε η ενάγουσα στο πλαίσιο της συμβάσεως Ask‑It·

– να αναγνωρίσει ότι η Επιτροπή οφείλει να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 11 693,05 ευρώ εντόκως από την κοινοποίηση της αγωγής, για τις δαπάνες στις οποίες υποβλήθηκε η ενάγουσα στο πλαίσιο της συμβάσεως Enable·

– να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

57. Με το υπόμνημα απαντήσεως, η ενάγουσα παραιτήθηκε από το τέταρτο αίτημά της κατά το μέρος που αφορά τη σύμβαση Enable και από το έβδομο αίτημά της. Επίσης, ζήτησε από το Γενικό Δικαστήριο:

– να απορρίψει την ανταγωγή της Επιτροπής ως απαράδεκτη·

– επικουρικώς, να απορρίψει την ανταγωγή της Επιτροπής ως αβάσιμη.

58. Η Επιτροπή ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:

– δεχόμενο την ανταγωγή που αυτή άσκησε, να υποχρεώσει την ενάγουσα να της καταβάλει, αφενός, τα αναγραφόμενα στα χρεωστικά σημειώματα ποσά τα οποία ανέρχονται συνολικώς σε 999 213,45 ευρώ, εντόκως από τις 15 Ιουνίου 2011, βάσει του επιτοκίου της ΕΚΤ προσαυξημένου κατά 3,5 μονάδες, και τα οποία αντιστοιχούν στην επιστροφή των χρηματοδοτικών συνεισφορών των οποίων υπήρξε αποδέκτης η ενάγουσα, και, αφετέρου, το ποσό των 70 471,47 ευρώ, εντόκως βάσει του ίδιου επιτοκίου, το οποίο αντιστοιχεί στην αποζημίωση που οφείλεται δυνάμει των συμβάσεων FP6·

– να απορρίψει την αγωγή της ενάγουσας·

– να καταδικάσει την ενάγουσα στα δικαστικά έξοδα.

59. Με το υπόμνημα ανταπαντήσεως, η Επιτροπή διευκρίνισε ότι το ποσό των 70 471,47 ευρώ το οποίο αντιστοιχεί στην αποζημίωση που οφείλεται δυνάμει των συμβάσεων FP6 έπρεπε να προσαυξηθεί, από τις 5 Αυγούστου 2011, με τόκους βάσει του επιτοκίου της ΕΚΤ προσαυξημένου κατά 3,5 μονάδες.

60. Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή, το Γενικό Δικαστήριο (πρώτο τμήμα) αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία και, στο πλαίσιο των μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας που προβλέπονται στο άρθρο 64 του Κανονισμού Διαδικασίας, κάλεσε την ενάγουσα, αφενός, να προσκομίσει διάφορα έγγραφα και, αφετέρου, να απαντήσει γραπτώς σε ορισμένες ερωτήσεις. Η ενάγουσα ανταποκρίθηκε στα αιτήματα αυτά εντός της ταχθείσας προθεσμίας.

61. Οι διάδικοι ανέπτυξαν τις απόψεις τους και απάντησαν στις ερωτήσεις που έθεσε το Γενικό Δικαστήριο κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 4ης Ιουλίου 2013.

Σκεπτικό

62. Υπενθυμίζεται προκαταρκτικώς ότι, κατά το άρθρο 272 ΣΛΕΕ, το Δικαστήριο είναι αρμόδιο να λαμβάνει αποφάσεις δυνάμει ρήτρας διαιτησίας που περιέχεται σε σύμβαση δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, η οποία έχει συναφθεί από την Ένωση ή για λογαριασμό της. Κατά το άρθρο 256, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, το Γενικό Δικαστήριο είναι αρμόδιο να αποφαίνεται σε πρώτο βαθμό επί των κατά το άρθρο 272 ΣΛΕΕ αγωγών.

63. Εν προκειμένω, κατά το άρθρο 13 των συμβάσεων FP6, το άρθρο 5, παράγραφος 2, των συμβάσεων eTEN καθώς και το άρθρο 10, τρίτο εδάφιο, της συμβάσεως CIP, το Γενικό Δικαστήριο είναι αρμόδιο να αποφαίνεται επί των διαφορών μεταξύ της Κοινότητας και των αντισυμβαλλομένων όσον αφορά το κύρος, την εφαρμογή ή την ερμηνεία των συμβάσεων αυτών.

A — Επί της εκτάσεως της ένδικης διαφοράς

64. Διευκρινίζεται ότι η ένδικη διαφορά μεταξύ των διαδίκων αφορά δύο διαφορετικές πτυχές των συμβατικών τους σχέσεων.

65. Κατά πρώτο λόγο, οι διάδικοι ερίζουν ως προς την επιλεξιμότητα των δαπανών που υπέβαλε η ενάγουσα στην Επιτροπή στο πλαίσιο των επίδικων συμβάσεων καθώς και ως προς τις συνακόλουθες υποχρεώσεις επιστροφής του συνόλου των ποσών που καταβλήθηκαν στην ενάγουσα για τις εν λόγω δαπάνες και καταβολής της κατ’ αποκοπήν αποζημιώσεως.

66. Ειδικότερα, με το τρίτο αίτημά της, η ενάγουσα ζητεί κατ’ ουσίαν από το Γενικό Δικαστήριο να αναγνωρίσει ότι οι δαπάνες τις οποίες υπέβαλε στην Επιτροπή στο πλαίσιο των επίδικων συμβάσεων είναι επιλέξιμες και ότι, ως εκ τούτου, δεν υποχρεούται να επιστρέψει στην Επιτροπή τα ποσά που αυτή της κατέβαλε στο πλαίσιο των εν λόγω συμβάσεων.

67. Επισημαίνεται επίσης ότι η ενάγουσα, με το υπόμνημα απαντήσεως, ζήτησε την απόρριψη της ανταγωγής της Επιτροπής με την οποία αυτή ζητεί να υποχρεωθεί η ενάγουσα να καταβάλει τα ποσά που αναγράφονται στα χρεωστικά σημειώματα της 29ης Απριλίου και 20ής Ιουνίου 2011, προσαυξημένα με τους τόκους που προβλέπουν τα σημειώματα αυτά.

68. Κατά δεύτερο λόγο, οι διάδικοι ερίζουν επίσης ως προς την υποχρέωση της Επιτροπής να διενεργήσει τις τελευταίες καταβολές που προβλέπονται στο πλαίσιο των συμβάσεων EU4ALL και Ask‑It.

69. Ειδικότερα, με το πέμπτο και με το έκτο αίτημά της, η ενάγουσα ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο να αναγνωρίσει ότι η Επιτροπή υποχρεούται να της καταβάλει εντόκως, αφενός, το ποσό των 52 584,05 ευρώ, για τις δαπάνες που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της συμβάσεως EU4ALL, καθώς και, αφετέρου, το ποσό των 20 678,61 ευρώ, για τις δαπάνες που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της συμβάσεως Ask‑It, πράγμα το οποίο αρνείται η Επιτροπή ζητώντας από το Γενικό Δικαστήριο να απορρίψει την αγωγή της ενάγουσας.

70. Επιπλέον, με το πρώτο και με το δεύτερο αίτημά της, η ενάγουσα ζητεί κατ’ ουσίαν από το Γενικό Δικαστήριο να αναγνωρίσει ότι, σε αντίθεση με όσα της προσάπτει η Επιτροπή, η ενάγουσα δεν αθέτησε τις συμβατικές υποχρεώσεις της που απορρέουν από τα άρθρα II.16.2 των γενικών όρων FP6, II.7.3 και II.7.4 των γενικών όρων eTEN καθώς και II.10.3 των γενικών όρων CIP, και ότι η Επιτροπή, αμφισβητώντας την επιλεξιμότητα των δαπανών της ενάγουσας, αθέτησε τις συμβατικές της υποχρεώσεις.

71. Ομοίως, με το τέταρτο αίτημά της, η ενάγουσα ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο να αναγνωρίσει ότι η καθυστέρηση καταβολής από την Επιτροπή των τελευταίων δόσεων της επιχορηγήσεως για τις συμβάσεις που αφορούν τα έργα EU4ALL και Ask‑It αποτελεί αθέτηση των συμβατικών της υποχρεώσεων.

72. Πάντως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι τα ανωτέρω αιτήματα αυτά καθαυτά δεν αποτελούν αγωγικά αιτήματα κατά κυριολεξία, αλλά συνδέονται στην πραγματικότητα με τα επιχειρήματα που έχει προβάλει η ενάγουσα προς στήριξη της αγωγής της και που θα εξεταστούν στο πλαίσιο των εκτιμήσεων σχετικά με το τρίτο, το πέμπτο και το έκτο αίτημα της ενάγουσας.

B — Επί του εφαρμοστέου στην ένδικη διαφορά δικαίου

73. Το Γενικό Δικαστήριο, όταν επιλαμβάνεται ένδικης διαφοράς δυνάμει ρήτρας διαιτησίας κατά το άρθρο 272 ΣΛΕΕ, πρέπει να την επιλύει βάσει του εθνικού ουσιαστικού δικαίου που έχει εφαρμογή επί της συμβάσεως (βλ., επ’ αυτού, απόφαση του Δικαστηρίου της 18ης Δεκεμβρίου 1986, 426/85, Επιτροπή κατά Zoubek, Συλλογή 1986, σ. 4057, σκέψη 4), δηλαδή, εν προκειμένω, του βελγικού δικαίου, το οποίο διέπει τις επίδικες συμβάσεις κατ’ εφαρμογή του άρθρου 12 των συμβάσεων FP6, του άρθρου 5, παράγραφος 1, των συμβάσεων eTEN και του άρθρου 10, τρίτο εδάφιο, της συμβάσεως CIP.

74. Συναφώς, πρέπει να διευκρινιστούν οι κανόνες που διέπουν την εκτέλεση των συμβάσεων κατά το βελγικό δίκαιο.

75. Το άρθρο 1134 του βελγικού αστικού κώδικα ορίζει ότι «οι νομίμως συναφθείσες συμβάσεις επέχουν θέση νόμου μεταξύ των συμβαλλομένων» (πρώτο εδάφιο) και δεν «μπορούν να ανατραπούν παρά μόνο με κοινή συναίνεση των συμβαλλομένων ή για τους λόγους που επιτρέπονται από τον νόμο» (δεύτερο εδάφιο).

76. Το άρθρο 1134, τρίτο εδάφιο, προβλέπει ότι οι συμβάσεις πρέπει να εκτελούνται σύμφωνα με την καλή πίστη. Το άρθρο 1135 του ως άνω κώδικα προβλέπει ότι «οι συμβάσεις επιβάλλουν υποχρεώσεις στα μέρη όχι μόνο εκ του περιεχομένου τους, αλλά και βάσει όσων προκύπτουν για την ενοχή από την επιείκεια, τα συναλλακτικά ήθη ή τον νόμο, λαμβανομένης υπόψη της φύσεώς της» και, ως εκ τούτου, απηχεί επίσης την αρχή της καλόπιστης εκτελέσεως των συμβάσεων.

77. Όταν ανακύπτει ένδικη διαφορά σχετική με την εκτέλεση συμβάσεως, το βάρος αποδείξεως διέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 1315 του βελγικού αστικού κώδικα, κατά το οποίο:

«Όποιος απαιτεί την εκπλήρωση της ενοχής οφείλει να αποδείξει την ύπαρξή της.

Αντιστοίχως, όποιος υποστηρίζει ότι έχει απαλλαγεί οφείλει να αποδείξει την καταβολή ή το γεγονός το οποίο προκάλεσε την απόσβεση της ενοχής του.»

78. Εξάλλου, βάσει της γενικώς αναγνωρισμένης δικαιικής αρχής κατά την οποία κάθε δικαστήριο εφαρμόζει τους δικούς του δικονομικούς κανόνες, η αρμοδιότητα καθώς και το παραδεκτό των αιτημάτων —ανεξαρτήτως του αν πρόκειται για αιτήματα του ενάγοντος ή του εναγομένου— εκτιμώνται βάσει και μόνο του δικαίου της Ένωσης (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις του Δικαστηρίου Επιτροπή κατά Zoubek, σκέψη 73 ανωτέρω, σκέψη 10, και της 8ης Απριλίου 1992, C‑209/90, Επιτροπή κατά Feilhauer, Συλλογή 1992, σ. I‑2613, σκέψη 13).

79. Επομένως, τα αγωγικά αιτήματα της ενάγουσας και τα αιτήματα που διατύπωσε η Επιτροπή με την ανταγωγή της πρέπει να εξεταστούν υπό το πρίσμα των ανωτέρω εκτιμήσεων.

Γ — Επί του τρίτου αιτήματος της ενάγουσας

80. Προς στήριξη του τρίτου αιτήματός της, η ενάγουσα διατείνεται ότι η Επιτροπή κακώς αρνήθηκε να χαρακτηρίσει ως επιλέξιμο το σύνολο των δαπανών την απόδοση των οποίων της ζήτησε η ενάγουσα.

81. Η ενάγουσα, προκειμένου να αποδείξει το βάσιμο του ισχυρισμού της, προβάλλει δύο ομάδες επιχειρημάτων. Η πρώτη ομάδα αφορά τις διαπιστώσεις της Επιτροπής στην οριστική έκθεση οικονομικού ελέγχου βάσει των οποίων αυτή συνήγαγε ότι οι δαπάνες που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο των επίδικων συμβάσεων δεν ήταν επιλέξιμες. Η δεύτερη ομάδα αφορά την ποιότητα και τις συνθήκες πραγματοποιήσεως του οικονομικού ελέγχου.

1 . Επί των διαπιστώσεων της εκθέσεως οικονομικού ελέγχου βάσει των οποίων αιτιολογήθηκε η μη επιλεξιμότητα των δαπανών

82. Η ενάγουσα προβάλλει διάφορα επιχειρήματα σχετικά με τις διαπιστώσεις που περιλαμβάνονται στην έκθεση οικονομικού ελέγχου και βάσει των οποίων η Επιτροπή συνήγαγε ότι παραβιάστηκαν οι επίδικες συμβάσεις και ότι, ως εκ τούτου, το σύνολο των δαπανών που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο των εν λόγω συμβάσεων δεν ήταν επιλέξιμες, καθώς και ότι η ενάγουσα είχε την υποχρέωση να επιστρέψει τα αχρεωστήτως καταβληθέντα σε αυτήν ποσά.

83. Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τις αρχές που υπομνήσθηκαν στις σκέψεις 73 έως 77 ανωτέρω, από το άρθρο II.19 των γενικών όρων FP6, το άρθρο II.16 των γενικών όρων eTEN και το άρθρο II.20 των γενικών όρων CIP, αφενός, και από το άρθρο 1315 του βελγικού αστικού κώδικα, που έχει εν προκειμένω εφαρμογή, αφετέρου, προκύπτει ότι οι δαπάνες τις οποίες μνημονεύει η ενάγουσα μπορούν να της αποδοθούν μόνον εφόσον αυτή αιτιολογήσει το υποστατό τους, τον σύνδεσμό τους με τις επίδικες συμβάσεις και την τήρηση των λοιπών κριτηρίων επιλεξιμότητας που έχουν οριστεί με τις συμβάσεις αυτές (βλ., επ’ αυτού, απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 16ης Μαΐου 2001, T‑68/99, Toditec κατά Επιτροπής, Συλλογή 2001, σ. II‑1443, σκέψεις 94 και 95). Εφόσον υπάρξει αιτιολόγηση των ανωτέρω στοιχείων, στην Επιτροπή απόκειται να αποδείξει γιατί η αιτιολόγηση αυτή δεν πρέπει να ληφθεί υπόψη.

α) Επί της τηρήσεως των λογιστικών βιβλίων της ενάγουσας

84. Η ενάγουσα υποστηρίζει, κατ’ ουσίαν, ότι τα λογιστικά βιβλία της ήταν αξιόπιστα, ότι τηρούνταν σύμφωνα με την εφαρμοστέα εν προκειμένω ελληνική νομοθεσία και ότι καθιστούσαν δυνατή τη λογιστική αντιστοίχηση, όπως αυτή προβλέπεται με το άρθρο II.19, παράγραφος 1, στοιχείο d, των γενικών όρων FP6, το άρθρο II.20, παράγραφος 1, το άρθρο II.23 των γενικών όρων CIP, και το άρθρο II.16 των γενικών όρων e‑TEN, μεταξύ, αφενός, των δαπανών που δήλωσε και των εσόδων που εισέπραξε στο πλαίσιο των επίδικων συμβάσεων και, αφετέρου, της συνολικής δραστηριότητάς της.

85. Συναφώς, επισημαίνεται προκαταρκτικώς ότι, όσον αφορά τις παρατυπίες που διαπιστώθηκαν στα λογιστικά βιβλία της ενάγουσας, από την έκθεση οικονομικού ελέγχου προκύπτει ότι, κατόπιν αιτήματος των ελεγκτών, η ενάγουσα εντόπισε διάφορα σφάλματα στα λογιστικά βιβλία της, μεταξύ άλλων την έλλειψη καταχωρίσεως δύο πληρωμών ύψους 63 000 ευρώ και 11 000 ευρώ, αντιστοίχως στο πλαίσιο του έργου Access-eGOV και ενός άλλου έργου το οποίο δεν αφορούσε ο οικονομικός έλεγχος.

86. Όπως επίσης προκύπτει από την έκθεση οικονομικού ελέγχου, κατόπιν άλλου αιτήματος των ελεγκτών προς την ενάγουσα να τους υποβάλει ετήσιο ισολογισμό για όλες τις ελεγχόμενες χρήσεις, η ενάγουσα υπενθύμισε ότι δεν ήταν υποχρεωμένη από τον νόμο να καταρτίσει τέτοια έγγραφα, αλλά ότι, εν πάση περιπτώσει, αυτά θα μπορούσαν να διατεθούν μετά από σύντομη επαλήθευση. Από την επαλήθευση αυτή προέκυψαν σφάλματα στα λογιστικά βιβλία σχετικά με την καταχώριση ορισμένων δαπανών. Κατά συνέπεια, ζητήθηκε από την ενάγουσα να υποβάλει αναθεωρημένα τα λογιστικά βιβλία της. Παρά τις διορθώσεις που έγιναν στα λογιστικά βιβλία, οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι οι ισολογισμοί που τους υπέβαλε η ενάγουσα δεν καθιστούσαν δυνατή την αντιστοίχηση των δαπανών που δηλώθηκαν και των πληρωμών που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο των επίδικων συμβάσεων, αφενός, και των εσόδων και εξόδων που ήταν καταχωρισμένα στα λογιστικά βιβλία της ενάγουσας, αφετέρου. Η αντιστοίχηση μεταξύ των καταστάσεων κινήσεως των τραπεζικών λογαριασμών της ενάγουσας κατά το τέλος κάθε έτους και των ετήσιων ισολογισμών που υποβλήθηκαν στους ελεγκτές οδήγησε επίσης στη διαπίστωση σημαντικών διαφορών μεταξύ των εγγράφων αυτών. Επίσης, η ενάγουσα, πολλές εβδομάδες μετά τον επιτόπιο έλεγχο, υπέβαλε νέες λογιστικές αντιστοιχήσεις, προκειμένου να αποδείξει ότι τα λογιστικά βιβλία της δεν ήταν ανακριβή και ότι οι ελεγκτές μπορούσαν να τα χρησιμοποιήσουν ως αξιόπιστη βάση για να διατυπώσουν τη γνώμη τους για την επιλεξιμότητα των δαπανών. Από την έκθεση οικονομικού ελέγχου προκύπτει επίσης ότι, κατά τους ελεγκτές, όλα τα σφάλματα οφείλονταν σε μεγάλο βαθμό στην εφαρμογή διαφορετικών λογιστικών αρχών κατά την πάροδο των ετών. Ειδικότερα, ορισμένα έσοδα και δαπάνες καταχωρίστηκαν κατά την ημερομηνία εκδόσεως του τιμολογίου ενώ άλλα έσοδα και δαπάνες καταχωρίστηκαν κατά την ημερομηνία της πληρωμής.

87. Εξάλλου, η έκθεση οικονομικού ελέγχου περιλαμβάνει πίνακα από τον οποίο προκύπτει διαφορά της τάξεως των ‑20 936,04 ευρώ για το έτος 2005, +74 060,08 ευρώ για το έτος 2006, -300 ευρώ για το έτος 2007 και ‑8 034,90 ευρώ για το έτος 2008 μεταξύ, αφενός, των εσόδων που ήταν αρχικώς εγγεγραμμένα στα λογιστικά βιβλία της ενάγουσας και, αφετέρου, των αναθεωρημένων εσόδων. Όσον αφορά τις δαπάνες, οι διαφορές ήταν της τάξεως των ‑750,63 ευρώ για το έτος 2004, ‑175,70 ευρώ για το έτος 2006 και ‑490,74 ευρώ για το έτος 2007.

88. Κατά την έκθεση οικονομικού ελέγχου, η διαπιστωθείσα για το έτος 2006 διαφορά ως προς τα έσοδα οφείλεται στη μη εγγραφή στα λογιστικά βιβλία της ενάγουσας δύο πληρωμών τις οποίες διενήργησε η Επιτροπή: η πρώτη καταβολή αφορούσε ποσό 63 000 ευρώ για το έργο Access-eGOV και η δεύτερη καταβολή αφορούσε ποσό 11 000 ευρώ για άλλο έργο.

89. Συναφώς, επισημαίνεται ότι η ενάγουσα δεν αμφισβητεί την ύπαρξη των διαφορών που διαπίστωσαν οι ελεγκτές μεταξύ, αφενός, των ποσών των δαπανών και εσόδων για τα έτη 2004 έως 2008, τα οποία αναγράφονταν στα λογιστικά βιβλία που αρχικώς παρουσίασε στους ελεγκτές, και, αφετέρου, των ποσών των δαπανών και εσόδων όπως αναθεωρήθηκαν κατόπιν των ανακολουθιών που εντόπισαν οι ορκωτοί ελεγκτές της Επιτροπής κατά το πέρας του ελέγχου.

90. Προκειμένου να εκτιμηθεί αν οι διαφορές αυτές μπορούν να θέσουν εν αμφιβόλω την επιλεξιμότητα των δαπανών τις οποίες υπέβαλε η ενάγουσα στο πλαίσιο των επίδικων συμβάσεων, υπενθυμίζεται ότι, δυνάμει του άρθρου II.19, παράγραφος 1, στοιχείο d, των γενικών όρων FP6, οι επιλέξιμες δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί για την εκτέλεση του έργου «πρέπει να καταχωρίζονται στα λογιστικά βιβλία του αντισυμβαλλομένου που τις έχει πραγματοποιήσει, [οι δε] λογιστικές διαδικασίες που ακολουθούνται για την καταχώριση των δαπανών και των εσόδων πρέπει να είναι σύμφωνες με τους λογιστικούς κανόνες του κράτους στο οποίο είναι εγκατεστημένος ο αντισυμβαλλόμενος και να επιτρέπουν την άμεση σύγκριση μεταξύ των σχετικών με την εκτέλεση του έργου δαπανών και εσόδων και της γενικής κατάστασης των λογαριασμών που αφορούν τη συνολική επιχειρηματική δραστηριότητα του αντισυμβαλλομένου».

91. Κατά το άρθρο II.16 των γενικών όρων eTEN:

«Οι επιλέξιμες δαπάνες αποδίδονται εφόσον είναι αιτιολογημένες από τον συμμετέχοντα. Προς τον σκοπό αυτό, ο συμμετέχων υποχρεούται να τηρεί, σε συστηματική βάση και σύμφωνα με τα συνήθη λογιστικά πρότυπα του κράτους στο οποίο είναι εγκατεστημένος, τον λογαριασμό του έργου και την κατάλληλη τεκμηρίωση προκειμένου να αποδεικνύει και να αιτιολογεί λεπτομερώς τις δαπάνες και τις ημερομηνίες που εμφανίζονται στα λογιστικά βιβλία του. Η τεκμηρίωση πρέπει να είναι ακριβής, πλήρης και αποτελεσματική.»

92. Το άρθρο II.20 των γενικών όρων CIP ορίζει ότι οι δαπάνες πρέπει να είναι «προσδιορίσιμες και επαληθεύσιμες, να είναι καταχωρισμένες στα λογιστικά βιβλία του δικαιούχου και να έχουν καθοριστεί σύμφωνα με τους λογιστικούς κανόνες που εφαρμόζονται στη χώρα στην οποία έχει την εγκατάστασή του ο δικαιούχος και σύμφωνα με τις συνήθεις πρακτικές κοστολόγησης που αυτός εφαρμόζει· οι εσωτερικές διαδικασίες λογιστικής και ελέγχου που εφαρμόζει ο δικαιούχος πρέπει να καθιστούν δυνατή την άμεση αντιστοίχηση των δαπανών και τιμολογίων που δηλώνονται στο πλαίσιο του έργου με τις αντίστοιχες οικονομικές καταστάσεις και τα αντίστοιχα δικαιολογητικά».

93. Επιπλέον, το άρθρο II.23 των γενικών όρων CIP έχει ως εξής:

«Οι επιλέξιμες δαπάνες αποδίδονται εφόσον είναι αιτιολογημένες από τον δικαιούχο. Προς τον σκοπό αυτό, ο συμμετέχων υποχρεούται να τηρεί, σε συστηματική βάση και σύμφωνα με τα συνήθη λογιστικά πρότυπα του κράτους στο οποίο είναι εγκατεστημένος, τον λογαριασμό του έργου και την κατάλληλη τεκμηρίωση προκειμένου να αποδεικνύει και να αιτιολογεί λεπτομερώς τις δαπάνες και τις ημερομηνίες που εμφανίζονται στα λογιστικά βιβλία του. Ο λογαριασμός αυτός πρέπει να φυλάσσεται τουλάχιστον για πέντε έτη μετά την τελική πληρωμή. Το σύνολο του χρόνου εργασίας που χρεώνεται στη σύμβαση επιχορήγησης πρέπει να καταγράφεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου και για μέγιστη περίοδο δύο μηνών από τη λήξη της διάρκειας του έργου· ο χρόνος αυτός πρέπει να πιστοποιείται τουλάχιστον μια φορά ανά μήνα από τον υπεύθυνο του έργου τον οποίο έχει ο ορίσει ο συμμετέχων σύμφωνα με το άρθρο II.3.b του παρόντος παραρτήματος ή από το οικονομικό στέλεχος που έχει δεόντως εξουσιοδοτήσει ο συμμετέχων. Η προαναφερθείσα τεκμηρίωση πρέπει να είναι ακριβής, πλήρης και αποτελεσματική.»

94. Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι, για να μπορεί να χαρακτηριστεί ως επιλέξιμη ορισμένη δαπάνη την οποία έχει πραγματοποιήσει η ενάγουσα στο πλαίσιο των επίδικων συμβάσεων, η δαπάνη αυτή πρέπει, μεταξύ άλλων, να είναι καταχωρισμένη στους λογαριασμούς της ενάγουσας, που πρέπει να τηρούνται σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους όπου είναι εγκατεστημένη η ενάγουσα, ήτοι της Ελληνικής Δημοκρατίας. Επιπλέον, οι λογαριασμοί της ενάγουσας, στη μεν περίπτωση των συμβάσεων FP6, πρέπει να καθιστούν δυνατή την πραγματοποίηση λογιστικής αντιστοιχήσεως που να επιτρέπει την άμεση σύγκριση μεταξύ των δαπανών που πραγματοποιήθηκαν και των εσόδων που εισπράχθηκαν για την εκτέλεση του έργου, αφενός, και της γενικής καταστάσεως των λογαριασμών που αφορούν τη συνολική δραστηριότητα της ενάγουσας, αφετέρου, στη δε περίπτωσ η των συμβάσεων eTEN και CIP, πρέπει να καθιστούν δυνατή την άμεση σύγκριση των δαπανών αυτών και των χρηματοοικονομικών δηλώσεων που έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή.

95. Όσον αφορά, κατά πρώτο λόγο, το ζήτημα αν η ενάγουσα παρέβη εν προκειμένω τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας που εφαρμόζεται για την τήρηση των λογιστικών βιβλίων της, επισημαίνεται ότι, στη σελίδα 19 της οριστικής εκθέσεως οικονομικού ελέγχου της 22ας Δεκεμβρίου 2010, οι ελεγκτές κάνουν μόνο μνεία της παραβάσεως του άρθρου 17, παράγραφος 1, του προεδρικού διατάγματος υπ’ αριθ. 186/1992 – Κώδικας Βιβλίων και Στοιχείων (στο εξής: ΚΒΣ). Εντούτοις, η Επιτροπή, όπως προκύπτει από τα έγγραφα που κατέθεσε, υποστηρίζει επίσης ότι, κατά το άρθρο 30, παράγραφος 4, του ΚΒΣ, οι λογαριασμοί της ενάγουσας πρέπει να χαρακτηριστούν ως ανακριβείς και ότι, ως εκ τούτου, πρέπει να γίνει εξωλογιστικός προσδιορισμός των αποτελεσμάτων της ενάγουσας, όπως αυτός προβλέπεται με το άρθρο 32, παράγραφοι 1 και 2, του νόμου υπ’ αριθ. 2238/1994 – Κύρωση του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (στο εξής: ΚΦΕ), καθώς και να καταβληθεί συμπληρωματικός φόρος κατά το άρθρο 86 του ΚΦΕ.

96. Συναφώς, επισημαίνεται ότι οι διάδικοι δεν αμφισβητούν ότι η ενάγουσα υποχρεούται να τηρεί λογιστικά βιβλία της δεύτερης κατηγορίας κατά την έννοια του άρθρου 6 του ΚΒΣ, το οποίο ορίζει τα εξής:

«1. Ο επιτηδευματίας της δεύτερης κατηγορίας, για την άσκηση του επαγγέλματός του, τηρεί βιβλίο εσόδων-εξόδων, σε ξεχωριστές στήλες του οποίου καταχωρεί:

α) το είδος του δικαιολογητικού, τον αύξοντα αριθμό και τη χρονολογία έκδοσης ή λήψης του [...]

β) τα ακαθάριστα έσοδα από την πώληση εμπορευμάτων, […] από την παροχή υπηρεσιών και από λοιπές πράξεις,

γ) τις δαπάνες για αγορά αγαθών, […] τις δαπάνες λήψης υπηρεσιών, τα γενικά έξοδα και λοιπές πράξεις. [...]

2. Το ποσό κάθε πράξης της προηγούμενης παραγράφου αναλύεται σε ιδιαίτερες στήλες του τηρουμένου βιβλίου ή σε καταστάσεις, ανάλογα με τις ανάγκες της φορολογίας εισοδήματος και του ΦΠΑ. Η ανάλυση αυτή μπορεί να γίνει το αργότερο μέχρι τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων [...]».

97. Η ενάγουσα δεν αμφισβητεί ότι το άρθρο 17, παράγραφος 1, του ΚΒΣ, με τίτλο «Χρόνος ενημέρωσης των βιβλίων», ορίζει ότι «[η] ενημέρωση των βιβλίων […] δεύτερης κατηγορίας γίνεται μέχρι τη δέκατη πέμπτη (15η) ημέρα του επόμενου μήνα, από την έκδοση ή λήψη του κατά περίπτωση δικαιολογητικού».

98. Επίσης οι διάδικοι δεν αμφισβητούν ότι το άρθρο 30 του ΚΒΣ, με τίτλο «Κύρος και αποδεικτική δύναμη βιβλίων και στοιχείων», ορίζει τα εξής:

«1. Με την επιφύλαξη των όσων ορίζονται στις επόμενες παραγράφους του άρθρου αυτού το κύρος και η αξιοπιστία των βιβλίων και στοιχείων του Κώδικα αυτού δεν θίγεται από τη διαπίστωση παρατυπιών ή παραλείψεων σ’ αυτά και ο προϊστάμενος της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. υποχρεούται να αναγνωρίζει τα δεδομένα που προκύπτουν από αυτά, κατά τον προσδιορισμό των κατά περίπτωση φορολογικών υποχρεώσεων του επιτηδευματία. Οι κατά τ’ ανωτέρω παρατυπίες ή παραλείψεις επισύρουν, εκτός αντίθετης ειδικής ρύθμισης, μόνο οικονομικές και διοικητικές κυρώσεις ανάλογες με το είδος και την έκταση τους, σε συνάρτηση με τα οικονομικά μεγέθη που προκύπτουν από τα τηρούμενα βιβλία.

2. Τα βιβλία και στοιχεία κρίνονται ανεπαρκή ή ανακριβή και συνεπάγονται εξωλογιστικό προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης, κατά περίπτωση, μόνο εφόσον τούτο προβλέπεται από τις επόμενες παραγράφους 3,4,6 και 7.

3. Τα βιβλία και στοιχεία της δεύτερης και τρίτης κατηγορίας κρίνονται ανεπαρκή όταν ο υπόχρεος διαζευκτικά ή αθροιστικά: [...] β) τηρεί ή εκδίδει ή διαφυλάσσει τα βιβλία και στοιχεία του Κώδικα αυτού κατά τρόπο που αντιβαίνει στις διατάξεις αυτού ή τηρεί βιβλία κατηγορίας κατώτερης εκείνης στην οποία εντάσσεται.

[…]

Οι πράξεις ή οι παρατυπίες ή οι παραλείψεις της παραγράφου αυτής τότε μόνο συνιστούν ανεπάρκεια, όταν δεν οφείλονται σε παραδρομή ή συγγνωστή πλάνη ή όταν καθιστούν αντικειμενικά αδύνατο και όχι απλώς δυσχερή τον λογιστικό έλεγχο των φορολογικών υποχρεώσεων.

Δεν συνιστούν αντικειμενική αδυναμία ελέγχου οι περιπτώσεις που αναφέρονται σε διαπιστωθείσες πλημμέλειες στα τηρηθέντα βιβλία και στοιχεία, καθώς και η αδυναμία αναπαραγωγής του περιεχομένου του θεωρημένου οπτικού δίσκου του βιβλίου αποθήκης, όταν καλύπτονται από καταστάσεις ή ηλεκτρομαγνητικά μέσα ή άλλα αναλυτικά στοιχεία, τα οποία παρέχονται στον φορολογικό έλεγχο στην προθεσμία που τάσσεται από αυτόν, με την προϋπόθεση ότι προκύπτουν με σαφήνεια τα δεδομένα, ώστε να είναι δυνατές οι ελεγκτικές επαληθεύσεις και επαληθεύονται αυτά από τα βιβλία και στοιχεία.

Η ανεπάρκεια πρέπει να αναφέρεται σε αδυναμία διενέργειας συγκεκριμένων ελεγκτικών επαληθεύσεων για οικονομικά μεγέθη μεγάλης έκτασης σε σχέση με τα μεγέθη των βιβλίων και στοιχείων και να είναι αιτιολογημένη.

4. Τα βιβλία και τα στοιχεία της δεύτερης και τρίτης κατηγορίας κρίνονται ανακριβή όταν ο υπόχρεος διαζευκτικά ή αθροιστικά:

α) δεν εμφανίζει στα βιβλία του έσοδα ή έξοδα ή εμφανίζει αυτά ανακριβώς ή εμφανίζει έξοδα που δεν έχουν πραγματοποιηθεί και δεν έχει εκδοθεί φορολογικό στοιχείο [...]

Οι πράξεις ή οι παραλείψεις της παραγράφου αυτής, για να συνεπάγονται εξωλογιστικό προσδιορισμό των αποτελεσμάτων, πρέπει να είναι μεγάλης έκτασης, ώστε να τα επηρεάζουν σημαντικά ή να καθιστούν αντικειμενικά αδύνατο τον λογιστικό έλεγχο των φορολογικών υποχρεώσεων, εφαρμοζομένων αναλόγως των διατάξεων των δύο τελευταίων εδαφίων της παραγράφου 3 του άρθρου αυτού για τις πράξεις ή παραλείψεις των περιπτώσεων στʹ και θʹ της παραγράφου αυτής.

[...] Δεν λογίζονται ως ανεπάρκεια ή ως ανακρίβεια: α) η καταχώριση εσόδου ή εξόδου σε χρήση άλλη από εκείνη που αφορά […]».

99. Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι τα βιβλία και στοιχεία της δεύτερης κατηγορίας κατά την έννοια του άρθρου 6 του ΚΒΣ μπορούν υπό ορισμένες προϋποθέσεις να χαρακτηρίζονται ως ανεπαρκή ή ως ανακριβή και, ως εκ τούτου, να αμφισβητούνται ως προς το κύρος και την αποδεικτική δύναμή τους.

100. Τα βιβλία και στοιχεία της δεύτερης κατηγορίας κατά την έννοια του άρθρου 6 του ΚΒΣ κρίνονται ως ανεπαρκή, ιδίως, όταν ο υπόχρεος τηρεί τα εν λόγω βιβλία και στοιχεία κατά τρόπο που αντιβαίνει στις διατάξεις του ΚΒΣ, υπό την προϋπόθεση ότι οι παρατυπίες και παραλείψεις δεν οφείλονται σε παραδρομή ή συγγνωστή πλάνη ή καθιστούν αντικειμενικά αδύνατο και όχι απλώς δυσχερή τον λογιστικό έλεγχο. Ο λογιστικός έλεγχος δεν καθίσταται αντικειμενικά αδύνατος λόγω πλημμελειών στα βιβλία και στοιχεία, όταν τα δεδομένα ως προς τα οποία έχουν διαπιστωθεί οι πλημμέλειες αυτές μπορούν να καλυφθούν από καταστάσεις ή ηλεκτρομαγνητικά μέσα ή άλλα αναλυτικά στοιχεία, τα οποία παρέχονται στον φορολογικό έλεγχο εντός της προθεσμίας που τάσσεται από αυτόν, με την προϋπόθεση ότι προκύπτουν με σαφήνεια τα δεδομένα.

101. Τα βιβλία και στοιχεία της δεύτερης κατηγορίας κατά την έννοια του άρθρου 6 του ΚΒΣ κρίνονται ως ανεπαρκή, ιδίως όταν ο υπόχρεος δεν εμφανίζει στα βιβλία του έσοδα ή έξοδα ή εμφανίζει αυτά ανακριβώς ή εμφανίζει έξοδα τα οποία δεν έχουν πραγματοποιηθεί και για τα οποία δεν έχει εκδοθεί φορολογικό στοιχείο. Εντούτοις, οι ως άνω πράξεις ή παραλείψεις, για να συνεπάγονται τον εξωλογιστικό προσδιορισμό των αποτελεσμάτων του υποχρέου, πρέπει να είναι μεγάλης εκτάσεως, ώστε να επηρεάζουν σημαντικά τα εν λόγω αποτελέσματα ή να καθιστούν αντικειμενικά αδύνατο τον λογιστικό έλεγχο των φορολογικών υποχρεώσεων.

102. Εξάλλου, δεν λογίζεται ως ανεπάρκεια ή ως ανακρίβεια η καταχώριση εσόδου ή εξόδου σε χρήση άλλη από εκείνη την οποία αφορά.

103. Η Επιτροπή, με τα δικόγραφα που κατέθεσε, υποστηρίζει ότι τα σφάλματα που διαπίστωσαν οι ελεγκτές στους λογαριασμούς της ενάγουσας συνιστούν ανακρίβειες κατά την έννοια του άρθρου 30, παράγραφος 4, του ΚΒΣ.

104. Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο παρατηρεί ότι οι διάδικοι ανέπτυξαν διεξοδικώς στα δικόγραφά τους το ζήτημα της εφαρμογής στην προκειμένη περίπτωση των διατάξεων του ΚΦΕ, το δε διακύβευμα της σχετικής συζητήσεως είναι αν στην περίπτωση της ενάγουσας μπορούσε να εφαρμοστεί ο εξωλογιστικός προσδιορισμός της φορολογητέας ύλης κατά το άρθρο 32 του ΚΦΕ. Πάντως, από το γράμμα του άρθρου 30, παράγραφος 2, του ΚΒΣ προκύπτει ότι η ανεπάρκεια ή η ανακρίβεια των βιβλίων και στοιχείων μπορεί να διαπιστώνεται ανεξάρτητα από τυχόν κύρωση, όπως είναι ο εξωλογιστικός προσδιορισμός της φορολογητέας ύλης, η οποία μπορεί «κατά περίπτωση» να επιβληθεί. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, το ζήτημα του αν η ενάγουσα υπόκειται ή όχι στις διατάξεις του ΚΦΕ δεν έχει εν προκειμένω συνέπειες επί του χαρακτηρισμού των λογαριασμών της ενάγουσας ως ανακριβών.

105. Επομένως, το μόνο ζήτημα που χρήζει εξετάσεως είναι αν, εν προκειμένω, τα σφάλματα που διαπίστωσαν οι ελεγκτές στα λογιστικά βιβλία της ενάγουσας είχαν ως συνέπεια να καταστούν ανακριβή τα εν λόγω βιβλία κατά την έννοια του άρθρου 30, παράγραφος 4, του ΚΒΣ.

106. Συναφώς, όπως προκύπτει από την έκθεση οικονομικού ελέγχου, σημαντικό μέρος των σφαλμάτων που διαπιστώθηκαν κατά τον έλεγχο οφείλεται στο γεγονός ότι ορισμένες δαπάνες και ορισμένα έσοδα καταχωρίστηκαν κατά την ημερομηνία εκδόσεως ή παραλαβής του δικαιολογητικού, ενώ άλλες δαπάνες και έσοδα καταχωρίστηκαν κατά την ημερομηνία της πληρωμής που διενήργησε ή έλαβε η ενάγουσα.

107. Κατά την ενάγουσα, η εναλλάξ εφαρμογή των ως άνω μεθόδων καταχωρίσεως είναι σύμφωνη με το ελληνικό δίκαιο και είχε ως συνέπεια ορισμένα έσοδα και ορισμένες δαπάνες να καταχωρισθούν σε χρήσεις διαφορετικές από εκείνες τις οποίες αφορούσαν. Πάντως, δυνάμει του άρθρου 30, παράγραφος 4, του ΚΒΣ, τέτοια σφάλματα δεν συνιστούν ανακρίβειες.

108. Εντούτοις επισημαίνεται ότι η ενάγουσα δεν αμφισβητεί ότι τα σφάλματα που διαπιστώθηκαν σε σχέση με το ύψος των εσόδων για το έτος 2006 οφείλονται αποκλειστικώς σε παράλειψη καταχωρίσεως και όχι σε καταχώριση των εσόδων αυτών σε λάθος ημερομηνία. Πάντως, υπενθυμίζεται ότι, κατά το γράμμα του άρθρου 30, παράγραφος 4, του ΚΒΣ, η παράλειψη καταχωρίσεως εσόδου αποτελεί ανακρίβεια.

109. Από τα ανωτέρω έπεται ότι, κατά το άρθρο 30, παράγραφοι 1 και 4, του ΚΒΣ, η Επιτροπή μπορούσε να αμφισβητήσει το κύρος και την αποδεικτική δύναμη των λογαριασμών της ενάγουσας για το έτος 2006.

110. Εξάλλου, παρατηρείται επίσης ότι η ενάγουσα δεν αμφισβητεί ρητώς τη διαπίστωση των ελεγκτών στην έκθεση οικονομικού ελέγχου κατά την οποία το γεγονός ότι η ενάγουσα ενημέρωσε τα λογιστικά βιβλία της μόνο μετά τη διαπίστωση από τους ελεγκτές της παραλείψεως καταχωρίσεως ορισμένων δαπανών και ορισμένων εσόδων, ήτοι κατά τη διάρκεια της εβδομάδας κατά την οποία διενεργήθηκε ο επιτόπιος έλεγχος, αποτελεί παράβαση του άρθρου 17, παράγραφος 1, του ΚΒΣ, δυνάμει του οποίου η ενάγουσα είχε την υποχρέωση να ενημερώσει τα λογιστικά βιβλία της το αργότερο τη δεκάτη πέμπτη του επόμενου μήνα από την έκδοση ή λήψη του κατά περίπτωση δικαιολογητικού.

111. Συναφώς, η ενάγουσα περιορίζεται στην επίκληση σχετικής με τη διάταξη αυτή ερμηνευτικής εγκυκλίου κατά την οποία, «όταν κατά τη διάρκεια της χρήσης λαμβάνονται από τον επιτηδευματία στοιχεία αγοράς αγαθών (τιμολόγια), πριν από την παραλαβή των αγαθών, δεν διενεργούνται εγγραφές στα τηρούμενα από αυτόν βιβλία, αλλά η καταχώριση των στοιχείων αυτών γίνεται κατά την παραλαβή των αγαθών», χωρίς να εξηγεί κατά πόσον τα ανωτέρω δικαιολογούν το γεγονός ότι αυτή δεν καταχώρισε στους λογαριασμούς της τις πληρωμές που διενήργησε η Επιτροπή εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας.

112. Από τα ανωτέρω έπεται ότι, τουλάχιστον για το έτος 2006, οι λογαριασμοί της ενάγουσας δεν παρίστανται σύμφωνοι προς την εφαρμοστέα επ’ αυτών ελληνική νομοθεσία.

113. Το συμπέρασμα αυτό δεν ανατρέπεται από το άρθρο 5, παράγραφος 5, του νόμου 2523/1997 – Διοικητικές και ποινικές κυρώσεις στη φορολογική νομοθεσία και άλλες διατάξεις, το οποίο επικαλείται η ενάγουσα και κατά το οποίο, κατ’ εξαίρεση, δεν επιβάλλεται πρόστιμο όταν διαπιστώνονται παρατυπίες ή παραλείψεις που αποτελούν τυπικές παραβάσεις που δεν περιλαμβάνονται σε αυτές που επηρεάζουν το κύρος των βιβλίων και στοιχείων ως ανακριβών ή δεν καθιστούν εξαιρετικά δυσχερείς τις ελεγκτικές επαληθεύσεις, εφόσον οφείλονται σε παραδρομή ή συγγνωστή πλάνη, εκτός αν προηγουμένως έχει γίνει αποδεδειγμένα υπόδειξη από οποιονδήποτε φορολογικό έλεγχο ή φορολογική αρχή για την ορθή εφαρμογή των διατάξεων του ΚΒΣ. Πράγματι, τα σφάλματα που διαπιστώθηκαν στους λογαριασμούς της ενάγουσας, τουλάχιστον για το έτος 2006, εμπίπτουν ακριβώς στα σφάλματα εκείνα που επηρεάζουν το κύρος των λογαριασμών αυτών καθιστώντας τους ανακριβείς.

114. Όσον αφορά, κατά δεύτερο λόγο, το ζήτημα αν εν προκειμένω ήταν δυνατή η λογιστική αντιστοίχηση την οποία προβλέπουν το άρθρο II.19, παράγραφος 1, στοιχείο d, των γενικών όρων FP6, το άρθρο II.20, παράγραφος 1, και το άρθρο II.23, των γενικών όρων CIP, καθώς και το άρθρο II.16 των γενικών όρων eTEN, μεταξύ, αφενός, των δαπανών που δηλώθηκαν και των εσόδων που εισπράχθηκαν στο πλαίσιο των επίδικων συμβάσεων και, αφετέρου, της συνολικής δραστηριότητας της ενάγουσας, υπενθυμίζεται ότι οι διάδικοι δεν προσκόμισαν τα λογιστικά βιβλία της ενάγουσας με το αρχικό τους περιεχόμενο, όπως αυτά παρουσιάστηκαν στους ελεγκτές, ούτε λογιστικά έγγραφα που υποβλήθηκαν στη συνέχεια από την ενάγουσα στους ελεγκτές κατά τη διάρκεια του ελέγχου ή ακόμη και μετά το πέρας αυτού.

115. Εντούτοις, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ελάχιστο προαπαιτούμενο για την πραγματοποίηση της ως άνω λογιστικής αντιστοιχήσεως ήταν η ορθή καταχώριση στους λογαριασμούς της ενάγουσας των σχετικών με τις επίδικες συμβάσεις εσόδων και δαπανών. Πάντως, στον βαθμό που τα λογιστικά βιβλία τα οποία παρουσιάστηκαν αρχικώς στους ελεγκτές περιείχαν σφάλματα, τα βιβλία αυτά δεν καθιστούσαν δυνατή την πραγματοποίηση της λογιστικής αντιστοιχήσεως.

116. Εξάλλου, το Γενικό Δικαστήριο δεν δέχεται τα επιχειρήματα που προβάλλει η ενάγουσα ότι, παρά τα σφάλματα που διαπιστώθηκαν στα λογιστικά βιβλία της, η πραγματοποίηση της λογιστικής αντιστοιχήσεως δεν ήταν αντικειμενικώς αδύνατη.

117. Όσον αφορά, καταρχάς, το επιχείρημα της ενάγουσας ότι, αφενός, η Επιτροπή δεν διευκρινίζει ποια είναι τα ανεπίσημα λογιστικά στοιχεία βάσει των οποίων επιχείρησε να ελέγξει την αξιοπιστία των λογαριασμών και, αφετέρου, ότι η χρήση τέτοιων στοιχείων είναι αντίθετη προς τις βασικές αρχές λογιστικού ελέγχου, διαπιστώνεται ότι το επιχείρημα αυτό ισοδυναμεί με αντιστροφή του βάρους αποδείξεως. Πράγματι, στην ενάγουσα απόκειται να αποδείξει ότι, παρά τα σφάλματα που διαπιστώθηκαν στα λογιστικά βιβλία της, η διενέργεια του ελέγχου είναι αντικειμενικώς δυνατή και μπορεί να βασιστεί σε άλλα στοιχεία. Επομένως, η ενάγουσα δεν μπορεί να υποστηρίζει ότι κακώς η Επιτροπή, λόγω των σφαλμάτων που διαπιστώθηκαν στα λογιστικά βιβλία, επιχείρησε να προβεί στον έλεγχο στηριζόμενη σε ανεπίσημα στοιχεία.

118. Στη συνέχεια, όσον αφορά το επιχείρημα της ενάγουσας ότι είναι αντίθετο προς την αρχή non concedit venire contra factum proprium το να επικαλείται η Επιτροπή τις τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν κατόπιν αιτήματός της στους λογαριασμούς της ενάγουσας για να δικαιολογήσει την αδυναμία της να προβεί στη λογιστική αντιστοίχηση, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το επιχείρημα αυτό δεν ευσταθεί. Πράγματι, όπως προκύπτει τόσο από την έκθεση οικονομικού ελέγχου όσο και από τα δικόγραφα που κατέθεσε, η Επιτροπή δεν διατείνεται ότι οι επίμαχες τροποποιήσεις κατέστησαν αδύνατη την πραγματοποίηση της λογιστικής αντιστοιχήσεως, αλλά ότι, παρά τις τροποποιήσεις αυτές, οι οποίες έγιναν προκειμένου να διορθωθούν τα σφάλματα που διαπιστώθηκαν στους λογαριασμούς της ενάγουσας, δεν κατέστη δυνατή η πραγματοποίηση της προαναφερθείσας αντιστοιχήσεως.

119. Όσον αφορά επίσης το επιχείρημα της ενάγουσας ότι η λογιστική αντιστοίχηση ήταν δυνατή στον βαθμό που η ενάγουσα είχε καταχωρίσει στα λογιστικά βιβλία της όλες τις δαπάνες που δήλωσε και όλα τα έσοδα που εισέπραξε δυνάμει των επίδικων συμβάσεων και είχε φυλάξει τα σχετικά δικαιολογητικά, διαπιστώνεται ότι το επιχείρημα αυτό έρχεται σε ευθεία αντίφαση με τη μη αμφισβητηθείσα από την ενάγουσα διαπίστωση της μη καταχωρίσεως ποσού 63 000 ευρώ το οποίο εισπράχθηκε στο πλαίσιο της συμβάσεως Access-eGOV. Εξάλλου, ακόμη και αν υποτεθεί ότι το επιχείρημα αυτό ισχύει μόνο για τα λοιπά έσοδα και τις λοιπές δαπάνες στο πλαίσιο των επίδικων συμβάσεων, διαπιστώνεται ότι η ενάγουσα δεν προσκομίζει συναφώς κανένα αποδεικτικό στοιχείο.

120. Όσον αφορά ακόμη το επιχείρημα της ενάγουσας ότι η Επιτροπή δέχθηκε ότι ήταν δυνατή η άμεση σύγκριση μεταξύ των δαπανών και των εσόδων για τα χρηματοδοτούμενα από την Ένωση έργα, αφενός, και της γενικής καταστάσεως των λογαριασμών της ενάγουσας, αφετέρου, διαπιστώνοντας στο υπόμνημα αντικρούσεως ότι το συνολικό εισόδημα της ενάγουσας κατά τα έτη 2007 έως 2009 προερχόταν σε ποσοστό 84,14 % από έργα χρηματοδοτούμενα από την Ένωση, και ότι υπεύθυνη για τη διαχείριση του 53,19 % των έργων αυτών ήταν η Γενική Διεύθυνση (ΓΔ) «Κοινωνία της Πληροφορίας και Μέσα Επικοινωνίας», επισημαίνεται ότι η χρονική περίοδος την οποία κάλυπτε ο οικονομικός έλεγχος άρχιζε το έτος 2004 και ότι, ως εκ τούτου, το γεγονός ότι η Επιτροπή μπόρεσε να υπολογίσει ποιο ήταν το ποσοστό που αντιπροσώπευαν τα χρηματοδοτούμενα από την Ένωση έργα επί των συνολικών εσόδων της ενάγουσας για τα έτη 2007 έως 2009 δεν αποδεικνύει ότι, κατ’ αυτόν τον τρόπο, η Επιτροπή ήταν σε θέση να πραγματοποι