EL
ΣυλλογήτηςΝομολογίας
ECLI:EU:F:2010 :17 1ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟ Υ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
(πρώτο τμήμα)
της 9ης Μαρτίου 2010
Υπόθεση F-26/09
N
κατά
Ευρωπαϊκ ού Κοινοβουλίου
«Υπαλληλική υπόθεση — Υπάλληλοι — Αγωγή αποζημιώσεως — Παραδεκτό — 
Ηθική παρενόχληση — Καθήκον αρωγής — Ηθική βλάβη»
Αντικείμενο:Αγωγή ασκηθείσα δυ νάμει των άρθρων 236 Ε Κ και 152 E A, με την οποία ο N ζ ητεί να 
υποχρεωθεί το Κ οινοβούλιο να το υ καταβάλει το π οσό των 12 000  ευρώ π ρος 
αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη, αφενός, λόγω της ηθικής και επαγγελματικής 
παρενοχλήσεως που υπέστη από τις 16 Αυγούστου 2006 έ ως την 1η Μαΐου 2007 , και, 
αφετέρου, λόγω της μη διεξαγωγής εσωτερικής έρε υνας από αν εξάρτητο ό ργανο.
Απόφαση: Το Κοινοβούλιο υποχρεούται να κ αταβάλει στον ενάγοντα 2 000  ευρώ ως αποζημίωση. 
Η αγωγή απορρίπτεται κατά τα λοιπά. Το Κοινοβούλιο φέρει τα δικαστικά έξοδά το υ, 
καθώς και τα τρία τέταρτα των εξόδων του ενάγοντος. Ο ε νάγων φέρει το έ να τ έταρτο 
των εξόδων του.
Περίληψη
1. Υπάλληλοι — Προσφυγή — Βλαπτική π ράξη — Έννοια — Παράλειψη θεσμικού ο ργάνου ν α λά βει 
μέτρο επιβαλλόμενο από τον Κανονισμό Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων — Μη παροχή 
αρωγής, εκ μέρους του κοινοτικού οργάνου, στους υπαλλήλους του — Δεν εμπίπτουν — Εξαίρεση
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως, άρθρα 24, 90 κα ι 91)
2. Υπάλληλοι — Ηθική π αρενόχληση — Έννοια — Συμπεριφορά σκοπούσα στη δυσφήμιση του 
ενδιαφερομένου ή σ την επιδείνωση των συνθηκών εργασίας του — Απαιτείται επαναλαμβανόμενη 
συμπεριφορά
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως, άρθρο 12α § 3)
3. Υπάλληλοι — Ηθική π αρενόχληση — Έννοια — Έκθεση βαθμολογίας που π εριέχει αρνητικά, αλλά ό χι 
δυσάρεστα σχόλια για τον υπάλληλο — Δεν εμπίπτει
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως, άρθρο 12α § 3)
4. Υπάλληλοι — Προσφυγή — Προθεσμίες — Α ίτημα α ποζημιώσεως απευθυνόμενο σε θεσμικό 
όργανο — Τήρηση ευλόγου π ροθεσμίας
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως, άρθρο 90)
2 ECLI:EU:F:2010 :17ΠΕΡΙΛΗΨΗ—ΥΠΟΘΕΣΗF-26/09
NκατάΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
5. Υπάλληλοι — Βαθμολογία — Έκθεση βαθμολογίας — Παράλειψη κα θορισμού στόχων
6. Υπάλληλοι — Προσφυγή — Αγωγή αποζημιώσεως — Ακύρωση της προσβαλλομένης πράξεως μη 
δυνάμενη να εξασφαλίσει τη δέουσα ικανοποίηση της ηθικής βλάβης
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως, άρθρο 91)
1. Απόκειται, καταρχήν, στον υπάλληλο, ο ο ποίος εκτιμά ότι μ πορεί να ε πικαλεσθεί το ά ρθρο 24 το υ 
ΚΥΚ, να υ ποβάλει αίτηση αρωγής στο ό ργανο στο ο ποίο υ πάγεται. Μόνον υπό ορισμένες εξαιρετικές 
περιστάσεις μπορεί να θ εμελιωθεί υποχρέωση το υ κοινοτικού οργάνου να π ροχωρήσει, με δική το υ 
πρωτοβουλία και χωρίς προηγούμενη αίτηση το υ ενδιαφερομένου, σε σ υγκεκριμένη ενέργεια αρωγής. 
Ελλείψει τέτοιων περιστάσεων, η π αράλειψη το υ οργάνου να π αράσχει αυτεπαγγέλτως αρωγή στους 
υπαλλήλους και στο λ οιπό προσωπικό το υ δεν αποτελεί βλαπτική πράξη. Συναφώς, σε π ερίπτωση 
που υπάλληλος ζητεί την αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη λόγω π αραλείψεως θεσμικού 
οργάνου να τ ηρήσει την υποχρέωση α ρωγής που υπέχει, το π αραδεκτό το υ αιτήματος προς 
αποζημίωση εξαρτάται από την ύπαρξη αποφάσεως περί απορρίψεως του αι τήματος αρωγής κατά το ν 
χρόνο υποβολής του εν λόγω αιτήματος.
Δεν μπορεί να ε ξομοιωθεί προς αίτημα αρωγής, κατά την έννοια το υ άρθρου 24 το υ ΚΥΚ, το έ γγραφο 
με το ο ποίο ο υ πάλληλος υπέβαλε στην αρμόδια γι α το υς διορισμούς αρχή αίτημα αποζημιώσεως 
παραπονούμενος για ηθική παρενόχληση και παράβαση το υ καθήκοντος αρωγής. Δεν μπορεί να 
εξομοιωθεί προς αίτημα αρωγής ούτε η δ ιοικητική ένσταση με αίτημα την αποκατάσταση της ζημίας 
που προκλήθηκε λόγω της παραβάσεως του καθήκοντος αρωγής.
(βλ. σκέψεις 47 έως 49)
Παραπομπή:
ΔΕΕ: 12 Ιουνίου 1986 , 229/84, Somme rlatte κατά Επιτροπής, Συλλογή 1986 , σ. 1805 , σκέψη 20
ΓΔΕΕ: 18 Δεκεμβρίου 2008 , T-90/07 P κ αι T-99/07 P , Βέλγιο κ αι Επιτροπής κατά Genette, Συλλογή 2008 , σ. II-3859 , 
σκέψεις 101 έ ως 103
ΔΔΔ ΕΕ: 31 Μαΐου 2006 , F-91/05, Frankin κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 2006 , σ. I-A-1-25 κ αι II-A-1-83, 
σκέψη 24
2. Κατά το ά ρθρο 12α, παράγραφος 3, του ΚΥΚ, ως ηθική παρενόχληση νοείται η «καταχρηστική 
διαγωγή», για τη στοιχειοθέτηση της οποίας πρέπει να σ υντρέχουν δύ ο προϋποθέσεις. Πρώτον, 
απαιτούνται είδη συμπεριφοράς, με προφορικό ή γ ραπτό λ όγο, με χε ιρονομίες ή π ράξεις που 
εκδηλώνονται κατά τρόπο «επαναληπτικό ή σ υστηματικό», πράγμα π ου σημαίνει ότι η η θική 
παρενόχληση πρέπει οπωσδήποτε να έχε ι κάποια διάρκεια, και γίνονται «με πρόθεση». Σύμφωνα μ ε 
τη δεύτερη προϋπόθεση, η ο ποία διαχωρίζεται από την πρώτη με το ν σύνδεσμο «και», οι ε ν λόγω 
συμπεριφορές, με προφορικό ή γ ραπτό λ όγο, με χε ιρονομίες ή π ράξεις, πρέπει να θ ίγουν την 
προσωπικότητα, την αξιοπρέπεια ή τ η φυσική ή ψυ χολογική ακεραιότητα ενός προσώπου. Δεδομένου 
ότι ο π ροσδιορισμός «με πρόθεση» αφορά την πρώτη και όχι τη δεύτερη προϋπόθεση, το σ υμπέρασμα 
που αν τλείται είναι δι ττό. Αφενός, οι σ υμπεριφορές, με προφορικό ή γ ραπτό λ όγο, με χειρονομίες ή 
πράξεις, κατά την έννοια το υ άρθρου 12α, παράγραφος 3, του ΚΥΚ, πρέπει να ε ίναι σκόπιμες, οπότε 
δεν εμπίπτουν στο π εδίο εφαρμογής της διατάξεως αυτής οι ε ξ αμελείας ενέργειες. Αφετέρου, δεν 
απαιτείται, αν τιθέτως, οι ε ν λ όγω ε νέργειες να έχ ουν δ ιαπραχθεί με σ κοπό να θ ιγούν η 
προσωπικότητα, η α ξιοπρέπεια ή η φ υσική ή ψυ χολογική ακεραιότητα ενός προσώπου. Επομένως, 
μπορεί να υ φίσταται ηθική παρενόχληση κατά την έννοια το υ άρθρου 12α, παράγραφος 3, του ΚΥΚ, 
χωρίς ο π αρενοχλών να α ποσκοπούσε, με τις ενέργειές το υ, στη δυ σφήμηση ή σ την εκ προθέσεως 
υποβάθμιση των συνθηκών εργασίας του παρενοχληθέντος προσώπου. Αρ κεί οι ε νέργειές του, εφόσον 
προέβη σε α υτές εκ προθέσεως, να π ροκάλεσαν αν τικειμενικά τέτοιες συνέπειες.
ECLI:EU:F:2010 :17 3ΠΕΡΙΛΗΨΗ—ΥΠΟΘΕΣΗF-26/09
NκατάΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
(βλ. σκέψη 72)
Παραπομπή:
ΔΔΔ ΕΕ: 9 Δεκεμβρίου 2008 , F-52/05, Q κ ατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 2008 , σ. Ι-Α-1-409 κ αι ΙΙ-Α-1-2235 , 
σκέψη 135, και η ο ποία -έχει προσβληθεί με ανα ίρεση ενώπιον το υ Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 
υπόθεση T-80/09 P
3. Σε περίπτωση που το Δ ικαστήριο Δ ημόσιας Διοίκησης ακυρώσει έκθεση βαθμολογίας υπαλλήλου, 
με το σ κεπτικό, μεταξύ άλλων, ότι η δ ιοίκηση προέβη σε α ξιολόγηση το υ ενδιαφερομένου, χωρίς να 
του έχε ι προηγουμένως ανα θέσει συγκεκριμένους στόχους, η σ υγκεκριμένη άν ιση μ εταχείριση, 
μολονότι κ ατακρι τέα, δεν συνιστά, από μόνη της, ηθική παρενόχληση. Ομοίως, το γ εγονός ότι η 
έκθεση βαθμολογίας περιέχει αρνητικά σχ όλια γι α το ν υπάλληλο δεν μπορεί να χ αρακτηριστεί ως 
ηθική παρενόχληση, εφόσον τα σχ όλια αυτά εμπίπτουν στην ευρεία εξουσία εκτιμήσεως που διαθέτει 
ο βαθμολογητής και, κυ ρίως, δεν υπερβαίνουν το ό ριο τ ης δυ σάρεστης ή π ροσβλητικής για το 
πρόσωπο το υ ενδιαφερομένου κριτικής.
(βλ. σκέψη 86)
4. Ο υ πάλληλος ο ο ποίος αμφισβητεί τη νομιμότητα της εκθέσεως βαθμολογίας το υ εντός της 
προθεσμίας ασκήσεως ένδικης προσφυγής και το υ οποίου το α ίτημα π ερί αποζημιώσεως έχε ι 
υποβληθεί εντός ευλόγου χρ όνου μετά τη γνωστοποίηση της εκθέσεως αυτής μπορεί παραδεκτώς να 
υποβάλει, με χωριστό δ ικόγραφο, αίτημα περί αποκαταστάσεως της ζημίας που υπέστη λόγω της 
πράξεως αυτής.
(βλ. σκέψη 96)
Παραπομπή:
ΓΔΕΕ: 28 Μαΐου 1998 , T-78/96 κ αι T-170/96, W κ ατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 1998 , σ. I-A-239 κ αι II-745, 
σκέψη 159· 17 Δεκεμβρίου 2003 , T-324/02, Mc Auley κατά Σ υμβουλίου, Συλλογή Υ π.Υπ. 2003 , σ. I-A-337 
και II-1657 , σκέψεις 92 κ αι 96· 19 Οκτωβρίου 2006 , T-503/04, Pessoa e C osta κατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 
2006 , σ. I-A-2-237 κ αι II-A-2-139, σκέψεις 58 κ αι 59
ΔΔΔ ΕΕ: 1 Φεβρουαρίου 2007 , F-125/05, Τσαρνάβας κατά Επιτροπής, Συλλογή Υ π.Υπ. 2007 , σ. Ι-Α-1-43 κ αι 
ΙΙ-Α-1-231, σκέψεις 69 έως 71
5. Υποπίπτει σε π ρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως και παραβιάζει το κ αθήκον αρωγής ο β αθμολογητής που, 
στο π λαίσιο τ ης βαθμολογήσεως υπαλλήλου, δεν λαμβάνει υπόψη το υ το γ εγονός ότι γι α το ν 
υπάλληλο α υτόν δεν καθορίστηκαν σ τόχοι ό σον α φορά το χρ ονικό δ ιάστημα γι α το ο ποίο 
διενεργείται η α ξιολόγηση.
(βλ. σκέψη 95)
Παραπομπή:
ΔΔΔ ΕΕ: 10 Νοεμβρίου 2009 , F-71/08, N κ ατά Κοινοβουλίου, Συλλογή Υπ.Υπ. 2009 , σ. Ι-Α-1-429 κ αι ΙΙ-Α-1-2319
6. Ο κανόνας ότι η α κύρωση προσβληθείσας από υπάλληλο πράξεως της διοικήσεως συνιστά από 
μόνη της πρόσφορη και, καταρχήν, επαρκή ικανοποίηση κάθε προκληθείσας ηθικής βλάβης υπόκειται 
σε ο ρισμένες εξαιρέσε ις. Συγκεκριμένα, η α κύρωση παράνομης διοικητικής πράξεως δεν αποτελεί 
πλήρη ικανοποίηση της ηθικής βλάβης, αν η π ράξη αυτή εμπεριέχει σαφώς αρνητική αξιολόγηση των 
ικανοτήτων το υ προσφεύγοντος, δυνάμενη να το ν θίξει, αν η δ ιαπραχθείσα παρανομία έχε ι ιδιαίτερη 
βαρύτητα ή αν η α κύρωση της πράξεως στερείται πρακτικής αποτελεσματικότητας.
4 ECLI:EU:F:2010 :17ΠΕΡΙΛΗΨΗ—ΥΠΟΘΕΣΗF-26/09
NκατάΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
(βλ. σκέψεις 101 έ ως 103 , 105 κ αι 107)
Παραπομπή:
ΔΕΕ: 7 Φεβρουαρίου 1990 , C-343/87, Culin κατά Επιτροπής, Συλλογή 1990 , σ. I-225, σκέψεις 25 έως 29
ΓΔΕΕ: 26 Ιανουαρίου 1995 , T-60/94, Pierrat κατά Δικαστηρίου, Συλλογή Υπ.Υπ. 1995 , σ. I-A-23 κ αι II-77, σκέψη 62· 
23 Μαρτίου 2000 , T-197/98, Rudolf κατά Επιτροπής, Συλλογή Υ π.Υπ. 2000 , σ. I-A-55 κ αι II-241, σκέψη 98· 
21 Ιανουαρίου 2004 , T-328/01, Robinson κ ατά Κοινοβουλίου, Συλλογή Υπ.Υπ. 2004 , σ. I-A-5 και II-23, σκέψη 79· 
30 Σεπτεμβρίου 2004 , T-16/03, Ferrer de M oncada κ ατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 2004 , σ. I-A-261 κ αι II-1163 , 
σκέψη 68· 13 Δεκεμβρίου 2005 , T-155/03, T-157/03 κ αι T-331/03, Cwik κατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 2005 , 
σ. I-A-411 κ αι II-1865 , σκέψεις 205 κ αι 206
ΔΔΔ ΕΕ: 13 Δεκεμβρίου 2007 , F-42/06, Su ndholm κ ατά Ε πιτροπής, Συλλογή Υ π.Υπ. 2007 , σ. Ι-Α-1-437 κ αι 
ΙΙ-Α-1-2499 , σκέψη 44· 22 Οκτωβρίου 2008 , F-46/07, Tzirani κατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 2008 , σ. Ι-Α-1-323 
και ΙΙ-Α-1-1733 , σκέψη 223· 5 Μαΐου 2009 , F-27/08, Simões Dos Santos κατά ΓΕΕΑ, Συλλογή Υ π.Υπ. 2009 , 
σ. Ι-Α-1-113 κ αι ΙΙ-Α-1-613, σκέψεις 142 κ αι 143, η ο ποία έχε ι προσβληθεί με ανα ίρεση ενώπιον το υ Γενικού 
Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπόθεση T-260/09 P· 7 Ιουλίου 2009 , F-99/07 κ αι F-45/08, Bernard κ ατά 
Europol, Συλλογή Υπ.Υπ. 2009 , σ. Ι-Α-1-233 κ αι ΙΙ-Α-1-1267 , σκέψη 106