ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΕΥΤΕΡΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 15ΗΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1994. - TRANSAFRICA SA ΚΑΤΑ ADMINISTRACION DEL ESTADO ESPANOL. - ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ: AUDIENCIA NACIONAL - ΙΣΠΑΝΙΑ. - ΚΑΤΑΠΤΩΣΗ ΕΓΓΥΗΣΕΩΣ - ΑΝΩΤΕΡΑ ΒΙΑ. - ΥΠΟΘΕΣΗ C-136/93.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1994 σελίδα I-05757



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

Γεωργία * Κοινή οργάνωση των αγορών * Καθεστώς εγγυοδοσίας * Ανωτέρα βία * 'Εννοια * Επίσημες ανακοινώσεις διεθνούς συμφωνίας σχετικής με το καθεστώς εισαγωγής αραβοσίτου στην Ισπανία * Πτώση των τιμών του αραβοσίτου στο κράτος αυτό * 'Ελλειψη ανωτέρας βίας έναντι των επιχειρηματιών που είχαν αναλάβει δεσμεύσεις κατ' εφαρμογήν προγενέστερης της περατώσεως των διαπραγματεύσεων κοινοτικής ρυθμίσεως

(Κανονισμοί του Συμβουλίου 2913/86 και 1799/87 κανονισμοί της Επιτροπής 2220/85, άρθρο 22, και 3593/86)

Περίληψη

Ούτε τα μέτρα που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1799/87, περί ιδιαιτέρου καθεστώτος εισαγωγής αραβοσίτου και σόργου στην Ισπανία για την περίοδο 1987-1990, ούτε οι επίσημες ανακοινώσεις, κατά τη διάρκεια των πρώτων μηνών του 1987, της συνάψεως συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής ούτε και η απόφαση του Συμβουλίου, περί της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής σχετικώς με την περάτωση των διαπραγματεύσεων στα πλαίσια του άρθρου XXIV.6 της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου, συνιστούν ανωτέρα βία υπό την έννοια του άρθρου 22 του κανονισμού 2220/85, περί καθορισμού κοινών λεπτομερειών εφαρμογής του καθεστώτος εγγυήσεων για τα γεωργικά προϊόντα.

Συγκεκριμένα, καίτοι, στον τομέα των γεωργικών κανονισμών, η έννοια της ανωτέρας βίας λαμβάνει υπόψη την ιδιαίτερη φύση των εννόμων σχέσεων δημοσίου δικαίου που υφίστανται μεταξύ των επιχειρηματιών και των εθνικών διοικητικών αρχών, καθώς και τους σκοπούς της γεωργικής ρυθμίσεως, με αποτέλεσμα η έννοια αυτή να μην περιορίζεται στην έννοια της απόλυτης αδυναμίας, αλλά να πρέπει να νοείται ως καλύπτουσα ξένα προς τον οικείο επιχειρηματία περιστατικά, απρόβλεπτα και μη φυσιολογικά, οι συνέπειες των οποίων δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν, παρά μόνον με τίμημα υπερβολικών θυσιών, παρά την καταβολή κάθε επιμέλειας, τα επίμαχα πραγματικά περιστατικά ουδόλως ήσαν απρόβλεπτα και μη φυσιολογικά για τους επιχειρηματίες που είχαν αναλάβει τη δέσμευση, κατόπιν συστάσεως εγγυήσεως, να εισαγάγουν στην Ισπανία επιδοτούμενο αραβόσιτο υπό τους όρους που καθορίζονται από τον κανονισμό 3593/86. Απεναντίας, λαμβανομένων υπόψη των τότε διαθεσίμων πληροφοριών, κάθε επιχειρηματίας που έχει τη συνηθισμένη ενημέρωση μπορούσε να αντιληφθεί ότι το ζήτημα της εισαγωγής αραβοσίτου στην Ισπανία αποτελούσε ένα από τα σημαντικά στοιχεία των διαπραγματεύσεων που διεξάγονταν με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και ότι ανεζητείτο εσπευσμένως συμφωνία προκειμένου να αποφευχθεί εμπορική σύγκρουση.

Εξάλλου, η επελθούσα στην ισπανική αγορά κατά τις αρχές του 1987 πτώση των τιμών, η οποία δεν αποτελούσε αιφνίδια και απρόβλεπτη αντίδραση στην ανακοίνωση της συμφωνίας, πρέπει να θεωρηθεί ως συνηθισμένος εμπορικός κίνδυνος και όχι ως έχουσα συστήσει απόλυτη αδυναμία θέσεως του επιδοτουμένου αραβοσίτου σε ελεύθερη κυκλοφορία στην Ισπανία.

Διάδικοι

Στην υπόθεση C-136/93,

που έχει ως αντικείμενο αίτηση της Sala de lo Contencioso-Administrativo de l' Audiencia Nacional προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ

Transafrica SA

και

Administracion del Estado espanol,

η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία του άρθρου 22 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2220/85 της Επιτροπής, της 22ας Ιουλίου 1985, περί καθορισμού κοινών λεπτομερειών εφαρμογής του καθεστώτος εγγυήσεων για τα γεωργικά προϊόντα (ΕΕ L 205, σ. 5), και του κανονισμού (ΕΟΚ) 3593/86 της Επιτροπής, της 26ης Νοεμβρίου 1986, περί χορηγήσεως επιδοτήσεως για την εισαγωγή αραβοσίτου στην Ισπανία (ΕΕ L 334, σ. 21),

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα),

συγκείμενο από τους F. A. Schockweiler, πρόεδρο τμήματος, G. F. Mancini και J. L. Murray (εισηγητή), δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: W. Van Gerven

γραμματέας: D. Louterman-Hubeau, κύρια υπάλληλος διοικήσεως,

λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:

* η Transafrica SA, εκπροσωπούμενη από τον Jose Perez Santos, δικηγόρο Μαδρίτης,

* η Ισπανική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον Alberto Navarro Gonzalez, Γενικό Διευθυντή Κοινοτικού Νομικού και Θεσμικού Συντονισμού, και τη Gloria Calvo Diaz, abogado del Estado,

* η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Francisco Santaolalla, νομικό σύμβουλο,

έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,

αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις της Transafrica SA, εκπροσωπούμενης από τον Jaime Folguera Crespo, δικηγόρο Μαδρίτης, της Ισπανικής Κυβερνήσεως και της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, κατά τη συνεδρίαση της 3ης Μαρτίου 1994,

αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 24ης Μαρτίου 1994,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με διάταξη της 25ης Μαρτίου 1993, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 5 Απριλίου 1993, η Sala de lo Contensioso-Administrativo de l' Audiencia Nacional υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του άρθρου 22 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2220/85 της Επιτροπής, της 22ας Ιουλίου 1985, περί καθορισμού κοινών λεπτομερειών εφαρμογής του καθεστώτος εγγυήσεων για τα γεωργικά προϊόντα (ΕΕ L 205, σ. 5), και του κανονισμού (ΕΟΚ) 3593/86 της Επιτροπής, της 26ης Νοεμβρίου 1986, περί χορηγήσεως επιδοτήσεως για την εισαγωγή αραβοσίτου στην Ισπανία (ΕΕ L 334, σ. 21, στο εξής: κανονισμός 3593/86).

2 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της Transafrica SA (στο εξής: Transafrica) και της Administracion del Estado espanol, με αντικείμενο την άρνηση της τελευταίας να αποδεσμεύσει την εγγύηση που είχε συσταθεί βάσει του άρθρου 2, παράγραφος 3, του κανονισμού 3593/86.

3 Κατόπιν της προσχωρήσεως του Βασιλείου της Ισπανίας, η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής άρχισαν διαπραγματεύσεις στα πλαίσια του άρθρου XXIV.6 της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (στο εξής: ΓΣΔΕ=GATT), προκειμένου να καθιερωθεί νέο καθεστώς εισαγωγών αραβοσίτου στην Ισπανία. Στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων αυτών, κατέληξαν την 1η Ιουλίου 1986 σε προσωρινή λύση, κατόπιν της οποίας εκδόθηκαν ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2913/86 του Συμβουλίου, της 16ης Σεπτεμβρίου 1986, περί παρεκκλίσεως από τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2727/75 όσον αφορά την εισφορά λόγω εισαγωγής που εφαρμόζεται σε ορισμένες ποσότητες αραβοσίτου και σόργου (ΕΕ L 272, σ. 1), και ο κανονισμός (ΕΟΚ) 3140/86 της Επιτροπής, της 15ης Οκτωβρίου 1986, περί ενάρξεως διαγωνισμού για την εισφορά λόγω εισαγωγής αραβοσίτου και σόργου προελεύσεως τρίτων χωρών (ΕΕ L 292, σ. 27).

4 'Εχοντας διαπιστώσει ότι το υψηλό επίπεδο των τιμών στην αγορά του αραβοσίτου στην Ισπανία είχε προκαλέσει αρκετά σοβαρές δυσκολίες, ώστε να δικαιολογείται η θέσπιση μεταβατικών μέτρων για να επιτευχθεί η πτώση των τιμών του αραβοσίτου, η Επιτροπή εξέδωσε, στις 26 Νοεμβρίου 1986, βάσει του άρθρου 90 της Πράξεως Προσχωρήσεως, τον κανονισμό 3593/86.

5 Ο κανονισμός αυτός προέβλεπε επιδότηση οκτώ ECU ανά τόνο για τις εισαγωγές που θα επραγματοποιούντο στην Ισπανία μέχρι τις 31 Μαΐου 1987. Η ανώτατη ποσότητα αραβοσίτου που μπορούσε να τύχει της επιδοτήσεως ήταν 1 200 000 τόνοι, το μισό από την οποία έπρεπε να προέρχεται από τρίτες χώρες και το άλλο μισό από άλλα κράτη μέλη πλην της Πορτογαλίας. Για να τύχουν της επιδοτήσεως αυτής, οι εισαγωγείς ήσαν υποχρεωμένοι να υποβάλουν αιτήσεις, στις οποίες έπρεπε να αναφέρονται οι ποσότητες που οι αιτούντες ανελάμβαναν να εισαγάγουν και οι οποίες έπρεπε να συνοδεύονται από εγγυοδοσία ύψους οκτώ ECU ανά τόνο. Ο ισπανικός οργανισμός παρεμβάσεως ήταν υποχρεωμένος να εκδώσει τίτλους που επέτρεπαν τη χορήγηση της επιδοτήσεως. Οι τίτλοι αυτοί ίσχυαν για τις εισαγωγές αραβοσίτου που πραγματοποιήθηκαν μέχρι τη συμπλήρωση διμήνου από την ημερομηνία υποβολής των αιτήσεων και το αργότερο μέχρι τις 31 Μαΐου 1987. Η επιδότηση καταβαλλόταν μετά τη θέση του εισαχθέντος αραβοσίτου σε ελεύθερη κυκλοφορία στην Ισπανία.

6 Το άρθρο 5 του ίδιου κανονισμού όριζε, αφενός, ότι η εγγύηση έπρεπε να αποδεσμευθεί τόσο για τις ποσότητες για τις οποίες η αίτηση δεν είχε γίνει δεκτή όσο και για τις ποσότητες οι οποίες είχαν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία στην Ισπανία κατά τη διάρκεια της ισχύος του τίτλου που επέτρεπε τη χορήγηση της επιδοτήσεως, εφόσον ο τίτλος αυτός είχε κατατεθεί στον ισπανικό οργανισμό παρεμβάσεως εντός μεγίστης προθεσμίας δύο μηνών από τη λήξη της ισχύος του, και, αφετέρου, ότι η υποχρέωση αυτή αποτελούσε κύρια προϋπόθεση υπό την έννοια του άρθρου 20 του προαναφερθέντος κανονισμού 2220/85.

7 Προκειμένου περί μη τηρήσεως μιας κυρίας προϋποθέσεως από επιχειρηματία, το άρθρο 22 αυτού του τελευταίου κανονισμού, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 1, παράγραφος 3, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1181/87 της Επιτροπής, της 29ης Απριλίου 1987, περί τροποποιήσεως του κανονισμού (ΕΟΚ) 2220/85, περί καθορισμού κοινών λεπτομερειών εφαρμογής του καθεστώτος εγγυήσεων για τα γεωργικά προϊόντα (ΕΕ L 113, σ. 31), προβλέπει ότι "η εγγύηση καταπίπτει στο σύνολό της για την ποσότητα για την οποία δεν τηρήθηκε μια πρωτογενής απαίτηση [κύρια προϋπόθεση], εκτός αν αυτό κατέστη αδύνατον λόγω ανωτέρας βίας".

8 Την 1η και τη 2α Δεκεμβρίου 1986, η Transafrica ζήτησε από το Servicio Nacional de Productos Agrarios (Εθνική Υπηρεσία Γεωργικών Προϊόντων, στο εξής: SENPA), υπηρεσία του ισπανικού Υπουργείου Γεωργίας, επιδότηση, κατ' εφαρμογήν του κανονισμού 3593/86, για τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία στην Ισπανία 125 000 τόνων αραβοσίτου κοινοτικής καταγωγής. Η αίτηση συνοδευόταν από την ανάλογη εγγύηση. Στις 10 Δεκεμβρίου 1986, η SENPA εξέδωσε τους τίτλους επιδοτήσεως οι οποίοι υποχρέωναν την Transafrica να εισαγάγει τη συμφωνημένη ποσότητα μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 1987.

9 Κατά τα τέλη Ιανουαρίου του 1987 αναγγέλθηκε η σύναψη συμφωνίας μεταξύ της Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, θέτουσας τέλος στις προαναφερθείσες διαπραγματεύσεις, η οποία εγκρίθηκε εξ ονόματος της Κοινότητας με την απόφαση 87/224/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 30ής Ιανουαρίου 1987, περί της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής σχετικώς με την περάτωση των διαπραγματεύσεων στα πλαίσια του άρθρου XXIV.6 της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (GATT) (ΕΕ L 98, σ. 1). Με τη συμφωνία αυτή, η Κοινότητα ανέλαβε τη δέσμευση να εξασφαλίσει μεταξύ 1987 και 1990 ετήσιο ύψος εισαγωγών στην Ισπανία δύο εκατομμυρίων τόνων αραβοσίτου προελεύσεως τρίτων χωρών. Προκειμένου να εφαρμοστεί η συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εκδόθηκε στις 25 Ιουνίου 1987 ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1799/87 του Συμβουλίου, περί ιδιαιτέρου καθεστώτος εισαγωγής αραβοσίτου και σόργου στην Ισπανία για την περίοδο 1987-1990 (ΕΕ L 170, σ. 1), οι λεπτομέρειες εφαρμογής του οποίου καθορίστηκαν με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2059/87 της Επιτροπής, της 13ης Ιουλίου 1987, περί των λεπτομερειών εφαρμογής του ιδιαιτέρου καθεστώτος εισαγωγής αραβοσίτου και σόργου στην Ισπανία κατά την περίοδο 1987-1990 (ΕΕ L 193, σ. 6).

10 Στις 16 Φεβρουαρίου 1987, η Transafrica, η οποία είχε εισαγάγει 31 587,62 τόνους από τους 125 000 τόνους που είχε συμφωνήσει, ζήτησε από τη SENPA να απαλλαγεί από την υποχρέωση να εισαγάγει το υπόλοιπο της συμφωνημένης ποσότητας και να ανακτήσει τη σχετική εγγύηση που είχε συστήσει, ισχυριζόμενη ότι η σύναψη της προαναφερθείσας συμφωνίας είχε προκαλέσει πτώση των τιμών του αραβοσίτου συνιστώσα ανωτέρα βία που απέσβεσε την ενοχή της. Στις 14 Σεπτεμβρίου 1987, η SENPA απέρριψε την αίτηση αυτή. Μετά από προσφυγή της Transafrica προς τον Υπουργό Γεωργίας, η υπουργική απόφαση της 6ης Σεπτεμβρίου 1988 επιβεβαίωσε την απόφαση της SENPA. Στις 11 Νοεμβρίου 1988, η Transafrica άσκησε ενώπιον της Audiencia Nacional ένδικη προσφυγή κατ' αυτής της υπουργικής αποφάσεως.

11 Στο πλαίσιο της διαφοράς αυτής, η Sala de lo Contencioso-Administrativo de l' Audiencia Nacional ζήτησε από το Δικαστήριο να απαντήσει στα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:

"1) Μπορούσαν τα μέτρα που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1799/87 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 1987, σχετικώς με το καθεστώς εισαγωγών αραβοσίτου στην Ισπανία για την περίοδο 1987-1990, λόγω των πιθανών αποτελεσμάτων τους επί της μειώσεως των τιμών αραβοσίτου, να έχουν αρνητικές επιπτώσεις και να δημιουργήσουν δυσχέρειες στην εκπλήρωση των υποχρεώσεων που είχαν αναληφθεί ως αντάλλαγμα των χορηγηθεισών, βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) 3593/86 της Επιτροπής, της 26ης Νοεμβρίου 1986, επιδοτήσεων για εισαγωγή αραβοσίτου στην Ισπανία, φθάνοντας μέχρι του σημείου να συστήσουν περίπτωση ανωτέρας βίας που κατέστησε αδύνατη ή δυσχερή την εκπλήρωση των υποχρεώσεων περί θέσεως σε ελεύθερη κυκλοφορία του αραβοσίτου και να οδηγήσουν στη γένεση του δικαιώματος αποδεσμεύσεως της παρασχεθείσας εγγυήσεως;

2) Μπορούσαν οι κατά τους πρώτους μήνες του 1987 επίσημες ανακοινώσεις της συμφωνίας μεταξύ ΕΟΚ και Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και του αποτελέσματος των διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο της GATT, ως προς την ανάληψη δεσμεύσεως σχετικής με την ετήσια εισαγωγή αραβοσίτου και σόργου στην Ισπανία κατά την τετραετία 1987-1990, ακόμη και πριν συγκεκριμενοποιηθούν υπό μορφή γραπτής ρυθμίσεως, να έχουν αναπόφευκτες και απρόβλεπτες συνέπειες που φθάνουν μέχρι του σημείου να καταστήσουν αδύνατη ή δυσχερή την εκπλήρωση μιας κυρίας προϋποθέσεως και που θα μπορούσαν να προβληθούν ως περίπτωση ανωτέρας βίας υπό την έννοια του άρθρου 22 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2220/85 της Επιτροπής, της 22ας Ιουλίου 1985;"

12 Τα ερωτήματα αυτά συνίστανται στο αν τα μέτρα που θεσπίστηκαν με τον προαναφερθέντα κανονισμό 1799/87 ή οι επίσημες ανακοινώσεις, κατά τη διάρκεια των πρώτων μηνών του 1987, της συνάψεως της συμφωνίας μεταξύ της Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής ή η προαναφερθείσα απόφαση 87/224 του Συμβουλίου συνιστούν ανωτέρα βία υπό την έννοια του άρθρου 22 του προαναφερθέντος κανονισμού 2220/85.

13 Πρώτ' απ' όλα, διαπιστώνεται ότι, όπως ανέφερε ο γενικός εισαγγελέας στην παράγραφο 17 των προτάσεών του, ο κανονισμός 1799/87, εκδοθείς τον Ιούνιο του 1987, δεν μπορούσε να έχει την παραμικρή επίδραση στην εκτέλεση υποχρεώσεως που έπρεπε να είχε εκπληρωθεί τον Φεβρουάριο του 1987.

14 Στη συνέχεια, διαπιστώνεται ότι, κατά πάγια νομολογία, η έννοια της ανωτέρας βίας στον τομέα των γεωργικών κανονισμών λαμβάνει υπόψη την ιδιαίτερη φύση των εννόμων σχέσεων δημοσίου δικαίου που υφίστανται μεταξύ των επιχειρηματιών και των εθνικών διοικητικών αρχών, καθώς και τους σκοπούς της γεωργικής ρυθμίσεως. Επομένως, η έννοια της ανωτέρας βίας δεν περιορίζεται στην έννοια της απόλυτης αδυναμίας, αλλά πρέπει να νοείται ως καλύπτουσα ξένα προς τον οικείο επιχειρηματία περιστατικά, απρόβλεπτα και μη φυσιολογικά, οι συνέπειες των οποίων δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν, παρά μόνον με τίμημα υπερβολικών θυσιών, παρά την καταβολή κάθε επιμέλειας (βλ., ως την πλέον πρόσφατη, την απόφαση της 13ης Οκτωβρίου 1993, C-124/92, An Bord Bainne Co-operative και Compagnie Inter-Agra, Συλλογή 1993, σ. Ι-5061, σκέψη 11).

15 Οι επίσημες ανακοινώσεις της συμφωνίας μεταξύ της Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και η σύναψη της συμφωνίας αυτής πρέπει να θεωρηθούν ως περιστατικά ξένα προς τον οικείο επιχειρηματία.

16 Εντούτοις, σε υπόθεση όπως αυτή της κυρίας δίκης, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έχουν πληρωθεί οι άλλες προϋποθέσεις που αντλούνται από τη νομολογία του Δικαστηρίου. Από τα πραγματικά περιστατικά, που το αιτούν δικαστήριο θεωρεί αποδεδειγμένα, προκύπτει ότι η σύναψη της συμφωνίας μεταξύ της Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής ουδόλως αποτελούσε απρόβλεπτο και μη φυσιολογικό γεγονός για τους οικείους επιχειρηματίες. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ της Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής διεξάγονταν επί πολλούς μήνες και, εξάλλου, ο προαναφερθείς κανονισμός 2913/86 αναφερόταν σε προσωρινή λύση που βρέθηκε την 1η Ιουλίου 1986. Ακόμα και τα σχετικά με τις διαπραγματεύσεις αυτές δημοσιεύματα του τύπου, που η Transafrica επικαλέστηκε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου, αποδεικνύουν ότι κάθε επιχειρηματίας που έχει τη συνηθισμένη ενημέρωση μπορούσε να αντιληφθεί ότι το ζήτημα της εισαγωγής αραβοσίτου στην Ισπανία αποτελούσε ένα από τα σημαντικά στοιχεία των διαπραγματεύσεων αυτών και ότι ανεζητείτο εσπευσμένως συμφωνία προκειμένου να αποφευχθεί εμπορική σύγκρουση.

17 'Οσο για το επιχείρημα της Transafrica, ότι η πτώση των τιμών του αραβοσίτου κατέστησε αδύνατη ή άκρως δυσχερή την εκτέλεση της υποχρεώσεώς της να θέσει τον επιδοτούμενο αραβόσιτο σε ελεύθερη κυκλοφορία στην Ισπανία, διαπιστώνεται ότι αυτή η πτώση τιμών δεν αποτελούσε αιφνίδια και απρόβλεπτη αντίδραση στην ανακοίνωση της συμφωνίας μεταξύ της Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Εν πάση περιπτώσει, η εν λόγω πτώση τιμών δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συνιστά απόλυτη αδυναμία θέσεως του επιδοτουμένου αραβοσίτου σε ελεύθερη κυκλοφορία στην Ισπανία, αλλά, αντιθέτως, αποτελεί συνηθισμένο εμπορικό κίνδυνο.

18 Συνεπώς, στα υποβληθέντα ερωτήματα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ούτε τα μέτρα που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1799/87 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 1987, περί ιδιαιτέρου καθεστώτος εισαγωγής αραβοσίτου και σόργου στην Ισπανία για την περίοδο 1987-1990, ούτε οι επίσημες ανακοινώσεις, κατά τη διάρκεια των πρώτων μηνών του 1987, της συνάψεως της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής ούτε και η απόφαση 87/224/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 30ής Ιανουαρίου 1987, περί της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής σχετικώς με την περάτωση των διαπραγματεύσεων στα πλαίσια του άρθρου XXIV.6 της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου συνιστούν ανωτέρα βία υπό την έννοια του άρθρου 22 του προαναφερθέντος κανονισμού 2220/85.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

19 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Ισπανική Κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κυρίας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα),

κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με διάταξη της 25ης Μαρτίου 1993 η Sala de lo Contencioso-Administrativo de l' Audiencia Nacional, αποφαίνεται:

Ούτε τα μέτρα που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1799/87 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 1987, περί ιδιαιτέρου καθεστώτος εισαγωγής αραβοσίτου και σόργου στην Ισπανία για την περίοδο 1987-1990, ούτε οι επίσημες ανακοινώσεις, κατά τη διάρκεια των πρώτων μηνών του 1987, της συνάψεως της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής ούτε και η απόφαση 87/224/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 30ής Ιανουαρίου 1987, περί της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής σχετικώς με την περάτωση των διαπραγματεύσεων στα πλαίσια του άρθρου XXIV.6 της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου συνιστούν ανωτέρα βία υπό την έννοια του άρθρου 22 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2220/85 της Επιτροπής, της 22ας Ιουλίου 1985, περί καθορισμού κοινών λεπτομερειών εφαρμογής του καθεστώτος εγγυήσεων για τα γεωργικά προϊόντα.