ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 20ΗΣ ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1988. - ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ ΚΑΤΑ GUY BEKAERT. - ΑΙΤΗΣΗ ΤΟΥ COUR D'APPEL ΤΗΣ RENNES ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ. - ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΣ - ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΑΔΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΩΛΗΣΕΩΣ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 204/87.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1988 σελίδα 02029



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

1 . Προδικαστικά ερωτήματα - Αρμοδιότητα του Δικαστηρίου - 'Ορια - Εξακρίβωση του αντικειμένου του ερωτήματος

( Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 177 )

2 . Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων - Ελευθερία εγκαταστάσεως - Οδηγίες 68/363 και 68/364 - Λιανικό εμπόριο - Δεν εφαρμόζονται εκτός του πλαισίου της ελευθερίας εγκαταστάσεως

( Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 52 οδηγίες του Συμβουλίου 68/363 και 68/364 )

Περίληψη

1 . Μολονότι κατά το άρθρο 177 της Συνθήκης το Δικαστήριο δεν είναι αρμόδιο να εφαρμόσει τον κοινοτικό κανόνα σε μια συγκεκριμένη περίπτωση, ούτε, επομένως, να προβεί σε χαρακτηρισμό μιας διατάξεως του εσωτερικού δικαίου σε σχέση με τον κοινοτικό κανόνα, μπορεί, στο πλαίσιο της δικαστικής συνεργασίας που καθιερώνει το εν λόγω άρθρο και βάσει των στοιχείων της δικογραφίας, να παράσχει στο εθνικό δικαστήριο τα στοιχεία ερμηνείας του κοινοτικού δικαίου που θα του ήταν χρήσιμα κατά την εκτίμηση των αποτελεσμάτων της εν λόγω διατάξεως .

'Οταν το υποβληθέν από το εν λόγω δικαστήριο ερώτημα μπορεί να νοηθεί ως αφορών την ερμηνεία του κοινοτικού δικαίου αλλά δεν προσδιορίζει τις διατάξεις του εν λόγω δικαίου την ερμηνεία των οποίων ζητεί, εναπόκειται στο Δικαστήριο να συναγάγει από το σύνολο των στοιχείων που παρέχονται από το εθνικό δικαστήριο, και ιδίως από το σκεπτικό της πράξεως περί παραπομπής, τα στοιχεία κοινοτικού δικαίου που χρήζουν ερμηνείας, λαμβανομένου υπόψη του αντικειμένου της διαφοράς .

2 . Καταστάσεις που διέπονται αποκλειστικά από την εσωτερική έννομη τάξη κράτους μέλους, όπως είναι η περίπτωση υπηκόου κράτους μέλους που δεν κατοίκησε ούτε εργάστηκε ποτέ σε άλλο κράτος μέλος, δεν εμπίπτουν στις διατάξεις ούτε του άρθρου 52 της Συνθήκης ΕΟΚ ούτε των οδηγιών 68/363/ΕΟΚ και 68/364/ΕΟΚ του Συμβουλίου, που εκδόθηκαν για την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου στον τομέα των μη μισθωτών δραστηριοτήτων του λιανικού εμπορίου .

Διάδικοι

Στην υπόθεση 204/87,

που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Cour d' appel της Rennes προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της εκδικάσεως της εφέσεως που άσκησε ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου κατά αποφάσεως του Tribunal correctionnel της Rennes ο

Guy Bekaert,

η έκδοση προδικαστικής απόφασης ως προς την ερμηνεία των διατάξεων της Συνθήκης ΕΟΚ και των κοινοτικών οδηγιών περί της ελευθερίας εγκαταστάσεως, της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων και του ελεύθερου ανταγωνισμού,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( πρώτο τμήμα )

συγκείμενο από τους G . Bosco, πρόεδρο τμήματος, R . Joliet και F . Schockweiler, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας : J . L . da Cruz Vilaca

γραμματέας : D . Louterman, υπάλληλος διοικήσεως

λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που κατέθεσαν :

- η γαλλική κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον G . Guillaume,

-η ισπανική κυβέρνηση, κπροσωπούμενη από τον R . Garcia-Valdecasas,

-η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από το νομικό της σύμβουλο E . Lasnet,

έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση, όπως συμπληρώθηκε κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 9ης Μαρτίου 1988,

αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 9ης Μαρτίου 1988,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με προδικαστική απόφαση της 22ας Ιουνίου 1987 που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 6 Ιουλίου του ίδιου έτους, το Cour d' appel της Rennes υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, το προδικαστικό ερώτημα αν "η γαλλική νομοθεσία περί χωροταξίας εμπορικών καταστημάτων και ειδικότερα τα άρθρα 28 έως 36 του νόμου 73-1193 της 27ης Δεκεμβρίου 1973 συμβιβάζονται με τις διατάξεις της Συνθήκης της Ρώμης και τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας ".

2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο ποινικής δίωξης κατά του Guy Bekaert, διευθυντή εταιρίας στο Saint-Lo, που κατηγορείται ότι πέτυχε τη χορήγηση από την περιφερειακή επιτροπή χωροταξίας του διαμερίσματος Manche, βάσει ψευδών στοιχείων και με ψευδείς δηλώσεις, της άδειας για επέκταση του εμπορικού του καταστήματος, που προβλέπει ο γαλλικός νόμος της 27ης Δεκεμβρίου 1973 περί χωροταξίας εμπορικών καταστημάτων .

3 Αμυνόμενος ο Bekaert ισχυρίστηκε ότι η γαλλική κανονιστική ρύθμιση περί αδείας για τη δημιουργία και την επέκταση μεγάλων καταστημάτων αντιβαίνει στις κοινοτικές διατάξεις που διατυπώνουν τις αρχές της ελευθερίας του εμπορίου και του ανταγωνισμού και συνεπώς της ελευθερίας εγκαταστάσεως και ζήτησε από το Cour d' appel της Rennes να υποβάλει στο Δικαστήριο το προαναφερθέν προδικαστικό ερώτημα .

4 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως, η εξέλιξη της διαδικασίας και οι παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο . Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο κατά το μέτρο που απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο .

5 Ενόψει της διατυπώσεως του ερωτήματος, επιβάλλεται πρωτίστως να υπομνηστεί ότι, ναι μεν το Δικαστήριο δεν είναι αρμόδιο, κατά το άρθρο 177 της Συνθήκης, να εφαρμόσει τον κοινοτικό κανόνα σε συγκεκριμένη περίπτωση, ούτε, επομένως, να προβεί σε χαρακτηρισμό μιας διατάξεως του εσωτερικού δικαίου σε σχέση με τον κοινοτικό κανόνα, μπορεί, όμως, στο πλαίσιο της δικαστικής συνεργασίας που καθιερώνει το εν λόγω άρθρο και βάσει των στοιχείων της δικογραφίας, να παράσχει στο εθνικό δικαστήριο τα στοιχεία ερμηνείας του κοινοτικού δικαίου που θα του ήταν χρήσιμα κατά την εκτίμηση των αποτελεσμάτων της εν λόγω διατάξεως .

6 Παρόλον ότι το υποβληθέν ερώτημα μπορεί να νοηθεί ως αφορών την ερμηνεία του κοινοτικού δικαίου, η διατύπωσή του, περιοριζόμενη στη μνεία "οι διατάξεις της Συνθήκης της Ρώμης και οι οδηγίες της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας", δεν προσδιορίζει τη διάταξη ή τις διατάξεις του κοινοτικού δικαίου στις οποίες αναφέρεται .

7 Υπό παρόμοιες περιστάσεις, το Δικαστήριο έκρινε ότι εναπόκειται σ' αυτό να συναγάγει από το σύνολο των στοιχείων που παρέχονται από το εθνικό δικαστήριο, και ιδίως από το σκεπτικό της πράξεως περί παραπομπής, τα στοιχεία κοινοτικού δικαίου που χρήζουν ερμηνείας, λαμβανομένου υπόψη του αντικειμένου της διαφοράς ( απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 1978, Pigs Marketing Board, 83/78, Rec . σ . 2347 ).

8 Από το σκεπτικό της αποφάσεως περί παραπομπής προκύπτει ότι το Cour d' appel της Rennes θεωρεί ότι η προηγούμενη άδεια που απαιτείται για την εκμετάλλευση, από έμπορο στη Γαλλία, εμπορικού καταστήματος εμβαδού άνω των 1 000 m2 ή 1 500 m2, ανάλογα με τον αριθμό των κατοίκων του δήμου ή της κοινότητας, "συνιστά περιορισμό της ελευθερίας εγαν τον εν λόγω περιορισμό υπαγορεύει η ανάγκη προστασίας μιας κατηγορίας εμπόρων που απειλείται με εξαφάνιση ".

9 Υπό το φως των σκέψεων αυτών, προκύπτει ότι το εθνικό δικαστήριο ζητεί να πληροφορηθεί αν μια εθνική κανονιστική ρύθμιση όπως ο γαλλικός νόμος περί χωροταξίας εμπορικών καταστημάτων αντιβαίνει στην αρχή της ελευθερίας εγκαταστάσεως . Κατά συνέπεια, το υποβληθέν στο δικαστήριο ερώτημα πρέπει να αναδιατυπωθεί ώστε να περιλάβει την ερμηνεία των κοινοτικών διατάξεων περί της ελευθερίας εγκαταστάσεως και συγκεκριμένα του άρθρου 52 της Συνθήκης ΕΟΚ, καθώς και των οδηγιών 68/363 και 68/364 του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 1968 ( ΕΕ ειδ . έκδ . 06/001, σσ . 87 και 92 ), που εκδόθηκαν για την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου στον τομέα των μη μισθωτών δραστηριοτήτων του λιανικού εμπορίου .

10 Ενόψει της απαντήσεως που πρέπει να δοθεί στο ερώτημα αυτό, προέχει να υπογραμμιστεί το γεγονός ότι, όπως προκύπτει από τη δικογραφία, ο Bekaert είναι γάλλος υπήκοος και κατοικεί στη Γαλλία, όπου διευθύνει μια ανώνυμη εταιρία που εκμεταλλεύεται εμπορική επιχείρηση αντιπροσωπείας μιας γαλλικής μάρκας αυτοκινήτων . 'Ολα αυτά τα στοιχεία σημαίνουν ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση πρόκειται για κατάσταση που διέπεται αποκλειστικά από την εσωτερική έννομη τάξη κράτους μέλους .

11 'Οπως έκρινε το Δικαστήριο με την απόφαση της 12ης Φεβρουαρίου 1987 ( 221/85, Επιτροπή κατά Βασιλείου του Βελγίου, Συλλογή σ . 719 ), αναφερόμενο ακριβώς στην αρχή της ελευθερίας εγκαταστάσεως που καθιερώνεται με το άρθρο 52 της Συνθήκης ΕΟΚ, το άρθρο 52 αποβλέπει να εξασφαλίσει το πλεονέκτημα της ίσης με τους ημεδαπούς μεταχειρίσεως για κάθε υπήκοο κράτους μέλους ο οποίος εγκαθίσταται, έστω και δευτερευόντως, σε άλλο κράτος μέλος, προκειμένου να ασκήσει εκεί μη μισθωτή δραστηριότητα, και απαγορεύει τις διακρίσεις λόγω ιθαγενείας καθόσον περιορίζουν την ελευθερία εγκαταστάσεως .

12 Συνεπώς, η έλλειψη οποιουδήποτε στοιχείου που να εκφεύγει από το καθαρώς εθνικό πλαίσιο συνεπάγεται, στο πλαίσιο συγκεκριμένης περιπτώσεως και σε θέματα ελευθερίας εγκαταστάσεως, ότι παρόμοια κατάσταση δεν διέπεται από τις διατάξεις του κοινοτικού δικαίου .

13 Επομένως, στο ερώτημα που υπέβαλε το Cour d' appel της Rennes πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι καταστάσεις που διέπονται αποκλειστικά από την εσωτερική έννομη τάξη κράτους μέλους, όπως είναι η περίπτωση υπηκόου κράτους μέλους που δεν κατοίκησε ούτε εργάστηκε ποτέ σε άλλο κράτος μέλος, δεν εμπίπτουν στις διατάξεις ούτε του άρθρου 52 της Συνθήκης ΕΟΚ ούτε των οδηγιών 68/363/ΕΟΚ και 68/364/ΕΟΚ του Συμβουλίου, που εκδόθηκαν για την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου στον τομέα των μη μισθωτών δραστηριοτήτων του λιανικού εμπορίου .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

14 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η γαλλική κυβέρνηση, η κυβέρνηση του Βασιλείου της Ισπανίας και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, που υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται . Επειδή η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων .

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( πρώτο τμήμα ),

κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε το Cour d' appel της Rennes με απόφαση της 22ας Ιουνίου 1987, αποφαίνεται :

Καταστάσεις που διέπονται αποκλειστικά από την εσωτερική έννομη τάξη κράτους μέλους, όπως είναι η περίπτωση υπηκόου κράτους μέλους που δεν κατοίκησε ούτε εργάστηκε ποτέ σε άλλο κράτος μέλος, δεν εμπίπτουν στις διατάξεις ούτε του άρθρου 52 της Συνθήκης ΕΟΚ ούτε των οδηγιών 68/363/ΕΟΚ και 68/364/ΕΟΚ του Συμβουλίου, που εκδόθηκαν για την εφαρμογή του εν λόγω άρθρου στον τομέα των μη μισθωτών δραστηριοτήτων του λιανικού εμπορίου .