Απόφαση του Δικαστηρίου της 12ης Σεπτεμßρίου 2000. - Ποινική δίκη κατά Yannick Geffroy και Casino France SNC. - Αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως: Cour d'appel de Lyon - Γαλλία. - Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων - Εθνική ρύθμιση περί της εμπορίας προϊόντος - Ονομασία και επισήμανση - Εθνική ρύθμιση επιßάλλουσα τη χρήση της επίσημης γλώσσας του κράτους μέλους - Οδηγία 79/112/ΕΟΚ. - Υπόθεση C-366/98.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 2000 σελίδα I-06579



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

1. ροσέγγιση των νομοθεσιών - Επισήμανση και παρουσίαση των τροφίμων - Οδηγία 79/112 - Απαγόρευση επισημάνσεως ικανής να οδηγήσει τον καταναλωτή σε πλάνη - Εθνική ρύθμιση επαναλαμβάνουσα την εν λόγω απαγόρευση - Επιτρέπεται

(Οδηγία 79/112 του Συμβουλίου, άρθρο 2 § 1, περίπτ. i)

2. ροσέγγιση των νομοθεσιών - Επισήμανση και παρουσίαση των τροφίμων - Οδηγία 79/112 - Υποχρέωση των κρατών μελών να απαγορεύουν την εμπορία προϊόντων που δεν φέρουν ενδείξεις συντεταγμένες σε γλώσσα εύκολα καταληπτή από τους αγοραστές - εριεχόμενο - Επιταγές βαίνουσες πέραν της υποχρεώσεως αυτής - Δεν επιτρέπονται - αράβαση του άρθρου 30 της Συνθήκης (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρου 28 ΕΚ)

[Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 30 (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρο 28 ΕΚ)· οδηγία 79/112 του Συμβουλίου, άρθρο 14]

Περίληψη

1. Το κοινοτικό δίκαιο δεν απαγορεύει εθνική ρύθμιση που προβλέπει ότι η επισήμανση των τροφίμων και οι τρόποι σύμφωνα με τους οποίους πραγματοποιείται δεν πρέπει να οδηγούν τον αγοραστή ή τον καταναλωτή σε πλάνη, ιδίως ως προς τα χαρακτηριστικά των εν λόγω τροφίμων, καθότι η εν λόγω ρύθμιση επαναλαμβάνει στην ουσία το κείμενο του άρθρου 2, παράγραφος 1, περίπτωση i, της οδηγίας 79/112 σχετικά με την επισήμανση και την παρουσίαση των τροφίμων που προορίζονται για τον τελικό καταναλωτή καθώς επίσης και τη διαφήμισή τους.

( βλ. σκέψεις 17, 29, διατακτ. 1 )

2. Το άρθρο 14 της οδηγίας 79/112 σχετικά με την επισήμανση και την παρουσίαση των τροφίμων που προορίζονται για τον τελικό καταναλωτή καθώς επίσης και τη διαφήμισή τους απαγορεύει εθνική ρύθμιση που επιβάλλει τη χρήση ορισμένης γλώσσας για την επισήμανση των τροφίμων, χωρίς να προβλέπει τη δυνατότητα χρήσεως μιας άλλης γλώσσας, εύκολα καταληπτής από τους αγοραστές, ή τη δυνατότητα εξασφαλίσεως της πληροφορήσεως του αγοραστή με άλλα μέσα. Η υποχρέωση αυτή συνιστά μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος με ποσοτικό περιορισμό επί των εισαγωγών, απαγορευόμενο από το άρθρο 30 της Συνθήκης (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρο 28 ΕΚ).

( βλ. σκέψεις 25, 28-29, διατακτ. 2 )

Διάδικοι

Στην υπόθεση C-366/98,

που έχει ως αντικείμενο αίτηση του cour d'appel de Lyon (Γαλλία) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρου 234 ΕΚ), με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της ποινικής δίκης που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου κατά

Yannick Geffroy

και

Casino France SNC, αστικώς υπεύθυνης,

η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των άρθρων 30 της Συνθήκης ΕΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρου 28 ΕΚ) και 14 της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1978, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση και την παρουσίαση των τροφίμων που προορίζονται για τον τελικό καταναλωτή καθώς επίσης και τη διαφήμισή τους (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/024, σ. 33), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/102/ΕΚ της Επιτροπής, της 16ης Νοεμβρίου 1993 (ΕΕ L 291, σ. 14),

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,

συγκείμενο από τους G. C. Rodríguez Iglesias, ρόεδρο, J. C. Moitinho de Almeida, D. A. O. Edward (εισηγητή) και L. Sevón, προέδρους τμήματος, C. Gulmann, J.-P. Puissochet, P. Jann, H. Ragnemalm και Μ. Wathelet, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: D. Ruiz-Jarabo Colomer

γραμματέας: L. Hewlett, υπάλληλος διοικήσεως,

λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:

- ο Y. Geffroy και η Casino France SNC, εκπροσωπούμενοι από τον J.-L. Fourgoux, δικηγόρο αρισιού,

- η Γαλλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την K. Rispal-Bellanger, υποδιευθύντρια στη διεύθυνση νομικών υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, και την C. Vasak, αναπληρώτρια γραμματέα εξωτερικών υποθέσεων στην ίδια διεύθυνση,

- η Αυστριακή Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την C. Stix-Hackl, Gesandte στο Ομοσπονδιακό Υπουργείο Εξωτερικών,

- η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, εκπροσωπούμενη από τον J. E. Collins, Assistant Treasury Solicitor, επικουρούμενο από τον D. Bethlehem, barrister,

- η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον R. B. Wainwright, κύριο νομικό σύμβουλο, και τον O. Couvert-Castéra, δημόσιο υπάλληλο κράτους μέλους αποσπασμένο στη Νομική Υπηρεσία,

έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,

αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις του Y. Geffroy και της Casino France SNC, εκπροσωπουμένων από τον J.-L. Fourgoux, της Γαλλικής Κυβερνήσεως, εκπροσωπουμένης από την S. Pailler, chargé de mission στη διεύθυνση νομικών υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, και την C. Vasak, και της Επιτροπής, εκπροσωπουμένης από τον O. Couvert-Castéra, κατά τη συνεδρίαση της 20ής Οκτωβρίου 1999,

αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 25ης Νοεμβρίου 1999,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 1998, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 14 Οκτωβρίου 1998, το cour d'appel de Lyon υπέβαλε, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρου 234 ΕΚ), προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία των άρθρων 30 της Συνθήκης ΕΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρου 28 ΕΚ) και 14 της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1978, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση και την παρουσίαση των τροφίμων που προορίζονται για τον τελικό καταναλωτή καθώς επίσης και τη διαφήμισή τους (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/024, σ. 33), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/102/ΕΚ της Επιτροπής, της 16ης Νοεμβρίου 1993 (ΕΕ L 291, σ. 14, στο εξής: οδηγία 79/112).

2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο ποινικής δίκης ενώπιον του δικαστηρίου αυτού κατά του Y. Geffroy, ως αρμοδίου για τις αγορές προϊόντων εκ μέρους του ομίλου Casino και ως νομοτύπως εξουσιοδοτηθέντος συναφώς, και της Casino France SNC (στο εξής: Casino), ως αστικώς υπεύθυνης, για παραβάσεις που συνίστανται στην κατοχή προς πώληση, πώληση ή προσφορά τροφίμων με παραπλανητική επισήμανση.

Το κοινοτικό δίκαιο

3 Η οδηγία 79/112 ορίζει, στο άρθρο της 2, παράγραφος 1, τα εξής:

«Η επισήμανση και οι τρόποι σύμφωνα με τους οποίους πραγματοποιείται δεν πρέπει:

α) να είναι φύσεως τέτοιας, ώστε να οδηγεί σε πλάνη τον αγοραστή, ιδίως:

i) ως προς τα χαρακτηριστικά του τροφίμου και ιδίως τη φύση, την ταυτότητα, τις ιδιότητες, τη σύνθεση, την ποσότητα, τη διατηρησιμότητα, την καταγωγή ή προέλευση, τον τρόπο παρασκευής ή λήψεως,

(...)».

4 Το άρθρο 5, παράγραφος 1, της οδηγίας 79/112 ορίζει τα ακόλουθα:

«Ονομασία πωλήσεως ενός τροφίμου είναι η ονομασία που προβλέπεται στις νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις που εφαρμόζονται σ' αυτό και, όταν δεν υπάρχει παρόμοια πρόβλεψη, η ονομασία που έχει καθιερωθεί από τις συνήθειες στο κράτος μέλος στο οποίο διενεργείται η πώληση στον τελικό καταναλωτή ή μια περιγραφή του προϊόντος και εν ανάγκη η οδηγία χρήσεώς του, η οποία πρέπει να είναι αρκετά ακριβής, για να επιτρέπει στον αγοραστή να πληροφορείται την πραγματική του φύση και να το διακρίνει από προϊόντα με τα οποία θα μπορούσε να το συγχέει.»

5 Κατά το άρθρο 14, δεύτερο εδάφιο, της οδηγίας 79/112:

«Εντούτοις, τα κράτη μέλη πρέπει να απαγορεύουν το εμπόριο τροφίμων στην επικράτειά τους, αν οι ενδείξεις που προβλέπονται στο άρθρο 3 και στο άρθρο 4, παράγραφος 2, δεν γράφονται σε γλώσσα εύκολα καταληπτή από τους αγοραστές, εκτός αν η πληροφόρηση του αγοραστή εξασφαλίζεται με άλλον τρόπο. Η διάταξη αυτή δεν εμποδίζει την αναγραφή των εν λόγω ενδείξεων σε πολλές γλώσσες.»

6 Με την οδηγία 97/4/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιανουαρίου 1997, για τροποποίηση της οδηγίας 79/112 (ΕΕ L 43, σ. 21), καταργήθηκε το δεύτερο εδάφιο του άρθρου 14 της οδηγίας 79/112 και εισήχθη ένα νέο άρθρο 13α, το οποίο επιβάλλει, μεταξύ άλλων, την επισήμανση των τροφίμων σε γλώσσα εύκολα κατανοητή από τον καταναλωτή και παρέχει στα κράτη μέλη την ευχέρεια να επιβάλλουν, τηρώντας τους κανόνες της Συνθήκης, την αναγραφή των απαιτουμένων από την οδηγία 79/112 ενδείξεων της επισημάνσεως σε μία ή περισσότερες από τις επίσημες γλώσσες της Κοινότητας.

Το εθνικό δίκαιο

7 Οι διατάξεις του διατάγματος 84-1147, της 7ης Δεκεμβρίου 1984, περί εφαρμογής του νόμου της 1ης Αυγούστου 1905 περί απάτης και νοθείας στον τομέα των προϊόντων ή των υπηρεσιών, όσον αφορά την επισήμανση και την παρουσίαση των τροφίμων [JORF (Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Γαλλικής Δημοκρατίας) της 21ης Δεκεμβρίου 1984, στο εξής: διάταγμα 84-1147], έχουν κωδικοποιηθεί με τον γαλλικό κώδικα περί προστασίας των καταναλωτών.

8 Το άρθρο R. 112-7 του κώδικα περί προστασίας των καταναλωτών (παλαιό άρθρο 3 του διατάγματος 84-1147) ορίζει, στο πρώτο εδάφιό του, τα εξής:

«Η επισήμανση και οι τρόποι σύμφωνα με τους οποίους πραγματοποιείται δεν πρέπει να μπορούν να προκαλέσουν σύγχυση στους αγοραστές ή τους καταναλωτές, ιδίως όσον αφορά τα χαρακτηριστικά του τροφίμου και, ειδικότερα, τη φύση, την ταυτότητα, τις ιδιότητες, τη σύνθεση, την ποσότητα, τη διατηρησιμότητα, τη συντήρηση, την καταγωγή ή προέλευση, τον τρόπο παρασκευής ή λήψεως.»

9 Το άρθρο R. 112-8 του κώδικα περί προστασίας των καταναλωτών (παλαιό άρθρο 4 του διατάγματος 84-1147) διευκρινίζει τα ακόλουθα:

«Όλες οι ενδείξεις της επισημάνσεως που προβλέπει το παρόν κεφάλαιο πρέπει να είναι εύκολα καταληπτές, να έχουν διατυπωθεί στη γαλλική γλώσσα και χωρίς άλλες συντομογραφίες πέραν των προβλεπομένων από την οικεία ρύθμιση ή τις διεθνείς συμβάσεις. ρέπει να αναγράφονται σε εμφανές μέρος και κατά τρόπο ώστε να είναι ορατές, ευανάγνωστες και ανεξίτηλες. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να κρύβονται, να καλύπτονται ή χωρίζονται από άλλες ενδείξεις ή εικόνες.»

Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα

10 Στο πλαίσιο ελέγχου διενεργηθέντος στις 5 Ιουνίου 1996 στην υπεραγορά Géant (του ομίλου Casino) του Clermont-Ferrand, οι υπάλληλοι της direction de la concurrence, de la consommation et de la répression des fraudes (αρμόδιας διευθύνσεως για θέματα ανταγωνισμού, προστασίας των καταναλωτών και καταστολής της απάτης, στο εξής: DGCCRF) του Puy-de-Dôme διαπίστωσαν:

- ότι η επισήμανση ορισμένων ποτών, και συγκεκριμένα 432 φιαλών coca-cola, 47 φιαλών μηλίτη οίνου Merry Down και 22 φιαλών μπίρας πιπερόριζας Red Raw, δεν είχε γίνει στη γαλλική γλώσσα, παρά μόνον όσον αφορά τον όγκο τους και, για τις μπίρες, τον αλκοολομετρικό τίτλο τους·

- ότι στις διαφημίσεις εικονίζονταν φιάλες μηλίτη οίνου με τα σήματα OD Pirat και Shock, οι οποίες δεν μπορούσαν, κατά την άποψη των υπαλλήλων της DGCCRF, να φέρουν την ονομασία «μηλίτης οίνος», την οποία μπορούν να φέρουν μόνον τα οινοπνευματώδη ποτά που παρασκευάζονται με βάση τα μήλα·

- ότι οι ετικέτες που είχαν επικολληθεί στα ράφια για την επισήμανση των προϊόντων OD Pirat, Snake Bite και Blackadder παρουσίαζαν, επίσης, εσφαλμένα τα προϊόντα αυτά ως μηλίτες οίνους.

11 Κατόπιν των διαπιστώσεων αυτών, οι υπάλληλοι της DGCCRF συνέταξαν έκθεση. Στο πλαίσιο της ακροάσεώς του, ο Y. Geffroy έδωσε τις ακόλουθες εξηγήσεις:

- όσον αφορά την έλλειψη επισημάνσεως στη γαλλική γλώσσα, αφενός, οι φιάλες coca-cola είχαν αγοραστεί στη Μεγάλη Βρετανία, επρόκειτο για παγκοίνως γνωστό προϊόν και ήταν αδύνατο να ενοχληθούν οι καταναλωτές από την επισήμανση στην αγγλική γλώσσα, η οποία είναι εύκολα καταληπτή από όλους· επιπλέον, η μετάφραση των εν λόγω ετικετών αναγραφόταν σε πινακίδα, την οποία όμως κάποιος πελάτης πρέπει να είχε ρίξει στο βάθος της προθήκης· αφετέρου, οι προμηθευτές του μηλίτη οίνου Merry Down και της μπίρας Red Raw είχαν διαπράξει σφάλμα, καθόσον δεν είχαν επιθέσει τις αυτοκόλλητες ετικέτες στη γαλλική γλώσσα που προορίζονταν να επικολληθούν στα ποτά αυτά, όπως τους είχε ζητηθεί·

- όσον αφορά την ονομασία του μηλίτη οίνου, μολονότι τρία προϊόντα είχαν πράγματι χαρακτηριστεί στις ετικέτες επί των ραφιών ως μηλίτης οίνος, τα προϊόντα αυτά είχαν τοποθετηθεί προς πώληση στο ράφι με τις μπίρες.

12 Με απόφαση της 18ης Νοεμβρίου 1997, το tribunal de police de Saint-Étienne επέβαλε στον Y. Geffroy 506 πρόστιμα για τη διάπραξη των παραβάσεων που συνίσταντο στην κατοχή προς πώληση, πώληση ή προσφορά τροφίμων με παραπλανητική επισήμανση [501 πρόστιμα - ένα για καθένα από τα προϊόντα που αφορούσαν οι παραβάσεις - ύψους 50 γαλλικών φράγκων (FRF), λόγω παραβάσεως του κανόνα περί επισημάνσεως στη γαλλική γλώσσα, και 5 πρόστιμα ύψους 2 000 FRF, λόγω της παραπλανητικής επισημάνσεως]. Το δικαστήριο αυτό κήρυξε επίσης την Casino αστικώς υπεύθυνη.

13 Ο Y. Geffroy, η Casino και η εισαγγελική αρχή άσκησαν έφεση κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του cour d'appel de Lyon. Το δικαστήριο αυτό, δεδομένου ότι είχε αμφιβολίες ως προς τη συμφωνία της γαλλικής ρυθμίσεως με το κοινοτικό δίκαιο, αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να παραπέμψει «την υπό κρίση υπόθεση στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, προκειμένου αυτό να αποφανθεί ως προς την ερμηνεία της Συνθήκης [ΕΚ] και, ειδικότερα, ως προς το ζήτημα αν οι συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 30 της Συνθήκης αυτής και του άρθρου 14 της οδηγίας 79/112 του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, της 18ης Δεκεμβρίου 1978, απαγορεύουν την εφαρμογή μιας ρυθμίσεως της εθνικής νομοθεσίας όπως είναι η προβλεπόμενη από το διάταγμα 84-1147 της 7ης Δεκεμβρίου 1984, το οποίο εκδόθηκε προς εφαρμογήν του νόμου της 1ης Αυγούστου 1905, ο οποίος ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, όπως έχει τροποποιηθεί με τα άρθρα L. 213-1 επ. του κώδικα περί προστασίας των καταναλωτών».

Επί του προδικαστικού ερωτήματος

14 Το αιτούν δικαστήριο ερωτά αν ορισμένες διατάξεις του κοινοτικού δικαίου απαγορεύουν την εφαρμογή μιας εθνικής ρυθμίσεως όπως είναι το διάταγμα 84-1147. Διευκρινίζει ότι το διάταγμα αυτό, που κωδικοποιήθηκε με τον κώδικα περί προστασίας των καταναλωτών, απαιτεί, μεταξύ άλλων, να μη μπορεί η επισήμανση των τροφίμων να προκαλέσει σύγχυση στον αγοραστή ή στον καταναλωτή και να είναι διατυπωμένες όλες οι ενδείξεις που είναι υποχρεωτικές δυνάμει της γαλλικής ρυθμίσεως στη γαλλική γλώσσα.

15 Υπ' αυτές τις συνθήκες, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το αιτούν δικαστήριο ζητεί να μάθει αν το άρθρο 30 της Συνθήκης και το άρθρο 14 της οδηγίας 79/112 απαγορεύουν εθνική ρύθμιση η οποία, αφενός, προβλέπει ότι η επισήμανση των τροφίμων και οι τρόποι σύμφωνα με τους οποίους πραγματοποιείται δεν πρέπει να οδηγούν τον αγοραστή ή τον καταναλωτή σε πλάνη, ιδίως όσον αφορά τα χαρακτηριστικά των εν λόγω τροφίμων, και, αφετέρου, επιβάλλει τη χρήση ορισμένης γλώσσας για την επισήμανση των τροφίμων.

16 Στο σημείο αυτό, πρέπει να παρατηρηθεί ότι η τροποποίηση του άρθρου 14 της οδηγίας 79/112 και η εισαγωγή ενός νέου άρθρου 13α, που αναφέρθηκαν στη σκέψη 6 της παρούσας αποφάσεως, επήλθαν μετά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της υποθέσεως της οποίας έχει επιληφθεί το αιτούν δικαστήριο και δεν έχουν, επομένως, εφαρμογή εν προκειμένω.

Επί του πρώτου σκέλους του προδικαστικού ερωτήματος

17 Το άρθρο 2, παράγραφος 1, σημείο i, της οδηγίας 79/112 προβλέπει ότι η επισήμανση και οι τρόποι σύμφωνα με τους οποίους πραγματοποιείται δεν πρέπει να είναι τέτοιας φύσεως ώστε να οδηγούν σε πλάνη τον αγοραστή, ιδίως ως προς τα χαρακτηριστικά του τροφίμου, όπως είναι η φύση, η ταυτότητα, οι ιδιότητες, η σύνθεση, η ποσότητα, η διατηρησιμότητα, η καταγωγή ή προέλευση, ο τρόπος παρασκευής ή λήψεώς του. Είναι πρόδηλον ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος αντιτιθέμενος στην επανάληψη, σε εθνική ρύθμιση, αυτής καθαυτής της διατυπώσεως της εν λόγω κοινοτικής διατάξεως, όπως συμβαίνει, κατ' ουσίαν, με το άρθρο R. 112-7 του κώδικα περί προστασίας των καταναλωτών.

18 Όσον αφορά την εφαρμογή μιας τέτοιας εθνικής ρυθμίσεως σε μια συγκεκριμένη περίπτωση, πρέπει να υπομνηστεί ότι, καταρχήν, δεν απόκειται στο Δικαστήριο, στο πλαίσιο της κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ των κοινοτικών δικαστηρίων και των εθνικών δικαστηρίων, να αποφανθεί επί του ζητήματος αν η επισήμανση ορισμένων προϊόντων είναι ικανή να οδηγήσει σε πλάνη τον αγοραστή ή τον καταναλωτή ή αν μια ονομασία πωλήσεως έχει ενδεχομένως παραπλανητικό χαρακτήρα. Το καθήκον αυτό απόκειται στο εθνικό δικαστήριο, ακόμη κι αν πρόκειται για διατάξεις κατ' ουσίαν πανομοιότυπες με διατάξεις του κοινοτικού δικαίου.

19 Η κατάσταση θα ήταν διαφορετική μόνον εάν το Δικαστήριο έκρινε ότι τα στοιχεία της δικογραφίας που έχει στη διάθεσή του είναι επαρκή και ότι η λύση επιβάλλεται (βλ., υπ' αυτήν την έννοια, απόφαση της 16ης Ιουλίου 1998, C-210/96, Gut Springenheide και Tusky, Συλλογή 1998, σ. Ι-4657, σκέψη 30). Όπως τόνισε ο γενικός εισαγγελέας στα σημεία 32 έως 35 των προτάσεών του, στην υπό κρίση υπόθεση, το Δικαστήριο δεν διαθέτει τις αναγκαίες πληροφορίες για να αποφανθεί συναφώς.

20 Ωστόσο, το Δικαστήριο, αποφαινόμενο επί προδικαστικής παραπομπής, μπορεί, ενδεχομένως, να παράσχει διευκρινίσεις, προκειμένου να καθοδηγήσει το εθνικό δικαστήριο στην απόφασή του (βλ., υπ' αυτήν την έννοια, απόφαση της 4ης Ιουλίου 2000, C-424/97, Haim, Συλλογή 2000, σ. Ι-5123, σκέψη 58).

21 Συναφώς, πρέπει να τονιστεί ότι το γεγονός ότι η σύνθεση οινοπνευματωδών ποτών με βάση τα μήλα που παρασκευάζονται και διατίθενται νομίμως στο εμπόριο σε κράτος μέλος με την ονομασία «μηλίτης οίνος» δεν πληροί τις απαιτήσεις της ρυθμίσεως άλλου κράτους μέλους όσον αφορά την παραγωγή του μηλίτη οίνου δεν αρκεί, αφ' εαυτού, για να απαγορευθεί η εμπορία τους στο τελευταίο αυτό κράτος μέλος υπό την ονομασία «μηλίτης οίνος», με την αιτιολογία ότι η χρήση της εν λόγω ονομασίας εντός του κράτους αυτού θα μπορούσε να οδηγήσει τον καταναλωτή σε πλάνη (βλ., όσον αφορά το foie gras, απόφαση της 22ας Οκτωβρίου 1998, C-184/96, Επιτροπή κατά Γαλλίας, Συλλογή 1998, σ. Ι-6197, σκέψη 24).

22 Ωστόσο, το Δικαστήριο δεν έχει αποκλείσει τη δυνατότητα των κρατών μελών να απαιτούν από τους ενδιαφερόμενους να μεταβάλουν την ονομασία ενός τροφίμου όταν προϊόν που παρουσιάζεται υπό ορισμένη ονομασία είναι τόσο διαφορετικό, από απόψεως συνθέσεως ή παρασκευής, από τα εμπορεύματα που είναι γενικώς γνωστά υπό την ίδια ονομασία εντός της Κοινότητας ώστε να μη μπορεί να θεωρηθεί ότι εμπίπτει στην ίδια κατηγορία (βλ. απόφαση της 22ας Σεπτεμβρίου 1988, 286/86, Deserbais, Συλλογή 1988, σ. 4907, σκέψη 13, και προαναφερθείσα απόφαση Επιτροπή κατά Γαλλίας, σκέψη 23).

23 Αν η διαφορά δεν είναι τόσο σημαντική, η προσήκουσα επισήμανση πρέπει να θεωρείται επαρκής για την παροχή των αναγκαίων πληροφοριών στον αγοραστή ή τον καταναλωτή. Στο αιτούν δικαστήριο απόκειται να εξετάσει αν τούτο συμβαίνει στην υπόθεση της κύριας δίκης.

Επί του δευτέρου σκέλους του προδικαστικού ερωτήματος

24 Όσον αφορά τις γλωσσικές απαιτήσεις που δικαιούται να επιβάλλει ένα κράτος μέλος σε σχέση με την επισήμανση των τροφίμων, πρέπει να υπομνηστεί ότι το Δικαστήριο έχει ήδη επανειλημμένα αποφανθεί επί του ζητήματος αυτού.

25 Καταρχάς, με την απόφαση της 18ης Ιουνίου 1991, C-369/89, Piageme (Συλλογή 1991, σ. Ι-2971), το Δικαστήριο έκρινε ότι το άρθρο 30 της Συνθήκης και το άρθρο 14 της οδηγίας 79/112 απαγορεύουν να επιβάλλει μια εθνική ρύθμιση την αποκλειστική χρήση ορισμένης γλώσσας για την επισήμανση των τροφίμων χωρίς να προβλέπει τη δυνατότητα χρήσεως μιας άλλης γλώσσας, εύκολα καταληπτής από τους αγοραστές ή τη δυνατότητα εξασφαλίσεως της πληροφορήσεως του αγοραστή με άλλα μέσα.

26 Ακολούθως, το Δικαστήριο έχει δεχθεί, με την απόφαση της 12ης Οκτωβρίου 1995, C-85/94, Piageme κ.λπ. (Συλλογή 1995, σ. Ι-2955), ότι το άρθρο 14 της οδηγίας 79/112 απαγορεύει στα κράτη μέλη, ενόψει της υποχρεώσεως χρήσεως γλώσσας εύκολα καταληπτής από τους αγοραστές, να επιβάλλουν τη χρήση της γλώσσας που επικρατεί στην περιοχή στην αγορά της οποίας διατίθεται το προϊόν, έστω κι αν δεν αποκλείεται η ταυτόχρονη χρήση και άλλης γλώσσας.

27 Τέλος, με την απόφαση της 14ης Ιουλίου 1998, C-385/96, Goerres (Συλλογή 1998, σ. Ι-4431), το Δικαστήριο δέχθηκε ότι το άρθρο 14 της οδηγίας 79/112 δεν απαγορεύει εθνική ρύθμιση η οποία επιβάλλει, όσον αφορά τις γλωσσικές απαιτήσεις, τη χρήση ορισμένης γλώσσας για την επισήμανση των τροφίμων, αλλά επιτρέπει επίσης, εναλλακτικώς, τη χρήση μιας άλλης γλώσσας, εύκολα καταληπτής από τους αγοραστές.

28 Από τη νομολογία αυτή προκύπτει ότι τα άρθρα 30 της Συνθήκης και 14 της οδηγίας 79/112 πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι απαγορεύουν εθνική ρύθμιση, όπως η επίμαχη στην κύρια δίκη, που επιβάλλει τη χρήση ορισμένης γλώσσας για την επισήμανση των τροφίμων, χωρίς να προβλέπει τη δυνατότητα χρήσεως μιας άλλης γλώσσας, εύκολα καταληπτής από τους αγοραστές, ή τη δυνατότητα εξασφαλίσεως της πληροφορήσεως του αγοραστή με άλλα μέσα.

29 Επομένως, στο προδικαστικό ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι:

- τα άρθρα 30 της Συνθήκης και 14 της οδηγίας 79/112 δεν απαγορεύουν εθνική ρύθμιση που προβλέπει ότι η επισήμανση των τροφίμων και οι τρόποι σύμφωνα με τους οποίους πραγματοποιείται δεν πρέπει να οδηγούν τον αγοραστή ή τον καταναλωτή σε πλάνη, ιδίως ως προς τα χαρακτηριστικά των εν λόγω τροφίμων·

- τα άρθρα 30 της Συνθήκης και 14 της οδηγίας 79/112 απαγορεύουν εθνική ρύθμιση που επιβάλλει τη χρήση ορισμένης γλώσσας για την επισήμανση των τροφίμων, χωρίς να προβλέπει τη δυνατότητα χρήσεως μιας άλλης γλώσσας, εύκολα καταληπτής από τους αγοραστές, ή τη δυνατότητα εξασφαλίσεως της πληροφορήσεως του αγοραστή με άλλα μέσα.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

30 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Γαλλική, η Αυστριακή Κυβέρνηση και η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου καθώς και η Επιτροπή, που υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,

κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε με απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 1998 το cour d'appel de Lyon, αποφαίνεται:

1) Τα άρθρα 30 της Συνθήκης ΕΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρο 28 ΕΚ) και 14 της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1978, περί προσεγγίσεως των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με την επισήμανση και την παρουσίαση των τροφίμων που προορίζονται για τον τελικό καταναλωτή καθώς επίσης και τη διαφήμισή τους, όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 93/102/ΕΚ της Επιτροπής, της 16ης Νοεμβρίου 1993, δεν απαγορεύουν εθνική ρύθμιση που προβλέπει ότι η επισήμανση των τροφίμων και οι τρόποι σύμφωνα με τους οποίους πραγματοποιείται δεν πρέπει να οδηγούν τον αγοραστή ή τον καταναλωτή σε πλάνη, ιδίως ως προς τα χαρακτηριστικά των εν λόγω τροφίμων.

2) Τα άρθρα 30 της Συνθήκης και 14 της οδηγίας 79/112 απαγορεύουν εθνική ρύθμιση που επιβάλλει τη χρήση ορισμένης γλώσσας για την επισήμανση των τροφίμων, χωρίς να προβλέπει τη δυνατότητα χρήσεως μιας άλλης γλώσσας, εύκολα καταληπτής από τους αγοραστές, ή τη δυνατότητα εξασφαλίσεως της πληροφορήσεως του αγοραστή με άλλα μέσα.