Υπόθεση C-63/93 
Fintan Duff κ.λπ. 
κατά 
Minister for Agriculture and Food, Ireland, και 
Attorney General 
(αίτηση του Supreme Court, Ireland, 
για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως) 
«Συμπληρωματική εισφορά επί του γάλακτος — Ειδικές ποσότητες αναφοράς 
λόγω υπάρξεως σχεδίου αναπτύξεως — Υποχρέωση ή ευχέρεια» 
Προτάσεις του γενικοί εισαγγελέα Γ. Κοσμά της 8ης Ιουνίου 1995 1-572 
Απόφαση του Δικαστηρίου (έκτο τμήμα) της 15ης Φεβρουαρίου 1996 Ι - 598 
Περίληψη της αποφάσεως 
1. Γεωργία — Κοινή οργάνωση αγορών — Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα — Συμπληρω­
ματική εισφορά επί του γάλακτος — Προσδιορισμός των ποσοτήτων αναφοράς που απαλ­
λάσσονται εισφοράς — Ειδικές λεπτομέρειες υπέρ των παραγωγών οι οποίοι προσυπέ­
γραψαν σχέδιο αναπτύξεως της γαλακτοκομικής παραγωγής — Υποχρέωση των κρατών 
μελών να χορηγούν ειδική ποσότητα αναφοράς — Δεν υφίσταται — Εξουσία εκτιμήσεως 
— Όρια 
(Κανονισμός 857/84 του Συμβουλίου, άρθρο 3, σημ. 1· οδηγία 72/159 του Συμβουλίου) 
Τ Kf.CS I-569 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ — ΥΠΟΘΕΣΗ C-63/93 
2. Γεωργία — Κοινή οργάνωση αγορών — Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα — Συμπληρω­
ματική εισφορά επί του γάλακτος — Προσδιορισμός των ποσοτήτων αναφοράς που απαλ­
λάσσονται εισφοράς — Παραγωγοί οι οποίοι προσυπέγραψαν σχέδιο αναπτύξεως της 
γαλακτοκομικής παραγωγής — Δ εν θεμελιώνεται δικαίωμα ειδικής ποσότητας αναφοράς 
— Αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης — Αρχή της απαγορεύσεως 
των διακρίσεων — Αρχές της αναλογικότητας και της ασφαλείας δικαίου — Δικαίωμα 
ιδιοκτησίας — Ελεύθερη άσκηση των επαγγελματικών δραστηριοτήτων — Παραβίαση — 
Δεν υφίσταται 
(Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 40 § 3· κανονισμός 857/84 του Συμβουλίου, άρθρο 3, σημ. 1· οδηγία 
72/159 του Συμβουλίου) 
1. Το άρθρο 3, σημείο 1, πρώτη περίπτωση, 
του κανονισμού 857/84, υπό το πρίσμα 
της τρίτης αιτιολογικής του σκέψεως, 
πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι 
δεν επιβάλλει στα κράτη μέλη την υπο­
χρέωση χορηγήσεως ειδικής ποσότητας 
αναφοράς στους κατόχους σχεδίου ανα­
πτύξεως της γαλακτοκομικής παραγωγής 
βάσει της οδηγίας 72/159, περί εκσυγχρο­
νισμού των γεωργικών εκμεταλλεύσεων. 
Πάντως, έστω και αν τα κράτη μέλη 
απολαύουν εξουσίας εκτιμήσεως να απο­
φασίζουν τη χορήγηση ή όχι ειδικών 
ποσοτήτων αναφοράς, υποχρεούνται 
τουλάχιστον, όπως προκύπτει από την 
πρώτη περίοδο του άρθρου 3 του εν 
λόγω κανονισμού, προτού εκδώσουν μια 
τέτοια απόφαση για τον προσδιορισμό 
των ποσοτήτων αναφοράς που αναφέρο­
νται στο άρθρο 2, να λάβουν υπόψη την 
κατάσταση αυτής της κατηγορίας 
κατόχων σχεδίου αναπτύξεως. 
2. Οι επιταγές που απορρέουν από την προ­
στασία των γενικών αρχών του δικαίου, 
όπως είναι η προστασία της δικαιολογη­
μένης εμπιστοσύνης, η απαγόρευση των 
διακρίσεων, οι αρχές της αναλογικότητας 
και της ασφαλείας δικαίου, καθώς και τα 
θεμελιώδη δικαιώματα δεν επιβάλλουν 
στις αρμόδιες εθνικές αρχές καμιά υπο­
χρέωση, στο πλαίσιο του άρθρου 3, σημείο 
1, πρώτη περίπτωση, του κανονισμού 
857/84, χορηγήσεως ειδικών ποσοτήτων αναφοράς στους κατόχους σχεδίων ανα­
πτύξεως, ακόμη και όταν τα σχέδια αυτά 
είχαν εγκριθεί από τις αρμόδιες αρχές. 
Πράγματι, πρώτον, όσον αφορά την αρχή 
της προστασίας της δικαιολογημένης εμπι­
στοσύνης, ούτε από την κοινοτική κανονι­
στική ρύθμιση σχετικά με τα σχέδια ανα­
πτύξεως ούτε από το περιεχόμενο και τον 
στόχο των σχεδίων αυτών, ούτε από το 
πλαίσιο εντός του οποίου οι ενδιαφερό­
μενοι επιχειρηματίες έχουν προσυπο­
γράψει τα σχέδια αναπτύξεως, προκύπτει 
ότι η Κοινότητα δημιούργησε κατάσταση 
επιτρέπουσα στους εν λόγω επιχειρημα­
τίες να αναμένουν δικαιολογημένα τη 
χορήγηση της ειδικής ποσότητας αναφο­
ράς που διαλαμβάνει το προαναφερθέν 
άρθρο 3, σημείο 1, πρώτη περίπτωση, και, 
ως εκ τούτου, να απαλλαγούν εν μέρει 
από τους περιορισμούς που επιβάλλει το 
σύστημα των συμπληρωματικών εισφο­
ρών. 
Δεύτερον, η αρχή της ισότητας, της 
οποίας ειδική έκφραση αποτελεί η απα­
γόρευση των διακρίσεων που προβλέπει 
το άρθρο 40, παράγραφος 3, της Συνθή­
κης, δεν εμποδίζει τη χορήγηση στους 
κατόχους σχεδίου αναπτύξεως, όπως και 
σε όλους τους παραγωγούς, ποσότητας 
αναφοράς αντιστοιχούσας στην παρα­
γωγή τους κατά το έτος αναφοράς. 
Πράγματι, αν ληφθεί υπόψη ο σκοπός 
της εισφοράς ο οποίος συνίσταται στην 
Ι-570 
DUFF κ.λπ. 
αποκατάσταση της ισορροπίας μεταξύ 
προσφοράς και ζητήσεως στη γαλακτο­
κομική αγορά, χαρακτηριζόμενη από τα 
διαρθρωτικά πλεονάσματα, με περιορι­
σμό της γαλακτοκομικής παραγωγής στο 
επίπεδο της παραγωγής του έτους ανα­
φοράς, το έτος αναφοράς είναι αποφασι­
στικό για τη σύγκριση της καταστάσεως 
των δύο κατηγοριών παραγωγών. Σε 
σχέση με το έτος αυτό, οι ενδιαφερόμενοι 
επιχειρηματίες δεν μπορούν να ισχυρίζο­
νται, ανεξάρτητα από ό,τι προέβλεψαν 
ως μελλοντική παραγωγή, ότι βρίσκονται 
σε κατάσταση η οποία διαφέρει από 
εκείνη των άλλων παραγωγών και τους 
παρέχει τη δυνατότητα να αξιώσουν τη 
χορήγηση ειδικής ποσότητας αναφοράς. 
Τρίτον, η μη χορήγηση ειδικών ποσο­
τήτων αναφοράς δεν θίγει ούτε την αρχή 
της αναλογικότητας, καθόσον ο κοινοτι­
κός και ο εθνικός νομοθέτης δεν υπερέ­
βησαν την εξουσία εκτιμήσεως που δια­
θέτουν στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής παραλείποντας να χορηγήσουν 
ειδικές ποσότητες αναφοράς. Πράγματι, 
η έλλειψη μιας τέτοιας υποχρεώσεως δεν 
μπορεί να θεωρηθεί ως μη συνάδουσα 
προς τον σκοπό του συστήματος συμπλη­
ρωματικής εισφοράς. 
Τέλος, η κανονιστική αυτή ρύθμιση, η 
οποία ανταποκρίνεται σε στόχους γενι­
κού συμφέροντος που αποβλέπουν στην 
αντιμετώπιση της καταστάσεως στη 
γαλακτοκομική αγορά η οποία είναι 
πλεονασματική, δεν άπτεται της καθαυτό 
ουσίας του δικαιώματος ιδιοκτησίας και 
της ελεύθερης ασκήσεως των επαγγελμα­
τικών δραστηριοτήτων. Όντως, μολονότι 
επιτρέπει στις εθνικές αρχές να κάνουν 
χρήση της εξουσίας εκτιμήσεως που δια­
θέτουν προκειμένου να εμποδίσουν τους 
κατόχους σχεδίου αναπτύξεως να αυξή­
σουν, ως τελική συνέπεια, την παραγωγή 
τους, εντούτοις τους επιτρέπει να συνεχί­
σουν τη δραστηριότητά τους στον γαλα­
κτοκομικό τομέα στο επίπεδο της παρα­
γωγής του έτους αναφοράς. 
Ι-571