EL
ΣυλλογήτηςΝομολογίας
ECLI:EU:F:2011 :2 1ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟ Υ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
(δεύτερο τμήμα)
της 13ης Ιανουαρίου 2011
Υπόθεση F-77/09
Bart Ni js
κατά
Ελεγκτικού Συνεδρίου της Ε υρωπαϊκ ής Έ νωσης
«Υπαλληλική υπόθεση — Υπάλληλοι — Πειθαρχικό καθεστώς — Πειθαρχική διαδικασία — 
Άρθρα 22α και 22β το υ ΚΥΚ — Αμεροληψία — Εύλογη προθεσμία»
Αντικείμενο:Προσφυγή, ασκηθείσα δυ νάμει των άρθρων 236 Ε Κ και 152 Ε Α, με την οποία ο Β . Nijs 
ζητεί, κατά κύ ριο λόγο, την ακύρωση, πρώτον, της αποφάσεως της 15ης Ιανουαρίου 
2009 μ ε τ ην ο ποία α υτός ανα καλείται α πό τ α κ αθήκοντά το υ, δεύτερον, 
της αποφάσεως αριθ. 81-2007 το υ Ελεγκτικού Συνεδρίου, της 20ής Σεπτεμβρίου 2007 , 
με την οποία οι α ρμοδιότητες της αρμόδιας γι α το υς διορισμούς αρχής (ΑΔΑ) 
παραχωρούνται σε ε πιτροπή ad h oc, κ αι τ ρίτον, το υ σ υνόλου 
των προπαρασκευαστικών αποφάσεων της ΑΔΑ ad h oc· επικουρικώς, ο π ροσφεύγων 
ζητεί από το Δ ικαστήριο Δ ημόσιας Διοίκησης να «δεχθεί» ότι η π οινή της ανα κλήσεως 
είναι δυσανάλογη.
Απόφαση: Η προσφυγή απορρίπτεται. Ο π ροσφεύγων φέρει τόσο τα δικαστικά του έξοδα όσο και 
τα δικαστικά έξοδα το υ Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Περίληψη
1. Υπάλληλοι — Προσφυγή — Αρμοδιότητα του Δ ικαστηρίου Δ ημόσιας Διοίκησης — Όρια
(Άρθρα 266 Σ ΛΕΕ κα ι 270 Σ ΛΕΕ· Οργανισμός του Δ ικαστηρίου, παράρτημα I, άρθρο 1)
2. Υπάλληλοι — Δικαιώματα κα ι υποχρεώσεις — Ελευθερία εκφράσεως — Περιστατικά α πό τα οποία 
είναι δυνατό να συναχθεί η ύ παρξη παράνομης πράξεως ή σ οβαρής παραβάσεως — Προστασία έναντι 
της πειθαρχικής διώξεως — Προϋποθέσεις
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρα 22α § 1 κα ι 22β § 1)
3. Υπάλληλοι — Πειθαρχικό κα θεστώς — Πειθαρχική δ ιαδικασία — Συγκρότηση ad hoc αρχής για 
τους διορισμούς α ποτελούμενης α πό μ έλη θ εσμικού ο ργάνου, εν π ροκειμένω τ ου Ελεγκτικού 
Συνεδρίου — Επιτρέπεται
(Άρθρο 247 § 2 ΕΚ)
4. Υπάλληλοι — Πειθαρχικό κα θεστώς — Πειθαρχική δ ιαδικασία — Υποχρέωση της διοικήσεως να 
ασκεί την πειθαρχική τ ης εξουσία με επιμέλεια κα ι αμεροληψία
2 ECLI:EU:F:2011 :2ΠΕΡΙΛΗΨΗ–ΥΠΟΘΕΣΗF-77/09
NIJSκατάΕΛΕΓΚΤΙΚΟΥΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
5. Υπάλληλοι — Προσφυγή — Προηγούμενη διοικητική έ νσταση — Ταυτότητα του αντικειμένου τ ης 
ενστάσεως κα ι της προσφυγής — Ταυτότητα αντικειμένου κα ι υποθέσεως — Λόγοι ακ υρώσεως κα ι 
επιχειρήματα που δε ν περιλαμβάνονται στην ένσταση αλλά σ υνδέονται στενά με αυτή — Παραδεκτό
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρα 90 κα ι 91)
6. Υπάλληλοι — Πειθαρχικό κα θεστώς — Ποινή — Εξουσία εκτιμήσεως της αρμόδιας για τους 
διορισμούς αρχής — Δικαστικός έλεγχος — Περιεχόμενο — Όρια
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρα 17, 17α κα ι 86 έως 89)
7. Υπάλληλοι — Πειθαρχικό κα θεστώς — Πειθαρχική δ ιαδικασία — Προθεσμίες — Υποχρέωση της 
διοικήσεως να ενεργεί εντός εύλογης προθεσμίας — Εκτίμηση
(Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, παράρτημα IX)
1. Το Δικαστήριο Δ ημόσιας Διοίκησης δεν έχε ι αρμοδιότητα να μ εταρρυθμίζει μια πειθαρχική ποινή ή 
να κ ρίνει ότι μ ια τέτοια π οινή είναι δυ σανάλογη και να π αραπέμπει το ζ ήτημα στη διοίκηση 
προκειμένου αυτή να ε πιβάλλει διαφορετική ποινή. Ειδικότερα, το ό ργανο που επέβαλε την ποινή 
υποχρεούται, εφόσον συντρέχουν οι σχε τικές προϋποθέσεις, να λ άβει μέτρα γι α την εκτέλεση 
της ενδεχόμενης ακυρωτικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 266 Σ ΛΕΕ.
(βλ. σκέψη 55)
2. Το άρθρο 22β, παράγραφος 1, του Κανονισμού Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: ΚΥΚ) παραπέμπει στο ά ρθρο 22α, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο, του 
ΚΥΚ γι α το ν καθορισμό των στοιχείων των οποίων η γ νωστοποίηση δεν συνεπάγεται την κίνηση 
πειθαρχικής διώξεως. Οι δυ ο αυτές διατάξεις αφορούν απλώς τη γνωστοποίηση συγκεκριμένων 
περιστατικών από τα οποία ο υ πάλληλος που τα καθιστά γνωστά μπόρεσε , κατόπιν μιας πρώτης 
εκτιμήσεως, ευλόγως να σ υναγάγει την ύπαρξη παράνομης πράξεως ή σ οβαρής παραβάσεως.
Η προβλεπόμενη στα ως άν ω άρθρα γνωστοποίηση προστατεύεται από ενδεχόμενη πειθαρχική δίωξη 
μόνον εφόσον π ληροί τ ην αν ωτέρω π ροϋπόθεση κ αι πραγματοποιείται με κάθε απαραίτητη 
επιφύλαξη, όπως επιβάλλουν το κ αθήκον για αμερόληπτη και αντικειμενική κρίση, η δ ιαφύλαξη της 
αξιοπρέπειας του λειτουργήματος, ο σε βασμός της προσωπικής τιμής και το τ εκμήριο αθωότητας.
Η π αρεχόμενη από το ά ρθρο 22β, παράγραφος 1, το υ Κ ΥΚ π ροστασία δεν ισχύει για όσους 
υπαλλήλους βαρύνονται με παραβάσεις όπως η μ η τήρηση της υποχρεώσεως να ε πιδεικνύουν τη 
μεγαλύτερη δυ νατή προσοχή και αυτοσυγκράτηση κατά τη δημοσιότητα που προσδίδουν σε α ιτιάσεις 
εμπίπτουσες στην αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Απάτης (O LAF).
(βλ. σκέψεις 65, 66, 70 κ αι 80)
Παραπομπή:
ΔΔΔ ΕΕ: 2 Μαΐου 2007 , F-23/05, Giraudy κατά Επιτροπής, σκέψη 162
3. Η ad h oc αρχή γι α το υς διορισμούς η ο ποία αποτελείται από μέλη το υ Ελεγκτικού Συνεδρίου 
παρέχε ι όλα τα εχέ γγυα γι α τη διασφάλιση της ίσης μεταχειρίσεως στο π λαίσιο π ειθαρχικής 
διαδικασίας, καθόσον τα μέλη της απαιτείται να π αρέχουν όλα τα εχέ γγυα γι α αν εξάρτητη και 
αμερόληπτη κρίση και να σ υμμορφώνονται προς την απαίτηση αυτή καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας 
τους. Ο κώδ ικας συμπεριφοράς των μελών το υ Ελεγκτικού Συνεδρίου ορίζει επίσης ότι τ α μέλη 
οφείλουν να α πέχουν από κάθε δραστηριότητα η ο ποία ενδέχεται να έχε ι ως συνέπεια την πρόκληση 
συγκρούσεως συμφερόντων.
ECLI:EU:F:2011 :2 3ΠΕΡΙΛΗΨΗ–ΥΠΟΘΕΣΗF-77/09
NIJSκατάΕΛΕΓΚΤΙΚΟΥΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Επιπλέον, όλα τα διοικητικά όργανα έχ ουν την υποχρέωση, ιδίως σε π ειθαρχικά ζητήματα, να τ ηρούν 
την υποχρέωση αμεροληψίας.
(βλ. σκέψη 102)
Παραπομπή:
ΔΔΔ ΕΕ: 29 Σεπτεμβρίου 2009 , F-125/07, Hau κατά Κοινοβουλίου, σκέψη 27 κ αι εκεί παρατιθέμενη νομολογία
4. Η διοίκηση οφείλει να α σκεί την πειθαρχική της εξουσία με επιμέλεια και αμεροληψία.
Η αποστολή το υ υπαλλήλου που είναι επιφορτισμένος με τη διεξαγωγή διοικητικής έρε υνας έγκειται 
οπωσδήποτε στη δ ιαπίστωση των κρίσιμων π εριστατικών και συνθηκών και, επομένως, στην 
αξιολόγησή το υς προκείμενου να κ αθοριστεί εάν α υτά είναι όντως κρίσιμα καθώς και στην εκτίμηση 
της αποδεικτικής ισχύος των προσκομισθέντων αποδεικτικών στοιχείων τα οποία ενδέχεται να 
χρησιμοποιηθούν στο π λαίσιο πειθαρχικής διώξεως. Το εύρος της εν λόγω εξουσίας εκτιμήσεως είναι 
ανάλογο π ρος τη φύση των πειθαρχικών παραβάσεων που ενδέχεται να α ποτελέσουν αν τικείμενο 
κυρώσεων και προς την ανά γκη δ ιεξαγωγής ορισμένων ερε υνών. Οι επαληθεύσεις τι ς οποίες 
πραγματοποιεί ο ε πιφορτισμένος με την έρε υνα υ πάλληλος επιβάλλουν όπως αυτός προβαίνει σε 
εκτίμηση των στοιχείων που ενδέχεται να σ τοιχειοθετούν προσβολή το υ καθήκοντος για διαφύλαξη 
της αξιοπρέπειας το υ λειτουργήματος, το ο ποίο α ποτελεί σημαντικό καθήκον όλων των υπαλλήλων, 
προκειμένου να π ροσδιορίσει ενδεχομένως τα στοιχεία που είναι κρίσιμα. Εάν α παγορευόταν σ τον 
υπάλληλο αυτό να π ροβαίνει στην ω ς άν ω εκτίμηση, δεν θα μπορούσε να δ ιενεργηθεί καμία 
διοικητική έρε υνα γι α τέτοιας φύσεως περιστατικά.
(βλ. σκέψεις 110, 115 κ αι 118)
5. Προκειμένου να δ ιαφυλαχθεί ο σ κοπός της προδικασίας ο ο ποίος συνίσταται στο να π αρέχε ται στη 
διοίκηση η δυ νατότητα να ε πανεξετάσει την απόφασή της και να ε πιτύχει την εξωδικαστική επίλυση 
της διαφοράς, έχε ι κριθεί ότι ο κ ανόνας της ταυτότητας το υ αν τικειμένου το υ ένδικου βοηθήματος 
της προσφυγής και αυτού της διοικητικής ενστάσεως ισχύει μόνο στην περίπτωση στην οποία η 
προσφυγή τροποποιεί το αν τικείμενο της διοικητικής ενστάσεως ή τ ην αιτία γι α την οποία αυτή 
ασκήθηκε, η δ ε έννοια της «αιτίας» πρέπει να ερ μηνεύεται διασταλτικά, ως συνδεόμενη με την 
αμφισβήτηση της εσ ωτερικής νομιμότητας της προσβαλλομένης πράξεως ή, εναλλακτικώς, της 
εξωτερικής νομιμότητάς της. Κατά συνέπεια, και υπό την επιφύλαξη της ενστάσεως παρανομίας και 
των λόγων δημοσίας τάξεως, τροποποίηση της αιτίας της διαφοράς και, ως εκ το ύτου, απαράδεκτο 
λόγω μη τηρήσεως του κανόνα τ ης ταυτότητας του αν τικειμένου υφίσταται κατά κανόνα μ όνον ότ αν 
ο προσφεύγων βάλλει με τη διοικητική ένστασή το υ μόνο κατά της εξωτερικής νομιμότητας της 
βλαπτικής γι’ αυτόν πράξεως, συμπεριλαμβανομένων των διαδικαστικών πτυχών της, και προβάλλει 
με το δ ικόγραφο τ ης π ροσφυγής λ όγους ανα γόμενους σ την εσ ωτερική τ ης νομιμότητα ή , 
αντιστρόφως, όταν ο π ροσφεύγων βάλλει με τη διοικητική ένστασή το υ μόνον κατά της ουσιαστικής 
νομιμότητας της βλαπτικής γι’ αυτόν πράξεως και προβάλλει με το δ ικόγραφο της προσφυγής λόγους 
αναγόμενους στην εξωτερική της νομιμότητα, συμπεριλαμβανομένων των διαδικαστικών πτυχών της.
(βλ. σκέψη 129)
Παραπομπή:
ΔΔΔ ΕΕ: 1 Ιουλίου 2010 , F-45/07, Mandt κατά Κοινοβουλίου, σκέψεις 110, 119 κ αι 120
6. Το πειθαρχικό καθεστώς το υ ΚΥΚ δ εν καθιερώνει μια αμετάβλητη σχέσ η μεταξύ ποινής και 
τελεσθείσας παραβάσεως. Επίσης, εφόσον αποδεικνύεται το υ ποστατό των πραγματικών περιστατικών 
που καταλογίζονται στον υπάλληλο, η ε πιλογή της ενδεικνυομένης πειθαρχικής ποινής αν ήκει στην
4 ECLI:EU:F:2011 :2ΠΕΡΙΛΗΨΗ–ΥΠΟΘΕΣΗF-77/09
NIJSκατάΕΛΕΓΚΤΙΚΟΥΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
 αρμόδια γι α το υς διορισμούς αρχή και τα δικαιοδοτικά όργανα τ ης Ένωσης δεν μπορούν να 
υποκαταστήσουν την εν λόγω α ρχή σ την εκτίμησή της παρά μ όνο σε π ερίπτωση π ροδήλου 
σφάλματος ή κ αταχρήσεως εξουσίας.
Τα θ εσμικά όργανα μ πορούν βασίμως να ανα μένουν από όσους υπαλλήλους υπηρετούν σε ο ρισμένο 
βαθμό ότι θ α ενεργούν με οξύνοια και περίσκεψη. Επομένως, υπάλληλος που συνέταξε προσβλητικά 
έγγραφα τα οποία και διέδωσε ε υρέως ευθύνεται για δυ ο κατάφωρες παραβάσεις των άρθρων 17 
και 17α το υ ΚΥΚ. Επομένως, η ανά κληση το υ εν λόγω υπαλλήλου δεν έχε ι δυσανάλογο χ αρακτήρα.
(βλ. σκέψεις 131, 132 κ αι 135)
Παραπομπή:
ΓΔΕΕ: 18 Δεκεμβρίου 1997 , T-12/94, Daffix κατά Επιτροπής, σκέψεις 63 κ αι 89· 12 Σεπτεμβρίου 2000 , T-259/97, 
Teixeira N eves κατά Δικαστηρίου, σκέψη 108
7. Απόρροια της αρχής της χρ ηστής διοικήσεως είναι ότι οι π ειθαρχικές αρχές υποχρεούνται να 
διεξάγουν με επιμέλεια την πειθαρχική διαδικασία και να ε νεργούν κατά τρόπον ώστε κάθε πράξη 
σχετική με την πειθαρχική δίωξη να τ ελείται εντός εύλογης προθεσμίας σε σχέσ η με την προηγούμενη 
πράξη. Το κατά πόσον η κ ινηθείσα πειθαρχική διαδικασία διεξήχθη με την απαιτούμενη επιμέλεια 
επηρεάζεται από το αν π αρήλθε μ εγάλο χρ ονικό δ ιάστημα μ εταξύ τ ης δ ιαπράξεως το υ 
προσαπτόμενου πειθαρχικού παραπτώματος και της αποφάσεως περί κινήσεως της πειθαρχικής 
διαδικασίας.
Εντούτοις, η π αραβίαση της αρχής της τηρήσεως εύλογης προθεσμίας δεν δικαιολογεί, κατά γενικό 
κανόνα, την α κύρωση της αποφάσεως π ου λ αμβάνεται μετά τ ην π εράτωση της διοικητικής 
διαδικασίας. Ειδικότερα, μόνον ότ αν η π αρέλευση υπερβολικά μ εγάλου χρ ονικού διαστήματος 
ενδέχεται να έχε ι συνέπειες στο π εριεχόμενο της αποφάσεως που λαμβάνεται μετά την περάτωση της 
διοικητικής διαδικασίας, η π αραβίαση της αρχής της τηρήσεως εύλογης προθεσμίας μπορεί να θ ίγει το 
κύρος της διοικητικής διαδικασίας. Αυτό α κριβώς ισχύει για τι ς πειθαρχικές διαδικασίες, όταν η 
παρέλευση υπερβολικά μεγάλου χρ ονικού διαστήματος επηρεάζει τη δυ νατότητα αποτελεσματικής 
άμυνας των εμπλεκόμενων προσώπων.
(βλ. σκέψεις 141 κ αι 146)
Παραπομπή:
ΔΕΕ: 13 Δεκεμβρίου 2000 , C-39/00 P, SGA κατά Επιτροπής, σκέψη 44
ΓΔΕΕ: 13 Ιανουαρίου 2004 , T-67/01, JCB Service κατά Επιτροπής, σκέψεις 36 κ αι 40 κ αι εκεί παρατιθέμενη 
νομολογία
ΔΔΔ ΕΕ: 13 Ιανουαρίου 2001 , F-124/05 κ αι F-96/06, A και G κατά Επιτροπής, σκέψεις 390 κ αι 392