5.

Εντούτοις, η ανάλυση της περιπτώσεως για την οποία πρόκειται στην υπό κρίση υπόθεση προφανώς δεν είναι ακόμη πλήρης, θα πρέπει ακόμη να εξετάσω — όπως έχω ήδη αναφέρει — ορισμένες σκέψεις που ανέπτυξε, επικουρικώς, η ενάγουσα στην κύρια δίκη προς στήριξη της άποψής της ότι πρέπει να υπάρχει ενιαίος ορισμός της έννοιας της γεωργικής εκμεταλλεύσεως, που να δεσμεύει τα κράτη μέλη. Έτσι, προέβαλε ότι η απουσία έννοιας αυτής της έκτασης δημιουργεί σημαντικότατο κίνδυνο δυσμενών διακρίσεων η επίτευξη των στόχων του άρθρου 39 θα διακυβευόταν αν τα κράτη μέλη είχαν την ευχέρεια να προβαίνουν στον αναγκαίο προσδιορισμό και, επομένως, αν γινόταν ανεκτή η διαφοροποίηση των εισφορών κοινωνικής ασφαλίσεως, καθόσον μια τέτοια διαφοροποίηση δεν μπορεί να προβλεφθεί παρά μόνο στο πλαίσιο των διατάξεων του άρθρου 92 περί ενισχύσεων και τηρουμένων των προϋποθέσεων που προβλέπουν οι διατάξεις αυτές. Η επιχειρηματολογία αυτή συνεπάγεται, κατά τη γνώμη μου, τις ακόλουθες παρατηρήσεις: α) Πρώτον, όσον αφορά την απαγόρευση των διακρίσεων, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, εν προκειμένω, αποκλείεται η θεμελίωσή της στα άρθρα 7 και 40, παράγραφος 3, της Συνθήκης. Το άρθρο 40 απαγορεύει κάθε διάκριση λόγω ιθαγενείας. Όμως, το ιταλικό δίκαιο κοινωνικών ασφαλίσεων δεν προβαίνει σε τέτοιου είδους διάκριση. Καίτοι οι επιχειρήσεις τυγχάνουν άνισης μεταχειρίσεως, αναλόγως του αν γίνεται ή όχι εκμετάλλευση της γης, αυτό προφανώς δεν έχει καμιά σχέση με την ιθαγένεια. Αν ορισμένες ιταλικές [γεωργικές] εκμεταλλεύσεις τυγχάνουν διαφορετικής μεταχειρίσεως από τη μεταχείριση που απολαύουν οι εκμεταλλεύσεις άλλων κρατών μελών, πρόκειται εδώ για συνέπεια περιορισμένης εκτάσεως του εθνικού δικαίου και του γεγονότος ότι το κοινοτικό δίκαιο δεν αποσκοπεί στην ενοποίηση του δικαίου των κοινωνικών ασφαλίσεων. Εξάλλου, αυτό μπορεί να έχει επίπτωση επί του υπολογισμού του ύψους των εισφορών, εν πάση περιπτώσει ανεξάρτητα από το πρόβλημα του χαρακτηρισμού που ενδιαφέρει εν προκειμένω. Το άρθρο 40, παράγραφος 3, της Συνθήκης, ορίζει ότι οι κοινές οργανώσεις αγορών πρέπει να περιορίζονται στην επίτευξη των στόχων του άρθρου 39 και να αποκλείουν κάθε διάκριση μεταξύ παραγωγών ή καταναλωτών εντός της Κοινότητας. Δεν έχει, επομένως, εφαρμογή παρά μόνο στις κοινές οργανώσεις αγοράς. Εν ανάγκη, θα μπορούσε να γίνει δεκτό ότι η διάταξη αυτή αφορά επίσης τα κράτη μέλη κατά το μέτρο που οι κρατικές υπηρεσίες καλούνται να ασκήσουν τα καθήκοντά τους στο πλαίσιο των κοινών οργανώσεων αγοράς, κατά το μέτρο που η κοινή οργάνωση αγοράς συμπληρώνεται με ένα εθνικό σύστημα παρεμβάσεων, ή εφόσον τα κρατικά μέτρα έχουν ηθελημένη επίπτωση στη λειτουργία των κοινών οργανώσεων αγοράς και την επηρεάζουν. Σχετικά, παραθέτω τις αποφάσεις στην υπόθεση 51/74 (VAN DER HULST'S ΖΟΝΕΝ κατά PRODUKTSCHAP VOOR SIERGEWASSEN, απόφαση της 23ης Ιανουαρίου 1975, SLG. 1975, σ. 79) και 60/75 (RUSSO κατά AZIENDA DI STATO PER GLI INTERVENTI SUL MERCATO AGRICOLO, απόφαση της 22ας Ιανουαρίου 1976, SLG. 1976, σ. 45), καθώς και τις προτάσεις μου στην υπόθεση 52/76 (BENEDETTI κατά FIGLI SAS, απόφαση της 3ης Φεβρουαρίου 1977, SLG. 1977, σ. 163). Μου φαίνεται προφανές ότι οι προϋποθέσεις αυτές είναι ανύπαρκτες στην περίπτωση κανονιστικής ρυθμίσεως που θεσπίστηκε στο πλαίσιο τομέων που επιφυλάχτηκαν στα κράτη μέλη και ότι η μόνη επίπτωση για την οποία μπορεί να γίνει λόγος εν προκειμένω είναι η επίπτωση επί του κόστους παραγωγής των προϊόντων που περιλαμβάνονται στις οργανώσεις αγοράς. Δεύτερον, αναμφίβολα είναι επίσης μάταιη η επίκληση εν προκειμένω της γενικής αρχής της ίσης μεταχειρίσεως, όπως αυτή προβλέπεται επίσης από το ιταλικό σύνταγμα και όπως προβλήθηκε στις συνεκδικα σθείσες υποθέσεις 117/76 και 16/77 (RUCK DESCHEL & CO. και HANSA-LAGERHAUS STROH & CO. κατά HAUPTZOLLAMT ΗΑΜ BURG-St. Annen και DIAMALT AG κατά HAUPTZOLLAMT ΙΤΖΕΗΟΕ, απόφαση της 19ης Οκτωβρίου 1977) σχετικά με κοινοτική κανονιστική ρύθμιση περί οργανώσεως αγοράς. Κατά τη νομολογία που συνάγεται από την υπόθεση αυτή, αρκεί ότι όμοιες καταστάσεις δεν αντιμετωπίζονται διαφορετικά εφόσον δεν υπάρχει βάσιμος λόγος. Αυτό μπορεί να σημαίνει, σε περιπτώσεις όπως αυτές που εξετάστηκαν στο πλαίσιο των προαναφερόμενων περιπτώσεων, επειδή επρόκειτο για μέτρο σχετικό με προϊόντα, ότι όμοια προϊόντα δεν μπορούν να ευνοηθούν κατά διαφορετικό τρόπο. Αυτό όμως δεν αποκλείει, όταν πρόκειται για κανονιστική ρύθμιση διαφορετικής φύσεως (όπως για παράδειγμα κανονιστική ρύθμιση που ορίζει το ύψος των εισφορών κοινωνικής ασφαλίσεως βάσει της φύσεως της επιχείρησης), να λαμβάνεται υπόψη, για τον καθορισμό του ύψους της επιβάρυνσης, το μέγεθος και η διάρθρωση της επιχείρησης, καθώς και παράγοντες όπως η εκμετάλλευση της γης. Εν πάση περιπτώσει στο παρόν πλαίσιο, δεν θεωρώ ότι κάθε εκμετάλλευση που πρέπει να θεωρείται ως γεωργική για τους στόχους του κοινοτικού δικαίου πρέπει κατ' ανάγκη να αντιμετωπίζεται κατά τον ίδιο τρόπο στο πλαίσιο των κοινωνικών ασφαλίσεων. β) Κατά το μέτρο που η ενάγουσα στην κύρια δίκη υποστηρίζει ότι, προς εκπλήρωση της υποχρέωσης που το άρθρο 5 της Συνθήκης επιβάλλει στα κράτη μέλη να στηριχτούν στις υφιστάμενες κοινοτικές έννοιες, λόγω του ότι η ερμηνεία του ιταλικού δικαίου — του άρθρου 2135 του ιταλικού αστικού κώδικα — δεν είναι σαφής και εφόσον υπογραμμίζει ότι ο χαρακτηρισμός της εκμετάλλευσής της ως μη γεωργικής, που το ISTITUTO, εναγόμενο στην κύρια δί κη, θεωρεί πρόσφορο, συνεπάγεται γι' αυτήν υπό διάφορες επόψεις υψηλές επιβαρύνσεις, πράγμα που δεν συμβιβάζεται κατ' αυτήν με τους στόχους του άρθρου 39 της Συνθήκης, αναφέρω πρώτον ότι δεν υπάρχει λόγος να στηριχτούμε σε μια κοινοτική έννοια — και εν προκειμένω δεν υπάρχει καν ενιαία έννοια — παρά μόνο στους τομείς για τους οποίους ορίστηκε η έννοια αυτή. Όμως, έχω ήδη αναφέρει ότι η έννοια της γεωργικής εκμεταλλεύσεως δεν ορίστηκε στο δίκαιο των κοινωνικών ασφαλίσεων. Δεύτερον, όσον αφορά το επιχείρημα που αντλείται από το άρθρο 39 της Συνθήκης ΕΟΚ, το οποίο υπό το στοιχείο α αναφέρεται στην αύξηση της παραγωγικότητας στη γεωργία, στην ανάπτυξη της τεχνικής προόδου, στην ορθολογική ανάπτυξη της γεωργικής παραγωγής, καθώς και στην άριστη χρησιμοποίηση των συντελεστών παραγωγής, θεωρώ ότι όχι μόνον είναι αμφίβολον ότι οι στόχοι αυτοί μπορούν πραγματικά να επηρεαστούν από το χαρακτηρισμό που δόθηκε στην ενάγουσα στην κύρια δίκη επιχείρηση στο πλαίσιο του ιταλικού δικαίου κοινωνικών ασφαλίσεων — πράγματι πρέπει να περιοριστώ σ' αυτό τον τομέα —, αλλά ακόμη ότι έχει σημασία να σημειωθεί ότι στη διάταξη αυτή γίνεται λόγος για στόχους των οποίων η επίτευξη πρέπει να επιδιωχθεί με τη γεωργική πολιτική και, ειδικότερα, στόχους μεταξύ πολλών άλλων οι οποίοι δεν μπορούν να επιτευχθούν όλοι συγχρόνως και με την ίδια αποτελεσματικότητα. θεωρώ επίσης ότι δεν είναι καθόλου εύκολο να επικροτείται η μη εφαρμογή εθνικής διατάξεως σε τομέα που επιφυλάσσεται στα κράτη μέλη βάσει του επικαλούμενου εν προκειμένω νομικού κανόνα. Αν τα κοινοτικά συμφέροντα διακυβεύονταν πράγματι κατά τον αναφερόμενο τρόπο, το προσφορότερο μέσο προστασίας τους θα ήταν μάλλον η κίνηση διαδικασίας δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ. γ) Τέλος, όσον αφορά την επιχειρηματολογία που η ενάγουσα στην κύρια δίκη στηρίζει στις διατάξεις της Συνθήκης περί ενισχύσεων (άρθρα 92 επ.) είναι δύσκολο να κατανοήσω τη σημασία της. Τουλάχιστον, δεν βλέπω το συμφέρον που μπορεί να έχει η ενάγουσα στην κύρια δίκη να επικαλεστεί τη διάταξη αυτή, δεδομένου ότι αν η τελευταία αυτή διάταξη έπρεπε πραγματικά να εφαρμοστεί εν προκειμένω και έχει παραβιαστεί, θα μπορούσε το πολύ να επιτύχει οι εισφορές κοινωνικής ασφαλίσεως μειωμένου ύψους να μην εφαρμόζονται, και αυτό για άλλες επίσης εκμεταλλεύσεις που πρέπει να θεωρηθούν ότι είναι γεωργικής φύσεως κατά την έννοια του ιταλικού δικαίου, όχι όμως το πλεονέκτημα των ει σφορών αυτών να επεκταθεί καν στνς εν λόγω εκμεταλλεύσεις. Ανεξάρτητα από αυτό, θα πρέπει στην αλληλουχία αυτή να τονίσω ότι το επιχείρημα που η ενάγουσα στην κύρια δίκη αντλεί από την απόφαση στην υπόθεση 173/73 (Ιταλική Δημοκρατία κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, απόφαση της 2ας Ιουλίου 1974, SLG. 1974, σ. 709), δεν μου φαίνεται λυσιτελές διότι αφορά διαφορετική κατάσταση από την προκειμένη. Πράγματι, η υπόθεση αυτή αφορούσε τη μερική απαλλαγή από επιβαρύνσεις επιβαλλόμενες από το κράτος και που έπρεπε να φέρουν οι επιχειρήσεις ορισμένου βιομηχανικού τομέα 'την απαλλαγή από επιβαρύνσεις, δηλαδή τις εισφορές κοινωνικής ασφαλίσεως για τον κλάδο οικογενειακών επιδομάτων, που προέκυπτε από την κανονική εφαρμογή του γενικού φορολογικού συστήματος. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η κανονιστική αυτή ρύθμιση εκτιμήθηκε βάσει του άρθρου 92 της Συνθήκης. Στην προκειμένη περίπτωση, αντίθετα, πρόκειται για ειδικό σύστημα που δημιουργήθηκε για τη γεωργία στο πλαίσιο των κοινωνικών ασφαλίσεων. Δεν βλέπω πώς ο καθορισμός συντελεστών εισφοράς μέχρις ενός συγκεκριμένου ποσού μπορούσε να θεωρηθεί ως ενίσχυση χορηγούμενη από κρατικούς πόρους. Ειδικότερα, δεν βλέπω σε τι οι αρχές και οι κανόνες του άρθρου 92 μπορούσαν να διαδραματίσουν ρόλο στον προσδιορισμό του ειδικού αυτού συστήματος, το οποίο καταλήγει στον αποκλεισμό της ενάγουσας στην κύρια δίκη από το πλεονέκτημά του. Επομένως, είναι βέβαιο ότι δεν μπορεί να αντληθεί επιχείρημα από το άρθρο 92 ως προς το αίτημα που υποβλήθηκε στην κύρια δίκη.