Απόφαση  του Δικαστηρίου  ( τέταρτο  τμήμα ) της 21 ης 
Δεκεμβρίου  2011 [ αίτηση  του Conseil d'État ( Γαλλία ) για 
την έκδοση  προδικαστικής  αποφάσεως ] — Ministre de 
l'Intérieur, de l'Outre-mer, des Collectivités territoriales et 
de l'immigration κατά  Chambre de commerce et d'industrie 
de l'Inde  
(Υπόθεση  C-465/10)  ( 1 ) 
[Αίτηση  εκδόσεως  προδικαστικής  αποφάσεως  — Προστασία  
των  οικονομικών  συμφερόντων  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  — 
Κανονισμός  ( ΕΚ, Ευρατόμ ) 2988/95 — Άρθρο  3 — Διαρ­  
θρωτικά  ταμεία  — Κανονισμός  (ΕΟΚ ) 2052/88 — Κανονι­  
σμός  ( ΕΟΚ ) 4253/88 — Αναθέτουσα  αρχή  λήπτρια  επιδο­  
τήσεως  στο πλαίσιο  των  διαρθρωτικών  ταμείων  — Μη 
τήρηση  των  κανόνων  συνάψεως  δημοσίων  συμβάσεων  από  
τον λήπτη  επιδοτήσεως  στο πλαίσιο  του ΕΤΠΑ  — Θεμε­  
λίωση  της υποχρεώσεως  ανακτήσεως  μιας  επιδοτήσεως  της 
Ένωσης  σε περίπτωση  παρατυπίας  — Περιεχόμενο  της 
εννοίας  « παρατυπία » — Περιεχόμενο  της εννοίας  « διαρκής  
παρατυπία » — Διαδικασία  ανακτήσεως  — Προθεσμία  
παραγραφής  — Μακρότερες  προθεσμίες  παραγραφής  
βάσει  του εθνικού  δικαίου  — Αρχή  της αναλογικότητας ] 
(2012/C 49/15)  
Γλώσσα  διαδικασίας : η γαλλική  
Αιτούν  δικαστήριο  
Conseil d'État  
Διάδικοι  στην  υπόθεση  της κύριας  δίκης  
Ministre de l'Intérieur, de l'Outre-mer, des Collectivités territo ­
riales et de l'immigration  
κατά  
Chambre de commerce et d'industrie de l'Inde  
Αντικείμενο  
Αίτηση  εκδόσεως  προδικαστικής  αποφάσεως  — Conseil d'État 
(Γαλλία ) — Ερμηνεία  των διατάξεων  του κανονισμού  ( ΕΟΚ ) 
2052/88 του Συμβουλίου , της 24 ης Ιουνίου  1988, για την απο­  
στολή  των διαρθρωτικών  ταμείων , την αποτελεσματικότητά  τους  και 
τον συντονισμό  των παρεμβάσεών  τους  μεταξύ  τους  καθώς  και με 
τις παρεμβάσεις  της Ευρωπαϊκής  Τράπεζας  Επενδύσεων  και των 
άλλων  υφιστάμενων  χρηματοδοτικών  οργάνων  (EE L 185, σ. 9), 
του κανονισμού  (ΕΟΚ ) 4253/88 του Συμβουλίου , της 19 ης Δεκεμ­  
βρίου  1988, για τις διατάξεις  εφαρμογής  του κανονισμού  (ΕΟΚ ) 
2052/88 (EE L 374, σ. 1), καθώς  και του κανονισμού  (ΕΚ, Ευρα­  
τόμ) 2988/95 του Συμβουλίου , της 18 ης Δεκεμβρίου  1995, σχε­  
τικά  με την προστασία  των οικονομικών  συμφερόντων  των Ευρω­  
παϊκών  Κοινοτήτων  (EE L 312, σ. 1) — Μη τήρηση  των κανόνων  
περί συνάψεως  δημοσίων  συμβάσεων  από τον δικαιούχο  επιδοτή­  
σεων  που καταβλήθηκαν  στο πλαίσιο  του ΕΤΠΕ  και του FNADT — 
Θεμελίωση  της υποχρεώσεως  ανακτήσεως  κοινοτικής  ενισχύσεως  σε 
περίπτωση  παρατυπίας  — Τρόπος  ανακτήσεως  αχρεωστήτως  κατα­  
βληθείσας  εγγυήσεως  — Προθεσμία  παραγραφής  
Διατακτικό  
1) Υπό συνθήκες  όπως  αυτές  της υποθέσεως  της κύριας  δίκης , το 
άρθρο  23, παράγραφος  1, τρίτη  περίπτωση , του κανονισμού  
(ΕΟΚ ) 4253/88 του Συμβουλίου , της 19 ης Δεκεμβρίου  1988, 
για τις διατάξεις  εφαρμογής  του κανονισμού  (ΕΟΚ ) 2052/88 
όσον  αφορά  τον συντονισμό  των παρεμβάσεων  των διαφόρων  
διαρθρωτικών  ταμείων  μεταξύ  τους  καθώς  και με τις παρεμ­  
βάσεις  της Ευρωπαϊκής  Τράπεζας  Επενδύσεων  και των λοιπών  υφιστάμενων  χρηματοδοτικών  οργάνων , όπως  τροποποιήθηκε  
με τον κανονισμό  (ΕΟΚ ) 2082/93 του Συμβουλίου , της 20 ής 
Ιουλίου  1993, σε συνδυασμό  με το άρθρο  7, παράγραφος  1, 
του κανονισμού  ( ΕΟΚ ) 2052/88 του Συμβουλίου , της 24 ης 
Ιουνίου  1988, για την αποστολή  των διαρθρωτικών  ταμείων , 
την αποτελεσματικότητά  τους  και τον συντονισμό  των παρεμ­  
βάσεών  τους  μεταξύ  τους  καθώς  και με τις παρεμβάσεις  της 
Ευρωπαϊκής  Τράπεζας  Επενδύσεων  και των άλλων  υφιστάμε­  
νων χρηματοδοτικών  οργάνων , όπως  τροποποιήθηκε  με τον 
κανονισμό  (ΕΟΚ ) 2081/93 του Συμβουλίου , της 20 ής Ιουλίου  
1993, συνιστά  νομική  βάση  επιτρέπουσα  στις εθνικές  αρχές , 
χωρίς  να είναι  αναγκαία  εξουσιοδότηση  από το εθνικό  δίκαιο , 
να ανακτήσουν , εις χείρας  του δικαιούχου , ολόκληρη  τη χορη­  
γηθείσα  στο πλαίσιο  του Ευρωπαϊκού  Ταμείου  Περιφερειακής  
Ανάπτυξης  ( ΕΤΠΑ ) επιδότηση , με την αιτιολογία  ότι ο 
δικαιούχος  αυτός , υπό την ιδιότητα  της « αναθέτουσας  αρχής » 
κατά  την οδηγία  92/50/ ΕΟΚ  του Συμβουλίου , της 18 ης Ιου­  
νίου  1992, για το συντονισμό  των διαδικασιών  σύναψης  δημό­  
σιων  συμβάσεων  υπηρεσιών , όπως  τροποποιήθηκε  με την οδη­  
γία 93/36/ ΕΟΚ  του Συμβουλίου , της 14 ης Ιουνίου  1993, δεν 
τήρησε  τις διατάξεις  της οδηγίας  αυτής  όσον  αφορά  τη 
σύναψη  δημόσιας  συμβάσεως  παροχής  υπηρεσιών , η οποία  
είχε ως σκοπό  την υλοποίηση  του προγράμματος  για το 
οποίο  χορηγήθηκε  η επιδότηση  αυτή  στον  δικαιούχο . 
2) Η εκ μέρους  αναθέτουσας  αρχής  η οποία  έχει τύχει  επιδοτή­  
σεως  στο πλαίσιο  του ΕΤΠΑ  παράβαση  των κανόνων  περί  
δημοσίων  συμβάσεων  της οδηγίας  92/50, όπως  τροποποιήθηκε  
με την οδηγία  93/36, κατά  την ανάθεση  της εκτελέσεως  της 
συμβάσεως  που έχει ως αντικείμενο  την υλοποίηση  του επιδο­  
τούμενου  προγράμματος , συνιστά  «παρατυπία », υπό την έννοια  
του άρθρου  1 του κανονισμού  ( ΕΚ, Ευρατόμ ) 2988/95 του 
Συμβουλίου , της 18 ης Δεκεμβρίου  1995, σχετικά  με την προ­  
στασία  των οικονομικών  συμφερόντων  των Ευρωπαϊκών  Κοι­  
νοτήτων , ακόμη  και αν η αρμόδια  εθνική  αρχή  δεν μπορούσε  
να αγνοεί , κατά  τη χορήγηση  της επιδοτήσεως  αυτής , ότι ο 
δικαιούχος  είχε ήδη αποφασίσει  ποιος  θα ήταν  ο παρέχων  
υπηρεσίες  στον  οποίο  θα ανέθετε  την υλοποίηση  του επιδο­  
τούμενου  προγράμματος . 
3) Υπό συνθήκες  όπως  αυτές  της υποθέσεως  της κύριας  δίκης , 
εφόσον  ο δικαιούχος  επιδοτήσεως  στο πλαίσιο  του ΕΤΠΑ , 
υπό την ιδιότητά  του ως αναθέτουσας  αρχής , δεν τήρησε  
τους  κανόνες  περί  δημοσίων  συμβάσεων  της οδηγίας  92/50, 
κατά  την ανάθεση  της εκτελέσεως  της συμβάσεως  που έχει ως 
αντικείμενο  την υλοποίηση  του επιδοτούμενου  προγράμματος : 
— η επίμαχη  παρατυπία  πρέπει  να θεωρηθεί  ως « διαρκής  
παρατυπία », υπό την έννοια  του άρθρου  3, παράγραφος  
1, δεύτερο  εδάφιο , του κανονισμού  2988/95 και, κατά  
συνέπεια , η τετραετής  παραγραφή  την οποία  προβλέπει  
η διάταξη  αυτή  για την ανάκτηση  της αχρεωστήτως  κατα­  
βληθείσας  στον  δικαιούχο  αυτόν  επιδοτήσεως  αρχίζει  να 
τρέχει  από την ημερομηνία  ολοκληρώσεως  της εκτελέσεως  
της παρανόμως  συναφθείσας  δημοσίας  συμβάσεως·  
— η εκ μέρους  του δικαιούχου  της επιδοτήσεως  διαβίβαση  
μιας  εκθέσεως  ελέγχου  με την οποία  διαπιστώνεται  η μη 
τήρηση  των κανόνων  περί  συνάψεως  δημοσίων  συμβάσεων  
και με την οποία  ζητείται  κατά  συνέπεια  από την εθνική  
αρχή  να απαιτήσει  την επιστροφή  των καταβληθέντων  
ποσών  συνιστά  πράξη  αρκούντως  σαφή  η οποία  αποσκοπεί  
στη διερεύνηση  ή τη δίωξη  της παρατυπίας , κατά  την 
έννοια  του άρθρου  3, παράγραφος  1, τρίτο  εδάφιο , του 
κανονισμού  2988/95.EL C 49/10 Επίσημη  Εφημερίδα  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  18.2.2012
4) Η εφαρμογή , στο πλαίσιο  της εκ μέρους  των κρατών  μελών  
ευχέρειας  που τους  παρέχει  το άρθρο  3, παράγραφος  3, του 
κανονισμού  2988/95, τριακονταετούς  προθεσμίας  παραγραφής  
για την ανάκτηση  αδικαιολογήτως  κτηθέντος  οφέλους  προερ­  
χομένου  από τον προϋπολογισμό  της Ένωσης  αντιβαίνει  στην  
αρχή  της αναλογικότητας . 
( 1 ) ΕΕ C 346 της 18.12.2010.  
Απόφαση  του Δικαστηρίου  ( τρίτο  τμήμα ) της 21 ης 
Δεκεμβρίου  2011 [ αίτηση  του Corte dei Conti — Sezione 
Giurisdizionale per la Regione Siciliana ( Ιταλία ) για την 
έκδοση  προδικαστικής  αποφάσεως ] — Teresa Cicala κατά  
Regione Siciliana  
(Υπόθεση  C-482/10)  ( 1 ) 
(Εθνική  διοικητική  διαδικασία  — Διοικητικές  πράξεις  — 
Υποχρέωση  αιτιολογήσεως  — Δυνατότητα  καλύψεως  της 
ελλείψεως  αιτιολογίας  κατά  τη διάρκεια  δίκης  κινηθείσας  
κατά  της διοικητικής  πράξεως  — Ερμηνεία  των  άρθρων  
296, δεύτερο  εδάφιο , ΣΛΕΕ  και 41, παράγραφος  2, στοιχείο  
γ', του Χάρτη  των  Θεμελιωδών  Δικαιωμάτων  της Ευρωπαϊ­  
κής Ένωσης  — Έλλειψη  αρμοδιότητας  του Δικαστηρίου ) 
(2012/C 49/16)  
Γλώσσα  διαδικασίας : η ιταλική  
Αιτούν  δικαστήριο  
Corte dei Conti — Sezione Giurisdizionale per la Regione Sici ­
liana  
Διάδικοι  στην  υπόθεση  της κύριας  δίκης  
Teresa Cicala  
κατά  
Regione Siciliana  
Αντικείμενο  
Αίτηση  εκδόσεως  προδικαστικής  αποφάσεως  — Corte dei Conti — 
Sezione Giuridizionale per la Regione Siciliana — Ερμηνεία  του 
άρθρου  296 ΣΛΕΕ  και του άρθρου  41, παράγραφος  2, στοιχείο  γ', 
του Χάρτη  των Θεμελιωδών  Δικαιωμάτων  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  
— Συμβατότητα  εθνικής  νομοθεσίας  που προβλέπει  την δυνατότητα  
της δημοσίας  διοικήσεως  να μην αιτιολογεί  υπό ορισμένες  προϋπο­  
θέσεις  τις πράξεις  της ή να καλύπτει  την έλλειψη  αιτιολογίας  διοι­  
κητικής  πράξεως  κατά  τη διάρκεια  της κινηθείσας  κατά  της εν λόγω  
πράξεως  δίκης  
Διατακτικό  
Το Δικαστήριο  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  δεν έχει αρμοδιότητα  να 
αποφανθεί  επί των ερωτημάτων  που υπέβαλε  το Corte dei conti, 
sezione giurisdizionale per la Regione Siciliana ( Ιταλία ), με απόφαση  
της 20 ής Σεπτεμβρίου  2010.  
( 1 ) ΕΕ C 328 της 4.12.2010.  Απόφαση  του Δικαστηρίου  ( τμήμα  μείζονος  συνθέσεως ) της 
21 ης Δεκεμβρίου  2011 [ αίτηση  του Conseil d'État ( Γαλλία ) 
για την έκδοση  προδικαστικής  αποφάσεως ] — Centre 
hospitalier universitaire de Besançon κατά  Thomas 
Dutrueux, Caisse primaire d'assurance maladie du Jura  
(Υπόθεση  C-495/10)  ( 1 ) 
(Οδηγία  85/374/ ΕΟΚ  — Ευθύνη  λόγω  ελαττωματικών  
προϊόντων  — Πεδίο  εφαρμογής  — Εθνικό  καθεστώς  
βάσει  του οποίου  τα δημόσια  νοσοκομεία  υπέχουν  την υπο­  
χρέωση  να αποκαθιστούν , ακόμη  και άνευ  υπαιτιότητας , τη 
ζημία  που  υπέστη  ασθενής  λόγω  της ελαττωματικής  λει­  
τουργίας  μηχανήματος  ή προϊόντος  που  χρησιμοποιήθηκε  
στο πλαίσιο  της παρασχεθείσας  περιθάλψεως ) 
(2012/C 49/17)  
Γλώσσα  διαδικασίας : η γαλλική  
Αιτούν  δικαστήριο  
Conseil d'État  
Διάδικοι  στην  υπόθεση  της κύριας  δίκης  
Centre hospitalier universitaire de Besançon  
κατά  
Thomas Dutrueux και Caisse primaire d'assurance maladie du 
Jura  
Αντικείμενο  
Αίτηση  εκδόσεως  προδικαστικής  αποφάσεως  — Conseil d’État — 
Ερμηνεία  του άρθρου  13 της οδηγίας  85/374/ ΕΟΚ  του Συμβου­  
λίου , της 25 ης Ιουλίου  1985, για την προσέγγιση  των νομοθετι­  
κών, κανονιστικών  και διοικητικών  διατάξεων  των κρατών  μελών  σε 
θέματα  ευθύνης  λόγω  ελαττωματικών  προϊόντων  (EE L 210, σ. 29) 
— Ευθύνη  των δημοσίων  νοσοκομείων  έναντι  των ασθενών  τους  — 
Επιτρεπτό  εθνικού  καθεστώτος  ευθύνης  βάσει  του οποίου  παρέχεται  
στον  ζημιωθέντα  δυνατότητα  αποκαταστάσεως , ακόμη  και άνευ  
υπαιτιότητας  του ζημιώσαντος , των ζημιών  που προκλήθηκαν  από 
ελαττωματικά  προϊόντα  — Περιορισμός  της ευθύνης  του παρέχο­  
ντος  υπηρεσίες  
Διατακτικό  
Η ευθύνη  παρέχοντος  υπηρεσίες  ο οποίος , στο πλαίσιο  παροχής  
υπηρεσιών  όπως  η νοσοκομειακή  περίθαλψη , χρησιμοποιεί  ελατ­  
τωματικά  μηχανήματα  ή προϊόντα  των οποίων  δεν είναι  ο παρα­  
γωγός , κατά  την έννοια  των διατάξεων  του άρθρου  3 της οδηγίας  
85/374/ ΕΟΚ  του Συμβουλίου , της 25 ης Ιουλίου  1985, για την 
προσέγγιση  των νομοθετικών , κανονιστικών  και διοικητικών  δια­  
τάξεων  των κρατών  μελών  σε θέματα  ευθύνης  λόγω  ελαττωματι­  
κών προϊόντων , όπως  τροποποιήθηκε  με την οδηγία  1999/34/ ΕΚ 
του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου  και του Συμβουλίου  της 10 ης 
Μαΐου  1999, και ο οποίος , ως εκ τούτου , προκαλεί  ζημίες  στον  
αποδέκτη  της παροχής , δεν εμπίπτει  στο πεδίο  εφαρμογής  της 
οδηγίας  αυτής . Ως εκ τούτου , η οδηγία  αυτή  επιτρέπει  σε κράτος  
μέλος  να θεσπίσει  καθεστώς , όπως  το επίμαχο  στην  υπόθεση  της 
κύριας  δίκης , βάσει  του οποίου  στοιχειοθετείται  ευθύνη  του εν 
λόγω  παρέχοντος  υπηρεσίες  για τις ζημίες  που προκαλεί  κατ’ 
αυτόν  τον τρόπο , ακόμη  και άνευ  υπαιτιότητάς  του, υπό τηνEL 18.2.2012 Επίσημη  Εφημερίδα  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης  C 49/11