Προσωρινό κείμενο

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ

(δέκατο πενταμελές τμήμα)

της 2ας Φεβρουαρίου 2022 ( )

«Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Αγορά των κατασκευαστών φορτηγών – Απόφαση με την οποία διαπιστώνεται παράβαση του άρθρου 101 ΣΛΕΕ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ – Συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές σχετικά με τις τιμές πώλησης των φορτηγών, το χρονοδιάγραμμα για την εισαγωγή των τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών και τη μετακύλιση στους πελάτες του κόστους των τεχνολογιών αυτών – “Υβριδική” διαδικασία η οποία διεξάγεται σε στάδια – Τεκμήριο αθωότητας – Αρχή της αμεροληψίας – Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων – Ενιαία και διαρκής παράβαση – Περιορισμός του ανταγωνισμού ως εκ του αντικειμένου – Γεωγραφική έκταση της παράβασης – Πρόστιμο – Αναλογικότητα – Ίση μεταχείριση – Πλήρης δικαιοδοσία»

Στην υπόθεση T‑799/17,

Scania AB, με έδρα το Södertälje (Σουηδία),

Scania CV AB, με έδρα το Södertälje,

Scania Deutschland GmbH, με έδρα το Κόμπλεντζ (Γερμανία),

εκπροσωπούμενες από τους D. Arts, F. Miotto, C. Pommiès, K. Schillemans, C. Langenius, L. Ulrichs, P. Hammarskiöld, S. Falkner και N. De Backer, δικηγόρους,

προσφεύγουσες,

κατά

Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκπροσωπούμενης από τον M. Farley και την L. Wildpanner,

καθής,

με αντικείμενο προσφυγή, δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, με αίτημα την ακύρωση της απόφασης C(2017) 6467 final της Επιτροπής, της 27ης Σεπτεμβρίου 2017, σχετικά με διαδικασία βάσει του άρθρου 101 ΣΛΕΕ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ (Υπόθεση AT.39824 – Φορτηγά), ή, επικουρικώς, τη μείωση του ποσού των προστίμων που επιβλήθηκαν στις προσφεύγουσες με την εν λόγω απόφαση,

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δέκατο πενταμελές τμήμα),

συγκείμενο από τους Σ. Παπασάββα, πρόεδρο, A. Kornezov, E. Buttigieg (εισηγητή), K. Kowalik-Bańczyk και G. Hesse, δικαστές,

γραμματέας: B. Lefebvre, διοικητικός υπάλληλος,

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 18ης Ιουνίου 2020,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

I. Ιστορικό της διαφοράς

1 Οι προσφεύγουσες, Scania AB, Scania CV AB και Scania Deutschland GmbH (στο εξής: Scania DE), είναι τρεις νομικές οντότητες της επιχείρησης Scania (στο εξής: Scania). Η Scania δραστηριοποιείται στην κατασκευή και πώληση βαρέων φορτηγών (άνω των 16 τόνων) για μεταφορές μεγάλων αποστάσεων, διανομή, μεταφορές που συνδέονται με οικοδομικές δραστηριότητες και για ειδικές εργασίες.

2 Με την απόφαση C(2017) 6467 final, της 27ης Σεπτεμβρίου 2017, σχετικά με διαδικασία βάσει του άρθρου 101 ΣΛΕΕ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ) (Υπόθεση AT.39824 – Φορτηγά) (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι προσφεύγουσες είχαν παραβεί το άρθρο 101 ΣΛΕΕ και το άρθρο 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ συμμετέχοντας, από τις 17 Ιανουαρίου 1997 έως τις 18 Ιανουαρίου 2011, από κοινού με τις νομικές οντότητες των επιχειρήσεων [εμπιστευτικό] ( ), [εμπιστευτικό], [εμπιστευτικό], [εμπιστευτικό] και [εμπιστευτικό], σε συμπαιγνιακούς διακανονισμούς σχετικά με τις τιμές και τις αυξήσεις των μικτών τιμών των μεσαίων και βαρέων φορτηγών στον ΕΟΧ, καθώς και σχετικά με το χρονοδιάγραμμα και τη μετακύλιση των δαπανών για την εισαγωγή τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών για τα μεσαία και βαρέα φορτηγά οι οποίες απαιτούνται από τα πρότυπα Euro 3 έως Euro 6 (άρθρο 1 της προσβαλλόμενης απόφασης). Η Επιτροπή επέβαλε από κοινού και εις ολόκληρον στη Scania AB και στη Scania CV AB πρόστιμο ύψους 880 523 000 ευρώ, εκ των οποίων η Scania DE ήταν από κοινού και εις ολόκληρον υπεύθυνη για το ποσό των 440 003 282 ευρώ (άρθρο 2 της προσβαλλόμενης απόφασης).

Α. Διοικητική διαδικασία που κατέληξε στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης

3 Στις 20 Σεπτεμβρίου 2010, η [εμπιστευτικό] υπέβαλε αίτηση για απαλλαγή από την επιβολή προστίμου σύμφωνα με την παράγραφο 14 της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με τη μη επιβολή και τη μείωση των προστίμων σε υποθέσεις συμπράξεων (καρτέλ) (ΕΕ 2006, C 298, σ. 17, στο εξής: ανακοίνωση περί συνεργασίας). Στις 17 Δεκεμβρίου 2010, η Επιτροπή χορήγησε υπό όρους απαλλαγή από το πρόστιμο στην [εμπιστευτικό].

4 Από τις 18 έως τις 21 Ιανουαρίου 2011, η Επιτροπή διενήργησε ελέγχους, μεταξύ άλλων, στις εγκαταστάσεις των προσφευγουσών.

5 Στις 28 Ιανουαρίου 2011, η [εμπιστευτικό] ζήτησε απαλλαγή από την επιβολή προστίμου σύμφωνα με την παράγραφο 14 της ανακοίνωσης περί συνεργασίας και, επικουρικώς, τη μείωση του προστίμου σύμφωνα με την παράγραφο 27 της εν λόγω ανακοίνωσης. Στην ίδια ενέργεια προέβησαν η [εμπιστευτικό] και η [εμπιστευτικό].

6 Κατά τη διάρκεια της έρευνας, η Επιτροπή απηύθυνε, μεταξύ άλλων, στις προσφεύγουσες αιτήσεις παροχής πληροφοριών δυνάμει του άρθρου 18 του κανονισμού (ΕΚ) 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα [101 και 102 ΣΛΕΕ] (ΕΕ 2003, L 1, σ. 1).

7 Στις 20 Νοεμβρίου 2014, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία του άρθρου 11, παράγραφος 6, του κανονισμού 1/2003 κατά των προσφευγουσών και των νομικών οντοτήτων των επιχειρήσεων που μνημονεύονται στη σκέψη 2 ανωτέρω και εξέδωσε ανακοίνωση αιτιάσεων την οποία κοινοποίησε στο σύνολο των οντοτήτων αυτών, συμπεριλαμβανομένων των προσφευγουσών.

8 Κατόπιν της κοινοποίησης της ανακοίνωσης αιτιάσεων, οι αποδέκτες της είχαν πρόσβαση στον φάκελο έρευνας της Επιτροπής.

9 Κατά τη διάρκεια [εμπιστευτικό], οι αποδέκτες της ανακοίνωσης αιτιάσεων επικοινώνησαν ανεπισήμως με την Επιτροπή, ζητώντας της να συνεχίσει την εξέταση της υπόθεσης στο πλαίσιο της διαδικασίας διευθέτησης διαφορών που προβλέπεται στο άρθρο 10α του κανονισμού (ΕΚ) 773/2004 της Επιτροπής, της 7ης Απριλίου 2004, σχετικά με τη διεξαγωγή από την Επιτροπή των διαδικασιών δυνάμει των άρθρων [101 και 102 ΣΛΕΕ] (ΕΕ 2004, L 123, σ. 18). Καθένας από τους αποδέκτες της ανακοίνωσης αιτιάσεων επιβεβαίωσε τη βούλησή του να συμμετάσχει σε συζητήσεις για διευθέτηση της διαφοράς και, κατόπιν αυτού, η Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει την εν λόγω διαδικασία.

10 Από τις [εμπιστευτικό] έως τις [εμπιστευτικό], διεξήχθησαν συζητήσεις για τη διευθέτηση της διαφοράς μεταξύ κάθε αποδέκτη της ανακοίνωσης αιτιάσεων και της Επιτροπής. Κατόπιν των συζητήσεων αυτών, ορισμένοι αποδέκτες της ανακοίνωσης αιτιάσεων υπέβαλαν αυτοτελώς στην Επιτροπή επίσημο αίτημα διευθέτησης της διαφοράς δυνάμει του άρθρου 10α, παράγραφος 2, του κανονισμού 773/2004 (στο εξής: μέρη της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς). Οι προσφεύγουσες δεν υπέβαλαν τέτοιο αίτημα.

11 Στις 19 Ιουλίου 2016, η Επιτροπή εξέδωσε, βάσει του άρθρου 7 και του άρθρου 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 1/2003, την απόφαση C(2016) 4673 final, σχετικά με διαδικασία βάσει του άρθρου 101 ΣΛΕΕ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ (Υπόθεση AT.39824 – Φορτηγά), την οποία απηύθυνε στα μέρη της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς (στο εξής: απόφαση διευθέτησης της διαφοράς).

12 Καθόσον οι προσφεύγουσες αποφάσισαν να μην υποβάλουν επίσημο αίτημα διευθέτησης της διαφοράς, η Επιτροπή συνέχισε την έρευνα που τις αφορούσε στο πλαίσιο της συνήθους (χωρίς διευθέτηση της διαφοράς) διαδικασίας.

13 Στις 23 Σεπτεμβρίου 2016, οι προσφεύγουσες, κατόπιν πρόσβασης στον φάκελο, υπέβαλαν τη γραπτή απάντησή τους στην ανακοίνωση αιτιάσεων.

14 Στις 18 Οκτωβρίου 2016, οι προσφεύγουσες έλαβαν μέρος σε ακρόαση.

15 Στις 7 Απριλίου 2017, η Επιτροπή, σύμφωνα με το σημείο 111 της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές για τη διεξαγωγή των διαδικασιών που αφορούν τα άρθρα 101 και 102 [ΣΛΕΕ] (ΕΕ 2011, C 308, σ. 6), απέστειλε στη Scania AB έκθεση των πραγματικών περιστατικών. Στις 23 Ιουνίου 2017, η Επιτροπή απέστειλε επίσης την ίδια έκθεση στη Scania CV AB και στη Scania DE.

16 Στις 12 Μαΐου 2017, η Scania AB υπέβαλε στην Επιτροπή τις γραπτές παρατηρήσεις της επί των αποδεικτικών στοιχείων που επισυνάπτονταν στην έκθεση των πραγματικών περιστατικών, οι οποίες αποτύπωναν επίσης τη θέση της Scania CV AB και της Scania DE.

17 Στις 27 Σεπτεμβρίου 2017, η Επιτροπή εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.

Β. Προσβαλλόμενη απόφαση

1. Διάρθρωση της αγοράς των φορτηγών και μηχανισμός καθορισμού των τιμών στον κλάδο κατασκευής φορτηγών

18 Στην αρχή της προσβαλλόμενης απόφασης και ειδικότερα στις αιτιολογικές σκέψεις 22 έως 50, η Επιτροπή εκθέτει τη διάρθρωση της αγοράς των φορτηγών και τον μηχανισμό καθορισμού των τιμών στον κλάδο κατασκευής φορτηγών, εξεταζομένου επίσης του ρόλου της Scania.

α) Διάρθρωση της αγοράς των φορτηγών

19 Όσον αφορά τη διάρθρωση της αγοράς των φορτηγών, η Επιτροπή επισημαίνει ότι η εν λόγω αγορά χαρακτηρίζεται από υψηλό επίπεδο διαφάνειας και συγκέντρωσης, δεδομένου ότι τα μέρη έχουν συχνά τη δυνατότητα να συναντώνται ετησίως και να συζητούν την κατάσταση της αγοράς. Κατά την Επιτροπή, μέσω όλων αυτών των συνεννοήσεων, τα μέρη μπορούσαν να έχουν ακριβή εικόνα της ανταγωνιστικής θέσης εκάστου εξ αυτών (αιτιολογικές σκέψεις 22 και 23 της προσβαλλόμενης απόφασης).

20 Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι τα μέρη, περιλαμβανομένης της Scania, διαθέτουν σε σημαντικές εθνικές αγορές θυγατρικές εταιρίες οι οποίες ενεργούν ως διανομείς των προϊόντων τους. Οι εν λόγω εθνικοί διανομείς διαθέτουν το δικό τους δίκτυο αντιπροσώπων (αιτιολογική σκέψη 25 της προσβαλλόμενης απόφασης). Η Επιτροπή σημειώνει ότι η Scania πωλεί τα φορτηγά της μέσω εθνικών διανομέων, οι οποίοι είναι θυγατρικές εταιρίες που της ανήκουν κατά 100 % σε όλα τα κράτη του ΕΟΧ, με εξαίρεση [εμπιστευτικό]. Οι εθνικοί διανομείς της Scania πωλούν τα φορτηγά που αγοράζονται από την κεντρική διοίκηση σε αντιπροσώπους οι οποίοι είναι είτε θυγατρικές εταιρίες που της ανήκουν κατά 100 % είτε ανεξάρτητες επιχειρήσεις. Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι στη Γερμανία η Scania διαθέτει [εμπιστευτικό] αντιπροσώπους οι οποίοι είναι θυγατρικές της κατά 100 % (αιτιολογική σκέψη 26 της προσβαλλόμενης απόφασης).

β) Μηχανισμός καθορισμού των τιμών στον κλάδο κατασκευής φορτηγών

21 Όσον αφορά τον μηχανισμό καθορισμού των τιμών, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι ο μηχανισμός αυτός περιλαμβάνει τα ίδια στάδια για όλα τα μέρη και έχει ως αφετηρία, γενικώς, στο πλαίσιο ενός πρώτου σταδίου, τον καθορισμό, από την κεντρική διοίκηση, ενός αρχικού καταλόγου μικτών τιμών. Επιπλέον, κατά την Επιτροπή, σε δεύτερο στάδιο, οι ενδοομιλικές τιμές για την πώληση των φορτηγών στις διάφορες εθνικές αγορές καθορίζονται μεταξύ, αφενός, της κεντρικής διοίκησης των κατασκευαστών και, αφετέρου, των εθνικών διανομέων, οι οποίοι είναι είτε ανεξάρτητες επιχειρήσεις είτε επιχειρήσεις κατεχόμενες κατά 100 % από την κεντρική διοίκηση. Περαιτέρω, κατά την Επιτροπή, σε τρίτο στάδιο καθορίζονται οι τιμές που καταβάλλουν οι αντιπρόσωποι στους διανομείς, σε τέταρτο δε στάδιο καθορίζονται οι τελικές καθαρές τιμές που καταβάλλουν οι καταναλωτές και οι οποίες αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης από τους αντιπροσώπους ή από τους ίδιους τους κατασκευαστές, όταν αυτοί πωλούν ευθέως στους αντιπροσώπους ή στους σημαντικούς πελάτες τους (αιτιολογική σκέψη 38 της προσβαλλόμενης απόφασης).

22 Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι, μολονότι η τελική τιμή που καταβάλλουν οι καταναλωτές μπορεί να ποικίλλει (για παράδειγμα, λόγω της εφαρμογής διαφόρων εκπτώσεων σε διαφορετικά επίπεδα της αλυσίδας διανομής), όλες οι τιμές που εφαρμόζονται σε κάθε στάδιο της αλυσίδας διανομής απορρέουν άμεσα (στην περίπτωση των ενδοομιλικών τιμών μεταξύ κεντρικής διοίκησης και διανομέα) ή έμμεσα (στην περίπτωση της τιμής που καταβάλλει ο αντιπρόσωπος στον διανομέα ή στην περίπτωση της τιμής που καταβάλλει ο τελικός πελάτης) από την αρχική μικτή τιμή. Εξ αυτού συνάγεται, κατά την Επιτροπή, ότι οι κατάλογοι αρχικών μικτών τιμών που καθορίζονται από την κεντρική διοίκηση αποτελούν κοινή και θεμελιώδη συνιστώσα για τους υπολογισμούς των τιμών που εφαρμόζονται σε κάθε στάδιο των εθνικών αλυσίδων διανομής σε όλη την Ευρώπη (αιτιολογική σκέψη 38 της προσβαλλόμενης απόφασης). Η Επιτροπή διευκρινίζει ότι όλα τα μέρη, πλην των [εμπιστευτικό], κατάρτιζαν μεταξύ των ετών 2000 και 2006 καταλόγους μικτών τιμών που περιλάμβαναν εναρμονισμένες μικτές τιμές για ολόκληρο τον ΕΟΧ (αιτιολογική σκέψη 40 της προσβαλλόμενης απόφασης).

γ) Μηχανισμός καθορισμού των τιμών εντός της Scania

23 Στις αιτιολογικές σκέψεις 41 έως 50 της προσβαλλόμενης απόφασης, η Επιτροπή περιγράφει τον μηχανισμό καθορισμού των τιμών εντός της Scania και τους εμπλεκόμενους στον καθορισμό αυτό παράγοντες.

24 Σύμφωνα με την εν λόγω περιγραφή, η κεντρική διοίκηση της Scania καθορίζει τον κατάλογο μικτών τιμών εκ του εργοστασίου (στο εξής: ΚΜΤΕ) για όλα τα διάφορα διαθέσιμα εξαρτήματα ενός φορτηγού (αιτιολογική σκέψη 44 της προσβαλλόμενης απόφασης). [εμπιστευτικό].

25 Κάθε εθνικός διανομέας της Scania (π.χ. Scania DE) διαπραγματεύεται με την κεντρική διοίκηση της Scania μια «καθαρή τιμή για τον διανομέα» (την τιμή που καταβάλλει ο διανομέας στην κεντρική διοίκηση για κάθε τεμάχιο) βάσει του ΚΜΤΕ που έχει λάβει. Η καθαρή τιμή για τον διανομέα αναγράφεται σε έγγραφο ονομαζόμενο «RPU», το οποίο παρουσιάζει τη διαφορά μεταξύ του ΚΜΤΕ και της καθαρής τιμής για τον διανομέα όσον αφορά τις εκπτώσεις. Οι εκπτώσεις που παρέχονται στον διανομέα καθορίζονται από [εμπιστευτικό] στην κεντρική διοίκηση της Scania, αλλά επίσης αποτελούν αντικείμενο συζήτησης στο πλαίσιο της επιτροπής τιμών. Η τελική απόφαση επί της καθαρής τιμής για τον διανομέα της Scania εναπόκειται [εμπιστευτικό] (αιτιολογική σκέψη 45 της προσβαλλόμενης απόφασης).

26 Επιπλέον, ο εθνικός διανομέας της Scania γνωστοποιεί τον δικό του κατάλογο μικτών τιμών (που συνίσταται στην καθαρή τιμή για τον διανομέα συν το περιθώριο κέρδους) για όλα τα διαφορετικά διαθέσιμα εξαρτήματα ενός φορτηγού στους αντιπροσώπους της Scania στο έδαφός του (αιτιολογική σκέψη 46 της προσβαλλόμενης απόφασης).

27 Ο αντιπρόσωπος της Scania διαπραγματεύεται με τον διανομέα μια «καθαρή τιμή για τον αντιπρόσωπο» η οποία στηρίζεται στον κατάλογο μικτών τιμών του διανομέα κατόπιν σημαντικής έκπτωσης από την οποία επωφελείται ο αντιπρόσωπος (αιτιολογική σκέψη 47 της προσβαλλόμενης απόφασης).

28 [εμπιστευτικό].

29 Οι πελάτες που αγοράζουν τα φορτηγά από τους αντιπροσώπους της Scania καταβάλλουν την «τιμή πελάτη». Η «τιμή πελάτη» συνίσταται στην καθαρή τιμή για τον αντιπρόσωπο, προσαυξημένη κατά το περιθώριο κέρδους του αντιπροσώπου και κατά το ενδεχόμενο κόστος που απορρέει από την κατά παραγγελία διαμόρφωση του φορτηγού και μειωμένη σε συνάρτηση με τις εκπτώσεις και τις προσφορές που χορηγούνται στον πελάτη (αιτιολογική σκέψη 48 της προσβαλλόμενης απόφασης). Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η τροποποίηση της τιμής σε οποιοδήποτε στάδιο της αλυσίδας διανομής έχει περιορισμένο αντίκτυπο ή δεν επηρεάζει την τελική τιμή που καταβάλλει ο καταναλωτής (αιτιολογική σκέψη 48 της προσβαλλόμενης απόφασης).

30 Η Επιτροπή διαπιστώνει περαιτέρω ότι ο ΚΜΤΕ εφαρμόζεται σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ η καθαρή τιμή για τον διανομέα και ο κατάλογος μικτών τιμών του διανομέα εφαρμόζονται στην περιοχή στην οποία δραστηριοποιείται ο διανομέας. Ομοίως, η τιμή που διαπραγματεύθηκε ο αντιπρόσωπος εφαρμόζεται στην περιοχή στην οποία δραστηριοποιείται ο αντιπρόσωπος.

31 Η αιτιολογική σκέψη 50 της προσβαλλόμενης απόφασης περιέχει διάγραμμα των διαφόρων σταδίων του μηχανισμού τιμολόγησης εντός της Scania, όπως αυτά περιγράφονται στις σκέψεις 24 έως 29 ανωτέρω. Το διάγραμμα αυτό προσκομίστηκε από τις προσφεύγουσες κατά τη διοικητική διαδικασία και έχει ως εξής:

δ) Επί του αντικτύπου των αυξήσεων των τιμών σε ευρωπαϊκό επίπεδο επί των τιμών σε εθνικό επίπεδο

32 Στις αιτιολογικές σκέψεις 51 και 52 της προσβαλλόμενης απόφασης, η Επιτροπή εξετάζει τον αντίκτυπο των αυξήσεων των τιμών σε ευρωπαϊκό επίπεδο επί των τιμών σε εθνικό επίπεδο. Συναφώς, η Επιτροπή σημειώνει ότι οι εθνικοί διανομείς των κατασκευαστών, όπως η Scania DE, δεν λειτουργούν ανεξάρτητα κατά τον καθορισμό των μικτών τιμών και των καταλόγων μικτών τιμών και ότι όλες οι τιμές που εφαρμόζονται σε κάθε στάδιο της αλυσίδας διανομής μέχρι τον τελικό καταναλωτή προκύπτουν από τους πανευρωπαϊκούς καταλόγους μικτών τιμών που καθορίζονται σε επίπεδο κεντρικής διοίκησης.

33 Επομένως, κατά την Επιτροπή, η αύξηση των τιμών στον πανευρωπαϊκό κατάλογο μικτών τιμών, η οποία αποφασίζεται σε επίπεδο κεντρικής διοίκησης, καθορίζει τη μεταβολή της «καθαρής τιμής για τον διανομέα», δηλαδή της τιμής που καταβάλλει ο διανομέας στην κεντρική διοίκηση για την αγορά του φορτηγού. Κατά συνέπεια, κατά την Επιτροπή, η αύξηση από την κεντρική διοίκηση των προαναφερθεισών μικτών τιμών επηρεάζει επίσης το επίπεδο της μικτής τιμής του διανομέα, δηλαδή της τιμής που καταβάλλει ο αντιπρόσωπος στον διανομέα, ακόμη και αν η τιμή που προτείνεται στον τελικό καταναλωτή δεν τροποποιείται κατ’ ανάγκην στην ίδια αναλογία ή δεν τροποποιείται καθόλου (αιτιολογική σκέψη 52 της προσβαλλόμενης απόφασης).

2. Αθέμιτες επαφές μεταξύ της Scania και των μερών της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς

34 Στην προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή δέχθηκε ότι η Scania είχε συμμετάσχει σε συμπαιγνιακού χαρακτήρα συναντήσεις και επαφές με τα μέρη της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς στο πλαίσιο διαφόρων διασκέψεων και σε διάφορα επίπεδα, που μεταβλήθηκαν με την πάροδο του χρόνου, ενώ οι μετέχουσες επιχειρήσεις, οι σκοποί και τα οικεία προϊόντα παρέμειναν τα ίδια (σκέψη 75 της προσβαλλόμενης απόφασης).

35 Η Επιτροπή εντόπισε τρία επίπεδα αθέμιτων επαφών.

36 Πρώτον, η Επιτροπή δέχθηκε ότι, κατά τα πρώτα έτη της παράβασης, τα ανώτερα στελέχη των μετεχόντων στη σύμπραξη συζητούσαν για τις προθέσεις τους σε θέματα τιμών, για τις μελλοντικές αυξήσεις των μικτών τιμών, ενίοτε δε και για τη μεταβολή των καθαρών τιμών για τον καταναλωτή και ορισμένες φορές κατέληγαν σε συμφωνία για την αύξηση των μικτών τιμών. Στην προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή αναφέρθηκε σε αυτό το επίπεδο αθέμιτων επαφών ως «επίπεδο των διευθυντικών στελεχών» (top management). Η Επιτροπή προσέθεσε ότι, κατά τις συναντήσεις στο επίπεδο των διευθυντικών στελεχών, τα μέρη της σύμπραξης προέβαιναν σε συμφωνίες, επιπλέον, όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα και τη μετακύλιση των δαπανών για την εισαγωγή μοντέλων φορτηγών που πληρούν τα πρότυπα Euro 3 έως Euro 5 και ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, συμφωνήθηκε η μη εισαγωγή των οικείων τεχνολογιών πριν από ορισμένη ημερομηνία (αιτιολογική σκέψη 75 της προσβαλλόμενης απόφασης). Η Επιτροπή δέχθηκε ότι οι συναντήσεις στο επίπεδο των διευθυντικών στελεχών έλαβαν χώρα μεταξύ 1997 και 2004 (αιτιολογική σκέψη 327, στοιχείο αʹ, της προσβαλλόμενης απόφασης).

37 Δεύτερον, η Επιτροπή δέχθηκε ότι, για περιορισμένο χρονικό διάστημα και παράλληλα με τις συναντήσεις στο επίπεδο των διευθυντικών στελεχών, τα μεσαία στελέχη της κεντρικής διοίκησης των μετεχόντων στη σύμπραξη διεξήγαν συζητήσεις, οι οποίες περιλάμβαναν, πέραν της ανταλλαγής τεχνικών πληροφοριών, και συνεννοήσεις σχετικά με τις τιμές και τις αυξήσεις των μικτών τιμών. Στην προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή αναφέρθηκε σε αυτό το επίπεδο αθέμιτων επαφών ως «κατώτερο επίπεδο της κεντρικής διοίκησης» (lower headquarters level) (αιτιολογική σκέψη 75 της προσβαλλόμενης απόφασης). Η Επιτροπή εκτίμησε ότι οι συναντήσεις στο κατώτερο επίπεδο της κεντρικής διοίκησης πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 2000 και 2008 (αιτιολογική σκέψη 327, στοιχείο αʹ, της προσβαλλόμενης απόφασης).

38 Τρίτον, η Επιτροπή δέχτηκε ότι, μετά την καθιέρωση του ευρώ και την εισαγωγή των καταλόγων μικτών τιμών σε ευρωπαϊκή κλίμακα από το σύνολο σχεδόν των κατασκευαστών φορτηγών, τα μέλη της σύμπραξης επιδίωξαν τον συστηματικό συντονισμό των προθέσεων τους ως προς τις μελλοντικές τιμές μέσω των γερμανικών θυγατρικών τους. Στην προσβαλλόμενη απόφαση, η Επιτροπή αναφέρθηκε σε αυτό το επίπεδο αθέμιτων επαφών ως «επίπεδο γερμανικών επαφών» (German level meetings). Η Επιτροπή διευκρίνισε ότι, όπως και οι επαφές κατά τα πρώτα έτη της σύμπραξης, οι εκπρόσωποι των γερμανικών θυγατρικών συζητούσαν για μελλοντικές αυξήσεις των μικτών τιμών, καθώς και για το χρονοδιάγραμμα και τη μετακύλιση των δαπανών για την εισαγωγή τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών για τα μεσαία και βαρέα φορτηγά οι οποίες απαιτούνται από τα πρότυπα Euro 5 και Euro 6. Αντάλλασσαν επίσης άλλες ευαίσθητου χαρακτήρα επιχειρηματικές πληροφορίες (αιτιολογική σκέψη 76 της προσβαλλόμενης απόφασης). Η Επιτροπή δέχθηκε ότι οι συναντήσεις στο επίπεδο των γερμανικών επαφών πραγματοποιούνταν από το 2004 και εφεξής (αιτιολογική σκέψη 327, στοιχείο αʹ, της προσβαλλόμενης απόφασης).

3. Εφαρμογή του άρθρου 101 ΣΛΕΕ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ

α) Συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές

39 Η Επιτροπή έκρινε ότι τα έγγραφα αποδεικτικά στοιχεία που περιλαμβάνονταν στον φάκελο αποδείκνυαν ότι οι προαναφερθείσες επαφές αφορούσαν:

– τις σχεδιαζόμενες από τους μετέχοντες στη σύμπραξη τροποποιήσεις των μικτών τιμών, των καταλόγων μικτών τιμών, του χρονοδιαγράμματος των τροποποιήσεων αυτών καθώς και, περιστασιακά, τις συνεννοήσεις σχετικά με τις σχεδιαζόμενες τροποποιήσεις των καθαρών τιμών ή με τις τροποποιήσεις των εκπτώσεων που προσφέρονταν στους πελάτες (αιτιολογική σκέψη 212, στοιχείο αʹ, της προσβαλλόμενης απόφασης)·

– την ημερομηνία εισαγωγής των τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών για τα μεσαία και βαρέα φορτηγά οι οποίες απαιτούνται από τα πρότυπα Euro 3 έως Euro 6, καθώς και τη μετακύλιση των δαπανών για την εισαγωγή των εν λόγω τεχνολογιών (αιτιολογική σκέψη 212, στοιχείο βʹ, της προσβαλλόμενης απόφασης)·

– τον διαμοιρασμό άλλων ευαίσθητων από άποψη ανταγωνισμού πληροφοριών, όπως τα μερίδια των αγορών-στόχων, οι ισχύουσες καθαρές τιμές και οι εκπτώσεις, οι κατάλογοι μικτών τιμών (ακόμη και πριν από την εφαρμογή τους), οι διαμορφωτές φορτηγών, οι παραγγελίες και τα επίπεδα αποθεμάτων (αιτιολογική σκέψη 212, στοιχείο γʹ, της προσβαλλόμενης απόφασης).

40 Η Επιτροπή επισήμανε ότι τα μέρη είχαν πολυμερείς επαφές σε διαφορετικά επίπεδα και ότι ενίοτε είχαν κοινές επαφές και συναντήσεις σε διαφορετικά επίπεδα. Κατά την Επιτροπή, οι επαφές αυτές συνδέονταν μεταξύ τους με βάση το περιεχόμενο, την ημερομηνία, τις μη συγκεκαλυμμένες αναφορές μεταξύ τους και την κυκλοφορία των λαμβανόμενων πληροφοριών (αιτιολογική σκέψη 213 της προσβαλλόμενης απόφασης).

41 Η Επιτροπή έκρινε ότι οι δραστηριότητες αυτές αποτελούσαν μορφή συντονισμού και συνεργασίας με την οποία τα μέρη, συνεργαζόμενα εμπράκτως μεταξύ τους, απέτρεπαν εν γνώσει τους τους κινδύνους του ανταγωνισμού. Κατά την Επιτροπή, η επίμαχη συμπεριφορά λάμβανε τη μορφή συμφωνίας ή εναρμονισμένης πρακτικής με την οποία οι ανταγωνίστριες επιχειρήσεις δεν προσδιόριζαν αυτοτελώς την εμπορική πολιτική που σκόπευαν να ακολουθήσουν στην αγορά, αλλά μάλλον συντόνιζαν τη συμπεριφορά τους σχετικά με τις τιμές μέσω απευθείας επαφών και αποφάσιζαν τη συντονισμένη καθυστέρηση της εισαγωγής νέων τεχνολογιών (αιτιολογική σκέψη 214 της προσβαλλόμενης απόφασης). Κατά την Επιτροπή, η συστηματική συμμετοχή στις αθέμιτες επαφές δημιούργησε κλίμα αμοιβαίας κατανόησης της τιμολογιακής πολιτικής των μερών (αιτιολογική σκέψη 215 της προσβαλλόμενης απόφασης).

42 Η Επιτροπή επισήμανε ότι η Scania μετείχε τακτικά στις διάφορες μορφές αθέμιτων επαφών καθ’ όλη τη διάρκεια της παράβασης και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η παράβαση στην οποία είχε μετάσχει η Scania είχε τη μορφή συμφωνίας και/ή εναρμονισμένης πρακτικής κατά την έννοια του άρθρου 101 ΣΛΕΕ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ (αιτιολογική σκέψη 229 της προσβαλλόμενης απόφασης).

β) Περιορισμός του ανταγωνισμού

43 Η Επιτροπή επισήμανε ότι η αντίθετη προς τους κανόνες του ανταγωνισμού συμπεριφορά εν προκειμένω είχε ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού (αιτιολογική σκέψη 236 της προσβαλλόμενης απόφασης).

44 Κατά την Επιτροπή, η κύρια πτυχή όλων των συμφωνιών και των εναρμονισμένων πρακτικών που μπορούσαν να χαρακτηρισθούν ως περιορισμός του ανταγωνισμού συνίστατο στον συντονισμό των τιμών και των αυξήσεων των μικτών τιμών μέσω σχετικών επαφών, στον συντονισμό ως προς την ημερομηνία και τις πρόσθετες δαπάνες που προέκυπταν από την εισαγωγή στην αγορά νέων φορτηγών τα οποία πληρούσαν τα πρότυπα χαμηλών εκπομπών και στην ανταλλαγή ευαίσθητων από πλευράς ανταγωνισμού πληροφοριών (αιτιολογική σκέψη 237 της προσβαλλόμενης απόφασης).

45 Η Επιτροπή έκρινε ότι η Scania είχε λάβει μέρος στις αθέμιτες επαφές που περιγράφονται στη σκέψη 39 ανωτέρω και ότι όλες οι συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές στις οποίες είχε μετάσχει είχαν ως αντικείμενο τον περιορισμό του ανταγωνισμού κατά την έννοια του άρθρου 101 ΣΛΕΕ (αιτιολογικές σκέψεις 238 και 239 της προσβαλλόμενης απόφασης).

γ) Διαρκής και ενιαία παράβαση

46 Η Επιτροπή έκρινε ότι οι συμφωνίες και/ή οι εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ της Scania και των μερών της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς συνιστούσαν ενιαία και διαρκή παράβαση εμπίπτουσα στο άρθρο 101, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, καθώς και στο άρθρο 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ για την περίοδο από 17 Ιανουαρίου 1997 έως 18 Ιανουαρίου 2011. Η παράβαση συνίστατο σε συμπαιγνία ως προς τις τιμές και τις αυξήσεις των μικτών τιμών εντός του ΕΟΧ όσον αφορά τα μεσαία και βαρέα φορτηγά καθώς και όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα και τη μετακύλιση των δαπανών εισαγωγής τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών για τα μεσαία και βαρέα φορτηγά οι οποίες απαιτούνται από τα πρότυπα Euro 3 έως Euro 6 (αιτιολογική σκέψη 315 της προσβαλλόμενης απόφασης).

47 Ειδικότερα, η Επιτροπή έκρινε ότι, μέσω των αντίθετων προς τον ανταγωνισμό επαφών, τα μέρη επιδίωξαν ένα κοινό σχέδιο με ενιαίο, αντίθετο προς τους κανόνες του ανταγωνισμού σκοπό και ότι η Scania γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει το γενικό εύρος και τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του δικτύου αθέμιτων επαφών και είχε την πρόθεση να συμβάλει στη σύμπραξη με τις ενέργειές της (αιτιολογική σκέψη 316 της προσβαλλόμενης απόφασης).

48 Η Επιτροπή επισήμανε ότι ο ενιαίος, αντίθετος προς τους κανόνες του ανταγωνισμού σκοπός συνίστατο στον περιορισμό του ανταγωνισμού στην αγορά μεσαίων και βαρέων φορτηγών εντός του ΕΟΧ. Ο σκοπός αυτός επιτεύχθηκε μέσω πρακτικών που μείωναν τα επίπεδα στρατηγικής αβεβαιότητας μεταξύ των μερών όσον αφορά τις μελλοντικές τιμές και τις αυξήσεις των μικτών τιμών, καθώς και όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα και τη μετακύλιση των δαπανών σχετικά με την εισαγωγή στην αγορά φορτηγών που πληρούν τα περιβαλλοντικά πρότυπα (αιτιολογική σκέψη 317 της προσβαλλόμενης απόφασης).

δ) Γεωγραφική έκταση της παράβασης

49 Η Επιτροπή έκρινε ότι η γεωγραφική έκταση της παράβασης κάλυπτε ολόκληρο τον ΕΟΧ καθ’ όλη τη διάρκεια της παράβασης (αιτιολογική σκέψη 386 της προσβαλλόμενης απόφασης).

4. Αποδέκτες

50 Πρώτον, η Επιτροπή απηύθυνε την προσβαλλόμενη απόφαση στη Scania CV AB και στη Scania DE, τις οποίες θεωρούσε ως ευθέως υπεύθυνες για την παράβαση για τα ακόλουθα χρονικά διαστήματα:

– όσον αφορά τη Scania CV AB, για την περίοδο από 17 Ιανουαρίου 1997 έως 27 Φεβρουαρίου 2009·

– όσον αφορά τη Scania DE, για την περίοδο από 20 Ιανουαρίου 2004 έως 18 Ιανουαρίου 2011 (αιτιολογική σκέψη 410 της προσβαλλόμενης απόφασης).

51 Δεύτερον, η Επιτροπή δέχθηκε επίσης ότι, κατά την περίοδο από 17 Ιανουαρίου 1997 έως 18 Ιανουαρίου 2011, η Scania AB κατείχε, άμεσα ή έμμεσα, το σύνολο των μετοχών της Scania CV AB, η οποία, με τη σειρά της, κατείχε, άμεσα ή έμμεσα, το σύνολο των μετοχών της Scania DE (αιτιολογική σκέψη 411 της προσβαλλόμενης απόφασης). Κατά συνέπεια, η Επιτροπή επισήμανε ότι απηύθυνε την προσβαλλόμενη απόφαση και στις ακόλουθες οντότητες, οι οποίες θεωρούνταν από κοινού και εις ολόκληρον υπεύθυνες με τις μητρικές εταιρίες:

– στη Scania AB, η οποία ευθύνεται, αφενός, για τη συμπεριφορά της Scania CV AB για την περίοδο από 17 Ιανουαρίου 1997 έως 27 Φεβρουαρίου 2009 και, αφετέρου, για τη συμπεριφορά της Scania DE για την περίοδο από 20 Ιανουαρίου 2004 έως 18 Ιανουαρίου 2011·

– στη Scania CV AB, η οποία ευθύνεται για τη συμπεριφορά της Scania DE για την περίοδο από 20 Ιανουαρίου 2004 έως 18 Ιανουαρίου 2011 (αιτιολογική σκέψη 412 της προσβαλλόμενης απόφασης).

52 Η Επιτροπή συνήγαγε ότι αποδέκτες της προσβαλλόμενης απόφασης ήταν οι οντότητες Scania AB, Scania CV AB και Scania DE (αιτιολογική σκέψη 413 της προσβαλλόμενης απόφασης).

5. Υπολογισμός του ποσού του προστίμου

53 Η Επιτροπή εφάρμοσε, εν προκειμένω, τις κατευθυντήριες γραμμές για τη μέθοδο υπολογισμού των προστίμων που επιβάλλονται κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 23, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1/2003 (ΕΕ 2006, C 210, σ. 2, στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων).

α) Βασικό ποσό του προστίμου

54 Η αξία των πωλήσεων, πρώτον, υπολογίστηκε βάσει των πωλήσεων βαρέων φορτηγών που πραγματοποίησαν οι προσφεύγουσες εντός του ΕΟΧ (κατόπιν προσαρμογής προκειμένου να ληφθεί υπόψη η εξέλιξη του ΕΟΧ) το 2010 –το τελευταίο πλήρες έτος της παράβασης (αιτιολογικές σκέψεις 429 έως 431 της προσβαλλόμενης απόφασης). Η Επιτροπή υπολόγισε ότι η αξία αυτή αντιστοιχούσε στο ποσό των [εμπιστευτικό] ευρώ.

55 Η Επιτροπή εκτίμησε ότι, λαμβανομένου υπόψη του μεγέθους της αξίας των πωλήσεων των προσφευγουσών, οι σκοποί της αποτρεπτικότητας και της αναλογικότητας που διαπνέουν το άρθρο 23, παράγραφος 2, στοιχείο αʹ, του κανονισμού 1/2003 μπορούσαν να επιτευχθούν χωρίς παραπομπή στη συνολική αξία των πωλήσεων βαρέων φορτηγών των προσφευγουσών το 2010. Κατά συνέπεια και κατ’ εφαρμογήν της παραγράφου 37 των κατευθυντήριων γραμμών για τον υπολογισμό των προστίμων, η Επιτροπή αποφάσισε να λάβει υπόψη της μέρος μόνον της συνολικής αξίας των πωλήσεων για τον υπολογισμό του προστίμου, ήτοι το ποσό των [εμπιστευτικό] ευρώ (αιτιολογικές σκέψεις 432 και 433 της προσβαλλόμενης απόφασης). Η Επιτροπή υπογράμμισε ότι το ποσοστό της αξίας των πωλήσεων που είχε λάβει υπόψη για τη Scania ήταν το ίδιο με εκείνο που είχε γίνει δεκτό στην απόφαση διευθέτησης της διαφοράς όσον αφορά τα μέρη της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς (αιτιολογική σκέψη 432 in fine της προσβαλλόμενης απόφασης).

56 Όσον αφορά, δεύτερον, τη σοβαρότητα της παράβασης, η Επιτροπή εκτίμησε ότι, λαμβανομένου υπόψη, κατ’ αρχάς, του ότι οι συμφωνίες περί συντονισμού των τιμών περιλαμβάνονταν, ως εκ της φύσεώς τους, μεταξύ των σοβαρότερων παραβάσεων του άρθρου 101 ΣΛΕΕ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ, εν συνεχεία, του ότι η σύμπραξη εκτεινόταν σε ολόκληρο τον ΕΟΧ και, εν τέλει, του συνολικού μεριδίου αγοράς που κατείχαν οι εμπλεκόμενες στη σύμπραξη επιχειρήσεις (το οποίο υπερέβαινε το 90 %), ο συντελεστής βαρύτητας που εφαρμόστηκε εν προκειμένω (ήτοι το ποσοστό της αξίας των πωλήσεων που ελήφθη υπόψη) ανερχόταν σε 17 % (αιτιολογικές σκέψεις 435 έως 437 της προσβαλλόμενης απόφασης).

57 Τρίτον, η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τη διάρκεια της συμμετοχής της Scania στην παράβαση, πολλαπλασίασε το ποσό που προκύπτει από τη σκέψη 56 ανωτέρω επί 14, καθόσον ο αριθμός αυτός αποτελεί τον αριθμό των ετών της εν λόγω συμμετοχής (αιτιολογικές σκέψεις 438 και 439 της προσβαλλόμενης απόφασης).

58 Τέταρτον, η Επιτροπή, σύμφωνα με την παράγραφο 25 των κατευθυντήριων γραμμών για τον υπολογισμό των προστίμων, αύξησε το βασικό ποσό κατά ένα πρόσθετο ποσό («τέλος εισόδου»), το οποίο ανερχόταν στο 17 % της αξίας των πωλήσεων (αιτιολογικές σκέψεις 440 και 441 της προσβαλλόμενης απόφασης).

59 Βάσει των υπολογισμών αυτών, η Επιτροπή συνήγαγε ότι το βασικό ποσό του προστίμου ανερχόταν σε 880 523 000 ευρώ.

β) Τελικό ποσό του προστίμου

60 Η Επιτροπή θεώρησε ότι δεν συνέτρεχαν εν προκειμένω επιβαρυντικές ή ελαφρυντικές περιστάσεις δυνάμενες να τροποποιήσουν το βασικό ποσό του επιβληθέντος στη Scania προστίμου. Επομένως, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το τελικό ποσό του προστίμου ανερχόταν σε 880 523 000 ευρώ και ότι το ποσό αυτό δεν υπερέβαινε το ανώτατο νόμιμο όριο του 10 % του κύκλου εργασιών της Scania (αιτιολογικές σκέψεις 445 έως 447 της προσβαλλόμενης απόφασης).

6. Διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης

61 Το διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης έχει ως εξής:

«Άρθρο 1

Οι ακόλουθες νομικές οντότητες της Scania, εναρμονίζοντας τις πρακτικές τους όσον αφορά τις τιμές και τις αυξήσεις των μικτών τιμών εντός του ΕΟΧ για τα μεσαία και βαρέα φορτηγά και για το χρονοδιάγραμμα και τη μετακύλιση των δαπανών εισαγωγής τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών για τα μεσαία και βαρέα φορτηγά οι οποίες απαιτούνται από τα πρότυπα Euro 3 έως 6, παρέβησαν το άρθρο 101 ΣΛΕΕ και το άρθρο 53 [της Συμφωνίας] ΕΟΧ κατά τα ακόλουθα χρονικά διαστήματα:

α) η Scania AB (publ) για την περίοδο από 17 Ιανουαρίου 1997 έως 18 Ιανουαρίου 2011·

β) η Scania CV AB (publ) για την περίοδο από 17 Ιανουαρίου 1997 έως 18 Ιανουαρίου 2011·

γ) η Scania DE για την περίοδο από 20 Ιανουαρίου 2004 έως 18 Ιανουαρίου 2011.

Άρθρο 2

Για τη διαλαμβανόμενη στο άρθρο 1 παράβαση επιβάλλονται τα ακόλουθα πρόστιμα:

880 523 000 ευρώ από κοινού και εις ολόκληρον στη Scania AB (publ) και τη Scania CV AB (publ), εκ των οποίων η Scania DE είναι από κοινού και εις ολόκληρον υπεύθυνη για το ποσό των 440 003 282 ευρώ.

[…]»

II. Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων

62 Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 11 Δεκεμβρίου 2017, οι προσφεύγουσες άσκησαν την υπό κρίση προσφυγή.

63 Με έγγραφο της 20ής Φεβρουαρίου 2019, ο Γραμματέας του Γενικού Δικαστηρίου ενημέρωσε τους διαδίκους για την περάτωση της έγγραφης διαδικασίας.

64 Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Γενικού Δικαστηρίου στις 11 Μαρτίου 2019, οι προσφεύγουσες ζήτησαν τη διεξαγωγή επ’ ακροατηρίου συζήτησης. Η Επιτροπή δεν έλαβε θέση εντός της ταχθείσας προθεσμίας σχετικά με τη διεξαγωγή επ' ακροατηρίου συζήτησης.

65 Κατόπιν μεταβολής της σύνθεσης των τμημάτων του Γενικού Δικαστηρίου, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 27, παράγραφος 5, του Κανονισμού Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου, ο εισηγητής δικαστής τοποθετήθηκε στο δέκατο τμήμα, στο οποίο και ανατέθηκε, κατά συνέπεια, η υπό κρίση υπόθεση.

66 Κατόπιν πρότασης του εισηγητή δικαστή, το Γενικό Δικαστήριο (δέκατο τμήμα) αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία.

67 Κατόπιν πρότασης του δέκατου τμήματος, το Γενικό Δικαστήριο αποφάσισε να παραπέμψει την υπόθεση ενώπιον πενταμελούς τμήματος, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 28 του Κανονισμού Διαδικασίας.

68 Στο πλαίσιο της σχετικής με την COVID‑19 υγειονομικής κρίσης, η επ’ ακροατηρίου συζήτηση που είχε προγραμματιστεί για τις 2 Απριλίου 2020 αναβλήθηκε.

69 Λόγω κωλύματος ενός εκ των μελών του δέκατου πενταμελούς τμήματος, ο Πρόεδρος του Γενικού Δικαστηρίου όρισε τον Αντιπρόεδρο του Γενικού Δικαστηρίου για να συμπληρώσει τη σύνθεση του τμήματος και να ασκήσει, ως εκ τούτου, τα καθήκοντα προέδρου του τμήματος αυτού.

70 Με έγγραφο της 5ης Ιουνίου 2020, οι προσφεύγουσες ζήτησαν, βάσει του άρθρου 66 του Κανονισμού Διαδικασίας, τη μη δημοσιοποίηση ορισμένων στοιχείων που περιλαμβάνονται στην έκθεση ακροατηρίου. Με έγγραφο της ίδιας ημέρας, η Επιτροπή ζήτησε, βάσει του ίδιου άρθρου, τη μη δημοσιοποίηση ορισμένων στοιχείων που περιέχονται, μεταξύ άλλων, στην έκθεση ακροατηρίου και στην απόφαση που επρόκειτο να εκδοθεί για την περάτωση της δίκης.

71 Με έγγραφο της 5ης Ιουνίου 2020, η Επιτροπή ζήτησε, βάσει του άρθρου 109, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, να διεξαχθεί η επ’ ακροατηρίου συζήτηση κεκλεισμένων των θυρών. Οι προσφεύγουσες κατέθεσαν τις παρατηρήσεις τους επί του αιτήματος αυτού στις 9 Ιουνίου 2020.

72 Στις 12 Ιουνίου 2020, το Γενικό Δικαστήριο αποφάσισε τη διεξαγωγή της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως κεκλεισμένων των θυρών.

73 Οι διάδικοι αγόρευσαν και απάντησαν στις ερωτήσεις που έθεσε το Γενικό Δικαστήριο κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 18ης Ιουνίου 2020.

74 Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, το Γενικό Δικαστήριο επισήμανε στους διαδίκους ότι θεωρούσε αναγκαία για την επίλυση της διαφοράς την εξέταση ορισμένων εγγράφων που μνημονεύονται στην προσβαλλόμενη απόφαση.

75 Κατόπιν διευκρινίσεων που παρέσχε η Επιτροπή, με έγγραφο της 23ης Ιουνίου 2020, σχετικά με το περιεχόμενο και το νομικό καθεστώς των εγγράφων που αναφέρονται στη σκέψη 74 ανωτέρω, το Γενικό Δικαστήριο, με διάταξη της 14ης Ιουλίου 2020, διέταξε τη διεξαγωγή αποδείξεων και έλαβε μέτρο οργάνωσης της διαδικασίας, ζητώντας από την Επιτροπή να προσκομίσει τα εν λόγω έγγραφα. Η Επιτροπή συμμορφώθηκε εμπροθέσμως προς το αίτημα του Γενικού Δικαστηρίου.

76 Η προφορική διαδικασία περατώθηκε στις 26 Οκτωβρίου 2020.

77 Οι προσφεύγουσες ζητούν από το Γενικό Δικαστήριο:

– να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση·

– άλλως, να ακυρώσει εν μέρει την προσβαλλόμενη απόφαση και να μειώσει το ποσό του προστίμου που τους επιβλήθηκε δυνάμει του άρθρου 261 ΣΛΕΕ και του άρθρου 31 του κανονισμού 1/2003·

– εν πάση περιπτώσει, να υποκαταστήσει με τη δική του κρίση την κρίση της Επιτροπής όσον αφορά το ποσό του προστίμου που τους επιβλήθηκε και να μειώσει το πρόστιμο αυτό βάσει του άρθρου 261 ΣΛΕΕ και του άρθρου 31 του κανονισμού 1/2003·

– να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

78 Η Επιτροπή ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:

– να απορρίψει την προσφυγή·

– να καταδικάσει τις προσφεύγουσες στα δικαστικά έξοδα.

III. Σκεπτικό

Α. Επί της μη δημοσιοποίησης ορισμένων στοιχείων

79 Η Επιτροπή, με το από 5ης Ιουνίου 2020 έγγραφό της (βλ. σκέψη 70 ανωτέρω), ζήτησε τη μη δημοσιοποίηση, μεταξύ άλλων, των στοιχείων που τα μέρη της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς είχαν ζητήσει να απαλειφθούν από το μη εμπιστευτικό κείμενο της προσβαλλόμενης απόφασης. Η Επιτροπή ενημέρωσε το Γενικό Δικαστήριο ότι, όσον αφορά τα εν λόγω αιτήματα, τα μέρη της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς είχαν απευθυνθεί στον σύμβουλο ακροάσεων βάσει του άρθρου 8 της απόφασης 2011/695/ΕΕ του Προέδρου της Επιτροπής, της 13ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με τις αρμοδιότητες και τα καθήκοντα του συμβούλου ακροάσεων σε ορισμένες διαδικασίες ανταγωνισμού (ΕΕ 2011, L 275, σ. 29), και ότι ο σύμβουλος ακροάσεων δεν είχε ακόμη αποφανθεί επί των προαναφερθέντων αιτημάτων των μερών της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς.

80 Το Γενικό Δικαστήριο, στο πλαίσιο της εφαρμογής του άρθρου 66 του Κανονισμού Διαδικασίας, πρέπει να συμβιβάσει την αρχή της δημοσιότητας των δικαστικών αποφάσεων προς το δικαίωμα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και το δικαίωμα προστασίας του επαγγελματικού απορρήτου, λαμβάνοντας επίσης υπόψη το δικαίωμα πρόσβασης του κοινού στις δικαστικές αποφάσεις σύμφωνα με τις αρχές που διατυπώνονται στο άρθρο 15 ΣΛΕΕ (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 5ης Οκτωβρίου 2020, Broughton κατά Eurojust, T‑87/19, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2020:464, σκέψη 49).

81 Στο πλαίσιο του εν λόγω συμβιβασμού, το Γενικό Δικαστήριο αποφάσισε, εν προκειμένω, όσον αφορά το μη εμπιστευτικό κείμενο της απόφασης, να προβεί σε ανωνυμοποίηση των φυσικών προσώπων και να αποκρύψει την επωνυμία των νομικών προσώπων πλην των προσφευγουσών. Αποφάσισε επίσης να αποκρύψει ορισμένα στοιχεία σχετικά, ιδίως, με τον μηχανισμό καθορισμού των τιμών εντός της Scania και με τον υπολογισμό του προστίμου που της επιβλήθηκε, των οποίων η απόκρυψη δεν επηρεάζει την κατανόηση του μη εμπιστευτικού κειμένου της απόφασης.

82 Αντιθέτως, το Γενικό Δικαστήριο αποφάσισε να μην αποκρύψει, στο μη εμπιστευτικό κείμενο της απόφασης, τα στοιχεία στα οποία αναφέρονταν τα αιτήματα των μερών της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς που απευθύνθηκαν στην Επιτροπή (βλ. σκέψη 79 ανωτέρω). Συγκεκριμένα, ορισμένα από τα στοιχεία αυτά μπορούν να συναχθούν από το περιεχόμενο των εγγράφων που δημοσιεύθηκαν στον ιστότοπο της Γενικής Διεύθυνσης «Ανταγωνισμός» της Επιτροπής και, επομένως, είναι προσβάσιμα στο κοινό. Ορισμένα άλλα στοιχεία συνιστούν απλώς νομικούς χαρακτηρισμούς της συμπεριφοράς των μερών της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς και της Scania ή παρέχουν διευκρινίσεις ως προς τα πραγματικά περιστατικά σχετικά με τη συμπεριφορά αυτή. Η απόκρυψη των εν λόγω στοιχείων θα έθιγε την κατανόηση της απόφασης του Γενικού Δικαστηρίου από το κοινό.

83 Το γεγονός, το οποίο επικαλείται η Επιτροπή, ότι ο σύμβουλος ακροάσεων δεν έχει ακόμη αποφανθεί επί των αιτημάτων των μερών της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς δεν επηρεάζει την εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου. Ειδικότερα, η εκτίμηση του συμβούλου ακροάσεων αποσκοπεί στην κατάρτιση του μη εμπιστευτικού κειμένου της προσβαλλόμενης απόφασης, ενώ η εκτίμηση του Γενικού Δικαστηρίου στο πλαίσιο του άρθρου 66 του Κανονισμού Διαδικασίας αφορά την κατάρτιση του μη εμπιστευτικού κειμένου της απόφασης. Ως εκ τούτου, οι δύο αυτές εκτιμήσεις έχουν διαφορετικό αντικείμενο και, συνεπώς, το Γενικό Δικαστήριο πρέπει να ενεργήσει ανεξάρτητα από τη διεξαγωγή της διαδικασίας ενώπιον του συμβούλου ακροάσεων.

Β. Επί της ουσίας

84 Προς στήριξη της προσφυγής τους, οι προσφεύγουσες προβάλλουν εννέα λόγους ακυρώσεως.

85 Στο πλαίσιο του πρώτου λόγου ακυρώσεως, οι προσφεύγουσες προβάλλουν προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας καθώς και παραβίαση της αρχής της χρηστής διοίκησης και του τεκμηρίου αθωότητας που απορρέουν, μεταξύ άλλων, από την έκδοση της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς πριν από την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης. Στο πλαίσιο του δεύτερου λόγου ακυρώσεως, ο οποίος αφορά παράβαση του άρθρου 48, παράγραφος 2, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (στο εξής: Χάρτης) και του άρθρου 27, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 1/2003, οι προσφεύγουσες προσάπτουν, κατ’ ουσίαν, στην Επιτροπή ότι τους αρνήθηκε την πρόσβαση στο σύνολο των απαντήσεων της [εμπιστευτικό] και της [εμπιστευτικό] στην κοινοποίηση αιτιάσεων.

86 Ο τρίτος, ο τέταρτος, ο πέμπτος, ο έκτος και ο έβδομος λόγος ακυρώσεως, που αφορούν, μεταξύ άλλων, την εσφαλμένη εφαρμογή του άρθρου 101 ΣΛΕΕ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ, βάλλουν, κατ’ ουσίαν, κατά του συμπεράσματος της Επιτροπής σχετικά με την ύπαρξη εν προκειμένω ενιαίας και διαρκούς παράβασης και τον καταλογισμό της στη Scania.

87 Στο πλαίσιο του όγδοου λόγου ακυρώσεως, που αφορά εσφαλμένη εφαρμογή του άρθρου 101 ΣΛΕΕ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας ΕΟΧ, καθώς και του άρθρου 25 του κανονισμού 1/2003, οι προσφεύγουσες προσάπτουν στην Επιτροπή ότι η συμπεριφορά για την οποία τους επέβαλε πρόστιμο αφορά πράξεις που έχουν παραγραφεί και ότι, εν πάση περιπτώσει, δεν έλαβε υπόψη το γεγονός ότι η εν λόγω συμπεριφορά δεν ήταν διαρκής.

88 Ο ένατος λόγος ακυρώσεως αφορά παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και της αρχής της ίσης μεταχείρισης όσον αφορά το ποσό του προστίμου. Στηριζόμενες στον λόγο αυτό, οι προσφεύγουσες ζητούν επίσης από το Γενικό Δικαστήριο, επικουρικώς, να μειώσει το ποσό του προστίμου, κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 261 ΣΛΕΕ και του άρθρου 31 του κανονισμού 1/2003.

1. Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως, που αφορά προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας καθώς και παραβίαση της αρχής της χρηστής διοίκησης και του τεκμηρίου αθωότητας

89 Προς στήριξη του πρώτου λόγου ακυρώσεως, οι προσφεύγουσες προβάλλουν, κατ’ ουσίαν, ότι η απόφαση διευθέτησης της διαφοράς και η προσβαλλόμενη απόφαση, εκδοθείσες βάσει των ίδιων επιχειρημάτων που διατυπώθηκαν με την ανακοίνωση αιτιάσεων, η οποία απευθυνόταν τόσο στα μέρη της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς όσο και στις προσφεύγουσες, αφορούν την ίδια εικαζόμενη σύμπραξη και στηρίζονται αμφότερες στα ίδια πραγματικά περιστατικά και αποδεικτικά στοιχεία.

90 Εκκινώντας από την προκείμενη αυτή, πρώτον, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης θίγει τα δικαιώματά τους άμυνας, όπως αυτά κατοχυρώνονται στο άρθρο 48, παράγραφος 2, του Χάρτη και στο άρθρο 27, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 1/2003, στο μέτρο που η Επιτροπή προέβη, με την απόφαση διευθέτησης της διαφοράς, σε νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών και είχε χαρακτηρίσει ως παράβαση τη συμπεριφορά της Scania, πριν ακόμη η Scania μπορέσει να ασκήσει αποτελεσματικά τα δικαιώματά της άμυνας.

91 Δεύτερον, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή παρέβη την υποχρέωσή της να προβεί σε επιμελή και αμερόληπτη εξέταση, απορρέουσα από την αρχή της χρηστής διοίκησης που κατοχυρώνεται στο άρθρο 41, παράγραφος 1, του Χάρτη, στο μέτρο που, λόγω της έκδοσης της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς πριν από την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης, δεν ήταν πλέον σε θέση να επιδείξει αμεροληψία και να αξιολογήσει αντικειμενικά τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκόμισε και τα επιχειρήματα που προέβαλε η Scania στο πλαίσιο της διαδικασίας που κατέληξε στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης.

92 Οι προσφεύγουσες προσθέτουν ότι, υπό τις συνθήκες αυτές, ακόμη και η εκ μέρους του Γενικού Δικαστηρίου πλήρης εξέταση των αποδεικτικών στοιχείων στα οποία στηρίζεται η Επιτροπή και τα οποία περιλαμβάνονται στον φάκελό της δεν μπορεί να θεραπεύσει την παράβαση του άρθρου 41, παράγραφος 1, του Χάρτη.

93 Τρίτον, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι με την προσβαλλόμενη απόφαση παραβιάζεται το τεκμήριο αθωότητας, ο σεβασμός του οποίου κατοχυρώνεται στο άρθρο 48, παράγραφος 1, του Χάρτη. Ειδικότερα, κατά τους ισχυρισμούς τους, η απόφαση διευθέτησης της διαφοράς καθορίζει την τελική θέση της Επιτροπής όσον αφορά τις ίδιες ενέργειες με εκείνες που εκτίθενται στην ανακοίνωση αιτιάσεων, σύμφωνα δε με την εν λόγω απόφαση, οι ως άνω ενέργειες, στην τέλεση των οποίων φέρεται ότι έλαβε μέρος και η Scania, συνιστούν παράβαση. Η δήλωση αυτή βαίνει πέραν της απλής αναφοράς ενδεχόμενης ευθύνης της Scania και, επομένως, συνιστά προσβολή του δικαιώματος στο τεκμήριο αθωότητας του οποίου έπρεπε να απολαύει η Scania μέχρι αποδείξεως του εναντίου, την οποία οφείλει να προσκομίσει η Επιτροπή.

94 Κατά τις προσφεύγουσες, το να θεωρηθεί ότι η παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας είναι άνευ σημασίας καθόσον δεν έχει ως αποτέλεσμα να εκδώσει η Επιτροπή «εσφαλμένη» απόφαση, ήτοι απόφαση στην οποία η διαπίστωση της παράβασης δεν τεκμηριώνεται δεόντως με αποδεικτικά στοιχεία, ισοδυναμεί στην πράξη με το να καταστεί το εν λόγω τεκμήριο άνευ περιεχομένου ή σκοπού, δεδομένου ότι, αν ο προσφεύγων μπορούσε να αποδείξει ότι η απόφαση ήταν εσφαλμένη, δεν θα χρειαζόταν να επικαλεστεί οποιαδήποτε προσβολή του δίκαιου χαρακτήρα της διαδικασίας.

95 Οι προσφεύγουσες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι, λόγω της έκδοσης της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς πριν από την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης, η Επιτροπή δεν μπορούσε να εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση ως προς τη Scania με πλήρη αμεροληψία και χωρίς να προσβάλει ανεπανόρθωτα το δικαίωμα ακροάσεώς της και το τεκμήριο αθωότητας.

96 Η Επιτροπή αντικρούει τα επιχειρήματα των προσφευγουσών και ζητεί να απορριφθεί ο πρώτος λόγος ακυρώσεως.

97 Προκαταρκτικώς, επισημαίνεται ότι, όπως επιβεβαίωσαν οι προσφεύγουσες κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση απαντώντας σε ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου, αυτές βάλλουν, στο πλαίσιο του πρώτου λόγου ακυρώσεως, κατά του «υβριδικού» χαρακτήρα της διαδικασίας που ακολούθησε η Επιτροπή, ο οποίος, υπό τις περιστάσεις της υπό κρίση υπόθεσης, είχε ως αποτέλεσμα τις προβαλλόμενες παραβάσεις, ήτοι την παραβίαση της αρχής του τεκμηρίου αθωότητας, την παράβαση του καθήκοντος αμεροληψίας και την προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας της Scania, η οποία είχε αποσυρθεί από τη διαδικασία διευθέτησης της διαφοράς. Ειδικότερα, το γεγονός ότι η απόφαση διευθέτησης της διαφοράς εκδόθηκε πριν από την προσβαλλόμενη απόφαση καθιστά έτι βαρύτερες τις εν λόγω παραβάσεις.

98 Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι το άρθρο 10α του κανονισμού 773/2004, το οποίο επιγράφεται «Διαδικασία διευθέτησης διαφορών σε υποθέσεις συμπράξεων», προβλέπει τα εξής:

«1. Μετά την έναρξη της διαδικασίας σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 6 του κανονισμού [1/2003], η Επιτροπή δύναται να ορίσει προθεσμία εντός της οποίας τα μέρη έχουν τη δυνατότητα να δηλώσουν γραπτώς ότι είναι διατεθειμένα να συμμετάσχουν σε συζητήσεις διευθέτησης διαφορών ενόψει της πιθανής υποβολής αιτημάτων διευθέτησης διαφορών. Η Επιτροπή δεν υποχρεούται να λάβει υπόψη της απαντήσεις που παραλαμβάνονται εκπρόθεσμα.

[...]

2. Τα μέρη που συμμετέχουν στις συζητήσεις διευθέτησης διαφορών πρέπει να ενημερώνονται από την Επιτροπή σχετικά με:

α) τις αιτιάσεις που πρόκειται να τους απευθύνει·

β) τα αποδεικτικά στοιχεία με βάση τα οποία πρόκειται να απευθύνει τις αιτιάσεις·

γ) τις μη εμπιστευτικές εκδοχές οιουδήποτε προσβάσιμου εγγράφου το οποίο αναφέρεται στο φάκελο της υπόθεσης, τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, εφόσον κρίνουν ότι μία αίτηση ενός ενδιαφερόμενου μέρους είναι αιτιολογημένη γιατί παρέχει στο ενδιαφερόμενο μέρος τη δυνατότητα να διαπιστώσει τη θέση του σχετικά με μία χρονική περίοδο ή με οποιαδήποτε άλλη πτυχή της σύμπραξης, καθώς και

δ) τα ενδεχόμενα πρόστιμα.

[...]

Σε περίπτωση που οι συζητήσεις διευθέτησης διαφορών προοδεύσουν, η Επιτροπή δύναται να ορίσει προθεσμία εντός της οποίας τα μέρη δεσμεύονται να ακολουθήσουν τη διαδικασία διευθέτησης διαφορών υποβάλλοντας αιτήματα διευθέτησης διαφορών που να αντικατοπτρίζουν τα αποτελέσματα των διεξαχθεισών συζητήσεων κατά τις οποίες αναγνωρίζουν τη συμμετοχή τους σε παράβαση του άρθρου 101 [ΣΛΕΕ], καθώς και την ευθύνη τους. [...] Πριν η Επιτροπή ορίσει την προθεσμία υποβολής των αιτημάτων τους διευθέτησης διαφορών, τα ενεχόμενα μέρη δικαιούνται, εφόσον το ζητήσουν εγκαίρως, να λάβουν γνώση των πληροφοριών που αναφέρονται στο πρώτο εδάφιο. Η Επιτροπή δεν υποχρεούται να λάβει υπόψη της αιτήματα διευθέτησης διαφορών που παραλαμβάνονται εκπρόθεσμα. [...]

3. Όταν η γνωστοποιηθείσα στα μέρη κοινοποίηση αιτιάσεων αντικατοπτρίζει το περιεχόμενο των αιτημάτων τους διευθέτησης διαφορών, η γραπτή απάντηση στην κοινοποίηση αιτιάσεων από πλευράς των εμπλεκομένων μερών θα επιβεβαιώνει, εντός της προθεσμίας που έχει ορίσει η Επιτροπή, ότι η κοινοποίηση αιτιάσεων που τους απεστάλη αντικατοπτρίζει το περιεχόμενο των αιτημάτων τους διευθέτησης διαφορών. Η Επιτροπή δύναται τότε να προβεί στην έκδοση της απόφασης σύμφωνα με το άρθρο 7 και το άρθρο 23 του κανονισμού [1/2003], μετά από διαβούλευση με τη συμβουλευτική επιτροπή συμπράξεων και δεσποζουσών θέσεων, σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού [1/2003].

4. Η Επιτροπή δύναται να αποφασίσει ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας τη διακοπή όλων των συζητήσεων διευθέτησης διαφορών για μία συγκεκριμένη υπόθεση ή αναφορικά με ένα ή περισσότερα από τα εμπλεκόμενα μέρη, εάν κρίνει ότι η διαδικαστική αποτελεσματικότητα δεν πρόκειται να επιτευχθεί.»

99 Κατ’ αρχάς, επισημαίνεται ότι η διάταξη αυτή δεν αποκλείει ούτε αντιτίθεται στη δυνατότητα της Επιτροπής να ακολουθεί «υβριδική» διαδικασία στο πλαίσιο της εφαρμογής του άρθρου 101 ΣΛΕΕ.

100 Εξάλλου, το Γενικό Δικαστήριο έχει ήδη δεχθεί ότι η Επιτροπή είχε το δικαίωμα να κινήσει μια τέτοια «υβριδική» διαδικασία και να εφαρμόσει διαδικασία διευθέτησης διαφορών έναντι των επιχειρήσεων που υποβάλλουν αίτημα διευθέτησης, συνεχίζοντας συγχρόνως τη διαδικασία που διέπεται από τις γενικές διατάξεις του κανονισμού 773/2004, αντί εκείνων που διέπουν τη διαδικασία διευθέτησης διαφορών, έναντι των επιχειρήσεων που δεν επιθυμούν να υποβάλουν τέτοια αιτήματα (πρβλ. απόφαση της 20ής Μαΐου 2015, Timab Industries και CFPR κατά Επιτροπής, T‑456/10, EU:T:2015:296, σκέψεις 70, 71 και 104, η οποία επικυρώθηκε κατ’ αναίρεση με την απόφαση της 12ης Ιανουαρίου 2017, Timab Industries και CFPR κατά Επιτροπής, C‑411/15 P, EU:C:2017:11, σκέψεις 119 και 136).

101 Επιπλέον, το Γενικό Δικαστήριο δέχθηκε επίσης τη δυνατότητα της Επιτροπής να εκδώσει, αρχικώς, απόφαση διευθέτησης διαφορών με αποδέκτες τα μέρη που μετείχαν στην παράβαση και αποφάσισαν να συμβιβαστούν και, στη συνέχεια, απόφαση κατά τη συνήθη διαδικασία, με αποδέκτες τα μέρη που μετείχαν στην παράβαση και αποφάσισαν να μη συμβιβαστούν, υπό την προϋπόθεση, πάντως, ότι η Επιτροπή μεριμνά για την τήρηση της αρχής του τεκμηρίου αθωότητας, ιδίως όταν η έκδοση της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς δεν απαιτεί να καθοριστεί η ευθύνη του μέρους που δεν συμμετέχει στη διαδικασία διευθέτησης της διαφοράς (πρβλ. απόφαση της 10ης Νοεμβρίου 2017, Icap κ.λπ. κατά Επιτροπής, T‑180/15, EU:T:2017:795, σκέψεις 265 έως 268, η οποία επικυρώθηκε κατ’ αναίρεση με την απόφαση της 10ης Ιουλίου 2019, Επιτροπή κατά Icap κ.λπ., C‑39/18 P, EU:C:2019:584).

102 Όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, η καθυστέρηση ή εγκατάλειψη κάθε διαδικασίας διευθέτησης διαφοράς με την αιτιολογία ότι μία από τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις, όπως εν προκειμένω η Scania, αποσύρθηκε από τη διαδικασία αυτή, θα αντέβαινε στον σκοπό που επιδιώκει η διαδικασία διευθέτησης διαφορών, όπως αυτός εκτίθεται στην αιτιολογική σκέψη 4 του κανονισμού (ΕΚ) 622/2008 της Επιτροπής, της 30ής Ιουνίου 2008, για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 773/2004, της Επιτροπής σχετικά με τη διεξαγωγή των διαδικασιών διευθέτησης διαφορών σε υποθέσεις συμπράξεων (ΕΕ 2008, L 171, σ. 3), ο οποίος συνίσταται στην ταχύτερη και αποτελεσματικότερη διεκπεραίωση των υποθέσεων σε συνεργασία με τις επιχειρήσεις που επέλεξαν να συμβιβαστούν. Εντούτοις, η εκπλήρωση του εν λόγω σκοπού δεν πρέπει να θίγει τις απαιτήσεις που συνδέονται με την τήρηση της αρχής του τεκμηρίου αθωότητας και του καθήκοντος αμεροληψίας.

103 Οι περιστάσεις της υπό κρίση υπόθεσης, τις οποίες προέβαλαν οι προσφεύγουσες κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ήτοι το γεγονός ότι η πλήρης ανακοίνωση αιτιάσεων είχε αποσταλεί σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη και ότι τα μέρη αυτά είχαν πλήρη πρόσβαση στον φάκελο έρευνας, δεν μπορεί να οδηγήσει στο συμπέρασμα, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, ότι η εκ μέρους της Επιτροπής εφαρμογή της «υβριδικής» διαδικασίας, διεξαγόμενης σε στάδια, δεν κατέστησε δυνατή την επίτευξη του ως άνω σκοπού ταχύτητας και αποτελεσματικότητας. Πράγματι, στην επίτευξη του σκοπού αυτού κατατείνουν και άλλες περιστάσεις που προσιδιάζουν σε διαδικασία διευθέτησης διαφορών, όπως η παραδοχή με όρους που δεν επιδέχονται παρερμηνεία, από τα μέρη της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς, της ευθύνης τους για την παράβαση καθώς και η αποδοχή της περιορισμένης άσκησης των δικαιωμάτων άμυνάς τους και του εύρους των προστίμων [βλ. ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την διεξαγωγή διαδικασιών διευθέτησης διαφορών εν όψει της έκδοσης αποφάσεων δυνάμει του άρθρου 7 και του άρθρου 23 του κανονισμού (ΕΚ) 1/2003 του Συμβουλίου σε περιπτώσεις συμπράξεων (ΕΕ 2008, C 167, σ. 1)].

104 Κατά συνέπεια, αντιθέτως προς ό,τι υποστηρίζουν κατ’ ουσίαν οι προσφεύγουσες, οι «υβριδικές» διαδικασίες στο πλαίσιο της εφαρμογής του άρθρου 101 ΣΛΕΕ, στις οποίες η έκδοση της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς και της απόφασης κατόπιν της συνήθους διαδικασίας λαμβάνουν χώρα διαδοχικά, δεν συνεπάγονται αφ’ εαυτών, σε όλες τις περιστάσεις, παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας, προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας ή παράβαση του καθήκοντος αμεροληψίας και δεν έχουν ως αναπόφευκτη συνέπεια την προσβολή των αρχών και των δικαιωμάτων αυτών, όπως προκύπτει από τη νομολογία που υπομνήσθηκε στις σκέψεις 100 και 101 ανωτέρω.

105 Επομένως, η Επιτροπή δικαιούται να εφαρμόσει μια τέτοια «υβριδική» διαδικασία και να εκδώσει την απόφαση διευθέτησης της διαφοράς πριν από την προσβαλλόμενη απόφαση, υπό την προϋπόθεση, πάντως, ότι διασφαλίζεται η πλήρης τήρηση των αρχών και των δικαιωμάτων αυτών.

106 Ως εκ τούτου, πρέπει να εξεταστεί αν, υπό τις περιστάσεις της υπό κρίση υπόθεσης, η Επιτροπή τήρησε το τεκμήριο αθωότητας και το καθήκον αμεροληψίας έναντι της Scania, καθώς και τα δικαιώματα άμυνάς της.

107 Οι προσφεύγουσες στηρίζουν τις αιτιάσεις του πρώτου λόγου ακυρώσεως κυρίως στην προκείμενη ότι η απόφαση διευθέτησης της διαφοράς και η προσβαλλόμενη απόφαση θεμελιώνονται στα ίδια πραγματικά περιστατικά και στα ίδια αποδεικτικά στοιχεία. Συναφώς, αναφέρονται στα πραγματικά περιστατικά που αφορούν τη συμπεριφορά των μερών της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς, όπως αυτά που εκτίθενται στο σημείο 3 της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς, αλλά «εμπλέκουν κατ’ ανάγκην και τη Scania», με αποτέλεσμα ο κύκλος των επιχειρήσεων των οποίων η συμπεριφορά χαρακτηρίστηκε νομικώς στην απόφαση διευθέτησης της διαφοράς να μην περιορίζεται στους αποδέκτες της εν λόγω απόφασης αλλά να περιλαμβάνει και τη Scania. Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν επίσης ότι η παραβίαση της αρχής του τεκμηρίου αθωότητας απορρέει από το ότι η απόφαση διευθέτησης της διαφοράς και η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκαν βάσει των ίδιων επιχειρημάτων τα οποία διατυπώθηκαν με την ανακοίνωση αιτιάσεων που απευθύνθηκε τόσο στα μέρη της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς όσο και στις προσφεύγουσες.

108 Συναφώς, όσον αφορά την αιτίαση σχετικά με την παραβίαση της αρχής του τεκμηρίου αθωότητας, υπενθυμίζεται ότι η αρχή αυτή αποτελεί γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης, η οποία πλέον κατοχυρώνεται στο άρθρο 48, παράγραφος 1, του Χάρτη και η οποία έχει εφαρμογή σε διαδικασίες σχετικά με παραβάσεις των εφαρμοστέων επί των επιχειρήσεων κανόνων του ανταγωνισμού οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν στην επιβολή προστίμων ή χρηματικών ποινών (βλ. απόφαση της 22ας Νοεμβρίου 2012, E.ON Energie κατά Επιτροπής, C‑89/11 P, EU:C:2012:738, σκέψεις 72 και 73 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

109 Το άρθρο 48 του Χάρτη αντιστοιχεί στο άρθρο 6, παράγραφοι 2 και 3, της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, η οποία υπεγράφη στη Ρώμη στις 4 Νοεμβρίου 1950 (στο εξής: ΕΣΔΑ), όπως προκύπτει από τις επεξηγήσεις σχετικά με τον Χάρτη. Επομένως, σύμφωνα με το άρθρο 52, παράγραφος 3, του Χάρτη, για την ερμηνεία του άρθρου 48 του Χάρτη πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το άρθρο 6, παράγραφοι 2 και 3, της ΕΣΔΑ ως ελάχιστο όριο προστασίας, καθώς και η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (στο εξής: ΕΔΔΑ) σχετικά με το άρθρο 6, παράγραφος 2, της ΕΣΔΑ [πρβλ. απόφαση της 5ης Σεπτεμβρίου 2019, AH κ.λπ. (Τεκμήριο αθωότητας) (C‑377/18, EU:C:2019:670, σκέψεις 41 και 42]. Ειδικότερα, το άρθρο 52, παράγραφος 3, του Χάρτη επιβάλλει να αναγνωρίζεται στα περιεχόμενα στον εν λόγω Χάρτη δικαιώματα που αντιστοιχούν σε δικαιώματα τα οποία διασφαλίζονται από την ΕΣΔΑ η ίδια έννοια και η ίδια εμβέλεια με εκείνες που τους αποδίδει η εν λόγω Σύμβαση (βλ. απόφαση της 18ης Ιουλίου 2013, Schindler Holding κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑501/11 P, EU:C:2013:522, σκέψη 32 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

110 Επιπλέον, επισημαίνεται ότι, στην απόφαση του ΕΔΔΑ της 27ης Σεπτεμβρίου 2011, A. Menarini Diagnostics S.R.L. κατά Ιταλίας (CE:ECHR:2011:0927JUD004350908, §§ 39 έως 44), η οποία αφορούσε κύρωση επιβληθείσα από την ιταλική ρυθμιστική αρχή ανταγωνισμού λόγω στρεβλωτικών του ανταγωνισμού πρακτικών ανάλογων προς αυτές που προσάπτονται στις προσφεύγουσες, το ΕΔΔΑ έκρινε ότι, λαμβανομένου υπόψη του ύψους του επιβληθέντος προστίμου, η κύρωση είχε, λόγω της αυστηρότητάς της, ποινικό χαρακτήρα. Εντούτοις, το ΕΔΔΑ έκρινε επίσης ότι η φύση μιας διοικητικής διαδικασίας, όπως η επίμαχη στην παρούσα απόφαση, μπορεί να διαφέρει, από πολλές απόψεις, από τη φύση μιας ποινικής διαδικασίας υπό στενή έννοια. Μολονότι οι ως άνω διαφορές δεν απαλλάσσουν τα συμβαλλόμενα κράτη από την υποχρέωσή τους να σέβονται όλες τις εγγυήσεις που παρέχονται από το ποινικό σκέλος του άρθρου 6 της ΕΣΔΑ, μπορούν, εντούτοις, να επηρεάσουν τον τρόπο της εφαρμογής τους (απόφαση του ΕΔΔΑ της 27ης Σεπτεμβρίου 2011, A. Menarini Diagnostics S.R.L. κατά Ιταλίας, CE:ECHR:2011:0927JUD004350908, § 62· πρβλ., επίσης, απόφαση του ΕΔΔΑ της 23ης Νοεμβρίου 2006, Jussila κατά Φινλανδίας, CE:ECHR:2006:1123JUD007305301, § 43).

111 Το τεκμήριο αθωότητας συνεπάγεται ότι κάθε κατηγορούμενος τεκμαίρεται ότι είναι αθώος μέχρι αποδείξεως της ενοχής του σύμφωνα με τον νόμο. Επομένως, το ως άνω τεκμήριο αντιτίθεται σε κάθε τυπική βεβαίωση και ακόμη σε κάθε υπαινιγμό που έχει ως αντικείμενο την ευθύνη ενός προσώπου, το οποίο κατηγορείται για συγκεκριμένη παράβαση, και περιέχεται σε μια απόφαση με την οποία τερματίζεται η σχετική ενέργεια, χωρίς το πρόσωπο αυτό να απολαύει όλων των εγγυήσεων που παρέχονται κατά κανόνα για την άσκηση των δικαιωμάτων άμυνας στο πλαίσιο μιας διαδικασίας που ακολουθεί τη συνήθη ροή της και οδηγεί σε απόφαση επί του βασίμου της αμφισβήτησης (βλ. απόφαση της 10ης Νοεμβρίου 2017, Icap κ.λπ. κατά Επιτροπής, T‑180/15, EU:T:2017:795, σκέψη 257 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, η οποία επικυρώθηκε κατ’ αναίρεση με την απόφαση της 10ης Ιουλίου 2019, Επιτροπή κατά Icap κ.λπ., C‑39/18 P, EU:C:2019:584).

112 Συναφώς, το ΕΔΔΑ έκρινε ότι η πρόωρη διαπίστωση της ενοχής ενός υπόπτου η οποία διατυπώνεται σε απόφαση εκδοθείσα κατά υπόπτων που διώκονται χωριστά μπορεί επίσης, θεωρητικώς, να παραβιάσει το τεκμήριο αθωότητας (βλ. απόφαση του ΕΔΔΑ της 27ης Φεβρουαρίου 2014, Karaman κατά Γερμανίας, CE:ECHR:2014:0227JUD001710310, § 42 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

113 Κατά το ΕΔΔΑ, η αρχή του τεκμηρίου αθωότητας παραβιάζεται αν δικαστική απόφαση ή επίσημη δήλωση σχετικά με κατηγορούμενο περιέχει σαφή δήλωση ότι ο ενδιαφερόμενος διέπραξε την προσαπτόμενη παράβαση, χωρίς να υπάρχει καταδίκη του με ισχύ δεδικασμένου. Στο πλαίσιο αυτό, το εν λόγω Δικαστήριο υπογράμμισε, αφενός, τη σημασία της επιλογής της διατύπωσης που χρησιμοποίησαν οι δικαστικές αρχές και των συγκεκριμένων περιστάσεις υπό τις οποίες χρησιμοποιήθηκε η διατύπωση αυτή και, αφετέρου, τη σημασία της φύσης και του πλαισίου της σχετικής διαδικασίας (πρβλ. απόφαση του ΕΔΔΑ της 27ης Φεβρουαρίου 2014, Karaman κατά Γερμανίας, CE:ECHR:2014:0227JUD001710310, § 63).

114 Το ΕΔΔΑ αναγνώρισε ότι, στις περίπλοκες ποινικές διαδικασίες όπου εμπλέκονταν πολλοί ύποπτοι οι οποίοι δεν μπορούσαν να δικαστούν μαζί, το εθνικό δικαστήριο, προκειμένου να εκτιμήσει την ενοχή των κατηγορουμένων, ενίοτε έπρεπε οπωσδήποτε να κάνει μνεία της συμμετοχής τρίτων που θα δικάζονταν ίσως χωριστά στη συνέχεια. Το εν λόγω δικαστήριο διευκρίνισε, ωστόσο, ότι, αν έπρεπε να μνημονευθούν πραγματικά περιστατικά σχετικά με την εμπλοκή τρίτων, το επιληφθέν δικαστήριο θα έπρεπε να αποφύγει να γνωστοποιήσει περισσότερες πληροφορίες από όσες είναι αναγκαίες για την ανάλυση της νομικής ευθύνης των ατόμων που δικάζονται ενώπιον αυτού. Επιπλέον, το ίδιο δικαστήριο υπογράμμισε ότι το σκεπτικό των δικαστικών αποφάσεων έπρεπε να διατυπώνεται κατά τρόπον ώστε να αποφεύγεται μια ενδεχόμενη πρόωρη κρίση σχετική με την ενοχή τρίτων εμπλεκομένων, ικανή να διακυβεύσει τη δίκαιη εξέταση των κατηγοριών σε βάρος τους στο πλαίσιο αυτοτελούς διαδικασίας (πρβλ. αποφάσεις του ΕΔΔΑ της 27ης Φεβρουαρίου 2014, Karaman κατά Γερμανίας, CE:ECHR:2014:0227JUD001710310, §§ 64 και 65, και της 23ης Φεβρουαρίου 2016, Navalnyy και Ofitserov κατά Ρωσίας, CE:ECHR:2016:0223JUD004663213, § 99).

115 Κατά τη νομολογία του ΕΔΔΑ, προσβολή του τεκμηρίου αθωότητας μπορεί να προέρχεται όχι μόνον από δικαστή ή δικαστήριο, αλλά και από άλλες δημόσιες αρχές (βλ. απόφαση του ΕΔΔΑ της 15ης Μαρτίου 2011, Begu κατά Ρουμανίας, CE:ECHR:2011:0315JUD002044802, § 126 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

116 Εν προκειμένω, επισημαίνεται, όπως τόνισε και η Επιτροπή, ότι κανένα από τα χωρία της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς που επικαλούνται οι προσφεύγουσες δεν περιέχει αναφορά ή υπαινιγμό στη Scania από όπου να προκύπτει ότι η Επιτροπή, κατά τον χρόνο έκδοσης της εν λόγω απόφασης, είχε ήδη προδικάσει την ευθύνη της Scania στο πλαίσιο παράβασης του άρθρου 101 ΣΛΕΕ.

117 Συναφώς, πρώτον, υπενθυμίζεται το περιεχόμενο της αιτιολογικής σκέψης 4 της προσβαλλόμενης απόφασης η οποία έχει ως εξής:

«Στις 20 Νοεμβρίου 2014, η Επιτροπή κίνησε διαδικασία δυνάμει του άρθρου 11, παράγραφος 6, του κανονισμού 1/2003 κατά των αποδεκτών της παρούσας απόφασης και πλειόνων οντοτήτων άλλης επιχείρησης. Η επιχείρηση αυτή δεν υπέβαλε αίτημα διευθέτησης της διαφοράς κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 10α, παράγραφος 2, του κανονισμού 773/2004. Κατά τον χρόνο έκδοσης της εν λόγω απόφασης [διευθέτησης της διαφοράς], εκκρεμεί η διοικητική διαδικασία που κινήθηκε κατά της ως άνω επιχείρησης δυνάμει του άρθρου 7 του κανονισμού 1/2003. Προκειμένου να αρθεί κάθε αμφισημία, η παρούσα απόφαση [διευθέτησης της διαφοράς] δεν περιέχει καμία διαπίστωση σχετικά με την εν λόγω επιχείρηση όσον αφορά παράβαση του δικαίου ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης.»

118 Συγκεκριμένα, στην αιτιολογική σκέψη 4 της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς, η Επιτροπή παρέπεμπε εμμέσως στη Scania, αφενός, ως επιχείρηση κατά της οποίας εκκρεμούσε η διοικητική διαδικασία βάσει του άρθρου 7 του κανονισμού 1/2003 και, αφετέρου, επισημαίνοντας ότι στην απόφαση διευθέτησης της διαφοράς δεν διατυπωνόταν κανένα συμπέρασμα ως προς τη Scania σχετικό με παράβαση του δικαίου του ανταγωνισμού της Ένωσης. Μια τέτοια αναφορά, όμως, μπορεί να χαρακτηρισθεί το πολύ ως απόρροια μιας υπόνοιας περί ευθύνης της Scania, η οποία δεν είχε ακόμη αποδειχθεί, και δεν συνιστά παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, αποφάσεις του ΕΔΔΑ της 27ης Φεβρουαρίου 2014, Karaman κατά Γερμανίας, CE:ECHR:2014:0227JUD001710310, § 63, και της 31ης Οκτωβρίου 2017, Bauras κατά Λιθουανίας, CE:ECHR:2017:1031JUD005679513, § 51 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

119 Δεύτερον, μολονότι η υφιστάμενη στην απόφαση διευθέτησης της διαφοράς ρητή αναφορά στην απουσία, κατά το στάδιο αυτό, συμπεράσματος περί ευθύνης της Scania βάσει του άρθρου 101 ΣΛΕΕ καταδεικνύει τη βούληση της Επιτροπής να συμμορφωθεί προς την υποχρέωσή της τήρησης του τεκμηρίου αθωότητας, όπως η εν λόγω υποχρέωση έχει τεθεί από τη νομολογία του ΕΔΔΑ (πρβλ. αποφάσεις του ΕΔΔΑ της 27ης Φεβρουαρίου 2014, Karaman κατά Γερμανίας, CE:ECHR:2014:0227JUD001710310, §§ 67, 69 και 70, και της 31ης Οκτωβρίου 2017, Bauras κατά Λιθουανίας, CE:ECHR:2017:1031JUD005679513, § 54), ήτοι σαφή αναφορά στο ότι η Scania είχε εμπλακεί σε εκκρεμή αυτοτελή διαδικασία και ότι η ευθύνη της δεν είχε ακόμη αποδειχθεί κατά νόμον [πρβλ. απόφαση της 5ης Σεπτεμβρίου 2019, AH κ.λπ. (Τεκμήριο αθωότητας), C‑377/18, EU:C:2019:670, σκέψη 45], εντούτοις, δεν αρκεί αφ’ εαυτής για να αποκλείσει την παραβίαση της αρχής αυτής, όπως δέχθηκε, κατ’ ουσίαν, η Επιτροπή κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση.

120 Επομένως, προκειμένου να ελεγχθεί η τήρηση του τεκμηρίου αθωότητας, πρέπει επίσης να αναλυθεί η αιτιολογία της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς στο σύνολό της, υπό το πρίσμα των ειδικών περιστάσεων υπό τις οποίες εκδόθηκε, προκειμένου να εξακριβωθεί κατά πόσον άλλα χωρία της απόφασης αυτής που θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως πρόωρη διαπίστωση της ευθύνης της Scania για την παράβαση του δικαίου του ανταγωνισμού της Ένωσης δεν καθιστούν άνευ ουσίας τη ρητή αναφορά στην απουσία συμπεράσματος περί ευθύνης της [πρβλ. απόφαση της 5ης Σεπτεμβρίου 2019, AH κ.λπ. (Τεκμήριο αθωότητας), C‑377/18, EU:C:2019:670, σκέψη 46].

121 Συναφώς, οι προσφεύγουσες παραπέμπουν στο σημείο 3 της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς, το οποίο αφορά την περιγραφή της συμπεριφοράς των αποδεκτών της εν λόγω απόφασης, και ειδικότερα σε ορισμένα χωρία στα οποία η Επιτροπή περιέγραψε τις συμπεριφορές στις οποίες συμμετείχαν «μεταξύ άλλων» οι αποδέκτες αυτοί (αιτιολογικές σκέψεις 47 και 60 της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς).

122 Η Επιτροπή υποστήριξε, κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, ότι οι αναφορές αυτές δεν πρέπει να θεωρηθούν ότι παραπέμπουν εμμέσως στη Scania, ακόμη και αν ερμηνευθούν σε συνδυασμό με την αιτιολογική σκέψη 4 της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς. Οι προσφεύγουσες δεν προέβαλαν επιχειρήματα ικανά να αντικρούσουν την ερμηνεία αυτή των αιτιολογικών σκέψεων 47 και 60 της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς.

123 Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και αν υποτεθεί ότι η Επιτροπή, μνημονεύοντας στην απόφαση διευθέτηση της διαφοράς τη συμπεριφορά, «μεταξύ άλλων», των αποδεκτών της, εννοούσε εμμέσως, κατά κύριο λόγο, τη Scania, η μνεία αυτή δεν αφορά την ευθύνη της Scania για την επίμαχη παράβαση κατά την έννοια της νομολογίας που υπομνήσθηκε στη σκέψη 111 ανωτέρω, αλλά, το πολύ, τη συμμετοχή της σε ορισμένες συμπεριφορές που έγιναν δεκτές ως αληθείς έναντι των μερών της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς. Επομένως, δεν συνιστά «σαφή» δήλωση –που έλαβε χώρα παρά την απουσία αμετάκλητης απόφασης που να αναγνωρίζει την ευθύνη της Scania– ότι η Scania διέπραξε την επίμαχη παράβαση κατά την έννοια της νομολογίας που υπομνήσθηκε στη σκέψη 113 ανωτέρω.

124 Ειδικότερα, στην απόφαση διευθέτησης της διαφοράς η Επιτροπή προέβη, σύμφωνα και με όσα υποστηρίζει η προσφεύγουσα, στον νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, όπως αυτά έγιναν δεκτά από τους αποδέκτες της απόφασης ως στοιχειοθετούντα παράβαση του άρθρου 101 ΣΛΕΕ, και διατύπωσε, στο σημείο 4 της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς, συμπεράσματα ως προς την ευθύνη για την παράβαση αυτή όσον αφορά μόνον τους αποδέκτες της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς.

125 Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ωστόσο ότι η παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας της Scania προκύπτει από το ότι η απόφαση διευθέτησης της διαφοράς καθορίζει την τελική θέση της Επιτροπής όσον αφορά τις ίδιες ενέργειες με εκείνες που εκτίθενται στην ανακοίνωση αιτιάσεων, σύμφωνα δε με την εν λόγω απόφαση, οι ως άνω ενέργειες, στην τέλεση των οποίων φέρεται ότι έλαβε μέρος και η Scania, συνιστούν παράβαση. Η δήλωση αυτή υπερβαίνει, κατά τις προσφεύγουσες, τον απλό υπαινιγμό σε ενδεχόμενη ευθύνη της Scania.

126 Συναφώς, επισημαίνεται ότι τα πραγματικά περιστατικά που ελήφθησαν υπόψη στην απόφαση διευθέτησης της διαφοράς είναι αυτά που έγιναν δεκτά από τα μέρη της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς, όπως προκύπτει από την αιτιολογική σκέψη 3 της απόφασης αυτής.

127 Το γεγονός και μόνον ότι οι αποδέκτες της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς παραδέχθηκαν τη συμμετοχή τους στην παράβαση και αναγνώρισαν την ενοχή τους δεν μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την έμμεση αναγνώριση της ευθύνης της Scania λόγω της ενδεχόμενης συμμετοχής της στις ίδιες ενέργειες, μετατρέποντας έτσι αυτομάτως, de facto και de jure, τα συμπεράσματα που έγιναν δεκτά έναντι των μερών της μερών της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς σε ένα είδος «συγκεκαλυμμένης ετυμηγορίας» της Επιτροπής έναντι της Scania (πρβλ. απόφαση της 28ης Μαρτίου 2019, Pometon κατά Επιτροπής, T‑433/16, EU:T:2019:201, σκέψη 68).

128 Ωστόσο, το γεγονός ότι τα μέρη της σύμπραξης τα οποία έλαβαν μέρος στη διαδικασία διευθέτησης της διαφοράς αναγνώρισαν την ενοχή τους ενδέχεται να έχει αντίκτυπο ως προς τα πραγματικά περιστατικά που σχετίζονται με τη συμμετοχή μιας «άλλης επιχείρησης» η οποία φέρεται να είχε συμμετάσχει στην ίδια σύμπραξη, εν προκειμένω της Scania (πρβλ. απόφαση της 28ης Μαρτίου 2019, Pometon κατά Επιτροπής, T‑433/16, EU:T:2019:201, σκέψη 92· πρβλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση του ΕΔΔΑ της 23ης Φεβρουαρίου 2016, Navalnyy και Ofitserov κατά Ρωσίας, CE:ECHR:2016:0223JUD004663213, § 103). Κατά συνέπεια, η Επιτροπή οφείλει να μεριμνά ώστε τα πραγματικά περιστατικά που γίνονται δεκτά από τα μέρη της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς να μη γίνονται δεκτά ως αληθή έναντι μέρους της σύμπραξης που δεν συμμετέχει στη διαδικασία αυτή, όπως η Scania, χωρίς να έχει προηγηθεί πλήρης και κατάλληλη εξέταση κατά τη συνήθη διαδικασία σε σχέση με τα επιχειρήματα που προβάλλει και τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίζει το μέρος αυτό (πρβλ. κατ’ αναλογίαν, αποφάσεις του ΕΔΔΑ της 23ης Φεβρουαρίου 2016, Navalnyy και Ofitserov κατά Ρωσίας, CE:ECHR:2016:0223JUD004663213, §§ 103 έως 105, και της 31ης Οκτωβρίου 2017, Bauras κατά Λιθουανίας, CE:ECHR:2017:1031JUD005679513, § 53).

129 Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζεται ότι, στο πλαίσιο της συνήθους διοικητικής διαδικασίας, η ενδιαφερόμενη επιχείρηση και η Επιτροπή βρίσκονται, σε σύγκριση με τη διαδικασία διευθέτησης της διαφοράς, σε μια κατάσταση καλούμενη «tabula rasa», στην οποία οι ευθύνες πρέπει ακόμη να αποδειχθούν. Ειδικότερα, κατά την έκδοση της απόφασης σχετικά με τη Scania κατόπιν της συνήθους διοικητικής διαδικασίας, αφενός, η Επιτροπή δεσμευόταν αποκλειστικά από την ανακοίνωση αιτιάσεων και, αφετέρου, ήταν υποχρεωμένη, τηρώντας την αρχή της εκατέρωθεν ακροάσεως, να λάβει υπόψη όλες τις κρίσιμες περιστάσεις, περιλαμβανομένων όλων των πληροφοριών και όλων των επιχειρημάτων που προέβαλε η Scania στο πλαίσιο της άσκησης του δικαιώματος ακροάσεώς της, με αποτέλεσμα να υποχρεούται να επανεξετάσει τον φάκελο σε σχέση με τα στοιχεία αυτά (πρβλ. απόφαση της 20ής Μαΐου 2015, Timab Industries και CFPR κατά Επιτροπής, T‑456/10, EU:T:2015:296, σκέψεις 90, 96 και 107, η οποία επικυρώθηκε κατ’ αναίρεση με απόφαση της 12ης Ιανουαρίου 2017, Timab Industries και CFPR κατά Επιτροπής, C‑411/15 P, EU:C:2017:11, σκέψεις 119 και 136).

130 Εξάλλου, ο νομικός χαρακτηρισμός των πραγματικών περιστατικών που υιοθέτησε η Επιτροπή έναντι των μερών της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς δεν προϋποθέτει, αφ’ εαυτού, ότι ο ίδιος νομικός χαρακτηρισμός των πραγματικών περιστατικών θα υιοθετηθεί κατ’ ανάγκην από την Επιτροπή έναντι της Scania μετά το πέρας της χωριστής διαδικασίας που την αφορά, όπως υπογράμμισε η Επιτροπή στην αιτιολογική σκέψη 366 της προσβαλλόμενης απόφασης και επιβεβαίωσε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση απαντώντας σε ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου. Πράγματι, όπως προκύπτει από τη νομολογία, τίποτε δεν εμποδίζει την Επιτροπή να διαπιστώσει ότι ένα συμβαλλόμενο μέρος σε συμφωνία ή εναρμονισμένη πρακτική υπέχει ευθύνη βάσει του άρθρου 101 ΣΛΕΕ, ενώ το άλλο δεν υπέχει (πρβλ. απόφαση της 12ης Ιουλίου 2018, ABB κατά Επιτροπής, T‑445/14, μη δημοσιευθείσα, EU:T:2018:449, σκέψεις 177 έως 179 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

131 Όσον αφορά τον ισχυρισμό των προσφευγουσών ότι η παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας προκύπτει από το ότι η απόφαση διευθέτησης της διαφοράς και η προσβαλλόμενη απόφαση βασίζονται στα ίδια αποδεικτικά στοιχεία, η Επιτροπή παραδέχεται ότι υφίσταται κάποια αλληλεπικάλυψη μεταξύ των αποδεικτικών στοιχείων στα οποία στηρίχθηκε στις δύο αποφάσεις.

132 Ωστόσο, μια τέτοια αλληλεπικάλυψη μεταξύ των αποδεικτικών στοιχείων δεν αρκεί για να συναχθεί ότι το τεκμήριο αθωότητας δεν τηρήθηκε εν προκειμένω έναντι των προσφευγουσών. Πράγματι, το γεγονός και μόνον ότι η Επιτροπή και στις δύο αποφάσεις βασίστηκε στα ίδια αποδεικτικά στοιχεία ουδόλως προδικάζει το συμπέρασμα στο οποίο μπορούσε να καταλήξει η Επιτροπή όσον αφορά την ευθύνη της Scania.

133 Εξάλλου, όπως ορθώς υποστηρίζει η Επιτροπή, ενώ η αρχή του τεκμηρίου αθωότητας αντιτίθεται στην τυπική διαπίστωση παράβασης ή σε κάθε υπαινιγμό περί ευθύνης των προσφευγουσών που θα μπορούσαν να περιέχονται στην απόφαση διευθέτησης της διαφοράς, στο μέτρο που οι προσφεύγουσες δεν έτυχαν όλων των εγγυήσεων που συνήθως παρέχονται για την άσκηση των δικαιωμάτων άμυνας στο πλαίσιο της εκδόσεως της απόφασης αυτής, η αρχή αυτή δεν αποκλείει τη δυνατότητα επίκλησης των κοινών αποδεικτικών στοιχείων, υπό την προϋπόθεση ότι οι προσφεύγουσες έχουν τη δυνατότητα να αμφισβητήσουν ενώπιον των δικαιοδοτικών οργάνων της Ένωσης τις διαπιστώσεις που έγιναν βάσει των εν λόγω αποδεικτικών στοιχείων (πρβλ. απόφαση της 12ης Οκτωβρίου 2007, Pergan Hilfsstoffe für industrielle Prozesse κατά Επιτροπής, T‑474/04, EU:T:2007:306, σκέψεις 76 και 77), όπως συμβαίνει εν προκειμένω.

134 Ομοίως, δεν μπορεί να γίνει δεκτό το επιχείρημα των προσφευγουσών ότι η παραβίαση της αρχής του τεκμηρίου αθωότητας απορρέει από το ότι η απόφαση διευθέτησης της διαφοράς και η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκαν βάσει των ίδιων επιχειρημάτων τα οποία διατυπώθηκαν με την ανακοίνωση αιτιάσεων που απευθύνθηκε τόσο στα μέρη της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς όσο και στις προσφεύγουσες.

135 Συναφώς, αφενός, επισημαίνεται ότι, ακόμη και αν η Επιτροπή διατύπωσε συμπεράσματα σχετικά με τον ρόλο και την ευθύνη της Scania όσον αφορά την επίμαχη παράβαση στην ανακοίνωση αιτιάσεων που απέστειλε τόσο στη Scania όσο και στα μέρη που τελικώς συμμετείχαν στη διαδικασία διευθέτησης της διαφοράς, αντιθέτως προς όσα προβάλλουν οι προσφεύγουσες, η απόφαση διευθέτησης της διαφοράς δεν βασίζεται άμεσα στην εν λόγω ανακοίνωση αιτιάσεων, αλλά στην κοινή ερμηνεία των αιτιάσεων μεταξύ των μερών της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς και της Επιτροπής κατά το πέρας των συναντήσεων που αφορούσαν τη διευθέτηση, σύμφωνα με το άρθρο 10α, παράγραφος 2, του κανονισμού 773/2004 και τις παραγράφους 16 και 17 της ανακοίνωσης της Επιτροπής σχετικά με τη διεξαγωγή διαδικασιών διευθέτησης διαφορών εν όψει της έκδοσης αποφάσεων δυνάμει του άρθρου 7 και του άρθρου 23 του κανονισμού (ΕΚ) 1/2003 του Συμβουλίου σε περιπτώσεις συμπράξεων, όπως τόνισε και η Επιτροπή στην αιτιολογική σκέψη 367 της προσβαλλόμενης απόφασης.

136 Αφετέρου, επισημαίνεται ότι τίποτα δεν εμπόδιζε τις προσφεύγουσες να αντικρούσουν, κατά τη διαδικασία που οδήγησε στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης και τηρουμένων των δικαιωμάτων άμυνάς τους, τις αιτιάσεις που διατυπώθηκαν εις βάρος τους με την ανακοίνωση αιτιάσεων.

137 Πράγματι, ο σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας υποχρεώνει την Επιτροπή να παρέχει στους ενδιαφερομένους, πριν από τη λήψη απόφασης επί προστίμων, την ευκαιρία να καταστήσουν λυσιτελώς γνωστή την άποψή τους σχετικά με τις αιτιάσεις που δέχθηκε εναντίον τους, ιδίως σχετικά με το υποστατό και τον κρίσιμο χαρακτήρα των πραγματικών περιστατικών και περιστάσεων των οποίων γίνεται επίκληση, καθώς και σχετικά με τα έγγραφα που έλαβε υπόψη της η Επιτροπή για να στηρίξει τον ισχυρισμό της ότι υπάρχει παράβαση του άρθρου 101 ΣΛΕΕ (πρβλ. απόφαση της 13ης Φεβρουαρίου 1979, Hoffmann-La Roche κατά Επιτροπής, 85/76, EU:C:1979:36, σκέψεις 9 και 11).

138 Στο πλαίσιο διαδικασίας λόγω παράβασης των κανόνων ανταγωνισμού, αυτή ακριβώς η ανακοίνωση αιτιάσεων αποτελεί την ουσιαστική συναφή δικονομική εγγύηση (βλ. απόφαση της 5ης Μαρτίου 2015, Επιτροπή κ.λπ. κατά Versalis κ.λπ., C‑93/13 P και C‑123/13 P, EU:C:2015:150, σκέψη 95 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

139 Επομένως, οι προσφεύγουσες, ισχυριζόμενες ότι η Επιτροπή παραβίασε το τεκμήριο αθωότητας της Scania λόγω του ότι η προσβαλλόμενη απόφαση και η απόφαση διευθέτησης της διαφοράς βασίζονταν στα ίδια πραγματικά περιστατικά και αποδεικτικά στοιχεία καθώς και στις ίδια επιχειρήματα που διατυπώθηκαν με την ανακοίνωση αιτιάσεων τόσο έναντι των μερών της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς όσο και έναντι της Scania, παραβλέπουν, αφενός, το δικαίωμά τους να υποβάλουν, κατά την άσκηση του δικαιώματος ακροάσεώς τους στο πλαίσιο της συνήθους διοικητικής διαδικασίας, όλα τα αποδεικτικά στοιχεία που αποσκοπούν στην αμφισβήτηση των πραγματικών περιστατικών και των αποδεικτικών στοιχείων στα οποία προτίθεται η Επιτροπή να βασιστεί και τα οποία, ενδεχομένως, είχαν ληφθεί υπόψη από την Επιτροπή κατά την έκδοση της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς και, αφετέρου, την υποχρέωση της Επιτροπής να επανεξετάζει τον φάκελο υπό το πρίσμα των ως άνω νέων στοιχείων.

140 Εν προκειμένω, οι προσφεύγουσες δεν αμφισβητούν το ότι είχαν τη δυνατότητα να ασκήσουν αποτελεσματικά τα δικαιώματα άμυνάς τους στο πλαίσιο της συνήθους διοικητικής διαδικασίας πριν από την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης, τόσο εγγράφως όσο και προφορικώς, και, επομένως, να αμφισβητήσουν τα πραγματικά περιστατικά και τα αποδεικτικά στοιχεία που εντόπισε η Επιτροπή για να στηρίξει τις εις βάρος τους αιτιάσεις. Ειδικότερα, όπως προκύπτει ιδίως από την αιτιολογική σκέψη 379 της προσβαλλόμενης απόφασης, χωρίς δε να το αμφισβητούν οι προσφεύγουσες, αυτές είχαν τη δυνατότητα να εκθέσουν την άποψή τους σχετικά με τα στοιχεία επί των οποίων στηρίχθηκε η Επιτροπή, ιδίως εκείνων που προστέθηκαν στον φάκελο της έρευνας μετά την ανακοίνωση αιτιάσεων, όπως τα αποσπάσματα των απαντήσεων ορισμένων μερών της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς στην ανακοίνωση αιτιάσεων ή τα συμπληρωματικά πραγματικά στοιχεία που εντόπισε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια της συνήθους διοικητικής διαδικασίας, ενισχύοντα τα προσωρινά συμπεράσματά της που περιέχονταν στην ανακοίνωση αιτιάσεων, τα οποία είχαν κοινοποιηθεί στη Scania με την από 7ης Απριλίου 2017 έκθεση πραγματικών περιστατικών.

141 Εντούτοις, οι προσφεύγουσες θεωρούν ότι τα επιχειρήματα που προέβαλαν και τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκόμισαν δεν ελήφθησαν υπόψη, δεδομένου ότι η Επιτροπή έχει ήδη προβεί σε νομικό χαρακτηρισμό και είχε χαρακτηρίσει τη φερόμενη συμπεριφορά της Scania ως παράβαση του άρθρου 101 ΣΛΕΕ.

142 Συγκεκριμένα, υποστηρίζουν, κατ’ ουσίαν, ότι η Επιτροπή, έχοντας προβεί σε νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών με την απόφαση διευθέτησης της διαφοράς, διαπιστώνοντας παράβαση του άρθρου 101 ΣΛΕΕ, δεν ήταν πλέον σε θέση να επανεξετάσει την εκτίμηση αυτή και να αξιολογήσει αντικειμενικά τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκόμισε και τα επιχειρήματα που προέβαλε η Scania ή να λάβει άλλα μέτρα έρευνας τα οποία θα μπορούσαν να θέσουν υπό αμφισβήτηση ή να αποδυναμώσουν τις εν λόγω εκτιμήσεις που περιέχονται στην απόφαση διευθέτησης της διαφοράς. Επομένως, η απόφαση διευθέτησης της διαφοράς επηρέασε τη στρατηγική έρευνας της Επιτροπής και, εν τέλει, το περιεχόμενο των αποδείξεων επί των οποίων η Επιτροπή στήριξε την προσβαλλόμενη απόφαση. Συναφώς, οι προσφεύγουσες επικαλούνται ορισμένες περιστάσεις σχετικά με την εξέλιξη της διαδικασίας που οδήγησε στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης από τις οποίες προκύπτει η έλλειψη αμεροληψίας της Επιτροπής.

143 Ειδικότερα, υποστηρίζουν, στο πλαίσιο της δεύτερης αιτίασης του πρώτου λόγου ακυρώσεως, ότι η Επιτροπή, κατά παράβαση του άρθρου 41, παράγραφος 1, του Χάρτη, παρέβη την υποχρέωσή της να διεξαγάγει αμερόληπτη έρευνα.

144 Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια νομολογία, η Επιτροπή υποχρεούται να σέβεται, κατά τη διάρκεια διοικητικής διαδικασίας στον τομέα των συμπράξεων, το δικαίωμα χρηστής διοίκησης, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 41 του Χάρτη (πρβλ. απόφαση της 11ης Ιουλίου 2013, Ziegler κατά Επιτροπής, C‑439/11 P, EU:C:2013:513, σκέψη 154 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

145 Κατά το άρθρο 41 του Χάρτη, κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα, μεταξύ άλλων, στην αμερόληπτη εξέταση των υποθέσεών του από τα θεσμικά όργανα της Ένωσης. Η επιταγή αυτή της αμεροληψίας καλύπτει, αφενός, την υποκειμενική αμεροληψία, κατά την οποία κανένας υπάλληλος του οικείου θεσμικού οργάνου δεν πρέπει να εκδηλώνει μεροληψία ή προσωπικές προκαταλήψεις, και, αφετέρου, την αντικειμενική αμεροληψία, κατά την οποία το θεσμικό όργανο πρέπει να παρέχει επαρκή εχέγγυα για τον αποκλεισμό κάθε εύλογης αμφιβολίας συναφώς (βλ. απόφαση της 11ης Ιουλίου 2013, Ziegler κατά Επιτροπής, C‑439/11 P, EU:C:2013:513, σκέψη 155 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

146 Μεταξύ των εγγυήσεων που παρέχει η έννομη τάξη της Ένωσης στο πλαίσιο των διοικητικών διαδικασιών, οι οποίες συνδέονται με την αρχή της χρηστής διοικήσεως, περιλαμβάνεται η υποχρέωση του αρμοδίου θεσμικού οργάνου να ερευνά, με επιμέλεια και αμεροληψία, όλα τα κρίσιμα στοιχεία της συγκεκριμένης περίπτωσης (βλ. απόφαση της 27ης Σεπτεμβρίου 2012, Shell Petroleum κ.λπ. κατά Επιτροπής, T‑343/06, EU:T:2012:478, σκέψη 170 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

147 Προκαταρκτικώς, επισημαίνεται ότι, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζει η Επιτροπή, πιθανή παραβίαση της αρχής της αμεροληψίας υπό περιστάσεις παρόμοιες με αυτές της υπό κρίση υπόθεσης δεν αξιολογείται μόνον ως ενδεχόμενη συνέπεια παραβίασης της αρχής του τεκμηρίου αθωότητας κατά την έκδοση της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς, αλλά μπορεί να προκύπτει από άλλες παραλείψεις της Επιτροπής να παράσχει επαρκείς εγγυήσεις προκειμένου να αποκλειστεί κάθε εύλογη αμφιβολία, κατά την έννοια της νομολογίας που υπομνήσθηκε στη σκέψη 145 ανωτέρω, όσον αφορά την αμεροληψία της κατά τη διεξαγωγή της συνήθους διαδικασίας.

148 Εντούτοις, κανένα από τα επιχειρήματα που προέβαλαν οι προσφεύγουσες δεν αποδεικνύει ότι η Επιτροπή δεν παρέσχε, εν προκειμένω, όλες τις εγγυήσεις προκειμένου να αποκλειστεί κάθε εύλογη αμφιβολία όσον αφορά την αμεροληψία της κατά την εξέταση της υπόθεσης αναφορικά με τη Scania, και ιδίως κατά την εξέταση των επιχειρημάτων και των αποδεικτικών στοιχείων που προέβαλε στο πλαίσιο της άσκησης των δικαιωμάτων άμυνάς της κατά τη συνήθη διοικητική διαδικασία.

149 Πρώτον, υπογραμμίζεται συναφώς ότι, κατά την εξέταση των αποδεικτικών στοιχείων που προσκομίστηκαν, στο πλαίσιο της συνήθους διαδικασίας, από τα μέρη που επέλεξαν να μη συμβιβαστούν, η Επιτροπή ουδόλως δεσμεύεται από τις πραγματικές διαπιστώσεις και τους νομικούς χαρακτηρισμούς που δέχθηκε στην απόφαση διευθέτησης της διαφοράς έναντι των μερών που αποφάσισαν να συμβιβαστούν. Συγκεκριμένα, κατ’ εφαρμογήν της αρχής του τεκμηρίου αθωότητας και του καθήκοντος αμεροληψίας που υπέχει, η Επιτροπή μπορεί να καταλήξει σε πραγματικές διαπιστώσεις ή σε νομικούς χαρακτηρισμούς διαφορετικούς από εκείνους που περιέχονται στην απόφαση διευθέτησης της διαφοράς, αν τούτο δικαιολογείται από την εκ μέρους της εκ νέου εξέταση των αποδεικτικών στοιχείων που έχει στη διάθεσή της, σύμφωνα με την αρχή «tabula rasa».

150 Δεύτερον, δεν μπορεί να γίνει δεκτό το επιχείρημα των προσφευγουσών ότι η αμφιβολία ως προς την αμεροληψία της Επιτροπής απορρέει από το ότι το αρμόδιο για τον ανταγωνισμό μέλος της Επιτροπής ανακοίνωσε, επ’ ευκαιρία συνέντευξης Τύπου, την έκδοση της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς, με αποτέλεσμα η Επιτροπή να μην μπορούσε πλέον να αποκλίνει από τα συμπεράσματα της απόφασης αυτής στο πλαίσιο της προσβαλλόμενης απόφασης. Πράγματι, στο επίμαχο δελτίο Τύπου αναφέρεται σαφώς, όπως και στην αιτιολογική σκέψη 4 της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς (βλ. σκέψη 117 ανωτέρω), ότι το προαναφερθέν μέλος της Επιτροπής δεν διατυπώνει κανένα συμπέρασμα σχετικά με την ευθύνη της Scania έναντι της οποίας βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη η συνήθης διαδικασία. Συνεπώς, το αρμόδιο για τον ανταγωνισμό μέλος της Επιτροπής περιορίστηκε, με το εν λόγω ανακοινωθέν, να ενημερώσει το κοινό σχετικά με την έκδοση της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς όσον αφορά την ευθύνη της Scania για την επίμαχη παράβαση, με τη διακριτικότητα και την εχεμύθεια που απαιτούνται από την τήρηση του τεκμηρίου αθωότητας, και, επομένως, δεν παρέβη το καθήκον αμεροληψίας που υπέχει (πρβλ., κατ’ αναλογίαν, απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2018, Servier κ.λπ. κατά Επιτροπής, T‑691/14, κατά της οποίας εκκρεμεί αίτηση αναιρέσεως, EU:T:2018:922, σκέψεις 132 και 134).

151 Τρίτον, οι προσφεύγουσες δεν αποδεικνύουν με ποιον τρόπο το γεγονός ότι εμπλέκονταν οι ίδιες υπηρεσίες της Επιτροπής, ιδίως αυτές της Γενικής Διεύθυνσης «Ανταγωνισμός», στην έκδοση τόσο της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς όσο και της προσβαλλόμενης απόφασης, μπορεί, αυτό καθεαυτό, να αποδείξει την έλλειψη αμερόληπτης εξέτασης της υπόθεσης έναντι αυτών. Βεβαίως, η εμπλοκή των ίδιων υπηρεσιών στην έκδοση των δύο αποφάσεων καθιστά δυσχερέστερο να διασφαλιστεί ότι η εξέταση των πραγματικών περιστατικών και των αποδεικτικών στοιχείων όσον αφορά μια επιχείρηση κατόπιν της έκδοσης της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς θα πραγματοποιηθεί σύμφωνα με την αρχή «tabula rasa» που επιβάλλει η νομολογία (βλ. σκέψη 129 ανωτέρω), πράγμα που θα μπορούσε να δικαιολογήσει, προς άρση των σχετικών αμφιβολιών, την ανάθεση των φακέλων σε δύο διαφορετικές ομάδες.

152 Εντούτοις, εν προκειμένω, οι προσφεύγουσες δεν αποδεικνύουν ότι ένα μέλος της Επιτροπής ή των υπηρεσιών που εμπλέκονται στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης επέδειξε μεροληπτική στάση ή ήταν προσωπικώς προκατειλημμένο εις βάρος της Scania, ιδίως λόγω της συμμετοχής του στην έκδοση της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς, κατά παραβίαση της αρχής της υποκειμενικής αμεροληψίας, συνθήκη η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει την αμερόληπτη εξέταση των πραγματικών περιστατικών και των αποδεικτικών στοιχείων όσον αφορά τη Scania.

153 Τέταρτον, όσον αφορά το επιχείρημα των προσφευγουσών ότι η Επιτροπή δεν ήταν διατεθειμένη να διεξαγάγει περαιτέρω έρευνα, που θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα να αμφισβητήσει τη θέση που είχε διατυπώσει με την απόφαση διευθέτησης της διαφοράς, υπενθυμίζεται ότι στο δίκαιο της Ένωσης ισχύει η αρχή της ελεύθερης εκτίμησης των αποδείξεων (βλ. απόφαση της 29ης Φεβρουαρίου 2016, Schenker κατά Επιτροπής, T‑265/12, EU:T:2016:111, σκέψη 40 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

154 Πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι η Επιτροπή, όπως τόνισε άλλωστε και η ίδια, διαθέτει διακριτική ευχέρεια ως προς τη σκοπιμότητα διεξαγωγής έρευνας. Ως εκ τούτου, αντιθέτως προς όσα υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, η εκδήλωση μεροληπτικής στάσης της Επιτροπής έναντι των προσφευγουσών δεν μπορεί να συναχθεί κατά τρόπο αφηρημένο από την ύπαρξη μιας τέτοιας διακριτικής ευχέρειας κατά τον τρόπο διεξαγωγής της έρευνας. Απεναντίας, η μη διεξαγωγή περαιτέρω έρευνας εξηγείται πρωτίστως από την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας που διαθέτει η Επιτροπή όσον αφορά τη σκοπιμότητα διεξαγωγής τέτοιων ερευνών. Επομένως, στις προσφεύγουσες εναπέκειτο να προβάλουν επιχειρήματα από τα οποία θα προέκυπτε συγκεκριμένα ότι η μη διεξαγωγή περαιτέρω έρευνας μπορούσε να εξηγηθεί μόνον από τη μεροληπτική στάση της Επιτροπής και όχι από τη νόμιμη άσκηση της διακριτικής της ευχέρειας κατά τη διενέργεια της έρευνας.

155 Οι προσφεύγουσες προβάλλουν, συναφώς, ότι η Επιτροπή στηρίχθηκε, κατά την αξιολόγηση της φύσης και της έκτασης (χρονικής και γεωγραφικής) της εικαζόμενης συμπεριφοράς, ιδίως στις αιτιολογικές σκέψεις 144 και 339 της προσβαλλόμενης απόφασης, σε εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών την οποία η Scania απέρριψε και αντέκρουσε εμπεριστατωμένα. Κατά τις προσφεύγουσες, από κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι η Επιτροπή συνέχισε την έρευνα προκειμένου να ελέγξει τα συμπεράσματα της Scania, για παράδειγμα απευθύνοντάς της αίτηση παροχής πληροφοριών προκειμένου να προσκομίσει η Scania έγγραφες αποδείξεις σχετικά με τις παρατηρήσεις ή τα επίμαχα αμφισβητούμενα στοιχεία, ή απευθύνοντας μια τέτοια αίτηση σε άλλους ενδιαφερομένους. Επομένως, η Επιτροπή υπέπεσε σε «ιδιοτελή παράλειψη».

156 Ωστόσο, τα επιχειρήματα αυτά των προσφευγουσών αποδεικνύουν, το πολύ, ότι η Επιτροπή δεν ακολούθησε τα συμπεράσματα ή τις ερμηνείες των πραγματικών περιστατικών που πρότεινε η Scania, θεωρώντας ιδίως ότι ήταν αναξιόπιστα (βλ., μεταξύ άλλων, αιτιολογική σκέψη 301 της προσβαλλόμενης απόφασης) και ανάγονται στο ζήτημα αν οι διαπιστώσεις περί τα πραγματικά περιστατικά που περιέχονται στην προσβαλλόμενη απόφαση τεκμηριώνονται δεόντως από τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκόμισε η Επιτροπή και αν αυτή υπέπεσε σε πλάνη περί το δίκαιο στην ανάλυσή της, ζήτημα το οποίο εμπίπτει στην εξέταση της βασιμότητας της εκτίμησης της Επιτροπής (πρβλ. απόφαση της 12ης Δεκεμβρίου 2018, Servier κ.λπ. κατά Επιτροπής, T‑691/14, κατά της οποίας εκκρεμεί αίτηση αναιρέσεως, EU:T:2018:922, σκέψη 137 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν είναι ικανοί να αποδείξουν ότι η Επιτροπή επέδειξε μεροληπτική στάση αποφασίζοντας, κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας που διαθέτει, να μη συνεχίσει την έρευνα και, ιδίως, να μη ζητήσει από τις προσφεύγουσες να προσκομίσουν συμπληρωματικά αποδεικτικά στοιχεία προς στήριξη των δικών τους ισχυρισμών.

157 Πέμπτον, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή δεν ενήργησε κατά τρόπο ανεξάρτητο καθόσον, όσον αφορά τις εικαζόμενες συμπράξεις, είναι η αρχή που είναι επιφορτισμένη τόσο με την έρευνες όσο και με τη λήψη αποφάσεων.

158 Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι από τη νομολογία προκύπτει ότι η σώρευση από την Επιτροπή των λειτουργιών διερεύνησης και επιβολής κυρώσεων για παραβάσεις του άρθρου 101 ΣΛΕΕ δεν αντιβαίνει αυτή καθεαυτήν στο άρθρο 6 της ΕΣΔΑ, όπως ερμηνεύεται από το ΕΔΔΑ, και δεν συνιστά παραβίαση της αρχής της αμεροληψίας, δεδομένου ότι οι αποφάσεις της υπόκεινται στον έλεγχο του δικαστή της Ένωσης ο οποίος παρέχει τις εγγυήσεις που προβλέπονται στο εν λόγω άρθρο 6 της ΕΣΔΑ (πρβλ. αποφάσεις της 18ης Ιουλίου 2013, Schindler Holding κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑501/11 P, EU:C:2013:522, σκέψεις 33 έως 38 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 27ης Ιουνίου 2012, Bolloré κατά Επιτροπής, T‑372/10, EU:T:2012:325, σκέψεις 65 έως 67).

159 Όσον αφορά την αιτίαση που αντλείται από προσβολή των δικαιωμάτων άμυνας, επισημαίνεται ότι οι προσφεύγουσες δεν προσάπτουν στην Επιτροπή ότι δεν τήρησε, κατά τη διοικητική διαδικασία που οδήγησε στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης, όλες τις διαδικαστικές εγγυήσεις που συνδέονται με την αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων άμυνάς τους, όπως αυτές προβλέπονται ιδίως από τις γενικές διατάξεις του κανονισμού 773/2004 (βλ. σκέψη 140 ανωτέρω), αλλά επικαλούνται προσβολή των δικαιωμάτων άμυνάς τους μόνον όσον αφορά το ότι, στην απόφαση διευθέτησης της διαφοράς, η Επιτροπή προέβη σε νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών που αφορούν τη συμπεριφορά των μερών της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς αλλά εμπλέκουν κατ’ ανάγκην και τη Scania, χωρίς αυτή να είχε τη δυνατότητα να ασκήσει τα δικαιώματα άμυνας.

160 Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι ο σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας σε κάθε διαδικασία δυνάμενη να καταλήξει σε επιβολή κυρώσεων, ιδίως δε προστίμων ή χρηματικών ποινών, αποτελεί θεμελιώδη αρχή του δικαίου της Ένωσης την οποία έχει επανειλημμένως επισημάνει η νομολογία του Δικαστηρίου και η οποία καθιερώθηκε με το άρθρο 48, παράγραφος 2, του Χάρτη (βλ. απόφαση της 14ης Σεπτεμβρίου 2010, Akzo Nobel Chemicals και Akcros Chemicals κατά Επιτροπής κ.λπ., C‑550/07 P, EU:C:2010:512, σκέψη 92 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία). Η αρχή αυτή πρέπει να τηρείται πλήρως ακόμη και αν πρόκειται για διαδικασία διοικητικού χαρακτήρα (βλ. αποφάσεις της 9ης Ιουλίου 2009, Archer Daniels Midland κατά Επιτροπής, C‑511/06 P, EU:C:2009:433, σκέψη 84 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, και της 5ης Μαρτίου 2015, Επιτροπή κ.λπ. κατά Versalis κ.λπ., C‑93/13 P και C‑123/13 P, EU:C:2015:150, σκέψη 94 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

161 Η αρχή της εκατέρωθεν ακροάσεως συγκαταλέγεται στα δικαιώματα άμυνας. Εφαρμόζεται σε κάθε διαδικασία δυνάμενη να καταλήξει στην εκ μέρους οργάνου της Ένωσης έκδοση απόφασης η οποία θίγει σοβαρά τα συμφέροντα ενός προσώπου (βλ. απόφαση της 2ας Δεκεμβρίου 2009, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας κ.λπ., C‑89/08 P, EU:C:2009:742, σκέψεις 50 και 51 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

162 Στο μέτρο που οι προσφεύγουσες ισχυρίζονται ότι η απόφαση διευθέτησης της διαφοράς εκδόθηκε χωρίς να έχουν τη δυνατότητα να διατυπώσουν την άποψή τους, επισημαίνεται, όπως προκύπτει από την εξέταση της αιτίασης που αφορά παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας, ότι η απόφαση διευθέτησης της διαφοράς δεν έθιξε σοβαρά τα συμφέροντα των προσφευγουσών κατά την έννοια της νομολογίας που υπομνήσθηκε στη σκέψη 161 ανωτέρω, στο μέτρο που, αντιθέτως προς όσα αυτές υποστηρίζουν, η Επιτροπή δεν προέβη, με την απόφαση διευθέτησης της διαφοράς, σε νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών έναντι της Scania και ουδόλως προδίκασε την ευθύνη της για την επίμαχη παράβαση. Κατά συνέπεια, το γεγονός ότι η Scania δεν έτυχε ακρόασης στο πλαίσιο της διαδικασίας που κατέληξε στην έκδοση της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς δεν προσβάλλει τα δικαιώματα άμυνάς της.

163 Τέλος, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει ούτε το επιχείρημα των προσφευγουσών κατά το οποίο η «προφανής σχέση» μεταξύ της απόφασης διευθέτησης της διαφοράς και της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει από το ότι η Επιτροπή διαβουλεύθηκε με τα μέρη της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς στο πλαίσιο της κατάρτισης του μη εμπιστευτικού κειμένου της προσβαλλόμενης απόφασης με σκοπό τη δημοσίευσή του. Ειδικότερα, αφενός, οι προσφεύγουσες δεν εξηγούν με ποιον τρόπο μια τέτοια «προφανής σχέση» θα μπορούσε να στηρίξει τους ισχυρισμούς που προέβαλαν στο πλαίσιο του πρώτου λόγου ακυρώσεως. Αφετέρου, και εν πάση περιπτώσει, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, ενεργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, έθεσε σε εφαρμογή τη νομολογία που απορρέει από την απόφαση της 12ης Οκτωβρίου 2007, Pergan Hilfsstoffe für industrielle Prozesse κατά Επιτροπής (T‑474/04, EU:T:2007:306), παρέχοντας στα μέρη της διαδικασίας διευθέτησης της διαφοράς τη δυνατότητα να επικαλεστούν τον εμπιστευτικό χαρακτήρα ορισμένων στοιχείων που τα αφορούσαν, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι, χωρίς να είναι αποδέκτες της προσβαλλόμενης απόφασης, εντούτοις μνημονεύονταν σε αυτή.

164 Ομοίως, οι προσφεύγουσες δεν μπορούν λυσιτελώς να υποστηρίζουν ότι λόγω ενός απλού τεχνικού σφάλματος, το οποίο είχε ως συνέπεια στον ιστότοπο της Επιτροπής, στο τμήμα που αφορά την προσβαλλόμενη απόφαση, να οδηγεί ένας σύνδεσμος στην απόφαση διευθέτησης της διαφοράς, μπορεί να θεωρηθεί ότι υφίσταται σχέση μεταξύ των δύο αποφάσεων, με αποτέλεσμα να μπορεί να συναχθεί συμπέρασμα σχετικά με την ευθύνη της Scania βάσει του άρθρου 101 ΣΛΕΕ.

165 Κατά συνέπεια ο πρώτος λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί.

2. Επί του δεύτερουλόγου ακυρώσεως, που αφορά παράβαση του άρθρου 48, παράγραφος 2, του Χάρτη και του άρθρου 27, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 1/2003

166 Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν, κατ’ ουσίαν, ότι η Επιτροπή προσέβαλε τα δικαιώματα άμυνάς τους, κατά παράβαση του άρθρου 48, παράγραφος 2, του Χάρτη και του άρθρου 27, παράγραφοι 1 και 2, του κανονισμού 1/2003, καθόσον αρνήθηκε να τους παράσχει πρόσβαση στο σύνολο των απαντήσεων που έδωσαν η [εμπιστευτικό] και η [εμπιστευτικό] στην ανακοίνωση αιτιάσεων, μολονότι είναι πιθανόν, κατά την άποψή τους, οι απαντήσεις αυτές να περιέχουν απαλλακτικά στοιχεία έναντι των λοιπών μερών, μεταξύ των οποίων η Scania, πέραν εκείνων που περιλαμβάνονται στα αποσπάσματα των εν λόγω απαντήσεων στα οποία της παρασχέθηκε πρόσβαση από τον σύμβουλο ακροάσεων.

167 Συγκεκριμένα, κατά τις προσφεύγουσες, η [εμπιστευτικό] και η [εμπιστευτικό] χρησιμοποίησαν τις απαντήσεις τους στην ανακοίνωση αιτιάσεων για να αμφισβητήσουν τους εις βάρος τους ισχυρισμούς της Επιτροπής, όπως προκύπτει από τα αποσπάσματα που επετράπη στη Scania να εξετάσει. Κατά τις προσφεύγουσες, το ότι η Επιτροπή μετέβαλε εν μέρει τη θέση της επί του ζητήματος αν οι απαντήσεις της [εμπιστευτικό] και της [εμπιστευτικό] ήταν ενοχοποιητικές ή απαλλακτικές δημιουργεί αμφιβολίες ως προς τη βασιμότητα της άρνησης να παρασχεθεί πλήρης πρόσβαση στις απαντήσεις αυτές.

168 Στηριζόμενη στη νομολογία, η Επιτροπή αντικρούει τα επιχειρήματα των προσφευγουσών καθόσον δεν αποδεικνύουν ότι η άρνηση παροχής στη Scania πρόσβασης στο σύνολο των απαντήσεων της [εμπιστευτικό] και της [εμπιστευτικό] στην ανακοίνωση αιτιάσεων, οι οποίες δεν αποτελούν τμήμα του φακέλου της έρευνας της υπόθεσης, προσέβαλε την αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων άμυνάς της και, ιδίως, το δικαίωμα να λάβει γνώση των εγγράφων που ενδέχεται να περιέχουν απαλλακτικά αποδεικτικά στοιχεία που την αφορούν.

169 Όπως προκύπτει από τη νομολογία που υπομνήσθηκε στη σκέψη 160 ανωτέρω, ο σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας σε κάθε διαδικασία δυνάμενη να καταλήξει στην επιβολή κυρώσεων, ιδίως δε προστίμων ή χρηματικών ποινών, αποτελεί θεμελιώδη αρχή του δικαίου της Ένωσης η οποία καθιερώθηκε με το άρθρο 48, παράγραφος 2, του Χάρτη. Η αρχή αυτή πρέπει να τηρείται πλήρως ακόμη και αν πρόκειται για διαδικασία διοικητικού χαρακτήρα.

170 Σύμφωνα με το άρθρο 27, παράγραφος 2, του κανονισμού 1/2003, «[κ]ατά τη διεξαγωγή της διαδικασίας διασφαλίζονται πλήρως τα δικαιώματα υπεράσπισης των εμπλεκόμενων μερών, τα οποία έχουν το δικαίωμα να αποκτούν γνώση του φακέλου της Επιτροπής, με την επιφύλαξη του έννομου συμφέροντος των επιχειρήσεων για την προστασία του επιχειρηματικού απόρρητου».

171 Επισημαίνεται ότι, κατά πάγια νομολογία, ο σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας επιβάλλει να παρέχεται στον ενδιαφερόμενο, κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας, η δυνατότητα να καταστήσει λυσιτελώς γνωστή την άποψή του σχετικά με το υποστατό και τον κρίσιμο χαρακτήρα των πραγματικών περιστατικών και περιστάσεων των οποίων γίνεται επίκληση καθώς και σχετικά με τα έγγραφα που έλαβε υπόψη της η Επιτροπή για να στηρίξει τον ισχυρισμό της ότι υπάρχει παράβαση της Συνθήκης (βλ. απόφαση της 7ης Ιανουαρίου 2004, Aalborg Portland κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P και C‑219/00 P, EU:C:2004:6, σκέψη 66 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία).

172 Το δικαίωμα πρόσβασης στον φάκελο, απόρροια της αρχής του σεβασμού των δικαιωμάτων άμυνας, συνεπάγεται ότι η Επιτροπή υποχρεούται να παρέχει στην ενδιαφερόμενη επιχείρηση τη δυνατότητα εξέτασης όλων των εγγράφων που περιλαμβάνονται στον φάκελο έρευνας και τα οποία ενδέχεται να είναι κρίσιμα για την άμυνά της. Στα έγγραφα αυτά περιλαμβάνονται τόσο τα ενοχοποιητικά όσο και τα απαλλακτικά στοιχεία, με εξαίρεση τα επιχειρηματικά απόρρητα άλλων επιχειρήσεων, τα εσωτερικά έγγραφα της Επιτροπής και άλλες εμπιστευτικές πληροφορίες (απόφαση της 7ης Ιανουαρίου 2004, Aalborg Portland κ.λπ. κατά Επιτροπής, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P και C‑219/00 P, EU:C:2004:6, σκέψη 68).

173 Συναφώς, υπενθυμίζεται ότι μόλις κατά το στάδιο της κατ’ αντιπαράθεση διοικητικής διαδικασίας η ενδιαφερόμενη επιχείρηση λαμβάνει γνώση, μέσω της ανακοίνωσης αιτιάσεων, των κρίσιμων στοιχείων στα οποία στηρίζεται η Επιτροπή σε αυτό το στάδιο της διαδικασίας και του δικαιώματός της πρόσβασης στον φάκελο προς εξασφάλιση της αποτελεσματικής άσκησης των δικαιωμάτων άμυνάς της. Συνεπώς, η απάντηση των λοιπών μετεχουσών στη σύμπραξη επιχειρήσεων στην ανακοίνωση αιτιάσεων δεν περιλαμβάνεται, κατ’ αρχήν, στο σύνολο των εγγράφων του φακέλου της υπόθεσης τα οποία μπορούν να συμβουλευθούν οι διάδικοι (αποφάσεις της 14ης Μαΐου 2020, NKT Verwaltung και NKT κατά Επιτροπής, C‑607/18 P, μη δημοσιευθείσα,