ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ 9ΗΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 1988. - ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. - ΕΘΝΙΚΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΤΙΜΩΝ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 56/87.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1988 σελίδα 02919



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων - Ποσοτικοί περιορισμοί - Μέτρα ισοδύναμου αποτελέσματος - Καθεστώτα τιμών - Ρύθμιση ευνοούσα εθνικά φαρμακευτικά προϊόντα σε βάρος των εισαγομένων - Ανεπίτρεπτο

(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 30)

Περίληψη

Συνιστά μέτρο αποτελέσματος ισοδύναμου με ποσοτικούς περιορισμούς των εισαγωγών, κατά την έννοια του άρθρου 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, η θέσπιση από κράτος μέλος μεθόδου καθορισμού των τιμών των φαρμακευτικών προϊόντων με την οποία αφενός μεν προβλέπεται ρητά ότι πρέπει να ευνοείται η ανάπτυξη της εγχώριας βιομηχανίας και του ερευνητικού έργου στο εθνικό έδαφος, εφόσον ορίζεται ότι τα συναφή στοιχεία κόστους μπορούν να λαμβάνονται υπόψη σε μεγαλύτερο βαθμό απ' ό,τι τα αντίστοιχα στοιχεία κόστους των εισαγόμενων προϊόντων, αφετέρου δε μεταξύ των στοιχείων που πρέπει να συνυπολογίζονται για τον καθορισμό των τιμών δεν περιλαμβάνονται τα έξοδα και οι επιβαρύνσεις λόγω εισαγωγής.

Διάδικοι

Στην υπόθεση 56/87,

Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Giuliano Marenco, μέλος της νομικής υπηρεσίας της Επιτροπής, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γεώργιο Κρεμλή, μέλος της νομικής υπηρεσίας της Επιτροπής, κτίριο Jean Monnet, plateau du Kirchberg,

προσφεύγουσα,

κατά

Ιταλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενης από τον Luigi Ferrari Bravo, προϊστάμενο της Υπηρεσίας Διπλωματικών Διαφορών, επικουρούμενο από τον Ivo Braguglia, avvocato dello Stato, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο την ιταλική πρεσβεία, 5, rue Marie-Adelaide,

καθής,

που έχει ως αντικείμενο να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, επειδή θέσπισε και έθεσε σε εφαρμογή νέα μέθοδο καθορισμού των τιμών των φαρμακευτικών προϊόντων,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

συγκείμενο από τους Mackenzie Stuart, πρόεδρο, G. Bosco και O. Due, προέδρους τμήματος, T. Koopmans, Κ. Κακούρη, R. Joliet και T. F. O' Higgins, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: M. Darmon

γραμματέας: D. Louterman, υπάλληλος διοικήσεως

έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 16ης Μαρτίου 1988,

αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της ίδιας ημέρας,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 24 Φεβρουαρίου 1987, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης, επειδή θέσπισε και έθεσε σε εφαρμογή τη νέα μέθοδο καθορισμού των τιμών των φαρμακευτικών προϊόντων που προβλέπουν η απόφαση της 24ης Οκτωβρίου 1984 της διυπουργικής επιτροπής τιμών (CΙΡ) (GURΙ ((Επίσημη Εφημερίδα της Ιταλικής Δημοκρατίας)) αριθ. 298 της 29ης Οκτωβρίου 1984) και η απόφαση της 11ης Οκτωβρίου 1984 της διυπουργικής επιτροπής οικονομικού προγραμματισμού (CΙΡΕ) (που δημοσιεύτηκε ως παράρτημα της πρώτης απόφασης).

2 Η Επιτροπή παρατηρεί ότι, σύμφωνα με το σημείο Α.1 της απόφασης της CΙΡΕ, η εν λόγω μέθοδος δεν πρέπει μόνο να ικανοποιεί την ανάγκη διασφάλισης υπέρ ολόκληρου του πληθυσμού της δυνατότητας αγοράς των φαρμακευτικών προϊόντων σε τιμές ανάλογες προς την αγοραστική του δύναμη, αλλά επίσης και να αποβλέπει στην εκπλήρωση των αναπτυξιακών στόχων του εθνικού φαρμακευτικού τομέα. Υπό την τελευταία αυτή έποψη, οι δύο αποφάσεις περιλαμβάνουν ορισμένα κριτήρια που εισάγουν δυσμενή διάκριση. 'Ετσι, σύμφωνα με το σημείο Β.4 της απόφασης της CΙΡΕ, το συνυπολογιστέο κόστος έρευνας, το οποίο συνήθως δεν πρέπει να υπερβαίνει το 10 % της τιμής πωλήσεως από τη βιομηχανία χωρίς ΦΠΑ, μπορεί να αυξηθεί μέχρι 12 %, εφόσον οι ερευνητικές δραστηριότητες οδηγούν σε σημαντικές επενδύσεις στο εθνικό έδαφος. Καθ' όμοιο τρόπο, για τα φαρμακευτικά ιδιοσκευάσματα που κρίνονται ως ιδιαίτερα πρωτότυπα και νεωτεριστικά, η τιμή πωλήσεως χωρίς ΦΠΑ μπορεί να αυξηθεί μέχρι 20 % για τις συνήθεις περιπτώσεις και μέχρι 40 %, εφόσον πρόκειται για προϊόντα που αποτελούν καρπό έρευνας η οποία πραγματοποιήθηκε εξ ολοκλήρου στο εθνικό έδαφος. 'Οσον αφορά το ποσοστό κόστους που αντιπροσωπεύουν οι πρώτες ύλες, η απόφαση της CΙΡ προέβλεπε επίσης στο σημείο 1.1 ότι πρέπει να αποδίδεται σημασία στην επιδίωξη του στόχου της ανάπτυξης των παραγωγικών επενδύσεων στο εθνικό έδαφος.

3 Η Επιτροπή υπογραμμίζει περαιτέρω ότι, μεταξύ των συνυπολογιστέων στοιχείων για τη διαμόρφωση του κόστους, οι αποφάσεις δεν μνημονεύουν πουθενά τα έξοδα και τις πρόσθετες επιβαρύνσεις λόγω της εισαγωγής. Από τα παραπάνω η Επιτροπή συνάγει ότι η νέα μέθοδος αντίκειται στο άρθρο 30 της Συνθήκης, υπό την έννοια ότι έχει επινοηθεί για να ευνοήσει την εθνική παραγωγή και ότι έχει, επομένως, ως αποτέλεσμα να καθιστά δυσχερέστερη την εμπορία των εισαγόμενων προϊόντων από ό,τι των εγχώριων.

4 Η ιταλική κυβέρνηση δεν αμφισβητεί τις αιτιάσεις της Επιτροπής και έχει την πρόθεση να επιφέρει το συντομότερο δυνατό τροποποιήσεις στη μέθοδο αυτή, ώστε να αποτραπεί οποιαδήποτε υπόνοια για ενδεχόμενη διάκριση σε βάρος των εισαγόμενων προϊόντων.

5 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς η εθνική κανονιστική ρύθμιση, η διαδικασία, οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο.

6 Σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 3, στοιχεία γ), δ) και ε) της οδηγίας 70/50 της Επιτροπής, της 22ας Δεκεμβρίου 1969, η οποία βασίζεται στις διατάξεις του άρθρου 33, παράγραφος 7, της Συνθήκης και έχει ως αντικείμενο την κατάργηση των μέτρων αποτελέσματος ισοδύναμου με ποσοτικούς περιορισμούς κατά την εισαγωγή που δεν ρυθμίζονται από άλλες διατάξεις θεσπισθείσες δυνάμει της Συνθήκης ΕΟΚ (GU L 13 του 1970, σ. 29), ένα εθνικό σύστημα ελέγχου των τιμών αντίκειται προς το άρθρο 30 της Συνθήκης, εφόσον στο πλαίσιο του συστήματος αυτού τα στοιχεία διαμόρφωσης των τιμών καθορίζονται με τρόπο διαφορετικό για τα εγχώρια απ' ό,τι για τα εισαγόμενα προϊόντα και σε βάρος των τελευταίων ή καθίσταται αδύνατη η αύξηση της τιμής του εισαγόμενου προϊόντος που να απηχεί τα έξοδα και τις πρόσθετες επιβαρύνσεις λόγω της εισαγωγής ή ακόμα εφόσον καθορίζεται η τιμή των προϊόντων σε συνάρτηση με την τιμή κόστους ή την ποιότητα των εγχώριων μόνο προϊόντων σε τέτοιο επίπεδο, ώστε να παρεμποδίζονται με τον τρόπο αυτό οι εισαγωγές.

7 Την ερμηνεία αυτή του άρθρου 30 επιβεβαιώνει η πάγια νομολογία του Δικαστηρίου και ιδίως η απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 1983 (στην υπόθεση 181/82, Roussel, Συλλογή 1983, σ. 3849) και της 29ης Ιανουαρίου 1985 (στην υπόθεση 231/83, Cullet, Συλλογή 1985, σ. 305).

8 Στην προκειμένη περίπτωση, με τις δύο επίμαχες αποφάσεις προβλέπεται ρητά ότι, όσον αφορά τον καθορισμό των τιμών φαρμακευτικών προϊόντων, πρέπει να ευνοείται η ανάπτυξη της εγχώριας βιομηχανίας και του ερευνητικού έργου στο εθνικό έδαφος. Με τις εν λόγω αποφάσεις ορίζεται ότι τα συναφή στοιχεία κόστους μπορούν να λαμβάνονται υπόψη σε μεγαλύτερο βαθμό από όσο τα αντίστοιχα στοιχεία κόστους των εισαγόμενων προϊόντων. Εξάλλου, με τις εν λόγω αποφάσεις δεν αναφέρονται τα έξοδα και οι επιβαρύνσεις λόγω εισαγωγής μεταξύ των στοιχείων που πρέπει να συνυπολογίζονται για τον καθορισμό των τιμών. Πρέπει, λοιπόν, να αναγνωριστεί ότι η νέα μέθοδος που εισήγαγαν οι εν λόγω αποφάσεις επιτρέπει την ευνοϊκή μεταχείριση των εθνικών προϊόντων σε βάρος των εισαγόμενων και, συνακόλουθα, συνιστά μέτρο αποτελέσματος ισοδύναμου με ποσοτικούς περιορισμούς των εισαγωγών κατά την έννοια του άρθρου 30 της Συνθήκης.

9 Παρόλον ότι η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη κατ' αυτό τον τρόπο το άρθρο 30, θεσπίζοντας την προαναφερθείσα μέθοδο, η Επιτροπή δεν ανέφερε καμιά συγκεκριμένη περίπτωση εφαρμογής της μεθόδου στην πράξη κατά τρόπο που να ευνοούνται τα εγχώρια σε σχέση με τα εισαγόμενα προϊόντα. Υπό τις περιστάσεις αυτές, η εφαρμογή της νέας μεθόδου δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συνιστά αυτοτελή παράβαση.

10 Από το σύνολο των ανωτέρω σκέψεων προκύπτει ότι πρέπει να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, επειδή θέσπισε νέα μέθοδο καθορισμού των τιμών των φαρμακευτικών προϊόντων με την απόφαση της 24ης Οκτωβρίου 1984 της διυπουργικής επιτροπής τιμών και την απόφαση της 11ης Οκτωβρίου 1984 της διυπουργικής επιτροπής οικονομικού προγραμματισμού.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

11 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Επειδή η καθής ηττήθηκε ως προς τα κύρια σημεία, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

αποφασίζει:

1) Η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, επειδή θέσπισε νέα μέθοδο καθορισμού των τιμών των φαρμακευτικών προϊόντων με την απόφαση της 24ης Οκτωβρίου 1984 της διυπουργικής επιτροπής τιμών και την απόφαση της 11ης Οκτωβρίου 1984 της διυπουργικής επιτροπής οικονομικού προγραμματισμού.

2) Καταδικάζει την Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.