ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 19ΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1988. - ERICH BIEDERMANN ΚΑΤΑ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. - ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ - ΠΟΣΟΣΤΟ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 2/87.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1988 σελίδα 00143



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

1 . Υπάλληλοι - Κοινωνική ασφάλιση - Ασφάλιση κατά ατυχημάτων και επαγγελματικών νόσων - Ιατρική πραγματογνωμοσύνη - Δικαστικός έλεγχος - 'Ορια

( Κανονισμός υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρο 73 κανόνες περί καλύψεως των κινδύνων ατυχήματος και επαγγελματικής νόσου των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, άρθρο 28 )

2 . Υπάλληλοι - Κοινωνική ασφάλιση - Ασφάλιση κατά ατυχημάτων και επαγγελματικών νόσων - Ιατρική πραγματογνωμοσύνη - Σύνθεση της υγειονομικής επιτροπής - Ορισμός ιατρών, οι οποίοι γνωμάτευσαν προηγουμένως επί της περιπτώσεως που υποβάλλεται προς έλεγχο - Επιτρέπεται - Λειτουργία της υγειονομικής επιτροπής - Ακρόαση του ενδιαφερομένου και λήψη υπόψη προηγουμένων ιατρικών γνωματεύσεων - Εξουσία εκτιμήσεως της υγειονομικής επιτροπής

( Κανονισμός υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρο 73 κανόνες περί καλύψεως των κινδύνων ατυχήματος και επαγγελματικής νόσου των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, άρθρο 23 )

Περίληψη

1 . Οι ενδικοφανείς προσφυγές που προβλέπονται από τον κανονισμό υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων δεν μπορούν καταρχήν να ασκηθούν παρά μόνο για να επιτευχθεί περιορισμένος έλεγχος ζητημάτων σχετικών με τη συγκρότηση και την κανονική λειτουργία των υγειονομικών επιτροπών, οι οποίες προβλέπονται από το κοινοτικό σύστημα ασφαλίσεως κατά των κινδύνων ατυχήματος και επαγγελματικής νόσου . Ο έλεγχος του Δικαστηρίου δεν επεκτείνεται στις ιατρικές κατά κυριολεξία εκτιμήσεις, οι οποίες πρέπει να λαμβάνονται ως οριστικές όταν διαμορφώθηκαν υπό κανονικές συνθήκες .

2 . Οι διατάξεις των κανόνων έχουν σκοπό να εξασφαλίσουν στους υπαλλήλους διπλή εξέταση, πρώτα από έναν ιατρό της εμπιστοσύνης του οργάνου, και κατόπιν, σε περίπτωση διαφωνίας, από μια υγειονομική επιτροπή, στην οποία υποδεικνύουν τα μέρη από έναν ιατρό της εμπιστοσύνης τους . Τα συμφέροντα του υπαλλήλου διασφαλίζονται με την παρουσία εντός της επιτροπής ενός ιατρού της εμπιστοσύνης του, καθώς και με την υπόδειξη του τρίτου ιατρού κατόπιν κοινής συμφωνίας των δύο μελών που υποδείχθηκαν από κάθε μέρος ή, σε περίπτωση διαφωνίας, από τον πρόεδρο του Δικαστηρίου . Συνεπώς, τίποτα δεν αντιτίθεται στο να υποδείξει το όργανο τον ίδιο ιατρό που έχει εκλέξει για τη σύνταξη της πρώτης ιατρικής εκθέσεως και ο οποίος είναι συγχρόνως συμβεβλημένος με την ασφαλιστική εταιρία, όπως επίσης τίποτε δεν αντιτίθεται στο να υποδείξει ο υπάλληλος έναν ιατρό που τον έχει ήδη εξετάσει για να συντάξει έκθεση κατόπιν αιτήσεώς του .

Η ακρόαση του υπαλλήλου από την υγειονομική επιτροπή δεν απαιτείται από τους πιο πάνω κανόνες, ενόψει δε της φύσεως των εργασιών της επιτροπής, που δεν αποβλέπουν στην επίλυση μιας διαφωνίας, αλλά στη διατύπωση ιατρικών διαγνώσεων, η ακρόαση αυτή δεν απαιτείται ούτε από τις αρχές περί σεβασμού των δικαιωμάτων αμύνης .

Η υγειονομική επιτροπή, έχοντας ως αποστολή την εκτίμηση ιατρικών ζητημάτων με πλήρη αντικειμενικότητα και ανεξαρτησία, πρέπει να διαθέτει πλήρη ελευθερία εκτιμήσεως, έτσι ώστε να απόκειται στην επιτροπή αυτή να κρίνει σε ποιο μέτρο χρειάζεται να λάβει υπόψη της ιατρικές γνωματεύσεις που καταρτίστηκαν προηγουμένως είτε κατόπιν αιτήσεως του υπαλλήλου είτε κατόπιν αιτήσεως του οργάνου .

Διάδικοι

Στην υπόθεση 2/87,

Erich Biedermann, υπάλληλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κάτοικος Rameldange, 25, am Bounert ( Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου ), επικουρούμενος και εκπροσωπούμενος από τον Victor Biel, δικηγόρο Λουξεμβούργου, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον ίδιο δικηγόρο, 18 A, rue des Glacis,

προσφεύγων,

κατά

Ελεγκτικού Συνεδρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενου από τους Michel Becker και Marc Ekelmans και επικουρούμενου από τον Jean-Aime Stoll, με τόπο επιδόσεων την έδρα του στο Λουξεμβούργο, 29, rue Aldringen,

καθού,

που έχει ως αντικείμενο προσφυγή ακυρώσεως της εκθέσεως της υγειονομικής επιτροπής της 5ης Δεκεμβρίου 1985, περί καθορισμού ποσοστού αναπηρίας που προήλθε από ατύχημα, το οποίο υπέστη ο προσφεύγων, και της αποφάσεως του Ελεγκτικού Συνεδρίου, της 8ης Οκτωβρίου 1986, περί απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως του προσφεύγοντος με την οποία ζήτησε την ακύρωση της πιο πάνω εκθέσεως,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( τέταρτο τμήμα )

συγκείμενο από τους G . C . Rodriguez Iglesias, πρόεδρο τμήματος, T . Koopmans και Κ . Κακούρη, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας : J . L . da Cruz Vilaca

γραμματέας : P . Heim

λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 6ης Οκτωβρίου 1987,

αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 27ης Οκτωβρίου 1987,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 6 Ιανουαρίου 1987, ο Biedermann, υπάλληλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, άσκησε προσφυγή με την οποία ζητεί την ακύρωση της αποφάσεως του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία του αναγνώρισε ποσοστό αναπηρίας 9% μόνο, και της εκθέσεως της υγειονομικής επιτροπής που αποτέλεσε τη βάση αυτής της αποφάσεως, καθώς και την έκδοση διαταγής επαναλήψεως από νέα υγειονομική υπερεπιτροπή όλων των ενεργειών πραγματογνωμοσύνης, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των ψυχικών συνεπειών .

2 Ο προσφεύγων υπήρξε θύμα, στις 8 Δεκεμβρίου 1980, αυτοκινητικού ατυχήματος, που είχε ως συνέπεια μερική μόνιμη αναπηρία, της οποίας το ποσοστό ορίστηκε σε 6% από έναν ιατρό που εξέλεξε το καθού κοινοτικό όργανο σύμφωνα με το άρθρο 18 των κοινών κανόνων περί καλύψεως των κινδύνων ατυχήματος και επαγγελματικής νόσου των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ( στο εξής : οι κανόνες ).

3 Ο προσφεύγων δεν δέχτηκε το πιο πάνω ποσοστό και ζήτησε, σύμφωνα με τα άρθρα 21 έως 23 των κανόνων, τη συγκρότηση υγειονομικής επιτροπής προς γνωμάτευση περί του ποσοστού αναπηρίας . Η επιτροπή αυτή συνεκλήθη πράγματι και κατέληξε σε ποσοστό αναπηρίας 9 %.

4 Μη συμφωνώντας με το ποσοστό που ορίστηκε από την υγειονομική επιτροπή, ο προσφεύγων υπέβαλε τη διοικητική ένσταση που προβλέπεται από το άρθρο 90 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων . 'Οταν απορρίφθηκε η ένστασή του αυτή από το καθού όργανο, ο προσφεύγων άσκησε την παρούσα προσφυγή .

5 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά, η διαδικασία, οι λόγοι ακυρώσεως και οι ισχυρισμοί των διαδίκων . Τα στοιχεία αυτά του φακέλου δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο .

6 Προεισαγωγικά, πρέπει να διαπιστωθεί εξ επαγγέλματος ότι τα αιτήματα με τα οποία ζητείται "να διαταχθεί η επανάληψη από νέα υγειονομική υπερεπιτροπή όλων των εργασιών πραγματογνωμοσύνης, λαμβανομένων ιδίως υπόψη των ψυχικών συνεπειών" είναι απαράδεκτα .

7 Οι λόγοι ακυρώσεως αναφέρονται τόσο στη συγκρότηση της υγειονομικής επιτροπής, όσο και στην εξέλιξη και στα πορίσματα των εργασιών της .

8 Πριν εξεταστούν αυτοί οι λόγοι ακυρώσεως, πρέπει να υπομνηστεί ότι, σύμφωνα με πάγια νομολογία του Δικαστηρίου ( βλέπε την πιο πρόσφατη απόφαση της 29ης Νοεμβρίου 1984, Suss κατά Επιτροπής, 265/83, Συλλογή σ . 4029 ), οι ενδικοφανείς προσφυγές που προβλέπονται από τον κανονισμό υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων δεν μπορούν καταρχήν να ασκηθούν στο πεδίο αυτό, παρά μόνο για να επιτευχθεί περιορισμένος έλεγχος ζητημάτων σχετικών με τη συγκρότηση και την κανονική λειτουργία των υγειονομικών επιτροπών, διότι ο έλεγχος του Δικαστηρίου δεν εκτείνεται στις ιατρικές κατά κυριολεξία εκτιμήσεις, οι οποίες πρέπει να λαμβάνονται ως οριστικές όταν διαμορφώθηκαν υπό κανονικές συνθήκες .

9 Ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι η συγκρότηση της υγειονομικής επιτροπής ήταν πλημμελής λόγω του ότι ο εμπειρογνώμονας που εξέλεξε το καθού όργανο στερούνταν της αναγκαίας ανεξαρτησίας, αφού είχε συντάξει την πρώτη αμφισβητούμενη ιατρική έκθεση και ήταν ιατρός του εμπλεκομένου στην υπόθεση ασφαλιστού .

10 'Οπως έχει ήδη κρίνει το Δικαστήριο επί του θέματος με την απόφαση της 14ης Ιουλίου 1981 ( Suss κατά Επιτροπής, 186/80, Συλλογή σ . 2041 ), οι διατάξεις των κανόνωνέχουν ως σκοπό να εξασφαλίσουν στους υπαλλήλους διπλή εξέταση, πρώτα από έναν ιατρό της εμπιστοσύνης του οργάνου και, σε περίπτωση διαφωνίας, από μια υγειονομική επιτροπή, στην οποία υποδεικνύουν τα μέρη από έναν ιατρό της εμπιστοσύνης τους, έτσι ώστε τα συμφέροντα του υπαλλήλου διασφαλίζονται με την παρουσία εντός της επιτροπής ενός ιατρού της εμπιστοσύνης του, καθώς και με την υπόδειξη του τρίτου ιατρού κατόπιν κοινής συμφωνίας των δύο μελών που υποδείχθηκαν από κάθε μέρος ή, σε περίπτωση διαφωνίας, από τον πρόεδρο του Δικαστηρίου .

11 Από την ίδια απόφαση προκύπτει ότι, υπό τις προϋποθέσεις αυτές, τίποτε δεν αντιτίθεται στο να υποδείξει το όργανο τον ίδιο ιατρό που είχε εκλέξει δυνάμει του άρθρου 19 των κανόνων για τη σύνταξη της πρώτης ιατρικής εκθέσεως, όπως επίσης τίποτε δεν αντιτίθεται στο να υποδείξει ο υπάλληλος έναν ιατρό που τον έχει ήδη εξετάσει για να συντάξει έκθεση κατόπιν αιτήσεώς του, όπως συμβαίνει στην παρούσα υπόθεση .

12 Τέλος, το Δικαστήριο έχει ήδη δεχθεί με την πιο πάνω απόφαση ότι το γεγονός ότι το καθού όργανο έχει εκλέξει έναν ιατρό που είναι συγχρόνως συμβεβλημένος με την ασφαλιστική εταιρία, δεν μπορεί να βλάψει τα συμφέροντα του υπαλλήλου .

13 Στην προκειμένη περίπτωση, ο τρίτος ιατρός υποδείχθηκε κατόπιν κοινής συμφωνίας των ιατρών εμπιστοσύνης του οργάνου και του υπαλλήλου και η έκθεση της επιτροπής υπογράφηκε ανεπιφύλακτα από όλα τα μέλη της . Υπό τις προϋποθέσεις αυτές, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η επιτροπή συγκροτήθηκε κατά τρόπο κανονικό και ότι τηρήθηκαν οι απαιτήσεις ισορροπίας και αντικειμενικότητας, που αποτελούν τη βάση των άρθρων 19 έως 23 των κανόνων .

14 Ο πρώτος, άρα, λόγος ακυρώσεως του προσφεύγοντος πρέπει να απορριφθεί .

15 Ο προσφεύγων προβάλλει πολλούς λόγους ακυρώσεως σχετικά με τη λειτουργία της υγειονομικής επιτροπής, της οποίας οι εργασίες διεξήχθησαν, κατά την άποψή του, κατά τρόπο μη κανονικό .

16 Καταρχάς προβάλλει ο προσφεύγων ότι δεν του επιτράπηκε να εκθέσει τη δική του άποψη . Σχετικά πρέπει να παρατηρηθεί ότι η ακρόαση του ενδιαφερομένου από την υγειονομική επιτροπή δεν απαιτείται από τους κανόνες . Ενόψει της φύσεως των εργασιών της επιτροπής, που δεν αποβλέπουν στην επίλυση μιας διαφωνίας, αλλά στη διατύπωση ιατρικών διαγνώσεων, η ακρόαση αυτή δεν απαιτείται ούτε από τις αρχές περί σεβασμού των δικαιωμάτων αμύνης .

17 Ο προσφεύγων ισχυρίζεται περαιτέρω ότι η υγειονομική επιτροπή αναφέρεται στην έκθεσή της σε μια εξέταση, η οποία δεν αντιστοιχεί προς εκείνη στην οποία υποβλήθηκε . Ισχυρίζεται ότι, αντίθετα προς αυτά που βεβαιώνει η έκθεση, δεν υπεβλήθη σε κανένα scanner, αλλά μόνο σε ραδιολογική εξέταση και σε τομογραφία .

18 Σχετικά διαπιστώνεται ότι ο λόγος ακυρώσεως που προβάλλει ο προσφεύγων αφορά το χαρακτηρισμό με ιατρική ορολογία μιας εξετάσεως στην οποία δεν αμφισβητεί ότι υποβλήθηκε . 'Οπως, όμως, προκύπτει από την επιστολή του ιατρού δόκτορα Arendt που επισυνάπτεται στο παράρτημα του υπομνήματος αντικρούσεως του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δηλαδή από βεβαίωση που δεν αμφισβητείται από τον προσφεύγοντα, ο ιατρός που προέβη στην επίμαχη εξέταση τη χαρακτήρισε ρητά ως "εξέταση ραδιολογική και scanner ".

19 Ο προσφεύγων υποστηρίζει, τρίτον, ότι η επιτροπή δεν έλαβε υπόψη της τις εκθέσεις που καταρτίστηκαν προηγουμένως κατόπιν αιτήσεως του υπαλλήλου από διαφόρους ιατρούς . Σχετικά, πρέπει να υπενθυμιστεί η προαναφερθείσα απόφαση του Δικαστηρίου, της 29ης Νοεμβρίου 1984, με την οποία έγινε δεκτό ότι η αποστολή που έχει ανατεθεί σ' αυτή την επιτροπή της εκτιμήσεως ιατρικών ζητημάτων με πλήρη αντικειμενικότητα και ανεξαρτησία, απαιτεί να είναι πλήρης αυτή η ελευθερία εκτιμήσεως . Συνεπώς, στην υγειονομική επιτροπή απόκειται να κρίνει σε ποιο μέτρο χρειάζεται να λάβει υπόψη της ιατρικές γνωματεύσεις που καταρτίστηκαν προηγουμένως είτε κατόπιν αιτήσεως του υπαλλήλου είτε κατόπιν αιτήσεως του οργάνου . Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το φάκελο, η υγειονομική επιτροπή έλαβε υπόψη της τα προηγούμενα πορίσματα, τα οποία και υπέβαλε σε έρευνα με πνεύμα κριτικό .

20 Τέλος, ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι η Επιτροπή στηρίχτηκε στην έκθεση ενός ειδικού νευρολόγου, που απετέλεσε ήδη τη βάση της πρώτης ιατρικής εκθέσεως την οποία ζήτησε το Ελεγκτικό Συνέδριο δυνάμει του άρθρου 18 των κανόνων, και η οποία αμφισβητείται από τον προσφεύγοντα, φέρει δε ημερομηνία μεταγενέστερη από την ημερομηνία της τελευταίας αυτής εκθέσεως .

21 Σχετικά, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η ανακολουθία των ημερομηνιών που επισημαίνει ο προσφεύγων αφορά την πρώτη ιατρική έκθεση που ζητήθηκε από το καθού όργανο δυνάμει του άρθρου 18 των κανόνων . Ακριβώς, όμως, λόγω της διαφωνίας του υπαλλήλου με αυτή την πρώτη έκθεση και για να διενεργηθεί δεύτερη εξέταση των βλαβών του συγκροτήθηκε η υγειονομική επιτροπή . Η έκθεση που καταρτίστηκε από την επιτροπή αυτή, ανεξάρτητη από την έκθεση που συντάχθηκε δυνάμει του άρθρου 18 και που αποτελεί τη μοναδική έκθεση στην οποία στηρίζεται η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δεν θίγεται από τις προβαλλόμενες παρατυπίες της πρώτης εκθέσεως .

22 Επομένως, οι λόγοι ακυρώσεως που προβάλλει ο προσφεύγων για τη νομιμότητα των εργασιών της επιτροπής δεν μπορούν να γίνουν δεκτοί .

23 Τέλος, ο προσφεύγων αμφισβητεί τα πορίσματα των εργασιών της υγειονομικής επιτροπής επειδή δεν έλαβε υπόψη της την ψυχική και κοινωνική βλάβη που προήλθε από το ατύχημα, κατά παράβαση της νομολογίας του Δικαστηρίου επί του θέματος αυτού .

24 Σχετικά αρκεί η διαπίστωση ότι, όπως προκύπτει από το φάκελο, η υγειονομική επιτροπή εξέτασε τα παράπονα του προσφεύγοντος όσον αφορά τις ψυχικές και κοινωνικές συνέπειες και, κάνοντας χρήση της ελευθερίας ιατρικής εκτιμήσεως που έχει, απέρριψε ορισμένα ως μη βάσιμα, πάντως όμως έλαβε υπόψη τις "υποκειμενικές σωματικές διαταραχές" για τον καθορισμό του ποσοστού αναπηρίας . Επομένως, και αυτός ο λόγος ακυρώσεως πρέπει να απορριφθεί .

25 Από τις προηγούμενες σκέψεις προκύπτει ότι η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

26 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα . Σύμφωνα όμως με το άρθρο 70 του ίδιου κανονισμού, προκειμένου περί προσφυγών υπαλλήλων των Κοινοτήτων, τα όργανα φέρουν τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν .

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( τέταρτο τμήμα )

αποφασίζει :

1 ) Απορρίπτει την προσφυγή .

2 ) Κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα .