ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ 26ΗΣ ΜΑΙΟΥ 1982. - ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ. - ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 149/79. - ΑΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1982 σελίδα 01845

Ισπανική ειδική έκδοση σελίδα 00549

Σουηδική ειδική έκδοση σελίδα 00433

Φινλανδική ειδική έκδοση σελίδα 00455



Περίληψη

Διάδικοι

Αντικείμενο της υπόθεσης

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

Ελεύθερη κυκλοφορία τών προσώπων — Παρεκκλίσεις — Απασχόληση στήν δημόσια διοίκηση — Έννοια — Συμμετοχή στήν άσκηση τής δημοσίας εξουσίας καί στήν διαφύλαξη τών γενικών συμφερόντων τού κράτους καί τών δημοσίων οργανισμών

( Συνθήκη ΕΟΚ , άρθρο 48 , παράγραφος 4 )

Περίληψη

Απασχόληση στήν δημόσια διοίκηση κατά τήν έννοια τού άρθρου 48 , παράγραφος 4 , τής συνθήκης ΕΟΚ ειναι εκείνη πού έχει σχέση μέ ειδικές δραστηριότητες τής δημοσίας διοικήσεως ως επιφορτισμένης μέ τήν άσκηση τής δημοσίας εξουσίας καί μέ τήν ευθύνη τής διαφυλάξεως τών γενικών συμφερόντων τού κράτους , πρός τά οποία πρέπει νά εξομοιωθούν τά συμφέροντα πού προσιδιάζουν στούς δημοσίους οργανισμούς , οπως οι οργανισμοί τής τοπικής αυτοδιοικήσεως .

Διάδικοι

Στήν υπόθεση 149/79 ,

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ , εκπροσωπουμένη από τόν νομικό της σύμβουλο Jean Amphoux , επικουρούμενο από τόν Louis Dubouis , καθηγητή τής Σχολής Νομικών καί Πολιτικών Επιστημών τού Πανεπιστημίου τού Aix-Marseille III , μέ αντίκλητο στό Λουξεμβούργο τόν Oreste Montalto , μέλος τής νομικής της υπηρεσίας , κτίριο Jean Monnet , Plateau du Kirchberg ,

προσφεύγουσα ,

κατά

ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ , εκπροσωπουμένου από τόν υπουργό εξωτερικών , αντιπροσωπευόμενο από τόν Robert Hoebaer , διευθυντή στό υπουργείο εξωτερικών , εξωτερικού εμπορίου καί συνεργασίας μέ τίς αναπτυσσόμενες χώρες , μέ τόπο επιδόσεων στό Λουξεμβούργο τήν πρεσβεία τού Βελγίου , 4 , rue des Girondins , Residence Champagne ,

καθ’ ου ,

υποστηριχθέντος από τούς

ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ , εκπροσωπουμένη από τόν Martin Seidel καί Eberhardt Grabitz , μέ αντίκλητο στό Λουξεμβούργο τόν γραμματέα τής πρεσβείας τής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας τής Γερμανίας , 20-22 , avenue Emile-Reuter ,

ΓΑΛΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ , εκπροσωπουμένη από τούς G . Guillaume , εκπρόσωπο , καί P . Moreau Defarges , αναπληρωτή εκπρόσωπο , μέ τόπο επιδόσεων στό Λουξεμβούργο τήν πρεσβεία τής Γαλλίας , 2 , rue Bertholet ,

καί

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ , εκπροσωπούμενο από τόν W . H . Godwin , Assistant Treasury Solicitor , μέ τόπο επιδόσεων στό Λουξεμβούργο τήν βρετανική πρεσβεία , 28 , boulevard Royal ,

παρεμβαίνοντες ,

Αντικείμενο της υπόθεσης

πού έχει ως αντικείμενο προσφυγή μέ τήν οποία ζητείται νά αναγνωρισθεί οτι τό Βασίλειο τού Βελγίου παρέβη τίς υποχρεώσεις του εκ τού άρθρου 48 τής συνθήκης ΕΟΚ καί εκ τού κανονισμού ( ΕΟΚ ) 1612/68 τού Συμβουλίου , τής 15ης Οκτωβρίου 1968 , περί τής ελεύθερης κυκλοφορίας τών εργαζομένων στό εσωτερικό τής Κοινότητος , τάσσοντας τήν ιθαγένεια ως προϋπόθεση γιά τήν κατάληψη θέσεων πού δέν εμπίπτουν στήν διάταξη τού άρθρου 48 , παράγραφος 4 , τής συνθήκης ΕΟΚ ,

Σκεπτικό της απόφασης

1 Μέ δικόγραφο πού κατέθεσε στήν γραμματεία τού Δικαστηρίου τήν 28η Σεπτεμβρίου 1979 , η Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ήσκησε , δυνάμει τού άρθρου 169 τής συνθήκης ΕΟΚ , προσφυγή μέ τήν οποία ζητεί νά αναγνωρισθεί οτι τό Βασίλειο τού Βελγίου , «τάσσοντας ή επιτρέποντας νά ταχθεί η βελγική ιθαγένεια ως προϋπόθεση τής προσλήψεως σέ θέσεις πού δέν εμπίπτουν στό άρθρο 48 , παράγραφος 4 , τής συνθήκης , παρέβη τίς υποχρεώσεις του εκ τού άρθρου 48 τής συνθήκης καί τού κανονισμού ( ΕΟΚ ) 1612/68 περί τής ελεύθερης κυκλοφορίας τών εργαζομένων στό εσωτερικό τής Κοινότητος ( ΕΕ . ειδ . έκδ . 05/001,σ.33 ).

2 Μέ μή οριστική απόφαση τής 17ης Δεκεμβρίου 1980 ( Rec . σ . 3881 ), τό Δικαστήριο καθόρισε ορισμένα κριτήρια γιά τόν προσδιορισμό τού πεδίου εφαρμογής τής εξαιρέσεως τού άρθρου 48 , παράγραφος 4 , τής συνθήκης , οσον αφορά θέσεις , οι οποίες , οπως οι επίδικες , προσφέρονται από δημόσιες υπηρεσίες .

3 Τά στοιχεία πού περιείχοντο στόν φάκελο τής δικογραφίας καί εκείνα πού παρεσχέθησαν από τούς διαδίκους κατά τήν διάρκεια τής εγγράφου καί τής προφορικής διαδικασίας δέν επέτρεψαν εν τούτοις στό Δικαστήριο νά εκτιμήσει μέ βεβαιότητα τήν πραγματική φύση τών καθηκόντων πού συνεπήγοντο οι επίδικες θέσεις καί νά προσδιορίσει ποιές από τίς θέσεις αυτές δέν εμπίπτουν στό πεδίο εφαρμογής τού προαναφερθέντος άρθρου 48 , παράγραφος 4 . Γιά τόν λόγο αυτόν εκάλεσε τούς διαδίκους νά επανεξετάσουν τό αμφισβητούμενο ζήτημα , λαμβάνοντας υπ’ όψη τίς ερμηνευτικές αρχές πού προσδιόρισε τό Δικαστήριο , καθώς καί τά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε θέσεως .

4 Η ανωτέρω απόφαση τής 17ης Δεκεμβρίου 1980 ορίζει πράγματι , στό διατακτικό της , τά εξής :

«Η Επιτροπή καί τό Βασίλειο τού Βελγίου νά επανεξετάσουν τό επίδικο ζήτημα υπό τό φώς τών νομικών κριτηρίων τής παρούσης αποφάσεως καί νά εκθέσουν στό Δικαστήριο τό αποτέλεσμα τής εξετάσεως αυτής πρό τής 1ης Ιουλίου 1981 . Τό Δικαστήριο θά εκδώσει οριστική απόφαση μετά τήν ημερομηνία αυτή.»

5 Δεδομένου οτι η Επιτροπή καί τό Βασίλειο τού Βελγίου δέν ηδυνήθησαν νά συμφωνήσουν επί μιάς ενιαίας εκθέσεως , τήν οποία θά υπέβαλλαν στό Δικαστήριο από κοινού , κατέθεσαν , τήν 29η καί τήν 30ή Οκτωβρίου αντιστοίχως — κατόπιν παρατάσεως τής προθεσμίας τής 1ης Ιουλίου 1981 — δύο χωριστές εκθέσεις . Από τίς εκθέσεις αυτές προκύπτει οτι οι διάδικοι εξακολουθούν νά διαφωνούν ως πρός τό ζήτημα άν , βάσει τών νομικών κριτηρίων πού περιέχονται στήν απόφαση τής 17ης Δεκεμβρίου 1980 , οι επίδικες θέσεις συγκαταλέγονται , εν ολω ή εν μέρει , σέ εκείνες στίς οποίες έχει εφαρμογή η επιφύλαξη τού άρθρου 48 , παράγραφος 4 , τής συνθήκης . Απεναντίας , δέν υφίσταται καμμία διάσταση απόψεων μεταξύ τών διαδίκων ως πρός τήν φύση τών καθηκόντων καί τών ευθυνών πού συνεπάγεται καθεμία από τίς επίδικες θέσεις , οι οποίες περιγράφονται μέ τρόπο κατά βάση ταυτόσημο καί στίς δύο εκθέσεις .

6 Υπό τίς συνθήκες αυτές , εναπόκειται στό Δικαστήριο νά επιλύσει τή διαφορά , ερευνώντας άν καί μέχρι ποίου βαθμού οι επίδικες θέσεις , οπως περιγράφονται στίς δύο προαναφερθείσες εκθέσεις , πρέπει νά θεωρηθούν ως θέσεις εμπίπτουσες στό πεδίο εφαρμογής τού άρθρου 48 , παράγραφος 4 , οπως αυτό προσδιορίσθη στήν απόφαση τής 17ης Δεκεμβρίου 1980 .

7 Από τήν εν λόγω απόφαση , καί ιδίως από τίς σκέψεις 12 καί 19 , συνάγεται οτι απασχόληση κατά τήν έννοια τού άρθρου 48 , παράγραφος 4 , τής συνθήκης , ειναι εκείνη πού έχει σχέση μέ ειδικές δραστηριότητες τής δημοσίας διοικήσεως ως επιφορτισμένης μέ τήν άσκηση τής δημοσίας εξουσίας καί μέ τήν ευθύνη τής διαφυλάξεως τών γενικών συμφερόντων τού κράτους , πρός τά οποία πρέπει νά εξομοιωθούν τά συμφέροντα πού προσιδιάζουν στούς δημοσίους οργανισμούς , οπως οι οργανισμοί τής τοπικής αυτοδιοικήσεως .

8 Η Επιτροπή ορθώς ανεγνώρισε οτι , εν όψει τών καθηκόντων καί τών ευθυνών πού συνεπάγονται ορισμένες από τίς επίδικες θέσεις , πού περιγράφονται στίς προαναφερθείσεις εκθέσεις , δύνανται νά έχουν τά χαρακτηριστικά ωστε νά υπαχθούν στήν εξαίρεση τού άρθρου 48 , παράγραφος 4 , τής συνθήκης , βάσει τών κριτηρίων πού εδέχθη τό Δικαστήριο στήν απόφασή του τής 17ης Δεκεμβρίου 1980 . Πρόκειται γιά τίς θέσεις πού φέρουν τίς ονομασίες «ελεγκτής προϊστάμενος τεχνικού γραφείου» , «κύριος ελεγκτής» , «ελεγκτής έργων» , «ελεγκτής απογραφών» καί «νυκτοφύλακας» , τής υπηρεσίας τού δήμου Βρυξελλών , καθώς καί «αρχιτέκτονας» τών υπηρεσιών τών δήμων Βρυξελλών καί Auderghem . Κατά συνέπεια , τά σημεία αυτά τής διαφοράς δύνανται νά θεωρηθούν ως επιλυθέντα .

9 Απεναντίας , οσον αφορά τίς άλλες θέσεις πού αναφέρονται στίς ανωτέρω δύο εκθέσεις δέν συνάγεται , από τήν φύση τών καθηκόντων καί τών ευθυνών πού συνεπάγονται , οτι συνιστούν «απασχόληση στήν δημόσια διοίκηση» κατά τήν έννοια τού άρθρου 48 , παράγραφος 4 , τής συνθήκης .

10 Η επιχειρηματολογία πού ανεπτύχθη από τό Βασίλειο τού Βελγίου , οσον αφορά ορισμένες θέσεις στήν Societe nationale des Chemins de fer belges ( SNCB ) καί στήν Societe national des Chemins de fer vicinaux ( SNCV ), καί σύμφωνα μέ τήν οποία τό ζήτημα τών ορων προσλήψεως σ’ αυτές αλλοδαπού προσωπικού πρέπει νά εξετασθεί μέ γνώμονα κυρίως τήν πιθανότητα επελεύσεως μιάς καταστάσεως κινδύνου γιά τήν ασφάλεια τού κράτους , δέν ευσταθεί στό πλαίσιο τού άρθρου 48 , παράγραφος 4 , τής συνθήκης . Μία τέτοια επιχειρηματολογία ανάγεται σέ θέμα ξένο πρός τό νομικό πλαίσιο τής διατάξεως αυτής .

11 Γιά τούς λόγους αυτούς , πρέπει νά αναγνωρισθεί οτι τάσσοντας ή επιτρέποντας νά ταχθεί η ιθαγένεια ως προϋπόθεση γιά τήν κατάληψη τών θέσεων πού αναφέρονται στίς εκθέσεις πού κατέθεσαν οι διάδικοι τήν 29η καί τήν 30ή Οκτωβρίου 1981 , εξαιρουμένων τών θέσεων «ελεγκτού προϊσταμένου τεχνικού γραφείου» , «κυρίου ελεγκτού» , «ελεγκτού έργων» , «ελεγκτού απογραφών» καί «νυκτοφύλακος» , στήν υπηρεσία τού δήμου Βρυξελλών , καθώς καί τής θέσεως τού «αρχιτέκτονος» στίς υπηρεσίες τών δήμων Βρυξελλών καί Auderghem , τό Βασίλειο τού Βελγίου παρέβη τίς υποχρεώσεις πού υπέχει εκ τής συνθήκης ΕΟΚ .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί τών δικαστικών εξόδων

12 Δυνάμει τού άρθρου 69 , παράγραφος 3 , εδάφιο 1 τού κανονισμού διαδικασίας , τό Δικαστήριο δύναται νά συμψηφίσει τά έξοδα ολικώς ή μερικώς σέ περίπτωση μερικής ηττας τών διαδίκων .

13 Δεδομένου οτι τό Βασίλειο τού Βελγίου ηττήθη εν μέρει , πρέπει νά καταδικασθεί νά φέρει τό ημισυ τών εξόδων στά οποία υπεβλήθη η Επιτροπή . Κάθε παρεμβαίνων θά φέρει τά δικαστικά του έξοδα .

Διατακτικό

Διά ταύτα

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

κρίνει καί αποφασίζει :

1 ) Τάσσοντας ή επιτρέποντας νά ταχθεί η ιθαγένεια ως προϋπόθεση γιά τήν κατάληψη τών θέσεων πού αναφέρονται στίς εκθέσεις πού κατέθεσαν οι διάδικοι τήν 29η καί τήν 30ή Οκτωβρίου 1981 , εξαιρουμένων τών θέσεων «ελεγκτού προϊσταμένου τεχνικού γραφείου» , «κυρίου ελεγκτού» , «ελεγκτού έργων» , «ελεγκτού απογραφών» καί «νυκτοφύλακος» , στήν υπηρεσία τού δήμου Βρυξελλών καθώς καί τής θέσεως τού αρχιτέκτονος» στίς υπηρεσίες τών δήμων Βρυξελλών καί Auderghem , τό Βασίλειο τού Βελγίου παρέβη τίς υποχρεώσεις πού υπέχει εκ τής συνθήκης ΕΟΚ .

2)Τό Βασίλειο τού Βελγίου φέρει τό ημισυ τών δικαστικών εξόδων τής Επιτροπής . Κάθε παρεμβαίνων φέρει τά δικαστικά του έξοδα .