Υπόθεση T-208/06

Quinn Barlo Ltd κ.λπ.

κατά

Ευρωπαϊκής Επιτροπής

«Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Αγορά των μεθακρυλικών ενώσεων – Απόφαση διαπιστώνουσα παράβαση του άρθρου 81 EK και του άρθρου 53 της Συμφωνίας για τον ΕΟΧ – Έννοια της ενιαίας παραβάσεως – Διάρκεια της παραβάσεως – Πρόστιμα – Σοβαρότητα της παραβάσεως – Ελαφρυντικές περιστάσεις»

Περίληψη της αποφάσεως

1. Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Εναρμονισμένη πρακτική – Νόθευση του ανταγωνισμού – Κριτήρια εκτιμήσεως – Αντικείμενο αντίθετο προς τους κανόνες ανταγωνισμού – Αρκεί αυτή η διαπίστωση

(Άρθρο 81 § 1 ΕΚ)

2. Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Εναρμονισμένη πρακτική – Έννοια – Απαίτηση υπάρξεως αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συνεννοήσεως και της συμπεριφοράς των επιχειρήσεων στην αγορά – Τεκμήριο υπάρξεως αυτού του αιτιώδους συνδέσμου

(Άρθρο 81 § 1 ΕΚ)

3. Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Σύνθετη παράβαση εμφανίζουσα στοιχεία συμφωνίας και στοιχεία εναρμονισμένης πρακτικής – Ενιαίος χαρακτηρισμός της ως «συμφωνίας και/ή εναρμονισμένης πρακτικής» – Επιτρέπεται

(Άρθρο 81 § 1 ΕΚ)

4. Ανταγωνισμός – Διοικητική διαδικασία – Απόφαση της Επιτροπής διαπιστώνουσα παράβαση –Τρόπος αποδείξεως – Χρήση δέσμης ενδείξεων – Απαιτούμενος βαθμός αποδεικτικής ισχύος όσον αφορά τις επιμέρους ενδείξεις

(Άρθρο 81 § 1 ΕΚ)

5. Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Συμμετοχή επιχειρήσεως σε αντίθετες προς τον ανταγωνισμό ενέργειες – Αρκεί, προς θεμελίωση της ευθύνης της επιχειρήσεως, μιας σιωπηρής εγκρίσεως χωρίς δημόσια αποστασιοποίηση

(Άρθρο 81 § 1 ΕΚ)

6. Ανταγωνισμός – Διοικητική διαδικασία – Απόφαση της Επιτροπής διαπιστώνουσα παράβαση – Χρήση των δηλώσεων άλλων επιχειρήσεων που μετείχαν στην παράβαση ως αποδεικτικών μέσων – Επιτρέπεται – Προϋποθέσεις

(Άρθρα 81 ΕΚ και 82 ΕΚ)

7. Κοινοτικό δίκαιο – Αρχές – Θεμελιώδη δικαιώματα – Τεκμήριο αθωότητας – Διαδικασία στον τομέα του ανταγωνισμού – Δυνατότητα εφαρμογής

(Άρθρο 81 § 1 ΕΚ)

8. Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Απαγόρευση – Παραβάσεις – Συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές που συνιστούν ενιαία παράβαση – Καταλογισμός ευθύνης σε επιχείρηση για το σύνολο της παραβάσεως – Προϋποθέσεις

(Άρθρο 81 § 1 ΕΚ)

9. Κοινοτικό δίκαιο – Ερμηνεία – Πράξεις των οργάνων – Αιτιολογία – Λαμβάνεται υπόψη

10. Ανταγωνισμός – Διοικητική διαδικασία – Απόφαση της Επιτροπής διαπιστώνουσα παράβαση –Η Επιτροπή φέρει το βάρος αποδείξεως της παραβάσεως και της διάρκειάς της

(Άρθρο 81 § 1 ΕΚ)

11. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Καθορισμός – Κριτήρια – Σοβαρότητα της παραβάσεως – Σοβαρότητα της συμμετοχής της κάθε επιχειρήσεως στην παράβαση

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 15 § 2· ανακοίνωση 98/C 9/03 της Επιτροπής)

12. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Καθορισμός – Κριτήρια – Συγκεκριμένος αντίκτυπος στην αγορά – Υποχρέωση να αποδειχθεί ο αντίκτυπος αυτός ώστε να χαρακτηρισθεί μια παράβαση ως πολύ σοβαρή – Δεν υφίσταται

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 15 § 2· ανακοίνωση 98/C 9/03 της Επιτροπής)

13. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Καθορισμός – Κριτήρια – Σοβαρότητα της παραβάσεως – Ελαφρυντικές περιστάσεις – Επιχείρηση που επέδειξε παθητική συμπεριφορά ή μιμήθηκε άλλες επιχειρήσεις

(Άρθρο 81 ΕΚ· Κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 15· ανακοίνωση 98/C 9/03 της Επιτροπής)

14. Ανταγωνισμός – Πρόστιμα – Ύψος – Καθορισμός – Κριτήρια – Ελαφρυντικές περιστάσεις – Συμπεριφορά που αποκλίνει από τη συμφωνηθείσα στο πλαίσιο της συμπράξεως

(Κανονισμός 17 του Συμβουλίου, άρθρο 15 § 2· ανακοίνωση 98/C 9/03 της Επιτροπής)

1. Προκειμένου να εκτιμηθεί αν εναρμονισμένη πρακτική απαγορεύεται από το άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ, δεν χρειάζεται να ληφθούν υπόψη τα συγκεκριμένα αποτελέσματά της όταν προκύπτει ότι έχει ως σκοπό την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού εντός της κοινής αγοράς. Κατά συνέπεια, δεν απαιτείται η εξέταση των αποτελεσμάτων μιας εναρμονισμένης πρακτικής εφόσον αποδεικνύεται ο αντίθετος προς τον ανταγωνισμό σκοπός της.

(βλ. σκέψη 39)

2. Στο πλαίσιο του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ, έστω και αν η έννοια της εναρμονισμένης πρακτικής συνεπάγεται, πέραν της συνεννοήσεως μεταξύ των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων, συμπεριφορά στην αγορά συνακόλουθη προς τη συνεννόηση αυτή και σχέση αιτίου και αιτιατού μεταξύ των δύο αυτών στοιχείων, πρέπει να τεκμαίρεται, υπό την επιφύλαξη της περί του αντιθέτου αποδείξεως η οποία βαρύνει τους ενδιαφερόμενους επιχειρηματίες, ότι όσες επιχειρήσεις μετέχουν στη διαβούλευση και εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στην αγορά λαμβάνουν υπόψη τις ανταλλαγείσες με τους ανταγωνιστές τους πληροφορίες προκειμένου να καθορίσουν τη συμπεριφορά τους στην ως άνω αγορά.

(βλ. σκέψη 40)

3. Οι έννοιες συμφωνία και εναρμονισμένη πρακτική κατά το άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ καταλαμβάνουν μορφές συμπαιγνίας που είναι της ίδιας φύσεως, διακρινόμενες μόνον ως προς την ένταση και τις μορφές υπό τις οποίες εκδηλώνονται.

Στο πλαίσιο σύνθετης παραβάσεως, στην οποία εμπλέκονται πολλές επιχειρήσεις επί πολλά έτη, με σκοπό την από κοινού ρύθμιση της αγοράς, δεν είναι δυνατό να απαιτείται από την Επιτροπή να χαρακτηρίσει επακριβώς την παράβαση, όσον αφορά κάθε επιχείρηση και σε κάθε δεδομένη στιγμή, ως συμφωνία ή ως εναρμονισμένη πρακτική, εφόσον, εν πάση περιπτώσει, το άρθρο 81 ΕΚ αφορά αμφότερες τις μορφές παραβάσεως.

Στο πλαίσιο αυτό, ο διττός χαρακτηρισμός μιας ενιαίας παραβάσεως ως «συμφωνίας και εναρμονισμένης πρακτικής» πρέπει να νοείται υπό την έννοια ότι προσδιορίζει ένα σύνθετο όλον, που περιέχει πραγματικά στοιχεία από τα οποία ορισμένα χαρακτηρίστηκαν ως συμφωνία και άλλα ως εναρμονισμένη πρακτική κατά την έννοια του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ, το οποίο δεν προβλέπει κάποιον ειδικό χαρακτηρισμό γι’ αυτού του είδους τη σύνθετη παράβαση.

(βλ. σκέψεις 34, 41-42)

4. Όσον αφορά την απόδειξη της παραβάσεως του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ, η Επιτροπή πρέπει να εξασφαλίσει τα στοιχεία που είναι ικανά να αποδείξουν επαρκώς κατά νόμο την ύπαρξη των περιστατικών που στοιχειοθετούν παράβαση του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ. Συναφώς, οφείλει να επικαλεσθεί ακριβείς και συγκλίνουσες αποδείξεις ώστε να θεμελιώσει την πεποίθηση ότι διαπράχθηκε η παράβαση.

Εντούτοις, δεν χρειάζεται κάθε απόδειξη που προσκομίζει η Επιτροπή να ικανοποιεί οπωσδήποτε τα κριτήρια αυτά όσον αφορά κάθε στοιχείο της παραβάσεως. Αρκεί η δέσμη των ενδείξεων που επικαλείται το εν λόγω θεσμικό όργανο, συνολικώς εκτιμώμενη, να ανταποκρίνεται στην απαίτηση αυτή.

Οι ενδείξεις τις οποίες επικαλείται στην απόφασή της η Επιτροπή για να αποδείξει ότι μια επιχείρηση παρέβη το άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ πρέπει να εκτιμώνται όχι μεμονωμένα, αλλά στο σύνολό τους.

(βλ. σκέψεις 43-45)

5. Αρκεί η Επιτροπή να αποδείξει ότι η οικεία επιχείρηση μετέσχε σε συναντήσεις κατά τις οποίες συνήφθησαν συμφωνίες θίγουσες τον ανταγωνισμό, χωρίς να αντιταχθεί σαφώς στις συμφωνίες αυτές, προκειμένου να αποδείξει επαρκώς τη συμμετοχή της εν λόγω επιχειρήσεως στη σύμπραξη. Όταν έχει αποδειχθεί η συμμετοχή σε τέτοιες συναντήσεις, στην επιχείρηση αυτή απόκειται να προσκομίσει στοιχεία εκ των οποίων να προκύπτει ότι η συμμετοχή της στις εν λόγω συναντήσεις δεν στρεφόταν κατά του ανταγωνισμού, αποδεικνύοντας ότι είχε δηλώσει στους ανταγωνιστές της ότι μετείχε στις συναντήσεις αυτές με διαφορετικό πνεύμα απ’ ό,τι εκείνοι.

Η συλλογιστική επί της οποίας στηρίζεται η νομική αυτή αρχή είναι ότι η επιχείρηση, εφόσον μετέσχε στην εν λόγω συνάντηση χωρίς να λάβει δημοσίως αποστάσεις από το περιεχόμενό της, έδωσε στους λοιπούς μετασχόντες στη συνάντηση την εντύπωση ότι επιδοκίμαζε το αποτέλεσμά της και θα συμμορφωνόταν προς αυτό.

Επιπλέον, το γεγονός ότι μια επιχείρηση δεν δίνει συνέχεια στα αποτελέσματα μιας συναντήσεως με αντίθετο προς τον ανταγωνισμό αντικείμενο δεν αποκλείει την απορρέουσα από τη συμμετοχή της σε σύμπραξη ευθύνη, εκτός αν έχει λάβει δημοσίως αποστάσεις από το περιεχόμενό της.

Εξάλλου, ο όρος δημόσια αποστασιοποίηση, ως στοιχείο απαλλαγής από την ευθύνη, πρέπει να ερμηνεύεται στενά. Ειδικότερα, η σιωπή που τηρεί ένας επιχειρηματίας σε συνάντηση κατά την οποία πραγματοποιείται παράνομη συνεννόηση επί συγκεκριμένου ζητήματος που αφορά την πολιτική τιμών δεν μπορεί να εξομοιωθεί προς την έκφραση σταθερής και απερίφραστης αποδοκιμασίας.

(βλ. σκέψεις 47-50)

6. Στον τομέα του ανταγωνισμού, καμία διάταξη ή γενική αρχή του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν απαγορεύει στην Επιτροπή να επικαλείται, εναντίον μιας επιχειρήσεως, δηλώσεις άλλων κατηγορουμένων επιχειρήσεων. Επομένως, οι δηλώσεις που γίνονται στο πλαίσιο της ανακοινώσεως της Επιτροπής σχετικά με τη μη επιβολή και τη μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις συμπράξεων (καρτέλ) δεν πρέπει να θεωρούνται ως στερούμενες αποδεικτικής αξίας για τον λόγο αυτό και μόνο.

Κάποια δυσπιστία για τις εκούσιες καταθέσεις των κυρίων μετεχόντων σε παράνομη σύμπραξη είναι κατανοητή, δεδομένου ότι οι μετέχοντες αυτοί θα μπορούσαν να ελαχιστοποιήσουν τη σημασία της συμβολής τους στην παράβαση και να μεγιστοποιήσουν τη συμβολή των άλλων. Εντούτοις, λαμβανομένης υπόψη της εγγενούς λογικής της διαδικασίας που προβλέπεται από την ανακοίνωση περί συνεργασίας, το γεγονός ότι ορισμένοι μετέχοντες ζητούν υπέρ αυτών την εφαρμογή της ως άνω ανακοινώσεως για να επιτύχουν μείωση του προστίμου δεν συνεπάγεται οπωσδήποτε παρότρυνση να προσκομίσουν παραποιημένα αποδεικτικά στοιχεία ως προς τους λοιπούς μετέχοντες στην επίδικη σύμπραξη. Ειδικότερα, κάθε προσπάθεια να παραπλανηθεί η Επιτροπή θα μπορούσε να δημιουργήσει αμφιβολίες για την ειλικρίνεια και την πληρότητα της συνεργασίας της επιχειρήσεως με συνέπεια να εκτεθεί σε κίνδυνο η δυνατότητά της να επωφεληθεί πλήρως της ανακοινώσεως περί συνεργασίας.

Ιδίως, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το γεγονός ότι ένα πρόσωπο ομολογεί ότι έχει διαπράξει παράβαση και αναγνωρίζει έτσι πραγματικά περιστατικά πέραν εκείνων που θα μπορούσαν να συναχθούν άμεσα από τα επίμαχα έγγραφα συνεπάγεται a priori, ελλείψει ιδιαιτέρων ενδείξεων περί του αντιθέτου, ότι το πρόσωπο αυτό έλαβε την απόφαση να πει την αλήθεια. Έτσι, οι δηλώσεις που αντίκεινται στα συμφέροντα του δηλούντος πρέπει, καταρχήν, να θεωρούνται ως ιδιαιτέρως αξιόπιστα αποδεικτικά στοιχεία.

Εντούτοις, η δήλωση μιας επιχειρήσεως κατηγορουμένης για συμμετοχή σε σύμπραξη, της οποίας η ορθότητα αμφισβητείται από διάφορες άλλες κατηγορούμενες επιχειρήσεις, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως συνιστώσα επαρκή απόδειξη για την ύπαρξη παραβάσεως που διεπράχθη από τις επιχειρήσεις αυτές αν δεν τεκμηριώνεται από άλλα αποδεικτικά στοιχεία.

Προκειμένου να εξετασθεί η αποδεικτική αξία των δηλώσεων των επιχειρήσεων που υπέβαλαν αίτηση δυνάμει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας, το Γενικό Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη ιδίως τη σημασία των συγκλινουσών ενδείξεων υπέρ της σοβαρότητας των δηλώσεων αυτών και την έλλειψη ενδείξεων ότι οι επιχειρήσεις αυτές έτειναν να υποβαθμίζουν τη σημασία της συμβολής τους στην παράβαση και να διογκώνουν τη συμβολή των άλλων επιχειρήσεων. Εξάλλου, η σοβαρότητα της δηλώσεως επηρεάζει, ενδεχομένως, τον βαθμό τεκμηριώσεως που απαιτείται.

Το γεγονός ότι μια δήλωση υποβλήθηκε σε πολύ προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας, ήτοι με την απάντηση στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, δεν αρκεί από μόνο του ώστε να θεωρηθεί ως στερούμενη κάθε αποδεικτικής αξίας η δήλωση αυτή, η οποία πρέπει να εξετασθεί υπό το πρίσμα όλων των κρίσιμων περιστάσεων της υποθέσεως. Εντούτοις, μια τέτοια δήλωση, ανεξάρτητα από τη δήλωση άλλης επιχειρήσεως, έχει μικρότερη αποδεικτική αξία απ’ ό,τι αν είχε γίνει αυθόρμητα. Ειδικότερα, όταν η επιχείρηση που υποβάλει αίτηση περί μη επιβολής προστίμου έχει γνώση των στοιχείων που συγκεντρώθηκαν από την Επιτροπή στο πλαίσιο της έρευνάς της, η λογική που είναι σύμφυτη στη διαδικασία την οποία προβλέπει η ανακοίνωση περί συνεργασίας, κατά την οποία κάθε προσπάθεια να παραπλανηθεί η Επιτροπή θα μπορούσε να δημιουργήσει αμφιβολίες για την ειλικρίνεια και την πληρότητα της συνεργασίας της επιχειρήσεως, δεν ισχύει στον βαθμό που ισχύει στην περίπτωση αυθόρμητης δηλώσεως, χωρίς γνώση των αιτιάσεων που διατυπώνονται από την Επιτροπή. Ομοίως, οι εκτιμήσεις ότι οι δηλώσεις δυνάμει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας αντίκεινται στα συμφέροντα του δηλούντος και πρέπει, καταρχήν, να θεωρούνται ως ιδιαιτέρως αξιόπιστα αποδεικτικά στοιχεία ενδέχεται να μην έχουν πλήρη εφαρμογή σε σχέση με την απάντηση στην ανακοίνωση των αιτιάσεων που διατυπώνεται από επιχείρηση η οποία υποβάλλει αίτηση περί μη επιβολής προστίμου.

(βλ. σκέψεις 52-56, 97, 108-109)

7. Όσον αφορά την έκταση του δικαστικού ελέγχου, το Γενικό Δικαστήριο, όταν επιλαμβάνεται προσφυγής ακυρώσεως κατά αποφάσεως που έχει εκδοθεί κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ, οφείλει να ασκεί εν γένει πλήρη έλεγχο ως προς το αν συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ.

Η αμφιβολία του δικαστή πρέπει να αποβαίνει υπέρ της επιχειρήσεως που είναι αποδέκτρια της αποφάσεως με την οποία διαπιστώνεται παράβαση, σύμφωνα με την αρχή του τεκμηρίου αθωότητας, η οποία, ως γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης, εφαρμόζεται και επί των διαδικασιών που αφορούν παραβάσεις των ισχυόντων για τις επιχειρήσεις κανόνων ανταγωνισμού που μπορούν να οδηγήσουν στην επιβολή προστίμων ή χρηματικών ποινών.

(βλ. σκέψεις 57-58)

8. Δεδομένης της φύσεως των παραβάσεων των κανόνων ανταγωνισμού καθώς και της φύσεως και του βαθμού αυστηρότητας των κυρώσεων που επισύρουν, η ευθύνη εκ της διαπράξεως των παραβάσεων αυτών έχει προσωποπαγή χαρακτήρα.

Οι κατά το άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές προκύπτουν κατ’ ανάγκην από τη συντρέχουσα δράση πλειόνων επιχειρήσεων, που είναι όλες συναυτουργοί της παραβάσεως, πλην όμως η συμμετοχή τους μπορεί να προσλάβει διαφορετικές μορφές, αναλόγως ιδίως των χαρακτηριστικών της οικείας αγοράς και της θέσεως κάθε επιχειρήσεως στην αγορά αυτή, των σκοπών που επιδιώκει και των τρόπων εκτελέσεως τους οποίους έχει επιλέξει ή έχει κατά νου.

Εντούτοις, το γεγονός και μόνον ότι κάθε επιχείρηση μετέχει στην παράβαση με τον δικό της τρόπο δεν αρκεί για να αποκλείσει την ευθύνη της για ολόκληρη την παράβαση, περιλαμβανομένης και της συμπεριφοράς που υλοποιείται από άλλες μετέχουσες επιχειρήσεις, έχει όμως τον ίδιο αντίθετο στον ανταγωνισμό σκοπό ή αποτέλεσμα.

Επιπλέον, η παράβαση του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ μπορεί να απορρεύσει όχι μόνον από μεμονωμένη πράξη, αλλά και από σειρά πράξεων ή ακόμη και από διαρκή συμπεριφορά. Η ερμηνεία αυτή δεν μπορεί να αμφισβητηθεί με το επιχείρημα ότι ένα ή περισσότερα στοιχεία αυτής της σειράς πράξεων ή αυτής της διαρκούς συμπεριφοράς μπορούν να στοιχειοθετήσουν, αφ’ εαυτών και μεμονωμένως εξεταζόμενα, παράβαση της εν λόγω διατάξεως. Όταν οι διάφορες πράξεις εντάσσονται σε «συνολικό σχέδιο» λόγω του ταυτόσημου σκοπού τους που συνίσταται στη νόθευση του ανταγωνισμού εντός της κοινής αγοράς, η Επιτροπή νομιμοποιείται να καταλογίσει την ευθύνη για τις πράξεις αυτές αναλόγως της συμμετοχής στην παράβαση θεωρούμενη ως όλον, έστω και αν αποδεδειγμένα η οικεία επιχείρηση μετέσχε ευθέως μόνο σε ένα ή περισσότερα από τα στοιχεία που συνιστούν την παράβαση. Επίσης, το γεγονός ότι η επιχείρηση δεν ασκούσε δραστηριότητα στον οικείο τομέα δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι η ως άνω επιχείρηση δεν μπορεί να θεωρείται υπεύθυνη για το σύνολο της ενιαίας παραβάσεως.

Προς τεκμηρίωση της συμμετοχής μιας επιχειρήσεως σε τέτοια ενιαία παράβαση, η Επιτροπή οφείλει να αποδείξει ότι η εν λόγω επιχείρηση προετίθετο να συμβάλει, με τη συμπεριφορά της, στους κοινούς σκοπούς τους οποίους επεδίωκε το σύνολο των μετεχόντων και ότι είχε γνώση των συγκεκριμένων εκδηλώσεων συμπεριφοράς τις οποίες είχαν κατά νου ή ανέπτυσσαν άλλες επιχειρήσεις επιδιώκοντας τους ίδιους σκοπούς ή ότι είχε λογικά τη δυνατότητα να τις προβλέψει και ότι αποδεχόταν τον σχετικό κίνδυνο.

Έτσι, μια τέτοια επιχείρηση δεν μπορεί να θεωρείται ως υπαίτια συνολικής συμπράξεως παρά μόνον αν, αφενός, γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει ότι η συμπαιγνία στην οποία μετείχε, ειδικότερα μέσω τακτικών συναντήσεων που οργανώνονταν επί σειρά ετών, αποτελούσε μέρος συνολικού σχεδίου με στόχο τη στρέβλωση της φυσιολογικής λειτουργίας του ανταγωνισμού και, αφετέρου, ότι το συνολικό αυτό σχέδιο κάλυπτε όλα τα στοιχεία που συνέθεταν τη σύμπραξη. Η απλή ταυτότητα σκοπού μεταξύ μιας συμφωνίας στην οποία μετέσχε η επιχείρηση και μιας συνολικής συμπράξεως δεν αρκεί ώστε να καταλογιστεί στην ως άνω επιχείρηση συμμετοχή στη συνολική σύμπραξη. Ειδικότερα, μόνον αν η επιχείρηση, όταν μετείχε στη συμφωνία αυτή, γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει ότι, πράττοντάς το, εντασσόταν στη συνολική σύμπραξη θα μπορούσε η συμμετοχή της στην εν λόγω συμφωνία να αποτελέσει την έκφραση της προσχωρήσεώς της στη συνολική αυτή σύμπραξη.

Συναφώς, το γεγονός και μόνον ότι η επιχείρηση γνώριζε και επεδίωκε τους θίγοντες τον ανταγωνισμό σκοπούς ως προς ένα από τα προϊόντα που ενέπιπταν στον οικείο τομέα δεν επιτρέπει να συναχθεί ότι είχε γνώση του ενιαίου σκοπού που επιδιωκόταν από την ενιαία σύμπραξη στο σύνολο του τομέα αυτού. Ειδικότερα, η έννοια του ενιαίου σκοπού δεν μπορεί να προσδιοριστεί μέσω γενικής αναφοράς στη στρέβλωση του ανταγωνισμού σε συγκεκριμένο τομέα, εφόσον το γεγονός ότι επηρεάζεται ο ανταγωνισμός συνιστά, είτε ως σκοπός είτε ως αποτέλεσμα, αναπόσπαστο στοιχείο κάθε συμπεριφοράς η οποία εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ. Ένας τέτοιος ορισμός της έννοιας του ενιαίου σκοπού θα ενείχε τον κίνδυνο να στερήσει την έννοια της ενιαίας και διαρκούς παραβάσεως από μέρος της σημασίας της, διότι θα είχε ως συνέπεια ότι πολλές σχετικές με κάποιον οικονομικό τομέα συμπεριφορές που απαγορεύονται από το άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ θα έπρεπε συστηματικά να θεωρούνται ως συστατικά στοιχεία ενιαίας παραβάσεως.

(βλ. σκέψεις 125-128, 143-144, 149)

9. Το διατακτικό μιας πράξεως συνδέεται άρρηκτα με την αιτιολογία της και πρέπει να ερμηνεύεται, αν παρίσταται ανάγκη, λαμβανομένων υπόψη των αιτιολογικών σκέψεων που οδήγησαν στην έκδοσή της.

(βλ. σκέψη 131)

10. Η διάρκεια της παραβάσεως αποτελεί συστατικό στοιχείο της έννοιάς της δυνάμει του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ, το βάρος αποδείξεως του οποίου φέρει, κυρίως, η Επιτροπή. Όταν δεν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία δυνάμενα να αποδείξουν άμεσα τη διάρκεια της παραβάσεως, η Επιτροπή στηρίζεται, τουλάχιστον, σε αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με πραγματικά περιστατικά χωρίς μεγάλη χρονική απόσταση μεταξύ τους, ώστε να μπορεί λογικά να γίνει δεκτό ότι η παράβαση συνεχίστηκε αδιάλειπτα μεταξύ δύο συγκεκριμένων ημερομηνιών.

Εξάλλου, το γεγονός ότι το καρτέλ καθεαυτό λειτούργησε αδιαλείπτως δεν αποκλείει το ενδεχόμενο ένας ή περισσότεροι από τους μετέχοντες σ’ αυτό να διέκοψαν τη συμμετοχή τους για ορισμένο διάστημα.

Μολονότι το διάστημα μεταξύ δύο εκδηλώσεων μιας παραβατικής συμπεριφοράς αποτελεί κρίσιμο κριτήριο προκειμένου να εξακριβωθεί ο διαρκής χαρακτήρας της παραβάσεως, γεγονός παραμένει ότι το ζήτημα αν το εν λόγω διάστημα είναι αρκούντως μακρό ώστε να αποτελεί διακοπή της παραβάσεως δεν μπορεί να εξετάζεται αφηρημένα. Απεναντίας, πρέπει να εκτιμάται στο πλαίσιο της λειτουργίας της επίμαχης συμπράξεως, περιλαμβανομένων, ενδεχομένως, των ειδικών όρων συμμετοχής της οικείας επιχειρήσεως στη σύμπραξη.

(βλ. σκέψεις 155-156, 159)

11. Στο πλαίσιο της επιμετρήσεως του προστίμου που επιβάλλεται λόγω παραβάσεως των κανόνων ανταγωνισμού δυνάμει των κατευθυντηρίων γραμμών για τον υπολογισμό των προστίμων που επιβάλλονται δυνάμει του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού αριθ. 17 και του άρθρου 65, παράγραφος 5, της Συνθήκης ΕΚΑΧ, πρέπει να γίνεται διάκριση μεταξύ της εκτιμήσεως της σοβαρότητας της παραβάσεως, που χρησιμεύει για τον καθορισμό του γενικού αρχικού ποσού του προστίμου, και της εκτιμήσεως της σχετικής βαρύτητας της συμμετοχής στην παράβαση εκάστης των εμπλεκομένων επιχειρήσεων, η οποία πρέπει να εξετάζεται στο πλαίσιο της ενδεχόμενης εφαρμογής επιβαρυντικών ή ελαφρυντικών περιστάσεων.

Ειδικότερα, τα σημεία 2 και 3 των εν λόγω κατευθυντηρίων γραμμών προβλέπουν διαβάθμιση του βασικού ποσού του προστίμου ανάλογα με ορισμένες επιβαρυντικές ή ελαφρυντικές περιστάσεις, που αφορούν κάθε εμπλεκόμενη επιχείρηση χωριστά. Ειδικότερα, το σημείο 3 των κατευθυντηρίων γραμμών περιέχει, υπό τον τίτλο «Ελαφρυντικές περιστάσεις», μη εξαντλητικό κατάλογο των περιστάσεων που μπορούν να οδηγήσουν σε μείωση του βασικού ποσού του προστίμου. Έτσι, γίνεται αναφορά στον παθητικό ρόλο επιχειρήσεως, στη μη ουσιαστική εφαρμογή των συμφωνιών, στην παύση των παραβάσεων ταυτόχρονα με τις πρώτες ενέργειες της Επιτροπής, στο ότι η επιχείρηση αμφέβαλε δικαιολογημένα σχετικά με τον παράνομο χαρακτήρα της πρακτικής την οποία ακολουθούσε, στο ότι η παράβαση διαπράχθηκε από αμέλεια, καθώς και στην ουσιαστική συνεργασία της επιχειρήσεως στο πλαίσιο της διαδικασίας, πέραν του πεδίου εφαρμογής της ανακοινώσεως περί συνεργασίας.

Αντιστρόφως, στο πλαίσιο του καθορισμού του αρχικού ποσού του προστίμου, η Επιτροπή δεν υποχρεούται να εκτιμήσει τα αποτελέσματα της συμπεριφοράς ειδικά μιας επιχειρήσεως. Ειδικότερα, τα αποτελέσματα που πρέπει να λαμβάνει υπόψη για να καθορίσει το γενικό επίπεδο των προστίμων δεν είναι εκείνα που απορρέουν από την πραγματική συμπεριφορά που υποστηρίζει ότι επέδειξε μία επιχείρηση, αλλά εκείνα του συνόλου της παραβάσεως στην οποία μετέσχε.

Όταν όμως η επιχείρηση δεν ευθύνεται για ολόκληρη τη σύμπραξη, αλλά μπορεί να της καταλογισθεί μόνο ένα σκέλος της εν λόγω συμπράξεως, το γεγονός αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στο πλαίσιο του καθορισμού του αρχικού ποσού του προστίμου. Ειδικότερα, στην περίπτωση αυτή, η παράβαση των κανόνων του δικαίου του ανταγωνισμού είναι οπωσδήποτε λιγότερο σοβαρή από την καταλογιζόμενη στους παραβάτες που μετείχαν σε όλα τα σκέλη της παραβάσεως, οι οποίοι είχαν σημαντικότερη συμβολή στην αποτελεσματικότητα και στη σοβαρότητα της συμπράξεως αυτής απ’ ό,τι παραβάτιδα επιχείρηση η οποία εμπλεκόταν αποκλειστικώς και μόνο σε ένα σκέλος της ως άνω συμπράξεως. Ουδέποτε όμως μπορεί να επιβληθεί σε επιχείρηση πρόστιμο του οποίου το ποσό υπολογίζεται με γνώμονα τη συμμετοχή σε σύμπραξη για την οποία δεν έχει κριθεί υπεύθυνη.

(βλ. σκέψεις 183-185, 197-200)

12. Στο πλαίσιο της εκτιμήσεως της σοβαρότητας μιας παραβάσεως των κοινοτικών κανόνων ανταγωνισμού για τους σκοπούς του καθορισμού του αρχικού ποσού του προστίμου που επιβάλλεται σε μια επιχείρηση, προκύπτει από τις κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων που επιβάλλονται δυνάμει του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού αριθ. 17 και του άρθρου 65, παράγραφος 5, της Συνθήκης ΕΚΑΧ ότι οι οριζόντιες συμπράξεις περί τιμών ή περί κατανομής των αγορών μπορούν να χαρακτηρισθούν ως πολύ σοβαρές παραβάσεις βάσει της φύσεώς τους και μόνο, χωρίς να υποχρεούται η Επιτροπή να αποδείξει την ύπαρξη συγκεκριμένου αντίκτυπου της παραβάσεως στην αγορά. Ειδικότερα, οι συμπράξεις αυτές είναι ορθό να επισύρουν, λόγω της ιδιάζουσας φύσεώς τους, τα αυστηρότερα πρόστιμα. Ο ενδεχόμενος συγκεκριμένος αντίκτυπός τους στην αγορά, ειδικότερα δε το ερώτημα σε ποιο μέτρο ο περιορισμός του ανταγωνισμού κατέληξε σε αγοραία τιμή υψηλότερη από εκείνη που θα είχε επικρατήσει σε περίπτωση που δεν υπήρχε η σύμπραξη, δεν αποτελεί αποφασιστικό κριτήριο για τον καθορισμό του ύψους των προστίμων.

(βλ. σκέψη 189)

13. Ο παθητικός ρόλος σημαίνει ότι η οικεία επιχείρηση υιοθετεί «χαμηλό προφίλ», δηλαδή δεν συμμετέχει ενεργά στην κατάρτιση της συμφωνίας ή των συμφωνιών οι οποίες θίγουν τον ανταγωνισμό. Μεταξύ των στοιχείων από τα οποία μπορεί να προκύψει ο παθητικός ρόλος μιας επιχειρήσεως εντός της συμπράξεως μπορούν να ληφθούν υπόψη ο αισθητά σποραδικότερος χαρακτήρας των συμμετοχών της στις συσκέψεις σε σχέση με τα τακτικά μέλη της συμπράξεως, καθώς και η μεταγενέστερη είσοδός της στην αγορά που αποτέλεσε το αντικείμενο της παραβάσεως, ανεξαρτήτως της διάρκειας της συμμετοχής της σ’ αυτήν, ή ακόμη η ύπαρξη ρητών σχετικών δηλώσεων εκπροσώπων τρίτων επιχειρήσεων που μετείχαν στην παράβαση.

(βλ. σκέψη 224)

14. Για τη χορήγηση του ευεργετήματος της ελαφρυντικής περιστάσεως που αφορά τη μη ουσιαστική εφαρμογή των παράνομων συμφωνιών ή πρακτικών, το οποίο προβλέπεται στο σημείο 3, δεύτερη περίπτωση, των κατευθυντηρίων γραμμών για τον υπολογισμό των προστίμων που επιβάλλονται δυνάμει του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού αριθ. 17 και του άρθρου 65, παράγραφος 5, της Συνθήκης ΕΚΑΧ, πρέπει να εξακριβωθεί αν οι περιστάσεις που επικαλείται η οικεία επιχείρηση μπορούν να αποδείξουν ότι, κατά την περίοδο κατά την οποία συμμετείχε στις παράνομες συμφωνίες, δεν τις εφάρμοσε πραγματικά, αλλά υιοθέτησε ανταγωνιστική συμπεριφορά στην αγορά ή, τουλάχιστον, ότι παραβίασε σαφώς και σε σημαντικό βαθμό τις υποχρεώσεις που αποσκοπούσαν στην εφαρμογή της εν λόγω συμπράξεως, σε σημείο που να διαταράξει την ίδια τη λειτουργία της συμπράξεως.

(βλ. σκέψη 231)

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τρίτο τμήμα)

της 30ής Νοεμβρίου 2011 ( )

«Ανταγωνισμός – Συμπράξεις – Αγορά των μεθακρυλικών ενώσεων – Απόφαση διαπιστώνουσα παράβαση του άρθρου 81 EK και του άρθρου 53 της Συμφωνίας για τον ΕΟΧ – Έννοια της ενιαίας παραβάσεως – Διάρκεια της παραβάσεως – Πρόστιμα – Σοβαρότητα της παραβάσεως – Ελαφρυντικές περιστάσεις»

Στην υπόθεση T‑208/06,

Quinn Barlo Ltd, με έδρα το Cavan (Ιρλανδία),

Quinn Plastics NV, με έδρα το Geel (Βέλγιο),

Quinn Plastics GmbH, με έδρα το Mainz (Γερμανία),

εκπροσωπούμενες από τους W. Blau, F. Wijckmans και F. Tuytschaever, δικηγόρους,

προσφεύγουσες,

κατά

Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκπροσωπούμενης αρχικώς από τους V. Bottka και S. Noë και εν συνεχεία από τους V. Bottka και N. Khan,

καθής,

με αντικείμενο αίτημα περί ακυρώσεως των άρθρων 1 και 2 της αποφάσεως Ε(2006) 2098 τελικό της Επιτροπής, της 31ης Μαΐου 2006, σχετικά με διαδικασία δυνάμει του άρθρου 81 ΕΚ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας για τον ΕΟΧ (υπόθεση COMP/F/38.645 – Μεθακρυλικές ενώσεις), καθόσον αφορούν τις προσφεύγουσες, καθώς και, επικουρικώς, αίτημα περί ακυρώσεως του άρθρου 2 της ως άνω αποφάσεως καθόσον επιβάλλει πρόστιμο στις προσφεύγουσες ή, έτι επικουρικότερον, αίτημα περί μειώσεως του ως άνω προστίμου,

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),

συγκείμενο από τους O. Czúcz, πρόεδρο, I. Labucka (εισηγήτρια) και Δ. Γρατσία, δικαστές,

γραμματέας: J. Plingers, υπάλληλος διοικήσεως,

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 10ης Μαΐου 2011,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Ιστορικό της διαφοράς

1 Με την απόφαση Ε(2006) 2098 τελικό της Επιτροπής, της 31ης Μαΐου 2006, σχετικά με διαδικασία δυνάμει του άρθρου 81 ΕΚ και του άρθρου 53 της Συμφωνίας για τον ΕΟΧ (υπόθεση COMP/F/38.645 – Μεθακρυλικές ενώσεις) (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση), η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων διαπίστωσε μεταξύ άλλων ότι ορισμένες επιχειρήσεις είχαν παραβεί το άρθρο 81 ΕΚ και το άρθρο 53 της Συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ), μετέχοντας, σε διάφορα χρονικά διαστήματα μεταξύ 23ης Ιανουαρίου 1997 και 12ης Σεπτεμβρίου 2002, σε ένα σύνολο αντίθετων προς τον ανταγωνισμό συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στον τομέα των μεθακρυλικών ενώσεων, οι οποίες κάλυπταν ολόκληρο το έδαφος του ΕΟΧ (άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

2 Η προσβαλλόμενη απόφαση έκανε λόγο για ενιαία και διαρκή παράβαση, η οποία αφορούσε τα ακόλουθα τρία προϊόντα από πολυμεθακρυλικό μεθύλιο (στο εξής: PMMA): τις ενώσεις για χύτευση, τα στερεά φύλλα και τα είδη υγιεινής. Από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι τα τρία αυτά προϊόντα από PMMA είναι διακριτά τόσο από φυσικής όσο και από χημικής απόψεως και έχουν διαφορετικές χρήσεις, αλλά μπορούν να θεωρηθούν ως ομοιογενής ομάδα προϊόντων λόγω της χρησιμοποιήσεως κοινής πρώτης ύλης, του μεθακρυλικού μεθυλίου (στο εξής: MMA) (αιτιολογικές σκέψεις 4 έως 8 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

3 Κατά την προσβαλλόμενη απόφαση, η επίδικη παράβαση συνίστατο σε συζητήσεις σχετικά με τις τιμές καθώς και στη σύναψη, την εφαρμογή και την παρακολούθηση συμφωνιών για τις τιμές είτε υπό τη μορφή αυξήσεων των τιμών, είτε, τουλάχιστον, σταθεροποιήσεως των υφιστάμενων τιμών, στην εξέταση της μετακυλίσεως του κόστους των πρόσθετων υπηρεσιών στους αγοραστές, στην ανταλλαγή εμπορικώς σημαντικών και εμπιστευτικών πληροφοριών σχετικών με τις αγορές και/ή τις επιχειρήσεις, καθώς και στη συμμετοχή σε τακτικές συναντήσεις και σε άλλες επαφές προς διευκόλυνση της παραβάσεως (άρθρο 1 και αιτιολογικές σκέψεις 1 έως 3 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

4 Η προσβαλλόμενη απόφαση απευθυνόταν στις Degussa AG, Röhm GmbH & Co. KG και Para-Chemie GmbH (στο εξής καλούμενες από κοινού: Degussa), Total SA, Elf Aquitaine SA, Arkema SA (πρώην Atofina SA), Altuglas International SA και Altumax Europe SAS (στο εξής καλούμενες από κοινού: Atofina), Lucite International Ltd και Lucite International UK Ltd (στο εξής καλούμενες από κοινού: Lucite), ICI plc, καθώς και στις προσφεύγουσες Quinn Barlo Ltd, Quinn Plastics NV και Quinn Plastics GmbH.

5 Οι προσφεύγουσες ανήκουν στον ιρλανδικό όμιλο ετερογενών δραστηριοτήτων Quinn Group Ltd, ο οποίος στις 7 Μαΐου 2004, μετά το κρίσιμο όσον αφορά την τέλεση της παραβάσεως χρονικό διάστημα, απέκτησε το σύνολο του εταιρικού κεφαλαίου της μητρικής εταιρίας που ηγείτο του ομίλου Barlo (Barlo Group plc, μετονομασθείσα εν συνεχεία σε Barlo Group Ltd) (αιτιολογική σκέψη 299 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Οι προσφεύγουσες προήλθαν από την ενσωμάτωση των δραστηριοτήτων τριών πρώην εταιριών του ομίλου Barlo (στο εξής καλούμενες από κοινού: Barlo) στον όμιλο Quinn τον Ιανουάριο του 2005:

– η Quinn Plastics GmbH είναι η διάδοχος εταιρία της Barlo Plastics GmbH. Κατά την προσβαλλόμενη απόφαση, η Barlo Plastics GmbH μετέσχε στις συμπαιγνίες που διαπιστώθηκαν στον τομέα των μεθακρυλικών ενώσεων (αιτιολογική σκέψη 297 της προσβαλλομένης αποφάσεως)·

– η Quinn Plastics NV είναι η διάδοχος εταιρία της Barlo Plastics NV. Η τελευταία ήταν η μητρική εταιρία της Barlo Plastics GmbH και κατείχε εμμέσως το 100 % του κεφαλαίου της (αιτιολογικές σκέψεις 38, 43 και 301 της προσβαλλομένης αποφάσεως)·

– η Quinn Barlo είναι η διάδοχος εταιρία της Barlo Group Ltd. Πρόκειται για τη μητρική εταιρία του πρώην ομίλου Barlo, η οποία κατέχει, άμεσα ή έμμεσα, το 100 % του κεφαλαίου των πρώην εταιριών Barlo (αιτιολογικές σκέψεις 300 και 301 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

6 Και οι τρεις προσφεύγουσες είναι αποδέκτριες της προσβαλλομένης αποφάσεως, καθόσον η Επιτροπή εκτίμησε ότι η Quinn Barlo και η Quinn Plastics NV ευθύνονταν για τη συμπεριφορά της Quinn Plastics GmbH (πρώην Barlo Plastics GmbH) κατά τη διάρκεια της παραβάσεως (αιτιολογικές σκέψεις 301 και 304 και άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

7 Η έρευνα που οδήγησε στην έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως κινήθηκε έπειτα από την υποβολή εκ μέρους της Degussa, στις 20 Δεκεμβρίου 2002, αιτήσεως περί μη επιβολής προστίμου δυνάμει της ανακοινώσεως της Επιτροπής της 19ης Φεβρουαρίου 2002 σχετικά με τη μη επιβολή και τη μείωση των προστίμων σε περιπτώσεις συμπράξεων (καρτέλ) (EE C 45, σ. 3, στο εξής: ανακοίνωση περί συνεργασίας).

8 Στις 25 και 26 Μαρτίου 2003 η Επιτροπή προέβη σε έρευνες στις εγκαταστάσεις των Atofina, Barlo, Degussa και Lucite (αιτιολογική σκέψη 59 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Έπειτα από τις έρευνες αυτές, η Atofina και η Lucite υπέβαλαν, αντιστοίχως, στις 3 Απριλίου και στις 11 Ιουλίου 2003, αιτήσεις περί μη επιβολής ή μειώσεως του προστίμου δυνάμει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας (αιτιολογικές σκέψεις 60 και 66 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Στις 18 Οκτωβρίου 2004, η ICI υπέβαλε αίτηση περί μειώσεως του προστίμου δυνάμει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας (αιτιολογική σκέψη 83 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Η Barlo δεν υπέβαλε αίτηση δυνάμει της εν λόγω ανακοινώσεως.

9 Από τις 9 Απριλίου 2003 έως τις 29 Ιουλίου 2004, η Επιτροπή απηύθυνε στην Barlo διάφορες αιτήσεις παροχής πληροφοριών δυνάμει του άρθρου 11 του κανονισμού 17 του Συμβουλίου, της 6ης Φεβρουαρίου 1962, πρώτου κανονισμού εφαρμογής των άρθρων [81 ΕΚ] και [82 ΕΚ] (ΕΕ ειδ. έκδ. 08/001, σ. 25), εν συνεχεία δυνάμει του άρθρου 18 του κανονισμού (ΕΚ) 1/2003 του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για την εφαρμογή των κανόνων ανταγωνισμού που προβλέπονται στα άρθρα 81 [ΕΚ] και 82 [ΕΚ] (EE 2003, L 1, σ. 1) (αιτιολογικές σκέψεις 62 έως 79 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

10 Στις 17 Αυγούστου 2005, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση αιτιάσεων σχετικά με ενιαία και διαρκή παράβαση όσον αφορά το MMA, καθώς και τις ενώσεις για χύτευση από PMMA, τα στερεά φύλλα από PMMA και τα είδη υγιεινής από PMMA και την απηύθυνε μεταξύ άλλων στις προσφεύγουσες και στην Quinn Plastics, SA (αιτιολογική σκέψη 85 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

11 Στις 15 και 16 Δεκεμβρίου 2005 πραγματοποιήθηκε ακρόαση.

12 Βάσει των στοιχείων που παρεσχέθησαν από τις επιχειρήσεις με τις απαντήσεις που έδωσαν στην ανακοίνωση των αιτιάσεων και κατά την ακρόαση, η Επιτροπή αποφάσισε να παραιτηθεί από ορισμένες αιτιάσεις, και ειδικότερα από τις ακόλουθες:

– τις αιτιάσεις εις βάρος όλων των εταιριών που ήταν αποδέκτριες της ανακοινώσεως των αιτιάσεων για το μέρος της παραβάσεως που αφορούσε το MMA·

– τις αιτιάσεις εις βάρος των προσφευγουσών και της Quinn Plastics, SA όσον αφορά τις ενώσεις για χύτευση από PMMA·

– τις αιτιάσεις εις βάρος της Quinn Plastics, SA σχετικά με τα στερεά φύλλα από PMMA (αιτιολογική σκέψη 93 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

13 Στις 31 Μαΐου 2006 η Επιτροπή εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση. Ως προς τις προσφεύγουσες, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι είχαν μετάσχει στις θίγουσες τον ανταγωνισμό συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές που αναφέρθηκαν στις σκέψεις 1 έως 3 ανωτέρω κατά το διάστημα από 30 Απριλίου 1998 έως 21 Αυγούστου 2000 (άρθρο 1, στοιχεία ιβ΄ έως ιδ΄, της προσβαλλομένης αποφάσεως) και τους επέβαλε πρόστιμο 9 εκατομμυρίων ευρώ, για την καταβολή του οποίου ευθύνονταν εις ολόκληρον (άρθρο 2, στοιχείο ε΄, της προσβαλλομένης αποφάσεως).

14 Όσον αφορά την επιμέτρηση του προστίμου, κατά πρώτον, η Επιτροπή εξέτασε τη σοβαρότητα της παραβάσεως και διαπίστωσε πρώτον ότι, δεδομένης της φύσεως της παραβάσεως και του γεγονότος ότι εκτεινόταν στο σύνολο του εδάφους του ΕΟΧ, αποτελούσε πολύ σοβαρή παράβαση κατά την έννοια των κατευθυντηρίων γραμμών για τον υπολογισμό των προστίμων που επιβάλλονται δυνάμει του άρθρου 15, παράγραφος 2, του κανονισμού αριθ. 17 και του άρθρου 65 παράγραφος 5 της συνθήκης ΕΚΑΧ (EE 1998, C 9, σ. 3, στο εξής: κατευθυντήριες γραμμές) (αιτιολογικές σκέψεις 319 έως 331 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

15 Εν συνεχεία, εκτίμησε ότι, στην κατηγορία των πολύ σοβαρών παραβάσεων, μπορούσε να διαφοροποιήσει τη μεταχείριση των επιχειρήσεων έτσι ώστε να λάβει υπόψη την πραγματική οικονομική ικανότητα των παραβατών να πλήξουν σε σημαντικό βαθμό τον ανταγωνισμό. Συναφώς, διαπίστωσε ότι, εν προκειμένω, οι οικείες επιχειρήσεις «[μπορούσαν] να υποδιαιρεθούν σε [τρεις] κατηγορίες ανάλογα με τη σχετική βαρύτητά τους στον κύκλο εργασιών που πραγματοποιούνταν από την πώληση προϊόντων από PMMA για τα οποία [είχαν] μετάσχει στη σύμπραξη». Η Επιτροπή έκρινε ότι η Barlo, με κύκλο εργασιών σε επίπεδο ΕΟΧ 66,37 εκατομμύρια ευρώ το 2000 για τα στερεά φύλλα από PMMA, έπρεπε να καταταγεί στην τρίτη κατηγορία.

16 Εξάλλου, στο πλαίσιο πάντοτε της διαφοροποιημένης μεταχειρίσεως, η Επιτροπή μείωσε κατά 25 % το αρχικό ποσό του προστίμου που υπολόγισε για τις προσφεύγουσες, αιτιολογώντας τη μείωση αυτή ως εξής (αιτιολογική σκέψη 335 της προσβαλλομένης αποφάσεως):

«[Η] Επιτροπή λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι δεν είναι σαφές κατά πόσον η Barlo έλαβε μέρος σε επαφές με χαρακτήρα συμπαιγνίας όσον αφορά τις ενώσεις για χύτευση ή τα είδη υγιεινής από PMMA. Κατά συνέπεια, φαίνεται ότι η Barlo δεν είχε γνώση ή ενδέχετο να μην είχε λάβει οπωσδήποτε γνώση του συνολικού σχεδίου των αντίθετων προς τον ανταγωνισμό συμφωνιών […]».

17 Οι εκτιμήσεις αυτές οδήγησαν την Επιτροπή στο να καθορίσει το αρχικό ποσό του προστίμου που θα επέβαλλε στις προσφεύγουσες σε 15 εκατομμύρια ευρώ (αιτιολογική σκέψη 336 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

18 Κατά δεύτερον, η Επιτροπή εξέτασε τη διάρκεια της παραβάσεως και διαπίστωσε ότι, εφόσον οι προσφεύγουσες είχαν μετάσχει στην παράβαση επί δύο έτη και τρεις μήνες, το αρχικό ποσό έπρεπε να προσαυξηθεί κατά 20 % (10 % για κάθε συμπληρωμένο έτος συμμετοχής) (αιτιολογικές σκέψεις 351 έως 353 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Έτσι, το βασικό ποσό του προστίμου των προσφευγουσών καθορίστηκε σε 18 εκατομμύρια ευρώ (αιτιολογική σκέψη 354 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

19 Κατά τρίτον, η Επιτροπή εξέτασε τις επιβαρυντικές και ελαφρυντικές περιστάσεις. Δεν διαπίστωσε καμία επιβαρυντική περίσταση εις βάρος των προσφευγουσών. Όσον αφορά τις ελαφρυντικές περιστάσεις, η Επιτροπή δέχθηκε το επιχείρημα των προσφευγουσών ότι είχαν μόνο παθητικό και ήσσονος σημασίας ρόλο στην παράβαση και, κατά συνέπεια, τους χορήγησε μείωση του προστίμου κατά 50 % (αιτιολογικές σκέψεις 372 έως 374 της προσβαλλομένης αποφάσεως).

20 Η Επιτροπή απέρριψε τις λοιπές ελαφρυντικές περιστάσεις που επικαλέστηκαν οι προσφεύγουσες (αιτιολογικές σκέψεις 375 έως 396 της προσβαλλομένης αποφάσεως) και καθόρισε έτσι το πρόστιμο σε 9 εκατομμύρια ευρώ (αιτιολογική σκέψη 397 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Δεδομένου ότι οι προσφεύγουσες δεν έτυχαν εφαρμογής της ανακοινώσεως περί συνεργασίας, το ανωτέρω ποσό είναι και το τελικό ποσό του προστίμου που τους επιβλήθηκε.

Διαδικασία και αιτήματα των διαδίκων

21 Με δικόγραφο που κατέθεσαν στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου [νυν Γενικού Δικαστηρίου] στις 8 Αυγούστου 2006, οι προσφεύγουσες άσκησαν την υπό κρίση προσφυγή.

22 Κατόπιν μεταβολής της συνθέσεως των τμημάτων του Γενικού Δικαστηρίου, η εισηγήτρια δικαστής τοποθετήθηκε στο τρίτο τμήμα, στο οποίο, κατά συνέπεια, ανατέθηκε η υπό κρίση υπόθεση.

23 Κατόπιν εκθέσεως της εισηγήτριας δικαστή, το Γενικό Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία και, στο πλαίσιο των μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας, να καλέσει την Επιτροπή να απαντήσει σε ορισμένες ερωτήσεις και να προσκομίσει έγγραφα. Η Επιτροπή συμμορφώθηκε στο αίτημα αυτό εντός της ταχθείσας προθεσμίας.

24 Οι διάδικοι αγόρευσαν και απάντησαν στις ερωτήσεις του Γενικού Δικαστηρίου κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 10ης Μαΐου 2011. Εξάλλου, η Επιτροπή υπέβαλε πρόσθετα έγγραφα σε απάντηση του αιτήματος που αναφέρεται στην προηγούμενη σκέψη, τα οποία περιλήφθηκαν στη δικογραφία. Δεδομένου ότι οι προσφεύγουσες βεβαίωσαν ότι μπόρεσαν να εκφέρουν γνώμη επί των εγγράφων αυτών κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η προφορική διαδικασία περατώθηκε με την ολοκλήρωση της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως.

25 Οι προσφεύγουσες ζητούν από το Γενικό Δικαστήριο:

– να ακυρώσει τα άρθρα 1 και 2 της προσβαλλομένης αποφάσεως καθόσον τις αφορούν·

– επικουρικώς, να ακυρώσει το άρθρο 2 της προσβαλλομένης αποφάσεως καθόσον τις αφορά·

– έτι επικουρικότερον, να ακυρώσει το άρθρο 2 της προσβαλλομένης αποφάσεως καθόσον τους επιβάλλει πρόστιμο 9 εκατομμυρίων ευρώ και να μειώσει το πρόστιμο βάσει των επιχειρημάτων που προέβαλαν προς στήριξη της υπό κρίση προσφυγής·

– να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

26 Η Επιτροπή ζητεί από το Γενικό Δικαστήριο:

– να απορρίψει την προσφυγή ως αβάσιμη·

– να καταδικάσει τις προσφεύγουσες στα δικαστικά έξοδα.

Σκεπτικό

27 Προς στήριξη της προσφυγής, οι προσφεύγουσες προβάλλουν δύο λόγους ακυρώσεως. Ο πρώτος λόγος αντλείται από παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ. Ο δεύτερος λόγος αντλείται από παράβαση του άρθρου 23, παράγραφος 3, του κανονισμού 1/2003 και από παραβίαση των κατευθυντηρίων γραμμών και της αρχής της αναλογικότητας.

Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ

28 Στο πλαίσιο του πρώτου λόγου ακυρώσεως, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν, κατ’ ουσίαν, ότι η Επιτροπή δεν προσδιόρισε επαρκώς τον λόγο για τον οποίο η συμπεριφορά της Barlo στοιχειοθετούσε παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ. Ο λόγος αυτός υποδιαιρείται, κατ’ ουσίαν, σε τρία σκέλη. Στο πλαίσιο του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου, οι προσφεύγουσες αμφισβητούν την εκτίμηση της Επιτροπής σχετικά με πέντε συναντήσεις στις οποίες στηρίζεται η προσβαλλόμενη απόφαση σε ό,τι τις αφορά και της προσάπτουν ότι δεν έλαβε υπόψη το γεγονός ότι δεν υπήρχαν άλλες επαφές ή συναλλαγές στις οποίες να ενέχονται. Στο πλαίσιο του δευτέρου σκέλους του πρώτου λόγου, υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι η Barlo είχε μετάσχει σε «ενιαίο και κοινό επιζήμιο για τον ανταγωνισμό σχέδιο». Στο πλαίσιο του τρίτου σκέλους του πρώτου λόγου, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι η Barlo είχε μετάσχει σε διαρκή παράβαση.

Επί του πρώτου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από εσφαλμένη εκτίμηση των συναντήσεων και των άλλων επαφών ή συναλλαγών στις οποίες ενεχόταν η Barlo

29 Το σκέλος αυτό του πρώτου λόγου στηρίζεται σε τρεις αιτιάσεις.

30 Καταρχάς οι προσφεύγουσες, ενώ παραδέχονται ότι η Barlo ήταν παρούσα σε τέσσερις από τις πέντε επίμαχες συναντήσεις (ήτοι στις συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν στη Γερμανία, στο Dernbach τον Απρίλιο του 1998, στο Darmstadt στις 29 Ιουνίου 1998, στη Χαϊδελβέργη στις 24 Φεβρουαρίου 2000 και στο Deidesheim στις 21 Αυγούστου 2000), υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι η παρουσία της Barlo στις συναντήσεις αυτές στοιχειοθετούσε ουσιώδη περιορισμό του ανταγωνισμού και παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ. Εν συνεχεία, οι προσφεύγουσες αμφισβητούν ότι η Barlo ήταν παρούσα στην πέμπτη επίμαχη συνάντηση, ήτοι στη συνάντηση της Βαρκελώνης κατά τον Μάιο-Ιούνιο του 1999, και φρονούν ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι είχε λάβει χώρα τέτοια συνάντηση. Τέλος, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη της το γεγονός ότι, πέρα από την παρουσία ενός εκπροσώπου της Barlo στις τέσσερις προαναφερθείσες συναντήσεις, δεν είχε αποδείξει την ύπαρξη καμίας άλλης αντιβαίνουσας στον ανταγωνισμό επαφής ή συναλλαγής στην οποία να ενέχονται οι προσφεύγουσες.

– Επί των τεσσάρων συναντήσεων στις οποίες αναγνωρίζεται ότι παρέστη η Barlo

31 Οι προσφεύγουσες δεν δέχονται ότι παρέβησαν το άρθρο 81 ΕΚ επειδή ένας εκπρόσωπος της Barlo μετέσχε στις τέσσερις επίμαχες συναντήσεις. Αφενός, αμφισβητούν την περιγραφή των συναντήσεων αυτών στην προσβαλλόμενη απόφαση υποστηρίζοντας ότι δεν τεκμηριώνεται επαρκώς με αποδεικτικά στοιχεία. Αφετέρου, υποστηρίζουν ότι υπήρχε «εύλογη εξήγηση» για τη συμπεριφορά της Barlo. Επισημαίνουν ότι τα συμφέροντα των μετεχόντων στη σύμπραξη δεν ευθυγραμμίζονταν κατ’ ανάγκην προς εκείνα της Barlo εφόσον αυτή δεν ασκούσε δραστηριότητα ούτε στον τομέα του MMA ούτε στον τομέα όλων των προϊόντων από PMMA. Κατά τις προσφεύγουσες, δεδομένου ότι η πολιτική τιμών της Barlo ήταν ασυμβίβαστη προς τους στόχους της συμπράξεως, το δε μερίδιό της στην αγορά αυξανόταν, οι μετέχοντες στη σύμπραξη πιθανότατα θέλησαν να ελέγξουν αν η Barlo μπορούσε να ενταχθεί στη σύμπραξη, καλώντας τη σε συναντήσεις με «αθώα» ημερήσια διάταξη ή σε περιπτώσεις στις οποίες δεν προβλεπόταν συνάντηση. Τα αποδεικτικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στον φάκελο της Επιτροπής δείχνουν ότι οι απόπειρες αυτές απέτυχαν και η Barlo συνέχισε να ακολουθεί τη δική της εμπορική πολιτική με σκοπό την αύξηση του μεριδίου της στην αγορά.

32 Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί εκ προοιμίου ότι, κατά το άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως, οι προσφεύγουσες παρέβησαν το άρθρο 81 ΕΚ και το άρθρο 53 της Συμφωνίας για τον ΕΟΧ, «μετέχοντας […] σε σύνολο συμφωνιών και εναρμονισμένων πρακτικών στον τομέα των μεθακρυλικών ενώσεων, οι οποίες κάλυπταν ολόκληρο το έδαφος του ΕΟΧ και συνίσταντο σε συζητήσεις σχετικά με τις τιμές καθώς και στη σύναψη, την εφαρμογή και την παρακολούθηση συμφωνιών για τις τιμές με τις οποίες είτε αυξάνονταν είτε, τουλάχιστον, σταθεροποιούνταν οι υφιστάμενες τιμές, στην εξέταση της μετακυλίσεως του κόστους πρόσθετων υπηρεσιών στους αγοραστές, στην ανταλλαγή σημαντικών πληροφοριών εμπορικού περιεχομένου και εμπιστευτικών πληροφοριών σχετικών με τις αγορές και/ή τις επιχειρήσεις, καθώς και στη συμμετοχή σε τακτικές συναντήσεις και άλλες επαφές προς διευκόλυνση της παραβάσεως, περιλαμβανομένου του ελέγχου εφαρμογής».

33 Κατά το άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ, είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά και απαγορεύονται όλες οι συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων, όλες οι αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων και κάθε εναρμονισμένη πρακτική που δύνανται να επηρεάσουν το εμπόριο μεταξύ κρατών μελών και που έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού εντός της κοινής αγοράς.

34 Κατά πάγια νομολογία, οι έννοιες συμφωνία και εναρμονισμένη πρακτική κατά το άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ καταλαμβάνουν μορφές συμπαιγνίας που είναι της ίδιας φύσεως, διακρινόμενες μόνον ως προς την ένταση και τις μορφές υπό τις οποίες εκδηλώνονται (αποφάσεις του Δικαστηρίου της 8ης Ιουλίου 1999, C‑49/92 P, Επιτροπή κατά Anic Partecipazioni, Συλλογή 1999, σ. I‑4125, σκέψεις 131 και 132, και της 4ης Ιουνίου 2009, C‑8/08, T‑Mobile Netherlands κ.λπ., Συλλογή 2009, σ. I‑4529, σκέψη 23).

35 Για να υφίσταται συμφωνία κατά την έννοια του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ, αρκεί οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις να έχουν εκφράσει την κοινή τους βούληση να συμπεριφέρονται στην αγορά καθ’ ορισμένο τρόπο (αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 17ης Δεκεμβρίου 1991, T‑7/89, Hercules Chemicals κατά Επιτροπής, Συλλογή 1991, σ. II‑1711, σκέψη 256, και της 20ής Μαρτίου 2002, T‑9/99, HFB κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. II‑1487, σκέψη 199).

36 Η έννοια της εναρμονισμένης πρακτικής αφορά μορφή συντονισμού μεταξύ επιχειρήσεων που, χωρίς να φθάνει μέχρι τη σύναψη κατά κυριολεξίαν συμβάσεως, αντικαθιστά ηθελημένα τους κινδύνους που ενέχει ο ανταγωνισμός με την έμπρακτη συνεργασία των επιχειρήσεων αυτών (αποφάσεις του Δικαστηρίου Επιτροπή κατά Anic Partecipazioni, σκέψη 34 ανωτέρω, σκέψη 115 και της 8ης Ιουλίου 1999, C‑199/92 P, Hüls κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. I‑4287, σκέψη 158).

37 Συναφώς, το άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ αντιτίθεται αυστηρώς σε οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση επαφή μεταξύ των ως άνω επιχειρηματιών δυνάμενη είτε να επηρεάσει τη συμπεριφορά ενός υφισταμένου ή δυνητικού ανταγωνιστή στην αγορά, είτε να αποκαλύψει σε ένα τέτοιο ανταγωνιστή τη συμπεριφορά που ο επιχειρηματίας έχει αποφασίσει ή σκέπτεται να ακολουθήσει στην αγορά, όταν οι επαφές αυτές έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα τη δημιουργία συνθηκών ανταγωνισμού που δεν συμβαδίζουν με τις κανονικές συνθήκες της εν λόγω αγοράς (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις Επιτροπή κατά Anic Partecipazioni, σκέψη 34 ανωτέρω, σκέψεις 115 έως 117, και T‑Mobile Netherlands κ.λπ., σκέψη 34 ανωτέρω, σκέψη 33).

38 Εξ αυτού συνάγεται ιδίως ότι η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ανταγωνιστών μπορεί να αντίκειται στους κανόνες του ανταγωνισμού όταν μετριάζει ή εξαλείφει τον βαθμό αβεβαιότητας για τη λειτουργία της εν λόγω αγοράς με συνέπεια τον περιορισμό του ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρήσεων (απόφαση T-Mobile Netherlands κ.λπ., σκέψη 34 ανωτέρω, σκέψη 35).

39 Εξάλλου, τονίζεται ότι, προκειμένου να εκτιμηθεί αν εναρμονισμένη πρακτική απαγορεύεται από το άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ, δεν χρειάζεται να ληφθούν υπόψη τα συγκεκριμένα αποτελέσματά της όταν προκύπτει ότι έχει ως σκοπό την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού εντός της κοινής αγοράς. Κατά συνέπεια, δεν απαιτείται η εξέταση των αποτελεσμάτων μιας εναρμονισμένης πρακτικής εφόσον αποδεικνύεται ο αντίθετος προς τον ανταγωνισμό σκοπός της (βλ., επ’ αυτού, απόφαση T-Mobile Netherlands κ.λπ., σκέψη 34 ανωτέρω, σκέψη 29 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).

40 Επιπλέον, έστω και αν η έννοια της εναρμονισμένης πρακτικής συνεπάγεται, πέραν της συνεννοήσεως μεταξύ των ενδιαφερόμενων επιχειρήσεων, συμπεριφορά στην αγορά συνακόλουθη προς τη συνεννόηση αυτή και σχέση αιτίου και αιτιατού μεταξύ των δύο αυτών στοιχείων, πρέπει να τεκμαίρεται, υπό την επιφύλαξη της περί του αντιθέτου αποδείξεως η οποία βαρύνει τους ενδιαφερόμενους επιχειρηματίες, ότι όσες επιχειρήσεις μετέχουν στη διαβούλευση και εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται στην αγορά λαμβάνουν υπόψη τις ανταλλαγείσες με τους ανταγωνιστές τους πληροφορίες προκειμένου να καθορίσουν τη συμπεριφορά τους στην ως άνω αγορά (βλ., επ’ αυτού, απόφαση T-Mobile Netherlands κ.λπ., σκέψη 34 ανωτέρω, σκέψη 51 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).

41 Στο πλαίσιο σύνθετης παραβάσεως, στην οποία εμπλέκονται πολλές επιχειρήσεις επί πολλά έτη, με σκοπό την από κοινού ρύθμιση της αγοράς, δεν είναι δυνατό να απαιτείται από την Επιτροπή να χαρακτηρίσει επακριβώς την παράβαση, όσον αφορά κάθε επιχείρηση και σε κάθε δεδομένη στιγμή, ως συμφωνία ή ως εναρμονισμένη πρακτική, εφόσον, εν πάση περιπτώσει, το άρθρο 81 ΕΚ αφορά αμφότερες τις μορφές παραβάσεως (βλ., επ’ αυτού, απόφαση Επιτροπή κατά Anic Partecipazioni, σκέψη 34 ανωτέρω, σκέψεις 111 έως 114, και απόφαση του Πρωτοδικείου της 20ής Απριλίου 1999, T‑305/94 έως T‑307/94, T‑313/94 έως T‑316/94, T‑318/94, T‑325/94, T‑328/94, T‑329/94 και T‑335/94, Limburgse Vinyl Maatschappij κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. II‑931, σκέψη 696).

42 Στο πλαίσιο αυτό, ο διττός χαρακτηρισμός μιας ενιαίας παραβάσεως ως «συμφωνίας και εναρμονισμένης πρακτικής» πρέπει να νοείται υπό την έννοια ότι προσδιορίζει ένα σύνθετο όλον, που περιέχει πραγματικά στοιχεία από τα οποία ορισμένα χαρακτηρίστηκαν ως συμφωνία και άλλα ως εναρμονισμένη πρακτική κατά την έννοια του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ, το οποίο δεν προβλέπει κάποιον ειδικό χαρακτηρισμό γι’ αυτού του είδους τη σύνθετη παράβαση (αποφάσεις Hercules Chemicals κατά Επιτροπής, σκέψη 35 ανωτέρω, σκέψη 264, και HFB κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 35 ανωτέρω, σκέψη 187).

43 Όσον αφορά την απόδειξη της παραβάσεως, πρέπει να υπομνησθεί ότι η Επιτροπή πρέπει να εξασφαλίσει τα στοιχεία που είναι ικανά να αποδείξουν επαρκώς κατά νόμο την ύπαρξη των περιστατικών που στοιχειοθετούν παράβαση του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ (απόφαση του Δικαστηρίου της 17ης Δεκεμβρίου 1998, C‑185/95 P, Baustahlgewebe κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998, σ. I‑8417, σκέψη 58). Συναφώς, οφείλει να επικαλεσθεί ακριβείς και συγκλίνουσες αποδείξεις ώστε να θεμελιώσει την πεποίθηση ότι διαπράχθηκε η παράβαση (βλ. απόφαση του Πρωτοδικείου της 6ης Ιουλίου 2000, T‑62/98, Volkswagen κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. II‑2707, σκέψη 43 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία· απόφαση του Πρωτοδικείου της 8ης Ιουλίου 2008, T‑54/03, Lafarge κατά Επιτροπής, που δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 55).

44 Εντούτοις, δεν χρειάζεται κάθε απόδειξη που προσκομίζει η Επιτροπή να ικανοποιεί οπωσδήποτε τα κριτήρια αυτά όσον αφορά κάθε στοιχείο της παραβάσεως. Αρκεί η δέσμη των ενδείξεων που επικαλείται το εν λόγω θεσμικό όργανο, συνολικώς εκτιμώμενη, να ανταποκρίνεται στην απαίτηση αυτή (βλ. απόφαση του Πρωτοδικείου της 8ης Ιουλίου 2004, T‑67/00, T‑68/00, T‑71/00 και T‑78/00, JFE Engineering κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2004, σ. II‑2501, σκέψη 180 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).

45 Οι ενδείξεις τις οποίες επικαλείται στην απόφασή της η Επιτροπή για να αποδείξει ότι μια επιχείρηση παρέβη το άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ πρέπει να εκτιμώνται όχι μεμονωμένα, αλλά στο σύνολό τους (βλ. απόφαση του Πρωτοδικείου της 8ης Ιουλίου 2008, T‑53/03, BPB κατά Επιτροπής, Συλλογή 2008, σ. II‑1333, σκέψη 185 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).

46 Πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι οι δραστηριότητες οι οποίες θίγουν τον ανταγωνισμό ασκούνται λαθραίως και, επομένως, στις περισσότερες περιπτώσεις, η ύπαρξη θίγουσας τον ανταγωνισμό πρακτικής ή συμφωνίας πρέπει να συναχθεί από ορισμένο αριθμό συμπτώσεων και ενδείξεων οι οποίες, συνολικά θεωρούμενες, μπορούν να αποτελέσουν, ελλείψει άλλης εύλογης εξηγήσεως, απόδειξη περί παραβάσεως των κανόνων του ανταγωνισμού (απόφαση του Δικαστηρίου της 7ης Ιανουαρίου 2004, C‑204/00 P, C‑205/00 P, C‑211/00 P, C‑213/00 P, C‑217/00 P και C‑219/00 P, Aalborg Portland κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2004, σ. I‑123, σκέψεις 55 έως 57).

47 Εξάλλου, κατά πάγια νομολογία, αρκεί η Επιτροπή να αποδείξει ότι η οικεία επιχείρηση μετέσχε σε συναντήσεις κατά τις οποίες συνήφθησαν συμφωνίες θίγουσες τον ανταγωνισμό, χωρίς να αντιταχθεί σαφώς στις συμφωνίες αυτές, προκειμένου να αποδείξει επαρκώς τη συμμετοχή της εν λόγω επιχειρήσεως στη σύμπραξη. Όταν έχει αποδειχθεί η συμμετοχή σε τέτοιες συναντήσεις, στην επιχείρηση αυτή απόκειται να προσκομίσει στοιχεία εκ των οποίων να προκύπτει ότι η συμμετοχή της στις εν λόγω συναντήσεις δεν στρεφόταν κατά του ανταγωνισμού, αποδεικνύοντας ότι είχε δηλώσει στους ανταγωνιστές της ότι μετείχε στις συναντήσεις αυτές με διαφορετικό πνεύμα απ’ ό,τι εκείνοι (αποφάσεις Hüls κατά Επιτροπής, σκέψη 36 ανωτέρω, σκέψη 155· Επιτροπή κατά Anic Partecipazioni, σκέψη 34 ανωτέρω, σκέψη 96, και Aalborg Portland κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 46 ανωτέρω, σκέψη 81).

48 Η συλλογιστική επί της οποίας στηρίζεται η νομική αυτή αρχή είναι ότι η επιχείρηση, εφόσον μετέσχε στην εν λόγω συνάντηση χωρίς να λάβει δημοσίως αποστάσεις από το περιεχόμενό της, έδωσε στους λοιπούς μετασχόντες στη συνάντηση την εντύπωση ότι επιδοκίμαζε το αποτέλεσμά της και θα συμμορφωνόταν προς αυτό (απόφαση Aalborg Portland κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 46 ανωτέρω, σκέψη 82).

49 Επιπλέον, το γεγονός ότι μια επιχείρηση δεν δίνει συνέχεια στα αποτελέσματα μιας συναντήσεως με αντίθετο προς τον ανταγωνισμό αντικείμενο δεν αποκλείει την απορρέουσα από τη συμμετοχή της σε σύμπραξη ευθύνη, εκτός αν έχει λάβει δημοσίως αποστάσεις από το περιεχόμενό της (απόφαση Aalborg Portland κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 46 ανωτέρω, σκέψη 85).

50 Εξάλλου, έχει κριθεί ότι ο όρος δημόσια αποστασιοποίηση, ως στοιχείο απαλλαγής από την ευθύνη, πρέπει να ερμηνεύεται στενά. Ειδικότερα, η σιωπή που τηρεί ένας επιχειρηματίας σε συνάντηση κατά την οποία πραγματοποιείται παράνομη συνεννόηση επί συγκεκριμένου ζητήματος που αφορά την πολιτική τιμών δεν μπορεί να εξομοιωθεί προς την έκφραση σταθερής και απερίφραστης αποδοκιμασίας (βλ., επ’ αυτού, απόφαση του Πρωτοδικείου της 5ης Δεκεμβρίου 2006, T‑303/02, Westfalen Gassen Nederland κατά Επιτροπής, Συλλογή 2006, σ. II‑4567, σκέψεις 103 και 124).

51 Εντούτοις, επισημαίνεται ακόμη ότι η προπαρατεθείσα νομολογία για τη σιωπηρή έγκριση στηρίζεται στην παραδοχή ότι η οικεία επιχείρηση μετέσχε σε συναντήσεις κατά τις οποίες συνήφθησαν συμφωνίες θίγουσες τον ανταγωνισμό (απόφαση Aalborg Portland κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 46 ανωτέρω, σκέψη 81) ή οι οποίες είχαν χαρακτήρα στρεφόμενο προδήλως κατά του ανταγωνισμού (απόφαση Hüls κατά Επιτροπής, σκέψη 36 ανωτέρω, σκέψη 155). Κατά συνέπεια, εφόσον ο στρεφόμενος κατά του ανταγωνισμού χαρακτήρας μιας συναντήσεως δεν αποδεικνύεται κατά τρόπο αναμφισβήτητο, η ως άνω νομολογία δεν έχει εφαρμογή (βλ., επ’ αυτού, απόφαση του Πρωτοδικείου της 12ης Σεπτεμβρίου 2007, T‑36/05, Coats Holdings και Coats κατά Επιτροπής, που δεν έχει δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 91).

52 Όσον αφορά τα επιχειρήματα των προσφευγουσών ως προς την αξία των δηλώσεων που γίνονται στο πλαίσιο των αιτήσεων δυνάμει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, καμία διάταξη ή γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης δεν απαγορεύει στην Επιτροπή να επικαλείται, εναντίον μιας επιχειρήσεως, δηλώσεις άλλων κατηγορουμένων επιχειρήσεων (απόφαση Limburgse Vinyl Maatschappij κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 41 ανωτέρω, σκέψη 512). Επομένως, οι δηλώσεις που γίνονται στο πλαίσιο της ανακοινώσεως περί συνεργασίας δεν πρέπει να θεωρούνται ως στερούμενες αποδεικτικής αξίας για τον λόγο αυτό και μόνο (απόφαση Lafarge κατά Επιτροπής, σκέψη 43 ανωτέρω, σκέψεις 57 και 58).

53 Κάποια δυσπιστία για τις εκούσιες καταθέσεις των κυρίων μετεχόντων σε παράνομη σύμπραξη είναι κατανοητή, δεδομένου ότι οι μετέχοντες αυτοί θα μπορούσαν να ελαχιστοποιήσουν τη σημασία της συμβολής τους στην παράβαση και να μεγιστοποιήσουν τη συμβολή των άλλων. Εντούτοις, λαμβανομένης υπόψη της εγγενούς λογικής της διαδικασίας που προβλέπεται από την ανακοίνωση περί συνεργασίας, το γεγονός ότι ορισμένοι μετέχοντες ζητούν υπέρ αυτών την εφαρμογή της ως άνω ανακοινώσεως για να επιτύχουν μείωση του προστίμου δεν συνεπάγεται οπωσδήποτε παρότρυνση να προσκομίσουν παραποιημένα αποδεικτικά στοιχεία ως προς τους λοιπούς μετέχοντες στην επίδικη σύμπραξη. Ειδικότερα, κάθε προσπάθεια να παραπλανηθεί η Επιτροπή θα μπορούσε να δημιουργήσει αμφιβολίες για την ειλικρίνεια και την πληρότητα της συνεργασίας της επιχειρήσεως με συνέπεια να εκτεθεί σε κίνδυνο η δυνατότητά της να επωφεληθεί πλήρως της ανακοινώσεως περί συνεργασίας (αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 16ης Νοεμβρίου 2006, T‑120/04, Peróxidos Orgánicos κατά Επιτροπής, Συλλογή 2006, σ. II‑4441, σκέψη 70, και Lafarge κατά Επιτροπής, σκέψη 43 ανωτέρω, σκέψη 58).

54 Ειδικότερα, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το γεγονός ότι ένα πρόσωπο ομολογεί ότι έχει διαπράξει παράβαση και αναγνωρίζει έτσι πραγματικά περιστατικά πέραν εκείνων που θα μπορούσαν να συναχθούν άμεσα από τα επίμαχα έγγραφα συνεπάγεται a priori, ελλείψει ιδιαιτέρων ενδείξεων περί του αντιθέτου, ότι το πρόσωπο αυτό έλαβε την απόφαση να πει την αλήθεια. Έτσι, οι δηλώσεις που αντίκεινται στα συμφέροντα του δηλούντος πρέπει, καταρχήν, να θεωρούνται ως ιδιαιτέρως αξιόπιστα αποδεικτικά στοιχεία (αποφάσεις του Πρωτοδικείου JFE Engineering κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 44 ανωτέρω, σκέψεις 211 και 212· της 26ης Απριλίου 2007, T‑109/02, T‑118/02, T‑122/02, T‑125/02, T‑126/02, T‑128/02, T‑129/02, T‑132/02 και T‑136/02, Bolloré κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2007, σ. II‑947, σκέψη 166, και Lafarge κατά Επιτροπής, σκέψη 43 ανωτέρω, σκέψη 59).

55 Εντούτοις, κατά πάγια νομολογία, η δήλωση μιας επιχειρήσεως κατηγορουμένης για συμμετοχή σε σύμπραξη, της οποίας η ορθότητα αμφισβητείται από διάφορες άλλες κατηγορούμενες επιχειρήσεις, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως συνιστώσα επαρκή απόδειξη για την ύπαρξη παραβάσεως που διεπράχθη από τις επιχειρήσεις αυτές αν δεν τεκμηριώνεται από άλλα αποδεικτικά στοιχεία (αποφάσεις του Πρωτοδικείου JFE Engineering κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 44 ανωτέρω, σκέψη 219· της 25ης Οκτωβρίου 2005, T‑38/02, Groupe Danone κατά Επιτροπής, Συλλογή 2005, σ. II‑4407, σκέψη 285, και Lafarge κατά Επιτροπής, σκέψη 43 ανωτέρω, σκέψη 293).

56 Προκειμένου να εξετασθεί η αποδεικτική αξία των δηλώσεων των επιχειρήσεων που υπέβαλαν αίτηση δυνάμει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας, το Γενικό Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη ιδίως τη σημασία των συγκλινουσών ενδείξεων υπέρ της σοβαρότητας των δηλώσεων αυτών (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις JFE Engineering κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 44 ανωτέρω, σκέψη 220, και Peróxidos Orgánicos κατά Επιτροπής, σκέψη 53 ανωτέρω, σκέψη 70) και την έλλειψη ενδείξεων ότι οι επιχειρήσεις αυτές έτειναν να υποβαθμίζουν τη σημασία της συμβολής τους στην παράβαση και να διογκώνουν τη συμβολή των άλλων επιχειρήσεων (βλ., επ’ αυτού, απόφαση Lafarge κατά Επιτροπής, σκέψη 43 ανωτέρω, σκέψεις 62 και 295).

57 Τέλος, όσον αφορά την έκταση του ασκούμενου εν προκειμένω δικαστικού ελέγχου, πρέπει να υπομνησθεί ότι, κατά πάγια νομολογία, το Γενικό Δικαστήριο, όταν επιλαμβάνεται προσφυγής ακυρώσεως κατά αποφάσεως που έχει εκδοθεί κατ’ εφαρμογήν του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ, οφείλει να ασκεί εν γένει πλήρη έλεγχο ως προς το αν συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 81, παράγραφος 1, ΕΚ (βλ. απόφαση του Πρωτοδικείου της 26ης Οκτωβρίου 2000, T‑41/96, Bayer κατά Επιτροπής, Συλλογή 2000, σ. II‑3383, σκέψη 62 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).

58 Επιπλέον, η αμφιβολία του δικαστή πρέπει να αποβαίνει υπέρ της επιχειρήσεως που είναι αποδέκτρια της αποφάσεως με την οποία διαπιστώνεται παράβαση, σύμφωνα με την αρχή του τεκμηρίου αθωότητας, η οποία, ως γενική αρχή του δικαίου της Ένωσης, εφαρμόζεται και επί των διαδικασιών που αφορούν παραβάσεις των ισχυόντων για τις επιχειρήσεις κανόνων ανταγωνισμού που μπορούν να οδηγήσουν στην επιβολή προστίμων ή χρηματικών ποινών (απόφαση Hüls κατά Επιτροπής, σκέψη 36 ανωτέρω, σκέψεις 149 και 150).

59 Στο πλαίσιο των γενικών αυτών εκτιμήσεων πρέπει να εξετασθούν τα επιχειρήματα των προσφευγουσών ότι, κατ’ ουσίαν, η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι η συμμετοχή της Barlo στις επίμαχες τέσσερις συναντήσεις στοιχειοθετούσε παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ.

60 Κατά πρώτον, όσον αφορά τη συνάντηση του Απριλίου του 1998 στο Dernbach, η συνάντηση αυτή περιγράφεται ως εξής στην αιτιολογική σκέψη 151 της προσβαλλομένης αποφάσεως:

«Τον Απρίλιο του 1998, πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο […] στο Dernbach η δεύτερη από τις συναντήσεις που προαναφέρθηκαν στην αιτιολογική σκέψη 144. Κατά την Atofina, η συνάντηση αυτή είχε επίσης ως σκοπό την εφαρμογή των νέων τιμολογιακών διαρθρώσεων στη Γερμανία και οι μετασχόντες έλαβαν μέτρα για να εξασφαλίσουν την εύρυθμη λειτουργία και την τήρηση των διαρθρώσεων αυτών, ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή υψηλότερων τιμών για τις μικρές ποσότητες και τις μειώσεις κόστους το οποίο θα μετακυλιόταν στους πελάτες […] Η Barlo επιβεβαιώνει την πραγματοποίηση της συναντήσεως αυτής και την παρουσία του [B.], αναφέρει δε ότι σκοπός της συναντήσεως ήταν αρχικώς η εξέταση των ζητημάτων σχετικά με τις εξελίξεις της αγοράς, αλλά η ημερήσια διάταξη στην πραγματικότητα επεκτάθηκε στην αναγγελία νέων τιμολογιακών διαρθρώσεων υπό τη μορφή της χρεώσεως στους πελάτες υψηλότερου κόστους υπηρεσιών. Επειδή οι μετασχόντες δεν μπόρεσαν να έρθουν σε συμφωνία όσον αφορά τη χρέωση του κόστους των υπηρεσιών στους πελάτες, η Barlo δεν έκανε καμία απόπειρα να αυξήσει τη μέση τιμή των στερεών φύλλων από PMMA μετά τη συνάντηση […] Έστω και αν η Degussa θεωρεί ότι είναι πιθανό η συνάντηση αυτή να ταυτίζεται με εκείνη της 16ης Μαρτίου 1998 που προαναφέρθηκε στην αιτιολογική σκέψη 148 […] η Επιτροπή συμπεραίνει, βάσει των δηλώσεων της Atofina και της Barlo, ότι η συνάντηση που μνημονεύεται στην ως άνω αιτιολογική σκέψη στην πραγματικότητα έλαβε χώρα τον Απρίλιο του 1998.»

61 Από τη δικογραφία, καθώς και από το γράμμα της αιτιολογικής σκέψεως 151 της προσβαλλομένης αποφάσεως, προκύπτει ότι, προκειμένου να καθορίσει το περιεχόμενο της επίμαχης συναντήσεως, η Επιτροπή βασίστηκε σε δύο στοιχεία, ήτοι σε δήλωση της Atofina που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της αιτήσεώς της δυνάμει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας και στην απάντηση των προσφευγουσών στην ανακοίνωση των αιτιάσεων.

62 Βάσει όμως αυτών των στοιχείων διαπιστώνεται πρώτον ότι αποδείχθηκε επαρκώς κατά νόμο ότι η επίμαχη συνάντηση είχε σκοπό ο οποίος προδήλως στρεφόταν κατά του ανταγωνισμού.

63 Αφενός, εσφαλμένως οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η πραγματοποιηθείσα από τον B. περιγραφή αποτελεί το μόνο αποδεικτικό στοιχείο όσον αφορά τον θίγοντα τον ανταγωνισμό χαρακτήρα της συναντήσεως αυτής. Ειδικότερα, από τη δήλωση της Atofina προκύπτει ότι η συνάντηση αυτή είχε σκοπό να εξακριβωθεί ότι λειτουργούσαν και τηρούνταν οι νέες τιμολογιακές διαρθρώσεις, ο σκοπός δε αυτός πρέπει να χαρακτηρισθεί ως προδήλως στρεφόμενος κατά του ανταγωνισμού. Το γεγονός και μόνον ότι πρόκειται για γενική περιγραφή που ισχύει για περισσότερες συναντήσεις δεν μπορεί να μεταβάλει το συμπέρασμα αυτό.

64 Αφετέρου, τονίζεται ότι οι προσφεύγουσες δεν αμφισβητούν την ορθότητα της περιγραφής στην οποία προέβη ο ίδιος ο εκπρόσωπός τους B. αντιθέτως όμως προς ό,τι υποστηρίζουν, από την περιγραφή αυτή διαπιστώνεται επίσης ότι η συνάντηση είχε χαρακτήρα συμπράξεως. Από αυτή συνάγεται, ειδικότερα, ότι ανακοινώθηκαν οι νέες τιμολογιακές διαρθρώσεις και ότι υπήρξε συζήτηση γι’ αυτές, έστω και αν, σύμφωνα με τον B., οι μετασχόντες δεν κατέληξαν συναφώς σε συμφωνία. Το γεγονός ότι, κατά τον B., η συζήτηση αυτή δεν οδήγησε σε συμφωνία δεν αίρει τον προδήλως στρεφόμενο κατά του ανταγωνισμού χαρακτήρα της συναντήσεως αυτής, εφόσον επρόκειτο, το λιγότερο, για ανταλλαγή εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών.

65 Επιπλέον, τονίζεται ότι τα δύο αυτά στοιχεία επιβεβαιώνουν το ένα το άλλο, ιδίως σε ό,τι αφορά τη συζήτηση για τις «νέες τιμολογιακές διαρθρώσεις» και την παρουσία της Barlo κατά τη συζήτηση αυτή. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, το γεγονός ότι η Atofina ανέφερε ότι παρέστησαν και άλλες επιχειρήσεις στη συνάντηση αυτή, αλλά στην προσβαλλόμενη απόφαση δεν γίνεται πλέον λόγος για την παρουσία των επιχειρήσεων αυτών, δεν θίγει το συμπέρασμα της Επιτροπής σε ό,τι αφορά τις προσφεύγουσες.

66 Εξάλλου, η περιγραφή στην οποία προέβησαν η Atofina και ο B. δεν μπορεί να αμφισβητηθεί βάσει των όσων υποστηρίζει η Degussa στην απάντησή της στην ανακοίνωση των αιτιάσεων. Ειδικότερα, η Degussa απλώς δήλωσε ότι δεν μπορούσε να επιβεβαιώσει ειδικώς ότι είχε λάβει χώρα συνάντηση τον Απρίλιο του 1998, εμμένοντας όμως στο γεγονός ότι δεν το απέκλειε. Ανέφερε ότι ήταν πιθανό η συνάντηση αυτή να ταυτίζεται με εκείνη της 16ης Μαρτίου 1998. Τονίζεται όμως ότι, όπως προκύπτει από την υπ’ αριθ. 92 υποσημείωση της προσβαλλομένης αποφάσεως, η Degussa έκανε και αυτή λόγο για την παρουσία ενός εκπροσώπου της Barlo κατά την τελευταία αυτή συνάντηση.

67 Πάντως, με μεταγενέστερη δήλωσή της σε απάντηση αιτήσεως της Επιτροπής για παροχή πληροφοριών, η Atofina τοποθέτησε επίσης χρονικά την επίμαχη συνάντηση όχι πλέον στον Απρίλιο, αλλά στις 16 Μαρτίου 1998, επιβεβαιώνοντας όμως την περιγραφή της συναντήσεως αυτής. Εντούτοις, η αβεβαιότητα αυτή όσον αφορά την ακριβή ημερομηνία κατά την οποία πραγματοποιήθηκε η επίμαχη συνάντηση δεν είναι ικανή να απαλλάξει τις προσφεύγουσες, δεδομένων των δηλώσεων στις οποίες προέβησαν και του γεγονότος ότι η ημερομηνία η οποία έγινε δεκτή, ήτοι Απρίλιος του 1998 αντί της 16ης Μαρτίου 1998, είναι ευνοϊκή για τις ίδιες, εφόσον η ημερομηνία αυτή (η τελευταία ημέρα του Απριλίου) θεωρήθηκε από την Επιτροπή ως χρόνος ενάρξεως της συμμετοχής τους στην παράβαση.

68 Δεύτερον, όσον αφορά την εκτίμηση της συμπεριφοράς της Barlo κατά τη συνάντηση του Dernbach, πρέπει να υπομνησθεί ότι οι προσφεύγουσες δεν αρνούνται ότι παρέστη στην επίμαχη συνάντηση και ότι δεν ισχυρίζονται ότι έλαβε δημοσίως αποστάσεις από το περιεχόμενό της (βλ. σκέψη 47 ανωτέρω).

69 Υπ’ αυτές τις συνθήκες, η παρουσία και μόνο της Barlo στη συνάντηση αρκεί για τη διαπίστωση ότι η συμπεριφορά της αντέβαινε στο άρθρο 81 ΕΚ, εφόσον, όπως προκύπτει από τα προεκτεθέντα, η συνάντηση αυτή αφορούσε, το λιγότερο, συζητήσεις σχετικά με τις τιμές και πρέπει επομένως να θεωρηθεί ότι ήταν προδήλως αντίθετη στον ανταγωνισμό (βλ. σκέψεις 37 και 38 ανωτέρω). Σε μια τέτοια περίπτωση, παρά τα όσα προβάλλουν οι προσφεύγουσες, ο B. όφειλε να αντιληφθεί ότι παρευρισκόταν σε συνάντηση με χαρακτήρα συμπράξεως και να λάβει δημοσίως αποστάσεις από αυτήν (βλ. σκέψεις 47, 48 και 51 ανωτέρω).

70 Όσον αφορά το γεγονός ότι η Barlo δεν αύξησε τις τιμές της κατόπιν της εν λόγω συναντήσεως, ακόμη και αν θεωρηθεί αποδεδειγμένο, δεν αρκεί για να άρει την ευθύνη των προσφευγουσών (βλ. σκέψη 49 ανωτέρω). Εν πάση περιπτώσει, οι προσφεύγουσες δεν αποδεικνύουν ότι η Barlo δεν έλαβε υπόψη της τις πληροφορίες που αντηλλάγησαν κατά τη συνάντηση, στο πλαίσιο της συμπεριφοράς της στην αγορά (βλ. σκέψη 40 ανωτέρω).

71 Κατά δεύτερον, όσον αφορά τη συνάντηση της 29ης Ιουνίου 1998 στο Darmstadt, για την οποία κάνει λόγο η αιτιολογική σκέψη 155 της προσβαλλομένης αποφάσεως, οι προσφεύγουσες δεν αμφισβητούν τον θίγοντα τον ανταγωνισμό χαρακτήρα της. Επισημαίνουν όμως ότι δεν αποδείχθηκε ότι η Barlo είχε την πρόθεση να συμβάλει μέσω της δικής της συμπεριφοράς στην επίτευξη των κοινών σκοπών των λοιπών μετεχόντων, οπότε η παρουσία της Barlo στη συνάντηση αυτή δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ.

72 Η επιχειρηματολογία αυτή όμως δεν μπορεί να ευδοκιμήσει.

73 Αρκεί η διαπίστωση ότι, λαμβανομένης υπόψη της περιγραφής της συναντήσεως αυτής στην αιτιολογική σκέψη 155 της προσβαλλομένης αποφάσεως, την οποία δεν αμφισβητούν οι προσφεύγουσες, επρόκειτο για συνάντηση προδήλως αντίθετη στον ανταγωνισμό. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, κατ’ εφαρμογήν της παρατιθέμενης στη σκέψη 47 ανωτέρω νομολογίας, ήταν ευθύνη της Barlo να λάβει δημοσίως αποστάσεις από το περιεχόμενο της συναντήσεως αυτής.

74 Ειδικότερα, το γεγονός ότι η Barlo δεν δημιούργησε την εντύπωση ότι επρόκειτο να μεταβάλει την τιμολογιακή της πολιτική (αιτιολογική σκέψη 155, in fine, της προσβαλλομένης αποφάσεως) δεν μπορεί να θεωρηθεί ως δημόσια αποστασιοποίηση (βλ. σκέψη 50 ανωτέρω).

75 Ομοίως, δεν μπορεί να ευδοκιμήσει το επιχείρημα ότι οι μετέχοντες στη σύμπραξη κάλεσαν την Barlo στη συνάντηση αυτή με σκοπό να την εμπλέξουν στη σύμπραξη και ότι η απόπειρα αυτή απέτυχε. Ειδικότερα, ελλείψει δημόσιας αποστασιοποιήσεως, δεν αποδεικνύεται ότι η Barlo δεν προκάλεσε στους λοιπούς μετασχόντες την εσφαλμένη εντύπωση ότι συμφωνούσε με τα αποφασισθέντα ή ότι θα συμμορφωνόταν προς αυτά, όπως υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες.

76 Υπ’ αυτές τις συνθήκες, είναι εσφαλμένα τα επιχειρήματα των προσφευγουσών ότι, αφενός, επρόκειτο για την πρώτη συνάντηση με αντικείμενο διαπραγματεύσεις σχετικά με τις τιμές κατά την οποία παρίστατο εκπρόσωπος της Barlo και ότι ο εν λόγω εκπρόσωπος δεν περίμενε ένα τέτοιο αντίθετο προς τον ανταγωνισμό περιεχόμενο, αφετέρου, ότι η Barlo αρνήθηκε ότι είχε μετάσχει ενεργά στη συνάντηση και ότι δεν αποδείχθηκε ότι η Barlo είχε μεταβάλει την τιμολογιακή της πολιτική κατόπιν της συναντήσεως αυτής και, τέλος, ότι ο εκπρόσωπος της Barlo δεν μνημονεύεται στην προσβαλλόμενη απόφαση σε σχέση με καμία από τις συναντήσεις επίβλεψης. Εξάλλου, όπως προκύπτει από τα προεκτεθέντα, δεν επρόκειτο για την πρώτη συνάντηση στην οποία είχε λάβει μέρος ο εκπρόσωπος της Barlo. Τα όσα σχετικώς υποστηρίζει η Lucite αντιφάσκουν, όπως προαναφέρθηκε, προς τα όσα υποστηρίζουν η Atofina, η Degussa, καθώς και οι ίδιες οι προσφεύγουσες.

77 Κατά τρίτον, όσον αφορά τη συνάντηση της 24ης Φεβρουαρίου 2000 στη Χαϊδελβέργη, οι προσφεύγουσες προβάλλουν ότι η περιγραφή που έγινε από την Επιτροπή στην αιτιολογική σκέψη 167 της προσβαλλομένης αποφάσεως δεν είναι ορθή και ότι δεν επρόκειτο για συνάντηση με χαρακτήρα συμπράξεως, αλλά για «μη αναμενόμενη απόπειρα» να καταρτισθεί συμφωνία για τις τιμές και να εμπλακεί η Barlo, η δε απόπειρα αυτή απέτυχε.

78 Συναφώς, επισημαίνεται, αφενός, ότι η αιτιολογική σκέψη 167 της προσβαλλομένης αποφάσεως επαναλαμβάνει ορθά το περιεχόμενο της δηλώσεως στην οποία προέβησαν οι προσφεύγουσες με την απάντησή τους στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, της οποίας η ορθότητα δεν αμφισβητείται στο πλαίσιο της υπό κρίση προσφυγής. Αντιθέτως όμως προς ό,τι υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, η δήλωση αυτή αρκεί αφεαυτής για να αποδείξει ότι η επίμαχη συνάντηση είχε χαρακτήρα στρεφόμενο προδήλως κατά του ανταγωνισμού. Ειδικότερα, από τη δήλωση αυτή προκύπτει σαφώς ότι η Degussa και η Atofina παρουσίασαν τις νέες τιμολογιακές διαρθρώσεις τους για να ενθαρρύνουν τους λοιπούς μετασχόντες να τις ακολουθήσουν και ότι υπήρξε «συζήτηση» μεταξύ των μετασχόντων ως προς το ζήτημα αυτό. Έστω και αν υποτεθεί αποδεδειγμένο το ότι, όπως προβάλλουν οι προσφεύγουσες, η ως άνω «συζήτηση» τερματίσθηκε χωρίς απτό αποτέλεσμα, αυτό δεν θα αρκούσε για να αναιρέσει τον θίγοντα τον ανταγωνισμό χαρακτήρα της εν λόγω συναντήσεως, εφόσον υπήρξε, το λιγότερο, συζήτηση σχετικά με τις τιμές και ανταλλαγή σημαντικών πληροφοριών εμπορικού περιεχομένου. Δεδομένου όμως ότι η Barlo δεν έλαβε δημοσίως αποστάσεις από το περιεχόμενο αυτό της συναντήσεως, η συμμετοχή των προσφευγουσών στη σύμπραξη αποδεικνύεται και μόνο από την παρουσία της Barlo στη συνάντηση αυτή (βλ. σκέψεις 37 και 47 έως 51 ανωτέρω).

79 Αφετέρου, τα υποστηριζόμενα από την Επιτροπή ότι οι επιχειρήσεις «[είχαν] συναντηθεί για να ελέγξουν την εφαρμογή των συμφωνιών για τις αυξήσεις τιμών», ότι «κατά τους προηγούμενους μήνες είχε διαπιστωθεί ότι οι τιμές σε ορισμένες εθνικές αγορές δεν είχαν αυξηθεί ή είχαν αυξηθεί μόνο εν μέρει» και ότι οι «μετασχόντες [είχαν] επίσης ανταλλάξει πληροφορίες όσον αφορά την αγορά» αποδεικνύονται από το περιεχόμενο των δηλώσεων της Degussa, τις οποίες προσκόμισε η Επιτροπή κατόπιν της αιτήσεως του Γενικού Δικαστηρίου (βλ. σκέψη 23 ανωτέρω). Εξάλλου, στο μέτρο που η Επιτροπή υποστηρίζει, παραπέμποντας στην αιτιολογική σκέψη 117 της προσβαλλομένης αποφάσεως, ότι η ανταλλαγή πληροφοριών αφορούσε ιδίως τις τιμές στην αγορά, το στοιχείο αυτό επιβεβαιώνεται από τη δήλωση των προσφευγουσών που παρατίθεται στην προηγούμενη σκέψη, στο πλαίσιο της οποίας αναφέρεται ότι η Degussa και η Atofina παρουσίασαν τα νέα τιμολόγιά τους.

80 Υπ’ αυτές τις συνθήκες, λαμβανομένης υπόψη ιδίως της δηλώσεως των ίδιων των προσφευγουσών, η οποία δεν αμφισβητείται, όσον αφορά το περιεχόμενο της επίμαχης συναντήσεως, τα λοιπά επιχειρήματά τους δεν μπορούν να ευδοκιμήσουν. Ειδικότερα, δεν ασκεί επιρροή το γεγονός ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν μνημονεύει την επιχείρηση «Repsol» μεταξύ των μετασχόντων στη συνάντηση, ενώ η Degussa ανέφερε ότι η επιχείρηση αυτή παρέστη, ή ότι η Lucite δεν θυμάται καμία συνάντηση που να έλαβε χώρα κατά την ημερομηνία αυτή. Το ίδιο ισχύει και για τα επιχειρήματα που αντλούνται από το ότι στην απάντησή της στην ανακοίνωση των αιτιάσεων η Degussa διόρθωσε ορισμένα σημεία των προηγούμενων δηλώσεών της. Άλλωστε, η Degussa δεν αμφισβήτησε τον θίγοντα τον ανταγωνισμό χαρακτήρα των συζητήσεων μεταξύ των εμπλεκομένων επιχειρήσεων. Τέλος, όσον αφορά το επιχείρημα των προσφευγουσών ότι το επιχείρημα της Επιτροπής που συνίσταται στο ότι η ανταλλαγή πληροφοριών αφορούσε στοιχεία «όπως αυτά που αναφέρθηκαν […] στην αιτιολογική σκέψη 117» δεν ευσταθεί, πρέπει να υπομνησθεί ότι οι ίδιες οι προσφεύγουσες δέχθηκαν ότι η Degussa και η Atofina είχαν παρουσιάσει τα νέα τιμολόγιά τους. Συνεπώς, ακόμη και αν υποτεθεί ότι δεν είχε αποδειχθεί ανταλλαγή πληροφοριών ως προς όλα τα είδη στοιχείων που αναφέρονται στην αιτιολογική σκέψη 117 της προσβαλλομένης αποφάσεως, τούτο δεν θα μετέβαλλε το συμπέρασμα ότι κατά την επίμαχη συνάντηση πράγματι έλαβε χώρα ανταλλαγή σημαντικών πληροφοριών εμπορικού περιεχομένου.

81 Κατά τέταρτον, όσον αφορά τη συνάντηση της 21ης Αυγούστου 2000 στο Deidesheim, επισημαίνεται ότι η αιτιολογική σκέψη 168 της προσβαλλομένης αποφάσεως περιέχει λεπτομερή περιγραφή της συναντήσεως αυτής που βασίζεται κυρίως στις χειρόγραφες σημειώσεις του εκπροσώπου της Lucite κατά τη συνάντηση, οι οποίες ανευρέθησαν στις εγκαταστάσεις της Lucite κατά τον έλεγχο και στις οποίες αναφέρεται μεταξύ άλλων μια προβλεπόμενη για την Barlo αύξηση τιμών. Τη συνάντηση αυτή, καθώς και τον θίγοντα τον ανταγωνισμό χαρακτήρα της, επιβεβαίωσαν εν συνεχεία η Lucite στο πλαίσιο της αιτήσεώς της δυνάμει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας, καθώς και η Degussa και η Atofina. Η δε Barlo επιβεβαίωσε την παρουσία της στην επίμαχη συνάντηση, καθώς και τον στρεφόμενο προδήλως κατά του ανταγωνισμού χαρακτήρα της, δηλώνοντας τα ακόλουθα:

«Στις 21 Αυγούστου 2000, έλαβε χώρα τέταρτη συνάντηση στο Deidesheim […], στην ημερήσια διάταξη της οποίας βρισκόταν το “ηλεκτρονικό εμπόριο”, θέμα το οποίο, κατά την εποχή εκείνη, αποτελούσε επίσης αντικείμενο πολυάριθμων συζητήσεων στις συναντήσεις του CEFIC. Η πρόσκληση στη συνάντηση προήλθε και πάλι από την Degussa. Αντί να συζητηθεί το ηλεκτρονικό εμπόριο, η Degussa και η Atofina μετέβαλαν την ημερήσια διάταξη της συναντήσεως ώστε να προτείνουν αύξηση των τιμών για τον Νοέμβριο του 2000. Η Degussa και η Atofina, αφού αντήλλαξαν λεπτομερείς πληροφορίες για τις τιμές τους, ανήγγειλαν την πρόθεσή τους να αυξήσουν τις τιμές τον Νοέμβριο του 2000. Κατά τα στοιχεία που διαθέτουν [οι προσφεύγουσες], ο Bernard δεν δέχθηκε αύξηση των τιμών […]».

82 Βάσει των στοιχείων αυτών, διαπιστώνεται ότι αποδείχθηκαν επαρκώς κατά νόμο ο στρεφόμενος προδήλως κατά του ανταγωνισμού χαρακτήρας της συναντήσεως, καθώς και η παρουσία της Barlo σε αυτήν.

83 Εξάλλου, στο πλαίσιο της υπό κρίση προσφυγής, οι προσφεύγουσες δεν αμφισβητούν την περιγραφή που έγινε στην αιτιολογική σκέψη 168 της προσβαλλομένης αποφάσεως, αλλά υποστηρίζουν απλώς ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε ότι η παρουσία της Barlo στη συνάντηση αυτή αντέβαινε στο άρθρο 81 ΕΚ, δεδομένου ότι η Barlo δεν συγκατατέθηκε στις προτάσεις της Atofina και της Degussa. Έτσι, κατά τις προσφεύγουσες, η συνάντηση αυτή αποτελούσε «μη αναμενόμενη» από την Barlo «απόπειρα» στρατολογήσεώς της στη σύμπραξη. Υπογραμμίζουν επίσης ότι δεν υπάρχει απόδειξη για το ότι η Barlo έθεσε σε εφαρμογή την αύξηση που αποφασίστηκε κατά τη συνάντηση αυτή, πράγμα που δέχεται η Επιτροπή, δεδομένου ότι η ημερομηνία της συναντήσεως αυτής αντιστοιχεί στο τέλος της συμμετοχής της στην παράβαση.

84 Εντούτοις, το συμπέρασμα της Επιτροπής όσον αφορά την παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ δεν μπορεί να αμφισβητηθεί βάσει της επιχειρηματολογίας αυτής.

85 Αφενός, το επιχείρημα ότι η Barlo δεν συγκατατέθηκε στις αυξήσεις των τιμών αντικρούεται από το περιεχόμενο των χειρόγραφων σημειώσεων του εκπροσώπου της Lucite, το οποίο επιβεβαίωσαν αργότερα οι Lucite, Degussa και Atofina.

86 Αφετέρου, ακόμη και αν υποτεθεί ότι η Barlo δεν συγκατατέθηκε ρητώς σε αύξηση των τιμών, εντούτοις παρευρέθη σε συνάντηση προδήλως αντίθετη στον ανταγωνισμό, κατά τη διάρκεια της οποίας συζητήθηκαν και αποφασίσθηκαν αυξήσεις τιμών και αντηλλάγησαν εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες, χωρίς να λάβει δημοσίως αποστάσεις από το περιεχόμενό της. Υπ’ αυτές τις συνθήκες, η παράβαση των κανόνων ανταγωνισμού αποδεικνύεται, βάσει των αρχών που προκύπτουν από την παρατιθέμενη στη σκέψη 49 ανωτέρω νομολογία. Ιδίως, δεν ασκεί επιρροή το γεγονός ότι το περιεχόμενο της συναντήσεως ήταν «μη αναμενόμενο» για την Barlo και ότι αυτή δεν έλαβε μέτρα σε συνέχεια των πορισμάτων της συναντήσεως.

87 Άλλωστε, η δήλωση της Atofina ότι «η συνάντηση είχε ως σκοπό να υπάρξει προσπάθεια αποκαταστάσεως της εμπιστοσύνης μεταξύ των Degussa/Ato[fina]/Lucite/Barlo ώστε να καταστεί δυνατή η αύξηση των τιμών», όχι μόνο δεν αποδεικνύει ότι η συνάντηση δεν είχε προβλεφθεί ως συνάντηση με χαρακτήρα συμπράξεως, όπως υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, αλλ’ αντιθέτως επιβεβαιώνει τον στρεφόμενο προδήλως κατά του ανταγωνισμού χαρακτήρα της συναντήσεως, την παρουσία της Barlo κατά τη συνάντηση αυτή, καθώς και το γεγονός ότι η Barlo είχε εμπλακεί στη σύμπραξη πριν από τη συνάντηση αυτή.

88 Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, πρέπει να συναχθεί ότι ορθώς θεώρησε η Επιτροπή ότι η συμμετοχή της Barlo στις τέσσερις προαναφερθείσες συναντήσεις στοιχειοθετούσε παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ.

89 Το συμπέρασμα αυτό δεν αναιρείται από τα επιχειρήματα των προσφευγουσών ότι εν προκειμένω πρέπει να δοθεί «ιδιαίτερη προσοχή» στο βάρος αποδείξεως, το οποίο η Επιτροπή προσπαθεί να αντιστρέψει, δεδομένου ότι οι προσφεύγουσες απέκτησαν την Barlo τέσσερα έτη μετά τον τερματισμό της παραβάσεως και ως εκ τούτου αδυνατούσαν να προσκομίσουν ίδια αποδεικτικά στοιχεία. Ειδικότερα, από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι η παράβαση του άρθρου 81 ΕΚ αποδείχθηκε σύμφωνα με την πάγια νομολογία σε θέματα αποδείξεως.

90 Ομοίως, δεδομένου ότι το συμπέρασμα που αντλείται στη σκέψη 88 ανωτέρω βασίζεται στις σαφείς αποδείξεις που συγκέντρωσε η Επιτροπή, τα επιχειρήματα των προσφευγουσών που έχουν ως σκοπό, κατ’ ουσίαν, να αντικαταστήσουν την εξήγηση των πραγματικών περιστατικών που δέχθηκε η Επιτροπή με άλλη «εύλογη εξήγηση» δεν μπορούν να ευδοκιμήσουν (βλ., επ’ αυτού, απόφαση Coats Holdings και Coats κατά Επιτροπής, σκέψη 51 ανωτέρω, σκέψεις 72 και 74).

91 Επομένως, η υπό κρίση αιτίαση πρέπει να απορριφθεί.

– Επί της αμφισβητούμενης συναντήσεως της Βαρκελώνης (Ισπανία) κατά τον Μάιο‑Ιούνιο του 1999 (αιτιολογική σκέψη 164 της προσβαλλομένης αποφάσεως)

92 Σε αντίθεση με τις τέσσερις συναντήσεις που εξετάσθηκαν ανωτέρω, οι προσφεύγουσες αρνούνται ότι η Barlo μετέσχε σε οποιαδήποτε συνάντηση κατά τον Μάιο ή τον Ιούνιο του 1999 και υποστηρίζουν επιπλέον ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε ούτε καν την πραγματοποίηση τέτοιας συναντήσεως. Η συνάντηση όμως αυτή είχε «αποφασιστική σημασία» σε ό,τι τις αφορά, εφόσον αποτελεί σύνδεσμο μεταξύ δύο συναντήσεων του 1998 και των δύο συναντήσεων του 2000 στις οποίες παρέστη η Barlo.

93 Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι στην αιτιολογική σκέψη 164 της προσβαλλομένης αποφάσεως αναφέρονται τα εξής:

«Τον Μάιο ή τον Ιούνιο του 1999 έλαβε χώρα συνάντηση μεταξύ των εκπροσώπων της Atofina, της ICI, της Degussa, της Barlo και της Irpen (τοπικού παραγωγού) σε ξενοδοχείο της Βαρκελώνης. Σκοπός της συναντήσεως ήταν να ενημερωθεί η Irpen για τις συμφωνίες για τις τιμές και να συμπεριληφθούν στις συμφωνίες. Οι συζητήσεις αφορούσαν επίσης τον καθορισμό των ελάχιστων τιμών, περιλαμβανομένων των τιμών ανά παλέττα. Οι συζητήσεις διεξήχθησαν ανά χώρα και ανά πελάτη, το δε χρονοδιάγραμμα των αυξήσεων τιμών καθορίστηκε επακριβώς για την κάθε χώρα.»

94 Όπως τονίζουν οι προσφεύγουσες, δεν αμφισβητείται ότι η Επιτροπή δεν διέθετε έγγραφα αποδεικτικά στοιχεία για τη συνάντηση αυτή, όχι μόνο σε ό,τι αφορά τον θίγοντα τον ανταγωνισμό χαρακτήρα της, αλλά και σε ό,τι αφορά την πραγματοποίησή της και τα πρόσωπα που μετείχαν σε αυτή. Ειδικότερα, προκειμένου να τεκμηριώσει την περιγραφή της συναντήσεως αυτής, η Επιτροπή απλώς παρέθεσε στην προσβαλλόμενη απόφαση μια δήλωση της Atofina στο πλαίσιο της αιτήσεώς της δυνάμει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας και την επιβεβαίωση που παρέσχε η Degussa με την απάντησή της στην ανακοίνωση των αιτιάσεων.

95 Πρέπει επομένως να εξακριβωθεί αν βάσει των δηλώσεων αυτών μπορούσε να αποδειχθεί επαρκώς κατά νόμο η συμμετοχή της Barlo στην προβαλλόμενη συνάντηση.

96 Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι, όπως προκύπτει από τη νομολογία που παρατίθεται στις σκέψεις 52 έως 54 ανωτέρω, οι δηλώσεις που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της πολιτικής επιείκειας έχουν ιδιαίτερη σημασία. Οι δηλώσεις αυτές που πραγματοποιούνται στο όνομα επιχειρήσεων έχουν σημαντική αποδεικτική αξία, εφόσον ενέχουν σημαντικούς νομικούς και οικονομικούς κινδύνους (βλ., επίσης, απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της 24ης Μαρτίου 2011, T‑385/06, Aalberts Industries κ.λπ. κατά Επιτροπής, που δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 47). Εντούτοις, από τη νομολογία που παρατίθεται στις σκέψεις 53 και 55 ανωτέρω προκύπτει επίσης ότι οι δηλώσεις στις οποίες προβαίνουν κατηγορούμενες επιχειρήσεις στο πλαίσιο αιτήσεων που υποβάλλονται δυνάμει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας πρέπει να εκτιμώνται με σύνεση και, στην περίπτωση που αμφισβητούνται, γενικώς δεν μπορούν να γίνουν δεκτές χωρίς τεκμηρίωση.

97 Εξάλλου, προκειμένου να εξετασθεί η αποδεικτική αξία των δηλώσεων των επιχειρήσεων που υπέβαλαν αίτηση δυνάμει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας, το Γενικό Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη ιδίως τη σημασία των συγκλινουσών ενδείξεων υπέρ της σοβαρότητας των δηλώσεων αυτών (αποφάσεις JFE Engineering κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 44 ανωτέρω, σκέψη 220, και Peróxidos Orgánicos κατά Επιτροπής, σκέψη 53 ανωτέρω, σκέψη 70). Ομοίως, η σοβαρότητα της δηλώσεως επηρεάζει, ενδεχομένως, τον βαθμό τεκμηριώσεως που απαιτείται (βλ., επ’ αυτού, απόφαση JFE Engineering κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 44 ανωτέρω, σκέψη 220).

98 Εν προκειμένω, όσον αφορά τη δήλωση της Atofina στο πλαίσιο της αιτήσεως που υπέβαλε δυνάμει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι στερείται αποδεικτικής αξίας διότι δεν είναι αρκούντως ακριβής.

99 Συναφώς, επισημαίνεται ότι η Atofina εντάσσει την επίμαχη συνάντηση στο πλαίσιο σειράς συναντήσεων που πραγματοποιήθηκαν από το καλοκαίρι του 1997 μέχρι το 1999, οι οποίες περιγράφονται σε σελίδα της αιτήσεώς της δυνάμει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας, η οποία προσαρτάται στο υπόμνημα αντικρούσεως. Στο πάνω μέρος της εν λόγω σελίδας, υπό τον τίτλο «Φορείς», η Atofina ανέγραψε τις οικείες επιχειρήσεις, ήτοι Atoglas, Röhm, Degussa, Lucite (ICI), Repsol και Barlo, καθώς και τους εκπροσώπους τους, ειδικότερα τους «W. [B.] + E. [S.] από το 99» όσον αφορά την Barlo. Εν συνεχεία, η Atofina περιέγραψε διάφορες συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν στη Γερμανία, εκ των οποίων δύο στο Darmstadt το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 1998, στη Γαλλία και στην Ιταλία. Τέλος, στο κάτω μέρος της εν λόγω σελίδας, η Atofina ανέφερε τα ακόλουθα:

«Μάιος/Ιούνιος 99

Συνάντηση σε ξενοδοχείο του κέντρου της Βαρκελώνης: οι προαναφερθέντες καθώς και η Irpen (τοπικός παραγωγός), παρουσία των εκπροσώπων των τοπικών δικτύων.

Περιεχόμενο των συζητήσεων στο Darmstadt και στο τοπικό επίπεδο:

Τα επίπεδα τιμών για διανομείς (70 % της αγοράς), καθορισμός επιδιωκόμενων ελάχιστων τιμών για τους μεταποιητές, καθορισμός ελάχιστων τιμών ανά παλέττα.»

100 Διαπιστώνεται ότι, αντιθέτως προς ό,τι υποστηρίζουν οι προσφεύγουσες, η δήλωση αυτή επέτρεπε να προσδιοριστούν τόσο οι μετασχόντες στη συνάντηση όσο και το αντίθετο προς τον ανταγωνισμό περιεχόμενο αυτής. Ειδικότερα, η φράση «οι προαναφερθέντες καθώς και η Irpen» πρέπει να ερμηνεύεται υπό το φως της παραθέσεως των μετασχόντων στις διάφορες συναντήσεις, στο πάνω μέρος της σελίδας της δηλώσεως της Atofina, στην οποία αυτή μεταξύ άλλων ανέγραψε « Barlo[:] W. [B.] + E. [S.] από το 99». Ομοίως, η φράση «περιεχόμενο των συζητήσεων […] στο τοπικό επίπεδο», στο πλαίσιο της σελίδας αυτής, πρέπει υποχρεωτικά να νοείται υπό την έννοια ότι αναφέρεται μεταξύ άλλων στην επίμαχη συνάντηση στη Βαρκελώνη. Έτσι, κατά την Atofina, το περιεχόμενο της συναντήσεως αυτής συνίστατο στον καθορισμό των «[επιπέδων] τιμών για [τους] διανομείς», στον «καθορισμό επιδιωκόμενων ελάχιστων τιμών για τους μεταποιητές» και στον «καθορισμό ελάχιστων τιμών ανά παλέττα». Εξάλλου, έστω και αν το έγγραφο αυτό δεν παρατίθεται στην αιτιολογική σκέψη 164 της προσβαλλομένης αποφάσεως, από τη δικογραφία προκύπτει ότι αργότερα, σε απάντηση αιτήσεως της Επιτροπής για παροχή πληροφοριών, η Atofina προέβη σε συμπληρωματικά σχόλια για την επίδικη συνάντηση, αναφερόμενη ρητώς στην παρουσία του εκπροσώπου της Barlo. Επιπλέον, η Atofina παρέσχε συμπληρωματική διευκρίνιση όσον αφορά το αντίθετο προς τον ανταγωνισμό περιεχόμενο της συναντήσεως, βεβαιώνοντας ότι «σκοπός [της] […] ήταν να επεκτείνει τη διάρθρωση των τιμολογίων σε Ισπανία/Πορτογαλία και να πείσει τους τοπικούς παραγωγούς να συμμετάσχουν».

101 Εξ αυτού συνάγεται με απόλυτη σαφήνεια ότι, κατά την Atofina, ο εκπρόσωπος της Barlo ευρισκόταν μεταξύ των μετασχόντων στην επίμαχη συνάντηση και ότι η συνάντηση αυτή είχε χαρακτήρα στρεφόμενο κατά του ανταγωνισμού.

102 Εντούτοις, επισημαίνεται ακόμη ότι ορθώς οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η δήλωση της Atofina δεν περιέχει πολλές διευκρινίσεις όσον αφορά την προβαλλόμενη συνάντηση της Βαρκελώνης. Έτσι, δεν καθιστά δυνατό τον προσδιορισμό ούτε της ημερομηνίας ούτε του ακριβούς τόπου της συναντήσεως, ούτε των θεμάτων που εθίγησαν συγκεκριμένα σε αυτήν. Διευκρινίσεις ως προς το τελευταίο αυτό σημείο δεν δόθηκαν παρά αργότερα (βλ. σκέψη 100 ανωτέρω). Η ως άνω περιγραφή αντιδιαστέλλεται προς την περιγραφή των άλλων συναντήσεων που μνημονεύονται στην εν λόγω σελίδα, στο πλαίσιο της οποίας αναγράφονται τα ονόματα των ξενοδοχείων στα οποία έλαβαν χώρα οι συναντήσεις αυτές, τα συγκεκριμένα θέματα που συζητήθηκαν και ενίοτε παρέχονται και άλλες διευκρινίσεις, όπως μνεία της επιχειρήσεως που κατέβαλε τα έξοδα του ξενοδοχείου. Ομοίως, πλην της αναφοράς του εκπροσώπου της Barlo μεταξύ των μετασχόντων στη συνάντηση, η δήλωση της Atofina δεν περιέχει κανένα συγκεκριμένο στοιχείο ως προς αυτήν.

103 Επιπλέον, διαπιστώνεται ότι η δήλωση της Atofina μπορεί να θεωρηθεί ως έχουσα μικρότερη βαρύτητα εφόσον ληφθεί υπόψη η εκτίμηση από την Επιτροπή των άλλων συναντήσεων που ανέφερε η Atofina. Επισημαίνεται, ειδικότερα, ότι όσον αφορά τις οκτώ άλλες συναντήσεις που περιλαμβάνονται στη σειρά που αναφέρεται στη δήλωση της Atofina [συναντήσεις τον Σεπτέμβριο του 1997 στο Dernbach, τον Απρίλιο του 1998 στο Dernbach, τον Ιούνιο του 1998 στο Idstein (Γερμανία), την άνοιξη του 1998 στο Παρίσι (Γαλλία), το καλοκαίρι του 1998 στο Darmstadt, το φθινόπωρο του 1998 στο Darmstadt και δύο συναντήσεις στο Μιλάνο ή πλησίον του Μιλάνου (Ιταλία) το 1999], μόνο δύο, ως προς τις οποίες η Barlo παραδέχθηκε τη συμμετοχή της, ήτοι η συνάντηση του Dernbach τον Απρίλιο του 1998 και η συνάντηση του Darmstadt τον Ιούνιο του 1998, ελήφθησαν υπόψη εις βάρος των προσφευγουσών στην προσβαλλόμενη απόφαση. Υπενθυμίζεται όμως ότι, κατά την Atofina, οι «φορείς», μεταξύ των οποίων και η Barlo, τους οποίους αναφέρει στο πάνω μέρος της σελίδας της δηλώσεώς της μετείχαν σε όλες τις συναντήσεις της ως άνω σειράς.

104 Υπ’ αυτές τις συνθήκες, ελλείψει οποιουδήποτε εγγράφου αποδεικτικού στοιχείου όσον αφορά την επίδικη συνάντηση, πρέπει να εξετασθεί με ιδιαίτερη προσοχή η επιβεβαίωση την οποία παρέσχε η Degussa όσον αφορά την παρουσία της Barlo στην επίδικη συνάντηση.

105 Διαπιστώνεται όμως καταρχάς ότι η επιβεβαίωση εκ μέρους της Degussa έχει περιορισμένη βαρύτητα, δεδομένου του περιεχομένου της, αφενός, και των περιστάσεων υπό τις οποίες παρεσχέθη, αφετέρου.

106 Ειδικότερα, αφενός, η Degussa επιβεβαίωσε, εντελώς γενικόλογα, «την πραγματοποίηση, το περιεχόμενο και τους μετασχόντες» στη συνάντηση και δεν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα στοιχεία σχετικά με την Barlo. Η μόνη διευκρίνιση που περιλαμβάνει η δήλωση αυτή είναι σχετική με το αντικείμενο της συναντήσεως (την εμπλοκή της Irpen στις συμφωνίες) και δεν αφορά ειδικώς την Barlo. Άλλωστε, η Degussa δήλωσε ρητώς ότι δεν θυμόταν πλέον τις λεπτομέρειες και, ιδίως, ότι δεν μπορούσε να γνωστοποιήσει την ημερομηνία της συναντήσεως εφόσον δεν υπήρχε πιστοποίηση των οδοιπορικών εξόδων του F. ως προς το διάστημα εκείνο.

107 Διαπιστώνεται επομένως ότι ο βαθμός τεκμηριώσεως της δηλώσεως αυτής όσον αφορά την παρουσία της Barlo στην επίδικη συνάντηση είναι σχετικά χαμηλός.

108 Αφετέρου, όσον αφορά τα επιχειρήματα των προσφευγουσών που αντλούνται από το ότι η επιβεβαίωση αυτή παρεσχέθη σε πολύ προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας, ήτοι με την απάντηση στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, επισημαίνεται ότι το γεγονός αυτό και μόνο δεν αρκεί ώστε να θεωρηθεί ως στερούμενη κάθε αποδεικτικής αξίας η δήλωση της Degussa, η οποία πρέπει να εξετασθεί υπό το πρίσμα όλων των κρίσιμων περιστάσεων της υποθέσεως.

109 Εντούτοις, μια τέτοια δήλωση έχει, ανεξάρτητα από τη δήλωση της Atofina, μικρότερη αποδεικτική αξία απ’ ό,τι αν είχε γίνει αυθόρμητα. Ειδικότερα, όταν η επιχείρηση που υποβάλει αίτηση περί μη επιβολής προστίμου έχει γνώση των στοιχείων που συγκεντρώθηκαν από την Επιτροπή στο πλαίσιο της έρευνάς της, η λογική που είναι σύμφυτη στη διαδικασία την οποία προβλέπει η ανακοίνωση περί συνεργασίας, κατά την οποία κάθε προσπάθεια να παραπλανηθεί η Επιτροπή θα μπορούσε να δημιουργήσει αμφιβολίες για την ειλικρίνεια και την πληρότητα της συνεργασίας της επιχειρήσεως (βλ. σκέψη 53 ανωτέρω), δεν ισχύει στον βαθμό που ισχύει στην περίπτωση αυθόρμητης δηλώσεως, χωρίς γνώση των αιτιάσεων που διατυπώνονται από την Επιτροπή. Ομοίως, οι εκτιμήσεις ότι οι δηλώσεις δυνάμει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας αντίκεινται στα συμφέροντα του δηλούντος και πρέπει, καταρχήν, να θεωρούνται ως ιδιαιτέρως αξιόπιστα αποδεικτικά στοιχεία (βλ. σκέψη 54 ανωτέρω) ενδέχεται να μην έχουν πλήρη εφαρμογή σε σχέση με την απάντηση στην ανακοίνωση των αιτιάσεων που διατυπώνεται από επιχείρηση η οποία υποβάλλει αίτηση περί μη επιβολής προστίμου, όπως η Degussa.

110 Εξάλλου, δεν αποκλείεται η έκταση μιας τέτοιας επιβεβαιώσεως να επηρεάζεται από το περιεχόμενο της ανακοινώσεως των αιτιάσεων εφόσον πρόκειται, όπως εν προκειμένω, για εντελώς γενική επιβεβαίωση της «πραγματοποιήσεως», του «περιεχομένου» και των «μετασχόντων» σε μια συνάντηση. Παράδειγμα γι’ αυτό αποτελεί η αντιμετώπιση δύο συναντήσεων στο Μιλάνο ή πλησίον του Μιλάνου που πραγματοποιήθηκαν, κατά τη δήλωση της Atofina, το 1999. Απαντώντας σε ερώτηση του Γενικού Δικαστηρίου, η Επιτροπή εξήγησε ότι «δεν [είχε] λάβει υπόψη της [αυτές τις] δύο συναντήσεις που ανέφερε η Atofina [με τη δήλωσή της] εις βάρος [των προσφευγουσών], καθόσον η δεύτερη αίτηση περί επιείκειας, η αίτηση της Degussa, δεν επιβεβαίωνε ρητώς την παρουσία της Barlo στις συναντήσεις αυτές». Διευκρίνισε επιπλέον ότι «[σ]το σημείο 160 της απαντήσεώς της στην ανακοίνωση των αιτιάσεων, η Degussa αρκ[έσθηκε] να υπενθυμίσει την παρουσία της Atofina, της Degussa, της Lucite, της Madreperla και της Plastidit, όπως αναφερόταν στο σημείο 240 της ανακοινώσεως των αιτιάσεων». Η Επιτροπή δεν εξήγησε όμως γιατί στο σημείο 240 της ανακοινώσεως των αιτιάσεων είχε επιλέξει να μην αναφέρει την Barlo μεταξύ των μετασχόντων σε δύο συναντήσεις στο Μιλάνο ή πλησίον του Μιλάνου, ενώ την είχε αναφέρει σε σχέση με την επίδικη συνάντηση της Βαρκελώνης, και μάλιστα εφόσον και στις δύο περιπτώσεις η Atofina είχε αναφερθεί στην παρουσία της Barlo με την ίδια φρασεολογία («προαναφερθέντες καθώς και […]»). Επομένως δεν αποκλείεται η Degussa να εμπιστεύθηκε σε κάποιο βαθμό, όσον αφορά την ταυτότητα των μετασχόντων σε αντιβαίνουσες στον ανταγωνισμό συναντήσεις, το γράμμα της ανακοινώσεως των αιτιάσεων, αντί να προβεί στην αντικειμενική ανασύνθεση των πραγματικών περιστατικών.

111 Τέλος, πρέπει να υπομνησθεί, αφενός, ότι οι προσφεύγουσες αμφισβητούν σταθερά τα περί παρουσίας της Barlo στην επίδικη συνάντηση, ενώ ρητώς δέχονται ότι παρέστη σε όλες τις άλλες συναντήσεις που ελήφθησαν υπόψη εις βάρος τους στην προσβαλλόμενη απόφαση, και, αφετέρου, ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν κάνει λόγο για καμία άλλη επιβεβαίωση της συναντήσεως αυτής στην οποία ενέχονταν, κατά την Atofina, επιπλέον οι ICI (νυν Lucite), καθώς και οι επιχειρήσεις Repsol και Irpen, έστω και αν οι ICI και Lucite υπέβαλαν και αυτές αιτήσεις δυνάμει της ανακοινώσεως περί συνεργασίας.

112 Λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των στοιχείων που εξετάσθηκαν ανωτέρω και ιδίως της αδυναμίας της Επιτροπής να συγκεντρώσει έγγραφα αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την επίμαχη συνάντηση ή πιο εμπεριστατωμένες δηλώσεις όσον αφορά την παρουσία της Barlo σε αυτή και δεδομένης της αρχής ότι η αμφιβολία του δικαστή πρέπει να αποβαίνει υπέρ της επιχειρήσεως που είναι αποδέκτρια της αποφάσεως (βλ. σκέψη 58 ανωτέρω), διαπιστώνεται ότι η συνάντηση της Βαρκελώνης για την οποία κάνει λόγο η αιτιολογική σκέψη 164 της προσβαλλομένης αποφάσεως δεν μπορούσε να ληφθεί υπόψη εις βάρος των προσφευγουσών.

113 Συναφώς, επισημαίνεται βεβαίως ότι ορθώς η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, εφόσον οφείλει να επικαλεσθεί ακριβείς και συγκλίνουσες αποδείξεις ώστε να θεμελιώσει την πεποίθηση ότι διαπράχθηκε η παράβαση (βλ., επ’ αυτού, αποφάσεις Volkswagen κατά Επιτροπής, σκέψη 43 ανωτέρω, σκέψη 43 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία, και Lafarge κατά Επιτροπής, σκέψη 43 ανωτέρω, σκέψη 55), δεν χρειάζεται κάθε απόδειξη που προσκομίζει να ικανοποιεί οπωσδήποτε τα κριτήρια αυτά όσον αφορά κάθε στοιχείο της παραβάσεως, αλλά αρκεί η δέσμη των ενδείξεων που επικαλείται το εν λόγω θεσμικό όργανο, συνολικώς εκτιμώμενη, να ανταποκρίνεται στην απαίτηση αυτή (βλ., επ’ αυτού, απόφαση JFE Engineering κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 44 ανωτέρω, σκέψη 180 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Ομοίως, ορθώς η Επιτροπή επιμένει ότι οι αποδείξεις πρέπει να εκτιμώνται στο σύνολό τους λαμβανομένων υπόψη όλων των κρίσιμων πραγματικών περιστάσεων (βλ., επ’ αυτού, απόφαση του Πρωτοδικείου της 11ης Μαρτίου 1999, T‑141/94, Thyssen Stahl κατά Επιτροπής, Συλλογή 1999, σ. II‑347, σκέψη 175).

114 Εντούτοις, κατά το μέτρο που η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η συνάντηση της Βαρκελώνης κατά τον Μάιο-Ιούνιο του 1999 πρέπει να εκτιμάται υπό το πρίσμα της συνεχούς συνεργασίας μεταξύ των μελών της συμπράξεως η οποία, κατά την Degussa, ξεκίνησε από το 1984-1985, πρέπει να υπομνησθεί ότι η Επιτροπή δέχθηκε στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι «η συμμετοχή της Barlo στη σύμπραξη δεν μπορ[ούσε] να συγκριθεί προς τη συμμετοχή της πλειοψηφίας των άλλων επιχειρήσεων», λαμβανομένου ιδίως υπόψη ότι «οι αποδεδειγμένες θίγουσες τον ανταγωνισμό επαφές [έδειχναν] μάλλον ότι η Barlo παρευρισκόταν σποραδικά στις συναντήσεις οι οποίες περιορίζονταν σε ενημέρωση της επιχειρήσεως για τις θίγουσες τον ανταγωνισμό συμφωνίες ή πρακτικές που είχαν συνομολογηθεί όσον αφορά τα στερεά φύλλα από PMMA» (αιτιολογική σκέψη 373 της προσβαλλομένης αποφάσεως). Εξάλλου, η Επιτροπή δέχθηκε επίσης ότι η Barlo είχε μετάσχει στην παράβαση για μικρότερο χρονικό διάστημα απ’ ό,τι οι άλλες επιχειρήσεις, ήτοι από τις 30 Απριλίου 1998 έως τις 21 Αυγούστου 2000, ενώ ο προσδιορισμός της καθαυτό παραβάσεως έγινε για το διάστημα από 23 Ιανουαρίου 1997 έως 12 Σεπτεμβρίου 2002. Λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων αυτών, πιθανότατα η συμμετοχή της Barlo στη σύμπραξη περιορίστηκε στις τέσσερις συναντήσεις για τις οποίες οι προσφεύγουσες δέχθηκαν ότι είχε παραστεί. Κατά συνέπεια, το συμπέρασμα που διατυπώνεται στη σκέψη 112 ανωτέρω δεν μπορεί να μεταβληθεί ούτε βάσει της συνολικής εκτιμήσεως της δέσμης ενδείξεων που συγκέντρωσε η Επιτροπή εις βάρος των προσφευγουσών, ούτε βάσει του πλαισίου της υποθέσεως.

115 Εξ αυτού συνάγεται ότι η υπό κρίση αιτίαση πρέπει να γίνει δεκτή.

– Επί της απουσίας άλλων επαφών ή συναλλαγών στις οποίες να έχει μετάσχει η Barlo

116 Οι προσφεύγουσες αμφισβητούν την ορθότητα των όσων διατυπώνονται στην αιτιολογική σκέψη 227 της προσβαλλομένης αποφάσεως. Αφενός, επισημαίνουν ότι η λεπτομερής περιγραφή των συναντήσεων στις οποίες μετέσχε η Barlo δείχνει ότι οι εν λόγω συναντήσεις δεν προορίζονταν για την ενημέρωσή της ως προς το περιεχόμενο των συναντήσεων στις οποίες δεν είχε παραστεί. Αφετέρου, οι προσφεύγουσες τονίζουν ότι στην προσβαλλόμενη απόφαση ουδόλως αναφέρεται η ύπαρξη άλλων επαφών ή συναλλαγών στις οποίες να έλαβε μέρος η Barlo και ότι δεν παρέχεται καμία απόδειξη για την ύπαρξη τέτοιων επαφών ή συναλλαγών.

117 Συναφώς, πρέπει να υπομνησθεί ότι στην αιτιολογική σκέψη 227 της προσβαλλομένης αποφάσεως αναφέρονται τα ακόλουθα:

«[…] το γεγονός ότι η Barlo ενδεχομένως δεν μετέσχε σε όλες τις συναντήσεις που αφορούσαν το προϊόν στο οποίο ειδικεύεται η ως άνω επιχείρηση (ήτοι τα στερεά φύλλα από PMMA) δεν ασκεί επιρροή στην εκτίμηση της συμμετοχής της στη σύμπραξη, εφόσον μετέσχε σε συναντήσεις προγενέστερες και μεταγενέστερες εκείνων στις οποίες δεν παρέστη και ήταν σε θέση να πληροφορηθεί και να λάβει υπόψη τα στοιχεία που αντηλλάγησαν με τους ανταγωνιστές της για να καθορίσει την εμπορική συμπεριφορά της στην αγορά […]».

118 Διαπιστώνεται ότι η επιχειρηματολογία των προσφευγουσών στηρίζεται σε εσφαλμένη ανάγνωση της ως άνω αιτιολογικής σκέψεως. Ειδικότερα, σε αυτήν η Επιτροπή περιορίστηκε να απορρίψει την άποψη ότι οι προσφεύγουσες δεν μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες για την ενιαία και διαρκή παράβαση λόγω του περιορισμένου αριθμού συναντήσεων στις οποίες είχε μετάσχει η Barlo. Αντιθέτως, η Επιτροπή δεν ισχυρίστηκε ούτε ότι η Barlo είχε πράγματι ενημερωθεί για το περιεχόμενο των συναντήσεων στις οποίες δεν είχε παραστεί, ούτε ότι υπήρχαν άλλες επαφές ή συναλλαγές στις οποίες ενεχόταν η Barlo. Περιορίστηκε να αναφερθεί στη δυνατότητα που είχε η Barlo να ενημερωθεί («ήταν σε θέση»), η οποία άλλωστε δεν αμφισβητείται με το δικόγραφο της προσφυγής.

119 Η επιχειρηματολογία των προσφευγουσών είναι επομένως αλυσιτελής.

120 Εξάλλου, δεν αμφισβητείται μεταξύ των διαδίκων ότι οι αιτιάσεις της Επιτροπής εις βάρος των προσφευγουσών στηρίζονται στη συμμετοχή της Barlo σε πέντε αντιβαίνουσες στον ανταγωνισμό συναντήσεις όσον αφορά τα στερεά φύλλα από PMMA, οι οποίες εξετάσθηκαν ανωτέρω.

121 Κατά τα λοιπά, κατά το μέτρο που οι προσφεύγουσες αμφισβητούν την ευθύνη τους για την ενιαία παράβαση, γίνεται παραπομπή στην εξέταση του δευτέρου σκέλους του πρώτου λόγου, που γίνεται κατωτέρω.

122 Κατά συνέπεια, η υπό κρίση αιτίαση πρέπει να απορριφθεί.

– Συμπέρασμα για το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως

123 Λαμβανομένων υπόψη των ανωτέρω, το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από εσφαλμένη εκτίμηση των συναντήσεων και άλλων επαφών ή συναλλαγών στις οποίες ενεχόταν η Barlo, πρέπει να γίνει δεκτό όσον αφορά την εκτίμηση της προβαλλόμενης συμμετοχής της Barlo στη συνάντηση του Μαΐου ή Ιουνίου του 1999 στη Βαρκελώνη και να απορριφθεί κατά τα λοιπά. Η ενδεχόμενη σημασία του συμπεράσματος αυτού για τη νομιμότητα της προσβαλλομένης αποφάσεως και την επιμέτρηση του προστίμου θα εξετασθεί κατωτέρω.

Επί του δευτέρου σκέλους του πρώτου λόγου ακυρώσεως, που αντλείται από εσφαλμένη εκτίμηση της συμμετοχής της Barlo σε «ενιαίο και κοινό επιζήμιο για τον ανταγωνισμό σχέδιο» το οποίο αφορούσε τρία προϊόντα από PMMA

124 Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή εσφαλμένως εκτίμησε στην προσβαλλόμενη απόφαση ότι είχαν παραβεί το άρθρο 81 ΕΚ λόγω προσχωρήσεως ή συμβολής τους σε «ενιαίο και κοινό επιζήμιο για τον ανταγωνισμό σχέδιο» το οποίο αφορούσε τρεις κατηγορίες προϊόντων, ήτοι τις ενώσεις για χύτευση από PMMA, τα στερεά φύλλα από PMMA και τα είδη υγιεινής από PMMA.

125 Συναφώς, πρέπει εκ προοιμίου να υπομνησθεί ότι, δεδομένης της φύσεως των παραβάσεων των κανόνων ανταγωνισμού καθώς και της φύσεως και του βαθμού αυστηρότητας των κυρώσεων που επισύρουν, η ευθύνη εκ της διαπράξεως των παραβάσεων αυτών έχει προσωποπαγή χαρακτήρα (απόφαση Επιτροπή κατά Anic Partecipazioni, σκέψη 34 ανωτέρω, σκέψη 78).

126 Εν συνεχεία, επισημαίνεται ότι οι κατά το άρθρο 81, παράγραφος 1, ΕΚ συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές προκύπτουν κατ’ ανάγκην από τη συντρέχο