Απόφαση του Πρωτοδικείου (δεύτερο πενταμελές τμήμα) της 11ης Μαρτίου 1999. - Thyssen Stahl AG κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. - Συνθήκη ΕΚΑΧ - Ανταγωνισμός - Συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων, αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων και εναρμονισμένες πρακτικές - Καθορισμός των τιμών - Κατανομή των αγορών - Συστήματα ανταλλαγής πληροφοριών. - Υπόθεση T-141/94.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1999 σελίδα II-00347



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

1 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Διοικητική διαδικασία - Αρχή της αυτεπάγγελτης έρευνας - Υποχρέωση εξετάσεως βαρύνουσα την Επιτροπή - Όρια

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρο 65)

2 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Διοικητική διαδικασία - Σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας - Υποχρέωση κινήσεως εκ νέου των συζητήσεων μετά το πέρας εσωτερικής έρευνας μεταγενέστερης της ακροάσεως των ενδιαφερομένων - Δεν υφίσταται

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρα 36, εδ. 1, και 65)

3 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Διοικητική διαδικασία - Αντιστοιχία μεταξύ της ανακοινώσεως αιτιάσεων και της αποφάσεως περί διαπιστώσεως της παραβάσεως - Σεβασμός των δικαιωμάτων άμυνας

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρο 15)

4 Πράξεις των οργάνων - Διαδικασία καταρτίσεως - Απόφαση της Επιτροπής - Υποχρέωση την οποία υπέχει το σώμα των επιτρόπων - Αντιστοιχία μεταξύ της εκδοθείσας και κοινοποιηθείσας αποφάσεως

5 Πράξεις των οργάνων - Εσωτερικός κανονισμός της Επιτροπής - Κύρωση των εκδιδομένων πράξεων - Έγγραφα «προσαρτημένα» στα πρακτικά - Έννοια

(Εσωτερικός κανονισμός της Επιτροπής του 1993, άρθρο 16, εδ. 1)

6 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Απαγόρευση - Παράβαση - Απόδειξη

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρο 65)

7 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων - Έννοια - Σύγκλιση βουλήσεων όσον αφορά τη συμπεριφορά που έπρεπε να τηρηθεί στην αγορά

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρο 65 § 1· Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 85 § 1)

8 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Εναρμονισμένες πρακτικές - Έννοια - Συντονισμός και συνεγασία που δεν συνάδουν με την υποχρέωση κάθε επιχειρήσεως να καθορίζει αυτοτελώς τη συμπεριφορά της στην αγορά - Συστήμα ανταλλαγής πληροφοριών

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρα 4, στοιχ. δδ, και 65 § 1· Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 85 § 1)

9 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Προσβολή του ανταγωνισμού - Αντικείμενο αντίθετο προς τον ανταγωνισμό - Επαρκής διαπίστωση

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρο 65 § 1· Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 85 § 1)

10 ΕΚΑΞ - Άρθρο 65 της Συνθήκης - Ερμηνεία - Προστασία του απομένοντος ανταγωνισμού

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρο 65)

11 ΕΚΑΞ - Τιμές - Τιμοκατάλογοι - Υποχρέωση δημοσιεύσεως - Αντικείμενο - Συμβατό προς την απαγόρευση των συμπράξεων

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρα 60 και 65 § 1)

12 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Απαγόρευση - Σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών - Σημαντική επιρροή στη συμπεριφορά των συμμετεχουσών επιχειρήσεων - Ξαρακτήρας αντίθετος προς τον ανταγωνισμό

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρο 65 § 1)

13 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Συμφωνίες καθορισμού τιμών - Ενθαρρύνσεις της Επιτροπής - Ύπαρξη παρανοήσεως όσον αφορά το περιεχόμενο των ενθαρρύνσεων αυτών - Συνέπειες

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρο 65 § 1)

14 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Απαγόρευση - Δικαιολογία - Ανοχή ή ανεκτικότητα της Επιτροπής - Ανεπίτρεπτο

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρο 65 §§ 1 και 4)

15 Προσφυγή ακυρώσεως - Λόγοι - Κατάχρηση εξουσίας - Έννοια - Απόφαση επιβάλλουσα πρόστιμα για παράβαση των κανόνων του ανταγωνισμού - Δεν συντρέχει παρά μόνον υπό εξαιρετικές περιστάσεις

(Συνθήκη ΕΚΑΞ άρθρα 3, 4, 33 και 65 §§ 1 και 5)

16 Πράξεις των οργάνων - Αιτιολόγηση - Υποχρέωση - Περιεχόμενο - Απόφαση επιβάλλουσα πρόστιμα για παράβαση των κανόνων του ανταγωνισμού - Επιθυμητή η γνωστοποίηση του τρόπου υπολογισμού του προστίμου

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρα 15 και 65 § 1)

17 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Πρόστιμα - Ύψος - Καθορισμός - Κριτήρια - Επιβαρυντικές περιστάσεις - Υποτροπή - Έννοια

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρο 65 § 5)

18 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Πρόστιμα - Ύψος - Καθορισμός - Κριτήρια - Δυσχερής οικονομική κατάσταση της εμπλεκομένης επιχειρήσεως - Συνεκτίμηση - Υποχρέωση - Δεν υφίσταται

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρο 65 § 5)

19 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Πρόστιμα - Ύψος - Καθορισμός - Κριτήρια - Συνεκτίμηση των αντίθετων προς τον ανταγωνισμό αποτελεσμάτων της παραβάσεως - Όρια

(Συνθήκη ΕΚΑΞ. άρθρο 65 § 5)

20 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Πρόστιμα - Ύψος - Καθορισμός - Κριτήρια - Δυνατότητα αυξήσεως του ύψους των προστίμων

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρο 65 § 5)

21 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Πρόστιμα - Ύψος - Καθορισμός - Καθορισμός του προστίμου από τον κοινοτικό δικαστή - Εξουσία πλήρους δικαιοδοσίας

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρο 36, εδ. 2)

22 ΕΚΑΞ - Συμπράξεις - Πρόστιμα - Τόκοι οφειλόμενοι σε περίπτωση αναβολής της πληρωμής - Επιρροή ένδικης προσφυγής - Δεν υφίσταται

(Συνθήκη ΕΚΑΞ, άρθρο 39)

Περίληψη

1 Λαμβανομένης υπόψη της αρχής της αυτεπάγγελτης έρευνας, οσάκις η Επιτροπή βρίσκεται αντιμέτωπη με ισχυρισμούς που έχουν σίγουρα σημασία για την άμυνα των επιχειρήσεων που εμπλέκονται σε διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 65 της Συνθήκης ΕΚΑΞ, ισχυρισμούς κατά τους οποίους μία από τις υπηρεσίες της παρακίνησε τις επιχειρήσεις αυτές να θέσουν σε εφαρμογή τις πρακτικές που τους προσάπτονται, και οσάκις η Επιτροπή βρίσκεται έτσι, όσον αφορά την συμπεριφορά των υπηρεσιών της, σε πλεονεκτική θέση σε σχέση με τις εν λόγω επιχειρήσεις για να αποδείξει το αληθές ή το ψευδές των ισχυρισμών αυτών, από τις αρχές της χρηστής διοικήσεως και της ισότητας των όπλων προκύπτει ότι η Επιτροπή έχει την υποχρέωση να εξετάζει σοβαρώς την πτυχή αυτή του φακέλου, για να καθορίζει κατά πόσον οι επίμαχοι ισχυρισμοί είναι ή όχι βάσιμοι. Ωστόσο, εναπόκειται στην Επιτροπή, και όχι στις εν λόγω επιχειρήσεις, να αποφασίζει τον τρόπο κατά τον οποίο θα προβεί στην εξέταση αυτή.

2 Στο πλαίσιο διαδικασίας εφαρμογής του άρθρου 65 της Συνθήκης ΕΚΑΞ, η εγγύηση των δικαιωμάτων άμυνας που διασφαλίζεται από το άρθρο 36, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης δεν επιβάλλει το να απαντά η Επιτροπή σε όλους τους ισχυρισμούς του ενδιαφερομένου ή να διενεργεί συμπληρωματικές έρευνες ή να προβαίνει σε ακρόαση μαρτύρων υποδεικνυομένων από τον ενδιαφερόμενο, όταν θεωρεί ότι η υπόθεση έχει εξεταστεί επαρκώς.

Εφόσον η ακρόαση των εμπλεκομένων επιχειρήσεων τους παρέσχε τη δυνατότητα να εκθέσουν λεπτομερώς την άποψή τους, το γεγονός και μόνον ότι οι επιχειρήσεις αυτές προσκόμισαν ορισμένα έγγραφα μετά την εν λόγω ακρόαση και η Επιτροπή αποφάσισε εν συνεχεία να κινήσει εσωτερική έρευνα δεν μπορεί, καθεαυτό, να υποχρεώσει την Επιτροπή να κινήσει εκ νέου τις συζητήσεις κατόπιν της εν λόγω έρευνας.

Σε μια τέτοια περίπτωση, τα δικαιώματα άμυνας των εμπλεκομένων επιχειρήσεων γίνονται επαρκώς σεβαστά εφόσον η Επιτροπή τις δημιουργούν σχετικά με τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής, αναφέροντας ότι τα έγγραφα που προσκόμισαν δεν δικαιολογούν τη διοργάνωση δεύτερης ακροάσεως, τα δε διαδικαστικά δικαιώματά τους είναι επαρκώς διασφαλισμένα από την ευχέρεια που έχουν να ασκήσουν προσφυγή ενώπιον του Πρωτοδικείου.

3 Η κατά λέξη επανάληψη, σε απόφαση διαπιστώνουσα παράβαση των κανόνων του ανταγωνισμού, ορισμένων αποσπασμάτων της ανακοινώσεως αιτιάσεων απλώς σημαίνει, καθεαυτήν, ότι η Επιτροπή ενέμεινε στην άποψή της. Ελλείψει προσηκόντων αποδεικτικών στοιχείων, η εν λόγω ομοιότητα των κειμένων δεν αποδεικνύει ότι η Επιτροπή παρέλειψε, κατά την εκτίμηση της υποθέσεως, να λάβει υπόψη τα επιχειρήματα που διατύπωσε ο ενδιαφερόμενος για την άμυνά του.

4 Το διατακτικό και η αιτιολογία μιας αποφάσεως που κοινοποιείται στον ή στους αποδέκτες της πρέπει να αντιστοιχούν με εκείνα της αποφάσεως που εγκρίνεται από το σώμα των επιτρόπων, εκτός από αμιγώς ορθογραφικές ή γραμματικές διορθώσεις που μπορεί ακόμη να γίνουν στο κείμενο μιας πράξεως μετά την τελική έγκρισή του από το σώμα.

Συναφώς, το γεγονός ότι μια τέτοια απόφαση ελήφθη υπό τη μορφή δύο εγγράφων, εκ των οποίων το δεύτερο επιφέρει κάποιες τροποποιήσεις, ορισμένες εξ αυτών χειρόγραφες, στο πρώτο, δεν ασκεί επιρροή στον βαθμό που δεν μπορεί να εντοπιστεί ουσιώδης διαφορά μεταξύ του κειμένου της αποφάσεως που ενέκρινε το σώμα των επιτρόπων και εκείνου που κοινοποιήθηκε στους αποδέκτες της. Επίσης, το γεγονός ότι σε ορισμένες γλώσσες τα δύο έγγραφα έχουν μη συνεπή σελιδοποίηση ή διαφορετικές γραμματοσειρές δεν ασκεί ομοίως επιρροή, εφόσον το διανοητικό περιεχόμενο και τα τυπικά στοιχεία των εγγράφων αυτών σε συνδυασμό αντιστοιχούν στο κείμενο της αποφάσεως που κοινοποιήθηκε στους αποδέκτες της.

5 Ο σκοπός του άρθρου 16, πρώτο εδάφιο, του εσωτερικού κανονισμού της Επιτροπής του 1993, σύμφωνα με το οποίο «οι πράξεις που εγκρίνονται σε συνεδρίαση ή με τη γραπτή διαδικασία προσαρτώνται ως παράρτημα, στη γλώσσα ή τις γλώσσες που είναι αυθεντικές, στα πρακτικά της συνεδρίασης της Επιτροπής κατά τη διάρκεια της οποίας εγκρίθηκαν ή κατά τη διάρκεια της οποίας διαπιστώθηκε η έγκρισή τους», συνίσταται στο να διασφαλίζει ότι η Επιτροπή έχει εγκρίνει δεόντως την πράξη, όπως αυτή κοινοποιείται στον αποδέκτη.

Δεδομένου ότι το άρθρο αυτό δεν ορίζει τον τρόπο κατά τον οποίο οι πράξεις που εγκρίνονται σε συνεδρίαση πρέπει να «προσαρτώνται», στα πρακτικά, αντίθετα προς το ίδιο άρθρο 16 το οποίο, με μεταγενέστερη διατύπωση, προβλέπει ότι οι εν λόγω πράξεις προσαρτώνται «άρρηκτα» στα πρακτικά, πρέπει να τεκμαρθεί ότι σε περίπτωση που το Πρωτοδικείο παρέλαβε σε μια θήκη τα πρακτικά συνοδευόμενα από τα έγγραφα που συνιστούν την εγκριθείσα πράξη, θήκη την οποία οι εκπρόσωποι της Επιτροπής ανέφεραν ότι παρέλαβαν από τον γενικό γραμματέα, τα έγγραφα αυτά «προσαρτήθηκαν» στα πρακτικά, υπό την έννοια ότι τοποθετήθηκαν μαζί με αυτά, χωρίς να έχουν επισυναφθεί.

Υπό τις περιστάσεις αυτές και εν όψει του τεκμηρίου εγκυρότητας των κοινοτικών πράξεων, τα έγγραφα αυτά πρέπει συνεπώς να θεωρούνται ως κυρωθέντα με τις υπογραφές του προέδρου και του γενικού γραμματέα που τέθηκαν στην πρώτη σελίδα των εν λόγω πρακτικών.

6 Η συμμετοχή μιας επιχειρήσεως σε συνεδριάσεις κατά τις οποίες λαμβάνουν χώρα αντίθετες προς τον ανταγωνισμό δραστηριότητες αρκεί για να αποδειχθεί η συμμετοχή της στις εν λόγω δραστηριότητες, ελλείψει ενδείξεων από τις οποίες να μπορεί να αποδειχθεί το αντίθετο.

7 Η εκφρασθείσα από επιχειρήσεις κοινή βούληση να ακολουθήσουν στην αγορά καθορισμένη συμπεριφορά στον τομέα των τιμών συνιστά συμφωνία υπό την έννοια του άρθρου 65, παράγραφος 1, της Συνθήκης ΕΚΑΞ. Συναφώς, δεν υφίσταται κανένας λόγος να ερμηνευθεί η έννοια «συμφωνία» του άρθρου 65, παράγραφος 1, της Συνθήκης διαφορετικά απ' ό,τι η έννοια «συμφωνία» του άρθρου 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης ΕΚ.

8 Η έννοια της εναρμονισμένης πρακτικής πρέπει να ερμηνεύεται λαμβανομένου υπόψη του σκοπού του άρθρου 65, παράγραφος 1, και του νομικού πλαισίου της Συνθήκης ΕΚΑΞ. Συναφώς, μολονότι η αγορά του χάλυβα είναι ολιγοπωλιακή αγορά χαρακτηριζόμενη από το καθεστώς του άρθρου 60 της Συνθήκης το οποίο εξασφαλίζει, με την υποχρεωτική δημοσίευση των τιμοκαταλόγων και των τιμών μεταφοράς, τη διαφάνεια των τιμών που χρησιμοποιούν οι διάφορες επιχειρήσεις, η ακινησία ή η ευθυγράμμιση των τιμών που προκύπτουν δεν είναι, καθεαυτές, αντίθετες προς τη Συνθήκη εάν αποτελούν το αποτέλεσμα όχι συμφωνίας, έστω σιωπηρής, μεταξύ των εταίρων, αλλά της λειτουργίας στην αγορά των δυνάμεων και των στρατηγικών ανεξάρτητων και αντιτιθέμενων οικονομικών μονάδων. Από αυτό προκύπτει ότι η αρχή σύμφωνα με την οποία κάθε επιχείρηση πρέπει να καθορίζει αυτοτελώς την πολιτική που σκοπεύει να ακολουθήσει στην αγορά, χωρίς συμπαιγνία με τους ανταγωνιστές της, είναι σύμφυτη προς τη Συνθήκη ΕΚΑΞ και ιδίως προς τα άρθρα της 4, στοιχείο δδ, και 65, παράγραφος 1.

Η απαγόρευση των «εναρμονισμένων πρακτικών» που περιέχεται στο άρθρο 65, παράγραφος 1, της Συνθήκης επιδιώκει, κατ' αρχήν, τον ίδιο σκοπό με την παρεμφερή απαγόρευση των «εναρμονισμένων πρακτικών» που περιέχεται στο άρθρο 85, παράγραφος 1, της Συνθήκης ΕΚ. Αποσκοπεί, ειδικότερα, στο να διασφαλίσει την πρακτική αποτελεσματικότητα της απαγορεύσεως του άρθρου 4, στοιχείο δδ, της Συνθήκης, υπάγοντας στις απαγορεύσεις του μια μορφή συντονισμού μεταξύ επιχειρήσεων η οποία, χωρίς να έχει φθάσει μέχρι του σημείου πραγματοποιήσεως μιας καθαυτό συμφωνίας, αντικαθιστά συνειδητά τους κινδύνους του κανονικού ανταγωνισμού στον οποίο αναφέρεται η Συνθήκη με πρακτική συνεργασία μεταξύ τους.

Συναφώς, όταν μια επιχείρηση αποκαλύπτει στους ανταγωνιστές της, σε συνεδρίαση στην οποία συμμετέχουν οι περισσότεροι από αυτούς και η οποία εντάσσεται στο πλαίσιο τακτικής συννενοήσεως, ποια θα είναι η μελλοντική συμπεριφορά της στην αγορά όσον αφορά τις τιμές, παροτρύνοντάς τους να υιοθετήσουν την ίδια συμπεριφορά, και ενεργεί συνεπώς με τη ρητή πρόθεση να επηρεάσει τις μελλοντικές ανταγωνιστικές δραστηριότητές τους, η δε επιχείρηση αυτή μπορεί ευλόγως να αναμένει ότι οι ανταγωνιστές της θα συμμορφωθούν σε μεγάλο βαθμό προς το αίτημά της ή, τουλάχιστον, ότι θα το λάβουν υπόψη κατά τον καθορισμό της εμπορικής πολιτικής τους, οι εν λόγω επιχειρήσεις αντικαθιστούν τους κινδύνους του κανονικού ανταγωνισμού, στον οποίο αναφέρεται η Συνθήκη, με πρακτική συνεργασία μεταξύ τους, η οποία πρέπει να χαρακτηρίζεται ως «εναρμονισμένη πρακτική» υπό την έννοια του άρθρου της 65, παράγραφος 1.

Περαιτέρω, οι επιχειρήσεις επιδίδονται σε εναρμονισμένες πρακτικές, υπό την έννοια της διατάξεως αυτής, όταν συμμετέχουν πράγματι σε μηχανισμό που αποσκοπεί στην εξάλειψη της αβεβαιότητας σχετικά με τη μέλλουσα συμπεριφορά τους στην αγορά και συνεπάγεται, αναγκαστικά, ότι εκάστη λαμβάνει υπόψη τις πληροφορίες που της παρέχουν οι ανταγωνιστές της. Δεν είναι συνεπώς αναγκαίο να αποδεικνύεται ότι οι εν λόγω ανταλλαγές πληροφοριών κατέληξαν σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα ή σε εφαρμογή στην οικεία αγορά.

9 Στον βαθμό που το άρθρο 65, παράγραφος 1, της Συνθήκης ΕΚΑΞ αναφέρεται σε συμπράξεις που «τείνουν» να νοθεύσουν την κανονική λειτουργία του ανταγωνισμού, η έκφραση αυτή περικλείει τη διατύπωση «έχουν ως αντικείμενο» του άρθρου 85, της Συνθήκης ΕΚ. Δεν είναι συνεπώς αναγκαίο να αποδεικνύεται η ύπαρξη αποτελέσματος επιζήμιου για τον ανταγωνισμό, για να στοιχειοθετείται παράβαση του άρθρου 65, παράγραφος 1, της Συνθήκης.

10 Μολονότι είναι γεγονός ότι ο ολιγοπωλιακός χαρακτήρας των αγορών τις οποίες αφορά η Συνθήκης ΕΚΑΞ μπορεί, σε ορισμένο βαθμό, να μετριάσει τα αποτελέσματα του ανταγωνισμού, η εκτίμηση αυτή δεν δικαιολογεί ερμηνεία του άρθρου 65 επιτρέπουσα συμπεριφορές επιχειρήσεων οι οποίες, όπως εν προκειμένω, περιορίζουν ακόμη περισσότερο τον ανταγωνισμό, μέσω ιδίως ενεργειών καθορισμού τιμών. Ενόψει των συνεπειών που μπορεί να έχει η ολιγοπωλιακή διάρθρωση της αγοράς, είναι ακόμη πιο αναγκαίο να προστατευθεί ο απομένων ανταγωνισμός.

11 Η υποχρεωτική δημοσίευση των τιμών που προβλέπεται στο άρθρο 60, παράγραφος 2, της Συνθήκης ΕΚΑΞ έχει ως σκοπό, πρώτον, να εμποδίζει όσο είναι δυνατόν τις απαγορευόμενες πρακτικές, δεύτερον, να επιτρέπει στους αγοραστές να πληροφορούνται επακριβώς τις τιμές και να συμμετέχουν επίσης στον έλεγχο των διακρίσεων και, τρίτον, να επιτρέπει στις επιχειρήσεις να γνωρίζουν επακριβώς τις τιμές των ανταγωνιστών τους για να τους παρέχεται η δυνατότητα να ευθυγραμμίζονται.

Το γεγονός ότι οι διατάξεις του άρθρου 60 αποσκοπούν στον περιορισμό του ανταγωνισμού δεν εμποδίζει την εφαρμογή της απαγορεύσεως των συμπράξεων που προβλέπεται στο άρθρο 65, παράγραφος 1, της Συνθήκης. Πράγματι, οι τιμές που περιλαμβάνονται στους τιμοκαταλόγους αυτούς πρέπει να καθορίζονται από κάθε επιχείρηση ανεξάρτητα, χωρίς συμφωνία, έστω σιωπηρή, μεταξύ τους.

12 Το άρθρο 65, παράγραφος 1, της Συνθήκης ΕΚΑΞ στηρίζεται στην ιδέα ότι κάθε επιχειρηματίας πρέπει να καθορίζει αυτοτελώς την πολιτική που προτίθεται να ακολουθήσει στην κοινή αγορά.

Ένα σύστημα ανταλλαγής στοιχείων σχετικών με τις παραγγελίες και τις παραδόσεις που πραγματοποιούν οι μετέχοντες στο εν λόγω σύστημα στις κύριες αγορές της Κοινότητας, στοιχείων τα οποία είναι κατανεμημένα ανά επιχείρηση και ανά κράτος μέλος, λαμβανομένων υπόψη του επίκαιρου χαρακτήρα των στοιχείων αυτών που προορίζονται για τους μετέχοντες παραγωγούς και μόνον, αποκλειομένων των καταναλωτών και των λοιπών ανταγωνιστών, του ομοιογενούς χαρακτήρα των σχετικών προϋόντων και του βαθμού συγκεντρώσεως της αγοράς, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη συμπεριφορά των μετεχουσών επιχειρήσεων και αντικαθιστά τους συνήθεις κινδύνους του ανταγωνισμού με πρακτική συνεργασία μεταξύ τους.

13 Καμία διάταξη της Συνθήκης ΕΚΑΞ δεν επιτρέπει αντίθετες προς τον ανταγωνισμό συμφωνίες σχετικά με τις τιμές και ούτε το Συμβούλιο, ούτε η Επιτροπή, ούτε οι επιχειρήσεις επιτρέπεται να αγνοούν τις διατάξεις του άρθρου 65, παράγραφος 1, της Συνθήκης ή να απαλλάσσονται από την υποχρέωσή τους να τις τηρούν.

Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι, ακόμη και αν υποτεθεί ότι οι συμφωνίες περί των τιμών που συνήφθησαν στο πλαίσιο του επαγγελματικού ομίλου Eurofer/Skandinavia εντάσσονταν στο πλαίσιο των διακανονισμών που περιόριζαν τα εμπορικά ρεύματα μεταξύ, αφενός, της Κοινότητας και, αφετέρου, της Σουηδίας της Νορβηγίας και της Φινλανδίας, και ότι η Επιτροπή ή/και οι αρχές των χωρών αυτών τις ενθάρρυναν ή τις ανέχθηκαν, εμμέσως τουλάχιστον, οι εν λόγω συμφωνίες συνιστούσαν παράβαση του άρθρου 65, παράγραφος 1, της Συνθήκης, στον βαθμό που αφορούσαν καθορισμό των τιμών στη δανική αγορά.

14 Οι διατάξεις του άρθρου 65, παράγραφος 4, της Συνθήκης, που κηρύσσουν «αυτοδικαίως άκυρες» τις απαγορευόμενες από την παράγραφο 1 συμφωνίες ή αποφάσεις, έχουν αντικειμενικό περιεχόμενο και επιβάλλονται τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στην Επιτροπή, η οποία δεν μπορεί να απαλλάξει τις επιχειρήσεις από την τήρησή τους. Υπό τις περιστάσεις αυτές, η διοικητική ανεκτικότητα ή χαλαρότητα δεν μπορεί να επηρεάσει τον πταισματικό χαρακτήρα μιας παραβάσεως του άρθρου 65, παράγραφος 1, της Συνθήκης.

Τούτο ισχύει ιδιαίτερα όταν η εν λόγω ανεκτικότητα, ακόμη και αν υποτεθεί αποδεδειγμένη, προέρχεται από τη γενική διεύθυνση της Επιτροπής που είναι αρμόδια για τις βιομηχανικές υποθέσεις και όχι από εκείνη που είναι αρμόδια για τις υποθέσεις ανταγωνισμού. Αν οι επιχειρήσεις έχουν την παραμικρή αμφιβολία σχετικά με τη νομιμότητα των συμπεριφορών τους, πρέπει να έλθουν σε επαφή με τις αρμόδιες υπηρεσίες για να διευκρινίσουν την κατάσταση.

15 Μια απόφαση έχει εκδοθεί κατά κατάχρηση εξουσίας μόνον όταν προκύπτει, βάσει αντικειμενικών, κρισίμων και συγκλινουσών ενδείξεων, ότι έχει εκδοθεί με αποκλειστικό ή, τουλάχιστον, πρωταρχικό σκοπό να επιτύχει ένα στόχο διαφορετικό από αυτόν τον οποίο επικαλείται ή να περιγράψει μια διαδικασία που προβλέπεται ειδικά για την αντιμετώπιση των περιστάσεων της συγκεκριμένης υποθέσεως.

Η δίωξη και η καταστολή των παραβάσεων στον τομέα του ανταγωνισμού συνιστούν θεμιτό σκοπό της δράσεως της Επιτροπής, σύμφωνα με τις θεμελιώδεις διατάξεις των άρθρων 3 και 4 της Συνθήκης ΕΚΑΞ. Εφόσον προσκομίζονται πράγματι αποδείξεις για τις παραβάσεις αυτές και αποδεικνύεται ότι τα πρόστιμα υπολογίστηκαν κατά τρόπο αντικειμενικό και αναλογικό, η απόφαση που επιβάλλει τα πρόστιμα αυτά, σύμφωνα με το άρθρο 65, παράγραφος 5, της Συνθήκης, μπορεί να θεωρηθεί ότι εκδόθηκε κατά κατάχρηση εξουσίας μόνον υπό εξαιρετικές περιστάσεις.

Συναφώς, ούτε η συνύπαρξη παράλληλων διαπραγματεύσεων μεταξύ της Επιτροπής και των εκπροσώπων της βιομηχανίας σχετικά με την αναδιάρθρωση της ευρωπαϋκής χαλυβουργίας, ούτε η «σύμπτωση» της αποτυχίας των διαπραγματεύσεων αυτών με την έκδοση μιας αποφάσεως με την οποία διαπιστώνονται παραβάσεις των κανόνων του ανταγωνισμού εκ μέρους των κύριων επιχειρήσεων του τομέα δεν συνιστούν, από μόνες τους, ένδειξη υπάρξεως καταχρήσεως εξουσίας.

16 H αιτιολογία την οποία επιτάσσει το άρθρο 15 της Συνθήκης EKAX πρέπει, αφενός, να επιτρέπει στον ενδιαφερόμενο να γνωρίσει τους δικαιολογητικούς λόγους του ληφθέντος μέτρου, προκειμένου να επικαλεστεί, ενδεχομένως, τα δικαιώματά του και να εξακριβώσει αν η απόφαση είναι ή όχι βάσιμη, και, αφετέρου, να παρέχει στον κοινοτικό δικαστή τη δυνατότητα να ασκήσει τον έλεγχό του. Όσον αφορά απόφαση επιβάλλουσα πρόστιμα σε διάφορες επιχειρήσεις λόγω παραβάσεως των κοινοτικών κανόνων του ανταγωνισμού, το περιεχόμενο της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως πρέπει να εκτιμάται ιδίως με βάση το γεγονός ότι η βαρύτητα των παραβάσεων πρέπει να καθορίζεται βάσει μεγάλου αριθμού στοιχείων όπως είναι, ιδίως, τα ιδιαίτερα περιστατικά της υποθέσεως, το πλαίσιό της και ο αποτρεπτικός χαρακτήρας των προστίμων, τούτο δε χωρίς να υφίσταται δεσμευτικός ή εξαντλητικός κατάλογος κριτηρίων που πρέπει οπωσδήποτε να λαμβάνονται υπόψη. Επιπλέον, κατά τον καθορισμό του ύψους κάθε προστίμου, η Επιτροπή διαθέτει εξουσία εκτιμήσεως και δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι οφείλει να εφαρμόζει, προς τούτο, κάποιο συγκεκριμένο μαθηματικό τύπο.

Είναι επιθυμητό οι επιχειρήσεις - προκειμένου να καθορίζουν τη θέση τους με πλήρη επίγνωση - να γνωρίζουν λεπτομερώς, σύμφωνα με οποιοδήποτε σύστημα κρίνει σκόπιμο η Επιτροπή, τον τρόπο υπολογισμού του προστίμου που τους έχει επιβληθεί, χωρίς να είναι υποχρεωμένες προς τούτο να ασκήσουν ένδικη προσφυγή κατά της εν λόγω αποφάσεως.

Τούτο ισχύει κατά μείζονα λόγο όταν η Επιτροπή έχει χρησιμοποιήσει λεπτομερείς μαθηματικούς τύπους για να υπολογίσει τα πρόστιμα. Σε μια τέτοια περίπτωση, είναι ευκταίο στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις και, ενδεχομένως, στο Πρωτοδικείο να παρέχεται η δυνατότητα να ελέγχουν αν η μέθοδος που χρησιμοποίησε και τα στάδια που ακολούθησε η Επιτροπή δεν παρουσιάζουν σφάλματα και συνάδουν με τις διατάξεις και τις αρχές που εφαρμόζονται στον τομέα των προστίμων, ιδίως δε με την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων.

Ωστόσο, η εκ μέρους της Επιτροπής προσκόμιση κατά τη διάρκεια της δίκης, κατόπιν αιτήσεως του Πρωτοδικείου, των αριθμητικών στοιχείων που αφορούν τον υπολογισμό των προστίμων δεν συνιστά συμπληρωματική και a posteriori αιτιολογία της αποφάσεως περί επιβολής των εν λόγω προστίμων, αλλά την αριθμητική έκφραση των κριτηρίων που διαλαμβάνονται στην απόφαση αυτή, οσάκις τα κριτήρια αυτά μπορούν να εκφραστούν ποσοτικά.

17 Η έννοια της υποτροπής, όπως γίνεται δεκτή σε ορισμένες εθνικές έννομες τάξεις, συνεπάγεται ότι το άτομο διέπραξε νέες παραβάσεις αφού του επιβλήθηκαν κυρώσεις για παρόμοιες παραβάσεις.

Δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη ως επιβαρυντική περίσταση, δικαιολογούσα την αύξηση του προστίμου, το γεγονός ότι στην εμπλεκόμενη επιχείρηση έχει ήδη επιβληθεί κύρωση για παρόμοιες παραβάσεις με προηγούμενη απόφαση, εφόσον η περίσταση αυτή αφορά παραβάσεις διαπραχθείσες πριν από την έκδοση της εν λόγω αποφάσεως.

18 Κατά τον καθορισμό του ύψους των προστίμων που πρέπει να επιβληθούν σε χαλυβουργικές επιχειρήσεις για παράβαση των κανόνων του ανταγωνισμού, η Επιτροπή έχει κατ' αρχήν δικαίωμα να λαμβάνει υπόψη τη δυσχερή οικονομική κατάσταση των εν λόγω επιχειρήσεων, διατηρώντας ωστόσο τα πρόστιμα σε ένα επίπεδο το οποίο θεωρεί κατάλληλο. Ωστόσο, η αναγνώριση μιας υποχρεώσεως επιβάλλουσας στην Επιτροπή να λαμβάνει υπόψη, κατά τον καθορισμό του προστίμου, την ελλειμματική χρηματοοικονομική κατάσταση μιας επιχειρήσεως θα ισοδυναμούσε με την παροχή αδικαιολόγητου πλεονεκτήματος από απόψεως ανταγωνισμού στις επιχειρήσεις που έχουν προσαρμοστεί λιγότερο στις συνθήκες της αγοράς.

19 Στον βαθμό που δεν είναι αναγκαίο, για να διαπιστωθεί παράβαση του άρθρου 65, παράγραφος 1, της Συνθήκης ΕΚΑΞ, να αποδειχθεί ότι η επίμαχη συμπεριφορά είχε αποτέλεσμα αντίθετο προς τον ανταγωνισμό, το αποτέλεσμα που μπορεί να είχε μια συμφωνία ή μια εναρμονισμένη πρακτική στην κανονική λειτουργία του ανταγωνισμού δεν αποτελεί καθοριστικό κριτήριο για την εκτίμηση του προσήκοντος ύψους του προστίμου. Τα στοιχεία που αφορούν τη σχετική με την πρόθεση πτυχή και συνεπώς τον σκοπό μιας συμπεριφοράς μπορούν πράγματι να έχουν μεγαλύτερη σημασία από εκείνα που αφορούν τα αποτελέσματά της, ιδίως όταν αφορούν σοβαρές καθεαυτές παραβάσεις, όπως είναι ο καθορισμός των τιμών και η κατανομή των αγορών.

Ωστόσο, η εκτίμηση των αποτελεσμάτων μιας παραβάσεως μπορεί να είναι η προσήκουσα, όσον αφορά τα πρόστιμα, όταν η Επιτροπή στηρίζεται ρητώς σ' ένα αποτέλεσμα και δεν κατορθώνει να το αποδείξει ή να παράσχει σοβαρούς λόγους για τη συνεκτίμησή του.

Στην περίπτωση κατά την οποία η Επιτροπή ώθησε τις επιχειρήσεις να ανταλλάξουν τις απόψεις τους σχετικά με την οικονομική κατάσταση της αγοράς και τις μελλοντικές τάσεις, ιδίως όσον αφορά τις τιμές, τα αποτελέσματα των παραβάσεων δεν μπορούν να καθορίζονται με την απλή σύγκριση της καταστάσεως που προέκυψε από τις περιοριστικές του ανταγωνισμού συμφωνίες που συνήψαν οι επιχειρήσεις αυτές με εκείνη που θα υφίστατο αν οι επιχείρησεις δεν είχαν έλθει σε καμία επαφή μεταξύ τους, αλλά με σύγκριση της καταστάσεως αυτής με εκείνη που θεωρούσε ότι υφίστατο και είχε αποδεχθεί η Επιτροπή.

20 Το γεγονός ότι η Επιτροπή επέβαλε ως κύρωση, κατά το παρελθόν, πρόστιμα ορισμένου επιπέδου για ορισμένα είδη παραβάσεων δεν μπορεί να της στερήσει τη δυνατότητα να αυξήσει το επίπεδο αυτό εντός των ορίων του άρθρου 65, παράγραφος 5, της Συνθήκης ΕΚΑΞ, αν τούτο είναι αναγκαίο για να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα της κοινοτικής πολιτικής του ανταγωνισμού.

21 Εκ φύσεως, ο καθορισμός ενός προστίμου από το Πρωτοδικείο, στο πλαίσιο της ασκήσεως της πλήρους δικαιοδοσίας του, δεν συνιστά ακριβή αριθμητική άσκηση. Περαιτέρω, το Πρωτοδικείο δεν δεσμεύεται από τους υπολογισμούς της Επιτροπής, αλλά οφείλει να προβεί στη δική του εκτίμηση, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περιπτώσεως.

22 Σύμφωνα με το άρθρο 39 της Συνθήκης ΕΚΑΞ, οι προσφυγές που ασκούνται ενώπιον του Πρωτοδικείου δεν έχουν ανασταλτικό αποτέλεσμα. Επομένως, η Επιτροπή δεν μπορεί να υποχρεωθεί να μεταχειριστεί κατά τον ίδιο τρόπο μια επιχείρηση η οποία, έχοντας ή όχι ασκήσει προσφυγή, προβαίνει στην καταβολή του προστίμου στην κανονική ημερομηνία που αυτό γίνεται απαιτητό, επιλέγοντας ενδεχομένως τον τρόπο καταβολής με δόσεις με προνομιακό επιτόκιο τον οποίο μπορεί να της έχει προσφέρει η Επιτροπή, και μια επιχείρηση η οποία επιθυμεί να αναβάλει την εν λόγω καταβολή μέχρι την έκδοση απρόσβλητης δικαστικής αποφάσεως. Πλην εξαιρετικών περιστάσεων, η εφαρμογή τόκων υπερημερίας με κανονικό επιτόκιο πρέπει πράγματι να θεωρείται δικαιολογημένη στην τελευταία αυτή περίπτωση.

Διάδικοι

Στην υπόθεση T-141/94,

Thyssen Stahl AG, εταιρία γερμανικού δικαίου, με έδρα το Duisburg (Γερμανία), εκπροσωπούμενη, κατά την έγγραφη διαδικασία, από τους Jochim Sedemund και Frank Montag και, κατά την προφορική διαδικασία, από τον F. Montag και τη Barbara Balke, δικηγόρους Κολωνίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον δικηγόρο Aloyse May, 32, Grand-rue,

προσφεύγουσα,

κατά

Επιτροπής των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων, εκπροσωπουμένης αρχικώς από τους Julian Currall και Norbert Lorenz, μέλη της Νομικής Υπηρεσίας, και τον Gιraud de Bergues, δημόσιο υπάλληλο κράτους μέλους αποσπασμένο στην Επιτροπή, και στη συνέχεια από τον Jean-Louis Dewost, γενικό διευθυντή της Νομικής Υπηρεσίας, τον Julian Curall και τον Guy Charrier, δημόσιο υπάλληλο κράτους μέλους αποσπασμένο στην Επιτροπή, επικουρούμενους από τον Hans-Joachim Freund, δικηγόρο Φρανκφούρτης, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Carlos Gσmez de la Cruz, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, Centre Wagner, Kirchberg,

καθής,

που έχει ως κύριο αντικείμενο αίτηση ακυρώσεως της αποφάσεως 94/215/ΕΚΑΞ της Επιτροπής, της 16ης Φεβρουαρίου 1994, σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 65 της Συνθήκης ΕΚΑΞ όσον αφορά συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές που εφάρμοσαν ευρωπαίοι παραγωγοί δοκών χάλυβα (ΕΕ L 116, σ. 1),

ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑ$ΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ

(δεύτερο πενταμελές τμήμα),

συγκείμενο από τους C. W. Bellamy, προεδρεύοντα, A. Potocki και J. Pirrung, δικαστές,

γραμματέας: J. Palacio Gonzαlez, υπάλληλος διοικήσεως,

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 23ης, 24ης, 25ης, 26ης και 27ης Μαρτίου 1998,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

Το ιστορικό της διαφοράς

Α - Προκαταρκτικές παρατηρήσεις

1 Με την παρούσα προσφυγή ζητείται η ακύρωση της αποφάσεως 94/215/ΕΚΑΞ της Επιτροπής, της 16ης Φεβρουαρίου 1994, σχετικά με διαδικασία εφαρμογής του άρθρου 65 της Συνθήκης ΕΚΑΞ όσον αφορά συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές που εφάρμοσαν ευρωπαίοι παραγωγοί δοκών χάλυβα (ΕΕ L 116, σ. 1, στο εξής: Απόφαση), με την οποία, αφενός, διαπιστώθηκε η συμμετοχή δεκαεπτά ευρωπαϋκών χαλυβουργικών επιχειρήσεων και μιας από τις επαγγελματικές ενώσεις τους σε σειρά συμφωνιών, αποφάσεων και εναρμονισμένων πρακτικών περί καθορισμού των τιμών, κατανομής των αγορών και ανταλλαγής εμπιστευτικών πληροφοριών σχετικά με την κοινοτική αγορά δοκών χάλυβα, κατά παράβαση του άρθρου 65, παράγραφος 1, της Συνθήκης ΕΚΑΞ, και, αφετέρου, επιβλήθηκαν πρόστιμα σε δεκατέσσερις επιχειρήσεις του τομέα αυτού για παραβάσεις διαπραχθείσες μεταξύ της 1ης Ιουλίου 1988 και της 31ης Δεκεμβρίου 1990.

2 Η προσφεύγουσα αποτελεί τη σημαντικότερη θυγατρική εταιρία παραγωγής χάλυβα του ομίλου Thyssen. Το 1989/90 ο κύκλος εργασιών της ανήλθε σε 8,241 δισεκατομμύρια γερμανικά μάρκα (DM). To 1990 οι πωλήσεις δοκών της εταιρίας αυτής εντός της Κοινότητας ανήλθαν σε 187,5 εκατομμύρια DM, ήτοι 91 εκατομμύρια ECU.

3 Δέκα λοιποί αποδέκτες της Aποφάσεως άσκησαν επίσης προσφυγή ενώπιον του Πρωτοδικείου, ήτοι οι NMH Stahlwerke GmbH (στο εξής: NMH, υπόθεση T-134/94), Eurofer ASBL (στο εξής: Eurofer, υπόθεση T-136/94), ARBED SA (στο εξής: ARBED, υπόθεση T-137/94), Cockerill-Sambre SA (στο εξής: Cockerill-Sambre, υπόθεση T-138/94), Unimιtal - Sociιtι franηaise des aciers longs SA (στο εξής: Unimιtal, υπόθεση T-145/94), Krupp Hoesch Stahl AG (στο εξής: Krupp Hoesch, υπόθεση T-147/94), Preussag Stahl AG (στο εξής: Preussag, υπόθεση T-148/94), British Steel plc (στο εξής: British Steel, υπόθεση T-151/94), Siderϊrgica Aristrain Madrid SL (στο εξής: Aristrain, υπόθεση T-156/94) και Empresa Nacional Siderϊrgica SA (στο εξής: Ensidesa, υπόθεση T-157/94).

4 Δεδομένου ότι οι ένδεκα υποθέσεις ενώθηκαν για τη διεξαγωγή αποδείξεων και την προφορική διαδικασία με διάταξη του Πρωτοδικείου της 10ης Δεκεμβρίου 1997, θα γίνει αναφορά στην παρούσα υπόθεση σε ορισμένα έγγραφα που προσκομίστηκαν στις παρεμφερείς αυτές υποθέσεις. Ομοίως, δεδομένου ότι οι προσφεύγουσες στις υποθέσεις αυτές προέβαλαν ορισμένα επιχειρήματα στο πλαίσιο κοινής αγορεύσεως κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, θα μνημονεύονται ως «προσφεύγουσες».

Β - Οι σχέσεις μεταξύ της βιομηχανίας χάλυβα και της Επιτροπής μεταξύ 1970 και 1990

Η κρίση της δεκαετίας 1970 και η δημιουργία της Eurofer

5 Από το 1974, η ευρωπαϋκή βιομηχανία χάλυβα επλήγη από μείωση της ζήτησης που δημιούργησε προβλήματα πλεονάζουσας προσφοράς και παραγωγικής ικανότητας, καθώς και χαμηλό επίπεδο τιμών.

6 Την 1η Ιανουαρίου 1977 η Επιτροπή ενέκρινε, βάσει του άρθρου 46 της Συνθήκης ΕΚΑΞ, το «σχέδιο Simonet», στο πλαίσιο του οποίου κάθε επιχείρηση αναλάμβανε τη μονομερή εθελοντική δέσμευση να προσαρμόζει τις προμήθειές της στα επίπεδα που θα προτείνονταν στα προγράμματα προβλέψεων που δημοσιεύονται κάθε τρίμηνο, σύμφωνα με το άρθρο 46, τρίτο εδάφιο, σημείο 2, της Συνθήκης. Δεδομένου ότι το σύστημα δεν επέτρεψε τη σταθεροποίηση της αγοράς, αντικαταστάθηκε το 1978 από το «σχέδιο Davignon» που προσέθεσε, μεταξύ άλλων, στις μονομερείς εθελοντικές δεσμεύσεις τον καθορισμό ενδεικτικών και ελάχιστων τιμών (συμφωνία γνωστή ως Eurofer I).

7 Οι μονομερείς εθελοντικές δεσμεύσεις των επιχειρήσεων έναντι της Επιτροπής αποτελούσαν αντικείμενο προηγούμενης μεταξύ τους συζητήσεως στο πλαίσιο της επαγγελματικής ενώσεως Eurofer, τη δημιουργία της οποίας είχε ενθαρρύνει η Επιτροπή το 1977. Στην πραγματικότητα, η Επιτροπή στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στην Eurofer για να διαχειριστεί την κρίση της βιομηχανίας χάλυβα, σε τέτοιο βαθμό ώστε σ' ένα έγγραφο της 13ης Ιουλίου 1978 του μέλους της Επιτροπής κ. Davignon προς τον πρόεδρο της Eurofer γίνεται μνεία «στην από κοινού διαχείριση της καταπολεμήσεως της κρίσεως την οποία επέλεξαν η Επιτροπή και οι παραγωγοί» (προσφυγή στην υπόθεση Τ-151/94, παράρτημα 3, έγγραφο 2).

Το καθεστώς των ποσοστώσεων που θεσπίστηκε από το 1980 έως το 1988

8 Δεδομένου ότι η κατάσταση της αγοράς χάλυβα εξακολούθησε να επιδεινώνεται, η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 2794/80/ΕΚΑΞ, της 31ης Οκτωβρίου 1980, περί καθορισμού ενός συστήματος ποσοστώσεων παραγωγής χάλυβος για τις επιχειρήσεις της βιομηχανίας σιδήρου και χάλυβος (ΕΕ ειδ. έκδ. 13/010, σ. 50, στο εξής: απόφαση 2794/80). Με την απόφαση αυτή, η Επιτροπή διαπίστωσε μια κατάσταση έκδηλης κρίσεως, υπό την έννοια του άρθρου 58 της Συνθήκης ΕΚΑΞ, και επέβαλε υποχρεωτικές ποσοστώσεις παραγωγής για την πλειονότητα των προϋόντων της χαλυβουργίας, συμπεριλαμβανομένων των δοκών.

9 Το εν λόγω καθεστώς κρίσεως μπορεί να περιγραφεί ως εξής: η Επιτροπή καθόριζε ένα τριμηνιαίο στόχο παραγωγής για τις διάφορες κατηγορίες προϋόντων και κατόπιν όριζε για κάθε επιχείρηση μια ποσόστωση παραγωγής και μια ποσόστωση παραδόσεως σε κοινοτικό επίπεδο (ποσοστώσεις «Ι»). Επιπλέον, είχε συμφωνηθεί ότι για κάθε επιχείρηση οριζόταν μια ποσόστωση παραδόσεως για εκάστη των εθνικών αγορών (ποσοστώσεις «i»). H Eurofer ήταν επιφορτισμένη με την κατανομή της ποσοστώσεως «Ι» κάθε επιχειρήσεως σε ποσοστώσεις «i», στο πλαίσιο των συμφωνιών Eurofer ΙΙ έως Eurofer V. Η Επιτροπή παρενέβαινε σε περίπτωση ενδεχόμενης διαφοράς μεταξύ επιχειρήσεων (βλ. τη διαιτησία του κ. Davignon, στις 2 Ιουνίου 1982, έναντι των ποσοστώσεων «i» της Italsider, παράρτημα 3, έγγραφο 11, στην προσφυγή Τ-151/94).

10 Σημειωτέον επίσης ότι οι επίτροποι Davignon και Andriessen απηύθυναν στην Eurofer, με έγγραφο της 17ης Ιανουαρίου 1983 (προσφυγή στην υπόθεση Τ-151/94, παράρτημα 3, έγγραφο 6), μια προειδοποίηση, η οποία είχε ως εξής:

«Η Επιτροπή εκτιμά τη συνεργασία των επιχειρήσεων και των ενώσεών τους όσον αφορά την επιτυχία των μέτρων καταπολεμήσεως της κρίσεως, συμπεριλαμβανομένου του τομέα της πολιτικής τιμών. Θεωρεί ότι η συνεργασία αυτή αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της πολιτικής της όσον αφορά την παραγωγή χάλυβα και επιθυμεί τη συνέχισή της.

Ωστόσο, η Επιτροπή επισύρει την προσοχή των ενώσεων, ιδίως δε της Eurofer, στο ότι πρέπει να εκτελούν τις δραστηριότητές τους τηρώντας αυστηρά το πλαίσιο και τα όρια που θέτει το άρθρο 48 της Συνθήκης ΕΚΑΞ.

Η Επιτροπή επιθυμεί να διευκρινίσει ότι δεν θα μπορέσει να δεχθεί το να προεξοφλούν ή να καταστρατηγούν οι χαλυβουργικές επιχειρήσεις ή οι ενώσεις τους τις αποφάσεις που θα λάβει η Επιτροπή κατά την εκπόνηση της πολιτικής τιμών ούτε το να χρησιμοποιούνται τα μέτρα που λαμβάνει η Επιτροπή και οι συστάσεις που διατυπώνει στο πλαίσιο της πολιτικής της για την καταπολέμηση της κρίσεως ως πρόφαση για τη σύναψη συμπράξεων ή τη λήψη αποφάσεων αντιθέτων προς τη Συνθήκη. Τέτοιες συμπράξεις ή αποφάσεις εμπίπτουν στο άρθρο 65, είναι αυτοδικαίως άκυρες και θα διώκονται από την Επιτροπή.

(...).»

11 Ο πρόεδρος της Eurofer, με έγγραφο της 8ης Φεβρουαρίου 1983, απάντησε στους επιτρόπους Davignon και Andriessen ως εξής (προσφυγή στην υπόθεση Τ-151/94, παράρτημα 3, έγγραφο 7):

«Θα θέλαμε (...) να σας υπενθυμίσουμε ότι, όσον αφορά τις ποσότητες, οι συμφωνίες περιορισμού της παραγωγής και των παραδόσεων συνάφθηκαν κατόπιν πιεστικής αιτήσεως της Ευρωπαϋκής Επιτροπής και του Συμβουλίου. Η Επιτροπή τηρείται ενήμερη για όλες τις λεπτομέρειες της λειτουργίας τους και είμαστε πράγματι αποφασισμένοι να εξακολουθήσουμε να ενεργούμε κατ' αυτόν τον τρόπο.

Στον τομέα των τιμών, η Επιτροπή και το Συμβούλιο δεν έπαυσαν να τονίζουν την αναγκαιότητα ανόδου των τιμών προκειμένου να μπορέσουν οι χαλυβουργικές επιχειρήσεις να πραγματοποιήσουν επαρκή έσοδα (...).

Η Επιτροπή ενημερώνεται σχολαστικά για όλες τις προσπάθειες που καταβάλλονται για να επιτευχθεί ο στόχος τον οποίο έθεσε και είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε στην ίδια κατεύθυνση και στο μέλλον.

Υπό τις συνθήκες αυτές, ελπίζουμε ότι, αν η δραστηριότητά μας φθάσει ενδεχομένως κάποτε να υπερβαίνει την ερμηνεία που η Επιτροπή δίδει στις διατάξεις της Συνθήκης του Παρισιού, θα μας ενημερώσετε αμέσως σχετικώς.»

12 Δεδομένου ότι η κατάσταση έκδηλης κρίσεως διήρκησε επί μακρόν, τα μέτρα ποσοστώσεων που έλαβε η Επιτροπή παρατάθηκαν και συμπληρώθηκαν επανειλημμένως, μεταξύ άλλων με τη θέσπιση ενός συστήματος ελαχίστων τιμών για τις δοκούς και άλλα προϋόντα, μεταξύ 1984 και 1986 (απόφαση 3715/83/ΕΚΑΞ της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 1983, για τον καθορισμό ελαχίστων τιμών για ορισμένα προϋόντα σιδήρου και χάλυβα, ΕΕ L 373, σ. 1). Η Επιτροπή έλαβε επίσης την απόφαση 3483/82/ΕΚΑΞ, της 17ης Δεκεμβρίου 1982, σχετικά με την υποχρέωση των επιχειρήσεων της Κοινότητας να δηλώνουν τις παραδόσεις τους που αφορούν ορισμένα προϋόντα σιδήρου και χάλυβα (ΕΕ L 370, σ. 1), στο εξής: απόφαση 3483/82, η οποία εισήγαγε ένα «σύστημα επιτήρησης», στο πλαίσιο του οποίου κάθε επιχείρηση ήταν υποχρεωμένη να δηλώνει στην Επιτροπή τις προμήθειές της ανά χώρα.

13 Στις αρχές του 1984, η Επιτροπή ενίσχυσε το σύστημα των ποσοστώσεων εκδίδοντας την απόφαση 234/84/ΕΚΑΞ, της 31ης Ιανουαρίου 1984, για παράταση του συστήματος επιτήρησης και ποσοστώσεων παραγωγής για ορισμένα προϋόντα των επιχειρήσεων της βιομηχανίας σιδήρου και χάλυβα (ΕΕ L 29, σ. 1, στο εξής: απόφαση 234/84). Η ένατη αιτιολογική σκέψη της αποφάσεως αυτής παραπέμπει σε μια δήλωση του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1983, σύμφωνα με την οποία «η σταθερότητα των παραδοσιακών ρευμάτων των προϋόντων σιδήρου και χάλυβα στην Κοινότητα αποτελεί ουσιώδες στοιχείο, το οποίο πρέπει να διατηρηθεί για να πραγματοποιηθεί η αναδιάρθρωση του τομέα της βιομηχανίας σιδήρου και χάλυβα μέσα σε ανταγωνιστικό πλαίσιο συμβιβάσιμο με την αλληλεγγύη που επιβάλλεται από το σύστημα των ποσοστώσεων παραγωγής». Κατά συνέπεια, το άρθρο 15 Β της εν λόγω αποφάσεως προβλέπει, στην περίπτωση υποβολής σχετικής καταγγελίας εκ μέρους κράτους μέλους, ότι η Επιτροπή, αφού ελέγξει το βάσιμο της καταγγελίας αυτής, καλεί τις επιχειρήσεις στις οποίες οφείλονται οι διαπιστωθείσες διαταραχές να αναλάβουν εγγράφως τη δέσμευση να διορθώσουν, κατά το επόμενο τρίμηνο, τη διαφορά που σημειώθηκε στις συνηθισμένες παραδόσεις τους. Σε περίπτωση που μια επιχείρηση δεν θελήσει να υπαχθεί σ' αυτή την αρχή της αλληλεγγύης, η Επιτροπή μπορεί να μειώσει το τμήμα της ποσοστώσεώς της που μπορεί να διατεθεί στην κοινή αγορά.

14 Η πολιτική σταθερότητας των παραδοσιακών ρευμάτων και οι προσπάθειες για διατήρηση των τιμών σε παραδεκτά επίπεδα αποτέλεσαν αντικείμενο πολλών ανταλλαγών μεταξύ της Επιτροπής και της Eurofer, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται:

- ένα σημείωμα της Eurofer της 2ας Ιουλίου 1984, που αφορά τις εξηγήσεις που παρασχέθηκαν κατά τη συνάντηση των εκπροσώπων της Επιτροπής και της βιομηχανίας, που έλαβε χώρα στις Βρυξέλλες στις 27 Ιουνίου 1984 (προσφυγή στην υπόθεση Τ-151/94, παράρτημα 3, έγγραφο 8), το οποίο διευκρινίζει, σε σχέση με την εφαρμογή του άρθρου 15 Β της αποφάσεως 234/84, τα εξής:

«Η Επιτροπή θέσπισε το σύστημα του άρθρου 15 Β ανταποκρινόμενη στις ανησυχίες των εθνικών κυβερνήσεων. Αυτό δεν μπορεί με κανένα τρόπο να αντικαταστήσει το σύστημα του μικρού "i" της συμφωνίας Eurofer IV. Αντιθέτως, η Επιτροπή χρειάζεται την Eurofer για τις εκτιμήσεις της αγοράς και για τον διακανονισμό όλων των λεπτομερειών. Ξωρίς την Eurofer, η Επιτροπή θα ήταν σε πολύ δύσκολη θέση (...). Γενικώς, η Επιτροπή ενδιαφέρεται μόνο για γενική ανάλυση της καταστάσεως, χωρίς να υπεισέρχεται στις δευτερεύουσες λεπτομέρειες (...). Στο μέλλον, η Επιτροπή προτίθεται να εξετάσει ένα σύστημα που να βασίζεται στις ποσοστώσεις, αλλά στην περίπτωση αυτή θα είχε ανάγκη της πλήρους υποστηρίξεως της Eurofer»·

- τα πρακτικά μιας συσκέψεως Επιτροπής/Eurofer της 16ης Δεκεμβρίου 1985, παρουσία του μέλους της Επιτροπής κ. Narjes (προσφυγή στην υπόθεση Τ-151/94, παράρτημα 3, έγγραφο 10), τα οποία αναφέρουν, σε σχέση με τα παραδοσιακά ρεύματα, τα εξής:

«Η Επιτροπή εξέφρασε τη βαθειά ανησυχία της σχετικά με τις πρόσφατες εξελίξεις της αγοράς. Εξέφρασε επίσης τη λύπη της για το ότι δεν συνήφθη ακόμα η Eurofer V και τόνισε την ευθύνη των παραγωγών όσον αφορά τις τιμές (...). Η Επιτροπή παρακάλεσε τους συμμετέχοντες να επανεξετάσουν τους τρόπους της μεταξύ τους συνεργασίας, δεδομένου ότι θεωρεί ότι η Eurofer έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εφαρμογή του άρθρου 58. Η Επιτροπή έχει την πρόθεση να ορίσει τα κριτήρια εφαρμογής του άρθρου 15 Β μόλις αυτό καταστεί δυνατό, προκειμένου να αντιμετωπίσει την κατάσταση σε περίπτωση αποτυχίας της Eurofer ή να διευκολύνει έναν ιδιωτικό διακανονισμό»·

- τα πρακτικά μιας συσκέψεως μεταξύ του κ. Narjes και της Eurofer της 10ης Μαρτίου 1986 (προσφυγή στην υπόθεση Τ-151/94, παράρτημα 3, έγγραφο 13), που αναφέρουν, σε σχέση με την ισπανική αγορά, τα εξής:

«Ο κ. Narjes υπενθύμισε την απόφαση της Επιτροπής σχετικά με τον περιορισμό των παραδόσεων στην Ισπανία (...). Όσον αφορά την κατανομή του βάρους, ήταν υπέρ μιας εσωτερικής συμφωνίας μεταξύ των παραγωγών της Eurofer»·

- τα πρακτικά μιας συσκέψεως μεταξύ του κ. Narjes και των εκπροσώπων της Eurofer της 16ης Μαου 1986 (προσφυγή στην υπόθεση Τ-151/94, παράρτημα 3, έγγραφο 14), τα οποία αναφέρουν τα εξής:

«Η Επιτροπή επέμεινε στην αναγκαιότητα ταχείας εναρμονίσεως των δημοσιευομένων εντός της Κοινότητας τιμών στο ίδιο επίπεδο και αποφυγής των διαφορών μεταξύ των δημοσιευομένων τιμών και των τιμών της αγοράς. Οι κλαδικές εκπτώσεις πρέπει να αντιστοιχούν στην πραγματικότητα. Επιβεβαιώθηκε το ότι η γαλλική βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα ήταν έτοιμη να αυξήσει τις τιμές, αλλά και η ανάγκη σχετικής υποστηρίξεως των εισδυουσών επιχειρήσεων. Η Eurofer εξέφρασε την ελπίδα ότι η συμφωνία Eurofer V θα αποτελέσει την κατάλληλη βάση για γενική αποκατάσταση των τιμών.»

15 Κατά την ίδια περίοδο, η Επιτροπή συνήψε μια σειρά διεθνών συμφωνιών με το Βασίλειο της Σουηδίας, το Βασίλειο της Νορβηγίας και τη Δημοκρατία της Φινλανδίας, που σκοπό είχαν να διασφαλίσουν τη σταθερότητα των παραδοσιακών εμπορικών ρευμάτων μεταξύ των χωρών αυτών και της Κοινότητας (το αποκαλούμενο σύστημα των «διακανονισμών»): βλ. τα κατατεθέντα κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση από τους διαδίκους έγγραφα της Επιτροπής προς τις σουηδικές αρχές της 4ης Μαρτίου 1986, της 13ης Φεβρουαρίου 1987 και της 21ης Ιανουαρίου 1988, προς τις νορβηγικές αρχές της 4ης Μαρτίου 1986, της 11ης Μαρτίου 1987 και της 10ης Φεβρουαρίου 1988, και προς τις φινλανδικές αρχές της 4ης Μαρτίου 1986, της 10ης Απριλίου 1987 και της 12ης Φεβρουαρίου 1988, που απεστάλησαν αντιστοίχως στο πλαίσιο της συμφωνίας της 22ας Ιουλίου 1972 μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϋκής Κοινότητος Άνθρακος και Ξάλυβος και της Ευρωπαϋκής Κοινότητος Άνθρακος και Ξάλυβος, αφενός, και του Βασιλείου της Σουηδίας, αφετέρου (ΕΕ ειδ. έκδ. 11/006, σ. 100), της συμφωνίας της 14ης Μαου 1973 μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϋκής Κοινότητος Άνθρακος και Ξάλυβος και της Ευρωπαϋκής Κοινότητος Άνθρακος και Ξάλυβος, αφενός, και του Βασιλείου της Νορβηγίας, αφετέρου (ΕΕ ειδ. έκδ. 11/006, σ. 203), και της συμφωνίας της 5ης Οκτωβρίου 1973 μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϋκής Κοινότητος Άνθρακος και Ξάλυβος και της Ευρωπαϋκής Κοινότητος Άνθρακος και Ξάλυβος, αφενός, και της Δημοκρατίας της Φινλανδίας, αφετέρου (ΕΕ ειδ. έκδ. 11/006, σ. 187).

16 Παρόμοιος διακανονισμός εφαρμόστηκε στο Βασίλειο της Ισπανίας, για μεταβατική περίοδο τριών ετών, με το πρωτόκολλο αριθ. 10 της Πράξεως Προσχωρήσεως. Η Επιτροπή καθόρισε για έκαστο των ετών 1986, 1987 και 1988 το επίπεδο των παραδόσεων χαλυβουργικών προϋόντων ισπανικής καταγωγής στις κοινοτικές αγορές, εξαιρουμένης της Πορτογαλίας. Η εφαρμογή αυτών των ειδικών μεταβατικών μέτρων περατώθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 1988.

Τα γεγονότα που προηγήθηκαν της περατώσεως του καθεστώτος έκδηλης κρίσεως, στις 30 Ιουνίου 1988

17 Η Επιτροπή άρχισε να προετοιμάζει την έξοδο από το καθεστώς κρίσεως και την επιστροφή στις κανονικές συνθήκες αγοράς ήδη από το 1985. Ένα έγγραφο που συνέταξαν οι υπηρεσίες της Γενικής Διευθύνσεως «Εσωτερική αγορά και βιομηχανικές υποθέσεις» της Επιτροπής (ΓΔ ΙΙΙ) κατά τη διάρκεια του 1985 (έγγραφο ΙΙΙ/534/FR, προσφυγή στην υπόθεση Τ-151/94, παράρτημα 3, έγγραφο 5) υπενθυμίζει ότι: «Το σύστημα των ποσοστώσεων βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στο εθελοντικό σύστημα το οποίο είχε διαχειριστεί η Eurofer» και υπογραμμίζει ότι: «[πρέπει] να συναφθεί συμφωνία για το μέλλον πριν από τα μέσα του ερχομένου έτους διότι, αν αυτό δεν πραγματοποιηθεί, θα υπάρξει μάχη για τα μερίδια αγοράς κατά το δεύτερο ήμισυ του έτους, η οποία θα μπορούσε να έχει καταστροφικά αποτελέσματα επί των τιμών και επί των κερδών των επιχειρήσεων». Το έγγραφο αυτό κατέληγε ότι: «η Eurofer πρέπει συνεπώς να ενθαρρυνθεί να αναλάβει τις ευθύνες της και να διατυπώσει τις προτάσεις της όσον αφορά τον τρόπο κατά τον οποίο η βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα πρέπει να εξέλθει από μια περίοδο προστασίας για να εισέλθει σε συνθήκες ελεύθερης αγοράς».

18 Στην ανακοίνωσή της προς το Συμβούλιο σχετικά με την εισαγωγή μετά τις 31 Δεκεμβρίου 1985 ενός συστήματος ποσοστώσεων παραγωγής κατ' εφαρμογήν του άρθρου 58 της Συνθήκης ΕΚΑΞ [COM(85) 509, προσφυγή στην υπόθεση Τ-145/94, παράρτημα 14], η Επιτροπή περιγράφει λεπτομερώς μια μεταβατική περίοδο πριν από την επιστροφή στην κανονική λειτουργία του ανταγωνισμού. Θεωρώντας ότι η χειρότερη φάση της κρίσης έχει κατ' αρχάς παρέλθει, καταλήγει ως εξής:

«Η αναδιάρθρωση του κοινοτικού τομέα σιδήρου και χάλυβα δεν έχει τελειώσει (...). Είναι επομένως απαραίτητη μια μεταβατική περίοδος: με ανώτατο όριο τα τρία έτη, θα επιτρέψει στη βιομηχανία να περάσει προοδευτικά από το εξαιρετικά αυστηρό πλαίσιο που επικρατεί προς το παρόν ακόμα σε μια πλήρως ανταγωνιστική αγορά που να είναι σύμφωνη με τους στόχους της Συνθήκης ΕΚΑΞ. (...) Το εξεταζόμενο σύστημα ποσοστώσεων από την 1η Ιανουαρίου 1986 και μετά (...) θα είναι το τελευταίο πριν από την επιστροφή σε καθεστώς ανταγωνιστικής αγοράς. (...) Η Επιτροπή δεν σκοπεύει να εισαγάγει στην προσεχή απόφαση τις διατάξεις του άρθρου 15 Β της απόφασης 234/84/ΕΚΑΞ υπό την τωρινή τους μορφή. (...) Η Επιτροπή σκοπεύει όμως να συνεχίσει, κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης της μεταβατικής περιόδου, τον στατιστικό έλεγχο των ροών προϋόντων σιδήρου και χάλυβα μεταξύ των κρατών μελών, βάσει πιστοποιητικών παραγωγής και συνοδευτικών εγγράφων. Τα στοιχεία αυτά θα επιτρέψουν να εξακριβωθεί ότι οι παραδοσιακές ροές προϋόντων μεταξύ των κρατών μελών δεν υφίστανται απότομες διαταραχές. Στην περίπτωση που ο στατιστικός έλεγχος θα αποκάλυπτε τέτοιου είδους διαταραχές, η Επιτροπή θα έλεγχε αμέσως κατά πόσο οι υπεύθυνες επιχειρήσεις δεν κατευθύνθηκαν προς την αναζήτηση νέων πελατών κατά παράβαση των όρων της Συνθήκης, ιδίως των κανόνων σχετικά με τις τιμές.»

19 Στην απόφαση 3485/85/ΕΚΑΞ, της 27ης Νοεμβρίου 1985, για παράταση της ισχύος του συστήματος επιτήρησης και ποσοστώσεων παραγωγής για ορισμένα προϋόντα της βιομηχανίας σιδήρου και χάλυβα (ΕΕ L 340, σ. 5), η Επιτροπή αναφέρει ότι χάρη στη βελτίωση των συνθηκών αγοράς:

«το σύστημα ποσοστώσεων [θα] μπορέσει να καταργηθεί προοδευτικά κατά τη διάρκεια περιόδου δύο ή το πολύ τριών ετών. Το Συμβούλιο είχε ήδη παρατηρήσει, κατά τη συνεδρίασή του στις 25 Ιουλίου 1985, ότι είναι αναγκαία η επιστροφή, σύμφωνα με συγκεκριμένο τρόπο, σε μια αγορά όπου ισχύουν οι νόμοι του ελεύθερου ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων της Κοινότητας».

20 Τα πρακτικά της συσκέψεως Επιτροπής/Eurofer της 16ης Μαου 1986 (προσφυγή στην υπόθεση Τ-151/94, παράρτημα 3, έγγραφο 14), που συνετάγησαν από την Eurofer, αναφέρουν, υπό τον τίτλο «Εφαρμογή του άρθρου 58 το 1987», τα εξής: «Όσον αφορά το μέλλον μετά το 1987, οι εκπρόσωποι της Επιτροπής δήλωσαν ότι δεν είχαν ακόμη γνώμη επί του ζητήματος». Τα ίδια πρακτικά αναφέρουν ότι οι αρμόδιοι της Eurofer, που συσκέφθηκαν μετά την αναχώρηση των εκπροσώπων της Επιτροπής, εξέθεσαν διάφορες δυνατότητες:

«Από μια αρχική συζήτηση προέκυψε ότι έπρεπε να γίνει επιλογή μεταξύ τριών δυνατοτήτων:

- απόλυτη ελευθερία και, στην περίπτωση αυτή, πώς να υπάρξει συνεργασία κατά τον καλύτερο τρόπο,

- παράταση του άρθρου 58 και, στην περίπτωση αυτή, πώς να αναληφθούν ενέργειες με την Επιτροπή,

- όχι εφαρμογή του άρθρου 58, αλλά ιδιωτικός διακανονισμός.

Στην περίπτωση αυτή, ποιο είδος διακανονισμού (παραγωγή, παραδόσεις) και ποια κάλυψη (ακατέργαστος χάλυβας, ορισμένα προϋόντα κ.λπ.).

Κάθε μέλος συμφώνησε ότι, εν πάση περιπτώσει, ο σκοπός συνίστατο στον καθορισμό ενός επιπέδου τιμών που να αντιστοιχεί στην αποδοτικότητα για μεγάλο αριθμό εταιριών.

Διάφορες γνώμες εκφράστηκαν, εκ των οποίων μια, στηριζόμενη στην ύπαρξη πλεονασμάτων παραγωγικής ικανότητας για τα προσεχή έτη, θεώρησε ότι ήταν αναπόφευκτοι οι διακανονισμοί σχετικά με τις ποσότητες, και μια άλλη, στηριζόμενη στην εμπειρία του παρελθόντος, έθεσε εν αμφιβόλω την ικανότητα όλων των εταιριών να δεχθούν τις αναγκαίες προσαρμογές για τη σύναψη ενός ιδιωτικού διακανονισμού μετά από μια μακρά περίοδο τεχνητών μέτρων».

21 Στην απόφασή της 3746/86/ΕΚΑΞ, της 5ης Δεκεμβρίου 1986, που τροποποιεί την απόφαση 3485/85/ΕΚΑΞ (ΕΕ L 348, σ. 1), η Επιτροπή ανέφερε ότι: «η εισαγωγή του άρθρου 15 Β κατέστη απαραίτητη τη στιγμή που η κρίση της βιομηχανίας σιδήρου και χάλυβα βρισκόταν στην οξύτερη φάση της. Στην παρούσα κατάσταση δεν δικαιολογείται πλέον η διατήρηση της εν λόγω διάταξης. Συνεπώς, πρέπει να καταργηθεί».

22 Στην ανακοίνωσή της προς το Συμβούλιο σχετικά με την πολιτική στον τομέα σιδήρου και χάλυβα, που υποβλήθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου 1987 [COM(87) 388 τελικό/2, ΕΕ 1987, C 272, σ. 3], η Επιτροπή δήλωσε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

«Η Επιτροπή δεν προτίθεται να παρατείνει το καθεστώς ποσοστώσεων, ο εκσυγχρονισμός του οποίου αποτελεί καθολικό αίτημα, παρά μόνον εφόσον αυτό συνοδεύεται από κίνητρα για το κλείσιμο και από ρητές δεσμεύσεις εκ μέρους των ενδιαφερομένων επιχειρήσεων και κυβερνήσεων.

(...)

Μολονότι η κατάσταση όσον αφορά τα πλατέα προϋόντα και τους βαρείς μορφοχάλυβες έχει τα στοιχεία εκείνα που τη χαρακτηρίζουν κρίσιμη, η Επιτροπή, έχοντας συνείδηση του ανασταλτικού ρόλου που το σύστημα ποσοστώσεων μπορεί να παίξει όσον αφορά την αναδιάρθρωση της βιομηχανίας, δεν θα θέσει σε εφαρμογή ένα τέτοιο σύστημα παρά μόνο στον βαθμό που θα έχει από την πλευρά των επιχειρήσεων ρητές δεσμεύσεις όσον αφορά ένα ικανοποιητικό επίπεδο πραγματοποιημένων κλεισιμάτων, βάσει χρονοδιαγράμματος που δεν πρέπει να υπερβαίνει τα τρία έτη.

(...)

Ειδικότερα:

(...)

- θα θέσει τέρμα στην εφαρμογή του συστήματος κατά τη διάρκεια του έτους 1988, στην περίπτωση που πριν από την 1η Αυγούστου 1988, οι επιχειρήσεις δεν έχουν καταβάλει πρόσθετες προσπάθειες (...).»

23 Στις 8 Οκτωβρίου 1987, η Επιτροπή έδωσε σε μια ομάδα τριών «σοφών», ήτοι στους U. Colombo, H. Friderichs και J. Mayoux, την εντολή να εξετάσουν αν, όσον αφορά τρεις κατηγορίες προϋόντων μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν οι δοκοί, οι επιχειρήσεις ήσαν πρόθυμες να αναλάβουν την υποχρέωση μιας επαρκούς και σε σύντομο χρονικό διάστημα μείωσης του παραγωγικού τους δυναμικού που είχε κριθεί ως πλεονάζον.

24 Σύμφωνα με την «έκθεση των τριών σοφών» (ΕΕ C 9, της 14ης Ιανουαρίου 1988, σ. 6):

«Είναι προφανές ότι οι επιχειρήσεις, αφού προστατεύονται από ένα σύστημα ποσοστώσεων για επτά χρόνια και αφού συνήθισαν στην ιδέα παράτασης του συστήματος, δεν είναι διατεθειμένες να αναλάβουν υποχρεώσεις σχετικά με διακοπές λειτουργίας σε τέτοια έκταση που να δικαιολογεί την παράταση του συστήματος αυτού (...).

Παρ' όλ' αυτά, ενόψει της διεθνούς οικονομικής κατάστασης μπορούμε να προβλέψουμε ότι η παρούσα κατάσταση των σχετικά υψηλών τιμών δεν θα διαρκέσει πολύ και είναι σίγουρο ότι το πλεονάζον παραγωγικό δυναμικό θα επιβαρύνει και πάλι την αγορά, υποχρεώνοντας τους παραγωγούς σιδήρου και χάλυβα να προβούν σε αναδιαρθρώσεις και να κλείσουν εγκαταστάσεις.

Η Επιτροπή επομένως πρέπει να δράσει αποφασιστικά, αλλά με αίσθηση των ευθυνών της.

Το παρόν σύστημα ποσοστώσεων δεν μπορεί να συνεχιστεί εφόσον δεν αναληφθούν σαφείς υποχρεώσεις από πλευράς των επιχειρήσεων όσον αφορά τις μειώσεις του παραγωγικού δυναμικού. Εξάλλου, αν οι δυνάμεις της αγοράς αφεθούν ελεύθερες να δράσουν, η πτώση των τιμών η οποία αναμφίβολα θα ακολουθήσει ενδέχεται να επηρεάσει όλες τις επιχειρήσεις και επομένως να καταστήσει δυσκολότερη την προτεινόμενη αναδιάρθρωση.»

25 Η έκθεση τελειώνει ως εξής:

«Τελειώνοντας, θα θέλαμε και πάλι να τονίσουμε τη σοβαρότητα της κρίσης στον τομέα του σιδήρου και χάλυβα η οποία είναι πολύ μεγαλύτερη απ' ό,τι παραδέχονται οι περισσότεροι υπεύθυνοι της βιομηχανίας αυτής.

Η κρίση αυτή απαιτεί αποφασιστική και αταλάντευτη στάση των κοινοτικών αρχών προκειμένου η βιομηχανία να τεθεί ενώπιον των ευθυνών της.

Είναι κατεπείγον θέμα οι βιομηχανίες σιδήρου και χάλυβα να αναδιαρθρωθούν ώστε να αντιμετωπίσουν τον διεθνή ανταγωνισμό και να γίνουν πλήρως ανταγωνιστικές σε μια αγορά η οποία θα είναι όλο και περισσότερο ελεύθερη.»

26 Κατά τη διάρκεια επίσης του 1987, η Επιτροπή εγκατέλειψε τη θεωρία της σχετικά με τη διατήρηση των «παραδοσιακών ρευμάτων». Στο παράρτημα Ι της προπαρατεθείσας ανακοινώσεώς της προς το Συμβούλιο της 18ης Σεπτεμβρίου 1987, εξέφρασε κατά συνέπεια τη γνώμη ότι «η διατήρηση των παραδοσιακών εμπορικών [ρευμάτων] χαλυβουργικών προϋόντων μεταξύ κρατών μελών δεν συνδέεται επαρκώς με τον στόχο της Κοινότητας για τη δημιουργία μιας ανοικτής εσωτερικής αγοράς το 1992».

27 Η νέα πολιτική της Επιτροπής στον τομέα του σιδήρου και χάλυβα εκτέθηκε στην ανακοίνωση της Επιτροπής για την πολιτική στον τομέα του σιδήρου και χάλυβα, που υποβλήθηκε στο Συμβούλιο στις 16 Ιουνίου 1988 [COM(88) 343 τελικό, ΕΕ 1988, C 194, σ. 23]. Η Επιτροπή, εξετάζοντας τα μέτρα που έπρεπε να ληφθούν, ανέφερε τα εξής:

«Πρέπει να σημειωθεί ότι η Συνθήκη των Παρισίων βασίζεται, θεωρώντας την ως ομαλή κατάσταση, σε μια αντίληψη ελεύθερου ανταγωνισμού στην αγορά και επιφορτίζει την Επιτροπή, στο άρθρο 5, να παρεμβαίνει απευθείας στην παραγωγή μόνον εφόσον το απαιτούν οι περιστάσεις (...). Η Συνθήκη ορίζει επίσης ότι ο ανταγωνισμός πρέπει να αναπτύσσεται υπό ομαλές συνθήκες.

Εξάλλου, πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς το 1992 αποτελεί θεμελιώδη στόχο και για την αγορά σιδήρου και χάλυβα. Η προετοιμασία μέχρι το ορόσημο του 1992 θα απαιτήσει ριζική αλλαγή της στρατηγικής των ιθυνόντων των επιχειρήσεων που ακόμη διαμορφώνεται συχνότερα απ' ό,τι θα έπρεπε από σκέψεις στο επίπεδο των εθνικών αγορών.»

28 Η Επιτροπή κατέληξε στο εξής:

«Η αγορά σιδήρου και χάλυβα βελτιώθηκε σε τέτοιο βαθμό που να μη δικαιολογείται πλέον σύστημα ποσοστώσεων. Το σύστημα αυτό άλλωστε απεδείχθη ανεπαρκές για να ωθήσει τις επιχειρήσεις να αποτελειώσουν την αναδιάρθρωση (...) η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι πρέπει να συνεχιστεί η διαρθρωτική προσαρμογή με τους φυσικούς κανόνες της αγοράς».

29 Κατά την 1255η σύνοδο της 24ης Ιουνίου 1988, το Συμβούλιο σημείωσε ότι η Επιτροπή σκόπευε να σταματήσει το καθεστώς των ποσοστώσεων για το σύνολο των χαλυβουργικών προϋόντων στις 30 Ιουνίου 1988. Το Συμβούλιο, αναφερόμενο στα συνοδευτικά μέτρα και στα μέτρα επιτήρησης της αγοράς που σκόπευε να λάβει η Επιτροπή (μηνιαία στατιστικά στοιχεία για την παραγωγή και τις παραδόσεις, προγράμματα προβλέψεων, διαβούλευση με τους ενδιαφερομένους), τόνισε ότι «σε κανένα δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιεί το σύστημα [επιτήρησης] για να παρακάμπτει το άρθρο 65 της Συνθήκης ΕΚΑΞ» (βλ. απόσπασμα του σχεδίου πρακτικών της 1255ης συνόδου του Συμβουλίου, παράρτημα 3 του υπομνήματος αντικρούσεως στην υπόθεση Τ-151/94).

30 Στις 4 Μαου 1988, η Επιτροπή δημοσίευσε εξάλλου ένα ανακοινωθέν Τύπου [ΙΡ(88) 261, βλ. προσφυγή στην υπόθεση Τ-151/94, παράρτημα 5, έγγραφο 4] σχετικά με την επιθεώρηση την οποία είχε πραγματοποιήσει στο πλαίσιο της υποθέσεως του ανοξείδωτου χάλυβα (βλ. σκέψη 36 κατωτέρω). Στο ανακοινωθέν αυτό περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων τα εξής:

«Πρόκειται για την πρώτη επιθεώρηση σχετικά με καρτέλ στον τομέα του χάλυβα που διενεργεί η Επιτροπή τα τελευταία δεκατρία έτη. Μολονότι το επίσημο σύστημα των ποσοστώσεων της Επιτροπής έχει ήδη καταργηθεί για ορισμένα προϋόντα και έχουν υπάρξει προτάσεις για να τεθεί τέρμα στο σύστημα των ποσοστώσεων στις 30 Ιουνίου 1988, είναι σαφές ότι η Επιτροπή δεν μπορεί να ανεχθεί να αντικατασταθεί το κοινοτικό σύστημα με ανεπίσημους και παράνομους διακανονισμούς συναπτόμενους από την ίδια τη βιομηχανία».

31 Το καθεστώς κρίσης περατώθηκε επίσημα, στην περίπτωση των δοκών, στις 30 Ιουνίου 1988. Την ίδια ημερομηνία έληξε και η συμφωνία Eurofer V. Το σύστημα επιτήρησης των παραδόσεων μεταξύ κρατών μελών, που θεσπίστηκε με την απόφαση 3483/82, διατηρήθηκε ωστόσο μέχρι τον Νοέμβριο 1988.

Το σύστημα επιτήρησης που τέθηκε σε εφαρμογή από την 1η Ιουλίου 1988

32 Μολονότι το σύστημα έκδηλης κρίσεως περατώθηκε στις 30 Ιουνίου 1988, από ένα εσωτερικό σημείωμα της ΓΔ ΙΙΙ, της 24ης Οκτωβρίου 1988, που προσκομίσθηκε από την καθής σε εκτέλεση της διατάξεως του Πρωτοδικείου της 10ης Δεκεμβρίου 1997, προκύπτει ότι το Συμβούλιο και η Επιτροπή συμφώνησαν όσον αφορά την ανάγκη να διευκολυνθεί η προσαρμογή των επιχειρήσεων σε ενδεχόμενες αλλαγές της ζητήσεως. Προς τούτο, συμφωνήθηκε ότι η Επιτροπή θα συνέχιζε να επιτηρεί την αγορά με τη χρησιμοποίηση τριών μέτρων:

- τη συλλογή μηνιαίων στατιστικών στοιχείων για την παραγωγή και τις παραδόσεις ορισμένων προϋόντων,

- την παρακολούθηση της εξελίξεως των αγορών των προϋόντων αυτών, στο πλαίσιο των τριμηνιαίων προγραμμάτων προβλέψεων,

- τακτικές διαβουλεύσεις με τις επιχειρήσεις σχετικά με την κατάσταση και τις τάσεις της αγοράς.

33 Η Επιτροπή έθεσε σε εφαρμογή την πολιτική αυτή, μεταξύ άλλων, με την απόφασή της 2448/88/ΕΚΑΞ, της 19ης Ιουλίου 1988, που καθιερώνει σύστημα επιτήρησης για ορισμένα προϋόντα της βιομηχανίας σιδήρου και χάλυβα (ΕΕ L 212, σ. 1, στο εξής: απόφαση 2448/88), στο πλαίσιο του οποίου κάθε επιχείρηση όφειλε να δηλώνει στην Επιτροπή τις παραδόσεις της. Το σύστημα αυτό έληξε στις 30 Ιουνίου 1990 και αντικαταστάθηκε από ένα καθεστώς ατομικής και εθελοντικής πληροφόρησης.

34 Οι επιχειρήσεις συνέχισαν έτσι να έχουν τακτικές και στενές επαφές με τη ΓΔ ΙΙΙ, επ' ευκαιρία των οποίων συζητούνταν οι παράμετροι της αγοράς [παραγωγή, παράδοση, αποθέματα, τιμές, εξαγωγές, εισαγωγές (...)]. Οι επαφές αυτές πραγματοποιούνταν στο πλαίσιο:

α) των επίσημων τριμηνιαίων συσκέψεων στις οποίες συμμετέχουν οι εκπρόσωποι των παραγωγών, των χρηστών και των εμπόρων, καθώς και οι εκπρόσωποι της Επιτροπής, κατά τις οποίες συζητούνται, σύμφωνα με το άρθρο 46 της Συνθήκης, τα προγράμματα προβλέψεων (forward programmes). Τέτοιες συσκέψεις πραγματοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων, στις 4 Μαου 1988, την 1η Σεπτεμβρίου 1988, στις 3 Νοεμβρίου 1988, την 1η Φεβρουαρίου 1989, στις 28 Απριλίου 1989, την 1η Σεπτεμβρίου 1989, στις 7 Νοεμβρίου 1989, στις 7 Φεβρουαρίου 1990, στις 3 Μαου 1990, στις 4 Σεπτεμβρίου 1990 και στις 5 Νοεμβρίου 1990·

β) των «συσκέψεων διαβουλεύσεως» (consultation meetings), στις οποίες συμμετείχε μόνο μικρός αριθμός εκπροσώπων της βιομηχανίας, μέλη ή όχι της Eurofer, και εκπρόσωποι της Επιτροπής, και οι οποίες πραγματοποιήθηκαν, μεταξύ άλλων, στις 27 Οκτωβρίου 1988, στις 26 Ιανουαρίου 1989, στις 28 Απριλίου 1989, στις 27 Ιουλίου 1989, στις 26 Οκτωβρίου 1989, στις 25 Ιανουαρίου 1990 και στις 27 Ιουλίου 1990·

γ) των «συσκέψεων περιορισμένης συνθέσεως» (restricted meetings), στις οποίες συμμετείχε πολύ περιορισμένος αριθμός εκπροσώπων της βιομηχανίας, μέλη ή όχι της Eurofer, και εκπρόσωποι της Επιτροπής, και οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στις 8 Δεκεμβρίου 1988, στις 21 Μαρτίου 1989, στις 15 Ιουνίου 1989 και στις 13 Δεκεμβρίου 1989·

δ) των «γευμάτων του χάλυβα» (steel lunches), στα οποία συμμετείχαν σε άτυπο πλαίσιο εκπρόσωποι της Eurofer και της Επιτροπής, επ' ευκαιρία των συσκέψεων διαβουλεύσεως ή των συσκέψεων περιορισμένης συνθέσεως.

35 Ο κύριος σκοπός των διαφόρων αυτών συσκέψεων συνίστατο στο να παρασχεθούν στην Επιτροπή τα προερχόμενα από τη βιομηχανία στοιχεία που ήσαν αναγκαία για την εφαρμογή του άρθρου 46 της Συνθήκης και του συστήματος επιτήρησης που θέσπισε η απόφαση 2448/88. Στις συσκέψεις αυτές συμμετείχαν υπάλληλοι της ΓΔ ΙΙΙ (μεταξύ άλλων οι Ortϊn, Kutscher, Evans, Drees, Aarts και Vanderseypen), ο πρόεδρος της CDE, οι πρόεδροι των επιτροπών προϋόντων της Eurofer, ορισμένοι εκπρόσωποι άλλων χαλυβουργικών ενώσεων και ορισμένα μέλη του προσωπικού της Eurofer. Οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας παρείχαν στην Επιτροπή γενικά πληροφοριακά στοιχεία όσον αφορά την οικονομική κατάσταση κάθε προϋόντος. Τα γενικά και ανά προϋόν στοιχεία που ανταλλάσσονταν στις περιπτώσεις αυτές αφορούσαν την πραγματική κατανάλωση, τη φαινομενική κατανάλωση, τις τιμές, τις παραγγελίες, τις παραδόσεις, τις εισαγωγές, τις εξαγωγές και την κατάσταση των αποθεμάτων. Η Eurofer απέστελλε στη ΓΔ ΙΙΙ, κατά κανόνα μερικές ημέρες μετά τη σχετική σύσκεψη, μια σύνοψη των συσκέψεων διαβουλεύσεως, γνωστή ως «speaking notes».

Η απόφαση του ανοξείδωτου χάλυβα της 18ης Ιουλίου 1990

36 Στις 18 Ιουλίου 1990 η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 90/417/ΕΚΑΞ, σχετικά με τη διαδικασία του άρθρου 65 της συνθήκης ΕΚΑΞ που αφορά συμφωνία και εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ ευρωπαίων παραγωγών πλατέων προϋόντων ψυχρής ελάσεως ανοξείδωτου χάλυβα (ΕΕ L 220, σ. 28, στο εξής: απόφαση του ανοξείδωτου χάλυβα), με την οποία επέβαλε πρόστιμα ύψους 25 000 έως 100 000 ΕCU σε ορισμένες χαλυβουργικές επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν η British Steel, η Thyssen Edelstahlwerke AG, αδελφική εταιρία της προσφεύγουσας, και η Ugine aciers de Chβtillon et Gueugnon, θυγατρική της Unimιtal, λόγω του ότι παρέβησαν το άρθρο 65, παράγραφος 1, της Συνθήκης, συνάπτοντας στις 15 Απριλίου 1986 συμφωνία ποσοστώσεων και τιμών.

Ο από το 1990 προβληματισμός της Επιτροπής σχετικά με το μέλλον της Συνθήκης ΕΚΑΞ

37 Η Επιτροπή ξεκίνησε έναν προβληματισμό σχετικά με το μέλλον της Συνθήκης ΕΚΑΞ κατά τη διάρκεια του 1990, όπως προκύπτει από ένα σχέδιο ανακοινώσεως του κ. Bangemann, μέλους της Επιτροπής αρμοδίου για τη βιομηχανική πολιτική, προς τα μέλη της Επιτροπής σχετικά με το ζήτημα αυτό, με ημερομηνία 23 Οκτωβρίου 1990 (παράρτημα 10 της προσφυγής στην υπόθεση Τ-156/94). Στο έγγραφο αυτό, η Επιτροπή προέκρινε την επιλογή της εκπνοής της Συνθήκης ΕΚΑΞ κατά τη λήξη της το 2002, «χρησιμοποιώντας ωστόσο την ευελιξία που της προσφέρει σχετικώς η Συνθήκη αυτή για να προσαρμόσει, κατά το μέτρο του δυνατού, την εφαρμογή της στην κατάσταση των δύο κλάδων και οργανώνοντας σταδιακά την ανάληψη των κλάδων αυτών ("phasing in") από τη Συνθήκη ΕΟΚ το 2002» [βλ. επίσης την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϋκό Κοινοβούλιο, της 15ης Μαρτίου 1991, σχετικά με το μέλλον της Συνθήκης ΕΚΑΞ, SEC(91) 407 τελικό, προσφυγή στην υπόθεση Τ-151/94, παράρτημα 3, έγγραφο 1].

38 Στην ανακοίνωσή της του Σεπτεμβρίου 1991 σχετικά με την πολιτική ανταγωνισμού της ΕΚΑΞ (IV/832/91) (υπόμνημα απαντήσεως στην υπόθεση Τ-151/94, παράρτημα 5), η Επιτροπή πρότεινε «να γίνουν ενέργειες ώστε να ευθυγραμμιστούν κατά το μέτρο του δυνατού στο μέλλον οι πρακτικές ανταγωνισμού της ΕΚΑΞ και της ΕΟΚ». Ομοίως, στην Εικοστή Έκθεση σχετικά με την πολιτική ανταγωνισμού, που δημοσιεύθηκε το 1991, η Επιτροπή παρατήρησε μεταξύ άλλων (σημείο 122) ότι: «ήλθε η στιγμή να ευθυγραμμίσει, στο μέτρο του δυνατού, τους κανόνες ανταγωνισμού ΕΚΑΞ με εκείνους της Συνθήκης της Ρώμης».

Γ - Η διοικητική διαδικασία ενώπιον της Επιτροπής

39 Στις 16, 17 και 18 Ιανουαρίου 1991 η Επιτροπή διενήργησε, βάσει ατομικών αποφάσεων εκδοθεισών σύμφωνα με το άρθρο 47 της Συνθήκης, ελέγχους στα γραφεία επτά επιχειρήσεων και δύο ενώσεων επιχειρήσεων. Περαιτέρω έλεγχοι διενεργήθηκαν στις 5, 7 και 25 Μαρτίου 1991. Κατόπιν αιτήσεων που υπέβαλε η Επιτροπή βάσει του άρθρου 47 της Συνθήκης, ορισμένες από τις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις και ενώσεις επιχειρήσεων έδωσαν πρόσθετα πληροφοριακά στοιχεία.

40 Η Επιτροπή απηύθυνε μια ανακοίνωση αιτιάσεων στις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις και ενώσεις, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται η προσφεύγουσα, στις 6 Μαου 1992. Η προσφεύγουσα απάντησε στην ανακοίνωση αυτή με έγγραφα της 18ης Αυγούστου και της 20ής Δεκεμβρίου 1992.

41 Τα μέρη είχαν επίσης τη δυνατότητα να παρουσιάσουν τις απόψεις τους σε ακρόαση που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες από τις 11 έως τις 14 Ιανουαρίου 1993 και της οποίας τα πρακτικά τούς απεστάλησαν στις 8 Ιουλίου και στις 8 Σεπτεμβρίου 1993. Επί τη ευκαιρία, ο σύμβουλος ακροάσεων, δεδομένου ότι τα παριστάμενα μέρη διατύπωσαν πολλούς υπαινιγμούς σχετικά με ορισμένες επαφές που είχε η ΓΔ ΙΙΙ με τους παραγωγούς δοκών κατά την καλυπτόμενη από την ανακοίνωση αιτιάσεων περίοδο, κάλεσε τα μέρη αυτά να του κοινοποιήσουν όλα τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία που κατείχαν. Η προσφεύγουσα απάντησε στην πρόσκληση αυτή με έγγραφο της 16ης Φεβρουαρίου 1993.

42 Με έγγραφο της 22ας Απριλίου 1993, ο σύμβουλος ακροάσεων γνωστοποίησε στα εμπλεκόμενα μέρη την πρόθεσή του να μην προβεί σε δεύτερη ακρόαση.

43 Στις 15 Φεβρουαρίου 1994, ήτοι την προηγουμένη της εκδόσεως της Αποφάσεως, οι εκκρεμείς τότε διαπραγματεύσεις μεταξύ της Επιτροπής και των εκπροσώπων της χαλυβουργικής βιομηχανίας, που απέβλεπαν στην αναδιάρθρωση της βιομηχανίας αυτής μέσω εθελοντικών μειώσεων παραγωγικού δυναμικού, διακόπηκαν διότι διαπιστώθηκε αποτυχία.

44 Σύμφωνα με τα πρακτικά της 1189ης συνεδριάσεως της Επιτροπής (πρωί και απόγευμα), που προσκόμισε η καθής κατόπιν αιτήσεως του Πρωτοδικείου, η Απόφαση ελήφθη οριστικά κατά τη συνεδρίαση του απογεύματος της 16ης Φεβρουαρίου 1994.

45 Το μεσημέρι της 16ης Φεβρουαρίου 1994, ο κ. Van Miert, μέλος της Επιτροπής αρμόδιο για τις υποθέσεις ανταγωνισμού, έδωσε συνέντευξη Τύπου, κατά τη διάρκεια της οποίας ανήγγειλε ότι η Επιτροπή έλαβε την Απόφαση και ανέφερε το ύψος των προστίμων που επιβλήθηκαν στις προσφεύγουσες British Steel, Preussag και ARBED. Τα ποσά αυτά δεν αντιστοιχούν με εκείνα που αναφέρονται στην Απόφαση. Ο κ. Van Miert ανέλυσε επίσης ορισμένα κριτήρια που χρησιμοποιήθηκαν για τον καθορισμό των προστίμων και απάντησε στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων. Αρνήθηκε, μεταξύ άλλων, οποιαδήποτε συνάφεια μεταξύ της εκδόσεως της Αποφάσεως και της αποτυχίας, την προηγουμένη, των διαπραγματεύσεων για τις εθελοντικές μειώσεις παραγωγικού δυναμικού.

46 Στις 24 Φεβρουαρίου 1994, κατά τη διάρκεια μιας συζητήσεως στο Ευρωπαϋκό Κοινοβούλιο, ορισμένοι βουλευτές διερωτήθηκαν σχετικά με τους λόγους που ώθησαν την Επιτροπή να λάβει την Απόφαση την επαύριο της αποτυχίας των διαπραγματεύσεων για την αναδιάρθρωση της βιομηχανίας. Ο κ. Van Miert υπεραμύνθηκε της θέσεως της Επιτροπής, τονίζοντας ότι επρόκειτο για δύο χωριστούς φακέλους.

Δ - Η Απόφαση

47 Η Απόφαση, που περιήλθε στην προσφεύγουσα στις 3 Μαρτίου 1994 με έγγραφο του κ. Van Miert της 28ης Φεβρουαρίου 1994 (στο εξής: Έγγραφο), περιέχει το ακόλουθο διατακτικό:

«Άρθρο 1

Οι ακόλουθες επιχειρήσεις που παρατίθενται με την επωνυμία τους συμμετείχαν, στον βαθμό που περιγράφεται στην παρούσα απόφαση, σε αντίθετες προς τους κανόνες ανταγωνισμού πρακτικές, οι οποίες εμπόδισαν, περιόρισαν και στρέβλωσαν τον κανονικό ανταγωνισμό στην κοινή αγορά. Όταν επιβάλλονται πρόστιμα, η διάρκεια της παράβασης αναφέρεται σε μήνες, εκτός από την περίπτωση της εναρμόνισης των [πρόσθετων] στοιχείων, οπότε η συμμετοχή στην παράβαση υποδεικνύεται με το γράμμα "Ξ".

(...)

Thyssen

α) Ανταλλαγή εμπιστευτικών πληροφοριών μέσω της [επιτροπής δοκών] και της Walzstahl-Vereinigung (30)

β) Καθορισμός τιμών στην [επιτροπή δοκών] (30)

γ) Καθορισμός τιμών στη γερμανική αγορά (3)

δ) Καθορισμός τιμών στην ιταλική αγορά (3)

ε) Καθορισμός τιμών στη δανική αγορά (30)

στ) Κατανομή της αγοράς, "σύστημα Traverso" (3+3)

ζ) Κατανομή της γαλλικής αγοράς (3)

η) Κατανομή της ιταλικής αγοράς (3)

θ) Εναρμόνιση των πρόσθετων στοιχείων (x)

Άρθρο 2

Η Eurofer παρέβη το άρθρο 65 της Συνθήκης ΕΚΑΞ επειδή διευκόλυνε τα μέλη της στην ανταλλαγή εμπιστευτικών πληροφοριών σε σχέση με τις παραβάσεις που διέπραξαν τα μέλη της και οι οποίες αναφέρονται στο άρθρο 1.

Άρθρο 3

Οι επιχειρήσεις και ενώσεις επιχειρήσεων που αναφέρονται στα άρθρα 1 και 2 παύουν στο εξής τις παραβάσεις που αναφέρονται στα άρθρα 1 και 2, εάν δεν το έχουν ήδη πράξει. Προς τον σκοπό αυτό οι επιχειρήσεις και ενώσεις επιχειρήσεων δεν επαναλαμβάνουν ή δεν συνεχίζουν οποιεσδήποτε από τις ενέργειες ή τη συμπεριφορά που αναφέρεται στο άρθρο 1 ή, ανάλογα με την περίπτωση, στο άρθρο 2 και δεν λαμβάνουν μέτρα με ισοδύναμο αποτέλεσμα.

Άρθρο 4

Για τις παραβάσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 και οι οποίες διαπράχθηκαν μετά τις 30 Ιουνίου 1988 (31 Δεκεμβρίου 1989 (1) στην περίπτωση των Aristrain και Ensidesa) επιβάλλονται τα ακόλουθα πρόστιμα:

(...)

Thyssen Stahl AG 6 500 000 ECU

(...)

Άρθρο 5

Τα πρόστιμα που επιβάλλονται βάσει του άρθρου 4 πρέπει να καταβληθούν (...) εντός προθεσμίας τριών μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης:

(...)

Μετά τη λήξη της προθεσμίας αυτής και από την πρώτη εργάσιμη ημέρα του μήνα τον οποίο εκδόθηκε η παρούσα απόφαση, καταβάλλονται αυτόματα τόκοι με επιτόκιο που το Ευρωπαϋκό Ταμείο Νομισματικής Συνεργασίας εφαρμόζει στις συναλλαγές του σε ECU προσαυξημένο κατά 3,5 %, δηλαδή 9,75 %.

Τα πρόστιμα άνω των 20 000 ECU μπορούν, ωστόσο, να καταβάλλονται σε πέντε ισόποσες ετήσιες δόσεις:

- η πρώτη δόση καταβάλλεται εντός τριών μηνών από της κοινοποιήσεως της παρούσας απόφασης,

- η δεύτερη, τρίτη, τέταρτη και πέμπτη δόση καταβάλλεται αντίστοιχα μετά από ένα, δύο, τρία ή τέσσερα χρόνια από την ημερομηνία κοινοποίησης της παρούσας απόφασης.

Κάθε δόση προσαυξάνεται με τόκο του υπολογίζεται επί του συνολικού εναπομείναντος οφειλόμενου ποσού με επιτόκιο που το Ευρωπαϋκό Ταμείο Νομισματικής Συνεργασίας εφαρμόζει στις συναλλαγές του σε ECU τον μήνα που προηγείται της ημερομηνίας κατά την οποία καθίσταται ληξιπρόθεσμη κάθε ετήσια πληρωμή.

Η διευκόλυνση αυτή χορηγείται από τον όρο ότι μέχρι την ημερομηνία που προβλέπεται στη πρώτη περίπτωση, έχει προσκομισθεί τραπεζική εγγύηση, αποδεκτή από την Επιτροπή που καλύπτει το υπόλοιπο του κεφαλαίου και τους τόκους.

Σε περίπτωση υπερημερίας το επιτόκιο προσαυξάνεται κατά 3,5 %.

(...)

Άρθρο 6

Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στις:

(...)

- Thyssen Stahl AG

(...)»

48 Το Έγγραφο, μετά από μια υπενθύμιση του άρθρου 5 της Αποφάσεως, αναφέρει τα εξής:

«Αν ασκήσετε προσφυγή ενώπιον των κοινοτικών δικαιοδοτικών οργάνων, η Επιτροπή δεν θα λάβει κανένα εισπρακτικό μέτρο ενόσω η υπόθεση εκκρεμεί ενώπιον των εν λόγω δικαιοδοτικών οργάνων, υπό τη ρητή προϋπόθεση:

- ότι θα δεχθείτε ότι η οφειλή σας, από τον χρόνο που κατέστη απαιτητή μέχρι τον χρόνο καταβολής που θα πραγματοποιηθεί τον επόμενο μήνα από την έκδοση της απρόσβλητης δικαστικής αποφάσεως, παράγει τόκους βάσει των εξής επιτοκίων:

- στην περίπτωση που θα επιλέξετε εφάπαξ καταβολή, βάσει επιτοκίου 7,75 %,

- στην περίπτωση που θα επιλέξετε καταβολή με ετήσιες δόσεις, για την πρώτη δόση με βάση επιτόκιο 7,75 % και για τις επόμενες δόσεις με βάση το επιτόκιο του άρθρου 5 για κάθε μία από αυτές, προσαυξημένο κατά μιάμιση μονάδα·

- και ότι θα παράσχετε στην Επιτροπή, το αργότερο κατά τη λήξη της προθεσμίας του άρθρου 5, πρώτη περίπτωση, της αποφάσεως, αποδεκτή από την Επιτροπή εγγύηση καλύπτουσα την κύρια οφειλή και τους τόκους (...)».

Διαδικασία ενώπιον του Πρωτοδικείου, εξελίξεις μεταγενέστερες της ασκήσεως της προσφυγής και αιτήματα των διαδίκων

49 Η παρούσα προσφυγή ασκήθηκε με δικόγραφο που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 8 Απριλίου 1994.

50 Με έγγραφο της 7ης Σεπτεμβρίου 1994, που απεστάλη στη Γραμματεία, η Aristrain, προσφεύγουσα στην υπόθεση Τ-156/94, υπέβαλε το ερώτημα αν η Επιτροπή είχε εν προκειμένω τηρήσει τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 23 του Οργανισμού (ΕΚΑΞ) του Δικαστηρίου (στο εξής: άρθρο 23), σχετικά με τη διαβίβαση των εγγράφων. Η Επιτροπή, κληθείσα να υποβάλει τις παρατηρήσεις της επί της αιτήσεως αυτής, απάντησε κατ' ουσίαν, με έγγραφο της 12ης Οκτωβρίου 1994, ότι είχε κατά τη γνώμη της τηρήσει τα όσα επιτάσσει το εν λόγω άρθρο 23.

51 Η Γραμματεία του Πρωτοδικείου, με έγγραφο της 25ης Οκτωβρίου 1994, ζήτησε από την Επιτροπή να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 23. Η Επιτροπή κατέθεσε στη Γραμματεία ένα σύνολο από περίπου 11 000 έγγραφα σχετικά με την Απόφαση, τα οποία διαβιβάστηκαν με έγγραφο της 24ης Νοεμβρίου 1994, στο οποίο ισχυρίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι τα έγγραφα που περιέχουν επιχειρηματικά απόρρητα, καθώς και τα δικά της εσωτερικά έγγραφα, δεν έπρεπε να καταστούν προσβάσιμα στις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις.

52 Μετά από μια άτυπη σύσκεψη με τους διαδίκους που πραγματοποιήθηκε στις 14 Μαρτίου 1995, το Πρωτοδικείο (τρίτο πενταμελές τμήμα) τους κάλεσε, με έγγραφο της Γραμματείας της 30ής Μαρτίου 1995, να λάβουν εγγράφως θέση σχετικά με τα προβλήματα εμπιστευτικότητας που τέθηκαν και σχετικά με ενδεχόμενη ένωση των υποθέσεων. Δεδομένου ότι οι απαντήσεις των διαδίκων δεν ήσαν πλήρεις, το Πρωτοδικείο τους απηύθυνε μια δεύτερη σειρά ερωτήσεων, με έγγραφο της Γραμματείας της 21ης (25ης στην περίπτωση της British Steel) Ιουλίου 1995. Το Πρωτοδικείο κάλεσε επιπλέον την καθής να λάβει θέση επί μιας νέας αιτήσεως της British Steel, με ημερομηνία 14 Ιουλίου 1995.

53 Οι προσφεύγουσες, με τις απαντήσεις τους στις ερωτήσεις του Πρωτοδικείου, που παρελήφθησαν μεταξύ 6 και 15 Σεπτεμβρίου 1995, διευκρίνισαν, μεταξύ άλλων, τις αιτήσεις τους περί προσβάσεως στα εσωτερικά έγγραφα της Επιτροπής, με βάση έναν κατάλογο των εγγράφων αυτών που ήσαν προσαρτημένα σε επιστολή την οποία η Επιτροπή είχε απευθύνει στο Πρωτοδικείο στις 25 Ιουνίου 1995.

54 Με διάταξη της 19ης Ιουνίου 1996, Τ-134/94, Τ-136/94, Τ-137/94, Τ-138/94, Τ-141/94, Τ-145/94, Τ-147/94, Τ-148/94, Τ-151/94, Τ-156/94 και Τ-157/94, NMH Stahlwerke κ.λπ. κατά Επιτροπής (Συλλογή 1996, σ. ΙΙ-537, στο εξής: διάταξη της 19ης Ιουνίου 1996), το Πρωτοδικείο (δεύτερο πενταμελές τμήμα, στο οποίο είχε εν τω μεταξύ τοποθετηθεί ο εισηγητής δικαστής) αποφάνθηκε επί του δικαιώματος προσβάσεως των προσφευγουσών στα έγγραφα του φακέλου που διαβίβασε η καθής και τα οποία προέρχονταν, αφενός, από τις ίδιες τις προσφεύγουσες και, αφετέρου, από τρίτα προς τις παρούσες διαδικασίες μέρη και τα οποία η Επιτροπή είχε χαρακτηρίσει εμπιστευτικά προς το συμφέρον των εν λόγω τρίτων. Αντιθέτως, το Πρωτοδικείο επιφυλάχθηκε να αποφανθεί επί των αιτήσεων των προσφευγουσών για πρόσβαση στα έγγραφα του φακέλου αυτού τα οποία η καθής είχε χαρακτηρίσει ως εσωτερικά, καθώς και επί των αιτήσεών τους για την προσκόμιση εγγράφων που δεν περιλαμβάνονταν στον εν λόγω φάκελο, κάλεσε δε την καθής να διευκρινίσει κατά τρόπο λεπτομερή και συγκεκριμένο τους λόγους για τους οποίους θεωρούσε ότι ορισμένα από τα έγγραφα του φακέλου αυτού, που είχε χαρακτηρίσει ως εσωτερικά, δεν μπορούσαν, κατ' αυτήν, να γνωστοποιηθούν στις προσφεύγουσες.

55 Η καθής ανταποκρίθηκε στην ως άνω πρόσκληση του Πρωτοδικείου με έγγραφα της 11ης, 12ης και 13ης Σεπτεμβρίου 1996. Στα ίδια αυτά έγγραφα πρότεινε την παραπομπή εκάστης των υποθέσεων στην ολομέλεια του Πρωτοδικείου, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 14 του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου. Οι προσφεύγουσες, κληθείσες να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους επί της τελευταίας αυτής αιτήσεως, απάντησαν με έγγραφα με ημερομηνία μεταξύ 4 και 18 Οκτωβρίου 1996. Οι προσφεύγουσες στις υποθέσεις Τ-134/94, Τ-137/94, Τ-138/94, Τ-148/94, Τ-151/94 και Τ-157/94 αντιτάχθηκαν στην παραπομπή αυτή.

56 Με διάταξη της 10ης Δεκεμβρίου 1997, Τ-134/94, Τ-136/94, Τ-137/94, Τ-138/94, Τ-141/94, Τ-145/94, Τ-147/94, Τ-148/94, Τ-151/94, Τ-156/94 και Τ-157/94, NMH Stahlwerke κ.λπ. κατά Επιτροπής (Συλλογή 1997, σ. ΙΙ-2293, στο εξής: διάταξη της 10ης Δεκεμβρίου 1997), το Πρωτοδικείο (δεύτερο πενταμελές τμήμα) αποφάνθηκε επί των αιτήσεων των προσφευγουσών περί προσβάσεως στα έγγραφα που είχε χαρακτηρίσει η Επιτροπή ως εσωτερικά, διατάσσοντας να περιληφθούν στη δικογραφία της υποθέσεως ορισμένα έγγγραφα διαβιβασθέντα στο Πρωτοδικείο βάσει του άρθρου 23, που αφορούσαν τις επαφές της ΓΔ ΙΙΙ με τους εκπροσώπους της χαλυβουργικής βιομηχανίας κατά την περίοδο της παραβάσεως που έλαβε υπόψη η Απόφαση για τον καθορισμό του ύψους των προστίμων, καθώς και ορισμένα έγγραφα προερχόμενα από τη Γενική Διεύθυνση εξωτερικών σχέσεων (ΓΔ Ι) και αφορώντα τις επαφές που είχε η Επιτροπή με ορισμένες σκανδιναβικές εθνικές αρχές. Το Πρωτοδικείο καθόρισε επίσης ορισμένα αποδεικτικά μέσα, διατάσσοντας την Επιτροπή να προσκομίσει τα πρακτικά της ή τα σημειώματά της σχετικά με τις συσκέψεις που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ της ΓΔ ΙΙΙ και των εκπροσώπων της χαλυβουργικής βιομηχανίας μεταξύ Ιουλίου 1988 και Νοεμβρίου 1990. Τέλος, το Πρωτοδικείο διέταξε την ένωση των υποθέσεων για διευκόλυνση της διεξαγωγής των αποδείξεων και της προφορικής διαδικασίας, χωρίς να τις παραπέμψει στην ολομέλεια.

57 Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή, το Πρωτοδικείο αποφάσισε την έναρξη της προφορικής διαδικασίας και έθεσε στους διαδίκους ορισμένες γραπτές ερωτήσεις βάσει του άρθρου 64 του Κανονισμού Διαδικασίας. Με έγγραφο της Γραμματείας της 26ης Νοεμβρίου 1997, κάλεσε την καθής να προσκομίσει το κείμενο των οριστικών πρακτικών της συνεδριάσεως της Επιτροπής της 16ης Φεβρουαρίου 1994 (πρωί και απόγευμα), καθόσον αφορά τη λήψη της προσβαλλομένης Αποφάσεως. Με το ίδιο αυτό έγγραφο, το Πρωτοδικείο ζήτησε επίσης από την Επιτροπή να αναφέρει για κάθε προσφεύγουσα καθώς και για τις επιχειρήσεις Norsk Jernverk και Inexa Profil AB:

- ποιον κύκλο εργασιών είχε λάβει υπόψη για να επιβάλει το πρόστιμο σε κάθε επιχείρηση,

- ποιοι ήσαν οι διάφοροι συντελεστές που είχε εφαρμόσει στον κύκλο εργασιών για να υπολογίσει το πρόστιμο κάθε εμπλεκομένης επιχειρήσεως,

- ποια ήσαν τα επιχειρήματα ή οι εκτιμήσεις, λεπτομερειακά για κάθε επιχείρηση, που είχε λάβει υπόψη όσον αφορά τις διάφορες περιστάσεις, επιβαρυντικές ή ελαφρυντικές, για να φθάσει στο τελικό αποτέλεσμα του προστίμου.

58 Η καθής απάντησε στις ερωτήσεις αυτές του Πρωτοδικείου με έγγραφο της 19ης Ιανουαρίου 1998, που κατατέθηκε στη Γραμματεία στις 22 Ιανουαρίου. Με το έγγραφο αυτό, διαβίβασε στο Πρωτοδικείο δύο έγγραφα, υπό τον τίτλο αντιστοίχως «Σχέδιο πρακτικών της 1189ης συνεδριάσεως της Επιτροπής που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες (Breydel) την Τετάρτη 16 Φεβρουαρίου 1994 (πρωί και απόγευμα)» και «Σχέδιο ειδικών πρακτικών της 1189ης συνεδριάσεως της Επιτροπής που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες (Breydel) την Τετάρτη 16 Φεβρουαρίου 1994 (πρωί και απόγευμα)», αναφέροντας ότι τα δύο αυτά έγγραφα καλύπτονταν από το απόρρητο των διασκέψεων και ότι δεν έπρεπε να γνωστοποιηθούν στις προσφεύγουσες.

59 Με έγγραφο της Γραμματείας της 27ης Νοεμβρίου 1997, το Πρωτοδικείο κάλεσε επίσης την προσφεύγουσα να διευκρινίσει αν ενέμενε στον ισχυρισμό ότι δεν είχε πρόσβαση σε ορισμένα επιβαρυντικά έγγραφα κατά τη διοικητική διαδικασία. Η προσφεύγουσα απάντησε στην αίτηση αυτή με έγγραφο της 19ης Ιανουαρίου 1998.

60 Στις 14 Ιανουαρίου 1998, το Πρωτοδικείο συνεκάλεσε άτυπη σύσκεψη με τους διαδίκους προκειμένου να οργανώσει την εύρυθμη διεξαγωγή της επ' ακροατηρίου συζητήσεως. Ανέφερε, μεταξύ άλλων, στους διαδίκους ότι είχαν δικαίωμα προσβάσεως στον φάκελο που του είχε διαβιβασθεί βάσει του άρθρου 23, στον βαθμό που όριζαν οι διατάξεις της 19ης Ιουνίου 1996 και της 10ης Δεκεμβρίου 1997 και σύμφωνα με τη διαδικασία που θα καθόριζε η Γραμματεία. Το Πρωτοδικείο ζήτησε επίσης από τους διαδίκους να του αναφέρουν, αφού λάβουν γνώση του φακέλου, σε ποια ειδικά πρόσθετα έγγραφα σκόπευαν να αναφερθούν κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση.

61 Οι προσφεύγουσες ARBED, Aristrain, Cockerill-Sambre, British Steel, Ensidesa, Preussag και Unimιtal έλαβαν γνώση του εν λόγω φακέλου του Πρωτοδικείου και έλαβαν φωτοαντίγραφα των εγγράφων που έκριναν αναγκαία για την άμυνά τους. Με έγγραφο της 9ης Φεβρουαρίου 1998, η Ensidesa κατέθεσε παρατηρήσεις για ορισμένα από τα εν λόγω έγγραφα.

62 Με έγγραφα της Γραμματείας της 30ής Ιανουαρίου 1998, το Πρωτοδικείο έθεσε ορισμένες συμπληρωματικές ερωτήσεις στην Επιτροπή και στην Eurofer, σχετικά με το σύστημα μηνιαίας ανταλλαγής πληροφοριών όσον αφορά τις παραγγελίες και τις παραδόσεις, που είχε θέσει σε εφαρμογή η Eurofer και περιγράφεται στην απόφαση ως «fast bookings» (ταχείες καταχωρίσεις). Οι ως άνω διάδικοι απάντησαν με έγγραφα αντιστοίχως της 18ης και της 23ης Φεβρουαρίου 1998.

63 Με έγγραφο της Γραμματείας της 6ης Φεβρουαρίου 1998, το Πρωτοδικείο έθεσε επίσης ορισμένες συμπληρωματικές ερωτήσεις στην καθής, όσον αφορά τη μέθοδο υπολογισμού των προστίμων που χρησιμοποιήθηκε εν προκειμένω, στις οποίες ερωτήσεις η καθής απάντησε με έγγραφο της 20ής Φεβρουαρίου 1998, που κατατέθηκε στη Γραμματεία στις 24 Φεβρουαρίου 1998.

64 Με διάταξη της 16ης Φεβρουαρίου 1998, το Πρωτοδικείο (δεύτερο πενταμελές τμήμα) διέταξε να τεθεί στη δικογραφία της υποθέσεως και να γνωστοποιηθεί στις προσφεύγουσες μόνο το έγγραφο με τίτλο «Σχέδιο πρακτικών της 1189ης συνεδριάσεως της Επιτροπής που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες (Breydel) την Τετάρτη 16 Φεβρουαρίου 1994 (πρωί και απόγευμα)», που κατατέθηκε στη Γραμματεία στις 22 Ιανουαρίου 1998.

65 Με έγγραφα της 13ης και της 19ης Φεβρουαρίου 1998, οι προσφεύγουσες υπέβαλαν κοινές αιτήσεις για να διαταχθεί η διεξαγωγή αποδείξεων όσον αφορά, μεταξύ άλλων, τον υπολογισμό των προστίμων, με προσκόμιση των σχετικών με τη λήψη της Αποφάσεως εγγράφων. Η Επιτροπή απάντησε σχετικώς με έγγραφο της 2ας Μαρτίου 1998.

66 Με έγγραφο της Γραμματείας της 11ης Μαρτίου 1998, το Πρωτοδικείο κάλεσε την καθής, αφενός, να συμπληρώσει τις απαντήσεις της 19ης Ιανουαρίου και της 20ής Φεβρουαρίου 1998 που έδωσε στις ερωτήσεις του Πρωτοδικείου, αναφέροντας, για κάθε προσφεύγουσα, τους ακριβούς αριθμητικούς υπολογισμούς βάσει των οποίων θα μπορούσε να γίνει συγκεκριμένα κατανοητός ο τρόπος καθορισμού του ύψους των προστίμων, και, αφετέρου, να προσκομίσει τα οριστικά πρακτικά της συνεδριάσεως της Επιτροπής (πρωί και απόγευμα) κατά την οποία ελήφθη η Απόφαση, καθώς και τα παραρτήματά τους στον βαθμό που αφορούν την Απόφαση αυτή. Η καθής απάντησε στην αίτηση αυτή με έγγραφο της 19ης Μαρτίου 1998 και κατέθεσε στη Γραμματεία τα οριστικά πρακτικά της συνεδριάσεως της Επιτροπής της 16ης Φεβρουαρίου 1994, καθώς και τα παραρτήματά τους.

67 Με διάταξη της 23ης Μαρτίου 1998, το Πρωτοδικείο διέταξε την εξέταση των κ.κ. Ortϊn και Vanderseypen, υπαλλήλων της ΓΔ ΙΙΙ, καθώς και του κ. Kutscher, πρώην υπαλλήλου της ΓΔ ΙΙΙ, ως μαρτύρων σχετικά με τις επαφές που είχε η ΓΔ ΙΙΙ και η χαλυβουργική βιομηχανία κατά την περίοδο της παραβάσεως που ελήφθη υπόψη για τον καθορισμό του ύψους των προστίμων, ήτοι από 1ης Ιουλίου 1988 έως το τέλος του 1990.

68 Κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση που διεξήχθη από τις 23 έως τις 27 Μαρτίου 1998, οι διάδικοι αγόρευσαν και απάντησαν στις ερωτήσεις του Πρωτοδικείου, δεύτερο πενταμελές τμήμα, συγκείμενο από τους Α. Καλογερόπουλο, πρόεδρο, C. P. Briλt, C. W. Βellamy, A. Potocki και J. Pirrung, δικαστές. Οι προσφεύγουσες προέβησαν σε κοινή αγόρευση επί ορισμένων σημείων. Το Πρωτοδικείο άκουσε, υπό την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα, τον καθηγητή Steindorff, πρώην γενικό γραμματέα της γερμανικής αντιπροσωπείας κατά τις διαπραγματεύσεις που προηγήθηκαν της υπογραφής της Συνθήκης ΕΚΑΞ. Το Πρωτοδικείο άκουσε επίσης, υπό την ιδιότητα των μαρτύρων, τους κ.κ. Ortϊn, Vanderseypen και Kutscher, καθώς και, κατόπιν αιτήσεως της Preussag, τους υπαλλήλους της κ.κ. Mette και Krφll. Το Πρωτοδικείο παρακολούθησε εξάλλου μια βιντεοσκόπηση της συνεντεύξεως Τύπου του κ. Van Miert της 16ης Φεβρουαρίου 1994 που προσκόμισε η Aristrain.

69 Ορισμένα νέα έγγραφα κατατέθηκαν κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, είτε κατόπιν αιτήσεως του Πρωτοδικείου είτε με την άδειά του. Το Πρωτοδικείο ζήτησε επίσης από την Επιτροπή να προσκομίσει ορισμένα έγγραφα αφορώντα τις σχέσεις της με τις σκανδιναβικές εθνικές αρχές κατά τα έτη 1989 και 1990. Τα έγγραφα αυτά κατατέθηκαν στη Γραμματεία με έγγραφο της Επιτροπής της 11ης Μαου 1998.

70 Η προφορική διαδικασία περατώθηκε με την ολοκλήρωση της συνεδριάσεως της 27ης Μαρτίου 1998. Δεδομένου ότι δύο μέλη του τμήματος κωλύονταν να παραστούν στη διάσκεψη μετά τη λήξη της θητείας τους στις 17 Σεπτεμβρίου 1998, οι διασκέψεις του Πρωτοδικείου συνεχίστηκαν από τους τρεις δικαστές των οποίων η παρούσα απόφαση φέρει την υπογραφή, σύμφωνα με το άρθρο 32 του Κανονισμού Διαδικασίας.

71 Η προσφεύγουσα ζητεί από το Πρωτοδικείο:

- να ακυρώσει τα άρθρα 1, 3 και 4 της Αποφάσεως καθόσον την αφορούν,

- επικουρικώς, να μειώσει στο προσήκον ύψος το πρόστιμο που της επιβάλλει το άρθρο 4 της Αποφάσεως,

- επικουρικότερον, να ακυρώσει το Έγγραφο, καθόσον καθορίζει διαφορετικό επιτόκιο από εκείνο που αναφέρει το άρθρο 5 της Αποφάσεως,

- να καταδικάσει την Επιτροπή στα δικαστικά έξοδα.

72 Η καθής ζητεί από το Πρωτοδικείο:

- να απορρίψει την προσφυγή,

- να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.

Επί του αιτήματος ακυρώσεως του άρθρου 1 της Αποφάσεως

73 Προς στήριξη του αιτήματός της περί ακυρώσεως του άρθρου 1 της Αποφάσεως, η προσφεύγουσα προβάλλει διάφορα επιχειρήματα που μπορούν να χωριστούν σε κατηγορίες ως εξής. Προβάλλει, πρώτον, μια σειρά επιχειρημάτων που αντλούνται από προσβολή των διαδικαστικών δικαιωμάτων της. Δεύτερον, προβάλλει διάφορα επιχειρήματα αντλούμενα από την εκ μέρους της Επιτροπής παράβαση, κατά τη διοικητική διαδικασία, ουσιωδών τύπων. Με μια τρίτη δε σειρά επιχειρημάτων, η προσφεύγουσα προβάλλει παράβαση του άρθρου 65, παράγραφος 1, της Συνθήκης (βλ. σκέψεις 171 και 172 κατωτέρω).

Α - Επί της προσβολής των διαδικαστικών δικαιωμάτων της προσφεύγουσας

Επί της παραλείψεως διαβιβάσεως όλων των εγγράφων τα οποία μνημονεύει η Απόφαση Συνοπτική περίληψη της επιχειρηματολογίας της προσφεύγουσας

74 Η προσφεύγουσα προσάπτει στην Επιτροπή ότι προσέβαλε τα δικαιώματα άμυνάς της, καθόσον η Απόφαση στηρίζεται σε πολλά έγγραφα, τα οποία παρατίθενται και στην ανακοίνωση αιτιάσεων και τα οποία δεν κοινοποιήθηκαν ως συνημμένα ούτε διαβιβάστηκαν σε μεταγενέστερο στάδιο της διοικητικής διαδικασίας. Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι κατήγγειλε, με έγγραφο της 20ής Δεκεμβρίου 1992 και κατά τη διοικητική ακρόαση, την παράλειψη διαβιβάσεως της πλειονότητας των εγγράφων αυτών.

75 Με το υπόμνημα απαντήσεως, η προσφεύγουσα δέχεται ότι «η πλειονότητα των εγγράφων τα οποία αφορά η [παρούσα] αιτίαση (...) της διαβιβάσθηκε στις 19 Ιανουαρίου 1993» και προσθέτει ότι «παραιτείται από την αιτίασή της όσον αφορά τα σχετικά έγγραφα».

76 Η προσφεύγουσα, κληθείσα από το Πρωτοδικείο να διευκρινίσει σε ποιο βαθμό και για ποια ειδικά έγγραφα εμμένει στον παρόντα ισχυρισμό, ανέφερε, με έγγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία στις 19 Ιανουαρίου 1998, ότι παραιτούνταν όσον αφορά τον ισχυρισμό ότι τα αναφερόμενα στο σημείο 17 της προσφυγής έγγραφα δεν της είχαν γνωστοποιηθεί πριν από την έκδοση της Αποφάσεως. Ωστόσο, εμμένει στον σχετικό ισχυρισμό, καθόσον είχε προσάψει στην Επιτροπή ότι δεν της είχε κοινοποιήσει τα έγγραφα αυτά με την ανακοίνωση αιτιάσεων, εμποδίζοντάς την έτσι να κάνει χρήση των εγγράφων αυτών κατά τη διοικητική ακρόαση.

Εκτίμηση του Πρωτοδικείου

77 Το Πρωτοδικείο υπενθυμίζει ότι τα επικαλούμενα από την προσφεύγουσα δικαιώματα άμυνας διασφαλίζονται, εν προκειμένω, από το άρθρο 36, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης ΕΚΑΞ, σύμφωνα με το οποίο η Επιτροπή, προτού επιβάλει μια από τις χρηματικές κυρώσεις που προβλέπονται στην εν λόγω Συνθήκη, οφείλει να παράσχει στον ενδιαφερόμενο τη δυνατότητα να διατυπώσει τις παρατηρήσεις του. Όσον αφορά εν προκειμένω την τήρηση της εγγυήσεως αυτής, πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ, αφενός, των εγγράφων των οποίων τη μη διαβίβαση προέβαλε ήδη η προσφεύγουσα με το έγγραφο της 20ής Δεκεμβρίου 1992 και, αφετέρου, των εγγράφων για τα οποία η επίκριση αυτή διατυπώθηκε το πρώτον με την προσφυγή.

- Επί των εγγράφων των οποίων η μη διαβίβαση προβλήθηκε με το έγγραφο της προσφεύγουσας της 20ής Δεκεμβρίου 1992

78 Από το παράρτημα 3 της ανακοινώσεως αιτιάσεων προκύπτει ότι εστάλη στην προσφεύγουσα αντίγραφο των εγγράφων που την αφορούσαν, με το έγγραφο της Επιτροπής της 6ης Μαου 1992. Ορισμένα από τα έγγραφα των οποίων γίνεται επίκληση στην επιστολή της προσφεύγουσας της 20ής Δεκεμβρίου 1992 μνημονεύονται στο εν λόγω παράρτημα 3.

79 Στο παράρτημα 2 της ανακοινώσεως αιτιάσεων, η Επιτροπή παρέσχε εξάλλου στην προσφεύγουσα κατάλογο όλων των εγγράφων που συνιστούν τη δικογραφία της παρούσας υποθέσεως, επισημαίνοντας εκείνα στα οποία ήταν διατεθειμένη να της επιτρέψει την πρόσβαση. Όλα τα έγγραφα που επικαλείται η προσφεύγουσα με την επιστολή της της 20ής Δεκεμβρίου 1992, εκτός από ένα σύνολο εγγράφων που αφορούν την ανταλλαγή πληροφοριών μέσω της Eurofer, τα οποία της διαβιβάσθηκαν με έγγραφο της Επιτροπής της 14ης Ιουλίου 1992, χαρακτηρίστηκαν, στο παράρτημα 2 της ανακοινώσεως αιτιάσεων, ως «γνωστοποιήσιμα» ή, προκειμένου για ορισμένα εσωτερικά έγγραφα της British Steel, ως «μερικώς γνωστοποιήσιμα» στην προσφεύγουσα. Όσον αφορά την τελευταία αυτή κατηγορία, η προσφεύγουσα δεν αμφισβήτησε ότι οι αιτιάσεις της στηρίζονται αποκλειστικά στα γνωστοποιήσιμα αποσπάσματα.

80 Στις 5 Ιουνίου 1992, η προσφεύγουσα είχε πρόσβαση στον φάκελο βάσει της διαδικασίας που αναφέρεται στο έγγραφο της Επιτροπής της 6ης Μαου 1992. Συνεπώς, μπόρεσε να λάβει αντίγραφα όλων των εγγράφων που η Επιτροπή χαρακτήρισε ως «γνωστοποιήσιμα» ή «μερικώς γνωστοποιήσιμα».

81 Η προσφεύγουσα, με την απάντησή της στην ανακοίνωση αιτιάσεων, της 18ης Αυγούστου 1992, δεν διαμαρτυρήθηκε για μη διαβίβαση εγγράφων, με μόνη εξαίρεση «το έγγραφο που παρατίθεται στο σημείο 266» της εν λόγω ανακοινώσεως αιτιάσεων (σ. 5 του εγγράφου απαντήσεως). Η προσφεύγουσα δεν απέστειλε στην Επιτροπή κατάλογο των εγγράφων τα οποία ισχυρίστηκε ότι δεν της κοινοποιήθηκαν παρά μόνο με το από 20 Δεκεμβρίου 1992 έγγραφό της, ήτοι επτά μήνες και πλέον μετά την ανακοίνωση αιτιάσεων.

82 Κατά τη διοικητική ακρόαση της 11ης έως 14ης Ιανουαρίου 1993, ο σύμβουλος ακροάσεων εξέτασε το ενδεχόμενο να διαβιβαστεί (εκ νέου) στην προσφεύγουσα αντίγραφο των εγγράφων που μνημονεύονταν στο έγγραφό της της 20ής Δεκεμβρίου 1992 και την κάλεσε να εξετάσει αν, υπό το φως των εγγράφων αυτών, η απάντησή της στην ανακοίνωση αιτιάσεων έπρεπε να τροποποιηθεί, προσθέτοντας ότι θα εκτιμούσε εν συνεχεία αν ολόκληρη η υπόθεση έπρεπε να εξεταστεί εκ νέου (πρακτικά της ακροάσεως, σ. 176).

83 Στις 19 Ιανουαρίου 1993, ένας εκπρόσωπος της προσφεύγουσας υπέγραψε απόδειξη παραλαβής η οποία είχε ως εξής:

«Following your access to files June 5, 1992, your letter dated December 20, 1992, and your request at the hearing January 12, 1993, the documents, listed in the above mentioned letter, have been given to the undersigned as of this date. All of these documents were available either in the appendix 3 to the Statement of Objections or in the files you consulted on June the 5th, 1992.» [«Κατόπιν της προσβάσεως που είχατε στους φακέλους στις 5 Ιουνίου 1992, της επιστολής σας της 20ής Δεκεμβρίου 1992 και της αιτήσεώς σας κατά την ακρόαση της 12ης Ιανουαρίου 1993, τα απαριθμούμενα στην προπαρατεθείσα επιστολή έγγραφα παραδόθηκαν σήμερα στον υπογεγραμμένο. Όλα τα έγγραφα αυτά περιλαμβάνονταν είτε στο παράρτημα 3 της ανακοινώσεως αιτιάσεων είτε στους φακέλους των οποίων λάβατε γνώση στις 5 Ιουνίου 1992.»]

84 Από το υπόμνημα αντικρούσεως της Επιτροπής προκύπτει ωστόσο ότι, αντίθετα προς όσα απορρέουν από την εν λόγω απόδειξη παραλαβής, πέντε έγγραφα μνημονευόμενα στην επιστολή της προσφεύγουσας της 20ής Δεκεμβρίου 1992 δεν της παραδόθηκαν στις 19 Ιανουαρίου 1993. Τα πέντε αυτά έγγραφα είχαν ωστόσο χαρακτηριστεί ως «γνωστοποιήσιμα» στον κατάλογο που ήταν προσαρτημένος στο παράρτημα 2 της ανακοινώσεως αιτιάσεων, εκτός από ένα από αυτά (πρόκειται για ένα σημείωμα αρχείου της British Steel σχετικά με μια σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου 1988, που μνημονεύεται στο σημείο 172 της Αποφάσεως), το οποίο δεν χρησιμοποιήθηκε εις βάρος της προσφεύγουσας.

85 Η προσφεύγουσα, μολονότι απέστειλε στον σύμβουλο ακροάσεων στις 16 Φεβρουαρίου 1993 επιστολή σχετικά με τις επαφές μεταξύ της ΓΔ ΙΙΙ και της χαλυβουργικής βιομηχανίας και μολονότι έλαβε τα πρακτικά της ακροάσεως το αργότερο στις 8 Σεπτεμβρίου 1993, δεν επανήλθε στο ζήτημα της προσβάσεως στον φάκελο.

86 Το Πρωτοδικείο θεωρεί ότι, υπό τις περιστάσεις αυτές, η προσφεύγουσα δεν απέδειξε ότι δεν της παρασχέθηκε η δυνατότητα, κατά τη διοικητική διαδικασία, να γνωστοποιήσει επωφελώς την άποψή της επί των εγγράφων που μνημονεύει στην επιστολή της της 20ής Δεκεμβρίου 1992.

87 Επομένως, τα επιχειρήματα που η προσφεύγουσα αντλεί από την υποτιθέμενη μη διαβίβαση των εγγράφων στα οποία αναφέρεται η Απόφαση πρέπει να απορριφθούν, καθόσον αφορούν τα έγγραφα που μνημονεύονται στην επιστολή της προσφεύγουσας της 20ής Δεκεμβρίου 1992.

- Επί των εγγράφων των οποίων η μη διαβίβαση προβλήθηκε το πρώτον με το εισαγωγικό της δίκης δικόγραφο

88 Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει περιορισμένο μόνο αριθμό εγγράφων, ήτοι: τους πίνακες παραδόσεων, με ημερομηνία 3 Δεκεμβρίου 1990, που παρατίθενται στο παράρτημα 1, σημείο 26, της Αποφάσεως· το χειρόγραφο σημείωμα της Peine-Salzgitter που μνημονεύεται στο σημείο 63 της Αποφάσεως· το σύνολο των εγγράφων που μνημονεύονται στο σημείο 115 της Αποφάσεως και την τηλεομοιοτυπία του αρμόδιου για τις νομικές υποθέσεις της Eurofer, που απεστάλη στις 3 Δεκεμβρίου 1990 στην ένωση αυτή (σημείο 140 της Αποφάσεως).

89 Όσον αφορά τα έγγραφα που ήσαν συνημμένα στην ανακοίνωση αιτιάσεων σύμφωνα με το παράρτημα 3, ήτοι όλα τα προαναφερθέντα έγγραφα εκτός από το πρώτο, πρέπει να τονιστεί ότι η προσφεύγουσα δεν επέκρινε τη μη κοινοποίηση τους με την επιστολή της της 20ής Δεκεμβρίου 1992. Πρέπει συνεπώς να υποτεθεί ότι αυτά επισυνάφθηκαν πράγματι στην ανακοίνωση αιτιάσεων. Εν πάση περιπτώσει, τα έγγραφα αυτά αναφέρονταν επίσης στο παράρτημα 2 της ανακοινώσεως αυτής, ως έγγραφα των οποίων η προσφεύγουσα μπορούσε να λάβει γνώση στους φακέλους της Επιτροπής.

90 Όσον αφορά τους πίνακες παραδόσεων με ημερομηνία 3 Δεκεμβρίου 1990, δεν χρησιμοποιήθηκαν εις βάρος της προσφεύγουσας και δεν περιέχουν κανένα στοιχείο υπέρ αυτής, πράγμα το οποίο η προσφεύγουσα δεν αμφισβήτησε εξάλλου, αφού έλαβε γνώση των πινάκων αυτών στο πλαίσιο της ένδικης διαδικασίας, κατόπιν της διατάξεως της 19ης Ιουνίου 1996.

91 Επομένως, τα επιχειρήματα που η προσφεύγουσα αντλεί από υποτιθέμενη μη διαβίβαση των εγγράφων στα οποία αναφέρεται η Απόφαση πρέπει να απορριφθούν στο σύνολό τους.

Επί της παραβιάσεως της «αρχής της αυταπάγγελτης έρευνας» και της προσβολής του δικαιώματος επί δίκαιης διαδικασίας

92 Με μια πρώτη αιτίαση, η προσφεύγουσα προσάπτει στην καθής ότι δεν ερεύνησε λεπτομερώς, παρά τις αιτήσεις που διατύπωσε κατά τη διοικητική διαδικασία, σε ποιο βαθμό οι υπάλληλοι της ΓΔ ΙΙΙ παρακίνησαν τις επιχειρήσεις να εφαρμόσουν τις πρακτικές που τους προσάπτονται στην Απόφαση ούτε σε ποιο βαθμό οι υπάλληλοι συμμετέσχον στις πρακτικές αυτές. Η αναφορά που γίνεται στο σημείο 312 της Αποφάσεως ότι η Επιτροπή διενήργησε συναφώς επισταμένη έρευνα δημιουργεί αμφιβολίες, αν ληφθεί υπόψη η λακωνική απάντηση που δόθηκε (σημεία 312 και 315 της εν λόγω Αποφάσεως) στα όσα λεπτομερώς εξέθεσε η προσφεύγουσα με τις αιτήσεις της. Η ως άνω αναφορά διαψεύδεται από την εσωτερική αλληλογραφία μεταξύ της ΓΔ ΙΙΙ και της γενικής διευθύνσεως ανταγωνισμού (ΓΔ IV), που συνήψε η Επιτροπή στο υπόμνημα αντικρούσεως.

93 Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι ουδέποτε οι επιφορτισμένοι με τον σχετικό φάκελο υπάλληλοι της ΓΔ IV έλαβαν οι ίδιοι γνώση των φακέλων της ΓΔ ΙΙΙ που αφορούσαν τις συναντήσεις μεταξύ των εκπροσώπων των επιχειρήσεων και της Επιτροπής. Κατά την κοινή αγόρευση των προσφευγουσών στην επ' ακροατηρίου συζήτηση, διατυπώθηκε ειδικότερα η μομφή κατά της καθής ότι παρέλειψε, κατά τη διοικητική διαδικασία, αφενός, να εξετάσει τα είκοσι έξι εσωτερικά σημειώματα της ΓΔ III σχετικά με τις συσκέψεις που πραγματοποιήθηκαν με τους παραγωγούς χάλυβα μεταξύ Ιουλίου 1988 και Νοεμβρίου 1989, καθώς και τα έγγραφα που αφορούσαν τις επαφές που είχε η Επιτροπή με τις σουηδικές αρχές, τα οποία προσκομίσθηκαν εκ των υστέρων σε εκτέλεση της διατάξεως του Πρωτοδικείου της 10ης Δεκεμβρίου 1997, και, αφετέρου, να συγκεντρώσει τις μαρτυρίες των κ.κ. Ortϊn, Kutscher και Vanderseypen.

94 Με μια δεύτερη αιτίαση, η προσφεύγουσα προσάπτει στην Επιτροπή ότι δεν έθεσε τα αποτελέσματα της έρευνάς της στη διάθεση των επιχειρήσεων και δεν τους παρέσχε τη δυνατότητα, την οποία εγγυώνται τα δικαιώματα άμυνας, να εκθέσουν συναφώς την άποψή τους πριν από την έκδοση της Αποφάσεως, είτε πραγματοποιώντας δεύτερη ακρόαση είτε δίδοντάς τους την ευκαιρία να διατυπώσουν εγγράφως τα σχόλιά τους.

95 Το Πρωτοδικείο τονίζει, κατ' αρχάς, ότι οι αιτιάσεις που αφορούν την παραβίαση της αρχής της αυτεπάγγελτης έρευνας και την προσβολή των διαδικαστικών δικαιωμάτων της προσφεύγουσας, καθόσον, μεταξύ άλλων, η Επιτροπή αρνήθηκε να πραγματοποιήσει νέες ακροάσεις, είναι τυπικά χωριστές από το ζήτημα αν ήταν βάσιμη η εκτίμηση της καθής ότι τα έγγραφα που προσκόμισαν οι προσφεύγουσες μετά την ακρόαση δεν ενίσχυαν τους ισχυρισμούς τους. Το ζήτημα αυτό θα εξεταστεί αργότερα (βλ., κατωτέρω, το μέρος Δ που αφορά την εμπλοκή της Επιτροπής στις παραβάσεις που προσάπτονται στην προσφεύγουσα).

96 Όσον αφορά, πρώτον, την αιτίαση που αφορά την υποτιθέμενη παραβίαση της αρχής της αυτεπάγγελτης έρευνας, το Πρωτοδικείο τονίζει ότι η Επιτροπή βρέθηκε, αφενός, αντιμέτωπη με ισχυρισμούς που είχαν σίγουρα σημασία για την άμυνα των εμπλεκομένων επιχειρήσεων, όπως άλλωστε το αναγνώρισε η ίδια στο σημείο 312 της Αποφάσεως, και, αφετέρου, όσον αφορά τη συμπεριφορά των υπηρεσιών της, σε πλεονεκτική θέση σε σχέση με τις εν λόγω επιχειρήσεις για να αποδείξει το αληθές ή το ψευδές των εν λόγω ισχυρισμών.

97 Υπό τις περιστάσεις αυτές, το Πρωτοδικείο θεωρεί ότι από τις αρχές της χρηστής διοικήσεως και της ισότητας των όπλων προκύπτει ότι η Επιτροπή είχε την υποχρέωση να εξετάσει σοβαρώς την πτυχή αυτή του φακέλου, για να καθορίσει κατά πόσον οι επίμαχοι ισχυρισμοί ήσαν ή όχι βάσιμοι. Ωστόσο, εναπέκειτο στην Επιτροπή, και όχι στις προσφεύγουσες, να αποφασίσει τον τρόπο κατά τον οποίο θα προέβαινε στην εξέταση αυτή.

98 Από τη δικογραφία όμως προκύπτει ότι, με το σημείωμα αριθ. 002793 της 22ας Ιουλίου 1991 (παράρτημα 2 του υπομνήματος αντικρούσεως), ήτοι πριν από την αποστολή της ανακοινώσεως αιτιάσεων, ο κ. Temple Lang, διευθυντής της διευθύνσεως Δ «Συμπράξεις, κατάχρηση δεσπόζουσας θέσεως και λοιπές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού ΙΙΙ» της ΓΔ IV, απευθύνθηκε στον κ. Ortϊn, διευθυντή της διευθύνσεως Ε «Εσωτερική αγορά και βιομηχανικές υποθέσεις» της ΓΔ ΙΙΙ, λέγοντάς του εξής:

«Επιθυμούμε (...) να διευκρινίσουμε τον βαθμό ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ της ΓΔ ΙΙΙ και της CDE Eurofer κατά τις συσκέψεις προετοιμασίας των προγραμμάτων προβλέψεων για τον χάλυβα. Θα θέλαμε να μας περιγράψετε:

- τη μέθοδο υπολογισμού των κοινοτικών αριθμητικών στοιχείων σχετικά με τον ακατέργαστο χάλυβα και τις κατηγορίες προϋόντων όταν τα στοιχεία αυτά δημοσιεύονταν,

- τα στατιστικά στοιχεία που έλαβε η ΓΔ ΙΙΙ κατά τις συσκέψεις με την αντιπροσωπεία της CDE, καθώς και τον βαθμό ομαδοποιήσεως και περιοδικότητας των στοιχείων αυτών.

Έχετε αντιληφθεί κατά τις συσκέψεις στις οποίες συμμετέχετε να γίνεται λόγος για μια "μέθοδο Traverso" που φαίνεται να αποσκοπεί στην προσαρμογή της ζητήσεως και των παραδόσεων ανά εθνική αγορά για τις διάφορες κατηγορίες προϋόντων;»

99 Με το απαντητικό σημείωμά του αριθ. 10018, της 12ης Σεπτεμβρίου 1991 (παράρτημα 3 του υπομνήματος αντικρούσεως), ο κ. Ortϊn ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα στον κ. Temple Lang:

«2. Όσον αφορά τα στοιχεία που λαμβάναμε από την Eurofer, εκτός από το αντίγραφο των ταχειών στατιστικών της Eurofer σχετικά με τις παραγγελίες και τις παραδόσεις του οποίου έχετε λάβει γνώση, λαμβάναμε προβλέψεις υπό τη μορφή που επισυνάπτουμε (...). Τα στοιχεία ήσαν πάντοτε ομαδοποιημένα στο επίπεδο της ΕΟΚ.

Υπενθυμίζω επίσης ότι η ΓΔ ΙΙΙ είχε φροντίσει (κατά την εκκίνηση του συστήματος προβλέψεων ανά προϋόν) να δημοσιεύει μόνο προβλέψεις παραγωγής (όχι παραδόσεως), να τις στρογγυλοποιεί και να αλλάζει τον ορισμό τους (...) με σκοπό να απομακρυνθεί από τους ορισμούς που χρησιμοποιεί η Eurofer.

3. Οι συναντήσεις με τη CDE πραγματοποιούνταν στο πλαίσιο των συσκέψεων της ομάδας εμπειρογνωμόνων της επιτήρησης, κατ' αρχήν κάθε τρεις μήνες, για να σχολιαστεί η κατάσταση της αγοράς. Οι συναντήσεις αυτές απέκτησαν πρόσφατα πιο ευκαιριακό χαρακτήρα. Η τελευταία συνάντηση, κατά την οποία μας παραδόθηκε το συνημμένο σημείωμα [speaking note] πραγματοποιήθηκε στις 19 Ιουλίου 1991. Θεωρούμε χρήσιμες τις συσκέψεις αυτές για να διασφαλιστεί η κανονική παρακολούθηση της αγοράς (...).

4. Όσον αφορά τη μέθοδο την αποκαλούμενη "Traverso", ομολογώ ότι κανένας από τους νυν συνεργάτες μου δεν έχει ακούσει τίποτε σχετικά (...)».

100 Ο φάκελος που διαβίβασε η Επιτροπή στο Πρωτοδικείο, βάσει του άρθρου 23, περιέχει επίσης ένα σημείωμα του κ. Ehlermann, γενικού διευθυντή της ΓΔ IV, προς τον κ. Perissich, γενικό διευθυντή της ΓΔ ΙΙΙ, της 27ης Ιανουαρίου 1993 (έγγραφο αριθ. 9729, που κατέστη γνωστοποιήσιμο στην προσφεύγουσα βάσει της διατάξεως της 1