ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ 15ΗΣ ΙΟΥΛΙΟΥ 1982. - ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΒΟΡΕΙΟΥ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ. - ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΚΡΑΤΟΥΣ - ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 40/82.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1982 σελίδα 02793

Ισπανική ειδική έκδοση σελίδα 00867

Σουηδική ειδική έκδοση σελίδα 00475

Φινλανδική ειδική έκδοση σελίδα 00497



Περίληψη

Διάδικοι

Αντικείμενο της υπόθεσης

Σκεπτικό της απόφασης

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

1 . Ελεύθερη κυκλοφορία τών εμπορευμάτων — Παρεκκλίσεις — Προστασία τής υγείας τών ζώων — Αρμοδιότης τών Κρατών μελών — Όριο

( Συνθήκη ΕΟΚ , άρθρο 36 )

2 . Ελεύθερη κυκλοφορία τών εμπορευμάτων — Παρεκκλίσεις — Προστασία τής υγείας τών ζώων — Πραγματικό αντικείμενο τών επιδίκων μέτρων — Παρεμπόδιση τών εισαγωγών γιά εμπορικούς καί οικονομικούς λόγους — Συγκεκαλυμμένος περιορισμός κατά τήν έννοια τού άρθρου 36 — Απαγορευμένος περιορισμός

( Συνθήκη ΕΟΚ , άρθρο 36 )

Περίληψη

1 . Μολονότι δυνάμει τού άρθρου 36 τής συνθήκης εναπόκειται σέ κάθε Κράτος μέλος νά προσδιορίζει καί ενδεχομένως νά μεταβάλλει τήν πολιτική του στόν τομέα τής υγείας τών ζώων , τά αποτελέσματα τής υγειονομικής πολιτικής επί τών εισαγωγών από άλλα Κράτη μέλη δέν δύνανται νά υπερβαίνουν τά ορια πού τάσσονται από τό κοινοτικό δίκαιο .

2.Τό δεύτερο εδάφιο τού άρθρου 36 αποσκοπεί στήν αποτροπή τού ενδεχομένου νά παρεκκλίνουν τού αληθούς σκοπού τους οι περιορισμοί τών ανταλλαγών πού αναφέρονται στό πρώτο εδάφιο τού άρθρου αυτού καί νά χρησιμοποιηθούν κατά τέτοιο τρόπο , ωστε νά δημιουργούνται διακρίσεις έναντι εμπορευμάτων πού προέρχονται από άλλα Κράτη μέλη ή νά προστατεύονται εμμέσως ορισμένα εθνικά προϊόντα .

Κατά τό μέτρο κατά τό οποίο ορισμένα πραγματικά περιστατικά οδηγούν στήν σκέψη οτι ο πραγματικός σκοπός υγειονομικών μέτρων πού θεσπίζονται από ενα Κράτος μέλος ειναι νά εμποδισθούν , γιά εμπορικούς καί οικονομικούς λόγους , οι εισαγωγές προελεύσεως άλλων Κρατών μελών , εφ’ οσον δέ δέν αποδεικνύεται οτι , γιά λόγους προστασίας τής υγείας τών ζώων , τό οικείο Κράτος μέλος δέν διέθετε άλλη εναλλακτική λύση από τό νά εφαρμόσει τά επί δικα μέτρα καί οτι , συνεπώς , τά μέτρα αυτά δέν ηταν περισσότερο περιοριστικά από ο,τι ηταν αναγκαίο γιά τήν επίτευξη τού επιδιωκομένου σκοπού , τά εν λόγω μέτρα αποτελούν συγκεκαλυμμένους περιορισμούς κατά τήν έννοια τού άρθρου 36 , δεύτερο εδάφιο .

Διάδικοι

Στήν υπόθεση 40/82 ,

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ , εκπροσωπουμένη από τόν Richard Wainwright , επικουρούμενο από τόν Peter Oliver , μέλη τής νομικής της υπηρεσίας , μέ αντίκλητο στό Λουξεμβούργο τόν Oreste Montalto , κτίριο Jean Monnet , Kirchberg ,

προσφεύγουσα ,

υποστηριζομένη από τήν

ΓΑΛΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ , εκπροσωπουμένη από τόν Gilbert Guillaume , διευθυντή νομικών υποθέσεων τού υπουργείου εξωτερικών σχέσεων , επικουρούμενο από τόν Alexandre Carnelutti , μέ τόπο επιδόσεων στό Λουξεμβούργο τήν γαλλική πρεσβεία ,

παρεμβαίνουσα ,

κατά

ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΒΟΡΕΙΟΥ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ , εκπροσωπουμένου από τόν Sir Ian Percival , QC , Solicitor General , τόν Peter Scott , QC , τόν Peter Langdon-Davies , Barrister , καί τήν Γ . Δαγτόγλου , μέ τόπο επιδόσεων στό Λουξεμβούργο τήν βρετανική πρεσβεία ,

καθ’ ου ,

υποστηριζομένου από τήν

ΙΡΛΑΝΔΙΑ , εκπροσωπουμένη από τόν Louis J . Dockery , Chief State Solicitor , μέ τόπο επιδόσεων στό Λουξεμβούργο τήν ιρλανδική πρεσβεία ,

παρεμβαίνουσα ,

Αντικείμενο της υπόθεσης

η οποία έχει ως αντικείμενο προσφυγή μέ τήν οποία ζητείται νά αναγνωρισθεί οτι τό Ηνωμένο Βασίλειο , επιβάλλοντας περιορισμούς στίς εισαγωγές κρέατος πουλερικών , αυγών καί προϊόντων αυγών , παρέβη τίς υποχρεώσεις πού υπέχει εκ τού άρθρου 30 τής συνθήκης ΕΟΚ ,

Σκεπτικό της απόφασης

1 Μέ δικόγραφο πού κατέθεσε στήν γραμματεία τού Δικαστηρίου τήν 4η Φεβρουαρίου 1982 , η Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ήσκησε , δυνάμει τού άρθρου 169 τής συνθήκης ΕΟΚ , προσφυγή , μέ τήν οποία ζητεί νά αναγνωρισθεί οτι , επιβάλλοντας τήν απαγόρευση τών εισαγωγών καί τό σύστημα αδειών εισαγωγής πού αναφέρονται στό δικόγραφο τής προσφυγής , τό Ηνωμένο Βασίλειο παρέβη τίς υποχρεώσεις πού υπέχει εκ τού άρθρου 30 τής συνθήκης ΕΟΚ .

Ι — Αντικείμενο τής προσφυγής

2 Ως πρός τήν απαγόρευση τών εισαγωγών , η προσφυγή αναφέρει οτι από 1ης Σεπτεμβρίου 1981 η κυβέρνηση τού Ηνωμένου Βασιλείου επέβαλε γενική απαγόρευση εισαγωγής στήν Αγγλία , Ουαλλία καί Σκωτία , νωπών , κατεψυγμένων ή διατηρημένων μέ απλή ψύξη κρεάτων πουλερικών , αυγών ( πλήν τών αυγών πρός επώαση ) καί προϊόντων αυγών προερχομένων από ολα τά άλλα Κράτη μέλη , πλήν τής Δανίας καί τής Ιρλανδίας .

3 Κατά τήν προσφυγή , οι περιορισμοί αυτοί επεβλήθησαν βάσει τής Importation of Animal Products and Poultry Products Order 1980 ( απόφαση τού 1980 περί τής εισαγωγής κτηνοτροφικών καί πτηνοτροφικών προϊόντων ) ( SI 1980 , αριθ . 14 ), οπως ετροποποιήθη μέ τίς τροποποιτικές αποφάσεις τού 1980 καί τού 1981 ( SI 1980 , αριθ . 1934 καί SI 1981 , αριθ . 1238 ), η οποία απαγορεύει τήν εισαγωγή στήν Μεγάλη Βρετανία πτηνοτροφικών προϊόντων , περιλαμβανομένων τών αυγών καί τών προϊόντων αυγών , χωρίς γενική ή ειδική άδεια , εκδιδομένη από τό αρμόδιο υπουργείο κατά τίς διατάξεις τής αποφάσεως αυτής .

4 Τά μέτρα επιβολής νέων περιορισμών στήν εισαγωγή πτηνοτροφικών προϊόντων , τών οποίων η ουσιαστική ισχύς άρχισε τήν 1η Σεπτεμβρίου 1981 , εξηγγέλθησαν μέ ανακοίνωση πού εδημοσιεύθη στήν «London Gazette» καί στήν «Edinburgh Gazette» τής ημέρας εκείνης . Τά μέτρα αυτά ( αποκαλούμενα εφ’ εξής : «τά μέτρα τού 1981» ) συνίσταντο στήν ανάκληση ολων τών γενικών αδειών γιά τήν εισαγωγή πτηνοτροφικών προϊόντων από άλλα Κράτη μέλη καί στήν έκδοση νέων γενικών αδειών γιά τήν εισαγωγή τέτοιων προϊόντων από τήν Δανία καί τήν Ιρλανδία . Οι νέες αυτές γενικές άδειες αφορούν τά αυγά ( πού δέν προορίζονται γιά επώαση ), τά νωπά καί διατηρούμενα μέ ψύξη ολόκληρα σφάγια ή μέρη σφαγίων πού προέρχονται από ορνίθια , ινδιάνους , νήσσες , χήνες καί μελεαγρίδες , συνοδευόμενα ή μή από παραπροϊόντα , καθώς καί μόνο παραπροϊόντα .

5 Η Επιτροπή υποστηρίζει οτι η κυβέρνηση τού Ηνωμένου Βασιλείου κατέστησε γνωστό , κατά τόν ίδιο περίπου χρόνο , οτι δέν προετίθετο νά χορηγήσει άδειες γιά τήν εισαγωγή πτηνοτροφικών προϊόντων , περιλαμβανομένων καί τών αυγών ( πού δέν προορίζονται γιά επώαση ) καί τών προϊόντων αυγών , άν αυτά προήρχοντο από άλλα Κράτη μέλη πλήν τής Δανίας καί τής Ιρλανδίας , οτι ηταν διατεθειμένη νά χορηγήσει άδειες γιά τήν εισαγωγή από οιοδήποτε Κράτος μέλος προϊόντων αυγών πού έχουν υποβληθεί σέ θερμική επεξεργασία .

6 Η Επιτροπή αναφέρει περαιτέρω οτι , καίτοι , τά μέτρα τού 1981 έχουν εφαρμογή μόνο επί τών εισαγωγών στήν Αγγλία , Ουαλλία καί Σκωτία , παρόμοιοι περιορισμοί ισχύουν από χρόνο προγενέστερο τής προσχωρήσεως τού Ηνωμένου Βασιλείου στήν Κοινότητα ως πρός τίς εισαγωγές πτηνοτροφικών προϊόντων στήν Βόρειο Ιρλανδία . Δυνάμει τής Diseases of Animals ( Importation of Poultry ) Order ( Northern Ireland ) 1965 [αποφάσεως περί ασθενειών τών ζώων ( εισαγωγή πουλερικών ) ( Βόρειος Ιρλανδία ) 1965] ( SI 1965 ΝΙ αριθ . 175 ), οπως ετροποποιήθη μέ απόφαση τού 1968 ( SI 1968 ΝΙ αριθ . 106 ), οι εισαγωγές σφαγίων πουλερικών καί αυγών , εξαιρέσει , υπό ορισμένες προϋποθέσεις , τών προερχομένων από τήν Ιρλανδία , υπόκεινται σέ ενα σύστημα αδειών εισαγωγής . Στήν πράξη , δέν χορηγούνται άδειες εισαγωγής γιά εισαγωγές από άλλα Κράτη μέλη πλήν τής Ιρλανδίας καί τής Δανίας .

7 Τό Ηνωμένο Βασίλειο αναγνωρίζει οτι η νομοθεσία του περί τής υγείας τών ζώων , καθ’ οσον αφορά τά πτηνοτροφικά προϊόντα , ισοδυναμεί πρός σύστημα αδειών εισαγωγής καί οτι εθέσπισε τά μέτρα τού 1981 κατά τόν τρόπο πού περιεγράφη από τήν Επιτροπή . Ισχυρίζεται , εν τούτοις , οτι τά μέτρα αυτά δέν δύνανται νά θεωρηθούν ως γενική απαγόρευση τών εισαγωγών .

8 Κατά τό Ηνωμένο Βασίλειο , τά μέτρα τού 1981 αποτελούσαν μέρος ενός συνόλου ρυθμίσεων πού αποσκοπούσαν στόν αποτελεσματικότερο έλεγχο τής νόσου τού Newcastle στά πουλερικά . Πράγματι , η κυβέρνηση τού Ηνωμένου Βασιλείου ειχε αποφασίσει νά επανεισαγάγει τήν πολιτική τής υποχρεωτικής σφαγής σέ περίπτωση τυχόν μελλοντικής εμφανίσεως τής νόσου στήν Μεγάλη Βρετανία , μέτρο εναρμονιζόμενο πρός τήν πολιτική πού εφηρμόζετο ήδη στήν Βόρειο Ιρλανδία . Κατά συνέπεια , από 1ης Σεπτεμβρίου 1981 τά πουλερικά κάθε πτηνοτροφικής μονάδος τά οποία θά διεπιστούτο οτι προσεβλήθησαν από τήν νόσο τού Newcastle , έπρεπε νά σφαγούν· από τήν ίδια αυτή ημερομηνία , έπαυσε η χρήση εμβολίου κατά τής νόσου τού Newcastle . Μέ τήν εφαρμογή τής νέας αυτής πολιτικής , ολόκληρη η πτηνοτροφία τού Ηνωμένου Βασιλείου θά αποκαθίστατο καί πάλι στήν ανωτάτη κατηγορία ανοσίας πού αναγνωρίζεται διεθνώς .

9 Η κυβέρνηση τού Ηνωμένου Βασιλείου ειχε , εν τούτοις , επίγνωση τού εξαιρετικά μεταδοτικού χαρακτήρος τής νόσου τού Newcastle . Μέ τήν άρση τής προστασίας πού παρέχει τό εμβόλιο , η βρετανική πτηνοτροφία θά παρέμενε τρωτή σέ μολύνσεις προκαλούμενες από οιεσδήποτε εισαγωγές από χώρες οπου δέν έχει εκλείψει ο ιός ή οπου επιτρέπεται ελευθέρως η χρήση εμβολίου . Πράγματι , η χρήση εμβολίου δύναται νά αποκρύψει τήν παρουσία μή καλλειεργημένου ιού στά πουλερικά . Κατά συνέπεια , ηταν αναγκαίο νά ταχθούν αυστηρότεροι υγειονομικοί κανόνες γιά εισαγωγές νωπού καί κατεψυγμένου κρέατος πουλερικών , αυγών καί προϊόντων αυγών στήν Μεγάλη Βρετανία , πλήν τών προϊόντων αυγών πού έχουν υποβληθεί σέ θερμική επεξεργασία , στά οποία ο ιός δέν δύναται νά παραμείνει ενεργός .

10 Η κυβέρνηση τού Ηνωμένου Βασιλείου κατέστησε ως εκ τούτου σαφές οτι από τήν ημερομηνία εισαγωγής τής νέας πολιτικής , οι εισαγωγές τών προϊόντων αυγών επιτρέπονται μόνο άν προέρχονται από χώρες οπου δέν υφίσταται παντελώς η νόσος τού Newcastle , απαγορεύεται η χρήση εμβολίου καί επιβάλλεται υποχρεωτική σφαγή σέ περίπτωση εμφανίσεως τής νόσου .

11 Οι εισαγωγές από οιοδήποτε Κράτος μέλος πού συνεκέντρωνε τίς τρείς αυτές προϋποθέσεις θά εξακολουθούσαν νά επιτρέπονται μετά τήν 1η Σεπτεμβρίου 1981 . Πάντως , από τά τότε διαθέσιμα στοιχεία προέκυπτε οτι η Δανία καί η Ιρλανδία ηταν τά μόνα Κράτη μέλη πού ανταπεκρίνοντο στίς απαιτήσεις αυτές . Δεδομένου οτι κάθε Κράτος μέλος έχει τήν ευχέρεια νά καθιερώσει τό ίδιο σύστημα μέ εκείνο πού ισχύει στό Ηνωμένο Βασίλειο , στήν Ιρλανδία καί στήν Δανία , τά εν λόγω μέτρα δέν δύνανται , κατά τήν γνώμη τού Ηνωμένου Βασιλείου , νά εξομοιωθούν πρός γενική απαγόρευση τών εισαγωγών . Θά ηταν , μάλιστα , ιδιαιτέρως επιθυμητό άν καί άλλα Κράτη μέλη καθιέρωναν εξ ίσου αυστηρά κριτήρια υγείας τών πουλερικών μέ αυτά πού καθιέρωσε τό Ηνωμένο Βασίλειο , δεδομένου οτι , άν εγενικεύετο η εφαρμογή μιάς τέτοιας πολιτικής , θά καθίστατο δυνατή η ελεύθερη διακίνηση τών πουλερικών καί τών λοιπών πτηνοτροφικών προϊόντων στό σύνολο τής Κοινότητος .

ΙΙ — Συνοπτική έκθεση τών νομικών επιχειρημάτων

12 Η Επιτροπή υποστηρίζει οτι οι περιορισμοί πού επέβαλε τό Ηνωμένο Βασίλειο επί τών εισαγωγών πτηνοτροφικών προϊόντων από τά άλλα Κράτη μέλη , πλήν τής Ιρλανδίας καί τής Δανίας , συνιστούν παράβαση τού άρθρου 30 τής συνθήκης , τό οποίο απαγορεύει τούς ποσοτικούς περιορισμούς επί τών εισαγωγών από άλλα Κράτη μέλη καί τά μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος πρός τέτοιους περιορισμούς , πού δέν δικαιολογούνται δυνάμει τού άρθρου 36 τής συνθήκης .

13 Η Επιτροπή συμφωνεί μέ τό Ηνωμένο Βασίλειο ως πρός τό οτι τά ανώτατα δυνατά επίπεδα απαλλαγής από τίς ασθένειες τών ζώων θά πρέπει νά ειναι ο στόχος ολων τών Κρατών μελών , προσθέτει ομως οτι τά μέτρα πού αποσκοπούν στήν ελάττωση τής συχνότητος τών ασθενειών των ζώων πρέπει νά παραμένουν εντός τών ορίων πού τάσσει η συνθήκη .

14 Από τήν άποψη αυτή , η Επιτροπή επικρίνει ιδίως τέσσερα σημεία τής νομοθεσίας καί τής πρακτικής τού Ηνωμένου Βασιλείου . Θεωρεί οτι :

α ) τό σύστημα αδειών εισαγωγής περιορίζει τίς εισαγωγές περισσότερο από ο,τι ειναι αναγκαίο γιά τήν προστασία τής υγείας τών ζώων·

β)η απαγόρευση τών εισαγωγών περιορίζει τίς εισαγωγές περισσότερο από ο,τι ειναι αναγκαίο γιά τήν προστασία τής υγείας τών ζώων·

γ)οσον αφορά τήν Αγγλία , Ουαλλία καί Σκωτία , η απαγόρευση τών εισαγωγών συνιστά μέσο αυθαιρέτων διακρίσεων κατά τήν έννοια τού δευτέρου εδαφίου τού άρθρου 36·

δ)οσον αφορά τήν Αγγλία , Ουαλλία καί Σκωτία , η απαγόρευση τών εισαγωγών συνιστά συγκεκαλυμμένο περιορισμό στό εμπόριο μεταξύ τών Κρατών μελών , κατά τήν έννοια τού δευτέρου εδαφίου τού άρθρου 36 .

15 Τό Ηνωμένο Βασίλειο ισχυρίζεται οτι τά μέτρα τού 1981 , όχι μόνο δέν συνιστούν μέσο αυθαιρέτων διακρίσεων ή συγκεκαλυμμένο περιορισμό στό εμπόριο μεταξύ τών Κρατών μελών , αλλά καί δικαιολογούνται πλήρως δυνάμει τού άρθρου 36 , δεδομένου οτι αποτελούν βασικό στοιχείο μιάς πολιτικής πού έχει ως στόχο τήν πλήρη εκρίζωση τής νόσου τού Newcastle στά πουλερικά . Πράγματι , μία τέτοια πολιτική θά ειχε ως αποτέλεσμα τήν διευκόλυνση καί όχι τόν περιορισμό τού εμπορίου μέ οσα Κράτη μέλη επιβάλλουν εξ ίσου αυστηρά κριτήρια υγείας τών ζώων μέ τό Ηνωμένο Βασίλειο .

16 Ως πρός τό σύστημα αδειών εισαγωγής , τό Ηνωμένο Βασίλειο υπενθυμίζει οτι ενα τέτοιο σύστημα ειχε γίνει δεκτό από τήν Κοινότητα οσον αφορά τόν αφθώδη πυρετό καί τήν πανώλη τών χοίρων . Κατά τήν άποψή του , δέν υπάρχει λόγος νά αντιμετωπισθεί κατά διαφορετικό τρόπο η νόσος τού Newcastle , δεδομένου οτι μία σοβαρή επιδημική έξαρση τής νόσου αυτής θά ειχε βαρύτατες οικονομικές επιπτώσεις , ανάλογες πρός εκείνες πού θά απέρρεαν από μία εκτεταμένη επιζωοτική εμφάνιση αφθώδους πυρετού ή πανώλους τών χοίρων .

17 Η Γαλλική Δημοκρατία , παρεμβαίνουσα , υποστηρίζει τούς ισχυρισμούς τής Επιτροπής κατά τό μέρος πού στρέφονται κατά τών μέτρων τού 1981 . Κατά τήν άποψή της , τά μέτρα αυτά δέν δικαιολογούνται δυνάμει τού πρώτου εδαφίου τού άρθρου 36 καί αποτελούν σαφώς μέσο αυθαιρέτων διακρίσεων καί συγκεκαλυμμένο περιορισμό επί τών εισαγωγών πτηνοτροφικών προϊόντων από άλλα Κράτη μέλη καί ιδίως από τήν Γαλλία .

18 Η Ιρλανδία , παρεμβαίνουσα , υποστηρίζει τούς ισχυρισμούς τού Ηνωμένου Βασιλείου οσον αφορά τό σύστημα αδειών εισαγωγής . Κατά τήν άποψή της , ενα τέτοιο σύστημα δέν αντιβαίνει καθαυτό στό άρθρο 36 , διότι τό ζήτημα άν η καθιέρωση αδειών εισαγωγής δικαιολογείται από λόγους προστασίας τής υγείας τών ζώων εξαρτάται από τούς ιδιάζοντες κινδύνους πού συνεπάγονται οι εισαγωγές ζωικών προϊόντων γιά τήν υγεία τών ζώων .

19 Επί πλέον , η Ιρλανδία διευκρινίζει οτι , κατά τόν χρόνο τής προσχωρήσεως τής Ιρλανδίας καί τού Ηνωμένου Βασιλείου στήν Κοινότητα , τόσο η Ιρλανδία οσο καί η Βόρειος Ιρλανδία εφήρμοζαν πολιτική μή εμβολιασμού καί υποχρεωτικής σφαγής . Τούτο ειχε ως αποτέλεσμα τά πτηνοτροφικά προϊόντα νά διακινούνται ελευθέρως από τήν Ιρλανδία πρός τήν Βόρειο Ιρλανδία καί αντιστρόφως , ενώ δέν επετρέπετο η εισαγωγή τέτοιων προϊόντων ούτε στήν Ιρλανδία ούτε στήν Βόρειο Ιρλανδία από τήν Μεγάλη Βρετανία , οπου τό εμβόλιο εχρησιμοποιείτο ακόμη .

20 Γιά τόν λόγο αυτόν , η Ιρλανδία υποστηρίζει οτι τά νομικά επιχειρήματα πού προβάλλει η Επιτροπή οσον αφορά τό σύστημα πού εφαρμόζεται στήν Βόρειο Ιρλανδία ταυτίζονται πρός εκείνα πού προβάλλονται στήν χωριστή προσφυγή τής Επιτροπής κατά τής Ιρλανδίας ( υπόθεση 74/82 ). Κατά συνέπεια , η Ιρλανδία ζητεί από τό Δικαστήριο νά μή εκδώσει απόφαση ως πρός τά μέτρα πού εφαρμόζονται στήν Βόρειο Ιρλανδία πρό τής συζητήσεως τής υποθέσεως 74/82 .

ΙΙΙ — Πραγματικά περιστατικά

21 Πρίν εξετάσει τά νομικά επιχειρήματα , τό Δικαστήριο θεωρεί χρήσιμο νά εκθέσει ορισμένα πραγματικά περιστατικά πού δύνανται νά ασκήσουν επιρροή στήν εκτίμηση τών υπό κρίση ζητημάτων .

22 Κατά πρώτον δέν αμφισβητείται μεταξύ τών διαδίκων οτι οι εισαγωγές κρέατος πουλερικών καί πτηνοτροφικών προϊόντων στό Ηνωμένο Βασίλειο από άλλα Κράτη μέλη εσημείωσαν σημαντική αύξηση κατά τά τελευταία πρό τής εισαγωγής τών μέτρων τού 1981 έτη . Η αύξηση αυτή αφορούσε ιδίως τίς εισαγωγές εσφαγμένων ινδιάνων , μή τεμαχισμένων· κατά τό 1980 , οι εισαγωγές μή τεμαχισμένων ινδιάνων από τήν Γαλλία εσημείωσαν απότομη άνοδο σέ σύγκριση πρός εκείνες τού 1979 .

23 Δέν αμφισβητείται επίσης οτι κατά τά μέσα τού 1981 η κυβέρνηση τού Ηνωμένου Βασιλείου καί οι βρετανοί παραγωγοί ανησυχούσαν ζωηρά γιά τήν συνεχιζομένη αύξηση τών εισαγωγών ινδιάνων από τήν Γαλλία καί οτι οι βρετανοί πτηνοτρόφοι εξέφρασαν τήν ανησυχία τους γιά τίς κρατικές επιδοτήσεις , οι οποίες , οπως υπεστήριξαν , παρείχοντο στούς γάλλους παραγωγούς . Υπό τίς συνθήκες αυτές , ησκήθη κάποια πίεση επί τής κυβερνήσεως τού Ηνωμένου Βασιλείου , μέ άρθρα στόν τύπο καί μέ άλλους τρόπους , προκειμένου νά λάβει μέτρα γιά τήν μείωση τών εισαγωγών τών πτηνοτροφικών προϊόντων από τήν Γαλλία .

24 Κατά δεύτερον , τό Ηνωμένο Βασίλειο δέν αρνείται οτι τό χρονικό σημείο πού επελέγη γιά τήν εισαγωγή τών μέτρων τού 1981 ηταν τέτοιο , ωστε νά εμποδίσει τίς εισαγωγές χριστουγεννιάτικων ινδιάνων από τήν Γαλλία στήν Μεγάλη Βρετανία γιά τήν περίοδο τού 1981 καί οτι οι εισαγωγές αυτές ειχαν αποτελέσει ενα πολύ σημαντικό μέρος τού συνόλου τών εισαγωγών ινδιάνων κατά τά προηγούμενα έτη .

25 Ειναι επίσης αναμφισβήτητο τό γεγονός οτι η Γαλλία επεχείρησε νά διατηρήσει τήν διάθεση τών πουλερικών στήν βρετανική αγορά , εισάγοντας , τόν Σεπτέμβριο τού 1981 , μία πολιτική αντιμετωπίσεως τής νόσου τού Newcastle πού ηταν παρόμοια σέ γενικές γραμμές πρός εκείνη πού ειχε προσφάτως καθιερώσει τό Ηνωμένο Βασίλειο . Από τής 16ης Σεπτεμβρίου 1981 , απηγόρευσε τήν χρήση εμβολίου καί εθέσπισε πολιτική υποχρεωτικής σφαγής σέ περίπτωση εμφανίσεως τής νόσου . Οι βρετανικές αρχές ηρνήθησαν , εν τούτοις , νά δεχθούν τά γαλλικά πτηνοτροφικά προϊόντα στό έδαφός τους μέ τήν δικαιολογία οτι η Γαλλία δέν ειχε περιορίσει τίς εισαγωγές πουλερικών από τρίτες χώρες , ιδίως από τήν Ισπανία καί από ορισμένες χώρες τής Ανατολικής Ευρώπης , οπου τό εμβόλιο εχρησιμοποιείτο ακόμη . Η γαλλική κυβέρνηση υποστηρίζει οτι ειχε στό παρελθόν δυνηθεί νά συνάψει συμφωνίες μέ τήν Ελβετία σέ περιπτώσεις εμφανίσεως τής νόσου στήν Γαλλία , αλλά όχι στήν Ελβετία , κατά τρόπο ωστε νά καταστεί δυνατό νά συνεχισθούν οι γαλλικές εισαγωγές στήν χώρα αυτή , καίτοι ενετάθησαν σημαντικά οι υγειονομικοί έλεγχοι στά σύνορα .

26 Από πληροφορίες πού παρέσχε η Επιτροπή προκύπτει οτι η Δανία , μολονότι εφαρμόζει από τό 1978 πολιτική μή εμβολιασμού καί υποχρεωτικής σφαγής , επιτρέπει εισαγωγές νωπού κρέατος πουλερικών από άλλα Κράτη μέλη , επιβάλλει ομως σχετικώς αυστηρούς υγειονομικούς ελέγχους στά σύνορα άν οι εισαγωγές προέρχονται από Κράτη μέλη στά οποία εσημειώθη κρούσμα τής νόσου τού Newcastle κατά τούς τελευταίους δώδεκα μήνες ή στά οποία διενεργείται εμβολιασμός κατά τής νόσου αυτής .

27 Σύμφωνα μέ στατιστικά στοιχεία τού Διεθνούς Γραφείου επιζωοτιών , τά μόνα Κράτη μέλη στά οποία εσημειώθησαν κρούσματα τής νόσου τού Newcastle κατά τό 1981 ηταν η Ιταλία καί η Ελλάς· τό 1980 διεπιστώθη η υπαρξη τής νόσου στό Βέλγιο , στήν Γερμανία , στήν Ιταλία καί στήν Ελλάδα . Η πιό πρόσφατη εμφάνιση εσημειώθη τό 1978 στήν Βρετανία , τό 1976 στήν Γαλλία καί τό 1973 στήν Βόρειο Ιρλανδία . Η Επιτροπή τονίζει οτι τά στοιχεία αυτά δείχνουν σταθερή μείωση τών εμφανίσεων τής νόσου στό σύνολο τής Κοινότητος κατά τήν τελευταία πενταετία .

28 Οι διάδικοι συμφωνούν ως πρός τό οτι η νόσος τού Newcastle δύναται νά έχει σοβαρές οικονομικές συνέπειες , οτι ειναι μία εξαιρετικά μεταδοτική νόσος καί οτι γιά τήν καταπολέμησή της απαιτείται είτε πολιτική μέ στόχο νά τεθεί η νόσος υπό έλεγχο καί νά μειωθούν οι συνέπειές της , μέσω γενικού ή εκλεκτικού εμβολιασμού , είτε πολιτική μέ στόχο τήν εκρίζωσή της , βάσει τής οποίας ο εμβολιασμός απαγορεύεται καί η εμφάνιση αντιμετωπίζεται μέ υποχρεωτική σφαγή τών πουλερικών πού προσεβλήθησαν .

29 Οι διάδικοι δέχονται επίσης οτι ο εμβολιασμός ειναι δυνατό νά αποκρύψει τήν υπαρξη τής νόσου , δεδομένου οτι τά εμβολιασμένα πτηνά ενδέχεται , χωρίς νά εμφανίζουν τά συμπτώματα τής νόσου , νά έχουν μολυνθεί από μή καλλιεργημένο ιό , τόν οποίο μεταφέρουν πχ . μή κατοικίδια πτηνά . Κατά τήν Επιτροπή καί τήν Γαλλία , ομως , τέτοιος κίνδυνος ειναι εντελώς υποθετικός σέ χώρες οπου συνυπάρχουν εμβολιασμένα καί μή εμβολιασμένα πουλερικά καί οπου δέν εσημειώθη κανένα κρούσμα τής νόσου τού Newcastle κατά τά τελευταία έτη .

30 Τέλος , οι διάδικοι συμφωνούν στό οτι τόν Αύγουστο τού 1981 η αναλογία τών πουλερικών πού ειχαν εμβολιασθεί δυνάμει τών κανονισμών πού ίσχυαν τότε ανήρχετο σέ 40 % περίπου τόσο στήν Μεγάλη Βρετανία , οσο καί στήν Γαλλία . Η γαλλική κυβέρνηση προσθέτει οτι ο στόχος τής τότε πολιτικής της ηταν ο εμβολιασμός τών ωοτόκων ορνίθων καί τών πτηνών αναπαραγωγής , ουτως ωστε τά εξαγόμενα από τήν Γαλλία ορνίθια καί ινδιάνοι νά αποτελούνται μόνο από μή εμβολιασθέντα πουλερικά .

IV — Τά μέτρα τού 1981

31 Οιαδήποτε άποψη καί άν γίνει δεκτή ως πρός τόν νομικό μηχανισμό πού εχρησιμοποίησε τό Ηνωμένο Βασίλειο κατά τήν θέσπιση τών μέτρων τού 1981 , τά μέτρα αυτά ειχαν ως αποτέλεσμα νά εμποδίσουν τίς εισαγωγές στήν Μεγάλη Βρετανία νωπών καί διατηρημένων μέ ψύξη πτηνοτροφικών προϊόντων , αυγών ( μή προοριζομένων γιά επώαση ) καί προϊόντων αυγών ( πλήν τών προϊόντων αυγών πού έχουν υποβληθεί σέ θερμική επεξεργασία ) από ολα τά άλλα Κράτη μέλη πλήν τής Ιρλανδίας καί τής Δανίας . Τά μέτρα αυτά πρέπει , συνεπώς , νά θεωρηθούν ως μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος πρός ποσοτικούς περιορισμούς , απαγορευόμενα από τό άρθρο 30 τής συνθήκης , εκτός άν διπιστωθεί οτι δικαιολογούνται δυνάμει τού άρθρου 36 από λόγους προστασίας τής υγείας τών ζώων .

32 Ως πρός τό σημείο αυτό , τό κύριο επιχείρημα τού Ηνωμένου Βασιλείου ειναι οτι τά μέτρα τού 1981 αποτελούν αναπόσπαστο μέρος τής νέας του πολιτικής στόν τομέα τής υγείας τών ζώων οσον αφορά τήν νόσο τού Newcastle καί οτι μία τέτοια αλλαγή στήν υγειονομική πολιτική δέν δύναται νά αμφισβητηθεί βάσει τού άρθρου 36 . Στά πλαίσια τού καταμερισμού αρμοδιοτήτων μεταξύ τής Κοινότητος καί τών Κρατών μελών , τά ζητήματα τής υγείας τών ζώων παραμένουν στήν αποκλειστική αρμοδιότητα τών Κρατών μελών καθ’ οσον χρόνο δέν έχει πραγματοποιηθεί κοινοτική εναρμόνιση . Τούτο ισχύει , υποστηρίζει τό Ηνωμένο Βασίλειο , έστω καί άν η εισαγωγή τής νέας πολιτικής εχαιρετίσθη μέ ανακούφιση από τούς βρετανούς πτηνοτρόφους , οι οποίοι εφοβούντο ανταγωνισμό από τά γαλλικά πουλερικά στήν βρετανική αγορά .

33 Τό επιχείρημα αυτό ειναι ορθό , υπό τήν έννοια οτι εναπόκειται σέ κάθε Κράτος μέλος νά προσδιορίζει καί ενδεχομένως νά μεταβάλλει τήν πολιτική του στόν τομέα τής υγείας τών ζώων . Υπό τίς συνθήκες αυτές , τά Κράτη μέλη ειναι κατ’ αρχήν ελεύθερα νά υιοθετούν , εν όψει τών κινδύνων τής νόσου τού Newcastle στά πουλερικά , είτε πολιτική εμβολιασμού είτε πολιτική μή εμβολιασμού καί υποχρεωτικής σφαγής .

34 Εν τούτοις , τό επιχείρημα τού Ηνωμένου Βασιλείου παραβλέπει τό γεγονός οτι τά αποτελέσματα τής υγειονομικής πολιτικής στίς εισαγωγές από άλλα Κράτη μέλη δέν δύνανται νά υπερβαίνουν τά ορια πού τάσσονται από τό κοινοτικό δίκαιο . Τό Ηνωμένο Βασίλειο προβάλλει τόν ισχυρισμό , τόν οποίο η Επιτροπή δέχεται , οτι η οδηγία 71/118 τού Συμβουλίου τής 15ης Φεβρουαρίου 1971 , περί υγειονομικών προβλημάτων στόν τομέα τών συναλλαγών νωπών κρεάτων πουλερικών ( ΕΕ ειδ . έκδ . 03/006 , σ . 116 ) περιέχει απλώς , στό άρθρο 11 , ορισμένες ειδικές διατάξεις περί περιορισμού τών εισαγωγών γιά λόγους υγείας τών ζώων καί οτι οι διατάξεις αυτές δέν εφαρμόζονται στήν παρούσα υπόθεση . Όποια ερμηνεία καί άν δοθεί στίς διατάξεις αυτές , τό Δικαστήριο κρίνει οτι οι παράγραφοι 2-5 τού άρθρου 11 δέν αντιπροσωπεύουν παρά μόνο τήν απαρχή μιάς διαδικασίας εναρμονίσεως στόν τομέα αυτό . Κατά συνέπεια , τό ζήτημα πρέπει κυρίως νά εξετασθεί βάσει τού άρθρου 36 τής συνθήκης , τό οποίο ρητώς προβλέπει οτι οι περιορισμοί τών εισαγωγών πρέπει νά δικαιολογούνται από λόγους προστασίας τής υγείας τών ζώων , καί τό οποίο προσθέτει , στό δεύτερο εδάφιό του , οτι οι περιορισμοί αυτοί δέν δύνανται νά αποτελούν ούτε μέσο αυθαιρέτων διακρίσεων ούτε συγκεκαλυμμένο περιορισμό στό εμπόριο μεταξύ τών Κρατών μελών .

35 Βάσει τών προεκτεθέντων πραγματικών περιστατικών τό Δικαστήριο κρίνει ενδεδειγμένο νά εξετάσει πρώτα τούς ισχυρισμούς τής Επιτροπής καί τής Γαλλικής Δημοκρατίας , σύμφωνα μέ τούς οποίους τά μέτρα τού 1981 ισοδυναμούν , λόγω τών αποτελεσμάτων τους επί τών εισαγωγών από άλλα Κράτη μέλη πλήν τής Ιρλανδίας καί τής Δανίας , πρός συγκεκαλυμμένο περιορισμό στό ενδοκοινοτικό εμπόριο , κατά τήν έννοια τού δευτέρου εδαφίου τού άρθρου 36 .

36 Όπως έχει ήδη δεχθεί τό Δικαστήριο στήν απόφασή του τής 14ης Δεκεμβρίου 1979 στήν υπόθεση 34/79 , Heen καί Darby ECR . σ . 3795 ), τό δεύτερο εδάφιο τού άρθρου 36 αποσκοπεί στήν αποτροπή τού ενδεχομένου νά παρεκκλίνουν τού αληθούς σκοπού τους οι περιορισμοί τών ανταλλαγών πού αναφέρονται στό πρώτο εδάφιο τού άρθρου αυτού καί νά χρησιμοποιηθούν κατά τέτοιο τρόπο , ωστε νά δημιουργούνται διακρίσεις έναντι εμπορευμάτων πού προέρχονται από άλλα Κράτη μέλη ή νά προστατεύονται εμμέσως ορισμένα εθνικά προϊόντα .

37 Ορισμένα αποδεδειγμένα πραγματικά περιστατικά οδηγούν στήν σκέψη οτι ο πραγματικός σκοπός τών μέτρων τού 1981 ηταν νά εμποδισθούν , γιά εμπορικούς καί οικονομικούς λόγους , οι εισαγωγές πτηνοτροφικών προϊόντων από άλλα Κράτη μέλη καί ιδίως από τήν Γαλλία . Η κυβέρνηση τού Ηνωμένου Βασιλείου εδέχθη πιέσεις εκ μέρους τών βρετανών πτηνοτρόφων νά εμποδίσει τίς εισαγωγές αυτές . Εισήγαγε εσπευσμένως τήν νέα της πολιτική μέ αποτέλεσμα νά αποκλεισθούν οι γαλλικοί χριστουγεννιάτικοι ινδιάνοι από τήν βρετανική αγορά κατά τήν περίοδο τού 1981 . Δέν ενημέρωσε τήν Επιτροπή καί τά Κράτη μέλη πρό ευλόγου χρόνου , αφού η επιστολή μέ τήν οποία επληροφορήθη η Επιτροπή τά νέα μέτρα — πού άρχισαν νά ισχύουν από 1ης Σεπτεμβρίου 1981 — έφερε ως ημερομηνία τήν 27η Αυγούστου 1981 . Δέν εθεώρησε αναγκαίο νά συζητήσει τά αποτελέσματα τών νέων μέτρων επί τών εισαγωγών μέ τά κοινοτικά όργανα , μέ τήν Μόνιμη Κτηνιατρική Επιτροπή ή μέ τά ενδιαφερόμενα Κράτη μέλη .

38 Πρέπει νά σημειωθεί , σχετικώς πρός τά ανωτέρω , οτι οταν τό Ηνωμένο Βασίλειο εγκατέλειψε , τό 1964 , τήν πολιτική μή εμβολιασμού καί υποχρεωτικής σφαγής πού εφηρμόζετο μέχρι τότε στήν Μεγάλη Βρετανία , γιά νά υιοθετήσει πολιτική ελέγχου τής νόσου τού Newcastle μέ εμβολιασμό , αυτή η αλλαγή πολιτικής προετοιμάσθη ενδελεχώς μέ εμπεριστατωμένη έκθεση μιάς επιτροπής εμπειρογνωμόνων , μέ διάφορες μελέτες καί μέ μακρές συζητήσεις μεταξύ ειδικών στόν τομέα τής κτηνιατρικής . Τά διαθέσιμα στήν παρούσα υπόθεση αποδεικτικά στοιχεία δέν επιτρέπουν τήν κρίση οτι παρόμοια προσπάθεια κατεβλήθη πρίν η κυβέρνηση αποφασίσει πρό τού 1964 . Πρέπει , επομένως , νά συναχθεί τό συμπέρασμα οτι τά μέτρα τού 1981 δέν αποτελούσαν μέρος μιάς σοβαρά μελετημένης υγειονομικής πολιτικής .

39 Τό συμπέρασμα αυτό ενισχύεται από τόν τρόπο μέ τόν οποίο τό Ηνωμένο Βασίλειο αντιμετώπισε τίς γαλλικές αξιώσεις νά επιτραπεί καί πάλι η εισαγωγή γαλλικών πτηνοτροφικών προϊόντων στήν Μεγάλη Βρετανία , αφ’ ης στιγμής η Γαλλική Δημοκρατία συγκέντρωσε τίς τρείς προϋποθέσεις πού έθεσε η κυβέρνηση τού Ηνωμένου Βασιλείου , δηλαδή νά μή υφίσταται παντελώς η νόσος τού Newcastle στήν χώρα εξαγωγής , νά απαγορεύεται ο εμβολιασμός καί νά εφαρμόζεται πολιτική υποχρεωτικής σφαγής σέ περίπτωση τυχόν μελλοντικής εμφανίσεως τής νόσου . Μή επιτρέποντας τίς γαλλικές εισαγωγές μέ τήν αιτιολογία οτι η Γαλλία δέν ειχε κλείσει τά σύνορά της στίς εισαγωγές πουλερικών από τρίτες χώρες οπου τό εμβόλιο ηταν ακόμη εν χρήσει , τό Ηνωμένο Βασίλειο προσέθεσε πράγματι μία τετάρτη προϋπόθεση στίς τρείς πού ειχε προηγουμένως αναφέρει στήν από 27ης Αυγούστου 1981 επιστολή του πρός τήν Επιτροπή καί τίς οποίες εξακολουθεί νά αναφέρει στό υπόμνημά του αντικρούσεως στήν παρούσα υπόθεση ως τίς μόνες εφαρμοστέες προϋποθέσεις .

40 Λαμβανόμενα υπ’ όψη στό σύνολό τους , τά πραγματικά αυτά περιστατικά αρκούν γιά νά αποδείξουν οτι τά μέτρα τού 1981 αποτελούν συγκεκαλυμμένο περιορισμό τών εισαγωγών πτηνοτροφικών προϊόντων από άλλα Κράτη μέλη , ιδίως δέ από τήν Γαλλία , εκτός άν αποδειχθεί οτι , γιά λόγους προστασίας τής υγείας τών ζώων , τό Ηνωμένο Βασίλειο δέν διέθετε άλλη εναλλακτική λύση από τό νά εφαρμόσει τά επίδικα αυστηρά μέτρα καί οτι , συνεπώς , οι μέθοδοι πού καθιερώθησαν από τά μέτρα τού 1981 γιά τήν επίτευξη τού υψηλού επιπέδου υγείας τών ζώων , στό οποίο απέβλεπε τό Ηνωμένο Βασίλειο οταν μετέβαλε τήν πολιτική του οσον αφορά τήν νόσο τού Newcastle , δέν ηταν περισσότερο περιοριστικές από ο,τι ηταν αναγκαίο γιά τήν προστασία τής υγείας τών πουλερικών στήν Μεγάλη Βρετανία .

41 Από τίς πληροφορίες πού παρεσχέθησαν στό Δικαστήριο κατά τήν διάρκεια τής δίκης προκύπτει οτι υφίστανται μέτρα λιγότερο αυστηρά γιά τήν επίτευξη τού ίδιου αποτελέσματος . Έτσι , ο τρόπος μέ τόν οποίο αντιμετωπίζουν οι δανικές αρχές τίς εισαγωγές πτηνοτροφικών προϊόντων από άλλα Κράτη μέλη — ακόμη καί από εκείνα στά οποία έχουν προσφάτως σημειωθεί κρούσματα τής νόσου τού Newcastle — μαρτυρεί οτι ειναι δυνατό νά διατηρηθεί τό υψηλότερο δυνατό επίπεδο απαλλαγής από τήν νόσο τού Newcastle χωρίς νά απαγορευθούν εντελώς οι εισαγωγές από χώρες οπου χρησιμοποιείται ακόμη τό εμβόλιο .

42 Τό Ηνωμένο Βασίλειο υποστηρίζει οτι η κατάσταση πού επικρατεί στήν Μεγάλη Βρετανία χαρακτηρίζεται από εισαγωγές πουλερικών τόσου όγκου , ωστε οι κίνδυνοι πού δημιουργούνται από τίς εισαγωγές αυτές γιά τήν υγεία τών ζώων δέν συγκρίνονται πρός τούς κινδύνους πού αντιμετωπίζουν χώρες , οπως η Δανία , οι οποίες δέν έχουν παρά περιορισμένες εισαγωγές πουλερικών .

43 Τό επιχείρημα αυτό δέν ειναι πειστικό . Σέ μία κατάσταση οπως αυτή πού επι- κρατεί τώρα στήν Μεγάλη Βρετανία , ο μόνος κίνδυνος μεταδόσεως τής νόσου στά εγχώρια πουλερικά από εισαγόμενα πτηνοτροφικά προϊόντα έγκειται στό γεγονός οτι μερικά από τά εσφαγμένα πτηνά , τά οποία κατά κανόνα προέρχονται από μή εμβολιασμένες πτηνοτροφικές μονάδες , ενδέχεται νά έχουν εμβολιασθεί καί νά έχουν εν συνεχεία μολυνθεί από μή καλλιεργημένο ιό , ο οποίος μετεδόθη κατά οιοδήποτε τρόπο σέ μία μονάδα ζώντων πτηνών . Δέν υφίστανται , εξ άλλου , σαφείς ενδείξεις ως πρός τό άν η εμφάνιση μή καλλιεργημένου ιού επεβεβαιώθη , κατά τά τελευταία έτη , στά Κράτη μέλη πού ειναι οι κυριότεροι εξαγωγείς πουλερικών , οπως η Γαλλία καί οι Κάτω Χώρες .

44 Τό Ηνωμένο Βασίλειο επιμένει οτι , άν επραγματοποιείτο ο κίνδυνος μολύνσεως , οι συνέπειες θά ηδύναντο νά ειναι πολύ σοβαρές , αναγνωρίζει ομως οτι οι πιθανότητες μιάς τέτοιας μολύνσεως ειναι ελάχιστες , μολονότι δέν ειναι απλώς υποθετικές . Τό Δικαστήριο κρίνει οτι , υπό τίς συνθήκες πού επικρατούν πράγματι όχι μόνο στήν Μεγάλη Βρετανία , αλλά καί στήν Κοινότητα ως σύνολο , ιδίως δέ στά Κράτη μέλη πού ειναι οι κύριοι εξαγωγείς πτηνοτροφικών προϊόντων , οι πιθανότητες μεταδόσεως τής νόσου από εισαγόμενα πτηνοτροφικά προϊόντα θά οφείλεται σέ τέτοιο βαθμό στήν τύχη , ωστε νά μή δύνανται νά δικαιολογήσουν τήν πλήρη απαγόρευση τών εισαγωγών από Κράτη μέλη οπου επιτρέπεται η χρήση τού εμβολίου .

45 Από τίς σκέψεις αυτές συνάγεται οτι , εφαρμόζοντας μέτρα πού ειχαν ως συνέπεια νά εμποδίσουν τίς εισαγωγές νωπών καί διατηρημένων μέ ψύξη πτηνοτροφικών προϊόντων , περιλαμβανομένων τών αυγών ( πλήν τών αυγών πρός επώαση ) καί τών προϊόντων αυγών ( πλήν τών προϊόντων αυγών πού έχουν υποβληθεί σέ θερμική επεξεργασία ), στήν Αγγλία , Ουαλλία καί Σκωτία από οιοδήποτε Κράτος μέλος πλήν τής Ιρλανδίας καί τής Δανίας , τό Ηνωμένο Βασίλειο παρέβη τίς υποχρεώσεις πού υπέχει εκ τής συνθήκης .

46 Κατά συνέπεια , τό Ηνωμένο Βασίλειο οφείλει , δυνάμει τού άρθρου 171 τής συνθήκης , νά λάβει ολα τά μέτρα πού ειναι αναγκαία γιά τήν συμμόρφωσή του πρός τήν απόφαση αυτή . Σ’ αυτό τόν συνειρμό , τό Δικαστήριο εσημείωσε τήν δήλωση τής Επιτροπής , κατά τήν οποία τό όργανο αυτό προτίθεται νά έλθει σέ επαφή μέ τίς βρετανικές αρχές προκειμένου νά καταστεί δυνατή , χωρίς καθυστέρηση , η αποκατάσταση τών εμπορικών ρευμάτων πού διεκόπησαν μέ τά μέτρα τού 1981 , διαφυλασσομένης ταυτοχρόνως τής υγείας τών ζώων , σύμφωνα μέ τίς διατάξεις τής συνθήκης .

V — Τά λοιπά επίδικα ζητήματα

47 Πλήν τών μέτρων τού 1981 , η παρούσα υπόθεση αφορά δύο ακόμη ζητήματα : πρώτον , τήν απαγόρευση τών εισαγωγών πτηνοτροφικών προϊόντων στήν Βόρειο Ιρλανδία από άλλα Κράτη μέλη πλήν τής Ιρλανδίας καί τής Δανίας· δεύτερον , τήν νομοθεσία τού Ηνωμένου Βασιλείου , στήν οποία εβασίσθησαν τά μέτρα πού ελήφθησαν τόσο ως πρός τήν Μεγάλη Βρετανία οσο καί ως πρός τήν Βόρειο Ιρλανδία , καθ’ ο μέτρο περιλαμβάνουν ενα σύστημα αδειών εισαγωγής . Κατά τήν άποψη τής Επιτροπής τό τελευταίο αυτό ζήτημα ασκεί επιρροή καί επί τής εκτιμήσεως τών μέτρων πού ελήφθησαν ως πρός τίς εισαγωγές , στήν Αγγλία , Ουαλλία καί Σκωτία , αυγών πού έχουν υποβληθεί σέ θερμική επεξεργασία .

48 Ως πρός τό πρώτο ζήτημα , τό Δικαστήριο δέχεται τό αίτημα πού υποβλήθη από τήν ιρλανδική κυβέρνηση . Δέν θά εκδώσει απόφαση μέχρις οτου εκδικασθεί η υπόθεση 74/82 , Επιτροπή κατά Ιρλανδίας , στήν οποία ανακύπτουν κατ’ ουσία τά ίδια ζητήματα .

49 Ως πρός τό δεύτερο ζήτημα , τό Δικαστήριο κρίνει οτι δέν διαθέτει ακόμη επαρκή στοιχεία γιά νά δυνηθεί νά αποφανθεί επ’ αυτού . Δεδομένου οτι η Επιτροπή παρητήθη από τού δικαιώματός της νά καταθέσει απάντηση κατά τήν έγγραφη διαδικασία καί οτι , κατά τήν προφορική διαδικασία , συνεκέντρωσε τήν προσοχή της κυρίως στά μέτρα τού 1981 , η Επιτροπή δέν ανέπτυξε πλήρως τά επιχειρήματά της ως πρός τό άν ενα σύστημα αδειών εισαγωγής συμβιβάζεται πρός τά άρθρα 30 καί 36 τής συνθήκης .

50 Ειδικότερα , η Επιτροπή δέν ανέπτυξε τίς απόψεις της σχετικά μέ τόν ισχυρισμό τού Ηνωμένου Βασιλείου , κατά τόν οποίο οι κοινοτικές οδηγίες έχουν επιτρέψει ενα σύστημα αδειών εισαγωγής οσον αφορά άλλες νόσους τών ζώων πλήν τής νόσου τού Newcastle , καί σχετικά μέ τόν ισχυρισμό τής Ιρλανδίας , κατά τόν οποίο η συνθήκη δέν απαγορεύει , γενικά , τά συστήματα αδειών εισαγωγής γιά λόγους υγείας τών ζώων , δεδομένου οτι τά μειονεκτήματα ενός τέτοιου συστήματος πρέπει νά σταθμισθούν πρός τούς κινδύνους πού συνεπάγονται οι εισαγωγές ζωικών προϊόντων γιά τήν υγεία τών ζώων .

51 Γιά ολους τούς ανωτέρω λόγους , ενδείκνυται , γιά τήν ορθή απονομή τής δικαιοσύνης , νά παρασχεθεί στήν Επιτροπή η δυνατότης νά καταθέσει τήν απάντησή της εντός προθεσμίας πού θά προσδιορισθεί από τόν πρόεδρο τού Δικαστηρίου , ως πρός τά ζητήματα πού δέν έχουν ακόμη επιλυθεί , νά δυνηθεί νά ανταπαντήσει στήν απάντηση αυτή τό καθ’ ου καί νά παρασχεθεί στίς παρεμβαίνουσες η δυνατότης νά υποβάλουν τίς παρατηρήσεις πού κρίνουν ενδεδειγμένες .

52 Τό γεγονός οτι , πρός τό παρόν , τό Δικαστήριο δέν αποφαίνεται επί τού αιτή- ματος τής Επιτροπής οσον αφορά τό σύστημα αδειών εισαγωγής , δέν σημαίνει οτι τό σύστημα αυτό δύναται νά χρησιμοποιείται κατά τρόπο πού οδηγεί σέ περιορισμούς εισαγωγών κατ’ ουσία παρομοίους πρός εκείνους πού προέκυψαν από τά μέτρα τού 1981 .

Διατακτικό

Διά ταύτα ,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

κρίνει καί αποφασίζει :

1 ) Αναγνωρίζει οτι , εφαρμόζοντας μέτρα πού ειχαν ως αποτέλεσμα νά εμποδισουν τίς εισαγωγές νωπών καί διατηρημένων μέ ψύξη πτηνοτροφικών προϊόντων , περιλαμβανομένων τών αυγών ( πού δέν προορίζονται γιά επώαση ) καί τών προϊόντων αυγών ( πλήν τών προϊόντων αυγών πού έχουν υποβληθεί σέ θερμική επεξεργασία ), στήν Αγγλία , Ουαλλία καί Σκωτία από οιοδήποτε Κράτος μέλος πλήν τής Ιρλανδίας καί τής Δανίας , τό Ηνωμένο Βασίλειο παρέβη τίς υποχρεώσεις πού υπέχει εκ τής συνθήκης .

2)Επιφυλάσσει τήν κρίση του ως πρός τά άλλα ζητήματα πού ανακύπτουν στήν παρούσα υπόθεση καί καλεί τήν Επιτροπή νά καταθέσει τήν απάντησή της ως πρός τά ζητήματα αυτά εντός προθεσμίας πού θά προσδιορισθεί από τόν πρόεδρο τού Δικαστηρίου .

3)Επιφυλάσσεται ως πρός τά δικαστικά έξοδα .