Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Darmon της 25ης Φεβρουαρίου 1988. - ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΑΣ ΚΑΤΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. - ΚΟΙΝΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ - ΑΚΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ 1335/86 ΚΑΙ 1343/86 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ - ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΕΓΓΥΗΜΕΝΩΝ ΠΟΣΟΤΗΤΩΝ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 203/86.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1988 σελίδα 04563



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

++++

Κύριε πρόεδρε,

Κύριοι δικαστές,

1. Το Βασίλειο της Ισπανίας ζητεί την ακύρωση δύο κανονισμών του Συμβουλίου της 6ης Μαΐου 1986: ο κανονισμός 1335/86 (1), που τροποποίησε τον κανονισμό 804/68 περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων (2), και ο κανονισμός 1343/86 (3), που τροποποίησε τον κανονισμό 857/84 περί γενικών κανόνων για την εφαρμογή της εισφοράς που αναφέρεται στο άρθρο 5γ του κανονισμού 804/68 στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων (4). Ορισμένοι λόγοι ακυρώσεως προβάλλονται από το προσφεύγον κράτος κατά αμφοτέρων των κανονισμών αυτών. 'Αλλοι αφορούν μόνο τον έναν από τους δύο.

2. Οι προσβαλλόμενοι κανονισμοί εντάσσονται στο πλαίσιο της προσπάθειας που καταβάλλουν τα κοινοτικά όργανα για να ανακόψουν την αύξηση των πλεονασμάτων γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Προβλέπουν, μεταξύ άλλων, την ομοιόμορφη μείωση κατά 3 % των συνολικών εγγυημένων ποσοτήτων στην Κοινότητα. Για την Ισπανία οι κανονισμοί αυτοί σημαίνουν τη μείωση των συνολικών ποσοτήτων που παραδίδονται στα γαλακτοκομεία ή πωλούνται απευθείας στους καταναλωτές, όπως προβλέπονται από την πράξη προσχωρήσεως, που τροποποίησε στο σημείο αυτό τους κανονισμούς 856/84 (5) και 857/84.

3. Οι λόγοι ακυρώσεως που προβάλλονται κατά των κανονισμών αυτών μπορούν να καταταγούν στις εξής δύο κατηγορίες: παράβαση της Συνθήκης ή των σχετικών με την εφαρμογή της κανόνων και παράβαση ουσιώδους τύπου.

Ι - Λόγοι ακυρώσεως προβαλλόμενοι κατά αμφοτέρων των κανονισμών

4. Ο λόγος ακυρώσεως που αναφέρεται στην παράβαση της Συνθήκης ή των σχετικών με την εφαρμογή της κανόνων περιλαμβάνει τρία σκέλη:

- παράβαση του άρθρου 39, παράγραφος 1, στοιχείο β), κατά το οποίο ένας από τους στόχους της κοινής γεωργικής πολιτικής είναι να εξασφαλίζει ένα δίκαιο βιοτικό επίπεδο στο γεωργικό πληθυσμό

- παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων, όπως διατυπώνεται γενικά στο άρθρο 7 της Συνθήκης και επαναλαμβάνεται, όσον αφορά την κοινή γεωργική πολιτική, στο άρθρο 40, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο. Κατά την τελευταία αυτή διάταξη, η κοινή οργάνωση των αγορών "πρέπει να περιορίζεται στην επιδίωξη των στόχων του άρθρου 39 και να αποκλείει κάθε διάκριση μεταξύ παραγωγών ή καταναλωτών εντός της Κοινότητας"

- παραβίαση της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης.

5. 'Οσον αφορά τον ισχυρισμό περί παραβάσεως του άρθρου 39, η μείωση των συνολικών ποσοτήτων που συντελέστηκε με τους προσβαλλόμενους κανονισμούς αποφασίστηκε σύμφωνα με το σύστημα που καθιέρωσαν οι κανονισμοί του Συμβουλίου 856/84 και 857/84, της 31ης Μαρτίου 1984, η νομιμότητα των οποίων δεν αμφισβητήθηκε από το Βασίλειο της Ισπανίας. Εξάλλου δεν έχει αποδειχθεί ότι τααποτελέσματα των προσβαλλομένων κανονισμών επί της γαλακτοπαραγωγής στην Ισπανία είναι οπωσδήποτε αυτά που περιγράφει το προσφεύγον κράτος. Πράγματι, για να κριθεί η νομιμότητα των κανονισμών αυτών από την άποψη του άρθρου 39 της Συνθήκης, πρέπει:

- αφενός, να ληφθεί υπόψη το σύνολο των κρίσιμων κοινοτικών κανονισμών. 'Ετσι, όπως υπογραμμίζουν το Συμβούλιο και η Επιτροπή, τα πιθανά αποτελέσματα της μειώσεως της γαλακτοπαραγωγής πρέπει να εξεταστούν, μεταξύ άλλων, υπό το πρίσμα του κανονισμού 1336/86 του Συμβουλίου, της 6ης Μαΐου 1986, για τον καθορισμό αποζημίωσης για την οριστική εγκατάλειψη της γαλακτοπαραγωγής (6),

- αφετέρου, να υπενθυμιστεί ότι η επιβληθείσα από τους επίμαχους κανονισμούς μείωση κλιμακώνεται σε μια περίοδο δύο ετών, η οποία δεν αρχίζει παρά ένα έτος από τη δημοσίευσή τους.

Υπό τις περιστάσεις αυτές δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι οι εν λόγω κανονισμοί παραγνωρίζουν τον ουσιώδη στόχο της εξασφαλίσεως δίκαιου βιοτικού επιπέδου στο γεωργικό πληθυσμό.

6. 'Οσον αφορά την παραβίαση της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων, το προσφεύγον κράτος επιμένει στην ιδιαίτερη κατάσταση του τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων στην Ισπανία και υποστηρίζει ότι οι εν λόγω κανονισμοί, με τους οποίους δεν λαμβάνεται υπόψη η ιδιαιτερότητα αυτή και επιβάλλεται ομοιόμορφη μείωση των συνολικών ποσοτήτων σε όλη την Κοινότητα, είναι, για το λόγο αυτόν, παράνομοι. Με άλλους λόγους, η ενιαία μείωση που ισχύει για όλους τους γαλακτοπαραγωγούς της Κοινότητας αποτελεί παραβίαση της αρχής της ισότητας και της απαγορεύσεωςτων διακρίσεων, καθόσον, μη λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαιτερότητα του τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων στην Ισπανία, έχει ως αποτέλεσμα την ίδια μεταχείριση διαφορετικών καταστάσεων.

7. Η ιδιαιτερότητα αυτή, την οποία επικαλείται το προσφεύγον κράτος αλλά αμφισβητεί το Συμβούλιο, δεν φαίνεται να επηρεάζει, εν πάση περιπτώσει, τη νομιμότητα των προσβαλλομένων κανονισμών. Πρέπει στο σημείο αυτό να υπενθυμίσω την αναφερθείσα από το Συμβούλιο νομολογία του Δικαστηρίου, κατά την οποία τα μέτρα που λαμβάνουν τα κοινοτικά όργανα στο πλαίσιο της κοινής οργανώσεως των αγορών δεν μπορούν να διαφοροποιούνται ανάλογα με τα εδάφη των κρατών μελών (7). Εξάλλου, όπως εξηγεί το Συμβούλιο, οι διαρθρωτικές διαφορές μεταξύ των διαφόρων περιφερειών της Κοινότητας ελήφθησαν υπόψη κατά την έκδοση των κανονισμών που θέσπισαν τη συμπληρωματική εισφορά και η ισορροπία του συστήματος διατηρήθηκε κατά την τροποποίησή τους με την πράξη προσχωρήσεως.

8. Ως προς την παραβίαση της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, γίνεται παγίως δεκτό ότι οι επιχειρηματίες δεν έχουν το δικαίωμα να επικαλεστούν την αρχή αυτή για να αξιώσουν τη διατήρηση της υφισταμένης κοινοτικής ρυθμίσεως. Επιπλέον, το άρθρο 8 της πράξεως προσχωρήσεως, που θα αναφερθεί κατωτέρω, αποκλείει τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των ενδιαφερομένων επιχειρηματιών στη διατήρηση, για οποιαδήποτε διάρκεια, των ποσοτήτων που ίσχυαν κατά το χρόνο της προσχωρήσεως. Τέλος, η αρχή της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης αφορά, κατά τη νομολογία του Δικαστηρίου, μόνο ατομικές περιπτώσεις και δεν μπορεί να γίνει επίκλησή της υπό περιστάσεις που είναι εξ ορισμού γενικές.

9. Με το λόγο της παραβάσεως ουσιώδους τύπου το Βασίλειο της Ισπανίας αμφισβητεί τη νομιμότητα των προσβαλλομένων κανονισμών για το λόγο ότι εκδόθηκαν παρά την αντίθετη ψήφο του. Η προσφεύγουσα κυβέρνηση υποστηρίζει κατ' ουσίαν ότι οι συνολικές ποσότητες που προβλέπονται στην πράξη προσχωρήσεως δεν μπορούν, λόγω του συμβατικού τους χαρακτήρα, να τροποποιηθούν από μονομερή απόφαση ληφθείσα χωρίς τη συγκατάθεση του ενδιαφερόμενου μέρους.

10. Το επιχείρημα όμως αυτό δεν λαμβάνει υπόψη το άρθρο 8 της πράξεως προσχωρήσεως, κατά το οποίο "οι διατάξεις της παρούσας πράξης που έχουν ως αντικείμενο ή αποτέλεσμα την κατάργηση ή τροποποίηση, κατά τρόπο μη μεταβατικό, πράξεων που εκδόθηκαν από όργανα των Κοινοτήτων αποκτούν την ίδια νομική φύση με τις καταργούμενες ή τροποποιούμενες διατάξεις και υπόκεινται στους ίδιους με αυτές κανόνες". Αφού οι συνολικές ποσότητες που ισχύουν για την Ισπανία και περιέχονται στην πράξη προσχωρήσεως καθορίστηκαν με την τροποποίηση των κοινοτικών κανονισμών 804/68 και 857/84, μπορούσαν να τροποποιηθούν εκ νέου, λαμβανομένης υπόψη της ανωτέρω διατάξεως, με την κοινοτική νομοθετική διαδικασία, εν προκειμένω με την ψήφιση των τροποποιήσεων με ειδική πλειοψηφία. Η ψήφος της ισπανικής κυβερνήσεως κατά την έκδοση των προσβαλλομένων κανονισμών δεν έχει, επομένως, επιπτώσεις επί της νομιμότητάς τους. Εφόσον τα μέρη που διαπραγματεύθηκαν την πράξη προσχωρήσεως της Ισπανίας στις Κοινότητες συμφώνησαν να συμπεριληφθεί το άρθρο 8 στην πράξη προσχωρήσεως, δεν μπορεί να προσαφθεί στο Συμβούλιο το γεγονός ότι το εφάρμοσε.

ΙΙ - Λόγος ακυρώσεως προβαλλόμενος μόνο κατά του κανονισμού 1343/86

11. Το προσφεύγον βασίλειο ισχυρίζεται ότι συντρέχει διττό τυπικό ελάττωμα: η παράλειψη διαβουλεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η ανεπαρκής αιτιολογία.

12. Το Βασίλειο της Ισπανίας ισχυρίζεται ότι συντρέχει παράβαση του άρθρου 43, παράγραφος 2, καθόσον παραλείφθηκαν οι διαβουλεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. 'Οπως όμως αναφέρει το Συμβούλιο, υποστηριζόμενο στο σημείο αυτό από την Επιτροπή, ο κανονισμός 1343/86 είναι εκτελεστικός κανονισμός που τροποποιεί τον κανονισμό 857/84, ο οποίος εκδόθηκε κατ' εφαρμογή του βασικού κανονισμού 804/68.

13. Ο κανονισμός 857/84 εκδόθηκε χωρίς να έχει αποτελέσει αντικείμενο διαβουλεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Σύμφωνα με την αναφερθείσα από το Συμβούλιο νομολογία του Δικαστηρίου, για τη θέσπιση μέτρων εκτελεστικών των βασικών κανονισμών δεν επιβάλλεται να ακολουθείται οπωσδήποτε η διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 43 της Συνθήκης.

14. Τέλος, ως προς την παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως που προβλέπεται στο άρθρο 190 της Συνθήκης, δεν μπορεί να γίνει δεκτή η άποψη του προσφεύγοντος ότι στο προοίμιο των κανονισμών πρέπει να αναφέρεται οπωσδήποτε μια διάταξη της Συνθήκης. Πράγματι, στην περίπτωση των εκτελεστικών κανονισμών πληρούται η προϋπόθεση αιτιολογήσεως, από την άποψη που ενδιαφέρει εν προκειμένω, εφόσον στο προοίμιο αναφέρεται ρητά ο κανονισμός βάσει του οποίου εκδόθηκε το προσβαλλόμενο μέτρο. Θεωρώ ότι η αναφορά από τον προσβαλλόμενο κανονισμό του κανονισμού 804/68, ο οποίος αποτελεί τη νομική του βάση, συνεπάγεται την απαλλαγή από την υποχρέωση αναφοράς ειδικής διατάξεως της Συνθήκης.

15. Προτείνω, κατά συνέπεια, να απορριφθεί η παρούσα προσφυγή ακυρώσεως και να επιβαρυνθεί το Βασίλειο της Ισπανίας με τα δικαστικά έξοδα.

(*) Μετάφραση από τα γαλλικά.

(1) ΕΕ L 119 της 8.5.1986, σ. 19.

(2) ΕΕ ειδ. έκδ. 03/03, σ. 82.

(3) ΕΕ L 119 της 8.5.1986, σ. 34.

(4) ΕΕ L 90 της 1.4.1984, σ. 13.

(5) Που τροποποίησε τον κανονισμό 804/68 περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων (ΕΕ L 90 της 1.4.1984, σ. 10).

(6) ΕΕ L 119 της 8.5.1986, σ. 21.

(7) Ιδίως απόφαση της 13ης Ιουλίου 1978 στην υπόθεση 8/78, Milac, Rec. 1978, σ. 1721 απόφαση της 13ης Δεκεμβρίου 1984 στην υπόθεση 106/83, Sermide, Συλλογή 1984, σ. 4209