EL
ΣυλλογήτηςΝομολογίας
ECLI:EU:T:2010 :111 1ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟ Υ ΓΕΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (αναιρετικό τμήμα)
της 23ης Μαρτίου 2010
Υπόθεση T-16/09 P
Luigi M ar cuc cio
κατά
Ευρωπαϊκ ής Ε πιτροπής
«Αίτηση ανα ιρέσε ως — Υπαλληλική υπόθεση — Υπάλληλοι — Εύλογη προθεσμία για την υποβολή 
αιτήσεως αποζημιώσεως — Καθυστέρηση — Αίτηση ανα ιρέσε ως εν μέρει προδήλως απαράδεκτη και εν 
μέρει προδήλως αβάσιμη»
Αντικείμενο:Αίτηση ανα ιρέσε ως κατά της διατάξεως το υ Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης της 
Ευρωπαϊκής Ένωσης (πρώτο τμήμα) της 4ης Νοεμβρίου 2008 , F-87/07, Marcuccio κατά 
Επιτροπής (Συλλογή Υπ.Υπ. 2008 , σ. I–Α–1–351 κ αι ΙΙ–Α–1–1915 ).
Απόφαση: Η αίτηση ανα ιρέσε ως απορρίπτεται. Ο L uigi Marcuccio φέρει τα δικαστικά έξοδά το υ, 
καθώς και τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Ε υρωπαϊκή Επιτροπή στο π λαίσιο της 
παρούσας διαδικασίας.
Περίληψη
1. Αναίρεση — Λόγοι — Ανεπαρκής αιτιολογία
(Άρθρο 225 Ε Κ· Οργανισμός του Δ ικαστηρίου, άρθρα 36 κα ι 53, εδ. 1)
2. Υπάλληλοι — Προσφυγή — Α ίτηση κα τά την έννοια του ά ρθρου 90, παράγραφος 1, του Κ ΥΚ
(Άρθρο 236 Ε Κ· Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρο 90 § 1)
3. Υπάλληλοι — Προσφυγή — Προθεσμίες — Α ίτημα αποζημιώσεως απευθυνόμενο σε θεσμικό όργανο
(Άρθρο 236 Ε Κ· Οργανισμός του Δ ικαστηρίου, άρθρο 46· Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των 
υπαλλήλων, άρθρο 90)
4. Υπάλληλοι — Προσφυγή — Προθεσμίες — Α ίτημα α ποζημιώσεως απευθυνόμενο σε θεσμικό 
όργανο — Τήρηση ευλόγου π ροθεσμίας — Κριτήρια εκτιμήσεως
(Οργανισμός του Δ ικαστηρίου, άρθρο 46· Κανονισμός Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, 
άρθρο 90)
5. Διαδικασία — Παραδεκτό των διαδικαστικών εγγράφων — Εκτίμηση κα τά τον χρόνο κα ταθέσεως του 
εγγράφου
(Κανονισμός Διαδικασίας του Δ ικαστηρίου Δ ημόσιας Διοίκησης, άρθρο 121)
2 ECLI:EU:T:2010 :111ΠΕΡΙΛΗΨΗ—ΥΠΟΘΕΣΗT-16/09P
MARCUCCIOκατάΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
6. Διαδικασία — Προθεσμίες ασκήσεως προσφυγής — Επίδοση του δ ικογράφου τ ης προσφυγής με 
συστημένη τ αχυδρομική α ποστολή — Ημερομηνία ε πιδόσεως σηματοδοτούσα τ ην έναρξη τ ων 
προθεσμιών
(Κανονισμός Διαδικασίας του Δ ικαστηρίου Δ ημόσιας Διοίκησης, άρθρα 39 § 1 κα ι 100 § § 1, εδ. 1, 2, 
εδ. 3, και 3)
1. Η υποχρέωση αιτιολογήσεως δεν επιβάλλει στο Δ ικαστήριο Δ ημόσιας Διοίκησης τη δέσμευση να 
παρέχε ι αιτιολογία που να α κολουθεί ανα λυτικά έναν π ρος έναν ό λους τους λόγους που προβάλλουν 
οι διάδικοι και η α ιτιολογία μπορεί, ως εκ το ύτου, να σ υνάγεται εμμέσως, υπό την προϋπόθεση ότι 
επιτρέπει στους μεν ενδιαφερομένους να γ νωρίζουν το υς λόγους για το υς οποίους το Δ ικαστήριο 
Δημόσιας Διοίκησης δεν δέχθηκε τα επιχειρήματά το υς, στο δ ε Γενικό Δικαστήριο να δ ιαθέτει επαρκή 
στοιχεία ώστε να α σκήσει τον έλεγχό το υ
(βλ. σκέψεις 21 κ αι 38)
Παραπομπή:
ΔΕΕ, 7 Ιανουαρίου 2004 , C-294/00 P, C-205/00 P, C-211/00 P, C-213/00 P, C-217/00 P και C-219/00 P, Aalborg 
Portland κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2004 , σ. I-123, σκέψη 372· 25 Οκτωβρίου 2007 , C-167/06 P , Κομνηνού 
κ.λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 22· 16 Ιουλίου 2009 , C-385/07 P, Der Grüne Punkt - D uales System D eutschland κατά 
Επιτροπής, Συλλογή 2009 , σ. I-6155 , σκέψη 114
2. Οι διαφορές μεταξύ υπαλλήλου και θεσμικού οργάνου στο ο ποίο αν ήκει ή αν ήκε και οι ο ποίες 
αποσκοπούν στην αποκατάσταση ζημίας εμπίπτουν, εφόσον ανά γονται στην ερ γασιακή σχέσ η που 
συνδέει το ν ενδιαφερόμενο με το ό ργανο, στο π εδίο ε φαρμογής το υ άρθρου 236 Ε Κ κ αι των 
άρθρων 90 κ αι 91 το υ ΚΥΚ.
Το γεγονός ότι το ά ρθρο 236 Ε Κ και το ά ρθρο 90 το υ ΚΥΚ δεν τάσσουν καμία προθεσμία για την 
υποβολή αιτήσεως αποκαταστάσεως της ζημίας δεν καθιστά παράνομη την απαίτηση τηρήσεως 
εύλογης προθεσμίας για την υποβολή τέτοιας αιτήσεως. Πράγματι, η ε φαρμογή των διατάξεων αυτών, 
ιδίως στην αίτηση αποζημιώσεως, πρέπει να γί νεται τηρουμένων των γενικών αρχών το υ κοινοτικού 
δικαίου, όπως είναι οι α ρχές της ασφάλειας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης 
εμπιστοσύνης. Οι γενικές αυτές αρχές εμποδίζουν, εφόσον τα νομοθετήματα δεν περιέχουν σχε τική 
ρύθμιση, τα κοινοτικά όργανα κ αι τα φυσικά ή ν ομικά πρόσωπα να ε νεργούν χωρίς κανένα χρ ονικό 
όριο, διακυβεύοντας, μεταξύ άλλων, τη σταθερότητα κεκτημένων νομικών καταστάσεων, και απαιτούν 
την τήρηση εύλογης προθεσμίας.
Συνεπώς, η θ έση εν αμφιβόλω, μετά την πάροδο ευλόγου προθεσμίας, γενεσιουργού αιτίας ζημίας 
προκληθείσας από την Κοινότητα στο π λαίσιο των σχέσε ών της με το υς υπαλλήλους της θίγει την 
ασφάλεια των εννόμων σχέσε ων μεταξύ της Κοινότητας και των υπαλλήλων της και εκθέτει τον 
κοινοτικό π ροϋπολογισμό σε δ απάνες π ου σ υνδέονται με μια λ ίαν α πομακρυσμένη χρ ονικά 
γενεσιουργό α ιτία. Κατά σ υνέπεια, η α ρχή της ασφάλειας δικαίου α παιτεί οι υ πάλληλοι να 
υποβάλλουν εντός ευλόγου προθεσμίας τις αιτήσεις το υς για αποζημίωση λόγω ζημίας που το υς 
προκάλεσε η Κ οινότητα στο π λαίσιο των σχέσε ών τους μαζί της.
(βλ. σκέψεις 32 έ ως 35)
Παραπομπή:
ΓΔΕΕ, 6 Ιουλίου 2004 , T-281/01, Huygens κατά Επιτροπής, Συλλογή Υπ.Υπ. 2004 , σ. I-A-203 κ αι II-903, σκέψη 47· 
5 Οκτωβρίου 2004 , T-45/01, Sanders κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2004 , σ. II-3315 , σκέψη 59· 5 Οκτωβρίου 2004 , 
T-144/02, Eagle κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 2004 , σ. II-3381 , σκέψεις 57 κ αι 62· 26 Ιουνίου 2009 , Marcuccio 
κατά Επιτροπής, T-114/08 P, Συλλογή Υπ.Υπ. 2009 , σ. Ι-Β-1-53 κ αι ΙΙ-Β-1-313, σκέψη 12 κ αι εκεί παρατιθέμενη 
νομολογία
ECLI:EU:T:2010 :111 3ΠΕΡΙΛΗΨΗ—ΥΠΟΘΕΣΗT-16/09P
MARCUCCIOκατάΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
3. Οι διαφορές μεταξύ υπαλλήλου και το υ θεσμικού οργάνου στο ο ποίο αν ήκει ή αν ήκε που 
αποσκοπούν στην αποκατάσταση ζημίας εμπίπτουν, εφόσον ανά γονται στην ερ γασιακή σχέσ η που 
συνδέει τον ενδιαφερόμενο με το ό ργανο, στο π εδίο εφαρμογής το υ άρθρου 236 Ε Κ και όχι σε α υτό 
του άρθρου 46 το υ Ο ργανισμού το υ Δ ικαστηρίου. Η π ενταετής παραγραφή π ου προβλέπει η 
τελευταία αυτή διάταξη δεν αποτελεί, συνεπώς, το κ ριτήριο εκτιμήσεως το υ ευλόγου χαρακτήρα της 
εν λόγω π ροθεσμίας προσφυγής, αλλά α πλώς ένα κ ρίσιμο κατά την εκτίμηση α υτή σ τοιχείο 
συγκρίσεως, δεδομένου ότι α υτή η π ροθεσμία παραγραφής έχε ι επίσης ως σκοπό την προστασία της 
ασφάλειας δικαίου στο π λαίσιο α γωγών αποζημιώσεως στρεφομένων κατά της Κοινότητας. Κατά 
συνέπεια, το γ εγονός ότι μ ια αίτηση υποβλήθηκε εντός πέντε ετών από το χρ ονικό σημείο κατά το 
οποίο οι ε νδιαφερόμενοι έλαβαν γ νώση της καταστάσεως που επικρίνουν δεν αρκεί για να γί νει δεκτό 
ότι η ε ν λόγω αίτηση υποβλήθηκε εντός εύλογης προθεσμίας.
(βλ. σκέψη 37)
Παραπομπή:
ΓΔΕΕ, Eagle κ.λπ. κατά Επιτροπής, προπαρατεθείσα, σκέψη 68· M arcuccio κατά Επιτροπής, προπαρατεθείσα, 
σκέψη 12
4. Ο καθορισμός της προθεσμίας ασκήσεως αγωγής αποζημιώσεως αποτελεί νομικό ζήτημα. Ελλείψει 
προβλεπόμενης από την εφαρμοστέα ρύθμιση προθεσμίας για την υποβολή αιτήσεως αποζημιώσεως 
που απορρέε ι από την ερ γασιακή σχέσ η μεταξύ υπαλλήλου και του οργάνου στο ο ποίο αν ήκει, η ε ν 
λόγω αίτηση πρέπει να υ ποβάλλεται εντός ευλόγου προθεσμίας καθοριζόμενης υπό το π ρίσμα των 
περιστάσεων της συγκεκριμένης περιπτώσεως. Ως προς το ζ ήτημα αυτό, το Δ ικαστήριο Δ ημόσιας 
Διοίκησης διαπιστώνει και εκτιμά κυ ριαρχικώς τα ασκούντα επιρροή πραγματικά περιστατικά, υπό 
την επιφύλαξη της περιπτώσεως παραμορφώσεως το υ περιεχομένου το υς, εν συνεχεία όμως τα 
χαρακτηρίζει νομικώς υπό το π ρίσμα της αρχής της τηρήσεως εύλογης προθεσμίας και υπό το ν 
έλεγχο το υ Γενικού Δικαστηρίου.
(βλ. σκέψη 39)
Παραπομπή:
ΓΔΕΕ, Marcuccio κατά Επιτροπής, προπαρατεθείσα, σκέψη 27
5. Γίνεται εν γένει δεκτό ότι οι δ ιαδικαστικοί κανόνες έχουν εφαρμογή εφ’ όλων των διαφορών που 
εκκρεμούν κατά το ν χρ όνο έναρξης ισχύος των κανόνων αυτών. Εξάλλου, το π αραδεκτό π ροσφυγής 
εκτιμάται κατά το ν χρ όνο της ασκήσεώς της και το π αραδεκτό τ ων λοιπών διαδικαστικών εγγράφων 
πρέπει να ε κτιμάται κατά το ν χρ όνο της καταθέσεώς το υς. Κατά σ υνέπεια, το π αραδεκτό 
υπομνήματος αν τικρούσεως που κατατέθηκε στη Γραμματεία το υ Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης 
μετά την 1η Νοεμβρίου 2007 π ρέπει να ε κτιμηθεί βάσει των διατάξεων το υ Κανονισμού Διαδικασίας 
του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης ο ο ποίος τέθηκε σε ι σχύ, κατ’ εφαρμογή το υ άρθρου 121 το υ εν 
λόγω Κανονισμού, την 1η Νοεμβρίου 2007 .
(βλ. σκέψη 59)
Παραπομπή:
ΔΕΕ, 12 Νοεμβρίου 1981 , 212/80 έ ως 217 /80, Meridionale Industria S alumi κ.λπ., Συλλογή 1981 , σ. 2735 , σκέψη 9· 
27 Νοεμβρίου 1984 , 50/84, Bensider κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1984 , σ. 3991 , σκέψη 8
ΓΔΕΕ, 19 Φεβρουαρίου 1998 , T-42/96, Eyckeler & M alt κατά Επιτροπής, Συλλογή 1998 , σ. II-401, σκέψη 55· 
8 Οκτωβρίου 2001 , T-236/00 R II, Stauner κ.λπ. κατά Κοινοβουλίου και Επιτροπής, Συλλογή 2001 , σ. II-2943 , 
σκέψη 49· 12 Σεπτεμβρίου 2007 , T-25/04, González y D íez κατά Επιτροπής, Συλλογή 2007 , σ. II-3121 , σκέψη 58· 
3 Απριλίου 2008 , T-229/02, PKK κ ατά Συμβουλίου, δεν έχε ι δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 30
4 ECLI:EU:T:2010 :111ΠΕΡΙΛΗΨΗ—ΥΠΟΘΕΣΗT-16/09P
MARCUCCIOκατάΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
6. Σε περίπτωση επιδόσεως δικογράφου προσφυγής στον καθού από τη Γραμματεία το υ Δικαστηρίου 
Δημόσιας Δ ιοίκησης με συστημένη ταχυδρομική α ποστολή, η η μερομηνία επιδόσεως, η ο ποία 
σηματοδοτεί την έναρξη των προθεσμιών, είναι η η μερομηνία κατά την οποία ο ε ν λόγω διάδικος 
δήλωσε ότι π αρέλαβε τη συστημένη ταχυδρομική αποστολή που απευθυνόταν σε α υτόν.
(βλ. σκέψεις 63 κ αι 64)
Παραπομπή:
ΔΕΕ, 1 Ιουνίου 2006 , C-442/03 P και C-471/03 P, P & O European Ferries (Vizcaya) και Diputación F oral de Vizcaya 
κατά Επιτροπής, Συλλογή 2006 , σ. I-4845 , σκέψη 26