Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Lenz της 21ης Οκτωβρίου 1987. - ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΒΟΡΕΙΟΥ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ ΚΑΤΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. - ΚΟΙΝΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΟΥ ΠΡΟΒΕΙΟΥ ΚΑΙ ΑΙΓΕΙΟΥ ΚΡΕΑΤΟΣ - " ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ". - ΥΠΟΘΕΣΗ 61/86.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1988 σελίδα 00431



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

++++

Κύριε πρόεδρε,

Κύριοι δικαστές,

Α - Πραγματικά περιστατικά

1 . Το βασικό ερώτημα που τίθεται στο πλαίσιο της διαφοράς επί της οποίας σήμερα λαμβάνω θέση έγκειται στο αν οι εξαγωγές πρόβειου κρέατος από τη Μεγάλη Βρετανία προς τις άλλες χώρες της Κοινότητας καθιστούν δυνατή την είσπραξη ποσού ισοδύναμου προς αυτό της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή (" clawback "), ακόμη και όταν ως προς το εξαχθέν κρέας δεν έχει εφαρμοστεί η μεταβλητή πριμοδότηση για τη σφαγή που προβλέπεται στο άρθρο 9 του κανονισμού 1837/80 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1980, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του προβείου και αιγείου κρέατος ( 1 ).

2 . Θα αναφερθώ σε ορισμένες λεπτομέρειες της υποθέσεως στο πλαίσιο της διατυπώσεως της γνώμης μου επ' αυτής . Κατά τα λοιπά, παραπέμπω στο περιεχόμενο της εκθέσεως για την επ' ακροατηρίου συζήτηση .

Β - Η γνώμη μου επί της υποθέσεως

1 . Αρμοδιότητα της καθής για την έκδοση των επίμαχων κανονισμών

3 . Για την εξέταση της ερωτήσεως αν το άρθρο 9, παράγραφος 3, του κανονισμού 1837/80, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 871/84 του Συμβουλίου, συνιστά επαρκή νομική βάση για τους επίμαχους κανονισμούς, θεωρώ σκόπιμο να υπομνηστεί η εξής διάταξη :

"Στην περίπτωση πληρωμής της πριμοδότησης που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στην περιοχή 5, η Επιτροπή θεσπίζει τα αναγκαία μέτρα ώστε να εισπράττεται ένα ποσό ισοδύναμο με εκείνο της πριμοδότησης που πράγματι χορηγήθηκε στα προϊόντα ( 2 ) που αναφέρονται στο άρθρο 1, στοιχεία α ) και γ ), κατά την έξοδο από την εν λόγω περιοχή ".

4 . Αμφότεροι οι διάδικοι στηρίζονται καταρχάς σε μία κατά γράμμα ερμηνεία της διατάξεως, πλην όμως, επειδή αποδίδουν διαφορετική σημασία σε διάφορα σημεία του κειμένου αυτού, καταλήγουν σε αντίθετα αποτελέσματα .

5 . Το προσφεύγον αποδίδει σημασία στη φράση "ένα ποσό ισοδύναμο με εκείνο της πριμοδότησης που πράγματι χορηγήθηκε", ενώ η καθής στηρίζεται στις λέξεις "(( σε όλα τα )) προϊόντα που αναφέρονται ".

6 . Επομένως, εκ πρώτης όψεως θα ήταν δυνατό να πρόκειται για διατύπωση που ενέχει αντίφαση η διατύπωση αυτή είναι εξάλλου ταυτόσημη με την πρόταση της Επιτροπής, την οποία αυτή διαβίβασε στο Συμβούλιο κατά τη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας ( 3 ).

7 . Επιφυλάξεις όσον αφορά την ερμηνεία της καθής, ότι κατά τη χορήγηση της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή προβατοειδών πρέπει να εισπράττεται ένα ισοδύναμο με την πριμοδότηση ποσό ( clawback ) εφ' όλων των προϊόντων που αναφέρονται στο άρθρο 1, στοιχεία α ) και γ ), του κανονισμού, μπορούν να δημιουργηθούν ήδη, με την ολοκλήρωση του συλλογισμού της καθής : στην περίπτωση αυτή θα έπρεπε, για παράδειγμα, κατά τη χορήγηση της πριμοδοτήσεως για πρόβειο κρέας, να εισπράττεται το "clawback" και επί των αιγών και επί του αιγείου κρέατος - πράγμα που ούτε και η ίδια η καθής ισχυρίζεται .

8 . Οι επιφυλάξεις αυτές θα ήταν ακόμη πιο έντονες, σε περίπτωση συγκρίσεως της αρχικής διατυπώσεως του άρθρου 9 του κανονισμού 1837/80 με την εν προκειμένω χρησιμοποιούμενη διατύπωση . Πράγματι, νέο στοιχείο της αναφερθείσας διατάξεως είναι μεν η είσπραξη του ισοδύναμου με την πριμοδότηση ποσού επί των παρασκευασμάτων κρεάτων του άρθρου 1, στοιχείο γ ), ταυτόχρονα όμως προσδιορίστηκε εκ νέου το μέγεθος του "clawback ": ενώ κατά την παλαιά διατύπωση έπρεπε να εισπράττεται "ένα ποσό ισοδύναμο προς εκείνο της εν λόγω πριμοδοτήσεως", στο εξής πρέπει να εισπράττεται ένα "ποσό ισοδύναμο με εκείνο της πριμοδότησης που πράγματι χορηγήθηκε ". Από τη διευκρίνιση αυτή πρέπει τουλάχιστον να συναχθεί ότι μπορεί μεν να εισπραχθεί εφ' όλων των προϊόντων που αναφέρονται στο άρθρο 1, στοιχεία α ) και γ ), ένα "clawback", πλην όμως το ποσό αυτό είναι ισοδύναμο με την πριμοδότηση που πράγματι χορηγήθηκε .

9 . Εξάλλου, πρέπει να παρατηρηθεί ότι, κατά το αρχικό σύστημα του κανονισμού 1837/80, η μεταβλητή πριμοδότηση για τη σφαγή μπορούσε να καταβληθεί χωρίς περιορισμό για τα πλέον διαφορετικά είδη προβατοειδών, μεταξύ άλλων, για παράδειγμα, και για τις προβατίνες και τους κριούς, πράγμα που ήταν εξάλλου σύμφωνο, τουλάχιστον όσον αφορά τις προβατίνες, με την προηγούμενη πρακτική του προσφεύγοντος, δηλαδή τη χρησιμοποίηση ειδικών πιστοποιητικών για την εξαγωγή ( Special Export Certification - SEC ). Μόνο αφού εκδόθηκε, βάσει του άρθρου 9, παράγραφος 4, του κανονισμού 1837/80, ο κανονισμός 3451/85 της Επιτροπής, της 6ης Δεκεμβρίου 1985, η καθής στέρησε από το προσφεύγον, με τη νέα διατύπωση του άρθρου 1 του κανονισμού 1633/84, τη δυνατότητα καταβολής της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για όλα τα προβατοειδή, ορίζοντας ότι οι κριοί και οι προβατίνες ή τα σφάγιά τους δεν μπορούν να αποτελούν αντικείμενο της πριμοδοτήσεως .

10 . Λόγω του ότι η καθής περιόρισε τον αριθμό των ζώων που μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο της χορηγήσεως της μεταβλητής πριμοδοτήσεως, η έκφραση ((" όλα ")) τα προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 1, στοιχεία α ) και γ ), του κανονισμού 1837/80", όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 871/84, της 31ης Μαρτίου 1984, την οποία διαρκώς επικαλείται η καθής, έχασε μέρος της σημασίας της, εφόσον ακριβώς στο εξής δεν μπορούσε πλέον να εφαρμοστεί η πριμοδότηση για τη σφαγή σε όλα τα προϊόντα .

11 . Από τις προηγούμενες σκέψεις θα μπορούσε να συναχθεί ότι θεωρώ ότι οι επίμαχοι κανονισμοί της καθής δεν καλύπτονται από το άρθρο 9, παράγραφος 3, του κανονισμού 1837/80 . Το ότι όμως αυτό δεν συμβαίνει οφείλεται στη νομολογία του Δικαστηρίου, που παρέχει στην Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ακόμη και κατά τη λήψη μέτρων εκτελέσεως, ευρεία αυτονομία .

12 . 'Ετσι, για παράδειγμα, το Δικαστήριο με την απόφαση της 30ής Οκτωβρίου 1975 στην υπόθεση 23/75 ( 4 ), έκρινε ότι, όταν το άρθρο 155 της Συνθήκης ορίζει ότι η Επιτροπή ασκεί τις αρμοδιότητες που της αναθέτει το Συμβούλιο για την εκτέλεση των κανόνων που θεσπίζει, από την όλη οικονομία της Συνθήκης στην οποία πρέπει να ενταχθεί το άρθρο αυτό, καθώς και από τις απαιτήσεις της πρακτικής προκύπτει ότι η έννοια της "εκτελέσεως" πρέπει να ερμηνευτεί ευρέως . Δεδομένου ότι μόνο η Επιτροπή είναι σε θέση να παρακολουθεί προσεκτικά την εξέλιξη της γεωργικής αγοράς και να ενεργεί με την ταχύτητα που απαιτεί η κατάσταση, είναι δυνατό το Συμβούλιο να καταλήξει στην παροχή ευρείας εξουσίας εκτιμήσεως και δράσεως στην Επιτροπή στον τομέα της κοινής γεωργικής πολιτικής . Εξάλλου, το άρθρο 155 επιτρέπει στο Συμβούλιο να καθορίζει ενδεχομένως τις προϋποθέσεις από τις οποίες εξαρτάται η άσκηση, κατά περίπτωση, των αρμοδιοτήτων που έχουν ανατεθεί στην Επιτροπή . 'Οταν οι αρμοδιότες της Επιτροπής πρέπει να ασκηθούν στο πλαίσιο της αποκαλούμενης "επιτροπής διαχειρίσεως", καθίσταται δυνατό στο Συμβούλιο να μεταβιβάζει στην Επιτροπή εκτεταμένη εκτελεστική αρμοδιότητα, επιφυλάσσοντας συγχρόνως στον εαυτό του, ανάλογα με την περίπτωση, τη δυνατότητα παρεμβάσεως . Εφόσον το Συμβούλιο παρέσχε κατά τον τρόπο αυτό ευρεία αρμοδιότητα στην Επιτροπή, τα όρια της εν λόγω αρμοδιότητας πρέπει να εκτιμώνται σε σχέση με τους γενικούς βασικούς στόχους της κοινής οργανώσεως αγοράς και λιγότερο σε σχέση με το γράμμα της εξουσιοδοτήσεως .

13 . Ακριβώς στις μόλις προαναφερθείσες αρχές αναφέρεται το Δικαστήριο με την απόφασή του της 11ης Μαρτίου 1987 στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις 279/84 και λοιπές ( 5 ), με την οποία αυτό δέχτηκε ότι συνιστά επαρκή εξουσιοδότηση μια έμμεση μόνο σχέση μεταξύ του κανονισμού εκτελέσεως που εξέδωσε η Επιτροπή και του βασικού κανονισμού του Συμβουλίου ( 6 ).

14 . Λαμβάνοντας υπόψη τη νομολογία αυτή, η οποία παρέχει ευρεία αυτονομία στην καθής για την εκτέλεση των κανονισμών του Συμβουλίου, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως παράνομο το γεγονός ότι η καθής βασίζεται, για την πραγματοποίηση ενός από τους στόχους του άρθρου 39 της Συνθήκης ΕΟΚ, εν προκειμένω στον της σταθεροποιήσεως των αγορών, σε μεμονωμένα σημεία ενός κανονισμού του Συμβουλίου που δεν στερείται εντελώς αντιφάσεων, προκειμένου να εκμαιεύσει την εξουσιοδότηση για τη δική της δραστηριότητα . Εντέλει, η διευκρίνιση που επήλθε στον κανονισμό 1837/80 με τον κανονισμό 871/84 του Συμβουλίου δεν οδήγησε σε πλήρη αποσαφήνιση . Ναι μεν επετράπη η είσπραξη ενός ποσού "ισοδύναμου με εκείνο της πριμοδότησης που πράγματι χορηγήθηκε", όμως ταυτόχρονα επεκτάθηκε η δυνατότητα εισπράξεως του ποσού αυτού σε ((" όλα ")) τα προϊόντα που αναφέρονται στην εφαρμοζόμενη διάταξη . Ενόψει της μεγάλης ελευθερίας εκτιμήσεως που της παραχωρήθηκε κατά τη λήψη αποφάσεων επί ζητημάτων οικονομικής πολιτικής, μπορούσε επομένως η καθής να στηριχτεί στο χωρίο του κανόνα εξουσιοδοτήσεως, που ήθελε να επικαλεστεί για την πραγματοποίηση των στόχων της .

15 . 'Εχοντας υπόψη το ήδη πολλές φορές αναφερθέν ευρύ περιθώριο εκτιμήσεως της καθής στον τομέα της οικονομικής πολιτικής, πρέπει επίσης να αξιολογηθεί η παρατήρησή της ότι η είσπραξη του "clawback" πρέπει να καταστήσει δυνατή την αντιστάθμιση των αποτελεσμάτων της καταβολής της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή, τα οποία καθίστανται επίσης αισθητά στην περίπτωση προϊόντων για τα οποία οι παραγωγοί πρόβειου κρέατος δεν έχουν τύχει της πριμοδοτήσεως . Θα ήταν αφελής η υπόθεση ότι μία πριμοδότηση που χορηγείται για μεγάλο μέρος της παραγωγής πρόβειου κρέατος του Ηνωμένου Βασιλείου ( περίπου 85 %) δεν έχει επιπτώσεις στην τιμή των ειδών πρόβειου κρέατος για τα οποία η εν λόγω πριμοδότηση δεν χορηγήθηκε .

16 . Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας δεν προέκυψε ότι η αντίληψη αυτή είναι εντελώς ανακριβής . Ακόμη και αν ήταν ευκτέο η καθής να παράσχει αποδεικτικά στοιχεία δυνάμενα να επαληθευθούν προς στήριξη της θέσεώς της, τα οποία θα μπορούσαν να συγκεντρωθούν με τη βοήθεια οικονομικών αναλύσεων όσον αφορά τον υπολογισμό των δαπανών των παραγωγών πρόβειου κρέατος στη Μεγάλη Βρετανία, εν πάση περιπτώσει δεν είναι δυνατό να αποκλειστεί το ότι η χορήγηση μιας μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή οδηγεί πραγματικά στη δημιουργία ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων για τους παραγωγούς πρόβειου κρέατος στη Μεγάλη Βρετανία .

17 . Πέραν αυτού πρέπει να αναφερθεί ακόμη ότι η ρύθμιση μπορεί επίσης να δικαιολογηθεί βάσει του άρθρου 9, παράγραφος 4, του κανονισμού 1837/80 . Κατά τη διάταξη αυτή, η καθής μπορεί να θεσπίσει διατάξεις σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 9, οι οποίες μπορούν ιδίως να περιέχουν τα μέτρα που είναι αναγκαία για την παρεμπόδιση διαταράξεων στο εμπόριο που προκαλούνται από την εφαρμογή της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή . Η καθής διαβλέπει αυτού του είδους τις διαταράξεις στην αύξηση των εξαγωγών προβατίνων στο πλαίσιο του συνόλου των εξαγωγών πρόβειου κρέατος από τη Μεγάλη Βρετανία προς τη Γαλλία . Ακόμη και αν η καθής δεν προσκόμισε απολύτως ασφαλή στοιχεία αποδεικνύοντα τους λόγους της μετατοπίσεως αυτής όσον αφορά τη σύνθεση των ρευμάτων του εμπορίου, εντούτοις παρέπεμψε σε έρευνες που είχε πραγματοποιήσει στις γαλλικές αγορές . Επιπλέον, είναι δύσκολο να προσδιοριστεί τι πρέπει να θεωρηθεί ως κανονικό εμπόριο στο πλαίσιο της κοινής οργανώσεως αγοράς προβείου και αιγείου κρέατος . Υπενθυμίζω σχετικά την εξέλιξη του τομέα αυτού και ιδίως τον "πόλεμο του προβάτου" μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γαλλίας, που οδήγησε στην απόφαση που εκδόθηκε στην υπόθεση 232/78 ( 7 ) και, αργότερα, στην προοδευτική δημιουργία κοινής οργανώσεως αγοράς, της οποίας η τελική φάση δεν έχει ακόμη συντελεστεί . Ακριβώς ενόψει του γεγονότος ότι η αναφερθείσα οργάνωση αγοράς αποτελεί ακόμη μία "οργάνωση αγοράς εν τω γίγνεσθαι", η οποία εξακολουθεί να διαθέτει διαφορετικά συστήματα παρεμβάσεως ανάλογα με την περιοχή ( 8 ), δεν είναι δυνατό να αποδειχθεί έναντι της καθής ότι έλαβε ένα προδήλως εσφαλμένο μέτρο .

18 . Επομένως, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί επιτυχώς το ότι και οι δύο προσβαλλόμενοι κανονισμοί βρίσκουν επαρκές νομικό έρεισμα στο άρθρο 9 του κανονισμού 1837/80, όπως τροποποιήθηκε το 1984, ενόψει της τότε καταστάσεως του κοινοτικού δικαίου, η οποία είναι και η μόνη που μας ενδιαφέρει εν προκειμένω .

2 . Κατάχρηση εξουσίας

19 . Το προσφεύγον προσάπτει στην καθής ότι χρησιμοποίησε την εξουσία, που της έχει παρασχεθεί με το άρθρο 9 του κανονισμού 1837/80, προς το σκοπό να διατηρήσει τις εξαγωγές των διαφόρων ειδών πρόβειου κρέατος από τη Μεγάλη Βρετανία προς τη Γαλλία σε ορισμένη σχέση μεταξύ τους και όχι για να αντισταθμίσει τις ενδεχόμενες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, που ήταν δυνατό να προκύψουν από τη χορήγηση της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή . Η καθής αντιτίθεται στην άποψη αυτή .

20 . Παρόλον ότι οι δηλώσεις στις οποίες προέβη η καθής στο πλαίσιο της επιτροπής διαχειρίσεως δεν αναφέρονται άμεσα στην επίμαχη νομική πράξη, εντούτοις, πρέπει να συναχθεί από αυτές μία τάση της καθής να διατηρήσει εντός ορισμένων ορίων τα ρεύματα των εμπορικών συναλλαγών στον τομέα του πρόβειου κρέατος, ιδίως του κρέατος της προβατίνας ( 9 ).

21 . Κατά τη διάρκεια της ενώπιον του Δικαστηρίου διαδικασίας, η καθής ανέφερε ότι, έχοντας να αντιμετωπίσει δύο μεταξύ τους αντιτιθέμενες απαιτήσεις - την απαίτηση μη εισπράξεως του "clawback", όπως ζητούσε η προσφεύγουσα, ή την απαίτηση καθορισμού ενός "clawback" εξ 100 %, όπως συνιστούσε η παρεμβαίνουσα - όφειλε να αναζητήσει ένα μέσον όρο μεταξύ των δύο αυτών θέσεων .

22 . Εφόσον κατ' εφαρμογή του άρθρου 9, παράγραφος 4, του κανονισμού 1837/80, όπως τροποποιήθηκε το 1984, τα μέτρα που έπρεπε να λάβει η καθής συνεπάγονται ιδίως τα αναγκαία μέτρα για να αποφευχθούν οι διαταράξεις του εμπορίου που προκύπτουν από την εφαρμογή του συστήματος της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή, επομένως για να σταθεροποιηθούν οι αγορές που είναι ακόμη ανόμοιες, σύμφωνα προς το άρθρο 39 της Συνθήκης ΕΟΚ, επιβάλλεται κατ' ανάγκη η διαπίστωση ότι η καθής δεν ξέφυγε απ' αυτή την άποψη, λαμβάνοντας υπόψη τις πιο πάνω αναφερθείσες περιστάσεις ( 10 ), από το πλαίσιο των στόχων της κοινής οργανώσεως της αγοράς στον τομέα του βοείου και αιγείου κρέατος, καθώς και της Συνθήκης ΕΟΚ . Επομένως, δεν υφίσταται κατάχρηση εξουσίας .

3 . Παραβιάσεις της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων

23 . Το προσφεύγον θεωρεί την είσπραξη του "clawback" ως δασμό κατά την εξαγωγή, ο οποίος απαγορεύεται από το άρθρο 9 της Συνθήκης ΕΟΚ και ως παραβίαση της απαγορεύσεως θεσπίσεως ποσοτικών περιορισμών στις εξαγωγές μεταξύ των κρατών μελών .

24 . Η καθής παραπέμπει στην απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Σεπτεμβρίου 1982 στην υπόθεση 106/81 ( 11 ), με την οποία κρίθηκε ότι οι επιπτώσεις της καταβολής της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή μπορούσαν να αντισταθμιστούν και ότι οι αντισταθμιστικές πληρωμές που προβλέπονται προς το σκοπό αυτό δεν πρέπει να θεωρηθούν ως εξαγωγικοί δασμοί .

25 . Καταρχάς, πρέπει να παρατηρηθεί σχετικά ότι η εν λόγω απόφαση της 15ης Σεπτεμβρίου 1982 εκδόθηκε ενόψει της αρχικής διατυπώσεως του κανονισμού περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του προβείου και αιγείου κρέατος . Η αρχική διατύπωση του κανονισμού 1837/80, που ανατρέχει στο έτος 1980, διέκρινε μεταξύ μιας ενιαίας τιμής για το πρόβειο κρέας εντός της Κοινότητας και διαφόρων τιμών αναφοράς για τις διάφορες περιοχές της Κοινότητας . Το 1980, η ενιαία τιμή βάσεως ανερχόταν σε 345 Ecu για 100 kg, ενώ οι τιμές αναφοράς των περιφερειών κυμαίνονταν μεταξύ 293 Ecu για 100 kg όσον αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο και 345 Ecu όσον αφορά τη Γαλλία και 375 Ecu για 100 kg όσον αφορά την Ιταλία . Επομένως, κατά την έναρξη ισχύος της κοινής οργανώσεως αγοράς, ελήφθησαν υπόψη οι διαφορές που υπήρχαν στην Κοινότητα μεταξύ των τιμών αγοράς . Αυτές κατέστησαν ενιαίες το 1984 : οι τιμές αναφοράς καταργήθηκαν και καθορίστηκε μία ενιαία τιμή βάσεως ύψους 428 Ecu για 100 kg ( 12 ). Επομένως, σήμερα έχουμε μία άλλη αφετηρία, ως προς την οποία δεν μπορεί να εφαρμοστεί άνευ ετέρου ένα πόρισμα σχετικό με το έτος 1982 .

26 . Δεδομένου ότι, κατά την αρχική διατύπωση του κανονισμού 1837/80, η πριμοδότηση για την αντιστάθμιση της απώλειας εισοδήματος που προβλεπόταν στο άρθρο 5 έπρεπε να υπολογιστεί βάσει της διαφοράς μεταξύ της τιμής αναφοράς και της τιμής αγοράς, αλλά η μεταβλητή πριμοδότηση για τη σφαγή που προβλέπεται στο άρθρο 9 έπρεπε να υπολογιστεί βάσει της διαφοράς μεταξύ της τιμής αγοράς και της τιμής βάσεως και δεδομένου ότι, εξάλλου, η τιμή αναφοράς για την περιοχή 5 ( την εποχή εκείνη : το Ηνωμένο Βασίλειο σήμερα : η Μεγάλη Βρετανία ) βρισκόταν σαφώς κάτω της τιμής βάσεως, μπορούσε πράγματι να γίνει δεκτή, κατά το χρόνο εκδόσεως της αποφάσεως της 15ης Σεπτεμβρίου 1982, η ύπαρξη ενός σημαντικού ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος για τους παραγωγούς πρόβειου κρέατος της περιοχής 5 ( Ηνωμένο Βασίλειο ). Μόνον όταν εκδόθηκε ο κανονισμός 871/84 του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 1984, εγκατελείφθη η διαφοροποίηση μεταξύ της τιμής αναφοράς και της τιμής βάσεως και καθορίστηκε έτσι μία ενιαία τιμή βάσεως στην Κοινότητα, χρησιμεύοντας τόσο για τον καθορισμό της πριμοδοτήσεως προς αντιστάθμιση της απώλειας του εισοδήματος όσο και για τον καθορισμό του ποσού της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή . Κατόπιν αυτού, τα διάφορα συστήματα πριμοδοτήσεως που εφαρμόζονται στις διάφορες περιοχές της Κοινότητας δεν διαφέρουν πλέον παρά μόνον ως προς την εποχή της καταβολής της πριμοδοτήσεως και όχι ως προς το ποσό τους .

27 . Ενόψει της πραγματικά σημαντικής διαφοράς που συνεπάγονταν, κατά την έναρξη της υπάρξεως της κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του προβείου και αιγείου κρέατος, οι λεπτομέρειες εφαρμογής του συστήματος παρεμβάσεως και λαμβάνοντας υπόψη τη λιγότερο σαφή διατύπωση του άρθρου 9, παράγραφος 3, του κανονισμού 1837/80, το Δικαστήριο έκρινε καταρχάς, με την απόφαση που ήδη κατ' επανάληψη αναφέρθηκε, της 15ης Σεπτεμβρίου 1982, στην υπόθεση 106/81, ότι η είσπραξη κατά την εξαγωγή που προβλέπεται στο άρθρο 9, παράγραφος 3, του εν λόγω κανονισμού δεν μπορεί καταρχήν να διαχωριστεί από το σύστημα παρεμβάσεως . Επομένως, η είσπραξη αυτή δεν συνιστά επιβάρυνση ισοδυνάμου αποτελέσματος προς δασμό αλλά, στην πραγματικότητα, έχει ως στόχο να αντισταθμίζει ακριβώς τις επιπτώσεις της πριμοδοτήσεως για τη σφαγή και να καθιστά δυνατή, με τον τρόπο αυτό, την εξαγωγή των προϊόντων από κράτη ή περιοχές, όπου η εν λόγω πριμοδότηση χορηγείται, στα άλλα κράτη μέλη χωρίς να διαταράσσονται οι αγορές τους . Πράγματι, αν το "clawback" δεν είχε εισπραχθεί, οι προσφορές εκ μέρους ενός κράτους που εφαρμόζει την πριμοδότηση για τη σφαγή θα μπορούσαν να γίνουν στις αγορές των άλλων κρατών μελών σε τιμές αισθητά κατώτερες ( 13 ).

28 . Και οι δύο διάδικοι επικαλούνται το χωρίο αυτό της αποφάσεως της 15ης Σεπτεμβρίου 1982 για να συναγάγουν, και εδώ, αντίθετα συμπεράσματα, δίνοντας βαρύτητα σε διαφορετικά σημεία του εν λόγω χωρίου . Το προσφεύγον θεωρεί ότι η είσπραξη ενός "clawback" είναι δυνατή μόνο αν έχει ως στόχο να αντικαταστήσει ακριβώς τις επιπτώσεις της πριμοδοτήσεως για τη σφαγή, ενώ η καθής θεωρεί ότι είναι δυνατό να αντισταθμιστούν ακριβώς οι επιπτώσεις της πριμοδοτήσεως για τη σφαγή .

29 . Καταρχάς, πρέπει σχετικά να παρατηρηθεί ότι η υπόθεση 106/81 αναφέρεται στην είσπραξη του "clawback" επί των εξαγωγών προβείου κρέατος, ως προς το οποίο είχε πράγματι εφαρμοστεί η πριμοδότηση για τη σφαγή . Κατόπιν αυτού, το Δικαστήριο δεν είχε κανένα λόγο να αναλύσει την επίπτωση της χορηγήσεως της μεταβλητής πριμοδοτήσεως για τη σφαγή όσον αφορά τα προϊόντα, στα οποία η εν λόγω πριμοδότηση δεν είχε εφαρμοστεί . Επομένως, θεωρώ ότι από το αναφερθέν χωρίο της αποφάσεως της 15ης Σεπτεμβρίου 1982 δεν μπορεί να συναχθεί κάποιο συμπέρασμα για την προκείμενη υπόθεση, αυτό δε ισχύει τόσο για την άποψη του προσφεύγοντος όσο και για την άποψη της καθής .

30 . Εντούτοις, αν στο πλαίσιο του συστήματος παρεμβάσεως είναι δυνατόν, σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφοι 3 και 4, του κανονισμού 1837/80, όπως τροποποιήθηκε το 1984, να εισπράττεται το "clawback" και επί των προϊόντων ως προς τα οποία δεν έχει εφαρμοστεί η μεταβλητή πριμοδότηση για τη σφαγή, τότε πρέπει, παρά την εξέλιξη της κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του προβείου και αιγείου κρέατος, να ισχύσουν, όπως και για το παρελθόν, όσα το Δικαστήριο είπε στην απόφαση της 15ης Σεπτεμβρίου 1982 ( 14 ): η είσπραξη αυτού του ποσού συνιστά μέρος του συστήματος παρεμβάσεως επομένως, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αυτή συνιστά παραβίαση της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων .

4 . Παράβαση της υποχρεώσεως αιτιολογήσεως ( άρθρο 190 της Συνθήκης ΕΟΚ )

31 . Το προσφεύγον προσάπτει στην καθής ότι στις αιτιολογικές σκέψεις των δύο επίμαχων κανονισμών ανέφερε ισχυρισμούς που δεν μπορούν να δικαιολογηθούν από τα γεγονότα .

32 . Οι τυπικές αυτές αιτιάσεις συνδέονται με τις αιτιάσεις επί της ουσίας που έχουν ήδη εξεταστεί . Κατά την εξέταση αυτή αποδείχτηκε ότι οι εκτιμήσεις σχετικά με τα οικονομικά στοιχεία που προσκόμισε η καθής υπάγονται σ' έναν τομέα στον οποίο η καθής διαθέτει ευρύ περιθώριο εκτιμήσεως σε θέματα οικονομικής πολιτικής, δεδομένου ότι πρόκειται για την εκτίμηση μιας πολύπλοκης οικονομικής καταστάσεως . Ελέγχοντας τη χρήση αυτού του περιθωρίου εκτιμήσεως, το Δικαστήριο περιορίστηκε πάντοτε μέχρι σήμερα, κατά πάγια νομολογία του, στην εξακρίβωση του αν η εκδώσασα την πράξη αρχή υπέπεσε σε πρόδηλη πλάνη ή ενήργησε προδήλως κατά κατάχρηση εξουσίας ή αν προδήλως υπερέβη τα όρια της διακριτικής της ευχέρειας .

33 . Δεδομένου ότι δεν κατέστη δυνατό να διαπιστωθούν παρόμοια πρόδηλα σφάλματα στις αιτιολογικές σκέψεις των επίμαχων κανονισμών και είναι εμφανές σε ποιες σκέψεις στηρίζεται η απόφαση της καθής - πράγμα που, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, αρκεί, ιδίως όσον αφορά τις πράξεις γενικής εφαρμογής ( 15 ) - δεν υφίσταται ούτε παράβαση κατά του άρθρου 190 της Συνθήκης ΕΟΚ .

Γ - Πρόταση

34 . Κατόπιν όλων αυτών, προτείνω στο Δικαστήριο να απορρίψει την προσφυγή και να καταδικάσει το προσφεύγον στα δικαστικά έξοδα, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων της παρεμβαίνουσας .

(*) Μετάφραση από τα γερμανικά .

( 1 ) ΕΕ ειδ . έκδ . 03/029, σ . 150 .

( 2 ) Η υπογράμμιση δική μου .

( 3 ) Βλέπε ΕΕ 1984, C 62, σ . 68 .

( 4 ) Απόφαση της 30ής Οκτωβρίου 1975 στην υπόθεση 23/75, Rey Soda κατά Cassa Conguaglio Zucchero, Slg . 1975, σ . 1279, ιδίως σ . 1301 .

( 5 ) Απόφαση της 11ης Μαρτίου 1987 στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις 279, 280, 285 και 286/84, Walter Rau Lebensmittelwerke και λοιποί κατά ΕΟΚ ( εκπροσωπούμενης από την Επιτροπή ), Συλλογή 1987, σ . 1069 .

( 6 ) 'Ετσι, για να εγκρίνει την επιχείρηση "βούτυρο Χριστουγέννων" της Επιτροπής, το Δικαστήριο έκρινε τελικά ως επαρκές το ότι η εν λόγω ενέργεια ανταποκρίθηκε στους στόχους που ορίζονταν τόσο στα άρθρα 6 και 12 του κανονισμού 804/68, της 24ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων ( ΕΕ ειδ . έκδ . 03/003, σ . 82 ), όσο και στους κανονισμούς εκτελέσεως του Συμβουλίου σχετικά με άλλα αντικείμενα πλην της επιχειρήσεως "βούτυρο Χριστουγέννων", ενώ τα διάφορα διαδικαστικά στάδια των άρθρων και 12 του κανονισμού 804/68 δεν είχαν ακολουθηθεί πλήρως .

( 7 ) Απόφαση της 25ης Σεπτεμβρίου 1979 στην υπόθεση 232/78, Επιτροπή κατά Γαλλικής Δημοκρατίας, Slg . 1979, σ . 2729 .

( 8 ) Απ' αυτή την άποψη, η καθής βρίσκεται εν προκειμένω σε καλύτερη θέση απ' ό,τι στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις 279, 280, 285 και 286/84, στις οποίες επρόκειτο, εν αντιθέσει προς την προκειμένη περίπτωση, όχι για μια οργάνωση εν τω γίγνεσθαι, αλλά για τελειωμένη οργάνωση αγοράς με ενιαίο σύστημα παρεμβάσεως σε κοινοτικό επίπεδο .

( 9 ) Βλέπε ιδίως πρακτικά της συνεδριάσεως της 4ης Νοεμβρίου 1985, κατά την οποία η καθής μίλησε για τροποποίηση του συντελεστή του "clawback" για την περίπτωση που οι εξαγωγές των προβατίνων επί του συνόλου των εξαγωγών προβείου κρέατος προς τη Γαλλία ήταν μεταξύ 19,5 και 24,4 %.

( 10 ) Βλέπε πιο πάνω, σκέψη 17 .

( 11 ) Απόφαση της 15ης Σεπτεμβρίου 1982 στην υπόθεση 106/81, Julius Kind KG κατά ΕΟΚ, Συλλογή 1982, σ . 2885 .

( 12 ) Κανονισμός 873/84 του Συμβουλίου, της 31ης Μαρτίου 1984 ( ΕΕ L 90, σ . 42 ).

( 13 ) Βλέπε σκέψη 21 της αποφάσεως .

( 14 ) Ιδίως σκέψη 21 .

( 15 ) Βλέπε, για παράδειγμα, απόφαση της 12ης Ιουλίου 1979 στην υπόθεση 166/78, Ιταλία κατά Συμβουλίου, Slg . 1979, σ . 2575, ιδίως σ . 2597 .