ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 2ΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1982. - SOCIETE RU-MI ΚΑΤΑ FONDS D'ORIENTATION ET DE REGULARISATION DES MARCHES AGRICOLES (F.O.R.M.A.). - ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ ΤΟΥ TRIBUNAL ADMINISTRATIF ΤΟΥ ΠΑΡΙΣΙΟΥ. - ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΗ ΤΟΥ ΑΠΟΚΟΡΥΦΩΜΕΝΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 272/81.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1982 σελίδα 04167



Περίληψη

Διάδικοι

Αντικείμενο της υπόθεσης

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

Γεωργία — Κοινή οργάνωση αγορών — Γάλα καί γαλακτοκομικά προϊόντα — Ειδική ενίσχυση γιά τήν μετουσίωση τού αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη πού προορίζεται γιά τήν διατροφή τών ζώων εκτός τών νεαρών μόσχων — Μετουσίωση πού δέν ειναι σύμφωνη μέ τίς κοινοτικές διατάξεις — Πλήρης στέρηση τής ενισχύσεως — Αρχή τής αναλογικότητος — Παραβίαση — Έλλειψη

( Κανονισμός τής Επιτροπής 1844/77 )

Περίληψη

Δεδομένου οτι η ειδική ενίσχυση πού χορηγείται γιά τήν μετουσίωση τού αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη πού προορίζεται γιά τήν διατροφή τών ζώων εκτός τών νεαρών μόσχων ειναι πολύ μεγαλύτερη από τήν ενίσχυση πού χορηγείται γιά τήν διατροφή τών μόσχων , καθώς καί ο κίνδυνος τής χρησιμοποιήσεως τού προϊόντος γιά άλλους σκοπούς σέ περίπτωση πού η πράξη μετουσιώσεως αποκλίνει , έστω καί ελαφρά από τήν συνταγή πού αναφέρεται στόν κανονισμό 1844/77 , νομίμως η Επιτροπή εθέσπισε διατάξεις πού συνεπάγονται τήν μή χορήγηση τής ενισχύσεως καί τήν κατάπτωση τής εγγυήσεως γιά τήν μή εκπλήρωση τής επιβαλλομένης υποχρεώσεως πρός μετουσίωση καί δέν υπεχρεούτο νά διαφοροποιήσει τήν κύρωση αυτή ανάλογα μέ τήν σοβαρότητα τής παραβάσεως . Ένα τέτοιο μέτρο δέν ειναι δυνατό νά θεωρηθεί ως δυσανάλογο πρός τόν επιδιωκόμενο σκοπό καί τό γεγονός οτι η μετουσίωση αποκλίνει , έστω καί ελάχιστα , από τήν αναφερθείσα συνταγή δύναται συνεπώς νά στερήσει πλήρως τόν επιχειρηματία από τήν ειδική ενίσχυση .

Διάδικοι

Στήν υπόθεση 272/81 ,

πού έχει ως αντικείμενο αίτηση τού Tribunal administratif τού Παρισιού πρός τό Δικαστήριο , κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ , μέ τήν οποία ζητείται , στό πλαίσιο τής διαφοράς πού εκκρεμεί ενώπιον τού αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ

SOCIETE RU-MI , Rungis ,

καί

FONDS D’ORIENTATION ET DE REGULARISATION DES MARCHES AGRICOLES ( FORMA ), Παρίσι ,

Αντικείμενο της υπόθεσης

η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως πρός τήν ερμηνεία καί τό κύρος τού κανονισμού 1844/77 τής Επιτροπής , τής 10ης Αυγούστου 1977 , περί τής χορηγήσεως διά δημοπρασίας ειδικής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη πού προορίζεται γιά τήν διατροφή ζώων εκτός τών νεαρών μόσχων ( ΕΕ ειδ . έκδ . 03/019 , σ . 53 ),

Σκεπτικό της απόφασης

1 Μέ απόφαση τής 16ης Ιουνίου 1981 , πού περιήλθε στό Δικαστήριο στίς 12 Οκτωβρίου τού ίδιου έτους , τό Tribunal administratif τού Παρισιού υπέβαλε , δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ , δύο προδικαστικά ερωτήματα ως πρός τήν ερμηνεία καί τό κύρος τού κανονισμού 1844/77 τής Επιτροπής , τής 10ης Αυγούστου 1977 , περί τής χορηγήσεως διά δημοπρασίας ειδικής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη , πού προορίζεται γιά τήν διατροφή ζώων εκτός τών νεαρών μόσχων ( ΕΕ ειδ . έκδ . 03/019 , σ . 53 ).

2 Τά ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στό πλαίσιο διαφοράς μεταξύ τής εταιρίας RU-MI , προσφευγούσης στήν κυρία δίκη καί τού Fonds d’orientation et de regularisation des marches agricoles ( FORMA ), λόγω τής αρνήσεως τού οργανισμού αυτού νά καταβάλει στήν ενδιαφερομένη τήν ειδική ενίσχυση πού προβλέπει ο κανονισμός 1844/77 , μέ τήν αιτιολογία οτι η μεταποίηση στήν οποία υπεβλήθη τό εν λόγω εμπόρευμα δέν συνεκέντρωνε τίς προϋποθέσεις πού τίθενται μέ τόν ανωτέρω κανονισμό .

3 Τό άρθρο 1 τού κανονισμού 1844/77 θεσπίζει ειδική ενίσχυση γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη , εφ’ οσον ειναι μετουσιωμένο σύμφωνα μέ μία από τίς συνταγές πού αναφέρονται στό παράρτημα , παράγραφος 1 , τού κανονισμού 368/78 τής Επιτροπής , τής 23ης Φεβρουαρίου 1977 , περί πωλήσεως μέ πλειοδοτικό διαγωνισμό αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη πού προορίζεται γιά τήν διατροφή τών χοίρων καί τών πουλερικών ( ΕΕ , ειδ . έκδ . τόμ . 03/017 , σ . 155 ) δηλαδή μεταξύ άλλων τή συνταγή Ι Β , πού εχρησιμοποιήθη στήν προκειμένη περίπτωση , δηλαδή πού γίνεται μέ προσθήκη , σέ 100 χιλιόγραμμα αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη , τουλάχιστον :

«— 20 χιλιογράμμων ιχθυαλεύρου μή απαλλαγμένου τής οσμής ή πού ακόμη διατηρεί καλά διαπιστουμένη οσμή καί

—300 γραμμαρίων σιδήρου , υπό μορφή επταϋδρίτου τού θειικού σιδήρου καί

—120 γραμμαρίων χαλκού , υπό μορφή πενταϋδρίτου τού θειικού χαλκού» .

Στίς προδιαγραφές αυτές πρέπει νά προστεθούν οι προδιαγραφές τής παραγράφου 3 Β τού ιδίου παραρτήματος η οποία διευκρινίζει οτι «ο θειικός χαλκός . . . πρέπει νά αλέθεται καί νά γίνεται λεπτόκοκκος καί νά περιέχει τουλάχιστον 30 % τεμαχίδια διαστάσεων μικροτέρων τών 200 μικρών» καί οι προδιαγραφές τής παραγράφου 3D , σύμφωνα μέ τήν οποία «τά προϊόντα πού προστίθενται στό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη . . . πρέπει νά αναμιγνύονται κατά ομοιόμορφο τρόπο , έτσι ωστε δύο δείγματα πενήντα γραμμαρίων τό καθένα , πού έχουν ληφθεί στήν τύχη σέ μία παρτίδα 25 χιλιογράμμων , πρέπει νά δώσουν στή χημική ανάλυση τά ίδια αποτελέσματα , μέσα στά ορια σφάλματος πού γίνονται ανεκτά γιά τήν μέθοδο αναλύσεως πού χρησιμοποιείται» .

4 Από τή δικογραφία συνάγεται οτι η ανάλυση τού επιδίκου προϊόντος από τήν αρμοδία εθνική υπηρεσία έδωσε τά ακόλουθα αποτελέσματα :

«— ετηρήθησαν οι ελάχιστες ποσότητες τών ιχνηθετών πού έχουν ενσωματωθεί σύμφωνα μέ τή συνταγή Ι Β πού καθορίζεται στό παράρτημα τού κανονισμού 368/77·

—παρομοίως , έχουν τηρηθεί οι προδιαγραφές τών χαρακτηριστικών στά οποία πρέπει νά αντιστοιχούν οι χρησιμοποιούμενες μετουσιωτικές ουσίες καί κυρίως οτι τουλάχιστον τό 30 % τών τεμαχιδίων τού θειικού χαλκού έχουν μέγεθος μικρότερο τών 200 μικρών·

—διεπιστώθη ομως πολύ μεγάλη διαφορά στό μέγεθος τών κόκκων τού θειικού χαλκού , πού ενεργοποιήθη μέ τήν παρουσία χονδρών μή αλεσμένων κρυστάλλων , πού ηδύναντο νά έχουν μέγεθος μερικών χιλιοστομέτρων . Εξ αυτού τού λόγου , τό ανωτέρω στοιχείο δέν κατενέμετο ομοιομόρφως μέσα στό μή διατηρηθέν δείγμα τού εξετασθέντος τελικού προϊόντος , ουτως ωστε τά αποτελέσματα τής δειγματοληψίας απέχουν σημαντικώς από τά συνήθως αποδεκτά ορια ( διαφορά από 1 εως 5 ). Εξ αυτού συνάγεται η ανεπιτυχής ενσωμάτωση τού θειικού χαλκού στό μίγμα.»

5 Αφού τό FORMA εκοινοποίησε τά αποτελέσματα αυτά στήν Επιτροπή , συνοδευόμενα από τή διαπίστωση οτι «η μετουσιωτική ουσία δέν ειχε κατανεμηθεί ομοιομόρφως στήν ποσότητα τής σκόνης γάλακτος» η Επιτροπή τού εγνωστοποίησε οτι , υπ’ αυτές τίς συνθήκες , τό ΕΓΤΠΕ δέν ηδύνατο νά χρηματοδοτήσει τήν εν λόγω ενίσχυση .

6 Εν τώ μεταξύ , η εταιρία RU-MI υπέβαλε ενώπιον τού Tribunal administratif τού Παρισιού αίτηση ακυρώσεως , γιά υπέρβαση εξουσίας , τής σιωπηρής αποφάσεως μέ τήν οποία τό FORMA απέρριψε τήν αίτησή της περί χορηγήσεως πιστοποιητικού μετουσιώσεως , τό οποίο θά τής έδινε τό δικαίωμα χορηγήσεως τής προβλεπομένης ειδικής ενισχύσεως , υψους 270 100 γαλλικών φράγκων ( FF ). Πρός υποστήριξη τών αιτημάτων της , ισχυρίσθη , ιδίως οτι , ενώ η απόκλιση τού προϊόντος από τό συνήθη τύπο ηταν ασήμαντη , στήν προκειμένη περίπτωση η εφαρμογή τού κανονισμού 1844/77 από τό FORMA ειναι αντίθετη πρός τόν αντικειμενικό σκοπό τού κανονισμού καί παραβιάζει τήν αρχή τής αναλογικότητος .

7 Επειδή η εκτίμηση τού βασίμου τού ισχυρισμού αυτού απαιτεί τήν ερμηνεία καί τήν εκτίμηση τού κύρους τού σχετικού κανονισμού , τό Tribunal administratif τού Παρισιού ανέβαλε τήν έκδοση οριστικής αποφάσεως καί υπέβαλε στό Δικαστήριο τά δύο ακόλουθα ερωτήματα :

«1 . Τό γεγονός οτι η μετουσίωση τού σχετικού προϊόντος έχει ελάχιστη μόνον απόκλιση από τόν συνήθως αποδεκτό τύπο , ειναι δυνατό νά έχει ως αποτέλεσμα νά στερήσει τελείως τόν επιχειρηματία από τήν ειδική ενίσχυση πού έχει θεσπισθεί μέ τόν κανονισμό 1844/77 ;

2 . Σέ περίπτωση καταφατικής απαντήσεως , αυτός ο κανονισμός παραβιάζει τήν αρχή τής αναλογικότητος καί ειναι έγκυρος κατά τό μέτρο πού επιτρέπει , σύμφωνα μέ τήν διατύπωση τών άρθρων του 13 , παράγραφος 7 καί 14 τήν εφαρμογή τής ιδίας κυρώσεως καί γιά τήν περίπτωση πού δέν έγινε καθόλου μετουσίωση καί γιά τήν μετουσίωση , πού έγινε μέν , αλλά δέν ειναι απολύτως σύμφωνη μέ τόν περιγραφόμενο τρόπο;»

8 Η εταιρία RU-MI υποστηρίζει οτι τό εθνικό δικαστήριο εδέχθη οτι η μετουσίωση τού προϊόντος απέκλινε ελάχιστα από τόν συνήθως αποδεκτό τύπο καί οτι η κύρωση πού επιβάλλει η προσβαλλομένη ρύθμιση ειναι τελείως δυσανάλογη πρός τή διαπιστωθείσα απόκλιση . Πράγματι , η κύρωση δέν θά ηταν σοβαρότερη , στήν περίπτωση πού δέν θά ειχε γίνει καθόλου μετουσίωση . Τό Δικα στήριο ομως έχει αναγνωρίσει τήν αρχή τής αναλογικότητος , ιδίως μέ τήν απόφασή του τής 20ής Φεβρουαρίου 1979 ( Buitoni , 122/78 , Rec . σ . 677 ). Η ίδια η Επιτροπή ειχε δεχθεί τήν αρχή αυτή σέ ορισμένες περιπτώσεις , παραδείγματος χάριν , στό πλαίσιο τού κανονισμού 1725/79 τής Επιτροπής , τής 26ης Ιουλίου 1979 , περί τών λεπτομερειών παροχής ενισχύσεων στό αποκορυφωμένο γάλα πού μεταποιείται σέ σύνθετες τροφές καί στό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη πού προορίζεται γιά τήν διατροφή μόσχων ( ΕΕ ειδ . έκδ . τόμ . 03/026 , σ . 12 ). Ο κανονισμός 2851/80 τής Επιτροπής , τής 31ης Οκτωβρίου 1980 ( ΕΕ ειδ . έκδ . τόμ . 03/031 ) ετροποποίησε τόν πρώτο κανονισμό , προσθέτοντας τίς ακόλουθες διατάξεις :

«Όταν καθορίζεται οτι τό παρασκευαζόμενο προϊόν δέν περιέχει τήν ελάχιστη ποσότητα τών 60 χιλιογράμμων αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη , πού αναφέρεται στό πρώτο εδάφιο υπό α ), τά κράτη μέλη επιτρέπεται νά χορηγήσουν ποσό τής ενισχύσεως μειωμένο κατά 10 % γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη πού πραγματικά έχει ενσωματωθεί υπό τίς εξής προϋποθέσεις :

. . .

— ο ζητών τήν ενίσχυση πρέπει νά έχει προσκομίσει τήν απόδειξη οτι η μή τήρηση τής ελαχίστης περιεκτικότητος τών 60 χιλιογράμμων δέν οφείλεται ούτε σέ σκόπιμη παράβαση ούτε σέ σοβαρή αμέλεια.»

9 Η Επιτροπή αναφέρει οτι η ενίσχυση , η οποία χορηγείται γιά τήν μετουσίωση τού αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη πού προορίζεται γιά τήν διατροφή τών ζώων εκτός τών νεαρών μόσχων , ειναι πολύ μεγαλύτερη από τήν ενίσχυση πού χορηγείται γιά τήν διατροφή τών μόσχων . Απ’ αυτό συνάγει οτι η προσβαλλομένη ρύθμιση δέν αποβλέπει στήν απλή μετουσίωση , αλλά ακριβώς σέ μετουσίωση πού εξασφαλίζει οτι τό προϊόν δέν θά εκτραπεί από τήν χρήση γιά τήν οποία προορίζεται .

10 Γιά νά πραγματοποιηθεί ο σκοπός αυτός , ειναι δυνατό νά ληφθούν υπόψη διάφορα συστήματα ελέγχου , ιδίως ενα σύστημα ελέγχου στό επίπεδο τής τελικής καταναλώσεως , τό οποίο νά προβλέπει τήν καταβολή τής ενισχύσεως οταν προσκομισθεί η απόδειξη οτι τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη κατηναλώθη από άλλα ζώα , εκτός από τούς νεαρούς μόσχους . Αλλά τό σύστημα αυτό απαιτεί πολύπλοκο έλεγχο σέ ολες τίς επιχειρήσεις πού χρησιμοποιούν τροφές πού περιέχουν αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη καί , δεδομένου τού πολύ μεγάλου αριθμού τών επιχειρηματιών καί κτηνοτρόφων πού θά έπρεπε νά ελεγχθούν , η Επιτροπή εθεώρησε οτι τό σύστημα αυτό ηταν δύσκολο νά εφαρμοσθεί .

11 Αντιθέτως , μέ τό σύστημα πού επέλεξε η κοινοτική ρύθμιση , αρκεί ο έλεγχος τής μετουσιώσεως . Πράγματι , οταν τά χρησιμοποιούμενα γιά τήν μετουσίωση στοιχεία πού εμποδίζουν νά καταναλωθεί τό τελικό προϊόν από τούς νεαρούς μόσχους , προστεθούν στό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη καί αποδειχθεί οτι δέν ειναι πλέον δυνατό νά αποχωρισθούν απ’ αυτό , ειναι σχεδόν βέβαιο οτι τό προϊόν θά χρησιμοποιηθεί γιά τόν σκοπό γιά τόν οποίο προορίζεται .

12 Δέν ειναι συνεπώς δυνατόν νά γίνει δεκτή η επιχειρηματολογία τής εταιρίας RU-MI , μέ τήν οποία προσπαθεί νά αποδείξει οτι ενα σύστημα μερικής καταβολής τής ενισχύσεως , ανάλογα μέ τόν βαθμό τής συμφωνίας τής μετουσιώσεως πρός τόν συνήθη τύπο , θά ηταν περισσότερο προσαρμοσμένο πρός τήν επίτευξη τών επιδιωκομένων σκοπών . Ακόμη καί στήν περίπτωση μερικής καταβολής τής ενισχύσεως , οταν η απόκλιση από τόν συνήθη τύπο τής μετουσιώσεως ειναι ελάχιστη , θά υπήρχε ο κίνδυνος νά εκτραπεί τό προϊόν από τήν χρήση γιά τήν οποία προορίζεται .

13 Η άποψη πού υπεστήριξε η Επιτροπή πρέπει νά γίνει δεκτή . Πράγματι , άν ληφθεί υπ’ όψη τό ποσό τής ενισχύσεως πού χορηγείται γιά τό προϊόν πού προορίζεται γιά τήν διατροφή ζώων εκτός τών νεαρών μόσχων , καί ο κίνδυνος τής χρησιμοποιήσεως τού προϊόντος γιά άλλους σκοπούς , δικαίως η Επιτροπή επέμενε στήν μετουσίωση τού αποκορυφωμένου γάλακτος σέ σκόνη , προβλέποντας αυστηρές προϋποθέσεις , γιά νά αποφύγει κάθε κίνδυνο νά χρησιμοποιηθεί τό προϊόν γιά άλλη χρήση .

14 Ναί μέν τό Δικαστήριο έκρινε , σέ ορισμένες περιπτώσεις , οτι δέν έχουν ισχύ οι διατάξεις πού πλήττουν μέ τήν ίδια κύρωση τήν μή εκπλήρωση τής ενοχής , τήν οποία προωρίζετο νά εξασφαλίσει η εγγύηση , καί μιά παράβαση πού προφανώς ηταν λιγότερο σοβαρή , οπως η μή προσκόμιση , εντός τής ταχθείσης προθεσμίας , τής αποδείξεως γιά τήν εκπλήρωση τής κυρίας ενοχής , η νομολογία ομως αυτή δέν εφαρμόζεται στήν προκειμένη περίπτωση . Η Επιτροπή νομίμως εθέσπισε διατάξεις πού συνεπάγονται τήν μή χορήγηση τής ενισχύσεως καί τήν κατάπτωση τής εγγυήσεως γιά τήν μή εκπλήρωση τής κυρίας ενοχής πού υπήρχε στήν προκήρυξη καί δέν υποχρεούτο νά διαφοροποιήσει τήν κύρωση αυτή ανάλογα μέ τήν σοβαρότητα τής παραβάσεως τού προσφέροντος . Ένα τέτοιο μέτρο δέν ειναι δυνατό νά θεωρηθεί ως δυσανάλογο πρός τόν επιδιωκόμενο σκοπό .

15 Η απάντηση επομένως , στά υποβληθέντα ερωτήματα ειναι πώς τό γεγονός οτι η μετουσίωση αποκλίνει , έστω καί ελάχιστα , από τόν τύπο πού αναφέρεται στόν κανονισμό 1844/77 δύναται νά στερήσει πλήρως τόν επιχειρηματία από τήν ειδική ενίσχυση πού θεσπίζει ο εν λόγω κανονισμός . Από τήν εξέταση τών διατάξεων τού κανονισμού , δέν προέκυψαν στοιχεία ικανά νά επηρεάσουν τό κύρος του .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί τών δικαστικών εξόδων

16 Τά έξοδα στά οποία υπεβλήθη η Επιτροπή , η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στό Δικαστήριο , δέν αποδίδονται . Δεδομένου οτι η παρούσα διαδικασία έχει ως πρός τούς διαδίκους τής κυρίας δίκης τόν χαρακτήρα παρεμπίπτοντος , πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαστηρίου , σ’αυτό εναπόκειται νά αποφανθεί επί τών δικαστικών εξόδων .

Διατακτικό

Διά ταύτα

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( πρώτο τμήμα )

κρίνοντας επί τών ερωτημάτων πού τού υπέβαλε τό Tribunal administratif τού Παρισιού μέ απόφαση τής 16ης Ιουνίου 1981 , αποφαίνεται :

Τό γεγονός οτι η μετουσίωση αποκλίνει , έστω καί ελάχιστα , από τόν τύπο πού αναφέρεται στόν κανονισμό 1844/77 τής Επιτροπής , τής 10ης Αυγούστου 1977 , περί τής χορηγήσεως διά δημοπρασίας ειδικής ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα σέ σκόνη πού προορίζεται γιά τήν διατροφή ζώων εκτός τών νεαρών μόσχων ( ΕΕ ειδ . έκδ . τόμ . 03/019 σ . 53 ) δύναται νά στερήσει πλήρως τόν επιχειρηματία από τήν ειδική ενίσχυση .

Από τήν εξέταση τού δευτέρου ερωτήματος δέν προέκυψαν στοιχεία ικανά νά επηρεάσουν τό κύρος τού κανονισμού 1844/77 .