ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τμήμα μείζονος συνθέσεως)

της 6ης Σεπτεμβρίου 2017 ( *1 )

Περιεχόμενα

I. Η προσβαλλόμενη απόφαση: γενικό πλαίσιο, ιστορικό θεσπίσεως και περιεχόμενο Α. Το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η προσβαλλόμενη απόφαση Β. Το ιστορικό θεσπίσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως Γ. Το περιεχόμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως II. Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και τα αιτήματα των διαδίκων III. Επί των προσφυγών Α. Επισκόπηση των λόγων ακυρώσεως Β. Προκαταρκτική παρατήρηση Γ. Επί των λόγων ακυρώσεως που αντλούνται από ακαταλληλότητα του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ ως νομικής βάσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως 1. Επί του δευτέρου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία και του πρώτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία, οι οποίοι αντλούνται από τον νομοθετικό χαρακτήρα της προσβαλλομένης αποφάσεως α) Επιχειρήματα των διαδίκων β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου 2. Επί του πρώτου σκέλους του πέμπτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία και επί του δευτέρου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία, που αντλούνται από την έλλειψη προσωρινού χαρακτήρα της προσβαλλομένης αποφάσεως και από την υπερβολική διάρκεια εφαρμογής της αποφάσεως αυτής α) Επιχειρήματα των διαδίκων β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου 3. Επί του δευτέρου σκέλους του πέμπτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία, το οποίο αντλείται από το ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν πληροί τις προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ α) Επιχειρήματα των διαδίκων β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου Δ. Επί των λόγων ακυρώσεως που αφορούν τη νομιμότητα της διαδικασίας εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως και αντλούνται από παραβάσεις ουσιώδους τύπου 1. Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία και επί του εβδόμου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία, οι οποίοι αντλούνται από παράβαση του άρθρου 68 ΣΛΕΕ α) Επιχειρήματα των διαδίκων β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου 2. Επί του τρίτου σκέλους του τρίτου λόγου ακυρώσεως και του πρώτου σκέλους του τετάρτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία καθώς και επί του πέμπτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία, που αντλούνται από παράβαση ουσιώδους τύπου, καθόσον το Συμβούλιο δεν τήρησε την προβλεπόμενη από το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ υποχρέωση διαβουλεύσεως με το Κοινοβούλιο α) Επιχειρήματα των διαδίκων β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου 3. Επί του δευτέρου σκέλους του τετάρτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία και επί του τρίτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία, που αντλούνται από παράβαση ουσιώδους τύπου, καθόσον το Συμβούλιο δεν αποφάσισε ομόφωνα, κατά παράβαση του άρθρου 293, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ α) Επιχειρήματα των διαδίκων β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου 4. Επί του πρώτου και του δευτέρου σκέλους του τρίτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία και επί του τετάρτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία, που αντλούνται από παραβάσεις ουσιώδους τύπου, καθόσον προσεβλήθη το δικαίωμα των εθνικών κοινοβουλίων να γνωμοδοτήσουν σύμφωνα με τα πρωτόκολλα (αριθ. 1) και (αριθ. 2) και καθόσον το Συμβούλιο παραβίασε την επιταγή δημοσιότητας των συζητήσεων και της ψηφοφορίας στο πλαίσιό του α) Επιχειρήματα των διαδίκων β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου 5. Επί του έκτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία, ο οποίος αντλείται από παράβαση ουσιώδους τύπου καθόσον, κατά την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, το Συμβούλιο δεν τήρησε τους κανόνες του δικαίου της Ένωσης σχετικά με τη χρήση των γλωσσών α) Επιχειρήματα των διαδίκων β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου Ε. Επί των λόγων ακυρώσεως που αφορούν την ουσία 1. Επί του έκτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία καθώς και επί του ενάτου και του δεκάτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία, οι οποίοι αντλούνται από παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας α) Προκαταρκτικές παρατηρήσεις β) Επί του έκτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία, στο μέτρο που αντλείται από ακαταλληλότητα της προσβαλλομένης αποφάσεως για την επίτευξη του επιδιωκόμενου με αυτή σκοπού 1) Επιχειρήματα των διαδίκων 2) Εκτίμηση του Δικαστηρίου γ) Επί του έκτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία, στο μέτρο που αντλείται από την έλλειψη αναγκαιότητας της προσβαλλομένης αποφάσεως για την επίτευξη του επιδιωκόμενου με αυτή σκοπού 1) Επιχειρήματα των διαδίκων 2) Εκτίμηση του Δικαστηρίου δ) Επί του ενάτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία, ο οποίος αντλείται από την έλλειψη αναγκαιότητας της προσβαλλομένης αποφάσεως για την επίτευξη του επιδιωκόμενου με αυτή σκοπού 1) Επιχειρήματα των διαδίκων 2) Εκτίμηση του Δικαστηρίου ε) Επί του δεκάτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία, ο οποίος αντλείται από παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας λόγω των ειδικών συνεπειών της προσβαλλομένης αποφάσεως όσον αφορά την Ουγγαρία 1) Επιχειρήματα των διαδίκων 2) Εκτίμηση του Δικαστηρίου 2. Επί του ογδόου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία, ο οποίος αντλείται από παραβίαση των αρχών της ασφάλειας δικαίου και της σαφήνειας των κανονιστικών πράξεων καθώς και από παραβίαση της Συμβάσεως της Γενεύης α) Επιχειρήματα των διαδίκων β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου IV. Επί των δικαστικών εξόδων

«Προσφυγές ακυρώσεως – Απόφαση (ΕΕ) 2015/1601 – Προσωρινά μέτρα στον τομέα της διεθνούς προστασίας υπέρ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Ιταλικής Δημοκρατίας – Επείγουσα κατάσταση λόγω αιφνίδιας εισροής υπηκόων τρίτων χωρών στο έδαφος ορισμένων κρατών μελών – Μετεγκατάσταση των υπηκόων αυτών στο έδαφος των άλλων κρατών μελών – Κατανομές μετεγκαταστάσεων – Άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ – Νομική βάση – Προϋποθέσεις εφαρμογής – Έννοια της “νομοθετικής πράξεως” – Άρθρο 289, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ – Δεσμευτικότητα των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Άρθρο 15, παράγραφος 1, ΣΕΕ και άρθρο 68 ΣΛΕΕ – Ουσιώδης τύπος – Τροποποίηση της προτάσεως της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – Απαιτήσεις νέας διαβουλεύσεως με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ομόφωνης ψήφου στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Άρθρο 293 ΣΛΕΕ – Αρχές της ασφάλειας δικαίου και της αναλογικότητας»

Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C-643/15 και C-647/15,

με αντικείμενο προσφυγές ακυρώσεως δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ, οι οποίες ασκήθηκαν, αντιστοίχως, στις 2 και στις 3 Δεκεμβρίου 2015,

Σλοβακική Δημοκρατία, εκπροσωπούμενη από το Ministerstvo spravodlivosti Slovenskej republiky (C-643/15),

και

Ουγγαρία, εκπροσωπούμενη από τους Μ. Z. Fehér και G. Koós (C-647/15),

προσφεύγουσες,

υποστηριζόμενες από την

Δημοκρατία της Πολωνίας, εκπροσωπούμενη από τον B. Majczyna και την M. Kamejsza,

παρεμβαίνουσα,

κατά

Συμβoυλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εκπροσωπούμενου από τους M. Chavrier και K. Pleśniak καθώς και από τις N. Pethő και Z. Kupčová,

καθού,

υποστηριζόμενου από:

το Bασίλειο του Βελγίου, εκπροσωπούμενο από τις J. Van Holm, M. Jacobs και C. Pochet,

την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, εκπροσωπούμενη από τους T. Henze, R. Kanitz και J. Möller (C-647/15),

την Ελληνική Δημοκρατία, εκπροσωπούμενη από τις M. Μιχελογιαννάκη και Α. Σαμώνη-Ράντου, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

τη Γαλλική Δημοκρατία, εκπροσωπούμενη από τους D. Colas και F.‑X. Bréchot καθώς και από την E. Armoet,

την Ιταλική Δημοκρατία, εκπροσωπούμενη από την G. Palmieri, επικουρούμενη από τον L. D’Ascia, avvocato dello Stato,

το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου, εκπροσωπούμενο από τους A. Germeaux και C. Schiltz καθώς και από την D. Holderer,

το Βασίλειο της Σουηδίας, εκπροσωπούμενο από τις A. Falk, C. Meyer-Seitz, U. Persson και O. Widgren καθώς και από τους E. Karlsson και L. Swedenborg,

την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπούμενη από τις M. Κοντού-Durande και K. Talabér-Ritz (C-647/15) καθώς και από τους J. Baquero Cruz, A. Tokár (C‑643/15) και G. Wils, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

παρεμβαίνοντες,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τμήμα μείζονος συνθέσεως),

συγκείμενο από τους K. Lenaerts, Πρόεδρο, A. Tizzano, Αντιπρόεδρο, R. Silva de Lapuerta, M. Ilešič, L. Bay Larsen και A. Prechal (εισηγήτρια), προέδρους τμήματος, J.-C. Bonichot, A. Arabadjiev, C. Toader, M. Safjan, E. Jarašiūnas, C. G. Fernlund, C. Vajda, S. Rodin και F. Biltgen, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: Υ. Bot

γραμματέας: I. Illéssy, διοικητικός υπάλληλος,

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 10ης Μαΐου 2017,

αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 26ης Ιουλίου 2017,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

1 Με τις προσφυγές τους, η Σλοβακική Δημοκρατία και η Ουγγαρία ζητούν την ακύρωση της αποφάσεως (ΕΕ) 2015/1601 του Συμβουλίου, της 22ας Σεπτεμβρίου 2015, για τη θέσπιση προσωρινών μέτρων στον τομέα της διεθνούς προστασίας υπέρ της Ιταλίας και της Ελλάδας (ΕΕ 2015, L 248, σ. 80, στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση).

I. Η προσβαλλόμενη απόφαση: γενικό πλαίσιο, ιστορικό θεσπίσεως και περιεχόμενο

Α. Το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η προσβαλλόμενη απόφαση

2 Το πλαίσιο εντός του οποίου εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση περιγράφεται ως εξής στις αιτιολογικές σκέψεις 3 έως 7 και 10 έως 16 της αποφάσεως αυτής: «(3) Η πρόσφατη κατάσταση κρίσης στη Μεσόγειο έκανε τα θεσμικά όργανα της [Ευρωπαϊκής] Ένωσης να αναγνωρίσουν αμέσως τις πρωτοφανείς μεταναστευτικές ροές σε αυτή την περιοχή και να απευθύνουν έκκληση για απτά μέτρα αλληλεγγύης υπέρ των κρατών μελών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Συγκεκριμένα, στην κοινή σύνοδο των Υπουργών Εξωτερικών και Εσωτερικών στις 20 Απριλίου 2015, η [Ευρωπαϊκή] Επιτροπή παρουσίασε σχέδιο δέκα σημείων για άμεση δράση προς αντιμετώπιση της εν λόγω κρίσης, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται η δέσμευση συνεκτίμησης επιλογών περί μηχανισμού επείγουσας μετεγκατάστασης. (4) Στη σύνοδο της 23ης Απριλίου 2015, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε, μεταξύ άλλων, να ενισχύσει την εσωτερική αλληλεγγύη και ευθύνη και δεσμεύτηκε ειδικότερα να αυξήσει την παροχή επείγουσας βοήθειας στα κράτη μέλη της πρώτης γραμμής και να εξετάσει επιλογές για την οργάνωση της έκτακτης μετεγκατάστασης μεταξύ των κρατών μελών σε εθελοντική βάση, καθώς και να αναπτύξει ομάδες της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (ΕΥΥΑ) στα κράτη μέλη της πρώτης γραμμής για την κοινή επεξεργασία των αιτήσεων διεθνούς προστασίας, συμπεριλαμβανομένης της καταχώρισης και της λήψης δακτυλικών αποτυπωμάτων. (5) Στο ψήφισμα της 28ης Απριλίου 2015, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επανέλαβε ότι η αντίδραση της Ένωσης στα πρόσφατα τραγικά συμβάντα στη Μεσόγειο πρέπει να στηρίζεται στην αλληλεγγύη και τη δίκαιη κατανομή ευθυνών και ότι πρέπει να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειές της στο πεδίο αυτό προς τα κράτη μέλη που υποδέχονται τον υψηλότερο αριθμό προσφύγων και αιτούντων διεθνή προστασία, είτε σε απόλυτους είτε σε σχετικούς αριθμούς. (6) Πέραν από τα μέτρα στον τομέα του ασύλου, τα κράτη μέλη της πρώτης γραμμής πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους για θέσπιση μέτρων αντιμετώπισης των μικτών μεταναστευτικών ροών στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να διασφαλίζουν τα δικαιώματα όσων χρήζουν διεθνούς προστασίας και να αποτρέπουν την παράνομη μετανάστευση. (7) Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατά τη σύνοδό του στις 25 και 26 Ιουνίου 2015, αποφάσισε μεταξύ άλλων ότι θα πρέπει να προχωρήσουν παράλληλα τρεις κύριες διαστάσεις: μετεγκατάσταση/επανεγκατάσταση, επιστροφή/επανεισδοχή/ένταξη και συνεργασία με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε ειδικότερα, υπό το πρίσμα της επικρατούσας επείγουσας κατάστασης και της δέσμευσης για ενίσχυση της αλληλεγγύης και της ευθύνης, την προσωρινή και κατ’ εξαίρεση μετεγκατάσταση από την Ιταλία και την Ελλάδα σε άλλα κράτη μέλη, εντός διετίας, 40000 προσώπων τα οποία έχουν σαφώς ανάγκη διεθνούς προστασίας, με τη συμμετοχή όλων των κρατών μελών. […] (10) Μεταξύ των κρατών μελών που βίωσαν καταστάσεις ιδιαίτερης πίεσης και υπό το φως των πρόσφατων τραγικών γεγονότων στη Μεσόγειο, ιδίως η Ιταλία και η Ελλάδα έχουν αντιμετωπίσει μια άνευ προηγουμένου εισροή μεταναστών, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και αιτούντες που χρήζουν σαφώς διεθνούς προστασίας, οι οποίοι φθάνουν στην επικράτειά τους ασκώντας τεράστια πίεση στα συστήματα μετανάστευσης και ασύλου τους. (11) Στις 20 Ιουλίου 2015, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων συνθηκών στα κράτη μέλη, εγκρίθηκε με συναίνεση ψήφισμα των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στο πλαίσιο του [Ευρωπαϊκού] Συμβουλίου, σχετικά με τη μετεγκατάσταση από την Ελλάδα και την Ιταλία 40000 ατόμων που έχουν σαφή ανάγκη διεθνούς προστασίας. Εντός περιόδου δύο ετών, 24000 άτομα θα μετεγκατασταθούν από την Ιταλία και 16000 άτομα θα μετεγκατασταθούν από την Ελλάδα. Στις 14 Σεπτεμβρίου 2015, το Συμβούλιο [της Ευρωπαϊκής Ένωσης] εξέδωσε την απόφαση (ΕΕ) 2015/1523 [για τη θέσπιση προσωρινών μέτρων στον τομέα της διεθνούς προστασίας υπέρ της Ιταλίας και της Ελλάδας (ΕΕ 2015, L 239, σ. 146)] για τη θέσπιση προσωρινού και έκτακτου μηχανισμού μετεγκατάστασης από την Ιταλία και την Ελλάδα σε άλλα κράτη μέλη ατόμων που έχουν σαφή ανάγκη διεθνούς προστασίας. (12) Κατά τους τελευταίους μήνες, η μεταναστευτική πίεση στα νότια εξωτερικά χερσαία και θαλάσσια σύνορα έχει εκ νέου αυξηθεί απότομα, ενώ η μετατόπιση των μεταναστευτικών ροών συνεχίστηκε από την κεντρική προς την ανατολική Μεσόγειο και προς την οδό των δυτικών Βαλκανίων, ως αποτέλεσμα του αυξανόμενου αριθμού μεταναστών που φθάνουν στην Ελλάδα και από την Ελλάδα. Δεδομένης της κατάστασης, πρέπει να διασφαλισθούν περαιτέρω προσωρινά μέτρα για την άμβλυνση της πίεσης που ασκείται στον τομέα του ασύλου [στην] Ιταλία και την Ελλάδα. (13) Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τη Διαχείριση της Επιχειρησιακής Συνεργασίας στα Εξωτερικά Σύνορα (Frontex), οι οδοί της κεντρικής και της ανατολικής Μεσογείου αποτέλεσαν τις κύριες περιοχές παράτυπης διέλευσης των συνόρων της ΕΕ κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του 2015. Από τις αρχές του 2015 αφίχθηκαν στην Ιταλία με παράτυπο τρόπο περίπου 116000 μετανάστες […]. Τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2015 εντοπίστηκαν από τον Frontex 34691 περιπτώσεις παράτυπης διέλευσης συνόρων, ενώ τον Ιούλιο και τον Αύγουστο 42356, ήτοι αύξηση κατά 20 %. Σημαντική αύξηση καταγράφηκε επίσης στην Ελλάδα το 2015, με περισσότερους από 211000 παράτυπους μετανάστες να φθάνουν στη χώρα […]. Τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2015 εντοπίστηκαν από τον Frontex 53624 περιπτώσεις παράτυπης διέλευσης συνόρων, ενώ τον Ιούλιο και τον Αύγουστο 137000, ήτοι αύξηση κατά 250 %. Σημαντικό ποσοστό του συνολικού αριθμού των παράτυπων μεταναστών που εντοπίζονται σε αυτές τις δύο περιοχές είναι μετανάστες εθνικοτήτων που, με βάση τα στοιχεία της Eurostat, έχουν υψηλά ποσοστά αναγνώρισης σε ενωσιακό επίπεδο. (14) Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat και της ΕΥΥΑ, 39183 άτομα υπέβαλαν αίτηση διεθνούς προστασίας στην Ιταλία από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο του 2015, έναντι 30755 ατόμων κατά την ίδια περίοδο του 2014 (ήτοι αύξηση κατά 27 %). Παρόμοια ήταν η αύξηση του αριθμού των αιτήσεων στην Ελλάδα, με 7475 αιτούντες (ήτοι αύξηση κατά 30 %). (15) Πολλές είναι οι δράσεις που έχουν αναληφθεί μέχρι στιγμής προς στήριξη της Ιταλίας και της Ελλάδας στο πλαίσιο της πολιτικής μετανάστευσης και ασύλου, μεταξύ άλλων με την παροχή σε αυτές ουσιαστικής επείγουσας βοήθειας και επιχειρησιακής υποστήριξης από την ΕΥΥΑ. […] (16) Λόγω της συνεχιζόμενης αστάθειας και των συγκρούσεων στην άμεση γειτονία της Ιταλίας και της Ελλάδας, καθώς και του αντίκτυπου των μεταναστευτικών ροών σε άλλα κράτη μέλη, προβλέπεται ότι θα εξακολουθήσει να ασκείται σημαντική και αυξανόμενη πίεση στα αντίστοιχα συστήματα μετανάστευσης και ασύλου, ενώ μεγάλος αριθμός των μεταναστών θα χρήζουν ενδεχομένως διεθνούς προστασίας. Αυτό καταδεικνύει την επιτακτική ανάγκη να επιδειχθεί αλληλεγγύη έναντι της Ιταλίας και της Ελλάδας και να συμπληρωθούν οι δράσεις που έχουν αναληφθεί μέχρι στιγμής για τη στήριξή τους με προσωρινά μέτρα στον τομέα του ασύλου και της μετανάστευσης.»

B. Το ιστορικό θεσπίσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως

3 Στις 9 Σεπτεμβρίου 2015 η Επιτροπή υπέβαλε, βάσει του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, πρόταση αποφάσεως του Συμβουλίου για τη θέσπιση προσωρινών μέτρων στον τομέα της διεθνούς προστασίας υπέρ της Ιταλίας, της Ελλάδας και της Ουγγαρίας [COM(2015) 451 τελικό, στο εξής: αρχική πρόταση της Επιτροπής].

4 Την ίδια ημέρα, η Επιτροπή υπέβαλε, βάσει του άρθρου 78, παράγραφος 2, στοιχείο εʹ, ΣΛΕΕ, πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση μηχανισμού μετεγκατάστασης λόγω κρίσης και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 604/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα [COM(2015) 450].

5 Η αρχική πρόταση της Επιτροπής προέβλεπε τη μετεγκατάσταση 120000 αιτούντων διεθνή προστασία από την Ιταλία (15600 άτομα), την Ελλάδα (50400 άτομα) και την Ουγγαρία (54000 άτομα) προς τα άλλα κράτη μέλη. Το παράρτημα που συνόδευε την πρόταση αυτή περιελάμβανε τρεις πίνακες κατανομής των εν λόγω αιτούντων από καθένα εκ των τριών αυτών κρατών μελών μεταξύ των άλλων κρατών μελών, εξαιρουμένων του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιρλανδίας και της Δανίας, με τη μορφή ποσοστώσεων καθοριζομένων για έκαστο εξ αυτών των κρατών μελών υποδοχής.

6 Στις 13 Σεπτεμβρίου 2015 η Επιτροπή διαβίβασε την πρόταση αυτή στα εθνικά κοινοβούλια.

7 Με επιστολή της 14ης Σεπτεμβρίου 2015, το Συμβούλιο διαβίβασε την εν λόγω πρόταση στο Κοινοβούλιο για διαβούλευση. Με την επιστολή αυτή, το Συμβούλιο ζητούσε από το Κοινοβούλιο να γνωμοδοτήσει το ταχύτερο δυνατόν, λαμβανομένης υπόψη της επείγουσας καταστάσεως που επικρατούσε στη Μεσόγειο και στην οδό των δυτικών Βαλκανίων, και δεσμευόταν να ενημερώνει ανεπισήμως το Κοινοβούλιο σχετικά με την εξέλιξη της υποθέσεως ενώπιον του Συμβουλίου.

8 Στις 17 Σεπτεμβρίου 2015 το Κοινοβούλιο εξέδωσε νομοθετικό ψήφισμα περί εγκρίσεως της αυτής προτάσεως λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, την «έκτακτη και επείγουσα κατάσταση και την ανάγκη αντιμετώπισής της χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση», ζητώντας παράλληλα να κληθεί εκ νέου να γνωμοδοτήσει, εφόσον το Συμβούλιο προτίθετο να επιφέρει σημαντικές τροποποιήσεις στην αρχική πρόταση της Επιτροπής.

9 Κατά τη διάρκεια των διαφόρων συνεδριάσεων που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου μεταξύ της 17ης και της 22ας Σεπτεμβρίου 2015, η αρχική πρόταση της Επιτροπής τροποποιήθηκε σε ορισμένα σημεία.

10 Ειδικότερα, κατά τις συνεδριάσεις αυτές, η Ουγγαρία δήλωσε ότι αρνούνταν να χαρακτηρισθεί ως «κράτος μέλος της πρώτης γραμμής» και ότι δεν επιθυμούσε να περιληφθεί στα δικαιούχα της μετεγκαταστάσεως κράτη μέλη όπως η Ιταλία και η Ελλάδα. Κατά συνέπεια, στο τελικό κείμενο της προτάσεως, ακόμη και στον τίτλο της, απαλείφθηκε κάθε μνεία της Ουγγαρίας ως δικαιούχου κράτους μέλους. Ομοίως, καταργήθηκε το παράρτημα ΙΙΙ της αρχικής προτάσεως της Επιτροπής σχετικά με την κατανομή 54000 αιτούντων διεθνή προστασία, για τους οποίους προβλεπόταν αρχικά μετεγκατάσταση από την Ουγγαρία. Αντίθετα, η Ουγγαρία περιλήφθηκε στα παραρτήματα Ι και ΙΙ ως κράτος μέλος μετεγκαταστάσεως των αιτούντων διεθνή προστασία από την Ιταλία και την Ελλάδα, αντιστοίχως, και συνεπώς καθορίστηκαν για αυτήν σχετικές κατανομές στα εν λόγω παραρτήματα.

11 Στις 22 Σεπτεμβρίου 2015 η τροποποιηθείσα ως ανωτέρω αρχική πρόταση της Επιτροπής εγκρίθηκε από το Συμβούλιο με αυξημένη πλειοψηφία. Η Τσεχική Δημοκρατία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Σλοβακική Δημοκρατία καταψήφισαν την πρόταση αυτή. Η Δημοκρατία της Φινλανδίας απείχε.

Γ. Το περιεχόμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως

12 Οι αιτιολογικές σκέψεις 2, 22, 23, 26, 30, 32, 35 και 44 της προσβαλλομένης αποφάσεως έχουν ως εξής: «(2) Σύμφωνα με το άρθρο 80 [ΣΛΕΕ], οι πολιτικές της Ένωσης στον τομέα των συνοριακών ελέγχων, του ασύλου και της μετανάστευσης, καθώς και η εφαρμογή τους, διέπονται από τις αρχές της αλληλεγγύης και της δίκαιης κατανομής ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών, ενώ οι πράξεις της Ένωσης που θεσπίζονται στον τομέα αυτόν περιέχουν κατάλληλα μέτρα για την εφαρμογή της εν λόγω αρχής. […] (22) Σύμφωνα με το άρθρο 78, παράγραφος 3, [ΣΛΕΕ], τα μέτρα που προβλέπονται υπέρ της Ιταλίας και της Ελλάδας πρέπει να έχουν προσωρινό χαρακτήρα. Το διάστημα των είκοσι τεσσάρων μηνών κρίνεται εύλογο προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση θα έχουν πραγματικό αντίκτυπο όσον αφορά τη στήριξη της Ιταλίας και της Ελλάδας στην αντιμετώπιση των υψηλών μεταναστευτικών ροών στην επικράτειά τους. (23) Τα μέτρα για μετεγκατάσταση από την Ιταλία και από την Ελλάδα, που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση, συνεπάγονται την προσωρινή παρέκκλιση από τον κανόνα που ορίζεται στο άρθρο 13, παράγραφος 1, του [κανονισμού (ΕΕ) 604/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, για τη θέσπιση των κριτηρίων και μηχανισμών για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας που υποβάλλεται σε κράτος μέλος από υπήκοο τρίτης χώρας ή από απάτριδα (ΕΕ 2013, L 180, σ. 31, στο εξής: κανονισμός Δουβλίνο ΙΙΙ)], κατά τον οποίον η Ιταλία και η Ελλάδα θα ήταν διαφορετικά υπεύθυνες για την εξέταση αίτησης διεθνούς προστασίας βάσει των κριτηρίων του κεφαλαίου ΙΙΙ του εν λόγω κανονισμού, καθώς και προσωρινή παρέκκλιση από τις διαδικαστικές ενέργειες, συμπεριλαμβανομένων των χρονικών ορίων, που καθορίζονται στα άρθρα 21, 22 και 29 του εν λόγω κανονισμού. Οι λοιπές διατάξεις του κανονισμού [Δουβλίνο ΙΙΙ] […] εξακολουθούν να ισχύουν […] Η απόφαση συνεπάγεται επίσης παρέκκλιση από τη συγκατάθεση του αιτούντος διεθνή προστασία όπως ορίζεται στο άρθρο 7, παράγραφος 2, του [κανονισμού (ΕΕ) 516/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, για τη δημιουργία του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, την τροποποίηση της απόφασης 2008/381/ΕΚ του Συμβουλίου και την κατάργηση των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 573/2007/ΕΚ και 575/2007/ΕΚ και της απόφασης 2007/435/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 2014, L 150, σ. 168)]. […] (26) Τα προσωρινά μέτρα έχουν ως στόχο να απαλλάξουν την Ιταλία και την Ελλάδα από σημαντικές πιέσεις στον τομέα του ασύλου, ιδίως με τη μετεγκατάσταση σημαντικού αριθμού αιτούντων που έχουν σαφή ανάγκη διεθνούς προστασίας, οι οποίοι θα φθάσουν στο έδαφος της Ιταλίας και της Ελλάδας μετά από την ημερομηνία κατά την οποία έχει αρχίσει να εφαρμόζεται η παρούσα απόφαση. Με βάση τον συνολικό αριθμό των υπηκόων τρίτων χωρών που έχουν εισέλθει παράτυπα στην Ιταλία και την Ελλάδα το 2015 και τον αριθμό των προσώπων που έχουν σαφή ανάγκη διεθνούς προστασίας, συνολικά 120000 αιτούντες που έχουν σαφή ανάγκη διεθνούς προστασίας θα πρέπει να μετεγκατασταθούν από την Ιταλία και την Ελλάδα. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε περίπου 43 % του συνολικού αριθμού υπηκόων τρίτων χωρών με σαφή ανάγκη διεθνούς προστασίας, οι οποίοι έχουν εισέλθει παράτυπα στην Ιταλία και την Ελλάδα, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 2015. Το μέτρο μετεγκατάστασης που προβλέπεται στην παρούσα απόφαση συνιστά δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας αφενός, και των υπόλοιπων κρατών μελών, αφετέρου, δεδομένων των συνολικών διαθέσιμων στοιχείων για το 2015 σχετικά με την παράτυπη διέλευση των συνόρων. Λόγω των παραπάνω αριθμών, 13 % των αιτουμένων αυτών θα πρέπει να μετεγκατασταθούν από την Ιταλία, 42 % από την Ελλάδα και 45 % θα πρέπει να μετεγκατασταθούν όπως προβλέπεται στην παρούσα απόφαση. […] (30) Με στόχο την εφαρμογή της αρχής της αλληλεγγύης και της δίκαιης κατανομής ευθυνών και λαμβάνοντας υπόψη ότι η παρούσα απόφαση συνιστά περαιτέρω ανάπτυξη της πολιτικής στον τομέα αυτό, είναι σκόπιμο να διασφαλίζεται ότι τα κράτη μέλη στα οποία μετεγκαθίστανται, σύμφωνα με την παρούσα απόφαση, αιτούντες οι οποίοι έχουν σαφή ανάγκη διεθνούς προστασίας, από την Ιταλία και την Ελλάδα λαμβάνουν εφάπαξ ποσό για κάθε μετεγκατάσταση προσώπου το οποίο είναι ίσο με το κατ’ αποκοπή ποσό που προβλέπεται στο άρθρο 18 του [κανονισμού 516/2014], ήτοι 6000 ευρώ, και υλοποιείται εφαρμόζοντας τις ίδιες διαδικασίες. […] […] (32) Η εθνική ασφάλεια και η δημόσια τάξη πρέπει να λαμβάνονται υπόψη καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας μετεγκατάστασης, έως ότου εκτελεσθεί η μεταφορά του αιτούντος. Με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων του αιτούντος, περιλαμβανομένων των κανόνων για την προστασία των δεδομένων, όταν ένα κράτος μέλος θεωρεί ευλόγως ότι ο αιτών αποτελεί κίνδυνο για την εθνική του ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη, ενημερώνει σχετικά τα λοιπά κράτη μέλη. […] (35) Οι νομικές και διαδικαστικές εγγυήσεις που θεσπίζονται με τον κανονισμό [Δουβλίνο ΙΙΙ] εξακολουθούν να ισχύουν για τους αιτούντες που καλύπτονται από την παρούσα απόφαση. Οι αιτούντες θα πρέπει, επιπλέον, να ενημερώνονται για τη διαδικασία μετεγκατάστασης που προβλέπεται στην παρούσα απόφαση, ενώ θα πρέπει να τους κοινοποιείται η απόφαση μετεγκατάστασης, η οποία αποτελεί απόφαση μεταφοράς κατά την έννοια του άρθρου 26 του κανονισμού [Δουβλίνο ΙΙΙ]. Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι ο αιτών δεν έχει το δικαίωμα, δυνάμει της νομοθεσίας της ΕΕ, να επιλέξει το κράτος μέλος που θα είναι υπεύθυνο για την αίτησή του, ο αιτών θα πρέπει να έχει το δικαίωμα πραγματικής προσφυγής κατά της απόφασης μετεγκατάστασης, σύμφωνα με τον κανονισμό [Δουβλίνο ΙΙΙ], αποκλειστικά προς τον σκοπό της διασφάλισης του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων του. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του εν λόγω κανονισμού, τα κράτη μέλη μπορούν να προβλέπουν στην εθνική τους νομοθεσία ότι η προσφυγή κατά της απόφασης μεταφοράς δεν αναστέλλει αυτόματα τη μεταφορά του αιτούντος, αλλά ότι το εν λόγω πρόσωπο έχει τη δυνατότητα να ζητήσει να ανασταλεί η εφαρμογή της απόφασης μεταφοράς, εν αναμονή της έκβασης της προσφυγής. […] (44) Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας απόφασης δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη αλλά μπορούν, μάλλον, λόγω της κλίμακας και των αποτελεσμάτων της δράσης, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση μπορεί να λάβει μέτρα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που διατυπώνεται στο άρθρο 5 [ΣΕΕ]. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας, όπως διατυπώνεται στο εν λόγω άρθρο, η παρούσα απόφαση δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη αυτών των στόχων.»

13 Κατά το άρθρο 1 της προσβαλλομένης αποφάσεως, το οποίο φέρει τον τίτλο «Αντικείμενο»: «1. Η παρούσα απόφαση θεσπίζει προσωρινά μέτρα στον τομέα της διεθνούς προστασίας υπέρ της Ιταλίας και της Ελλάδας, προκειμένου να τους δοθεί στήριξη για να αντιμετωπίσουν καλύτερα την επείγουσα κατάσταση που έχει προκληθεί λόγω της αιφνίδιας εισροής υπηκόων τρίτων χωρών στα εν λόγω κράτη μέλη. 2. Η Επιτροπή θα διατηρεί υπό συνεχή εξέταση την κατάσταση όσον αφορά τη μαζική εισροή υπηκόων τρίτων χωρών στα κράτη μέλη. Η Επιτροπή θα υποβάλει, όταν χρειάζεται, προτάσεις για την τροποποίηση της παρούσας απόφασης ώστε να ληφθεί υπόψη η εξέλιξη της κατάστασης που επικρατεί επιτόπου και ο αντίκτυπός της στο μηχανισμό μετεγκατάστασης, καθώς επίσης και η εξέλιξη της πίεσης στα κράτη μέλη, ιδίως στα κράτη μέλη πρώτης γραμμής.»

14 Το άρθρο 2 της αποφάσεως αυτής, το οποίο φέρει τον τίτλο «Ορισμοί», έχει ως εξής: «Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: […] ε) “μετεγκατάσταση”: η μεταφορά του αιτούντος από το έδαφος του κράτους μέλους, το οποίο τα κριτήρια που καθορίζονται στο κεφάλαιο ΙΙΙ του κανονισμού [Δουβλίνο ΙΙΙ] υποδεικνύουν ως υπεύθυνο για την εξέταση της αίτησής του για διεθνή προστασία, στο έδαφος του κράτους μέλους της μετεγκατάστασης· στ) “κράτος μέλος της μετεγκατάστασης”: τα κράτη μέλη τα οποία καθίστανται υπεύθυνα για την εξέταση της αίτησης διεθνούς προστασίας του αιτούντος, σύμφωνα με τον κανονισμό [Δουβλίνο ΙΙΙ], μετά τη μετεγκατάστασή του στο έδαφος του εν λόγω κράτους μέλους.»

15 Το άρθρο 3 της εν λόγω αποφάσεως, το οποίο φέρει τον τίτλο «Πεδίο εφαρμογής», προβλέπει τα εξής: «1. Η μετεγκατάσταση δυνάμει της παρούσας απόφασης πραγματοποιείται μόνο για τους αιτούντες οι οποίοι έχουν καταθέσει τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας στην Ιταλία ή την Ελλάδα και για τους οποίους θα ήταν άλλως υπεύθυνα τα κράτη αυτά βάσει των κριτηρίων για τον προσδιορισμό του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο κεφάλαιο ΙΙΙ του κανονισμού [Δουβλίνο ΙΙΙ]. 2. Η μετεγκατάσταση, σύμφωνα με την παρούσα απόφαση, εφαρμόζεται μόνο για τους αιτούντες που ανήκουν σε εθνικότητες, για τις οποίες το ποσοστό των αποφάσεων για τη χορήγηση διεθνούς προστασίας […], σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα επικαιροποιημένα τριμηνιαία στοιχεία της Eurostat σε ενωσιακό επίπεδο, ανέρχεται σε 75 % ή είναι υψηλότερο. […]»

16 Το άρθρο 4 της αυτής αποφάσεως, που φέρει τον τίτλο «Μετεγκατάσταση 120000 αιτούντων στα κράτη μέλη», ορίζει, στις παραγράφους 1 έως 3, τα εξής: «1. 120000 αιτούντες πρέπει να μετεγκατασταθούν στα άλλα κράτη μέλη ως εξής: α) 15600 αιτούντες θα μετεγκατασταθούν από την Ιταλία στο έδαφος των άλλων κρατών μελών, σύμφωνα με τον πίνακα που περιέχεται στο παράρτημα Ι. β) 50400 αιτούντες θα μετεγκατασταθούν από την Ελλάδα στο έδαφος των άλλων κρατών μελών, σύμφωνα με τον πίνακα που περιέχεται στο παράρτημα ΙΙ. γ) 54000 αιτούντες θα μετεγκατασταθούν [στο] έδαφος [των άλλων] κρατών μελών αναλογικά με τα στοιχεία των παραρτημάτων Ι και ΙΙ, είτε σύμφωνα με την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου είτε με τροποποίηση της παρούσας απόφασης, όπως αναφέρεται στο άρθρο 1, παράγραφος 2, και στην παράγραφο 3 του παρόντος άρθρου. 2. Από τις 26 Σεπτεμβρίου 2016, 54000 αιτούντες, που αναφέρονται στην παράγραφο 1, στοιχείο γʹ, μετεγκαθίστανται από την Ιταλία και την Ελλάδα, σε ποσοστό που προκύπτει από τις παραγράφους 1, στοιχεία [αʹ] και βʹ, στο έδαφος άλλων κρατών μελών και αναλογικά με τα αριθμητικά στοιχεία που καθορίζονται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ. Η Επιτροπή υποβάλλει πρόταση στο Συμβούλιο σχετικά με τα αριθμητικά στοιχεία που πρέπει να κατανεμηθούν αναλόγως ανά κράτος μέλος. 3. Εάν μέχρι τις 26 Σεπτεμβρίου 2016 η Επιτροπή κρίνει ότι η εξέλιξη της κατάστασης επιτόπου δικαιολογεί μία προσαρμογή του μηχανισμού μετεγκατάστασης ή ότι ένα κράτος μέλος αντιμετωπίζει κατάσταση έκτακτης ανάγκης που χαρακτηρίζεται από αιφνίδια εισροή υπηκόων τρίτων χωρών που οφείλεται σε απότομη μετατόπιση των μεταναστευτικών ροών και λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις του πιθανού δικαιούχου κράτους μέλους, μπορεί να υποβάλει, αν χρειάζεται, προτάσεις στο Συμβούλιο, όπως αναφέρεται στο άρθρο 1 παράγραφος 2. Παρομοίως, κράτος μέλος μπορεί, δίνοντας δεόντως αιτιολογημένους λόγους, να γνωστοποιήσει στο Συμβούλιο και την Επιτροπή ότι βρίσκεται αντιμέτωπο με παρόμοια κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Η Επιτροπή αξιολογεί τους λόγους που προβάλλονται και υποβάλλει κατάλληλες προτάσεις στο Συμβούλιο, όπως αναφέρεται στο άρθρο 1, παράγραφος 2.»

17 Με το άρθρο 1 της αποφάσεως (ΕΕ) 2016/1754 του Συμβουλίου, της 29ης Σεπτεμβρίου 2016 (ΕΕ 2016, L 268, σ. 82), προσετέθη στο άρθρο 4 της προσβαλλομένης αποφάσεως η ακόλουθη παράγραφος: «3α. Σε σχέση με τη μετεγκατάσταση αιτούντων που αναφέρονται στην παράγραφο 1, στοιχείο γʹ, τα κράτη μέλη μπορούν να επιλέξουν να ανταποκριθούν στην υποχρέωσή τους δεχόμενα στο έδαφός τους Σύρους υπηκόους ευρισκόμενους στην Τουρκία στο πλαίσιο εθνικού ή πολυμερούς προγράμματος νόμιμης εισδοχής για πρόσωπα που χρήζουν σαφώς διεθνούς προστασίας, πλην του προγράμματος επανεγκατάστασης που αποτέλεσε το αντικείμενο των συμπερασμάτων των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στα πλαίσια του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2015. Ο αριθμός των ατόμων που γίνονται δεκτά κατ’ αυτόν τον τρόπο από κράτος μέλος επιφέρει αντίστοιχη μείωση της υποχρέωσης του οικείου κράτους μέλους. […]»

18 Από το άρθρο 2 της αποφάσεως 2016/1754 προκύπτει ότι η απόφαση αυτή τέθηκε σε ισχύ στις 2 Οκτωβρίου 2016 και εφαρμόζεται μέχρι τις 26 Σεπτεμβρίου 2017 σε όλα τα πρόσωπα τα οποία, για τους σκοπούς του άρθρου 4, παράγραφος 3α, της προσβαλλομένης αποφάσεως, έγιναν δεκτά στα κράτη μέλη, από το έδαφος της Τουρκίας, από την 1η Μαΐου 2016.

19 Το άρθρο 4, παράγραφος 4, της προσβαλλομένης αποφάσεως αναφέρεται στο ενδεχόμενο εκούσιας συμμετοχής της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου στην εφαρμογή της προσβαλλομένης αποφάσεως. Δεδομένου ότι, ακολούθως, η συμμετοχή της Ιρλανδίας επιβεβαιώθηκε από την Επιτροπή, το Συμβούλιο καθόρισε τον αριθμό των αιτούντων που έπρεπε να μετεγκατασταθούν σε αυτό το κράτος μέλος και προσάρμοσε καταλλήλως τις ποσοστώσεις των άλλων κρατών μελών.

20 Το άρθρο 4, παράγραφος 5, της αποφάσεως αυτής προβλέπει ότι, σε εξαιρετικές περιστάσεις, κράτος μέλος δύναται, υπό τις προβλεπόμενες στη διάταξη αυτή προϋποθέσεις, να ζητήσει, μέχρι τις 26 Δεκεμβρίου 2015, να του χορηγηθεί προσωρινή αναστολή της μετεγκαταστάσεως ποσοστού έως και 30 % των αιτούντων που του έχουν κατανεμηθεί.

21 Η διάταξη αυτή εφαρμόστηκε κατ’ αίτηση της Δημοκρατίας της Αυστρίας και αποτέλεσε αντικείμενο της εκτελεστικής αποφάσεως (ΕΕ) 2016/408 του Συμβουλίου, της 10ης Μαρτίου 2016, σχετικά με την προσωρινή αναστολή της μετεγκατάστασης ποσοστού 30 % των αιτούντων που έχουν κατανεμηθεί στην Αυστρία σύμφωνα με την [προσβαλλόμενη απόφαση] (ΕΕ 2016, L 74, σ. 36). Το άρθρο 1 της αποφάσεως 2016/408 προβλέπει ότι η μετεγκατάσταση σε αυτό το κράτος μέλος 1065 εκ των αιτούντων άσυλο που του έχουν κατανεμηθεί δυνάμει της προσβαλλομένης αποφάσεως αναστέλλεται έως τις 11 Μαρτίου 2017.

22 Το άρθρο 5 της προσβαλλομένης αποφάσεως, το οποίο φέρει τον τίτλο «Διαδικασία μετεγκατάστασης», προβλέπει τα εξής: «[…] 2. Τα κράτη μέλη υποδεικνύουν, σε τακτά χρονικά διαστήματα και οπωσδήποτε ανά τρίμηνο, τον αριθμό των αιτούντων που μπορούν να μετεγκατασταθούν ταχέως στο έδαφός τους, και παρέχουν κάθε άλλη σχετική πληροφορία. 3. Βάσει αυτών των πληροφοριών, η Ιταλία και η Ελλάδα, με τη βοήθεια της ΕΥΥΑ και, κατά περίπτωση, των αξιωματικών συνδέσμων των κρατών μελών που αναφέρονται στην παράγραφο 8, προσδιορίζουν τους συγκεκριμένους αιτούντες που θα μπορούσαν να μετεγκατασταθούν στα άλλα κράτη μέλη και κοινοποιούν, το συντομότερο, κάθε σχετική πληροφορία στα σημεία επαφής των εν λόγω κρατών μελών. Προτεραιότητα δίδεται για τον σκοπό αυτό σε ευάλωτους αιτούντες κατά την έννοια των άρθρων 21 και 22 της [οδηγίας 2013/33/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 2013, σχετικά με τις απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία (ΕΕ L 2013, L 180, σ. 96)]. 4. Βάσει της έγκρισης του κράτους μέλους μετεγκατάστασης, η Ιταλία και η Ελλάδα λαμβάνουν το συντομότερο δυνατό την απόφαση μετεγκατάστασης κάθε προσδιοριζόμενου αιτούντος σε συγκεκριμένο κράτος μέλος μετεγκατάστασης, σε διαβούλευση με την ΕΥΥΑ, και ενημερώνουν τον αιτούντα σύμφωνα με το άρθρο 6, παράγραφος 4. Το κράτος μέλος μετεγκατάστασης μπορεί να αποφασίσει να μην εγκρίνει τη μετεγκατάσταση του αιτούντος μόνον εφόσον συντρέχουν βάσιμοι λόγοι, όπως προβλέπεται στην παράγραφο 7 του παρόντος άρθρου. […] 6. Η μεταφορά του αιτούντος στο έδαφος του κράτους μέλους μετεγκατάστασης πραγματοποιείται το συντομότερο δυνατόν μετά την ημερομηνία κοινοποίησης στο ενδιαφερόμενο πρόσωπο της απόφασης μεταφοράς που αναφέρεται στο άρθρο 6 παράγραφος 4 της παρούσας απόφασης. Η Ιταλία και η Ελλάδα διαβιβάζουν στο κράτος μέλος μετεγκατάστασης την ημερομηνία και τον χρόνο της μεταφοράς μαζί με οιαδήποτε άλλη σχετική πληροφορία. 7. Τα κράτη μέλη διατηρούν το δικαίωμα να αρνηθούν τη μετεγκατάσταση του αιτούντος μόνον εφόσον συντρέχουν εύλογοι λόγοι να θεωρηθεί κίνδυνος για την εθνική ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη […] […]».

23 Το άρθρο 6 της προσβαλλομένης αποφάσεως, το οποίο φέρει τον τίτλο «Δικαιώματα και υποχρεώσεις των αιτούντων διεθνή προστασία οι οποίοι καλύπτονται από την παρούσα απόφαση», ορίζει τα εξής: «1. Το υπέρτατο συμφέρον του παιδιού αποτελεί πρωταρχικό μέλημα των κρατών μελών κατά την εφαρμογή της παρούσας απόφασης. 2. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε τα μέλη της οικογένειας που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας απόφασης να μετεγκατασταθούν στο έδαφος του ίδιου κράτους μέλους. 3. Πριν από την απόφαση μετεγκατάστασης του αιτούντα, η Ιταλία και η Ελλάδα ενημερώνουν τον αιτούντα σε γλώσσα που κατανοεί ο αιτών ή ευλόγως τεκμαίρεται ότι κατανοεί σχετικά με τη διαδικασία μετεγκατάστασης, σύμφωνα με όσα ορίζονται στην παρούσα απόφαση. 4. Αφού ληφθεί η απόφαση για τη μετεγκατάσταση του αιτούντα και πριν από την πραγματική μετεγκατάσταση, η Ιταλία και η Ελλάδα γνωστοποιούν εγγράφως στο ενδιαφερόμενο πρόσωπο την απόφαση μετεγκατάστασής του. Η απόφαση προσδιορίζει το κράτος μέλος μετεγκατάστασης. 5. Ο αιτών ή ο δικαιούχος διεθνούς προστασίας που εισέρχεται στο έδαφος κράτους μέλους διαφορετικού από το κράτος μέλος μετεγκατάστασης, χωρίς να πληροί τις προϋποθέσεις διαμονής σε αυτό το άλλο κράτος μέλος, υποχρεούται να επιστρέψει αμέσως. Το κράτος μέλος μετεγκατάστασης δέχεται και πάλι το εν λόγω πρόσωπο χωρίς καθυστέρηση.»

24 Το άρθρο 7 της προσβαλλομένης αποφάσεως περιέχει διατάξεις περί επιχειρησιακής υποστηρίξεως προς την Ελληνική Δημοκρατία και την Ιταλική Δημοκρατία.

25 Το άρθρο 8 της αποφάσεως αυτής προβλέπει συμπληρωματικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν από αυτά τα δύο κράτη μέλη.

26 Το άρθρο 9 της εν λόγω αποφάσεως εξουσιοδοτεί το Συμβούλιο να λάβει προσωρινά μέτρα σύμφωνα με το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει η διάταξη αυτή, και αναφέρει ότι τα μέτρα αυτά μπορούν να περιλαμβάνουν, κατά περίπτωση, αναστολή της συμμετοχής στη μετεγκατάσταση του κράτους μέλους που αντιμετωπίζει αιφνίδια εισροή υπηκόων τρίτων χωρών, όπως προβλέπεται στην προσβαλλόμενη απόφαση.

27 Η διάταξη αυτή εφαρμόστηκε κατ’ αίτηση του Ηνωμένου Βασιλείου και αποτέλεσε αντικείμενο της αποφάσεως (ΕΕ) 2016/946 του Συμβουλίου, της 9ης Ιουνίου 2016, για τη θέσπιση προσωρινών μέτρων στον τομέα της διεθνούς προστασίας υπέρ της Σουηδίας σύμφωνα με το άρθρο 9 της απόφασης (ΕΕ) 2015/1523 και το άρθρο 9 της απόφασης (ΕΕ) 2015/1601 (ΕΕ 2016, L 157, σ. 23). Το άρθρο 2 της αποφάσεως 2016/946 ορίζει ότι οι υποχρεώσεις του εν λόγω κράτους μέλους ως κράτους μέλους μετεγκαταστάσεως δυνάμει της αποφάσεως 2015/1523 και της προσβαλλομένης αποφάσεως αναστέλλονται έως τις 16 Ιουνίου 2017.

28 Το άρθρο 10 της προσβαλλομένης αποφάσεως προβλέπει χρηματοδοτική στήριξη για κάθε μετεγκαθιστώμενο πρόσωπο σύμφωνα με την απόφαση αυτή, τόσο για το κράτος μέλος μετεγκαταστάσεως όσο και για την Ελληνική Δημοκρατία ή την Ιταλική Δημοκρατία.

29 Το άρθρο 11 της προσβαλλομένης αποφάσεως προβλέπει ότι, με τη συνδρομή της Επιτροπής, μπορούν να συναφθούν διμερείς διακανονισμοί μεταξύ των δύο αυτών κρατών μελών, αφενός, και των καλουμένων «συνδεδεμένων» χωρών, ήτοι της Δημοκρατίας της Ισλανδίας, του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν, του Βασιλείου της Νορβηγίας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας, αφετέρου, και ότι, σε περίπτωση συνάψεως τέτοιων διακανονισμών, το Συμβούλιο προσαρμόζει αντιστοίχως, κατόπιν προτάσεως της Επιτροπής, τις ποσοστώσεις μετεγκαταστάσεως των κρατών μελών, μειώνοντάς τες κατ’ αναλογίαν. Στη συνέχεια, συνήφθησαν τέτοιοι διακανονισμοί και, κατά συνέπεια, οι συνδεδεμένες χώρες μετέχουν στην προβλεπόμενη από την προσβαλλόμενη απόφαση μετεγκατάσταση.

30 Το άρθρο 12 της προσβαλλομένης αποφάσεως προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι η Επιτροπή υποβάλλει στο Συμβούλιο κάθε έξι μήνες έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της αποφάσεως αυτής. Στη συνέχεια, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να υποβάλει μηνιαίες εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή των διαφόρων μέτρων μετεγκαταστάσεως και επανεγκαταστάσεως των αιτούντων διεθνή προστασία που ελήφθησαν στο επίπεδο της Ένωσης, στα οποία περιλαμβάνεται η προσβαλλόμενη απόφαση.

31 Τέλος, σύμφωνα με το άρθρο 13, παράγραφοι 1 και 2, της προσβαλλομένης αποφάσεως, αυτή τέθηκε σε ισχύ στις 25 Σεπτεμβρίου 2015 και εφαρμόζεται έως τις 26 Σεπτεμβρίου 2017. Το άρθρο 13, παράγραφος 3, της αποφάσεως αυτής ορίζει ότι η απόφαση εφαρμόζεται σε πρόσωπα που φθάνουν στο ιταλικό και ελληνικό έδαφος από τις 25 Σεπτεμβρίου 2015 έως τις 26 Σεπτεμβρίου 2017, καθώς και στους αιτούντες που έφθασαν στο έδαφος των εν λόγω κρατών μελών από τις 24 Μαρτίου 2015 και μετά.

II. Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και τα αιτήματα των διαδίκων

32 Στην υπόθεση C-643/15, η Σλοβακική Δημοκρατία ζητεί από το Δικαστήριο να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση και να καταδικάσει το Συμβούλιο στα δικαστικά έξοδα.

33 Στην υπόθεση C-647/15, η Ουγγαρία ζητεί από το Δικαστήριο: – κυρίως, να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση· – επικουρικώς, να ακυρώσει την απόφαση αυτή στο μέτρο που αφορά την Ουγγαρία και – να καταδικάσει το Συμβούλιο στα δικαστικά έξοδα.

34 Στις υποθέσεις C-643/15 και C-647/15, το Συμβούλιο ζητεί από το Δικαστήριο να απορρίψει τις προσφυγές ως αβάσιμες και να καταδικάσει τη Σλοβακική Δημοκρατία και την Ουγγαρία στα δικαστικά έξοδα.

35 Με απόφαση του Προέδρου του Δικαστηρίου της 29ης Απριλίου 2016, επετράπη στο Βασίλειο του Βελγίου, στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, στην Ελληνική Δημοκρατία, στη Γαλλική Δημοκρατία, στην Ιταλική Δημοκρατία, στο Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου, στο Βασίλειο της Σουηδίας και στην Επιτροπή να παρέμβουν υπέρ του Συμβουλίου στις υποθέσεις C-643/15 και C‑647/15.

36 Με την ίδια απόφαση, επετράπη στη Δημοκρατία της Πολωνίας να παρέμβει, στην υπόθεση C-643/15, υπέρ της Σλοβακικής Δημοκρατίας και, στην υπόθεση C-647/15, υπέρ της Ουγγαρίας.

37 Αφού άκουσε τους διαδίκους και τον γενικό εισαγγελέα, το Δικαστήριο αποφάσισε να ενώσει, λόγω συνάφειας, τις παρούσες υποθέσεις προς έκδοση κοινής αποφάσεως, σύμφωνα με το άρθρο 54 του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου.

III. Επί των προσφυγών

A. Επισκόπηση των λόγων ακυρώσεως

38 Προς στήριξη της προσφυγής της στην υπόθεση C-643/15, η Σλοβακική Δημοκρατία προβάλλει έξι λόγους ακυρώσεως, οι οποίοι αντλούνται, αντιστοίχως, ο πρώτος από παράβαση του άρθρου 68 ΣΛΕΕ και του άρθρου 13, παράγραφος 2, ΣΕΕ, καθώς και από παραβίαση της αρχής της θεσμικής ισορροπίας, ο δεύτερος από παράβαση του άρθρου 10, παράγραφοι 1 και 2, ΣΕΕ, του άρθρου 13, παράγραφος 2, ΣΕΕ, του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, των άρθρων 3 και 4 του πρωτοκόλλου (αριθ. 1) σχετικά με τον ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο προσαρτάται στις Συνθήκες ΕΕ και ΛΕΕ [στο εξής: πρωτόκολλο (αριθ. 1)] και των άρθρων 6 και 7 του πρωτοκόλλου (αριθ. 2) σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, το οποίο προσαρτάται στις Συνθήκες ΕΕ και ΛΕΕ [στο εξής: πρωτόκολλο (αριθ. 2)], καθώς και από παραβίαση των αρχών της ασφάλειας δικαίου, της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και της θεσμικής ισορροπίας, ο τρίτος από παράβαση ουσιώδους τύπου της νομοθετικής διαδικασίας, από παράβαση του άρθρου 10, παράγραφοι 1 και 2, ΣΕΕ, και του άρθρου 13, παράγραφος 2, ΣΕΕ, καθώς και από παραβίαση των αρχών της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, της θεσμικής ισορροπίας και της χρηστής διοικήσεως (επικουρικώς), ο τέταρτος από παράβαση ουσιώδους τύπου, από παράβαση του άρθρου 10, παράγραφοι 1 και 2, ΣΕΕ, και του άρθρου 13, παράγραφος 2, ΣΕΕ, καθώς και από παραβίαση των αρχών της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, της θεσμικής ισορροπίας και της χρηστής διοικήσεως (εν μέρει επικουρικώς), ο πέμπτος από μη τήρηση των προϋποθέσεων εφαρμογής του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ (επικουρικώς) και ο έκτος από παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας.

39 Προς στήριξη της προσφυγής της στην υπόθεση C-647/15, η Ουγγαρία προβάλλει δέκα λόγους ακυρώσεως.

40 Ο πρώτος και ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως αντλούνται από παράβαση του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, καθόσον η διάταξη αυτή δεν παρέχει, κατά την προσφεύγουσα, κατάλληλη νομική βάση στο Συμβούλιο για τη θέσπιση μέτρων τα οποία, εν προκειμένω, συνεπάγονται υποχρεωτική παρέκκλιση από τις διατάξεις νομοθετικής πράξεως, τα οποία έχουν εφαρμογή για περίοδο 24 μηνών, ή και 36 μηνών σε ορισμένες περιπτώσεις, και των οποίων οι συνέπειες εκτείνονται πέραν της περιόδου αυτής, όπερ αντιβαίνει στην έννοια των «προσωρινών μέτρων».

41 Ο τρίτος, ο τέταρτος, ο πέμπτος και ο έκτος λόγος ακυρώσεως αντλούνται από παραβάσεις ουσιώδους τύπου, καθόσον, πρώτον, κατά την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, το Συμβούλιο παρέβη, κατά την προσφεύγουσα, τις διατάξεις του άρθρου 293, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ διότι απέκλινε από την αρχική πρόταση της Επιτροπής χωρίς ομόφωνη ψήφο (τρίτος λόγος ακυρώσεως), δεύτερον, η προσβαλλόμενη απόφαση προβλέπει παρέκκλιση από τις διατάξεις νομοθετικής πράξεως και αποτελεί η ίδια νομοθετική πράξη λόγω του περιεχομένου της, με αποτέλεσμα ότι, ακόμη και στην περίπτωση που κριθεί ότι αυτή μπορούσε εγκύρως να εκδοθεί με βάση το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, θα έπρεπε, παρ’ όλα αυτά, κατά την έκδοσή της, να τηρηθεί το προβλεπόμενο από το πρωτόκολλο (αριθ. 1) και το πρωτόκολλο (αριθ. 2) δικαίωμα των εθνικών κοινοβουλίων να γνωμοδοτήσουν επί των νομοθετικών πράξεων (τέταρτος λόγος ακυρώσεως), τρίτον, αφού κάλεσε το Κοινοβούλιο να γνωμοδοτήσει, το Συμβούλιο τροποποίησε σημαντικά το κείμενο του σχεδίου αποφάσεως χωρίς να διαβουλευθεί εκ νέου με το Κοινοβούλιο επ’ αυτού (πέμπτος λόγος ακυρώσεως) και, τέταρτον, κατά την έκδοση της προσβαλλομένης πράξεως από το Συμβούλιο, το σχέδιο αποφάσεως δεν ήταν διαθέσιμο στις επίσημες γλώσσες της Ένωσης (έκτος λόγος ακυρώσεως).

42 Ο έβδομος λόγος ακυρώσεως αντλείται από παράβαση του άρθρου 68 ΣΛΕΕ και μη συμμόρφωση προς τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 25ης και 26ης Ιουνίου 2015.

43 Ο όγδοος λόγος ακυρώσεως αντλείται από παραβίαση των αρχών της ασφάλειας δικαίου και της σαφήνειας των κανονιστικών πράξεων, καθόσον, σε πολλά σημεία, δεν είναι σαφείς ούτε οι όροι εφαρμογής της προσβαλλομένης αποφάσεως ούτε και η σχέση των διατάξεων της αποφάσεως αυτής με τις διατάξεις του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ.

44 Ο ένατος λόγος ακυρώσεως αντλείται από παραβίαση των αρχών της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας, καθόσον, δεδομένου ότι η Ουγγαρία δεν συγκαταλέγεται πλέον μεταξύ των δικαιούχων κρατών μελών, είναι αδικαιολόγητο να προβλέπεται, στην προσβαλλόμενη απόφαση, μετεγκατάσταση 120000 ατόμων που ζητούν διεθνή προστασία.

45 Ο δέκατος λόγος ακυρώσεως, ο οποίος προβάλλεται επικουρικώς, αντλείται από παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας και από παράβαση του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ όσον αφορά την Ουγγαρία, καθόσον η προσβαλλόμενη απόφαση καθορίζει υποχρεωτική κατανομή σε βάρος της ως κράτους μέλους υποδοχής, μολονότι αναγνωρίζεται ότι μεγάλος αριθμός παράτυπων μεταναστών εισχώρησε στο έδαφος αυτού του κράτους μέλους όπου και υπέβαλε αιτήσεις διεθνούς προστασίας.

B. Προκαταρκτική παρατήρηση

46 Δεδομένου ότι η νομική βάση ορισμένης πράξεως καθορίζει τη διαδικασία που πρέπει να εφαρμοστεί για την έκδοση της πράξεως αυτής (βλ., συναφώς, απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2015, Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου, C-363/14, EU:C:2015:579, σκέψη 17), πρέπει να εξεταστούν, πρώτον, οι λόγοι ακυρώσεως που αντλούνται από ακαταλληλότητα του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ ως νομικής βάσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως, δεύτερον, οι λόγοι ακυρώσεως που αντλούνται από διαδικαστικές πλημμέλειες κατά την έκδοση της αποφάσεως αυτής, οι οποίες συνιστούν παραβάσεις ουσιώδους τύπου και, τρίτον, οι λόγοι ακυρώσεως που αφορούν την ουσία.

Γ. Επί των λόγων ακυρώσεως που αντλούνται από ακαταλληλότητα του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ ως νομικής βάσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως

1. Επί του δευτέρου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία και του πρώτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία, οι οποίοι αντλούνται από τον νομοθετικό χαρακτήρα της προσβαλλομένης αποφάσεως

α) Επιχειρήματα των διαδίκων

47 Η Σλοβακική Δημοκρατία και η Ουγγαρία υποστηρίζουν ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, μολονότι εκδόθηκε σύμφωνα με μη νομοθετική διαδικασία και συνεπώς αποτελεί, από τυπικής απόψεως, μη νομοθετική πράξη, πρέπει εντούτοις να χαρακτηρισθεί ως νομοθετική πράξη λόγω του περιεχομένου της και των συνεπειών της, στο μέτρο που, όπως ρητώς επιβεβαιώνει η αιτιολογική σκέψη 23 της εν λόγω αποφάσεως, τροποποιεί, και μάλιστα ουσιωδώς, πλείονες νομοθετικές πράξεις του δικαίου της Ένωσης.

48 Τούτο συμβαίνει ιδίως όσον αφορά το άρθρο 13, παράγραφος 1, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, δυνάμει του οποίου η Ελληνική Δημοκρατία ή η Ιταλική Δημοκρατία, κατά περίπτωση, θα ήταν κατ’ αρχήν υπεύθυνες για την εξέταση της αιτήσεως διεθνούς προστασίας, ενώ το άρθρο 3, παράγραφος 1, της προσβαλλομένης αποφάσεως παρεκκλίνει από τον κανόνα αυτόν.

49 Μολονότι η προσβαλλόμενη απόφαση χαρακτηρίζει τις τροποποιήσεις αυτές ως απλές «παρεκκλίσεις», η διάκριση μεταξύ παρεκκλίσεως και τροποποιήσεως είναι τεχνητή καθώς, σε αμφότερες τις περιπτώσεις, οι παρεμβάσεις αυτές έχουν ως συνέπεια τον αποκλεισμό της εφαρμογής κανονιστικής διατάξεως και, ως εκ τούτου, θίγουν την αποτελεσματικότητα της εν λόγω διατάξεως.

50 Αντιθέτως, από τον προσωρινό και επείγοντα χαρακτήρα των μέτρων που προβλέπονται στο άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ προκύπτει ότι η διάταξη αυτή προορίζεται να αποτελέσει τη νομική βάση για μέτρα στηρίξεως που μπορούν να συνοδεύουν νομοθετικές πράξεις εκδοθείσες βάσει του άρθρου 78, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ. Πρόκειται ιδίως για μέτρα που αποσκοπούν σε ταχεία διαχείριση ή άμβλυνση καταστάσεως κρίσεως, όπως είναι, μεταξύ άλλων, η οικονομική ή τεχνική υποστήριξη ή η διάθεση εξειδικευμένου προσωπικού.

51 Το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ δεν παρέχει, συνεπώς, νομική βάση για τη θέσπιση νομοθετικών μέτρων, καθώς από κανένα στοιχείο της διατάξεως αυτής δεν προκύπτει ότι τα μέτρα που θεσπίζονται βάσει αυτής πρέπει να εκδίδονται στο πλαίσιο νομοθετικής διαδικασίας.

52 Η Σλοβακική Δημοκρατία υποστηρίζει, ειδικότερα, ότι μια μη νομοθετική πράξη εκδοθείσα βάσει του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, όπως η προσβαλλόμενη απόφαση, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να παρεκκλίνει από νομοθετική πράξη. Η έκταση της παρεκκλίσεως και ο ουσιώδης ή μη χαρακτήρας της διατάξεως από την οποία θεσπίζεται η παρέκκλιση δεν ασκούν επιρροή. Κάθε θεσπιζόμενη με μη νομοθετική πράξη παρέκκλιση από νομοθετική πράξη, όσο αμελητέα και αν είναι, απαγορεύεται, καθόσον ισοδυναμεί με καταστρατήγηση της νομοθετικής διαδικασίας, εν προκειμένω της προβλεπόμενης στο άρθρο 78, παράγραφος 2, διαδικασίας.

53 Η Ουγγαρία υποστηρίζει ότι, σε κάθε περίπτωση, οι προβλεπόμενες από την προσβαλλόμενη απόφαση παρεκκλίσεις από νομοθετικές πράξεις, έστω και αν είναι χρονικά περιορισμένες, θίγουν θεμελιώδεις διατάξεις των υφισταμένων νομοθετικών πράξεων που αφορούν τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις θεμελιώδεις υποχρεώσεις των ενδιαφερομένων ιδιωτών.

54 Τέλος, η Ουγγαρία υποστηρίζει ότι το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ θα μπορούσε να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι η απαίτηση διαβουλεύσεως με το Κοινοβούλιο που προβλέπει η διάταξη αυτή πρέπει να θεωρηθεί ως «συμμετοχή» του Κοινοβουλίου, κατά την έννοια του άρθρου 289, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, με αποτέλεσμα να εφαρμόζεται η ειδική νομοθετική διαδικασία. Στην περίπτωση αυτή, το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ θα μπορούσε πράγματι να αποτελέσει προσήκουσα νομική βάση της προσβαλλομένης αποφάσεως, ως νομοθετικής πράξεως.

55 Εντούτοις, εάν γινόταν δεκτή μια τέτοια ερμηνεία του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, θα έπρεπε να τηρηθούν οι διαδικαστικές απαιτήσεις για την έκδοση νομοθετικής πράξεως, ιδίως η συμμετοχή του Κοινοβουλίου και των εθνικών κοινοβουλίων στη νομοθετική διαδικασία, πράγμα που προδήλως δεν συνέβη εν προκειμένω.

56 Το Συμβούλιο υποστηρίζει ότι από το άρθρο 289, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ προκύπτει ότι το κριτήριο διαπιστώσεως του νομοθετικού ή μη χαρακτήρα πράξεως είναι αποκλειστικώς διαδικαστικό, υπό την έννοια ότι, οσάκις νομική βάση που περιέχεται στη Συνθήκη προβλέπει ρητώς ότι ορισμένη πράξη εκδίδεται «σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία» ή «σύμφωνα με ειδική νομοθετική διαδικασία», πρόκειται για νομοθετική πράξη. Το Συμβούλιο αμφισβητεί ότι η προσβαλλόμενη απόφαση τροποποίησε πλείονες νομοθετικές πράξεις του δικαίου της Ένωσης, με αποτέλεσμα να πρέπει να χαρακτηρισθεί ως νομοθετική πράξη λόγω του περιεχομένου της. Ούτε μπορεί να υποστηριχθεί ότι οι παρεκκλίσεις που προβλέπει η προσβαλλόμενη απόφαση συνιστούν καταστρατήγηση της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας, όπως αυτή προβλέπεται στο άρθρο 78, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ.

β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου

57 Πρέπει, πρώτον, να εξετασθεί, κατά πόσον, όπως υποστηρίζει η Ουγγαρία, το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ έχει την έννοια ότι οι πράξεις που εκδίδονται βάσει της διατάξεως αυτής πρέπει να χαρακτηρισθούν ως «νομοθετικές πράξεις», λόγω του ότι η προβλεπόμενη από την εν λόγω διάταξη απαίτηση διαβουλεύσεως με το Κοινοβούλιο συνιστά μορφή συμμετοχής αυτού του θεσμικού οργάνου της Ένωσης, κατά την έννοια του άρθρου 289, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, με αποτέλεσμα να πρέπει για την έκδοση τέτοιων πράξεων να ακολουθείται η ειδική νομοθετική διαδικασία, πράγμα που δεν συνέβη στην περίπτωση της προσβαλλομένης αποφάσεως.

58 Κατά το άρθρο 289, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, οι νομικές πράξεις που εκδίδονται με νομοθετική διαδικασία αποτελούν νομοθετικές πράξεις. Κατά συνέπεια, μη νομοθετικές πράξεις είναι εκείνες που εκδίδονται με άλλη και όχι με νομοθετική διαδικασία.

59 Η διάκριση μεταξύ νομοθετικών και μη νομοθετικών πράξεων είναι αναμφιβόλως σημαντική, καθόσον μόνον η έκδοση νομοθετικών πράξεων υπόκειται στην τήρηση ορισμένων υποχρεώσεων που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη συμμετοχή των εθνικών κοινοβουλίων, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στα άρθρα 3 και 4 του πρωτοκόλλου (αριθ. 1) και στα άρθρα 6 και 7 του πρωτοκόλλου (αριθ. 2), και μόνον για αυτή ισχύει η απαίτηση δημόσιας συνεδριάσεως του Συμβουλίου όταν αυτό συσκέπτεται και ψηφίζει επί σχεδίου νομοθετικής πράξεως, η οποία απορρέει από το άρθρο 16, παράγραφος 8, ΣΕΕ και από το άρθρο 15, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ.

60 Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων του άρθρου 289, παράγραφος 1, και του άρθρου 294, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ προκύπτει ότι η συνήθης νομοθετική διαδικασία, η οποία χαρακτηρίζεται από την από κοινού έκδοση νομικής πράξεως της Ένωσης από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μετά από πρόταση της Επιτροπής, εφαρμόζεται αποκλειστικώς και μόνον εφόσον η διάταξη των Συνθηκών που συνιστά τη νομική βάση της επίμαχης πράξεως «παραπέμπει» σε τέτοια νομοθετική διαδικασία.

61 Όσον αφορά την ειδική νομοθετική διαδικασία, η οποία χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι προβλέπει την έκδοση πράξεως της Ένωσης είτε από το Κοινοβούλιο με τη συμμετοχή του Συμβουλίου είτε από το Συμβούλιο με τη συμμετοχή του Κοινοβουλίου, το άρθρο 289, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ ορίζει ότι αυτή εφαρμόζεται «στις ειδικές περιπτώσεις που προβλέπουν οι Συνθήκες».

62 Κατά συνέπεια, νομική πράξη μπορεί να χαρακτηρισθεί ως νομοθετική πράξη της Ένωσης μόνον εάν εκδόθηκε βάσει διατάξεως των Συνθηκών που παραπέμπει ρητώς είτε στη συνήθη νομοθετική διαδικασία είτε στην ειδική νομοθετική διαδικασία.

63 Μια τέτοια συστημική προσέγγιση εγγυάται την απαραίτητη ασφάλεια δικαίου κατά τις διαδικασίες εκδόσεως πράξεων της Ένωσης, παρέχοντας τη δυνατότητα αφενός βέβαιου προσδιορισμού των νομικών βάσεων που παρέχουν στα θεσμικά όργανα της Ένωσης την εξουσία να εκδίδουν νομοθετικές πράξεις και αφετέρου διακρίσεως των βάσεων αυτών από εκείνες που μπορούν να χρησιμεύσουν μόνον ως έρεισμα για την έκδοση μη νομοθετικών πράξεων.

64 Επομένως, σε αντίθεση προς ό,τι υποστηρίζει η Ουγγαρία, δεν είναι δυνατόν, από την αναφορά στην απαίτηση διαβουλεύσεως με το Κοινοβούλιο που περιέχεται στη διάταξη των Συνθηκών η οποία αποτελεί τη νομική βάση της επίδικης πράξεως, να συναχθεί ότι για την έκδοση της πράξεως αυτής εφαρμόζεται η ειδική νομοθετική διαδικασία.

65 Εν προκειμένω, το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, καίτοι προβλέπει ότι το Συμβούλιο θεσπίζει τα διαλαμβανόμενα στο άρθρο αυτό προσωρινά μέτρα μετά από πρόταση της Επιτροπής και μετά από διαβούλευση με το Κοινοβούλιο, δεν παραπέμπει ρητώς ούτε στη συνήθη νομοθετική διαδικασία ούτε στην ειδική νομοθετική διαδικασία. Αντιθέτως, το άρθρο 78, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, ορίζει ρητώς ότι τα μέτρα που απαριθμούνται στα σημεία αʹ έως ζʹ της διατάξεως αυτής λαμβάνονται «σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία».

66 Λαμβανομένων υπόψη όσων προαναφέρθηκαν, πρέπει να γίνει δεκτό ότι τα μέτρα που είναι δυνατόν να θεσπιστούν βάσει του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ πρέπει να χαρακτηρισθούν ως «μη νομοθετικές πράξεις», διότι για τη θέσπισή τους δεν ακολουθείται νομοθετική διαδικασία.

67 Κατά συνέπεια ορθώς το Συμβούλιο, όταν εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, θεώρησε ότι η απόφαση αυτή έπρεπε να εκδοθεί σύμφωνα με μη νομοθετική διαδικασία και αποτελούσε, επομένως, μη νομοθετική πράξη της Ένωσης.

68 Πρέπει, ως εκ τούτου, να εξετασθεί, δεύτερον, κατά πόσον, όπως υποστηρίζουν η Σλοβακική Δημοκρατία και η Ουγγαρία, το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ δεν μπορούσε να αποτελέσει νομική βάση για την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, διότι η απόφαση αυτή συνιστά μη νομοθετική πράξη που παρεκκλίνει από πλείονες νομοθετικές πράξεις, ενώ μόνον νομοθετική πράξη θα μπορούσε να παρεκκλίνει από έτερη νομοθετική πράξη.

69 Συναφώς, στην αιτιολογική σκέψη 23 της προσβαλλομένης αποφάσεως αναφέρεται ότι η προβλεπόμενη από την απόφαση αυτή μετεγκατάσταση από την Ιταλία και την Ελλάδα συνεπάγεται την «προσωρινή παρέκκλιση» από ορισμένες διατάξεις νομοθετικών πράξεων του δικαίου της Ένωσης, στις οποίες συγκαταλέγονται το άρθρο 13, παράγραφος 1, του κανονισμού Δουβλίνο ΙΙΙ, δυνάμει του οποίου η Ελληνική Δημοκρατία και η Ιταλική Δημοκρατία θα ήταν κατ’ αρχήν υπεύθυνες για την εξέταση αιτήσεως διεθνούς προστασίας βάσει των κριτηρίων του κεφαλαίου ΙΙΙ του εν λόγω κανονισμού, και το άρθρο 7, παράγραφος 2, του κανονισμού 516/2014, που απαιτεί τη συγκατάθεση του αιτούντος διεθνή προστασία.

70 Το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, δεν προσδιορίζει τη φύση των «προσωρινών μέτρων» που είναι δυνατόν να θεσπιστούν δυνάμει της διατάξεως αυτής.

71 Επομένως, το γράμμα της διατάξεως αυτής δεν μπορεί, σε αντίθεση με ό,τι υποστηρίζουν η Σλοβακική Δημοκρατία και η Ουγγαρία, να στηρίξει, αυτό καθεαυτό, συσταλτική ερμηνεία της έννοιας των «προσωρινών μέτρων», ώστε αυτή να καλύπτει μόνον τα συνοδευτικά μέτρα που στηρίζουν νομοθετική πράξη εκδοθείσα βάσει του άρθρου 78, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ και αφορούν, ιδίως, οικονομική, τεχνική ή επιχειρησιακή υποστήριξη παρεχόμενη στα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν επείγουσα κατάσταση λόγω αιφνίδιας εισροής υπηκόων τρίτων χωρών.

72 Η διαπίστωση αυτή ενισχύεται από τη γενική οικονομία και τους σκοπούς των διατάξεων του άρθρου 78, παράγραφοι 2 και 3, ΣΛΕΕ.

73 Πρόκειται, συγκεκριμένα, για δύο αυτοτελείς διατάξεις του πρωτογενούς δικαίου της Ένωσης που επιδιώκουν διαφορετικούς σκοπούς και έχουν η καθεμία τις δικές της προϋποθέσεις εφαρμογής, παρέχουν δε νομική βάση για την έκδοση, το μεν άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ προσωρινών μέτρων μη νομοθετικού χαρακτήρα για την ταχεία ανταπόκριση σε συγκεκριμένη επείγουσα κατάσταση την οποία αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη, το δε άρθρο 78, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ πράξεων νομοθετικού χαρακτήρα για τη ρύθμιση, για αόριστο χρόνο και κατά γενικό τρόπο, ενός διαρθρωτικού προβλήματος που ανακύπτει στο πλαίσιο της κοινής πολιτικής της Ένωσης στον τομέα του ασύλου.

74 Κατά συνέπεια, οι εν λόγω διατάξεις αλληλοσυμπληρώνονται, παρέχοντας στην Ένωση τη δυνατότητα να θεσπίσει, στο πλαίσιο της κοινής αυτής πολιτικής, ποικίλα μέτρα ώστε να εξοπλιστεί με τα εργαλεία που είναι απαραίτητα, μεταξύ άλλων, προκειμένου να ανταποκριθεί αποτελεσματικά, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα, σε καταστάσεις μεταναστευτικής κρίσεως.

75 Συναφώς, μια συσταλτική ερμηνεία της έννοιας των κατά το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ «προσωρινών μέτρων», σύμφωνα με την οποία είναι δυνατή μόνον η θέσπιση συνοδευτικών μέτρων που προστίθενται στις νομοθετικές πράξεις οι οποίες εκδίδονται βάσει του άρθρου 78, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ και όχι μέτρων που παρεκκλίνουν από τέτοιες πράξεις, όχι μόνο δεν βρίσκει έρεισμα στο γράμμα του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, αλλά θα περιόριζε επίσης σημαντικά την πρακτική αποτελεσματικότητα του άρθρου αυτού, καθόσον οι εν λόγω πράξεις έχουν καλύψει ή μπορούν να καλύψουν τις διάφορες πτυχές του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου που απαριθμούνται στα σημεία αʹ έως ζʹ του άρθρου 78, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ.

76 Αυτό ισχύει ειδικότερα για τον τομέα στον οποίο αναφέρεται το άρθρο 78, παράγραφος 2, στοιχείο εʹ, ΣΛΕΕ, ο οποίος αφορά τα κριτήρια και τους μηχανισμούς καθορισμού του κράτους μέλους που είναι υπεύθυνο για την εξέταση της αιτήσεως ασύλου ή επικουρικής προστασίας και ο οποίος διέπεται από ένα ολοκληρωμένο σύνολο κανόνων, μεταξύ των οποίων κορυφαία θέση έχουν οι κανόνες που προβλέπει ο κανονισμός Δουβλίνο ΙΙΙ.

77 Λαμβανομένων υπόψη των προαναφερθέντων, στην κατά το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ έννοια των «προσωρινών μέτρων» πρέπει να αποδίδεται αρκούντως ευρύ περιεχόμενο, ώστε να παρέχεται στα θεσμικά όργανα της Ένωσης η δυνατότητα να λάβουν όλα τα προσωρινά μέτρα που είναι αναγκαία για την αποτελεσματική και ταχεία αντιμετώπιση επείγουσας καταστάσεως λόγω αιφνίδιας εισροής υπηκόων τρίτων χωρών.

78 Καίτοι στο πλαίσιο αυτό πρέπει να γίνει δεκτό ότι τα προσωρινά μέτρα που θεσπίζονται βάσει του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ μπορούν κατ’ αρχήν και να παρεκκλίνουν από διατάξεις νομοθετικών πράξεων, εντούτοις τέτοιου είδους παρεκκλίσεις πρέπει να οριοθετούνται τόσο ως προς το καθ’ ύλην όσο και ως προς το χρονικό πεδίο εφαρμογής τους, ώστε να περιορίζονται στην ταχεία και αποτελεσματική αντιμετώπιση συγκεκριμένης κρίσεως, μέσω προσωρινού μηχανισμού, αποκλειομένου έτσι του ενδεχομένου να έχουν τα μέτρα αυτά ως σκοπό ή ως αποτέλεσμα τη μόνιμη και γενική αντικατάσταση των νομοθετικών αυτών πράξεων, καταστρατηγώντας με τον τρόπο αυτό την προβλεπόμενη στο άρθρο 78, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ συνήθη νομοθετική διαδικασία.

79 Ωστόσο, εν προκειμένω, διαπιστώνεται ότι οι προβλεπόμενες από την προσβαλλόμενη απόφαση παρεκκλίσεις πληρούν την προαναφερθείσα απαίτηση οριοθετήσεως του καθ’ ύλην και του χρονικού πεδίου εφαρμογής τους και ότι δεν έχουν ούτε ως σκοπό ούτε ως αποτέλεσμα τη μόνιμη αντικατάσταση ή τροποποίηση διατάξεων νομοθετικών πράξεων.

80 Συγκεκριμένα, οι προβλεπόμενες από την προσβαλλόμενη απόφαση παρεκκλίσεις από συγκεκριμένες διατάξεις νομοθετικών πράξεων έχουν εφαρμογή μόνο για περίοδο δύο ετών, με την επιφύλαξη της προβλεπόμενης στο άρθρο 4, παράγραφος 5, της προσβαλλομένης αποφάσεως δυνατότητας παρατάσεως της προθεσμίας αυτής, και θα παύσουν να ισχύουν, εν προκειμένω, στις 26 Σεπτεμβρίου 2017. Επιπλέον, αφορούν περιορισμένο αριθμό 120000 υπηκόων ορισμένων τρίτων χωρών, οι οποίοι έχουν υποβάλει αίτηση διεθνούς προστασίας στην Ελλάδα ή στην Ιταλία, έχουν κάποια από τις υπηκοότητες που μνημονεύονται στο άρθρο 3, παράγραφος 2, της προσβαλλομένης αποφάσεως, πρόκειται να μετεγκατασταθούν από κάποιο εκ των δύο αυτών κρατών μελών και αφίχθησαν ή θα αφιχθούν στα εν λόγω κράτη μέλη μεταξύ της 24ης Μαρτίου 2015 και της 26ης Σεπτεμβρίου 2017.

81 Υπό τις συνθήκες αυτές, δεν είναι δυνατόν να υποστηριχθεί ότι, με την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως βάσει του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, καταστρατηγήθηκε η προβλεπόμενη στο άρθρο 78, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ συνήθης νομοθετική διαδικασία.

82 Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, το γεγονός ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, της οποίας ο χαρακτηρισμός ως μη νομοθετικής πράξεως δεν είναι δυνατόν να αμφισβητηθεί, παρεκκλίνει από συγκεκριμένες διατάξεις νομοθετικών πράξεων δεν είναι ικανό να εμποδίσει την έκδοσή της βάσει του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ.

83 Για τους ίδιους λόγους, πρέπει να απορριφθεί και η επιχειρηματολογία της Σλοβακικής Δημοκρατίας που αντλείται από παράβαση του άρθρου 10, παράγραφοι 1 και 2, ΣΕΕ και του άρθρου 13, παράγραφος 2, ΣΕΕ, καθώς και από παραβίαση των αρχών της ασφάλειας δικαίου, της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας και της θεσμικής ισορροπίας.

84 Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία και ο πρώτος λόγος ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία.

2. Επί του πρώτου σκέλους του πέμπτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία και επί του δευτέρου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία, που αντλούνται από την έλλειψη προσωρινού χαρακτήρα της προσβαλλομένης αποφάσεως και από την υπερβολική διάρκεια εφαρμογής της αποφάσεως αυτής

α) Επιχειρήματα των διαδίκων

85 Η Σλοβακική Δημοκρατία και η Ουγγαρία υποστηρίζουν ότι το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ δεν αποτελεί προσήκουσα νομική βάση για την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, καθόσον η απόφαση αυτή δεν έχει προσωρινό χαρακτήρα, σε αντίθεση προς τις απαιτήσεις της εν λόγω διατάξεως.

86 Η προσβαλλόμενη απόφαση, στο μέτρο που εφαρμόζεται, δυνάμει του άρθρου της 13, παράγραφος 2, έως τις 26 Σεπτεμβρίου 2017, ήτοι για περίοδο δύο ετών, δυνάμενη εξάλλου να παραταθεί κατά ένα έτος δυνάμει του άρθρου 4, παράγραφοι 5 και 6, της αυτής αποφάσεως, δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως «προσωρινό μέτρο», κατά την έννοια του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ.

87 Τούτο, κατά την άποψη της Σλοβακικής Δημοκρατίας και της Ουγγαρίας, ισχύει κατά μείζονα λόγο διότι οι διαχρονικές συνέπειες της προσβαλλομένης αποφάσεως όσον αφορά τους ενδιαφερόμενους αιτούντες διεθνή προστασία θα υπερβούν κατά πολύ αυτή τη διετή ή τριετή περίοδο. Συγκεκριμένα, η απόφαση αυτή θα οδηγήσει, πιθανότατα, στη δημιουργία διαρκών δεσμών μεταξύ των αιτούντων διεθνή προστασία και των κρατών μελών μετεγκαταστάσεως.

88 Το Συμβούλιο διευκρινίζει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 13, παράγραφος 2, της προσβαλλομένης αποφάσεως, αυτή εφαρμόζεται για 24 μήνες, ήτοι έως τις 26 Σεπτεμβρίου 2017. Παράταση για μέγιστη περίοδο 12 μηνών στο ειδικό πλαίσιο του μηχανισμού αναστολής που προβλέπει το άρθρο 4, παράγραφος 5, της προσβαλλομένης αποφάσεως δεν είναι πλέον δυνατή. Η διάρκεια των συνεπειών που είναι δυνατόν να επιφέρει η προσβαλλόμενη απόφαση όσον αφορά τα πρόσωπα που μετεγκαταστάθηκαν δεν αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τον προσδιορισμό του προσωρινού χαρακτήρα της αποφάσεως. Ο χαρακτήρας αυτός θα έπρεπε να εκτιμηθεί υπό το πρίσμα της χρονικής διάρκειας εφαρμογής του μηχανισμού μετεγκαταστάσεως που προβλέπει η απόφαση αυτή, που ανέρχεται σε 24 μήνες.

β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου

89 Το άρθρο 78, παράγραφος 3, επιτρέπει μόνον τη θέσπιση «προσωρινών μέτρων».

90 Μια πράξη μπορεί να χαρακτηρισθεί «προσωρινή», με τη συνήθη έννοια του όρου αυτού, μόνον εφόσον δεν αποσκοπεί στη μόνιμη ρύθμιση ενός τομέα και εφαρμόζεται για περιορισμένη μόνο χρονική περίοδο.

91 Τούτου δοθέντος, σε αντίθεση με το άρθρο 64, παράγραφος 2, ΕΚ, σύμφωνα με το οποίο η διάρκεια εφαρμογής των μέτρων που θεσπίζονταν βάσει της διατάξεως αυτής δεν μπορούσε να υπερβεί τους έξι μήνες, το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, που διαδέχθηκε τη διάταξη αυτή, δεν προβλέπει πλέον τέτοιο χρονικό περιορισμό.

92 Κατά συνέπεια, το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, καίτοι απαιτεί τα μέτρα τα οποία αφορά να είναι προσωρινά, εντούτοις επιφυλάσσει στο Συμβούλιο περιθώριο εκτιμήσεως για τον καθορισμό, κατά περίπτωση, της περιόδου εφαρμογής των μέτρων αυτών ανάλογα με τις περιστάσεις της συγκεκριμένης περιπτώσεως και, ιδίως, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαιτεροτήτων της επείγουσας καταστάσεως που δικαιολογεί τα επίμαχα μέτρα.

93 Εν προκειμένω, από το άρθρο 13 της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι αυτή εφαρμόζεται από τις 25 Σεπτεμβρίου 2015 έως τις 26 Σεπτεμβρίου 2017, ήτοι κατά τη διάρκεια περιόδου 24 μηνών, στα πρόσωπα που φθάνουν στην Ελλάδα και στην Ιταλία κατά τη διάρκεια της αυτής περιόδου καθώς και στους αιτούντες διεθνή προστασία που έφθασαν στο έδαφος των εν λόγω κρατών μελών από τις 24 Μαρτίου 2015 και μετά.

94 Όσον αφορά το άρθρο 4, παράγραφος 5, της προσβαλλομένης αποφάσεως, αυτό προβλέπει «σε εξαιρετικές περιστάσεις» και κατόπιν γνωστοποιήσεως εκ μέρους του κράτους μέλους η οποία πρέπει να λάβει χώρα μέχρι τις 26 Δεκεμβρίου 2015, τη δυνατότητα παρατάσεως της περιόδου των 24 μηνών που προβλέπεται στο άρθρο 13, παράγραφος 2, της αποφάσεως αυτής για περίοδο έως και 12 μηνών στο πλαίσιο του μηχανισμού προσωρινής και μερικής αναστολής της υποχρεώσεως μετεγκαταστάσεως των αιτούντων διεθνή προστασία που υπέχει το οικείο κράτος μέλος. Το εν λόγω άρθρο επιβεβαιώνει, με τον τρόπο αυτό, τον προσωρινό χαρακτήρα των διαφόρων μέτρων που περιλαμβάνει η εν λόγω απόφαση. Εξάλλου, δεδομένου ότι ο μηχανισμός αυτός δεν είναι δυνατόν να κινηθεί πλέον μετά τις 26 Δεκεμβρίου 2015, η προσβαλλόμενη απόφαση θα παύσει οριστικώς να ισχύει στις 26 Σεπτεμβρίου 2017.

95 Κατά συνέπεια, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση εφαρμόζεται κατά τη διάρκεια περιορισμένης περιόδου.

96 Εξάλλου, το Συμβούλιο δεν υπερέβη προδήλως την εξουσία εκτιμήσεως που διαθέτει κατά τον καθορισμό της διάρκειας των περιλαμβανομένων στην προσβαλλόμενη απόφαση μέτρων, εκτιμώντας, με την αιτιολογική σκέψη 22 της αποφάσεως αυτής, ότι το «διάστημα των είκοσι τεσσάρων μηνών κρίνεται εύλογο προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα απόφαση θα έχουν πραγματικό αντίκτυπο όσον αφορά τη στήριξη της Ιταλίας και της Ελλάδας στην αντιμετώπιση των υψηλών μεταναστευτικών ροών στην επικράτειά τους».

97 Αυτή η επιλογή περιόδου εφαρμογής 24 μηνών παρίσταται δικαιολογημένη, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι μετεγκατάσταση σημαντικού αριθμού ατόμων, όπως αυτή την οποία προβλέπει η προσβαλλόμενη απόφαση, είναι διαδικασία καινοφανής και συγχρόνως περίπλοκη, η οποία απαιτεί ορισμένο χρόνο για να προετοιμαστεί και να τεθεί σε εφαρμογή, ιδίως σε επίπεδο συντονισμού των διοικητικών αρχών των κρατών μελών, πριν αρχίσει να αναπτύσσει απτά αποτελέσματα.

98 Πρέπει επίσης να απορριφθεί το επιχείρημα της Σλοβακικής Δημοκρατίας και της Ουγγαρίας, σύμφωνα με το οποίο η προσβαλλόμενη απόφαση δεν έχει προσωρινό χαρακτήρα καθόσον θα έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες, λόγω του ότι πολλοί αιτούντες διεθνή προστασία θα παραμείνουν, μετά τη μετεγκατάστασή τους, στο έδαφος του κράτους μέλους μετεγκαταστάσεως για διάστημα πολύ μεγαλύτερο από την ανερχόμενη σε 24 μήνες περίοδο εφαρμογής της προσβαλλομένης αποφάσεως.

99 Συγκεκριμένα, αν έπρεπε να λαμβάνεται υπόψη η διάρκεια των συνεπειών που επιφέρει μέτρο μετεγκαταστάσεως στα πρόσωπα που μετεγκαθίστανται, προκειμένου να εκτιμηθεί ο προσωρινός χαρακτήρας του μέτρου κατά την έννοια του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, κανένα μέτρο μετεγκαταστάσεως ατόμων που χρήζουν σαφώς διεθνούς προστασίας δεν θα μπορούσε να ληφθεί βάσει της διατάξεως αυτής, καθόσον τέτοιες περισσότερο ή λιγότερο μακροπρόθεσμες συνέπειες είναι σύμφυτες προς μια τέτοια μετεγκατάσταση.

100 Δεν μπορεί να γίνει δεκτό ούτε το επιχείρημα της Σλοβακικής Δημοκρατίας και της Ουγγαρίας σύμφωνα με το οποίο, προκειμένου το επίμαχο μέτρο να μπορεί να θεωρηθεί ως προσωρινής φύσεως, κατά την έννοια του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, η διάρκεια εφαρμογής του δεν θα έπρεπε να υπερβαίνει τη μέγιστη διάρκεια που απαιτείται για την έκδοση νομοθετικής πράξεως βάσει του άρθρου 78, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ.

101 Συγκεκριμένα, πέραν του γεγονότος ότι μια τέτοια ερμηνεία του άρθρου 78, παράγραφοι 2 και 3, ΣΛΕΕ δεν βρίσκει έρεισμα στο γράμμα της διατάξεως και παραβλέπει τον αμοιβαίως συμπληρωματικό χαρακτήρα των μέτρων τα οποία αφορούν, αντιστοίχως, οι παράγραφοι 2 και 3 του άρθρου αυτού, είναι πολύ δύσκολο, αν όχι αδύνατον, να καθοριστεί εκ των προτέρων η ελάχιστη αναγκαία προθεσμία εντός της οποίας μπορεί να εκδοθεί μια νομοθετική πράξη βάσει του άρθρου 78, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ, με αποτέλεσμα το κριτήριο αυτό να είναι μη εφαρμόσιμο.

102 Αυτό καθίσταται εξάλλου πρόδηλο από το γεγονός ότι, εν προκειμένω, η πρόταση κανονισμού περί μόνιμου μηχανισμού μετεγκατάστασης, ενώ υποβλήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2015, ήτοι την ίδια ημέρα υποβολής της αρχικής προτάσεως της Επιτροπής, η οποία στη συνέχεια αποτέλεσε την προσβαλλόμενη απόφαση, δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί, μέχρι τη δημοσίευση της παρούσας αποφάσεως.

103 Λαμβανομένων υπόψη των προεκτεθέντων, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο το πρώτο σκέλος του πέμπτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία καθώς και ο δεύτερος λόγος ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία.

3. Επί του δευτέρου σκέλους του πέμπτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία, το οποίο αντλείται από το ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν πληροί τις προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ

α) Επιχειρήματα των διαδίκων

104 Η Σλοβακική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι, από τρεις απόψεις, η προσβαλλόμενη απόφαση δεν πληροί την προϋπόθεση εφαρμογής του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, κατά την οποία το κράτος μέλος υπέρ του οποίου λαμβάνονται τα προσωρινά μέτρα πρέπει να αντιμετωπίζει «επείγουσα κατάσταση, λόγω αιφνίδιας εισροής υπηκόων τρίτων χωρών».

105 Πρώτον, η Σλοβακική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι η εισροή υπηκόων τρίτων χωρών στην Ελλάδα και στην Ιταλία κατά τον χρόνο εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως ή αμέσως πριν από την έκδοσή της μπορούσε ευλόγως να προβλεφθεί και επομένως δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως «αιφνίδια».

106 Συναφώς, από τα στατιστικά στοιχεία για τα έτη 2013 και 2014 και για τους πρώτους μήνες του 2015 προκύπτει, κατά τη Σλοβακική Δημοκρατία, ότι ο αριθμός των υπηκόων τρίτων χωρών που κατευθύνονταν προς την Ελλάδα και την Ιταλία αυξανόταν σταθερά και ότι, ήδη στα τέλη του 2013 και στις αρχές του 2014, η αύξηση αυτή ήταν σημαντική. Επιπλέον, όσον αφορά την Ιταλία, από τα στοιχεία για το έτος 2015 προέκυπτε μάλλον μείωση του αριθμού μεταναστών από έτος σε έτος.

107 Δεύτερον, η Σλοβακική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι, τουλάχιστον όσον αφορά την κατάσταση στην Ελλάδα, δεν υφίσταται αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της επείγουσας καταστάσεως και της εισροής υπηκόων τρίτων χωρών στο κράτος μέλος αυτό, ενώ απαιτείται η ύπαρξη τέτοιου συνδέσμου εξαιτίας της χρήσεως του όρου «λόγω» που συνδέει, στο κείμενο του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, την επείγουσα κατάσταση με την αιφνίδια εισροή. Συγκεκριμένα, είναι αποδεδειγμένο ότι η οργάνωση της πολιτικής ασύλου της Ελληνικής Δημοκρατίας παρουσιάζει, επί μακρό χρονικό διάστημα, σημαντικές ελλείψεις οι οποίες δεν εμφανίζουν άμεσο αιτιώδη σύνδεσμο με το μεταναστευτικό φαινόμενο που αποτέλεσε το χαρακτηριστικό γνώρισμα της περιόδου κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση.

108 Τρίτον, η Σλοβακική Δημοκρατία υποστηρίζει ότι, ενώ το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ αποσκοπεί στην αντιμετώπιση υφισταμένων ή επικειμένων επειγουσών καταστάσεων, η προσβαλλόμενη απόφαση διέπει, τουλάχιστον εν μέρει, μελλοντικές υποθετικές καταστάσεις.

109 Συγκεκριμένα, η διετής ή και τριετής περίοδος εφαρμογής της προσβαλλομένης αποφάσεως είναι υπερβολικά μεγάλη, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να επιβεβαιωθεί ότι, καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου αυτής, τα ληφθέντα μέτρα θα ανταποκρίνονται στην επείγουσα κατάσταση, παρούσα ή επικείμενη, που πλήττει την Ελληνική Δημοκρατία και την Ιταλική Δημοκρατία. Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, η επείγουσα κατάσταση ενδέχεται να παύσει να υφίσταται στα εν λόγω κράτη μέλη. Επιπλέον, ο μηχανισμός μετεγκαταστάσεως 54000 ατόμων, ο οποίος προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 3, της προσβαλλομένης αποφάσεως, έχει ως σκοπό την αντιμετώπιση εντελώς υποθετικών καταστάσεων σε άλλα κράτη μέλη.

110 Η Δημοκρατία της Πολωνίας υποστηρίζει το επιχείρημα αυτό, ισχυριζόμενη ότι το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ αναφέρεται σε κατάσταση κρίσεως τόσο προϋπάρχουσα όσο και παρούσα, η οποία επιβάλλει τη λήψη άμεσων διορθωτικών μέτρων, και όχι, όπως στην περίπτωση της προσβαλλομένης αποφάσεως, σε καταστάσεις κρίσεως που ενδέχεται να παρουσιαστούν στο μέλλον, αλλά η επέλευση, η φύση και η έκταση των οποίων είναι αβέβαιες ή δυσχερώς προβλέψιμες.

111 Το Συμβούλιο και τα κράτη μέλη που παρενέβησαν υπέρ αυτού υποστηρίζουν ότι η χωρίς προηγούμενο επείγουσα κατάσταση που οδήγησε στην έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, η οποία προκύπτει σαφώς από τα στοιχεία που μνημονεύονται στις αιτιολογικές σκέψεις 13 και 26 της αποφάσεως αυτής, χαρακτηρίζεται από την αιφνίδια και μαζική εισροή υπηκόων τρίτων χωρών και οφείλεται κατά κύριο λόγο σ’ αυτήν, ιδίως κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο 2015.

112 Το Συμβούλιο υποστηρίζει επιπλέον ότι το γεγονός ότι η προσβαλλόμενη απόφαση αναφέρεται σε μελλοντικά γεγονότα ή σε μελλοντικές καταστάσεις δεν είναι ασυμβίβαστο με το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ.

β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου

113 Επιβάλλεται, πρώτον, να εξεταστεί το επιχείρημα της Σλοβακικής Δημοκρατίας σύμφωνα με το οποίο η εισροή υπηκόων τρίτων χωρών στο ελληνικό και στο ιταλικό έδαφος κατά τη διάρκεια του 2015 δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως «αιφνίδια», κατά την έννοια του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, καθόσον αποτελούσε συνέχεια ήδη σημαντικής εισροής που διαπιστώθηκε κατά το έτος 2014, με αποτέλεσμα να είναι προβλέψιμη.

114 Συναφώς, πρέπει να γίνει δεκτό ότι ως «αιφνίδια», κατά την έννοια του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, μπορεί να χαρακτηρισθεί μια εισροή υπηκόων τρίτων χωρών τέτοιας εκτάσεως, ώστε να καθίσταται μη προβλέψιμη καίτοι εντάσσεται στο πλαίσιο μεταναστευτικής κρίσεως που διαρκεί πολλά έτη, εφόσον καθιστά αδύνατη τη φυσιολογική λειτουργία του κοινού συστήματος ασύλου της Ένωσης.

115 Εν προκειμένω, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 3 των προτάσεών του, η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε στο πλαίσιο της μνημονευόμενης στην αιτιολογική σκέψη 3 της αποφάσεως αυτής μεταναστευτικής κρίσεως που έπληξε την Ένωση από το έτος 2014 και εντάθηκε κατά το έτος 2015, και ειδικότερα τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του έτους αυτού, καθώς και της ανθρωπιστικής καταστροφής που προκλήθηκε από την κρίση αυτή στα κράτη μέλη, ιδίως στα ευρισκόμενα στην πρώτη γραμμή, όπως η Ελληνική Δημοκρατία και η Ιταλική Δημοκρατία, τα οποία αντιμετώπισαν μαζική εισροή μεταναστών, οι περισσότεροι από τους οποίους προέρχονται από τρίτες χώρες όπως η Συρία, το Αφγανιστάν, το Ιράκ και η Ερυθραία.

116 Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του οργανισμού Frontex, που προσκομίστηκαν ως παράρτημα του υπομνήματος παρεμβάσεως του Μεγάλου Δουκάτου του Λουξεμβούργου, κατά το έτος 2015, σε ολόκληρη την Ένωση, καταμετρήθηκαν 1,83 εκατομμύρια παράτυπες διελεύσεις των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης, έναντι 283500 κατά το έτος 2014. Εξάλλου, σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της Eurostat, κατά το έτος 2015, περίπου 1,3 εκατομμύρια μεταναστών αιτήθηκαν διεθνή προστασία στην Ένωση, έναντι 627000 κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους.

117 Επιπλέον, ειδικώς από τα στατιστικά στοιχεία που μνημονεύονται στην αιτιολογική σκέψη 13 της προσβαλλομένης αποφάσεως, τα οποία προέρχονται από τον οργανισμό Frontex, προκύπτει ότι η Ελληνική Δημοκρατία και η Ιταλική Δημοκρατία αντιμετώπισαν, κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του έτους 2015 και, ιδίως, κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο του έτους αυτού, μαζική εισροή στο έδαφός τους υπηκόων τρίτων χωρών, ιδίως υπηκόων με ιθαγένεια μνημονευόμενη στο άρθρο 3, παράγραφος 2, της αποφάσεως αυτής, με αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση, κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, της μεταναστευτικής πιέσεως που δέχθηκαν τα συστήματα ασύλου της Ιταλίας και της Ελλάδας.

118 Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, όσον αφορά την Ιταλική Δημοκρατία, κατά τους οκτώ πρώτους μήνες του έτους 2015, διαπιστώθηκαν 116000 παράτυπες διελεύσεις των εξωτερικών συνόρων του κράτους μέλους αυτού. Κατά τη διάρκεια των μηνών Ιουλίου και Αυγούστου 2015, 34691 μετανάστες έφθασαν παρατύπως στην Ιταλία, ήτοι σημειώθηκε αύξηση κατά 20 % σε σχέση με τους μήνες Μάιο και Ιούνιο 2015.

119 Τα μνημονευόμενα στην αιτιολογική σκέψη 13 της προσβαλλομένης αποφάσεως στατιστικά στοιχεία που αφορούν την Ελληνική Δημοκρατία είναι ακόμη πιο αποκαλυπτικά αυτής της μεγάλης αυξήσεως της εισροής μεταναστών. Κατά τη διάρκεια των οκτώ πρώτων μηνών του έτους 2015, περισσότεροι από 211000 παράτυποι μετανάστες έφθασαν στο ελληνικό έδαφος. Μόνον κατά τη διάρκεια των μηνών Ιουλίου και Αυγούστου του έτους αυτού, ο οργανισμός Frontex καταμέτρησε 137000 παράτυπες διελεύσεις συνόρων, ήτοι κατέγραψε αύξηση κατά 250 % σε σχέση με τους μήνες Μάιο και Ιούνιο 2015.

120 Εξάλλου, από την αιτιολογική σκέψη 14 της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι, σύμφωνα με αριθμητικά στοιχεία προερχόμενα από την Eurostat και την ΕΥΥΑ, 39183 άτομα ζήτησαν διεθνή προστασία στην Ιταλία μεταξύ των μηνών Ιανουαρίου και Ιουλίου 2015, έναντι 30755 κατά τη διάρκεια της αυτής περιόδου του έτους 2014 (ήτοι σημειώθηκε αύξηση κατά 27 %) και ότι αντίστοιχη αύξηση του αριθμού των αιτήσεων καταγράφηκε στην Ελλάδα, όπου καταχωρίστηκαν 7475 αιτούντες (ήτοι σημειώθηκε αύξηση κατά 30 %).

121 Επιπροσθέτως, από την αιτιολογική σκέψη 26 της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι το Συμβούλιο καθόρισε τον συνολικό αριθμό των 120000 ατόμων που πρέπει να μετεγκατασταθούν βάσει ακριβώς του συνολικού αριθμού υπηκόων τρίτων χωρών που εισήλθαν παρατύπως στην Ελλάδα ή στην Ιταλία κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο του έτους 2015 και έχουν σαφή ανάγκη διεθνούς προστασίας.

122 Κατά συνέπεια, το Συμβούλιο διαπίστωσε, με τον τρόπο αυτό, βάσει στατιστικών στοιχείων που δεν αμφισβητούνται από τη Σλοβακική Δημοκρατία, σημαντική αύξηση της εισροής υπηκόων τρίτων χωρών στην Ελλάδα και την Ιταλία εντός συντόμου χρονικού διαστήματος, ιδίως κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο του έτους 2015.

123 Εν προκειμένω πρέπει να γίνει δεκτό ότι, υπό τις συνθήκες αυτές, το Συμβούλιο μπορούσε, χωρίς να υποπέσει σε πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως, να χαρακτηρίσει ως «αιφνίδια», κατά την έννοια του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, μια τέτοια αύξηση έστω και αν αυτή αποτελούσε συνέχεια μιας περιόδου ήδη μαζικών αφίξεων μεταναστών.

124 Πρέπει, συναφώς, να υπομνησθεί ότι πρέπει να αναγνωρίζεται στα θεσμικά όργανα της Ένωσης ευρεία διακριτική ευχέρεια όταν λαμβάνουν μέτρα σε τομείς όπου καλούνται να προβούν σε επιλογές, μεταξύ άλλων, πολιτικής φύσεως και να πραγματοποιήσουν σύνθετες εκτιμήσεις (βλ., συναφώς, απόφαση της 4ης Μαΐου 2016, Πολωνία κατά Κοινοβουλίου και Συμβουλίου, C-358/14, EU:C:2016:323, σκέψη 79 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).

125 Όσον αφορά, δεύτερον, το προβληθέν από τη Σλοβακική Δημοκρατία επιχείρημα, το οποίο αντλείται από την αυστηρή ερμηνεία του επιθέτου «caractérisée» (χαρακτηριζόμενη) που χρησιμοποιείται στο άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, για να προσδιορίσει την «επείγουσα κατάσταση», πρέπει να επισημανθεί ότι, αν και ένας μικρότερος αριθμός γλωσσικών αποδόσεων του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ δεν χρησιμοποιεί τον όρο «caractérisée» αλλά τον όρο «causée» (λόγω), αμφότεροι οι όροι αυτοί πρέπει, στο πλαίσιο της εν λόγω διατάξεως και λαμβανομένου υπόψη του σκοπού της που συνίσταται στο να παρασχεθεί δυνατότητα ταχείας λήψεως προσωρινών μέτρων για την αποτελεσματική αντιμετώπιση επείγουσας καταστάσεως όσον αφορά τη μετανάστευση, να γίνουν αντιληπτοί υπό την ίδια έννοια, σύμφωνα με την οποία απαιτείται να υφίσταται αρκούντως στενή σχέση μεταξύ της εν λόγω επείγουσας καταστάσεως και της αιφνίδιας εισροής υπηκόων τρίτων χωρών.

126 Εν προκειμένω, από τις αιτιολογικές σκέψεις 12, 13 και 26 της προσβαλλομένης αποφάσεως καθώς και από τα μνημονευόμενα σε αυτές στατιστικά στοιχεία προκύπτει ότι διαπιστώθηκε αρκούντως στενή σχέση μεταξύ της επείγουσας καταστάσεως στην Ελλάδα και στην Ιταλία, ήτοι της σημαντικής πιέσεως που ασκείται στα συστήματα ασύλου αυτών των κρατών μελών, και της εισροής μεταναστών κατά τη διάρκεια του έτους 2015 και ιδίως κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο του έτους αυτού.

127 Αυτή η πραγματική διαπίστωση δεν μπορεί να ανατραπεί λόγω της υπάρξεως άλλων παραγόντων οι οποίοι ενδέχεται να συνέβαλαν επίσης σε αυτή την επείγουσα κατάσταση και στους οποίους συγκαταλέγονται οι διαρθρωτικές ελλείψεις των συστημάτων αυτών που συνίστανται στην έλλειψη δυνατοτήτων στεγάσεως και επεξεργασίας των αιτήσεων.

128 Εξάλλου, η έκταση της εισροής μεταναστών την οποία αντιμετώπιζαν το ελληνικό και το ιταλικό σύστημα ασύλου κατά τη διάρκεια του έτους 2015 ήταν τόσο μεγάλη, ώστε θα είχε διαταράξει οποιοδήποτε σύστημα ασύλου, ακόμη και ένα σύστημα χωρίς διαρθρωτικές αδυναμίες.

129 Τρίτον, πρέπει να απορριφθεί το επιχείρημα της Σλοβακικής Δημοκρατίας, το οποίο υποστηρίζει και η Δημοκρατία της Πολωνίας, σύμφωνα με το οποίο η προσβαλλόμενη απόφαση δεν μπορούσε να εκδοθεί εγκύρως με βάση το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, δεδομένου ότι δεν αποσκοπούσε στην αντιμετώπιση επελθούσας ή επικείμενης επείγουσας καταστάσεως η οποία έπληττε την Ελληνική Δημοκρατία και την Ιταλική Δημοκρατία, αλλά, τουλάχιστον εν μέρει, στην αντιμετώπιση μελλοντικών υποθετικών καταστάσεων, ήτοι καταστάσεων η επέλευση των οποίων δεν μπορούσε να προβλεφθεί με επαρκή βεβαιότητα κατά την έκδοση της αποφάσεως αυτής.

130 Πράγματι, από τις αιτιολογικές σκέψεις 13 και 26 της προσβαλλομένης αποφάσεως προκύπτει ότι η απόφαση αυτή εκδόθηκε λόγω επείγουσας καταστάσεως την οποία αντιμετώπισαν η Ελληνική Δημοκρατία και η Ιταλική Δημοκρατία κατά τη διάρκεια του έτους 2015, ειδικότερα κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο του έτους αυτού, και η οποία, κατά συνέπεια, είχε όντως επέλθει πριν την ημερομηνία εκδόσεως της αποφάσεως αυτής, έστω και αν από την αιτιολογική σκέψη 16 της αποφάσεως προκύπτει ότι το Συμβούλιο έλαβε υπόψη το γεγονός ότι αυτή η επείγουσα κατάσταση πιθανότατα θα εξακολουθούσε να υφίσταται λόγω της συνεχιζόμενης αστάθειας και των συγκρούσεων στην άμεση γειτονία της Ιταλίας και της Ελλάδας.

131 Εξάλλου, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι η δυνατότητα ταχείας εξελίξεως είναι εγγενής στις μεταναστευτικές ροές, οι οποίες μπορούν, μεταξύ άλλων, να μετατοπισθούν προς άλλα κράτη μέλη, η προσβαλλόμενη απόφαση περιέχει διάφορους μηχανισμούς, ιδίως στο άρθρο 1, παράγραφος 2, στο άρθρο 4, παράγραφοι 2 και 3, και στο άρθρο 11, παράγραφος 2, που αποσκοπούν στην προσαρμογή του διατακτικού της ενόψει ενδεχόμενης μεταβολής της αρχικής επείγουσας καταστάσεως, ιδίως σε περίπτωση που η κατάσταση αυτή τυχόν εκδηλωθεί σε άλλα κράτη μέλη.

132 Το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ δεν αποκλείει την προσθήκη τέτοιων μηχανισμών προσαρμογής στα προσωρινά μέτρα που θεσπίζονται βάσει της διατάξεως αυτής.

133 Συγκεκριμένα, η εν λόγω διάταξη παρέχει ευρύ περιθώριο εκτιμήσεως στο Συμβούλιο ως προς την επιλογή των μέτρων που είναι δυνατόν να ληφθούν για την ταχεία και αποτελεσματική αντιμετώπιση μιας ιδιαίτερα επείγουσας καταστάσεως και των ενδεχόμενων εξελίξεων της καταστάσεως αυτής.

134 Όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 130 των προτάσεών του, η αντιμετώπιση του επείγοντος δεν αποκλείει τη δυνατότητα εξελίξεως και προσαρμογής του μέτρου αντιμετωπίσεως, υπό τον όρο ότι αυτό διατηρεί τον προσωρινό χαρακτήρα του.

135 Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί το δεύτερο σκέλος του πέμπτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία.

Δ. Επί των λόγων ακυρώσεως που αφορούν τη νομιμότητα της διαδικασίας εκδόσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως και αντλούνται από παραβάσεις ουσιώδους τύπου

1. Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία και επί του εβδόμου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία, οι οποίοι αντλούνται από παράβαση του άρθρου 68 ΣΛΕΕ

α) Επιχειρήματα των διαδίκων

136 Η Σλοβακική Δημοκρατία και η Ουγγαρία υποστηρίζουν ότι το Συμβούλιο παρέβη το άρθρο 68 ΣΛΕΕ και τον ουσιώδη τύπο, στο μέτρο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση με αυξημένη πλειοψηφία, ενώ από τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 25ης και 26ης Ιουνίου 2015 προέκυπτε ότι αυτή έπρεπε να εκδοθεί με «συναίνεση» και «λαμβανομένων υπόψη των ειδικών καταστάσεων των κρατών μελών».

137 Η Σλοβακική Δημοκρατία και η Ουγγαρία εκτιμούν ότι το Συμβούλιο όφειλε, κατά την έκδοση της προσβαλλομένης αποφάσεως, να σεβαστεί τους προσανατολισμούς που απορρέουν από αυτά τα συμπεράσματα, ιδίως την απαίτηση κατανομής των αιτούντων που χρήζουν σαφώς διεθνούς προστασίας μεταξύ των κρατών μελών με απόφαση εκδιδόμενη με ομοφωνία, ήτοι με τη μορφή ποσοστώσεων που εκουσίως συνομολογούν τα κράτη μέλη.

138 H τήρηση εκ μέρους του Συμβουλίου των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου είναι σημαντική κατά μείζονα λόγο διότι το Συμβούλιο όφειλε να λάβει υπόψη το γεγονός ότι η μετεγκατάσταση αιτούντων διεθνή προστασία αποτελεί πολιτικώς ευαίσθητο ζήτημα για πολλά κράτη μέλη, επειδή ένα τέτοιο μέτρο θα έθιγε σημαντικά το υφιστάμενο σύστημα που απορρέει από την εφαρμογή του κανονισμού Δουβλίνο III.

139 Η Ουγγαρία εκτιμά, ειδικότερα, ότι, εφόσον τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 25ης και 26ης Ιουνίου 2015 προέβλεπαν ρητώς την έκδοση αποφάσεως του Συμβουλίου μόνον για τη μετεγκατάσταση 40000 αιτούντων διεθνή προστασία, το Συμβούλιο δεν μπορούσε να αποφασίσει σχετικά με τη μετεγκατάσταση 120000 επιπλέον αιτούντων χωρίς την κατ’ αρχήν συμφωνία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ως προς το ζήτημα αυτό. Κατά συνέπεια, τόσο η υποβολή από την Επιτροπή προτάσεως αποφάσεως περιλαμβάνουσας τέτοια συμπληρωματική μετεγκατάσταση όσο και η υιοθέτηση, εκ μέρους του Συμβουλίου, της προτάσεως αυτής συνιστούν παράβαση του άρθρου 68 ΣΛΕΕ και των ουσιωδών τύπων.

140 Το Συμβούλιο υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει αντίφαση μεταξύ της προσβαλλομένης αποφάσεως και των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 25ης και 26ης Ιουνίου 2015.

141 Επιπλέον, το θεσμικό αυτό όργανο υποστηρίζει ότι τα συμπεράσματα με τα οποία το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καθορίζει προσανατολισμούς, έστω και αν δεσμεύουν την Ένωση δυνάμει του άρθρου 15 ΣΕΕ και δεν είναι, κατά συνέπεια, αμιγώς πολιτικής φύσεως, δεν παρέχουν νομική βάση για τις ενέργειες των λοιπών θεσμικών οργάνων ούτε θεσπίζουν κανόνες και αρχές βάσει των οποίων μπορεί να ασκηθεί ο δικαστικός έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων των λοιπών θεσμικών οργάνων της Ένωσης.

142 Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι, δεδομένου ότι τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα αλλά μόνο επιπτώσεις σε πολιτικό επίπεδο, τέτοιου είδους συμπεράσματα δεν μπορούν να εξαρτήσουν από προϋποθέσεις ή να περιορίσουν, από νομικής απόψεως, το δικαίωμα πρωτοβουλίας της Επιτροπής να προτείνει μέτρα βάσει του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ ή την παρεχόμενη από τη διάταξη αυτή εξουσία του Συμβουλίου να εκδίδει απόφαση κατόπιν διαβουλεύσεως με το Κοινοβούλιο.

β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου

143 Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 25ης και 26ης Ιουνίου 2015, τα κράτη μέλη θα έπρεπε να αποφασίσουν με «συναίνεση» σχετικά με την κατανομή, «λαμβανομένων υπόψη των ειδικών καταστάσεων των κρατών μελών». Συναφώς, τα εν λόγω συμπεράσματα αναφέρονται ρητώς στην «προσωρινή και κατ’ εξαίρεση μετεγκατάσταση από την Ιταλία και την Ελλάδα, […], σε άλλα κράτη μέλη, εντός δύο ετών, 40000 προσώπων τα οποία έχουν σαφώς ανάγκη διεθνούς προστασίας» μέσω της «ταχεία[ς] έκδοση[ς] σχετικής απόφασης από το Συμβούλιο».

144 Εν προκειμένω, αυτός ο μηχανισμός μετεγκαταστάσεως 40000 προσώπων αποτέλεσε το αντικείμενο της αποφάσεως 2015/1523 που εκδόθηκε, με συναίνεση, στις 14 Σεπτεμβρίου 2015. Κατά συνέπεια, ως προς το ζήτημα αυτό, η εν λόγω απόφαση υλοποίησε πλήρως τα προαναφερθέντα συμπεράσματα.

145 Όσον αφορά την προβαλλόμενη επιρροή της καλούμενης «πολιτικής» φύσεως των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 25ης και 26ης Ιουνίου 2015, τόσο επί της εξουσίας νομοθετικής πρωτοβουλίας της Επιτροπής όσο και επί των κανόνων ψηφοφορίας στο πλαίσιο του Συμβουλίου που προβλέπει το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, μια τέτοια επιρροή, ακόμη και αν υποτεθεί ότι αποδείχθηκε και ότι αποτελούσε πρόθεση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, δεν μπορεί να αποτελέσει λόγο ακυρώσεως της προσβαλλομένης αποφάσεως από το Δικαστήριο.

146 Συγκεκριμένα, αφενός, η αναγνωριζόμενη στην Επιτροπή από το άρθρο 17, παράγραφος 2, ΣΕΕ και από το άρθρο 289 ΣΛΕΕ εξουσία νομοθετικής πρωτοβουλίας, η οποία εντάσσεται στην αρχή της κατανομής των εξουσιών που καθιερώνει το άρθρο 13, παράγραφος 2, ΣΕΕ και, ευρύτερα, στην αρχή της θεσμικής ισορροπίας που αποτελεί χαρακτηριστικό της θεσμικής δομής της Ένωσης, συνεπάγεται ότι εναπόκειται στην Επιτροπή να αποφασίζει σχετικά με την υποβολή προτάσεως νομοθετικής πράξεως. Στο πλαίσιο αυτό, εναπόκειται επίσης στην Επιτροπή, η οποία, κατά το άρθρο 17, παράγραφος 1, ΣΕΕ, προάγει το κοινό συμφέρον της Ένωσης και αναλαμβάνει τις κατάλληλες προς τούτο πρωτοβουλίες, να προσδιορίσει το αντικείμενο, τον σκοπό, καθώς και το περιεχόμενο της προτάσεως αυτής (βλ., συναφώς, απόφαση της 14ης Απριλίου 2015, Συμβούλιο κατά Επιτροπής, C-409/13, EU:C:2015:217, σκέψεις 64 και 70).

147 Οι αρχές αυτές εφαρμόζονται και όσον αφορά την εξουσία πρωτοβουλίας της Επιτροπής στο πλαίσιο της εκδόσεως, βάσει του άρθρου 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, μη νομοθετικών πράξεων, όπως είναι η προσβαλλόμενη απόφαση. Συναφώς, όπως επισήμανε και ο γενικός εισαγγελέας στο σημείο 145 των προτάσεών του, το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ δεν εξαρτά την εξουσία πρωτοβουλίας της Επιτροπής από τον προηγούμενο καθορισμό προσανατολισμών εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δυνάμει του άρθρου 68 ΣΛΕΕ.

148 Αφετέρου, το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ επιτρέπει στο Συμβούλιο να θεσπίσει μέτρα με αυξημένη πλειοψηφία, όπερ έπραξε το Συμβούλιο εκδίδοντας την προσβαλλόμενη απόφαση. Η αρχή της θεσμικής ισορροπίας απαγορεύει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να τροποποιεί αυτόν τον κανόνα ψηφοφορίας επιβάλλοντας στο Συμβούλιο, μέσω συμπερασμάτων που εκδίδονται σύμφωνα με το άρθρο 68 ΣΛΕΕ, κανόνα ομόφωνης ψήφου.

149 Πράγματι, όπως έχει κρίνει το Δικαστήριο, στο μέτρο κατά το οποίο οι κανόνες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η βούληση των θεσμικών οργάνων της Ένωσης προβλέπονται από τις Συνθήκες και είναι δεσμευτικοί τόσο για τα κράτη μέλη όσο και για τα ίδια τα όργανα, μόνον οι Συνθήκες μπορούν, σε ειδικές περιπτώσεις, να εξουσιοδοτούν ένα θεσμικό όργανο να τροποποιεί διαδικασία λήψεως αποφάσεως την οποία αυτές θεσπίζουν (απόφαση της 10ης Σεπτεμβρίου 2015, Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου, C-363/14, EU:C:2015:579, σκέψη 43).

150 Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι ο πρώτος λόγος ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία και ο έβδομος λόγος ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία.

2. Επί του τρίτου σκέλους του τρίτου λόγου ακυρώσεως και του πρώτου σκέλους του τετάρτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Σλοβακική Δημοκρατία καθώς και επί του πέμπτου λόγου ακυρώσεως που προβάλλει η Ουγγαρία, που αντλούνται από παράβαση ουσιώδους τύπου, καθόσον το Συμβούλιο δεν τήρησε την προβλεπόμενη από το άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ υποχρέωση διαβουλεύσεως με το Κοινοβούλιο

α) Επιχειρήματα των διαδίκων

151 Η Σλοβακική Δημοκρατία και η Ουγγαρία ισχυρίζονται ότι το Συμβούλιο, καθόσον επέφερε σημαντικές τροποποιήσεις στην αρχική πρόταση της Επιτροπής και εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση χωρίς νέα διαβούλευση με το Κοινοβούλιο, παρέβη τον ουσιώδη τύπο που καθορίζεται στο άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, με συνέπεια η προσβαλλόμενη απόφαση να πρέπει να ακυρωθεί. Η Σλοβακική Δημοκρατία εκτιμά ότι το Συμβούλιο, ενεργώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο, παρέβη επίσης το άρθρο 10, παράγραφοι 1 και 2, και το άρθρο 13, παράγραφος 2, ΣΕΕ και παραβίασε τις αρχές της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, της θεσμικής ισορροπίας και της χρηστής διοικήσεως.

152 Οι σημαντικότερες τροποποιήσεις της αρχικής προτάσεως της Επιτροπής αφορούν το γεγονός ότι, στην προσβαλλόμενη απόφαση, η Ουγγαρία δεν συγκαταλέγεται πλέον μεταξύ των κρατών μελών υπέρ των οποίων διεξάγεται η μετεγκατάσταση, όπως η Ελληνική Δημοκρατία και η Ιταλική Δημοκρατία, αλλά μεταξύ των κρατών μελών μετεγκαταστάσεως, με αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων, να καταργηθεί το παράρτημα ΙΙΙ της αρχικής προτάσεως της Επιτροπής, σχετικά με τις κατανομές μετεγκαταστάσεων από την Ουγγαρία, και να συμπεριληφθεί το τελευταίο αυτό κράτος μέλος στα παραρτήματα Ι και ΙΙ της προσβαλλομένης αποφάσεως.

153 Η Σλοβακική Δημοκρατία επισημαίνει και άλλες τροποποιήσεις που επέφερε η προσβαλλόμενη απόφαση στην αρχική πρόταση της Επιτροπής, μεταξύ των οποίων το γεγονός ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν περιέχει εξαντλητικό κατάλογο των κρατών μελών υπέρ των οποίων μπορεί να εφαρμοσθεί το καθεστώς μετεγκαταστάσεως που θεσπίζει, αλλά προβλέπει, στο άρθρο 4, παράγραφος 3, ότι το καθεστώς αυτό μπορεί να εφαρμοσθεί υπέρ και άλλων κρατών μελών, εφόσον αυτά πληρούν τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στη διάταξη αυτή.

154 Οι προσφεύγουσες προσάπτουν στο Συμβούλιο ότι, αφού επέφερε αυτές τις τροποποιήσεις στην αρχική πρόταση της Επιτροπής, δεν προέβη σε νέα διαβούλευση με το Κοινοβούλιο, ενώ το Κοινοβούλιο, με το ψήφισμά του της 17ης Σεπτεμβρίου 2015, είχε ζητήσει από το Συμβούλιο να κληθεί εκ νέου να γνωμοδοτήσει εφόσον το Συμβούλιο προτίθετο να επιφέρει σημαντικές τροποποιήσεις στην πρόταση της Επιτροπής.

155 Μολονότι η προεδρία της Ένωσης ενημέρωνε τακτικά το Κοινοβούλιο, και ειδικότερα την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου, σχετικά με την εξέλιξη της υποθέσεως στο Συμβούλιο, η ενημέρωση αυτή δεν δύναται να υποκαταστήσει ένα επίσημο ψήφισμα του Κοινοβουλίου το οποίο εγκρίνεται από την Ολομέλεια.

156 Η Ουγγαρία μνημονεύει συναφώς δύο επιστολές που απηύθυνε ο Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου προς τον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου, σύμφωνα με τις οποίες η επιτροπή αυτή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το Συμβούλιο είχε τροποποιήσει ουσιωδώς την αρχική πρόταση της Επιτροπής καθόσον απέσυρε την Ουγγαρία από την ομάδα των δικαιούχων κρατών μελών, με αποτέλεσμα να απαιτείται νέα διαβούλευση με το Κοινοβούλιο.

157 Το Συμβούλιο υποστηρίζει, κατά κύριο λόγο, ότι, λαμβανομένου υπόψη του επείγοντος χαρακτήρα της υποθέσεως, προέβη σε επαρκή διαβούλευση με το Κοινοβούλιο, παρέχοντας στο θεσμικό αυτό όργανο τη δυνατότητα να λάβει εγκαίρως γνώση του περιεχομένου του τελικού κειμένου της προσβαλλομένης αποφάσεως και να διατυπώσει την άποψή του επ’ αυτού. Σε κάθε περίπτωση, το κείμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως, όπως τελικώς εγκρίθηκε και εξεταζόμενο στο σύνολό του, δεν αποκλίνει ουσιωδώς από εκείνο επί του οποίου είχε γνωμοδοτήσει το Κοινοβούλιο στις 14 Σεπτεμβρίου 2015.

β) Εκτίμηση του Δικαστηρίου

158 Προκαταρκτικώς, πρέπει να επισημανθεί ότι το Συμβούλιο υποστηρίζει ότι οι μνημονευόμενες στη σκέψη 156 της παρούσας αποφάσεως επιστολές της Επιτροπής Νομικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου, τις οποίες προσκόμισε η Ουγγαρία στο παράρτημα του υπομνήματός της απαντήσεως, αποτελούν απαράδεκτα αποδεικτικά στοιχεία, καθόσον αποκτήθηκαν παρατύπως. Το Συμβούλιο ζητεί από το Δικαστήριο, ως συντηρητικό μέτρο, να αφαιρεθούν από τη δικογραφία των υπό κρίση υποθέσεων οι επιστολές αυτές. Όπως και η Ουγγαρία, ζητεί από το Δικαστήριο να διατάξει τη διεξαγωγή αποδείξεων, καλώντας το Κοινοβούλιο να επιβεβαιώσει τη γνησιότητα των επιστολών αυτών και, εάν είναι αναγκαίο, να διευκρινίσει το νομικό καθεστώς που τις διέπει και να γνωστοποιήσει στο Δικαστήριο την ενδεχόμενη συμφωνία του για την εκ μέρους της Ουγγαρίας χρήση τους ως αποδεικτικών στοιχείων.

159 Συναφώς, το Δικαστήριο εκτιμά ότι, καθόσον ενημερώθηκε επαρκώς για τα πραγματικά στοιχεία που αφορούν το κατά πόσον, εν προκειμένω, το Συμβούλιο συμμορφώθηκε προς την υποχρέωσή του να προβεί σε διαβούλευση με το Κοινοβούλιο, όπως προβλέπεται στο άρθρο 78, παράγραφος 3, ΣΛΕΕ, είναι σε θέση να αποφανθεί επί του νομικού αυτού ζητήματος χωρίς να χρειάζεται να επιβληθεί στο Κοινοβούλιο να μετάσχει στη ζητηθείσα διεξαγωγή αποδείξεων.

160 Όσον αφορά την ουσία, πρέπει να υπομνησθεί ότι η νομότυπη διαβούλευση με το Κοινοβούλιο στις προβλεπόμενες από τη Συνθήκη περιπτώσεις αποτελεί ουσιώδη τύπο, η μη τήρηση του οποίου συνεπάγεται την ακυρότητα της οικείας πράξεως. Πράγματι, η αποτελεσματική συμμετοχή του Κοινοβουλίου στη διαδικασία λήψεως αποφάσεως, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες από τη Συνθήκη διαδικασίες, αποτελεί ουσιώδες στοιχείο της θεσμικής ισορροπίας που επιδιώκει η Συνθήκη. Η αρμοδιότητα αυτή αποτελεί την έκφραση θεμελιώδους δημοκρατικής αρχής, σύμφωνα με την οποία οι λαοί συμμετέχουν στην άσκηση της εξουσίας μέσω μιας αντιπροσωπευτικής συνελεύσεως (βλ. συναφώς, μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 11ης Νοεμβρίου 1997, Eurotunnel κ.λπ., C-408/95, EU:C:1997:532, σκέψη 45, και της 7ης Μαρτίου 2017, RPO, C-390/15, EU:C:2017:174, σκέψεις 24 και 25).

161 Κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η υποχρέωση διαβουλεύσεως με το Κοινοβούλιο κατά τη διαδικασία λήψεως αποφάσεως, στις προβλεπόμενες από τη Συνθήκη περιπτώσεις, συνεπάγεται την υποχρέωση νέας διαβουλεύσεως οσάκις το τελικώς εγκριθέν κείμενο, εξεταζόμενο στο σύνολό του, αποκλίνει ουσιωδώς από εκείνο επί του οποίου το Κοινοβούλιο έχει ήδη γνωμοδοτήσει, πλην των περιπτώσεων εκείνων που οι τροποποιήσεις ανταποκρίνονται, κατ’ ουσίαν, στις επιθυμίες που εξέφρασε το ίδιο το Κοινοβούλιο (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις της 11ης Νοεμβρίου 1997, Eurotunnel κ.λπ., C-408/95, EU:C:1997:532, σκέψη 46, και της 7ης Μαρτίου 2017, RPO, C-390/15, EU:C:2017:174, σκέψη 26).

162 Συνιστούν ουσιώδεις τροποποιήσεις που απαιτούν νέα διαβούλευση με το Κοινοβούλιο οι τροποποιήσεις που θίγουν τον πυρήνα του μηχανισμού που τίθεται σε εφαρμογή ή το σύστημα του σχεδίου στο σύνολό του (βλ., συναφώς, απόφαση της 1ης Ιουνίου 1994, Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου, C-388/92, EU:C:1994:213, σκέψεις 13 και 18).

163 Συ