ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ 2ΑΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1982. - ANTONINO SINATRA ΚΑΤΑ FONDS NATIONAL DE RETRAITE DES OUVRIERS MINEURS. - (ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ ΤΟΥ COUR DU TRAVAIL ΤΗΣ ΜΟΝΣ - ΒΕΛΓΙΟ). - ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΣΦΑΛΙΣΗ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 7/81.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1982 σελίδα 00137



Περίληψη

Διάδικοι

Αντικείμενο της υπόθεσης

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

Κοινωνική ασφάλιση τών διακινουμένων εργαζομένων — Ασφάλιση γήρατος καί θανάτου — Παροχές — Προσαρμογή — Νέος υπολογισμός — Προϋποθέσεις

( Κανονισμός τού Συμβουλίου 1408/71 άρθρο 51 )

Περίληψη

Νέος απολογισμός , σύμφωνα μέ τίς διατάξεις τού άρθρου 46 τού κανονισμού 1408/71 , επιβάλλεται σέ κάθε τροποποίηση τών παροχών πού καταβάλλονται από ενα Κράτος μέλος , εκτός άν η τροποποίηση αυτή οφείλεται σέ εναν από τούς «λόγους προσαρμογής» πού προβλέπονται στήν παράγραφο 1 τού άρθρου 51 τού κανονισμού 1408/71 , στούς οποίους δέν περιλαμβάνονται οι μεταβολές πού επέρχονται στήν προσωπική κατάσταση τού κοινωνικώς ασφαλισμένου .

Διάδικοι

Στήν υπόθεση 7/81 ,

πού έχει ως αντικείμενο αίτηση τού Cour du travail τής Mons , 7ο Τμήμα , πρός τό Δικαστήριο , κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ , μέ τήν οποία ζητείται , στό πλαίσιο τής διαφοράς πού εκκρεμεί ενώπιον τού αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ

ANTONINO SINATRA

καί

FONDS NATIONAL DE RETRAITE DES OUVRIERS MINEURS

Αντικείμενο της υπόθεσης

η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως πρός τήν ερμηνεία τού άρθρου 51 τού κανονισμού 1408/71 τού Συμβουλίου , τής 14ης Ιουνίου 1971 , περί εφαρμογής τών συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στούς μισθωτούς καί στίς οικογένειές τους πού διακινούνται εντός τής Κοινότητος ( ΕΕ ειδ . έκδ . 05/001 , σ . 73 ),

Σκεπτικό της απόφασης

1 Μέ απόφαση τής 7ης Ιανουαρίου 1981 , η οποία περιήλθε στό Δικαστήριο στίς 14 Ιανουαρίου τού ιδίου έτους , τό Cour du travail τής Mons υπέβαλε , δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ , τρία προδικαστικά ερωτήματα ως πρός τήν ερμηνεία τού άρθρου 51 τού κανονισμού 1408/71 τού Συμβουλίου , τής 14ης Ιουνίου 1971 , περί εφαρμογής τών συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στούς μισθωτούς καί τίς οικογένειές τους πού διακινούνται εντός τής Κοινότητος ( ΕΕ ειδ . έκδ . 05/001 , σ . 73 ).

2 Τά εν λόγω ερωτήματα ανέκυψαν στό πλαίσιο διαφοράς μεταξύ τού A . Sinatra , ιταλικής ιθαγενείας , καί τού Fonds national de retraite des ouvriers mineurs ( εφ’ εξής FNROM ), βελγικού φορέως κοινωνικής ασφαλίσεως . Ο Sinatra λαμβάνει από 1ης Απριλίου 1971 καί δυνάμει μόνης τής βελγικής νομοθεσίας σύνταξη αναπηρίας από τό FNROM . Κατ’ εφαρμογή τών απαγορευόντων τήν σώρευση παροχών εθνικών κανόνων , ο εν λόγω φορεύς αφαιρεί από τήν βελγική σύνταξη τό ποσό τής συντάξεως πού καταβάλλεται από τίς ιταλικές αρχές από 1ης Νοεμβρίου 1970 , δυνάμει τών εφαρμοστέων κοινοτικών κανόνων . Λόγω τού οτι η σύζυγος τού Sinatra ειργάζετο επί μισθώ , τό ποσό τής βελγικής συντάξεως εμειώθη , από 1ης Ιανουαρίου 1976 , στό προβλεπόμενο γιά τούς «αγάμους» ποσοστό . Τό FNROM εθεώρησε οτι η μεταβολή αυτή κατέστησε αναγκαίο , δυνάμει τού άρθρου 51 παράγραφος 2 τού κανονισμού 1408/71 , τόν εκ νέου υπολογισμό τών παροχών , σύμφωνα μέ τό άρθρο 46 τού ιδίου κανονισμού . Στίς 2 Νοεμβρίου 1978 , έλαβε γνώση τού υψους τών ιταλικών παροχών , πού κατεβάλλοντο από 1ης Ιανουαρίου 1976 , κατόπιν δέ εφαρμογής τών απαγορευόντων τήν σώρευση βελγικών κανόνων καί αφού έλαβε υπ’ όψη τό αναπροσαρμοσθέν αυτό ποσό , απήτησε από τόν Sinatra τήν επιστροφή , ως αχρεωστήτως καταβληθέντος , τού ποσού τών 38 800 βελγικών φράγκων γιά τό χρονικό διάστημα από 1ης Ιανουαρίου 1976 μέχρι 31ης Ιανουαρίου 1979 .

3 Επειδή τό Cour du travail τής Mons έκρινε οτι η επίλυση τής διαφοράς στήν κυρία δίκη εξηρτάτο από τήν ερμηνεία τού άρθρου 51 τού κανονισμού 1408/71 , υπέβαλε στό Δικαστήριο τά ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα :

«1 . Η ‛‛επανεκτίμηση’’ , πού αναφέρεται στόν τίτλο τού άρθρου 51 τού κανονισμού 1408/71 τής 14ης Ιουνίου 1971 , αποτελεί τό γενικό πλαίσιο εφαρμογής τών παραγράφων 1 καί 2 τού ανωτέρω άρθρου , κατά τρόπον ωστε οι περιπτώσεις τής παραγράφου 2 νά καλύπτουν μόνον εκείνες οπου υπάρχει επανεκτίμηση ή αύξηση τής παροχής , ενώ ο ορος ‛‛τροποποίηση’’ , οπως αναφέρεται στό άρθρο 51 παράγραφος 2 σημαίνει συνήθως τόσο τήν βελτίωση , οσο καί τήν επιδείνωση ;

2.Υφίσταται ‛‛τροποποίηση τού τρόπου καθορισμού ή τών κανόνων υπολογισμού τών παροχών’’ , κατά τήν έννοια τού άρθρου 51 παράγραφος 2 τού κανονισμού 1408/71 , από τήν στιγμή πού επέρχεται μόνο μεταβολή τής καταστάσεως τού κοινωνικώς ασφαλισμένου , η οποία απαιτεί τήν εφαρμογή ως πρός αυτόν , από τόν βελγικό φορέα , ενός άλλου κανόνος τού βελγικού δικαίου , σχετικού μέ τό υψος τής απονεμηθείσης σ’ αυτόν βελγικής συντάξεως αναπηρίας εργάτου υπεδάφους ορυχείου υπό τήν έννοια μειώσεως τής συντάξεως ( άρθρο 4 παράγραφος 1 , 4° , τού arrete royal τής 19ης Νοεμβρίου 1970 ), χωρίς νά υπάρχει κατά τόν χρόνο αυτό καμμία μεταβολή τών βελγικών νομοθετικών διατάξεων , αυτών καθ’ εαυτών , πού αναφέρονται στόν τρόπο καθορισμού τών παροχών ή τών διατάξεων πού αφορούν τούς κανόνες υπολογισμού τών παροχών ;

3.Πρέπει τό άρθρο 51 παράγραφος 2 τού κανονισμού ΕΟΚ 1408/71 νά ερμηνευθεί υπό τήν έννοια οτι η μεταβολή καί μόνο τού ποσού τής απονεμηθείσης από τόν αρμόδιο βελγικό φορέα συντάξεως αναπηρίας στόν κοινωνικώς ασφαλισμένο , κατά τήν έννοια τής μειώσεως τού ποσού αυτού , κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 4 παράγραφος 1 , 4° , τού arrete royal τής 19ης Νοεμβρίου 1970 , συνεπάγεται εκ νέου υπολογισμό τών παροχών σύμφωνα μέ τό άρθρο 46 τού κοινοτικού κανονισμού 1408/71;»

4 Από τήν ανάλυση τών ερωτημάτων αυτών προκύπτει οτι τό εθνικό δικαστήριο επιθυμεί κατ’ ουσίαν νά μάθει άν , σύμφωνα μέ τό άρθρο 51 τού κανονισμού 1408/71 , επιβάλλεται εκ νέου υπολογισμός τών παροχών σύμφωνα μέ τό άρθρο 46 τού ιδίου κανονισμού , οταν μία μεταβολή τής προσωπικής καταστάσεως τού κοινωνικώς ασφαλισμένου επιφέρει μείωση τών παροχών πού τού καταβάλλονται .

5 Τό σύστημα τού συνυπολογισμού καί τού αναλογικού επιμερισμού , πού προβλέπεται στό άρθρο 46 τού κανονισμού 1408/71 καί πού βασίζεται στό άρθρο 51 τής συνθήκης , αποσκοπεί στό νά θεραπεύει τίς καταστάσεις κατά τίς οποίες η νομοθεσία ενός Κράτους μέλους δέν αναγνωρίζει από μόνη της στόν ενδιαφερόμενο δικαίωμα πρός παροχές , λόγω ανεπαρκούς αριθμού περιόδων πού συνεπληρώθησαν υπό τήν εν λόγω νομοθεσία ή τού χορηγεί παροχές κατώτερες από τό ανώτατο οριο .

6 Επομένως , τό σύστημα αυτό δέν δύναται νά εφαρμοσθεί , εφ’ οσον έχει ως αποτέλεσμα τήν ελάττωση τών παροχών , τίς οποίες ο ενδιαφερόμενος δύναται νά διεκδικήσει δυνάμει τής νομοθεσίας ενός μόνον Κράτους μέλους βάσει μόνο τών ασφαλιστικών περιόδων πού έχει συμπληρώσει υπό τήν εν λόγω νομοθεσία .

7 Αντιθέτως , οταν η εφαρμογή τής εθνικής νομοθεσίας αποδεικνύεται λιγότερο ευνοϊκή από τήν εφαρμογή τών κανόνων περί συνυπολογισμού καί αναλογικού επιμερισμού , πρέπει νά εφαρμόζονται , δυνάμει τού άρθρου 46 τού κανονισμού 1408/71 , οι τελευταίοι .

8 Τό κατ’ αυτόν τόν τρόπο αναγνωριζόμενο στόν διακινούμενο εργαζόμενο δικαίωμα υπαγωγής στό πλέον ευνοϊκό σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως συνεπάγεται κατ’ αρχήν οτι , μετά από κάθε τροποποίηση τών παροχών πού χορηγούνται βάσει τού εν λόγω συστήματος , πρέπει νά διενεργείται μιά νέα σύγκριση , σύμφωνα μέ τό άρθρο 46 τού κανονισμού 1408/71 , μεταξύ τού εθνικού συστήματος καί τού συστήματος συνυπολογισμού καί αναλογικού επιμερισμού , προκειμένου νά προσδιορίζεται , κατόπιν τής επελθούσης τροποποιήσεως , ποιό ειναι τό πλέον ευνοϊκό σύστημα .

9 Εν τούτοις , προκειμένου νά μειωθεί η διοικητική επιβάρυνση πού προκαλεί η επανεξέταση τής καταστάσεως τού κοινωνικώς ασφαλισμένου κατόπιν κάθε τροποποιήσεως τών χορηγουμένων παροχών , τό άρθρο 51 τού κανονισμού 1408/71 καθιερώνει μία διάκριση μεταξύ τών τροποποιήσεων τών παροχών «κατά ενα καθορισμένο ποσοστό ή ποσό» πού προκύπτει από τήν «αύξηση τού κόστους ζωής , τήν διακύμανση τού υψους τών μισθών ή άλλους λόγους προσαρμογής» καί τών τροποποιήσεων πού επέρχονται στόν «τρόπο καθορισμού» ή στούς «κανόνες υπολογισμού» τών παροχών . Πράγματι , τό εν λόγω άρθρο ορίζει στήν παράγραφο 1 οτι οι τροποποιήσεις τής πρώτης κατηγορίας πρέπει νά εφαρμόζονται απ’ ευθείας στίς καταβαλλόμενες παροχές , χωρίς νά χρειάζεται ο εκ νέου υπολογισμός , ο οποίος προβλέπεται ρητώς στήν παράγραφο 2 γιά τίς τροποποιήσεις τής δευτέρας κατηγορίας .

10 Ο κανονισμός θέλησε κατ’ αυτόν τόν τρόπο νά αποκλείσει τόν εκ νέου υπολογισμό , οταν οι προσαρμογές τών παροχών προέρχονται από γεγονότα ξένα πρός τήν προσωπική κατάσταση τού ασφαλισμένου καί αποτελούν συνέπειες τής γενικής εξελίξεως τής οικονομικής καί κοινωνικής καταστάσεως .

11 Ο ανωτέρω αποκλεισμός δέν δύναται , ελλείψει ειδικών πρός τούτο διατάξεων , νά επεκταθεί στίς τροποποιήσεις τών παροχών πού οφείλονται σέ μεταβολή τής προσωπικής καταστάσεως τού κοινωνικώς ασφαλισμένου , οπως η μετάβαση από τήν κατηγορία τού «εγγάμου» στήν κατηγορία τού «αγάμου» . Αυτό συμβαίνει ιδίως επειδή δέν ειναι δυνατόν σέ τέτοιες περιπτώσεις νά εφαρμοσθεί κατ’ αναλογία τό άρθρο 51 παράγραφος 1 , εφ’ οσον οι μεταβολές στήν προσωπική κατάσταση τών κοινωνικώς ασφαλισμένων , κατ’ αντίθεση πρός τούς «λόγους προσαρμογής» πού αναφέρονται στήν ανωτέρω παράγραφο , δέν ειναι γενικής φύσεως .

12 Συνεπώς , η απάντηση πού προσήκει στά ερωτήματα πού υπέβαλε τό Cour du travail τής Mons ειναι οτι εκ νέου υπολογισμός , σύμφωνα μέ τίς διατάξεις τού άρθρου 46 τού κανονισμού 1408/71 , επιβάλλεται σέ κάθε τροποποίηση τών παροχών πού καταβάλλονται από ενα Κράτος μέλος , εκτός άν η τροποποίηση αυτή οφείλεται σέ εναν από τούς «λόγους προσαρμογής» πού προβλέπονται στήν παράγραφο 1 τού άρθρου 51 τού κανονισμού 1408/71 , στούς οποίους δέν περιλαμβάνονται οι μεταβολές πού επέρχονται στήν προσωπική κατάσταση τού κοινωνικώς ασφαλισμένου .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί τών δικαστικών εξόδων

13 Τά έξοδα στά οποία υπεβλήθησαν η Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων , η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στό Δικαστήριο , δέν αποδίδονται . Δεδομένου οτι η παρούσα διαδικασία έχει ως πρός τούς διαδίκους τής κυρίας δίκης τόν χαρακτήρα παρεμπίπτοντος , πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαστηρίου , σ’ αυτό εναπόκειται νά αποφασίσει γιά τά δικαστικά έξοδα .

Διατακτικό

Διά ταύτα

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

κρίνοντας επί τών ερωτημάτων πού τού υπέβαλε τό Cour du travail τής Mons μέ απόφαση τής 7ης Ιανουαρίου 1981 , αποφαίνεται :

Εκ νέου υπολογισμός , σύμφωνα μέ τίς διατάξεις τού άρθρου 46 τού κανονισμού 1408/71 , επιβάλλεται σέ κάθε τροποποίηση τών παροχών πού καταβάλλονται από ενα Κράτος μέλος , εκτός άν η τροποποίηση αυτή οφείλεται σέ εναν από τούς «λόγους προσαρμογής» πού προβλέπονται στήν παράγραφο 1 τού άρθρου 51 τού κανονισμού 1408/71 , στούς οποίους δέν περιλαμβάνονται οι μεταβολές πού επέρχονται στήν προσωπική κατάσταση τού κοινωνικώς ασφαλισμένου .