Απόφαση του Δικαστηρίου της 16ης Ιουλίου 1998. - Rui Alberto Pereira Roque κατά His Excellency the Lieutenant Governor of Jersey. - Αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως: Royal Court of Jersey. - Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων - Πράξη προσχωρήσεως του 1972 - Πρωτόκολλο αριθ. 3 περί των Αγγλονορμανδικών νήσων και της νήσου Μαν - Jersey. - Υπόθεση C-171/96.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1998 σελίδα I-04607



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

1 Προσχώρηση νέων κρατών μελών στις Κοινότητες - Πράξη προσχωρήσεως του 1972 - Πρωτόκολλο αριθ. 3 περί των Αγγλονορμανδικών νήσων και της νήσου Μαν - νΙση μεταχείριση των κοινοτικών υπηκόων - Περιεχόμενο της αρχής - Απέλαση από τη Jersey υπηκόου άλλου εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου κράτους μέλους - Mεταχείριση διαφορετική απ' αυτήν που επιφυλάσσεται σε Βρετανό πολίτη μη υπήκοο των Αγγλονορμανδικών νήσων - Επιτρέπεται

(Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 48 § 3· Πράξη προσχωρήσεως του 1972, πρωτόκολλο αριθ. 3, άρθρα 4 και 6)

2 Προσχώρηση νέων κρατών μελών στις Κοινότητες - Πράξη προσχωρήσεως του 1972 - Πρωτόκολλο αριθ. 3 περί των Αγγλονορμανδικών νήσων και της νήσου Μαν - Ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων - Μη δυνατότητα εφαρμογής στις Αγγλονορμανδικές νήσους - ςΙση μεταχείριση των κοινοτικών υπηκόων - Περιεχόμενο της αρχής - Απέλαση από τη Jersey υπηκόου άλλου εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου κράτους μέλους - Περιορισμός των δικαιολογούντων την απέλαση λόγων σ' αυτούς που προβλέπονται από το άρθρο 48, παράγραφος 3, της Συνθήκης - Δεν υφίστανται - Απαγόρευση προσφυγής σε αυθαίρετη διάκριση όσον αφορά την επιλογή των αστυνομικών μέτρων κατά υπηκόων άλλων εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου κρατών μελών

(Συνθήκη ΕΚ, άρθρα 48 § 3 και 227 § 5, στοιχ. γγ· Πράξη προσχωρήσεως του 1972, πρωτόκολλο αριθ. 3, άρθρο 4· οδηγία 64/221 του Συμβουλίου)

3 Προσχώρηση νέων κρατών μελών στις Κοινότητες - Πράξη προσχωρήσεως του 1972 - Πρωτόκολλο αριθ. 3 περί των Αγγλονορμανδικών νήσων και της νήσου Μαν - Απέλαση από τη Jersey υπηκόου άλλου εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου κράτους μέλους - Αποτελέσματα όσον αφορά το δικαίωμα εισόδου και διαμονής στο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου - Δεν υφίστανται

(Συνθήκη ΕΚ, άρθρο 227 § 5, στοιχ. γγ· Πράξη προσχωρήσεως του 1972, πρωτόκολλο αριθ. 3)

Περίληψη

4 Ο κανόνας της ίσης μεταχειρίσεως που έχει θεσπιστεί με το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 περί των Αγγλονορμανδικών νήσων και της νήσου Μαν, που είναι συνημμένο στην Πράξη προσχωρήσεως του 1972, δεν έχει ως αποτέλεσμα την απαγόρευση απελάσεως από τη Jersey των υπηκόων άλλου, εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου, κράτους μέλους, έστω και αν οι Βρετανοί πολίτες, συμπεριλαμβανομένων αυτών που δεν είναι υπήκοοι κατά την έννοια του άρθρου 6 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 περί των Αγγλονορμανδικών νήσων, δεν μπορούν να απελαύνονται από αυτές.

Το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 απαγορεύει οποιαδήποτε δυσμενή διάκριση μεταξύ φυσικών και νομικών προσώπων των κρατών μελών όσον αφορά καταστάσεις οι οποίες, στα εδάφη όπου η Συνθήκη εφαρμόζεται στο ακέραιο, διέπονται από το κοινοτικό δίκαιο. Παρ' όλ' αυτά, αφενός, το άρθρο 48, παράγραφος 3, της Συνθήκης επιτρέπει στα κράτη μέλη να λαμβάνουν, έναντι των υπηκόων άλλων κρατών μελών, για τους προβλεπομένους από τη διάταξη αυτή λόγους, και κυρίως αυτούς που δικαιολογούνται από τη δημόσια τάξη, μέτρα που δεν θα ήταν δυνατό να ισχύουν επί των ιδίων τους υπηκόων, υπό την έννοια ότι δεν έχουν την εξουσία να απομακρύνουν τους τελευταίους από το εθνικό έδαφος ή να τους απαγορεύουν την πρόσβαση σε αυτό. Αφετέρου, καθώς οι υπηκόοι των Αγγλονορμανδικών νήσων έχουν τη βρετανική ιθαγένεια, η διάκριση μεταξύ αυτών των υπηκόων και των λοιπών πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου δεν μπορεί να εξομοιωθεί προς τη διαφορά ως προς την ιθαγένεια που υφίσταται μεταξύ των υπηκόων δύο κρατών μελών.

5 Δυνάμει του άρθρου 227, παράγραφος 5, στοιχείο γγ, της Συνθήκης, καθώς και του πρωτοκόλλου αριθ. 3 περί των Αγγλονορμανδικών νήσων και της νήσου Μαν, που είναι συνημμένο στην Πράξη προσχωρήσεως του 1972, οι διατάξεις σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων δεν εφαρμόζονται επί των εδαφών των Αγγλονορμανδικών νήσων.

Εξ αυτού έπεται ότι το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι δεν περιορίζει τους λόγους για τους οποίους ο υπηκόος άλλου, εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου, κράτους μέλους μπορεί να απευλάνεται από τη Jersey σ' αυτούς που δικαιολογούνται από λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας και δημοσίας υγείας, που προβλέπονται από το άρθρο 48, παράγραφος 3, της Συνθήκης και διασαφηνίζονται από την οδηγία 64/221 περί του συντονισμού των ειδικών μέτρων για τη διακίνηση και τη διαμονή αλλοδαπών, τα οποία δικαιολογούνται από λόγους δημοσίους τάξεως, δημοσίας ασφαλείας ή δημοσίας υγείας.

ςΟμως, το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 απαγορεύει στις αρχές της Jersey τη λήψη μέτρων απελάσεως κατά υπηκόου άλλου κράτους μέλους λόγω συμπεριφοράς η οποία, όσον αφορά τους πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου, δεν παρέχει τη δυνατότητα στις αρχές της Jersey τη λήψη κατασταλτικών ή άλλων πραγματικών και αποτελεσματικών μέτρων για την καταπολέμηση της συμπεριφοράς αυτής. Πράγματι, έστω κι αν πρέπει να γίνει δεκτή η ύπαρξη διαφορετικής μεταχειρίσεως μεταξύ των πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου και των υπηκόων των άλλων κρατών μελών, ο κανόνας της ίσης μεταχειρίσεως που προβλέπεται από το εν λόγω άρθρο 4 απαγορεύει στις αρχές της Jersey να στηρίζουν την άσκηση των εξουσιών τους επί στοιχείων που θα είχαν ως αποτέλεσμα να υφίστανται μια τέτοια δυσμενή διάκριση οι υπήκοοι άλλων κρατών μελών.

6 Οι διατάξεις του πρωτοκόλλου αριθ. 3 περί των Αγγλονορμανδικών νήσων και της νήσου Μαν, που είναι συνημμένο στην Πράξη προσχωρήσεως του 1972, δεν μπορούν να ερμηνευθούν κατά τέτοιον τρόπο ώστε ένα μέτρο απελάσεως, ληφθέν από τις αρχές της Jersey κατά υπηκόου άλλου, εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου, κράτους μέλους να έχει ως αποτέλεσμα την απαγόρευση εισόδου και διαμονής του προσώπου αυτού στο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου για λόγους και θεωρήσεις άλλους από αυτούς για τους οποίους οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου θα μπορούσαν, άλλως, να περιορίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων δυνάμει του κοινοτικού δικαίου.

Από το άρθρο 227, παράγραφος 5, στοιχείο γγ, της Συνθήκης και το πρωτόκολλο αριθ. 3 προκύπτει ότι οι διατάξεις αυτές δεν σκοπούν στο να θίξουν τις κοινοτικές διατάξεις σχετικά, ιδίως, με την ελεύθερη κυκλοφορία των υπηκόων των λοιπών κρατών μελών στο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου. Επομένως, οι εν λόγω διατάξεις δεν μπορούν να ερμηνεύονται κατά τέτοιον τρόπο ώστε, μέσω του καθεστώτος που αυτές προβλέπουν, να αποδυναμώνονται τα δικαιώματα των υπηκόων των άλλων κρατών μελών όσον αφορά την είσοδο και διαμονή στο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου.

Διάδικοι

Στην υπόθεση C-171/96,

που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Royal Court of Jersey προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ

Rui Alberto Pereira Roque

και

His Excellency the Lieutenant Governor of Jersey,

η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία του άρθρου 4 του Πρωτοκόλλου αριθ. 3 περί των Αγγλονορμανδικών νήσων και της νήσου Μαν (Πράξεις περί προσχωρήσεων στις Ευρωπαϋκές Κοινότητες, 1987 ΙΙ, σ. 69), που είναι συνημμένο στην Πράξη περί των όρων προσχωρήσεως του Βασιλείου της Δανίας, της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας στην Ευρωπαϋκή Οικονομική Κοινότητα και στην Ευρωπαϋκή Κοινότητα Ατομικής Ενεργείας, και των προσαρμογών των Συνθηκών (Πράξεις περί προσχωρήσεων στις Ευρωπαϋκές Κοινότητες, 1987 ΙΙ, σ. 25),

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,

συγκείμενο από τους G. C. Rodrνguez Iglesias, Πρόεδρο, C. Gulmann, H. Ragnemalm και M. Wathelet, προέδρους τμήματος, G. F. Mancini, J. C. Moitinho de Almeida, P. J. G. Kapteyn, J. L. Murray, D. A. O. Edward, J.-P. Puissochet, G. Hirsch, P. Jann και L. Sevσn (εισηγητής), δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: A. La Pergola

γραμματέας: H. von Holstein, βοηθός γραμματέας,

λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:

- ο Pereira Roque, εκπροσωπούμενος από τον Nicholas Balke, QC, κατ' εντολήν του Pierre Landick, barrister,

- ο His Excellency the Leiutenant Governor of Jersey, εκπροσωπούμενος από τον Michael C. St. J. Birt, QC,

- η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, εκπροσωπούμενη από τον John E. Collins, Assistant Treasury Solicitor, επικουρούμενο από τον Richard Plender, QC,

- η Γαλλική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από την Catherine de Salins, υποδιευθύντρια στη διεύθυνση νομικών υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών, και τον Claude Chavance, γραμματέα εξωτερικών υποθέσεων στην ίδια διεύθυνση,

- η Επιτροπή των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Nicholas Khan, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας,

έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,

αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις του Pereira Roque, του His Excellency the Lieutenant Governor of Jersey, της Κυβερνήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλικής Κυβερνήσεως και της Επιτροπής, κατά τη συνεδρίαση της 24ης Ιουνίου 1997,

αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 23ης Σεπτεμβρίου 1997,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Mε διάταξη της 11ης Απριλίου 1996, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 20 Μαου 1996, το Royal Court of Jersey υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ, τρία προδικαστικά ερωτήματα σχετικά με την ερμηνεία του άρθρου 4 του Πρωτοκόλλου αριθ. 3 περί των Αγγλονορμανδικών νήσων και της νήσου Μαν (Πράξεις περί προσχωρήσεων στις Ευρωπαϋκές Κοινότητες, 1987 ΙΙ, σ. 69, στο εξής: πρωτόκολλο αριθ. 3), που είναι συνημμένο στην Πράξη περί των όρων προσχωρήσεως του Βασιλείου της Δανίας, της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βόρειας Ιρλανδίας στην Ευρωπαϋκή Οικονομική Κοινότητα και στην Ευρωπαϋκή Κοινότητα Ατομικής Ενεργείας, και των προσαρμογών των Συνθηκών (Πράξεις περί προσχωρήσεων στις Ευρωπαϋκές Κοινότητες, 1987 ΙΙ, σ. 25).

2 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του Pereira Roque και του His Excellency the Lieutenant Governor of Jersey (στο εξής: Lieutenant Governor) σχετικά με την απόφαση περί απελάσεως που ο τελευταίος εξέδωσε κατά του Pereira Roque.

3 Η νήσος Jersey αποτελεί τη μια από τις δύο bailiwicks (εδαφικές υποδιαιρέσεις υπό καθεστώς ημιαυτονομίας) που συνθέτουν τις Αγγλονορμανδικές νήσους.

Το κοινοτικό δίκαιο

4 Το άρθρο 227, παράγραφος 4, της Συνθήκης ΕΚ προβλέπει:

«Οι διατάξεις της παρούσας Συνθήκης εφαρμόζονται στα ευρωπαϋκά εδάφη για τις εξωτερικές σχέσεις των οποίων υπεύθυνο είναι ένα κράτος μέλος.»

5 Σύμφωνα με την παράγραφο 5 του ίδιου άρθρου,

«Κατά παρέκκλιση από τις προηγούμενες παραγράφους:

(...)

γ) οι διατάξεις της παρούσας Συνθήκης εφαρμόζονται στις Αγγλονορμανδικές νήσους και στη νήσο Μαν, μόνον εφόσον αυτό είναι αναγκαίο για να διασφαλιστεί η εφαρμογή του καθεστώτος που προβλέπει για τις νήσους αυτές η Συνθήκη της 22ας Ιανουαρίου 1972 περί προσχωρήσεως νέων κρατών μελών στην Ευρωπαϋκή Οικονομική Κοινότητα και στην Ευρωπαϋκή Κοινότητα Ατομικής Ενεργείας·

(...)»

6 Το καθεστώς που αφορά η διάταξη αυτή εκτίθεται στο πρωτόκολλο αριθ. 3. Το άρθρο 1 του πρωτοκόλλου αυτού ορίζει, μεταξύ άλλων, ότι η κοινοτική νομοθεσία στον τελωνειακό τομέα και στον τομέα των ποσοτικών περιορισμών εφαρμόζεται στις Αγγλονορμανδικές νήσους κατά τον ίδιο τρόπο που εφαρμόζεται και στο Ηνωμένο Βασίλειο.

7 Το άρθρο 2 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 έχει ως εξής:

«Τα δικαιώματα των οποίων απολαύουν οι υπήκοοι των εδαφών στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν θίγονται από την Πράξη Προσχωρήσεως. Οι υπήκοοι πάντως αυτοί δεν απολαύουν της εφαρμογής των κοινοτικών διατάξεων περί ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων και των υπηρεσιών.»

8 Στη συνέχεια, το άρθρο 4 προβλέπει:

«Οι αρχές των εδαφών αυτών εφαρμόζουν την ίδια μεταχείριση έναντι όλων των φυσικών ή νομικών προσώπων της Κοινότητας.»

9 Τέλος, το άρθρο 6 ορίζει:

«Κατά την έννοια του παρόντος πρωτοκόλλου, υπήκοος των Αγγλονορμανδικών νήσων ή της νήσου Μαν θεωρείται κάθε πολίτης του Ηνωμένου Βασιλείου και των αποικιών του ο οποίος έχει την εν λόγω υπηκοότητα εκ του γεγονότος ότι αυτός ο ίδιος ή ένας από τους γονείς του, ο πάππος ή η μάμμη του εγεννήθη, υιοθετήθη, επολιτογραφήθη ή ενεγράφη στα μητρώα μιας από τις εν λόγω νήσους. Πάντως το εν λόγω πρόσωπο δεν θεωρείται ως προς την άποψη αυτή ως υπήκοος των Αγγλονορμανδικών νήσων ή της νήσου Μαν αν αυτός ο ίδιος ή ένας από τους γονείς του, ο πάππος ή η μάμμη του υιοθετήθη, επολιτογραφήθη ή ενεγράφη στα μητρώα του Ηνωμένου Βασιλείου. Επίσης, δεν θεωρείται υπήκοος των νήσων αυτών το πρόσωπο που είχε επί πέντε έτη κατοικία στο Ηνωμένο Βασίλειο σε οποιαδήποτε χρονική περίοδο.

Οι αναγκαίες διοικητικές διατάξεις για την εξακρίβωση της ταυτότητος των προσώπων αυτών γνωστοποιούνται στην Επιτροπή.»

10 Στη νέα δήλωση της Κυβερνήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας σχετικά με τον προσδιορισμό του όρου «υπήκοος» (ΕΕ 1983, C 23, σ. 1), που έγινε ύστερα από τη θέση σε ισχύ του British Nationality Act 1981 (νόμος του 1981 σχετικά με τη βρετανική ιθαγένεια), η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ανέφερε, όσον αφορά το πρωτόκολλο αριθ. 3, ότι «η μνεία που έγινε στο άρθρο 6 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 της Πράξης Προσχώρησης της 22ας Ιανουαρίου 1972 σχετικά με τις Αγγλονορμανδικές νήσους και τη νήσο Μαν, για "κάθε πολίτη του Ηνωμένου Βασιλείου και των αποικιών του", πρέπει να νοηθεί ότι αναφέρεται σε "κάθε Βρετανό πολίτη"».

Το εθνικό δίκαιο

11 Από τη διάταξη περί παραπομπής προκύπτει ότι η Jersey είναι μια ημιαυτόνομη εδαφική υποδιαίρεση εξαρτώμενη από το Βρετανικό Στέμμα το οποίο, στην Jersey, εκπροσωπείται από τον Lieutenant Governor. Η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου είναι υπεύθυνη, για λογαριασμό του Στέμματος, για την άμυνα και τις διεθνείς σχέσεις.

12 Για τις ανάγκες του British Nationality Act 1981, το Ηνωμένο Βασίλειο λογίζεται ως περιλαμβάνον και τις Αγγλονορμανδικές νήσους. Κατά συνέπεια, ο γεννηθείς στη Jersey και το τέκνο αυτού αποκτά τη βρετανική ιθαγένεια υπό τις ίδιες προϋποθέσεις που την αποκτά και ο γεννηθείς στη Μεγάλη Βρετανία και το τέκνο του.

13 Οι Αγγλονορμανδικές νήσοι αποτελούν, από κοινού με το Ηνωμένο Βασίλειο, τη νήσο Μαν και την Ιρλανδία, για τις ανάγκες του Immigration Act 1971 (νόμος του 1971 περί εργασίας αλλοδαπών) του Ηνωμένου Βασιλείου, την common travel area (κοινός χώρος διακινήσεως), στο πλαίσιο της οποίας δεν παρίσταται ανάγκη διενεργείας συστηματικών ελέγχων σχετικά με την εργασία αλλοδαπών.

14 Οι κύριες διατάξεις του Immigration Act 1971 επεκτάθησαν και κατέστησαν εφαρμοστέες στην Jersey με Order of the Queen in Council, με τον τίτλο Immigration (Jersey) Order 1993 (στο εξής: Order του 1993). Το Order του 1993 επέκτεινε επίσης και κατέστησε εφαρμοστέες στη νήσο τις κύριες διατάξεις του Immigration Act 1988 (νόμος του 1988 περί της εργασίας αλλοδαπών) του Ηνωμένου Βασιλείου.

15 Τα άρθρα 1, παράγραφος 1, και 2, παράγραφος 1, του Immigration Act 1971 (όπως εφαρμόζεται στην Jersey) έχουν ως εξής:

«1. (1) Κάθε άτομο που έχει, κατά την έννοια του παρόντος νόμου, δικαίωμα παραμονής [στο bailiwick του Jersey] είναι ελεύθερο να ζει εκεί, να πηγαινοέρχεται [στο bailiwick του Jersey] χωρίς να συναντά άλλα εμπόδια εκτός από αυτά που ενδεχομένως επιβάλλονται δυνάμει και σύμφωνα με τον παρόντα νόμο προς απόδειξη του δικαίωματός του ή επιβάλλονται σε κάθε άτομο από τον νόμο.»

«2. (1) Δυνάμει του παρόντος νόμου ένα άτομο δικαιούται να παραμένει στο [bailiwick του Jersey] εφόσον

α) είναι Βρετανός πολίτης (...).»

16 Όσον αφορά την είσοδο και διαμονή των ατόμων που δεν είναι Βρετανοί πολίτες, το άρθρο 7, παράγραφος 1, του Immigration Act 1988 ορίζει:

«Δεν υπόκειται στις διατάξεις [του Immigration Act 1971] σχετικά με άδεια εισόδου και διαμονής στο bailiwick του Jersey, κάθε άτομο το οποίο δικαιούται, υπό τις ίδιες περιστάσεις, εισόδου και διαμονής στο Ηνωμένο Βασίλειο δυνάμει αντλουμένου από το κοινοτικό δίκαιο δικαιώματος που μπορεί να επικαλείται (...).»

17 Το άρθρο 3, παράγραφος 5, στοιχείο ββ, του Immigration Act 1971 προβλέπει, μεταξύ άλλων:

«ο μη Βρετανός πολίτης μπορεί να απελαθεί από το bailiwick του Jersey (...) εάν ο Lieutenant Governor θεωρήσει ότι η απέλασή του είναι προς το δημόσιο συμφέρον·»

18 Το άρθρο 5, παράγραφος 1, του Immigration Act 1971 ορίζει:

«(1) Όταν είναι δυνατή, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 5 (...), η απέλαση ενός ατόμου, ο Lieutenant Governor μπορεί, υπό την επιφύλαξη των ακολούθων διατάξεων του παρόντος νόμου, να εκδώσει απόφαση περί απελάσεως αυτού, δηλαδή απόφαση με την οποία αυτό διατάσσεται να εγκαταλήψει το bailiwick του Jersey και του απαγορεύεται η είσοδος σ' αυτό (...).»

19 Aπό τη διάταξη περί παραπομπής προκύπτει επίσης ότι είναι δυνατό τα αποτελέσματα μιας αποφάσεως περί απελάσεως εκδοθείσας στη Jersey να περιορίζονται εντός της νήσου αυτής, δηλαδή ότι ο απελαθείς δεν αποκλείεται από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Guernesey ή τη νήσο Μαν. Η παράγραφος 5, σημείο 2, του παραρτήματος 4 του Immigration Act 1971, όπως ισχύει στο Ηνωμένο Βασίλειο, επιτρέπει στον Secretary of State να αποφασίσει ότι μια περί απελάσεως απόφαση εκδοθείσα στη Jersey, Guernesey ή τη νήσο Μαν δεν θα συνεπάγεται τον αποκλεισμό του απελαθέντος από το Ηνωμένο Βασίλειο. Παρόμοιες διατάξεις προβλέπονται στην παράγραφο 3, σημείο 2, του παραρτήματος 4 του Immigration Act 1971, όπως αυτός εφαρμόζεται στην Guernesey και τη νήσο Μαν.

20 Το αιτούν δικαστήριο αναφέρει ότι τα ποινικά δικαστήρια της Jersey, όταν κρίνουν ένα άτομο ένοχο παραβάσεως νόμου και δεν του επιβάλουν καμιά άλλη ποινή, μπορούν να του ζητήσουν να αναλάβει τη δέσμευση να εγκαταλείψει την Jersey και να μην επανέλθει σ' αυτήν για συγκεκριμένη χρονική περίοδο, γενικώς δύο ή τριών ετών. Εάν το εν λόγω άτομο αρνηθεί να αναλάβει τη δέσμευση αυτή, το δικαστήριο μπορεί να του επιβάλει ποινή για την παράβαση νόμου. Εάν ο αναλαβών τέτοια δέσμευση επανέλθει στη νήσο κατά παράβαση της σχετικής δικαστικής αποφάσεως, είναι δυνατό να υποχρεωθεί να εμφανιστεί ενώπιον του δικαστηρίου που έχει εκδώσει την εν λόγω απόφαση και να τιμωρηθεί για την παράβαση νόμου που αποτέλεσε την αιτία της αναλήψεως της δεσμεύσεως.

Η διαφορά της κύριας δίκης

21 Ο Pereira Roque, πορτογαλικής ιθαγενείας, έφθασε στην Jersey στις 18 Φεβρουαρίου 1992. Σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 1, του Immigration Act 1988, του επετράπη η είσοδος χωρίς κανένα περιορισμό.

22 Τον Αύγουστο του 1993 ο Pereira Roque προσελήφθη ως νυχτοφύλακας σε ξενοδοχείο της Jersey. Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, ο Pereira Roque διέπραξε εντός του ξενοδοχείου αυτού κλοπή για την οποία του επιβλήθηκε ποινή της οποίας η εκτέλεση ανεστάλη, υπό όρους, για ένα έτος, με την υποχρέωση να πραγματοποιήσει επί 80 συνολικώς ώρες ωφέλιμης κοινωνικώς εργασία.

23 Απολυθείς από το ξενοδοχείο όπου εργαζόταν, ο Pereira Roque έμεινε άνεργος επί μακρό διάστημα, μέχρι τον Απρίλιο του 1994, οπότε προσελήφθη ως θυρωρός σε άλλο ξενοδοχείο της Jersey. Στις 20 Οκτωβρίου 1994 ο Pereira Roque κρίθηκε ένοχος για τρεις κλοπές που είχαν διαπραχθεί στο ξενοδοχείο αυτό τον προηγούμενο Ιούνιο καθώς και για τη μη τήρηση των υποχρεώσεων που απέρρεαν από την υπό όρους αναστολή εκτελέσεως της ποινής του. Καταδικάστηκε, συνολικώς, σε ποινή φυλακίσεως 14 εβδομάδων, η δε απόφαση περί αναστολής υπό όρους της ποινής εξαφανίστηκε.

24 Στις 22 Δεκεμβρίου 1994 ο Lieutenant Governor εξέδωσε, σύμφωνα με το άρθρο 3, παράγραφος 5, στοιχείο ββ, του Immigration Act 1971, απόφαση περί απελάσεως του Pereira Roque. Η απόφαση αυτή επιδόθηκε στον Pereira Roque στις 29 Δεκεμβρίου 1994.

25 Στις 3 Ιανουαρίου 1995 ο Pereira Roque προσέφυγε ενώπιον του Royal Court of Jersey ζητώντας να ακυρωθεί ή να κυρηχθεί άκυρη η απόφαση περί απελάσεως καθώς και να ανασταλεί η εκτέλεσή της μέχρι την έκδοση της αποφάσεως επί της ουσίας. Την ίδια ημέρα, το Royal Court αποφάσισε να γνωστοποιήσει τη διαδικασία στον Lieutenant Governor και ανέστειλε την εκτέλεση της αποφάσεως περί απελάσεως.

26 Κρίνοντας ότι για την επίλυση της διαφοράς της κύριας δίκης ήταν αναγκαία η ερμηνεία του κοινοτικού δικαίου, το Royal Court αποφάσισε να αναστείλει τη σχετική διαδικασία και να υποβάλει τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:

«1) Έχοντας υπόψη ότι οι Βρετανοί πολίτες δεν υπόκεινται στον έλεγχο σχετικά με την είσοδο αλλοδαπών εργαζομένων στη νήσο Jersey ούτε είναι δυνατό να απελαύνονται από αυτή, πρέπει εξ αυτού να συναχθεί ότι το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 της Πράξεως Προσχωρήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου στις Ευρωπαϋκές Κοινότητες έχει ως συνέπεια ότι δεν είναι δυνατό ούτε οι υπήκοοι των άλλων κρατών μελών να απελαύνονται από τη νήσο Jersey;

2) Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο πρώτο ερώτημα, απαγορεύει το προπαρατεθέν άρθρο 4 στις αρμόδιες αρχές της νήσου Jersey να απελαύνουν τους υπηκόους άλλων κρατών μελών, με εξαίρεση την περίπτωση όπου μια τέτοια απέλαση δικαιολογείται από λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας ή δημοσίας υγείας;

3) Σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο δεύτερο ερώτημα, απαγορεύει το προπαρατεθέν άρθρο 4 στις αρμόδιες αρχές της νήσου Jersey να απελαύνουν υπηκόους άλλων κρατών μελών από την εν λόγω νήσο όταν οι δημοσίας τάξεως λόγοι που επικαλούνται οι εν λόγω αρχές δεν συνεπάγονται, στην πράξη, την απέλαση των προσώπων αυτών από το Ηνωμένο Βασίλειο;»

Επί του πρώτου ερωτήματος

27 Με το πρώτο του ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ' ουσίαν να μάθει αν ο κανόνας περί ίσης μεταχειρίσεως του άρθρου 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 συνεπάγεται την απαγόρευση απελάσεως από την Jersey των υπηκόων άλλου εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου κράτους μέλους, και τούτο εφόσον οι Βρετανοί πολίτες, περιλαμβανομένων και αυτών που δεν είναι υπήκοοι, κατά την έννοια του άρθρου 6 του πρωτοκόλλου αριθ. 3, των Αγγλονορμανδικών νήσων, δεν μπορούν να απελαθούν.

28 Σύμφωνα με τον Pereira Roque, από την απόφαση της 3ης Ιουλίου 1991, C-355/89, Barr και Montrose Holdings (Συλλογή 1991, σ. Ι-3479), προκύπτει, κατ' αρχάς, ότι το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 εφαρμόζεται επί όλων των καταστάσεων στις οποίες εμπλέκονται κοινοτικοί υπήκοοι και οι οποίες καλύπτονται από το κοινοτικό δίκαιο και όχι μόνο στους τομείς που αφορά το άρθρο 1 του ίδιου πρωτοκόλλου. Συναφώς, ο Pereira Roque ισχυρίζεται ότι απήλαυε, καθόλη την κρίσιμη περίοδο, δικαιώματος εισόδου και διαμονής, κατά την έννοια του κοινοτικού δικαίου, στο Ηνωμένο Βασίλειο ως εργαζόμενος και/ή εξαρτώμενο από εργαζόμενο πρόσωπο, οπότε η κατάστασή του εμπίπτει στο άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3.

29 Στη συνέχεια, ο Pereira Roque υποστηρίζει ότι τυγχάνει εφαρμογής η θεσπισμένη με το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 απαγόρευση, εφόσον ο υπήκοος άλλου, εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου, κράτους μέλους μπορεί να απελαθεί από την Jersey, ενώ ο Βρετανός πολίτης, έστω και αν δεν είναι υπήκοος, κατά την έννοια του άρθρου 6 του πρωτοκόλλου αριθ. 3, των Αγγλονορμανδικών νήσων δεν μπορεί να απελαθεί. Επομένως, η εκτίμηση του εάν έχει τηρηθεί η αρχή της ίσης μεταχειρίσεως πρέπει, κατ' αυτόν, να γίνει σε σχέση με έναν τέτοιο Βρετανό πολίτη.

30 Αντιθέτως, οι λοιποί διάδικοι που έχουν καταθέσει παρατηρήσεις στο Δικαστήριο φρονούν ότι το γεγονός ότι ένας Βρετανός πολίτης δεν μπορεί να απελαθεί από τη Jersey δεν θίγει το δικαίωμα για απέλαση πολιτών άλλων κρατών μελών.

31 Επί του σημείου αυτού, o Lieutenant Governor και η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ισχυρίζονται, κυρίως, ότι το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 δεν καλύπτει το θέμα της απελάσεως, το οποίο συνδέεται στενώς με την έννοια της ιδιότητας του πολίτη.

32 Επικουρικώς, η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου υποστηρίζει ότι το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 δεν τυγχάνει εφαρμογής σε μια κατάσταση όπως αυτή της υποθέσεως της κύριας δίκης, και τούτο εφόσον το δικαίωμα εισόδου και διαμονής στην Jersey των Βρετανών πολιτών δεν απορρέει από το κοινοτικό αλλά από το εσωτερικό δίκαιο. Σύμφωνα με την Κυβέρνηση αυτή, οι υπήκοοι των λοιπών κρατών μελών τυγχάνουν, εν πάση περιπτώσει, της ιδίας μεταχειρίσεως εφόσον τα ποινικά δικαστήριο της Jersey μπορούν να ζητούν από τους Βρετανούς πολίτες να αναλαμβάνουν τη δέσμευση, αντί καταδίκης σε ποινή, να εγκαταλείπουν την Jersey και να μην επανέρχονται σ' αυτήν για ορισμένη περίοδο.

33 Τέλος, η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως και ο Lieutenant Governor, ζητούν από το Δικαστήριο να αποστεί από την προπαρατεθείσα απόφαση Barr και Montrose σε περίπτωση που το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3, ερμηνευόμενο υπό το φως της εν λόγω αποφάσεως και ιδίως της σκέψεώς της 17, θα οδηγούσε σε λύση αντίθετη προς αυτήν που προτείνουν.

34 Επιβάλλεται, πρώτ' απ' όλα, να υπομνησθεί ότι από την προπαρατεθείσα απόφαση Barr και Montrose Holdings, σκέψη 16, προκύπτει ότι ο κανόνας του άρθρου 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 δεν μπορεί να ερμηνευθεί κατά τρόπον ώστε να καταστεί πλάγιο μέσο για την εφαρμογή, στο έδαφος των Αγγλονορμανδικών νήσων, κοινοτικών διατάξεων οι οποίες δεν έχουν εφαρμογή στο έδαφος αυτό δυνάμει του άρθρου 227, παράγραφος 5, στοιχείο γγ, της Συνθήκης και του άρθρου 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 3, όπως είναι οι κανόνες περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων.

35 Ωστόσο, όπως το Δικαστήριο έκρινε, στη σκέψη 17 της ίδιας αποφάσεως, η αρχή της ίσης μεταχειρίσεως, που θεσπίζει το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3, όχι μόνο δεν περιορίζεται στους τομείς της κοινοτικής νομοθεσίας που αναφέρονται στο άρθρο 1 του πρωτοκόλλου, αλλά στο άρθρο 4 πρέπει να αναγνωριστεί ένα αυτοτελές πεδίο εφαρμογής. Η διάταξη αυτή πρέπει να ερμηνεύεται ως απαγορεύουσα κάθε διάκριση μεταξύ των φυσικών και νομικών προσώπων των κρατών μελών όσον αφορά τις καταστάσεις οι οποίες, στα εδάφη επί των οποίων εφαρμόζεται πλήρως η Συνθήκη, διέπονται από το κοινοτικό δίκαιο.

36 Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι, στο μέτρο που η κατάσταση του Pereira Roque διέπεται, μεταξύ άλλων, από τους κανόνες περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων στα εδάφη όπου η Συνθήκη εφαρμόζεται πλήρως, ο κανόνας του άρθρου 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 τυγχάνει εφαρμογής επ' αυτού έστω και αν οι κοινοτικοί υπήκοοι δεν μπορούν να επωφελούνται έτσι, στις Αγγλονορμανδικές νήσους, της εφαρμογής των κανόνων περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων (βλ., σχετικώς, την προπαρατεθείσα απόφαση Barr και Montrose, σκέψη 18). Αυτός ο κανόνας του άρθρου 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων, στην περίπτωση μέτρου απελάσεως ληφθέντος, από τις αρχές της Jersey, κατ' αυτού.

37 Για την εκτίμηση των αποτελεσμάτων που συνεπάγεται η εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως, που προβλέπεται από το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3, σε μια κατάσταση όπως αυτή της κύριας δίκης, πρέπει, κατ' αρχάς, να υπομνηστεί ότι το Δικαστήριο έχει αναγνωρίσει ότι η επιφύλαξη του άρθρου 48, παράγραφος 3, της Συνθήκης ΕΚ επιτρέπει στα κράτη μέλη να λαμβάνουν, έναντι των υπηκόων άλλων κρατών μελών, για τους λόγους που μνημονεύονται στη διάταξη αυτή, ιδίως για λόγους οι οποίοι δικαιολογούνται από τη δημόσια τάξη, μέτρα που δεν θα μπορούσαν να εφαρμόσουν στους δικούς τους υπηκόους, υπό την έννοια ότι δεν έχουν την εξουσία να τους απομακρύνουν από την εθνική επικράτεια ή να τους απαγορεύουν την είσοδο (βλ., υπ' αυτήν την έννοια, τις αποφάσεις της 4ης Δεκεμβρίου 1974, 41/74, Van Duyn, Συλλογή τόμος 1974, σ. 537, σκέψη 22· της 18ης Μαου 1982, 115/81 και 116/81, Adoui και Cornuaille, Συλλογή 1982, σ. 1665, σκέψη 7· της 7ης Ιουλίου 1992, C-370/90, Singh, Συλλογή 1992, σ. Ι-4265, σκέψη 22, και της 17ης Ιουνίου 1997, C-65/95 και C-111/95, Shingara και Radiom, Συλλογή 1997, σ. Ι-3343, σκέψη 28).

38 Αυτή η διαφορετική μεταχείριση μεταξύ ημεδαπών και υπηκόων των άλλων κρατών μελών απορρέει από αρχή διεθνούς δικαίου, σύμφωνα με την οποία ένα κράτος δεν μπορεί να αρνείται στους δικούς του υπηκόους το δικαίωμα εισόδου και διαμονής στο έδαφός του και την οποία η Συνθήκη ΕΚ δεν μπορεί να παραγνωρίζει στις σχέσεις μεταξύ των κρατών μελών (η προπαρατεθείσα απόφαση Van Duy, σκέψη 22).

39 Επομένως, η αρχή αυτή πρέπει να τηρείται και κατά την εφαρμογή του άρθρου 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3.

40 Προκειμένου, στη συνέχεια, περί της επιχειρηματολογίας του Pereira Roque, κατά την οποία η επιταγή σχετικά με την ίδια μεταχείριση πρέπει, παρ' όλ' αυτά, να εφαρμόζεται μεταξύ των πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου, που δεν είναι υπήκοοι των Αγγλονορμανδικών νήσων, και των υπηκόων των άλλων κρατών μελών, ασφαλώς είναι αληθές ότι το πρωτόκολλο αριθ. 3 διακρίνει τους πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου που έχουν ορισμένους δεσμούς με τις Αγγλονορμανδικές νήσους από τους λοιπούς πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου.

41 Όμως, πρέπει να επισημανθεί ότι, καθώς οι υπήκοοι των Αγγλονορμανδικών νήσων έχουν τη βρετανική ιθαγένεια, η διάκριση μεταξύ αυτών των υπηκόων και των λοιπών πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου δεν μπορεί να εξομοιωθεί προς τη διαφορά που υφίσταται ως προς την ιθαγένεια μεταξύ των υπηκόων δύο κρατών μελών.

42 Ούτε, άλλωστε, τα λοιπά στοιχεία του καθεστώτος των Αγγλονορμανδικών νήσων επιτρέπουν να θεωρηθούν οι σχέσεις μεταξύ των νήσων αυτών και του Ηνωμένου Βασιλείου παρόμοιες προς αυτές που υφίστανται μεταξύ δύο κρατών μελών.

43 Από τις προηγούμενες σκέψεις προκύπτει ότι το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 δεν απαγορεύει διαφορετική μεταχείριση απορρέουσα από το γεγονός ότι ένας υπήκοος άλλου κράτους μέλους μπορεί να απελαθεί, δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας, από την Jersey ενώ οι πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου, περιλαμβανομένων και αυτών που δεν είναι υπήκοοι κατά την έννοια του άρθρου 6 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 των Αγγλονορμανδικών νήσων, δεν μπορούν να απελαθούν.

44 Επομένως, στο πρώτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι ο κανόνας της ίσης μεταχειρίσεως που έχει θεσπιστεί με το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 δεν έχει ως αποτέλεσμα να απαγορεύεται η απέλαση από την Jersey των υπηκόων άλλου, εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου, κράτους μέλους, και τούτο έστω και αν οι Βρετανοί πολίτες, περιλαμβανομένων και αυτών που δεν είναι υπήκοοι, κατά την έννοια του άρθρου 6 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 των Αγγλονορμανδικών νήσων, δεν μπορούν να απελαθούν απ' αυτές.

Επί του δευτέρου ερωτήματος

45 Με το δεύτερο ερώτημά του, το αιτούν δικαστήριο ζητεί κατ' ουσία να μάθει αν το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι περιορίζει τους λόγους για τους οποίους μπορεί να απελαθεί από τη Jersey ο υπήκοος άλλου, εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου, κράτους μέλους σ' αυτούς που δικαιολογούνται από λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας ή δημοσίας υγείας.

46 Η επιφύλαξη που το άρθρο 48, παράγραφος 3, του Συνθήκης προβλέπει όσον αφορά, ιδίως, το δικαίωμα διαμονής στο έδαφος των κρατών μελών περιλαμβάνει τους περιορισμούς που δικαιολογούνται από λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας ή δημοσίας υγείας. Η οδηγία 64/221/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 25ης Φεβρουαρίου 1964, περί του συντονισμού των ειδικών μέτρων για τη διακίνηση και τη διαμονή αλλοδαπών, τα οποία δικαιολογούνται από λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας ή δημοσίας υγείας (ΕΕ ειδ. έκδ. 05/01, σ. 16), παρέχει διασαφηνίσεις ως προς την εφαρμογή των λόγων αυτών.

47 Δυνάμει του άρθρου 227, παράγραφος 5, στοιχείο γγ, της Συνθήκης, καθώς και του πρωτοκόλλου αριθ. 3, οι διατάξεις περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων δεν εφαρμόζονται επί των εδαφών των Αγγλονορμανδικών νήσων. Επιπλέον, όπως έχει ήδη υπομνησθεί στη σκέψη 34 της παρούσας αποφάσεως, το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 δεν μπορεί να ερμηνεύεται κατά τρόπον ώστε να καθίσταται εμμέσως όργανο εφαρμογής των εν λόγω διατάξεων επί των εδαφών αυτών.

48 Εκ των ανωτέρω απορρέει ότι ούτε το άρθρο 48, παράγραφος 3, της Συνθήκης ούτε οι διατάξεις της οδηγίας 64/221 προσδιορίζουν τους λόγους για τους οποίους οι αρχές της Jersey μπορούν να λαμβάνουν μέτρα απελάσεως κατά των υπηκόων άλλων κρατών μελών.

49 Είναι εξίσου αληθές ότι ο κανόνας της ίσης μεταχειρίσεως που προβλέπεται από το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 απαγορεύει στις αρχές της Jersey, έστω και αν πρέπει να γίνει δεκτό ότι μπορεί να υφίσταται διαφορετική μεταχείριση μεταξύ των πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου και των υπηκόων των λοιπών κρατών μελών, να στηρίζουν την άσκηση των εξουσιών τους επί στοιχείων που θα είχαν ως αποτέλεσμα την εισαγωγή αυθαίρετης διακρίσεως κατά των υπηκόων των άλλων κρατών μελών (βλ., σχετικώς, την προπαρατεθείσα απόφαση Adoui και Cornuaille, σκέψη 7).

50 Μια τέτοια αυθαίρετη διάκριση θα γινόταν σε περίπτωση λήψεως μέτρου απελάσεως κατά υπηκόου άλλου κράτους μέλους βάσει εκτιμήσεως μιας συμπεριφοράς η οποία, όσον αφορά τους υπηκόους του πρώτου κράτους, δεν αποτελεί αιτία επιβολής κατασταλτικών ή άλλων πραγματικών και αποτελεσματικών μέτρων σκοπούντων στην καταπολέμηση της συμπεριφοράς αυτής (βλ., σχετικώς, την προπαρατεθείσα απόφαση Adoui και Cornuaille).

51 Στην περίπτωση της Jersey, η σύγκριση αυτή πρέπει να γίνει μεταξύ του επίδικου στη διαφορά της κύριας δίκης μέτρου απελάσεως και των μέτρων των οποίων τη λήψη έχει ως συνέπεια η ίδια συμπεριφορά εκ μέρους πολίτη του Ηνωμένου Βασιλείου.

52 Επομένως, στο δεύτερο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 πρέπει να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι δεν περιορίζει τους λόγους για τους οποίους υπήκοος άλλου, εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου, κράτους μέλους μπορεί να απελαθεί από την Jersey σ' αυτούς που δικαιολογούνται από λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας ή δημοσίας υγείας, που προβλέπονται από το άρθρο 48, παράγραφος 3, της Συνθήκης και διασαφηνίζονται από την οδηγία 64/221. Παρ' όλ' αυτά, το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 απαγορεύει στις αρχές της Jersey τη λήψη μέτρου απελάσεως κατά υπηκόου άλλου κράτους μέλους λόγω συμπεριφοράς η οποία, στην περίπτωση των πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου, δεν θα αποτελούσε την αιτία λήψεως, από τις αρχές της Jersey, κατασταλτικών ή άλλων πραγματικών και αποτελεσματικών μέτρων σκοπούντων στην καταπολέμηση της συμπεριφοράς αυτής.

Επί του τρίτου ερωτήματος

53 Με το τρίτο του ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ζητεί να μάθει αν το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 απαγορεύει στις αρχές της Jersey να απελάσουν υπήκοο άλλου κράτους μέλους όταν οι προβαλλόμενοι από τις αρχές αυτές λόγοι δημοσίας τάξεως δεν έχουν ως συνέπεια, στην πράξη, την απέλαση του προσώπου αυτού από το Ηνωμένο Βασίλειο.

54 Μολονότι το αιτούν δικαστήριο υποβάλλει το ερώτημα αυτό μόνο για την περίπτωση καταφατικής απαντήσεως στο δεύτερο ερώτημα, επιβάλλεται, προκειμένου να του δοθεί λυσιτελής απάντηση, να εξεταστεί η μια από τις πτυχές του.

55 Πράγματι, έχει σημασία να επισημανθεί ότι, όπως προκύπτει από τη διάταξη περί παραπομπής, το παράρτημα 4 του Immigration Act 1971 προβλέπει ότι το ληφθέν από τις αρχές των Αγγλονορμανδικών νήσων μέτρο απελάσεως παράγει αποτελέσματα και επί του εδάφους του Ηνωμένου Βασιλείου, εκτός εάν ο Secretary of State περιορίσει ρητώς, σε συγκεκριμένη περίπτωση, τα αποτελέσματα αυτά στο έδαφος των νήσων αυτών. Η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ανέφερε ότι τέτοιες περιοριστικές αποφάσεις ουδέποτε έχουν, στην πράξη, ληφθεί.

56 Στο μέτρο όπου οι αρχές των εδαφών των Αγγλονορμανδικών νήσων μπορούν να στηρίζονται, προκειμένου να απελάσουν υπήκοο άλλου κράτους μέλους, επί λόγων και θεωρήσεων άλλων εκτός αυτών που προβλέπονται από το κοινοτικό δίκαιο, η επέκταση των αποτελεσμάτων του μέτρου απελάσεως στο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου θα μπορούσε να έχει ως έμμεση συνέπεια τη μη πλήρη εφαρμογή στο Ηνωμένο Βασίλειο των διατάξεων του κοινοτικού δικαίου περί της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων.

57 Όπως σαφώς προκύπτει από το άρθρο 227, παράγραφος 5, στοιχείο γγ, της Συνθήκης και από το πρωτόκολλο αριθ. 3, οι διατάξεις αυτές δεν σκοπούν στο να εμποδίσουν την εφαρμογή των κοινοτικών διατάξεων σχετικά, μεταξύ άλλων, με την ελεύθερη κυκλοφορία των υπηκόων των άλλων κρατών μελών στο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου. Επομένως, οι εν λόγω διατάξεις δεν μπορούν να ερμηνεύονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε, μέσω του καθεστώτος που αυτές προβλέπουν, να αποδυναμώνονται τα δικαιώματα των υπηκόων των άλλων κρατών μελών όσον αφορά την είσοδο και διαμονή στο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου.

58 Κατά συνέπεια, στο τρίτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι οι διατάξεις του πρωτοκόλλου αριθ. 3 δεν μπορούν να ερμηνευθούν κατά τέτοιο τρόπο ώστε ένα μέτρο απελάσεως, ληφθέν από τις αρχές της Jersey κατά υπηκόου άλλου εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου κράτους μέλους, να έχει ως αποτέλεσμα την απαγόρευση της εισόδου και διαμονής του ατόμου αυτού στο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου για λόγους και θεωρήσεις διαφορετικούς από αυτούς για τους οποίους οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου θα μπορούσαν, άλλως, να περιορίσουν την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων δυνάμει του κοινοτικού δικαίου.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

59 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Γαλλική Κυβέρνηση και η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου καθώς και η Επιτροπή, που κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υποβλήθηκαν από το Royal Court of Jersey με διάταξη της 11ης Απριλίου 1996, αποφαίνεται:

1) Ο κανόνας της ίσης μεταχειρίσεως που έχει θεσπιστεί με το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 περί των Αγγλονορμανδικών νήσων και της νήσου Μαν που είναι συνημμένο στην Πράξη περί των όρων προσχωρήσεως του Βασιλείου της Δανίας, της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας στην Ευρωπαϋκή Οικονομική Κοινότητα και στην Ευρωπαϋκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας, και των προσαρμογών των Συνθηκών δεν έχει ως αποτέλεσμα να απαγορεύεται η απέλαση από την Jersey των υπηκόων άλλου, εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου, κράτους μέλους έστω και αν οι Βρετανοί πολίτες, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που δεν είναι υπήκοοι κατά την έννοια του άρθρου 6 του πρωτοκόλλου αριθ. 3, των Αγγλονορμανδικών νήσων, δεν μπορούν να απελαύνονται απ' αυτές.

2) Το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 πρέπει να ερμηνευτεί υπό την έννοια ότι δεν περιορίζει τους λόγους για τους οποίους είναι δυνατό ο υπήκοος άλλου, εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου, κράτους μέλους μπορεί να απελαθεί από την Jersey σ' αυτούς που δικαιολογούνται από λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας και δημοσίας υγείας, που προβλέπονται από το άρθρο 48, παράγραφος 3, της Συνθήκης ΕΚ και διασαφηνίζονται από την οδηγία 64/221/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 25ης Φεβρουαρίου 1964, περί του συντονισμού των ειδικών μέτρων για τη διακίνηση και τη διαμονή αλλοδαπών τα οποία δικαιολογούνται από λόγους δημοσίας τάξεως, δημοσίας ασφαλείας ή δημοσίας υγείας. Παρ' όλα αυτά, το άρθρο 4 του πρωτοκόλλου αριθ. 3 απαγορεύει στις αρχές της Jersey τη λήψη μέτρου απελάσεως κατά υπηκόου άλλου κράτους μέλους λόγω συμπεριφοράς η οποία, στην περίπτωση των πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου, δεν θα αποτελούσε την αιτία λήψεως, από τις αρχές της Jersey, κατασταλτικών ή άλλων πραγματικών και αποτελεσματικών μέτρων σκοπούντων στην καταπολέμηση της συμπεριφοράς αυτής.

3) Οι διατάξεις του πρωτοκόλλου αριθ. 3 δεν μπορούν να ερμηνευθούν κατά τέτοιο τρόπο ώστε ένα μέτρο απελάσεως, ληφθέν από τις αρχές της Jersey κατά υπηκόου άλλου εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου κράτους μέλους, να έχει ως αποτέλεσμα την απαγόρευση εισόδου και διαμονής του προσώπου αυτού στο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου για λόγους και θεωρήσεις άλλους από αυτούς για τους οποίους οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου θα μπορούσαν, άλλως, να περιορίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων δυνάμει του κοινοτικού δικαίου.