Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Fennelly της 23ης Οκτωβρίου 1997. - Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας. - Παράβαση κράτους μέλους - Οδηγία 93/36/ΕΟΚ - Παράλειψη εμπρόθεσμης μεταφοράς στο εσωτερικό δίκαιο. - Υπόθεση C-341/96.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1997 σελίδα I-07271



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

1 Με την παρούσα προσφυγή αναγνωρίσεως παραβάσεως προσάπτεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας (η οποία εν μέρει το παραδέχθηκε) ότι δεν μετέφερε πλήρως στην εσωτερική της νομοθεσία την οδηγία 93/36/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1993, περί συντονισμού των διαδικασιών για τη σύναψη συμβάσεων δημοσίων προμηθειών (1) (στο εξής: οδηγία), ή ότι δεν ενημέρωσε την Επιτροπή για τα μέτρα μεταφοράς που έλαβε.

Ι - Διαδικασία προ της ασκήσεως της προσφυγής

2 ςΕνας από τους σκοπούς της οδηγίας είναι ο εκσυγχρονισμός της οδηγίας 77/62/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 21ης Δεκεμβρίου 1976, περί συντονισμού των διαδικασιών συνάψεως συμβάσεων κρατικών προμηθειών (2) (στο εξής: οδηγία του 1976), επανειλημμένως τροποποιηθείσα, και η προσθήκη σειράς τροποποιήσεων συντακτικής φύσεως προς αποσαφήνιση ορισμένων εκ των υφισταμένων διατάξεων (3). Επιφέρει επίσης πολλές ουσιαστικές τροποποιήσεις που αφορούν τον ορισμό της αναθέτουσας αρχής (4), την υποχρέωση των αναθετουσών αρχών να αιτιολογούν την απόρριψη υποψηφίου ή προσφοράς και να καταρτίζουν πρακτικό για κάθε σύμβαση που συνάπτεται (5) καθώς και τους κανόνες συμμετοχής στους διαγωνισμούς και την ανάθεση των συμβάσεων (6). Το άρθρο 34, παράγραφος 1, της οδηγίας επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να θέσουν σε ισχύ τις απαιτούμενες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθούν προς αυτήν πριν από τις 14 Ιουνίου 1994 και να ενημερώσουν αμέσως την Επιτροπή.

3 Δεδομένου ότι δεν έλαβε καμία σχετική ανακοίνωση από την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, η Επιτροπή απέστειλε στις 9 Αυγούστου 1994 στο εν λόγω κράτος μέλος έγγραφο οχλήσεως δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϋκής Κοινότητας (στο εξής: Συνθήκη), καλώντας το να διατυπώσει τις παρατηρήσεις του εντός διμήνου. Με την απάντηση της 6ης Οκτωβρίου 1994 η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας παρέπεμψε σε προηγούμενη επιστολή της προς την Επιτροπή, της 25ης Ιουλίου 1994, στην οποία εξηγούσε ότι η οδηγία θα μεταφερθεί στην εσωτερική έννομη τάξη μέσω τροποποποιήσεως του μέρους Α της Verdingungsordnung fόr Leistungen ausgenommen Bauleistungen (συγγραφή υποχρεώσεων για δημόσιες συμβάσεις, πλην των κατασκευαστικών, στο εξής: VOL/A). Το σχέδιο τροποποιήσεως συζητιόταν τότε στο πλαίσιο της Deutscher Verdingungsausschuί fόr Leistungen (γερμανικής επιτροπής δημοσίων συμβάσεων) και επρόκειτο να δημοσιευθεί το φθινόπωρο του 1994. Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας δήλωσε επίσης ότι είχε ήδη μεταφέρει τον νέο ορισμό των «αναθετουσών αρχών» με το άρθρο 57 του Haulshaltsgrundsδtzgesetz (νόμου καθορίζοντος τις αρχές που διέπουν τον προϋπολογισμό) και ότι, εν αναμονή της πλήρους μεταφοράς, απηύθυνε στις 22 Ιουνίου 1994 σε όλες τις αναθέτουσες αρχές γραπτή ανακοίνωση που απέβλεπε στην τήρηση των διατάξεων της οδηγίας, δεδομένου ότι από τις 14 Ιουνίου 1994 η οδηγία αυτή εφαρμοζόταν απευθείας.

4 Στις 16 Ιανουαρίου 1996, η Επιτροπή απέστειλε στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας αιτιολογημένη γνώμη στην οποία τόνιζε ότι εξακολουθεί να μην έχει καμμία πληροφόρηση, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 34, σχετικά με τη μεταφορά της οδηγίας και έτασσε στο εν λόγω κράτος μέλος δίμηνη προθεσμία για να λάβει τα αναγκαία μέτρα. Στην απάντησή της, της 10ης Απριλίου 1996, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας δήλωσε ότι καθόσον η οδηγία συνιστούσε αναμόρφωση της τροποποιημένης οδηγίας του 1976, είχε ήδη μεταφερθεί με τον δεύτερο νόμο περί τροποποιήσεως του Haulshaltsgrundsδtzgesetz, της 26ης Νοεμβρίου 1993 (7), ή με τη Verordnung όber die Vergabebestimmungen fόr φffentliche Auftrδge (κανονιστική απόφαση περί δημοσίων συμβάσεων, στο εξής: VgV), της 22ας Φεβρουαρίου 1994 (8), ή με τον VOL/A, της 3ης Αυγούστου 1993 (9). Η μεταφορά των νέων ρυθμίσεων της οδηγίας ήταν υπό μελέτη. Το σχέδιο τροποποιήσεως του VOL/A και του VgV είχε ήδη αποσταλεί στην Επιτροπή στις 29 Σεπτεμβρίου 1994, αλλά απαιτείτο ακόμη η έγκριση της Ομοσπονδιακής Κυβερνήσεως και του Bundesrat. H Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας απέδωσε την απρόβλεπτη αυτή καθυστέρηση στην ομοσπονδιακή δομή του κράτους.

ΙΙ - Η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου

5 Μη έχουσα καμία άλλη πληροφορία ως προς τη μεταφορά της οδηγίας, η Επιτροπή προσέφυγε στο Δικαστήριο στις 15 Οκτωβρίου 1996, βάσει του άρθρου 169 της Συνθήκης, ζητώντας να αναγνωρίσει ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη, επειδή παρέλειψε να θεσπίσει τις αναγκαίες διατάξεις για συμμόρφωσή της προς την οδηγία ή δεν ενημέρωσε σχετικώς την Επιτροπή, και να καταδικάσει την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας στα δικαστικά έξοδα. Σύμφωνα με το άρθρο 44α του Κανονισμού Διαδικασίας, το Δικαστήριο αποφάσισε, με τη ρητή συναίνεση των διαδίκων, να μη διεξαχθεί προφορική διαδικασία.

ΙΙΙ - Ανάλυση

6 Δεν αμφισβητείται ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας δεν θέσπισε και, επομένως, δεν κοινοποίησε στην Επιτροπή όλες τις διατάξεις που απαιτούνται για την πλήρη συμμόρφωση προς την οδηγία εντός της ταχθείσας προθεσμίας. Ειδικότερα, οι ρυθμίσεις της οδηγίας που βαίνουν πέραν μιας απλής κωδικοποιήσεως δεν μεταφέρθηκαν στη γερμανική νομοθεσία, εκτός ίσως του νέου ορισμού των αναθετουσών αρχών. Από πάγια νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι η παράβαση εκ μέρους κράτους μέλους των υποχρεώσεών του, περιλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τη μεταφορά οδηγιών, δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με την επίκληση κωλυμάτων που απορρέουν από την εσωτερική συνταγματική τάξη του εν λόγω κράτους. Εξάλλου, το γεγονός ότι μια οδηγία δύναται να αναπτύξει άμεσο αποτέλεσμα, ελλείψει μέτρων μεταφοράς, δεν απαλλάσσει κράτος μέλος από την υποχρέωσή του να θεσπίσει διατάξεις για τη μεταφορά της. Το άμεσο αποτέλεσμα, στις περιπτώσεις που αυτό υπάρχει, αποτελεί απλώς συνέπεια της παραλείψεως των κρατών μελών να συμμορφωθούν και δεν διασφαλίζει την πλήρη μεταφορά της οδηγίας, μέσω δεσμευτικών διατάξεων της εθνικής νομοθεσίας, σύμφωνα προς την αρχή της ασφαλείας δικαίου.

ΙV - Πρόταση

7 Ενόψει των ανωτέρω προτείνω στο Δικαστήριο:

1) να αναγνωρίσει ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την οδηγία 93/36/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1993, περί συντονισμού των διαδικασιών για τη σύναψη συμβάσεων δημοσίων προμηθειών, επειδή παρέλειψε να θεσπίσει και να ανακοινώσει στην Επιτροπή, εντός της ταχθείσας προθεσμίας, τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για την πλήρη συμμόρφωσή της προς την ανωτέρω οδηγία·

2) να καταδικάσει την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας στα δικαστικά έξοδα.

(1) - ΕΕ L 199, σ. 1.

(2) - ΕΕ ειδ. έκδ. 17/001, σ. 23. Η οδηγία αυτή τροποποιήθηκε με τις οδηγίες του Συμβουλίου 80/767/ΕΟΚ, της 22ας Ιουλίου 1980 (ΕΕ ειδ. έκδ. 17/001, σ. 54), 88/295/ΕΟΚ, της 22ας Μαρτίου 1988 (ΕΕ L 127, σ. 1), και 92/50/ΕΟΚ, της 18ης Ιουνίου 1992 (ΕΕ L 209, σ. 1).

(3) - Βλ. την πρώτη και τέταρτη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας.

(4) - Αρθρο 1, σημείο ββ, της οδηγίας.

(5) - Αρθρο 7 της οδηγίας.

(6) - Τίτλος IV της οδηγίας.

(7) - BGBl. I, σ. 1928.

(8) - BGBl. I, σ. 321.

(9) - Bundesanzeiger 175a της 17ης Σεπτεμβρίου 1993.