ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 8ΗΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 1988. - E. BRUNOTTI ΚΑΤΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. - ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ - ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΚΑΤΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΠΟΥ ΕΞΟΜΟΙΟΥΝΤΑΙ ΠΡΟΣ ΣΥΝΤΗΡΟΥΜΕΝΑ ΤΕΚΝΑ ΤΟΥ ΥΠΑΛΛΗΛΟΥ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 339/85.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1988 σελίδα 01379



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

Υπάλληλοι - Κοινωνική ασφάλιση - Ασφάλιση κατά ασθενείας - Πρόσωπα που εξομοιούνται προς συντηρούμενα τέκνα - Δικαίωμα για παροχές - Προϋπόθεση - 'Ελλειψη καλύψεως δυνάμει άλλου δημοσίου συστήματος ασφαλίσεως κατά ασθενείας - Προϋπόθεση που δεν προβλέπεται από τον κανονισμό υπηρεσιακής καταστάσεως - Νόμιμη

( Κανονισμός υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρο 72, παράγραφος 1 κανόνες περί καλύψεως των κινδύνων ασθενείας των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, άρθρο 3, παράγραφος 3 )

Περίληψη

Προβλέποντας το άρθρο 72, παράγραφος 1, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως ότι ο υπάλληλος, ο/η σύζυγός του, τα τέκνα του και τα λοιπά συντηρούμενα πρόσωπα καλύπτονται κατά των κινδύνων ασθενείας εντός του ορίου ορισμένου ποσοστού των αναληφθέντων εξόδων και βάσει κοινής για τα όργανα ρυθμίσεως, αφήνει στους συντάκτες αυτής της ρυθμίσεως τη φροντίδα να καθορίσουν το πεδίο εφαρμογής αυτής της καλύψεως, τηρώντας τις διατάξεις του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως και τους στόχους που επιδιώκει ο κανονισμός αυτός .

Εξαιρώντας από το δικαίωμα λήψεως κοινοτικών παροχών τα πρόσωπα που εξομοιούνται προς συντηρούμενα τέκνα υπαλλήλου, κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 4, του παραρτήματος VΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, εφόσον καλύπτονται κατά των κινδύνων ασθενείας από άλλο δημόσιο σύστημα, το άρθρο 3, παράγραφος 3, των κανόνων περί καλύψεως των κινδύνων ασθενείας των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων δεν εξέρχεται των ορίων που έθεσε το άρθρο 72 του πιο πάνω κανονισμού, διότι ο περιορισμός του πεδίου της υγειονομικής ασφαλίσεως των υπαλλήλων και των μελών της οικογένειάς τους κατά τρόπο ώστε να αποφευχθούν, κατά το μέτρο του δυνατού, οι διπλές καλύψεις κατά των κινδύνων ασθενείας ανταποκρίνεται στις προθέσεις των συντακτών του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως .

Διάδικοι

Στην υπόθεση 339/85,

E . Brunotti, υπάλληλος της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, επικουρούμενη και εκπροσωπούμενη από τον Lebrun, δικηγόρο Βρυξελλών, rue Camille Lemonnier 68, 1060, Βρυξέλλες, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο το δικηγόρο J . Biever, 83, boulevard Grande-Duchesse-Charlotte,

προσφεύγουσα,

κατά

Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από τον Δ . Γκουλούση, νομικό σύμβουλο, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γ . Κρεμλή, μέλος της νομικής υπηρεσίας της Επιτροπής, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,

καθής,

που έχει ως αντικείμενο την ακύρωση της αποφάσεως της Επιτροπής περί αρνήσεως συνεχίσεως αναλήψεως των δαπανών ιατρικής περιθάλψεως της μητέρας της προσφεύγουσας και περί απορρίψεως της διοικητικής της ενστάσεως κατά της εν λόγω αποφάσεως, καθώς και την καταδίκη της Επιτροπής στην ανάληψη των εν λόγω δαπανών από της ημερομηνίας διακοπής της αναλήψεώς τους, προσαυξανομένων των σχετικών ποσών κατά τους τόκους υπερημερίας από της ημερομηνίας κατά την οποία κατέστη απαιτητή η απόδοση των καταβληθεισών δαπανών μέχρι της ημερομηνίας της πραγματικής τους καταβολής,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( τέταρτο τμήμα )

συγκείμενο από τους G . C . Rodriguez Iglesias, πρόεδρο τμήματος, T . Koopmans και Κ . Κακούρη, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας : C . O . Lenz

γραμματέας : J . A . Pompe, βοηθός γραμματέας

λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 26ης Νοεμβρίου 1986,

αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 6ης Οκτωβρίου 1987,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στις 14 Νοεμβρίου 1985 στη γραμματεία του Δικαστηρίου η Ε . Brunotti, υπάλληλος της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, άσκησε προσφυγή με την οποία ζητεί α ) την ακύρωση της αποφάσεως της 29ης Μαρτίου 1985, με την οποία η Επιτροπή αρνήθηκε να συνεχίσει, μετά τις 18 Ιανουαρίου 1985, την ανάληψη των δαπανών ιατρικής περιθάλψεως της μητέρας της, καθώς και την ακύρωση της απορρίψεως της διοικητικής ενστάσεως της προσφεύγουσας κατά της αποφάσεως αυτής και β ) την καταδίκη της Επιτροπής στην ανάληψη των εν λόγω δαπανών από της ημερομηνίας διακοπής της αναλήψεώς τους, προσηυξημένων κατά τους τόκους υπερημερίας προς 10% από της ημερομηνίας που κατέστη απαιτητή η απόδοση των καταβληθεισών δαπανών .

2 Η Επιτροπή κοινοποίησε στην προσφεύγουσα την προσβαλλόμενη απόφαση όταν πληροφορήθηκε ότι η μητέρα της ήταν ασφαλισμένη στο εθνικό ιταλικό σύστημα "Servizio sanitario nazionale ".

3 Η εν λόγω απόφαση στηρίζεται στις διατάξεις του άρθρου 3 των "κανόνων περί καλύψεως των κινδύνων ασθενείας των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων" ( στο εξής : οι κανόνες ), το οποίο προβλέπει ότι :

"Τα πρόσωπα που καλύπτονται ασφαλιστικά μέσω του ασφαλισμένου είναι :

1 ) ...

2 ) ...

3 ) Τα πρόσωπα που εξομοιούνται με συντηρούμενα τέκνα του ασφαλισμένου, σύμφωνα με το άρθρο 2, παράγραφος 4, του παραρτήματος VΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, όταν δεν μπορούν να καλυφθούν κατά των κινδύνων ασθενείας από άλλο δημόσιο σύστημα ασφαλίσεως ."

4 Το προαναφερθέν άρθρο 2, παράγραφος 4, του παραρτήματος VΙΙ προβλέπει ότι μπορεί κατ' εξαίρεση να εξομοιωθεί προς συντηρούμενο τέκνο, με ειδική και αιτιολογημένη απόφαση, κάθε πρόσωπο έναντι του οποίου έχει ο υπάλληλος νόμιμες υποχρεώσεις διατροφής και του οποίου η συντήρηση συνεπάγεται γι' αυτόν σημαντική επιβάρυνση .

5 Οι προαναφερθέντες κανόνες θεσπίστηκαν βάσει της εξουσιοδοτήσεως του άρθρου 72, παράγραφος 1, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων, το οποίο ορίζει ότι εντός ορισμένου ορίου αναληφθέντων εξόδων, "και βάσει ρυθμίσεως θεσπιζομένης με κοινή συμφωνία των οργάνων των Κοινοτήτων και κατόπιν γνώμης της επιτροπής κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, ο υπάλληλος ..., τα τέκνα του και τα λοιπά συντηρούμενα πρόσωπα, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2 του παραρτήματος VΙΙ, καλύπτονται κατά των κινδύνων ασθενείας ...".

6 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς οι λόγοι ακυρώσεως και οι ισχυρισμοί των διαδίκων . Τα στοιχεία αυτά του φακέλου δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο .

7 Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση στηρίζεται επί παρανόμου νομικού ερείσματος . Διατείνεται ότι η απαίτηση του άρθρου 3, παράγραφος 3, των πιο πάνω κανόνων να μην καλύπτονται τα πρόσωπα που εξομοιούνται με συντηρούμενα τέκνα του υπαλλήλου κατά των κινδύνων ασθενείας από άλλο δημόσιο σύστημα ασφαλίσεως αντίκειται στο άρθρο 72, παράγραφος 1, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, το οποίο καθορίζει τις κατηγορίες των δικαιούχων και τις προϋποθέσεις καλύψεως των κινδύνων ασθενείας . Οι κανόνες δεν μπορούν να προβλέψουν μια τέτοια συμπληρωματική προϋπόθεση, αλλά μόνο να ρυθμίσουν τις λεπτομέρειες και δευτερεύοντα σημεία που αφορούν την εφαρμογή του άρθρου 72 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως .

8 Η προσφεύγουσα προσθέτει ότι, άλλωστε, μια εξουσιοδότηση του Συμβουλίου στους συντάκτες των κανόνων, εν προκειμένω στην Επιτροπή, για τη θέσπιση συμπληρωματικών προϋποθέσεων θα ήταν αντίθετη στην αρχή, σύμφωνα με την οποία η μεταβιβαζομένη εξουσία δεν μπορεί να αφορά το ουσιώδες μέρος των αρμοδιοτήτων του εξουσιοδοτούντος . Συνεπώς, σύμφωνα με το άρθρο 24 της Συνθήκης περί ιδρύσεως ενιαίου Συμβουλίου και ενιαίας Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, το Συμβούλιο είναι αρμόδιο να εκδώσει τον κανονισμό υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων .

9 Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι από το άρθρο 72, παράγραφος 1, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως προκύπτει ότι οι προϋποθέσεις καλύψεως των κινδύνων ασθενείας δεν απαριθμούνται στο άρθρο αυτό κατά τρόπο περιοριστικό . Η φράση "... βάσει ρυθμίσεως ..." σημαίνει ότι ο κανονισμός υπηρεσιακής καταστάσεως εξουσιοδοτεί τα όργανα να ρυθμίσουν το θέμα και επομένως να προσθέσουν προϋποθέσεις, αντικειμενικά δικαιολογημένες, για την υπαγωγή στην κάλυψη των κινδύνων ασθενείας .

10 Πρέπει να γίνει δεκτό ότι, προβλέποντας το άρθρο 72, παράγραφος 1, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως ότι ο υπάλληλος, ο/η σύζυγός του, τα τέκνα του και τα λοιπά συντηρούμενα πρόσωπα καλύπτονται κατά των κινδύνων ασθενείας εντός του ορίου ορισμένου ποσοστού των αναληφθέντων εξόδων και βάσει κοινής για τα όργανα ρυθμίσεως, αφήνει στους συντάκτες αυτής της ρυθμίσεως τη φροντίδα να καθορίσουν το πεδίο εφαρμογής αυτής της καλύψεως, τηρώντας τις διατάξεις του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως και τους στόχους που επιδιώκει ο κανονισμός αυτός .

11 Πρέπει περαιτέρω να τονιστεί ότι το άρθρο αυτό θέτει ευθέως, σ' ορισμένες περιπτώσεις, τη συμπληρωματική αρνητική προϋπόθεση της μη καλύψεως κατά των κινδύνων ασθενείας από άλλο σύστημα : παραδείγματος χάρη, σύμφωνα με την παράγραφο 1, ο/η σύζυγος του υπαλλήλου καλύπτεται από το κοινοτικό σύστημα όταν "δεν μπορεί να τύχει παροχών της ίδιας φύσεως και του ίδιου επιπέδου κατ' εφαρμογή οποιασδήποτε άλλης διατάξεως ..." επίσης, σύμφωνα με την παράγραφο 1α, καλύπτεται "ο υπάλληλος του οποίου τα καθήκοντα λήγουν οριστικά και ο οποίος αποδεικνύει ότι δεν μπορεί να καλυφθεί από άλλο δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα υγειονομικής περιθάλψεως ..." και βάσει της παραγράφου 1β καλύπτεται επίσης "ο διαζευγμένος σύζυγος υπαλλήλου, το τέκνο που έπαυσε να συντηρείται από τον υπάλληλο, καθώς και το πρόσωπο που έπαυσε να εξομοιούται με συντηρούμενο τέκνο κατά την έννοια του άρθρου 2 του παραρτήματος VΙΙ και που αποδεικνύουν ότι δεν μπορούν να αναζητήσουν τα καταβληθέντα από άλλο σύστημα υγειονομικής ασφαλίσεως ...".

12 Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι οι συντάκτες του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως στηρίχτηκαν στη σκέψη ότι το πεδίο της υγειονομικής ασφαλίσεως των υπαλλήλων και των μελών των οικογενειών τους θα έπρεπε να περιοριστεί κατά τρόπο ώστε να αποφευχθούν, κατά το μέτρο του δυνατού, οι διπλές καλύψεις κατά των κινδύνων ασθενείας . Διεπόμενοι από το ίδιο αυτό πνεύμα οι κανόνες, κατά τον καθορισμό του κύκλου των προσώπων που εξομοιούνται προς συντηρούμενα τέκνα του υπαλλήλου, κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 4, του παραρτήματος VΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, ορίζουν ότι δεν εξομοιούνται τα πρόσωπα που ήδη καλύπτονται κατά των κινδύνων ασθενείας από άλλο δημόσιο σύστημα .

13 Από τις σκέψεις αυτές προκύπτει ότι η επίμαχη διάταξη των κανόνων δεν εξέρχεται των ορίων που έθεσε το Συμβούλιο στο άρθρο 72 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως .

14 'Οσον αφορά το επιχείρημα, κατά το οποίο το Συμβούλιο δεν μπορούσε να εξουσιοδοτήσει τους συντάκτες των κανόνων να ρυθμίσουν αυτό το θέμα, αρκεί να διαπιστωθεί ότι, με την προσβαλλομένη διάταξη, οι κανόνες δεν κάνουν τίποτα άλλο από το να εφαρμόζουν, σε μια περίπτωση που δεν ρυθμίζεται ειδικά από τον κανονισμό υπηρεσιακής καταστάσεως, κριτήρια που έχουν γίνει ήδη δεκτά από τον κανονισμό αυτό . Εξάλλου, οι κανόνες πρέπει να θεσπιστούν κατόπιν κοινής συμφωνίας των οργάνων, μετά γνώμη της επιτροπής κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως στην οποία, σύμφωνα με το άρθρο 10 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, εκπροσωπείται το προσωπικό των οργάνων .

15 Από τις προηγούμενες σκέψεις προκύπτει ότι οι λόγοι ακυρώσεως της προσφεύγουσας περί ελλείψεως νομίμου βάσεως της επίδικης διατάξεως πρέπει να απορριφθούν .

16 Επικουρικά, παρατηρεί η προσφεύγουσα ότι κι αν ακόμα γινόταν δεκτό ότι η εξουσιοδότηση που δόθηκε κατ' αυτό τον τρόπο περιλαμβάνει την εξουσία προσθήκης συμπληρωματικών προϋποθέσεων, οι οποίες, μολονότι δεν προβλέπονται από το άρθρο 72 του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως, θα πρέπει πάντως να δικαιολογούνται αντικειμενικά, στη συγκεκριμένη περίπτωση η συμπληρωματική προϋπόθεση που απαιτείται για τα πρόσωπα που εξομοιούνται προς συντηρούμενα τέκνα, με την οποία διαφοροποιούνται έτσι από τα συντηρούμενα τέκνα, δεν δικαιολογείται αντικειμενικά . Η προσφεύγουσα θεωρεί ότι η διάταξη αυτή βαίνει πέραν του αναγκαίου, διότι θα αρκούσε να προβλεφθεί ότι η κοινοτική κοινωνική κάλυψη για τα πρόσωπα που εξομοιούνται προς συντηρούμενα τέκνα δεν είναι παρά συμπληρωματική για το άλλο σύστημα, χωρίς να την αποκλείει τελείως .

17 Το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό . Πράγματι, τα πρόσωπα που εξομοιούνται προς συντηρούμενα τέκνα αποτελούν διακεκριμένη κατηγορία πρόκειται συνήθως για πρόσωπα ορισμένης ηλικίας, από τα οποία μπορεί κανείς λογικά να προσδοκά ότι έχουν ήδη ασκήσει επαγγελματική δραστηριότητα και ότι επομένως καλύπτονται από ασφαλιστικό σύστημα κατά των κινδύνων ασθενείας, ενώ δεν μπορεί κανείς κανονικά να προσδοκά το ενδεχόμενο αυτό όσον αφορά τα τέκνα .

18 Ενόψει των προηγουμένων σκέψεων πρέπει να γίνει δεκτό ότι το άρθρο 3, παράγραφος 3, των κανόνων δεν αντίκειται στο άρθρο 72, παράγραφος 1, του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων και ότι, κατά συνέπεια, εγκύρως εξέδωσε η Επιτροπή την προσβαλλόμενη απόφαση για την προσφεύγουσα .

19 Η προσφυγή πρέπει άρα να απορριφθεί .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

20 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα . Σύμφωνα όμως με το άρθρο 70 του κανονισμού διαδικασίας, προκειμένου περί προσφυγών υπαλλήλων των Κοινοτήτων, τα όργανα φέρουν τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν .

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( τέταρτο τμήμα )

αποφασίζει :

1 ) Απορρίπτει την προσφυγή .

2 ) Κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα .