ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ 24ΗΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 1994. - ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΒΟΡΕΙΟΥ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ. - ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΛΟΓΩ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΣ - ΕΙΔΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ MILK MARKETING BOARDS - ΑΠΟΚΟΡΥΦΩΜΕΝΟ ΚΑΙ ΗΜΙΑΠΟΚΟΡΥΦΩΜΕΝΟ ΓΑΛΑ - ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ MILK MARKETING BOARDS ΑΠΟ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. - ΥΠΟΘΕΣΗ C-40/92.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1994 σελίδα I-00989



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

1. Γεωργία - Κοινή οργάνωση αγορών - Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα - Ειδικά δικαιώματα των Milk Marketing Boards - Αγορά γάλακτος παραγομένου και διατιθεμένου προς πώληση "ως έχει" - 'Εννοια - Αποκορυφωμένο και ημιαποκορυφωμένο γάλα - Υπαγωγή

(Κανονισμός 804/68 του Συμβουλίου, άρθρο 25 PAR 1, στοιχ. α', όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 1421/78)

2. Γεωργία - Κοινή οργάνωση αγορών - Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα - Ειδικά δικαιώματα των Milk Marketing Boards - Υποχρέωση ελέγχου από το κράτος μέλος των δραστηριοτήτων των οργανισμών αυτών - Ανοχή διισταμένων πολιτικών όσον αφορά την άσκηση εδικών δικαιωμάτων ως προς το αποκορυφωμένο και ημιαποκορυφωμένο γάλα - Απαράδεκτο

(Συνθήκη ΕΟΚ άρθρο 40 PAR 3 κανονισμός 1422/78 του Συμβουλίου, άρθρο 10 PAR 1)

3. Γεωργία - Κοινή οργάνωση αγορών - Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα - Ειδικά δικαιώματα των Milk Marketing Boards - Σχέδια τροποποιήσεως της σχετικής εθνικής νομοθεσίας - Υποχρέωση κοινοποιήσεως στην Επιτροπή

(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 5)

Περίληψη

1. Το κατά το άρθρο 25, παράγραφος 1, στοιχείο α', του κανονισμού 804/68, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 1421/78, αποκλειστικό δικαίωμα αγοράς γάλακτος, του οποίου μπορούν να επωφεληθούν οι Milk Marketing Boards, οργανώσεις γαλακτοπαραγωγών στο Ηνωμένο Βασίλειο, αφορά όχι μόνο το πλήρες γάλα, αλλά επίσης και το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα, δηλαδή το αποκορυφωμένο και ημιαποκορυφωμένο γάλα.

2. Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι υποχρεωμένο να τηρεί αυστηρώς τις υποχρεώσεις ελέγχου των δραστηριοτήτων των Milk Marketing Boards που του επιβάλλει το άρθρο 10 του κανονισμού 1422/78 ως προϋπόθεση αυτής ταύτης της αναγνωρίσεως των εν λόγω συστημάτων εμπορίας, δεδομένου ότι αυτά αποτελούν παρέκκλιση από την κοινή οργάνωση αγορών. Κατά το μέτρο που συνυπάρχουν πέντε διαφορετικοί οργανισμοί επιφορτισμένοι με την υλοποίηση αυτών των συστημάτων εμπορίας, η αρχή του αυστηρότατου ελέγχου αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει του σκοπού του προαναφερθέντος κανονισμού να εξασφαλίσει ότι οι οργανισμοί αυτοί δεν ασκούν τα χορηγηθέντα δικαιώματα κατά τρόπο ασυμβίβαστο προς τις γενικές αρχές της Συνθήκης και του κοινοτικού δικαίου και, ιδιαιτέρως, προς την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων που διακηρύσσεται στο άρθρο 40, παράγραφος 3, της Συνθήκης. Για τον λόγο αυτό, το ως άνω κράτος μέλος, επιτρέποντας στις διάφορες Μilk Μarketing Βoards να ακολουθούν διιστάμενες πολιτικές όσον αφορά την άσκηση των προνομίων τους ως προς το αποκορυφωμένο και ημιαποκορυφωμένο γάλα, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από την παράγραφο 1 του προαναφερθέντος άρθρου 10.

3. Το Ηνωμένο Βασίλειο, δεδομένου ότι η Επιτροπή εισήγαγε παρεκκλίσεις στην κοινή οργάνωση αγορών κατόπιν αιτήσεώς του και κατά το μέτρο που το αφορά, είναι υποχρεωμένο, επί ποινή παραβάσεως των υποχρεώσεων που υπέχει από το άρθρο 5 της Συνθήκης, να πληροφορεί την Επιτροπή επί παντός σχεδίου μεταβολής της εθνικής νομοθεσίας ικανού να επηρεάσει την αρτιότητα και αποτελεσματικότητα των συστημάτων εμπορίας που στηρίζονται στις Milk Marketing Boards.

Διάδικοι

Στην υπόθεση C-40/92,

Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τους P. Gilsdorf, κύριο νομικό σύμβουλο, και C. Docksey, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γ. Κρεμλή, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, Centre Wagner, Kirchberg,

προσφεύγουσα,

κατά

Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, εκπροσωπούμενου από τον J. Collins, του Treasury Solicitor' s Department, επικουρούμενο από τους S. Richards και R. Anderson, barristers, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο την Πρεσβεία του Ηνωμένου Βασιλείου, 14, boulevard Roosevelt,

καθής,

που έχει ως αντικείμενο να αναγνωριστεί ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, μη λαμβάνοντας τόσο τα αναγκαία μέτρα, προκειμένου να διασφαλίσει την τήρηση των κοινοτικών διατάξεων περί της παραγωγής και της πωλήσεως του αποκορυφωμένου και ημιαποκορυφωμένου γάλακτος, όσο και ορισμένα άλλα πρόσφορα μέτρα, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,

συγκείμενο από τους O. Due, Πρόεδρο, G. F. Mancini, M. Diez de Velasco (εισηγητή), D. A. O. Edward, προέδρους τμήματος, R. Joliet, F. A. Schockweiler, G. C. Rodriguez Iglesias, P. J. G. Kapteyn και J. L. Murray, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: C. Gulmann

γραμματέας: H. von Holstein, βοηθός γραμματέας,

έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,

αφού άκουσε τις αγορεύσεις των διαδίκων κατά τη συνεδρίαση της 8ης Ιουνίου 1993,

αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 14ης Σεπτεμβρίου 1993,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 13 Φεβρουαρίου 1992, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή διώκουσα να αναγνωριστεί ότι:

1. α) το Ηνωμένο Βασίλειο, παραλείποντας να φροντίσει, ώστε οι Milk Marketing Boards (MMB) να μην υπερβαίνουν τα όρια των αποκλειστικών δικαιωμάτων που τους έχουν χορηγηθεί μόνο σε σχέση με το πλήρες γάλα, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 25, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 804/68, του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/003, σ. 82), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1421/78, του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 1978 (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/021, σ. 211)

β) το Ηνωμένο Βασίλειο, παραλείποντας να εμποδίσει τις ΜΜΒ από το να περιορίζουν τις δυνατότητες των παραγωγών να παράγουν και να εμπορεύονται νομίμως γαλακτοκομικά προϊόντα, ανεξαρτήτως των αποκλειστικών δικαιωμάτων των ΜΜΒ, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τον κανονισμό 804/68

γ) το Ηνωμένο Βασίλειο, παραλείποντας να υπαγάγει τις ΜΜΒ υπό τον έλεγχό του, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1422/78, του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 1978, περί της χορηγήσεως ορισμένων ειδικών δικαιωμάτων σε οργανώσεις γαλακτοπαραγωγών στο Ηνωμένο Βασίλειο (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/021, σ. 213)

δ) το Ηνωμένο Βασίλειο, παραλείποντας να φροντίσει, ώστε να μην επηρεάζεται ο ανταγωνισμός περισσότερο από το αναγκαίο μέτρο, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 25, παράγραφος 3, του κανονισμού 804/68

ε) το Ηνωμένο Βασίλειο, υπάγοντας το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα στα Milk Marketing Schemes της Σκωτίας, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 25, παράγραφος 1, του κανονισμού 804/68

στ) το Ηνωμένο Βασίλειο, παραλείποντας επί σειρά ετών να κοινοποιήσει στην Επιτροπή τις νομοθετικές τροποποιήσεις που εισήχθησαν στα εφαρμοζόμενα στη Σκωτία συστήματα, προκειμένου να υπαχθεί σ' αυτά το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 5 της Συνθήκης

2. στην περίπτωση που το Δικαστήριο κρίνει ότι το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα καλύπτεται από τα αποκλειστικά δικαιώματα των ΜΜΒ, οι παραγωγοί και/ή μεταποιητές, οι οποίοι στηρίχθηκαν στην ερμηνεία του κοινοτικού δικαίου που γινόταν δεκτή από την Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, πριν αυτή μεταβάλει τη θέση της τον Ιούνιο του 1991 και που συνίστατο στο ότι το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα δεν υπάγεται στα εν λόγω Milk Marketing Schemes, δικαιολογημένως πίστευσαν ότι είχαν τη δυνατότητα να συνεχίσουν να εμπορεύονται χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα εκτός του πλαισίου των αποκλειστικών δικαιωμάτων αγοράς των ΜΜΒ της Αγγλίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας για ένα εύλογο χρονικό διάστημα και, οπωσδήποτε, μέχρι την ημερομηνία εκδόσεως της αποφάσεως του Δικαστηρίου.

Ιστορικό της διαφοράς

2 Πριν από την προσχώρησή του στην Κοινότητα, στο Ηνωμένο Βασίλειο υπήρχε μια εθνική οργάνωση αγοράς γάλακτος, ένα από τα κύρια στοιχεία της οποίας συνίστατο στη λειτουργία των ΜΜΒ. Οι οργανώσεις αυτές είχαν ως έργο τη βελτίωση της παραγωγής και εμπορίας των γαλακτοκομικών προϊόντων. Προς τούτο, όλοι οι παραγωγοί πωλούσαν το γάλα τους μέσω των ΜΜΒ, οι οποίες εδέχοντο το σύνολο του παραδιδομένου γάλακτος, το πωλούσαν στις καλύτερες τιμές και κατέβαλλαν στους παραγωγούς ενιαία τιμή υπολογιζομένη επί του συνόλου των επιτευχθέντων κερδών.

3 Οι δραστηριότητες των ΜΜΒ διέπονται από τα Milk Marketing Schemes. Το σύστημα αυτό επιβάλλει στις ΜΜΒ να αγοράζουν, εκτός εξαιρέσεων, όλο το παραδιδόμενο από τους παραγωγούς γάλα εμπορεύσιμης ποιότητας. Αντιστοίχως, παρέχεται στις ΜΜΒ η εξουσία να απαιτούν όπως οι παραγωγοί πωλούν σ' αυτές την παραγωγή τους σε γάλα, ενώ σε ορισμένη κατηγορία παραγωγών επιφυλάσσεται η δυνατότητα λήψεως άδειας για την απ' ευθείας και δι' ιδίων μέσων εμπορία του γάλακτος. Οι ΜΜΒ αγοράζουν από τους παραγωγούς μη αποστειρωμένο γάλα σε ενιαία τιμή και το μεταπωλούν σε διαφορετικές τιμές αναλόγως του προορισμού του.

4 Μετά την προσχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου στην Κοινότητα, η λειτουργία των ΜΜΒ εντάχθηκε στην κοινή οργάνωση αγορών στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων, όπως έχει θεσπιστεί με τον προαναφερθέντα κανονισμό 804/68 του Συμβουλίου. Το άρθρο 25 του κανονισμού αυτού, ως έχει στον προαναφερθέντα κανονισμό 1421/78 του Συμβουλίου, υποβάλλει τις δραστηριότητες των ΜΜΒ σε ορισμένες προϋποθέσεις και προβλέπει ότι το αποκλειστικό δικαίωμα των οργανισμών αυτών να αγοράζουν από εντοπίους παραγωγούς αφορά γάλα που οι τελευταίοι παράγουν και διαθέτουν προς πώληση ως έχει.

5 Οι γενικοί κανόνες, που διέπουν τις προϋποθέσεις ασκήσεως των χορηγηθέντων από το Ηνωμένο Βασίλειο στις ΜΜΒ ειδικών δικαιωμάτων, καθορίζονται από τον προαναφερθέντα κανονισμό 1422/78 του Συμβουλίου. Το άρθρο 10, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού υποχρεώνει το Ηνωμένο Βασίλειο να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για τον συνεχή έλεγχο της τηρήσεως από τις ΜΜΒ των κοινοτικών αρχών και κανόνων, καθώς και των ειδικών όρων που συνοδεύουν τη χορήγηση των αποκλειστικών δικαιωμάτων αγοράς.

6 'Οσον αφορά τη διάθεση προς πώληση του αποκορυφωμένου και μη αποκορυφωμένου γάλακτος, οι πρακτικές των διαφόρων ΜΜΒ στο Ηνωμένο Βασίλειο διίστανται μεταξύ τους.

7 Η Milk Marketing Board for Northern Ireland είχε ως πάγια πολιτική την ένταξη του αποκορυφωμένου και ημιαποκορυφωμένου γάλακτος στα αποκλειστικά της δικαιώματα αγοράς. Συνεπώς, αντιτάχθηκε στους παραγωγούς, οι οποίοι, μη λαμβάνοντας υπόψη τους τα αποκλειστικά της δικαιώματα αγοράς, επιθυμούσαν να πωλούν οι ίδιοι αυτό το γάλα.

8 Προκειμένου περί των ΜΜΒ που το 1982 υφίσταντο στη Σκωτία, δύο από τα Milk Marketing Schemes και συγκεκριμένα αυτά που καθόριζαν τις δραστηριότητες της Scottish Milk Marketing Board και της North of Scotland Milk Marketing Board τροποποιήθηκαν, προκειμένου το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα να καλύπτεται ρητώς από τα αποκλειστικά δικαιώματα αγοράς που έχουν χορηγηθεί στις ΜΜΒ από το άρθρο 25, παράγραφος 1, του κανονισμού 804/68. Το 1984, το Milk Marketing Scheme for Aberdeen and District Milk Marketing Board τροποποιήθηκε προς αυτή την κατεύθυνση.

9 Μέχρι το 1991, η Milk Marketing Board of England and Wales δεν είχε επικαλεστεί αποκλειστικά δικαιώματα αγοράς έναντι των παραγωγών, οι οποίοι προέβαιναν στην αποκορύφωση του πλήρους γάλακτος και στη συνέχεια εμπορεύοντο το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα.

10 Με επιστολή της 22ας Φεβρουαρίου 1991, η Επιτροπή επέσυρε την προσοχή των βρετανικών αρχών επί του γεγονότος ότι η Milk Marketing Board of England and Wales είχε αποφασίσει ότι το διατιθέμενο από τους παραγωγούς προς πώληση γάλα υπό ρευστή μορφή καλύπτεται από τα αποκλειστικά της δικαιώματα αγοράς, ασχέτως της περιεκτικότητάς του σε λιπαρές ουσίες. Στις 8 Μαΐου 1991, η Επιτροπή όχλησε το Ηνωμένο Βασίλειο να λάβει, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 10 του κανονισμού 1422/87, τα αναγκαία μέτρα, προκειμένου να ελέγχει επί μονίμου βάσεως την τήρηση των κοινοτικών κανόνων από τις ΜΜΒ.

11 Με επιστολή της 21ης Ιουνίου 1991, η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου πληροφόρησε την Επιτροπή ότι, κατόπιν επανεξετάσεως της έννομης καταστάσεως, είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι "το παραγόμενο και διατιθέμενο προς πώληση γάλα ως έχει", αντικείμενο των αποκλειστικών δικαιωμάτων των ΜΜΒ δυνάμει του άρθρου 25, παράγραφος 1, του κανονισμού 804/68, συνίσταται σε κάθε γάλα υπό ρευστή μορφή προοριζόμενο προς βρώση, ορισμός, ο οποίος, κατ' αυτό το κράτος μέλος, καλύπτει το αποκορυφωμένο και ημιαποκορυφωμένο γάλα.

12 Την 1η Οκτωβρίου 1991, η Επιτροπή απέστειλε στο Ηνωμένο Βασίλειο μια αιτιολογημένη γνώμη, στην οποία υποστήριζε τη θέση της όσον αφορά την επέκταση των αποκλειστικών δικαιωμάτων αγοράς των ΜΜΒ και ζήτησε από αυτό το κράτος μέλος να λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διατηρήσει το status quo, μέχρις ότου επιλυθεί η διαφορά αυτή από το Δικαστήριο.

Το κύριο αίτημα

Επί των αιτιάσεων υπό στοιχεία 1α', β', δ' και ε'

13 Προς υποστήριξη αυτών των αιτημάτων, η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι, βάσει των διατάξεων του άρθρου 25, παράγραφοι 1 και 3, του κανονισμού 804/68, τα αποκλειστικά δικαιώματα αγοράς των ΜΜΒ αφορούν μόνον το πλήρες γάλα και όχι το αποκορυφωμένο και ημιαποκορυφωμένο γάλα, δηλαδή το γάλα από το οποίο έχει αφαιρεθεί ένα, λίγο ή πολύ, σημαντικό μέρος των λιπαρών ουσιών. Πράγματι, οι παρεκκλίσεις από την κοινή οργάνωση αγορών στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων πρέπει να ορίζονται περιοριστικώς. Συνεπώς, πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ του πλήρους γάλακτος και των μεταποιημένων προϊόντων, όπως είναι το αποκορυφωμένο και το ημιαποκορυφωμένο γάλα.

14 Κατά την Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, η έννοια του "παραγομένου και διατιθεμένου προς πώληση γάλακτος ως έχει" περιλαμβάνει το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα, δεδομένου ότι ο εμπορικός προορισμός του γάλακτος αυτού του τύπου είναι ο ίδιος με αυτόν του πλήρους γάλακτος. Αν τα αποκλειστικά δικαιώματα αγοράς των ΜΜΒ δεν επεκτείνονταν στο χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα, οι παραγωγοί θα ήσαν σε θέση να πωλήσουν το γάλα τους κατ' ευθείαν στα γαλακτοπωλεία, στους χονδρεμπόρους, στους λιανοπωλητές ή στους καταναλωτές. Συνεπώς, θα προέκυπτε αύξηση της ποσότητας του αποκλειομένου από την πώληση στις ΜΜΒ γάλακτος, εις βάρος του συνόλου των παραγωγών και, κυρίως, αυτών που μειονεκτούν λόγω της γεωγραφικής τους θέσεως.

15 Στη συζήτηση αυτή, πρέπει να υπομνηστεί ότι το Δικαστήριο, με την απόφασή του της 27ης Μαρτίου 1990, C-372/88, Milk Marketing Board of England and Wales κατά Cricket St Thomas, Estate (Συλλογή 1990, σ. 1345), έκρινε ότι το περιεχόμενο των αποκλειστικών δικαιωμάτων αγοράς, το αντικείμενο των οποίων συνίσταται στο "παραγόμενο και διατιθέμενο προς πώληση γάλα ως έχει" κατά την έννοια του άρθρου 25, παράγραφος 1, στοιχείο α', του κανονισμού 804/68, οριοθετείται από το κοινοτικό δίκαιο, βάσει ενός κριτηρίου που στηρίζεται στα κύρια χαρακτηριστικά και στον εμπορικό προορισμό του εν λόγω προϊόντος. Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι το κρίσιμο σημείο συνίσταται στο αν το εν λόγω προϊόν μπορεί ακόμα να χαρακτηριστεί ως γάλα ή πρόκειται περί ενός διαφορετικού προϊόντος που έχει παραχθεί από γάλα.

16 Διαπιστώνεται εν προκειμένω ότι το αποκορυφωμένο και το ημιαποκορυφωμένο γάλα έχουν προσομοιάζοντα χαρακτηριστικά με το πλήρες γάλα. Οι τύποι γάλακτος χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες έχουν ουσιωδώς τον ίδιο εμπορικό προορισμό με το πλήρες γάλα, που συνίσταται στην κατ' ευθείαν κατανάλωση προς βρώση. Το αποκορυφωμένο και το ημιαποκορυφωμένο γάλα, καθώς και το πλήρες γάλα, πωλούνται στα ίδια καταστήματα σε χάρτινα περιτυλίγματα ή φιάλες, τελούντα σε συναγωνισμό μεταξύ τους και στις ίδιες ή σε πολύ παραπλήσιες τιμές.

17 Εξάλλου, το τυποποιημένο πλήρες γάλα, η περιεκτικότητα του οποίου σε λιπαρές ουσίες έχει παγίως καθοριστεί στο ποσοστό 3,5 %, υφίσταται παρόμοια επεξεργασία με αυτήν που συντελείται προκειμένου να παραχθεί αποκορυφωμένο και ημιαποκορυφωμένο γάλα. Το τυποποιημένο πλήρες γάλα, όπως το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα, λαμβάνεται είτε κατόπιν αποχωρισμού των βασικών στοιχείων του πλήρους γάλακτος είτε κατόπιν διαλύσεως του γάλακτος αυτού με γάλα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες. Συνεπώς, αυτή η τροποποίηση της περιεκτικότητας του γάλακτος σε λιπαρές ουσίες δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί κυριολεκτικώς ως μεταποιητική εργασία.

18 Πρέπει να προστεθεί ότι ο περιορισμός του αποκλειστικού δικαιώματος αγοράς των ΜΜΒ μόνο στο πλήρες γάλα θα έθετε σε κίνδυνο την επίτευξη των στόχων του εν λόγω συστήματος εμπορίας, που συνίστανται στη σταθεροποίηση των αγορών και στην εξασφάλιση ενός ευλόγου βιοτικού επιπέδου του ενδιαφερομένου αγροτικού πληθυσμού. Κατά την πρώτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 1421/78, οι ΜΜΒ έχουν αναγνωριστεί από την Κοινότητα ακριβώς διότι επιτρέπουν την επίτευξη των στόχων αυτών, μειώνοντας συγχρόνως τα περιθώρια προσφυγής σε μέτρα κοινοτικής παρεμβάσεως.

19 Ο περιορισμός των αποκλειστικών δικαιωμάτων αγοράς θα συνεπαγόταν τη δημιουργία ενός εναλλακτικού διαύλου εμπορίας του γάλακτος χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες. Από μια παρόμοια κατάσταση, θα διεκυβεύετο η αποτελεσματικότητα του εν λόγω συστήματος εμπορίας, η διατήρηση του οποίου εντός της κοινής οργανώσεως αγοράς γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων έχει γίνει δεκτή βάσει μιας προσαρτημένης στην Πράξη προσχωρήσεως δηλώσεως και, εντεύθεν, η ίδια η ύπαρξη των διαφόρων ΜΜΒ που έχουν αναγνωριστεί από το άρθρο 1, παράγραφος 2, του κανονισμού 1422/78.

20 Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι τα υπό στοιχεία 1α', β', δ'και ε' αιτήματα της Επιτροπής πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμα.

Επί της αιτιάσεως υπό στοιχείο 1γ'

21 Με το αίτημα αυτό, η Επιτροπή διώκει να αναγνωριστεί ότι το Ηνωμένο Βασίλειο παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 10, παράγραφος 1, του κανονισμού 1422/78, κατ' εφαρμογήν του οποίου έπρεπε να λάβει τα αναγκαία μέτρα για τον συνεχή έλεγχο της τηρήσεως από τις ΜΜΒ των κοινοτικών αρχών και κανόνων, καθώς και των ειδικών όρων που συνοδεύουν τη χορήγηση στους οργανισμούς αυτούς αποκλειστικών δικαιωμάτων αγοράς.

22 Η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ομολογεί ότι κατά το παρελθόν οι ΜΜΒ χρησιμοποιούσαν διιστάμενες πρακτικές όσον αφορά τους παραγωγούς που οι ίδιοι εμπορεύονταν το προϊόν τους υπό τη μορφή γάλακτος χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες. Στη Σκωτία, μετά τις τροποποιήσεις των Milk Marketing Schemes κατά το 1982 και το 1984, οι ΜΜΒ δεν κάνουν πλέον διάκριση μεταξύ πλήρους γάλακτος και χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλακτος. Στη Βόρεια Ιρλανδία, η ΜΜΒ ανέκαθεν θεωρούσε ότι το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα καλύπτεται από τα αποκλειστικά της δικαιώματα. Στην Αγγλία και την Ουαλία, η ΜΜΒ ανακαθόρισε τη θέση της, υπό την έννοια ότι από του λοιπού το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα εμπίπτει στο πεδίο των αποκλειστικών της δικαιωμάτων αγοράς. Συνεπώς, όλες πλέον οι ΜΜΒ θεωρούν ότι το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα καλύπτεται από τα αποκλειστικά τους δικαιώματα αγοράς.

23 Το Ηνωμένο Βασίλειο φρονεί ότι οι υποχρεώσεις που του επιβάλλονται από το άρθρο 10 του κανονισμού 1422/78 δεν του επιτρέπουν να εμποδίζει τους ιδιώτες, εν προκειμένω τις ΜΜΒ, να διεκδικούν καλή τη πίστει παρασχεθέντα από την κοινοτική έννομη τάξη δικαιώματα. Το καθήκον ελέγχου δεν του επιβάλλει να παρεμβαίνει σε εθνικές δίκες μεταξύ ιδιωτών ως προς τον καθορισμό του περιεχομένου παρομοίων δικαιωμάτων ή να προβαίνει στο α' ή στο β' διάβημα που του προτείνει η Επιτροπή.

24 H Kυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου υποστηρίζει επίσης ότι η αιτίαση αυτή δεν περιέχεται στην αιτιολογημένη γνώμη.

25 Το τελευταίο αυτό επιχείρημα πρέπει να απορριφθεί. Πράγματι, από πολυάριθμες παρατηρήσεις που περιέχονται στα κείμενα της Επιτροπής, που συνετάγησαν στο πλαίσιο της διοικητικής διαδικασίας που προηγήθηκε της προσφυγής, προκύπτει ότι η Επιτροπή έχει προσάψει στις βρετανικές αρχές ότι δεν εποπτεύουν αποτελεσματικώς την εφαρμογή των Milk Marketing Schemes από τις ΜΜΒ.

26 'Οσον αφορά την ουσία της αιτιάσεως αυτής, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, ως προϋπόθεση αυτής ταύτης της αναγνωρίσεως των εν λόγω συστημάτων εμπορίας, δεδομένου ότι αποτελούν παρέκκλιση από την κοινή οργάνωση αγορών, το Ηνωμένο Βασίλειο οφείλει να τηρεί αυστηρώς τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 10 του κανονισμού 1422/78.

27 Πράγματι, όπως το Δικαστήριο έχει ήδη κρίνει, το σύστημα που προκύπτει από το σύνολο των κοινοτικών διατάξεων, με τις οποίες παρέχεται η σχετική άδεια στις ΜΜΒ, χαρακτηρίζεται από την αρχή του αυστηροτάτου ελέγχου των δραστηριοτήτων των οργανισμών αυτών (βλ. την απόφαση της 2ας Δεκεμβρίου 1986, 23/84, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου, Συλλογή 1986, σ. 3581, σκέψη 40). Αυτή η υποχρέωση ελέγχου είναι ιδιαιτέρως σημαντική, κατά το μέτρο που υφίστανται πέντε διαφορετικοί οργανισμοί επιφορτισμένοι με την υλοποίηση αυτών των συστημάτων εμπορίας.

28 Εν προκειμένω, δεν αμφισβητείται ότι επί σειρά ετών ούτε η έννομη κατάσταση ούτε η πρακτική των ΜΜΒ στοιχούσαν προς την απαίτηση της ομοιόμορφης εφαρμογής της επίμαχης κανονιστικής ρυθμίσεως.

29 Οι αρμόδιες αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου επέτρεψαν να υπάρχουν αποκλίσεις στην εφαρμογή των Milk Marketing Schemes. 'Οπως διευκρινίζει η τέταρτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 1422/87, ένας από τους σκοπούς του νομοθετικού αυτού κειμένου συνίσταται στο να εξασφαλίσει ότι οι ΜΜΒ δεν θα ασκούν τα χορηγηθέντα δικαιώματα κατά τρόπο ασυμβίβαστο προς τις γενικές αρχές της Συνθήκης και του κοινοτικού δικαίου και, ιδιαιτέρως, προς την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων που διακηρύσσεται στο άρθρο 40, παράγραφος 3, δεύτερο εδάφιο, της Συνθήκης.

30 Συνεπώς, διαπιστώνεται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, επιτρέποντας στις ΜΜΒ να ακολουθούν διιστάμενες πολιτικές όσον αφορά τη διάθεση προς πώληση αποκορυφωμένου και ημιαποκορυφωμένου γάλακτος, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 10, παράγραφος 1, του κανονισμού 1422/78.

Επί της αιτιάσεως υπό στοιχείο 1 στ'

31 Η Επιτροπή χαρακτηρίζει το γεγονός ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν την πληροφόρησε για τις μεταβολές της πολιτικής των ΜΜΒ ως παράβαση του επιβαλλομένου από το άρθρο 5 της Συνθήκης καθήκοντος νομιμοφροσύνης.

32 Η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου αμφισβητεί ότι έχει παραβεί τις υποχρεώσεις της. Ισχυρίζεται ότι αντιμετώπισε μια δύσκολη κατάσταση, όπου οι ΜΜΒ, στηριζόμενες στην κοινοτική κανονιστική ρύθμιση, διεκδικούσαν καλή τη πίστει αποκλειστικά δικαιώματα αγοράς όσον αφορά το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα.

33 Πρέπει να υπομνηστεί ότι το αποκλίνον από την κοινή οργάνωση αγορών στον τομέα του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων καθεστώς έχει αναγνωριστεί από την Κοινότητα κατόπιν αιτήσεως του Ηνωμένου Βασιλείου, με αποτέλεσμα αυτό το κράτος μέλος να είναι υποχρεωμένο να πληροφορεί την Επιτροπή για κάθε μεταβολή των Milk Marketing Schemes, ικανή να επηρεάσει την αρτιότητα και αποτελεσματικότητα αυτών των συστημάτων εμπορίας.

34 Δεν αμφισβητείται ότι οι τροποποιήσεις που εισήχθησαν στα τρία Milk Marketing Schemes της Σκωτίας, για να τα επεκτείνουν στο αποκορυφωμένο και ημιαποκορυφωμένο γάλα, δεν κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή.

35 'Ομως, η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου όφειλε, εν προκειμένω, να ενημερώσει την Επιτροπή, λαμβανομένης υπόψη της σημασίας των σχεδιαζομένων τροποποιήσεων και προκειμένου να επιτραπεί στις κοινοτικές αρχές να ελέγξουν αν τα μέτρα αυτά είναι σύμφωνα προς την κοινοτική κανονιστική ρύθμιση.

36 Συνεπώς, αναγνωρίζεται ότι το Ηνωμένο Βασίλειο, παραλείποντας να κοινοποιήσει στην Επιτροπή τα σχέδια των τροποποιήσεων, οι οποίες εισήχθησαν κατά το 1982 και το 1984 στα εφαρμοζόμενα στη Σκωτία Milk Marketing Schemes, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 5 της Συνθήκης.

Το επικουρικό αίτημα

37 Αν η κρίση του Δικαστηρίου συνίσταται στο ότι το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα καλύπτεται από τα αποκλειστικά δικαιώματα των ΜΜΒ, η Επιτροπή ζητεί να αναγνωριστεί ότι οι παραγωγοί, οι οποίοι στηρίχθηκαν στην αντίθετη ανάλυση, που γινόταν δεκτή από την Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, πριν μεταβάλει τη θέση της, δικαιολογημένως πίστευσαν ότι είχαν τη δυνατότητα να συνεχίσουν να εμπορεύονται το χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρές ουσίες γάλα τους εκτός του πλαισίου των αποκλειστικών δικαιωμάτων αγοράς της Milk Marketing Board of England and Wales και της Milk Marketing Board for Northern Ireland για εύλογο χρονικό διάστημα και, οπωσδήποτε, μέχρι την ημερομηνία εκδόσεως της αποφάσεως του Δικαστηρίου.

38 Η Βρετανική Κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι το αίτημα αυτό δεν αποτέλεσε αντικείμενο της διοικητικής διαδικασίας που προηγήθηκε της προσφυγής.

39 Το επιχείρημα αυτό πρέπει να γίνει δεκτό. Πράγματι, η Επιτροπή δεν διατύπωσε κάποιο αίτημα περί προστασίας της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης ούτε στο έγγραφο οχλήσεως ούτε στην αιτιολογημένη γνώμη της.

40 Κατά συνέπεια, το αίτημα, που η Επιτροπή υπέβαλε επικουρικώς, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτο.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

41 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 3, πρώτο εδάφιο, του Κανονισμού Διαδικασίας, το Δικαστήριο μπορεί να κατανείμει τα έξοδα ή να αποφασίσει ότι κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα σε περίπτωση μερικής ήττας των διαδίκων. Εν προκειμένω, δεδομένου ότι οι διάδικοι ηττήθηκαν εν μέρει, πρέπει να αποφασιστεί ότι κάθε διάδικος θα φέρει τα δικαστικά του έξοδα, συμπεριλαμβανομένων των εξόδων της δίκης κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων που κίνησε η Επιτροπή.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

αποφασίζει:

1) Το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας, επιτρέποντας στις Μilk Μarketing Βoards να ακολουθούν διιστάμενες πολιτικές όσον αφορά τη διάθεση προς πώληση αποκορυφωμένου και ημιαποκορυφωμένου γάλακτος, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 10, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1422/78 του Συμβουλίου, της 20ής Ιουνίου 1978, περί χορηγήσεως ορισμένων ειδικών δικαιωμάτων σε οργανώσεις γαλακτοπαραγωγών στο Ηνωμένο Βασίλειο.

2) Παραλείποντας να κοινοποιήσει στην Επιτροπή τα σχέδια των τροποποιήσεων, οι οποίες εισήχθησαν κατά το 1982 και το 1984 στα εφαρμοζόμενα στη Σκωτία Milk Marketing Schemes, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 5 της Συνθήκης ΕΟΚ.

3) Απορρίπτει τα λοιπά κύρια αιτήματα της Επιτροπής ως αβάσιμα.

4) Απορρίπτει το επικουρικό αίτημα της Επιτροπής ως απαράδεκτο.

5) Κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα, συμπεριλαμβανομένων των δικαστικών εξόδων της διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων.