ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ 25ΗΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1988. - ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. - ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΜΠΑΝΑΝΩΝ. - ΣΥΝΕΚΔΙΚΑΣΘΕΙΣΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ 194/85 ΚΑΙ 241/85.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1988 σελίδα 01037



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

Προσχώρηση νέων κρατών μελών στις Κοινότητες - Ελληνική Δημοκρατία - Ελεύθερη κυκλοφορία των γεωργικών προϊόντων - Παρεκκλίσεις - Ερμηνεύονται στενά - Ποσοτικοί περιορισμοί και μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος - Προϊόντα υπαγόμενα σε εθνική οργάνωση αγοράς - Σχεδόν ολοσχερής απαγόρευση εισαγωγής μπανανών προελεύσεως άλλων κρατών μελών - Δεν επιτρέπεται - Ολοσχερής απαγόρευση εισαγωγής για τα προϊόντα καταγωγής χωρών ΑΚΕ - Δεν επιτρέπεται βάσει της δεύτερης Σύμβασης ΑΚΕ-ΕΟΚ της Λομέ

( Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 30 πράξη προσχωρήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, άρθρο 65, παράγραφος 2 δεύτερη Σύμβαση ΑΚΕ-ΕΟΚ της Λομέ της 31ης Οκτωβρίου 1979, άρθρα 3, παράγραφος 1, και 6 )

Περίληψη

Η διάταξη του άρθρου 65, παράγραφος 2, της πράξεως προσχωρήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, η οποία επιτρέπει, κατά τη διάρκεια μεταβατικής περιόδου και κατά το απολύτως αναγκαίο για τη διατήρηση υφισταμένης εθνικής οργανώσεως αγοράς μέτρο, παρεκκλίσεις από την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των γεωργικών προϊόντων, πρέπει, όπως και κάθε άλλη παρέκκλιση προβλεπόμενη στην πράξη προσχωρήσεως, να ερμηνευτεί υπό το πρίσμα της διευκολύνσεως της υλοποιήσεως των σκοπών της Συνθήκης και της ακέραιας εφαρμογής των κανόνων της . Μπορεί επομένως να ισχύσει μόνο για τα μέτρα που είναι απολύτως αναγκαία για τη διευκόλυνση της προσαρμογής της Ελληνικής Δημοκρατίας προς τις επιταγές της κοινής αγοράς, στον τομέα που καλύπτεται από εθνική οργάνωση αγοράς .

Δεν είναι απολύτως αναγκαίο προς το σκοπό αυτό και συνιστά συνεπώς παράβαση των υποχρεώσεων της Ελληνικής Δημοκρατίας ένα σύστημα αδειών εισαγωγής για τις μπανάνες που κατάγονται από άλλα κράτη μέλη ή που βρίσκονται εκεί σε ελεύθερη κυκλοφορία, συνδυαζόμενο με την πρακτική της συστηματικής αρνήσεως χορηγήσεως τέτοιων αδειών . Πράγματι, απομονώνοντας κατ' αυτό τον τρόπο την εθνική αγορά, η Ελληνική Δημοκρατία δεν προετοιμάζει τους έλληνες παραγωγούς για την ελευθέρωση της αγοράς, που αναπόφευκτα θα επέλθει μετά το πέρας της μεταβατικής περιόδου .

Με δεδομένη αυτή την παράβαση, η Ελληνική Δημοκρατία δεν μπορεί να στηριχτεί στο άρθρο 6 της δεύτερης Σύμβασης ΑΚΕ-ΕΟΚ της Λομέ, το οποίο προβλέπει ότι η μεταχείριση των εισαγωγών προϊόντων καταγωγής κρατών ΑΚΕ δεν μπορεί να είναι ευνοϊκότερη από τη μεταχείριση που ισχύει στο μεταξύ κρατών μελών εμπόριο, για να απαγορεύσει ολοσχερώς, κατά παράβαση του άρθρου 3, παράγραφος 1, της εν λόγω σύμβασης, τις εισαγωγές μπανανών καταγωγής κρατών ΑΚΕ .

Διάδικοι

Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις 194 και 241/85,

Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Ξενοφώντα Γιαταγάνα, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γεώργιο Κρεμλή, μέλος της νομικής υπηρεσίας της Επιτροπής, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,

προσφεύγουσα,

κατά

Ελληνικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενης από τον Στέλιο Περράκη, νομικό σύμβουλο του Υπουργείου Εξωτερικών, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο την ελληνική πρεσβεία,

καθής,

που έχουν ως αντικείμενο, η μεν πρώτη να αναγνωριστεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία, εξαρτώντας την εισαγωγή μπανανών, που κατάγονται από άλλα κράτη μέλη ή που βρίσκονται εκεί σε ελεύθερη κυκλοφορία, από προηγούμενη χορήγηση άδειας και αρνούμενη να χορηγήσει την άδεια αυτή, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, η δε δεύτερη να αναγνωριστεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία, απαγορεύοντας την εισαγωγή μπανανών καταγωγής κρατών ΑΚΕ, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Σύμβαση της Λομέ,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

συγκείμενο από τους O . Due, πρόεδρο τμήματος, προεδρεύοντα, T . Koopmans, K . Bahlmann, Κ . Κακούρη, R . Joliet, T . F . O' Higgins και F . Schockweiler, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας : J . L . da Cruz Vilaca

γραμματέας : B . Pastor, υπάλληλος διοικήσεως

έχοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 25ης Μαρτίου 1987, κατά την οποία η Ελληνική Δημοκρατία, καθής, εκπροσωπήθηκε από τον Ι . Λάιο και τον Μ . Τσοτσάνη, νομικό σύμβουλο και νομικό αντιστοίχως στο Υπουργείο Γεωργίας,

αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 18ης Ιουνίου 1987,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με δικόγραφα που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 21 Ιουνίου και στις 5 Αυγούστου 1985, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, δύο προσφυγές που έχουν ως αντικείμενο, η μεν πρώτη να αναγνωριστεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία, εξαρτώντας την εισαγωγή μπανανών, που κατάγονται από άλλα κράτη μέλη ή που βρίσκονται εκεί σε ελεύθερη κυκλοφορία, από προηγούμενη χορήγηση άδειας και αρνούμενη να χορηγήσει την άδεια αυτή, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, η δε δεύτερη να αναγνωριστεί ότι η Ελληνική Δημοκρατία, απαγορεύοντας την εισαγωγή μπανανών καταγωγής κρατών ΑΚΕ, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη δεύτερη Σύμβαση ΑΚΕ-ΕΟΚ, που υπογράφηκε στη Λομέ στις 31 Οκτωβρίου 1979 ( ΕΕ ειδ . έκδ . 11/022, σ . 103 ) ( στο εξής : Σύμβαση της Λομέ ).

2 Δυνάμει της από 24 Δεκεμβρίου 1980 αποφάσεως του Υπουργού Εμπορίου, η οποία επανελήφθη κατά περιόδους, οι εισαγωγές μπανάνας στην Ελλάδα εξαρτώνται, από 1ης Ιανουαρίου 1981, από χορήγηση άδειας . Δεν αμφισβητείται ότι οι αιτήσεις χορηγήσεως άδειας για την εισαγωγή μπανανών, που είτε κατάγονται από άλλα κράτη μέλη είτε βρίσκονται εκεί σε ελεύθερη κυκλοφορία, απορρίπτονται κατά σύστημα . Δεν αμφισβητείται επίσης το ότι στην Ελλάδα υφίσταται απόλυτη απαγόρευση εισαγωγής μπανανών καταγωγής κρατών ΑΚΕ .

3 Η Επιτροπή θεώρησε ότι η απαίτηση άδειας εισαγωγής και η άρνηση χορηγήσεως τέτοιας άδειας συνιστούσαν μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικούς περιορισμούς επί των εισαγωγών . Αφού, με το από 14 Ιουλίου 1983 έγγραφό της κάλεσε την ελληνική κυβέρνηση να υποβάλει τις παρατηρήσεις της, η Επιτροπή διατύπωσε, στις 14 Μαΐου 1984, αιτιολογημένη γνώμη, κατά την οποία η Ελληνική Δημοκρατία, θεσπίζοντας τα επίμαχα μέτρα για τις μπανάνες που κατάγονται από άλλα κράτη μέλη ή που βρίσκονται εκεί σε ελεύθερη κυκλοφορία, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ .

4 Η ελληνική κυβέρνηση, με την απάντησή της στην αιτιολογημένη γνώμη, επικαλέστηκε την ύπαρξη εθνικής οργανώσεως αγοράς μπανάνας και ισχυρίστηκε ότι, ως εκ τούτου, οι διατάξεις του άρθρου 65, παράγραφος 2, της πράξεως περί των όρων προσχωρήσεως και των προσαρμογών των Συνθηκών, που είναι προσαρτημένη στη Συνθήκη της 28ης Μαΐου 1979, περί προσχωρήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας ( στο εξής : πράξη προσχωρήσεως ), της επέτρεπαν τη λήψη των επίδικων μέτρων . Η Επιτροπή διατύπωσε τότε, στις 13 Μαρτίου 1985, συμπληρωματική αιτιολογημένη γνώμη . Με αυτήν η Επιτροπή υποστήριξε ότι, παρά την ενδεχόμενη ύπαρξη εθνικής οργανώσεως αγοράς, η γενική απαγόρευση εισαγωγής μπανανών δεν μπορεί να είναι σύμφωνη με το κοινοτικό δίκαιο, αφού το ίδιο το άρθρο 65, παράγραφος 2, της πράξεως προσχωρήσεως αποδέχεται ποσοτικούς περιορισμούς και μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος μόνο στο μέτρο που είναι απολύτως αναγκαίο για να εξασφαλιστεί η διατήρηση της εθνικής οργανώσεως αγοράς . Δεδομένου ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν συμμορφώθηκε, η Επιτροπή άσκησε την προσφυγή στην υπόθεση 194/85 .

5 Με έγγραφο της 13ης Δεκεμβρίου 1984, το οποίο απηύθυνε στην ελληνική κυβέρνηση, η Επιτροπή διαπίστωσε την απαγόρευση εισαγωγής στην Ελλάδα μπανανών καταγωγής ή προελεύσεως κρατών ΑΚΕ . Η Επιτροπή επισήμανε στην ελληνική κυβέρνηση ότι η απαγόρευση αυτή αντιβαίνει ιδίως στο άρθρο 3, παράγραφος 1 της Σύμβασης της Λομέ . Δεδομένου ότι τα επιχειρήματα τα οποία προέβαλε η ελληνική κυβέρνηση σε απάντηση του εγγράφου αυτού δεν έπεισαν την Επιτροπή να μεταβάλει άποψη, αυτή διατύπωσε, στις 6 Ιουνίου 1985, αιτιολογημένη γνώμη . Επειδή δε η ελληνική κυβέρνηση δεν συμμορφώθηκε προς την εν λόγω αιτιολογημένη γνώμη, η Επιτροπή άσκησε την προσφυγή στην υπόθεση 241/85 .

6 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικώς η σχετική εθνική νομοθεσία, η διαδικασία, οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων . Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο καθόσον είναι αναγκαίο για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο .

Υπόθεση 194/85

7 Η Επιτροπή στηρίζει την προσφυγή της στην άποψη ότι η έστω και καθαρά τυπική απαίτηση αδειών εισαγωγής συνιστά μέτρο ισοδυνάμου αποτελέσματος προς ποσοτικό περιορισμό, που απαγορεύεται από τα άρθρα 30 και επόμενα της Συνθήκης . Κατά μείζονα λόγο, η συστηματική άρνηση χορηγήσεως αδειών εισαγωγής στο ενδοκοινοτικό εμπόριο αποτελεί παράβαση των εν λόγω διατάξεων .

8 Η ελληνική κυβέρνηση, αντιθέτως, υποστηρίζει ότι οι διατάξεις του άρθρου 65, παράγραφος 2, της πράξεως προσχωρήσεως τής επιτρέπουν να παρεκκλίνει από τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης .

9 Πρέπει να υπομνηστεί ότι, κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, εκτός των εξαιρέσεων που προβλέπονται από το ίδιο το κοινοτικό δίκαιο, το άρθρο 30 της Συνθήκης εμποδίζει την εφαρμογή στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές μιας εθνικής νομοθεσίας που διατηρεί την έστω και καθαρά τυπική απαίτηση αδειών εισαγωγής ή εξαγωγής ή κάθε άλλης παρόμοιας διαδικασίας ( αποφάσεις της 15ης Δεκεμβρίου 1971, υποθέσεις 51 έως 54/71, International Fruit Company NV και λοιποί κατά Produktschap voor groenten en fruit, Rec . 1971, σ . 1107, και της 15ης Δεκεμβρίου 1976, υπόθεση 41/76, Donckerwolcke κατά Procureur de la Republique, Rec . 1976, σ . 1921 ).

10 Κατά το άρθρο 35, που περιέχεται στον τίτλο ΙΙ της πράξεως προσχωρήσεως, "οι ποσοτικοί περιορισμοί επί των εισαγωγών και των εξαγωγών, καθώς και όλα τα μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος, που υφίστανται μεταξύ της Κοινότητος στην παρούσα της σύνθεση και της Ελλάδος, καταργούνται από της προσχωρήσεως ".

11 Η πράξη προσχωρήσεως προέβλεψε όμως και ορισμένες παρεκκλίσεις από τις διατάξεις του άρθρου 35, όπως αυτή που διαλαμβάνεται στο άρθρο 65, παράγραφος 2, και την οποία επικαλείται η ελληνική κυβέρνηση .

12 Τίθεται, συνεπώς, το ερώτημα αν ισχύει εν προκειμένω το άρθρο 65, παράγραφος 2, της πράξεως προσχωρήσεως, επιτρέποντας έτσι παρέκκλιση από τις διατάξεις του άρθρου 30 της Συνθήκης .

13 Το άρθρο 65, παράγραφος 2, της πράξεως προσχωρήσεως ορίζει :

"Για τα προϊόντα που δεν υπόκεινται κατά την προσχώρηση στην κοινή οργάνωση των αγορών, οι διατάξεις του τίτλου ΙΙ περί προοδευτικής καταργήσεως των φορολογικών επιβαρύνσεων ισοδυνάμου προς δασμούς αποτελέσματος και των ποσοτικών περιορισμών και μέτρων ισοδυνάμου αποτελέσματος δεν εφαρμόζονται επί των φορολογικών επιβαρύνσεων, των περιορισμών και μέτρων αυτών, όταν αποτελούν μέρος μιας εθνικής οργανώσεως αγοράς κατά την ημερομηνία της προσχωρήσεως .

Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται μόνο μέχρι της θέσεως σε εφαρμογή της κοινής οργανώσεως των αγορών για τα προϊόντα αυτά και το αργότερο μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 1985, και στο μέτρο που είναι απολύτως αναγκαίο για να εξασφαλισθεί η διατήρηση της εθνικής οργανώσεως ."

14 Πρώτον, η Επιτροπή διατείνεται ότι τα επίδικα εθνικά μέτρα δεν δικαιολογούνται δυνάμει του άρθρου 65, παράγραφος 2, της πράξεως προσχωρήσεως, δεδομένου ότι η παραγωγή και εμπορία μπανάνας δεν αποτελεί στην Ελλάδα αντικείμενο εθνικής οργανώσεως αγοράς, όπως την έχει ορίσει το Δικαστήριο με απόφαση της 10ης Δεκεμβρίου 1974 ( υπόθεση 48/74, Charmasson κατά Ministre de l' economie et des finances, Rec . 1974, σ . 1383 ). Η Επιτροπή δεν αμφισβητεί ότι έχουν ληφθεί διάφορα μέτρα για την προστασία της εγχώριας παραγωγής του προϊόντος αυτού . Επιμένει όμως στο γεγονός ότι τα μέτρα αυτά δεν επαρκούν ώστε να προσδώσουν στο όλο σύστημα το χαρακτήρα εθνικής οργανώσεως αγοράς .

15 Πρέπει να υπομνηστεί ότι, όπως αποφάνθηκε το Δικαστήριο με την προαναφερθείσα απόφαση της 10ης Δεκεμβρίου 1974, η εθνική οργάνωση αγοράς ορίζεται ως σύνολο νομικών μέσων που θέτουν υπό τον έλεγχο των δημόσιων αρχών τη ρύθμιση της αγοράς των οικείων προϊόντων, προκειμένου να εξασφαλίσουν, με την αύξηση της παραγωγικότητας και με την άριστη χρησιμοποίηση των συντελεστών παραγωγής, και ιδίως του εργατικού δυναμικού, ένα δίκαιο βιοτικό επίπεδο στους παραγωγούς, τη σταθεροποίηση των αγορών, τον ασφαλή εφοδιασμό και λογικές τιμές για τους καταναλωτές .

16 Σχετικώς, όπως προκύπτει από τη δικογραφία, το ελληνικό κράτος χορηγεί οικονομικές ενισχύσεις για τη μπανανοκαλλιέργεια και λαμβάνει μέτρα υποστηρίξεως της παραγωγής, όπως η πραγματοποίηση τεχνικοοικονομικών μελετών και πειραματικών ερευνών, η κατάρτιση απογραφών και η συλλογή στατιστικών στοιχείων . Το κράτος ορίζει επίσης τα ποιοτικά και άλλα κριτήρια στα οποία πρέπει να ανταποκρίνονται οι μπανάνες για να μπορούν να διατεθούν στο εμπόριο . Κατά την ελληνική κυβέρνηση, η χορήγηση αδειών στους μικροπωλητές για την πώληση μπανανών οδήγησε στη βελτίωση του κυκλώματος εμπορίας και διανομής . Καθορίστηκαν, εξάλλου, οι τιμές λιανικής πωλήσεως, κατά τρόπον ώστε να λαμβάνεται υπόψη το κόστος παραγωγής και μεταφοράς, η εξασφάλιση δίκαιου περιθωρίου εμπορικού κέρδους και λογικής τιμής για τον καταναλωτή . Υπ' αυτές τις συνθήκες, πρέπει να αναγνωριστεί η ύπαρξη εθνικής οργανώσεως αγοράς μπανάνας στην Ελλάδα .

17 Δεύτερον, η Επιτροπή ισχυρίζεται ότι δεν πληρούται η προϋπόθεση του δευτέρου εδαφίου του άρθρου 65, παράγραφος 2, της πράξεως προσχωρήσεως, που προβλέπει ότι η παρέκκλιση από τους κανόνες της ελεύθερης κυκλοφορίας που εισάγεται με τη διάταξη αυτή ισχύει μόνο στο μέτρο που είναι απολύτως αναγκαίο για να εξασφαλιστεί η διατήρηση της εθνικής οργανώσεως αγοράς . Ειδικότερα, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η απαίτηση άδειας εισαγωγής για τις μπανάνες που είτε κατάγονται από άλλα κράτη μέλη είτε βρίσκονται εκεί σε ελεύθερη κυκλοφορία και η συστηματική άρνηση χορηγήσεως τέτοιας άδειας δεν μπορούν να θεωρηθούν ως μέτρα που είναι απολύτως αναγκαία για να εξασφαλιστεί η διατήρηση της εθνικής οργανώσεως της αγοράς μπανάνας στην Ελλάδα .

18 Η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι, για να εξασφαλιστεί η διατήρηση της εθνικής οργανώσεως αγοράς, είναι απολύτως αναγκαία η επιβολή ποσοτικών περιορισμών και μέτρων ισοδυνάμου αποτελέσματος στις εισαγωγές . Εάν επιτρεπόταν η εισαγωγή μπανανών κατά τη μεταβατική περίοδο, που προβλέπεται στο άρθρο 65 της πράξεως προσχωρήσεως, αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα τον οικονομικό αφανισμό των μπανανοπαραγωγών και την εγκατάλειψη των οικονομικών προγραμμάτων και επενδύσεων του κράτους . Επομένως, η επιβολή περιορισμών στις εισαγωγές που εφάρμοσε η Ελληνική Δημοκρατία βρίσκεται μέσα στο πνεύμα της διατάξεως της παραγράφου 2 του άρθρου 65 της πράξεως προσχωρήσεως .

19 Πρέπει να σημειωθεί ότι, προς διευκόλυνση της ενσωμάτωσης της Ελληνικής Δημοκρατίας στην Κοινότητα, το άρθρο 9 της πράξεως προσχωρήσεως ορίζει, στην παράγραφο 1, ότι "η εφαρμογή των αρχικών Συνθηκών και των πράξεων που εξεδόθησαν από τα όργανα υπόκειται, μεταβατικώς, στις διατάξεις παρεκκλίσεως που προβλέπονται στην παρούσα πράξη ". Η πράξη προσχωρήσεως, δηλαδή, απλώς προέβλεψε αυστηρώς οριζόμενες προθεσμίες και όρους για να διευκολύνει την προσαρμογή της Ελληνικής Δημοκρατίας προς τους κανόνες που ισχύουν στην Κοινότητα .

20 Κατά την ερμηνεία, επομένως, των διατάξεων της πράξεως προσχωρήσεως, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι θεμελιώδεις αρχές της Κοινότητας που τέθηκαν με τη Συνθήκη, οι δε παρεκκλίσεις από τους κανόνες της Συνθήκης, τις οποίες επιτρέπει η πράξη προσχωρήσεως, πρέπει να ερμηνεύονται υπό το πρίσμα της διευκολύνσεως της υλοποιήσεως των σκοπών της Συνθήκης και της ακέραιας εφαρμογής των κανόνων της .

21 'Οσον αφορά, ειδικότερα, την κατάργηση των ποσοτικών περιορισμών και μέτρων ισοδυνάμου αποτελέσματος, οι οικείες διατάξεις της πράξεως προσχωρήσεως δεν μπορούν να ερμηνεύονται άσχετα από τις συναφείς διατάξεις της Συνθήκης .

22 Το άρθρο 65 της πράξεως προσχωρήσεως, το οποίο αφορά τα γεωργικά προϊόντα, πρέπει, εξάλλου, να ερμηνευτεί με γνώμονα τους σκοπούς της κοινής γεωργικής πολιτικής, διότι εντάσσεται στα πλαίσια της πραγμάτωσής της .

23 'Οπως παρατήρησε το Δικαστήριο με την προαναφερθείσα απόφαση της 10ης Δεκεμβρίου 1974, κατά τη μεταβατική περίοδο η εθνική οργάνωση αγοράς πρέπει να προσαρμόζεται, όσο το δυνατόν περισσότερο, προς τις επιταγές της κοινής αγοράς, ώστε να διευκολύνει την καθιέρωση της κοινής γεωργικής πολιτικής .

24 Η παρέκκλιση, την οποία εισάγει το άρθρο 65, παράγραφος 2, για τη μεταβατική περίοδο την οποία προσδιορίζει, ισχύει μόνο για τα μέτρα που είναι απολύτως αναγκαία για τη διευκόλυνση της προσαρμογής της Ελληνικής Δημοκρατίας προς τις επιταγές της κοινής αγοράς έναντι μιας εθνικής οργανώσεως αγοράς γεωργικών προϊόντων .

25 Εν προκειμένω, τα μέτρα που θέσπισε η Ελληνική Δημοκρατία, η καθιέρωση δηλαδή συστήματος αδειών εισαγωγής για τις μπανάνες που είτε κατάγονται από άλλα κράτη μέλη είτε βρίσκονται εκεί σε ελεύθερη κυκλοφορία, σε συνδυασμό με την πρακτική της συστηματικής αρνήσεως χορηγήσεως τέτοιων αδειών, συνιστούν γενική σχεδόν απαγόρευση εισαγωγής . Τίθεται, συνεπώς, το ερώτημα αν μια τέτοια σχεδόν γενική απαγόρευση ήταν απολύτως αναγκαία κατά την έννοια του άρθρου 65, παράγραφος 2, της πράξεως προσχωρήσεως .

26 Σχετικώς, η ελληνική κυβέρνηση παρατήρησε ότι, αν αίρονταν οι περιορισμοί, θα εισάγονταν στην Ελλάδα 50 000 περίπου τόνοι μπανάνας, πράγμα που θα είχε βαριές επιπτώσεις για τους εγχώριους μπανανοπαραγωγούς . Υπ' αυτές τις περιστάσεις και δεδομένου ότι οι μπανάνες θα μπορούσαν εν πάση περιπτώσει να εισάγονται ελεύθερα, μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, μια γενική σχεδόν απαγόρευση εισαγωγής δεν διευκολύνει την προσαρμογή των εγχώριων παραγωγών στις συνθήκες της κοινής αγοράς . Πράγματι, μια τέτοια απαγόρευση, που απομονώνει την εθνική αγορά μπανάνας, δεν προετοιμάζει τους έλληνες παραγωγούς για την ελευθέρωση της αγοράς, που αναπόφευκτα θα επέλθει μετά το πέρας της μεταβατικής περιόδου . Το πράγμα θα είχε διαφορετικά αν η ελληνική κυβέρνηση είχε επιτρέψει την προοδευτική ελευθέρωση των εισαγωγών μπανάνας, συνοδεύοντάς την ενδεχομένως με σύστημα ελέγχου των εισαγωγών ή με σύστημα ποσοστώσεων .

27 Πρέπει, συνεπώς, να γίνει δεκτό ότι τα επίδικα εθνικά μέτρα δεν ήταν απολύτως αναγκαία για να εξασφαλιστεί η διατήρηση της εθνικής οργανώσεως αγοράς, κατά την έννοια του άρθρου 65, παράγραφος 2, της πράξεως προσχωρήσεως, και συνιστούν επομένως παράβαση του άρθρου 30 της Συνθήκης .

Υπόθεση 241/85

28 Στην υπόθεση αυτή, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι η Ελληνική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 3, παράγραφος 1, της Σύμβασης της Λομέ, κατά το μέτρο που απαγορεύει τις εισαγωγές μπανάνας καταγωγής κρατών ΑΚΕ .

29 Πρέπει να υπομνηστεί ότι, κατά το εν λόγω άρθρο 3, παράγραφος 1, "η Κοινότητα δεν επιβάλλει ποσοτικούς περιορισμούς ή μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος κατά τις εισαγωγές προϊόντων καταγωγής κρατών ΑΚΕ ".

30 Η ελληνική κυβέρνηση επικαλείται το άρθρο 65, παράγραφος 2, της πράξεως προσχωρήσεως, κατά το μέτρο που η διάταξη αυτή της επιτρέπει να παρεκκλίνει από τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ, καθώς και το άρθρο 6 της Σύμβασης της Λομέ, κατά το οποίο η μεταχείριση των εισαγωγών προϊόντων καταγωγής κρατών ΑΚΕ δεν μπορεί να είναι ευνοϊκότερη από τη μεταχείριση που ισχύει στο μεταξύ κρατών μελών εμπόριο . Η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι, αν το άρθρο 65, παράγραφος 2, της πράξεως προσχωρήσεως της επιτρέπει να επιβάλλει ποσοτικούς περιορισμούς επί των εισαγωγών μπανανών που είτε κατάγονται από κράτη μέλη της Κοινότητας είτε βρίσκονται εκεί σε ελεύθερη κυκλοφορία, τότε, σύμφωνα με το άρθρο 6 της Σύμβασης της Λομέ, πρέπει να επιβάλλει παρόμοιους περιορισμούς και επί των εισαγωγών από τα κράτη ΑΚΕ .

31 'Οπως έκρινε ήδη το Δικαστήριο στο πλαίσιο της προεξετασθείσας υπόθεσης 194/85, η ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί να επικαλεστεί το άρθρο 65, παράγραφος 2, της πράξεως προσχωρήσεως, για να δικαιολογήσει τα μέτρα που επιβάλλει στις εισαγωγές από άλλα κράτη μέλη . Επομένως, το επιχείρημα που αντλεί η ελληνική κυβέρνηση από το άρθρο 6 της Σύμβασης της Λομέ δεν μπορεί να γίνει δεκτό .

32 Πρέπει, συνεπώς, να γίνει δεκτό ότι η ελληνική κυβέρνηση, απαγορεύοντας τις εισαγωγές μπανανών καταγωγής κρατών ΑΚΕ, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 3, παράγραφος 1, της Σύμβασης της Λομέ .

33 Από τα προηγηθέντα προκύπτει ότι η Ελληνική Δημοκρατία, θεσπίζοντας σύστημα αδειών εισαγωγής για τις μπανάνες που κατάγονται από άλλα κράτη μέλη ή που βρίσκονται εκεί σε ελεύθερη κυκλοφορία και συνδυάζοντας το σύστημα αυτό με την πρακτική της συστηματικής αρνήσεως χορηγήσεως τέτοιων αδειών, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ και ότι, απαγορεύοντας την εισαγωγή μπανανών καταγωγής κρατών ΑΚΕ, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 3, παράγραφος 1, της Σύμβασης της Λομέ .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

34 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα . Επειδή η Ελληνική Δημοκρατία ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα .

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

αποφασίζει :

1 ) Η Ελληνική Δημοκρατία, θεσπίζοντας σύστημα αδειών εισαγωγής για τις μπανάνες που κατάγονται από άλλα κράτη μέλη ή που βρίσκονται εκεί σε ελεύθερη κυκλοφορία και συνδυάζοντας το σύστημα αυτό με την πρακτική της συστηματικής αρνήσεως χορηγήσεως τέτοιων αδειών, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 30 της Συνθήκης ΕΟΚ και, απαγορεύοντας την εισαγωγή μπανανών καταγωγής κρατών ΑΚΕ, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 3, παράγραφος 1, της Σύμβασης της Λομέ .

2 ) Καταδικάζει την Ελληνική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα .