IV —

Τέλος, και νομίζω επικουρικά, η βρετανική κυβέρνηση παρατηρεί ότι η λύση των τεθέντων ερωτημάτων από το ολλανδικό δικαστήριο πρέπει να ανευρεθεί όχι στο πλαίσιο των άρθρων 30 ώς 36 της Συνθήκης, αλλά στο πλαίσιο των άρθρων 85 και 86. Ασφαλώς, στο μέτρο που οι διαπιστωθείσες διακρίσεις ή στρεβλώσεις προκλήθηκαν εκ προθέσεως από έναν κατασκευαστή, η συμπεριφορά αυτή μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο διαδικασίας κατά το άρθρο 86. Διάφορες ενδείξεις επιτρέπουν να συναχθεί ότι πρόκειται για τέτοια περίπτωση. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η MONOPOLIES COMMISSION (επιτροπή μονοπωλίων) επέβαλε, στις αρχές του 1973, στον όμιλο HOFFMANN-LA ROCHE να μειώσει κατά 50 ώς 60 % την τιμή πωλήσεως των ηρεμιστικών του φαρμάκων στην εθνική υπηρεσία υγείας και να επιστρέψει τα υπερβάλλοντα κέρδη που είχε πραγματοποιήσει κατά το παρελθόν η εταιρία αυτή (JO C 73 της 13ης Σεπτεμβρίου 1973, σ. 36). Στις 30 Ιανουαρίου 1976 υποχρέωσε το KAMMERGERICHT του Βερολίνου τον όμιλο αυτό να μειώσει κατά 28 % την τιμή του VALIUM. Όσον αφορά τις Κάτω Χώρες, η υπηρεσία οικονομικού ελέγχου ειδοποίησε, κατόπιν ερεύνης που έγινε στο ολλανδικό υποκατάστημα της HOFFMANN-LA ROCHE, τη διεύθυνση του υποκαταστήματος αυτού, καθώς και τον ελβετικό όμιλο, ότι θα εφήρμοζε την ολλανδική νομοθεσία περί ανταγωνισμού αν η HOFFMANN-LA ROCHE δεν εμείωνε σε ικανοποιητικό επίπεδο, πλην ευλόγου αιτίας, την τιμή του LIBRIUM και του VALIUM που πωλούνται στις Κάτω Χώρες. Φαίνεται ότι έκτοτε η υπηρεσία αυτή δεν έδωσε συνέχεια στα σχέδιά της να εφαρμόσει αυτή τη νομοθεσία (απαντήσεις της 25ης Ιανουαρίου 1974 σε δύο κοινοβουλευτικές ερωτήσεις, παραρτήματα των πρακτικών των συζητήσεων ενώπιον του Που τμήματος των Κάτω Χωρών, σύνοδος 1973-74, αριθ. 1561 και 1580). Πάντως, η ολλανδική βασιλική εταιρία προωθήσεως της φαρμακοποιίας προειδοποίησε εκείνα από τα μέλη της που προμηθεύονταν φθηνά μέσω παραλλήλων εισαγωγών, κυρίως από το Ηνωμένο Βασίλειο, με φάρμακα των οποίων υφίσταντο στις Κάτω Χώρες αντίστοιχα, εγγεγραμμένα ως συσκευασμένα φάρμακα, και τα οποία μέλη δεν μετακύλιαν αυτό το πλεονέκτημα στους πελάτες τους. Επί κοινοτικού επιπέδου, από τις απαντήσεις που έδωσε η Επιτροπή σε διάφορες γραπτές ερωτήσεις που έθεσαν μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προκύπτει ότι η Επιτροπή αποφάσισε το 1973 να προβεί, βάσει του κανονισμού 17/62, σε έρευνα στον τομέα της φαρμακοποιίας και ιδιαίτερα όσον αφορά το VALIUM και το LIBRIUM που πωλεί ο όμιλος HOFFMANN-LA ROCHE, λόγω των σημαντικών διαφορών των τιμών πωλήσεως των προϊόντων αυτών στο Ηνωμένο Βασίλειο και στα άλλα κράτη μέλη (JO C 68 της 21ης Αυγούστου 1973, σ. 18· JO C 19 της 27ης Ιανουαρίου 1975, σ. 24· JO C 242 της 22ας Οκτωβρίου 1975, σ. 16· JO C 1 της 5ης Ιανουαρίου 1976, σ. 14· βλ. επίσης τα πρακτικά των συζητήσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά τη συνεδρίαση της 13ης Οκτωβρίου 1975, JO 195, παράρτημα, σ. 10). Τέλος το Φεβρουάριο 1976, σ' απάντηση της γραπτής ερώτησης 657/75, η Επιτροπή διαβεβαίωσε ότι διενεργούσε τρεις έρευνες στον τομέα αυτό που στηρίζονταν στην εφαρμογή των διατάξεων της Συνθήκης περί ανταγωνισμού. Μ' άλλα λόγια, όπως είπαν και οι δικηγόροι του κατηγορουμένου της κύριας δίκης, το αληθινό ερώτημα θα μπορούσε να είναι αν το γεγονός ότι ένα κράτος μέλος διαμορφώνει και εφαρμόζει τη νομοθεσία του κατά τρόπο που επιτρέπει σ' έναν κατασκευαστή να καταχράται των διαφορών που υφίστανται μεταξύ των διαφόρων κρατών μελών στο θέμα των αδειών κυκλοφορίας φαρμάκων, με καθαρά εμπορικό σκοπό, άσχετο προς το άρθρο 36, ακόμη και όχι αντίθετο προς αυτό, συνιστά μέτρο απαγορευόμενο από το άρθρο 30, ή, αν προτιμάτε, μήπως, χάρη στις εγχώριες διατάξεις δημιουργήθηκε μονοπώλιο εισαγωγής υπέρ ενός αλλοδαπού κατασκευαστή και του αποκλειστικού του διανομέα, μονοπώλιο που εμπίπτει στο άρθρο 86. Είναι ασφαλώς λυπηρό, για να μπορέσουν να σταθμιστούν ακριβώς οι αντίστοιχες ευθύνες, ότι οι διαδικασίες που άρχισε η Επιτροπή κατ' εφαρμογή του κανονισμού 17, καθώς και κατά το άρθρο 169, δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί, όπως είχε συμβεί και με την υπόθεση της ζάχαρης και με την υπόθεση BRT/SABAM. Αλλά και αν στην παράβαση του άρθρου 36 από τις Κάτω Χώρες προστεθεί και η παράβαση του άρθρου 86 από μια επιχείρηση, αυτό δεν θα συνεπήγετο να αποκλείσει η μία την άλλη: μπορούν να σωρευθούν οι δύο παραβάσεις, έστω και αν υπάρχει κίνδυνος να βρεθούμε στην ίδια θέση όπως στις υποθέσεις της ζάχαρης όπου οι ιταλοί εισαγωγείς και οι ευρωπαίοι επεξεργαστές ήταν θύματα της ιταλικής νομοθεσίας στα θέματα διαγωνισμών εισαγωγής.