Απόφαση του Πρωτοδικείου (τρίτο τμήμα) της 7ης Νοεμβρίου 2002. - Vela Srl και Tecnagrind SL κατά Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. - Γεωργία - ΕΓΤΠΕ - Κατάργηση χρηματοδοτικής συνδρομής - Άρθρα 23 και 24 του κανονισμού (ΕΟΚ) 4253/88 - Αρχές της ασφαλείας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης - Αρχή της αναλογικότητας. - Συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-141/99, T-142/99, T-150/99 και T-151/99.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 2002 σελίδα II-04547



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

1. Οικονομική και κοινωνική συνοχή - Διαρθρωτικές παρεμβάσεις - Κοινοτικές χρηματοδοτήσεις χορηγούμενες για εθνικά σχέδια δράσεως - Εξουσίες επιτόπιου ελέγχου και εξακριβώσεως της Επιτροπής - Περιεχόμενο

(Άρθρο 158 ΕΚ· κανονισμοί του Συμβουλίου 2052/88 και 4253/88, άρθρο 23 § 2)

2. Οικονομική και κοινωνική συνοχή - Διαρθρωτικές παρεμβάσεις - Κοινοτικές χρηματοδοτήσεις χορηγούμενες για εθνικά σχέδια δράσεως - Εξουσίες επιτόπιου ελέγχου και εξακριβώσεως της Επιτροπής - Νομική βάση

(Κανονισμοί του Συμβουλίου 4253/88, 2988/85 και 2185/96)

3. Οικονομική και κοινωνική συνοχή - Διαρθρωτικές παρεμβάσεις - Κοινοτικές χρηματοδοτήσεις χορηγούμενες για εθνικά σχέδια δράσεως - Απόφαση περί αναστολής, μειώσεως ή καταργήσεως αρχικώς εγκριθείσας συνδρομής - Μη άσκηση, εκ μέρους του οικείου κράτους μέλους, της ευχέρειας να καταθέσει παρατηρήσεις εντός ορισμένης προθεσμίας - Υποχρέωση της Επιτροπής να διευκρινίσει το γεγονός αυτό στην απόφασή της - Δεν υφίσταται

(Κανονισμός 4253/88 του Συμβουλίου, άρθρα 23 και 24)

4. Πράξεις των οργάνων - Αιτιολόγηση - Υποχρέωση - Περιεχόμενο

(Άρθρο 253 ΕΚ)

5. Οικονομική και κοινωνική συνοχή - Διαρθρωτικές παρεμβάσεις - Κοινοτικές χρηματοδοτήσεις χορηγούμενες για εθνικά σχέδια δράσεως - Έλεγχος, εκ μέρους της Επιτροπής, της κανονικότητας κάθε τιμολογίου που δηλώθηκε για ένα επιχορηγούμενο σχέδιο - Δαπάνες που χρεώνονται στον δικαιούχο συνδρομής του ΕΓΤΠΕ από υπεργολάβους - Περιλαμβάνονται

6. Οικονομική και κοινωνική συνοχή - Διαρθρωτικές παρεμβάσεις - Κοινοτικές χρηματοδοτήσεις χορηγούμενες για εθνικά σχέδια δράσεως - Υποχρέωση ενημερώσεως και τηρήσεως της νομιμότητας βαρύνουσα τους αιτούντες και τους δικαιούχους χρηματοδοτικής συνδρομής του ΕΓΤΠΕ

7. Κοινοτικό δίκαιο - Αρχές - Προστασία της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης - Δεν παρέχεται προστασία σε πρόσωπο που βαρύνεται με πρόδηλη παράβαση της ισχύουσας ρυθμίσεως

8. Οικονομική και κοινωνική συνοχή - Διαρθρωτικές παρεμβάσεις - Κοινοτικές χρηματοδοτήσεις χορηγούμενες για εθνικά σχέδια δράσεως - Αποφάσεις της Επιτροπής περί καταργήσεως χρηματοδοτικών συνδρομών του ΕΓΤΠΕ λόγω υπάρξεως παρατυπιών - Παραβίαση της αρχής της ασφάλειας δικαίου - Δεν υφίσταται

(Κανονισμός 4253/88 του Συμβουλίου, άρθρο 23 § 2)

9. Κοινοτικό δίκαιο - Αρχές - Αναλογικότητα - Κατάργηση των χρηματοδοτικών συνδρομών που είχαν χορηγηθεί από το ΕΓΤΠΕ λόγω μη τηρήσεως, εκ μέρους των δικαιούχων, των χρηματοοικονομικών προϋποθέσεων της επενδύσεως που καθορίζονταν στις αποφάσεις περί χορηγήσεως - Παραβίαση - Δεν υφίσταται

(Κανονισμός 4253/88 του Συμβουλίου, άρθρο 23 § 2)

Περίληψη

1. Σύμφωνα με το άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88, για τις διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού 2052/88 όσον αφορά τον συντονισμό των παρεμβάσεων των διαφόρων διαρθρωτικών ταμείων μεταξύ τους καθώς και με τις παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και των λοιπών υφιστάμενων χρηματοδοτικών οργάνων, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2082/93, μόνιμοι ή άλλοι υπάλληλοι της Επιτροπής μπορούν να ασκούν επιτόπιους ελέγχους, ιδίως με δειγματοληψία, των ενεργειών που χρηματοδοτούν τα διαρθρωτικά ταμεία.

Από τη γενική διατύπωση της ως άνω διατάξεως προκύπτει ότι η διάταξη αυτή παρέχει στους μονίμους και λοιπούς υπαλλήλους της Επιτροπής μια νομική βάση για τον έλεγχο των σχεδίων που τυγχάνουν ή έτυχαν της συνδρομής ενός διαρθρωτικού ταμείου. Ελλείψει αντιθέτων ενδείξεων, πρέπει να θεωρηθεί ότι οι ενέργειες που χρηματοδοτούνται από οποιοδήποτε διαρθρωτικό ταμείο, και ιδίως από το ΕΓΤΠΕ, τμήμα Προσανατολισμού, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ως άνω διατάξεως. Κανένα στοιχείο δεν επιτρέπει να υποστηριχθεί ότι η υπό εξέταση διάταξη έχει εφαρμογή μόνον επί των ενεργειών που αποτελούν αντικείμενο χρηματοδοτικής παρεμβάσεως η οποία αποφασίστηκε από το οικείο κράτος μέλος ή από τις αρχές που το κράτος μέλος αυτό όρισε και η οποία υποβλήθηκε προς έγκριση στην Επιτροπή εκ μέρους του εν λόγω κράτους μέλους, και όχι επί των σχεδίων, όπως είναι τα σχέδια που αφορούν οι προσβαλλόμενες αποφάσεις, τα οποία τυγχάνουν χρηματοδοτικής παρεμβάσεως που αποφασίστηκε από την Επιτροπή.

Ελλείψει διασαφηνίσεων περί του αντιθέτου, πρέπει να θεωρηθεί ότι ένας επιτόπιος έλεγχος ο οποίος στηρίζεται επί του άρθρου 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88 μπορεί να διενεργηθεί από οιονδήποτε μόνιμο ή άλλο υπάλληλο της Επιτροπής, να πραγματοποιηθεί κατά το στάδιο υλοποιήσεως του οικείου σχεδίου, π.χ. κατόπιν αιτήσεως περί καταβολής μιας δόσεως της συνδρομής, ή μετά το ως άνω στάδιο, και να αφορά τόσο τη συμμόρφωση της υλοποιήσεως του σχεδίου προς τους στόχους που καθορίζει η κοινοτική ρύθμιση και η απόφαση περί χορηγήσεως όσο και την κανονικότητα των προϋποθέσεων υλοποιήσεως του σχεδίου, ιδίως δε της οικονομικής και λογιστικής διαχειρίσεως αυτού.

Κανένα στοιχείο δεν επιτρέπει να συναχθεί από το άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88 ότι δεν επιτρέπεται στην Επιτροπή να προβαίνει εκ νέου σε επιτόπιο έλεγχο, βάσει της ως άνω διατάξεως, μετά την ολοκλήρωση του σχεδίου, ενώ το εν λόγω σχέδιο αποτέλεσε ήδη αντικείμενο ενός ή περισσοτέρων ελέγχων τέτοιας φύσεως, π.χ. στο πλαίσιο αιτήσεων περί καταβολής της συνδρομής. Επιπλέον, κανένα στοιχείο δεν επιτρέπει να αποκλειστεί η δυνατότητα των μονίμων ή άλλων υπαλλήλων της Επιτροπής να προβαίνουν, δυνάμει της εν λόγω διατάξεως, σε διασταυρώσεις στοιχείων, οι οποίες αφορούν ταυτοχρόνως πολλά σχέδια, τα οποία επιδοτούνται από το ΕΓΤΠΕ.

Οποιαδήποτε διαφορετική ερμηνεία του άρθρου 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88 θα είχε ως συνέπεια να στερηθεί πρακτικής αποτελεσματικότητας η υποχρέωση που υπέχει η Επιτροπή από τον κανονισμό 2052/88 να συμβάλλει στην αποτελεσματικότητα της δράσεως που αναλαμβάνει η Κοινότητα με τη βοήθεια των διαρθρωτικών ταμείων, η οποία αποσκοπεί στην επίτευξη του κατά το άρθρο 158 ΕΚ στόχου της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής.

( βλ. σκέψεις 97-101 )

2. Οι διατάξεις που θεσπίζουν οι κανονισμοί 2988/95, σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, και 2185/96, σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες, όσον αφορά την εξουσία επιτόπιου ελέγχου και εξακριβώσεως της Επιτροπής εφαρμόζονται συμπληρωματικά, με την επιφύλαξη των διατάξεων των κοινοτικών τομεακών κανόνων, όπως είναι ο κανονισμός 4253/88, για τις διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού 2052/88 όσον αφορά τον συντονισμό των παρεμβάσεων των διαφόρων διαρθρωτικών ταμείων μεταξύ τους καθώς και με τις παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και των λοιπών υφιστάμενων χρηματοδοτικών οργάνων. Επομένως, οι εν λόγω διατάξεις δεν είναι ικανές να αποκλείσουν την παροχή νομικής βάσεως, εκ μέρους τέτοιων τομεακών κανόνων, στην Επιτροπή για τη διεξαγωγή επιτοπίων ελέγχων αποσκοπούντων στη διασφάλιση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας.

( βλ. σκέψη 115 )

3. Το άρθρο 24, παράγραφος 1, του κανονισμού 4253/88 για τις διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού 2052/88 όσον αφορά τον συντονισμό των παρεμβάσεων των διαφόρων διαρθρωτικών ταμείων μεταξύ τους καθώς και με τις παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και των λοιπών υφιστάμενων χρηματοδοτικών οργάνων, απαιτεί από την Επιτροπή, οσάκις η εκτέλεση ενέργειας ή μέτρου δεν δικαιολογεί ούτε τμήμα ούτε το σύνολο της χρηματοδοτικής συνδρομής που έχει χορηγηθεί και η Επιτροπή οδηγείται στο να προβεί σε κατάλληλη εξέταση της περιπτώσεως, να ζητεί από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να υποβάλει τις παρατηρήσεις του εντός τακτής προθεσμίας. Η ως άνω διάταξη πρέπει να ερμηνευθεί ως συνεπαγόμενη την υποχρέωση της Επιτροπής να παρέχει τη δυνατότητα στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να υποβάλει τις παρατηρήσεις του εντός τακτής προθεσμίας και να απέχει από την έκδοση οιασδήποτε αποφάσεως πριν από τη λήξη της εν λόγω προθεσμίας, κατά τρόπο ώστε η ως άνω υποχρέωση να μη στερείται πρακτικής αποτελεσματικότητας. Αντιθέτως, μετά τη λήξη της εν λόγω προθεσμίας, η Επιτροπή δικαιούται, αν η εξέταση στην οποία προέβη επιβεβαιώσει την ύπαρξη παρατυπίας, να λάβει το ένα ή το άλλο από τα μέτρα που αναφέρονται στο άρθρο 24 του ιδίου κανονισμού, καίτοι το κράτος μέλος δεν έκανε χρήση της δυνατότητας που του παρασχέθηκε να υποβάλει παρατηρήσεις εντός τακτής προθεσμίας. Οιαδήποτε αντίθετη ερμηνεία θα κατέληγε στο να επιτρέπεται σε κράτος μέλος να εμποδίζει επ' αόριστον την έκδοση αποφάσεως εκ μέρους της Επιτροπής με το να μη αντιδρά στο έγγραφο με το οποίο η Επιτροπή το κάλεσε να υποβάλει τις παρατηρήσεις του.

Εξάλλου, μολονότι, βεβαίως, η υποχρέωση αιτιολογήσεως επιβάλλει στην Επιτροπή να απαντά, όπου χρειάζεται, με την απόφαση περί αναστολής, μειώσεως ή καταργήσεως της χρηματοδοτικής συνδρομής, στις ενδεχόμενες παρατηρήσεις του ενδιαφερόμενου κράτους μέλους κατά τη διοικητική διαδικασία, αντιθέτως, ούτε οι διατάξεις των άρθρων 23 και 24 του κανονισμού 4253/88, των οποίων η παράβαση προβάλλεται από τις προσφεύγουσες με το υπό εξέταση σκέλος του λόγου ακυρώσεως, ούτε η υποχρέωση αιτιολογήσεως επιβάλλουν στην Επιτροπή να διευκρινίζει ότι οι οικείες εθνικές αρχές δεν υπέβαλαν παρατηρήσεις κατά την ως άνω διαδικασία.

( βλ. σκέψεις 156-158 )

4. Δεδομένου ότι η αιτιολογία που απαιτεί το άρθρο 253 ΕΚ πρέπει να είναι προσαρμοσμένη προς τη φύση της οικείας πράξεως, αποφάσεις οι οποίες συνεπάγονται σοβαρές συνέπειες για τις προσφεύγουσες πρέπει να αναφέρουν κατά τρόπο σαφή και μη διφορούμενο τη συλλογιστική της κοινοτικής αρχής που εκδίδει την προσβαλλόμενη πράξη, κατά τρόπο που να καθιστά δυνατό στους ενδιαφερομένους να γνωρίζουν τους λόγους που δικαιολογούν τη λήψη των μέτρων για να προασπίσουν τα δικαιώματά τους και στον κοινοτικό δικαστή να ασκεί τον έλεγχο νομιμότητας. Επιπλέον, η υποχρέωση αιτιολογήσεως πρέπει να εκτιμάται αναλόγως των περιστάσεων της συγκεκριμένης περιπτώσεως, όπως το περιεχόμενο της πράξεως και η φύση των προβαλλομένων λόγων. Η αιτιολογία δεν απαιτείται να διασαφηνίζει όλα τα ουσιώδη πραγματικά και νομικά στοιχεία, καθόσον το ζήτημα αν η αιτιολογία μιας πράξεως ικανοποιεί τις απαιτήσεις του άρθρου 253 ΕΚ πρέπει να εκτιμάται όχι μόνο βάσει της διατυπώσεώς της, αλλά και του πλαισίου στο οποίο εντάσσεται καθώς και του συνόλου των κανόνων δικαίου που διέπουν το σχετικό θέμα.

( βλ. σκέψεις 168-170 )

5. Εφόσον ένα σχέδιο τυγχάνει κοινοτικής χρηματοδοτήσεως, η Επιτροπή δικαιούται να εξετάζει την κανονικότητα κάθε τιμολογίου που δηλώθηκε για το εν λόγω σχέδιο και, όπου χρειάζεται, να καταγγέλλει την ύπαρξη παρατυπίας, και τούτο ανεξαρτήτως του αν το τιμολόγιο εκδόθηκε από τον δικαιούχο της χρηματοδοτήσεως ή από φυσικό ή νομικό πρόσωπο στο οποίο ο δικαιούχος προσέφυγε στο πλαίσιο της εκτελέσεως του επιδοτούμενου σχεδίου. Το να στερηθεί η Επιτροπή της δυνατότητας ελέγχου της κανονικότητας των δαπανών που χρεώνουν οι υπεργολάβοι στον δικαιούχο συνδρομής του ΕΓΤΠΕ θα τον εξέθετε σε πληρωμή αχρεωστήτων, συνδεομένων με δηλώσεις δαπανών των οποίων η οικονομική βάση δεν ελέγχθηκε.

( βλ. σκέψη 270 )

6. Επιπλέον, από τη νομολογία προκύπτει ότι οι υποβάλλοντες αίτηση χορηγήσεως χρηματοδοτικής συνδρομής και οι δικαιούχοι τέτοιων συνδρομών είναι υποχρεωμένοι να βεβαιώνονται ότι παρέχουν στην Επιτροπή αξιόπιστες πληροφορίες οι οποίες δεν μπορούν να την παραπλανήσουν, ειδάλλως το σύστημα ελέγχου και αποδείξεως που προβλέπεται για να εξακριβώνεται αν πληρούνται οι όροι χορηγήσεως της συνδρομής δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει ορθά. Ελλείψει αξιόπιστων πληροφοριών, θα ήταν δυνατή η χορήγηση συνδρομής για σχέδια μη πληρούντα τις απαιτούμενες προϋποθέσεις. Εξ αυτού προκύπτει ότι η υποχρέωση πληροφορήσεως και τηρήσεως της νομιμότητας με την οποία βαρύνονται οι αιτούντες τη χορήγηση χρηματοδοτικής συνδρομής και οι δικαιούχοι τέτοιων συνδρομών αποτελεί εγγενές στοιχείο του συστήματος χορηγήσεως συνδρομών του ΕΓΤΠΕ και είναι ουσιώδης για την ορθή λειτουργία του.

( βλ. σκέψη 322 )

7. Δικαίωμα επικλήσεως της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης έχει κάθε επιχειρηματίας στον οποίο ένα θεσμικό όργανο έχει δημιουργήσει βάσιμες προσδοκίες. Ωστόσο, η επίκληση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης δεν είναι δυνατή στην περίπτωση επιχειρήσεως η οποία έχει καταστεί ένοχος πρόδηλης παραβάσεως της ισχύουσας κοινοτικής νομοθεσίας.

( βλ. σκέψεις 387-388 )

8. Η αρχή της ασφαλείας δικαίου, η οποία απαιτεί όπως οι κανόνες δικαίου είναι σαφείς και ακριβείς και σκοπεί στο να διασφαλίζει την προβλεψιμότητα των καταστάσεων και των εννόμων σχέσεων που διέπονται από το κοινοτικό δίκαιο, δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί ότι παραβιάστηκε με τις αποφάσεις της Επιτροπής περί καταργήσεως χρηματοδοτικών συνδρομών του ΕΓΤΠΕ και τούτο εφόσον η εφαρμοστέα ρύθμιση προβλέπει τη δυνατότητα της Επιτροπής, σε περίπτωση αποδεδειγμένων παρατυπιών, να καταργεί τις εν λόγω συνδρομές και να αξιώνει την επιστροφή των ποσών που κατέβαλε αχρεωστήτως το ΕΓΤΠΕ.

( βλ. σκέψη 391 )

9. Ενόψει της ίδιας της φύσεως των χρηματοδοτικών συνδρομών που χορηγεί η Κοινότητα, η υποχρέωση τηρήσεως των χρηματοδοτικών προϋποθέσεων που αναφέρονται στην απόφαση χορηγήσεως συνιστά, όπως ακριβώς και η υποχρέωση εκτελέσεως του οικείου σχεδίου, μια από τις ουσιώδεις δεσμεύσεις του δικαιούχου και, για τον λόγο αυτό, αποτελεί προϋπόθεση της κοινοτικής συνδρομής. Εξάλλου, η εκ μέρους των αιτούντων τη χορήγηση κοινοτικής συνδρομής και των δικαιούχων τέτοιων συνδρομών παροχή αξιόπιστων πληροφοριών, οι οποίες δεν μπορούν να παραπλανήσουν την Επιτροπή, είναι απαραίτητη για την εύρυθμη λειτουργία του προβλεφθέντος συστήματος ελέγχου και αποδείξεως με σκοπό την εξακρίβωση του αν πληρούνται οι όροι χορηγήσεως των εν λόγω συνδρομών.

Ενόψει σοβαρών παραβάσεων εκ μέρους των δικαιούχων των υποχρεώσεων που αυτοί υπέχουν, η Επιτροπή ευλόγως θεώρησε ότι οποιαδήποτε άλλη κύρωση πλην της πλήρους καταργήσεως των χρηματοδοτικών συνδρομών και της αναζητήσεως των καταβληθέντων από το ΕΓΤΠΕ ποσών θα ενείχε τον κίνδυνο να αποτελέσει πρόσκληση για τη διάπραξη απάτης, καθόσον οι υποψήφιοι δικαιούχοι θα έμπαιναν στον πειρασμό είτε να διογκώνουν πλασματικά το ποσό των δαπανών που καταλογίζονται στο σχέδιο, προκειμένου να αποφύγουν την εκπλήρωση της υποχρεώσεώς τους συγχρηματοδοτήσεως και να επιτύχουν τη μέγιστη προβλεπόμενη στην απόφαση περί χορηγήσεως παρέμβαση του ΕΓΤΠΕ, είτε να παρέχουν ψευδείς πληροφορίες ή να προβαίνουν στην απόκρυψη ορισμένων στοιχείων, προκειμένου να λάβουν χρηματοδοτική συνδρομή ή να επιτείνουν τη σημασία της χρηματοδοτικής συνδρομής της οποίας ζήτησαν τη χορήγηση, με μόνη αρνητική συνέπεια να επανέλθει η συνδρομή αυτή στο επίπεδο που προσδιορίζεται λαμβανομένου υπόψη του υποστατού των δαπανών στις οποίες υπεβλήθη ο δικαιούχος ή/και λαμβανομένης υπόψη της ακρίβειας των πληροφοριών που ο εν λόγω δικαιούχος παρέσχε στην Επιτροπή.

( βλ. σκέψεις 399-400, 402 )

Διάδικοι

Στις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις T-141/99, T-142/99, T-150/99 και T-151/99,

Vela Srl, με έδρα το Μιλάνο (Ιταλία),

Tecnagrind SL, με έδρα τη Βαρκελώνη (Ισπανία),

εκπροσωπούμενες από τον G. Μ. Scarpellini, δικηγόρο, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

προσφεύγουσες,

κατά

Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπουμένης από τη C. Cattabriga, επικουρούμενη από τον Μ. Moretto, δικηγόρο, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο,

καθής,

που έχουν ως αντικείμενο, στην υπόθεση Τ-141/99, αίτημα ακυρώσεως της αποφάσεως C (1999) 540 της Επιτροπής, της 9ης Μαρτίου 1999, με την οποία καταργείται η συνδρομή που χορηγήθηκε στη Vela Srl με την απόφαση C (92) 1494 της Επιτροπής, της 30ής Ιουνίου 1992, σχετικά με τη χορήγηση συνδρομής του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΕΓΤΠΕ), τμήμα Προσανατολισμού, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 4256/88 του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1988, για διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) 2052/88 σχετικά με το ΕΓΤΠΕ, τμήμα Προσανατολισμού (ΕΕ L 374, σ. 25), στο πλαίσιο του σχεδίου 92.ΙΤ.06.001, υπό τον τίτλο «Δράση υπό μορφή σχεδίου επιδείξεως για την εισαγωγή και προαγωγή της Luffa cylindrica σε μειονεκτικές ευρωπαϊκές περιοχές», στην υπόθεση Τ-142/99, αίτημα ακυρώσεως της αποφάσεως C (1999) 541 της Επιτροπής, της 4ης Μαρτίου 1999, με την οποία καταργείται η συνδρομή που χορηγήθηκε στη Sonda Srl με την απόφαση C (93) 3401 της Επιτροπής, της 26ης Νοεμβρίου 1993, σχετικά με τη χορήγηση συνδρομής του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Προσανατολισμού, σύμφωνα με τον κανονισμό 4256/88, στο πλαίσιο του σχεδίου 93.ΙΤ.06.057, υπό τον τίτλο «Πρότυπο σχέδιο και σχέδιο επιδείξεως για τη μείωση του κόστους παραγωγής και των λιπασμάτων κατά την καλλιέργεια του ηλιάνθου», στην υπόθεση Τ-150/99, αίτημα ακυρώσεως της αποφάσεως C (1999) 532 της Επιτροπής, της 4ης Μαρτίου 1999, με την οποία καταργείται η συνδρομή που χορηγήθηκε στην Tecnagrind SL με την απόφαση C (93) 3395 της Επιτροπής, της 26ης Νοεμβρίου 1993, σχετικά με τη χορήγηση συνδρομής του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Προσανατολισμού, σύμφωνα με τον κανονισμό 4256/88, στο πλαίσιο του σχεδίου 93.ES.06.031, υπό τον τίτλο «Σχέδιο επιδείξεως της πολλαπλής αξιοποιήσεως της βετιβερίας ("vetiveria zizanoides") στην περιοχή της Μεσογείου», και, στην υπόθεση Τ-151/99, αίτημα ακυρώσεως της αποφάσεως C (1999) 533 της Επιτροπής, της 4ης Μαρτίου 1999, με την οποία καταργείται η συνδρομή που χορηγήθηκε στην Tecnagrind SL με την απόφαση C (96) 2235 της Επιτροπής, της 13ης Σεπτεμβρίου 1996, σχετικά με τη χορήγηση συνδρομής του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Προσανατολισμού, σύμφωνα με τον κανονισμό 4256/88, στο πλαίσιο του σχεδίου 95.ES.06.005, υπό τον τίτλο «Σχέδιο επιδείξεως σχετικά με τη μεταποίηση του ρικίνου του κοινού (Ricinus communis) στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις για την απόσταξη φυσικών αρωμάτων»,

ΤΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ (τρίτο τμήμα),

συγκείμενο από τους Μ. Jaeger, Πρόεδρο, K. Lenaerts και J. Azizi, δικαστές,

γραμματέας: J. Palacio González, υπάλληλος διοικήσεως,

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 20ής Φεβρουαρίου 2002,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

Νομικό πλαίσιο

1 Με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής υπό την έννοια του άρθρου 158 ΕΚ, ο κανονισμός (ΕΟΚ) 2052/88 του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 1988, για την αποστολή των διαρθρωτικών ταμείων, την αποτελεσματικότητά τους και τον συντονισμό των παρεμβάσεών τους μεταξύ τους καθώς και με τις παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και των άλλων υφιστάμενων χρηματοδοτικών οργάνων (ΕΕ L 185, σ. 9), ανέθεσε στα διαρθρωτικά ταμεία την αποστολή, μεταξύ άλλων, να προάγουν την ανάπτυξη και διαρθρωτική προσαρμογή των αναπτυξιακώς καθυστερημένων περιφερειών, καθώς και να επιταχύνουν την προσαρμογή των γεωργικών διαρθρώσεων και να προάγουν την ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών εν όψει της αναμορφώσεως της κοινής γεωργικής πολιτικής (άρθρο 1, σημείο 1, και σημείο 5, στοιχεία α_ και β_). Ο ως άνω κανονισμός τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2081/93 του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 1993 (ΕΕ L 193, σ. 5).

2 Το άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο ε_, του κανονισμού 2052/88, όπως είχε αρχικώς, όριζε ότι η χρηματοδοτική παρέμβαση των διαρθρωτικών ταμείων παρέχεται με τη μορφή ενισχύσεως σε τεχνική βοήθεια και προπαρασκευαστικές μελέτες για την εκπόνηση των δράσεων. _Οπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2081/93, το εν λόγω άρθρο ορίζει ότι η χρηματοδοτική παρέμβαση των διαρθρωτικών ταμείων παρέχεται με τη μορφή ενισχύσεως σε τεχνική βοήθεια, συμπεριλαμβανομένων των προπαρασκευαστικών μέτρων, των μέτρων εκτιμήσεως, παρακολουθήσεως και αξιολογήσεως των δράσεων καθώς και των προτύπων σχεδίων και των σχεδίων επιδείξεως.

3 Στις 19 Δεκεμβρίου 1988, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΟΚ) 4256/88 για διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού 2052/88, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολισμού και Εγγυήσεων, τμήμα Προσανατολισμού (ΕΓΤΠΕ), (ΕΕ L 374, σ. 5). Ο εν λόγω κανονισμός τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2085/93 του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 1993 (ΕΕ L 193, σ. 44).

4 Το άρθρο 8 του κανονισμού 4256/88, όπως είχε αρχικώς, όριζε ότι η συμβολή του ΕΓΤΠΕ στην εφαρμογή της παρεμβάσεως που αναφέρεται στο άρθρο 5, παράγραφος 2, στοιχείο ε_, του κανονισμού 2052/88 μπορεί να αφορά, μεταξύ άλλων, την εφαρμογή προτύπων σχεδίων όσον αφορά την προώθηση της αναπτύξεως των αγροτικών περιοχών, στην οποία περιλαμβάνεται η ανάπτυξη και αξιοποίηση των δασών (πρώτη περίπτωση) και την εφαρμογή σχεδίων επιδείξεως στους γεωργούς των πραγματικών δυνατοτήτων των συστημάτων, μεθόδων και τεχνικών παραγωγής που ανταποκρίνονται στους στόχους της αναμορφώσεως της κοινής γεωργικής πολιτικής (τέταρτη περίπτωση). Όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 2085/93, το εν λόγω άρθρο ορίζει ότι, κατά την εκπλήρωση της αποστολής του, το ΕΓΤΠΕ μπορεί να χρηματοδοτεί, εντός του ορίου του 1 % των ετησίων κονδυλίων του, μεταξύ άλλων, την υλοποίηση προτύπων σχεδίων σχετικά με την προσαρμογή των γεωργικών και δασοκομικών διαρθρώσεων και την προώθηση της αγροτικής αναπτύξεως, και την υλοποίηση σχεδίων επιδείξεως, συμπεριλαμβανομένων των σχεδίων που αφορούν την ανάπτυξη και την αξιοποίηση των δασών, καθώς και των σχεδίων που αφορούν τη μεταποίηση και εμπορία γεωργικών προϊόντων που προορίζονται να δείξουν τις πραγματικές δυνατότητες των συστημάτων, μεθόδων και τεχνικών παραγωγής και διαχειρίσεως, που ανταποκρίνονται στους στόχους της κοινής γεωργικής πολιτικής.

5 Στις 19 Δεκεμβρίου 1988, το Συμβούλιο εξέδωσε επίσης τον κανονισμό (ΕΟΚ) 4253/88, για τις διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού 2052/88, όσον αφορά τον συντονισμό των παρεμβάσεων των διαφόρων διαρθρωτικών ταμείων μεταξύ τους καθώς και με τις παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και των λοιπών υφιστάμενων χρηματοδοτικών οργάνων (ΕΕ L 374, σ. 1). Ο εν λόγω κανονισμός τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2082/93 του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 1993 (ΕΕ L 193, σ. 20).

6 Όπως προκύπτει από τη δωδέκατη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 4253/88, η παρέμβαση της Κοινότητας στο πλαίσιο των διαρθρωτικών ταμείων πρέπει, κατ' αρχήν, να έχει τη μορφή συγχρηματοδοτήσεως λειτουργικών προγραμμάτων. Οι λεπτομέρειες της παρεμβάσεως αυτής καθορίζονται από το άρθρο 17 του ιδίου κανονισμού, όπως τροποποιήθηκε.

7 Ο κανονισμός 4253/88, όπως τροποποιήθηκε, περιέχει επίσης διατάξεις σχετικά με την πληρωμή της χρηματοδοτικής συνδρομής (άρθρο 21), τον έλεγχο των χρηματοδοτουμένων ενεργειών (άρθρο 23) και τη μείωση, την αναστολή και την κατάργηση της εν λόγω συνδρομής (άρθρο 24).

8 Το άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88, όπως τροποποιήθηκε, προβλέπει, όσον αφορά τον δημοσιονομικό έλεγχο, τα εξής:

«Με την επιφύλαξη των ελέγχων που πραγματοποιούν τα κράτη μέλη σύμφωνα με τις εθνικές νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις και με την επιφύλαξη του άρθρου 206 της Συνθήκης και κάθε ελέγχου που διεξάγεται δυνάμει του άρθρου 209, στοιχείο γ_, της Συνθήκης, μόνιμοι ή άλλοι υπάλληλοι της Επιτροπής μπορούν να ασκούν επιτόπιους ελέγχους, ιδίως με δειγματοληψία, των ενεργειών που χρηματοδοτούν τα διαρθρωτικά ταμεία και των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου.

Πριν τη διεξαγωγή επιτόπιου ελέγχου, η Επιτροπή ενημερώνει το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος ώστε να της παράσχει κάθε αναγκαία βοήθεια. Η χωρίς προειδοποίηση διενέργεια ενδεχόμενων επιτοπίων ελέγχων από την Επιτροπή διέπεται από συμφωνίες που συνάπτονται βάσει του δημοσιονομικού κανονισμού στα πλαίσια της εταιρικής σχέσης. Στον έλεγχο μπορούν να πάρουν μέρος μόνιμοι ή άλλοι υπάλληλοι του κράτους μέλους.

Η Επιτροπή μπορεί να ζητήσει από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος να πραγματοποιήσει επιτόπιο έλεγχο για να διαπιστώσει την κανονικότητα της αίτησης πληρωμής. Στους ελέγχους αυτούς μπορούν να συμμετέχουν μόνιμοι ή άλλοι υπάλληλοι της Επιτροπής. Η συμμετοχή τους είναι υποχρεωτική εφόσον το ζητήσει το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος.

Η Επιτροπή μεριμνά ώστε οι έλεγχοι που διενεργεί να πραγματοποιούνται με συντονισμένο τρόπο ώστε να αποφεύγεται η επανάληψη των ελέγχων για το ίδιο θέμα και κατά τη διάρκεια της ιδίας χρονικής περιόδου. Το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος και η Επιτροπή κοινοποιούν αμοιβαία, χωρίς καθυστέρηση, όλες τις προσήκουσες πληροφορίες σχετικά με τα αποτελέσματα των διεξαχθέντων ελέγχων.»

9 Το άρθρο 24 του κανονισμού 4253/88, όπως τροποποιήθηκε, προβλέπει, όσον αφορά τη μείωση, την αναστολή και την κατάργηση της συνδρομής, τα εξής:

«1. Αν η υλοποίηση δράσης ή μέτρου δεν φαίνεται να δικαιολογεί ούτε τμήμα ούτε το σύνολο της χρηματοδοτικής συνδρομής που έχει χορηγηθεί, η Επιτροπή προβαίνει σε κατάλληλη εξέταση της περίπτωσης στα πλαίσια της εταιρικής σχέσης, ζητώντας ιδίως από το κράτος μέλος ή τις λοιπές αρμόδιες αρχές που αυτό ορίζει για την υλοποίηση της δράσης να της υποβάλουν παρατηρήσεις εντός τακτής προθεσμίας.

2. Μετά την εξέταση αυτή, η Επιτροπή μπορεί να μειώσει ή αναστείλει τη συνδρομή για την εν λόγω δράση ή σχετικό μέτρο αν από την εξέταση επιβεβαιωθεί ότι υπάρχει παρατυπία ή σημαντική αλλαγή της φύσης ή των συνθηκών υλοποίησης της δράσης ή του μέτρου, για την οποία δεν ζητήθηκε η έγκριση της Επιτροπής.

3. Κάθε ποσό το οποίο αποτελεί αντικείμενο απαίτησης ως αχρεωστήτως καταβληθέν πρέπει να επιστρέφεται στην Επιτροπή. Τα ποσά τα οποία δεν επιστρέφονται, προσαυξάνονται με τόκους υπερημερίας βάσει των διατάξεων του δημοσιονομικού κανονισμού και των διαδικασιών που θα εγκριθούν από την Επιτροπή, σύμφωνα με τις διαδικασίες του τίτλου VIII.»

Πραγματικά περιστατικά

10 Οι υπό κρίση υποθέσεις αφορούν τέσσερα από τα πέντε σχέδια που υποβλήθηκαν, βάσει του άρθρου 8 του κανονισμού 4256/88, μεταξύ του Ιανουαρίου 1992 και του Μαρτίου 1995 από σειρά εταιριών που ανήκουν σε μικρή ομάδα φυσικών προσώπων.

11 Η υπόθεση Τ-141/99 αφορά το σχέδιο που υπέβαλε η ιταλική εταιρία Vela Srl (στο εξής: Vela) για την εισαγωγή και προαγωγή της Luffa cylindrica σε μειονεκτικές ευρωπαϊκές περιοχές. Η υπόθεση Τ-142/99 αφορά το σχέδιο που υπέβαλε η ιταλική εταιρία Sonda Srl (στο εξής: Sonda), στα δικαιώματα της οποίας υποκαταστάθηκε η Vela, και το οποίο αποσκοπεί στη μείωση του κόστους παραγωγής και γονιμοποιήσεως κατά την καλλιέργεια του ηλιάνθου. Η υπόθεση Τ-150/99 έχει σχέση με το σχέδιο που υπέβαλε η ισπανική εταιρία Tecnagrind SL (στο εξής: Tecnagrind) για την αξιοποίηση της βετιβερίας στην περιοχή της Μεσογείου. Η υπόθεση Τ-151/99 έχει σχέση με το σχέδιο που υπέβαλε η Tecnagrind όσον αφορά τη μεταποίηση του ρικίνου του κοινού στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις για την απόσταξη φυσικών αρωμάτων. Κατά τη διάρκεια της περιόδου που αναφέρεται στην προηγούμενη σκέψη, υποβλήθηκε επίσης, εκ μέρους της ιταλικής εταιρίας Faretra Srl (στο εξής: Faretra), σχέδιο αποσκοπούν στην ανάπτυξη της «βοσκής σε θάμνους».

Σχέδιο Luffa

12 Στις 17 Ιανουαρίου 1992, η Vela υπέβαλε στην Επιτροπή αίτηση χορηγήσεως κοινοτικής συνδρομής για ένα σχέδιο γεωργικής επιδείξεως και βιομηχανικής αξιοποιήσεως σχετικά με την εισαγωγή και προαγωγή, σε ορισμένες μειονεκτικές ευρωπαϊκές περιοχές, της luffa cylindrica, φυτού της οικογένειας των κολοκυνθοειδών, του οποίου ο καρπός, όταν ωριμάζει, έχει ιδιαιτέρως ανθεκτική ινώδη σάρκα (σχέδιο 92.ΙΤ.06.001, στο εξής: σχέδιο Luffa).

13 Από την ως άνω αίτηση προκύπτει ότι το σχέδιο Luffa έπρεπε να υλοποιηθεί στη γεωργική εκμετάλλευση του Μ. Troglia, η οποία βρίσκεται στο Alghero της επαρχίας Sassari (Ιταλία). Στόχος του σχεδίου αυτού ήταν η αντικατάσταση, σε μη διατροφικές εφαρμογές, των χημικών και συνθετικών προϊόντων με βιοαποικοδομήσιμα προϊόντα. Η Vela τόνισε ότι έχει αναπτύξει εξαιρετικές επαγγελματικές ικανότητες στον τομέα των υλικών και ότι συνεχίζει τις έρευνες στον εν λόγω τομέα. Επικαλέστηκε επαφές με τη γεωπονική σχολή του Πανεπιστημίου του Sassari και την επαρχιακή επιθεώρηση γεωργίας και δασών του Sassari, οι οποίες είχαν αμφότερες εκδηλώσει ενδιαφέρον για το εν λόγω σχέδιο.

14 Το σχέδιο Luffa καθιστούσε αναγκαία την παρουσία, σε επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού, ενός υπευθύνου για την εκτέλεση του σχεδίου για περίοδο 26 μηνών ανά άνθρωπο, ενός υπευθύνου για το προϊόν για περίοδο 28 μηνών ανά άνθρωπο, ενός τεχνικού υπευθύνου για ίδια χρονική περίοδο, ενός γεωπόνου για περίοδο 24 μηνών ανά άνθρωπο και γεωργικών εργατών για περίοδο 140 μηνών ανά άνθρωπο. Ο συνολικός προϋπολογισμός του σχεδίου Luffa ανερχόταν σε 2 310 000 ECU. Η Vela ζητούσε κοινοτική χρηματοδότηση μέχρι ποσοστό 75 %, ήτοι 1 732 500 ECU. Σχεδίαζε να χρηματοδοτήσει, από κοινού με τη γεωργική εκμετάλλευση του Μ. Troglia, το 10 % του σχεδίου, ήτοι 231 000 ECU, και να χρηματοδοτηθεί από περιφερειακά ταμεία για το υπόλοιπο 15 %. Διευκρίνιζε ότι είχε λάβει τη διαβεβαίωση ότι η ιταλική εταιρία SoFIM (στο εξής: SoFIM) θα είναι εγγυήτρια, μέχρι ποσοστό 25 % του ποσού συγχρηματοδοτήσεως του σχεδίου Luffa, υπό τη μορφή ανοίγματος πιστώσεως σε τρεχούμενο λογαριασμό, σε περίπτωση καθυστερήσεως της καταβολής των ενισχύσεων εκ μέρους των οργανισμών περιφερειακής διοικήσεως της Σαρδηνίας.

15 Με την απόφαση C (92) 1494, της 30ής Ιουνίου 1992 (στο εξής: απόφαση περί χορηγήσεως ως προς το σχέδιο Luffa), η Επιτροπή χορήγησε στη Vela επιδότηση του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Προσανατολισμού, για το σχέδιο Luffa (άρθρο 1).

16 Κατά το άρθρο 2 της ως άνω αποφάσεως, η περίοδος υλοποιήσεως του σχεδίου Luffa είχε καθοριστεί σε 45 μήνες από την ημερομηνία εκδόσεως της εν λόγω αποφάσεως, ήτοι από τις 30 Ιουνίου 1992 έως τις 31 Μαρτίου 1996.

17 Δυνάμει του άρθρου 3 της ίδιας αποφάσεως, το συνολικό κόστος του σχεδίου Luffa, το οποίο υπολογιζόταν σε 2 310 000 ECU, ήταν πλήρως επιλέξιμο και η μέγιστη χρηματοδοτική συνδρομή της Κοινότητας καθορίστηκε σε 1 470 000 ECU. Η ως άνω διάταξη προσέθετε ότι, αν από το κόστος, που θα υπήρχε τελικά, προέκυπτε μείωση του επιλέξιμου κόστους σε σχέση με εκείνο που είχε προβλεφθεί αρχικά, το ύψος της ενισχύσεως θα μειωνόταν δεόντως κατά την καταβολή του υπολοίπου αυτής.

18 Από το πρόγραμμα χρηματοδοτήσεως, το οποίο περιέχεται στο παράρτημα Ι της αποφάσεως περί χορηγήσεως ως προς το σχέδιο Luffa, προκύπτει ότι το υπόλοιπο της χρηματοδοτήσεως του σχεδίου Luffa έπρεπε να επιβαρύνει τη μεν επαρχιακή επιθεώρηση του Sassari μέχρι το ποσό των 350 000 ECU, τη δε Vela μέχρι το ποσό των 490 000 ECU.

19 Σύμφωνα με τις προϋποθέσεις χρηματοδοτήσεως που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ της ίδιας αποφάσεως, η Επιτροπή είχε την εξουσία, για τον έλεγχο των οικονομικών πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με τις διάφορες δαπάνες, να ζητεί να εξετάζει οποιοδήποτε δικαιολογητικό έγγραφο, στο πρωτότυπο ή σε επικυρωμένο αντίγραφο, και να προβαίνει στην ως άνω εξέταση επί τόπου ή να ζητεί την αποστολή των σχετικών εγγράφων (σημείο 5). Διευκρινίστηκε επίσης ότι, αν μια από τις μνημονευόμενες στο ως άνω παράρτημα προϋποθέσεις δεν ετηρείτο ή αν ελάμβαναν χώρα ενέργειες οι οποίες δεν προβλέπονται στο παράρτημα Ι, η Κοινότητα μπορούσε να αναστείλει, να μειώσει ή να ακυρώσει τη συνδρομή και να αξιώσει την επιστροφή των καταβληθέντων (σημείο 10).

20 Στις 24 Σεπτεμβρίου 1992, η Επιτροπή κατέβαλε στη Vela μια πρώτη δόση 584 000 ECU.

21 Στις 3 Μα_ου 1993, η Vela ζήτησε την καταβολή μιας δεύτερης δόσεως, το ποσό της οποίας ανερχόταν σε 438 000 ECU. Δεδομένου ότι η Επιτροπή, αφού προέβη, από τις 19 έως τις 23 Ιουλίου 1993, σε επιτόπιο διοικητικό και δημοσιονομικό έλεγχο και σε επίσκεψη των αγρών επιδείξεως, ουδεμία ιδιαίτερη ανωμαλία διαπίστωσε, κατέβαλε την ως άνω δεύτερη δόση.

22 Με έγγραφα της 11ης και της 23ης Μαρτίου 1994, η Vela γνωστοποίησε στην Επιτροπή ότι, δεδομένου ότι η επαρχιακή επιθεώρηση του Sassari δεν της είχε χορηγήσει την προβλεπόμενη στην απόφαση περί χορηγήσεως ως προς το σχέδιο Luffa χρηματοδότηση ύψους 350 000 ECU, το ποσό της χρηματοδοτήσεως που ετέθη στη διάθεσή της από τη SoFIM ανήλθε από 580 000 σε 840 000 ECU.

23 Στις 11 Ιουνίου 1996, η Vela υπέβαλε στην Επιτροπή αίτηση για την καταβολή του υπολοίπου της κοινοτικής συνδρομής, ήτοι 438 000 ECU.

24 Από τις 22 έως τις 26 Ιουλίου 1996, η Επιτροπή προέβη εκ νέου σε επιτόπιο έλεγχο. Με εξαίρεση τη μη επιλεξιμότητα ορισμένων δαπανών, ουδεμία ιδιαίτερη ανωμαλία διαπιστώθηκε τότε.

25 Στις 17 Δεκεμβρίου 1996, η Επιτροπή κατέβαλε στη Vela το υπόλοιπο της κοινοτικής συνδρομής.

Σχέδιο Girasole

26 Στις 8 Σεπτεμβρίου 1993, η Sonda υπέβαλε στην Επιτροπή αίτηση χορηγήσεως κοινοτικής συνδρομής για ένα σχέδιο, το οποίο είναι πρότυπο σχέδιο και σχέδιο επιδείξεως, αποσκοπούν στη μείωση του κόστους παραγωγής και της χρήσεως λιπασμάτων κατά την καλλιέργεια του ηλιάνθου (σχέδιο 93.ΙΤ.06.057, στο εξής: σχέδιο Girasole.)

27 Από την ως άνω αίτηση προκύπτει ότι το σχέδιο Girasole έπρεπε να υλοποιηθεί στη γεωργική εκμετάλλευση Santa Margherita, που βρίσκεται στην επαρχία Sassari (Ιταλία). Το εν λόγω σχέδιο αποσκοπούσε στη μείωση των τεχνικών και ενεργειακών δαπανών κατά την καλλιέργεια του ηλιάνθου χάρη στη μέθοδο της «καλύψεως του εδάφους με αχυρόστρωμα», η οποία συνίσταται στο άπλωμα αδιαβρόχων καλυμμάτων επί του εδάφους των αγρών τα οποία, ενώ εμποδίζουν τα ζιζάνια να αναπτυχθούν, παρέχουν τη δυνατότητα να γίνει σημαντική εξοικονόμηση ύδατος κατά την άρδευση. Η υλοποίηση του σχεδίου αυτού συνεπαγόταν τη συμμετοχή τουλάχιστον δεκατεσσάρων συνεργατών.

28 Με την απόφαση C (93) 3401, της 26ης Νοεμβρίου 1993 (στο εξής: απόφαση περί χορηγήσεως ως προς το σχέδιο Girasole), η Επιτροπή χορήγησε στη Sonda επιδότηση του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Προσανατολισμού, για το σχέδιο Girasole (άρθρο 1).

29 Κατά το άρθρο 2 της ως άνω αποφάσεως, η περίοδος υλοποιήσεως του σχεδίου Girasole καθορίστηκε σε 26 μήνες, ήτοι από την 1η Νοεμβρίου 1993 έως τις 31 Δεκεμβρίου 1995.

30 Το συνολικό κόστος του σχεδίου Girasole ήταν 1 235 000 ECU. Δυνάμει του άρθρου 3 της ίδιας αποφάσεως, το επιλέξιμο κόστος ήταν 1 036 000 ECU και η ανώτατη χρηματοδοτική συνδρομή της Κοινότητας είχε καθοριστεί σε 777 000 ECU. Η ως άνω διάταξη προσέθετε ότι, αν από το κόστος, που θα υπήρχε τελικά, προέκυπτε μείωση του επιλέξιμου κόστους σε σχέση με εκείνο που είχε αρχικά προβλεφθεί, το ποσό της ενισχύσεως θα μειωνόταν δεόντως κατά την καταβολή του υπολοίπου αυτής.

31 Από το πρόγραμμα χρηματοδοτήσεως, το οποίο περιέχεται στο παράρτημα Ι της αποφάσεως περί χορηγήσεως ως προς το σχέδιο Girasole, προκύπτει ότι το υπόλοιπο της χρηματοδοτήσεως του σχεδίου Girasole, ήτοι 458 000 ECU, βαρύνει τη Sonda.

32 Σύμφωνα με τις προϋποθέσεις χρηματοδοτήσεως που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ της ίδιας αποφάσεως, η Επιτροπή είχε την εξουσία, για τον έλεγχο των οικονομικών πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με τις διάφορες δαπάνες, να ζητεί να εξετάζει οποιοδήποτε έγγραφο, στο πρωτότυπο ή σε επικυρωμένο αντίγραφο, και να προβαίνει στην ως άνω εξέταση επί τόπου ή να ζητεί την αποστολή των σχετικών εγγράφων (σημείο 5). Διευκρινίστηκε επίσης ότι, αν μια από τις μνημονευόμενες στο ως άνω παράρτημα προϋποθέσεις δεν ετηρείτο ή αν ελάμβαναν χώρα ενέργειες, οι οποίες δεν προβλέπονται στο παράρτημα Ι, η Κοινότητα μπορούσε να αναστείλει, να μειώσει ή να ακυρώσει τη συνδρομή και να αξιώσει την επιστροφή των καταβληθέντων (σημείο 10).

33 Στις 11 Ιανουαρίου 1994, η Επιτροπή κατέβαλε στη Sonda μια πρώτη δόση 310 800 ECU, ήτοι το 40 % της κοινοτικής συνδρομής. Στις 11 Ιανουαρίου 1995, η Επιτροπή κατέβαλε στη Sonda μια δεύτερη δόση, το ποσό της οποίας ανερχόταν σε 233 100 ECU. Στις 31 Μα_ου 1996, η Επιτροπή κατέβαλε στη Sonda το υπόλοιπο της κοινοτικής συνδρομής.

34 Το 1997 η Sonda απορροφήθηκε από τη Vela στο πλαίσιο συγχωνεύσεως.

Σχέδιο Vetiver

35 Στις 15 Σεπτεμβρίου 1993, η Tecnagrind υπέβαλε στην Επιτροπή αίτηση χορηγήσεως κοινοτικής συνδρομής για ένα σχέδιο επιδείξεως σχετικά με τις δυνατότητες αξιοποιήσεως της βετιβερίας, φυτού με ιδιαιτέρως ανθεκτικές και ινώδεις ρίζες, στην περιοχή της Μεσογείου (σχέδιο 93.ES.06.031, στο εξής: σχέδιο Vetiver).

36 Από την ως άνω αίτηση προκύπτει ότι στόχος του σχεδίου Vetiver ήταν η ανάπτυξη της καλλιέργειας της βετιβερίας για την καταπολέμηση της διαβρώσεως του εδάφους, βάσει αυτοχρηματοδοτήσεως συνδεομένης με την πώληση του αποστάγματος του εν λόγω φυτού στην αρωματοποιία.

37 Το σχέδιο Vetiver συνεπαγόταν τη μίσθωση γηπέδου 10 εκταρίων επί 30 μήνες, εργασίες προετοιμασίας του γηπέδου αυτού για την καλλιέργεια της βετιβερίας, αμοιβές συμβούλων και έξοδα τεχνικού ελέγχου που υπολογίζονται σε 10 μήνες ανά άνθρωπο, τη μίσθωση μιας κινητής μονάδας αποστάξεως με στρόβιλο για την εξαγωγή του αποστάγματος, την αγορά των αναγκαίων οργάνων και του αναγκαίου εξοπλισμού για τον έλεγχο των φυτών και των τελικών προϊόντων, έξοδα προσωπικού υπολογιζόμενα σε 10 μήνες ανά άνθρωπο, καθώς και διάφορα έξοδα σχετικά με τη συμμετοχή εξωτερικών εργαστηρίων με πιστοποιήσεις και με παροχή υπηρεσιών ειδικευμένων ερευνητών και τεχνικών.

38 Με την απόφαση C (93) 3395, της 26ης Νοεμβρίου 1993 (στο εξής: απόφαση περί χορηγήσεως ως προς το σχέδιο Vetiver), η Επιτροπή χορήγησε στην Tecnagrind επιδότηση του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Προσανατολισμού, για το σχέδιο Vetiver (άρθρο 1).

39 Κατά το άρθρο 2 της ως άνω αποφάσεως, η περίοδος υλοποιήσεως του σχεδίου Vetiver καθορίστηκε σε 30 μήνες, μεταξύ Ιανουαρίου 1994 και Ιουνίου 1996.

40 Το συνολικό κόστος του σχεδίου Vetiver ήταν 1 261 131 ECU. Δυνάμει του άρθρου 3 της ίδιας αποφάσεως, το επιλέξιμο κόστος ήταν 1 237 125 ECU και η ανώτατη χρηματοδοτική συνδρομή της Κοινότητας καθορίστηκε σε 927 843 ECU. Η ως άνω διάταξη προσέθετε ότι, αν από το κόστος, που θα υπήρχε τελικά, προέκυπτε μείωση του επιλέξιμου κόστους σε σχέση με εκείνο που είχε αρχικά προβλεφθεί, το ποσό της ενισχύσεως θα μειωνόταν δεόντως κατά την καταβολή του υπολοίπου αυτής.

41 Το πρόγραμμα χρηματοδοτήσεως, το οποίο περιέχεται στο παράρτημα Ι της αποφάσεως περί χορηγήσεως ως προς το σχέδιο Vetiver, όριζε ότι το υπόλοιπο της χρηματοδοτήσεως του σχεδίου Vetiver, ήτοι 333 288 ECU, επεβάρυνε την Tecnagrind.

42 Σύμφωνα με τις προϋποθέσεις χρηματοδοτήσεως που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ της ίδιας αποφάσεως, η Επιτροπή είχε την εξουσία, για τον έλεγχο των οικονομικών πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με τις διάφορες δαπάνες, να ζητεί να εξετάζει οποιοδήποτε έγγραφο, στο πρωτότυπο ή σε επικυρωμένο αντίγραφο, και να προβαίνει στην ως άνω εξέταση επί τόπου ή να ζητεί την αποστολή των σχετικών εγγράφων (σημείο 5). Διευκρινίστηκε επίσης ότι, αν μια από τις μνημονευόμενες στο εν λόγω παράρτημα προϋποθέσεις δεν ετηρείτο ή αν ελάμβαναν χώρα ενέργειες οι οποίες δεν προβλέπονται στο παράρτημα Ι, η Κοινότητα μπορούσε να αναστείλει, να μειώσει ή να ακυρώσει τη συνδρομή και να αξιώσει την επιστροφή των καταβληθέντων (σημείο 10).

43 Στις 13 Ιανουαρίου 1994, η Επιτροπή κατέβαλε στην Tecnagrind μια πρώτη δόση ποσού 371 137 ECU, το οποίο αντιστοιχεί στο 40 % του ποσού της κοινοτικής συνδρομής όσον αφορά το σχέδιο Vetiver.

44 Στις 19 Ιανουαρίου 1995, η Επιτροπή κατέβαλε στην Tecnagrind τη δεύτερη δόση, το ποσό της οποίας ανερχόταν σε 278 352 ECU, ήτοι στο 30 % του ποσού της κοινοτικής συνδρομής.

45 Στις 24 Δεκεμβρίου 1996, η Tecnagrind υπέβαλε στην Επιτροπή την τελική έκθεσή της σχετικά με το σχέδιο Vetiver. Στις 12 Φεβρουαρίου και στις 27 Μαρτίου 1997, η Tecnagrind απέστειλε στην Επιτροπή σχετικά συμπληρωματικά έγγραφα.

46 Στις 20 Μαρτίου 1997, η Tecnagrind ζήτησε από την Επιτροπή την καταβολή του υπολοίπου της συνδρομής, ήτοι 278 353 ECU. Στις 5 Ιουνίου 1997, επανέλαβε το σχετικό αίτημά της στην Επιτροπή.

47 Στις 12 Ιουνίου 1997, η Επιτροπή γνωστοποίησε στην Tecnagrind ότι είχε αναλάβει τη διενέργεια γενικού ελέγχου, από τεχνική και λογιστική άποψη, όλων των σχεδίων που χρηματοδοτούνται βάσει του άρθρου 8 του κανονισμού 4256/88 και έχουν εγκριθεί από την Επιτροπή και ότι, λαμβανομένου υπόψη του εύρους του ως άνω εγχειρήματος, θα μπορούσε να προβεί στην καταβολή του υπολοίπου της συνδρομής μόλις μετά την παρέλευση πέντε μηνών κατά το μάλλον ή ήττον.

Σχέδιο Ricino

48 Στις 31 Μαρτίου 1995, η Tecnagrind υπέβαλε στην Επιτροπή αίτηση χορηγήσεως κοινοτικής συνδρομής για ένα σχέδιο επιδείξεως σχετικά με τη μεταποίηση του ρικίνου του κοινού στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις για την απόσταξη φυσικών αρωμάτων (σχέδιο 95.ES.06.005, στο εξής: σχέδιο Ricino).

49 Από την ως άνω αίτηση προκύπτει ότι σκοπός του σχεδίου Ricino ήταν η καλλιέργεια του ρικίνου του κοινού και η μεταποίησή του, προκειμένου να παρασκευαστεί, χάρη σε μια διαδικασία φυσικής ζυμώσεως, ένα άρωμα ροδάκινου, άρωμα του οποίου η παραγωγή, με βάση τον καρπό του ροδάκινου, είναι ιδιαιτέρως δαπανηρή. Το σχέδιο Ricino έπρεπε να αποδείξει τη βιωσιμότητα μιας τέτοιας καλλιέργειας και αναμενόταν να δημιουργήσει θέσεις απασχολήσεως. Η υλοποίησή του ανατέθηκε στον Ανδαλουσιανό συνεταιρισμό Campo de Paterna. Δύο ακόμη ισπανικές εταιρίες, η Codema SA (στο εξής: Codema) και η Genforsa SA, (στο εξής: Genforsa), επρόκειτο να συμμετάσχουν στο σχέδιο Ricino συγχρηματοδοτώντας το εν λόγω σχέδιο μέχρι ποσοστό 5 % η καθεμία.

50 Με την απόφαση C (96) 2235, της 13ης Σεπτεμβρίου 1996 (στο εξής: απόφαση περί χορηγήσεως ως προς το σχέδιο Ricino), η Επιτροπή χορήγησε στην Tecnagrind επιδότηση του ΕΓΤΠΕ, τμήμα Προσανατολισμού, για το σχέδιο Ricino (άρθρο 1).

51 Σύμφωνα με το άρθρο 2 της ως άνω αποφάσεως, η κοινοτική χρηματοδότηση είχε προβλεφθεί για την περίοδο μεταξύ της 1ης Σεπτεμβρίου 1996 και της 30ής Ιουνίου 1999.

52 Το σχέδιο Ricino αναμενόταν να υλοποιηθεί εντός περιόδου 28 μηνών, μεταξύ Σεπτεμβρίου 1996 και Δεκεμβρίου 1998. Το συνολικό κόστος του εν λόγω σχεδίου υπολογίστηκε σε 1 264 674 ECU. Δυνάμει του άρθρου 3 της ίδιας αποφάσεως, το επιλέξιμο κόστος ήταν 1 262 674 ECU και η ανώτατη χρηματοδοτική συνδρομή της Κοινότητας καθορίστηκε σε 947 005 ECU. Η ως άνω διάταξη προσέθετε ότι, αν από το κόστος, που θα υπήρχε τελικά, προέκυπτε μείωση του επιλέξιμου κόστους σε σχέση με εκείνο που είχε αρχικά προβλεφθεί, το ποσό της ενισχύσεως θα μειωνόταν δεόντως κατά την καταβολή του υπολοίπου αυτής.

53 Από το πρόγραμμα χρηματοδοτήσεως, το οποίο περιέχεται στο παράρτημα Ι της αποφάσεως περί χορηγήσεως ως προς το σχέδιο Ricino, προκύπτει ότι έπρεπε να επιβαρυνθούν με την καταβολή του υπολοίπου της χρηματοδοτήσεως του σχεδίου Ricino, αντιστοίχως, η Tecnagrind μέχρι το ποσό των 191 401 ECU, η Codema μέχρι το ποσό των 63 134 ECU και η Genforsa μέχρι το ποσό των 63 134 ECU.

54 Σύμφωνα με τις προϋποθέσεις χρηματοδοτήσεως που καθορίζονται στο παράρτημα ΙΙ της ίδιας αποφάσεως, η Επιτροπή είχε την εξουσία, για τον έλεγχο των οικονομικών πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με τις διάφορες δαπάνες, να ζητεί να εξετάζει οποιοδήποτε έγγραφο, στο πρωτότυπο ή σε επικυρωμένο αντίγραφο, και να προβαίνει στην ως άνω εξέταση επί τόπου ή να ζητεί την αποστολή των σχετικών εγγράφων (σημείο 5). Διευκρινίστηκε επίσης ότι, αν μια από τις μνημονευόμενες στο εν λόγω παράρτημα προϋποθέσεις δεν ετηρείτο ή αν ελάμβαναν χώρα ενέργειες οι οποίες δεν προβλέπονται στο παράρτημα Ι, η Κοινότητα μπορούσε να αναστείλει, να μειώσει ή να ακυρώσει τη συνδρομή και να αξιώσει την επιστροφή των καταβληθέντων (σημείο 10).

55 Στις 20 Ιανουαρίου 1997, η Επιτροπή κατέβαλε στην Tecnagrind μια πρώτη δόση 378 802 ECU, ήτοι το 40 % της κοινοτικής συνδρομής όσον αφορά το σχέδιο Ricino.

56 Στις 15 Μα_ου 1997, η Tecnagrind υπέβαλε στην Επιτροπή την ενδιάμεση τεχνική έκθεση σχετικά με το στάδιο προόδου του σχεδίου Ricino.

57 Στις 7 Ιουλίου 1997, η Tecnagrind ζήτησε από την Επιτροπή την καταβολή της δεύτερης δόσεως της κοινοτικής συνδρομής.

Σχέδιο Pascolo Arboreo

58 Στις 8 Σεπτεμβρίου 1993, η Faretra υπέβαλε στην Επιτροπή αίτηση χορηγήσεως συνδρομής για την υλοποίηση προτύπου σχεδίου επιδείξεως, το οποίο αποσκοπούσε στην ανάπτυξη μιας εκτεταμένης μεσογειακής ζωοτεχνίας, συμβατής με το περιβάλλον, η οποία καλείται «βοσκή σε θάμνους» (σχέδιο 93.ΙΤ.06.058, στο εξής: σχέδιο Pascolo Arboreo). Με απόφαση της 26ης Νοεμβρίου 1993, η Επιτροπή χορήγησε στη Faretra ενίσχυση του ΕΓΤΠΕ, το ποσό της οποίας ανερχόταν σε 890 625 ECU, για το σχέδιο Pascolo Arboreo. Η ως άνω ενίσχυση κατεβλήθη ολοσχερώς στη Faretra.

Επιτόπιοι έλεγχοι του Ιουλίου και του Νοεμβρίου 1997

59 Κατόπιν ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (στο εξής: Ελεγκτικό Συνέδριο), ο οποίος διεξήχθη τον Ιανουάριο του 1997 επί ενός ιρλανδικού σχεδίου, η Επιτροπή αποφάσισε να προβεί σε σειρά ελέγχων, οι οποίοι αφορούν ορισμένο αριθμό σχεδίων που τυγχάνουν χρηματοδοτικής συνδρομής βάσει του άρθρου 8 του κανονισμού 4256/88, για τον λόγο ότι υποπτευόταν την ύπαρξη ενός οργανωμένου δικτύου που είχε ως σκοπό τη λήψη κοινοτικών επιδοτήσεων με απατηλό τρόπο. Τα σχέδια Luffa, Girasole, Pascolo Arboreo, Vetiver και Ricino υπεβλήθησαν στους ως άνω ελέγχους.

60 Με έγγραφα της 10ης Ιουνίου 1997, η Επιτροπή γνωστοποίησε στη Vela, τη Sonda και την Tecnagrind την πρόθεσή της να προβεί, σύμφωνα με το άρθρο 23 του κανονισμού 4253/88, σε επιτόπιο έλεγχο του σχεδίου ή των σχεδίων για την υλοποίηση των οποίων οι άνω εταιρίες ήσαν υπεύθυνες.

61 Ο επιτόπιος έλεγχος των σχεδίων Vetiver και Ricino διενεργήθηκε από τις 22 έως τις 25 Ιουλίου 1997. Ο ως άνω έλεγχος διεξήχθη από υπαλλήλους της Γενικής Διευθύνσεως (ΓΔ) «Γεωργία», της Γενικής Διευθύνσεως «Δημοσιονομικός Έλεγχος» της Επιτροπής και της μονάδας συντονισμού για την καταπολέμηση της απάτης (UCLAF). Οι υπάλληλοι της ΓΔ «Δημοσιονομικός Έλεγχος» και της UCLAF συνέταξαν εν συνεχεία εκθέσεις περιέχουσες τα πορίσματά τους. Μια υπάλληλος της Intervención General del Estado (τμήματος του ισπανικού Υπουργείου Οικονομικών) παρέστη κατά τους ελέγχους των κοινοτικών υπαλλήλων.

62 Βάσει των πορισμάτων που περιέχουν οι εκθέσεις που αναφέρονται στην προηγούμενη σκέψη, η Επιτροπή θεώρησε ότι διαθέτει επαρκή στοιχεία προκειμένου να κινήσει τη διαδικασία αναστολής των συνδρομών όσον αφορά τα σχέδια Vetiver και Ricino και αποφάσισε να προβεί σε έλεγχο επί των ιταλικών σχεδίων.

63 Με έγγραφα της 23ης Σεπτεμβρίου 1997, η Επιτροπή γνωστοποίησε στη Vela και τη Sonda την πρόθεσή της να προβεί, από τις 10 Νοεμβρίου 1997, σε επιτόπιο έλεγχο, αντιστοίχως, του σχεδίου Luffa και του σχεδίου Girasole, βάσει του άρθρου 23 του κανονισμού 4253/88. Έγγραφο με ταυτόσημο περιεχόμενο απεστάλη στη Faretra όσον αφορά το σχέδιο Pascolo Arboreo.

64 Ο ως άνω έλεγχος έλαβε χώρα από τις 10 έως τις 14 Νοεμβρίου 1997 στο Μιλάνο και εν συνεχεία στο Sassari. Είχε δε ως αντικείμενο τον έλεγχο των σχεδίων Luffa, Girasole και Pascolo Arboreo και τη συμπλήρωση του ελέγχου του Ιουλίου 1997 όσον αφορά τα σχέδια Vetiver και Ricino. Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε από υπαλλήλους της ΓΔ «Γεωργία», της ΓΔ «Δημοσιονομικός Έλεγχος» και της UCLAF. Υπάλληλοι της Ragioneria Generale dello Stato (ιταλικού Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους) συμμετείχαν στον ως άνω έλεγχο. Ο υπάλληλος της ΓΔ «Δημοσιονομικός Έλεγχος» συνέταξε, κατόπιν του ανωτέρω ελέγχου, έκθεση με την οποία εισηγείτο να κινηθεί η διαδικασία για την κατάργηση των συνδρομών όσον αφορά τα οικεία σχέδια και να επιστραφούν τα αχρεωστήτως καταβληθέντα υπέρ των σχεδίων αυτών ποσά. Οι υπάλληλοι της ιταλικής διοικήσεως συνέταξαν επίσης πρακτικά στα οποία καταγράφεται σειρά διαπιστώσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά τον έλεγχο ο οποίος διεξήχθη από τις 10 έως τις 12 Νοεμβρίου 1997 στην έδρα της Vela στο Μιλάνο.

Διοικητική διαδικασία

65 Με έγγραφα της 3ης Απριλίου 1998, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Vela, τη Sonda και την Tecnagrind ότι, σύμφωνα με το άρθρο 24 του κανονισμού 4253/88, προέβαινε τότε σε εξέταση της χορηγηθείσας στις ως άνω εταιρίες χρηματοδοτικής συνδρομής για το σχέδιο ή τα σχέδια για τα οποία ήσαν υπεύθυνες και ότι, δεδομένου ότι από την εξέταση αυτή προέκυψαν στοιχεία ικανά να στοιχειοθετήσουν παρατυπίες, αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται από το προαναφερθέν άρθρο του κανονισμού 4253/88 και από το σημείο 10 του παραρτήματος ΙΙ καθεμιάς από τις αποφάσεις περί χορηγήσεως. Στα ως άνω έγγραφα διασαφηνίζονταν τα ανωτέρω στοιχεία.

66 Η Επιτροπή έταξε στη Vela, στη Sonda και στην Tecnagrind προθεσμία έξι εβδομάδων προκειμένου να της παράσχουν διευκρινίσεις και να προσκομίσουν σε αυτή τα λογιστικά και διοικητικά έγγραφα που βεβαιώνουν την πλήρη τήρηση των υποχρεώσεων που τους είχαν επιβληθεί κατά τη χορήγηση της συνδρομής του ΕΓΤΠΕ.

67 Εκ παραλλήλου, η Επιτροπή ζήτησε από την Ιταλική Δημοκρατία, όσον αφορά τα σχέδια Luffa και Girasole, και από το Βασίλειο της Ισπανίας, όσον αφορά τα σχέδια Vetiver και Ricino, να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.

68 Με έγγραφα της 19ης Ιουνίου 1998, η Vela και η Tecnagrind υπέβαλαν, η μεν Vela όσον αφορά τα σχέδια Luffa και Girasole, η δε Tecnagrind όσον αφορά τα σχέδια Vetiver και Ricino, τις απαντητικές τους παρατηρήσεις.

Προσβαλλόμενη απόφαση στην υπόθεση Τ-141/99

69 Με απόφαση της 9ης Μαρτίου 1999 (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση στην υπόθεση Τ-141/99), η Επιτροπή κατήργησε, δυνάμει του άρθρου 24, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88, τη χορηγηθείσα στη Vela χρηματοδοτική ενίσχυση και αξίωσε την επιστροφή του ποσού του 1 470 000 ευρώ.

70 Στην ως άνω απόφαση, η Επιτροπή ισχυρίζεται, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«1. Κατά την απόφαση περί χορηγήσεως, το μέρος των επιτρεπτών βάσει του σχεδίου [Luffa] δαπανών, το οποίο δεν καλύπτεται από την κοινοτική συνδρομή, ήτοι 840 000 ECU, έπρεπε να χρηματοδοτηθεί από τον δικαιούχο. Οι πραγματοποιηθείσες κατά την επίσκεψη ελέγχου [του Νοεμβρίου 1997] διαπιστώσεις δημιούργησαν αμφιβολίες ως προς τη συγχρηματοδότηση του σχεδίου [Luffa].

2. Η από κοινού εξέταση των λογιστικών εγγράφων σχετικά με το εν λόγω σχέδιο και με τέσσερα άλλα σχέδια, που και αυτά έτυχαν κοινοτικής συνδρομής υπό την έννοια του άρθρου 8 του κανονισμού 4256/88, παρέσχε τη δυνατότητα να διαπιστωθεί η ύπαρξη ενός συστήματος εσωτερικών χρηματικών ροών μεταξύ των εταιριών που είναι δικαιούχοι των πέντε σχεδίων, ορισμένων εταίρων των εν λόγω εταιριών και άλλων επιχειρήσεων, οι οποίες ήσαν συνδεδεμένες με αυτούς. Τα εν λόγω σχέδια (και οι αντίστοιχες δικαιούχοι εταιρίες) είναι το επίμαχο σχέδιο (δικαιούχος: Vela Srl), το σχέδιο 9[3].ΙΤ.06.057 (δικαιούχος: Sonda Srl), το σχέδιο 93.ΙΤ.06.058 (δικαιούχος: Faretra Srl), το σχέδιο 93.ES.06.031 (δικαιούχος: Tecnagrind SL), το σχέδιο 95.ES.06.005 (δικαιούχος: Tecnagrind SL). Οι εν λόγω εταίροι είναι οι Claudio Zarotti και Marco Troglia. Οι επιχειρήσεις που είναι συνδεδεμένες με τους εταίρους των δικαιούχων εταιριών είναι η AITEC Srl, η Noesi Sas και η Azienda agricola Barrank. Οι χρηματικές ροές μεταξύ των εταιριών αυτών, των εταίρων τους και των συνδεδεμένων επιχειρήσεων προσεγγίζουν το ποσό των 10 δισεκατομμυριών ιταλικών λιρών (ITL), ήτοι περίπου το 65 % των δαπανών που δηλώθηκαν στην Επιτροπή (ή προβλέφθηκαν, όσον αφορά τα μη περατωθέντα σχέδια) για το σύνολο των πέντε σχεδίων. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προέβησαν σε ανασύσταση του συνόλου των εσωτερικών χρηματικών ροών, οπότε προέκυψε ότι οι εμπλακείσες εταιρίες ανήκουν, κατά το μεγαλύτερο μέρος, στην ίδια περιορισμένη ομάδα φυσικών προσώπων. Οι συστηματικές υπεργολαβίες μεταξύ των δικαιούχων εταιριών των πέντε σχεδίων και των συνδεδεμένων με αυτές επιχειρήσεων είχαν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία λογιστικής εγγραφής, της οποίας η οικονομική βάση δεν αποδείχθηκε, και η οποία συνιστά, αδικαιολόγητα, το μέρος της συγχρηματοδοτήσεως που επιβάρυνε τον δικαιούχο.

3. Οι δαπάνες που χρεώθηκαν στον δικαιούχο από τη Faretra Srl, τη Sonda Srl, την AITEC Srl, τον Μ. Baldassar[r]e, την Azienda agricola Barrank και τον Claudio Zarotti για ποσό (περίπου 3 δισεκατομμυρίων ITL), το οποίο αντιπροσωπεύει το 60 % των συνολικών δαπανών που δηλώθηκαν για το σχέδιο, είναι αδικαιολόγητες. Η παρέμβαση των τεσσάρων υπεργολάβων (Faretra Srl, Sonda Srl, AITEC Srl, Μ. Baldassar[r]e) είχε αποτελέσει το αντικείμενο συμβάσεων που συνεπάγονταν τη διάθεση προσωπικού, εξοπλισμού και ειδικών επαγγελματικών ικανοτήτων. Από τους ελέγχους που διεξήχθησαν βάσει των λογιστικών βιβλίων και των βιβλίων απογραφών των ως άνω τεσσάρων υπεργολάβων προέκυψε ότι αυτοί δεν διέθεταν ούτε προσωπικό ούτε ειδικό εξοπλισμό. Επομένως, στερούνταν των σχετικών ικανοτήτων και κανένα στοιχείο δεν είναι ικανό να δικαιολογήσει την παρέμβασή τους κατά την εκτέλεση του σχεδίου [Luffa]. Εξάλλου, οι διάφορες αυτές επιχειρήσεις δεν έχουν πραγματοποιήσει δαπάνες δυνάμενες να δικαιολογήσουν την τιμολόγηση.

4. Πολυάριθμα τιμολόγια, τα οποία εκδόθηκαν από άλλες εταιρίες, δεν είναι επαρκώς δικαιολογημένα ή από αυτά προκύπτει δυσαναλογία μεταξύ του καταβληθέντος τιμήματος και της παρασχεθείσας υπηρεσίας. Ειδικότερα, πρόκειται για τα ακόλουθα τιμολόγια:

α) το τιμολόγιο που πληρώθηκε στην εταιρία Magenta Finance για ποσό 61 882 002 ITL (περίπου 29 000 ECU), το οποίο αφορούσε ένα "εκλαϊκευτικό εγχειρίδιο για γεωργούς"· η επίδειξη του εγχειριδίου αυτού στους επιθεωρητές της Επιτροπής δεν κατέστη δυνατή·

β) το τιμολόγιο που πληρώθηκε στη Detentor για ποσό 20 939 ECU, το οποίο αφορά "αμοιβές που συνδέονται με μελέτη βιωσιμότητας, καθώς και με τα σχέδια ενός προκαταρκτικού μοντέλου πρέσσας για τη συμπίεση, σε χαμηλή θερμοκρασία, του φλοιού της luffa’"·

γ) το τιμολόγιο που πληρώθηκε στη Cedarcliff για συνολικό ποσό 133 057 ECU, το οποίο αφορά, μεταξύ άλλων, ένα αρχείο αποτελούμενο από 160 επιχειρήσεις, στις οποίες ο δικαιούχος όφειλε να πραγματοποιήσει ενέργειες εκλαϊκεύσεως. Ο δικαιούχος δεν μπόρεσε να δικαιολογήσει το τίμημα για το οποίο εκδόθηκε το τιμολόγιο σε σχέση με την παρασχεθείσα υπηρεσία».

Προσβαλλόμενη απόφαση στην υπόθεση Τ-142/99

71 Με απόφαση της 4ης Μαρτίου 1999 (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση στην υπόθεση Τ-142/99), η Επιτροπή κατήργησε, δυνάμει του άρθρου 24, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88, τη χορηγηθείσα στη Sonda χρηματοδοτική συνδρομή και αξίωσε την επιστροφή του ποσού των 770 000 ευρώ.

72 Στην ως άνω απόφαση, η Επιτροπή ισχυρίζεται, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«1. Κατά την απόφαση περί χορηγήσεως, το τμήμα των προβλεπομένων για το σχέδιο [Girasole] δαπανών, το οποίο δεν καλύπτεται από την κοινοτική συνδρομή, ήτοι 458 000 ECU, έπρεπε να αναληφθεί από τον δικαιούχο. Οι πραγματοποιηθείσες κατά την επίσκεψη ελέγχου [του Νοεμβρίου 1997] διαπιστώσεις [...] δημιούργησαν αμφιβολίες ως προς τη συγχρηματοδότηση του σχεδίου [Girasole].

2. Η από κοινού εξέταση των λογιστικών εγγράφων σχετικά με το επίμαχο σχέδιο και τα τέσσερα άλλα σχέδια, που και αυτά έτυχαν κοινοτικής συνδρομής υπό την έννοια του άρθρου 8 του κανονισμού 4256/88, παρέσχε τη δυνατότητα να διαπιστωθεί η ύπαρξη ενός συστήματος εσωτερικών χρηματικών ροών μεταξύ των εταιριών που είναι δικαιούχοι των πέντε σχεδίων, ορισμένων εταίρων των εν λόγω εταιριών και άλλων επιχειρήσεων, οι οποίες ήσαν συνδεδεμένες με αυτούς. Τα εν λόγω σχέδια (και οι αντίστοιχες δικαιούχοι εταιρίες) είναι το επίμαχο σχέδιο (δικαιούχος: Sonda Srl), το σχέδιο 92.ΙΤ.06.001 (δικαιούχος: Vela Srl), το σχέδιο 93.IT.06.058 (δικαιούχος: Faretra Srl), το σχέδιο 93.ES.06.031 (δικαιούχος: Tecnagrind SL), το σχέδιο 95.ES.06.005 (δικαιούχος: Tecnagrind SL). Οι εν λόγω εταίροι είναι οι Claudio Zarotti και Marco Troglia. Οι επιχειρήσεις που είναι συνδεδεμένες με τους εταίρους των δικαιούχων εταιριών είναι η AITEC Srl, η Noesi Sas και η Azienda agricola Barrank. Οι χρηματικές ροές μεταξύ των εταιριών αυτών, των εταίρων τους και των συνδεδεμένων επιχειρήσεων προσεγγίζουν το ποσό των 10 δισεκατομμυρίων ITL, ήτοι περίπου το 65 % των δαπανών που δηλώθηκαν στην Επιτροπή (ή προβλέφθηκαν, όσον αφορά τα μη περατωθέντα σχέδια) για το σύνολο των πέντε σχεδίων. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προέβησαν σε ανασύσταση του συνόλου των εσωτερικών χρηματικών ροών, οπότε προέκυψε ότι οι εμπλακείσες εταιρίες ανήκουν, κατά το μεγαλύτερο μέρος, στην ίδια περιορισμένη ομάδα φυσικών προσώπων. Οι συστηματικές υπεργολαβίες μεταξύ των δικαιούχων εταιριών των πέντε σχεδίων και των συνδεδεμένων με αυτές επιχειρήσεων είχαν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία λογιστικής εγγραφής, της οποίας η οικονομική βάση δεν αποδείχθηκε, και η οποία συνιστά, αδικαιολόγητα, το μέρος της συγχρηματοδοτήσεως που επιβάρυνε τον δικαιούχο.

3. Οι δαπάνες που χρέωσαν οι δύο εταιρίες (η Faretra Srl, για ποσό περίπου 1 155 000 000 ITL και η Noesi Sas, για ποσό περίπου 830 000 000 ITL), και οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 90 % των συνολικών δαπανών που δηλώθηκαν για το σχέδιο (2 255 934 354 ITL), είναι αδικαιολόγητες.

Η παρέμβαση των δύο εταιριών είχε αποτελέσει το αντικείμενο συμβάσεων που συνεπάγονταν τη διάθεση προσωπικού, εξοπλισμού και ειδικών επαγγελματικών ικανοτήτων. Από τους ελέγχους που διενεργήθηκαν βάσει των λογιστικών βιβλίων και των βιβλίων απογραφών των δύο εταιριών προέκυψε ότι οι εταιρίες αυτές δεν διέθεταν ούτε προσωπικό ούτε ειδικό εξοπλισμό. Επομένως, στερούνταν των σχετικών ικανοτήτων και κανένα στοιχείο δεν είναι ικανό να δικαιολογήσει την παρέμβασή τους κατά την εκτέλεση του υπό εξέταση σχεδίου. Εξάλλου, οι διάφορες αυτές επιχειρήσεις δεν πραγματοποίησαν δαπάνες που μπορούσαν να δικαιολογήσουν την τιμολόγηση.»

Προσβαλλόμενη απόφαση στην υπόθεση Τ-150/99

73 Με απόφαση της 4ης Μαρτίου 1999 (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση στην υπόθεση Τ-150/99), η Επιτροπή κατήργησε, δυνάμει του άρθρου 24, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88, τη χορηγηθείσα στην Tecnagrind χρηματοδοτική συνδρομή για το σχέδιο Vetiver και αξίωσε την επιστροφή του ποσού των 649 490 ευρώ.

74 Στην ως άνω απόφαση, η Επιτροπή ισχυρίζεται, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«1. Η από κοινού εξέταση των λογιστικών εγγράφων σχετικά με το σχέδιο και τα τέσσερα άλλα σχέδια, τα οποία επίσης έτυχαν κοινοτικής συνδρομής υπό την έννοια του άρθρου 8 του κανονισμού 4256/88, παρέσχε τη δυνατότητα να διαπιστωθεί η ύπαρξη ενός συστήματος εσωτερικών χρηματικών ροών μεταξύ των εταιριών που είναι δικαιούχοι των πέντε σχεδίων, ορισμένων εταίρων των εν λόγω εταιριών και άλλων επιχειρήσεων, οι οποίες ήσαν συνδεδεμένες με αυτούς. Τα εν λόγω σχέδια (και οι αντίστοιχες δικαιούχοι εταιρίες) είναι το επίμαχο σχέδιο (δικαιούχος: Tecnagrind SL), το σχέδιο 92.IT.06.001 (δικαιούχος: Vela Srl), το σχέδιο 93.IT.06.057 (δικαιούχος: Sonda Srl), το σχέδιο 9[5].ES.06.005 (δικαιούχος: Tecnagrind SL), το σχέδιο 93.ΙΤ.06.058 (δικαιούχος: Faretra Srl). Οι εν λόγω εταίροι είναι οι Claudio Zarotti και Marco Troglia. Οι επιχειρήσεις που είναι συνδεδεμένες με τους εταίρους των δικαιούχων εταιριών είναι η AITEC Srl, η Noesi Sas και η Azienda agricola Barrank. Οι χρηματικές ροές μεταξύ των εταιριών αυτών, των εταίρων τους και των συνδεδεμένων επιχειρήσεων προσεγγίζουν το ποσό των 10 δισεκατομμυρίων ITL, το οποίο αντιπροσωπεύει περίπου το 65 % των δαπανών που δηλώθηκαν στην Επιτροπή (ή προβλέφθηκαν, όσον αφορά τα μη περατωθέντα σχέδια) για το σύνολο των πέντε σχεδίων. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προέβησαν σε ανασύσταση του συνόλου των εσωτερικών χρηματικών ροών. Διαπιστώθηκε ότι οι εμπλακείσες στις ως άνω χρηματικές ροές εταιρίες ανήκουν, κατά το μεγαλύτερο μέρος, στην ίδια ομάδα φυσικών προσώπων. Οι συστηματικές υπεργολαβίες μεταξύ των δικαιούχων εταιριών των πέντε σχεδίων και των συνδεδεμένων με αυτές επιχειρήσεων είχαν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία λογιστικής εγγραφής, της οποίας η οικονομική βάση δεν αποδείχθηκε, και η οποία συνιστά, αδικαιολόγητα, το μέρος της συγχρηματοδοτήσεως που επιβάρυνε τον δικαιούχο.

2. Ορισμένες δηλώσεις που περιέχονται στην αίτηση χορηγήσεως συνδρομής δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα:

α) Στην ως άνω αίτηση εκτίθεται ότι "[η Tecnagrind] δραστηριοποιείται στον τομέα της παροχής γεωργικών υπηρεσιών". Ωστόσο, η εταιρία αυτή συνεστήθη στις 25 Ιανουαρίου 1993 και η αίτηση χορηγήσεως συνδρομής υπεβλήθη στην Επιτροπή στις 15 Σεπτεμβρίου 1993. Επιπλέον, η εν λόγω εταιρία δεν είχε καμία δραστηριότητα.

β) Αφετέρου, στην αίτηση αναφέρεται ότι "ορισμένες έρευνες και πειραματικές εφαρμογές διεξήχθησαν στην περιοχή σε συνεργασία με το τμήμα φυσικής γεωγραφίας του Πανεπιστημίου της Murcia και με το ίδρυμα La Alberca της υπηρεσίας γεωργικών ερευνών της περιφέρειας της Murcia". Ο Μ. Troglia, διαχειριστής του σχεδίου και υπεύθυνος για την εκτέλεσή του, ισχυρίστηκε, κατά τον έλεγχο [του Ιουλίου 1997], ότι οι ερευνητικές εργασίες και οι πειραματικές εφαρμογές πραγματοποιήθηκαν μόνον από τους ως άνω φορείς της Διοικήσεως, χωρίς καμία παρέμβαση του δικαιούχου.

3. Κατά την επίσκεψη ελέγχου, [η Tecnagrind] δεν μπόρεσε να παρουσιάσει ούτε το παραμικρό έγγραφο που να αποδεικνύει τη συγχρηματοδότηση του σχεδίου μέχρι ποσοστό 25 %, όπως προέβλεπε το σημείο 7 του παραρτήματος 1 της αποφάσεως περί χορηγήσεως της συνδρομής.

4. Στην τελική έκθεση, αναφέρεται ότι η έκταση καλλιέργειας της βετιβερίας για την παραγωγή και απόσταξη των ριζών της είναι δύο εκτάρια. Κατά τον επιτόπιο έλεγχο, οι υπηρεσίες της Επιτροπής διαπίστωσαν ότι μόνο μισό εκτάριο είχε καλλιεργηθεί.

5. Από το τιμολόγιο του κυρίου της μισθωμένης εκτάσεως προκύπτει ότι το εμβαδόν της εκτάσεως αυτής ήταν τέσσερα εκτάρια και όχι δέκα εκτάρια, όπως προσδιοριζόταν στο σχέδιο και στην τελική έκθεση. Εξάλλου, σύμφωνα με τα διάφορα τιμολόγια που παρουσιάστηκαν κατά τον έλεγχο, τα έξοδα μισθώσεως ανήλθαν σε 712 000 ισπανικές πεσέτες (ESP), ενώ για το μέρος αυτό των δαπανών προοριζόταν θέση του προϋπολογισμού για κονδύλιο ύψους 10 934 772 ESP. Η διαφορά χρησιμοποιήθηκε για την αντιμετώπιση άλλων δαπανών, χωρίς να έχει ληφθεί η προβλεπόμενη στο σημείο 1 του παραρτήματος 2 της αποφάσεως προηγούμενη έγκριση εκ μέρους της Επιτροπής.

6. Ορισμένες δαπάνες που αντιστοιχούν σε γενικά έξοδα της εταιρίας, όπως είναι η αμοιβή της εταιρίας Asedem (λογιστικού και φορολογικού συμβούλου) και οι τηλεφωνικοί λογαριασμοί (του ιταλικού κινητού τηλεφώνου του Μ. Troglia) καταλογίζονται στο σχέδιο, σε ποσοστό 50 %, χωρίς ο καταλογισμός αυτός να είναι δικαιολογημένος. Εξάλλου, στο σχέδιο καταλογίζονται τιμολόγια που αντιστοιχούν σε υπηρεσίες παρασχεθείσες μετά το τελικό στάδιο του σχεδίου και οι οποίες, κατά συνέπεια, δεν μπορούσαν να ληφθούν υπόψη κατά τον υπολογισμό της συγχρηματοδοτήσεως».

Προσβαλλόμενη απόφαση στην υπόθεση Τ-151/99

75 Με απόφαση της 4ης Μαρτίου 1999 (στο εξής: προσβαλλόμενη απόφαση στην υπόθεση Τ-151/99), η Επιτροπή κατήργησε, δυνάμει του άρθρου 24, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88, τη χορηγηθείσα στην Tecnagrind χρηματοδοτική συνδρομή για το σχέδιο Ricino και αξίωσε την επιστροφή του ποσού των 378 802 ευρώ.

76 Στην ως άνω απόφαση, η Επιτροπή ισχυρίζεται, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«1. Η από κοινού εξέταση των λογιστικών εγγράφων σχετικά με το σχέδιο και τα τέσσερα άλλα σχέδια, τα οποία επίσης έτυχαν κοινοτικής συνδρομής υπό την έννοια του άρθρου 8 του κανονισμού 4256/88, παρέσχε τη δυνατότητα να διαπιστωθεί η ύπαρξη ενός συστήματος εσωτερικών χρηματικών ροών μεταξύ των εταιριών που είναι δικαιούχοι των πέντε σχεδίων, ορισμένων εταίρων των εν λόγω εταιριών και άλλων επιχειρήσεων, οι οποίες ήσαν συνδεδεμένες με αυτούς. Τα εν λόγω σχέδια (και οι αντίστοιχες δικαιούχοι εταιρίες) είναι το επίμαχο σχέδιο (δικαιούχος: Tecnagrind SL), το σχέδιο 92.IT.06.001 (δικαιούχος: Vela Srl), το σχέδιο 93.IT.06.057 (δικαιούχος: Sonda Srl), το σχέδιο 93.ES.06.031 (δικαιούχος: Tecnagrind SL), το σχέδιο 93.ΙΤ.06.058 (δικαιούχος: Faretra Srl). Οι εν λόγω εταίροι είναι οι Claudio Zarotti και Marco Troglia. Οι επιχειρήσεις που είναι συνδεδεμένες με τους εταίρους των δικαιούχων εταιριών είναι η AITEC Srl, η Noesi Sas και η Azienda agricola Barrank. Οι χρηματικές ροές μεταξύ των εταιριών αυτών, των εταίρων τους και των συνδεδεμένων επιχειρήσεων προσεγγίζουν το ποσό των 10 δισεκατομμυρίων ITL, το οποίο αντιπροσωπεύει περίπου το 65 % των δαπανών που δηλώθηκαν στην Επιτροπή (ή προβλέφθηκαν, όσον αφορά τα μη περατωθέντα σχέδια) για το σύνολο των πέντε σχεδίων. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προέβησαν σε ανασύσταση του συνόλου των εσωτερικών χρηματικών ροών. Διαπιστώθηκε ότι οι εμπλακείσες στις ως άνω χρηματικές ροές εταιρίες ανήκουν, κατά το μεγαλύτερο μέρος, στην ίδια ομάδα φυσικών προσώπων. Οι συστηματικές υπεργολαβίες μεταξύ των δικαιούχων εταιριών των πέντε σχεδίων και των συνδεδεμένων με αυτές επιχειρήσεων είχαν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία λογιστικής εγγραφής, της οποίας η οικονομική βάση δεν αποδείχθηκε, και η οποία συνιστά, αδικαιολόγητα, το μέρος της συγχρηματοδοτήσεως που επιβάρυνε τον δικαιούχο.

Ο Μ. Troglia, διαχειριστής της [Tecnagrind] και υπεύθυνος για την εκτέλεση του σχεδίου, δήλωσε στους επιθεωρητές, κατά τον έλεγχο [του Ιουλίου 1997], ότι [η Tecnagrind] δεν διέθετε τις αναγκαίες πρακτικές γνώσεις για τη δημιουργία εγκαταστάσεως μειωμένης μεταποιήσεως, που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες εκμεταλλεύσεως των γεωργών, και ότι για τον λόγο αυτό είχε αναθέσει με υπεργολαβία στη Vela την εν λόγω δραστηριότητα και, γενικότερα, την εκτέλεση ολόκληρου του βιομηχανικού σταδίου του σχεδίου. Κατά τον διενεργηθέντα από τις 10 έως τις 14 Νοεμβρίου 1997 έλεγχο εκ μέρους των υπηρεσιών της Επιτροπής επί της [Vela], δικαιούχου συνδρομής χορηγηθείσας σύμφωνα με το άρθρο 8 του κανονισμού 4256/88, διαπιστώθηκε ότι η εταιρία αυτή δεν διέθετε ούτε προσωπικό ούτε ειδικό εξοπλισμό. Κατά συνέπεια, προέκυπτε ότι η [Vela] δεν κατείχε τις αναγκαίες πρακτικές γνώσεις και η παρέμβασή της ως υπεργολάβου του σχεδίου δεν ήταν δικαιολογημένη.

2. Προκύπτει ότι διάφορες συμβάσεις συνήφθησαν με τον Μ. De Bartolomeis και την εταιρία Cedarcliff για συνολική αξία 155 800 ECU, δηλαδή για περισσότερο από το 12 % του συνολικού κόστους του σχεδίου. Κατά τον Μ. Troglia, οι δραστηριότητες που ανατέθηκαν με υπεργολαβία στη Cedarcliff σχετίζονται με το στάδιο της γνωστοποιήσεως του σχεδίου στους ενδιαφερομένους. Τα σχετικά τιμολόγια δεν μπορούσαν να καταλογιστούν στο σχέδιο κατά το χρονικό σημείο ενάρξεως της γνωστοποιήσεως του σχεδίου στους ενδιαφερομένους, δεδομένου ότι η γνωστοποίηση του σχεδίου στους ενδιαφερομένους επρόκειτο να λάβει χώρα κατά τη λήξη του σχεδίου.

3. Κατά την επίσκεψη ελέγχου, δεν κατέστη δυνατό να παρουσιαστεί κανένα έγγραφο που να εξασφαλίζει ότι η δικαιούχος εταιρία του σχεδίου ήταν σε θέση να συγχρηματοδοτήσει το σχέδιο μέχρι ποσοστό 25 %, όπως προβλέπει το σημείο 8.3. του παραρτήματος 1 της αποφάσεως περί χορηγήσεως της συνδρομής.

4. Ορισμένες δαπάνες που αντιστοιχούν σε γενικά έξοδα της εταιρίας, όπως είναι η αμοιβή της εταιρίας Asedem (λογιστικού και φορολογικού συμβούλου) και οι τηλεφωνικοί λογαριασμοί (του ιταλικού κινητού τηλεφώνου του Μ. Troglia) καταλογίζονται στο σχέδιο, μέχρι ποσοστό 50 %, χωρίς ο καταλογισμός αυτός να είναι δικαιολογημένος».

Διαδικασία

77 Με δικόγραφα που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 10 Ιουνίου 1999, η Vela άσκησε δύο προσφυγές με τις οποίες ζητεί, αντιστοίχως, την ακύρωση της προσβαλλομένης αποφάσεως στην υπόθεση Τ-141/99 και την ακύρωση της προσβαλλομένης αποφάσεως στην υποθεση Τ-142/99.

78 Με δικόγραφα που κατέθεσε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου στις 21 Ιουνίου 1999, η Tecnagrind άσκησε δύο προσφυγές με τις οποίες ζητεί, αντιστοίχως, την ακύρωση της προσβαλλομένης αποφάσεως στην υπόθεση Τ-150/99 και την ακύρωση της προσβαλλομένης αποφάσεως στην υπόθεση Τ-151/99.

79 Κατόπιν αιτήσεως των διαδίκων, ο πρόεδρος του τρίτου τμήματος του Πρωτοδικείου, σύμφωνα με το άρθρο 77, στοιχείο γ_, του Κανονισμού Διαδικασίας του Πρωτοδικείου, ανέστειλε τη διαδικασία στις τέσσερις υποθέσεις, πρώτα μέχρι τις 12 Ιανουαρίου 2000 με διατάξεις της 12ης Νοεμβρίου 1999 και στη συνέχεια μέχρι τις 12 Απριλίου 2000 με διατάξεις της 10ης Ιανουαρίου 2000. Η έγγραφη διαδικασία περατώθηκε στις 14 Μαρτίου 2001.

80 Αφού άκουσε τους διαδίκους επ' αυτού, ο πρόεδρος του τρίτου τμήματος του Πρωτοδικείου, με διατάξεις της 29ης Νοεμβρίου 2001, ένωσε τις υποθέσεις προς διευκόλυνση της προφορικής διαδικασίας και προς έκδοση κοινής αποφάσεως, σύμφωνα με το άρθρο 50 του Κανονισμού Διαδικασίας.

81 Κατόπιν εκθέσεως του εισηγητή δικαστή, το Πρωτοδικείο (τρίτο τμήμα) αποφάσισε να προχωρήσει στην προφορική διαδικασία. Στο πλαίσιο των μέτρων οργανώσεως της διαδικασίας, κάλεσε τους διαδίκους να καταθέσουν ορισμένα έγγραφα και να απαντήσουν σε ορισμένες ερωτήσεις. Οι διάδικοι ανταποκρίθηκαν εντός της ταχθείσας προθεσμίας.

82 Ενώ αρχικώς είχε προσδιοριστεί στις 10 Ιανουαρίου 2002, η επ' ακροατηρίου συζήτηση ανεβλήθη για τις 20 Φεβρουαρίου 2002 κατόπιν αιτήματος των προσφευγουσών, οι οποίες γνωστοποίησαν ότι η ανακοίνωση της Γραμματείας του Πρωτοδικείου που περιείχε τις γραπτές ερωτήσεις του Πρωτοδικείου και μνεία της ημερομηνίας της επ' ακροατηρίου συζητήσεως περιήλθε σε αυτές εκπροθέσμως.

83 Κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση που διεξήχθη στις 20 Φεβρουαρίου 2002, οι διάδικοι αγόρευσαν και απάντησαν στις ερωτήσεις του Πρωτοδικείου.

Αιτήματα των διαδίκων

84 Σε κάθε υπόθεση, η προσφεύγουσα ζητεί από το Πρωτοδικείο:

- να ακυρώσει την προσβαλλόμενη απόφαση και, επικουρικώς, να μειώσει το ποσό της συνδρομής που πρέπει να επιστραφεί στην Επιτροπή στο επίπεδο που θα καθοριστεί κατά τη διάρκεια της δίκης·

- να δεχθεί τα αιτήματα για τη διεξαγωγή αποδείξεων τα οποία περιέχονται στο δικόγραφο της προσφυγής·

- να καταδικάσει την καθής στα δικαστικά έξοδα.

85 Σε κάθε υπόθεση, η Επιτροπή ζητεί από το Πρωτοδικείο:

- να απορρίψει την προσφυγή·

- να καταδικάσει την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα.

Επί της ουσίας

86 Κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, οι προσφεύγουσες επιβεβαίωσαν ότι, όπως προκύπτει από τα δικόγραφά τους, το αντικείμενο των υπό κρίση προσφυγών συνίσταται αποκλειστικώς στην ακύρωση των προσβαλλομένων αποφάσεων. Προσέθεσαν ότι η συνοπτική ανάπτυξη σχετικά με την αποκατάσταση της ζημίας έγινε καθαρά ως συντηρητικό μέτρο και δεν αντιστοιχεί, στο πλαίσιο των προκειμένων υποθέσεων, σε αίτημα αποζημιώσεως, πράγμα το οποίο έλαβε υπόψη το Πρωτοδικείο.

87 Εξάλλου, στις προσφεύγουσες, οι οποίες εκπροσωπούνται από τον ίδιο δικηγόρο, και στην καθής, η οποία επίσης εκπροσωπείται από τον ίδιο δικηγόρο στις τέσσερις υποθέσεις, χορηγήθηκε, κατόπιν της ενώσεως των εν λόγω υποθέσεων προς διευκόλυνση της προφορικής διαδικασίας και προς έκδοση κοινής αποφάσεως, πρόσβαση στο σύνολο των στοιχείων που περιέχονται στις δικογραφίες σχετικά με τις υποθέσεις αυτές, πράγμα το οποίο έλαβε υπόψη το Πρωτοδικείο. Υπό τις συνθήκες αυτές, τα ως άνω στοιχεία πρέπει να θεωρηθεί ότι σχηματίζουν ενιαία δικογραφία σχετικά με τις τέσσερις υποθέσεις.

88 Οι προσφυγές ακυρώσεως στηρίζονται, στις τέσσερις υποθέσεις, σε τέσσερις πανομοιότυπους λόγους. Με τον πρώτο λόγο ακυρώσεως προβάλλεται παράβαση και εσφαλμένη εφαρμογή της Συνθήκης και του παραγώγου κοινοτικού δικαίου, καθώς και κατάχρηση εξουσίας. Με τον δεύτερο λόγο ακυρώσεως προβάλλονται έλλειψη αιτιολογίας και σφάλματα κατά την εκτίμηση. Με τον τρίτο λόγο ακυρώσεως προβάλλεται παραβίαση των αρχών της ασφαλείας δικαίου και της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης. Με τον τέταρτο λόγο ακυρώσεως προβάλλεται παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας.

Ι - Επί του πρώτου λόγου ακυρώσεως, αντλουμένου από παράβαση και εσφαλμένη εφαρμογή της Συνθήκης και του παραγώγου κοινοτικού δικαίου, καθώς και από κατάχρηση εξουσίας

89 Στις τέσσερις υποθέσεις, ο ως άνω λόγος ακυρώσεως υποδιαιρείται σε δύο σκέλη. Στο πλαίσιο του πρώτου σκέλους, οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι η Επιτροπή κακώς στήριξε τους ελέγχους του Ιουλίου και του Νοεμβρίου 1997 επί του άρθρου 23 του κανονισμού 4253/88 και τα έγγραφα της 3ης Απριλίου 1998 και τις προσβαλλόμενες αποφάσεις επί του άρθρου 24 του ιδίου κανονισμού και ότι ενήργησε κατά κατάχρηση εξουσίας. Στο πλαίσιο του δευτέρου σκέλους, που προβλήθηκε επικουρικώς, οι προσφεύγουσες προβάλλουν ότι η Επιτροπή δεν εφάρμοσε ορθώς τις ως άνω διατάξεις του κανονισμού 4253/88.

Επί του πρώτου σκέλους του λόγου ακυρώσεως

90 Οι προσφεύγουσες προβάλλουν ότι, πρώτον, η Επιτροπή δεν μπορούσε να επικαλεστεί τις διατάξεις των άρθρων 23 και 24 του κανονισμού 4253/88 ως νομική βάση των ελέγχων του Ιουλίου και του Νοεμβρίου 1997 και των προσβαλλομένων αποφάσεων. Συγκεκριμένα, τα σημεία 5 και 10 του παραρτήματος ΙΙ των αποφάσεων περί χορηγήσεως αποκλείουν την εφαρμογή των ως άνω γενικών διατάξεων. Στην υπόθεση Τ-141/99, η Vela προσθέτει ότι, λαμβανομένων υπόψη των ελέγχων που διεξήγαγε η Επιτροπή τον Ιούλιο του 1993 και τον Ιούλιο του 1996, πριν από την καταβολή, αντιστοίχως, της δεύτερης δόσεως και του υπολοίπου της συνδρομής σχετικά με το σχέδιο Luffa, η Επιτροπή είχε εξαντλήσει τις δυνατότητες ελέγχου που παρέχει το σημείο 5 του παραρτήματος ΙΙ της αποφάσεως περί χορηγήσεως ως προς το σχέδιο Luffa.

91 Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι οι έλεγχοι του Ιουλίου και του Νοεμβρίου 1997 δεν αποσκοπούσαν, στην πραγματικότητα, στο να εξακριβωθεί αν τα σχέδια είχαν υλοποιηθεί σύμφωνα με το άρθρο 8 του κανονισμού 4256/88. Οι εν λόγω έλεγχοι διεξήχθησαν στο πλαίσιο μιας γενικής έρευνας για τον εντοπισμό απάτης. Αποσκοπούσαν στο να εξακριβωθούν οι υφιστάμενοι μεταξύ των εταιριών που εμπλέκονται στα διάφορα σχέδια οικονομικοί δεσμοί και επικεντρώθηκαν στις διοικητικές και λογιστικές πτυχές των εν λόγω σχεδίων, ιδίως δε στους τρόπους συγχρηματοδοτήσεως. Επομένως, οι ως άνω έλεγχοι έπρεπε, κατά τις προσφεύγουσες, να στηρίζονται επί του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) 2988/95 του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 1995, σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L 312, σ. 1), και επί του κανονισμού (Ευρατόμ, ΕΚ) 2185/96 του Συμβουλίου, της 11ης Νοεμβρίου 1996, σχετικά με τους ελέγχους και εξακριβώσεις που διεξάγει επιτοπίως η Επιτροπή με σκοπό την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων από απάτες και λοιπές παρατυπίες (ΕΕ L 292, σ. 2).

92 Συναφώς, το Πρωτοδικείο επισημαίνει ότι οι διάδικοι δεν αμφισβητούν ότι οι έλεγχοι του Ιουλίου και του Νοεμβρίου 1997 στηρίχθηκαν επί του άρθρου 23 του κανονισμού 4253/88.

93 Εξάλλου, όπως προκύπτει από τα έγγραφα της Επιτροπής της 10ης Ιουνίου και της 23ης Σεπτεμβρίου 1997, τα οποία μνημονεύονται ανωτέρω στις σκέψεις 60 και 63, και από τις εκθέσεις, τις οποίες κατέθεσε στη δικογραφία η Επιτροπή και τις οποίες συνέταξαν, αντιστοίχως, η μεν UCLAF στις 30 Σεπτεμβρίου 1997 κατόπιν του ελέγχου του Ιουλίου 1997 (στο εξής: έκθεση της UCLAF της 30ής Σεπτεμβρίου 1997), η δε ΓΔ «Δημοσιονομικός Έλεγχος» στις 18 Δεκεμβρίου 1997 μετά την περάτωση του ελέγχου του Νοεμβρίου 1997 (στο εξής: έκθεση της ΓΔ «Δημοσιονομικός Έλεγχος» της 18ης Δεκεμβρίου 1997), οι ως άνω έλεγχοι αποσκοπούσαν στην εξέλεγξη της υλοποιήσεως των οικείων σχεδίων, καθώς και της διοικητικής, οικονομικής και λογιστικής διαχειρίσεως των εν λόγω σχεδίων, ειδικότερα δε της κανονικότητας των δηλωθέντων εξόδων και της τηρήσεως, εκ μέρους των δικαιούχων εταιριών, της υποχρεώσεως συγχρηματοδοτήσεως που προβλέπουν οι αποφάσεις περί χορηγήσεως. Επιπλέον, από την έκθεση της ΓΔ «Δημοσιονομικός Έλεγχος» της 18ης Δεκεμβρίου 1997 προκύπτει ότι, «[ε]κκινώντας από τη διαπίστωση ότι οι διεξαχθέντες κατά το παρελθόν έλεγχοι επί ορισμένων σχεδίων, θεωρούμενοι μεμονωμένως, δεν είχαν καταστήσει δυνατή τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων πιστοποιούντων την ύπαρξη παρατυπιών ή απάτης, η ομάδα ελέγχου επέλεξε να ακολουθήσει μια σφαιρική προσέγγιση, ευνοώντας έτσι τις διασταυρώσεις στοιχείων μεταξύ των διαφόρων σχεδίων, των διαφόρων δικαιούχων και των λοιπών παρεμβαινόντων» (σ. 4 της εκθέσεως).

94 Με τα έγγραφα της 3ης Απριλίου 1998, που μνημονεύονται ανωτέρω στη σκέψη 65, η Επιτροπή ενημέρωσε τη Vela, τη Sonda και την Tecnagrind ότι, σύμφωνα με το άρθρο 24 του κανονισμού 4253/88, προέβαινε τότε σε εξέταση της χορηγηθείσας στις ως άνω εταιρίες εκ μέρους του ΕΓΤΠΕ συνδρομής. Η Επιτροπή προσέθεσε ότι από την εξέταση αυτή προέκυψαν στοιχεία ικανά να στοιχειοθετήσουν την ύπαρξη παρατυπιών, καθώς και ότι είχε αποφασίσει να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται από το άρθρο 24 του ώς άνω κανονισμού και από το σημείο 10 του παραρτήματος ΙΙ καθεμιάς από τις αποφάσεις περί χορηγήσεως.

95 Η Επιτροπή, θεωρώντας ότι η εξέταση των σχετικών με τα σχέδια φακέλων είχε επιβεβαιώσει την ύπαρξη παρατυπιών, εξέδωσε, βάσει του άρθρου 24, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 4253/88, τις προσβαλλόμενες αποφάσεις, με τις οποίες καταργούνται οι χρηματοδοτικές συνδρομές που αφορούν οι αποφάσεις περί χορηγήσεως και με τις οποίες η Επιτροπή αξιώνει την επιστροφή, εκ μέρους των δικαιούχων εταιριών, των καταβληθέντων σε αυτές ποσών του ΕΓΤΠΕ.

96 Πρέπει να εξακριβωθεί αν η Επιτροπή βασίμως επικαλέστηκε τα άρθρα 23 και 24 του κανονισμού 4253/88 προς στήριξη των μέτρων ελέγχου και των αποφάσεων που εκδόθηκαν εν προκειμένω.

97 Σύμφωνα με το άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88, όπως τροποποιήθηκε, μόνιμοι ή άλλοι υπάλληλοι της Επιτροπής μπορούν να ασκούν επιτόπιους ελέγχους, ιδίως με δειγματοληψία, των ενεργειών που χρηματοδοτούν τα διαρθρωτικά ταμεία.

98 Από τη γενική διατύπωση της διατάξεως του άρθρου 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88, όπως τροποποιήθηκε, προκύπτει ότι η εν λόγω διάταξη παρέχει στους μονίμους και λοιπούς υπαλλήλους της Επιτροπής μια νομική βάση για τον έλεγχο των σχεδίων που τυγχάνουν ή έτυχαν της συνδρομής ενός διαρθρωτικού ταμείου. Ελλείψει αντιθέτων ενδείξεων, πρέπει να θεωρηθεί ότι οι ενέργειες που χρηματοδοτούνται από οποιοδήποτε διαρθρωτικό ταμείο, και ιδίως από το ΕΓΤΠΕ, τμήμα Προσανατολισμού, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ως άνω διατάξεως. Κανένα στοιχείο δεν επιτρέπει να υποστηριχθεί, όπως υποστηρίζεται από τις προσφεύγουσες στα δικόγραφά τους, ότι η υπό εξέταση διάταξη έχει εφαρμογή μόνον επί των ενεργειών που αποτελούν αντικείμενο χρηματοδοτικής παρεμβάσεως η οποία αποφασίστηκε από το οικείο κράτος μέλος ή από τις αρχές που το κράτος μέλος αυτό όρισε και η οποία υποβλήθηκε προς έγκριση στην Επιτροπή εκ μέρους του εν λόγω κράτους μέλους, και όχι επί των σχεδίων, όπως είναι τα σχέδια που αφορούν οι προσβαλλόμενες αποφάσεις, τα οποία τυγχάνουν χρηματοδοτικής παρεμβάσεως που αποφασίστηκε από την Επιτροπή.

99 Επιπλέον, ελλείψει διασαφηνίσεων περί του αντιθέτου, πρέπει να θεωρηθεί ότι ένας επιτόπιος έλεγχος ο οποίος στηρίζεται επί του άρθρου 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88 μπορεί να διενεργηθεί από οιονδήποτε μόνιμο ή άλλο υπάλληλο της Επιτροπής, να πραγματοποιηθεί κατά το στάδιο υλοποιήσεως του οικείου σχεδίου, π.χ. κατόπιν αιτήσεως περί καταβολής μιας δόσεως της συνδρομής, ή μετά το ως άνω στάδιο, και να αφορά τόσο τη συμμόρφωση της υλοποιήσεως του σχεδίου προς τους στόχους που καθορίζει η κοινοτική ρύθμιση και η απόφαση περί χορηγήσεως όσο και την κανονικότητα των προϋποθέσεων υλοποιήσεως του σχεδίου, ιδίως δε της οικονομικής και λογιστικής διαχειρίσεως αυτού.

100 Κανένα στοιχείο δεν επιτρέπει να συναχθεί από το άρθρο 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88 ότι δεν επιτρέπεται στην Επιτροπή να προβαίνει εκ νέου σε επιτόπιο έλεγχο, βάσει της ως άνω διατάξεως, μετά την ολοκλήρωση του σχεδίου, ενώ το εν λόγω σχέδιο αποτέλεσε ήδη αντικείμενο ενός ή περισσοτέρων ελέγχων τέτοιας φύσεως, π.χ. στο πλαίσιο αιτήσεων περί καταβολής της συνδρομής. Επιπλέον, κανένα στοιχείο δεν επιτρέπει να αποκλειστεί η δυνατότητα των μονίμων ή άλλων υπαλλήλων της Επιτροπής να προβαίνουν, δυνάμει της εν λόγω διατάξεως, σε διασταυρώσεις στοιχείων, οι οποίες αφορούν ταυτοχρόνως πολλά σχέδια, τα οποία επιδοτούνται από το ΕΓΤΠΕ.

101 Οιαδήποτε διαφορετική από την εκτεθείσα στις τρεις προηγούμενες σκέψεις ερμηνεία του άρθρου 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88 θα είχε ως συνέπεια να στερηθεί πρακτικής αποτελεσματικότητας η υποχρέωση που υπέχει η Επιτροπή από τον κανονισμό 2052/88 να συμβάλλει στην αποτελεσματικότητα της δράσεως που αναλαμβάνει η Κοινότητα με τη βοήθεια των διαρθρωτικών ταμείων, η οποία αποσκοπεί στην επίτευξη του κατά το άρθρο 158 ΕΚ στόχου της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής.

102 Υπό τις συνθήκες αυτές, πρέπει να θεωρηθεί ότι η Επιτροπή είχε την εξουσία, εν προκειμένω, να στηριχθεί επί του άρθρου 23 του κανονισμού 4253/88 για τη διεξαγωγή των επιτοπίων ελέγχων που διενεργήθηκαν τον Ιούλιο και τον Νοέμβριο του 1997 σχετικά με τα σχέδια που αφορούν οι προσβαλλόμενες αποφάσεις.

103 Δυνάμει του άρθρου 24, παράγραφος 1, του κανονισμού 4253/88, όπως τροποποιήθηκε, αν η υλοποίηση δράσεως ή μέτρου δεν δικαιολογεί ούτε τμήμα ούτε το σύνολο της χρηματοδοτικής συνδρομής που έχει χορηγηθεί, η Επιτροπή βασίμως προβαίνει σε κατάλληλη εξέταση της περιπτώσεως, ζητώντας ιδίως από το κράτος μέλος ή τις λοιπές αρμόδιες αρχές που αυτό ορίζει για την υλοποίηση της δράσεως να της υποβάλουν παρατηρήσεις εντός τακτής προθεσμίας.

104 Επομένως, πρέπει να θεωρηθεί ότι η Επιτροπή, υποπτευόμενη, εν προκειμένω, την ύπαρξη παρατυπιών κατόπιν των επιτοπίων ελέγχων που διενεργήθηκαν τον Ιούλιο και τον Νοέμβριο του 1997, βασίμως επικαλέστηκε το άρθρο 24, παράγραφος 1, του κανονισμού 4253/88 προκειμένου να κινήσει τη διαδικασία εξετάσεως που μνημονεύεται στα έγγραφα τα οποία απηύθυνε η Επιτροπή στη Vela, στη Sonda και στην Tecnagrind στις 3 Απριλίου 1998.

105 Κατά το άρθρο 24, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88, η Επιτροπή μπορεί, κατόπιν της εξετάσεως που μνημονεύεται στην παράγραφο 1 του ιδίου άρθρου, να μειώσει ή αναστείλει τη συνδρομή για την εν λόγω δράση ή το σχετικό μέτρο αν από την ως άνω εξέταση επιβεβαιωθεί ότι υπάρχει παρατυπία ή σημαντική αλλαγή της φύσεως ή των συνθηκών υλοποιήσεως της δράσεως ή του μέτρου, για την οποία δεν ζητήθηκε η έγκριση της Επιτροπής. Όπως διευκρινίστηκε από τη νομολογία (απόφαση του Δικαστηρίου της 24ης Ιανουαρίου 2002, C-500/99 P, Conserve Italia κατά Επιτροπής, Συλλογή 2002, σ. Ι-867, σκέψεις 85 έως 91), η ως άνω διάταξη παρέχει επίσης στην Επιτροπή την εξουσία να καταργεί τη συνδρομή σε περίπτωση επιβεβαιώσεως της υπάρξεως παρατυπίας μετά την περάτωση της εξετάσεως που μνημονεύεται στο άρθρο 24, παράγραφος 1, του κανονισμού 4253/88.

106 Το άρθρο 24, παράγραφος 3, του κανονισμού 4253/88 ορίζει ότι κάθε ποσό το οποίο αποτελεί αντικείμενο απαιτήσεως ως αχρεωστήτως καταβληθέν πρέπει να επιστρέφεται στην Επιτροπή, επί ποινή προσαυξήσεως με τόκους υπερημερίας.

107 Ενόψει των προαναφερθέντων στις δύο προηγούμενες σκέψεις, πρέπει να θεωρηθεί ότι, εν προκειμένω, η Επιτροπή, εφόσον εκτίμησε ότι η διαδικασία εξετάσεως είχε επιβεβαιώσει την ύπαρξη των πιθανολογουμένων παρατυπιών κατόπιν των ελέγχων του Ιουλίου και του Νοεμβρίου 1997, βασίμως επικαλέστηκε το άρθρο 24 του κανονισμού 4253/88 προκειμένου να εκδώσει, μετά την περάτωση της ως άνω εξετάσεως, τις προσβαλλόμενες αποφάσεις.

108 Ο ισχυρισμός των προσφευγουσών ότι τα σημεία 5 και 10 του παραρτήματος ΙΙ των αποφάσεων περί χορηγήσεως είχαν αποκλείσει, εν προκειμένω, την εφαρμογή του κανονισμού 4253/88, δεν μπορεί να γίνει δεκτός.

109 Συγκεκριμένα, το σημείο 5 του παραρτήματος ΙΙ των αποφάσεων περί χορηγήσεως προβλέπει τα εξής: «Για τον έλεγχο των οικονομικών πληροφοριακών στοιχείων σχετικά με τις διάφορες δαπάνες, η Επιτροπή μπορεί να ζητεί να εξετάζει οποιοδήποτε δικαιολογητικό έγγραφο, στο πρωτότυπο ή σε επικυρωμένο αντίγραφο. Η Επιτροπή μπορεί να προβαίνει στην ως άνω εξέταση επί τόπου ή να ζητεί να διαβιβαστούν σε αυτή τα σχετικά έγγραφα [...].» Η διάταξη αυτή εξειδικεύει απλώς την εξουσία για τη διεξαγωγή επιτοπίου ελέγχου, της οποίας απολαύει η Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 23, παράγραφος 2, του κανονισμού 4253/88, προκειμένου να ελέγχει, ανά πάσα στιγμή, την κανονικότητα της οικονομικής και λογιστικής διαχειρίσεως του οικείου σχεδίου, συμπεριλαμβανομένης της περιόδου μετά την υλοποίηση του εν λόγω σχεδίου, και στην περίπτωση ακόμη που το σχέδιο αυτό υπήρξε αντικείμενο προγενεστέρων ελέγχων.

110 Το σημείο 10 του παραρτήματος ΙΙ των αποφάσεων περί χορηγήσεως προβλέπει τα εξής: «Αν μια από τις προαναφερθείσες προϋποθέσεις [χρηματοδοτήσεως] δεν τηρηθεί ή αν πραγματοποιηθούν ενέργειες οι οποίες δεν προβλέπονται στο παράρτημα Ι, η Κοινότητα μπορεί να αναστείλει, να μειώσει ή να ακυρώσει τη συνδρομή της και να αξιώσει την επιστροφή των καταβληθέντων. Αν η επιστροφή αυτή αποδεικνύεται αναγκαία, η Επιτροπή μπορεί να απαιτήσει την καταβολή τόκων. Υπό παρόμοιες συνθήκες, ο δικαιούχος θα έχει τη δυνατότητα να διατυπώσει τις παρατηρήσεις του, εντός προθεσμίας που τάσσει η Επιτροπή, πριν από την αναστολή, τη μείωση, την ακύρωση ή την αίτηση περί επιστροφής των καταβληθέντων». Όπως ισχυρίζονται οι ίδιες οι προσφεύγουσες με το δικόγραφο της προσφυγής τους, η διάταξη αυτή επαναλαμβάνει το περιεχόμενο του άρθρου 24, παράγραφοι 2 και 3, του κανονισμού 4253/88.

111 Συνεπώς, πρέπει να θεωρηθεί ότι οι διατάξεις που περιέχονται στα σημεία 5 και 10 του παραρτήματος ΙΙ των αποφάσεων περί χορηγήσεως δεν αποτελούν αυτοτελή νομική βάση ικανή να θέσει εκποδών την εφαρμογή των γενικών διατάξεων των άρθρων 23 και 24 του κανονισμού 4253/88, αλλά ότι παρέχουν στην Επιτροπή ένα πρόσθετο έρεισμα για τη λήψη των μέτρων και των αποφάσεων που έλαβε εν προκειμένω. Επομένως, η Επιτροπή ορθώς επικαλείται, στα έγγραφα της 3ης Απριλίου 1998, τόσο το άρθρο 24 του κανονισμού 4253/88 όσο και το σημείο 10 του παραρτήματος ΙΙ των αποφάσεων περί χορηγήσεως ως βάση των αποφάσεών της να κινήσει τις διαδικασίες εξετάσεως όσον αφορά τα σχέδια Luffa, Girasole, Vetiver και Ricino.

112 Ο ισχυρισμός των προσφευγουσών ότι οι έλεγχοι του Ιουλίου και του Νοεμβρίου 1997 έπρεπε να στηρίζονται επί των κανονισμών 2988/95 και 2185/96 δεν μπορεί, ούτε και αυτός, να γίνει δεκτός.

113 Συγκεκριμένα, εκτός του ότι η προβολή ενός τέτοιου ισχυρισμού καταδεικνύει τον αντιφατικό χαρακτήρα της επιχειρηματολογίας των προσφευγουσών, οι οποίες υποστηρίζουν, αφενός, ότι η Επιτροπή μπορούσε να στηριχτεί μόνον επί των σημείων 5 και 10 του παραρτήματος ΙΙ των αποφάσεων περί χορηγήσεως και, αφετέρου, ότι η Επιτροπή έπρεπε να επικαλεστεί τις διατάξεις των κανονισμών που αναφέρονται στην προηγούμενη σκέψη, επιβάλλεται η παρατήρηση ότι, δυνάμει της δέκατης τρίτης αιτιολογικής σκέψεως του κανονισμού 2988/95, οι διατάξεις του εν λόγω κανονισμού εφαρμόζονται «συμπληρωματικά σε σχέση με την υπάρχουσα νομοθεσία». Κατά το άρθρο 9, παράγραφος 2, του ιδίου κανονισμού, η Επιτροπή «μπορεί να διενεργεί επιτόπιους ελέγχους και εξακριβώσεις υπό τους όρους που προβλέπονται από τους τομεακούς κανόνες», ενώ το άρθρο 10 του εν λόγω κανονισμού αναφέρει ότι «πρόσθετες γενικές διατάξεις σχετικές με τους επιτόπιους ελέγχους και εξακριβώσεις θα θεσπιστούν στο μέλλον».

114 Οι ως άνω πρόσθετες γενικές διατάξεις θεσπίστηκαν με τον κανονισμό 2185/96. Από την αιτιολογική σκέψη 6 του κανονισμού αυτού προκύπτει ότι οι εν λόγω διατάξεις «δεν επηρεάζουν την εφαρμογή των κοινοτικών τομεακών κανόνων οι οποίοι αναφέρονται στο άρθρο 9, παράγραφος 2, του κανονονισμού [2988/95]». Το άρθρο 1 του ιδίου κανονισμού ορίζει ότι «[ο] παρών κανονισμός θεσπίζει τις κατά το άρθρο 10 του κανονισμού [2988/95] πρόσθετες γενικές διατάξεις» και ότι, «[μ]ε την επιφύλαξη των διατάξεων των κοινοτικών τομεακών κανόνων, ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σε όλους τους τομείς δραστηριότητας των Κοινοτήτων».

115 Όπως καθίσταται φανερό από τα προεκτεθέντα στις δύο προηγούμενες σκέψεις, οι διατάξεις που θεσπίζουν οι κανονισμοί 2988/95 και 2185/96 όσον αφορά την εξουσία επιτόπιου ελέγχου και εξακριβώσεως της Επιτροπής εφαρμόζονται συμπληρωματικά, με την επιφύλαξη των διατάξεων των κοινοτικών τομεακών κανόνων. Επομένως, οι ως άνω διατάξεις δεν είναι ικανές να αποκλείσουν την παροχή νομικής βάσεως, εκ μέρους τέτοιων τομεακών κανόνων, στην Επιτροπή για τη διεξαγωγή επιτοπίων ελέγχων αποσκοπούντων στη διασφάλιση της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας.

116 Δεδομένου ότι, εν προκειμένω, το άρθρο 23 του κανονισμού 4253/88 - κανονισμού του οποίου τον χαρακτηρισμό ως κοινοτικού τομεακού κανόνα, υπό την έννοια των προαναφερθεισών διατάξεων των κανονισμών 2988/95 και 2185/96, δεν θέτουν υπό αμφισβήτηση οι προσφεύγουσες - παρείχε στην Επιτροπή προσήκουσα νομική βάση για τη διεξαγωγή των επιτοπίων ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν τον Ιούλιο και τον Νοέμβριο του 1997, δεν ήταν αναγκαίο να επικαλεστεί προς τούτο η Επιτροπή τις τελευταίες διατάξεις.

117 Κατόπιν της προεκτεθείσας αναλύσεως (σκέψεις 92 έως 116), καθίσταται προφανές ότι τα άρθρα 23 και 24 του κανονισμού 4253/88 παρείχαν προσήκουσα και επαρκή νομική βάση για τη διεξαγωγή των επιτοπίων ελέγχων που διενήργησε η Επιτροπή τον Ιούλιο και τον Νοέμβριο του 1997 σε σχέση με τα σχέδια που αφορούν οι προσβαλλόμενες αποφάσεις, για την κίνηση διαδικασίας εξετάσεως ως προς τα διάφορα αυτά σχέδια, καθώς και για την έκδοση των προσβαλλομένων αποφάσεων. Κατά συνέπεια, η επιχειρηματολογία των προσφευγουσών, η οποία εκτίθεται ανωτέρω στις σκέψεις 90 και 91, είναι απορριπτέα.

118 Δεύτερον, οι προσφεύγουσες ισχυρίζονται ότι η Επιτροπή έπρεπε να τις ενημερώσει ορθώς σχετικά με τη νομική βάση, τον σκοπό και το περιεχόμενο των ελέγχων του Ιουλίου και του Νοεμβρίου 1997, καθώς και σχετικά με τη νομική βάση επί της οποίας επρόκειτο να στηρίξει τις προσβαλλόμενες αποφάσεις, κατά τρόπο ώστε να παράσχει στις προσφεύγουσες τη δυνατότητα να ελέγξουν τη νομιμότητα των σχεδιαζόμενων εκ μέρους της Επιτροπής μέτρων και να οργανώσουν αποτελεσματικά την άμυνά τους. Οι προσφεύγουσες υποστηρίζουν ότι, εφόσον δεν γνώριζαν ότι οι ως άνω έλεγχοι θα αφορούσαν τη μέθοδο συγχρηματοδοτήσεως των σχεδίων, δεν είχαν τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν τη συνεργασία ειδικευμένων λογιστών, συμβούλων επί θεμάτων διοικήσεως και νομικών συμβούλων, οι οποίοι θα βοηθούσαν τις προσφεύγουσες να παράσχουν τις απαιτούμενες εξηγήσεις.

119 Εντούτοις, όσον αφορά, κατ' αρχάς, την ενημέρωση της Vela, της Sonda και της Tecnagrind σχετικά με τη νομική βάση, τον σκοπό και το περιεχόμενο των ελέγχων του Ιουλίου και του Νοεμβρίου 1997, το Πρωτοδικείο επισημαίνει, όσον αφορά τις υποθέσεις Τ-141/99 και Τ-142/99, ότι η Επιτροπή, στα έγγραφα που απηύθυνε στη Vela και τη Sonda στις 10 Ιουνίου 1997 προκειμένου να τις ενημερώσει σχετικά με την πρόθεσή της να προβεί σε επιτόπιο έλεγχο των σχεδίων Luffa και Girasole (βλ., ανωτέρω, σκέψη 60), ανέφερε ότι βάση του σχεδιαζόμενου ελέγχου ήταν το άρθρο 23 του κανονισμού 4253/88. Η Επιτροπή ζήτησε από τη Vela και τη Sonda να μπορούν οι υπάλληλοί της, κατά τον έλεγχο αυτό, να έχουν πρόσβαση στο σύνολο των εγγράφων, ιδίως των λογιστικών, και στο σύνολο των δικαιολογητικών που σχετίζονται με το σχέδιο των εταιριών αυτών και να συναντούν πρόσωπα ικανά να παράσχουν εξηγήσεις στον τομέα τους.

120 Στα έγγραφα που απηύθυνε προς τις ίδιες εταιρίες στις 23 Σεπτεμβρίου 1997 (βλ., ανωτέρω, σκέψη 63), η Επιτροπή τις ενημέρωσε ότι, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 23 του κανονισμού 4253/88, οι υπηρεσίες της επρόκειτο να προβούν, από τις 10 Νοεμβρίου 1997, σε επιτόπιο έλεγχο των σχεδίων Luffa και Girasole. Η Επιτροπή ανέφερε ότι, επ' ευκαιρία του ως άνω ελέγχου, οι υπάλληλοί της θα επιθυμούσαν να έλθουν σε επικοινωνία με τους νόμιμους εκπροσώπους των εταιριών και με τους τεχνικούς και διοικητικούς υπευθύνους για την εκτέλεση του σχεδίου. Ζήτησε από τις εν λόγω εταιρίες να τεθούν στη διάθεση των υπαλλήλων της, κατά την επιθεώρηση, τα πρωτότυπα σειράς εγγράφων, που μνημονεύονται σε παράρτημα, σχετικών με την εταιρία που είναι υπεύθυνη για την εκτέλεση του σχεδίου και με το εν λόγω σχέδιο, καθώς και κάθε άλλο έγγραφο σχετικό με τα προαναφερθέντα έγγραφα, το οποίο θα αποδεικνυόταν αναγκαίο για τον έλεγχο. Η Επιτροπή γνωστοποίησε επίσης στις ως άνω εταιρίες ότι επρόκειτο να εκπροσωπηθεί, μεταξύ άλλων, από υπαλλήλους της ΓΔ «Δημοσιονομικός Έλεγχος» και της UCLAF και ότι είχε προβλεφθεί η συμμετοχή στον έλεγχο εκπροσώπων της Ragioneria Generale dello Stato. Τέλος, ζήτησε από τις ως άνω εταιρίες να της διαβιβάσουν πάραυτα αντίγραφο των ισολογισμών τους, από τη μεν Vela των ισολογισμών των ετών 1992 έως 1996, από τη δε Sonda των ισολογισμών των ετών 1993 έως 1996, αντίγραφο του λεπτομερούς καταλόγου των δαπανών που επιμερίστηκαν σύμφωνα με το χρηματοδοτικό πρόγραμμα που περιέχεται στις αποφάσεις περί χορηγήσεως ως προς, αντιστοίχως, το σχέδιο Luffa και το σχέδιο Girasole, και αντίγραφο του καταλόγου των δαπανών που αφορούν τις συμβάσεις που συνήψε η Vela με την Tecnagrind, τη Sonda και τη Faretra, όσον αφορά το σχέδιο Luffa, και τις συμβάσεις που συνήψε η Sonda με την Tecnagrind, τη Vela και τη Faretra, όσον αφορά το σχέδιο Girasole.

121 Όσον αφορά τις υποθέσεις Τ-150/99 και Τ-151/99, το Πρωτοδικείο επισημαίνει ότι η Επιτροπή, στο έγγραφο που απηύθυνε προς την Tecnagrind στις 10 Ιουνίου 1997 προκειμένου να την ενημερώσει σχετικά με την πρόθεσή της να προβεί σε επιτόπιο έλεγχο των σχεδίων Vetiver και Ricino (βλ., ανωτέρω, σκέψη 60), γνωστοποίησε στην ως άνω εταιρία ότι ο έλεγχος αυτός, που προβλεπόταν για τις 22 και 23 Ιουλίου 1997, επρόκειτο να διενεργηθεί κατ' εφαρμογήν του άρθρου 23 του κανονισμού 4253/88. Η Επιτροπή ανέφερε ότι θα επιθυμούσε να συναντήσουν [οι υπάλληλοί της], κατά τον έλεγχο, τους νομίμους εκπροσώπους της εταιρίας, καθώς και τους υπευθύνους για την εκτέλεση των σχεδίων σε τεχνικό, διοικητικό και οικονομικό επίπεδο. Ζήτησε να τεθούν στη διάθεση των υπαλλήλων της, κατά την επιθεώρηση, τα πρωτότυπα σειράς εγγράφων που μνημονεύονται σε παράρτημα, σχετικών με την εταιρία και με τα οικεία σχέδια, καθώς και κάθε άλλο έγγραφο σχετικό με τα προαναφερθέντα έγγραφα, το οποίο θα αποδεικνυόταν αναγκαίο για τον έλεγχο. Ενημέρωσε επίσης την Tecnagrind ότι επρόκειτο να εκπροσωπηθεί, μεταξύ άλλων, από υπαλλήλους της ΓΔ «Δημοσιονομικός Έλεγχος» και της UCLAF και ότι είχε προβλεφθεί η συμμετοχή στον έλεγχο εκπροσώπων της Intervención General de la Administración del Estado.

122 Πρέπει να προστεθεί, όσον αφορά την υπόθεση Τ-150/99, ότι η Tecnagrind κατέθεσε στη δικογραφία αντίγραφο του εγγράφου που της απηύθυνε η Επιτροπή στις 12 Ιουνίου 1997 και από το οποίο προκύπτει ότι η Επιτροπή, σε απάντηση αιτήσεως της Tecnagrind να καταβληθεί το υπόλοιπο της συνδρομής του ΕΓΤΠΕ όσον αφορά το σχέδιο Vetiver, προέβαλε ότι πραγματοποιήθηκε γενικός έλεγχος, από τεχνική και λογιστική άποψη, των σχεδίων που χρηματοδοτούνται βάσει του άρθρου 8 του κανονισμού 4256/88, προκειμένου να δικαιολογήσει την απόφασή της να αναστείλει την ως άνω καταβολή (βλ., ανωτέρω, σκέψη 47).

123 Από τα προεκτεθέντα στις τέσσερις προηγούμενες σκέψεις προκύπτει ότι η Vela, η Sonda και η Tecnagrind ενημερώθηκαν κατά τρόπο αρκούντως σαφή και ακριβή για το γεγονός ότι οι επιτόπιοι έλεγχοι που σχεδίαζε η Επιτροπή στηρίζονταν επί του άρθρου 23 του κανονισμού 4253/88 και θα συνίσταντο στο να εξακριβωθεί η οικονομική και λογιστική διαχείριση των σχεδίων στο σύνολό της, συμπεριλαμβανομένης της τηρήσεως της υποχρεώσεως συγχρηματοδοτήσεως που προβλεπόταν από τις αποφάσεις περί χορηγήσεως. Τα ως άνω στοιχεία παρέσχον επίσης τη δυνατότητα στις εν λόγω εταιρίες να αντιληφθούν ότι οι υπάλληλοι της Επιτροπής επρόκειτο να προβούν σε διασταυρώσεις στοιχείων μεταξύ των διαφόρων σχεδίων, των οποίων την εκτέλεση είχαν αναλάβει οι ως άνω εταιρίες.

124 Το γεγονός ότι η Επιτροπή, μόνον έπειτα από τους ελέγχους που διεξήχθησαν τον Ιούλιο και τον Νοέμβριο του 1997, διευκρίνισε, με τα έγγραφα της 3ης Απριλίου 1998, κατόπιν των διαπιστώσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά τους ως άνω ελέγχους, τις επικρίσεις της σχετικά με τη μέθοδο συγχρηματοδοτήσεως που επέλεξαν οι δικαιούχοι εταιρίες και κάλεσε τις εταιρίες αυτές να διατυπώσουν τις παρατηρήσεις τους επί του θέματος, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι καταδεικνύει έλλειψη σαφήνειας των εγγράφων της Επιτροπής της 10ης Ιουνίου και της 23ης Σεπτεμβρίου 1997 όσον αφορά τον σκοπό των ελέγχων που αναγγέλλονται από τα έγγραφα αυτά.

125 Εν συνεχεία, όσον αφορά την ενημέρωση της Vela, της Sonda και της Tecnagrind σχετικά με τη νομική βάση επί της οποίας η Επιτροπή σκόπευε να στηρίξει την έκδοση των προσβαλλομένων αποφάσεων, το Πρωτοδικείο επισημαίνει, όσον αφορά τις υποθέσεις Τ-141/99 και Τ-142/99, ότι η Επιτροπή, με τα έγγραφα που απηύθυνε στις 10 Ιουνίου 1997 προς τη Vela και τη Sonda (βλ., ανωτέρω, σκέψη 60), επέστησε την προσοχή των ως άνω εταιριών στα μέτρα που ήταν ενδεχόμενο να ληφθούν, δυνάμει του άρθρου 24 του κανονισμού 4253/88, μετά την περάτωση της διαδικασίας εξετάσεως.

126 Εξάλλου, από το έγγραφο που απηύθυνε η Επιτροπή στις 3 Απριλίου 1998 προς τη Vela, τη Sonda και την Tecnagrind (βλ., ανωτέρω, σκέψη 65) προκύπτει ότι η Επιτροπή ανέφερε στις εν λόγω εταιρίες ότι προέβαινε τότε σε εξέταση, υπό την έννοια του άρθρου 24 του κανονισμού 4253/88, και ότι είχε αποφασίσει, ενόψει των στοιχείων που μπορούσαν να στοιχειοθετήσουν παρατυπίες, να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται από την ως άνω διάταξη και από το σημείο 10 του παραρτήματος ΙΙ της οικείας αποφάσεως περί χορηγήσεως. Η Επιτροπή, αφού διατύπωσε τις αιτιάσεις της, υπογράμμισε ότι τα εν λόγω στοιχεία μπορούσαν να στοιχειοθετήσουν παρατυπίες ή να επιφέρουν σημαντική αλλαγή, υπό την έννοια της προαναφερθείσας διατάξεως του κανονισμού 4253/88. Επίσης, επέστησε την προσοχή των δικαιούχων εταιριών στα μέτρα, στη λήψη των οποίων θα μπορούσε να οδηγηθεί, βάσει των παραγράφων 2 και 3 της ως άνω διατάξεως, σε περίπτωση επιβεβαιώσεως της υπάρξεως παρατυπιών μετά την περάτωση της αναληφθείσας εξετάσεως.

127 Τα προαναφερθέντα στις δύο προηγούμενες σκέψεις στοιχεία ήσαν επαρκώς σαφή και ακριβή ώστε να παράσχουν τη δυνατότητα στη Vela, τη Sonda και την Tecnagrind να εντοπίσουν τη νομική βάση της διαδικασίας εξετάσεως που κίνησε η Επιτροπή και των αποφάσεων που ήταν ενδεχόμενο να εκδώσει η ίδια μετά την περάτωση της εν λόγω διαδικασίας. Εξάλλου, επιβάλλεται η παρατήρηση ότι οι προσφεύγουσες, με το έγγραφο της 19ης Ιουνίου 1998 που περιείχε τις παρατηρήσεις τους επί των ισχυρισμών που προέβαλε η Επιτροπή με τα έγγραφα της 3ης Απριλίου 1998 (βλ., ανωτέρω, σκέψη 68), ήδη υποστήριζαν ότι η Επιτροπή κακώς στηρίχθηκε επί των άρθρων 23 και 24 του κανονισμού 4253/88, πράγμα το οποίο αποδεικνύει ότι οι προσφεύγουσες είχαν σαφή αντίληψη των διατάξεων που επικαλέστηκε η Επιτροπή προς στήριξη της ενέργειάς της.

128 Από την προεκτεθείσα ανάλυση (σκέψεις 119 έως 127) προκύπτει ότι η επιχειρηματολογία των προσφευγουσών, η οποία εκτίθεται ανωτέρω στη σκέψη 118, είναι απορριπτέα.

129 Τρίτον, οι προσφεύγουσες προβάλλουν ότι η διαφορά μεταξύ, αφενός, του πλασματικού σκοπού και ερείσματος των ελέγχων του Ιουλίου και του Νοεμβρίου 1997 και, αφετέρου, του πραγματικού σκοπού και ερείσματος των εν λόγω ελέγχων, καταδεικνύει την ύπαρξη καταχρήσεως εξουσίας, δικαιολογούσας την ακύρωση των προσβαλλομένων αποφάσεων.

130 Συναφώς, το Πρωτοδικείο υπενθυμίζει ότι η κατάχρηση εξουσίας στο πλαίσιο του κοινοτικού δικαίου έχει ακριβές περιεχόμενο και ότι αφορά την εκ μέρους κοινοτικού θεσμικού οργάνου έκδοση πράξεως με αποκλειστικό ή, τουλάχιστον, πρωταρχικό σκοπό άλλο εκτός του υπ' αυτής αναφερομένου ή την καταστρατήγηση της διαδικασίας που προβλέπεται ειδικά από τη Συνθήκη για την αντιμετώπιση των οικείων περιστάσεων (βλ., μεταξύ άλλων, αποφάσεις του Δικαστηρίου της 20ής Ιουνίου 1991, C-248/89, Cargill κατά Επιτροπής, Συλλογή 1991, σ. Ι-2987, σκέψη 26, και της 25ης Ιουνίου 1997, C-285/94, Ιταλία κατά Επιτροπής, Συλλογή 1997, σ. Ι-3519, σκέψη 52· αποφάσεις του Πρωτοδικείου της 6ης Απριλίου 1995, Τ-143/89, Ferriere Nord κατά Επιτροπής, Συλλογή 1995, σ. ΙΙ-917, σκέψη 68, και της 24ης Απριλίου 1996, Τ-551/93, Τ-231/94 έως Τ-234/94, Industrias Pesqueras Campos κ.λπ. κατά Επιτροπής, Συλλογή 1996, σ. ΙΙ-247, σκέψη 168).

131 Εν προκειμένω, προκύπτει σαφώς ότι οι επιτόπιοι έλεγχοι που διενήργησε η Επιτροπή τον Ιούλιο και τον Νοέμβριο του 1997 στηρίζονταν, όπως ανέφερε η Επιτροπή στα έγγραφά της με τα οποία ενημέρωσε τη Vela, τη Sonda και την Tecnagrind σχετικά με την πρόθεσή της να προβεί στους ως άνω ελέγχους, επί του άρθρου 23 του κανονισμού 4253/88 και αποσκοπούσαν στον έλεγχο της κανονικότητας της οικονομικής και λογιστικής διαχειρίσεως των οικείων σχεδίων σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο εν λόγω άρθρο.

132 Κατά συνέπεια, η επιχειρηματολογία των προσφευγουσών, η οποία στηρίζεται επί της υπάρξεως καταχρήσεως εξουσίας, είναι απορριπτέα.

133 Ενόψει των προεκτεθέντων, πρέπει να απορριφθεί το πρώτο σκέλος του πρώτου λόγου ακυρώσεως.

Επί του δευτέρου σκέλους του λόγου ακυρώσεως

134 Οι προσφεύγουσες προβάλλουν ότι η Επιτροπή δεν εφάρμοσε ορθώς τις διατάξεις των άρθρων 23 και 24 του κανονισμού 4253/88 εν προκειμένω.

135 Πρώτον, η Vela υποστηρίζει, στις υποθέσεις Τ-141/99 και Τ-142/99, ότι η Επιτροπή, αντιθέτως προς τις επιταγές του άρθρου 23 του κανονισμού 4253/88, δεν προέβη σε δειγματοληψία κατά τον έλεγχο του Νοεμβρίου 1997. Επιπλέον, οι ως άνω έλεγχοι αποτελούσαν επανάληψη των ελέγχων του Ιουλίου 1993 και του Ιουλίου 1996.

136 Εντούτοις, το Πρωτοδικείο επισημαίνει, πρώτον, ότι το άρθρο 23, παράγραφος 2, πρώτο εδάφιο, του κανονισμού 4253/88 ορίζει ότι οι μόνιμοι ή άλλοι υπάλληλοι της Επιτροπής μπορούν να ασκούν επιτόπιους ελέγχους, «ιδίως με δειγματοληψία», των ενεργειών που χρηματοδοτούν τα διαρθρωτικά ταμεία. Η ως άνω διάταξη μνημονεύει την τεχνική του ελέγχου με δειγματολ