ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΔΕΥΤΕΡΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 10ΗΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1989. - CARMEN ATALA-PALMERINI ΚΑΤΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. - ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ - ΕΠΙΔΟΜΑ ΕΚΠΑΤΡΙΣΜΟΥ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 201/88.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1989 σελίδα 03109



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

Υπάλληλοι - Αμοιβή - Επίδομα αποδημίας - Αντικείμενο - 'Εννοια αποδημίας - Συνήθης διαμονή στον τόπο υπηρεσίας πριν από την ανάληψη καθηκόντων - Διαμονή με την ιδιότητα του φοιτητή - Δεν αποτελεί κρίσιμο στοιχείο

(Κανονισμός υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων, παράρτημα VΙΙ, άρθρο 4, παράγραφος 1)

Περίληψη

Το επίδομα αποδημίας, το οποίο χορηγείται ανεξαρτήτως του καθορισμού του τόπου καταγωγής του ενδιαφερομένου, έχει ως σκοπό την αντιστάθμιση των ειδικών βαρών και μειονεκτημάτων που προκύπτουν από την ανάληψη καθηκόντων στις Κοινότητες για τους υπαλλήλους που για το λόγο αυτό υποχρεώνονται να αλλάξουν τόπο διαμονής από τον τόπο της κατοικίας τους στον τόπο της υπηρεσίας τους και να ενταχθούν σε νέο περιβάλλον. Εξάλλου, η έννοια της

αποδημίας εξαρτάται και από την υποκειμενική κατάσταση του υπαλλήλου, και συγκεκριμένα από το βαθμό εντάξεώς του στο νέο του περιβάλλον, τον οποίο αποδεικνύει για παράδειγμα η συνήθης διαμονή του ή η άσκηση κύριας επαγγελματικής δραστηριότητας.

Κατά συνέπεια, το γεγονός ότι ένας υπάλληλος διέμεινε στη χώρα υπηρεσίας μόνο ως φοιτητής κατά τη διάρκεια ενός τμήματος της περιόδου αναφοράς του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο α), του παραρτήματος VΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως δεν είναι αρκετό για να αποκλείσει το ενδεχόμενο να είχε τη συνήθη διαμονή του στη χώρα αυτή όταν, ευρισκόμενος ήδη εκεί κατά την έναρξη της περιόδου αυτής, συνέχισε να διαμένει στη χώρα αυτή χωρίς καμία σχεδόν διακοπή καθόλη τη διάρκεια και ακόμη και μετά το πέρας της περιόδου αυτής.

Διάδικοι

Στην υπόθεση 201/88,

Carmen Atala, σύζυγος Palmerini, υπάλληλος της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Jean-Noel Louis, δικηγόρο Βρυξελλών, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τη δικηγόρο Yvette Hamilius, 11, boulevard Royal,

προσφεύγουσα,

κατά

Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενης από τον Sean van Raepenbusch, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γεώργιο Κρεμλή, μέλος της νομικής υπηρεσίας, Centre Albert Wagner, Kirchberg,

καθής,

που έχει ως αντικείμενο αίτηση ακυρώσεως της αποφάσεως της Επιτροπής περί μη χορηγήσεως στην προσφεύγουσα του επιδόματος αποδημίας του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο α), του παραρτήματος VΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα)

συγκείμενο από τους O. Due, πρόεδρο, F. A. Schockweiler, πρόεδρο τμήματος, και G. F. Mancini, δικαστή,

γενικός εισαγγελέας: F. G. Jacobs

γραμματέας: D. Louterman, κύριος υπάλληλος διοικήσεως

λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 14ης Ιουνίου 1989,

αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 22ας Ιουνίου 1989,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 21 Ιουλίου 1988, η Carmen Atala, σύζυγος Palmerini, υπάλληλος κατηγορίας Α της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, άσκησε προσφυγή με την οποία ζητεί την ακύρωση της αποφάσεως της Επιτροπής, της 9ης Ιουλίου 1987, με την οποία η Επιτροπή αρνήθηκε να της χορηγήσει επίδομα αποδημίας και, στο μέτρο που είναι αναγκαίο, της αποφάσεως της Επιτροπής που της κοινοποιήθηκε στις 21 Απριλίου 1988 και με την οποία απορρίφθηκε η ένσταση που είχε ασκήσει κατά της αρνήσεως αυτής.

2 Η προσφεύγουσα, που έχει την περουβιανή ιθαγένεια από τη γέννησή της και την ιταλική από το γάμο της, περάτωσε τη μέση εκπαίδευση στο Περού, όπου πραγματοποίησε και τις πανεπιστημιακές σπουδές της. Από τον Σεπτέμβριο 1970 έως τον Ιούνιο 1973 παρακολούθησε κύκλο πανεπιστημιακών σπουδών στο Βέλγιο. Μετά από σύντομη διαμονή στο Περού επέστρεψε και πάλι στο Βέλγιο, όπου πραγματοποίησε πρακτική άσκηση στην Επιτροπή από την 1η Σεπτεμβρίου 1973 έως την 31η Ιανουαρίου 1974 και παρακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές στον τομέα της οικονομικής αναπτύξεως.

3 Στις 7 Δεκεμβρίου 1974 παντρεύτηκε έναν υπάλληλο της Επιτροπής, ιταλικής ιθαγένειας, που υπηρετούσε στις Βρυξέλλες. Κατά τα ακαδημαϊκά έτη 1974/1975 και 1975/1976 ενεγράφη στο δέκατο πανεπιστήμιο του Παρισιού (Πανεπιστήμιο Nanterre) για να συγγράψει διδακτορική διατριβή. Από τις 6 Μαρτίου 1978 έως τις 30 Μαρτίου 1987 εργάστηκε στην πρεσβεία του Περού στο Βέλγιο. Στις 16 Απριλίου 1987 η Atala-Palmerini ανέλαβε υπηρεσία στην Επιτροπή και τοποθετήθηκε στις Βρυξέλλες.

4 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται διεξοδικά τα πραγματικά περιστατικά της διαφοράς, οι λόγοι ακυρώσεως και τα επιχειρήματα των διαδίκων. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.

5 Κατά το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο α), του παραρτήματος VΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως των υπαλλήλων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (στο εξής: κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως), το επίδομα αποδημίας χορηγείται στον υπάλληλο "ο οποίος δεν είναι και δεν υπήρξε ποτέ υπήκοος του κράτους στο έδαφος του οποίου ευρίσκεται ο τόπος υπηρεσίας του και ο οποίος δεν είχε μόνιμη διαμονή ή δεν άσκησε κατά συνήθη τρόπο, επί πέντε έτη λήγοντα έξι μήνες πριν από την ανάληψη των καθηκόντων του, την κυρία επαγγελματική δραστηριότητά του στο ευρωπαϊκό έδαφος του εν λόγω κράτους. Για την εφαρμογή της παρούσας διάταξης δεν λαμβάνονται υπόψη οι καταστάσεις που προκύπτουν από την παροχή υπηρεσιών σε άλλο κράτος ή διεθνή οργανισμό".

6 Στην προκειμένη περίπτωση πρέπει να γίνει δεκτό, όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, ότι η περίοδος αναφοράς των πέντε ετών εκτείνεται μεταξύ 6ης Οκτωβρίου 1972 και 31ης Αυγούστου 1973 και μεταξύ 1ης Φεβρουαρίου 1974 και 5ης Μαρτίου 1978, καθόσον η περίοδος πρακτικής ασκήσεως στην Επιτροπή και η περίοδος υπηρεσίας στην πρεσβεία του Περού δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη.

7 Η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι οι προσβαλλόμενες αποφάσεις ελήφθησαν κατά παράβαση της διατάξεως του παραρτήματος VΙΙ του κανονισμού υπηρεσιακής καταστάσεως που προαναφέρθηκε. Υποστηρίζει ιδίως ότι κατά το τμήμα της περιόδου αναφοράς κατά το οποίο ήταν φοιτήτρια στο Βέλγιο δεν είχε ποτέ την πρόθεση να συνάψει με τη χώρα αυτή μόνιμους δεσμούς και ότι διατήρησε τους οικογενειακούς, κοινωνικούς και επαγγελματικούς της δεσμούς στο Περού.

8 Η Επιτροπή αντιτάσσει ότι τα κριτήρια που θέτει η εν λόγω διάταξη είναι απλά και αντικειμενικά, έτσι ώστε η διοίκηση δεν χρειάζεται να εξετάζει αν οι ενδιαφερόμενοι έχουν ή όχι την πρόθεση να ενταχθούν στο εν λόγω κράτος. Στην προκειμένη περίπτωση η προσφεύγουσα έχει την πραγματική και συνήθη διαμονή της στο Βέλγιο από το Σεπτέμβριο 1970. Τα σύντομα διαστήματα κατά τα οποία διέμεινε σε άλλες χώρες δεν έχουν καμία σημασία επ' αυτού. Εξάλλου, ο γάμος της προσφεύγουσας με υπάλληλο της Επιτροπής που υπηρετεί στις Βρυξέλλες βοήθησε ακόμη περισσότερο την ένταξή της στο Βέλγιο.

9

Ενόψει αυτής της αμφισβητήσεως πρέπει να υπογραμμιστεί ότι κατά πάγια νομολογία του Δικαστηρίου, η οποία επαναλαμβάνεται και στην απόφαση της 31ης Μαΐου 1988 (Nunez κατά Επιτροπής, 211/87, Συλλογή 1988, σ. 2791), η χορήγηση του επιδόματος αποδημίας έχει ως σκοπό την αντιστάθμιση των ειδικών βαρών και μειονεκτημάτων που προκύπτουν από την ανάληψη καθηκόντων στις Κοινότητες για τους υπαλλήλους που για το λόγο αυτό υποχρεώνονται να αλλάξουν τόπο διαμονής από τον τόπο της κατοικίας τους στον τόπο της υπηρεσίας τους και να ενταχθούν σε νέο περιβάλλον. Εξάλλου, η έννοια της αποδημίας εξαρτάται και από την υποκειμενική κατάσταση του υπαλλήλου, και συγκεκριμένα από το βαθμό εντάξεώς του στο νέο του περιβάλλον, τον οποίο αποδεικνύει για παράδειγμα η συνήθης διαμονή του ή η άσκηση κύριας επαγγελματικής δραστηριότητας (βλέπε απόφαση της 2ας Μαΐου 1985, De Angelis κατά Επιτροπής, 246/83, Συλλογή 1985, σ. 1253).

10 Πρέπει σχετικά να παρατηρηθεί ότι η προσφεύγουσα βρισκόταν ήδη στο Βέλγιο δύο έτη πριν από την έναρξη της περιόδου αναφοράς και συνέχισε να διαμένει εκεί χωρίς καμία σχεδόν διακοπή καθόλη τη διάρκεια και ακόμη και μετά το πέρας της περιόδου αυτής. Η Atala-Palmerini δέχτηκε εξάλλου ότι κατόπιν του γάμου της είχε τη συνήθη διαμονή της στο Βέλγιο.

11 Υπό τις συνθήκες αυτές το γεγονός ότι η προσφεύγουσα διέμεινε στο Βέλγιο μόνο ως φοιτήτρια κατά το πρώτο τμήμα της περιόδου αναφοράς δεν είναι αρκετό για να αποκλείσει το ενδεχόμενο να είχε τη συνήθη διαμονή της στη χώρα αυτή. Επομένως, όπως ορθά υπογράμμισε η Επιτροπή, δεν υπάρχουν ειδικά βάρη και μειονεκτήματα που πρέπει να αντισταθμιστούν με τη χορήγηση επιδόματος αποδημίας.

12 Εξάλλου, κατά την προφορική διαδικασία η προσφεύγουσα επέμεινε στο γεγονός ότι η Επιτροπή δέχτηκε να μην καθοριστεί ως τόπος καταγωγής της το Βέλγιο.

13 Πρέπει σχετικά να παρατηρηθεί ότι εν πάση περιπτώσει το γεγονός αυτό δεν έχει σχέση με το αντικείμενο της παρούσας διαφοράς, διότι ο καθορισμός του τόπου καταγωγής και η χορήγηση επιδόματος αποδημίας ανταποκρίνονται σε διαφορετικές ανάγκες και στηρίζονται σε διαφορετικά κριτήρια.

14 Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί η προσφυγή.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

15 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα, εφόσον υπήρχε σχετικό αίτημα του νικήσαντος διαδίκου. Σύμφωνα όμως με το άρθρο 70 του κανονισμού διαδικασίας, προκειμένου περί προσφυγών υπαλλήλων των Κοινοτήτων, τα όργανα φέρουν τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (δεύτερο τμήμα)

αποφαίνεται:

1) Απορρίπτει την προσφυγή.

2) Κάθε διάδικος φέρει τα δικαστικά του έξοδα.