Υπόθεση C-535/03

The Queen, κατόπιν αιτήσεως των:

Unitymark Ltd και North Sea Fishermen’s Organisation

κατά

Department for Environment, Food and Rural Affairs

[αίτηση του High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division (Administrative Court) για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως]

«Αλιεία — Γάδος — Περιορισμός της αλιευτικής προσπάθειας — Δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ — Αρχή της αναλογικότητας και αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων»

Απόφαση του Δικαστηρίου (τρίτο τμήμα) της 23ης Μαρτίου 2006

Περίληψη της αποφάσεως

1. Ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων — Ποσοτικοί περιορισμοί

(Άρθρο 29 ΕΚ)

2. Κοινοτικό δίκαιο — Αρχές — Αναλογικότητα — Ίση μεταχείριση — Κοινή γεωργική πολιτική

(Άρθρο 34 § 2 ΕΚ)

3. Αλιεία — Διατήρηση των θαλασσίων πόρων — Περιορισμός της αλιευτικής προσπάθειας

(Κανονισμός 2341/2002 του Συμβουλίου, παράρτημα XVII, σημεία 4, στοιχείο β΄, και 6, στοιχείο a΄· απόφαση 2003/185 της Επιτροπής, άρθρο 1)

1. Μέτρα που έχουν βραχυπρόθεσμα ως αποτέλεσμα τη μείωση των ποσοτήτων ιχθύων που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών, αλλά μακροπρόθεσμα αποβλέπουν στη διασφάλιση της άριστης αποδόσεως της αλιείας και επομένως στην αύξηση των εν λόγω συναλλαγών, δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 29 ΕΚ σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων.

(βλ. σκέψη 50)

2. Η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων, καθώς και η αρχή της αναλογικότητας καταλέγονται στις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου, έκφρασή τους δε αποτελεί, στον τομέα της γεωργίας, περιλαμβανομένης και της αλιείας, το άρθρο 34, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, ΕΚ. Η συγκεκριμένη διάταξη αναθέτει στον κοινοτικό νομοθέτη την αποστολή να υλοποιήσει την κοινή γεωργική πολιτική που καθιερώνεται με το άρθρο 33 ΕΚ, προς εξασφάλιση δίκαιου βιοτικού επιπέδου του γεωργικού πληθυσμού και προς εξασφάλιση του εφοδιασμού, χωρίς δυσμενείς διακρίσεις μεταξύ των παραγωγών στην Κοινότητα..

Όσον αφορά τον δικαστικό έλεγχο των προϋποθέσεων εφαρμογής της αρχής αυτής, δεδομένου του εύρους της εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτει ο κοινοτικός νομοθέτης στον τομέα της κοινής γεωργικής πολιτικής, η νομιμότητα των μέτρων που θεσπίζονται στον τομέα αυτό θίγεται μόνον αν το οικείο μέτρο είναι προδήλως ακατάλληλο σε σχέση με τον σκοπό που επιδιώκει το αρμόδιο κοινοτικό όργανο.

(βλ. σκέψεις 53-54, 57)

3. Το κύρος των σημείων 4, στοιχείο β΄, και 6, στοιχείο α΄, του παραρτήματος XVII του κανονισμού 2341/2002, περί καθορισμού, για το 2003, για ορισμένα αποθέματα ιχθύων και ομάδες αποθεμάτων ιχθύων, των αλιευτικών δυνατοτήτων και των συναφών όρων στα κοινοτικά ύδατα και, για τα κοινοτικά σκάφη, σε άλλα ύδατα όπου απαιτούνται περιορισμοί αλιευμάτων, καθώς και των σημείων 4, στοιχείο β΄, και 6, στοιχείο α΄, του ίδιου παραρτήματος, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 671/2003, και το κύρος του άρθρου 1 της αποφάσεως 2003/185, για τη χορήγηση πρόσθετων ημερών απουσίας των αλιευτικών σκαφών από λιμάνια σε κράτη μέλη σύμφωνα με το παράρτημα XVII του κανονισμού 2341/2002 δεν αμφισβητείται εκ του γεγονότος ότι, αναλογικά με την ποσότητα γάδου που αλίευαν τα σκάφη που φέρουν δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ, τα σκάφη αυτά επωμίστηκαν το βάρος των μέτρων περιορισμού της αλιευτικής προσπάθειας σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό απ’ ό,τι τα σκάφη που φέρουν άλλα αλιευτικά εργαλεία.

Πράγματι, οι διατάξεις αυτές δεν είναι προδήλως ακατάλληλες. Με τις εν λόγω διατάξεις, το Συμβούλιο προτίμησε να κατανείμει τον περιορισμό της αλιευτικής προσπάθειας μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών, αντί να επιβάλει την αναστολή της δραστηριότητας αυτών που αλιεύουν κυρίως γάδο. Με τον τρόπο αυτό, επιδίωξε έναν από τους σκοπούς της κοινής γεωργικής πολιτικής, ο οποίος συνίσταται στη διατήρηση δίκαιου βιοτικού επιπέδου για όλους τους ενδιαφερόμενους αλιείς. Η επιλογή αυτή του νομοθέτη δεν είναι καθαυτή επικριτέα, αρκεί να μην αποβαίνει, με τη θέσπιση των προσβαλλόμενων διατάξεων, σε βάρος άλλης κατηγορίας αλιέων κατά τρόπο δυσανάλογο και μη δικαιολογούμενο αντικειμενικά. Το ότι μια κανονιστική διάταξη θίγει συγκεκριμένη ομάδα περισσότερο απ’ ό,τι μια άλλη δεν συνεπάγεται οπωσδήποτε ότι η διάταξη αυτή είναι δυσανάλογη ή ότι προκαλεί δυσμενείς διακρίσεις, εφόσον σκοπός της διατάξεως αυτής είναι η συνολική ρύθμιση ενός ζητήματος γενικού συμφέροντος.

(βλ. σκέψεις 59-60, 63, 76-77 και διατακτ.)

ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (τρίτο τμήμα)

της 23ης Μαρτίου 2006 ( )

«Αλιεία – Γάδος – Περιορισμός της αλιευτικής προσπάθειας – Δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ – Αρχή της αναλογικότητας και αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων»

Στην υπόθεση C-535/03,

με αντικείμενο αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως δυνάμει του άρθρου 234 ΕΚ, που υπέβαλε το High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division (Administrative Court) (Ηνωμένο Βασίλειο) με απόφαση της 10ης Δεκεμβρίου 2003, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 19 Δεκεμβρίου 2003, στο πλαίσιο της δίκης

The Queen, κατόπιν αιτήσεως των

Unitymark Ltd,

North Sea Fishermen’s Organisation

κατά

Department for Environment, Food and Rural Affairs,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τρίτο τμήμα),

συγκείμενο από τους A. Rosas, πρόεδρο τμήματος, S. von Bahr (εισηγητή) και A. Borg Barthet, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: P. Léger

γραμματέας: K. Sztranc, υπάλληλος διοικήσεως,

έχοντας υπόψη την έγγραφη διαδικασία και κατόπιν της επ’ ακροατηρίου συζητήσεως της 17ης Μαρτίου 2005,

λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις που υπέβαλαν:

– οι Unitymark Ltd και North Sea Fishermen’s Organisation, εκπροσωπούμενες από τον A. Lewis, barrister, ο οποίος ενεργεί κατ’ εντολή των A. Oliver και A. Jackson, solicitors,

– η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, εκπροσωπούμενη από τον K. Manji, επικουρούμενο από τον M. Hoskins, barrister,

– το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, εκπροσωπούμενο από τους T. Middleton και F. Florindo Gijón,

– η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τους T. van Rijn και B. Doherty,

κατόπιν της αποφάσεως που έλαβε, αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα, να εκδικάσει την υπόθεση χωρίς ανάπτυξη προτάσεων,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

1 Η αίτηση εκδόσεως προδικαστικής αποφάσεως αφορά το κύρος των σημείων 4, στοιχείο β΄, και 6, στοιχείο α΄, του παραρτήματος XVII του κανονισμού (ΕΚ) 2341/2002 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2002, περί καθορισμού, για το 2003, για ορισμένα αποθέματα ιχθύων και ομάδες αποθεμάτων ιχθύων, των αλιευτικών δυνατοτήτων και των συναφών όρων στα κοινοτικά ύδατα και, για τα κοινοτικά σκάφη, σε άλλα ύδατα όπου απαιτούνται περιορισμοί αλιευμάτων (ΕΕ L 356, σ. 12, και διορθωτικό ΕΕ 2004, L 240, σ. 16), των σημείων 4, στοιχείο β΄, και 6, στοιχείο α΄, του ίδιου παραρτήματος, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 671/2003 του Συμβουλίου, της 10ης Απριλίου 2003 (ΕΕ L 97, σ. 11, στο εξής: τροποποιημένο παράρτημα XVII), καθώς και το κύρος του άρθρου 1 της αποφάσεως 2003/185/ΕΚ της Επιτροπής, της 14ης Μαρτίου 2003, για τη χορήγηση πρόσθετων ημερών απουσίας των αλιευτικών σκαφών από λιμάνια σε κράτη μέλη σύμφωνα με το παράρτημα XVII του κανονισμού 2341/2002 (ΕΕ L 71, σ. 28, στο εξής: προσβαλλόμενες διατάξεις).

2 Η αίτηση υποβλήθηκε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ, αφενός, των Unitymark Ltd (στο εξής: Unitymark) και North Sea Fishermen’s Organisation (στο εξής: NSFO) και, αφετέρου, του Department for Environment, Food and Rural Affairs [Υπουργείου Περιβάλλοντος, Επισιτισμού και Γεωργικών Υποθέσεων], με αντικείμενο το κύρος δύο αποφάσεων που εξέδωσε το εν λόγω υπουργείο για την εφαρμογή του παραρτήματος XVII του κανονισμού 2341/2002 και του τροποποιημένου παραρτήματος XVII.

Το νομικό πλαίσιο

Η κοινοτική νομοθεσία

Το παράρτημα XVII του κανονισμού 2341/2002

3 Με το παράρτημα XVII του κανονισμού 2341/2002 καθορίζεται ο αριθμός των ημερών που επιτρέπεται να παραμένουν στη θάλασσα τα σκάφη μήκους ίσου ή μεγαλύτερου των δέκα μέτρων, που αλιεύουν κυρίως ή παρεμπιπτόντως γάδο.

4 Με τα σημεία 1 και 2 του εν λόγω παραρτήματος καθορίζονται αντιστοίχως το χρονικό διάστημα εφαρμογής του, το οποίο εκτείνεται μεταξύ 1ης Φεβρουαρίου και 31ης Δεκεμβρίου 2003, και οι σχετικές αλιευτικές ζώνες.

5 Με το σημείο 4 του ίδιου παραρτήματος καθορίζονται τα αλιευτικά εργαλεία, στα οποία μεταξύ άλλων καταλέγονται τα εξής:

«α) βενθοπελαγικές τράτες, τράτες ή παρόμοια συρόμενα εργαλεία, εκτός από τις δοκότρατες, μεγέθους ματιών ίσου ή μεγαλύτερου των 100 mm [στο εξής: τα υπό 4.α εργαλεία]·

β) δοκότρατες, μεγέθους ματιών ίσου ή μεγαλύτερου των 80 mm [στο εξής: τα υπό 4.β εργαλεία]·

[...]

ε) βενθοπελαγικές τράτες, τράτες ή παρόμοια συρόμενα εργαλεία με μέγεθος ματιών 70-99 mm εκτός από δοκότρατες [στο εξής: τα υπό 4.ε εργαλεία]».

6 Επιβάλλεται η διευκρίνιση ότι τα υπό 4.α εργαλεία χρησιμοποιούνται κυρίως για την αλιεία του γάδου, τα υπό 4.β για την αλιεία πλατύψαρων και τα υπό 4.ε για την αλιεία καραβίδων.

7 Με το σημείο 6, στοιχείο α΄, του παραρτήματος XVII του κανονισμού 2341/2002 καθορίζεται, υπό μορφή πίνακα, ο αριθμός των ημερών ανά ημερολογιακό μήνα κατά τις οποίες ένα σκάφος επιτρέπεται να απουσιάζει από λιμάνι ενώ φέρει κάποιο από τα αλιευτικά εργαλεία του σημείου 4. Με βάση την κύρια χρήση των εργαλείων αυτών, τα σχετικά στοιχεία του πίνακα αυτού συνοψίζονται ως εξής:

– εννέα ημέρες για τα υπό 4.α εργαλεία (χρησιμοποιούνται κυρίως για την αλιεία γάδου)·

– δεκαπέντε ημέρες για τα υπό 4.β εργαλεία (χρησιμοποιούνται κυρίως για την αλιεία πλατύψαρων)·

– είκοσι πέντε ημέρες για τα υπό 4.ε εργαλεία (χρησιμοποιούνται κυρίως για την αλιεία καραβίδων).

8 Κατά το στοιχείο β΄ του σημείου 6 του εν λόγω παραρτήματος, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων μπορεί να χορηγεί στα κράτη μέλη πρόσθετες ημέρες ως αντιστάθμισμα του χρόνου πλεύσεως μεταξύ του λιμανιού και του αλιευτικού πεδίου και ως αντιστάθμισμα του χρόνου προσαρμογής στο νεοεισαχθέν σύστημα διαχειρίσεως της αλιευτικής προσπάθειας.

9 Κατά το στοιχείο γ΄ του σημείου 6 του ίδιου παραρτήματος, η Επιτροπή, προκειμένου να λάβει υπόψη τα προγράμματα του 2002 και του 2003 για την παύση των δραστηριοτήτων των σκαφών που αφορούν οι διατάξεις του εν λόγω παραρτήματος, μπορεί να χορηγεί προσωρινώς στα κράτη μέλη πρόσθετες ημέρες για τα σκάφη που φέρουν τα υπό 4.α εργαλεία.

Η απόφαση 2003/185

10 Η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 2003/185 κατ’ εφαρμογή του κανονισμού 2341/2002.

11 Το άρθρο 1 της αποφάσεως αυτής, το οποίο στηρίζεται στο σημείο 6, στοιχείο β΄, του παραρτήματος XVII του ως άνω κανονισμού, ορίζει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να χορηγούν κατ’ ανώτατο όριο δύο πρόσθετες ημέρες ανά ημερολογιακό μήνα, κατά τις οποίες τα σκάφη μπορούν να απουσιάζουν από λιμάνια ενώ φέρουν κάποιο από τα υπό 4.α εργαλεία, που χρησιμοποιούνται για την αλιεία γάδου, ως αντιστάθμισμα της επιστροφής τους σε λιμάνι για αλλαγή αλιευτικών εργαλείων.

12 Το άρθρο 2 της ίδιας αποφάσεως ορίζει ότι, για το Ηνωμένο Βασίλειο, οι πρόσθετες ημέρες που προβλέπονται στο σημείο 6, στοιχείο γ΄, του παραρτήματος XVII είναι τέσσερις.

13 Κατά το άρθρο 3 της εν λόγω αποφάσεως, επιτρέπεται η σώρευση των πρόσθετων ημερών που χορηγούνται βάσει των άρθρων 1 και 2.

Το τροποποιημένο παράρτημα XVII

14 Τα σημεία 4, στοιχείο β΄, και 6, στοιχείο α΄, του τροποποιημένου παραρτήματος XVII έχουν πανομοιότυπη ή σχεδόν πανομοιότυπη διατύπωση με αυτή των αντίστοιχων σημείων του παραρτήματος XVII του κανονισμού 2341/2002.

15 Κατά το σημείο 6, στοιχείο γ΄, του τροποποιημένου παραρτήματος XVII, τις πρόσθετες ημέρες που χορηγούνται δυνάμει του σημείου αυτού δικαιούνται όλα τα σκάφη που φέρουν εργαλεία προβλεπόμενα στο σημείο 4 του εν λόγω παραρτήματος και όχι μόνο σκάφη που φέρουν τα υπό 4.α εργαλεία, που χρησιμοποιούνται για την αλιεία γάδου.

Η εθνική νομοθεσία

16 Το Department for Environment, Food and Rural Affairs εξέδωσε δύο αποφάσεις, την απόφαση σχετικά με την αλιεία στην ανοιχτή θάλασσα (μείωση των ημερών παραμονής στη θάλασσα) του 2003 [Sea Fishing (Restriction on Days at Sea) Order 2003], (SI 2003, αριθ. 229), η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 8 Φεβρουαρίου 2003, και τη δεύτερη απόφαση σχετικά με την αλιεία στην ανοιχτή θάλασσα (μείωση των ημερών παραμονής στη θάλασσα) του 2003 [Sea Fishing (Restriction on Days at Sea), nº 2 Order 2003], (SI 2003, αριθ. 1135), η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 7 Ιουλίου 2003.

17 Με τις δύο αυτές αποφάσεις, η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου όρισε ότι ο υπεύθυνος αλιευτικού σκάφους νηολογημένου στο κράτος μέλος αυτό διαπράττει ποινικό αδίκημα αν το σκάφος απουσιάζει από λιμάνι για περισσότερες ημέρες από τις επιτρεπόμενες βάσει του παραρτήματος XVII του κανονισμού 2341/2002 ή του τροποποιημένου παραρτήματος XVII.

Η διαφορά της κύριας δίκης και το προδικαστικό ερώτημα

18 Οι προσφεύγουσες της κύριας δίκης είναι, αφενός, η εγκατεστημένη στη Σκωτία εταιρία Unitymark, η οποία δραστηριοποιείται στην αλιεία πλατύψαρων, δηλαδή χωματίδας και γλώσσας, με σκάφη που φέρουν δοκότρατες, οι οποίες καταλέγονται στα υπό 4.β εργαλεία, και, αφετέρου, η NSFO, οργάνωση εκπροσωπούσα τους αλιείς που αλιεύουν κυρίως στη Βόρεια Θάλασσα χρησιμοποιώντας σκάφη ίδιου τύπου με αυτά που χρησιμοποιεί η Unitymark για τον ίδιο σκοπό. Οι προσφεύγουσες, αμφισβητώντας το κύρος της κοινοτικής κανονιστικής ρυθμίσεως στην οποία στηρίζονται οι εν λόγω αποφάσεις, προσέφυγαν ενώπιον του High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division (Administrative Court), κατά του Department for Environment, Food and Rural Affairs, προκειμένου το δικαστήριο αυτό να αποφανθεί επί του κύρους των αποφάσεων αυτών.

19 Ειδικότερα, οι αιτιάσεις τους αφορούν το ότι ο αριθμός των ημερών που επιτρέπεται να παραμένουν στη θάλασσα τα σκάφη με δοκότρατες καθορίστηκε χωρίς να γίνει διάκριση μεταξύ των δύο κατηγοριών εργαλείων αυτού του τύπου τράτας.

20 Συγκεκριμένα, κατά το αιτούν δικαστήριο, πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ της δοκότρατας με «ανοιχτό δίχτυ» και της δοκότρατας με «δικτύωμα από αλυσίδες». Η δοκότρατα με ανοιχτό δίχτυ χρησιμοποιείται για την αλιεία πλατύψαρων σε περιοχές όπου ο βυθός είναι ομαλός, αμμώδης και χωρίς βράχους και δεν απαιτείται σάρωσή του. Οι δοκότρατες με δικτύωμα από αλυσίδες, οι οποίες αποτελούν το 20 % περίπου του ευρωπαϊκού στόλου σκαφών εξοπλισμένων με δοκότρατα, χρησιμοποιούνται επίσης για την αλιεία πλατύψαρων, αλλά σαρώνουν τον βραχώδη βυθό, ώστε τα τρομαγμένα ψάρια να εγκλωβιστούν στο δίχτυ.

21 Η Unitymark και οι αλιείς που εκπροσωπούνται από την NSFO χρησιμοποιούν μόνο δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ.

22 Κατά το αιτούν δικαστήριο, ορισμένα πραγματικά περιστατικά δεν αμφισβητούνται από τους διαδίκους της κύριας δίκης.

23 Καταρχάς, τα τυχαία αλιεύματα γάδου των σκαφών που φέρουν δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ είναι τα μικρότερα σε σύγκριση με όλες τις μεθόδους αλιείας που χρησιμοποιούν στη Βόρεια Θάλασσα τα σκάφη μήκους άνω των δέκα μέτρων. Τα εν λόγω αλιεύματα είναι σαφώς μικρότερα από αυτά των σκαφών που φέρουν εργαλεία που χρησιμοποιούνται κυρίως για την αλιεία καραβίδων, καθώς και από τα αλιεύματα των σκαφών που φέρουν δοκότρατες με δικτύωμα από αλυσίδες, οι οποίες χρησιμοποιούνται ειδικά για την αλιεία πλατύψαρων.

24 Περαιτέρω, το ποσοστό τυχαίων αλιευμάτων γάδου όλων των αγγλικών και ουαλικών σκαφών με δοκότρατες είναι μόνο 0,6 %, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό όλων των σκαφών με δοκότρατες στην επίμαχη περιοχή είναι περίπου 9 %. Η διαφορά αυτή οφείλεται ιδίως στα μεγαλύτερα αλιεύματα γάδου των ολλανδικών σκαφών, τα οποία κάνουν πιο εκτεταμένη χρήση δοκότρατων με δικτύωμα από αλυσίδες. Εξάλλου, τα αλιεύματα γάδου από σκάφη που αλιεύουν κυρίως καραβίδες αντιστοιχούν περίπου στο 20 % του συνόλου των αλιευμάτων τους.

25 Τέλος, οι περιορισμοί στην αλιευτική προσπάθεια που επιβάλλονται με την κοινοτική κανονιστική ρύθμιση έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομική αποδοτικότητα της αλιείας με δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ. Συγκεκριμένα, δεν επιτρέπουν στα οικεία σκάφη να καλύψουν την ποσόστωσή τους σε γλώσσες και χωματίδες. Τόσο η Unitymark όσο και άλλες αλιευτικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν άμεσο κίνδυνο παύσεως της δραστηριότητάς τους.

26 Το αιτούν δικαστήριο προσθέτει ότι, κατά τις Unitymark και NSFO, η μεγαλύτερη μείωση ημερών παραμονής στη θάλασσα επιβλήθηκε, μεταξύ άλλων, στους αλιείς που χρησιμοποιούν δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ, παρά το γεγονός ότι η επίπτωση των εν λόγω εργαλείων στα αποθέματα γάδου είναι η μικρότερη σε σύγκριση με τις άλλες κατηγορίες εργαλείων.

27 Υπό τις συνθήκες αυτές, το High Court of Justice (England & Wales), Queen’s Bench Division (Administrative Court), αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το εξής προδικαστικό ερώτημα:

«Είναι νόμιμη η εφαρμογή

[…] του σημείου 4, στοιχείο β΄, και του τμήματος του σημείου 6, στοιχείο α΄, που παραπέμπει στο σημείο 4, στοιχείο β΄, του παραρτήματος XVII του κανονισμού 2341/2002 […], και/ή

[…] του σημείου 4, στοιχείο β΄, και του τμήματος του σημείου 6, στοιχείο α΄, που παραπέμπει στο σημείο 4, στοιχείο β΄, του παραρτήματος XVII του κανονισμού 2341/2002, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 671/2003[…], και/ή

[…] του άρθρου 1 της αποφάσεως 2003/185 […], καθόσον η Επιτροπή αρνείται, κατ’ εφαρμογή του σημείου 6, στοιχείο β΄, του παραρτήματος XVII του κανονισμού 2341/2002, να αυξήσει κατά δύο τις ημέρες παραμονής στη θάλασσα των σκαφών που φέρουν κάποιο από τα εργαλεία που αναφέρονται στο σημείο 4, στοιχείο β΄, του παραρτήματος αυτού,

στα αλιευτικά σκάφη που χρησιμοποιούν δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ, για τον λόγο ότι οι διατάξεις αυτές αντιβαίνουν ενδεχομένως:

α) στα άρθρα 33 ΕΚ (πρώην 39 της Συνθήκης ΕΚ) και 34 ΕΚ (πρώην 40 της Συνθήκης ΕΚ),

β) στα άρθρα 28 ΕΚ (πρώην 30 της Συνθήκης ΕΚ) και 29 ΕΚ (πρώην 34 της Συνθήκης ΕΚ),

γ) στην αρχή της αναλογικότητας,

δ) στην αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων ή/και

ε) στη θεμελιώδη ελευθερία ασκήσεως εμπορικής ή επιχειρηματικής δραστηριότητας;»

Επί του προδικαστικού ερωτήματος

Προκαταρκτικές παρατηρήσεις

28 Το αιτούν δικαστήριο ζητεί από το Δικαστήριο να εξετάσει το κύρος των προσβαλλόμενων διατάξεων υπό το πρίσμα των άρθρων της Συνθήκης ΕΚ για την κοινή γεωργική πολιτική και την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, της αρχής της αναλογικότητας και της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων, καθώς και του δικαιώματος στην ελεύθερη άσκηση εμπορικής και οικονομικής δραστηριότητας.

29 Ωστόσο, οι παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο αφορούν ουσιαστικά το ζήτημα αν οι προσβαλλόμενες διατάξεις είναι συμβατές προς την αρχή της αναλογικότητας και την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων.

Παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στο Δικαστήριο

30 Οι Unitymark και NSFO τονίζουν ότι ουδόλως αμφισβητούν την αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως να θεσπίζει διατάξεις προς αντιμετώπιση της σημαντικότατης μειώσεως των αποθεμάτων γάδου, επιβάλλοντας, μεταξύ άλλων, περιορισμούς στην παραμονή των οικείων σκαφών στη θάλασσα.

31 Επίσης αναγνωρίζουν ότι το Συμβούλιο διαθέτει ευρεία εξουσία εκτιμήσεως στον τομέα αυτόν. Ωστόσο, υποστηρίζουν ότι η εν λόγω εξουσία δεν επιτρέπει στο εν λόγω κοινοτικό όργανο να θεσπίζει οποιονδήποτε κανονισμό χωρίς να λαμβάνει υπόψη του την αρχή της αναλογικότητας και την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων. Οι Unitymark και NSFO φρονούν ότι η ιδιάζουσα σοβαρότητα των παραβιάσεων των δύο αυτών αρχών όσον αφορά τα σκάφη που φέρουν δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ καθιστά τις προσβαλλόμενες διατάξεις άκυρες.

32 Όσον αφορά την αρχή της αναλογικότητας, οι Unitymark και NSFO ισχυρίζονται ότι, επειδή η ποσότητα γάδου που αλιεύεται από σκάφη με δοκότρατες και, ειδικότερα, από αυτά που χρησιμοποιούν δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ είναι μικρή, δεν είναι απαραίτητο να μειωθούν οι ημέρες παραμονής τους στη θάλασσα, τουλάχιστον όχι τόσο δραστικά. Επομένως, οι προσβαλλόμενες διατάξεις είναι δυσανάλογες σε σχέση με τον επιδιωκόμενο σκοπό.

33 Οι διατάξεις αυτές είναι επίσης δυσανάλογες, πρώτον, σε σχέση με τα σκάφη που φέρουν άλλα αλιευτικά εργαλεία, ιδίως τα υπό 4.α, που χρησιμοποιούνται για την αλιεία γάδου. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την απόφαση 2003/185, στα σκάφη αυτά χορηγήθηκαν δεκαπέντε επιπλέον ημέρες παραμονής στη θάλασσα, όσες δηλαδή χορηγήθηκαν και στα σκάφη με δοκότρατες, και μάλιστα σε αυτά που φέρουν δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ, τα οποία όμως αλιεύουν πολύ μικρότερες ποσότητες γάδου.

34 Δεύτερον, οι διατάξεις αυτές είναι δυσανάλογες σε σχέση με τα σκάφη που φέρουν τα υπό 4.ε εργαλεία, τα οποία χρησιμοποιούνται ειδικά για την αλιεία καραβίδων. Κατά τις Unitymark και NSFO, καίτοι τα σκάφη αυτά αλιεύουν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες γάδου απ’ ό,τι τα σκάφη με δοκότρατες, εντούτοις τους χορηγήθηκαν δέκα ημέρες περισσότερες παραμονής στη θάλασσα, δηλαδή είκοσι πέντε ημέρες.

35 Τέλος, έπρεπε να υπάρξει διαφορετική μεταχείριση των σκαφών που φέρουν δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ και αυτών που φέρουν δοκότρατες με δικτύωμα από αλυσίδες. Μόνον αυτά που φέρουν δοκότρατες με δικτύωμα από αλυσίδες αλιεύουν σημαντικές ποσότητες γάδου. Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, οι Unitymark και NSFO αναφέρθηκαν στους πίνακες που είναι συνημμένοι στις γραπτές παρατηρήσεις του Συμβουλίου. Από τους πίνακες αυτούς προκύπτει ότι τα σκάφη που φέρουν δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ αλίευσαν μόνον το 1,06 % της συνολικής ποσότητας γάδου που αλιεύθηκε το 2002, ενώ αυτά που φέρουν δοκότρατες με δικτύωμα από αλυσίδες αλίευσαν το 10,6 % της ποσότητας αυτής.

36 Οι Unitymark και NSFO τονίζουν ότι οι πίνακες αυτοί καθιστούν εμφανή τη διαφορά μεταξύ των δύο αυτών κατηγοριών εργαλείων, διότι περιλαμβάνουν τόσο τις δοκότρατες με μέγεθος ματιών 80­­‑99 mm όσο και αυτές με μέγεθος ματιών μεγαλύτερο των 100 mm. Τα μικρότερα μεγέθη ματιών αντιστοιχούν στις δοκότρατες με δικτύωμα από αλυσίδες, ενώ τα μεγαλύτερα χαρακτηρίζουν τις δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ.

37 Επομένως, τα σκάφη που χρησιμοποιούν δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ υφίστανται κατάφωρη δυσμενή διάκριση σε σχέση τόσο με τα σκάφη αλιείας γάδου, όσο με τα σκάφη αλιείας καραβίδας ή τα σκάφη που χρησιμοποιούν δοκότρατες με δικτύωμα από αλυσίδες.

38 Οι Unitymark και NSFO προσθέτουν εξάλλου ότι η προβαλλόμενη ανάγκη προστασίας και των αποθεμάτων πλατύψαρων δεν ασκεί εν προκειμένω επιρροή, διότι ήδη πριν από τη θέσπιση των προσβαλλόμενων διατάξεων οι αλιείς των ψαριών αυτών δεν κάλυπταν τις ποσοστώσεις που τους είχαν χορηγηθεί.

39 Κατ’ αυτές, το Συμβούλιο θα έπρεπε να θεσπίσει άλλες διατάξεις που να αντιβαίνουν λιγότερο στην αρχή της αναλογικότητας και στην αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων. Υποστηρίζουν ότι αρκούσε να μειωθούν κατά μία οι ημέρες που επιτρέπεται να παραμένουν στη θάλασσα τα σκάφη που χρησιμοποιούνται για την αλιεία καραβίδας ή ακόμη να μειωθούν οι ημέρες παραμονής στη θάλασσα των σκαφών μήκους κάτω των δέκα μέτρων.

40 Η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, το Συμβούλιο και η Επιτροπή υπενθυμίζουν ότι η εξουσία εκτιμήσεως του κοινοτικού νομοθέτη στον επίμαχο τομέα είναι ευρύτατη και ότι το Δικαστήριο μπορεί να ελέγξει μόνο αν η θεσπισθείσα ρύθμιση είναι προδήλως ακατάλληλη για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού.

41 Η κυβέρνηση αυτή και τα δύο κοινοτικά όργανα υποστηρίζουν ότι, λόγω της σοβαρότητας του προβλήματος που αντιμετωπίζει η Κοινότητα, δηλαδή λόγω του κινδύνου εξαφανίσεως των αποθεμάτων γάδου, ήταν αναγκαίο και επείγον να ληφθούν μέτρα για την προστασία και αποκατάσταση των αποθεμάτων αυτών. Οι προσβαλλόμενες διατάξεις θεσπίσθηκαν βάσει επιστημονικών εκθέσεων και είναι απολύτως συμβατές προς την αρχή της αναλογικότητας και την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων.

42 Όσον αφορά την αναλογικότητα, η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, το Συμβούλιο και η Επιτροπή διευκρινίζουν ότι οι προσβαλλόμενες διατάξεις δεν υπαγορεύονται από μια καθαρά μαθηματική λογική. Αν υπερίσχυε η λογική αυτή, οι αλιείς γάδου, οι οποίοι αλιεύουν τις μεγαλύτερες ποσότητες, θα έπρεπε να υποστούν τους περισσότερους, αν όχι όλους τους σχετικούς περιορισμούς. Αντιθέτως, ο κοινοτικός νομοθέτης θεώρησε σημαντικό, για λόγους τόσο κοινωνικούς όσο και οικονομικούς, να μην επιρρίψει το βάρος των μέτρων προστασίας του γάδου αποκλειστικά στους αλιείς γάδου, επιβάλλοντας αναστολή της εν λόγω δραστηριότητας. Δεδομένου ότι γάδο δεν αλιεύουν μόνον τα σκάφη που ειδικεύονται στο συγκεκριμένο αυτό είδος αλιείας και ότι και άλλοι αλιείς, ιδίως οι αλιείς πλατύψαρων, αλιεύουν σημαντικές αναλογικά ποσότητες του εν λόγω είδους, ο κοινοτικός νομοθέτης έκρινε ότι είναι προτιμότερο να κατανεμηθεί ο περιορισμός της αλιευτικής προσπάθειας μεταξύ όλων των εμπλεκομένων επιχειρηματιών, μέσω της μειώσεως των ημερών παραμονής τους στη θάλασσα.

43 Ο μεγαλύτερος περιορισμός της αλιευτικής προσπάθειας επιβλήθηκε στους αλιείς γάδου, των οποίων οι ημέρες παραμονής στη θάλασσα μειώθηκαν κατά 60 %. Για τα σκάφη με δοκότρατες, που αλιεύουν το 11,3 % του συνολικού αλιεύματος γάδου, η μείωση ήταν 40 %.

44 Κατά την Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, το Συμβούλιο και την Επιτροπή, οι Unitymark και NSFO εσφαλμένως φρονούν ότι στους αλιείς γάδου και στους αλιείς πλατύψαρων χορηγήθηκε ο ίδιος αριθμός ημερών παραμονής στη θάλασσα, δηλαδή δεκαπέντε ημέρες. Κατ’ εφαρμογή του σημείου 6, στοιχεία β΄ και γ΄, του παραρτήματος XVII του κανονισμού 2341/2002, οι εγκατεστημένοι στο Ηνωμένο Βασίλειο αλιείς γάδου επιτρέπεται να παραμένουν στη θάλασσα επί δεκαπέντε ημέρες, εφόσον συντρέχουν ιδιαίτερες περιστάσεις. Ως αντιστάθμισμα της υποχρεωτικής επιστροφής τους σε λιμάνι για αλλαγή αλιευτικών εργαλείων, χορηγήθηκαν στους αλιείς γάδου δύο επιπλέον ημέρες, οι οποίες όμως δεν αντιστοιχούν σε ημέρες αλιείας. Εξάλλου, τους χορηγήθηκαν τέσσερις επιπλέον ημέρες ως αντιστάθμισμα των προγραμμάτων για την παύση των δραστηριοτήτων των σκαφών αλιείας γάδου. Συγκεκριμένα, με τον εν λόγω κανονισμό, η μείωση του συνολικού αριθμού σκαφών αλιείας γάδου αντισταθμίστηκε με τη χορήγηση επιπλέον ημερών παραμονής στη θάλασσα στα εναπομένοντα σκάφη. Επομένως, δεν είναι ακριβή τα στοιχεία που επικαλούνται οι Unitymark και NSFO ως βάση για τη σύγκριση.

45 Όσον αφορά τα σκάφη αλιείας καραβίδων, η εν λόγω κυβέρνηση και τα δύο κοινοτικά όργανα ισχυρίζονται ότι από τις επιστημονικές εκθέσεις δεν προκύπτει άμεση σχέση μεταξύ των αλιευμάτων καραβίδας και της μειώσεως του αποθέματος γάδου, ενώ προκύπτει στην περίπτωση των πλατύψαρων. Περαιτέρω, δεν έχει διαπιστωθεί κίνδυνος μειώσεως των αποθεμάτων καραβίδας, ενώ έχει διαπιστωθεί για τα πλατύψαρα. Τέλος, η εν λόγω κυβέρνηση και τα κοινοτικά όργανα υποστηρίζουν ότι οι προσβαλλόμενες διατάξεις λαμβάνουν υπόψη το ότι οι αλιείς γάδου είναι ευκολότερο να στραφούν στην αλιεία καραβίδας, απ’ ό,τι στην αλιεία πλατύψαρων.

46 Όσον αφορά τη σύγκριση με τα σκάφη που φέρουν δοκότρατες με δικτύωμα από αλυσίδες, η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, το Συμβούλιο και η Επιτροπή ισχυρίστηκαν κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ότι ουδέποτε είχαν προσκομιστεί κατά το παρελθόν τα στοιχεία που επικαλέστηκαν οι Unitymark και NSFO σχετικά με την αμοιβαία σχέση μεταξύ του μεγέθους των ματιών των δοκότρατων και των δύο κατηγοριών αυτού του τύπου δοκότρατας που υπάρχουν, σχέση για την οποία έγινε λόγος στη σκέψη 36 της παρούσας αποφάσεως,.

47 Τέλος, η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, το Συμβούλιο και η Επιτροπή υποστηρίζουν ότι το μέτρο που προβάλλεται ως εναλλακτική λύση και συνίσταται στη μείωση των ημερών παραμονής στη θάλασσα των σκαφών μήκους κάτω των δέκα μέτρων δεν ήταν ρεαλιστικό, λαμβανομένου υπόψη του πολύ μεγάλου αριθμού των σκαφών αυτών και της δυσχέρειας ή και της αδυναμίας ελέγχου της εφαρμογής του μέτρου.

48 Οι ανωτέρω ισχυρίζονται, κατά συνέπεια, ότι οι προσβαλλόμενες διατάξεις δεν είναι ανίσχυρες.

Απάντηση του Δικαστηρίου

Επί του περιορισμού στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και στην ελεύθερη άσκηση εμπορικής και οικονομικής δραστηριότητας

49 Επιβάλλεται να επισημανθεί καταρχάς ότι τα ζητήματα που θέτει το αιτούν δικαστήριο σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και την ελεύθερη άσκηση εμπορικής και οικονομικής δραστηριότητας δεν χρειάζεται εν προκειμένω να εξεταστούν χωριστά.

50 Συγκεκριμένα, όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, επιβάλλεται να τονιστεί ότι οι μετέχοντες στη δίκη δεν αμφισβητούν την αναγκαιότητα θεσπίσεως νομοθεσίας που να περιορίζει προσωρινά την αλιεία γάδου από διάφορες κατηγορίες αλιέων, προκειμένου να αποφευχθεί μακροπρόθεσμα η μείωση των αποθεμάτων του εν λόγω ψαριού. Πάντως, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι τα μέτρα που έχουν βραχυπρόθεσμα ως αποτέλεσμα τη μείωση των ποσοτήτων ιχθύων που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών, αλλά μακροπρόθεσμα αποβλέπουν στη διασφάλιση της άριστης αποδόσεως της αλιείας και επομένως στην αύξηση των εν λόγω συναλλαγών, δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 29 ΕΚ σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων (βλ. απόφαση της 16ης Ιουνίου 1987, 46/86, Romkes, Συλλογή 1987, σ. 2671, σκέψη 24).

51 Κατά συνέπεια, δεδομένου ότι το αιτούν δικαστήριο δεν προβάλλει συγκεκριμένους λόγους για τους οποίους οι προσβαλλόμενες διατάξεις συνιστούν περιορισμό των συναλλαγών, πέραν των λόγων που στηρίζονται στον προσωρινό περιορισμό της αλιευτικής προσπάθειας, παρέλκει η εξέταση των εν λόγω διατάξεων υπό το πρίσμα του άρθρου 29 ΕΚ.

52 Όσον αφορά την ελεύθερη άσκηση εμπορικής ή οικονομικής δραστηριότητας, το Δικαστήριο έχει δεχθεί ότι πρόκειται για αρχή του κοινοτικού δικαίου (βλ. μεταξύ άλλων την απόφαση της 17ης Οκτωβρίου 1995, C‑44/94, Fishermen’s Organisations κ.λπ., Συλλογή 1995, σ. I‑3115, σκέψη 55), αλλά, όπως επισήμανε η Επιτροπή με τις γραπτές παρατηρήσεις της, το αιτούν δικαστήριο δεν αναφέρθηκε σε κανένα άλλο περιορισμό της εν λόγω ελευθερίας, πέραν του κατωτέρω εξεταζομένου ζητήματος της ενδεχόμενης παραβιάσεως της αρχής της αναλογικότητας και της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων, και, επομένως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι ούτε αυτή η πτυχή του προδικαστικού ερωτήματος απαιτεί χωριστή εξέταση.

Επί της παραβιάσεως της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων και της αρχής της αναλογικότητας

53 Επιβάλλεται να υπομνηστεί ότι η αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων, καθώς και η αρχή της αναλογικότητας, η οποία εν προκειμένω είναι αλληλένδετη με την πρώτη, καταλέγονται στις γενικές αρχές του κοινοτικού δικαίου, έκφρασή τους δε αποτελεί, στον τομέα της γεωργίας, περιλαμβανομένης και της αλιείας, το άρθρο 34, παράγραφος 2, δεύτερο εδάφιο, ΕΚ.

54 Η συγκεκριμένη διάταξη αναθέτει στον κοινοτικό νομοθέτη την αποστολή να υλοποιήσει την κοινή γεωργική πολιτική που καθιερώνεται με το άρθρο 33 ΕΚ, προς εξασφάλιση δίκαιου βιοτικού επιπέδου του γεωργικού πληθυσμού και προς εξασφάλιση του εφοδιασμού, χωρίς δυσμενείς διακρίσεις μεταξύ των παραγωγών στην Κοινότητα.

55 Κατά πάγια νομολογία, ο κοινοτικός νομοθέτης διαθέτει στον τομέα αυτό ευρεία εξουσία εκτιμήσεως, αντίστοιχη προς τις πολιτικές ευθύνες που του αναθέτουν τα άρθρα 34 ΕΚ έως 37 ΕΚ. Κατά συνέπεια, ο δικαστικός έλεγχος πρέπει να περιορίζεται στο ζήτημα αν η επίμαχη διάταξη ενέχει πρόδηλη πλάνη εκτιμήσεως ή εκδόθηκε κατά κατάχρηση εξουσίας ή αν η οικεία αρχή υπερέβη προδήλως τα όρια της εξουσίας εκτιμήσεώς της (απόφαση της 12ης Ιουλίου 2001, C‑189/01, Jippes κ.λπ., Συλλογή 2001, σ. I‑5689, σκέψη 80, και απόφαση της 9ης Σεπτεμβρίου 2004, C‑304/01, Ισπανία κατά Επιτροπής, Συλλογή 2004, σ. I‑7655, σκέψη 23).

56 Όσον αφορά αυτή την εξουσία εκτιμήσεως, το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι αρχή της αναλογικότητας επιβάλλει τα προβλεπόμενα από κοινοτική διάταξη μέσα να είναι πρόσφορα για την υλοποίηση του επιδιωκομένου σκοπού και να μην υπερβαίνουν το αναγκαίο για την επίτευξη του σκοπού αυτού μέτρο (βλ., μεταξύ άλλων, τις αποφάσεις της 11ης Ιουλίου 2002, C-210/00, Käserei Champignon Hofmeister, Συλλογή 2002, σ. I-6453, σκέψη 59, 14ης Δεκεμβρίου 2004, C-210/03, Swedish Match, Συλλογή 2004, σ. I‑11893, σκέψη 63, της 6ης Δεκεμβρίου 2005, C‑453/03, C‑11/04, C‑12/04 και C‑194/04, ABNA κ.λπ., η οποία δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 68, και της 10ης Ιανουαρίου 2006, C‑344/04, IATA και ELFAA, η οποία δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 79).

57 Όσον αφορά τον δικαστικό έλεγχο των προϋποθέσεων εφαρμογής της αρχής αυτής, δεδομένου του εύρους της εξουσίας εκτιμήσεως που διαθέτει ο κοινοτικός νομοθέτης στον τομέα της κοινής γεωργικής πολιτικής, η νομιμότητα των μέτρων που θεσπίζονται στον τομέα αυτό θίγεται μόνον αν το οικείο μέτρο είναι προδήλως ακατάλληλο σε σχέση με τον σκοπό που επιδιώκει το αρμόδιο κοινοτικό όργανο (βλ. αποφάσεις της 13ης Νοεμβρίου 1990, C‑331/88, Fedesa κ.λπ., Συλλογή 1990, σ. I‑4023, σκέψη 14, της 5ης Οκτωβρίου 1994, C‑133/93, C‑300/93 και C‑362/93, Crispoltoni κ.λπ., Συλλογή 1994, σ. I‑4863, σκέψη 42, και προπαρατεθείσες αποφάσεις Jippes κ.λπ., σκέψη 82, και IATA και ELFAA, σκέψη 80).

58 Απόκειται, επομένως, στο Δικαστήριο να διαπιστώσει αν οι προσβαλλόμενες διατάξεις ήταν προδήλως ακατάλληλες.

59 Υπό το πρίσμα των στοιχείων που τέθηκαν υπόψη του Δικαστηρίου και παρατίθενται ειδικότερα στις σκέψεις 23 έως 26 και 35 της παρούσας αποφάσεως, προκύπτει ότι, αναλογικά με την ποσότητα γάδου που αλίευαν τα σκάφη που φέρουν δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ, τα σκάφη αυτά επωμίστηκαν το βάρος των μέτρων περιορισμού της αλιευτικής προσπάθειας σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό απ’ ό,τι τα σκάφη που φέρουν άλλα αλιευτικά εργαλεία.

60 Προκειμένου να εκτιμηθεί η καταλληλότητα των συγκεκριμένων διατάξεων, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το Συμβούλιο προτίμησε να κατανείμει τον περιορισμό της αλιευτικής προσπάθειας μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών, αντί να επιβάλει την αναστολή της δραστηριότητας αυτών που αλιεύουν κυρίως γάδο. Με τον τρόπο αυτό, επιδίωξε έναν από τους σκοπούς της κοινής γεωργικής πολιτικής, ο οποίος συνίσταται στη διατήρηση δίκαιου βιοτικού επιπέδου για όλους τους ενδιαφερόμενους αλιείς. Η επιλογή αυτή του νομοθέτη δεν είναι καθαυτή επικριτέα, αρκεί να μην αποβαίνει, με τη θέσπιση των προσβαλλόμενων διατάξεων, σε βάρος άλλης κατηγορίας αλιέων κατά τρόπο δυσανάλογο και μη δικαιολογούμενο αντικειμενικά.

61 Κατά τις Unitymark και NSFO, οι εν λόγω διατάξεις δεν επιτρέπουν στους αλιείς πλατύψαρων που χρησιμοποιούν δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ να αλιεύουν τις ποσοστώσεις πλατύψαρων που δικαιούνται και, ως εκ τούτου, θέτουν σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα της δραστηριότητάς τους. Κατ’ αυτές, ο κοινοτικός νομοθέτης θα μπορούσε να αποφύγει το αποτέλεσμα αυτό εισάγοντας διάκριση μεταξύ των δύο αυτών κατηγοριών δοκότρατας, δηλαδή αυτής με δικτύωμα από αλυσίδες και αυτής με ανοιχτό δίχτυ.

62 Δεν μπορεί να γίνει δεκτό το επιχείρημα ότι δεν χρειαζόταν να μειωθούν οι ημέρες παραμονής στη θάλασσα των αλιέων πλατύψαρων, προκειμένου να διατηρηθούν τα αποθέματα των εν λόγω ψαριών, επειδή οι Βρετανοί αλιείς, ήδη πριν την έκδοση του κανονισμού 2341/2002, δεν μπορούσαν να καλύψουν τις χορηγηθείσες σε αυτούς ποσοστώσεις. Συγκεκριμένα, οι περιστάσεις αυτές δεν είναι αποφασιστικής σημασίας όσον αφορά τη διατήρηση των αποθεμάτων γάδου. Περαιτέρω, δεν προβλήθηκε, εν προκειμένω, ο ισχυρισμός ότι οι θιγόμενοι από τις προσβαλλόμενες διατάξεις αλιείς πλατύψαρων δεν μπορούσαν συνολικά να καλύψουν τις ποσοστώσεις που τους είχαν χορηγηθεί.

63 Περαιτέρω, το ότι μια κανονιστική διάταξη θίγει συγκεκριμένη ομάδα περισσότερο απ’ ό,τι μια άλλη δεν συνεπάγεται οπωσδήποτε ότι η διάταξη αυτή είναι δυσανάλογη ή ότι προκαλεί δυσμενείς διακρίσεις, εφόσον σκοπός της διατάξεως αυτής είναι η συνολική ρύθμιση ενός ζητήματος γενικού συμφέροντος.

64 Πάντως, δεδομένων των όχι ευκαταφρόνητων ποσοτήτων γάδου που αλιεύουν συνολικά τα σκάφη με δοκότρατες και οι οποίες αντιστοιχούν περίπου στο 11 % της συνολικής ποσότητας του γάδου που εκφορτώνεται στην ξηρά, η σημαντική μείωση του αριθμού των ημερών παραμονής στη θάλασσα που επιβλήθηκε στα εν λόγω σκάφη δεν φαίνεται καθαυτή προδήλως ακατάλληλη.

65 Εν συνεχεία, επιβάλλεται να εξακριβωθεί αν οι προσβαλλόμενες διατάξεις προκαλούν διακρίσεις μεταξύ των αλιέων που χρησιμοποιούν διαφορετικούς τύπους αλιευτικών εργαλείων, προς τούτο δε απαιτείται να γίνει σύγκριση, πρώτον, μεταξύ της καταστάσεως των αλιέων που χρησιμοποιούν δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ σε σχέση με αυτή των αλιέων που χρησιμοποιούν δοκότρατες με δικτύωμα από αλυσίδες.

66 Συναφώς, επισημαίνεται ότι οι διαθέσιμες κατά τον χρόνο εκδόσεως των προσβαλλόμενων διατάξεων επιστημονικές εκθέσεις δεν έκαναν διάκριση μεταξύ των δύο αυτών κατηγοριών αλιευτικών εργαλείων. Αντιθέτως, από τη δικογραφία που προσκομίστηκε στο Δικαστήριο προκύπτει ότι οι εκθέσεις αυτές αφορούσαν το σύνολο των δοκότρατων. Εξάλλου, τα σχετικά με το 2002 αριθμητικά στοιχεία που παρατίθενται στο παράρτημα των παρατηρήσεων του Συμβουλίου και στα οποία στηρίχθηκαν οι Unitymark και NSFO κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου δεν ήταν ακόμη γνωστά κατά τον χρόνο εκδόσεως του παραρτήματος XVII του κανονισμού 2341/2002.

67 Υπό τις συνθήκες αυτές και υπό το πρίσμα των επισημάνσεων στη σκέψη 64 της παρούσας αποφάσεως, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι οι προσβαλλόμενες διατάξεις δεν προκαλούν διακρίσεις σε βάρος των αλιέων που χρησιμοποιούν δοκότρατες με ανοιχτό δίχτυ, σε σχέση με αυτούς που χρησιμοποιούν δοκότρατες με δικτύωμα από αλυσίδες.

68 Απομένει να εξεταστεί αν οι προσβαλλόμενες διατάξεις προκαλούν δυσμενείς διακρίσεις όσον αφορά τον αριθμό των ημερών παραμονής στη θάλασσα των αλιέων που αλιεύουν κυρίως γάδο σε σχέση με αυτούς που αλιεύουν κυρίως καραβίδα, καθώς και με αυτούς που χρησιμοποιούν σκάφη μήκους κάτω των δέκα μέτρων.

69 Όσον αφορά την πρώτη κατηγορία των σκαφών αυτών, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η αιτίαση δεν αφορά τόσο τη χορήγηση στα σκάφη αυτά των συνήθων εννέα ημερών, όσο τη χορήγηση των πρόσθετων έξι ημερών για τα σκάφη του Ηνωμένου Βασιλείου που αλιεύουν με τη συγκεκριμένη μέθοδο.

70 Συναφώς, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι η χορήγηση επιπλέον ημερών στους αλιείς τα σκάφη των οποίων φέρουν εργαλεία του τύπου 4.α έγινε βάσει της αποφάσεως 2003/185 και βάσει του σημείου 6, στοιχεία β΄ και γ΄, του παραρτήματος XVII του κανονισμού 2341/2002, λόγω της συνδρομής των ιδιαίτερων περιστάσεων που προβλέπουν οι δύο αυτές διατάξεις. Όσον αφορά τις δύο επιπλέον ημέρες που προβλέπονται στο σημείο 6, στοιχείο β΄, ως αντιστάθμισμα ειδικότερα των ημερών πλεύσεως από τα λιμάνια προελεύσεως έως τους τόπους αλιείας, δεν προκύπτει ότι η Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου ή οι αλιείς πλατύψαρων είχαν επισημάνει στην Επιτροπή ότι οι επιπλέον αυτές ημέρες ήταν ενδεχομένως απαραίτητες όχι μόνο για τους αλιείς γάδου, αλλά και για τους αλιείς πλατύψαρων. Η δε χορήγηση, δυνάμει του σημείου 6, στοιχείο γ΄, του παραρτήματος XVII του κανονισμού 2341/2002, πρόσθετων ημερών στους αλιείς που χρησιμοποιούν σκάφη αλιείας γάδου εξηγείται από την παύση των δραστηριοτήτων των σκαφών αυτών, στο πλαίσιο σχετικών προγραμμάτων, που συνεπάγεται συνολικό περιορισμό της συγκεκριμένης αλιευτικής δραστηριότητας.

71 Κατά συνέπεια, ο αριθμός των ημερών παραμονής στη θάλασσα που χορηγήθηκαν στους αλιείς που χρησιμοποιούν εργαλεία του τύπου 4.β για την αλιεία πλατύψαρων δεν είναι προδήλως δυσανάλογος σε σχέση με τον αριθμό των ημερών παραμονής στη θάλασσα που χορηγήθηκαν στους αλιείς που χρησιμοποιούν εργαλεία του τύπου 4.α, τα οποία προορίζονται ειδικά για την αλιεία γάδου, ακόμη και αν ληφθούν υπόψη οι πρόσθετες ημέρες που χορηγήθηκαν δυνάμει του σημείου 6, στοιχεία β΄ και γ΄, του παραρτήματος XVII του κανονισμού 2341/2002.

72 Όσον αφορά τη σύγκριση με τους αλιείς καραβίδας, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι τα σχετικά με το ζήτημα αυτό πληροφοριακά στοιχεία που τέθηκαν υπόψη του Δικαστηρίου παρουσιάζουν αποκλίσεις τόσο ως προς το μέγεθος των αλιευμάτων γάδου των εν λόγω αλιέων όσο και ως προς την ύπαρξη κινδύνου για τον εφοδιασμό σε καραβίδες ή ακόμη και ως προς τη δυνατότητα των αλιέων γάδου να στραφούν στην αλιεία καραβίδας αντί για την αλιεία πλατύψαρων.

73 Ωστόσο, από τη δικογραφία που προσκομίστηκε στο Δικαστήριο δεν προκύπτει ότι οι παρατηρήσεις των Unitymark και NSFO περί διαφορετικής μεταχειρίσεως των αλιέων πλατύψαρων σε σχέση με τους αλιείς καραβίδας είχαν τεθεί υπόψη του κοινοτικού νομοθέτη ενόψει της εκδόσεως των προσβαλλόμενων διατάξεων.

74 Συνεπώς, καίτοι ο αριθμός των ημερών παραμονής στη θάλασσα για τους αλιείς καραβίδων διαφέρει σημαντικά από τον αντίστοιχο για τους αλιείς πλατύψαρων, η διαφορά αυτή δεν είναι προδήλως ακατάλληλη, ιδίως αν ληφθούν υπόψη τα στοιχεία που είχε στη διάθεσή του ο κοινοτικός νομοθέτης κατά τον χρόνο εκδόσεως του κανονισμού 2341/2002.

75 Τέλος, όσον αφορά τους αλιείς που χρησιμοποιούν σκάφη μήκους κάτω των δέκα μέτρων, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, λόγω του ιδιαίτερα υψηλού αριθμού τους, ο έλεγχός τους θα καθίστατο ιδιαίτερα δυσχερής και, ως εκ τούτου, δικαιολογείται η επιλογή του κοινοτικού νομοθέτη να μειώσει τις ημέρες παραμονής στη θάλασσα των αλιέων που χρησιμοποιούν άλλους τύπους σκαφών, προκειμένου να συμβάλουν στην προστασία των αποθεμάτων γάδου.

76 Από τις προηγηθείσες σκέψεις προκύπτει ότι οι προσβαλλόμενες διατάξεις δεν ήταν προδήλως ακατάλληλες.

77 Από την εξέταση του προδικαστικού ερωτήματος δεν προέκυψε κανένα στοιχεία ικανό να επηρεάσει το κύρος των προσβαλλόμενων διατάξεων.

Επί των δικαστικών εξόδων

78 Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων. Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν όσοι υπέβαλαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, πλην των ως άνω διαδίκων, δεν αποδίδονται.

Για τους λόγους αυτούς, το Δικαστήριο (τρίτο τμήμα) αποφαίνεται:

Από την εξέταση του προδικαστικού ερωτήματος δεν προκύπτει κανένα στοιχείο ικανό να επηρεάσει το κύρος

– των σημείων 4, στοιχείο β΄, και 6, στοιχείο α΄, του παραρτήματος XVII του κανονισμού (ΕΚ) 2341/2002 του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2002, περί καθορισμού, για το 2003, για ορισμένα αποθέματα ιχθύων και ομάδες αποθεμάτων ιχθύων, των αλιευτικών δυνατοτήτων και των συναφών όρων στα κοινοτικά ύδατα και, για τα κοινοτικά σκάφη, σε άλλα ύδατα όπου απαιτούνται περιορισμοί αλιευμάτων,

– των σημείων 4, στοιχείο β΄, και 6, στοιχείο α΄, του ίδιου παραρτήματος, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) 671/2003 του Συμβουλίου, της 10ης Απριλίου 2003,

– του άρθρου 1 της αποφάσεως 2003/185/ΕΚ της Επιτροπής, της 14ης Μαρτίου 2003, για τη χορήγηση πρόσθετων ημερών απουσίας των αλιευτικών σκαφών από λιμάνια σε κράτη μέλη σύμφωνα με το παράρτημα XVII του κανονισμού 2341/2002.

(υπογραφές)