Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Mancini της 4ης Ιουνίου 1987. - FINSIDER ΚΑΤΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. - ΠΟΣΟΣΤΩΣΕΙΣ ΧΑΛΥΒΑ - ΠΡΟΥΦΙΣΤΑΜΕΝΑ ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ - ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Ι Α. - ΥΠΟΘΕΣΗ 392/85.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1987 σελίδα 04263



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

++++

Κύριε πρόεδρε,

Κύριοι δικαστές,

1 . Με δικόγραφο που κατέθεσε στις 2 Δεκεμβρίου 1985, η εταιρία Finsider SpA ζητεί από το Δικαστήριο να ακυρώσει την απόφαση της Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 9ης Οκτωβρίου 1985, με την οποία της επιβλήθηκε πρόστιμο 2 165 350 ΕCU λόγω υπερβάσεως των ποσοστώσεων παραγωγής και παραδόσεως για το δεύτερο τρίμηνο του 1983 όσον αφορά τα προϊόντα της βιομηχανίας σιδήρου και χάλυβα της κατηγορίας Ια, ή να μειώσει το πρόστιμο .

Υπενθυμίζω ότι στις 24 Ιουνίου 1981, έχοντας υπόψη τη σοβαρή κρίση που εξακολουθούσε να πλήττει την ευρωπαϊκή βιομηχανία σιδήρου και χάλυβα, η Επιτροπή θέσπισε, με την απόφαση 1831/81 της 24ης Ιουνίου 1981 ( ΕΕ L 180, σ . 1 ), ένα νέο σύστημα ελέγχου της παραγωγής . "Η πείρα - αναφέρεται στην τέταρτη αιτιολογική σκέψη της απόφασης αυτής - έδειξε ότι οι ποσοστώσεις παραγωγής για τις φαρδιές ταινίες θερμής ελάσεως δεν επαρκούν από μόνες τους για τη διατήρηση της ισορροπίας της αγοράς . Επειδή μόνο το ένα τέταρτο της παραγωγής αυτών των ...ταινιών ... διατίθεται στην αγορά ως έχει, είναι αναγκαίο να υπαχθούν στο σύστημα ποσοστώσεων, εκτός από τις φαρδιές ταινίες θερμής ελάσεως που αποτελούν ένα τελικό προϊόν και τα παραγόμενα απ' αυτές προϊόντα ". Για τη διασφάλιση της πλήρους αποτελεσματικότητας του συστήματος αυτού, αποκλείστηκε απ' αυτό η κατηγορία Ι ( ρόλοι και φύλλα ελασματοποιηθέντα εν θερμώ ) που προηγουμένως υπέκειτο στο σύστημα ποσοστώσεων . Αντιθέτως, ενόψει "της διαφορετικής εξελίξεως των αγορών των προϊόντων αυτών", τα παράγωγα της κατηγορίας αυτής προϊόντα υποδιαιρέθηκαν σε τέσσερις ομάδες ( α, β, γ και δ ) και υπήχθησαν σε ποσόστωση .

Μέρος της κατηγορίας Ια αποτελούν, ιδίως οι "φαρδιές ταινίες θερμής ελάσεως για άμεση χρήση ή για εξαγωγή ((...)), για επανέλαση ή για άλλου είδους κατεργασία σε άλλες επιχειρήσεις της Κοινότητος" εκτός αυτών του παραγωγού ( άρθρο 1, δεύτερη παράγραφος, πρώτη και δεύτερη περίπτωση ). 'Οπως μπορεί ευχερώς να γίνει αντιληπτό, οι μεταλλικοί αυτοί ρόλοι προσδιορίζονται σε συνάρτηση με τον προορισμό τους, πράγμα που συνεπάγεται ότι, όσον αφορά το σύστημα των ποσοστώσεων, οι ρόλοι αυτοί λαμβάνονται υπόψη όχι κατά το χρόνο της παραγωγής τους, αλλά κατά το χρόνο της εξόδου τους από το εργοστάσιο . 'Οσον αφορά την κατηγορία περί της οποίας πρόκειται, η παραγωγή και η παράδοση συμπίπτουν . Η εξομοίωση αυτή έχει ως πρακτική συνέπεια ότι κάθε επιχείρηση οφείλει να προγραμματίζει επιμελώς την ποσότητα και την ποιότητα του χάλυβα που πρόκειται να παραγάγει, άλλως είναι δυνατό να συγκεντρώσει ρόλους τους οποίους να μην μπορεί - λόγω των κοινοτικών ποσοστώσεων - να διαθέσει το εμπόριο ως προϊόντα της κατηγορίας Ια, παρά μόνο εν μέρει .

2 . Το αίτημα ακυρώσεως που υποβλήθηκε από την ιταλική εταιρία χαρτοφυλακίου ερείδεται σε δύο λόγους : α ) παράβαση των άρθρων 2, 4 και 11, παράγραφος 6, της απόφασης 1696/82, της 30ής Ιουνίου 1982 ( ΕΕ L 191, σ . 1 ), περί παρατάσεως του συστήματος επιτηρήσεως και ποσοστώσεων παραγωγής το οποίο θεσπίστηκε με την απόφαση 1831/81 β ) κατάχρηση εξουσίας, θεωρούμενη υπό το πρίσμα της άνισης μεταχειρίσεως και της προσβολής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης .

Κατ' ουσία, η άποψη της Finsider είναι ότι οι πράξεις στις οποίες προέβη, δηλαδή η παραγωγή και παράδοση ποσότητας φαρδιών ταινιών θερμής ελάσεως καθ' υπέρβαση των ορίων που της είχαν επιβληθεί για το δεύτερο τρίμηνο του 1983, πρέπει να θεωρηθούν νόμιμες πράγματι, τα πλεονάσματα αυτά πρέπει, κατά τη γνώμη της, να καταλογιστούν στα εναποθηκευμένα κατά την ημερομηνία εκδόσεως της απόφασης περί παρατάσεως αποθέματα, τα οποία οι επιχειρήσεις μπορούσαν νομίμως να χρησιμοποιούν κατά τη διάρκεια των επόμενων τριμήνων . Υπέρ της απόψεως αυτής συνηγορεί, ιδίως, το άρθρο 2, παράγραφος 1, δεύτερο εδάφιο, της προαναφερθείσας αποφάσεως καθώς επίσης και η ακολουθηθείσα από την Επιτροπή πρακτική . 'Οντως, σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να δηλώσουν, "για τα προϊόντα που αναφέρονται στο άρθρο 4, ...την κατάσταση των υφισταμένων στις 30 Ιουνίου 1982 αποθεμάτων ". Ως εκ τούτου, ορισμένοι επιχειρηματίες - ενθυμούμενοι ότι, κατά το προηγούμενο έτος, η Επιτροπή είχε επιτρέψει να καταλογιστούν στα αποθέματα οι ποσότητες ρόλων που κατά τη διάρκεια των επόμενων τριμήνων είχαν παραδοθεί καθ' υπέρβαση της επιτραπείσας ποσοστώσεως - εξέλαβαν τη διατύπωση αυτή ως άδεια επιτρέπουσα τη διάθεση των αποθεμάτων που είχαν συγκεντρώσει μεταξύ της 30ής Ιουνίου 1981 και της 30ής Ιουνίου 1982 . Εξάλλου, η Επιτροπή δεν αντιτάχθηκε φανερά στην ερμηνεία αυτή και, εν πάση περιπτώσει, δεν κόλασε τις υπερβάσεις ποσοστώσεων .

Η καθής δεν συμμερίζεται την άποψη αυτή . Στην επίδικη απόφαση - παρατηρούν οι δικηγόροι της - επισημαίνεται ρητώς ότι σύμφωνα με το άρθρο 11, παράγραφος 6, της απόφασης 1831/81 ( και επομένως και τον όμοιο κανόνα που επαναλαμβάνεται στην απόφαση 1696/82 ), η παραγωγή φαρδιών ταινιών θερμής ελάσεως που υπάγονται στην κατηγορία Ια, καταλογίζεται αποκλειστικά στο τρίμηνο κατά το οποίο προορίστηκε για τις προβλεπόμενες στο άρθρο 1 πράξεις . Αυτό σημαίνει ότι "η σύσταση αποθέματος από τα προϊόντα αυτά ... αποκλείεται μετά την έναρξη ισχύος της απόφασης 1831/81 ... κατά συνέπεια, οι μόνες από τις πραγματοποιηθείσες μετά την 1η Ιουλίου 1981 παραδόσεις προϊόντων που η Επιτροπή ( επέτρεψε))να μην καταλογιστούν στην ποσόστωση είναι αυτές των προϊόντων που είχαν παραχθεί πριν από την ημερομηνία εκείνη και αποθεματοποιηθεί στις 30 Ιουνίου 1981 ".

Η εξήγηση αυτή, απάντησε η Finsider, είναι καταφανώς απαράδεκτη . Πράγματι, καίτοι μετά τις 30 Ιουνίου 1981 μόνο τα "πραγματικά", με άλλα λόγια αυτά που όντως ήταν εναποθηκευμένα αποθέματα, μπορούσαν να χρησιμοποιούνται για την απορρόφηση ενδεχόμενων πλεονασμάτων ποσοστώσεων, είναι βέβαιο ότι τα πλεονάσματα αυτά διατέθηκαν στο εμπόριο εντός μερικών μηνών λόγω της συνήθους ανανεώσεως του εμπορεύματος, η οποία οφείλεται στη φθορά των προϊόντων . Εξ αυτού προκύπτει ότι, στις 30 Ιουνίου 1982, καμιά επιχείρηση δεν μπορούσε να διαθέτει αποθέματα προς δήλωση, αν με τη φράση αυτή νοούνται τα πλεονάσματα που είχαν εναποθηκευθεί κατά το προηγούμενο έτος όμως, σε παρόμοια περίπτωση, η επιβαλλόμενη με το άρθρο 2 υποχρέωση, η οποία, εντούτοις, ισχύει για όλα τα υπαγόμενα στο νέο σύστημα προϊόντα, στερείται αντικειμένου .

Επομένως, προς αποφυγή του παράλογου αυτού συμπεράσματος, είναι ανάγκη, κατά τη Finsider, να αναγνωριστεί ότι η εν λόγω υποχρέωση αφορά όχι τα πραγματικά αποθέματα, αλλά τα λεγόμενα "λογιστικά" αποθέματα . Με άλλα λόγια, το άρθρο 11, παράγραφος 6, απαγορεύει στις επιχειρήσεις την αύξηση των αποθεμάτων των προϊόντων Ια π.χ . διά της μεταφοράς τους από το επίπεδο 1 ( το οποίο αντιπροσωπεύει την ποσότητα ρόλων που είχαν εναποθηκευθεί στις 30 Ιουνίου 1981 ) στο επίπεδο 1 + Χ αντιθέτως, το εν λόγω άρθρο δεν απαγορεύει τη διατήρηση των αποθεμάτων στο επίπεδο που είχαν φθάσει κατά την ημερομηνία εκείνη . Μόνο υπό το φως μιας τέτοιας ερμηνείας είναι δυνατό να τηρηθεί η υποχρέωση δηλώσεως των εναποθηκευμένων κατά τις 30 Ιουνίου 1982 αποθεμάτων και για τα προϊόντα Ια εφόσον αυτή είναι η κατάσταση, ο κολασμός της χρησιμοποίησης των αντίστοιχων αποθεμάτων είναι προφανώς αντίθετος προς τις διατάξεις του άρθρου 2 .

Εν πάση περιπτώσει, έστω και αν γίνει δεκτό το επιχείρημα της Επιτροπής, δεν είναι δυνατό, βεβαίως, να αναγνωριστεί ότι το ελεγκτικό όργανο μπορεί να εφαρμόζει μια διοικητική πρακτική κατά τρόπο αυθαίρετο και συνιστώντα δυσμενή διάκριση . Αντιθέτως, δεδομένου ότι, στην προκειμένη περίπτωση, η Finsider παρήγαγε και παρέδωσε μόνο ρόλους της κατηγορίας Ια, η εν λόγω εταιρία δεν μπόρεσε να εκμεταλλευτεί το πλεονέκτημα που είχε παρασχεθεί στις επιχειρήσεις που παρήγαν χάλυβα υπαγόμενο στις τρεις άλλες κατηγορίες . Επομένως, υπό το πρίσμα αυτό - συμπέρανε η Finsider - δεν υφίσταται αμφιβολία ότι η απόφαση περί κολασμού εκδόθηκε κατά κατάχρηση εξουσίας .

3 . Οι δύο αυτοί λόγοι ακυρώσεως πρέπει να απορριφθούν . 'Οπως προελέχθη, η προσφεύγουσα υποστηρίζει ότι, κατά την περίοδο από 30 Ιουνίου 1981 μέχρι 30 Ιουνίου 1982, είχε το δικαίωμα να συγκεντρώσει - τουλάχιστον μέχρι ορισμένου ανώτατου ορίου - αποθέματα της κατηγορίας Ια, τα οποία μπορούσε να χρησιμοποιήσει μεταγενέστερα για την κάλυψη των παραδόσεων από αυτά τα ίδια προϊόντα οι οποίες είχαν πραγματοποιηθεί καθ' υπέρβαση των κοινοτικών ορίων . Θα πρέπει να παρατηρηθεί ότι, αν η άποψη αυτή ήταν βάσιμη, η Finsider θα έπρεπε να έχει αμφισβητήσει τη νομιμότητα των ποσοστώσεων παραδόσεως που της είχαν επιβληθεί για το δεύτερο τρίμηνο του 1983 όμως δεν το έπραξε και, δεδομένου ότι η απόφαση με την οποία η Επιτροπή της γνωστοποίησε τα όρια αυτά έχει εν τω μεταξύ καταστεί απρόσβλητη, η εν λόγω εταιρία δεν μπορεί πλέον να αμφισβητήσει σήμερα τη νομιμότητα των εν λόγω ποσοστώσεων, ζητώντας την ακύρωση της αποφάσεως περί επιβολής προστίμου ( βλέπε απόφαση της 10ης Δεκεμβρίου 1986 στην υπόθεση 41/85, Sideradria κατά Επιτροπής, Συλλογή 1986, σ . 3917, σκέψη 10 ). Εν πάση περιπτώσει, είναι βέβαιο ότι κατά την ημέρα που εκδόθηκε η γενική απόφαση 1831/81, οι επιχειρήσεις σιδήρου και χάλυβα δεν μπορούσαν να έχουν αποθέματα προϊόντων Ια ούτε τους επιτρεπόταν να δημιουργήσουν νέα .

Στο σημείο 1 των προτάσεών μου επισήμανα ότι πριν από την ημερομηνία εκείνη - δηλαδή την 1η Ιουλίου 1981 - υφίστατο μία και μόνη κατηγορία Ι, η οποία υπέκειτο στο σύστημα ποσοστώσεων και περιελάμβανε επίσης τους ρόλους . Αντιθέτως, μετά την ελευθέρωση των προϊόντων της κατηγορίας αυτής, οι "πωληθέντες ή εξαχθέντες" ρόλοι ( ομάδα Ια ) υπήχθησαν σε ποσόστωση, όπως ακριβώς και ο χάλυβας των ομάδων Ιβ, Ιγ και Ιδ . 'Οπως εξήγησε η Επιτροπή, η θέσπιση ενός τέτοιου συστήματος προκάλεσε ένα πρόβλημα σχετικά με το μεταβατικό σύστημα . Πράγματι, την 1η Ιουλίου 1981, οι επιχειρήσεις μπορούσαν να έχουν εναποθηκευμένα αποθέματα ρόλων της παλαιάς κατηγορίας Ι, τα οποία είχαν παραχθεί βάσει των ποσοστώσεων παραγωγής που προβλέπονταν από το προηγούμενο σύστημα .

Αν μετά την εν λόγω ημερομηνία οι ρόλοι αυτοί είχαν διατεθεί στο εμπόριο ως προϊόντα της νέας ομάδας Ια, ο κατασκευαστής όφειλε να τηρήσει, λόγω του κανόνα με τον οποίο εξομοιωνόταν η παραγωγή προς την πώληση, τα επιβληθέντα για τις ποσοστώσεις παραδόσεως όρια . Με άλλα λόγια, οι ρόλοι που είχαν παραχθεί στο πλαίσιο της κατηγορίας Ι, αλλά είχαν πωληθεί ή εξαχθεί μετά την 1η Ιουλίου 1981 ως χάλυβας της ομάδας Ια, "επιβαρύνθηκαν" δύο φορές . Τότε, για την αντιμετώπιση του μειονεκτήματος αυτού, η Επιτροπή επέτρεψε στις επιχειρήσεις να συγχωνεύσουν τις υπερβάσεις των ποσοστώσεων παραδόσεως των προϊόντων Ια στο απόθεμα των παλαιών ρόλων που ήταν εναποθηκευμένοι κατά τις 30 Ιουνίου 1981 . Αντιθέτως, όσον αφορά τα προϊόντα των ομάδων Ιβ, Ιγ και Ιδ, για τα οποία δεν ισχύει ο κανόνας "παραγωγή = παράδοση", το ελεγκτικό όργανο περιορίστηκε στο να μην υπαγάγει το χάλυβα, που είχε παραχθεί πριν τη μεταρρύθμιση του συστήματος, στους αντίστοιχους περιορισμούς παραδόσεως ( σχετικά με την πρακτική αυτή, η οποία έχει ήδη εφαρμοστεί κατά το παρελθόν, βλέπε τη Διάταξη της 16ης Δεκεμβρίου 1980 στην υπόθεση 258/80 R, Rumi κατά Επιτροπής, Racc . 1980, σ . 3867, σκέψη 16 ).

Σε τελευταία ανάλυση, από το κατ' αυτό τον τρόπο οριοθετηθέν πλαίσιο προκύπτει ότι : α ) στις 30 Ιουνίου 1981, δεν μπορούσαν να υφίστανται αποθέματα προϊόντων Ια, εφόσον η ομάδα αυτή μόλις είχε δημιουργηθεί β ) ότι από 1ης Ιουλίου 1981, η σύσταση τέτοιων αποθεμάτων ήταν παράνομη λόγω του κανόνα "παραγωγή = παράδοση ". 'Ετσι εξηγείται ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή ουδέποτε έλαβε υπόψη τα αποθέματα αυτά . Εξάλλου, δεδομένου ότι αποκλειόταν να εξακολουθούν να υφίστανται, στις 30 Ιουνίου 1982, αποθέματα ρόλων που είχαν παραχθεί πριν τον Ιούλιο του 1980, είναι προφανές ότι η προβλεπόμενη στο άρθρο 2 της απόφασης 1696/82 υποχρέωση δηλώσεως δεν μπορούσε να αφορά τους ρόλους Ια . Κατά συνέπεια, είναι αβάσιμος ο ισχυρισμός ότι ο κανόνας παραβιάστηκε .

Εξίσου αβάσιμος είναι και ο λόγος ακυρώσεως περί δυσμενούς μεταχειρίσεως που η Finsider προσάπτει στην Επιτροπή . Υπενθυμίζω σχετικά ότι η υποχρέωση δηλώσεως των εναποθηκευμένων κατά τις 30 Ιουνίου 1982 αποθεμάτων επιβλήθηκε για να επιτραπεί ο αποτελεσματικότερος έλεγχος της τήρησης των ποσοστώσεων παραγωγής και όχι, βέβαια, για να δικαιολογηθεί ενδεχόμενη υπέρβαση των ποσοστώσεων παραδόσεως ( βλέπε τρίτη αιτιολογική σκέψη της προαναφερθείσας απόφασης ). Επομένως, με το άρθρο 2 δεν παρασχέθηκε στις επιχειρήσεις το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τα αποθέματα που είχαν συγκεντρώσει κατά τη διάρκεια του έτους 1981/82 ούτε είναι νοητό η Επιτροπή να ανέχθηκε παρόμοια συμπεριφορά . 'Οπως έχω ήδη αναφέρει, οι ρόλοι Ια διακρίνονται από τους λοιπούς λόγω του ότι οι ρόλοι αυτοί, δεδομένου ότι δεν επιτρέπεται η σύσταση αποθεμάτων εντός του εργοστασίου, δεν μπορούν να εξατομικευτούν, από νομική άποψη, παρά μόνο κατά το χρόνο της εξόδου τους από αυτό . 'Εχοντας υπόψη μια τέτοια διάκριση - την οποία, ας το επαναλάβω, θέλησε ο νομοθέτης "για να διασφαλιστεί...η πλήρης αποτελεσματικότητα του (( νέου )) συστήματος" ποσοστώσεων - η Επιτροπή δεν μπορούσε, διότι άλλως θα κινδύνευε να εκμηδενιστεί ολόκληρη η μεταρρύθμιση, να επιτρέψει τη χρήση αποθεμάτων που είχαν αντικανονικώς συγκεντρωθεί ή διατηρηθεί . Υπό τις περιστάσεις αυτές, η απόφαση κολασμού των εκ μέρους της Finsider υπερβάσεων των ποσοστώσεων δεν μπορεί να θεωρηθεί ως συνιστώσα δυσμενή διάκριση .

4 . Ας εξετάσω τώρα το αίτημα περί μειώσεως του προστίμου . Με την προσβαλλόμενη απόφαση - ας το υπενθυμίσω - διαπιστώνεται ότι "η κατάσταση αβεβαιότητας που επικρατούσε κατά το δεύτερο τρίμηνο του 1983 όσον αφορά την παράταση του συστήματος ποσοστώσεων δικαιολογεί για την εν λόγω ( περίοδο ) τη μείωση του ύψους ... ( από 100 ΕCU σε ) 50 ΕCU ανά τόνο υπερβάσεως" ( σ . 5, τρίτη αιτιολογική σκέψη ). Εντούτοις, πρέπει να παρατηρηθεί ότι, δυνάμει του άρθρου 12, πρώτη παράγραφος, της απόφασης 1696/82, τα πρόστιμα πρέπει να υπολογίζονται με βάση όχι 100, αλλά "75 ΕCU ανά τόνο ". Επομένως, η Επιτροπή διέπραξε ένα σφάλμα το οποίο πρέπει να διορθώσει δεχόμενη, ως προς το σημείο αυτό, το αίτημα της προσφεύγουσας .

5 . Βάσει των προηγούμενων σκέψεων, προτείνω στο Δικαστήριο :

α ) να μειώσει το επιβληθέν από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στην εταιρία Finsider SpA πρόστιμο από 2 165 350 σε 1 600 000 ΕCU

β ) να απορρίψει, κατά τα λοιπά, το αίτημα που υπέβαλε η επιχείρηση με την ασκηθείσα στις 2 Δεκεμβρίου 1985 προσφυγή .

'Οσον αφορά τα δικαστικά έξοδα, προτείνω το συμψηφισμό τους μεταξύ των διαδίκων, σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 3, του κανονισμού διαδικασίας .

(*) Μετάφραση από τα ιταλικά .