ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ 13ΗΣ ΙΟΥΛΙΟΥ 1995. - ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΤΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. - ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ - ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ - ΠΡΟΝΟΜΙΕΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ. - ΥΠΟΘΕΣΗ C-156/93.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1995 σελίδα I-02019



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

1. Προσφυγή ακυρώσεως * Δικαίωμα του Κοινοβουλίου προς άσκηση προσφυγής * Προϋποθέσεις παραδεκτού * Υπεράσπιση των προνομιών του * Συμμετοχή στη νομοθετική διαδικασία * Προσφυγή στηριζόμενη στην ανεπαρκή αιτιολόγηση της προσβαλλομένης πράξεως * Απαράδεκτο * Προσβολή μέσω της τροποποιήσεως, εκ μέρους της Επιτροπής, πράξεως εκδοθείσας από το Συμβούλιο βάσει διατάξεως της Συνθήκης που προβλέπει την υποχρέωση διαβουλεύσεως με το Κοινοβούλιο * Παραδεκτό

(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρα 173 και 190)

2. Γεωργία * Κοινή γεωργική πολιτική * Κανονισμοί * Κανόνες καταρτίσεως * Διάκριση μεταξύ βασικών και εκτελεστικών κανονισμών * Έκδοση εκτελεστικού κανονισμού χωρίς διαβούλευση με το Κοινοβούλιο * Τηρητέοι κανόνες στην περίπτωση εκτελέσεως κανονισμού χωρίς διαβούλευση με το Κοινοβούλιο για την εξασφάλιση της υπάρξεως βασικού κανονισμού εκδοθέντος κατόπιν διαβουλεύσεως με το Κοινοβούλιο * Κανονισμός (ΕΟΚ) 207/93 της Επιτροπής * Υπέρβαση του πλαισίου εκτελέσεως των αρχών που καθορίζονται από τον κανονισμό (ΕΟΚ) 2092/91 του Συμβουλίου * Δεν υφίσταται

(Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 43 PAR 2, εδ. 3 κανονισμός 2092/91 του Συμβουλίου κανονισμός 207/93 της Επιτροπής οδηγίες 90/219 και 90/220 του Συμβουλίου)

3. Προσφυγή ακυρώσεως * Λόγοι ακυρώσεως * Κατάχρηση εξουσίας * Έννοια * Κανονισμός (ΕΟΚ) 207/93 της Επιτροπής * Νόμιμο

(Κανονισμός 2092/91 του Συμβουλίου κανονισμός 207/93 της Επιτροπής οδηγία 90/220 του Συμβουλίου)

Περίληψη

1. Το Κοινοβούλιο νομιμοποιείται προς άσκηση ενώπιον του Δικαστηρίου προσφυγής ακυρώσεως κατά πράξεως του Συμβουλίου ή της Επιτροπής, υπό την προϋπόθεση ότι η προσφυγή αυτή αποσκοπεί αποκλειστικά στη διαφύλαξη των προνομιών του και στηρίζεται μόνο σε λόγους αντλούμενους από την προσβολή των προνομιών αυτών. Η προϋπόθεση αυτή πληρούται άπαξ το Κοινοβούλιο εκθέτει προσφυώς το αντικείμενο της προνομίας που πρέπει να διαφυλαχθεί και τη φερόμενη προσβολή της προνομίας αυτής.

Κατ' εφαρμογήν των κριτηρίων αυτών, η προσφυγή είναι απαράδεκτη καθόσον στηρίζεται στην παράβαση του άρθρου 190 της Συνθήκης. Πράγματι, το Κοινοβούλιο, ισχυριζόμενο ότι οι επίδικες διατάξεις είναι ανεπαρκώς αιτιολογημένες από πλευράς των διατάξεων του άρθρου αυτού, δεν εκθέτει προσφυώς ως προς τί η παράβαση αυτή είναι ικανή να θίξει τις προνομίες του.

Αντιθέτως, δεδομένου ότι το δικαίωμα να ζητηθεί η γνώμη του Κοινοβουλίου δυνάμει διατάξεως της Συνθήκης συνιστά προνομία του Κοινοβουλίου, η εκ μέρους της Επιτροπής ρύθμιση, με τη θέσπιση διατάξεων προς εκτέλεση βασικού κανονισμού του Συμβουλίου, καθ' υπέρβαση των εξουσιών της, ενός ζητήματος που εμπίπτει στα θέματα αυτού του βασικού κανονισμού, ο οποίος στηρίζεται σε άρθρο της Συνθήκης που προβλέπει υποχρέωση διαβουλεύσεως με το Κοινοβούλιο, είναι ικανή να θίξει αυτήν την προνομία, καθόσον έχει ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό του Κοινοβουλίου από τη διαδικασία με την οποία θα έπρεπε κανονικά να ρυθμιστεί αυτό το ζήτημα.

2. Δεν μπορεί να απαιτηθεί από το Συμβούλιο να θεσπίζει σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 43 της Συνθήκης όλες τις λεπτομέρειες των κανονισμών που αφορούν την κοινή γεωργική πολιτική. Οι προϋποθέσεις της διατάξεως αυτής πληρούνται εφόσον τα ουσιώδη στοιχεία του ρυθμιστέου θέματος έχουν θεσπιστεί σύμφωνα με αυτή τη διαδικασία αντιθέτως, οι διατάξεις εκτελέσεως των βασικών κανονισμών μπορούν να θεσπιστούν με διαδικασία διαφορετική από εκείνη του άρθρου 43. Πάντως, ένας εκτελεστικός κανονισμός ο οποίος εκδίδεται χωρίς διαβούλευση με το Κοινοβούλιο πρέπει να τηρεί τα ουσιώδη στοιχεία της σχετικής ρυθμίσεως, τα οποία έχουν καθοριστεί με τον βασικό κανονισμό μετά από διαβούλευση με το Κοινοβούλιο.

Ο κανονισμός 207/93 της Επιτροπής, ο οποίος καθορίζει, μεταξύ άλλων, το περιεχόμενο του παραρτήματος VI του κανονισμού 2092/91 του Συμβουλίου, περί του βιολογικού τρόπου παραγωγής γεωργικών προϊόντων και των σχετικών ενδείξεων στα προϊόντα αυτά και στα είδη διατροφής, δεν υπερβαίνει το πλαίσιο της εκτελέσεως των αρχών που καθορίστηκαν με τον τελευταίο αυτόν κανονισμό περιλαμβάνοντας, μεταξύ των παρασκευασμάτων που χρησιμοποιούνται στην επεξεργασία τροφίμων, και στο μέτρο που αυτοί έχουν εγκριθεί κατά τη διαδικασία της επιτροπής διαχειρίσεως, τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς υπό την έννοια της οδηγίας 90/220, για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον.

Η απλή μνεία των εν λόγω μικροοργανισμών, οι οποίοι μπορούν να περιληφθούν πράγματι στο παράρτημα μόνον με τήρηση της προς τούτο προβλεπομένης διαδικασίας, δεν είχε ως αποτέλεσμα τη θέσπιση νέων κανόνων επιτρεπόντων τη χρήση αυτών των ουσιών στη βιολογική καλλιέργεια. Η χρήση αυτή προϋποθέτει, αφενός, ότι έχουν τηρηθεί οι διαδικασίες που προβλέπονται στις οδηγίες 90/219, για την περιορισμένη χρήση των εν λόγω μικροοργανισμών, και 90/220 και, αφετέρου, ότι οι ουσίες αυτές έχουν πράγματι περιληφθεί στους περιοριστικούς καταλόγους του παραρτήματος VI.

3. Μια πράξη κοινοτικού οργάνου συνιστά κατάχρηση εξουσίας όταν εκδίδεται με αποκλειστικό ή, τουλάχιστον, πρωταρχικό σκοπό άλλον από τον αναφερόμενο ή την καταστρατήγηση της διαδικασίας που προβλέπεται ειδικά στη Συνθήκη για την αντιμετώπιση των συγκεκριμένων περιστάσεων. Αυτό δεν συμβαίνει στην περίπτωση του κανονισμού 207/93 της Επιτροπής, ο οποίος καθορίζει, μεταξύ άλλων, το περιεχόμενο του παραρτήματος VI του κανονισμού 2092/91 του Συμβουλίου, περί του βιολογικού τρόπου παραγωγής γεωργικών προϊόντων και των σχετικών ενδείξεων στα προϊόντα αυτά και στα είδη διατροφής, καθόσον ο κανονισμός αυτός περιλαμβάνει στο παράρτημα αυτό τους γενετικώς τροποποιημένους μικροοργανισμούς υπό την έννοια της οδηγίας 90/220. Πράγματι, αφενός, κανένα στοιχείο δεν επιτρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η Επιτροπή, θεσπίζοντας τις επίμαχες διατάξεις, επιδίωξε σκοπό άλλον από αυτόν ο οποίος αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις του κανονισμού που περιέχει τις διατάξεις αυτές και, αφετέρου, εφόσον η Επιτροπή δεν τροποποίησε τη νομοθεσία που είχε θεσπιστεί με τον βασικό κανονισμό, δεν ήταν υποχρεωμένη να κάνει χρήση της προς τούτο ειδικά προβλεπομένης διαδικασίας.

Διάδικοι

Στην υπόθεση C-156/93,

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εκπροσωπούμενο αρχικά από τον Jorge Campinos, jurisconsultus, επικουρούμενο από τους Francois Vainker και Kieran Bradley, μέλη της Νομικής Υπηρεσίας, και στη συνέχεια από τους Francois Vainker και Kieran Bradley, με τόπο επιδόσεων τη Γενική Γραμματεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Λουξεμβούργο, Kirchberg,

προσφεύγον,

κατά

Επιτροπής των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπουμένης από τον Christiaan Timmermans, αναπληρωτή γενικό διευθυντή, και τους David Gilmour και Jose Luis Iglesias Buhigues, νομικούς συμβούλους, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Carlos Gomez de la Cruz, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, Centre Wagner, Kirchberg,

καθής,

υποστηριζομένης από το

Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, εκπροσωπούμενο από τον Jean-Claude Piris, γενικό διευθυντή της Νομικής Υπηρεσίας, και τον Michael Bishop, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Bruno Eynard, διευθυντή της Διευθύνσεως Νομικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, 100, Boulevard Konrad Adenauer,

παρεμβαίνον,

που έχει ως αντικείμενο προσφυγή με την οποία ζητείται η ακύρωση του κανονισμού (ΕΟΚ) 207/93 της Επιτροπής, της 29ης Ιανουαρίου 1993, για τον καθορισμό του περιεχομένου του παραρτήματος VI του κανονισμού (ΕΟΚ) 2092/91 περί του βιολογικού τρόπου παραγωγής γεωργικών προϊόντων και των σχετικών ενδείξεων στα γεωργικά προϊόντα και στα είδη διατροφής και για τον καθορισμό λεπτομερών κανόνων για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 5, παράγραφος 4, του εν λόγω κανονισμού (ΕΕ L 25, σ. 5), ή, επικουρικώς, η ακύρωση των αμφισβητουμένων τμημάτων του εν λόγω κανονισμού,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ,

συγκείμενο από τους G. C. Rodriguez Iglesias, Πρόεδρο, F. A. Schockweiler, P. J. G. Kapteyn (εισηγητή) και P. Jann, προέδρους τμήματος, G. F. Mancini, Κ. Ν. Κακούρη, J. C. Moitinho de Almeida, J. L. Murray, G. Hirsch, H. Ragnemalm και L. Sevon, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: F. G. Jacobs

γραμματέας: L. Hewlett, υπάλληλος διοικήσεως,

έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,

αφού άκουσε τις αγορεύσεις των διαδίκων κατά τη συνεδρίαση της 7ης Μαρτίου 1995,

αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 18ης Μαΐου 1995,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 16 Απριλίου 1993, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε, δυνάμει του άρθρου 173 της Συνθήκης ΕΟΚ, την ακύρωση του κανονισμού (ΕΟΚ) 207/93 της Επιτροπής, της 29ης Ιανουαρίου 1993, για τον καθορισμό του περιεχομένου του παραρτήματος VI του κανονισμού (ΕΟΚ) 2092/91 περί του βιολογικού τρόπου παραγωγής γεωργικών προϊόντων και των σχετικών ενδείξεων στα γεωργικά προϊόντα και στα είδη διατροφής και για τον καθορισμό λεπτομερών κανόνων για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 5, παράγραφος 4, του εν λόγω κανονισμού (ΕΕ L 25, σ. 5, στο εξής: επίδικος κανονισμός), ή, επικουρικώς, την ακύρωση των αμφισβητουμένων τμημάτων του εν λόγω κανονισμού.

2 Σκοπός του κανονισμού (ΕΟΚ) 2092/91 του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 1991, περί του βιολογικού τρόπου παραγωγής γεωργικών προϊόντων και των σχετικών ενδείξεων στα γεωργικά προϊόντα και στα είδη διατροφής (ΕΕ L 198, σ. 1, στο εξής: βασικός κανονισμός), ο οποίος εκδόθηκε βάσει του άρθρου 43 της Συνθήκης, είναι ο καθορισμός των κανόνων παραγωγής, επισημάνσεως και ελέγχου για την προστασία της βιολογικής καλλιέργειας.

3 Οι παράγραφοι 1 έως 6 του άρθρου 5 του εν λόγω βασικού κανονισμού προβλέπουν τις προϋποθέσεις που απαιτούνται προκειμένου να γίνει αναφορά, στην επισήμανση και στη διαφήμιση ενός προϊόντος, στον βιολογικό τρόπο παραγωγής, η δε παράγραφος 7 διευκρινίζει ότι οι λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής του εν λόγω άρθρου μπορούν να καθοριστούν με τη διαδικασία του άρθρου 14, το οποίο επιτρέπει στην Επιτροπή να θεσπίζει μέτρα σύμφωνα με τη γνώμη επιτροπής συγκροτουμένης από εκπροσώπους των κρατών μελών. Δυνάμει της παραγράφου 8, με την ίδια διαδικασία πρέπει να καταρτιστούν περιοριστικοί κατάλογοι των ουσιών και προϊόντων που αναφέρονται σε ορισμένες διατάξεις του άρθρου 5 και να περιληφθούν στο παράρτημα VI του κανονισμού. Τέλος, η παράγραφος 9 προβλέπει την επανεξέταση, πριν από την 1η Ιουλίου 1993, των διατάξεων του άρθρου αυτού από την Επιτροπή, η οποία οφείλει να υποβάλει τις κατάλληλες προτάσεις για ενδεχόμενη αναθεώρησή του.

4 Ο επίδικος κανονισμός της Επιτροπής θεσπίζει, μεταξύ άλλων, τους περιοριστικούς καταλόγους ουσιών οι οποίοι, κατά το άρθρο 5, παράγραφος 8, του βασικού κανονισμού του Συμβουλίου, πρέπει να περιέχονται στο παράρτημα VI.

5 Το κατά τα ανωτέρω καταρτισθέν παράρτημα αναφέρεται ειδικότερα, στο μέρος Α, σημείο 4, στοιχείο i, στα παρασκευάσματα με μικροοργανισμούς οι οποίοι συνήθως χρησιμοποιούνται στην επεξεργασία τροφίμων, με εξαίρεση τους γενετικώς τροποποιημένους μικροοργανισμούς (στο εξής: ΓΤΜΟ) κατά την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 2, της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 1990, για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (στο εξής: ΓΤΟ) στο περιβάλλον (ΕΕ L 117, σ. 15). Ομοίως, στο μέρος Β, στοιχείο i, το παράρτημα αναφέρεται σε οποιαδήποτε παρασκευάσματα μικροοργανισμών ή ενζύμων τα οποία συνήθως χρησιμοποιούνται ως βοηθητικά μέσα επεξεργασίας τροφίμων, με εξαίρεση τους ΓΤΜΟ κατά την έννοια της οδηγίας 90/220. Ωστόσο, αυτοί οι ΓΤΜΟ περιλαμβάνονται στα ως άνω μέρη Α, σημείο 4, στοιχείο ii, και Β, στοιχείο ii, εφόσον έχουν εγκριθεί σύμφωνα με τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων του άρθρου 14 του βασικού κανονισμού.

6 Τέλος, το άρθρο 2 του επιδίκου κανονισμού προβλέπει ότι ορισμένα μέρη του παραρτήματος VI μπορούν να τροποποιηθούν μόνον αν πληρούνται ορισμένες ελάχιστες προϋποθέσεις. Έτσι, όσον αφορά τα βοηθητικά μέσα που καλύπτονται από το μέρος Β, μπορούν να περιληφθούν σ' αυτά μόνον οι ουσίες που είναι γενικά αποδεκτές στην επεξεργασία τροφίμων και για τις οποίες έχει αποδειχθεί ότι, χωρίς τη χρησιμοποίηση τέτοιων ουσιών, είναι αδύνατη η παρασκευή αυτών των προϊόντων διατροφής.

7 Το Κοινοβούλιο, επικαλούμενο προσβολή των προνομιών του, αμφισβητεί το κύρος αυτής της περιλήψεως των ΓΤΜΟ στο παράρτημα VI του βασικού κανονισμού και προβάλλει, προς στήριξη της προσφυγής του, τρεις λόγους ακυρώσεως συνιστάμενους στην έλλειψη αρμοδιότητας της Επιτροπής προς τροποποίηση του βασικού κανονισμού, στην κατάχρηση εξουσίας εκ μέρους του εν λόγω οργάνου και, τέλος, στην ανεπαρκή αιτιολογία των επιδίκων διατάξεων.

8 Η Επιτροπή, η οποία εκφράζει ορισμένες αμφιβολίες ως προς το παραδεκτό της προσφυγής, θεωρεί ότι τα επιχειρήματα του Κοινοβουλίου πρέπει να απορριφθούν.

9 Το Συμβούλιο παρενέβη προς υποστήριξη των αιτημάτων της Επιτροπής. Το Κοινοβούλιο αμφισβητεί τόσο το παραδεκτό όσο και το βάσιμο αυτής της παρεμβάσεως.

Επί του παραδεκτού της προσφυγής

10 Κατά πάγια νομολογία (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 28ης Ιουνίου 1994, C-187/93, Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1994, σ. Ι-2857, σκέψη 14), το Κοινοβούλιο νομιμοποιείται προς άσκηση ενώπιον του Δικαστηρίου προσφυγής ακυρώσεως κατά πράξεως του Συμβουλίου ή της Επιτροπής, υπό την προϋπόθεση ότι η προσφυγή αυτή αποσκοπεί αποκλειστικά στη διαφύλαξη των προνομιών του και στηρίζεται μόνο σε λόγους αντλούμενους από την προσβολή των προνομιών αυτών. Η προϋπόθεση αυτή πληρούται άπαξ το Κοινοβούλιο εκθέτει προσφυώς το αντικείμενο της προνομίας που πρέπει να διαφυλαχθεί και τη φερόμενη προσβολή της προνομίας αυτής (βλ. απόφαση της 2ας Μαρτίου 1994, C-316/91, Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου, Συλλογή 1994, σ. Ι-625, σκέψη 13).

11 Κατ' εφαρμογήν των κριτηρίων αυτών, η προσφυγή πρέπει να κριθεί απαράδεκτη καθόσον στηρίζεται στην παράβαση του άρθρου 190 της Συνθήκης. Πράγματι, το Κοινοβούλιο, ισχυριζόμενο ότι οι επίδικες διατάξεις είναι ανεπαρκώς αιτιολογημένες από πλευράς των διατάξεων του άρθρου αυτού, δεν εκθέτει προσφυώς ως προς τί η παράβαση αυτή, αν υποτεθεί ότι όντως υφίσταται, είναι ικανή να θίξει τις προνομίες του.

12 Αντιθέτως, το δικαίωμα να ζητηθεί η γνώμη του Κοινοβουλίου δυνάμει διατάξεως της Συνθήκης συνιστά προνομία του Κοινοβουλίου (βλ. προμνησθείσα απόφαση της 2ας Μαρτίου 1994, Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου, σκέψη 16). Το Κοινοβούλιο διατείνεται ότι ο επίδικος κανονισμός, στο μέτρο που ρυθμίζει το κατά πόσον μπορεί να επιτραπεί η χρησιμοποίηση ΓΤΜΟ στη βιολογική παραγωγή γεωργικών προϊόντων, έχει ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό του Κοινοβουλίου από τη διαδικασία με την οποία θα έπρεπε κανονικά να ρυθμιστεί αυτό το ζήτημα. Κατά το προσφεύγον, το ζήτημα αυτό εμπίπτει στα θέματα του βασικού κανονισμού του Συμβουλίου που στηρίζεται στο άρθρο 43 της Συνθήκης, το οποίο προβλέπει υποχρέωση διαβουλεύσεως με το Κοινοβούλιο.

13 Ως εκ τούτου, με την προσφυγή, στο μέτρο που επικρίνεται το γεγονός ότι η Επιτροπή, θεσπίζοντας τον προσβαλλόμενο κανονισμό, υπερέβη τις εξουσίες που της παρέχει ο βασικός κανονισμός, επιχειρείται να αποδειχθεί η ύπαρξη προσβολής των προνομιών του Κοινοβουλίου συνισταμένης στην έλλειψη αρμοδιότητας της Επιτροπής προς τροποποίηση του εν λόγω βασικού κανονισμού ή στην εκ μέρους της κατάχρηση εξουσίας.

Επί του παραδεκτού της παρεμβάσεως του Συμβουλίου

14 Κατά το άρθρο 37, τελευταίο εδάφιο, του Οργανισμού του Δικαστηρίου, η παρέμβαση έχει ως αντικείμενο την υποστήριξη των αιτημάτων του ενός των διαδίκων (βλ. απόφαση της 17ης Μαρτίου 1993, Επιτροπή κατά Συμβουλίου, C-155/91, Συλλογή 1993, σ. Ι-939, σκέψη 24).

15 Αιτούμενο την απόρριψη του λόγου ακυρώσεως περί καταχρήσεως εξουσίας εκ μέρους της Επιτροπής, το Συμβούλιο παρεμβαίνει προς υποστήριξη των αιτημάτων της και ζητεί την απόρριψη της προσφυγής, στηριζόμενο σε λόγο ακυρώσεως που δεν είναι ξένος προς τους λόγους ακυρώσεως που επικαλείται η Επιτροπή. Το γεγονός ότι το Συμβούλιο αμφισβητεί μέρος μόνον των επιχειρημάτων της προσφυγής δεν καθιστά την παρέμβασή του απαράδεκτη.

Επί της ουσίας

Όσον αφορά την αναρμοδιότητα της Επιτροπής

16 Το Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι ο επίδικος κανονισμός, περιλαμβάνοντας μεταξύ των βιολογικών προϊόντων διατροφής και τα προϊόντα που περιέχουν ΓΤΜΟ, διακυβεύει τους σκοπούς του βασικού κανονισμού όσον αφορά την προσδοκία των καταναλωτών, τους όρους δικαίου ανταγωνισμού, την ελεύθερη κυκλοφορία βιολογικών προϊόντων και την ισορροπία μεταξύ της γεωργικής παραγωγής και της προστασίας του περιβάλλοντος. Κατά το προσφεύγον, η Επιτροπή υπερέβη έτσι τις εξουσίες που της παρέχει ο βασικός κανονισμός και τον τροποποίησε χωρίς να τηρήσει τη διαδικασία του άρθρου 43 της Συνθήκης ΕΟΚ, το οποίο προβλέπει ότι το Συμβούλιο θεσπίζει τις πράξεις νομοθετικής φύσεως μετά από διαβούλευση με το Κοινοβούλιο.

17 Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι επίδικες διατάξεις, οι οποίες προβλέπουν τη δυνατότητα να περιληφθούν στο μέλλον οι ΓΤΜΟ, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, στους καταλόγους ουσιών του παραρτήματος VI του βασικού κανονισμού, αποσκοπούν απλώς στη διατήρηση της καταστάσεως στο μέλλον, χωρίς να θίγουν ούτε τα υφιστάμενα συμφέροντα των καταναλωτών ούτε τους άλλους στόχους που επικαλείται το Κοινοβούλιο. Η Επιτροπή, παρατηρώντας ειδικότερα ότι ο βασικός κανονισμός, αντίθετα προς τα προβλεπόμενα σε τροπολογία που είχε ψηφιστεί από το Κοινοβούλιο, δεν απαγόρευσε τη χρήση ΓΤΟ ή ΓΤΜΟ στη βιολογική καλλιέργεια και δεν εξαίρεσε τις ουσίες αυτές από τους καταλόγους των ουσιών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως συστατικά τροφίμων ή ως βοηθητικά μέσα επεξεργασίας, θεωρεί ότι ήταν πλήρως εξουσιοδοτημένη από τον εν λόγω κανονισμό για να λάβει τα μέτρα τα οποία θέσπισε.

18 Όπως έχει ήδη κρίνει το Δικαστήριο (βλ., μεταξύ άλλων, τις αποφάσεις της 16ης Ιουνίου 1987, 46/86, Romkes, Συλλογή 1987, σ. 2671, σκέψη 16, και της 10ης Μαΐου 1995, C-417/93, Κοινοβούλιο κατά Συμβουλίου, η οποία δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί στη Συλλογή, σκέψη 30), δεν μπορεί να απαιτηθεί από το Συμβούλιο να θεσπίζει σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 43 της Συνθήκης όλες τις λεπτομέρειες των κανονισμών που αφορούν την κοινή γεωργική πολιτική. Οι προϋποθέσεις της διατάξεως αυτής πληρούνται εφόσον τα ουσιώδη στοιχεία του ρυθμιστέου θέματος έχουν θεσπιστεί σύμφωνα με τη διαδικασία που αυτή προβλέπει, οι δε διατάξεις εκτελέσεως των βασικών κανονισμών μπορούν να θεσπιστούν με διαφορετική διαδικασία, όπως προβλέπει το άρθρο 5, παράγραφοι 7 και 8, του βασικού κανονισμού. Πάντως, ένας εκτελεστικός κανονισμός όπως ο επίδικος, ο οποίος εκδίδεται χωρίς διαβούλευση με το Κοινοβούλιο, πρέπει να τηρεί τα ουσιώδη στοιχεία της σχετικής ρυθμίσεως, τα οποία έχουν καθοριστεί με τον βασικό κανονισμό μετά από διαβούλευση με το Κοινοβούλιο.

19 Στην υπό κρίση περίπτωση, ο βασικός κανονισμός, όπως αναφέρεται στην πέμπτη αιτιολογική σκέψη του, αποσκοπεί στον καθορισμό ενός πλαισίου κοινοτικών κανόνων παραγωγής, επισημάνσεως και ελέγχου για την προστασία της βιολογικής καλλιέργειας. Το πλαίσιο αυτό πρέπει να εγγυάται συνθήκες θεμιτού ανταγωνισμού μεταξύ των παραγωγών, να εμποδίζει την ανωνυμία στην αγορά των βιολογικών προϊόντων και να καθιστά περισσότερο αξιόπιστα τα προϊόντα αυτά στους καταναλωτές.

20 Όσον αφορά ειδικότερα την επισήμανση και τη διαφήμιση των βιολογικών προϊόντων που προορίζονται για τη διατροφή ανθρώπων, το άρθρο 5, παράγραφος 3, του εν λόγω βασικού κανονισμού καθορίζει τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες μπορεί η εμπορική ονομασία του προϊόντος να περιέχει αναφορά στον βιολογικό τρόπο παραγωγής. Η αναφορά αυτή είναι καταρχήν δυνατή μόνον αν όλα τα γεωργικής προελεύσεως συστατικά των εν λόγω προϊόντων είναι σύμφωνα προς τους κανόνες των άρθρων 6 και 7, αν τα προϊόντα περιέχουν, ως συστατικά μη γεωργικής προελεύσεως, μόνον ουσίες που περιλαμβάνονται στο παράρτημα VI, αν τα προϊόντα δεν έχουν υποβληθεί σε επεξεργασία με ιοντίζουσες ακτινοβολίες ή με ουσίες μη προβλεπόμενες στο εν λόγω παράρτημα VI και αν, τέλος, τα προϊόντα έχουν παρασκευαστεί από επιχειρηματία που έχει υποβληθεί στα μέτρα ελέγχου που προβλέπουν τα άρθρα 8 και 9.

21 Δυνάμει του άρθρου 5, παράγραφος 8, οι περιοριστικοί κατάλογοι ουσιών οι οποίοι πρέπει να περιέχονται στο παράρτημα VI του βασικού κανονισμού καταρτίζονται κατά τη διαδικασία του άρθρου 14, η οποία επιτρέπει στην Επιτροπή να θεσπίζει μέτρα σύμφωνα με τη γνώμη επιτροπής συγκροτουμένης από εκπροσώπους των κρατών μελών. Με αυτόν τον τρόπο θέσπισε η Επιτροπή τον επίδικο κανονισμό, ο οποίος μνημονεύει τους ΓΤΜΟ με τη διατύπωση που υπάρχει στη σκέψη 5 της παρούσας αποφάσεως.

22 Αντίθετα προς τα υποστηριζόμενα από το Κοινοβούλιο, οι επίδικες διατάξεις δεν υπερβαίνουν το πλαίσιο της εκτελέσεως των αρχών που καθορίστηκαν με τον βασικό κανονισμό, ο οποίος εκδόθηκε μετά από διαβούλευση με το Κοινοβούλιο.

23 Στο μέρος Α, σημείο 4, στοιχείο i, του παραρτήματος VI, καθώς και στο μέρος Β, στοιχείο i, του ιδίου παραρτήματος, οι ΓΤΜΟ εξαιρούνται ρητώς από τα παρασκευάσματα με μικροοργανισμούς οι οποίοι συνήθως χρησιμοποιούνται στην επεξεργασία τροφίμων. Οι ΓΤΜΟ περιλαμβάνονται μόνο στο στοιχείο ii των μερών αυτών, στο μέτρο που έχουν εγκριθεί κατά τη διαδικασία λήψεως αποφάσεων του άρθρου 14 του βασικού κανονισμού. Έτσι, κανένας ΓΤΜΟ δεν έχει περιληφθεί ονομαστικά στους περιοριστικούς καταλόγους ουσιών του παραρτήματος VI του βασικού κανονισμού ούτε θα μπορέσει στο μέλλον να περιληφθεί σ' αυτούς αν δεν τηρηθούν η διαδικασία που προβλέπεται για την κατάρτιση αυτών των καταλόγων και οι προϋποθέσεις που καθορίζει το άρθρο 2 του επιδίκου κανονισμού για την τροποποίησή τους. Αυτός είναι ακριβώς ο λόγος για τον οποίο ο γενικός εισαγγελέας έκρινε, στην παράγραφο 44 των προτάσεών του, ότι οι επίδικες διατάξεις δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα επηρεάζοντα τις προνομίες του Κοινοβουλίου.

24 Εν πάση περιπτώσει, ανεξαρτήτως του ακριβούς περιεχομένου των διατάξεων αυτών, η περίληψη συγκεκριμένων ΓΤΜΟ στους περιοριστικούς καταλόγους του παραρτήματος VI δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αντιβαίνουσα στις διατάξεις του βασικού κανονισμού. Πράγματι, τα βιολογικά προϊόντα μπορούν να περιέχουν συστατικά μη γεωργικής προελεύσεως και άλλες ουσίες εντός των ορίων που καθορίζονται από τις προαναφερθείσες διατάξεις του κανονισμού αυτού, ο οποίος επιφορτίζει την Επιτροπή με την κατάρτιση των καταλόγων των εν λόγω συστατικών και ουσιών. Όπως παρατηρεί η Επιτροπή, το Συμβούλιο, θεσπίζοντας τον βασικό κανονισμό και αντίθετα προς τα προταθέντα με τροπολογία που ψηφίστηκε από το Κοινοβούλιο, δεν θέλησε να απαγορεύσει τη χρήση ΓΤΟ και ΓΤΜΟ στη βιολογική καλλιέργεια και δεν εξαίρεσε τις ουσίες αυτές από εκείνες που μπορούν να περιληφθούν στους περιοριστικούς καταλόγους.

25 Εξάλλου, οι γενικοί κανόνες ελέγχου της χρήσεως ΓΤΟ και ΓΤΜΟ για την προστασία της υγείας των ατόμων και του περιβάλλοντος δεν αποτελούν αντικείμενο του βασικού κανονισμού, ο οποίος αφορά τον βιολογικό τρόπο παραγωγής γεωργικών προϊόντων και τις σχετικές ενδείξεις στα γεωργικά προϊόντα και τα είδη διατροφής. Οι κανόνες αυτοί καθορίζονται από την οδηγία 90/219/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 1990, για την περιορισμένη χρήση γενετικώς τροποποιημένων μικροοργανισμών (ΕΕ L 117, σ. 1), καθώς και από την προαναφερθείσα οδηγία 90/220. Οι οδηγίες αυτές προβλέπουν, μεταξύ άλλων, για τη χρησιμοποίηση των εν λόγω προϊόντων ένα σύστημα προηγουμένης γνωστοποιήσεως, εκ μέρους του παρασκευαστή ή του εισαγωγέα, στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών και χορηγήσεως αδείας από τις αρχές αυτές ή, υπό ορισμένες περιστάσεις, από την Επιτροπή.

26 Από τις παρατηρήσεις αυτές προκύπτει ότι η μνεία των ΓΤΜΟ στο παράρτημα VI του βασικού κανονισμού, του οποίου το περιεχόμενο καθορίστηκε με τον επίδικο κανονισμό, δεν είχε ως αποτέλεσμα τη θέσπιση νέων κανόνων επιτρεπόντων τη χρήση αυτών των ουσιών στη βιολογική καλλιέργεια. Για να καταστεί δυνατή η χρήση αυτή θα πρέπει να τηρηθούν οι διαδικασίες που προβλέπουν οι προαναφερθείσες οδηγίες και να περιληφθούν πράγματι οι ουσίες αυτές στους περιοριστικούς καταλόγους του παραρτήματος VI.

27 Συνεπώς, οι επίδικες διατάξεις που θέσπισε η Επιτροπή δεν τροποποίησαν την κοινοτική νομοθεσία που είχε θεσπίσει το Συμβούλιο μετά από διαβούλευση με το Κοινοβούλιο. Ως εκ τούτου, ο λόγος ακυρώσεως που συνίσταται στην αναρμοδιότητα της Επιτροπής είναι απορριπτέος.

Όσον αφορά την κατάχρηση εξουσίας

28 Επικουρικώς, το Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι η Επιτροπή ενήργησε κατά κατάχρηση των εξουσιών που της απονέμει το άρθρο 5, παράγραφος 8, του βασικού κανονισμού. Κατά το προσφεύγον, η Επιτροπή, κατά το πέρας της συζητήσεως που διεξήγαγε το Κοινοβούλιο επί του βασικού κανονισμού, δήλωσε ότι συμμεριζόταν τις ανησυχίες που είχαν εκφραστεί με τις τροπολογίες που προτάθηκαν για την απαγόρευση των ΓΤΜΟ στη βιολογική καλλιέργεια και διαβεβαίωσε ότι θα πραγματοποιούνταν τεχνικές μελέτες ώστε να μπορέσει να ληφθεί συναφώς η ενδεδειγμένη απόφαση. Συνεπώς, έπρεπε να είχε κάνει χρήση της διαδικασίας του άρθρου 5, παράγραφος 9, του βασικού κανονισμού, το οποίο την καλεί να υποβάλει τις κατάλληλες προτάσεις για ενδεχόμενη αναθεώρηση του κανονισμού αυτού, η οποία δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 43 της Συνθήκης, παρά μόνο μετά από διαβούλευση με το Κοινοβούλιο.

29 Η Επιτροπή αμφισβητεί την ερμηνεία που δίδει το Κοινοβούλιο στις δηλώσεις της. Η καθής υποστηρίζει ότι δεν προσπάθησε να κάνει χρήση της εξουσιοδοτήσεως του άρθρου 5, παράγραφος 8, του βασικού κανονισμού με σκοπό να αποφύγει την αναγκαία διαβούλευση με το Κοινοβούλιο όσον αφορά τη χρησιμοποίηση ΓΤΜΟ στην παραγωγή προϊόντων διατροφής. Το ζήτημα αυτό ρυθμίζεται από άλλες διατάξεις του κοινοτικού δικαίου και, αν η χρησιμοποίηση ΓΤΜΟ επιτρέπεται από τις τελευταίες αυτές διατάξεις, απομένει εν προκειμένω μόνο να εξεταστεί κατά πόσον υφίστανται άλλα στοιχεία τα οποία επιβάλλουν ειδικούς κανόνες για τον τομέα των βιολογικών προϊόντων διατροφής.

30 Το Συμβούλιο υποστηρίζει την άποψη της Επιτροπής, ισχυριζόμενο, μεταξύ άλλων, ότι η καθής δεν μπορούσε να δεσμευθεί νομικώς από οποιαδήποτε δήλωση προθέσεων και, εν πάση περιπτώσει, οπωσδήποτε δεν μπορούσε να δεσμευθεί προτού το ίδιο το Συμβούλιο αποφασίσει επί της προτάσεώς της και της απονείμει εκτελεστικές αρμοδιότητες. Συνεπώς, η δήλωση της Επιτροπής δεν έχει το έννομο αποτέλεσμα που της αποδίδει το Κοινοβούλιο.

31 Η νομολογία του Δικαστηρίου (βλ., μεταξύ άλλων, απόφαση της 20ής Ιουνίου 1991, C-248/89, Cargill κατά Επιτροπής, Συλλογή 1991, σ. Ι-2987, σκέψη 26) ορίζει την κατάχρηση εξουσίας ως την έκδοση, από κοινοτικό όργανο, πράξεως με αποκλειστικό ή, τουλάχιστον, πρωταρχικό σκοπό άλλον από τον αναφερόμενο ή την καταστρατήγηση της διαδικασίας που προβλέπεται ειδικά στη Συνθήκη για την αντιμετώπιση των συγκεκριμένων περιστάσεων.

32 Όσον αφορά την ταυτότητα μεταξύ επιδιωκομένου και αναφερομένου σκοπού, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι κανένα στοιχείο της δικογραφίας δεν επιτρέπει να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η Επιτροπή, θεσπίζοντας τις επίδικες διατάξεις, επιδίωξε σκοπό άλλον από αυτόν ο οποίος αναφέρεται στις αιτιολογικές σκέψεις του κανονισμού που περιέχει τις διατάξεις αυτές. Ειδικότερα, η μνεία των ΓΤΜΟ που περιέχεται στον κανονισμό αυτόν ουδόλως αντίκειται στον σκοπό που καθορίζει η έκτη αιτιολογική σκέψη και σύμφωνα με τον οποίο το ζήτημα κατά πόσον μπορούν προϊόντα που λαμβάνονται από ΓΤΜΟ να χρησιμοποιούνται στα είδη διατροφής των οποίων οι ετικέτες αναφέρουν βιολογικό τρόπο παραγωγής θα πρέπει να εξεταστεί διεξοδικώς όταν η χρησιμοποίηση των προϊόντων αυτών σε είδη διατροφής θα έχει εγκριθεί σύμφωνα με τη συναφή κοινοτική νομοθεσία.

33 Όσον αφορά την απαγόρευση της καταστρατηγήσεως μιας ειδικά προβλεπομένης διαδικασίας, αβασίμως το Κοινοβούλιο υποστηρίζει ότι η Επιτροπή όφειλε να είχε κάνει χρήση της διαδικασίας του άρθρου 5, παράγραφος 9, του βασικού κανονισμού. Πράγματι, όπως αναφέρθηκε στη σκέψη 27 της παρούσας αποφάσεως, οι επίδικες διατάξεις που θέσπισε η Επιτροπή δεν τροποποίησαν την κοινοτική νομοθεσία που είχε θεσπίσει το Συμβούλιο μετά από διαβούλευση με το Κοινοβούλιο.

34 Κατά συνέπεια, ο λόγος ακυρώσεως που συνίσταται στην κατάχρηση εξουσίας είναι απορριπτέος.

35 Απ' όλες τις ανωτέρω σκέψεις προκύπτει ότι η προσφυγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

36 Κατά το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα. Επειδή το Κοινοβούλιο ηττήθηκε, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα. Σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 4, του ιδίου κανονισμού, το Συμβούλιο, παρεμβαίνον, θα φέρει τα δικαστικά έξοδά του.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

αποφασίζει:

1) Απορρίπτει την προσφυγή.

2) Καταδικάζει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στα δικαστικά έξοδα. Το Συμβούλιο θα φέρει τα δικαστικά έξοδά του.