ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΤΡΙΤΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 10ΗΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 1982. - COMPAGNIE INTERAGRA SA ΚΑΤΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. - ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΩΝ ΛΟΓΩ ΕΞΑΓΩΓΗΣ - ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ - ΕΞΩΣΥΜΒΑΤΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 217/81.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1982 σελίδα 02233



Περίληψη

Διάδικοι

Αντικείμενο της υπόθεσης

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

1 . Γεωργία — Κοινή οργάνωση τών αγορών — Επιστροφές λόγω εξαγωγής — Εφαρμογή τών κοινοτικών κανονισμών — Αρμοδιότης τών κρατικών αρχών — Ερμηνεία από τήν Επιτροπή — Έλλειψη δεσμευτικών αποτελεσμάτων έναντι τών εθνικών αρχών

2 . Αγωγή αποζημιώσεως — Προσφυγή κατά εθνικών μέτρων περί εκτελέσεως τού κοινοτικού δικαίου — Απαράδεκτη

( Συνθήκη ΕΟΚ , άρθρα 178 καί 215 , εδάφιο 2 )

Περίληψη

1 . Η εφαρμογή τών κοινοτικών διατάξεων στόν τομέα τών επιστροφών λόγω εξαγωγής εναπόκειται στούς εθνικούς οργανισμούς , οι οποίοι έχουν ορισθεί πρός τόν σκοπό αυτό . Η Επιτροπή δέν έχει καμμία αρμοδιότητα νά λαμβάνει αποφάσεις ως πρός τήν ερμηνεία τους , αλλά έχει απλώς τήν δυνατότητα νά διατυπώνει τήν γνώμη της , η οποία δέν δεσμεύει τίς εθνικές αρχές .

2 . Η αγωγή αποζημιώσεως πού προβλέπουν τά άρθρα 178 καί 215 τής συνθήκης δέν έχει ως σκοπό νά παράσχει στό Δικαστήριο τήν δυνατότητα νά εξετάσει τό κύρος τών αποφάσεων τών εθνικών οργάνων πού ειναι επιφορτισμένα μέ τήν εφαρμογή ορισμένων μέτρων στό πλαίσιο τής κοινής γεωργικής πολιτικής ή νά εκτιμήσει τίς χρηματικές συνέπειες τής ενδεχομένης ακυρότητος τών αποφάσεων αυτών . Αντιθέτως , στά εθνικά δικαστήρια , κυρίως , εναπόκειται ο έλεγχος τής διοικητικής δράσεως τών Κρατών μελών κατά τήν εφαρμογή τού κοινοτικού δικαίου , χωρίς νά περιορίζεται η δυνατότης τών δικαστηρίων αυτών νά υποβάλλουν πρός τό Δικαστήριο προδικαστικά ερωτήματα , δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ .

Διάδικοι

Στήν υπόθεση 217/81 ,

COMPAGNIE INTERAGRA SA , η εδρα τής οποίας ειναι στό Παρίσι 16ο , 152 , avenue de Malakoff , εκπροσωπουμένη από τόν γενικό διευθυντή της Gustave Grandin , καί επικουρουμένη από τούς X . de Roux καί C . H . Leger , δικηγόρους στό Cour τού Παρισιού , μέ αντίκλητο τόν δικηγόρο Jacques Loesch , 2 , rue Goethe , Λουξεμβούργο ,

ενάγουσα ,

κατά

ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ , εκπροσωπουμένης από τόν F . Lamoureux , μέλος τής νομικής της υπηρεσίας , μέ αντίκλητο τόν O . Montalto , μέλος τής νομικής της υπηρεσίας , κτίριο Jean Monnet , Kirchberg , Λουξεμβούργο ,

εναγομένης ,

Αντικείμενο της υπόθεσης

πού έχει ως αντικείμενο αγωγή αποζημιώσεως η οποία ησκήθη δυνάμει τών άρθρων 178 καί 215 , εδάφιο 2 , τής συνθήκης ,

Σκεπτικό της απόφασης

1 Μέ δικόγραφο πού κατέθεσε στήν γραμματεία τού Δικαστηρίου στίς 20 Ιουλίου 1981 , η εταιρία Interagra SA ήσκησε , δυνάμει τών άρθρων 178 καί 215 , εδάφιο 2 , τής συνθήκης ΕΟΚ , αγωγή , μέ τήν οποία ζητεί τήν αποκατάσταση τής ζημίας τών 61 956 250 FF τήν οποία υπέστη λόγω τού κανονισμού 2993/80 τής Επιτροπής , τής 19ης Νοεμβρίου 1980 , περί προσωρινής αναστολής τού προκαθορισμού τών επιστροφών λόγω εξαγωγής βουτύρου καί «butter oil» ( JO L 310 , σ . 18 ), δυνάμει τού οποίου δέν τής κατεβλήθη η επιστροφή γιά τήν σύμβαση πού ειχε συνάψει στό πλαίσιο διαγωνισμού γιά τήν παράδοση βουτύρου στήν ΕΣΣΔ , τήν οποία η ενάγουσα εθεώρει οτι δικαιούται , καθώς καί λόγω τών κατευθυντηρίων οδηγιών πού έδωσε η Επιτροπή γιά τήν εφαρμογή τού εν λόγω κανονισμού .

2 Η ενάγουσα ανταπεκρίθη σέ πρόσκληση πρός υποβολή προσφορών τού σοβιετικού οργανισμού VO Prodintorg τής Μόσχας καί στίς 17 Νοεμβρίου 1980 τού υπέβαλε προσφορά γιά ποσόστητα 25 000 τόννων βουτύρου , στηριζομένη στό υψος τής επιστροφής πού ειχε καθορισθεί μέ τόν κανονισμό 2943/80 τής Επιτροπής , τής 13ης Νοεμβρίου 1980 ( JO L 305 , σ . 27 ). Στίς 17 Νοεμβρίου 1980 επίσης , η προσφεύγουσα υπέβαλε στόν γαλλικό οργανισμό παρεμβάσεως , τόν Forma , αίτηση χορηγήσεως πιστοποιητικού προκαθορισμού γιά 25 000 τόννους βουτύρου .

3 Στίς 20 Νοεμβρίου 1980 ετέθη σέ ισχύ ο κανονισμός 2993/80 τής Επιτροπής , τής 19ης Νοεμβρίου 1980 ( JO L 310 , σ . 18 ). Μέ τόν κανονισμό αυτό ανεστέλλετο μέχρι τίς 27 Νοεμβρίου 1980 ο προκαθορισμός τής επιστροφής λόγω εξαγωγής γιά τό βούτυρο . Η αναστολή αυτή παρετάθη κατόπιν μέχρι τίς 11 Δεκεμβρίου 1980 μέ τόν κανονισμό 3070/80 τής Επιτροπής ( JO L 322 , σ . 27 ), οι δέ μετέπειτα κανονισμοί τής Επιτροπής περί καθορισμού τών επιστροφών λόγω εξαγωγής στόν τομέα τού γάλακτος καί τών γαλακτοκομικών προϊόντων δέν περιείχαν πλέον καθορισμό επιστροφής γιά τήν εξαγωγή βουτύρου μέ προορισμό τήν ΕΣΣΔ .

4 Στίς 28 Νοεμβρίου 1980 , ο Forma ειδοποίησε τήν προσφεύγουσα οτι μετά τήν αναστολή εκ μέρους τής Επιτροπής τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων τού προκαθορισμού γιά τήν περίοδο μεταξύ 20ής καί 27ης Νοεμβρίου 1980 , οι αιτήσεις πιστοποιητικών πού ειχαν υποβληθεί μετά τήν 17η Νοεμβρίου ειχαν καταστεί άνευ αντικειμένου , δυνάμει τού άρθρου 3 , παράγραφος 3 , τού κανονισμού 2044/75 , τής 25ης Ιουλίου 1975 , περί ειδικών διαδικασιών εφαρμογής τού καθεστώτος πιστοποιητικών εισαγωγής καί εξαγωγής καί τού καθεστώτος προκαθορισμού τών επιστροφών στόν τομέα τού γάλακτος καί τών γαλακτοκομικών προϊόντων ( ΕΕ ειδ . έκδ . 03/013 , σ . 94 ). Η εν λόγω απόφαση τού Forma επεβεβαιώθη μέ επιστολή τής 24ης Δεκεμβρίου 1980 , στήν οποία ο οργανισμός αυτός ανεφέρετο στήν «ερμηνεία πού έδινε η ΕΟΚ» στόν κανονισμό 2044/75 .

5 Κατά τήν έγγραφη διαδικασία , η Επιτροπή ανεφέρθη σέ δύο ανακοινώσεις τής Γενικής της Διευθύνσεως Γεωργίας , οι οποίες απεστάλησαν στόν Forma κατά τόν χρόνο τής αναστολής τού προκαθορισμού τών επιδίκων επιστροφών . Πρόκειται , αφ’ ενός μέν , γιά ενα τηλετύπημα τής 19ης Νοεμβρίου 1980 , οπου , σύμφωνα μέ τήν Επιτροπή , επανελαμβάνετο μία στερεότυπη έκφραση πού υπεδείκνυε τήν ημερομηνία από τήν οποία έπρεπε , κατόπιν τής αναστολής τού προκαθορισμού , νά απορριφθούν οι αιτήσεις πιστοποιητικών , δυνάμει τού άρθρου 3 , παράγραφος 3 , τού κανονισμού 2044/75 , καί ενα τηλετύπημα τής 27ης Νοεμβρίου 1980 , μέ τό οποίο εβεβαιώνετο , κατόπιν ρητής αιτήσεως τού Forma , οτι δέν προεβλέπετο καμμία εξαίρεση από τόν κανόνα τού άρθρου 3 , παράγραφος 3 , τού κανονισμού 2044/75 υπέρ τών αιτήσεων πιστοποιητικών πού υποβάλλονται στό πλαίσιο διαγωνισμών . Κατά τήν άποψη τής Επιτροπής , τά δύο αυτά τηλετυπήματα ειχαν καθαρώς ενημερωτικό περιεχόμενο καί εξέθεταν απλώς τήν νομική κατάσταση οπως ρυθμίζεται από τά ισχύοντα κείμενα .

6 Ο σοβιετικός οργανισμός VO Prodintorg , ο οποίος ειχε αποδεχθεί στίς 10 Δεκεμβρίου 1980 τήν προσφορά τής εναγούσης , προέβη στίς 9 Ιανουαρίου 1981 σέ όχληση καί τής ζήτησε τήν εκπλήρωση τής υποχρεώσεώς της νά τού προμηθεύσει τό βούτυρο . Μέ τήν παρούσα αγωγή η ενάγουσα ζητεί από τήν Επιτροπή νά τής αποκαταστήσει τήν ζημία πού υπέστη από τήν εφαρμογή τών κατευθυντηρίων οδηγιών πού ειχε δώσει η Επιτροπή καί τής κοινοτικής ρυθμίσεως . Η ζημία αυτή συνίσταται στήν ζημία πού υπέστη ο οργανισμός Prodintorg καί τήν οποία οφείλει νά αποκαταστήσει η ενάγουσα , στήν οποία προστίθεται η ηθική βλάβη καί τό διαφυγόν κέρδος τής ιδίας τής εναγούσης .

Επί τού παραδεκτού

7 Η Επιτροπή αμφισβητεί τό παραδεκτό τής αγωγής . Ισχυρίζεται σχετικώς οτι τά δύο τηλετυπήματα πού απέστειλε η Επιτροπή στόν Forma δέν έχουν κανονιστικό χαρακτήρα καί αποτελούν απλώς δηλώσεις καί κοινοποίηση πληροφοριών πού λόγω τής φύσεώς τους αυτής δέν ειναι δεσμευτικές , δεδομένου οτι οι τελευταίοι εφαρμόζουν τό κοινοτικό δίκαιο υπό ιδία ευθύνη . Εξ αυτού προκύπτει οτι η απόφαση περί απορρίψεως τών αιτήσεων πιστοποιητικών εξαγωγής ελήφθη από τόν γαλλικό οργανισμό παρεμβάσεως καί οτι οι ενδιαφερόμενοι οφείλουν νά προσβάλουν τήν απόφαση αυτή ενώπιον τών εθνικών δικαστηρίων , τά οποία έχουν τήν δυνατότητα νά ζητήσουν ενδεχομένως από τό Δικαστήριο νά αποφανθεί επί προδικαστικών ερωτημάτων , δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ .

8 Όπως ειχε τήν ευκαιρία νά τονίσει τό Δικαστήριο στήν απόφασή του τής 27ης Μαρτίου 1980 ( Sucrimex , 133/79 , Rec . σ . 1299 ), η εφαρμογή τών κοινοτικών διατάξεων στόν τομέα τών επιστροφών λόγω εξαγωγής εναπόκειται στούς εθνι- κούς οργανισμούς , οι οποίοι έχουν ορισθεί πρός τόν σκοπό αυτό , η δέ Επιτροπή δέν έχει καμμία αρμοδιότητα νά λαμβάνει αποφάσεις ως πρός τήν ερμηνεία τους , αλλά έχει απλώς τήν δυνατότητα νά διατυπώνει τήν γνώμη της , η οποία δέν δεσμεύει τίς εθνικές αρχές . Επομένως , τά επίδικα τηλετυπήματα εντάσσονται στό πλαίσιο τής εσωτερικής συνεργασίας μεταξύ τής Επιτροπής καί τών εθνικών οργανισμών πού ειναι επιφορτισμένοι μέ τήν εφαρμογή τής κοινοτικής ρυθμίσεως στόν τομέα αυτό , συνεργασία η οποία , κατά γενικό κανόνα , δέν δύναται νά γεννήσει ευθύνη τής Κοινότητος έναντι τών ιδιωτών .

9 Επομένως , η απόφαση περί απορρίψεως τών αιτήσεων πιστοποιητικών εξαγωγής , η οποία ειναι η αιτία τής ζημίας πού ισχυρίζεται οτι υπέστη η ενάγουσα , εμφανίζεται ως ληφθείσα από τόν γαλλικό οργανισμό παρεμβάσεως . Όπως ομως υπογράμμισε τό Δικαστήριο στήν απόφασή του τής 12ης Δεκεμβρίου 1979 ( Wagner , 12/79 , Rec . σ . 3657 ), η αγωγή αποζημιώσεως πού προβλέπουν τά άρθρα 178 καί 215 τής συνθήκης δέν έχει ως σκοπό νά παράσχει στό Δικαστήριο τήν δυνατότητα νά εξετάσει τό κύρος τών αποφάσεων τών εθνικών οργάνων πού ειναι επιφορτισμένα μέ τήν εφαρμογή ορισμένων μέτρων στό πλαίσιο τής κοινής γεωργικής πολιτικής ή νά εκτιμήσει τίς χρηματικές συνέπειες τής ενδεχομένης ακυρότητος τών αποφάσεων αυτών .

10 Αντιθέτως , στά εθνικά δικαστήρια κυρίως εναπόκειται ο έλεγχος τής διοικητικής δράσεως τών Κρατών μελών κατά τήν εφαρμογή τού κοινοτικού δικαίου , χωρίς νά περιορίζεται η δυνατότης τών δικαστηρίων αυτών νά υποβάλλουν πρός τό Δικαστήριο προδικαστικά ερωτήματα , δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ . Υπό τίς προϋποθέσεις αυτές η έννομη προστασία πού πρέπει νά ζητηθεί στήν προκειμένη περίπτωση ειναι η άσκηση αγωγής ενώπιον τών εθνικών δικαστηρίων , στά οποία πράγματι έχει ήδη απευθυνθεί η ενάγουσα .

11 Η αγωγή λοιπόν πρέπει νά απορριφθεί ως απαράδεκτη .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί τών δικαστικών εξόδων

12 Κατά τό άρθρο 69 , παράγραφος 2 , τού κανονισμού διαδικασίας , ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στά δικαστικά έξοδα , εφ’ οσον υπήρχε σχετικό αίτημα τού νικήσαντος διαδίκου . Επειδή η ενάγουσα ηττήθη , πρέπει νά καταδικασθεί στά δικαστικά έξοδα .

Διατακτικό

Διά ταύτα

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( τρίτο τμήμα )

κρίνει καί αποφασίζει :

1 ) Απορρίπτει τήν αγωγή ως απαράδεκτη .

2 ) Καταδικάζει τήν ενάγουσα στά δικαστικά έξοδα .