Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Léger της 2/04/1998. - Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά Πορτογαλικής Δημοκρατίας. - Παράβαση κράτους μέλους - Οδηγία 84/156/ΕΟΚ - Μη εμπρόθεσμη μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο. - Υπόθεση C-208/97.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1998 σελίδα I-04017



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

1 Με δικόγραφο που πρωτοκολλήθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 30 Μαου 1997, η Επιτροπή των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΚ, προσφυγή με αντικείμενο να διαπιστωθεί ότι η Πορτογαλική Δημοκρατία, μη θεσπίζοντας, εντός της ταχθείσας προθεσμίας, όλες τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να μεταφέρει στο εσωτερικό της δίκαιο την οδηγία 84/156/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 8ης Μαρτίου 1984, για τις οριακές τιμές και τους ποιοτικούς στόχους όσον αφορά τις απορρίψεις υδραργύρου σε τομείς άλλους εκτός του τομέα της ηλεκτρολύσεως των χλωριούχων αλάτων των αλκαλίων (1) (στο εξής: οδηγία), παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 189, παράγραφος 3, της Συνθήκης ΕΚ και το άρθρο 4 της οδηγίας.

2 Το άρθρο 4, παράγραφος 1, της οδηγίας ορίζει ότι τα κράτη μέλη καταρτίζουν ειδικά προγράμματα για τις απορρίψεις υδραργύρου οι οποίες πραγματοποιούνται από πολλαπλές πηγές που δεν είναι βιομηχανικές εγκαταστάσεις και για τις οποίες δεν είναι δυνατό να εφαρμοστούν στην πράξη τα πρότυπα αποβολής που προβλέπει το άρθρο 3. Επί πλέον, το άρθρο 4, παράγραφος 3, της οδηγίας διευκρινίζει ότι τα ειδικά προγράμματα εφαρμόζονται από 1ης Ιουλίου 1989 και κοινοποιούνται στην Επιτροπή.

3 Σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 1, της οδηγίας, τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθούν προς αυτήν εντός προθεσμίας δύο ετών από της κοινοποιήσεώς της. Ενημερώνουν αμέσως την Επιτροπή σχετικά.

4 Στις 18 Ιουνίου 1993, λόγω της σιωπής της Πορτογαλικής Κυβερνήσεως στην αίτηση της Επιτροπής να της κοινοποιήσει το ή τα προγράμματα του άρθρου 4 της οδηγίας, η Επιτροπή απηύθυνε στην κυβέρνηση αυτή έγγραφο οχλήσεως, καλώντας την να υποβάλει, εντός προθεσμίας δύο μηνών, τις παρατηρήσεις της όσον αφορά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την οδηγία.

5 Στις 6 Ιανουαρίου 1994, η Πορτογαλική Κυβέρνηση απάντησε στο έγγραφο οχλήσεως διευκρινίζοντας ότι στην επικράτειά της δεν εντοπίστηκε καμία μονάδα που προβαίνει σε απορρίψεις υδραργύρου σε άλλους τομείς εκτός του τομέα της ηλεκτρολύσεως των χλωριούχων αλάτων των αλκαλίων. Κατά συνέπεια, δεν μπορούσε να διαπιστωθεί ούτε απόρριψη υδραργύρου ούτε ρύπανση από υδράργυρο. Κατόπιν αυτού, η Πορτογαλική Δημοκρατία υποστήριξε ότι η υποχρέωση καταρτίσεως των προγραμμάτων του άρθρου 4 της οδηγίας δεν είναι δυνατό να την αφορά.

6 Μη έχοντας πειστεί για το βάσιμο των παρατηρήσεων αυτών, η Επιτροπή απηύθυνε στην Πορτογαλική Κυβέρνηση, με έγγραφο της 25ης Οκτωβρίου 1995, αιτιολογημένη γνώμη, καλώντας την να θεσπίσει τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί προς την αιτιολογημένη αυτή γνώμη εντός προθεσμίας δύο μηνών από της κοινοποιήσεώς της.

7 Στις 18 Ιουλίου 1996, η Πορτογαλική Κυβέρνηση απάντησε αναφέροντας ότι, ναι μεν αναγνωρίζει την επείγουσα ανάγκη να τεθούν σε εφαρμογή τα πιο πάνω προγράμματα, πλην όμως αντιμετωπίζει πολλές δυσκολίες για την εφαρμογή τους λόγω των προβλημάτων που συνδέονται με τον εντοπισμό πηγών ποικίλης και πολλαπλής προελεύσεως. Ωστόσο, προσέθεσε ότι αναλαμβάνει να συμμορφωθεί το ταχύτερο δυνατό με τις διατάξεις της οδηγίας και ότι θα ενημερώσει την Επιτροπή για τα αποτελέσματα των εργασιών της.

8 Μη έχοντας λάβει από την Πορτογαλική Κυβέρνηση καμία άλλη πληροφορία που θα της επέτρεπε το συμπέρασμα ότι η Πορτογαλική Δημοκρατία εκπλήρωσε στη συνέχεια τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την οδηγία, η Επιτροπή αποφάσισε να ασκήσει την παρούσα προσφυγή.

9 Με το υπόμνημα αντικρούσεως, η Πορτογαλική Κυβέρνηση δεν αμφισβητεί την προσαπτόμενη παράβαση, αλλά ισχυρίζεται ότι στην πράξη αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες για την εφαρμογή των ειδικών προγραμμάτων που προβλέπει το άρθρο 4 της οδηγίας. Για τον λόγο αυτόν, προτείνει στο Δικαστήριο να αναστείλει τη διαδικασία μέχρις ότου πραγματοποιηθεί η μεταφορά.

10 Η Επιτροπή γνωστοποίησε στο Δικαστήριο ότι δεν θα απαντήσει στο υπόμνημα αντικρούσεως.

11 ςΟσον αφορά το αίτημα αναστολής, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, όσον αφορά τις δυσκολίες που αντιμετώπισε στην πράξη για την εφαρμογή μέτρων μεταφοράς, η Πορτογαλική Κυβέρνηση τις επικαλέστηκε μόνον μετά τη λήξη της προθεσμίας που τάχθηκε για τη θέσπιση των μέτρων μεταφοράς της οδηγίας, δηλαδή όταν η οδηγία ήταν σε ισχύ. Σε μια τέτοια περίπτωση - οδηγία που έχει ήδη εκδοθεί και τεθεί σε ισχύ -, θεωρώ ότι το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να αναστείλει ή δικαιολογήσει κατά νόμον την παράβαση της Συνθήκης λόγω της μη μεταφοράς στο εσωτερικό δίκαιο, καθότι στην αντίθετη περίπτωση ένα κράτος μέλος θα μπορούσε άνετα να απαλλαγεί από την υποχρέωση εμπρόθεσμης μεταφοράς μιας οδηγίας επικαλούμενο τέτοιες δυσκολίες, υποθετικές ή πραγματικές (2).

12 Επί πλέον, πρέπει να υπογραμμιστεί ότι η Πορτογαλική Δημοκρατία δεν αμφισβητεί ότι τα αναγκαία μέτρα για τη μεταφορά της οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο δεν θεσπίστηκαν εντός της προθεσμίας που έταξε η οδηγία.

13 Συνεπώς, πρέπει να γίνει δεκτή η προσφυγή της Επιτροπής και να διαπιστωθεί ότι η Πορτογαλική Δημοκρατία, μη θεσπίζοντας, εντός της ταχθείσας προθεσμίας, τα αναγκαία μέτρα για να συμμορφωθεί προς την εν λόγω οδηγία, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4 της οδηγίας. Σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 2, του Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου, η Πορτογαλική Δημοκρατία πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα.

Συμπέρασμα

14 Κατά συνέπεια, προτείνω στο Δικαστήριο:

1) να διαπιστώσει ότι η Πορτογαλική Δημοκρατία, μη θεσπίζοντας, εντός της ταχθείσας προθεσμίας, όλες τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να μεταφέρει στο εσωτερικό της δίκαιο την οδηγία 84/156/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 8ης Μαρτίου 1984, για τις οριακές τιμές και τους ποιοτικούς στόχους όσον αφορά τις απορρίψεις υδραργύρου σε τομείς άλλους εκτός του τομέα της ηλεκτρολύσεως των χλωριούχων αλάτων των αλκαλίων, παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 4 της οδηγίας·

2) να καταδικάσει την Πορτογαλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα.

(1) - ΕΕ L 74, σ. 49.

(2) - Κατ' αναλογία, βλ. την απόφαση της 16ης Σεπτεμβρίου 1997, C-139/96, Επιτροπή κατά Γερμανίας (Συλλογή 1997, σ. Ι-4845), και το σημείο 12 των προτάσεών μου της 16ης Δεκεμβρίου 1997 στην υπόθεση C-344/96, Επιτροπή κατά Γερμανίας (δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί στη Συλλογή).