Απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου (πρώτο τμήμα) της 17ης Σεπτεμβρίου 2019 – Ιταλία και Eurallumina κατά Επιτροπής

(Συνεκδικασθείσες υποθέσεις T-119/07 και T-207/07)

«Κρατικές ενισχύσεις – Οδηγία 2003/96/ΕΚ – Ειδικοί φόροι κατανάλωσης επί των πετρελαιοειδών – Πετρελαιοειδή τα οποία χρησιμοποιούνται ως καύσιμο για την παραγωγή αλουμίνας – Απαλλαγή από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης – Επιλεκτικός χαρακτήρας – Κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα – Κοινοτικό πλαίσιο του 2001 σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος – Δικαιολογημένη εμπιστοσύνη – Τεκμήριο νομιμότητας των πράξεων των θεσμικών οργάνων – Αρχή της χρηστής διοίκησης – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Αντιφατική αιτιολογία»

1. Ένδικη διαδικασία – Προβολή νέων ισχυρισμών κατά τη διάρκεια της διαδικασίας – Προϋποθέσεις – Λόγος στηριζόμενος σε στοιχεία που ανέκυψαν εκκρεμούσης της δίκης– Δεν υφίσταται – Περαιτέρω ανάπτυξη υφιστάμενου λόγου – Απουσία αναπτύξεως – Απαράδεκτο [Οργανισμός του Δικαστηρίου, άρθρα 21, εδ. 1, και 53, εδ. 1· Κανονισμός Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου (1991), άρθρα 44 § 1, στοιχείο γʹ, και 48 § 2] (βλ. σκέψεις 56-58, 142-144)

2. Ένδικη διαδικασία – Εισαγωγικό δικόγραφο – Τυπικά στοιχεία – Συνοπτική έκθεση των προβαλλόμενων ισχυρισμών – Αόριστη επίκληση – Απαράδεκτο [Οργανισμός του Δικαστηρίου, άρθρα 21, εδ. 1, και 53, εδ. 1· Κανονισμός Διαδικασίας του Γενικού Δικαστηρίου (1991), άρθρα 44 § 1, στοιχείο γʹ, και 48 § 2] (βλ. σκέψεις 61-63)

3. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Έννοια – Επιλεκτικός χαρακτήρας του μέτρου – Παρέκκλιση από το γενικό φορολογικό σύστημα – Δικαιολογητικός λόγος αντλούμενος από τη φύση και την οικονομία του φορολογικού συστήματος – Βάρος αποδείξεως (Άρθρο 87 § 1 ΕΚ) (βλ. σκέψεις 70-74, 154-156)

4. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Αντίστοιχες εξουσίες του Συμβουλίου και της Επιτροπής – Απόφαση με την οποία το Συμβούλιο επιτρέπει σε κράτος μέλος να εισαγάγει απαλλαγή από ειδικούς φόρους καταναλώσεως – Δεν έχει επιπτώσεις στην προβλεπόμενη από τη Συνθήκη κατανομή των εν λόγω αρμοδιοτήτων (Άρθρα 87 και 88 ΕΚ· οδηγία 2003/96 του Συμβουλίου, άρθρο 18 § 1 και παράρτημα II) (βλ. σκέψεις 77, 78, 117, 147)

5. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγορεύονται – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις που μπορούν να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά – Ενισχύσεις για την περιφερειακή ανάπτυξη – Κριτήρια – Ύπαρξη συγκεκριμένου περιφερειακού προβλήματος – Υποχρέωση διαπιστώσεως της αναγκαιότητας της ενισχύσεως για την περιφερειακή ανάπτυξη (Άρθρο 87 § 3, στοιχείο αʹ, ΕΚ· ανακοίνωση 98/C 74/06 της Επιτροπής, σημεία 4.15 έως 4.17) (βλ. σκέψεις 86, 87)

6. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγορεύονται – Παρεκκλίσεις – Ενισχύσεις που μπορούν να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την κοινή αγορά – Ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος – Κοινοτικό πλαίσιο σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος – Ενισχύσεις υπό τη μορφή φορολογικής απαλλαγής – Κριτήρια εκτιμήσεως (Άρθρο 87 § 3 ΕΚ· ανακοίνωση 2001/C 37/03 της Επιτροπής) (βλ. σκέψεις 93-95, 98-104)

7. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Ανάκτηση παράνομης ενισχύσεως – Ενίσχυση χορηγηθείσα κατά παράβαση των διαδικαστικών κανόνων του άρθρου 88 ΕΚ – Ενδεχόμενη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη των δικαιούχων – Προστασία – Προϋποθέσεις και όρια – Εξαιρετικές περιστάσεις – Δεν συντρέχουν (Άρθρα 87 § 1 και 88 ΕΚ· οδηγία 2003/96 του Συμβουλίου) (βλ. σκέψεις 111-122)

8. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απαγορεύονται – Παρεκκλίσεις – Εξουσία εκτιμήσεως της Επιτροπής – Απόφαση της Επιτροπής δυνάμει της οποίας η έγκριση της ενισχύσεως εξαρτάται από την επιστροφή, εκ μέρους της δικαιούχου επιχειρήσεως, προγενέστερης ενισχύσεως που χαρακτηρίστηκε παράνομη – Προϋπόθεση τεθείσα προς αποφυγή σωρεύσεως ενισχύσεων που αλλοιώνει τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο αντίθετο προς το κοινό συμφέρον – Απόφαση που εμπίπτει στις αρμοδιότητες της Επιτροπής (Άρθρο 88 § 2 ΕΚ) (βλ. σκέψεις 130-134)

9. Ενισχύσεις χορηγούμενες από τα κράτη – Απόφαση της Επιτροπής – Εκτίμηση της νομιμότητας βάσει των διαθέσιμων πληροφοριακών στοιχείων κατά τον χρόνο εκδόσεως της αποφάσεως (Άρθρο 88 § 2 ΕΚ) (βλ. σκέψη 157)

10. Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης – Αρχές – Ίση μεταχείριση – Ανάγκη τηρήσεως της αρχής της νομιμότητας – Δεν νοείται ισότης εν τη παρανομία (βλ. σκέψη 158)

11. Πράξεις των οργάνων – Αιτιολογία – Υποχρέωση αιτιολογήσεως – Περιεχόμενο – Απόφαση εντασσόμενη σε πλαίσιο που είναι γνωστό στον ενδιαφερόμενο και του παρέχει τη δυνατότητα να αντιληφθεί τη σημασία του μέτρου που ελήφθη σε βάρος του – Επιτρεπτό συνοπτικής αιτιολογίας (Άρθρο 253 ΕΚ) (βλ. σκέψεις 169, 170)

Αντικείμενο

Προσφυγές δυνάμει του άρθρου 263 ΣΛΕΕ με αίτημα την ακύρωση, ολική ή μερική, της αποφάσεως 2007/375/ΕΚ της Επιτροπής, της 7ης Φεβρουαρίου 2007, σχετικά με την απαλλαγή από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης των πετρελαιοειδών που χρησιμοποιούνται ως καύσιμα για την παραγωγή αλουμίνας στην Gardanne, στην περιοχή Shannon και στη Σαρδηνία, η οποία εφαρμόζεται αντίστοιχα από τη Γαλλία, την Ιρλανδία και την Ιταλία [C 78/2001 ](πρώην NN 22/01), C 79/2001 (πρώην NN 23/01), C 80/2001 (πρώην NN 26/01] (EE 2007, L 147, σ. 29), στον βαθμό που με αυτήν διαπιστώθηκε ότι η Ιταλική Δημοκρατία είχε χορηγήσει, από 1ης Ιανουαρίου 2004, κρατική ενίσχυση υπό τη μορφή απαλλαγής από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης των πετρελαιοειδών τα οποία χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή αλουμίνας στη Σαρδηνία (Ιταλία) και διατάχθηκε η Ιταλική Δημοκρατία να ανακτήσει την ενίσχυση και/ή να παύσει ή να αναστείλει τη χορήγησή της.

Διατακτικό

Το Γενικό Δικαστήριο αποφασίζει:

1) Απορρίπτει τις προσφυγές.

2) Καταδικάζει την Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα στην υπόθεση T‑119/07.