EL
ΣυλλογήτηςΝομολογίας
ECLI:EU:F:2011 :179 1ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΟ Υ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ
(δεύτερο τμήμα)
της 8ης Νοεμβρίου 2011
Υπόθεση F-92/09 DEP
U
κατά
Ευρωπαϊκ ού Κοινοβουλίου
«Διαδικασία — Καθορισμός των δικαστικών εξόδων — Απόφαση περί απορρίψεως ενστάσεως — 
Διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων»
Αντικείμενο:Αίτηση το υ U π ρος το Δ ικαστήριο Δ ημόσιας Διοίκησης γι α το ν καθορισμό των 
δικαστικών εξόδων βάσει του άρθρου 92, παράγραφος 1, του Κανονισμού Διαδικασίας.
Απόφαση: Το ποσό των δικαστικών εξόδων που οφείλει να α ποδώσει το Κ οινοβούλιο σ τον 
αιτούντα ορίζεται στα 23 670  ευρώ πλέον τό κων υπερημερίας, από την ημερομηνία 
επιδόσεως της παρούσας διατάξεως έως την ημερομηνία καταβολής, με επιτόκιο π ου 
υπολογίζεται βάσει του επιτοκίου που καθορίζει η Ε υρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για 
τις κύ ριες πράξεις ανα χρηματοδοτήσεως, όπως ίσχυε κατά την προμνησθείσα περίοδο, 
προσαυξημένο κατά δύ ο μονάδες.
Περίληψη
1. Διαδικασία — Δικαστικά έ ξοδα — Καθορισμός των εξόδων — Αποδοτέα έξοδα — Έννοια — 
Αναγκαία έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν οι διάδικοι
(Κανονισμός Διαδικασίας του Δ ικαστηρίου Δ ημόσιας Διοίκησης, άρθρο 91, στοιχείο βʹ)
2. Διαδικασία — Δικαστικά έ ξοδα — Καθορισμός των εξόδων — Στοιχεία που π ρέπει να λα μβάνονται 
υπόψη
(Κανονισμός Διαδικασίας του Δ ικαστηρίου Δ ημόσιας Διοίκησης, άρθρο 91, στοιχείο βʹ)
3. Διαδικασία — Δικαστικά έ ξοδα — Καθορισμός των εξόδων — Αποδοτέα έξοδα — Αναγκαία έξοδα 
στα οποία υποβλήθηκαν οι διάδικοι
(Άρθρα 278 Σ ΛΕΕ κα ι 235 Σ ΛΕΕ· Κανονισμός Διαδικασίας του Δ ικαστηρίου Δ ημόσιας Διοίκησης, 
άρθρο 91, στοιχείο βʹ)
4. Διαδικασία — Δικαστικά έ ξοδα — Καθορισμός των εξόδων — Αποδοτέα έξοδα — Αναγκαία έξοδα 
στα οποία υποβλήθηκαν οι διάδικοι
(Κανονισμός Διαδικασίας του Δ ικαστηρίου Δ ημόσιας Διοίκησης, άρθρο 91, στοιχείο β ʹ· Κανονισμός 
Υπηρεσιακής Καταστάσεως των υπαλλήλων, άρθρο 91 § 4)
2 ECLI:EU:F:2011 :179ΠΕΡΙΛΗΨΗ—ΥΠΟΘΕΣΗF-92/09
UκατάΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
5. Διαδικασία — Δικαστικά έ ξοδα — Καθορισμός των εξόδων — Αποδοτέα έξοδα — Έννοια — 
Έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν οι διάδικοι κα τά το προ της ασκήσεως της προσφυγής στάδιο — 
Δεν εμπίπτουν
(Κανονισμός Διαδικασίας του Δ ικαστηρίου Δ ημόσιας Διοίκησης, άρθρο 91, στοιχείο βʹ)
6. Διαδικασία — Αποδοτέα έξοδα — Έξοδα στο πλαίσιο της διαδικασίας κα θορισμού τ ων δικαστικών 
εξόδων — Κατάργηση της δίκης
(Κανονισμός Διαδικασίας του Δ ικαστηρίου Δ ημόσιας Διοίκησης, άρθρα 86 κα ι 92)
7. Διαδικασία — Δικαστικά έ ξοδα — Καθορισμός των εξόδων — Τόκοι υπερημερίας
1. Από το ά ρθρο 91, στοιχείο β ʹ, του Κανονισμού Διαδικασίας το υ Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης 
προκύπτει ότι τ α έξοδα που μπορούν να ανα ζητηθούν περιορίζονται, αφενός, σε ε κείνα τ α οποία 
πραγματοποιήθηκαν σ το π λαίσιο της διαδικασίας ενώπιον το υ Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης και, 
αφετέρου, σε ε κείνα τ α οποία υπήρξαν α πολύτως ανα γκαία γι α το ν σκοπό αυτόν. Εξάλλου, στον 
αιτούντα εναπόκειται να π ροσκομίσει δικαιολογητικά ικανά να α ποδείξουν το υ ποστατό τ ων εξόδων 
των οποίων ζητεί την απόδοση.
(βλ. σκέψη 37)
2. Ο δικαστής της Ένωσης δεν είναι αρμόδιος να κ αθορίζει τις αμοιβές που οφείλουν οι δ ιάδικοι στους 
δικηγόρους τους, αλλά το π οσό μέχρι του οποίου μπορούν να ανα ζητηθούν οι α μοιβές αυτές από το ν 
καταδικασθέντα στα δικαστικά έξοδα διάδικο. Αποφαινόμενος επί της αιτήσεως καθορισμού των 
δικαστικών εξόδων, ο δ ικαστής της Ένωσης δεν υποχρεούται να λ άβει υπόψη το υ ούτε το ν εθνικό 
πίνακα δικηγορικών αμοιβών ούτε τυχόν σχε τική συμφωνία μεταξύ το υ διαδίκου και των εκπροσώπων 
ή συμβούλων του.
Ελλείψει διατάξεων περί τιμολογήσεως στο δ ίκαιο τ ης Ένωσης, ο δ ικαστής οφείλει να ε κτιμήσει 
ελεύθερα τα στοιχεία της υποθέσεως, λαμβάνοντας υπόψη το αν τικείμενο και τη φύση της διαφοράς, 
τη σημασία της από πλευράς δικαίου της Ένωσης, καθώς και τις δυ σχέρε ιες της υποθέσεως, την 
έκταση της ερ γασίας που κλήθηκαν να ε κτελέσουν οι ε κπρόσωποι ή σ ύμβουλοι σ το π λαίσιο της 
ένδικης διαδικασίας και τα οι κονομικά σ υμφέροντα π ου αν τιπροσώπευσε η δ ιαφορά γι α το υς 
διαδίκους.
(βλ. σκέψεις 38 κ αι 39)
3. Γίνεται δεκτό ότι οι σχε τικές με τη μεταγενέστερη της προφορικής διαδικασίας περίοδο αμοιβές που 
οφείλουν οι δ ιάδικοι σ τους δικηγόρους το υς δεν μπορούν να λ ηφθούν υπόψη ως αποδοτέα έξοδα. 
Τέτοια είναι, ειδικότερα, η π ερίπτωση των αμοιβών που ζητούνται για την ανά λυση των αποφάσεων 
και την προετοιμασία των αιτήσεων ανα ιρέσε ως. Εντούτοις, από τα άρθρα 278 ΣΛΕΕ κ αι 279 ΣΛΕΕ 
προκύπτει ότι το αν τικείμενο διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων έγκειται στη διευθέτηση μ ιας 
προσωρινής καταστάσεως στο π λαίσιο μ ιας διαδικασίας επί της ουσίας και εν ανα μονή μ ιας 
αποφάσεως επ’ αυτής. Σε κάθε περίπτωση, η ανά γκη να λ αμβάνονται υπόψη, στη διαδικασία επί της 
ουσίας, τα έξοδα σχε τικά με την ανά λυση μιας διατάξεως ασφαλιστικών μέτρων απορρέε ι από το ότι 
οι δ ιαδικασίες αυτές δεν είναι αυτοτελείς και αν εξάρτητες μεταξύ το υς, διότι ανά γονται στην ίδια 
υπόθεση και έχουν, ως εκ το ύτου, ουσιώδη κοινά σ τοιχεία.
(βλ. σκέψη 46)
Παραπομπή:
ΓΔΕΕ: 31 Μαρτίου 2011 , T-5/02 DEP και T-80/02 DEP, Tetra Laval κατά Επιτροπής, σκέψη 77
ECLI:EU:F:2011 :179 3ΠΕΡΙΛΗΨΗ—ΥΠΟΘΕΣΗF-92/09
UκατάΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
4. Όσον αφορά τα αποδοτέα έξοδα, μια παροχή σε σχέσ η με την ερ μηνεία της αποφάσεως περί 
απορρίψεως ενστάσεως αφορά a p riori το π ρο της ασκήσεως προσφυγής στάδιο της διαδικασίας επί 
της ουσίας. Εντούτοις, δεδομένου ότι η δ ιαδικασία ενώπιον το υ Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης 
κινήθηκε κατ’ εξαίρεση βάσει το υ άρθρου 91, παράγραφος 4, το υ ΚΥΚ, ήτοι α μέσως μετά την 
υποβολή της ενστάσεως και πριν εκδοθεί επ’ αυτής η α πόφαση της αρμόδιας για το υς διορισμούς 
αρχής, είναι ανα γκαίο γι α τη συνέχιση της διαδικασίας επί της ουσίας να λ άβει ο π ροσφεύγων γνώση 
της αποφάσεως αυτής, η ο ποία εκδόθηκε κατά τη διάρκεια της δίκης, και να σ υνειδητοποιήσει τις 
συνέπειές της.
(βλ. σκέψη 47)
5. Αποκλείονται, ως μη ανα γκαία γι α τη διεξαγωγή της δίκης, τα δικηγορικά έξοδα που αφορούν 
περιόδους κατά τις οποίες δεν σημειώθηκε καμία διαδικαστική πράξη.
(βλ. σκέψη 48)
Παραπομπή:
ΔΕΕ: 6 Ιανουαρίου 2004 , C-104/89 DEP, Mulder κ.λπ. κατά Συμβουλίου και Επιτροπής, σκέψη 47· Willeme κ ατά 
Επιτροπής, προμνησθείσα, σκέψη 37
ΓΔΕΕ: 21 Δεκεμβρίου 2010 , T-34/02 DEP, Le Levant 015 κ .λπ. κατά Επιτροπής, σκέψη 33
6. Σε αν τίθεση προς το ά ρθρο 86 το υ Κανονισμού Διαδικασίας του Δικαστηρίου Δημόσιας Διοίκησης, 
το ο ποίο π ροβλέπει ότι α πόφαση γι α τα έξοδα λαμβάνεται με την απόφαση ή τ η διάταξη που 
περατώνει τη δίκη, το ά ρθρο 92 το υ εν λόγω Κ ανονισμού, περί της διαδικασίας αμφισβητήσεως 
σχετικά με τα δικαστικά έξοδα, δεν περιέχει ανά λογη διάταξη. Συγκεκριμένα, εάν, δυ νάμει το υ 
άρθρου 92 το υ Κ ανονισμού Δ ιαδικασίας, το Δ ικαστήριο Δ ημόσιας Δ ιοίκησης αποφαινόταν ε πί 
αιτήσεως αμφισβητήσεως των εξόδων κύ ριας δίκης και, χωριστά, επί των νέων εξόδων π ου 
πραγματοποιήθηκαν σ το π λαίσιο τ ης εν λόγω α ιτήσεως αμφισβητήσεως, θα ήταν, ενδεχομένως, 
δυνατόν να υ ποβληθεί σε μ εταγενέστερο στάδιο ν έα αίτηση αμφισβητήσεως των νέων εξόδων. 
Συνεπώς, δεν απαιτείται χωριστή απόφαση γι α τα έξοδα και τη δικηγορική αμοιβή στο π λαίσιο 
διαδικασίας αμφισβητήσεως των δικαστικών εξόδων. Απόκειται, ωστόσο, στον δικαστή της Ένωσης, 
όταν ο ρίζει το ύψ ος των αποδοτέων εξόδων, να λ αμβάνει υπόψη το υ όλες τις περιστάσεις της 
υποθέσεως έως την έκδοση της διατάξεως επί των εξόδων.
(βλ. σκέψεις 63 έως 65)
Παραπομπή:
ΔΔΔ ΕΕ: 26 Απριλίου 2010 , F-7/08 DEP, Schönberger κατά Κοινοβουλίου, σκέψεις 45 έως 47
7. Δυνάμει το υ άρθρου 92 το υ Κ ανονισμού Δ ιαδικασίας το υ Δ ικαστηρίου Δ ημόσιας Διοίκησης, 
εμπίπτουν στην αποκλειστική το υ αρμοδιότητα, αφενός, η δ ιαπίστωση της υποχρεώσεως καταβολή 
τόκων υπερημερίας σε π ερίπτωση καταδίκης από το ε ν λόγω δικαστήριο σ τα δικαστικά έξοδα και, 
αφετέρου, ο π ροσδιορισμός του εφαρμοστέου επιτοκίου.
(βλ. σκέψη 67)
Παραπομπή:
ΔΔΔ ΕΕ: 10 Νοεμβρίου 2009 , F-147/08 DEP, X κ ατά Κοινοβουλίου, σκέψη 35