Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Mancini της 24ης Σεπτεμβρίου 1987. - S. P. A. FERRIERE SAN CARLO ΚΑΤΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. - ΑΚΥΡΩΣΗ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΠΡΟΣΤΙΜΟΥ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 344/85.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1987 σελίδα 04435



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

++++

Κύριε πρόεδρε,

Κύριοι δικαστές,

1 . Η εταιρία Ferriere San Carlo SpA ζητεί από το Δικαστήριο να ακυρώσει την απόφαση της 9ης Οκτωβρίου 1985, με την οποία η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της επέβαλε πρόστιμο 117 500 Ecu, επειδή υπερέβη την ποσόστωση των ράβδων οπλισμού σκυροδέματος ( κατηγορία V ) που μπορούσε να παραδώσει μέσα στην κοινή αγορά κατά τη διάρκεια του τελευταίου τριμήνου του 1983 .

Το κανονιστικό πλαίσιο της διαφοράς είναι γνωστό . Τον Ιούνιο του 1981, για να αντιμετωπίσει την οξεία κρίση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας σιδήρου και χάλυβα, η Επιτροπή θέσπισε ένα νέο σύστημα ελέγχου της παραγωγής που στηρίζεται στην αρχή των τριμηναίων ποσοστώσεων ( βασική απόφαση 1831/81, της 24ης Ιουνίου 1981, ΕΕ L 180, σ . 1 ). Κατ' ουσία, για την περίοδο από 1ης Ιουλίου 1981 μέχρι 30 Ιουνίου 1982, οι επιχειρήσεις υποχρεώθηκαν :

α ) να τηρούν, σε ό,τι αφορά ορισμένες κατηγορίες προϊόντων, τις ποσοστώσεις παραγωγής και παραδόσεως που καθορίζουν στην αρχή κάθε τριμήνου οι κοινοτικές αρχές

β ) να δηλώνουν κάθε μήνα την παραγωγή και τις παραδόσεις που πραγματοποίησαν .

Κατά το πνέυμα του νομοθέτη, το σύστημα αυτό θα έδινε στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα "να καταρτίζουν προγράμματα παραγωγής ... και στην Επιτροπή (( τη δυνατότητα )), διά της επιβολής νέων ποσοστώσεων για το επόμενο τρίμηνο, να λαμβάνει υπόψη τις μεταβολές της προσφοράς και της ζητήσεως" ( αιτιολογική σκέψη 4 ).

Η μεταγενέστερη απόφαση 1699/82/ΕΚΑΧ, της 30ής Ιουνίου 1982 ( ΕΕ L 191, σ . 1 ), δεν παρέτεινε απλώς κατά ένα έτος τη διάρκεια ισχύος του προαναφερθέντος συστήματος . Πράγματι, η πείρα είχε "δείξει ότι η αποτελεσματική επιτήρηση της λειτουργίας καθεστώτος ποσοστώσεων της παραγωγής προϋποθέτει την ακριβή γνώση των αποθεμάτων κατά την έναρξη της ισχύος της αποφάσεως αυτής" ( αιτιολογική σκέψη 3 ). 'Εγινε, δηλαδή, αντιληπτό ότι οι επιχειρήσεις μπορούν να "συγκαλύψουν" ενδεχόμενες υπερβάσεις της παραγωγής για ένα ορισμένο τρίμηνο, υποστηρίζοντας ότι οι ποσότητες που παρήχθησαν πέραν της ποσοστώσεως αποτελούσαν μέρος του αποθέματος που υπήρχε ήδη πριν από τη μεταρρύθμιση υποχρεώθηκαν, κατά συνέπεια, να δηλώσουν εφάπαξ και μόνο για τα προϊόντα που υπόκεινται στο σύστημα των ποσοστώσεων την κατάσταση των υφισταμένων στις 30 Ιουνίου 1982 αποθεμάτων ( άρθρο 2, παράγραφος 1, εδάφιο 2 ).

Τέλος, με την απόφαση 2177/83/ΕΚΑΧ, της 28ης Ιουλίου 1983 ( ΕΕ L 208, σ . 1 ), η οποία έχει επίσης εφαρμογή στην παρούσα περίπτωση, η ισχύς του συστήματος παρατάθηκε μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 1984 . Εξάλλου, στο σύστημα ποσοστώσεων υπήχθησαν τα προϊόντα των κατηγοριών ΙΙ και ΙΙΙ ως προς τους χάλυβες αυτούς οι οικείες επιχειρήσεις υποχρεώθηκαν να δηλώσουν την κατάσταση των αποθεμάτων τους στις 30 Ιουνίου 1983 .

2 . 'Ερχομαι τώρα στην εξέταση της αιτήσεως επί της ουσίας . Η άποψη της προσφεύγουσας είναι πολύ απλή . Η νέα κανονιστική ρύθμιση - όπως υποστηρίζει - δεν απαγορεύει ρητώς την πέραν των ποσοστώσεων πώληση προϊόντων από τα αποθέματα, υπό την προϋπόθεση, ωστόσο, ότι τα αποθέματα αυτά δημιουργήθηκαν νομίμως, χωρίς δηλαδή υπέρβαση των ποσοστώσεων παραγωγής . Αυτό ακριβώς συμβαίνει στην περίπτωση της παρτίδας των ράβδων οπλισμού σκυροδέματος για την οποία επιβλήθηκε το πρόστιμο προέρχεται, πράγματι, από απόθεμα 7 327 τόνων που υπήρχε στις αποθήκες στις 30 Ιουνίου 1983 και δηλώθηκε στις ελεγκτικές αρχές από την εταιρία San Carlo . Εξάλλου, το απόθεμα ήταν νόμιμο καθόσον η επιχείρηση, κατά την περίοδο από 1ης Ιουλίου 1982 μέχρι 30ής Ιουνίου 1983, είχε τηρήσει σχολαστικώς τις ποσοστώσεις παραγωγής που της είχαν χορηγηθεί .

Αλλά δεν είναι μόνο αυτό . Η υπέρβαση της ποσοστώσεως παραδόσεως του τετάρτου τριμήνου 1983 δικαιολογείται, επίσης, από την ανοχή που επί μακρόν επέδειξαν τα κοινοτικά όργανα . Προφανώς, οι διάφορες επιχειρήσεις απορρόφησαν τα αποθέματα που είχαν δημιουργηθεί υπό το προηγούμενο καθεστώς μέσω των πωλήσεων που πραγματοποίησαν πέραν των ορίων που έθεταν οι τριμηνιαίες παραδόσεις ποσοστώσεως τόσο μετά την απόφαση 1832/81 όσο και κατά το επόμενο έτος, δηλαδή υπό το καθεστώς της αποφάσεως 1696/82 : σε καμία, όμως, από τις επιχειρήσεις αυτές δεν επέβαλε κυρώσεις η Επιτροπή . Υπό τις περιστάσεις αυτές, σύμφωνα με τα αιτήματα της εταιρίας San Carlo, δεν μπορεί να μην αναγνωριστεί ότι η υπέρβαση που της προσάπτεται διαπράχτηκε καλοπίστως . Συνεπώς, το πρόστιμο της 9ης Οκτωβρίου 1985 είναι αβάσιμο .

3 . Η προσφυγή δεν μπορεί να γίνει δεκτή . Σ' ό,τι αφορά το πρώτο επιχείρημα, παρατηρώ ότι, καίτοι οι επιχειρήσεις είχαν πράγματι τη δυνατότητα να πωλούν χωρίς περιορισμούς παραδόσεων τα αποθέματα που είχαν σωρευθεί βάσει των ποσοστώσεων παραγωγής - και, κατά συνέπεια, να αποθεματοποιούν μέρος της παραγωγής που τους χορηγείται για κάθε τρίμηνο με σκοπό να τη διαθέσουν αργότερα, πέραν ποσοστώσεων, μέσα στην κοινή αγορά η οποία παρουσιάζει περισσότερα πλεονεκτήματα - οι κοινοτικές αρχές δεν θα είχαν πλέον τη δυνατότητα να ελέγχουν την εξέλιξη της ζητήσεως και της προσφοράς . Ωστόσο, όπως προανέφερα στο σημείο 1, ο έλεγχος αυτός συνιστά έναν από τους κύριους στόχους της μεταρρυθμίσεως του 1981 .

Βεβαίως, καμία διάταξη δεν αποκλείει ρητώς την πρακτική αυτή . Είναι, όμως, προφανής ο λόγος της σιωπής αυτής . Είναι γνωστόν ότι, βάσει του νέου συστήματος, η Επιτροπή ορίζει τις ποσοστώσεις ανά τρίμηνο και ότι προς το σκοπό αυτό κάθε επιχείρηση υποχρεούται να δηλώνει μηνιαίως την παραγωγή και τις παραδόσεις της : επειδή η τήρηση των ποσοστώσεων αποκλείει, από μόνη της, τη δημιουργία αποθεμάτων, είναι λογικώς αδύνατο να γίνεται λόγος για "νόμιμα" αποθέματα . Με άλλα λόγια, από 1ης Ιουλίου 1981 οι επιχειρήσεις δεν μπορούσαν πλέον να δημιουργούν ή να αυξάνουν νομίμως τα αποθέματα προϊόντων που υπόκεινται σε ποσόστωση, προορίζοντάς τα για ελεύθερη πώληση εντός της Κοινότητας . Περίττευε, συνεπώς, η απαγόρευση της εμπορίας τους .

Εξάλλου η μεταρρύθμιση - και έρχομαι έτσι στο δεύτερο επιχείρημα της εταιρίας Ferriere San Carlo - θέτει ένα πρόβλημα ως προς το μεταβατικό καθεστώς το οποίο διέκριναν οι Βρυξέλλες και προσπάθησαν να το επιλύσουν μετά την έκδοση της αποφάσεως . Πράγματι, την 1η Ιουλίου 1981 οι επιχειρήσεις πιθανόν να διέθεταν αποθέματα χάλυβα ή ράβδων οπλισμού σκυροδέματος που είχαν παραχθεί εντός των ορίων ποσοστώσεων που είχαν καθοριστεί βάσει της προηγουμένης κανονιστικής ρυθμίσεως . Για να μην υπαχθούν οι επιχειρήσεις αυτές και στους περιορισμούς που προβλέπει το νέο σύστημα και για να μην επιβληθούν, συνεπώς, για δεύτερη φορά κυρώσεις στους παραγωγούς, αποφασίστηκε να μην επιβληθούν κυρώσεις κατά τους δώδεκα προσεχείς μήνες στις παραδόσεις που πραγματοποιούνται πέραν των ποσοστώσεων . 'Οπως συνάγεται από τις αιτιολογικές σκέψεις της προσβαλλόμενης πράξης ( σ . 3 ), ανάλογη απόφαση περί μη επιβολής κυρώσεων ελήφθη κατόπιν και για την περίοδο από 1ης Ιουλίου 1982 μέχρι 30ής Ιουνίου 1983 η Επιτροπή, ωστόσο, κατέληξε στη λύση αυτή διότι προέκυψε ότι σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων είχαν συναγάγει το συμπέρασμα, εσφαλμένα βεβαίως, ότι η υποχρέωση εφάπαξ δηλώσεως των αποθεμάτων τους σήμαινε ελευθερία διαθέσεως των αποθεμάτων αυτών μέσα στην κοινή αγορά .

Δεν αμφισβητείται ότι στη δεύτερη τουλάχιστον περίπτωση η ελεγκτική αρχή ενήργησε κατά τρόπο εντελώς "ανεκτικό" η συμπεριφορά της, ωστόσο, δεν αρκεί για να δικαιολογήσει, βάσει της αρχής της "καλής πίστεως", τις ενέργειες της επιχειρήσεως Ferriere San Carlo . Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι, κατά τη διάρκεια των μετά τη μεταρρύθμιση δύο ετών, η πρακτική που ακολουθήθηκε ήταν να παρασχεθεί η δυνατότητα διαθέσεως των παλαιών αποθεμάτων, δηλαδή εκείνων που είχαν δημιουργηθεί μέχρι την 1η Ιουλίου 1982 και όχι το να επιτραπεί στις επιχειρήσεις η αύξησή τους με τη δημιουργία νέων αποθεμάτων . 'Οπως, όμως, προκύπτει από τη δικογραφία, κατά την περίοδο από 1ης Ιουλίου 1982 μέχρι 30ής Ιουνίου 1983, η προσφεύγουσα όχι μόνο δεν είχε διαθέσει οριστικώς τα αποθέματά της, αλλά συνέχισε να τα αυξάνει σε όγκο, από 2 741 τόνους σε 7 327 τόνους . Κατόπιν αυτού, ο ισχυρισμός της ότι ενήργησε χωρίς να έχει συνείδηση ότι διαπράττει παράβαση είναι αβάσιμος . Πράγματι, η ποσότητα που πώλησε εκτός ποσοστώσεων είχε συγκεντρωθεί κακοπίστως .

Κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση η προσφεύγουσα αντέταξε ότι οι εν λόγω 2 343 τόνοι αντιπροσωπεύουν απόθεμα που υπήρχε πριν από την 1η Ιουλίου 1982 και, κατά συνέπεια, μπορούσαν νομίμως να διατεθούν καθ' υπέρβαση των ποσοστώσεων παραδόσεων . Δεν αποκλείω την ακρίβεια του γεγονότος αυτού, αλλά δεν βλέπω κατά πόσο θα μπορούσε να τροποποιήσει τη λύση που προτείνω στο Δικαστήριο .

Πρέπει να τονιστεί ότι η εν λόγω πώληση πραγματοποιήθηκε περί το τέλος του 1983, δηλαδή σε χρόνο κατά τον οποίο η υποχρέωση τηρήσεως των τριμηνιαίων ποσοστώσεων παραδόσεως των σχετικών με τις ράβδους οπλισμού σκυροδέματος έπρεπε να θεωρηθεί ως απόλυτη ή, εν πάση περιπτώσει, μη επιδεχόμενη αποκλίσεις πραγματοποιούμενες μέχρι και τον Ιούλιο του ιδίου έτους . Πράγματι, προκειμένου περί προϊόντων της κατηγορίας V, η απόφαση 2177/83 - η οποία ίσχυε κατά το χρόνο της παραδόσεως - δεν επέβαλε καμία νέα υποχρέωση δηλώσεως των αποθεμάτων, αλλά περιορίστηκε να παρατείνει το σύστημα ποσοστώσεων . Κατά συνέπεια, από 1ης Ιουλίου 1983, τα ενδεχόμενα αποθέματα, έστω και αν είχαν δημιουργηθεί πριν από τον Ιούλιο του 1982, δεν μπορούσαν πλέον να πωληθούν μέσα στην κοινή αγορά χωρίς να παραβιάζονται οι τριμηνιαίοι περιορισμοί που είχαν οριστεί για την κατηγορία αυτή .

Τέλος, αν πράγματι έκρινε ότι είχε το δικαίωμα να διαθέσει, κατά το τελευταίο τρίμηνο του 1983, 2 343 τόνους ράβδων οπλισμού σκυροδέματος που είχαν σωρευθεί πριν από την 1η Ιουλίου 1983, η προσφεύγουσα θα έπρεπε να αμφισβητεί τη νομιμότητα της ποσοστώσεως παραδόσεως που είχε καθοριστεί για την εν λόγω περίοδο . Δεν φρόντισε όμως να το πράξει και, επειδή έκτοτε η απόφαση με την οποία η Επιτροπή της ανακοίνωσε τον εν λόγω περιορισμό έχει καταστεί απρόσβλητη, δεν μπορεί να το πράξει τώρα με την προσφυγή ακυρώσεως ενός προστίμου ( βλέπε απόφαση του Δικαστηρίου της 10ης Δεκεμβρίου 1986, στην υπόθεση 41/85, Sideradria κατά Επιτροπής, Συλλογή, 1986, σ . 3917, σκέψη 10 ).

4 . Ενόψει των παραπάνω σκέψεων, προτείνω να απορρίψετε την προσφυγή που άσκησε στις 15 Νοεμβρίου 1985 η εταιρία Ferriere San Carlo SpA και, σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, να καταδικάσετε την προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα .

(*) Metaevqarg ape ta itakijae .