Απόφαση του Δικαστηρίου (δεύτερο τμήμα) της 10ης Ιουνίου 1999. - Bezirksregierung Lüneburg κατά Karl-Heinz Wettwer. - Αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως: Bundesverwaltungsgericht - Γερμανία. - Ειδική πριμοδότηση υπέρ των παραγωγών ßοείου κρέατος - Υποχρέωση διατηρήσεως των ßοοειδών στην εκμετάλλευση του αιτούντος επί μια ελάχιστη περίοδο - Μεταßίßαση της εκμεταλλεύσεως κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, λόγω πρόωρης διαδοχής μεταξύ ζώντων - Επιπτώσεις επί του δικαιώματος της πριμοδοτήσεως. - Υπόθεση C-376/97.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1999 σελίδα I-03449



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

1 Γεωργία - Κοινή οργάνωση των αγορών - Βόειο κρέας - Ειδική πριμοδότηση υπέρ των παραγωγών - Υποχρέωση του αιτούντος να διατηρήσει στην εκμετάλλευσή του τα βοοειδή - Μη τήρηση της υποχρεώσεως λόγω μεταβιβάσεως της γεωργικής εκμεταλλεύσεως κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος της υποχρεώσεως - Περίπτωση ανωτέρας βίας δικαιολογούσας τη διατήρηση του δικαιώματος επί της πριμοδοτήσεως - Δεν συντρέχει

(Κανονισμοί της Επιτροπής 1244/82, άρθρο 5, και 741/89, άρθρα 2 και 9 § 3)

2 Γεωργία - Κοινή οργάνωση των αγορών - Βόειο κρέας - Ειδική πριμοδότηση υπέρ των παραγωγών - Μεταβίβαση της εκμεταλλεύσεως κατά τη διάρκεια ισχύος των υποχρεώσεων που ανέλαβε ο δικαιοπάροχος - Δικαίωμα επί της πριμοδοτήσεως - Μεταβίβαση στον δικαιοδόχο ο οποίος πληροί τις προϋποθέσεις - Δεν υφίσταται

(Κανονισμός 805/68 του Συμβουλίου, άρθρο 4α § 1, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 571/89 και τον κανονισμό 468/87· κανονισμός 714/89 της Επιτροπής)

Περίληψη

1 Η μεταβίβαση της εκμεταλλεύσεως κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος της υποχρεώσεως του παραγωγού να διατηρήσει τα βοοειδή στην εκμετάλλευσή του, που προβλέπει το άρθρο 2 του κανονισμού 714/89, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος, δεν μπορεί να εξομοιωθεί με ανωτέρα βία ούτε, ιδίως, με τη μη τήρηση της υποχρεώσεως αυτής λόγω θανάτου ή επαγγελματικής ανικανότητας μακράς διαρκείας του δικαιούχου, που περιλαμβάνονται μεταξύ των περιπτώσεων ανωτέρας βίας που προβλέπει το άρθρο 5 του κανονισμού 1244/82, στις οποίες παραπέμπει το άρθρο 9, παράγραφος 3, του κανονισμού 714/89. Πράγματι, μια τέτοια μεταβίβαση δεν συνιστά γεγονός ξένο, ασύνηθες και απρόβλεπτο, για εκείνον που την επικαλείται, οι συνέπειες του οποίου δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν όση επιμέλεια και αν είχε καταβληθεί.

2 Το άρθρο 4α, παράγραφος 1, του κανονισμού 805/68, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 571/89, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του κανονισμού 468/87, για τον καθορισμό των γενικών κανόνων του καθεστώτος της ειδικής πριμοδοτήσεως υπέρ των παραγωγών βοείου κρέατος, και τον κανονισμό 714/89, περί λεπτομερειών εφαρμογής αυτού του καθεστώτος, έχει την έννοια ότι, σε περίπτωση μεταβιβάσεως γεωργικής εκμεταλλεύσεως μέσω vorweggenommene Erbfolge (πρόωρης διαδοχής μεταξύ ζώντων) κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος των υποχρεώσεων που ανέλαβε ο αιτών, το δικαίωμα χορηγήσεως ειδικής πριμοδοτήσεως υπέρ παραγωγών βοείου κρέατος για το έτος 1991 δεν μεταβιβάζεται στον νέο κύριο ο οποίος πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις ως προς τη διατήρηση και την πάχυνση των ζώων.

Διάδικοι

Στην υπόθεση C-376/97,

που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Bundesverwaltungsgericht (Γερμανία) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρου 234 ΕΚ), με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ

Bezirksregierung Lόneburg

και

Karl-Heinz Wettwer,

"η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία ορισμένων διατάξεων του κανονισμού (ΕΟΚ) 805/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/003, σ. 72), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 571/89 του Συμβουλίου, της 2ας Μαρτίου 1989 (ΕΕ L 61, σ. 43), του κανονισμού (ΕΟΚ) 468/87 του Συμβουλίου, της 10ης Φεβρουαρίου 1987, για τον καθορισμό των γενικών κανόνων του καθεστώτος της ειδικής πριμοδότησης υπέρ των παραγωγών βοείου κρέατος (ΕΕ L 48, σ. 4), καθώς και του κανονισμού (ΕΟΚ) 714/89 της Επιτροπής, της 20ής Μαρτίου 1989, περί λεπτομερειών εφαρμογής του καθεστώτος ειδικής πριμοδότησης υπέρ των παραγωγών βοείου κρέατος (ΕΕ L 78, σ. 38),

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(δεύτερο τμήμα),

συγκείμενο από τους G. Hirsch, πρόεδρο τμήματος, G. F. Mancini και R. Schintgen (εισηγητή), δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: P. Lιger

γραμματέας: R. Grass

λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:

- o K.-H. Wettwer, εκπροσωπούμενος από τον Jόrgen Lukanow, δικηγόρο Euskirchen,

- η Επιτροπή των Ευρωπαϋκών Κοινοτήτων, εκπροσωπουμένη από τον Κlaus-Dieter Borchardt, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας,

έχοντας υπόψη την έκθεση τoυ εισηγητή δικαστή,

αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 4ης Φεβρουαρίου 1999,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με διάταξη της 16ης Σεπτεμβρίου 1997, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 4 Νοεμβρίου 1997, το Bundesverwaltungsgericht υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ (νυν άρθρου 234 ΕΚ), προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία ορισμένων διατάξεων του κανονισμού (ΕΟΚ) 805/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος (ΕΕ ειδ. έκδ. 03/003, σ. 72), όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 571/89 του Συμβουλίου, της 2ας Μαρτίου 1989 (ΕΕ L 61, σ. 43), του κανονισμού (ΕΟΚ) 468/87 του Συμβουλίου, της 10ης Φεβρουαρίου 1987, για τον καθορισμό των γενικών κανόνων του καθεστώτος της ειδικής πριμοδότησης υπέρ των παραγωγών βοείου κρέατος (ΕΕ L 48, σ. 4), καθώς και του κανονισμού (ΕΟΚ) 714/89 της Επιτροπής, της 20ής Μαρτίου 1989, περί λεπτομερειών εφαρμογής του καθεστώτος ειδικής πριμοδότησης υπέρ των παραγωγών βοείου κρέατος (ΕΕ L 78, σ. 38).

2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ του K.-H. Wettwer, γεωργού, και της Bezirksregierung Lόneburg (στο εξής: Bezirksregierung), αναφορικά με τη μεταβίβαση του δικαιώματος χορηγήσεως ειδικής πριμοδοτήσεως για το έτος 1991 στον υιό του, στον οποίο είχε παραχωρήσει τη γεωργική του εκμετάλλευση κατά τη διάρκεια της περιόδου για την οποία είχε αναλάβει υποχρεώσεις με σκοπό ακριβώς τη χορήγηση τέτοιας πριμοδοτήσεως.

Το κανονιστικό πλαίσιο

3 Το άρθρο 4α του κανονισμού 805/68, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 571/89, ορίζει ότι:

«1. Οι παραγωγοί βοείου κρέατος μπορούν να τυγχάνουν μιας ειδικής πριμοδότησης. Η πριμοδότηση χορηγείται, μετά από αίτησή τους, για τα αρσενικά βοοειδή ηλικίας τουλάχιστον εννέα μηνών τα οποία έχουν παχύνει στην εκμετάλλευσή τους.

Η πριμοδότηση περιορίζεται σε ενενήντα ζώα ανά ημερολογιακό έτος και ανά εκμετάλλευση. Το ύψος της πριμοδότησης καθορίζεται σε 40 ECU ανά ζώο.

Η πριμοδότηση χορηγείται μία φορά για κάθε ζώο. Καταβάλλεται απευθείας στον παραγωγό ή μετακυλίεται σε αυτόν.

2. Μετά από πρόταση της Επιτροπής, το Συμβούλιο θεσπίζει, με ειδική πλειοψηφία, τους γενικούς κανόνες σχετικά με την ειδική πριμοδότηση, και ιδίως τον ορισμό των επιλέξιμων παραγωγών για τη χορήγηση της πριμοδότησης, καθώς και τις προϋποθέσεις χορήγησής της.

3. Η Επιτροπή, σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 27, θεσπίζει τις λεπτομέρειες εφαρμογής του παρόντος άρθρου (...).»

4 Κατά το άρθρο 1 του κανονισμού 468/87, τον οποίο εξέδωσε το Συμβούλιο κατ' εφαρμογήν του άρθρου 4α, παράγραφος 2, του κανονισμού 805/68, ως: «"παραγωγός" νοείται: ο μεμονωμένος κάτοχος γεωργικής εκμετάλλευσης, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, του οποίου η εκμετάλλευση βρίσκεται στο έδαφος της Κοινότητας και ο οποίος ασχολείται με την εκτροφή βοοειδών». Κατά την ίδια διάταξη ως εκμετάλλευση νοείται «το σύνολο των μονάδων παραγωγής που διαχειρίζεται ο παραγωγός και οι οποίες βρίσκονται στο έδαφος ενός και του αυτού κράτους μέλους».

5 Δυνάμει του άρθρου 3, παράγραφος 1, του κανονισμού 468/87, οι αιτήσεις για τη χορήγηση πριμοδότησης «υποβάλλονται στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών μία ή περισσότερες φορές κατ' έτος» και «συνοδεύονται από γραπτή δήλωση του παραγωγού με την οποία βεβαιώνεται ότι προέβη στην πάχυνση των αρσενικών βοοειδών για τα οποία ζήτησε τη χορήγηση της πριμοδότησης».

6 Το άρθρο 5 του κανονισμού 468/87 ορίζει ότι οι λεπτομέρειες εφαρμογής του συστήματος της ειδικής πριμοδοτήσεως υπέρ των παραγωγών βοείου κρέατος, των οποίων ο καθορισμός ανατέθηκε στην Επιτροπή κατ' εφαρμογή του άρθρου 4α, παράγραφος 3, του κανονισμού 805/68, αφορούν ιδίως τις διατάξεις περί καταθέσεως των αιτήσεων και καταβολής της πριμοδοτήσεως, καθώς και των λεπτομερειών ελέγχου της τηρήσεως των όρων που αναφέρονται στο άρθρο 3, παράγραφος 1, ειδικότερα δε της διάρκειας διατηρήσεως των ζώων στην εκμετάλλευση ώστε να εξασφαλίζεται ικανοποιητικός έλεγχος.

7 Κατά το άρθρο 2, δεύτερη περίπτωση, του κανονισμού 714/89, το οποίο καθορίζει τις λεπτομέρειες εφαρμογής του συστήματος της πριμοδοτήσεως που ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών της υποθέσεως της κύριας δίκης, ο παραγωγός οφείλει, κατά την κατάθεση της αιτήσεώς του, να αναλάβει την υποχρέωση ότι θα «διατηρήσει τα αρσενικά βοοειδή, για τα οποία ζητεί τη χορήγηση της πριμοδότησης, στην εκμετάλλευσή του κατά το καθορισμένο χρονικό διάστημα κατ' εφαρμογή του άρθρου 8 παράγραφος 2 (...), τουλάχιστον έως την ηλικία των εννέα μηνών».

8 Κατά το άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 714/89, εναπόκειται στα κράτη μέλη να καθορίσουν, προκειμένου να καταστεί δυνατή η άσκηση ικανοποιητικού ελέγχου ως προς τις αιτήσεις που υποβλήθηκαν δυνάμει του άρθρου 2, μια ελάχιστη περίοδο κατά τη διάρκεια της οποίας τα αρσενικά βοοειδή πρέπει να παραμένουν στην εκμετάλλευση μετά την ημερομηνία υποβολής της αιτήσεως. Η περίοδος αυτή δεν μπορεί να είναι μικρότερη από δύο μήνες ή μεγαλύτερη από πέντε μήνες. Στη Γερμανία η διάρκειά της είναι τρεις μήνες.

9 Κατά το άρθρο 8, παράγραφος 1, του κανονισμού 714/89, οι αρμόδιες εθνικές αρχές που είναι επιφορτισμένες με τον έλεγχο τηρήσεως των διατάξεων του συστήματος της ειδικής πριμοδοτήσεως μπορούν να προβούν σε διοικητικούς ελέγχους και σε επιτόπου επιθεωρήσεις. Οι έλεγχοι αυτοί αφορούν, μεταξύ άλλων:

«α) τον αριθμό των αρσενικών βοοειδών που υπάρχουν στην εκμετάλλευση που διαχειρίζεται ο παραγωγός και που αποτελούν το αντικείμενο της αίτησης (...)·

β) την ακρίβεια των προβλεπόμενων δηλώσεων και την τήρηση των υποχρεώσεων που έχουν αναληφθεί από τον παραγωγό·

γ) (...)».

10 Το άρθρο 9, παράγραφος 1, του κανονισμού 714/89 προβλέπει την απώλεια της πριμοδοτήσεως, υπό την επιφύλαξη των παραγράφων 2, 3 και 4 του εν λόγω άρθρου, όταν ο αριθμός των πράγματι επιλέξιμων ζώων που διαπιστώνεται κατά τον έλεγχο είναι μικρότερος από εκείνον που αναφέρεται στην αίτηση για πριμοδότηση. Προς ενίσχυση των διατάξεων που αποσκοπούν στην πρόληψη και τον κολασμό των περιπτώσεων παρανομίας και απάτης, η παράγραφος 6 του εν λόγω άρθρου ορίζει ότι:

«Σε περίπτωση εφαρμογής της πρώτης παραγράφου, αν διαπιστωθεί από την αρμόδια αρχή ότι πρόκειται για εσφαλμένη δήλωση που έγινε εκ προθέσεως ή λόγω σοβαρής αμέλειας, ο εν λόγω παραγωγός αποκλείεται από το καθεστώς της πριμοδότησης για χρονικό διάστημα 12 μηνών από την ημερομηνία της διαπιστώσεως αυτής.»

11 Δυνάμει του άρθρου 9, παράγραφος 3, του κανονισμού 714/89, «Το δικαίωμα πριμοδότησης διατηρείται για τον αριθμό των ζώων που είναι πραγματικά επιλέξιμα όταν ο παραγωγός δεν μπόρεσε να τηρήσει την υποχρέωση που προβλέπεται στο άρθρο 2 λόγω περιπτώσεως ανωτέρας βίας, και ιδίως εκείνων που αναφέρονται στο άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1244/82 της Επιτροπής. Ο παραγωγός ενημερώνει σχετικά τις αρμόδιες αρχές σε προθεσμία δέκα ημερών από την επέλευση του συμβάντος.»

12 Το άρθρο 5 του κανονισμού 1244/82 της Επιτροπής, της 19ης Μαου 1982, περί των λεπτομερειών εφαρμογής του καθεστώτος πριμοδοτήσεως προς διατήρηση των αγελών θηλαζουσών αγελάδων (ΕΕ L 143, σ. 20), προβλέπει, στην παράγραφο 1:

«Με την επιφύλαξη των συγκεκριμένων περιστάσεων που πρέπει να ληφθούν υπόψη στις ατομικές περιπτώσεις, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να αποδεχθούν ότι δικαιολογείται η διατήρηση του δικαιώματος για την πριμοδότηση, ιδίως στις ακόλουθες περιπτώσεις ανωτέρας βίας:

α) θάνατος δικαιούχου·

β) μακράς διαρκείας επαγγελματική ανικανότητα του δικαιούχου·

γ) απαλλοτρίωση ενός σημαντικού μέρους της χρησιμοποιούμενης γεωργικής εκτάσεως της εκμεταλλεύσεως την οποία διαχειρίζεται ο δικαιούχος εφ' όσον η απαλλοτρίωση αυτή δεν μπορούσε να προβλεφθεί την ημέρα της υποβολής της αιτήσεως·

δ) σοβαρή φυσική καταστροφή που θίγει κατά σημαντικό τρόπο τη γεωργική έκταση του δικαιούχου·

ε) απρόοπτη καταστροφή των κτισμάτων του δικαιούχου που προορίζονται για την εκτροφή βοοειδών·

στ) επιζωοτία του συνόλου ή ενός μέρους του ζωικού κεφαλαίου βοοειδών του δικαιούχου.»

Η διαφορά της κύριας δίκης

13 Στις 2 Μαου 1991, ο K.-H. Wettwer ζήτησε από την Bezirksregierung τη χορήγηση της ειδικής πριμοδοτήσεως υπέρ των παραγωγών βοείου κρέατος που προβλέπει το άρθρο 4α, παράγραφος 1, του κανονισμού 805/68, όπως τροποποιήθηκε, για δέκα ζώα που εξέτρεφε στη γεωργική του εκμετάλλευση.

14 Με συμβολαιογραφική πράξη της 4ης Ιουλίου 1991, ο K.-H. Wettwer εκχώρησε, διά της vorweggenommene Erbfolge (πρόωρης διαδοχής μεταξύ ζώντων), την εκμετάλλευσή του, περιλαμβανομένων των σχετικών δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, στο υιό του, ο οποίος επίσης ήταν γεωργός και διαχειριζόταν μια άλλη γεωργική εκμετάλλευση. Ο K.-H. Wettwer ενημέρωσε την Bezirksregierung στις 23 Ιουλίου 1991.

15 Με απόφαση της 17ης Οκτωβρίου 1991 η Bezirksregierung απέρριψε το αίτημα του K.-H. Wettwer με το αιτιολογικό ότι δεν διατήρησε τα δέκα ζώα στην εκμετάλλευσή του επί τρεις τουλάχιστον μήνες μετά την κατάθεση της αιτήσεως, καθώς και ότι, εφόσον η πριμοδότηση χορηγείται στο πρόσωπο και όχι στην εκμετάλλευση, μόνο στον αιτούντα μπορεί να καταβληθεί η πριμοδότηση.

16 Ενώπιον του Verwaltungsgericht, στο οποίο προσέφυγε ζητώντας ακύρωση της αποφάσεως περί μη καταβολής ειδικής πριμοδοτήσεως, ο K.-H. Wettwer ισχυρίστηκε ότι ο υιός του, ως διάδοχος, πληρούσε τις συνδεόμενες με την αίτηση πριμοδοτήσεως υποχρεώσεις, που αφορούσαν τη διατήρηση των βοοειδών στην εκμετάλλευση και την πάχυνσή τους, οπότε πληροί τις προϋποθέσεις χορηγήσεως της πριμοδοτήσεως.

17 Με απόφαση της 17ης Σεπτεμβρίου 1992 το Verwaltungsgericht απέρριψε την προσφυγή του K.-H. Wettwer με το σκεπτικό ότι, κατά το άρθρο 4α, παράγραφος 1, του κανονισμού 805/68, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 571/89, η πριμοδότηση χορηγείται στον παραγωγό που υπέβαλε την αίτηση και όχι στην εκμετάλλευση και ότι ούτε ο K.-H. Wettwer ούτε ο υιός του είχαν δικαίωμα πριμοδοτήσεως, διότι ο πρώτος απώλεσε την ιδιότητα του παραγωγού πριν από τη λήξη της τρίμηνης περιόδου ελέγχου και ο δεύτερος δεν είχε υποβάλει αίτηση πριμοδοτήσεως.

18 Ο K.-H. Wettwer άσκησε έφεση κατά της αποφάσεως αυτής ενώπιον του Niedersδchsische Oberverwaltungsgericht, το οποίο, με απόφαση της 26ης Μαου 1995, μεταρρύθμισε την πρωτόδικη απόφαση, με το σκεπτικό, κυρίως, ότι ούτε από τις διατάξεις του κοινοτικού δικαίου, ούτε από τις διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας προκύπτει ότι η ante mortem μεταβίβαση γεωργικής εκμεταλλεύσεως απέκλειε, υπέρ του διαδόχου, διαδοχή στα δικαιώματα και υποχρεώσεις που απορρέουν, για τον αιτούντα, από την αίτηση χορηγήσεως ειδικής πριμοδοτήσεως.

19 Κατόπιν της αποφάσεως αυτής η Bezirksregierung άσκησε αναίρεση ενώπιον του Bundesverwaltungsgericht, το οποίο, κρίνοντας ότι η σιωπή των σχετικών διατάξεων δεν απέκλειε καμία από τις δύο ερμηνείες και απόψεις, αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο ερώτημα:

«Μπορεί να μεταβιβαστεί η αξίωση για ειδική πριμοδότηση καταβαλλόμενη σε παραγωγούς βοείου κρέατος κατά το έτος 1991 σε παραγωγό στον οποίο ο αιτών μεταβίβασε, κατά τη διάρκεια της περιόδου υποχρεώσεως, τη γεωργική του εκμετάλλευση διά vorweggenommene Erbfolge (πρόωρης διαδοχής μεταξύ ζώντων) και ο οποίος ανέλαβε τη διατήρηση και την πάχυνση των βοοειδών;»

20 Όπως προκύπτει από τη διάταξη παραπομπής, το εθνικό δικαστήριο ερωτά ουσιαστικώς αν το άρθρο 4α, παράγραφος 1, του κανονισμού 805/68, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 571/89, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των κανονισμών 468/87 και 714/89, έχει την έννοια ότι σε περίπτωση μεταβιβάσεως γεωργικής εκμεταλλεύσεως διά vorweggenommene Erbfolge (πρόωρης διαδοχής μεταξύ ζώντων) κατά τη διάρκεια της περιόδου για την οποία είχε αναλάβει υποχρεώσεις ο αιτών, το δικαίωμα χορηγήσεως ειδικής πριμοδοτήσεως υπέρ παραγωγών βοείου κρέατος για το έτος 1991 μεταβιβάζεται στον νέο κύριο ο οποίος πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις ως προς τη διατήρηση και την πάχυνση των ζώων.

21 Προκειμένου να δοθεί απάντηση στο κατ' αυτόν τον τρόπο αναδιατυπωθέν ερώτημα, πρέπει να υπογραμμισθεί πρώτον ότι, δυνάμει του άρθρου 4α, παράγραφος 1, του κανονισμού 805/68, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 571/89, οι παραγωγοί βοείου κρέατος που υποβάλλουν την αίτηση μπορούν να λάβουν ειδική πριμοδότηση για τα αρσενικά βοοειδή ηλικίας τουλάχιστον εννέα μηνών τα οποία έχουν παχύνει στην εκμετάλλευσή τους, μέχρι 90 ζώα ανά ημερολογιακό έτος και ανά εκμετάλλευση.

22 Δεύτερον, πρέπει να τονισθεί ότι, προς διασφάλιση του ελέγχου τηρήσεως αυτών των προϋποθέσεων χορηγήσεως που καθόρισε το Συμβούλιο, οι διατάξεις εφαρμογής που θέσπισε τόσο το ίδιο όσο και η Επιτροπή, συγκεκριμένα το άρθρο 3 του κανονισμού 468/87 και το άρθρο 2 του κανονισμού 714/89, προβλέπουν ότι οι αιτήσεις πριμοδοτήσεως πρέπει να συνοδεύονται από γραπτές δηλώσεις με τις οποίες ο παραγωγός, αφενός, βεβαιώνει ότι προέβη στην πάχυνση των βοοειδών για τα οποία ζήτησε τη χορήγηση πριμοδοτήσεως και, αφετέρου, αναλαμβάνει την υποχρέωση να τα διατηρήσει στην εκμετάλλευσή του κατά τη διάρκεια μιας ελάχιστης περιόδου οριζόμενης κατά το άρθρο 8, παράγραφος 2, του κανονισμού 714/89.

23 Από την τρίτη αιτιολογική σκέψη του κανονισμού 714/89 προκύπτει σαφώς ότι, ενόψει ακριβώς των σχετικών με την προσκόμιση αποδείξεων δυσχερειών αναφορικά με την τήρηση των απαιτουμένων προϋποθέσεων, προβλέφθηκε ότι οι αιτήσεις θα συνοδεύονται από δηλώσεις και ανάληψη υποχρεώσεων εκ μέρους των δικαιούχων και ότι οι δηλώσεις αυτές και οι αναλήψεις υποχρεώσεων θα υπόκεινται σε διοικητικό έλεγχο καθώς και επιτόπιο έλεγχο εκ μέρους των κρατών μελών.

24 Ενόψει αυτών των προϋποθέσεων, επιβάλλεται να τονισθεί ότι οι δηλώσεις αυτές και οι αναλήψεις υποχρεώσεων του αιτούντος συνιστούν ουσιώδες στοιχείο του συστήματος ελέγχου των ειδικών πριμοδοτήσεων υπέρ των παραγωγών βοείου κρέατος, όπως το θέσπισε ο κοινοτικός νομοθέτης.

25 Τρίτον, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι, σε περίπτωση μεταβιβάσεως της εκμεταλλεύσεως ενός αιτούντος πριμοδότηση, η κοινοτική νομοθεσία δεν προβλέπει την υποχρέωση, ούτε τη δυνατότητα, του νέου κυρίου της εκμεταλλεύσεως να αναλάβει υποχρέωση τηρήσεως των υποχρεώσεων που ανέλαβε, κατά τον χρόνο καταθέσεως της αιτήσεώς του, ο παραγωγός που του εκχώρησε την εκμετάλλευσή του.

26 Όπως ορθώς τόνισε η Επιτροπή, ελλείψει μιας τέτοιας επίσημης αναλήψεως υποχρεώσεως εκ μέρους του νέου κυρίου της εκμεταλλεύσεως, δεν θα μπορούσε να εφαρμοσθεί η κύρωση του αποκλεισμού του από το ευεργέτημα που παρέχεται στο πλαίσιο του συστήματος πριμοδοτήσεως για δωδεκάμηνη περίοδο, η οποία του επιβάλλεται, δυνάμει του άρθρου 9, παράγραφος 6, του κανονισμού 714/89, αν υποβάλει ψευδή δήλωση εκ προθέσεως ή λόγω σοβαρής αμέλειας, πράγμα που θα επηρέαζε σημαντικά την αποτελεσματικότητα του συστήματος ελέγχου που αποσκοπεί στη διασφάλιση της τηρήσεως των προϋποθέσεων χορηγήσεως της πριμοδοτήσεως.

27 Ενόψει όλων αυτών των σκέψεων, συνάγεται το συμπέρασμα ότι, σε περίπτωση μεταβιβάσεως εκμεταλλεύσεως κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος των υποχρεώσεων που ανέλαβε ο αιτών την ειδική πριμοδότηση υπέρ των παραγωγών βοείου κρέατος, ο αιτών χάνει το δικαίωμα πριμοδοτήσεως και ο νέος κύριος της εκμεταλλεύσεως δεν μπορεί να ζητήσει πριμοδότηση παρά μόνον υποβάλλοντας ενδεχομένως ο ίδιος αίτηση, συνοδευόμενη απ' όλες τις απαιτούμενες δηλώσεις και αναλήψεις υποχρεώσεων. Κατά συνέπεια, ελλείψει τέτοιας αιτήσεως, το γεγονός ότι ο νέος κύριος πληροί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις αναφορικά με τη διατήρηση και την πάχυνση των ζώων δεν αρκεί για τη χορήγηση σ' αυτόν της πριμοδοτήσεως.

28 Όπως τόνισε ο γενικός εισαγγελέας στη σκέψη 22 των προτάσεών του, σε περίπτωση μεταβιβάσεως της εκμεταλλεύσεως σε άλλον παραγωγό, όπως στην υπόθεση της κύριας δίκης, η ερμηνεία αυτή είναι η μόνη που μπορεί να διασφαλίσει, στο παρόν στάδιο εξελίξεως των σχετικών διατάξεων, ότι δεν θα υπάρξει υπέρβαση, εκ μέρους του νέου κυρίου, του ανώτατου αριθμού των 90 ζώων ανά ημερολογιακό έτος και ανά εκμετέλλευση, για τα οποία μπορεί να χορηγηθεί πριμοδότηση.

29 Η ανωτέρω ερμηνεία επιβεβαιώνεται, εξάλλου, από το γεγονός ότι το άρθρο 9, παράγραφος 3, του κανονισμού 714/89, το οποίο ρητώς αναφέρεται στην περίπτωση κατά την οποία ο παραγωγός δεν μπόρεσε να τηρήσει την υποχρέωση διατηρήσεως των βοοειδών στην εκμετάλλευσή του, την οποία επιβάλλει το άρθρο 2 του ιδίου κανονισμού, δεν προβλέπει τη διατήρηση του δικαιώματος για πριμοδότηση σε περίπτωση ανωτέρας βίας.

30 Η μεταβίβαση της εκμεταλλεύσεως κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος αυτής της υποχρεώσεως δεν μπορεί να εξομοιωθεί με ανωτέρα βία ούτε, ιδίως, με τη μη τήρηση της υποχρεώσεως αυτής λόγω θανάτου ή επαγγελματικής ανικανότητας μακράς διαρκείας του δικαιούχου, που περιλαμβάνονται μεταξύ των περιπτώσεων ανωτέρας βίας που προβλέπει το άρθρο 5 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1244/82, στις οποίες παραπέμπει το άρθρο 9, παράγραφος 3, του κανονισμού 714/89. Πράγματι, μια τέτοια μεταβίβαση δεν συνιστά γεγονός ξένο, ασύνηθες και απρόβλεπτο, για εκείνον που την επικαλείται, οι συνέπειες του οποίου δεν θα μπορούσαν να αποφευχθούν όση επιμέλεια και αν είχε καταβληθεί (βλ., ιδίως, ως προς τον ορισμό της έννοιας της ανωτέρας βίας, απόφαση της 29ης Σεπτεμβρίου 1998, C-263/97, First City Trading κ.λπ., Συλλογή 1998, σ. Ι-5537, σκέψη 38).

31 Συνεπώς, στο υποβληθέν ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 4α, παράγραφος 1, του κανονισμού 805/68, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό 571/89, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των κανονισμών 468/87 και 714/89, έχει την έννοια ότι, σε περίπτωση μεταβιβάσεως γεωργικής εκμεταλλεύσεως διά vorweggenommene Erbfolge (πρόωρης διαδοχής μεταξύ ζώντων) κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος των υποχρεώσεων που ανέλαβε ο αιτών, το δικαίωμα χορηγήσεως ειδικής πριμοδοτήσεως υπέρ παραγωγών βοείου κρέατος για το έτος 1991 δεν μεταβιβάζεται στον νέο κύριο ο οποίος πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις ως προς τη διατήρηση και την πάχυνση των ζώων.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

32 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή, η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

(δεύτερο τμήμα),

κρίνοντας επί του ερωτήματος που του υπέβαλε με διάταξη της 16ης Σεπτεμβρίου 1997 το Bundesverwaltungsgericht, αποφαίνεται:

Το άρθρο 4α, παράγραφος 1, του κανονισμού (ΕΟΚ) 805/68 του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 1968, περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα του βοείου κρέατος, όπως τροποποιήθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 571/89 του Συμβουλίου, της 2ας Μαρτίου 1989, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των κανονισμών (ΕΟΚ) 468/87 του Συμβουλίου, της 10ης Φεβρουαρίου 1987, για τον καθορισμό των γενικών κανόνων του καθεστώτος της ειδικής πριμοδότησης υπέρ των παραγωγών βοείου κρέατος, και (ΕΟΚ) 714/89 της Επιτροπής, της 20ής Μαρτίου 1989, περί λεπτομερειών εφαρμογής του καθεστώτος ειδικής πριμοδότησης υπέρ των παραγωγών βοείου κρέατος, έχει την έννοια ότι, σε περίπτωση μεταβιβάσεως γεωργικής εκμεταλλεύσεως μέσω vorweggenommene Erbfolge (πρόωρης διαδοχής μεταξύ ζώντων) κατά τη διάρκεια της περιόδου ισχύος των υποχρεώσεων που ανέλαβε ο αιτών, το δικαίωμα χορηγήσεως ειδικής πριμοδοτήσεως υπέρ παραγωγών βοείου κρέατος για το έτος 1991 δεν μεταβιβάζεται στον νέο κύριο ο οποίος πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις ως προς τη διατήρηση και την πάχυνση των ζώων.