Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Vilaça της 4ης Φεβρουαρίου 1988. - ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. - ΜΗ ΤΗΡΗΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ - ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΓΡΙΩΝ ΠΤΗΝΩΝ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 252/85.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1988 σελίδα 02243



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

++++

Κύριε πρόεδρε,

Κύριοι δικαστές,

1 . Η υπόθεση που μας απασχολεί σήμερα είναι η πέμπτη στην οποία το Δικαστήριο καλείται να εκτιμήσει αν συμβιβάζεται η νομοθεσία κράτους μέλους με την οδηγία 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 2ας Απριλίου 1979, περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών ( 1 ).

2 . Τη φορά αυτή, η Επιτροπή προσάπτει στη Γαλλική Δημοκρατία ότι η νομοθεσία της δεν συμβιβάζεται με την προαναφερθείσα οδηγία .

3 . Περιέργως, είναι η πρώτη προσφυγή που η Επιτροπή ασκεί βάσει της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ λόγω μη συμμορφώσεως με αυτή η ημερομηνία της επ' ακροατηρίου συζητήσεως, η οποία είχε ήδη οριστεί το μήνα Ιούλιο του 1986, αναβλήθηκε για την 1η Δεκεμβρίου 1987 κατόπιν αιτήσεως των δύο διαδίκων, δεδομένου ότι είχε προβλεφθεί η θέσπιση των αναγκαίων διατάξεων από τις γαλλικές αρχές, προκειμένου να συμμορφωθούν με την οικεία οδηγία . Πράγματι, διάφορες τροποποιήσεις επήλθαν στη συνέχεια στη γαλλική νομοθεσία .

4 . Η Επιτροπή όμως δεν παραιτήθηκε από την προσφυγή της, παρόλο ότι δέχτηκε κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση ότι ορισμένες αιτιάσεις που είχαν διατυπωθεί στο δικόγραφο της προσφυγής είχαν καταστεί άνευ αντικειμένου .

5 . 'Οπως κατ' επανάληψη έχει κρίνει το Δικαστήριο, το γεγονός της θεσπίσεως ρυθμίσεως εκπροθέσμως, ήτοι μετά την ταχθείσα προθεσμία με την αιτιολογημένη γνώμη, δεν εξαλείφει ούτε τη μη τήρηση των υποχρεώσεων ούτε το συμφέρον για την αναγνώριση της εν λόγω μη τηρήσεως ( 2 ): το έννομο συμφέρον της Επιτροπής θεωρείται δεδομένο κάθε φορά που η μη τήρηση των υποχρεώσεων αυτών δεν παύει εντός της ταχθείσας προθεσμίας ( 3 ).

6 . Υπ' αυτές τις συνθήκες - και με την επιφύλαξη της μεταγενέστερης παραιτήσεως της Επιτροπής -, η εξέταση του αν συμβιβάζονται διατάξεις εσωτερικού δικαίου με μία οδηγία πρέπει να αφορά την ισχύουσα νομοθεσία κατά το χρόνο της διατυπώσεως της αιτιολογημένης γνώμης και της ασκήσεως της προσφυγής, δεδομένου ότι κατά το χρόνο αυτό προσδιορίζεται το αντικείμενο της προσφυγής ( 4 ).

7 . Στην παρούσα υπόθεση, από τις έξι αιτιάσεις που διατυπώνονται στην προσφυγή, η Επιτροπή δέχθηκε ότι η αιτίαση σχετικά με τη θήρα του τρυγονιού στην περιοχή του Medoc ( πέμπτη αιτίαση ) κατέστη άνευ αντικειμένου, δεδομένου ότι με απόφαση του γαλλικού Conseil d' Etat, το Δεκέμβριο του 1984, ακυρώθηκε, ως ασυμβίβαστη με την οδηγία, η υπουργική απόφαση που επέτρεπε τη θήρα αυτή . Κατά συνέπεια, δεν μπορούσαν πλέον να χορηγηθούν τέτοιες άδειες θήρας .

8 . Η Επιτροπή δέχθηκε επίσης ότι η αιτίαση σχετικά με τον κατάλογο των πτηνών των οποίων η θήρα επιτρέπεται ( τέταρτη αιτίαση ) κατέστη άνευ αντικειμένου, δεδομένου ότι η υπουργική απόφαση της 12ης Ιουνίου 1979 καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε με την υπουργική απόφαση της 26ης Ιουνίου 1987, η οποία περιέχει κατάλογο των ειδών πτηνών των οποίων η θήρα επιτρέπεται, ο οποίος καταρτίστηκε σύμφωνα με το άρθρο 7 και το παράρτημα ΙΙ της οδηγίας . Κατά τη διάρκεια της επ' ακροατηρίου συζητήσεως, ο εκπρόσωπος της γαλλικής κυβερνήσεως κατέθεσε το κείμενο της τελευταίας αυτής υπουργικής αποφάσεως για να συμπεριληφθεί στη δικογραφία .

9 . Η αρχικά διατυπωθείσα αιτίαση της Επιτροπής αφορούσε έξι είδη που περιελαμβάνονταν στην υπουργική απόφαση του 1979 και των οποίων η θήρα επιτρεπόταν λόγω του βλαπτικού τους χαρακτήρα - το κοράκι, τη μαύρη κορώνη, το ψαρόνι, την κίσσα τη βαλανοφάγο και την καρακάξα . Η γαλλική κυβέρνηση ισχυρίστηκε προς άμυνά της ότι οι εξαιρέσεις από την οδηγία που αφορούν τα είδη αυτά είχαν ανακοινωθεί στην Επιτροπή με έγγραφο της 26ης Αυγούστου 1981 και ήταν δικαιολογημένες δυνάμει της διατάξεως του άρθρου 9, παράγραφος 1, στοιχείο α ), τρίτη περίπτωση, της εν λόγω οδηγίας .

10 . Δεδομένου ότι η υπουργική απόφαση της 26ης Ιουνίου 1987 είχε αποσύρει εν τω μεταξύ τα εν λόγω είδη από τον κατάλογο των πτηνών, των οποίων επιτρέπεται η θήρα, το ζήτημα αν οι εξαιρέσεις από την οδηγία ( βάσει της διατάξεως του άρθρου 9, παράγραφος 1, στοιχείο α ), τρίτη περίπτωση ) επιτρέπονται εφεξής ή όχι, όσον αφορά τα πτηνά αυτά, θα εξαρτηθεί από το συγκεκριμένο περιεχόμενο των εξαιρέσεων που ζητούνται . 'Ομως, το ζήτημα αυτό δεν μπορεί λογικά να εξετασθεί στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας, δεδομένου ότι πρέπει προηγουμένως να πραγματοποιηθούν διαβουλεύσεις με την Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 9, παράγραφοι 3 και 4, της οδηγίας .

11 . Επομένως, θα προβώ στην ανάλυση των εναπομενουσών αιτιάσεων, διατηρώντας την απαρίθμηση του δικογράφου της προσφυγής .

Πρώτη αιτίαση : Προστασία των φωλιών και των αυγών

12 . Το άρθρο 5 της οδηγίας προβλέπει στα στοιχεία β ) και γ ) την προστασία των φωλιών και των αυγών όλων των ειδών πτηνών που αναφέρονται στο άρθρο 1 .

13 . α ) 'Ομως, η γαλλική νομοθεσία, δηλαδή τα άρθρα 372, δέκατο εδάφιο, και 374, παράγραφος 4, του Code rural - προβλέπει την προστασία των αυγών και των φωλιών, όσον αφορά τα πτηνά που θεωρούνται ως θήραμα, μόνον κατά τη διάρκεια της περιόδου που απαγορεύεται η θήρα . Η νομοθεσία αυτή, κατά την Επιτροπή, δεν συμβιβάζεται επομένως με την οδηγία, δυνάμει της οποίας η εν λόγω προστασία εξασφαλίζεται καθ' όλη τη διάρκεια του έτους .

14 . Η Γαλλία θεωρεί ότι πρόκειται για καθαρά τυπική αιτίαση, δεδομένου ότι τα πτηνά δεν φωλεοποιούν κατά τη διάρκεια της περιόδου που επιτρέπεται η θήρα επομένως, με τη γαλλική νομοθεσία επιτυγχάνεται πλήρως ο επιδιωκόμενος με την οδηγία σκοπός . Προς στήριξη της απόψεώς της, η καθής ισχυρίσθηκε ( στο υπόμνημα ανταπαντήσεώς της ) ότι οι υπουργικές αποφάσεις που ορίζουν τις περιόδους ενάρξεως και λήξεως της θήρας έχουν ως αποτέλεσμα η θήρα να μην αρχίζει "εκ παραδόσεως" πριν από την πρώτη Κυριακή του Σεπτεμβρίου και να μη λήγει μετά τις 28 Φεβρουαρίου . Με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζεται η σύμπτωση της περιόδου απαγορεύσεως της θήρας και της περιόδου φωλεοποιήσεως και αναπαραγωγής .

15 . 'Ομως, φαίνεται ότι η γαλλική νομοθεσία δεν εξασφαλίζει πλήρως την επίτευξη των στόχων του άρθρου 5, στοιχεία β ) και γ ), της οδηγίας .

16 . Πρώτον, επειδή - όπως το τόνισε η Επιτροπή - η αναστολή της προστασίας των φωλιών κατά τη διάρκεια της περιόδου που επιτρέπεται η θήρα σημαίνει την παραγνώριση του αναγκαίου χαρακτήρα της προστασίας αυτής ακόμη και εκτός της περιόδου αναπαραγωγής . Πράγματι, ορισμένα πτηνά ( ιδίως τα αποδημητικά πτηνά ) επαναχρησιμοποιούν τις φωλιές που έχουν κατασκευάσει κατά τα προηγούμενα έτη . Μη προστατεύοντας τις φωλιές κατά τη διάρκεια όλου του έτους, η γαλλική νομοθεσία δεν ανταποκρίνεται, επομένως, στις απαιτήσεις του άρθρου 5, στοιχείο β ), της οδηγίας .

17 . Δεύτερον, οι υπουργικές αποφάσεις που ορίζουν τις περιόδους ενάρξεως και λήξεως της θήρας για τις διάφορες περιοχές και τα διάφορα είδη δεν εξασφαλίζουν εντελώς τη μη σύμπτωση των περιόδων που επιτρέπεται η θήρα και των περιόδων φωλεοποιήσεως . Εξάλλου, ο ισχυρισμός της Γαλλίας επί του σημείου αυτού δεν εξασφαλίζει ότι οι ημερομηνίες ενάρξεως και λήξεως της θήρας συμπίπτουν πάντοτε με την πρώτη Κυριακή του Σεπτεμβρίου και την 28η Φεβρουαρίου : αναφέρει μόνο ότι αυτό συμβαίνει "εκ παραδόσεως ". Με άλλα λόγια, η γαλλική κυβέρνηση βασίζεται σε μία "παραδοσιακή" συμπεριφορά, χωρίς υποχρεωτική ισχύ, η οποία δεν εξασφαλίζει την αδυναμία συμπτώσεως των περιόδων κατά τις οποίες επιτρέπεται η θήρα και των περιόδων φωλεοποιήσεως . Ας αναφερθεί για παράδειγμα αυτό που συνέβη στην Gironde με τη θήρα του τρυγονιού η οποία, μέχρι την έκδοση αποφάσεως του Conseil d' Etat της 7ης Δεκεμβρίου 1984, επιτρεπόταν, δυνάμει της υπουργικής αποφάσεως της 20ής Απριλίου 1982, το μήνα Μάιο, δηλαδή κατά τη διάρκεια της περιόδου αναπαραγωγής των εν λόγω πτηνών .

18 . Συνεπώς, μη προστατεύοντας τις φωλιές και τ' αυγά κατά τη διάρκεια όλου του έτους και μη εξασφαλίζοντας ότι η περίοδος που επιτρέπεται η θήρα δεν συμπίπτει με την περίοδο αναπαραγωγής όλων των ειδών, η γαλλική νομοθεσία εξ αντικειμένου δεν θέτει πλήρως σε εφαρμογή τις διατάξεις του άρθρου 5, στοιχεία β ) και γ ), της οδηγίας .

19 . β ) 'Οσον αφορά τα άλλα είδη πτηνών που ζουν σε άγρια κατάσταση και τα οποία αναφέρονται στην υπουργική απόφαση της 17ης Απριλίου 1981, η Επιτροπή θεωρεί ότι παρόλο ότι η εξασφαλιζόμενη από την εν λόγω υπουργική απόφαση προστασία δεν περιορίζεται χρονικώς, δεν καλύπτει όλα τα είδη πτηνών που ζουν σε άγρια κατάσταση στο ευρωπαϊκό έδαφος των κρατών μελών, όπως το απαιτεί το άρθρο 1 της οδηγίας, στο οποίο παραπέμπει το άρθρο 5, παράγραφος 1 .

20 . Ως παράδειγμα ειδών που δεν καλύπτονται από την απαγόρευση καταστροφής των φωλιών και των αυγών, η Επιτροπή αναφέρει αυτά που αναφέρονται στα άρθρα 2 και 3 της προαναφερθείσας υπουργικής αποφάσεως .

21 . 'Οσον αφορά το άρθρο 3, δεν μπορεί να θεωρηθεί ορθή η άποψη της Επιτροπής, δεδομένου ότι το άρθρο αυτό καταργήθηκε με το άρθρο 5 της υπουργικής αποφάσεως της 20ής Δεκεμβρίου 1983 .

22 . 'Οσον αφορά το άρθρο 2, η διάταξη αυτή παραπέμπει στον ασημόγλαρο (" larus argentatus ") και στον καστανοκεφαλόγλαρο (" larus ridibundus "), που έχουν αποτελέσει το αντικείμενο αιτήσεως εξαιρέσεως που υποβλήθηκε με έγγραφο της 28ης Ιουλίου ( ή 28ης Αυγούστου ;) του 1981, με την οποία η Γαλλία, αντιμετωπίζοντας τον κίνδυνο που θα συνεπαγόταν ο πολλαπλασιασμός των πτηνών αυτών για την καλλιέργεια μυδιών, για ορισμένα είδη θαλασσίων πτηνών και για την αεροπλοΐα, λόγοι που εξακολουθούν και σήμερα να ισχύουν, επικαλέσθηκε το άρθρο 9, παράγραφος 1, στοιχείο α ), της οδηγίας .

23 . Σύμφωνα με τους κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτυχθέντες ισχυρισμούς της γαλλικής κυβερνήσεως, οι εξαιρέσεις αυτές χορηγούνται ατομικώς κατά περίπτωση από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και αφορούν επακριβώς καθορισμένες και περιορισμένες ποσότητες φωλιών και αυγών . Υπό τις συνθήκες αυτές, συνεπεία του εξαιρετικού και περιορισμένου τους χαρακτήρα και των λόγων στους οποίους βασίζονται, οι εξαιρέσεις αυτές εμπίπτουν κατ' αρχήν, κατά τη γαλλική κυβέρνηση, στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 9, παράγραφος 1, στοιχείο α ), της οδηγίας .

24 . 'Ομως, εξίσου αληθές είναι και το ότι η προστασία των φωλιών και των αυγών, που προβλέπεται με την υπουργική απόφαση της 17ης Απριλίου 1981, δεν αφορά όλα τα είδη πτηνών που ζουν σε άγρια κατάσταση στο ευρωπαϊκό έδαφος των κρατών μελών . Ο κατάλογος τον οποίο υπέβαλε στις 31 Μαΐου 1986 η Επιτροπή, απαντώντας σε ερώτηση του Δικαστηρίου, απαριθμεί διάφορα είδη πτηνών τα οποία, χωρίς να αποκλείονται ρητώς ( όπως αυτά που αναφέρονται στα άρθρα 2 και 3 ) από την προστασία που παρέχεται με την υπουργική απόφαση της 17ης Απριλίου 1981, δεν περιλαμβάνονται εντούτοις στον κατάλογο του άρθρου 1 της ίδιας υπουργικής αποφάσεως .

25 . Θα επανέλθω με περισσότερες λεπτομέρειες στο θέμα του βάσιμου του επιχειρήματος αυτού στο πλαίσιο της αναλύσεώς μου, όσον αφορά την επόμενη αιτίαση .

26 . Το συμπέρασμα που συνάγω από την ανάλυση αυτή, σε συνδυασμό με τις σκέψεις που μόλις ανέπτυξα, μου επιτρέπει να θεωρήσω ότι, και ως προς το σημείο αυτό, η πρώτη αιτίαση είναι βάσιμη .

Δεύτερη αιτίαση : 'Εκταση της προστασίας

27 . 'Οπως ήδη έχω πει, η οδηγία προστατεύει όλα τα είδη πτηνών που ζουν σε αγρία κατάσταση στο ευρωπαϊκό έδαφος των κρατών μελών .

28 . 'Ομως, το άρθρο 3 του νόμου 76-629, της 10ης Ιουλίου 1976, περιορίζεται στην προστασία των περιπτώσεων που δικαιολογούνται από ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον ή για λόγους διατηρήσεως της εθνικής βιολογικής κληρονομιάς . Κατά την Επιτροπή, η έννοια της "εθνικής βιολογικής κληρονομιάς", επειδή είναι πολύ περιορισμένη, δεν συμβιβάζεται με την οδηγία, δεδομένου ότι αυτή καλύπτει αυτό που θα μπορούσε να ονομαστεί "η ευρωπαϊκή βιολογική κληρονομιά ". Αντίθετα από την οδηγία, ο γαλλικός νόμος δεν προστατεύει ιδίως τα αποδημητικά είδη των άλλων κρατών μελών που είναι δυνατό να βρεθούν μία δεδομένη στιγμή στο έδαφος του γαλλικού κράτους .

29 . Παρόλο ότι η υπουργική απόφαση της 17ης Απριλίου 1981, που εκδόθηκε κατ' εφαρμογή του εν λόγω νόμου, επεκτείνει την έννοια της εθνικής βιολογικής κληρονομιάς σε πολλά είδη που δεν φωλεοποιούν στη Γαλλία, καλύπτοντας με τον τρόπο αυτό ορισμένα αποδημητικά είδη, εντούτοις η προστασία δεν αφορά όλα τα είδη για τα οποία η οδηγία προβλέπει αυτή την προστασία, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα η προαναφερθείσα υπουργική απόφαση να μην είναι σύμφωνη κατά τούτο με την εν λόγω οδηγία .

30 . Πράγματι, όπως ισχυρίστηκε η Επιτροπή, με το σύστημα περιοριστικού καταλόγου προστατευομένων ειδών, το οποίο υιοθέτησε η γαλλική νομοθεσία, δύσκολα καθιστάται δυνατή η κάλυψη όλων των ειδών στα οποία αναφέρεται το άρθρο 1 της οδηγίας . 'Ενα τέτοιο σύστημα διατρέχει αναπόφευκτα τον κίνδυνο να είναι υπερβολικά περιοριστικό . 'Οπως έχω τονίσει στις προτάσεις μου επί της υποθέσεως 247/85, ένα σύστημα καταλόγου δεν προσφέρει "πλήρη εγγύηση ότι δεν υπάρχουν ελλείψεις ως προς την ποσότητα των καταγραφέντων ειδών και δεν επιτρέπει την παρακολούθηση του ρυθμού των μεταβολών που επέρχονται στον αριθμό των αποδημητικών πουλιών και της πορείας που ακολουθούν κατά την αποδημία τους ".

31 . Αυτό φαίνεται να αποδεικνύει ο κατάλογος των ειδών που έχει προσκομιστεί από την Επιτροπή και στον οποίο αναφέρθηκα κατά την προηγούμενη αιτίαση . Ο εκπρόσωπος της γαλλικής κυβερνήσεως παρατήρησε κατά την επ' ακροατηρίου διαδικασία ως προς τον κατάλογο αυτό ότι ορισμένα από αυτά τα είδη δεν ζουν στη Γαλλία και δεν αποδημούν προς τη χώρα αυτή, ως προς δε τα υπόλοιπα εφαρμόζεται στη Γαλλία το σύστημα προστασίας της πανίδας . 'Ομως, όπως προκύπτει και από τη νομολογία του Δικαστηρίου, το προστατευτικό αποτέλεσμα της οδηγίας καλύπτει τα είδη πτηνών που ζουν εκ φύσεως σε άγρια κατάσταση στο ευρωπαϊκό έδαφος ενός άλλου κράτους μέλους και δεν βρίσκονται συνήθως ή εκ φύσεως στο γαλλικό έδαφος, αλλά έχουν μεταφερθεί σ' αυτό, έχουν κρατηθεί ή έχουν διατεθεί στο εμπόριο ζωντανά ή πεθαμένα ( 5 ). 'Ομως, η γαλλική νομοθεσία δεν επεκτείνει την προβλεπόμενη από την οδηγία προστασία στα πτηνά αυτά, ώστε η παρούσα αιτίαση να πρέπει να γίνει δεκτή .

Τρίτη αιτίαση : Η κράτηση πτηνών

32 . Ο νόμος 76-629 δεν προβλέπει ρητή απαγόρευση της κρατήσεως των πτηνών εκείνων των ειδών ως προς τα οποία η θήρα και η σύλληψη απαγορεύονται, έτσι ώστε, κατά την Επιτροπή, ο εν λόγω νόμος να μη συμβιβάζεται με το άρθρο 5, στοιχείο ε ), της οδηγίας . Ο προαναφερθείς νόμος περιορίζεται να απαιτεί μόνο την άδεια για την κράτηση ζώων μη κατοικιδίων ειδών ( άρθρο 5 ), οι δε συνθήκες της κρατήσεώς τους ρυθμίζονται στα άρθρα 6 και 10 .

33 . 'Ομως, η γαλλική κυβέρνηση θεωρεί ότι η εσωτερική νομοθεσία καθιστά δυνατή την επίτευξη του αποτελέσματος που επιδιώκεται με την οδηγία .

34 . Πράγματι, από το συνδυασμό των απαγορεύσεων που διατυπώνονται στο άρθρο 1 της υπουργικής αποφάσεως της 17ης Απριλίου 1981 - ιδίως οι απαγορεύσεις συλλήψεως και αφαιρέσεως των πτηνών, που αναφέρονται στο άρθρο αυτό, και των αυγών των πτηνών αυτών, μεταφοράς τους, χρησιμοποιήσεως, αγοράς ή πωλήσεώς τους - προκύπτει η απαγόρευση κρατήσεως των ειδών που προστατεύονται από την προαναφερθείσα διάταξη .

35 . 'Ομως, ακόμη μία φορά πρέπει να τεθεί το ερώτημα σχετικά με την έκταση της προστασίας, που εξασφαλίζεται με την υπουργική αυτή απόφαση . Πράγματι, μη προστατεύοντας όλα τα είδη που αναφέρονται στην οδηγία, η εν λόγω υπουργική απόφαση δεν συμβιβάζεται με την οδηγία για να συμβεί αυτό, πρέπει η απαγόρευση κρατήσεως να επεκταθεί στα είδη που δεν αναφέρονται στην υπουργική απόφαση, αλλά προστατεύονται από την οδηγία ( βλέπε την ανάλυσή μου όσον αφορά τη δεύτερη αιτίαση ). Εξάλλου, στο υπόμνημα αντικρούσεώς της, η γαλλική κυβέρνηση φαίνεται να έχει δεχθεί σιωπηρώς το κενό αυτό .

'Εκτη αιτίαση:Η χρησιμοποίηση ξώβεργων και διχτυών για τη σύλληψη

36 . Για τους λόγους που έχω εκθέσει στην αρχή των προτάσεών μου, η ανάλυσή μου της αιτιάσεως αυτής δεν αφορά τις υπουργικές αποφάσεις της 1ης Σεπτεμβρίου 1987, με τις οποίες η γαλλική κυβέρνηση θέλησε να ρυθμίσει τις παραδοσιακές μεθόδους θήρας . Επομένως, θα περιοριστώ στην ανάλυση του αν συμβιβάζεται με την οδηγία η γαλλική νομοθεσία που αναφέρεται στο δικόγραφο της προσφυγής, δηλαδή η υπουργική απόφαση της 27ης Ιουλίου 1982 και οι υπουργικές αποφάσεις της 7ης Σεπτεμβρίου και της 15ης Οκτωβρίου 1982 .

37 . Οι υπουργικές αυτές αποφάσεις επιτρέπουν τη χρησιμοποίηση ξώβεργων για τη σύλληψη των κιχλών και διχτυών για τη σύλληψη των σιταρηθρών . Πρόκειται για μεθόδους συλλήψεως που απαγορεύονται ειδικά από το άρθρο 8 και το παράρτημα ΙV, στοιχείο α ), της οδηγίας λόγω του κατ' ανάγκη μη επιλεκτικού τους χαρακτήρα .

38 . Με έγγραφο της 25ης Μαΐου 1983, η Γαλλία ανακοίνωσε μία εξαίρεση από τα άρθρα 7 και 8 της οδηγίας, όσον αφορά τις μεθόδους αυτές συλλήψεως, η οποία επιτρέπεται δυνάμει του άρθρου 9, παράγραφος 1, στοιχείο γ ), που, κατ' αυτή, καλύπτει τη διάσωση παραδοσιακών μεθόδων θήρας .

39 . 'Οσον αφορά το επιχείρημα αυτό, αρκεί να λεχθεί κατ'αρχάς ότι ο λόγος που προβάλλεται δεν είναι δυνατό να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 9, παράγραφος 1, στοιχείο γ ), παρά μόνον αν μπορεί να θεωρηθεί ότι συνιστά "ορθολογική εκμετάλλευση" των εν λόγω πτηνών ( 6 ). Εν προκειμένω, η εφαρμοζόμενη γαλλική νομοθεσία φαίνεται να περιορίζει τις συλλήψεις στα πτηνά που χρησιμοποιούνται ως κράχτες εξάλλου, η γαλλική κυβέρνηση έχει επικαλεστεί λόγους κοινωνικού χαρακτήρα που συνδέονται με την προχωρημένη ηλικία αυτών που χρησιμοποιούν εκ παραδόσεως παρόμοιες μεθόδους θήρας, η διατήρηση των οποίων θα συνέβαλε εξάλλου στο να αποφευχθεί η έξοδος του αγροτικού πληθυσμού .

40 . Παρ' όλα αυτά, είναι αναγκαίο, χάρη της συμμορφώσεως προς τις τωρινές οικολογικές απαιτήσεις, οι παραδοσιακές αυτές μέθοδοι, αν υποτεθεί ότι συμβιβάζονται με το άρθρο 9, παράγραφος 1, στοιχείο γ ), να ανταποκρίνονται στις προϋποθέσεις που ρητώς ορίζονται στη διάταξη αυτή .

41 . Συγκεκριμένα, η εν λόγω δραστηριότητα πρέπει να ασκείται υπό αυστηρές συνθήκες ελέγχου και κατά τρόπο επιλεκτικό, να περιορίζεται δε σε μικρές ποσότητες πτηνών .

42 . Κατά τη γνώμη μου, η γαλλική κυβέρνηση εξήγησε επαρκώς από νομική άποψη ( ιδιαίτερα στο υπόμνημά της αντικρούσεως ) ότι η εν λόγω νομοθεσία προβλέπει επαρκώς αυστηρές και ελεγχόμενες προϋποθέσεις για τη χρησιμοποίηση των μεθόδων θήρας στις οποίες αναφέρεται η παρούσα αιτίαση .

43 . Πάντως, προκειμένου να γίνουν δεκτές οι εξαιρέσεις, πρέπει επιπλέον οι χρησιμοποιούμενες μέθοδοι συλλήψεως να είναι επιλεκτικές . 'Ομως, η χρησιμοποίηση ξώβεργων απαγορεύεται ρητώς από το άρθρο 8 και το εδάφιο α ) του παραρτήματος ΙV, ακριβώς λόγω του μη επιλεκτικού της χαρακτήρα, διότι είναι δεδομένοι οι κίνδυνοι συλλήψεως άλλων ειδών πτηνών τους οποίους συνεπάγεται . Το γεγονός ότι η γαλλική νομοθεσία προβλέπει την υποχρέωση απελευθερώσεως των πτηνών που ανήκουν σε άλλα είδη δεν μεταβάλλει τη φύση της συλλήψεως που πραγματοποιείται με αυτές τις μεθόδους, ανεξάρτητα από το ότι, όπως η Επιτροπή το έχει υπογραμμίσει, η εν λόγω σύλληψη μπορεί να προκαλέσει πληγές, ακρωτηριασμούς και θανάτους μεταξύ των πτηνών όλων των ειδών .

44 . Πρέπει να προστεθεί ότι οι συλλήψεις δεν πρέπει μόνο να είναι επιλεκτικές, αλλά επίσης να πραγματοποιούνται σε μικρές ποσότητες . Η Γαλλία φαίνεται ότι θεωρεί ότι αυτό συμβαίνει όταν το ποσοστό των συλληφθέντων πτηνών είναι χαμηλό σε σχέση με το συνολικό πληθυσμό . 'Ομως, παρά τους υπολογισμούς που έχει προσκομίσει η γαλλική κυβέρνηση, η επίδικη γαλλική νομοθεσία δεν μπορεί να εξασφαλίσει ότι στο μέλλον η θήρα των πτηνών αυτών δεν θα πραγματοποιείται εντατικά ( ακόμη και αν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι τα πτηνά αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο ως κράχτες ) και ότι τα ποσοστά που έχουν διαπιστωθεί μέχρι τώρα δεν θα σημειώσουν σημαντική αύξηση . Πράγματι, οι επίδικες υπουργικές αποφάσεις δεν προβλέπουν κανένα περιορισμό, όσον αφορά τον αριθμό συλλήψεων που μπορούν να πραγματοποιούνται από οποιονδήποτε εφαρμόζει τις εν λόγω μεθόδους, πράγμα που σημαίνει ότι δεν εξασφαλίζουν ότι ο συνολικός αριθμός των συλληφθέντων πτηνών θα περιορίζεται σε μικρές ποσότητες, γεγονός που αρκεί για να θεωρηθεί ότι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις εξαιρέσεως που προβλέπονται από το άρθρο 9 της οδηγίας .

45 . Συνεπώς, η επίδικη γαλλική νομοθεσία δεν συμβιβάζεται με την οδηγία και ως προς το ότι επιτρέπει, στο πλαίσιο των συνθηκών που τονίστηκαν πιο πάνω, να χρησιμοποιούνται ξώβεργες και δίχτυα .

46 . Υπό τις συνθήκες αυτές, προτείνω στο Δικαστήριο να αποφανθεί ότι η Γαλλική Δημοκρατία δεν θέσπισε εντός της ταχθείσας προθεσμίας τις αναγκαίες διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθεί πλήρως με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την οδηγία 79/409/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 2ας Απριλίου 1979, και, επομένως, δεν συμμορφώθηκε προς υποχρέωση που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ .

47 . Επειδή η Γαλλική Δημοκρατία κατ' ουσία ηττήθηκε, και επειδή οι αιτιάσεις 4 και 5 ανάγονται στη συμπεριφορά της ως προς τις οποίες απέδειξε ότι έπρεπε να θεωρηθούν εκ των υστέρων ως άνευ αντικειμένου, πρέπει να καταδικασθεί στα δικαστικά έξοδα .

(*) Μετάφραση από την πορτογαλική .

( 1)ΕΕ ειδ . έκδ . 15/001, σ . 202 .

( 2 ) Αποφάσεις της 7ης Φεβρουαρίου 1973 στην υπόθεση 39/72, Επιτροπή κατά Ιταλικής Δημοκρατίας, Rec . 1973, σ . 101 20ής Φεβρουαρίου 1986 στην υπόθεση 309/84, Επιτροπή κατά Ιταλικής Δημοκρατίας, Συλλογή 1986, σ . 599 5ης Ιουλίου 1986 στην υπόθεση 103/84, Επιτροπή κατά Ιταλικής Δημοκρατίας, Συλλογή 1986, σ . 1759 17ης Ιουνίου 1987 στην υπόθεση 154/85, Επιτροπή κατά Ιταλικής Δημοκρατίας, Συλλογή 1987, σ . 2717 .

( 3 ) Απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 1961 στην υπόθεση 7/61, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Rec . 1961, σ . 653 .

( 4 ) Αποφάσεις της 27ης Μαΐου 1981 στις υποθέσεις 142 και 143/80, Amministrazione delle finanze dello Stato κατά Essevi, Συλλογή 1981, σ . 1413 της 13ης Οκτωβρίου 1987 στην υπόθεση 236/85, Επιτροπή κατά Κάτω Χωρών, Συλλογή 1987, σ . 3989, σκέψη 28 .

( 5 ) Απόφαση της 8ης Ιουλίου 1987 στην υπόθεση 247/85, Επιτροπή κατά Βασιλείου του Βελγίου, Συλλογή 1987, σ . 3029, σκέψη 22 .

( 6 ) Πάντως, πρέπει να τονιστεί ότι το Δικαστήριο έχει ήδη κρίνει ότι το τοπικό συμφέρον δεν συμπεριλαμβάνεται στους λόγους εξαιρέσεως που απαριθμούνται στο άρθρο 9, παράγραφος 1, της οδηγίας ( απόφαση της 8ης Ιουλίου 1987 στην υπόθεση Επιτροπή κατά Βασιλείου του Βελγίου, Συλλογή 1987, σ . 3029, σκέψη 58 ).