Απόφαση του Δικαστηρίου (τέταρτο τμήμα) της 18ης Ιανουαρίου 1996. - Ποινική δίκη κατά Finn Ohrt. - Αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως: Kriminal- og Skifteretten i Frederikshavn - Δανία. - Έννοια του σκάφους επιθεωρήσεως αλιευτικών σκαφών - Υποχρεώσεις του κυβερνήτη του επιθεωρουμένου σκάφους. - Υπόθεση C-276/94.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1996 σελίδα I-00119



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

1. Αλιεία * Διατήρηση των θαλάσσιων πόρων * Σύστημα ποσοστώσεων αλιείας * Μέτρα ελέγχου * Επιθεώρηση των αλιευτικών σκαφών * Λεπτομερείς κανόνες * Υποχρέωση των επιθεωρούντων σκαφών να φέρουν εμφανώς έναν επισείοντα αναγνωρίσεως * Έκταση της υποχρεώσεως * Πλοίο που αποτελεί παράρτημα του κύριου σκάφους επιθεωρήσεως, αλλά ενεργεί προσωρινά αυτοτελώς * Υπέχει την υποχρέωση

(Κανονισμός 1382/87 της Επιτροπής, άρθρο 2 και παράρτημα Ι)

2. Αλιεία * Διατήρηση των θαλάσσιων πόρων * Σύστημα ποσοστώσεων αλιείας * Μέτρα ελέγχου * Επιθεώρηση των αλιευτικών σκαφών * Λεπτομερείς κανόνες * Υποχρέωση του κυβερνήτη του σκάφους που πρόκειται να επιθεωρηθεί να συμμορφωθεί προς τις διαταγές του εκπροσώπου της αρμόδιας αρχής κράτους μέλους * Προϋπόθεση * Γνώση της ιδιότητας του εκπροσώπου αυτού * Τεκμήριο άγνοιας

(Κανονισμός 1382/87 της Επιτροπής, άρθρα 2 και 3)

Περίληψη

1. Το άρθρο 2 του κανονισμού 1382/87, που θεσπίζει λεπτομερείς κανόνες όσον αφορά την επιθεώρηση των αλιευτικών σκαφών, έχει την έννοια ότι τον επισείοντα ή το σύμβολο αναγνωρίσεως που περιγράφεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού αυτού πρέπει να φέρει κάθε σκάφος επιθεωρήσεως, ανεξάρτητα από τον τύπο του και τις διαστάσεις του.

Πράγματι, μόνον όταν έχει αναρτηθεί εμφανώς το διακριτικό αυτό σύμβολο μπορεί ο κυβερνήτης του αλιευτικού σκάφους να αντιληφθεί ότι πρόκειται για σκάφος επιθεωρήσεως και υποχρεούται να υπακούσει στις διαταγές του χωρίς καμία άλλη προειδοποίηση, όπως προβλέπεται στο άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού. Το συμπέρασμα αυτό δεν αναιρείται από το γεγονός ότι το επιθεωρούν πλοίο αποτελεί παράρτημα του κύριου σκάφους επιθεωρήσεως, αλλά προσωρινά ενεργεί αυτοτελώς.

2. Η υποχρέωση συμμορφώσεως προς τις διαταγές του εκπροσώπου της αρμόδιας αρχής κράτους μέλους, την οποία επιβάλλει το άρθρο 3 του κανονισμού 1382/87, που θεσπίζει λεπτομερείς κανόνες όσον αφορά την επιθεώρηση των αλιευτικών σκαφών, προϋποθέτει ότι ο κυβερνήτης του πλοίου που πρόκειται να επιθεωρηθεί γνωρίζει την ιδιότητα του εκπροσώπου αυτού. Αν δεν υπάρχει το σύμβολο ή ο επισείων αναγνωρίσεως, που προβλέπονται στο άρθρο 2 του κανονισμού, θεωρείται κατά τεκμήριο ότι ο κυβερνήτης αγνοεί την ιδιότητα αυτή, εκτός αν οι διωκτικές αρχές ή η κατηγορούσα αρχή αποδείξουν ότι στην πραγματικότητα τη γνώριζε.

Διάδικοι

Στην υπόθεση C-276/94,

που έχει ως αντικείμενο αίτηση τoυ Kriminal- og Skifteretten i Frederikshavn (Δανία) προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της ποινικής δίκης που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου κατά του

Finn Ohrt,

η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των άρθρων 2 και 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1382/87 της Επιτροπής, της 20ής Μαΐου 1987, που θεσπίζει λεπτομερείς κανόνες όσον αφορά την επιθεώρηση των αλιευτικών σκαφών (ΕΕ L 132, σ. 11),

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),

συγκείμενο από τους Κ. Ν. Κακούρη, πρόεδρο τμήματος, P. J. G. Kapteyn και H. Ragnemalm (εισηγητή), δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: Α. La Pergola

γραμματέας: R. Grass

λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:

* η Δανική Κυβέρνηση, εκπροσωπούμενη από τον Peter Biering, νομικό σύμβουλο του Υπουργείου Εξωτερικών,

* η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από τον Hans Peter Hartvig, νομικό σύμβουλο,

έχοντας υπόψη την έκθεση τoυ εισηγητή δικαστή,

αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 12ης Οκτωβρίου 1995,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με διάταξη της 6ης Οκτωβρίου 1994, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 11 Οκτωβρίου 1994, το Kriminal- og Skifteretten i Frederikshavn υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία των άρθρων 2 και 3 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1382/87 της Επιτροπής, της 20ής Μαΐου 1987, που θεσπίζει λεπτομερείς κανόνες όσον αφορά την επιθεώρηση των αλιευτικών σκαφών (ΕΕ L 132, σ. 11, στο εξής: κανονισμός).

2 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν κατά την ποινική δίκη κατά του F. Ohrt, ο οποίος κατηγορείται για παράβαση των διατάξεων του εσωτερικού δικαίου με τις οποίες έχει τεθεί σε εφαρμογή το άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού. Το άρθρο αυτό ορίζει ότι "ο εκπρόσωπος της αρμόδιας αρχής κράτους μέλους μπορεί να ζητήσει από τον κυβερνήτη του σκάφους που πρόκειται να επιθεωρηθεί να σταματήσει, να κάνει ελιγμούς ή να προβεί σε άλλες ενέργειες, ώστε να διευκολύνει την επιβίβαση".

3 Ο F. Ohrt, κυβερνήτης του αλιευτικού σκάφους Actinia, έπλεε στα ύδατα του βόρειου Κατεγάτη, όταν πλησίασε η φουσκωτή λέμβος προσεγγίσεως του δανικού σκάφους επιθεωρήσεως Nordjylland, με σκοπό να επιθεωρήσει το αλιευτικό σκάφος. Ο F. Ohrt συνέχισε την πορεία του, αγνοώντας τις προειδοποιήσεις που του απευθύνθηκαν με ραδιοτηλεφωνικά και φωτεινά σήματα, με τα οποία κλήθηκε να σταματήσει αμέσως την πορεία του.

4 Από τη διάταξη περί παραπομπής προκύπτει ότι η φουσκωτή λέμβος δεν έφερε το σύμβολο αναγνωρίσεως που προβλέπεται στο άρθρο 2 του κανονισμού, κατά το οποίο "κάθε σκάφος που πραγματοποιεί επιθεώρηση φέρει, έτσι ώστε να διακρίνεται εμφανώς, επισείοντα ή σύμβολο, όπως ορίζεται στο παράρτημα Ι". Αυτόν τον επισείοντα επιθεωρήσεως έφερε μόνο το κύριο σκάφος, το Nordjylland, το οποίο δεν βρισκόταν κοντά στο Actinia.

5 Ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου ο F. Ohrt ισχυρίστηκε ότι δεν γνώριζε ότι η διαταγή να σταματήσει την πορεία του είχε δοθεί από σκάφος επιθεωρήσεως.

6 Κατόπιν αυτών το Kriminal- og Skifteretten i Frederikshavn υπέβαλε στο Δικαστήριο τα ακόλουθα προδικαστικά ερωτήματα:

"1) 'Εχει το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1382/87 της Επιτροπής, της 20ής Μαΐου 1987, που θεσπίζει λεπτομερείς κανόνες όσον αφορά την επιθεώρηση των αλιευτικών σκαφών, την έννοια ότι τον επισείοντα ή το σύμβολο επιθεωρήσεως που περιγράφεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού πρέπει να φέρει η λέμβος προσεγγίσεως (φουσκωτή λέμβος) ή αρκεί να τον φέρει το σκάφος που μεταφέρει τη λέμβο αυτή, εν προκειμένω το Nordjylland;

Σε περίπτωση που οι λέμβοι αυτές δεν οφείλουν να φέρουν τον επισείοντα ή το σύμβολο, δεν ζητείται απάντηση σε περαιτέρω προδικαστικά ερωτήματα.

Σε αντίθετη περίπτωση:

2) 'Εχει η ενδεχόμενη μη τήρηση των διατάξεων του άρθρου 2 έννομες συνέπειες ως προς το αν ο κυβερνήτης ενός σκάφους υποχρεούται, κατά το άρθρο 3, να συμμορφωθεί με τις εντολές της αρμόδιας για την επιθεώρηση αρχής και, σε περίπτωση καταφατικής απαντήσεως, ποιες είναι αυτές οι συνέπειες;"

7 Όσον αφορά το πρώτο ερώτημα, επιβάλλεται η παρατήρηση ότι ούτε το άρθρο 2 ούτε οι άλλες διατάξεις του κανονισμού έχουν ως σκοπό να ορίσουν τους τύπους σκαφών που τα κράτη μέλη μπορούν να χαρακτηρίζουν ή να χρησιμοποιούν ως σκάφη επιθεωρήσεως.

8 Αντίθετα, σκοπός του άρθρου 2 του κανονισμού είναι να καθορίσει ομοιόμορφες προϋποθέσεις για την αναγνώριση των σκαφών επιθεωρήσεως. Συναφώς πρέπει να υπομνηστεί ότι κάθε σκάφος που εμφανίζεται ως εκπροσωπούν την αρμόδια αρχή κράτους μέλους πρέπει να φέρει ένα σύμβολο ή έναν επισείοντα. Μόνον όταν το σκάφος φέρει εμφανώς το διακριτικό αυτό σύμβολο μπορεί ο κυβερνήτης του αλιευτικού σκάφους να αντιληφθεί ότι πρόκειται για σκάφος επιθεωρήσεως και υποχρεούται να υπακούσει στις διαταγές του χωρίς καμία άλλη προειδοποίηση, όπως προβλέπεται στο άρθρο 3, παράγραφος 1, του κανονισμού.

9 Το συμπέρασμα αυτό δεν αναιρείται από το γεγονός ότι στην προκειμένη περίπτωση το επιθεωρούν πλοίο αποτελούσε παράρτημα του κύριου σκάφους επιθεωρήσεως, αλλά προσωρινά ενεργούσε αυτοτελώς.

10 Κατά συνέπεια, στο πρώτο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το άρθρο 2 του κανονισμού έχει την έννοια ότι τον επισείοντα ή το σύμβολο αναγνωρίσεως που περιγράφεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού αυτού πρέπει να φέρει κάθε σκάφος επιθεωρήσεως, ανεξάρτητα από τον τύπο του και τις διαστάσεις του.

11 Με το δεύτερο ερώτημα το αιτούν δικαστήριο ερωτά κατ' ουσίαν αν ο κυβερνήτης ενός αλιευτικού σκάφους μπορεί, για να δικαιολογήσει τη μη συμμόρφωσή του προς τις διαταγές που του δίδονται κατ' εφαρμογή του άρθρου 3 του κανονισμού, να ισχυριστεί ότι η δημόσια αρχή που προβαίνει στην επιθεώρηση δεν χρησιμοποίησε, προκειμένου να καταστεί δυνατή η αναγνώριση της ιδιότητάς της, το σύμβολο ή τον επισείοντα που προβλέπει το άρθρο 2 του κανονισμού.

12 Πρέπει να τονιστεί ότι αυτό το σύμβολο και αυτός ο επισείων αποτελούν σήματα αναγνωρίσεως. Αν δεν υπάρχουν τα σήματα αυτά, τούτο δεν σημαίνει ότι το πλοίο που έχει οριστεί από κράτος μέλος ως σκάφος επιθεωρήσεως παύει να έχει την ιδιότητα αυτή.

13 Η ανάρτηση του εν λόγω συμβόλου ή επισείοντος σε εμφανές σημείο πρέπει συνεπώς να θεωρηθεί ως επαρκές μέσο αποδείξεως του ότι πρόκειται για την αρμόδια να διενεργεί επιθεωρήσεις αρχή, αλλ' όχι ως το μοναδικό μέσο. Όταν τα σύμβολα αυτά δεν έχουν αναρτηθεί επί του σκάφους επιθεωρήσεως, υπάρχει τεκμήριο ότι ο κυβερνήτης του αλιευτικού πλοίου που πρόκειται να επιθεωρηθεί αγνοεί ότι η διαταγή να σταματήσει την πορεία του του απευθύνεται από εκπρόσωπο της αρμόδιας αρχής κράτους μέλους. Το τεκμήριο αυτό δεν ισχύει πάντως όταν αποδεικνύεται ότι ο κυβερνήτης του προς επιθεώρηση σκάφους γνώριζε την ιδιότητα της επιθεωρούσας αρχής.

14 Κατά συνέπεια, στο δεύτερο ερώτημα πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι η υποχρέωση συμμορφώσεως προς τις διαταγές του εκπροσώπου της αρμόδιας αρχής κράτους μέλους, την οποία επιβάλλει το άρθρο 3 του εν λόγω κανονισμού, προϋποθέτει ότι ο κυβερνήτης του πλοίου που πρόκειται να επιθεωρηθεί γνωρίζει την ιδιότητα του εκπροσώπου αυτού. Αν δεν υπάρχει το σύμβολο ή ο επισείων αναγνωρίσεως, που προβλέπονται στο άρθρο 2 του κανονισμού, θεωρείται κατά τεκμήριο ότι ο κυβερνήτης αγνοεί την ιδιότητα αυτή, εκτός αν οι διωκτικές αρχές ή η κατηγορούσα αρχή αποδείξουν ότι στην πραγματικότητα τη γνώριζε.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

15 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η Δανική Κυβέρνηση και η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα)

κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με διάταξη της 6ης Οκτωβρίου 1994 το Kriminal- og Skifteretten i Frederikshavn, αποφαίνεται:

1) Το άρθρο 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1382/87 της Επιτροπής, της 20ής Μαΐου 1987, που θεσπίζει λεπτομερείς κανόνες όσον αφορά την επιθεώρηση των αλιευτικών σκαφών, έχει την έννοια ότι τον επισείοντα ή το σύμβολο αναγνωρίσεως που περιγράφεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού αυτού πρέπει να φέρει κάθε σκάφος επιθεωρήσεως, ανεξάρτητα από τον τύπο του και τις διαστάσεις του.

2) Η υποχρέωση συμμορφώσεως προς τις διαταγές του εκπροσώπου της αρμόδιας αρχής κράτους μέλους, την οποία επιβάλλει το άρθρο 3 του εν λόγω κανονισμού, προϋποθέτει ότι ο κυβερνήτης του πλοίου που πρόκειται να επιθεωρηθεί γνωρίζει την ιδιότητα του εκπροσώπου αυτού. Αν δεν υπάρχει το σύμβολο ή ο επισείων αναγνωρίσεως, που προβλέπονται στο άρθρο 2 του κανονισμού, θεωρείται κατά τεκμήριο ότι ο κυβερνήτης αγνοεί την ιδιότητα αυτή, εκτός αν οι διωκτικές αρχές ή η κατηγορούσα αρχή αποδείξουν ότι στην πραγματικότητα τη γνώριζε.