ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 3ΗΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1985. - REDERIJ L. DE BOER EN ZN B. V. ΚΑΤΑ PRODUKTSCHAP VOOR VIS EN VISPRODUKTEN. - ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ ΤΟΥ COLLEGE VAN BEROEP VOOR HET BEDRIJFSLEVEN - ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ. - ΚΟΙΝΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΓΟΡΑΣ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ ΑΛΙΕΙΑΣ - ΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΡΥΘΜΙΣΕΩΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΣΟΣΤΩΣΗΣ ΡΕΓΓΑΣ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 207/84.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1985 σελίδα 03203



Περίληψη

Διάδικοι

Αντικείμενο της υπόθεσης

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

1 . Αλιεία — Διατήρηση των εναλίων πόρων — Σύστημα ποσοστώσεων για την αλιεία ρέγγας — Διατάξεις περί διαχειρίσεως των ποσοστώσεων — Αρμοδιότητα κρατών μελών — Εθνικές κανονιστικές διατάξεις που προορίζουν αποκλειστικά μια ποσόστωση σε ορισμένες κατηγορίες αλιέων — Επιτρέπονται

( Κανονισμοί του Συμβουλίου 170/83 , άρθρο 5 , παράγραφος 2 , και 1353/83 )

2 . Αλιεία — Κοινή οργάνωση αγοράς — Σύστημα παραγωγής και εμπορίας — Περιορισμός της αρμοδιότητας των κρατών μελών — Παρασκευή και μεταποίηση της αλιευόμενης ρέγγας — Εθνικές κανονιστικές διατάξεις — Δεν επιτρέπονται

( Κανονισμός 3796/81 του Συμβουλίου , άρθρο 5 , παράγραφος 1 , δεύτερο εδάφιο )

Περίληψη

1 . Το κοινοτικό δίκαιο και ιδίως οι κανονισμοί 170/83 , περί θεσπίσεως κοινοτικού καθεστώτος διατηρήσεως και διαχειρίσεως των αλιευτικών πόρων , και 1353/83 , περί καθορισμού προσωρινών ποσοστώσεων των αποθεμάτων ρέγγας στο βόρειο και κεντρικό τμήμα της Βορείου Θαλάσσης , δεν απαγορεύουν τη θέσπιση κανονιστικών διατάξεων εκ μέρους οργάνου που εντάσσεται στην επαγγελματική οργάνωση κράτους μέλους και είναι επιφορτισμένο με δημοσίου δικαίου καθήκοντα , οι οποίες να ορίζουν ότι μόνο οι αλιείς , που διαθέτουν εξοπλισμό για το αλάτισμα και την αφαίρεση των εντοσθίων της αλιευόμενης ρέγγας επί του πλοίου , μπορούν να λάβουν άδεια αλιείας ρέγγας .

2 . O κανονισμός 3796/81 , περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των προϊόντων αλιείας , αναθέτει μόνο στις οργανώσεις παραγωγών την αρμοδιότητα να εκδίδουν κανόνες εμπορίας υποχρεωτικούς για τα μέλη τους . Τα κράτη μέλη μπορούν μεν να καθιστούν τους κανόνες αυτούς υποχρεωτικούς και για τα μη μέλη , δεν έχουν όμως πλέον αρμοδιότητα να επιβάλλουν στους εγκατεστημένους στο έδαφός τους αλιείς κανόνες σχετικούς με τις εργασίες παρασκευής ή μεταποίησης των προϊόντων αλιείας . Επομένως , ο κανονισμός αυτός και συγκεκριμένα το άρθρο 5 , παράγραφος 1 , δεύτερο εδάφιο , απαγορεύουν τη θέσπιση κανονιστικών διατάξεων εκ μέρους οργάνου που εντάσσεται στην επαγγελματική οργάνωση κράτους μέλους και είναι επιφορτισμένο με δημοσίου δικαίου καθήκοντα , οι οποίες να ορίζουν ότι η αλιευόμενη ρέγγα πρέπει υποχρεωτικά είτε να υποβάλλεται σε αφαίρεση των εντοσθίων και αλάτισμα είτε να καταψύχεται , επί του πλοίου .

Διάδικοι

Στην υπόθεση 207/84 ,

που έχει ως αντικείμενο αίτηση του College van Beroep voor het Bedrijfsleven , ’s-Gravenhage ( Χάγη ), προς το Δικαστήριο , κατ’ εφαρμογή του άρθρου 177 της Συνθήκης EOK , με την οποία ζητείται , στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του παραπέμποντος δικαστηρίου μεταξύ

Rederij L . De Boer en Zn . BV

και Produktschap voor Vis en Visprodukten ,

Αντικείμενο της υπόθεσης

η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία ιδίως του κανονισμού 3796/81 του Συμβουλίου , της 29ης Δεκεμβρίου 1981 , περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των προϊόντων αλιείας ( EE L 379 , σ . 1 ) και του κανονισμού 170/83 του Συμβουλίου , της 25ης Ιανουαρίου 1983 , περί θεσπίσεως κοινοτικού καθεστώτος διατηρήσεως και διαχειρίσεως των αλιευτικών πόρων ( EE L 24 , σ . 1 ),

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με απόφαση της 7ης Αυγούστου 1984 , που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 16 Αυγούστου 1984 , το College van Beroep voor het Bedrijfsleven υπέβαλε , δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης EOK , προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία ιδίως του κανονισμού 3796/81 του Συμβουλίου , της 29ης Δεκεμβρίου 1981 , περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των προϊόντων αλιείας ( EE L 379 , σ . 1 ) και του κανονισμού 170/83 του Συμβουλίου , της 25ης Ιανουαρίου 1983 , περί θεσπίσεως κοινοτικού καθεστώτος διατηρήσεως και διαχειρίσεως των αλιευτικών πόρων ( EE L 24 , σ . 1 ), προκειμένου να κρίνει αν συμβιβάζεται προς τις διατάξεις αυτές η Besluit Regeling Maatjesharingvisserij Noordzee ( απόφαση περί ρυθμίσεως της αλιείας νεαρής ρέγγας στη Βόρεια Θάλασσα ), την οποία εξέδωσε ο πρόεδρος του Produktschap voor Vis en Visprodukten ( του ολλανδικού οργανισμού ιχθύων και προϊόντων ιχθύων ) και η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 28 Μα ΐου 1983 ( Vb . BO 1983 , 22-15 , αριθ . VV , σ . 17 ).

2 Ρέγγα « maatjes » ή νεαρή ρέγγα είναι η ρέγγα που αλιεύεται κατά τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο στο κεντρικό και το βόρειο τμημα της Βόρειας Θάλασσας· η ρέγγα αυτή βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο της ανάπτυξής της , πριν από την ωοτοκία , και διακρίνεται από υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρές ουσίες και από μαλακή υφή . Λόγω των χαρακτηριστικών αυτών , δεν προσφέρεται προς μεταποίηση , αλλά , αφού υποβληθεί σε αφαίρεση των εντοσθίων και ελαφρό αλάτισμα , εκτιμάται ιδιαίτερα από τους καταναλωτές και ιδίως τους Ολλανδούς .

3 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της ναυτιλιακής εταιρίας L . De Boer en Zn . BV ( στο εξής : De Boer ) και του Produktschap voor Vis en Visprodukten ( στο εξής : Produktschap ). H De Boer προσβάλλει ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου την απόφαση της 4ης Ιουλίου 1984 , με την οποία ο Produktschap της ανακάλεσε , βάσει της προαναφερθείσας απόφασης , τις άδειες αλιείας ρέγγας στο βόρειο και το κεντρικό τμήμα της Βόρειας Θάλασσας για το έτος 1983 , με την αιτιολογία ότι η De Boer εκφόρτωσε ρέγγα έντονα αλατισμένη και ολόκληρη ( με τα εντόσθια ).

Το κανονιστικό πλαίσιο και το ιστορικό της διαφοράς στην κύρια υπόθεση

4 O κανονισμός 3796/81 θεσπίζει , στον τομέα των προϊόντων αλιείας , κοινή οργάνωση αγοράς , η οποία περιλαμβάνει καθεστώς τιμών και συναλλαγών με τις τρίτες χώρες , καθώς και κοινούς κανόνες στον τομέα του ανταγωνισμού· το καθεστώς αυτό ισχύει , μεταξύ άλλων , για τους νωπούς ιχθύες ( ζώντες ή μη ), τους διατηρημένους δι’ απλής ψύξεως ή τους κατεψυγμένους ιχθύες . O ίδιος κανονισμός προβλέπει ιδίως την εφαρμογή κανόνων εμπορίας , τη σύσταση οργανώσεων παραγωγών — οι οποίες μπορούν να επιβάλλουν στα μέλη τους να συμμορφώνονται προς ορισμένους κανόνες , ιδίως στον τομέα της παραγωγής και της εμπορίας — και τη δυνατότητα θεσπίσεως συστήματος παρεμβάσεως .

5 Εκτιμώντας ότι η Κοινότητα πρέπει να διασφαλίσει , με κατάλληλη πολιτική προστασίας των αλιευτικών βυθών , τη διατήρηση και την ανασύσταση των αποθεμάτων , το Συμβούλιο εξέδωσε τον προαναφερθέντα κανονισμό 170/83 . Το άρθρο 1 του κανονισμού αυτού ορίζει ότι « με σκοπό την προστασία των αλιευτικών πεδίων , τη διατήρηση των θαλάσσιων βιολογικών πόρων και την ισόρροπη εκμετάλλευσή τους σε διαρκή βάση και υπό κατάλληλες οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες , θεσπίζεται κοινοτικό καθεστώς διατήρησης και διαχείρισης των αλιευτικών πόρων . Για το σκοπό αυτό , το καθεστώς αυτό περιλαμβάνει , ιδίως , μέτρα διατήρησης , κανόνες χρησιμοποίησης και κατανομής των πόρων ... και μέτρα ελέγχου » . Κατά τα άρθρα 3 και 4 του ιδίου κανονισμού , η ποσότητα των αλιευμάτων μπορεί να περιορίζεται , αυτή δε η διατιθέμενη για την Κοινότητα ποσότητα αλιευμάτων « κατανέμεται μεταξύ των κρατών μελών κατά τρόπο που να εξασφαλίζει σε κάθε κράτος μέλος σχετική σταθερότητα των δραστηριοτήτων που ασκούνται σε κάθε απόθεμα » . Το άρθρο 5 , παράγραφος 2 , ορίζει ότι « τα κράτη μέλη καθορίζουν , τηρώντας τις ισχύουσες κοινοτικές διατάξεις , τις λεπτομέρειες για τη χρησιμοποίηση των ποσοστώσεων που τους έχουν παραχωρηθεί » . Τέλος , με το άρθρο 13 συνιστάται επιτροπή διαχειρίσεως των αλιευτικών πόρων . H επιτροπή αυτή διατυπώνει τη γνώμη της επί των μέτρων διαχειρίσεως που προτίθεται να λάβει η Επιτροπή ( άρθρο 14 , παράγραφος 2 ).

6 O κανονισμός 1353/83 του Συμβουλίου , της 26ης Μαΐου 1983 , περί καθορισμού προσωρινών ποσοστώσεων των αποθεμάτων ρέγγας στο βόρειο και κεντρικό τμήμα της Βόρειας Θάλασσας ( EE L 139 , σ . 54 ), αφού αναφέρεται στον κανονισμό 170/83 και στο γεγονός ότι , όσον αφορά τα αποθέματα ρέγγας στο βόρειο και κεντρικό τμήμα της Βόρειας Θάλασσας , οι αλιευτικές δραστηριότητες είχαν απαγορευτεί « μέχρις ότου το Συμβούλιο λάβει απόφαση επί των προτάσεων της Επιτροπής για ... τις ποσοστώσεις που θα ισχύσουν κατά το 1983 » , ορίζει στο άρθρο 1 ότι « επιτρέπεται η αλιεία της ρέγγας στο βόρειο και κεντρικό τμήμα της Βόρειας Θάλασσας ... από την 1η Ιουνίου 1983 , εκτός της αλιείας που πραγματοποιείται από αλιείς των Κάτω Χωρών , στους οποίους επιτρέπεται να αρχίσουν την αλιεία στις 28 Μα ΐου 1983 » , τούτο δε για το λόγο ότι , κατά την 4η αιτιολογική σκέψη του ίδιου κανονισμού , « στην περίπτωση των αλιέων των Κάτω Χωρών , η ιστορική παράδοση δικαιολογεί την εκ μέρους τους έναρξη της αλιείας » από την προαναφερθείσα ημερομηνία .

7 H προσωρινή ποσόστωση που καθορίστηκε με το παράρτημα του ίδιου κανονισμού ανερχόταν σε 3 000 τόνους .

8 Το καθήκον της διαχείρισης της ολλανδικής ποσόστωσης έχει ανατεθεί από την ολλανδική νομοθεσία στον Produktschap voor Vis en Visprodukten , ο οποίος είναι όργανο που εντάσσεται στη δημοσίου δικαίου επαγγελματική οργάνωση που υπάρχει στις Κάτω Χώρες . Οι Produktschappen , όπως αυτός της παρούσας υποθέσεως , είναι επιφορτισμένοι με δημοσίου δικαίου καθήκοντα σε ορισμένο τομέα της οικονομικής ζωής· μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις κανονιστικού χαρακτήρα .

9 Στο πλαίσιο των εξουσιών που του έχουν ανατεθεί από την ολλανδική νομοθεσία , ο Produktschap εξέδωσε την προαναφερθείσα απόφαση , της οποίας το άρθρο 2 ορίζει ότι απαγορεύεται η αλιεία ρέγγας στο προαναφερθέν τμήμα της Βόρειας Θάλασσας χωρίς άδεια αλιείας που να ισχύει για το 1983 . Κατά το άρθρο 5 , στοιχείο β ), της απόφασης , άδεια μπορεί να εκδοθεί μόνο υπό την προϋπόθεση ότι η αλιευόμενη ρέγγα μπορεί να υποβληθεί σε αλάτισμα και αφαίρεση των εντοσθίων επί του πλοίου , για το οποίο ζητείται η άδεια . Το άρθρο 6 προβλέπει ότι ο Produktschap μπορεί να ανακαλέσει την άδεια σε περίπτωση μη τηρήσεως των διατάξεων αυτών . Τέλος , σύμφωνα με το άρθρο 9 , η αλιευόμενη ρέγγα πρέπει είτε να υποβάλλεται σε αφαίρεση των εντοσθίων και αλάτισμα είτε να καταψύχεται επί του πλοίου . Απαγορεύεται , κατά συνέπεια , κάθε άλλος τρόπος παρασκευής ή μεταποίησης της αλιευόμενης ρέγγας .

10 Κατά το εθνικό δικαστήριο , σκοπός της εν λόγω αποφάσεως ήταν να χρησιμοποιηθεί , στην πραγματικότητα , η περιορισμένη ποσόστωση που είχε χορηγηθεί στις Κάτω Χώρες αποκλειστικά για τον εφοδιασμό σε νεαρή ρέγγα . Πρόθεση του Produktschap ήταν με τον τρόπο αυτό να συνεχιστεί η ολλανδική αλιευτική παράδοση , η οποία απαιτεί οι ολλανδοί αλιείς να εκφορτώνουν , κατά τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο , μεγάλη ποσότητα νεαρής ρέγγας για να ικανοποιήσουν τις ανάγκες του ολλανδού καταναλωτή . Προορίζοντας την ποσόστωση αυτή για τους παραδοσιακούς αλιείς ρέγγας , ο Produktschap επιδίωκε έτσι να αποφευχθεί η χρήση της ποσόστωσης για την αλιεία ρέγγας που δεν θα εκφορτωνόταν ως νεαρή ρέγγα , αλλά υπό τη μορφή ρέγγας έντονα αλατισμένης και ολόκληρης ( με τα εντόσθια ).

11 Βάσει της εν λόγω αποφάσεως , εκδόθηκαν άδειες αλιείας ρέγγας στην De Boer . Ωστόσο , οι άδειες αλιείας ρέγγας της De Boer ανακλήθηκαν με την προσβαλλόμενη στην κύρια δίκη απόφαση , διότι είχε εκφορτώσει από τα πλοία της ρέγγα έντονα αλατισμένη και ολόκληρη ( με τα εντόσθια ).

Το προδικαστικό ερώτημα

12 Το εθνικό δικαστήριο παρατηρεί , με την απόφασή του περί παραπομπής , ότι κλίνει υπέρ της απόψεως ότι μια ρύθμιση , η οποία επιτρέπει τη χρήση της ποσόστωσης στους αλιείς που μπορούν να φέρουν νεαρή ρέγγα από την υποκείμενη στη ρύθμιση ζώνη αλιείας , δεν μπορεί για το λόγο αυτό να θεωρηθεί ως μη επιτρεπτή . Όταν , όμως η ρύθμιση αυτή έχει ως αποτέλεσμα να μην επιτρέπει την είσοδο στην αγορά σε ρέγγα καλής ποιότητας , η οποία εμπίπτει στην ποσόστωση αυτή , υπό το πρόσχημα ότι έχει μεταποιηθεί σε προϊόν άλλο , πλην της νεαρής ρέγγας , το εθνικό δικαστήριο διερωτάται αν το γεγονός αυτό συνιστά παραβίαση των ελευθεριών που προστατεύονται από τη Συνθήκη EOK . Υπέβαλε , κατά συνέπεια , το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο :

« Το κοινοτικό δίκαιο στο παρόν στάδιο εξελίξεώς του απαγορεύει τη θέσπιση εθνικών διοικητικών κανονιστικών διατάξεων , όπως οι οριζόμενες στην απόφαση του 1983 , που αφορούν τη διαχείριση ποσόστωσης ( περιορισμένης ) όπως η ποσόστωση στην υπό κρίση περίπτωση , όταν οι διατάξεις αυτές έχουν ως αποτέλεσμα να εμποδίζουν την εμπορία ρέγγας που έχει αλιευθεί στις διαιρέσεις της Βόρειας Θάλασσας στις οποίες αναφέρεται η ποσόστωση και που έχει υποβληθεί σε ορισμένη κατεργασία , και συγκεκριμένα είναι ολόκληρη ( με τα εντόσθια ) και έντονα αλατισμένη , έστω και αν η ρέγγα αυτού του τύπου είναι καθαυτή σύμφωνη με τις ισχύουσες εθνικές κοινοτικές διατάξεις ; »

13 Με το ερώτημα αυτό κατ’ ουσίαν ερωτάται αν το κοινοτικό δίκαιο και ιδίως οι κανονισμοί 170/83 , 1353/83 και 3796/81 έχουν την έννοια ότι απαγορεύουν τη θέσπιση κανονιστικών διατάξεων εκ μέρους οργάνου που εντάσσεται στην επαγγελματική οργάνωση κράτους μέλους και είναι επιφορτισμένο με δημοσίου δικαίου καθήκοντα , οι οποίες να ορίζουν , αφενός , ότι μόνο οι αλιείς , που διαθέτουν εξοπλισμό για το αλάτισμα και την αφαίρεση των εντοσθίων της αλιευόμενης ρέγγας επί του πλοίου , μπορούν να λάβουν άδεια αλιείας ρέγγας για να χρησιμοποιήσουν την ποσόστωση και , αφετέρου , ότι η αλιευόμενη ρέγγα πρέπει υποχρεωτικά είτε να υποβάλλεται σε αφαίρεση των εντοσθίων και αλάτισμα είτε να καταψύχεται επί του πλοίου , ως προϋπόθεση για την εμπορία του οικείου προϊόντος .

Οι κατατεθείσες παρατηρήσεις

14 H De Boer εξηγεί , όσον αφορά τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως , ότι βρέθηκε προ αφθονίας αλιευμάτων ρέγγας . ´Ηταν αδύνατο να αφαιρεθούν τα εντόσθια από όλες τις ρέγγες που είχαν αλιευθεί . Έτσι , αφενός , περιόρισε τις εργασίες αφαιρέσεως των εντοσθίων σε εκείνες τις ρέγγες που ήταν κατάλληλες να πωληθούν ως « maatjes » από άποψη αναπτύξεως και σχήματος και , αφετέρου , μεταποίησε τις υπόλοιπες ρέγγες σε ρέγγες έντονα αλατισμένες ( παστές ) και τις εξήγαγε σε άλλο κράτος μέλος .

15 Ως προς την ουσία , η De Boer αμφισβητεί ότι η ολλανδική κανονιστική ρύθμιση συμβιβάζεται με το κοινοτικό δίκαιο . Κατ’ αυτήν , πρώτον , την εξουσία να θεσπίζουν κανόνες ως προς την ποιότητα της ρέγγας έχουν αποκλειστικά η Κοινότητα αφενός και οι οργανώσεις παραγωγών αφετέρου , λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση στον τομέα της αλιείας , όπως έχει οριστεί με τον κανονισμό 3796/81 . Δεύτερον , από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι δεν συμβιβάζονται με μια κοινή οργάνωση αγοράς όλες οι εθνικές διατάξεις ή πρακτικές που μπορούν να μεταβάλουν τα ρεύματα εισαγωγών ή εξαγωγών , εμποδίζοντας τους παραγωγούς να διεξαγάγουν ελεύθερα την εμπορία των οικείων προϊόντων , πράγμα που συμβαίνει εν προκειμένω .

16 H De Boer παρατηρεί , εξάλλου , ότι η εθνική κανονιστική ρύθμιση που είχε ως στόχο να χρησιμοποιηθεί η ποσόστωση , που έχει χορηγηθεί στις Κάτω Χώρες , αποκλειστικά για τις « maatjes » αντιβαίνει προς την αρχή της αναλογικότητας , εφόσον απαγόρευε το έντονο αλάτισμα ( πάστωμα ) της ρέγγας που δεν ήταν πλέον κατάλληλη για να διατεθεί στο εμπόριο ως « maatjes » , λόγω του σχήματος και της ηλικίας της . Τέλος , η επίδικη ολλανδική κανονιστική ρύθμιση ενέχει στοιχεία διακρίσεως και αυθαιρεσίας , εφόσον επέτρεψε μεν την κατάψυξη της ρέγγας επί του πλοίου , σιωπά όμως ως προς τη μορφή υπό την οποία η κατεψυγμένη αυτή ρέγγα θα διετίθετο τελικά στο εμπόριο .

17 H ολλανδική κυβέρνηση εκθέτει ότι η επίδικη εθνική κανονιστική ρύθμιση αποσκοπούσε σε ένα διττό στόχο· δηλαδή , πρώτον , στον έλεγχο του αριθμού των πλοίων που μπορούν να επιδοθούν στην αλιεία και , δεύτερον , στην καλύτερη οικονομική αξιοποίηση της ποσόστωσης ρέγγας που της είχε χορηγηθεί . O αποκλεισμός της εισόδου στην αγορά ρέγγας ολόκληρης ( με τα εντόσθια ) αλλά έντονα αλατισμένης ( παστής ) επέτρεψε να επιτευχθεί το αποτέλεσμα οι ρέγγες που τίθενται στην αγορά να είναι κυρίως « maatjes » . H πρακτική αυτή ήταν σύμφωνη με την παραδοσιακή μορφή της συγκεκριμένης αυτής αλιείας και επέτρεψε ταυτόχρονα , ενόψει της υψηλής τιμής του προϊόντος , την ορθολογικότερη εκμετάλλευση των αλιευτικών πόρων του είδους .

18 Κατά την άποψη της ολλανδικής κυβέρνησης , το κοινοτικό δίκαιο δεν απαγορεύει την επίδικη κανονιστική ρύθμιση . Το άρθρο 5 , παράγραφος 2 , του κανονισμού παρέχει ευρείες αρμοδιότητες στα κράτη μέλη ως προς τη διαχείριση των ποσοστώσεων . Εξάλλου , το άρθρο 20 του κανονισμού 171/83 του Συμβουλίου , της 25ης Ιανουαρίου 1983 , περί ορισμένων προσωρινών τεχνικών μέτρων διατηρήσεως των αλιευτικών πόρων ( EE L 24 , σ . 14 ), προβλέπει ότι τα κράτη μέλη μπορούν να λαμβάνουν ακόμη αυστηρότερα μέτρα που αποσκοπούν στην καλύτερη διαχείριση ή καλύτερη χρήση των ποσοστώσεων που έχουν χορηγηθεί . H κανονιστική ρύθμιση , εξάλλου , δεν είχε ως αποτέλεσμα την επιβολή υπερβολικών περιορισμών ή διακρίσεων . H αλιεία ρέγγας σε άλλες ζώνες ή κατά τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο 1983 δεν υποβλήθηκε σε περιορισμούς . Επίσης , η χρησιμοποίηση της επίδικης ποσόστωσης επιτρεπόταν , χωρίς διάκριση , σε όλους τους αλιείς του οικείου κλάδου . H συμμετοχή στην αλιεία είχε εξαρτηθεί μόνο από την πλήρωση ορισμένων προϋποθέσεων που στηρίζονταν σε αντικειμενικά κριτήρια . Τέλος , δεν τίθεται ζήτημα παρεμποδίσεως της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων , εφόσον η παστή ολόκληρη ρέγγα μπορούσε να εκφορτωθεί στο πλαίσιο άλλων ποσοστώσεων που παρέχονται στις Κάτω Χώρες . Σ’ αυτά προστίθεται ακόμη το στοιχείο ότι δεν μπορεί να γίνει λόγος για μηχανισμό αγοράς , όταν πρόκειται για συνθήκες περιορισμού των αλιευμάτων .

19 H γαλλική κυβέρνηση , που παρενέβη κατά το στάδιο της προφορικής διαδικασίας , φρονεί , όπως και η ολλανδική κυβέρνηση , πρώτον , ότι τα μέτρα , τα οποία έλαβε ο Produktschap , εμπίπτουν στην εθνική και κρατική αρμοδιότητα . Αντλεί το επιχείρημα αυτό από τη διάταξη του άρθρου 5 , παράγραφος 2 , πρώτο εδάφιο , του κανονισμού 170/83 , η οποία πρέπει να τύχει ευρείας ερμηνείας , αν μη τι άλλο , διότι η επιτροπή διαχειρίσεως , που ήταν αρμόδια , εφόσον κρινόταν αναγκαίο , να θεσπίσει τις λεπτομέρειες εφαρμογής της εν λόγω διάταξης , δεν έκρινε σκόπιμο να διευκρινίσει το περιεχόμενο των λεπτομερειών της χρήσης των ποσοστώσεων . Περαιτέρω , η γαλλική κυβέρνηση στηρίζεται στην απόφαση του Δικαστηρίου της 7ης Φεβρουαρίου 1984 ( Jongeneel Kaas , 237/82 , Συλλογή 1984 , σ . 483 ), με την οποία αναγνωρίστηκε ότι , ελλείψει κοινοτικής ρυθμίσεως , τα κράτη μέλη διατηρούν τις αρμοδιότητές τους ως προς την επιβολή κανόνων που αποσκοπούν στην επίτευξη ισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζητήσεως . H προσαρμογή της προσφοράς προς τη ζήτηση διαδραματίζει ακριβώς πρωταρχικό ρόλο στην κοινή οργάνωση αγοράς των προϊόντων αλιείας , ο οποίος όμως δεν αποκλείει το ρόλο του κράτους . Προκύπτει , ιδίως από τις αιτιολο γικές σκέψεις του κανονισμού 3796/81 , ότι τα μέτρα που θέσπισε ο Produktschap είναι σύμφωνα προς τους σκοπούς της σχετικής ρυθμίσεως . Ούτε αντιβαίνουν , εξάλλου , προς την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων , βάσει των κριτηρίων που αναγνώρισε το Δικαστήριο με την προαναφερθείσα απόφασή του .

20 Επικουρικώς και μόνο , η γαλλική κυβέρνηση προτείνει να αναγνωριστεί ότι οι οργανώσεις παραγωγών είναι αρμόδιες για τη θέσπιση μέτρων , όπως εκείνα που θέσπισε ο Produktschap .

21 H Επιτροπή φρονεί ότι εν προκειμένω πρέπει να εξεταστούν δύο διαφορετικά εθνικά μέτρα , αφενός το μέτρο της αποκλειστικής χρησιμοποίησης της ποσόστωσης από τους αλιείς που είναι σε θέση να μεταποιούν τη ρέγγα σε « maatjes » και αφετέρου το μέτρο της επιβολής στους αλιείς των εργασιών παρασκευής ή μεταποίησης , οι οποίες στην πραγματικότητα αποσκοπούν στη ρύθμιση της προσφοράς νεαρής ρέγγας .

22 Ως προς το δικαίωμα χρήσεως της ποσόστωσης , η Επιτροπή συνάγει από τις διατάξεις των άρθρων 2 και 4 του κανονισμού 170/83 ότι οι διατάξεις , τις οποίες οφείλουν να θεσπίζουν τα κράτη μέλη για τη χρήση της ποσόστωσης που τους χορηγείται , πρέπει να αποσκοπούν στον καταμερισμό του περιορισμού της αλιευτικής δραστηριότητας μεταξύ των ενδιαφερόμενων αλιέων . Το πρώτο από τα πιο πάνω μέτρα , το μέτρο της αποκλειστικής χρησιμοποίησης της ποσόστωσης από μια ορισμένη κατηγορία αλιέων , εντάσσεται , κατά την άποψη της Επιτροπής , στις κατευθύνσεις των κανονισμών 170/83 και 1353/83 και είναι σύμφωνο με τις ισχύουσες κοινοτικές διατάξεις .

23 Ως προς τις εθνικές κανονιστικές διατάξεις που ρυθμίζουν την παρασκευή και τη μεταποίηση της ρέγγας , η Επιτροπή αναφέρεται στον κανονισμό 3796/81 , από τον οποίο συνάγει ότι σημαντικά καθήκοντα ανατίθενται στις οργανώσεις παραγωγών , ιδίως στο πλαίσιο της εφαρμογής των μέτρων παρεμβάσεως , του καθορισμού και της εκτέλεσης των αλιευτικών προγραμμάτων , της συγκέντρωσης της προσφοράς των διαφόρων προϊόντων και της ποσοτικής και ποιοτικής προσαρμογής της προσφοράς προς τις ανάγκες της αγοράς . H Επιτροπή εφιστά , εξάλλου , την προσοχή στο άρθρο 2 του προαναφερθέντος κανονισμού , το οποίο προβλέπει τη δυνατότητα καθορισμού κοινών κανόνων εμπορίας για όλα τα προϊόντα που υπάγονται στην κοινή οργανωση αγοράς , πράγμα που έχει ήδη γίνει σχετικά με το μέγεθος και τη νωπότητα των πιο σημαντικών ποικιλιών ιχθύων , μεταξύ των οποίων και η ρέγγα .

24 Κατά την Επιτροπή , από την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι , αφότου η Κοινότητα εξέδωσε , δυνάμει του άρθρου 40 της Συνθήκης EOK , κανονι σμούς περί θεσπίσεως κοινής οργανώσεως αγοράς σε συγκεκριμένο τομέα , όπως εν προκειμένω , τα κράτη μέλη υποχρεούνται να απέχουν από κάθε μέτρο που θα μπορούσε να εισαγάγει παρέκκλιση απ’ αυτήν ή να παραβλάψει τη λειτουργία της . Όσον αφορά τον τομέα των προϊόντων αλιείας , η μόνη παρέμβαση , την οποία επιτρέπεται να ενεργήσουν στην αγορά τα κράτη μέλη , συνίσταται στο να καθιστούν υποχρεωτικούς ορισμένους κανόνες των οργανώσεων παραγωγών . Το επίδικο εθνικό μέτρο ενέχει στην πραγματικότητα όχι μόνο απαγόρευση μεταποιήσεως , αλλά και ευθεία απαγόρευση εμπορίας της ρέγγας σε ακατέργαστη μορφή , πράγμα που αντιβαίνει ευθέως προς την αρχή της ανοικτής αγοράς και της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων μεταξύ των κρατών μελών .

25 Τέλος , η Επιτροπή παρατηρεί ότι το επίδικο μέτρο με κανένα τρόπο δεν συνδέεται προς ποιοτικές απαιτήσεις για τη ρέγγα « maatjes » και , αν ακόμη υποτεθεί ότι μπορεί να θεωρηθεί ως κανόνας ποιότητας , εξακολουθεί να μη συμβιβάζεται προς την οργάνωση αγοράς , διότι είναι πρόδηλο ότι εμπίπτει στην αρμοδιότητα των οργανώσεων παραγωγών .

Περί των προϋποθέσεων χρήσεως της ποσόστωσης εκ μέρους των αλιέων

26 Ως προς τα κριτήρια που ορίζονται για τη λήψη άδειας αλιείας , πρέπει να υπομνηστεί ότι με το προαναφερθέν άρθρο 1 του κανονισμού 170/83 θεσπίζεται « κοινοτικό καθεστώς διατήρησης και διαχείρισης των αλιευτικών πόρων » , με το δε άρθρο 5 , παράγραφος 2 , επιφυλάσσεται στα κράτη μέλη η αρμοδιότητα να καθορίζουν , « τηρώντας τις ισχύουσες κοινοτικές διατάξεις , τις λεπτομέρειες για τη χρησιμοποίηση των ποσοστώσεων που τους έχουν παραχωρηθεί » .

27 O κανονισμός 1353/83 , με τον οποίο επιτρέπεται η αλιεία σε περιορισμένη ποσότητα επί των αποθεμάτων ρέγγας στο βόρειο και κεντρικό τμήμα της Βόρειας Θάλασσας και χορηγούνται ποσοστώσεις στα κράτη μέλη , παραπέμπει ρητά στον κανονισμό 170/83 . Εντάσσεται , επομένως , στο πλαίσιο της κοινοτικής πολιτικής προστασίας των αλιευτικών πεδίων , διατηρήσεως και ανασυστάσεως των αποθεμάτων . Άρα , ο καθορισμός των εκτελεστικών διατάξεων για τη χρησιμοποίηση της ποσόστωσης που έχει χορηγηθεί στα κράτη μέλη για την αλιεία ρέγγας με τον κανονισμό 1353/83 έχει ανατεθεί αποκλειστικά στις εθνικές αρχές .

28 Στην περίπτωση που με εθνική κανονιστική ρύθμιση ελέγχεται ο αριθμός των πλοίων που μπορούν να επιδοθούν στην αλιεία ρέγγας , με τον καθορισμό ως κριτηρίου για τη χορήγηση άδειας χρησιμοποίησης της ποσόστωσης της ικανότητας του αιτούντος αλιέως να μεταποιήσει επί του πλοίου την αλιευόμενη ρέγγα σε ρέγγα « maatjes » ( δηλαδή νεαρή ρέγγα που υποβάλλεται σε αλάτισμα και αφαίρεση των εντοσθίων ), η εν λόγω κανονιστική ρύθμιση συνιστά εκτελεστική διάταξη για τη χρήση της ποσόστωσης κατά την έννοια του άρθρου 5 , παράγραφος 2 , του κανονισμού 170/83 , η οποία εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών και είναι σύμφωνη προς τις διατάξεις και το σκοπό του εν λόγω κανονισμού , καθώς και του κανονισμού 1353/83 .

29 Πρέπει επομένως να γίνει δεκτό ότι το κοινοτικό δίκαιο και ιδίως οι κανονισμοί 170/83 του Συμβουλίου , της 25ης Ιανουαρίου 1983 , περί θεσπίσεως κοινοτικού καθεστώτος διατηρήσεως και διαχειρίσεως των αλιευτικών πόρων , και 1353/83 του Συμβουλίου , της 26ης Μα ΐου 1983 , περί καθορισμού προσωρινών ποσοστώσεων των αποθεμάτων ρέγγας στο βόρειο και κεντρικό τμήμα της Βόρειας Θάλασσας , δεν απαγορεύουν τη θέσπιση κανονιστικών διατάξεων εκ μέρους οργάνου που εντάσσεται στην επαγγελματική οργάνωση κράτους μέλους και είναι επιφορτισμένο με δημοσίου δικαίου καθήκοντα , οι οποίες να ορίζουν ότι μόνο οι αλιείς , που διαθέτουν εξοπλισμό για το αλάτισμα και την αφαίρεση των εντοσθίων της αλιευόμενης ρέγγας επί του πλοίου , μπορούν να λάβουν άδεια αλιείας ρέγγας .

Περί των μέτρων που ρυθμίζουν την παρασκευή και μεταποίηση

30 Όσον αφορά μια κανονιστική ρύθμιση , την οποία θεσπίζει οργανισμός δημοσίου δικαίου και η οποία ορίζει ότι η ρέγγα που αλιεύεται στο πλαίσιο της ποσόστωσης που έχει χορηγηθεί στα κράτη μέλη με τον κανονισμό 1353/83 πρέπει είτε να υποβάλλεται σε αφαίρεση των εντοσθίων και αλάτισμα είτε να καταψύχεται επί του πλοίου , πρέπει να γίνει δεκτό ότι παρόμοιες διατάξεις δεν έχουν καμία σχέση με την προστασία και τη διατήρηση των αλιευτικών πεδίων ή με την ισόρροπη εκμετάλλευσή τους , στόχους που εξαγγέλλονται στο άρθρο 1 του κανονισμού 170/83 , αλλά πρέπει να θεωρηθούν ως προϋποθέσεις της εμπορίας του οικείου προϊόντος .

31 Σχετικά με τον τομέα της εμπορίας των προϊόντων αλιείας , ο κανονισμός 3796/81 θεσπίζει ένα σύνολο μέτρων που αποσκοπούν στη σταθεροποίηση των αγορών , στην εφαρμογή κοινών κανόνων εμπορίας στα οικεία προϊόντα και στην εξασφάλιση δίκαιης τιμής με την προσφυγή σε μέτρα παρεμβάσεως . Όσον αφορά ειδικότερα τα μέτρα που αποσκοπούν στην προώθηση της συγκέντρωσης της προσφοράς και της ρύθμισης των τιμών , το άρθρο 5 , παράγραφος 1 , δεύτερο εδάφιο , δεύτερη περίπτωση , του προαναφερθέντος κανονισμού αναθέτει στις οργανώσεις παραγωγών την αρμοδιότητα να εκδίδουν μέτρα που συνεπάγονται για τα μέλη την υποχρέωση « να εφαρμόζουν στην παραγωγή και στην εμπορία τους κανόνες που θεσπίστηκαν από την οργά νωση παραγωγών , με σκοπό ιδίως τη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων και την προσαρμογή του όγκου της προσφοράς στις απαιτήσεις της αγοράς » . Προς το σκοπό αυτό , το άρθρο 7 του ίδιου κανονισμού παρέχει στα κράτη μέλη την εξουσία να καθιστά υποχρεωτικούς για τα μη μέλη μιας οργάνωσης παραγωγών τους κανόνες εμπορίας που αναφέρονται στο προαναφερθέν άρθρο 5 .

32 H κανονιστική αυτή ρύθμιση αναθέτει , επομένως , μόνο στις οργανώσεις παραγωγών την αρμοδιότητα να εκδίδουν κανόνες εμπορίας υποχρεωτικούς για τα μέλη τους , περιορίζει δε την εξουσία των κρατών μελών στη δυνατότητα να τους καθιστούν υποχρεωτικούς για τα μη μέλη .

33 Άρα , αντιθέτως προς τις κοινοτικές διατάξεις που διέπουν τη χρησιμοποίηση των ποσοστώσεων αλιευμάτων , οι οποίες αφήνουν κάποιες εξουσίες στις εθνικές αρχές , η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση περί της παραγωγής και της εμπορίας δεν αφήνει πλέον αρμοδιότητα στις αρχές αυτές να επιβάλλουν στους εγκατεστημένους στο έδαφός τους αλιείς κανόνες σχετικούς με τις εργασίες παρασκευής ή μεταποίησης των προϊόντων αλιείας .

34 Ως προς το επιχείρημα , το οποίο αντλεί η ολλανδική κυβέρνηση από το άρθρο 20 του κανονισμού 171/83 , κατά το οποίο τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίζουν εθνικά τεχνικά μέτρα που να υπερβαίνουν τις ελάχιστες επιταγές του κανονισμού 171/83 και που να αποσκοπούν στην καλύτερη διαχείριση ή στην καλύτερη χρησιμοποίηση των ποσοστώσεων που έχουν χορηγηθεί , αρκεί να παρατηρηθεί ότι ο εν λόγω κανονισμός , που στηρίζεται στον κανονισμό 170/83 , αναφέρεται , στην πραγματικότητα , μόνο σε τεχνικά μέτρα για τη διατήρηση των αλιευτικών πόρων . Αντιθέτως , τα μέτρα που ρυθμίζουν την παρασκευή και τη μεταποίηση του επίδικου είδους ιχθύος δεν επιβάλλουν στους αλιείς κανένα τεχνικό μέτρο για τη διατήρηση των αλιευτικών πόρων .

35 Πρέπει , κατά συνέπεια , να γίνει δεκτό , ότι ο κανονισμός 3796/81 του Συμβουλίου , της 29ης Δεκεμβρίου 1981 , περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των προϊόντων αλιείας , και συγκεκριμένα το άρθρο 5 , παράγραφος 1 , δεύτερο εδάφιο , έχουν την έννοια ότι απαγορεύουν τη θέσπιση κανονιστικών διατάξεων εκ μέρους οργάνου που εντάσσεται στην επαγγελματική οργάνωση κράτους μέλους και είναι επιφορτισμένο με δημοσίου δικαίου καθήκοντα , οι οποίες να ορίζουν ότι η αλιευόμενη ρέγγα πρέπει υποχρεωτικά είτε να υποβάλλεται σε αφαίρεση των εντοσθίων και αλάτισμα είτε να καταψύχεται επί του πλοίου .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

36 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκαν η ολλανδική και η γαλλική κυβέρνηση καθώς και η Επιτροπή , οι οποίες κατέθεσαν παρατηρήσεις στο Δικαστήριο , δεν αποδίδονται . Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους στην κύρια δίκη το χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου , σ’ αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων .

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( τέταρτο τμήμα ),

κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με απόφαση της 7ης Αυγούστου 1984 το College van Beroep voor het Bedrijfsleven , αποφαίνεται :

Το κοινοτικό δίκαιο και ιδίως οι κανονισμοί 170/83 του Συμβουλίου , της 25ης Ιανουαρίου 1983 , περί θεσπίσεως κοινοτικού καθεστώτος διατηρήσεως και διαχειρίσεως των αλιευτικών πόρων , και 1353/83 του Συμβουλίου , της 26ης Μα ΐου 1983 , περί καθορισμού προσωρινών ποσοστώσεων των αποθεμάτων ρέγγας στο βόρειο και κεντρικό τμήμα της Βόρειας Θάλασσας , δεν απαγορεύουν τη θέσπιση κανονιστικών διατάξεων εκ μέρους οργάνου που εντάσσεται στην επαγγελματική οργάνωση κράτους μέλους και είναι επιφορτισμένο με δημοσίου δικαίου καθήκοντα , οι οποίες να ορίζουν ότι μόνο οι αλιείς , που διαθέτουν εξοπλισμό για το αλάτισμα και την αφαίρεση των εντοσθίων της αλιευόμενης ρέγγας επί του πλοίου , μπορούν να λάβουν άδεια αλιείας ρέγγας . Ωστόσο , ο κανονισμός 3796/81 του Συμβουλίου , της 29ης Δεκεμβρίου 1981 , περί κοινής οργανώσεως αγοράς στον τομέα των προϊόντων αλιείας , και συγκεκριμένα στο άρθρο 5 , παράγραφος 1 , δεύτερο εδάφιο , έχουν την έννοια ότι απαγορεύουν τη θέσπιση κανονιστικών διατάξεων εκ μέρους του εν λόγω οργάνου , οι οποίες να ορίζουν ότι η αλιευόμενη ρέγγα πρέπει υποχρεωτικά είτε να υποβάλλεται σε αφαίρεση των εντοσθίων και αλάτισμα είτε να καταψύχεται επί του πλοίου .