ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΤΗΣ 7ΗΣ ΜΑΙΟΥ 1987. - ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΑΤΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ. - ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ - ΚΟΝΟΤΙΚΗ ΑΔΕΙΑ ΟΔΗΓΗΣΕΩΣ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 419/85.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1987 σελίδα 02115



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

Κράτη μέλη - Υποχρεώσεις - Εκτέλεση των οδηγιών - Παράβαση - Δικαιολογία - Δεν επιτρέπεται

( Συνθήκη ΕΟΚ, άρθρο 169 )

Περίληψη

Τα κράτη μέλη δεν μπορούν να επικαλούνται διατάξεις, την ακολουθούμενη πρακτική ή καταστάσεις της εσωτερικής τους έννομης τάξης για να δικαιολογήσουν τη μη τήρηση υποχρεώσεων και προθεσμιών που τάσσονται από οδηγίες .

Διάδικοι

Στην υπόθεση 419/85,

Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπούμενη από το νομικό της σύμβουλο G . Marenco, με αντίκλητο στο Λουξεμβούργο τον Γ . Κρεμλή, μέλος της νομικής της υπηρεσίας, κτίριο Jean Monnet, Kirchberg,

προσφεύγουσα,

κατά

Ιταλικής Δημοκρατίας, εκπροσωπούμενης από την κυβέρνησή της, δια του L . Ferrari Bravo, προϊσταμένου της υπηρεσίας διπλωματικών διαφορών, συνθηκών και νομοθετικών υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών Υποθέσεων, επικουρούμενου από τον P . G . Ferri, avvocato dello Stato, με τόπο επιδόσεων στο Λουξεμβούργο την πρεσβεία της Ιταλίας, 5, rue Marie-Adelaide,

καθής,

που έχει ως αντικείμενο να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ, επειδή δεν εφάρμοσε την οδηγία 80/1263 του Συμβουλίου, της 4ης Δεκεμβρίου 1980, περί καθιερώσεως κοινοτικής άδειας οδηγήσεως ( ΕΕ ειδ . έκδ . 13/010, σ . 89 ),

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

συγκείμενο από τους Μackenzie Stuart, πρόεδρο, T . F . O' Higgins και F . Schockweiler, προέδρους τμήματος, G . Bosco, T . Koopmans, K . Bahlmann και R . Joliet, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας : C . O . Lenz

γραμματέας : S . Hackspiel, υπάλληλος διοικήσεως

λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση και κατόπιν της προφορικής διαδικασίας της 29ης Ιανουαρίου 1987,

αφού άκουσε το γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του στη συνεδρίαση της 19ης Φεβρουαρίου 1987,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με δικόγραφο που κατέθεσε στη γραμματεία του Δικαστηρίου στις 13 Δεκεμβρίου 1985, η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων άσκησε, δυνάμει του άρθρου 169 της Συνθήκης ΕΟΚ, προσφυγή με την οποία ζητεί να αναγνωριστεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ επειδή δεν θέσπισε, εντός της ταχθείσας προθεσμίας, τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθεί με την οδηγία 80/1263 του Συμβουλίου, της 4ης Δεκεμβρίου 1980, περί καθιερώσεως κοινοτικής άδειας οδηγήσεως ( ΕΕ ειδ . έκδ . 13/010, σ . 89 ).

2 Η οδηγία αυτή, η οποία σύμφωνα με τις αιτιολογικές της σκέψεις συνιστά το πρώτο στάδιο μιας εναρμονίσεως που σκοπεύει να καταλήξει στη θέσπιση κοινοτικής άδειας οδηγήσεως, καθιερώνει, δυνάμει των άρθρων 1 έως 4, κοινοτικό υπόδειγμα εθνικής άδειας οδηγήσεως και ρυθμίζει, στο άρθρο 8, την αμοιβαία αναγνώριση και αλλαγή των εθνικών αδειών οδηγήσεως οι κάτοχοι των οποίων μεταφέρουν την κατοικία τους από ένα κράτος μέλος σε άλλο . Η οδηγία προβαίνει, επίσης με το άρθρο 6, σε πρώτη εναρμόνιση των κανόνων που αφορούν τη χορήγηση των αδειών οδηγήσεως . Σύμφωνα με την παράγραφο 1, στοιχείο α ), του εν λόγω άρθρου, η χορήγηση της άδειας εξαρτάται από την επιτυχία σε πρακτική και θεωρητική εξέταση και την εκπλήρωση ορισμένων προϋποθέσεων υγείας, τα ελάχιστα όρια των οποίων δεν μπορούν να διαφέρουν ουσιαστικά από εκείνα που καθορίζονται στα παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ της οδηγίας .

3 Το άρθρο 12 της οδηγίας ορίζει :

"1 . Κατόπιν διαβουλεύσεως με την Επιτροπή, τα κράτη μέλη θεσπίζουν έγκαιρα, το αργότερο μέχρι τις 30 Ιουνίου 1982, τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας από 1ης Ιανουαρίου 1983 .

2 . Παρ' όλ' αυτά, ένα κράτος μέλος δύναται, με την επιφύλαξη των άλλων διατάξεων της παρούσας οδηγίας, να ορίσει ότι οι άδειες οδηγήσεως κατά το κοινοτικό υπόδειγμα θα αρχίσουν να εκδίδονται σε μια μεταγενέστερη ημερομηνία αλλά όχι αργότερα από την 1η Ιανουαρίου 1986 .

..."

4 Η Επιτροπή θεωρεί ότι η Ιταλική Δημοκρατία δεν θέσπισε όλες τις απαιτούμενες διατάξεις για τη μεταφορά της οδηγίας . Η χορήγηση άδειας οδηγήσεως μοτοσυκλετών δεν εξαρτάται, σύμφωνα με την ισχύουσα ιταλική νομοθεσία, από την επιτυχία σε υποχρεωτική πρακτική εξέταση η διάρκεια των πρακτικών εξετάσεων η οποία, σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙ της οδηγίας, πρέπει να διαρκεί τουλάχιστον 20 λεπτά, επαφίεται, κατά την ισχύουσα νομοθεσία, στη διάκριση του εξεταστή τέλος, η ιταλική νομοθεσία δεν αποκλείει, σύμφωνα με το παράρτημα ΙΙΙ της οδηγίας, τη χορήγηση ή την ανανέωση, χωρίς ιατρική εξέταση, της άδειας οδηγήσεως προσώπων που πάσχουν από ορισμένες ασθένειες αναφερόμενες στο εν λόγω παράρτημα .

5 Η ιταλική κυβέρνηση ζητεί από το Δικαστήριο να απορρίψει την προσφυγή ως απαράδεκτη ή, εν πάση περιπτώσει, ως αβάσιμη .

6 Στην έκθεση για την επ' ακροατηρίου συζήτηση αναπτύσσονται οι διατάξεις της οδηγίας και οι ισχυρισμοί και τα επιχειρήματα των διαδίκων . Τα στοιχεία αυτά του φακέλου δεν επαναλαμβάνονται πιο κάτω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για να σχηματίσει κρίση το Δικαστήριο .

Επί του παραδεκτού

7 Προς στήριξη της ενστάσεως απαραδέκτου η ιταλική κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι η προσφυγή είναι πρόωρη, καθόσον το άρθρο 12, παράγραφος 2, της οδηγίας επιτρέπει στα κράτη μέλη να αναβάλουν την εφαρμογή μέρους της οδηγίας . Εξάλλου, το άρθρο 6, παράγραφος 2, της οδηγίας επιτρέπει στα κράτη μέλη να διατηρήσουν ορισμένες διατάξεις της νομοθεσίας τους που αφορούν τη χορήγηση της άδειας, το δε άρθρο 9 προβλέπει τη δυνατότητα αποκλίσεων από διάφορες άλλες διατάξεις της οδηγίας . Τέλος, η Ιταλική Δημοκρατία έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή μια κεντρική διάταξη της οδηγίας, εκδίδοντας, στις 18 Ιουνίου 1984, εγκύκλιο σχετική με την αλλαγή ιταλικών και αλλοδαπών αδειών οδηγήσεως . Υπό τα δεδομένα αυτά, είναι, εν πάση περιπτώσει, αδικαιολόγητο εκ μέρους της Επιτροπής να ζητεί να αναγνωριστεί, κατά τρόπο γενικό, ότι η Ιταλική Δημοκρατία δεν εφάρμοσε το σύνολο των διατάξεων της οδηγίας .

8 Πρέπει σχετικώς να παρατηρηθεί ότι, καίτοι στα αιτήματά της η Επιτροπή αιτιάται την Ιταλική Δημοκρατία ότι δεν έλαβε "το σύνολο των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών μέτρων που απαιτούνται για τη συμμόρφωση προς την οδηγία", η έκφραση αυτή δεν σημαίνει ότι της καταλογίζει ότι δεν έλαβε κανένα μέτρο προς το σκοπό αυτό . Αντιθέτως, στο δικόγραφο της προσφυγής της, η Επιτροπή δέχεται ρητώς ότι η προαναφερθείσα εγκύκλιος της 18ης Ιουνίου 1984 συνιστά μερική εφαρμογή της οδηγίας . Τόσο από την αιτιολογημένη γνώμη όσο και από το δικόγραφο της προσφυγής, συνάγεται ότι η προσφυγή στρέφεται κατά της μη εκτελέσεως, εκ μέρους της Ιταλικής Δημοκρατίας, των διατάξεων του άρθρου 6, παράγραφος 1, στοιχείο α ), και των παραρτημάτων ΙΙ και ΙΙΙ και ότι δεν αφορά ούτε τις διατάξεις των άρθρων 6, παράγραφος 2, και 9, ούτε τη χορήγηση αδειών οδηγήσεως σύμφωνα με το κοινοτικό υπόδειγμα, που αποτελεί και το μόνο μέτρο την εφαρμογή του οποίου μπορούν τα κράτη μέλη να αναβάλουν σύμφωνα με το άρθρο 12, παράγραφος 2 .

9 Συνεπώς, η ένσταση απαραδέκτου που προέβαλε η ιταλική κυβέρνηση πρέπει να απορριφθεί .

Επί της ουσίας

10 Η ιταλική κυβέρνηση δεν αμφισβητεί ότι στα σημεία που αναφέρει η Επιτροπή η ιταλική νομοθεσία δεν είναι απολύτως σύμφωνη προς τις διατάξεις της οδηγίας και των παραρτημάτων της . Εκθέτει ότι στις 5 Ιουνίου 1985 υποβλήθηκε στο ιταλικό Κοινοβούλιο σχετικό νομοσχέδιο, το οποίο βρίσκεται υπό εξέταση ενώπιον της Βουλής . Σε ό,τι αφορά, ειδικότερα, την υποχρεωτική πρακτική εξέταση για τη χορήγηση άδειας οδηγήσεως μοτοσυκλετών, παρατηρεί ότι το μέτρο αυτό προϋποθέτει την ύπαρξη τεχνικών μέσων που δεν διαθέτουν προς το παρόν οι αρμόδιες διοικητικές υπηρεσίες . Ως προς τις προϋποθέσεις υγείας για τη χορήγηση άδειας οδηγήσεως, ισχυρίζεται ότι το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο α ), της οδηγίας επιβάλλει απλώς στα κράτη μέλη την υποχρέωση να εφαρμόζουν κανόνες που δεν είναι ουσιωδώς λιγότερο αυστηροί από εκείνους που θέτει το παράρτημα ΙΙΙ της οδηγίας, και ότι η Επιτροπή δεν απέδειξε κατά τι είναι οι ισχύουσες διατάξεις της ιταλικής νομοθεσίας, κατ' ουσία, λιγότερο αυστηρές από τις διατάξεις της οδηγίας .

11 Πρέπει να τονιστεί ότι, σύμφωνα με πάγια νομολογία, τα κράτη μέλη δεν μπορούν να επικαλούνται διατάξεις, την ακολουθούμενη πρακτική ή καταστάσεις της εσωτερικής τους έννομης τάξης για να δικαιολογήσουν τη μη τήρηση υποχρεώσεων και προθεσμιών που τάσσονται από οδηγίες .

12 Ως προς τις προϋποθέσεις υγείας, διαπιστώνεται ότι, τόσο στην αιτιολογημένη γνώμη όσο και στο δικόγραφο της προσφυγής, η Επιτροπή τονίζει ότι η ιταλική νομοθεσία δεν προβλέπει ρητώς ότι ούτε χορηγείται ούτε ανανεώνεται άδεια οδηγήσεως, χωρίς ιατρική εξέταση, στην περίπτωση αιτούντων που πάσχουν από καρδιοαγγειακές παθήσεις, σοβαρές ενδοκρινικές ανωμαλίες, ορισμένες παθήσεις του νευρικού συστήματος, διανοητικές διαταραχές και σοβαρές ασθένειες του αίματος . Υπό τα δεδομένα αυτά, στην ιταλική κυβέρνηση εναπόκειται να εξηγήσει γιατί οι προϋποθέσεις υγείας που προβλέπει η ιταλική νομοθεσία μπορούν να θεωρηθούν ότι δεν είναι ουσιωδώς λιγότερο αυστηρές από εκείνες που προβλέπει, στα προαναφερθέντα σημεία, το παράρτημα ΙΙΙ της οδηγίας . Η ιταλική κυβέρνηση όμως δεν παρέσχε σχετικώς καμία εξήγηση .

13 Από τις πιο πάνω σκέψεις προκύπτει ότι τα επιχειρήματα που προέβαλε η ιταλική κυβέρνηση δεν μπορούν να γίνουν δεκτά . Πρέπει, ωστόσο, να περιοριστεί η παράβαση, λαμβανομένων υπόψη των διευκρινίσεων που περιέχονται στο δικόγραφο της προσφυγής της Επιτροπής .

14 Πρέπει, συνεπώς, να αναγνωριστεί ότι η ιταλική κυβέρνηση παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ επειδή δεν θέσπισε, εντός της ταχθείσας προθεσμίας, τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθεί προς το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο α ), της οδηγίας 80/1263 του Συμβουλίου, της 4ης Δεκεμβρίου 1980, περί καθιερώσεως κοινοτικής άδειας οδηγήσεως, καθώς και προς τα παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ της εν λόγω οδηγίας .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

15 Σύμφωνα με το άρθρο 69, παράγραφος 2, του κανονισμού διαδικασίας, ο ηττηθείς διάδικος καταδικάζεται στα δικαστικά έξοδα . Δεδομένου ότι η καθής ηττήθη, πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα .

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ

αποφασίζει :

1 ) Η Ιταλική Δημοκρατία παρέβη τις υποχρεώσεις που υπέχει από τη Συνθήκη ΕΟΚ επειδή δεν θέσπισε, εντός της ταχθείσας προθεσμίας, τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις προκειμένου να συμμορφωθεί προς το άρθρο 6, παράγραφος 1, στοιχείο α ), της οδηγίας 80/1263 του Συμβουλίου, της 4ης Δεκεμβρίου 1980, περί καθιερώσεως κοινοτικής άδειας οδηγήσεως, καθώς και προς τα παραρτήματα ΙΙ και ΙΙΙ της εν λόγω οδηγίας .

2 ) Καταδικάζει την Ιταλική Δημοκρατία στα δικαστικά έξοδα .