Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Alber της 14ης Σεπτεμβρίου 2000. - The Queen κατά Secretary of State for the Home Department, ex parte Eleanora Ivanova Kondova. - Αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως: High Court of Justice (England & Wales), Queen's Bench Division (Divisional Court) - Ηνωμένο Βασίλειο. - Εξωτερικές σχέσεις - Συμφωνία Συνδέσως ΕΟΚ/Βουλγαρίας - Ελευθερία εγκαταστάσεως - Άδεια εισόδου δολίως αποκτηθείσα - Υποχρέωση του κράτους μέλους να αποκαταστήσει τη ζημία που προξένησε σε ιδιώτη επικαλούμενο δικαίωμα εγκαταστάσεως που έχει απευθείας εφαρμογή βάσει συμφωνίας συνδέσεως. - Υπόθεση C-235/99.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 2001 σελίδα I-06427



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

1. Στην παρούσα υπόθεση, ο εισαγωγέας μιας αποστολής ουίσκι Jack Daniel's ανέφερε στην τελωνειακή διασάφηση τη διάκριση 2208 30 82 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας, η οποιά αφορά «άλλα» ουίσκι εκτός του ουίσκι «bourbon» ή του σκοτσέζικου ουίσκι. Μετά τη θέση του εμπορεύματος σε ελεύθερη κυκλοφορία, προσκόμισε έγκυρο πιστοποιητικό γνησιότητας και ζήτησε την κατάταξη στη διάκριση 2208 30 11 που αφορά το ουίσκι «bourbon», από την οποία θα προέκυπτε, κατ' αυτόν, η εφαρμογή χαμηλότερου δασμολογικού συντελεστή. Το Finanzgericht Bremen ερωτά κατ' ουσίαν αν, σε μια τέτοια κατάσταση, το άρθρο 236 του τελωνειακού κώδικα απαιτεί την επιστροφή εισαγωγικών δασμών καταβληθέντων βάσει της αρχικής διασαφήσεως, επειδή δεν «οφείλονταν νομίμως». Αν αυτό δεν συμβαίνει, ερωτά αν οι περιστάσεις της κύριας δίκης συνιστούν «ειδική κατάσταση» ικανή να έχει ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με τις συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 239, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα και του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής του εν λόγω κώδικα , την επιστροφή των εισαγωγικών δασμών.

Η συναφής κοινοτική νομοθεσία

2. Οι ακόλουθες διατάξεις σχετικά με την επιστροφή και τη διαγραφή των δασμών, την ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση των εμπορευμάτων λόγω της φύσεώς τους, τα προτιμησιακά δασμολογικά μέτρα που εφαρμόζονται σε ορισμένες χώρες, τις τελωνειακές διασαφήσεις και τη γένεση και τον καθορισμό τελωνειακής οφειλής είναι συναφείς. Οι αναφορές του τελωνειακού κώδικα στις προϋποθέσεις που πρέπει να καθοριστούν σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής αφορούν στην πραγματικότητα κυρίως τον κανονισμό εφαρμογής, ο οποίος εκδόθηκε σύμφωνα με τη διαδικασία αυτή.

Διατάξεις σχετικά με την επιστροφή και τη διαγραφή των δασμών

- Επιστροφή ή διαγραφή αν οι δασμοί δεν οφείλονταν νομίμως

3. Το άρθρο 236 προβλέπει τα εξής:

«1. Η επιστροφή ή η διαγραφή εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών πραγματοποιείται εφόσον αποδεικνύεται ότι κατά τη στιγμή της πληρωμής τους το ποσό τους δεν οφειλόταν νομίμως [...]

[...]

2. Η επιστροφή ή η διαγραφή εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών παραχωρείται κατόπιν υποβολής αιτήσεως στο αρμόδιο τελωνείο πριν από την εκπνοή προθεσμίας τριών ετών από την ημερομηνία της γνωστοποίησης των εν λόγω δασμών στον οφειλέτη.

[...]»

4. Το άρθρο 890 του κανονισμού εφαρμογής, το οποίο αφορά μια ειδική περίπτωση στην οποία αναφέρεται το άρθρο 236, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα, προβλέπει τα εξής:

«Αν η αίτηση επιστροφής ή διαγραφής συνοδεύεται από πιστοποιητικό καταγωγής, πιστοποιητικό κυκλοφορίας, παραστατικό εσωτερικής κοινοτικής διαμετακόμισης, ή οποιοδήποτε άλλο κατάλληλο έγγραφο που να βεβαιώνει ότι τα εισαγόμενα εμπορεύματα μπορούσαν να τύχουν, κατά τον χρόνο αποδοχής της διασάφησης θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία, κοινοτικής ή προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης, η τελωνειακή αρχή απόφασης δίνει ευνοϊκή συνέχεια στην αίτηση αυτή, μόνον όταν αποδειχθεί επαρκώς:

- ότι το έγγραφο που υποβλήθηκε με αυτόν τον τρόπο αναφέρεται ειδικά στα εν λόγω εμπορεύματα και ότι πληρούνται όλοι οι όροι σχετικά με την αποδοχή αυτού του εγγράφου,

- ότι πληρούνται όλες οι λοιπές προϋποθέσεις για τη χορήγηση της προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης.

Η επιστροφή ή η διαγραφή πραγματοποιείται εφόσον προσκομιστούν τα εμπορεύματα. Όταν τα εμπορεύματα δεν μπορούν να προσκομιστούν στο τελωνείο εκτέλεσης, αυτό χορηγεί την επιστροφή ή τη διαγραφή μόνον εφόσον προκύπτει από τα στοιχεία που διαθέτει ότι το πιστοποιητικό ή το έγγραφο που προσκομίστηκε εκ των υστέρων αφορά χωρίς καμία αμφιβολία τα εμπορεύματα αυτά.»

- Επιστροφή όταν μια τελωνειακή διασάφηση ακυρώνεται

5. Το άρθρο 237 του τελωνειακού κώδικα προβλέπει τα εξής:

«Γίνεται επιστροφή των εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών όταν η τελωνειακή διασάφηση ακυρώνεται, και εφόσον έχουν καταβληθεί οι δασμοί. Η επιστροφή παραχωρείται κατόπιν υποβολής αιτήσεως από τον ενδιαφερόμενο μέσα στις προθεσμίες που προβλέπονται για την κατάθεση αιτήσεως ακυρώσεως της τελωνειακής διασάφησης.»

- Επιστροφή ή διαγραφή σε άλλες περιπτώσεις

6. Το άρθρο 239 προβλέπει τα εξής:

«1. Η επιστροφή ή η διαγραφή εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών είναι δυνατή σε περιπτώσεις διαφορετικές από εκείνες που αναφέρονται στα άρθρο 236, 237 και 238, οι οποίες:

- καθορίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής,

- προκύπτουν από περιστάσεις που δεν συνεπάγονται ούτε δόλο ούτε πρόδηλη αμέλεια εκ μέρους του ενδιαφερόμενου. Οι καταστάσεις στις οποίες μπορεί να εφαρμοστεί η διάταξη αυτή, καθώς και οι λεπτομέρειες της διαδικασίας που πρέπει να ακολουθείται, καθορίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής. Η επιστροφή ή διαγραφή είναι δυνατόν να υπόκειται σε ειδικούς όρους.

2. Η επιστροφή ή η διαγραφή δασμών, για τους λόγους που αναφέρονται στην παράγραφο 1, παραχωρείται κατόπιν υποβολής αιτήσεως στο αρμόδιο τελωνείο πριν από την εκπνοή προθεσμίας δώδεκα μηνών από την ημερομηνία γνωστοποίησης του χρέους των εν λόγω δασμών στον οφειλέτη.

[...]»

7. Οι σχετικές με την εφαρμογή του άρθρου 239 του τελωνειακού κώδικα διατάξεις περιλαμβάνονται στα άρθρα 899 ώς 909 του κανονισμού εφαρμογής.

8. Το άρθρο 899 του κανονισμού εφαρμογής προβλέπει τα εξής:

«Με την επιφύλαξη της κατά περίπτωση εκτίμησης άλλων καταστάσεων, στο πλαίσιο της διαδικασίας που προβλέπεται στα άρθρα 905 έως 909, και όταν η τελωνειακή αρχή απόφασης, στην οποία υποβάλλεται η αίτηση επιστροφής ή διαγραφής που αναφέρεται στο άρθρο 239 παράγραφος 2, του κώδικα διαπιστώνει:

- ότι οι λόγοι που προβάλλονται για την υποστήριξη της αίτησης αυτής αντιστοιχούν σε μία από τις περιπτώσεις που περιγράφονται στα άρθρα 900 έως 903 και δεν συνεπάγονται προφανή αμέλεια ή δόλο εκ μέρους του ενδιαφερομένου, εγκρίνει την επιστροφή ή τη διαγραφή του ποσού των σχετικών εισαγωγικών δασμών.

[...]

- ότι οι λόγοι που προβάλλονται για την υποστήριξη της αίτησης αυτής αντιστοιχούν σε μια από τις περιπτώσεις που περιγράφονται στο άρθρο 904, δεν εγκρίνει την επιστροφή ή τη διαγραφή του ποσού των σχετικών εισαγωγικών δασμών.»

9. Το άρθρο 900, παράγραφος 1, στοιχείο ξ_ προβλέπει τα εξής:

«Η επιστροφή ή διαγραφή εισαγωγικών δασμών εγκρίνεται όταν:

[...]

ξ) η τελωνειακή οφειλή γεννάται με άλλο τρόπο από αυτούς που αναφέρονται στο άρθρο 201 του τελωνειακού κώδικα και εφόσον ο ενδιαφερόμενος μπορεί να προσκομίσει πιστοποιητικό καταγωγής, πιστοποιητικό κυκλοφορίας, παραστατικό εσωτερικής κοινοτικής διαμετακόμισης ή κάθε άλλο κατάλληλο έγγραφο με το οποίο πιστοποιείται ότι τα εισαγόμενα εμπορεύματα θα μπορούσαν, αν είχαν διασαφηθεί για θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία, να έχουν τύχει κοινοτικής μεταχείρισης ή δασμολογικής προτιμησιακής μεταχείρισης, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι άλλοι όροι του άρθρου 890.»

10. Το άρθρο 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής, όπως ίσχυε κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών, προέβλεπε τα εξής:

«Όταν η τελωνειακή αρχή απόφασης, στην οποία έχει υποβληθεί αίτηση επιστροφής ή διαγραφής βάσει του άρθρου 239, παράγραφος 2, του κώδικα, δεν είναι σε θέση να αποφασίσει [...] και η αίτηση συνοδεύεται από αποδεικτικά στοιχεία που μπορούν να αποτελέσουν ειδική κατάσταση που προκύπτει από περιστάσεις για τις οποίες δεν υπήρξε δόλος ή προφανής αμέλεια εκ μέρους του ενδιαφερομένου, το κράτος μέλος, στο οποίο υπάγεται η αρχή, διαβιβάζει το φάκελο στην Επιτροπή για να ληφθεί απόφαση σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπουν τα άρθρα 906 έως 909.

[...]

Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, η τελωνειακή αρχή απόφασης απορρίπτει την αίτηση.»

Διατάξεις σχετικά με την ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση των εμπορευμάτων λόγω της φύσεώς τους

11. Η δασμολογική μεταχείριση του εισαγομένου ουίσκι "bourbon" διέπεται από σειρά διατάξεων που αφορούν την «ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση της οποίας είναι δυνατό να τύχουν ορισμένα εμπορεύματα λόγω της φύσεως» τους. Η βασική διάταξη στον τομέα αυτόν, το άρθρο 21 του τελωνειακού κώδικα, προβλέπει τα εξής:

«1. Η ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση της οποίας είναι δυνατό να τύχουν ορισμένα εμπορεύματα λόγω της φύσεως [...] εξαρτάται από όρους που καθορίζονται με τη διαδικασία της επιτροπής. [...]

2. Κατά την έννοια της παραγράφου 1, ως "ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση" νοείται κάθε μείωση ή αναστολή, έστω και στα πλαίσια δασμολογικής ποσόστωσης, ενός εισαγωγικού δασμού [...].»

12. Οι διατάξεις εφαρμογής του άρθρου 21 του τελωνειακού κώδικα περιλαμβάνονται στον τίτλο ΙΙΙ (άρθρα 16 έως 34) του κανονισμού εφαρμογής, ο οποίος φέρει τον τίτλο «Ευνοϊκό δασμολογικό καθεστώς λόγω της φύσεως ενός εμπορεύματος». Οι διατάξεις που αφορούν το ουίσκι "bourbon" περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο 4 (άρθρα 26 έως 34), που φέρει τον τίτλο «εμπορεύματα που υποβάλλονται στην προϋπόθεση προσκόμισης πιστοποιητικού γνησιότητας, ποιότητας ή άλλου».

13. Το άρθρο 26, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής προβλέπει τα εξής:

«Η δασμολογική κατάταξη στις διακρίσεις που περιλαμβάνονται στη στήλη 2 του πίνακα που ακολουθεί, των εμπορευμάτων που αναφέρονται στη στήλη 3 του πίνακα αυτού, σε αντιστοιχία προς τις εν λόγω διακρίσεις, και εισάγονται από τις χώρες που αναφέρονται στη στήλη 5 του ίδιου πίνακα, εξαρτάται από την προσκόμιση πιστοποιητικών που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των άρθρων 27 έως 34.

[...]

Τα πιστοποιητικά "γνησιότητας" εφαρμόζονται στα σταφύλια, το ουίσκι και τον καπνό, τα πιστοποιητικά "ονομασίας προελεύσεως" στο κρασί και τα πιστοποιητικά "ποιότητας" στο νιτρικό νάτριο.»

14. Ο πίνακας κάτω από το άρθρο 26 αποτελείται από επτά στήλες. Η στήλη 1 αναφέρει τον αύξοντα αριθμό. Η στήλη 2 διευκρινίζει τις δασμολογικές διακρίσεις των εμπορευμάτων που απαριθμούνται στη στήλη 3. Η στήλη 5 απαριθμεί τις χώρες από τις οποίες τα εν λόγω εμπορεύματα πρέπει να εισάγονται. Η στήλη 6 αναφέρει τους οργανισμούς των χωρών αυτών που πρέπει να έχουν εκδώσει και επικυρώσει το απαιτούμενο πιστοποιητικό.

15. Από τις συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 26, παράγραφος 1, και του πίνακα (αύξων αριθμός 4) προκύπτει ότι το ουίσκι "bourbon", που παρουσιάζεται σε δοχεία με περιεχόμενο «που δεν υπερβαίνει τα δύο λίτρα», εισαγόμενο από τις Ηνωμένες ολιτείες της Αμερικής, μπορεί να καταταχθεί στη διάκριση 2208 30 11 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας (η κατάταξη την οποία ζήτησε ο προσφεύγων της κύριας δίκης) αν ο εισαγωγέας προσκομίσει έγκυρο πιστοποιητικό γνησιότητας εκδοθέν από το United States Department of the Treasury, Bureau of Alcohol, Tobacco and Firearms. Λόγω του καθεστώτος αυτού, μια υποσημείωση στη διάκριση 2208 30 11 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας («Whisky "bourbon", που παρουσιάζεται σε δοχεία με περιεχόμενο που δεν υπερβαίνε τα 2 l») αναφέρει: «Η υπαγωγή στη διάκριση αυτή εξαρτάται από τους όρους που προβλέπονται από τις σχετικές κοινοτικές διατάξεις».

16. Τα λοιπά εμπορεύματα που απαριθμούνται στον πίνακα κάτω από το άρθρο 26 του κανονισμού εφαρμογής, τα οποία διέπονται από παρόμοιο καθεστώς, είναι τα σταφύλια από τις Ηνωμένες ολιτείες της Αμερικής, τα λιωμένα τυριά από την Ελβετία, τα κρασιά Tokay από την Ουγγαρία, ορισμένα παρασκευάσματα και ποικιλίες καπνού από χώρες όπως οι Ηνωμένες ολιτείες, η Βραζιλία και η Κούβα, και το νιτρικό νάτριο από τη Χιλή.

17. Τα άρθρα 27 και 28 του κανονισμού εφαρμογής καθορίζουν τις αυστηρές και λεπτομερείς τυπικές προϋποθέσεις όσον αφορά τα απαιτούμενα πιστοποιητικά.

18. Το άρθρο 29, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής προβλέπει τα εξής:

«Το πιστοποιητικό [...] προσκομίζεται στις τελωνειακές αρχές του κράτους μέλους εισαγωγής, εντός των προθεσμιών που αναφέρονται στη συνέχεια από την ημερομηνία εκδόσεως του πιστοποιητικού, μαζί με το εμπόρευμα το οποίο αφορά:

[...]

- εντός τριών μηνών, όταν πρόκειται για τα εμπορεύματα που περιλαμβάνονται στους αύξοντες αριθμούς 1, 3 και 4 του εν λόγω πίνακα,

[...]»

19. Το άρθρο 30 διέπει τη θεώρηση των πιστοποιητικών, το άρθρο 31 τις προϋποθέσεις που έχουν εφαρμογή ως προς τους οργανισμούς που εκδίδουν τα διάφορα πιστοποιητικά, το άρθρο 34 την κατάτμηση των αποστολών σταφυλιών, καπνού και νιτρικού νατρίου.

Διατάξεις σχετικά με τα προτιμησιακά δασμολογικά μέτρα που εφαρμόζονται σε ορισμένες χώρες

20. Όλοι όσοι κατέθεσαν παρατηρήσεις αναφέρουν τη δυνατότητα εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση, είτε κατ' αναλογίαν είτε και αμέσως, ορισμένου αριθμού διατάξεων - τυπικώς διαφόρων εκείνων που αφορούν την ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση λόγω της φύσεως των εμπορευμάτων - οι οποίες αφορούν τα προτιμησιακά δασμολογικά μέτρα που έχουν εφαρμογή σε ορισμένες χώρες και τα πιστοποιητικά προελεύσεως που πρέπει να προσκομίζονται για να εφαρμοσθούν τα προτιμησιακά αυτά μέτρα.

21. Το άρθρο 20 του τελωνειακού κώδικα προβλέπει τα εξής:

«1. Οι δασμοί που καθίστανται απαιτητοί σε περίπτωση γένεσης τελωνειακής οφειλής βασίζονται στο δασμολόγιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

[...]

3. Το δασμολόγιο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων περιλαμβάνει:

α) τη συνδυασμένη ονοματολογία των εμπορευμάτων·

β) [...]

γ) τους συντελεστές [...] που κανονικά εφαρμόζονται στα εμπορεύματα που καλύπτονται από τη συνδυασμένη ονοματολογία·

δ) τα προτιμησιακά δασμολογικά μέτρα που περιλαμβάνονται στις συμφωνίες που έχει συνάψει η Κοινότητα με ορισμένες χώρες ή ομάδες χωρών και που προβλέπουν τη χορήγηση προτιμησιακού δασμολογικού καθεστώτος·

ε) τα προτιμησιακά δασμολογικά μέτρα που αποφασίζονται μονομερώς από την Κοινότητα υπέρ ορισμένων χωρών, ομάδων χωρών ή εδαφών·

στ) τα αυτόνομα μέτρα αναστολής που προβλέπουν μειώσεις ή απαλλαγές από τους εισαγωγικούς δασμούς που επιβάλλονται σε ορισμένα εμπορεύματα·

[...]

4. Με την επιφύλαξη των κανόνων που αφορούν την κατ' αποκοπή φορολόγηση, τα μέτρα που αναφέρονται στην παράγραφο 3 στοιχεία δ_, ε_, και στ_ εφαρμόζονται αντί των μέτρων που προβλέπονται στο στοιχείο γ_, όταν οι τελωνειακές αρχές διαπιστώνουν ότι τα συγκεκριμένα εμπορεύματα πληρούν τους όρους που προβλέπονται από τα εν λόγω μέτρα. Η αίτηση μπορεί να υποβληθεί εκ των υστέρων εφόσον πληρούνται οι σχετικοί όροι.

[...]»

22. Το άρθρο 27 προβλέπει τα εξής:

«Οι κανόνες προτιμησιακής καταγωγής καθορίζουν τους όρους που διέπουν την απόκτηση της καταγωγής, τους οποίους τα εμπορεύματα πρέπει να πληρούν προκειμένου να επωφελούνται των μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 20, παράγραφος 3, στοιχεία δ_ ή ε_.

Οι κανόνες αυτοί:

α) για τα εμπορεύματα που περιλαμβάνονται στις συμφωνίες που αναφέρονται στο άρθρο 20, παράγραφος 3, στοιχείο δ_, προσδιορίζονται στις εν λόγω συμφωνίες·

β) για τα εμπορεύματα που επωφελούνται των προτιμησιακών δασμολογικών μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 20 παράγραφος 3, στοιχείο ε_, προσδιορίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής.»

23. Οι διατάξεις εφαρμογής του άρθρου 27, στοιχείο β_, του τελωνειακού κώδικα περιλαμβάνονται στο κεφάλαιο 2, με τίτλο «ροτιμησιακή καταγωγή», του τίτλου IV, με τίτλο «Καταγωγή των εμπορευμάτων», του κανονισμού εφαρμογής. Το τμήμα 1 του κεφαλαίου αυτού, με τίτλο «Σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων», περιλαμβάνει, στο υποτμήμα του 2, ειδικές διατάξεις σχετικά με την απόδειξη της προτιμησιακής καταγωγής για τους σκοπούς της εφαρμογής του «συστήματος των γενικευμένων προτιμήσεων.» Οι συναφείς, κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών ισχύοντες κανόνες ήσαν οι ακόλουθοι.

24. Το άρθρο 77 προέβλεπε τα εξής:

«Τα προϊόντα καταγωγής, κατά την έννοια που παρόντος τμήματος, είναι δυνατόν να υπαχθούν, κατά την εισαγωγή τους στην Κοινότητα, στις δασμολογικές προτιμήσεις [...] βάσει υποβολής πιστοποιητικού καταγωγής τύπου Α [...], που εκδίδεται είτε από τις τελωνειακές αρχές είτε από άλλες κυβερνητικές αρχές της δικαιούχου χώρας εξαγωγής [...]

5. Το πιστοποιητικό εκδίδεται από την αρμόδια κυβερνητική αρχή της δικαιούχου χώρας, υπό την προϋπόθεση ότι τα προς εξαγωγή προϊόντα δύνανται να θεωρηθούν προϊόντα καταγωγής της εν λόγω χώρας, κατά την έννοια του υποτμήματος 1. Το πιστοποιητικό τίθεται στη διάθεση του εξαγωγέα, μόλις πραγματοποιηθεί ή εξασφαλιστεί η εξαγωγή.»

25. Το άρθρο 84 προέβλεπε τα εξής:

«1. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, πιστοποιητικό καταγωγής τύπου Α είναι δυνατόν να εκδοθεί μετά την πραγματική εξαγωγή των προϊόντων τα οποία αφορά, εάν δεν είχε εκδοθεί κατά το χρόνο της εξαγωγής, συνεπεία ακουσίων σφαλμάτων ή παραλείψεων ή άλλων ιδιαίτερων συνθηκών, και υπό τον όρο ότι τα εμπορεύματα δεν είχαν εξαχθεί πριν από την ανακοίνωση στην Επιτροπή των στοιχείων που απαιτούνται από το άρθρο 92.

2. Η αρμόδια κυβερνητική αρχή δύναται να εκδώσει εκ των υστέρων πιστοποιητικό, μόνον αφού επιβεβαιώσει ότι τα επιμέρους στοιχεία που περιλαμβάνονται στην αίτηση του εξαγωγέα συμφωνούν με εκείνα που περιλαμβάνονται στα αντίστοιχα έγγραφα εξαγωγής και ότι δεν είχε εκδοθεί πιστοποιητικό καταγωγής τύπου Α, που ίσχυε κατά την εξαγωγή των εν λόγω προϊόντων.

[...]»

26. Το άρθρο 82 προέβλεπε τα εξής:

«1. Το πιστοποιητικό καταγωγής τύπου Α πρέπει να υποβάλλεται εντός 10 μηνών από την ημερομηνία έκδοσης από τις κυβερνητικές αρχές της δικαιούχου χώρας εξαγωγής, στις τελωνειακές αρχές του κράτους μέλους εσαγωγής στην οποία προσκομίζονται τα προϊόντα.

2. ιστοποιητικά καταγωγής τύπου Α που υποβάλλονται σε τελωνείο της Κοινότητας μετά τη λήξη της προθεσμίας ισχύος που καθορίζεται στην παράγραφο 1, είναι δυνατόν να γίνουν αποδεκτά [...], εφόσον η αδυναμία τήρησης της εν λόγω προθεσμίας ισχύος οφείλεται σε ανωτέρα βία ή εξαιρετικές περιστάσεις.

3. Σε άλλες περιπτώσεις καθυστερημένης προσκόμισης οι τελωνειακές αρχές του κράτους εισαγωγής της Κοινότητας δύνανται να αποδέχονται αυτά τα πιστοποιητικά, εφόσον τα προϊόντα είχαν προσκομισθεί σε αυτές πριν από τη λήξη της προθεσμίας που ορίζεται στην παράγραφο 1.»

Διατάξεις σχετικά με τις τελωνειακές διασαφήσεις

27. Κατά το άρθρο 59, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα, «κάθε εμπόρευμα που προορίζεται να υπαχθεί σε τελωνειακό καθεστώς πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο διασάφησης για το τελωνειακό αυτό καθεστώς».

- Η συνήθης διαδικασία

28. Η ακολουθητέα συνήθης διαδικασία για τις γραπτές τελωνειακές διασαφήσεις προβλέπεται από τα άρθρα 62 επ. του τελωνειακού κώδικα. Το άρθρο 62 προβλέπει τα εξής:

«1. Οι γραπτές διασαφήσεις πρέπει να συντάσσονται σε έντυπο σύμφωνα με τον προβλεπόμενο επίσημο τύπο εντύπου. ρέπει να περιέχουν όλα τα στοιχεία που είναι αναγκαία για την εφαρμογή των διατάξεων που διέπουν το τελωνειακό καθεστώς για το οποίο γίνεται η διασάφηση των εμπορευμάτων.

2. Στη διασάφηση πρέπει να επισυνάπτονται όλα τα έγγραφα των οποίων η προσκόμιση είναι απαραίτητη για την εφαρμογή των διατάξεων που διέπουν το τελωνειακό καθεστώς για το οποίο γίνεται η διασάφηση των εμπορευμάτων.»

29. Το άρθρο 218, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής ορίζει, όσον αφορά τις διασαφήσεις θέσεως σε ελεύθερη κυκλοφορία, τα εξής:

«1. Τα έγγραφα που επισυνάπτονται στη διασάφηση θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία είναι:

[...]

γ) τα έγγραφα που απαιτούνται για την εφαρμογή προτιμησιακού δασμολογικού καθεστώτος ή κάθε άλλου μέτρου παρέκκλισης από το καθεστώς του κοινού δικαίου που εφαρμόζεται στα διασαφηθέντα εμπορεύματα·

δ) κάθε άλλο έγγραφο που απαιτείται για την εφαρμογή των διατάξεων που διέπουν τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των διασαφισθέντων εμπορευμάτων.»

30. Το άρθρο 63 του τελωνειακού κώδικα προβλέπει τα εξής:

«Οι διασαφήσεις που πληρούν τους όρους του άρθρου 62 γίνονται αμέσως αποδεκτές από τις τελωνειακές αρχές, αν επιπλέον τα εμπορεύματα τα οποία αφορούν προσκομίζονται στο τελωνείο.»

31. Το άρθρο 67 του εν λόγω κώδικα προβλέπει τα εξής:

«Εκτός αντιθέτων ειδικών ρυθμίσεων, η ημερομηνία που πρέπει να ληφθεί υπόψη για την εφαρμογή όλων των διατάξεων που διέπουν το τελωνειακό καθεστώς για το οποίο γίνεται η διασάφηση των εμπορευμάτων, είναι η ημερομηνία αποδοχής της διασάφησης από τις τελωνειακές αρχές.»

32. Αφού έγινε δεκτή από το τελωνείο, μια τελωνειακή διασάφηση μπορεί να ακυρωθεί. Το άρθρο 66 του τελωνειακού κώδικα προβλέπει τα εξής:

«1. Κατόπιν αιτήσεως του διασαφιστή, οι τελωνειακές αρχές ακυρώνουν διασάφηση που έχει ήδη γίνει αποδεκτή, εφόσον ο διασαφιστής αποδείξει ότι το εμπόρευμα διασαφήθηκε κατά λάθος για το τελωνειακό καθεστώς που αντιστοιχεί στη διασάφηση ή ότι, λόγω ειδικών περιστάσεων, η υπαγωγή του εμπορεύματος στο τελωνειακό καθεστώς για το οποίο διασαφήθηκε δεν αιτιολογείται πλέον.

[...]

2. Η διασάφηση δεν μπορεί να ακυρωθεί μετά τη χορήγηση της άδειας παραλαβής των εμπορευμάτων, εκτός από τις περιπτώσεις που καθορίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής.

[...]»

33. Το άρθρο 251 του κανονισμού εφαρμογής ορίζει τις περιπτώσεις κατά τις οποίες μια τελωνειακή διασάφηση μπορεί να ακυρωθεί μετά τη χορήγηση της άδειας παραλαβής.

- Η διαδικασία των ελλιπών διασαφήσεων

34. Οι διάδικοι αναφέρουν επίσης το ζήτημα αν η οικεία κατάσταση συνεπαγόταν (μπορούσε να συνεπάγεται) ελλιπή διασάφηση.

35. Το άρθρο 76, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα προβλέπει τα εξής:

«ροκειμένου να απλουστευθεί όσο το δυνατό η διεκπεραίωση των διατυπώσεων και διαδικασιών, χωρίς να θίγεται η κανονικότητα των πράξεων, οι τελωνειακές αρχές επιτρέπουν, υπό τους όρους που καθορίζονται σύμφωνα με τη διαδικασία της επιτροπής:

α) να μην περιλαμβάνονται στη διασάφηση του άρθρου 62 ορισμένα στοιχεία που αναφέρει η παράγραφος 1 του εν λόγω άρθρου ή να μην επισυνάπτονται στη διασάφηση αυτή ορισμένα έγγραφα που αναφέρει η παράγραφος 2 του ιδίου άρθρου·

[...]

Η απλουστευμένη διασάφηση [...] πρέπει να περιέχ[ει] τουλάχιστον τα στοιχεία που απαιτούνται για την εξακρίβωση της ταυτότητας των εμπορευμάτων [...].»

36. Το άρθρο 253, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής προβλέπει τα εξής:

«1. Η διαδικασία της ελλιπούς διασάφησης επιτρέπει στις τελωνειακές αρχές να αποδέχονται, σε περιπτώσεις δεόντως αιτιολογημένες, διασάφηση στην οποία δεν περιλαμβάνονται όλα τα απαιτούμενα στοιχεία ή στην οποία δεν επισυνάπτονται όλα τα αναγκαία έγγραφα για το συγκεκριμένο τελωνειακό καθεστώς.»

37. Το άρθρο 255 προβλέπει τα εξής:

«1. Οι διασαφήσεις για τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία τις οποίες είναι δυνατό να αποδέχονται οι τελωνειακές αρχές, μετά από αίτηση του διασαφηστή, χωρίς να επισυνάπτονται σ' αυτές ορισμένα από τα δικαιολογητικά που πρέπει να προσκομίζονται για την υποστήριξη της διασάφησης, πρέπει τουλάχιστον να συνοδεύονται από τα δικαιολογητικά, από την προσκόμιση των οποίων εξαρτάται η θέση των εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία.

2. Κατά παρέκκλιση από τις διατάξεις της παραγράφου 1, η διασάφηση στην οποία δεν επισυνάπτεται ένα από τα δικαιολογητικά από την προσκόμιση των οποίων εξαρτάται η θέση των εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκλοφορία μπορεί να γίνει αποδεκτή εφόσον διαπιστωθεί, κατά τρόπο που ικανοποιεί τις τελωνειακές αρχές:

α) ότι το εν λόγω δικαιολογητικό υπάρχει και εξακολουθεί να ισχύει·

β) ότι το δικαιολογητικό αυτό δεν μπόρεσε να επισυναφθεί στη διασάφηση λόγω περιστάσεων ανεξάρτητων της θέλησης του διασαφηστή·

γ) ότι οποιαδήποτε καθυστέρηση στην αποδοχή της διασάφησης θα παρεμπόδιζε τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων ή θα είχε ως συνέπεια την υπαγωγή τους σε υψηλότερο δασμολογικό συντελεστή.

Τα στοιχεία που αναφέρονται στα ελλείποντα δικαιολογητικά πρέπει οπωσδήποτε να μνημονεύονται στη διασάφηση.»

Διατάξεις σχετικά με τη γένεση και τον καθορισμό τελωνειακής οφειλής

38. Το άρθρο 201 του τελωνειακού κώδικα προβλέπει τα εξής:

«1. Τελωνειακή οφειλή κατά την εισαγωγή γεννάται:

α) από τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία εμπορεύματος υποκείμενου σε εισαγωγικούς δασμούς

[...]

2. Η τελωνειακή οφειλή γεννάται τη στιγμή της αποδοχής της σχετικής τελωνειακής διασάφησης. [...]»

39. Το άρθρο 214, παράγραφος 1, προβλέπει τα εξής:

«1. Εκτός αντίθετων ειδικών διατάξεων που προβλέπονται από τον παρόντα κώδικα και με την επιφύλαξη της παραγράφου 2, το ποσό των εισαγωγικών δασμών που επιβάλλεται σε εμπόρευμα καθορίζεται με βάση τα στοιχεία δασμολόγησης που αντιστοιχούν στο εν λόγω εμπόρευμα τη στιγμή κατά την οποία γεννάται η σχετική τελωνειακή οφειλή.»

Τα πραγματικά περιστατικά και η διαδικασία της κύριας δίκης

40. Στις 10 Σεπτεμβρίου 1996, η προσφεύγουσα Bacardi GmbH (στο εξής: Bacardi), εκπροσωπουμένη από μια μεταφορική εταιρία, δήλωσε στο καθού Hauptzollamt Bremerhaven 2 160 χαρτοκιβώτια ουίσκι «Jack Daniel's» για να τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία. Κάθε χαρτοκιβώτιο περιείχε έξι φιάλες του 0,7 λίτρου, συνολικά δηλαδή 9 072 λίτρα.

41. Η μεταφορική εταιρία ανέφερε στο σημείο 33 του ενιαίου διοικητικού εγγράφου τη δασμολογική διάκριση 2208 30 82 της Συνδυασμένης Ονοματολογίας. Η κλάση αυτή αφορά «άλλα» ουίσκι εκτός του ουίσκι "bourbon" ή του σκοτσέζικου ουίσκι, που παρουσιάζονται σε δοχεία με περιεχόμενο που δεν υπερβαίνει τα 2 λίτρα.

42. Η τελωνειακή αρχή δέχθηκε τη τελωνειακή διασάφηση και καθόρισε τους εισαγωγικούς δασμούς σε 2 786,92 DEM ως δασμούς για την εισαγωγή στο τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας και σε 25 117,88 DEM ως φόρο κύκλου εργασιών εισαγωγής.

43. Με έγγραφο της 2ας Οκτωβρίου 1996, η Bacardi προσκόμισε πιστοποιητικό γνησιότητας σχετικά με το οικείο εμπόρευμα και ζήτησε τη νέα κατάταξη αυτού στη δασμολογική κλάση ΣΟ 2208 30 11. Η κλάση αυτή αφορά το ουίσκι «bourbon» που παρουσιάζεται σε δοχεία με περιεχόμενο που δεν υπερβαίνει τα 2 λίτρα. Από τη διάταξη περί παραπομπής και τις γραπτές και προφορικές παρατηρήσεις των διαδίκων προκύπτει ότι η Bacardi είχε ζητήσει το εν λόγω πιστοποιητικό γνησιότητας τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο 1996, αλλά αυτό εκδόθηκε από τις αμερικανικές αρχές μόλις στις 17 Σεπτεμβρίου 1996, δηλαδή μετά την αποδοχή της τελωνειακής διασαφήσεως από το Hauptzollamt. Από την αιτηθείσα νέα κατάταξη θα προέκυπτε επιστροφή 1 045,10 DEM.

44. Το Hauptzollamt απέρριψε την αίτηση περί επιστροφής με απόφαση της 19ης Σεπτεμβρίου 1997, για τον λόγο (ενδεχομένως, βάσει του άρθρου 29, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής) ότι τα πιστοποιητικά γνησιότητας πρέπει να προσκομίζονται μαζί με το εμπόρευμα το οποίο αφορούν. Κατά τη γνώμη του Hauptzollamt, η κανονιστική ρύθμιση δεν επιτρέπει την εκ των υστέρων προσκόμιση.

45. Η ασκηθείσα από την Bacardi ένσταση κατά της αποφάσεως αυτής απορρίφθηκε από το Hauptzollamt ως αβάσιμη.

46. Στις 23 Δεκεμβρίου 1997, η Bacardi άσκησε την κύρια προσφυγή ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου. Η Bacardi ζήτησε από το Finanzgericht να ακυρώσει τις αποφάσεις του καθού Hauptzollamt και να το υποχρεώσει να επιστρέψει στην Bacardi το ποσό των 1 045,10 DEM που είχαν καταβληθεί ως δασμοί. Το καθού Hauptzollamt ζήτησε την απόρριψη της προσφυγής.

47. Η επιχειρηματολογία της Bacardi κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας και ενώπιον του αιτούντος δικατηρίου μπορεί να συνοψιστεί ως εξής.

48. Αντίθετα προς την άποψη του Hauptzollamt, οι κοινοτικές τελωνειακές διατάξεις δεν αποκλείουν τη δυνατότητα της εκ των υστέρων προσκομίσεως πιστοποιητικού γνησιότητας με σκοπό την παροχή ευνοϊκής δασμολογικής μεταχειρίσεως. Είναι προφανές ότι ένα λάθος είχε παρεισφρήσει στο άρθρο 29, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής . Η υποχρέωση «προσκομίσεως» (στο γερμανικό κείμενο: «vorzulegen») των εμπορευμάτων στις τελωνειακές αρχές του κράτους μέλους εισαγωγής δεν συνάδει με την ορολογία του τελωνειακού κώδικα και του κανονισμού εφαρμογής του, είναι δε πρακτικά αδύνατο να πραγματοποιηθεί. Η εκ των υστέρων προσκόμιση πιστοποιητικών γνησιότητας πρέπει συνεπώς να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο που αντιμετωπίζεται η εκ των υστέρων προσκόμιση πιστοποιητικών καταγωγής τύπου Α. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα πιστοποιητικά γνησιότητας έχουν κατ' ουσίαν τον ίδιο σκοπό και το ίδιο αντικείμενο που έχουν τα πιστοποιητικά καταγωγής τύπου Α: αμφότερα πιστοποιούν ότι τα εν λόγω εμπορεύματα προσκομίστηκαν σε ορισμένες χώρες τηρουμένων συγκεκριμένων κριτηρίων, έχουν δε και τα δύο ως αποτέλεσμα το δικαίωμα για ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση εντός της Κοινότητας. Δυνάμει του άρθρου 82, παράγραφοι 1 και 3 , του κανονισμού εφαρμογής, δεν είναι αναγκαίο να προσκομιστεί το πιστοποιητικό καταγωγής τύπου Α στις τελωνειακές αρχές του κράτους μέλους εισαγωγής μαζί με τα εμπορεύματα στα οποία αναφέρεται.

49. Εξάλλου, η τελωνειακή διασάφηση που υποβλήθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου 1996 επ' ονόματι και για λογαριασμό της Bacardi πρέπει να θεωρείται ελλιπής διασάφηση, η οποία εγκύρως συπληρώθηκε στις 2 Οκτωβρίου 1996. Δυνάμει των άρθρων 59 και 62, παράγραφοι 1 και 2, του τελωνειακού κώδικα και του άρθρου 218, παράγραφος 1, στοιχείο γ_, του κανονισμού εφαρμογής , ένα πιστοποικό γνησιότητας πρέπει κατ' αρχήν να συνοδεύει τη διασάφηση για τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία. Όμως, δυνάμει του άρθρου 76, παράγραφος 1, στοιχείο α_, του τελωνειακού κώδικα και του άρθρου 253, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής , είναι δυνατό να προσκομιστεί ελλιπής διασάφηση. Το άρθρο 255, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής δεν εμπόδιζε την αποδοχή ελλιπούς διασαφήσεως της Bacardi δεδομένου ότι (κατ' αναλογία προς τους σχετικούς με το πιστοποιητικό καταγωγής τύπου Α κανόνες) δεν είναι αναγκαίο να προσκομίζεται το πιστοποιητικό γνησιότητας πριν από τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των διασαφηθέντων εμπορευμάτων.

50. Η Bacardi συνεχίζει υποστηρίζοντας ότι οι αμφισβητούμενοι εισαγωγικοί δασμοί πρέπει να επιστραφούν κατ' εφαρμογήν του άρθρου 236, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα και του άρθρου 890 του κανονισμού εφαρμογής, δεδομένου ότι δεν οφείλονταν νομίμως. Το πιστοποιητικό γνησιότητας είναι ένα «άλλο κατάλληλο έγραφο» προσκομιζόμενο εκ των υστέρων υπό την έννοια του άρθρου 890 του κανονισμού εφαρμογής. Συνεπώς, η επιστροφή εισαγωγικών δασμών επιτρέπεται οσάκις το αναγκαίο πιστοποιητικό γνησιότητας μπορεί να προσκομιστεί εντός της προθεσμίας για την υποβολη αιτήσεως των τριών ετών από την ημερομηνία της γνωστοποιήσεως του ποσού των σχετικών δασμών.

51. Επικουρικώς, η Bacardi ζητεί την επιστροφή των εισαγωγικών δασμών βάσει των συνδυασμένων διατάξεων του άρθρου 239, παράγραφος 1, δεύτερη παύλα, του τελωνειακού κώδικα και του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής, δεδομένου ότι υπήρχε ειδική κατάσταση προκύπτουσα από περιστάσεις για τις οποίες δεν υπήρχε δόλος ή προφανής αμέλεια εκ μέρους της προσφεύγουσας.

52. Η επιχειρηματολογία του Hauptzollamt κατά τη διάρκεια της διοικητικής διαδικασίας και ενώπιον του αιτούντος δικατηρίου μπορεί να συνοψιστεί ως εξής.

53. Η Bacardi δεν δικαιούται να ζητεί την επιστροφή βάσει του άρθρου 236, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα. Δυνάμει του άρθρου 26, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής , το εισαγόμενο από τις Ηνωμένες ολιτείες ουίσκι μπορεί να καταταχθεί στη διάκριση 2208 30 11 μόνο κατόπιν προσκομίσεως πιστοποιητικού που πληροί τις προϋποθέσεις των άρθρων 27 έως 34 του κανονισμού εφαρμογής. Το άρθρο 29, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής προβλέπει ότι τα πιστοποιητικά γνησιότητας πρέπει να προσκομίζονται στις τελωνειακές αρχές μαζί με τα εμπορεύματα στα οποία αναφέρονται. Αν είχε την πρόθεση να δεχθεί εξαιρέσεις του κανόνα αυτού, ο κοινοτικός νομοθέτης θα είχε θεσπίσει διατάξεις προς τον σκοπό αυτό, όπως έπραξε για τα πιστοποιητικά καταγωγής τύπου Α. Συνεπώς, δεν μπορούσε να χορηγηθεί ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση κατά τον χρόνο που γεννήθηκε η τελωνειακή οφειλή, κατά την αποδοχή της τελωνειακής διασαφήσεως και ο εν λόγω δασμός οφειλόταν, επομένως, νομίμως υπό την έννοια του άρθρου 236, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα.

54. Κατά τη γνώμη του Hauptzollamt, τα επιχειρήματα σχετικά με τους κανόνες περί των ελλιπών διασαφήσεων στηρίζονται σε σφάλμα. Μόνον αν τα εμπορεύματα είχαν διασαφηστεί ως ουίσκι "bourbon" χωρίς προσκόμιση πιστοποιητικού γνησιότητας, θα ήταν η τελωνειακή διασάφηση ελλιπής.

55. Όσον αφορά το άρθρο 239, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα, δεν είναι αναγκαία η λήψη αποφάσεως εκ μέρους της Επιτροπής επί της συγκεκριμένης υποθέσεως δυνάμει του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής, δεδομένου ότι οι λόγοι της υποβληθείσας από την Bacardi αιτήσεως δεν επιτρέπουν να συναχθεί η ύπαρξη ειδικής καταστάσεως.

56. Με τη διάταξη περί παραπομπής, το αιτούν δικαστήριο δηλώνει τα ακόλουθα.

57. ρώτον, το Hauptzollamt υποστηρίζει ορθώς ότι η Bacardi δεν προσκόμισε ελλιπή τελωνειακή διασάφηση αλλ' ότι, αντιθέτως, επρόκειτο, σύμφωνα με το άρθρο 62 του τελωνειακού κώδικα, για πλήρη γραπτή τελωνειακή διασάφηση, συνταχθείσα επί εντύπου ενιαίου διοικητικού εγγράφου. Η τελωνειακή οφειλή, η οποία γεννήθηκε για την Bacardi σύμφωνα με τα άρθρα 67 και 201 του τελωνειακού κώδικα, είναι η άμεση συνέπεια της κατατάξεως των εμπορευμάτων στη διάκριση 2208 30 82 από την ίδια την Bacardi. Επιπλέον, η υπόθεση βάσει της οποίας επρόκειτο για ελλιπή τελωνειακή διασάφηση πρέπει να απορριφθεί, εφόσον η Bacardi δεν ανέφερε το πιστοποιητικό που ακόμη έλειπε (άρθρο 255, παράγραφος 2, δεύτερη πρόταση, του κανονισμού εφαρμογής). Συνεπώς δεν είναι αναγκαίο να εξετασθεί το ερώτημα αν μπορεί να υπάρχει ελλιπής διασάφηση ενώ το πιστοποιητικό γνησιότητας δεν είχε ακόμη εκδοθεί καν όταν τα εμπορεύματα τέθηκαν σε ελεύθερη κυκλοφορία [άρθρο 255, παράγραφος 2, στοιχείο α_, του κανονισμού εφαρμογής].

58. Δεύτερον, το Hauptzollamt θεωρεί επίσης ορθώς ότι δεν μπορεί να συναχθεί από μια κατά λέξη ερμηνεία δικαίωμα περί επιστροφής, υπέρ της Bacardi, βασιζόμενο στο άρθρο 236 του τελωνειακού κώδικα. Εντούτοις, τίθεται το ερώτημα αν, βάσει μιας κατ' αναλογίαν εφαρμογής του άρθρου 890 του κανονισμού εφαρμογής (ή άλλων διατάξεων του ίδιου αυτού κανονισμού), μπορεί η εκ των υστέρων προσκόμιση του απαιτουμένου εν προκειμένω πιστοποιητικού να έχει ως αποτέλεσμα την επιστροφή δυνάμει του άρθρου αυτού. Αυτό προϋποθέτει ότι το πιστοποιητικό γνησιότητας θεωρείται ως «άλλο κατάλληλο έγγραφο» υπό την έννοια του άρθρου 890 του κανονισμού εφαρμογής. Κατά το αιτούν δικαστήριο, δεν αμφισβητείται ότι το πιστοποιητικό γνησιότητας που προσκόμισε η Bacardi συντάχθηκε από την αρμόδια αρχή προς τον σκοπό αυτό και ότι τα περιλαμβανόμενα στο πιστοποιητικό στοιχεία καθιστούν δυνατό να αναγνωριστεί άνευ αμφιβολιών το εισαχθέν ουίσκι. Ομοίως, η προθεσμία τριών ετών, που προβλέπεται από το άρθρο 236, παράγραφος 2, του τελωνειακού κώδικα για την αίτηση περί επιστροφής, επίσης τηρήθηκε. Εξάλλου, πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι το έγγραφο δεν προσκομίστηκε μαζί με το εμπόρευμα. Επιπλέον, σε περίπτωση εκ των υστέρων προσκομίσεως ενός πιστοποιητικού γνησιότητας, δεν θα πρέπει να τροποποιηθεί μόνον ο συντελεστής του δασμού αλλά και η κατάταξη στη Συνδυασμένη Ονοματολογία. Τέλος, το πιστοποιητικό γνησιότητας στην πραγματικότητα εκδόθηκε μόνο μετά τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των εισαχθέντων εμπορευμάτων.

59. Τρίτον, τίθεται το ερώτημα αν οι συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 239, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα και του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής έχουν εφαρμογή. Οι προϋποθέσεις που προβλέπονται από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 239, παράγραφος 1, πρώτη παύλα, του τελωνειακού κώδικα και των άρθρων 899 έως 904 του κανονισμού εφαρμογής δεν πληρούνται. Όμως είναι δυνατή η επιστροφή δυνάμει των συνδυασμένων διατάξεων του άρθρου 239, παράγραφος 1, δεύτερη παύλα, του τελωνειακού κώδικα και του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής αν δεν υπάρχει δόλος ή προφανής αμέλεια και αν η αίτηση συνοδεύεται από αποδεικτικά στοιχεία που μαρτυρούν ότι υπάρχει «ειδική κατάσταση». Επειδή το αιτούν δικαστήριο ζήτησε από το Δικαστήριο να ερμηνεύσει την έννοια της «προφανούς αμέλειας» στο πλαίσιο άλλης υποθέσεως , επί του παρόντος δεν συνεχίζει την εξέταση του ερωτήματος στο πλαίσιο της παρούσας αιτήσεως για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως. Αν υποτεθεί, υπέρ της Bacardi, ότι δεν υπήρξε «προφανής αμέλεια», το καθοριστικό ερώτημα είναι, επομένως, αν πρέπει να γίνει δεκτή η ύπαρξη «ειδικής καταστάσεως» υπό την έννοια του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής.

60. Ενόψει των προεκτεθέντων, το Finanzgericht ζήτησε από το Δικαστήριο να αποφανθεί επί των ακολούθων προδικαστικών ερωτημάτων:

«1) Νοείται επιστροφή εισαγωγικών δασμών δυνάμει του άρθρου 236 του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα, αν ο εισαγωγέας ουίσκι "bourbon" εισαχθέντος από τις Ηνωμένες ολιτείες ανέφερε στην τελωνειακή διασάφησή του της 10ης Σεπτεμβρίου 1996 τον κωδικό αριθμό 2208 30 82, μόλις δε στις 2 Οκτωβρίου 1996 ζήτησε, προσκομίζοντας πιστοποιητικό γνησιότητας σύμφωνα με το παράρτημα 5 του κανονισμού εφαρμογής του τελωνειακού κώδικα, την κατάταξη στη διάκριση 2208 30 11 με αποτέλεσμα την εφαρμογή χαμηλότερου δασμολογικού συντελεστή;

2) Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως στο ερώτημα 1:

Μπορεί υπό τις συνθήκες αυτές να συναχθεί ότι υφίσταται "ειδική κατάσταση", η οποία μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα - εφόσον συντρέχουν οι λοιπές νόμιμες προϋποθέσεις - την επιστροφή των εισαγωγικών δασμών σύμφωνα με το άρθρο 239 του τελωνειακού κώδικα, σε συνδυασμό με το άρθρο 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής του τελωνειακού κώδικα;»

61. Η Bacardi και η Επιτροπή κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις και εκπροσωπήθηκαν, επίσης, κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση.

ρώτο ερώτημα: η επιστροφή δυνάμει του άρθρου 236, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα και του άρθρου 890 του κανονισμού εφαρμογής

62. Με το πρώτο του ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο ερωτά κατ' ουσίαν αν πρέπει, σε καταστάσεις όπως αυτή την οποία αφορά η κύρια δίκη, οι εισαγωγικοί δασμοί να επιστρέφονται δυνάμει του άρθρου 236, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα, λαμβανομένου υπόψη μεμονωμένως ή σε συνδυασμό με το άρθρο 890 του κανονισμού εφαρμογής .

Επιχειρήματα αναπτυχθέντα ενώπιον του Δικαστηρίου

63. Κατά την Bacardi, από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι οι εν λόγω δασμοί πρέπει να επιστραφούν.

64. Κατά τη γνώμη της, δεν υπάρχει τίποτε στην κοινοτική τελωνειακή κανονιστική ρύθμιση που να εμποδίζει να θεωρείται ένα πιστοποιητικό γνησιότητας ως «άλλο κατάλληλο έγγραφο» υπό την έννοια της παραγράφου 1 του άρθρου 890 του κανονισμού εφαρμογής. Ακόμη, το προσκομισθέν από την Bacardi πιστοποιητικό πιστοποιούσε σαφώς ότι η εν λόγω αποστολή ουίσκι «Jack Daniel's» μπορούσε «κατά τον χρόνο της αποδοχής της τελωνειακής διασαφήσεως περί θέσεως σε ελεύθερη κυκλοφορία» να έχει τύχει της «προτιμησιακής δασμολογικής μεταχειρίσεως» υπό την έννοια της διατάξεως αυτής. Ειδικότερα, από το γερμανικό κείμενο του κανονισμού εφαρμογής προκύπτει ότι το καθοριστικό και το μόνο ερώτημα είναι αν τα εν λόγω εμπορεύματα μπορούσαν να έχουν τύχει («Anspruch gehabt hätten») της προτιμησιακής δασμολογικής μεταχειρίσεως αν το εν λόγω πιστοποιητικό γνησιότητας είχε προσκομιστεί εγκαίρως.

65. Επιπλέον, το άρθρο 29, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής δεν εμποδίζει την εφαρμογή του άρθρου 890 του κανονισμού αυτού. ρώτον, η προσκόμιση του πιστοποιητικού γνησιότητας «μαζί με» το εμπόρευμα το οποίο αφορά δεν μπορεί να αποτελεί προηγούμενο για την εφαρμογή του άρθρου 890. Η διάταξη αυτή θεσπίστηκε ακριβώς για να λυθεί το πρόβλημα των εγγράφων που προσκομίζονται ορισμένο χρόνο μετά την αποδοχή της τελωνειακής διασαφήσεως. Δεύτερον, η προθεσμία των τριών μηνών του άρθρου 29, παράγραφος 1, δεύτερη παύλα, δεν απαγορεύει την εφαρμογή του άρθρου 890. Το ερώτημα αν η προθεσμία αυτή εφαρμόζεται στο πλαίσιο του άρθρου 890 μπορεί να μη απαντηθεί, δεδομένου ότι, εν πάση περιπτώσει, τηρήθηκε. Το εν λόγω πιστοποιητικό εκδόθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 1996 και προσκομίστηκε στις γερμανικές αρχές στις 2 Οκτωβρίου 1996. Τρίτον, το γεγονός ότι το πιστοποιητικό εκδόθηκε μόνο μετά τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων επίσης στερείται λυσιτελείας. Είναι μεν αληθές ότι το άρθρο 86 του κανονισμού εφαρμογής επιτρέπει σε ορισμένες περιπτώσεις την έκδοση πιστοποιητικού καταγωγής τύπου Α μετά την εξαγωγή προϊόντων τα οποία αφορά και ότι το άρθρο 29, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού δεν προβλέπει ρητώς παρόμοια δυνατότητα όσον αφορά τα πιστοποιητικά γνησιότητας. Όμως το άρθρο 890 του κανονισμού εφαρμογής πρέπει να ερμηνεύεται υπό το πρίσμα του άρθρου 86 του κανονισμού αυτού και του σκοπού των κανόνων περί επιστροφής και διαγραφής, που συνίσταται στην εισαγωγή ενός στοιχείου δικαίας μεταχειρίσεως στην κοινοτική τελωνειακή ρύθμιση.

66. Τέλος, η αναλογία προς τα πιστοποιητικά καταγωγής τύπου Α και, επομένως, η εφαρμογή του άρθρου 890 του κανονισμού εφαρμογής δεν αποκλείεται από το γεγονός ότι, λόγω προσκομίσεως του πιστοποιητικού γνησιότητας από την Bacardi, η κατάταξη των εμπορευμάτων σε διάκριση της Συνδυασμένης Ονοματολογίας θα πρέπει να τροποποιηθεί (και όχι μόνον ο δασμολογικός συντελεστής). Η αποφασιστική προϋπόθεση και στις δύο περιπτώσεις (πιστοποιητικά καταγωγής τύπου Α προσκομισθέντα εκ των υστέρων και πιστοποιητικά γνησιότητας προσκομισθέντα εκ των υστέρων) είναι μόνον ότι τα εμπορεύματα που αναφέρονται στο έγγραφο είναι αυτά που παρουσιάστηκαν στις τελωνειακές αρχές του κράτους μέλους εισαγωγής. ρέπει να υπομνηστεί ότι η νέα κατάταξη βάσει δεσμευτικών δασμολογικών πληροφοριών προσφάτως παρασχεθέντων συνπάγεται επίσης την επιστροφή δασμών.

67. Κατά την Επιτροπή, το πρώτο ερώτημα πρέπει να διατυπωθεί εκ νέου. Δεδομένου ότι προϋποθέτει σιωπηρώς την εφαρμογή του άρθρου 890 του κανονισμού εφαρμογής, το ερώτημα που τίθεται είναι αν ένα πιστοποιητικό γνησιότητας, όπως αυτό που προβλέπει το άρθρο 26, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής, μπορεί να θεωρηθεί ως «άλλο κατάλληλο έγγραφο» υπό την έννοια του άρθρου 890 του εν λόγω κανονισμού λόγω της υποβολής αιτήσεως περί επιστροφής δυνάμει του άρθρου 236, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα.

68. Κατά τη γνώμη της Επιτροπής, στο ερώτημα αυτό πρέπει να δοθεί καταφατική απάντηση. Η έννοια της «προτιμησιακής δασμολογικής μεταχειρίσεως», η οποία περιλαμβάνεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 890 του κανονισμού εφαρμογής, πρέπει να ερμηνεύεται υπό το πρίσμα του σκοπού της διατάξεως, που έγκειται στο να συμπεριλάβει την ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση που χορηγείται σύμφωνα με τα άρθρα 26 επ. του κανονισμού εφαρμογής. Τα άρθρα αυτά επιδιώκουν τους ίδιους σκοπούς και έχουν την ίδια λειτουργία με τους κανόνες περί της προτιμησιακής καταγωγής που περιλαμβάνονται στα άρθρα 20, παράγραφος 3, στοιχεία δ_και ε_, και 27 του τελωνειακού κώδικα. Ούτε η ανάγκη νέας κατατάξεως των εισαχθέντων εμπορευμάτων σε άλλη κλάση ούτε η υποχρέωση που απορρέει από το άρθρο 29, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής να υποβληθεί το πιστοποιητικό μαζί με το εμπόρευμα στο οποίο αναφέρεται θέτουν υπό αμφισβήτηση τη διαπίστωση αυτή. Η αρχική κατάταξη ήταν εσφαλμένη και πρέπει να διορθωθεί. Το άρθρο 890, παράγραφος 1, αφορά ακριβώς τις καταστάσεις κατά τις οποίες το κατάλληλο έγγραφο προσκομίζεται εκ των υστέρων.

Ανάλυση

69. Θα παρατηρήσω εκ προοιμίου ότι οι αμερικανικές αρχές εκδίδουν προφανώς τα πιστοποιητικά που επιβεβαιώνουν ότι το ουίσκι «Jack Daniel's» είναι ένα ουίσκι «bourbon» μόλις από το 1996. Ούτε η Bacardi ούτε η Επιτροπή μπόρεσαν να εξηγήσουν τους λόγους της αρχικής πολιτικής όσον αφορά την πιστοποίηση και την αλλαγή της.

- Ελλιπής διασάφηση

70. Συμμερίζομαι την άποψη του Hauptzollamt και του αιτούντος δικαστηρίου, σύμφωνα με την οποία οι σχετικοί με τις ελλιπείς διασαφήσεις κανόνες δεν μοιάζουν να είναι λυσιτελείς για την απάντηση στο πρώτο ερώτημα. Από τη διάταξη περί παραπομπής προκύπτει ότι η Bacardi υπέβαλε γραπτή πλήρη διασάφηση επί εντύπου ενιαίου διοικητικού εγγράφου, στην οποία δήλωσε τα εν λόγω προϊόντα ως «άλλο» ουίσκι εκτός του σκοτσέζικου ουίσκι ή του ουίσκι «bourbon». Μόνον αν τα εμπορεύματα είχαν διασαφηστεί ως ουίσκι «bourbon» χωρίς άμεση προσκόμιση του αναγκαίου πιστοποιητικού γνησιότητας θα ήταν η τελωνειακή διασάφηση ελλιπής υπό την έννοια του άρθρου 76, παράγραφος 1, στοιχείο α_, του τελωνειακού κώδικα και των άρθρων 253 επ. του κανονισμού εφαρμογής.

- Ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση των εμπορευμάτων λόγω της φύσεώς τους και προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση

71. Για να καθοριστεί αν οι εν λόγω δασμοί πρέπει να επιστραφούν δυνάμει του άρθρου 236, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα, πρέπει πρώτα να δοθεί λύση στο ερώτημα αν, ενόψει του γράμματός της και της οικονομίας της κοινοτικής τελωνειακής κανονιστικής ρυθμίσεως, το άρθρο 890 του κανονισμού εφαρμογής προορίζεται να εφαρμόζεται στα μέτρα που βασίζονται στο άρθρο 21 του κώδικα, όπως είναι η ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση του ουίσκι «bourbon».

72. Υπενθυμίζω ότι οι συναφείς διατάξεις του άρθρου 890 προβλέπουν τα εξής:

«Αν η αίτηση επιστροφής ή διαγραφής συνοδεύεται από πιστοποιητικό καταγωγής, πιστοποιητικό κυκλοφορίας, παραστατικό εσωτερικής κοινοτικής διαμετακόμισης, ή οποιοδήποτε άλλο κατάλληλο έγγραφο που να βεβαιώνει ότι τα εισαγόμενα εμπορεύματα μπορούσαν να τύχουν, κατά τον χρόνο αποδοχής της διασάφησης θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία, κοινοτικής ή προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης, η τελωνειακή αρχή απόφασης δίνει ευνοϊκή συνέχεια στην αίτηση αυτή, μόνον όταν αποδειχθεί επαρκώς:

- ότι το έγγραφο που υποβλήθηκε με αυτόν τον τρόπο αναφέρεται ειδικά στα εν λόγω εμπορεύματα και ότι πληρούνται όλοι οι όροι σχετικά με την αποδοχή αυτού του εγγράφου,

- ότι πληρούνται όλες οι λοιπές προϋποθέσεις για τη χορήγηση της προτιμησιακής δασμολογικής μεταχείρισης.

[...].»

73. Ενόψει του γράμματός του, το άρθρο 890 αφορά επομένως μέτρα, δυνάμει των οποίων ορισμένα εμπορεύματα μπορούν να τύχουν της κοινοτικής μεταχειρίσεως ή μιας «προτιμησιακής δασμολογικής μεταχειρίσεως». Η τελευταία αυτή έκφραση επαναλαμβάνεται όταν το άρθρο 890 απαιτεί να πληρούνται όλες οι άλλες προϋποθέσεις «της προτιμησιακής δασμολογικής μεταχειρίσεως». Όλα τα άλλα γλωσσικά κείμενα του άρθρου 890 (με εξαίρεση το γερμανικό κείμενο) χρησιμοποιούν μια διατύπωση που αντιστοιχεί στην αγγλική έκφραση «preferential tariff treatment» και τη γαλλική έκφραση «traitement tarifaire préférentiel».

74. Το άρθρο 20, παράγραφος 3, στοιχεία δ_ και ε_, του τελωνειακού κώδικα αναφέρεται σε «προτιμησιακά δασμολογικά μέτρα» και το άρθρο 21 στην «ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση της οποίας είναι δυνατό να τύχουν ορισμένα εμπορεύματα λόγω της φύσεώς τους». Όλα τα γλωσσικά κείμενα προβαίνουν στην ίδια διάκριση.

75. Επιπλέον, στο πλαίσιο του συστήματος που θεσπίστηκε με τον εν λόγω κώδικα και τον κανονισμό εφαρμογής του, τα μέτρα που βασίζονται στο άρθρο 20, παράγραφος 3, στοιχεία δ_ και ε_, και στο άρθρο 21 του κώδικα διέπονται από δύο διακεκριμένα σύνολα κανόνων. Τα προτιμησιακά δασμολογικά μέτρα διέπονται, μεταξύ άλλων, από το άρθρο 27 του κώδικα και τα άρθρα 66 επ. του κανονισμού εφαρμογής. Η «προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση των εμπορευμάτων λόγω της φύσεώς τους» διέπεται από ένα ειδικό τίτλο (άρθρα 16 έως 34) του κανονισμού εφαρμογής.

76. Το γράμμα του άρθρου 890 του κανονισμού εφαρμογής και το σύστημα της κοινοτικής τελωνειακής κανονιστικής ρυθμίσεως επισημαίνουν συνεπώς ότι μόνο «τα προτιμησιακά δασμολογικά μέτρα» που προβλέπουν το άρθρο 20, παράγραφος 3, στοιχεία δ_ και ε_, του τελωνειακού κώδικα και οι αντίστοιχες διατάξεις εφαρμογής εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 890. Η διαπίστωση αυτή δεν αμφισβητείται από το γερμανικό κείμενο του άρθρου αυτού που χρησιμοποιεί τους περισσότερο αορίστους όρους «Anwendung eines ermässigten Zollsatzes oder der Zollfreiheit» (εφαρμογή μειωμένου τελωνειακού δασμού ή απαλλαγής). Η ασαφής αυτή μετάφραση πρέπει να διαβαστεί υπό το πρίσμα των άλλων γλωσσικών κειμένων και του υπολοίπου γερμανικού κειμένου του άρθρου 890, που χρησιμοποιεί ορθώς τον όρο «Zollpräferenzbehandlung» (προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση).

77. Τα έγγραφα που απαριθμούνται ενδεικτικώς στο άρθρο 890 δείχνουν επίσης ότι μόνο τα προτιμησιακά δασμολογικά μέτρα υπό την έννοια του άρθρου 20, παράγραφος 3, στοιχεία δ_ και ε_, του τελωνειακού κώδικα εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του. Αυτό απορρέει από το γεγονός ότι τα «πιστοποιητικά καταγωγής» και τα «πιστοποιητικά κυκλοφορίας» είναι έγγραφα που απαιτούνται ειδικώς για να αποδειχθεί η προτιμησιακή καταγωγή των εμπορευμάτων (ένα «παραστατικό εσωτερικής κοινοτικής διαμετακομίσεως» αποδεικνύει ότι τα εμπορεύματα είναι κοινοτικά εμπορεύματα). Αντιθέτως, κανένα από τα έγγραφα που απαιτούνται δυνάμει του άρθρου 26, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής για να μπορούν τα εμπορεύματα να τύχουν της ευνοϊκής δασμολογικής μεταχειρίσεως λόγω της φύσεώς τους, δηλαδή τα «πιστοποιητικά γνησιότητας», τα «πιστοποιητικά καταγωγής» και τα «πιστοποιητικά ποιότητας», δεν αναφέρεται στο άρθρο 890.

78. Το γεγονός ότι το άρθρο 890 δεν εφαρμόζεται άμεσα στα μέτρα που βασίζονται στο άρθρο 21 του τελωνειακού κώδικα επιβεβαιώνεται από την απόφαση Söhl & Söhlke . Η απόφαση αυτή αφορούσε μεταξύ άλλων το άρθρο 900, παράγραφος 1, στοιχείο α_, του κανονισμού εφαρμογής, του οποίου οι συναφείς διατάξεις είναι πανοποιότυπες με αυτές του άρθρου 890. Δυνάμει του άρθρου 900, παράγραφος 1, στοιχείο ξ_, οι εισαγωγικοί δασμοί επιστρέφονται στην περίπτωση κατά την οποία ο εισαγωγέας μπορεί να προσκομίσει ένα από τα αναφερόμενα στο άρθρο 890 έγγραφα, αλλά κατά την οποία η τελωνειακή οφειλή γεννάται για λόγους άλλους εκτός της θέσεως σε ελεύθερη κυκλοφορία. Το Δικαστήριο ανέφερε:

«εφόσον η διάταξη αυτή σαφώς αναφέρεται σε "κοινοτική μεταχείριση" και σε "δασμολογική προτιμησιακή μεταχείριση", δεν μπορεί να αφορά άλλου είδους ευνοϊκή μεταχείριση [...]»

και έκρινε ότι

«Το άρθρο 900, παράγραφος 1, στοιχείο ξ_, του κανονισμού εφαρμογής έχει εφαρμογή στις περιπτώσεις στις οποίες θα μπορούσαν τα εμπορεύματα να τύχουν κοινοτικής μεταχειρίσεως ή προτιμησιακής δασμολογικής προτιμήσεως, όχι όμως στις περιπτώσεις στις οποίες τα εμπορεύματα θα μπορούσαν να τύχουν άλλου είδους ευνοϊκής μεταχειρίσεως» .

79. Στο γερμανικό κείμενο του εδαφίου αυτού της αποφάσεως, χρησιμοποιείται ο ασαφής όρος «Zollbehandlung mit Abgabenbegünstigung» (ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση από απόψεως δασμών). Αυτό οφείλεται σε άλλο μεταφραστικό λάθος του κανονισμού εφαρμογής. Ενώ όλες οι άλλες γλωσσικές αποδόσεις του άρθρου 900, παράγραφος 1, στοιχείο ξ_, χρησιμοποιούν έναν όρο που αντιστοιχεί στην αγγλική έκφραση «preferential tariff treatment» και στη γαλλική έκφραση «traitement tarifaire préférentiel», το γερμανικό κείμενο ομιλεί για «Zollbehandlung mit Abgabenbegünstigung». Το λάθος αυτό εκπλήσσει στο μέτρο που ο χρησιμοποιούμενος στο γερμανικό κείμενο όρος δεν αντιστοιχεί ούτε στα άλλα γλωσσικά κείμενα ούτε στο γράμμα (επίσης εσφαλμένο) του γερμανικού κειμένου του άρθρου 890, που είναι παράλληλο με τη διάταξη αυτή.

- Κατ' αναλογία εφαρμογή του άρθρου 890

80. Από τα προεκτεθέντα προκύπτει ότι το άρθρο 890 του κανονισμού εφαρμογής δεν εφαρμόζεται απ' ευθείας στα μέτρα που βασίζονται στο άρθρο 21 του τελωνειακού κώδικα. Το ερώτημα που τίθεται, επομένως, είναι αν οι διατυπούμενες στο άρθρο 890 αρχές μπορούν τουλάχιστον, όπως προτείνει το αιτούν δικαστήριο, να εφαρμόζονται κατ' αναλογία.

81. Συναφώς, δέχομαι το επιχείρημα της Bacardi, σύμφωνα με το οποίο τα πιστοποιητικά γνησιότητας του ουίσκι «bourbon» έχουν χαρακτηριστικά που μοιάζουν με τα πιστοποιητικά καταγωγής τύπου Α: αμφότερα πιστοποιούν ότι ορισμένα εμπορεύματα παρήχθησαν εντός συγκεκριμένης χώρας σύμφωνα με ορισμένα κριτήρια και αμφότερα έχουν ως αποτέλεσμα κάποια ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση εντός της Κοινότητας.

82. Θεωρώ επίσης ότι η κατ' αναλογία εφαρμογή του άρθρου 890 δεν αποκλείεται απλώς επειδή, σε περίπτωση καθυστερημένης προσκομίσεως πιστοποιητικού γνησιότητας, πρέπει να τροποποιηθεί όχι μόνον ο δασμολογικός συντελεστής αλλά και η κατάταξη στη Συνδυασμένη Ονοματολογία. Όπως ορθώς ισχυρίζεται η Bacardi, η νέα κατάταξη, για παράδειγμα, λόγω αποφάσεως του Δικαστηρίου, μπορεί επίσης να έχει ως αποτέλεσμα την επιστροφή δασμών.

83. Θεωρώ, εντούτοις, ότι μια κατ' αναλογία εφαρμογή του άρθρου 890 σε μέτρα βασιζόμενα στο άρθρο 21 του τελωνειακού κώδικα και στα άρθρα 26 επ. του κανονισμού εφαρμογής δεν είναι δυνατή. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο ρόλος των πιστοποιητικών καταγωγής και των πιστοποιητικών γνησιότητας, στο πλαίσιο των αντίστοιχων διαδικασιών για την επίτευξη «προτιμησιακής» και «ευνοϊκής» δασμολογικής μεταχειρίσεως, είναι διαφορετικός.

84. Ένα πιστοποιητικό καταγωγής μπορεί κατ' αρχήν να προσκομιστεί εντός προθεσμίας δέκα μηνών από την ημερομηνία της εκδόσεώς του. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί ακόμη και να προσκομιστεί μετά τη λήξη της εν λόγω περιόδου ισχύος . Επιπλέον, δεν απαιτείται αυτό το πιστοποιητικό να προσκομίζεται πάντοτε στις τελωνειακές αρχές του κράτους μέλους εισαγωγής μαζί με το εμπόρευμα στο οποίο αναφέρεται . Επιπλέον, τα πιστοποιητικά καταγωγής τύπου Α μπορούν σε ορισμένες περιπτώσεις να εκδίδονται αναδρομικώς από τις αρχές του κράτους εξαγωγής, μετά την πραγματική εξαγωγή . Τέλος, ακόμη και η αίτηση περί προτιμησιακής δασμολογικής μεταχειρίσεως μπορεί να υποβληθεί εκ των υστέρων, καθόσον διάστημα πληρούνται οι σχετικές με αυτή προϋποθέσεις . Ένα πιστοποιητικό καταγωγής αποτελεί τον συνήθη τρόπο αποδείξεως της προτιμησιακής καταγωγής, αλλά από τη νομολογία του Δικαστηρίου προκύπτει ότι, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, είναι δυνατό να μη λαμβάνεται υπόψη η προσκόμισή του, οσάκις η καταγωγή των εμπορευμάτων αποδεικνύεται με βεβαιότητα με αντικειμενικές αποδείξεις .

85. Συνεπώς, η προσκόμιση πιστοποιητικού καταγωγής πριν από τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία δεν φαίνεται να αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση του ουσιαστικού δικαιώματος για προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση. Ακόμη και πριν από την προσκόμιση πιστοποιητικού καταγωγής, οι εισαγωγικοί δασμοί που εισπράχθηκαν χωρίς να ληφθεί υπόψη προτιμησιακό δασμολογικό καθεστώς δεν φαίνονται, επομένως, να οφείλονταν νομίμως υπό την έννοια του άρθρου 236, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα. Για τον λόγο αυτό το άρθρο 890 του κανονισμού εφαρμογής προβλέπει ένα μηχανισμό επιστροφής και διαγραφής οσάκις ένα πιστοποιητικό καταγωγής προσκομίζεται μετά την αποδοχή της διασαφήσεως θέσεως σε ελεύθερη κυκλοφορία.

86. Αντιθέτως, ένα πιστοποιητικό γνησιότητας για ουίσκι «bourbon» έχει περιορισμένη ισχύ τριών μηνών από την έκδοσή του και δεν προβλέπεται προσκόμιση μετά τη λήξη της περιόδου αυτής . Το άρθρο 29, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής ορίζει σαφώς ότι ένα πιστοποιητικό γνησιότητας πρέπει να προσκομίζεται μαζί με το εμπόρευμα το οποίο αφορά. Είναι αληθές ότι το γερμανικό κείμενο χρησιμοποιεί, για να αναφέρει την «προσκόμιση» των εμπορευμάτων στις τελωνειακές αρχές, το ρήμα: vorlegen αντί του τεχνικώς ορθού όρου: gestellen . άντως, αυτό δεν μεταβάλλει ουδόλως το γεγονός ότι, στο πλαίσιο του συστήματος που θεσπίστηκε με τα άρθρα 26 επ. του κανονισμού εφαρμογής, χωριστή προσκόμιση του πιστοποιητικού και των εμπορευμάτων τα οποία αυτό αφορά ούτε προβλέπεται ούτε είναι δυνατή. Όσον αφορά το ουίσκι «bourbon», δεν επιτρέπεται ούτε η κατάτμηση της αποστολής σε συνδυασμό με τη χρησιμοποίηση φωτοαντιγράφου του πιστοποιητικού . Καμία διάταξη δεν επιτρέπει την έκδοση πιστοποιητικού γνησιότητας μετά την εξαγωγή.

87. Από το εν λόγω πολύ αυστηρότερο καθεστώς προκύπτει ότι ένα πιστοποιητικό γνησιότητας δεν αποτελεί μόνο τρόπο αποδείξεως αλλ' ότι η προσκόμισή του μαζί με το εμπόρευμα είναι απαραίτητη προϋπόθεση του ουσιαστικού δικαίου για την ευνοϊκή δασμολογική μεταχείριση που προβλέπουν τα άρθρα 26 επ. του κανονισμού εφαρμογής. Αυτό προκύπτει επίσης από τον τίτλο του εν λόγω κεφαλαίου του κανονισμού εφαρμογής, «Εμπορεύματα που υποβάλλονται στην προϋπόθεση προσκόμισης πιστοποιητικού γνησιότητας [...]» και από το ίδιο το άρθρο 26, παράγραφος 1, το οποίο προβλέπει ότι: «Η [ευνοϊκή ] δασμολογική κατάταξη στις διακρίσεις [...] εξαρτάται από την προσκόμιση πιστοποιητικών [...]». Συνεπώς, οσάκις το αναγκαίο πιστοποιητικό δεν προσκομίζεται μαζί με το εμπόρευμα το οποίο αφορά και οι εισαγωγικοί δασμοί εισπράττονται συνεπώς χωρίς να ληφθεί υπόψη ένα ευνοϊκό δασμολογικό καθεστώς, οι δασμοί αυτοί οφείλονταν νομίμως υπό την έννοια του άρθρου 236, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα. Επομένως, δεν μπορούν να επιστραφούν δυνάμει του άρθρου 890 του κανονισμού εφαρμογής εφαρμοζομένου κατ' αναλογία ή του άρθρου 236, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα.

88. Το συμπέρασμα αυτό επιβεβαιώνεται από τις προπαρασκευαστικές εργασίες του άρθρου 890 του κανονισμού εφαρμογής. Το άρθρο που προηγήθηκε αυτού, του οποίου το γράμμα ήταν σχεδόν πανομοιότυπο, ήταν το άρθρο 1, παράγραφος 3, του κανονισμού 3040/83 της Επιτροπής, της 29ης Οκτωβρίου 1983, για τη θέσπιση ορισμένων διατάξεων εφαρμογής των άρθρων 2 και 14 του κανονισμού (ΕΟΚ) 1430/79 του Συμβουλίου περί της επιστροφής ή της διαγραφής των εισαγωγικών ή εξαγωγικών δασμών . Στις αιτιολογικές σκέψεις του κανονισμού αυτού αναφέρεται:

«εκτιμώντας ότι δεν είναι δυνατό να εφαρμόζονται οι διατάξεις που αφορούν την επιστροφή ή τη διαγραφή των εισαγωγικών δασμών προκειμένου να παρακαμφθούν οι ειδικοί κανόνες που ισχύουν σχετικά με τη θέση των εμπορευμάτων σε ελεύθερη κυκολοφορία [...]· ότι δεν είναι δυνατό να επιτρέπεται, ιδίως, η εκ των υστέρων προσκόμιση εγγράφων τα οποία, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, πρέπει να προσκομίζονται κατά τον χρόνο αποδοχής της δασάφησης θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία [...]·»

89. Επειδή το άρθρο 890 του κανονισμού εφαρμογής δεν μπορεί να εφαρμόζεται στα μέτρα που βασίζονται στο άρθρο 21 του τελωνειακού κώδικα, είτε απ' ευθείας είτε κατ' αναλογία, δεν τίθεται το ερώτημα αν ένα πιστοποιητικό γνησιότητας μπορεί να θεωρηθεί «άλλο κατάλληλο έγγραφο» υπό την έννοια του άρθρου 890, ερώτημα που έθεσε η Επιτροπή.

- Συμπέρασμα

90. Συνεπώς, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι, σε καταστάσεις όπως αυτές για την οποία πρόκειται στην κύρια δίκη, οι εισαγωγικοί δασμοί δεν μπορούν να επιστραφούν δυνάμει του άρθρου 236, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα, λαμβανομένου υπόψη μεμονωμένως ή σε συνδυασμό με το άρθρο 890 του κανονισμού εφαρμογής.

Δεύτερο ερώτημα: η ύπαρξη «ειδικής καταστάσεως» υπό την έννοια του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής

91. Αν το Δικαστήριο απαντήσει αρνητικά στο πρώτο ερώτημα, το αιτούν δικαστήριο επιθυμεί να μάθει αν οι περιστάσεις της κύριας δίκης αποτελούν «ειδική κατάσταση» υπό την έννοια του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής, πράγμα το οποίο μπορεί, εφόσον συντρέχουν οι άλλες νομικές προϋποθέσεις, να έχει ως αποτέλεσμα, δυνάμει του άρθρου 239, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα, την επιστροφή εισαγωγικών δασμών.

Επιχειρήματα αναπτυχθέντα ενώπιον του Δικαστηρίου

92. Κατά το αιτούν δικαστήριο, το ερώτημα αυτό εγείρει επίσης το γενικό πρόβλημα της σχέσεως μεταξύ των συνδυασμένων διατάξεων του άρθρου 239, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα και των άρθρων 905 επ. του κανονισμού εφαρμογής, αφενός, και των διατάξεων του άρθρου 236, παράγραφος 1, του κώδικα, αφετέρου. Κατά τη γνώμη του, μπορεί να υποστηριχθεί ότι, εφόσον η επιστροφή δυνάμει του άρθρου 236, παράγραφος 1, αποκλείσθηκε, διότι δεν συνέτρεχε μια από τις νόμιμες προϋποθέσεις της διατάξεως αυτής, αυτό αποκλείει επίσης αυτομάτως οποιαδήποτε επιστροφή δυνάμει των συνδυασμένων διατάξεων του άρθρου 239, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα και του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής, για τον λόγο ότι αυτό θα έθετε υπό αμφισβήτηση τις ουσιαστικές προϋποθέσεις του άρθρου 236, παράγραφος 1.

93. Η Bacardi θεωρεί ότι το γεγονός ότι η υπόθεση μπορεί εν μέρει να εξεταστεί υπό το πρίσμα του άρθρου 236, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής δεν εμποδίζει τη δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού αυτού. Εξάλλου, οι περιστάσεις της κύριας δίκης συνιστούν, κατά τη γνώμη της, «ειδική κατάσταση». Η Bacardi δεν μπορούσε να υποβάλει ελλιπή διασάφηση δεδομένου ότι δεν ήταν σίγουρη ότι οι αμερικανικές αρχές θα εξέδιδαν το αναγκαίο πιστοποιητικό γνησιότητας. Η Bacardi δεν μπορούσε επίσης να αναμείνει το πιστοποιητικό, δεδομένου ότι δεν εγνώριζε ότι οι αμερικανικές αρχές θα το εξέδιδαν σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα μετά τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων. Αν ήθελε να διαθέσει το ουίσκι όσο το δυνατό πιο γρήγορα έπρεπε να διασαφήσει την αποστολή ως «άλλο» ουίσκι εκτός του ουίσκι «bourbon» ή του σκοτσέζικου ουίσκι.

94. H Επιτροπή υποστηρίζει, πρώτον, ότι δεν υπήρχε ούτε δόλος ούτε προφανής αμέλεια εκ μέρους της Bacardi. Καμία άλλη νόμιμη δυνατότητα δεν υπήρχε για την Bacardi, αν ήθελε να διαθέσει τα εμπορεύματα όσο το δυνατό γρηγορότερα. Δεύτερον, η Επιτροπή παραθέτει τη νομολογία του Δικαστηρίου και ισχυρίζεται ότι υφίσταται «ειδική κατάσταση» οσάκις τα στοιχεία που προβάλλονται μπορούν να δημιουργήσουν για τον αιτούντα μια εξαιρετική κατάσταση σε σχέση με τους άλλους επιχειρηματίες που ασκούν την ίδια δραστηριότητα.

95. Με τις γραπτές παρατηρήσεις της, η Επιτροπή εθεώρησε ότι οι περιστάσεις της παρούσας υποθέσεως μπορούσαν να θεωρηθούν εξαιρετικές υπό την έννοια της διατυπώσεως αυτής και πρότεινε, επομένως, να δοθεί καταφατική απάντηση στο δεύτερο ερώτημα. Κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, η Επιτροπή φάνηκε να μεταβάλλει την άποψή της και να εκτιμά ότι η Bacardi μπορούσε να ζητήσει ακύρωση της αρχικής τελωνειακής διασαφήσεώς της δυνάμει του άρθρου 66 του τελωνειακού κώδικα , πράγμα το οποίο θα είχε καταλήξει στην απόσβεση της τελωνειακής οφειλής δυνάμει του άρθρου 233 του εν λόγω κώδικα και στο δικαίωμα επιστροφής δυνάμει του άρθρου 237 του κώδικα αυτού. άντως, απαντώντας στα ερωτήματα που έθεσε το Δικαστήριο, η Επιτροπή άλλαξε εκ νέου την άποψή της και ισχυρίστηκε ότι η Bacardi, στην πραγματικότητα, δεν μπορούσε να ζητήσει την ακύρωση της τελωνειακής διασαφήσεώς της.

Ανάλυση

96. Αναφέρω εκ προοιμίου ότι δεν συμμερίζομαι τις ανησυχίες του αιτούντος δικατηρίου όσον αφορά τη σχέση μεταξύ, αφενός, των συνδυασμένων διατάξεων του άρθρου 239, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα και του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής και, αφετέρου, των διατάξεων του άρθρου 236, παράγραφος 1, του κώδικα. Δυνάμει του άρθρου 239, παράγραφος 1, του κώδικα, οι εισαγωγικοί δασμοί μπορούν να επιστραφούν «σε περιπτώσεις διαφορετικές από εκείνες που αναφέρονται στα άρθρα 236, 237 και 238». Όσον αφορά το άρθρο 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής, από το άρθρο 899 του κανονισμού αυτού προκύπτει ότι η θέση σε εφαρμογή της διαδικασίας των άρθρων 905 έως 909 επιβάλλεται εφόσον η εθνική τελωνειακή αρχή δεν είναι σε θέση, βάσει των άρθρων 899 έως 904 του κανονισμού, να δεχθεί ή να αρνηθεί την επιστροφή ή τη διαγραφή των τελωνειακών δασμών. Συνεπώς, το άρθρο 239, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα, σε συνδυασμό με το άρθρο 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής, εισάγει στο κοινοτικό τελωνειακό δίκαιο μια γενική ρήτρα επιεικείας, η οποία αποσκοπεί στην κάλυψη των εξαιρετικών καταστάσεων . Τέτοιες εξαιρετικές καταστάσεις, δυνάμενες να δικαιολογήσουν την επιστροφή των δασμών για γενικούς λόγους επιεικείας, μπορούν επίσης να απαντούν οσάκις δεν πληρούται μία μόνο από τις νόμιμες προϋποθέσεις της επιστροφής ή της διαγραφής δυνάμει του άρθρου 236. Θεωρώ συνεπώς ότι, όταν η τελωνειακή αρχή δεν είναι σε θέση, λαμβανομένων υπόψη των προβαλλομένων λόγων, να λάβει απόφαση περί επιστροφής ή διαγραφής των δασμών βάσει του άρθρου 236, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα, υποχρεούται να εξακριβώσει αν υφίστανται αποδεικτικά στοιχεία ικανά να αποτελέσουν ειδική κατάσταση υπό την έννοια του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής.

97. Όσον αφορά τον ρόλο του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση, το αιτούν δικαστήριο ρητώς απέφυγε να ζητήσει ερμηνεία της εννοίας των «περιστάσεων για τις οποίες δεν υπήρξε δόλος ή προφανής αμέλεια εκ μέρους του ενδιαφερομένου». Όπως ορθώς προέβλεψε το αιτούν δικαστήριο, το Δικαστήριο εν τω μεταξύ διευκρίνισε την έννοια αυτή με την απόφασή του Söhl & Söhlke . Το Δικαστήριο έκρινε στη σκέψη 56 της αποφάσεώς του ότι, για να εκτιμηθεί αν συντρέχει «προφανής αμέλεια», πρέπει ιδίως να ληφθεί υπόψη η περιπλοκότητα των διατάξεων, των οποίων η μη εκτέλεση προκάλεσε τη γένεση της τελωνειακής οφειλής, καθώς και η επαγγελματική πείρα και η επιμέλεια του επιχειρηματία. Εναπόκειται στο εθνικό δικαστήριο να κρίνει, βάσει αυτών των κριτηρίων, αν συντρέχει ή όχι προφανής αμέλεια της Bacardi. Συναφώς, οι πραγματικοί λόγοι της καθυστερημένης προσκομίσεως του πιστοποιητικού γνησιότητας έχουν ιδιαίτερη σημασία.

98. Όσον αφορά την ερμηνεία της εννοίας των «ειδικών καταστάσεων», το Δικαστήριο έκρινε ότι, στο πλαίσιο της διαδικασίας των άρθρων 905 επ., όπως ίσχυαν κατά τον χρόνο των πραγματικών περιστατικών , η εθνική τελωνειακή αρχή πρέπει να προβαίνει στην αρχική εκτίμηση του κατά πόσον υφίστανται αποδεικτικά στοιχεία ικανά να αποτελέσουν ειδική κατάσταση . Οφείλει, ενδεχομένως, να διαβιβάσει τον φάκελο στην Επιτροπή, η οποία θα εκτιμήσει οριστικώς, βάσει των διαβιβασθέντων στοιχείων, την ύπαρξη ειδικής καταστάσεως δικαιολογούσας την επιστροφή ή τη διαγραφή των δασμών. Στο πλασίο της προκαταρκτικής εκτιμήσεώς της, η τελωνειακή αρχή οφείλει να εξακριβώσει, υπό το πρίσμα της επιεικείας που διέπει το άρθρο 239 του τελωνειακού κώδικα, αν τα προβαλλόμενα στοιχεία είναι ικανά να θέσουν τον αιτούντα σε εξαιρετική κατάσταση σε σχέση με τους λοιπούς επιχειρηματίες που ασκούν την ίδια δραστηριότητα .

99. Θεωρώ, πρώτον, ότι δεν μπορεί να συναχθεί η ύπαρξη ειδικής καταστάσεως από τους λόγους που προέβαλε η Επιτροπή. Στις γραπτές παρατηρήσεις της, η Επιτροπή υποστήριξε ότι η Bacardi εισήγαγε τα προϊόντα της υπό τις ίδιες προϋποθέσεις με άλλους επιχειρηματίες. Κατά τη γνώμη μου, είναι το αντίθετο μιας εξαιρετικής καταστάσεως. Το προβληθέν από την Επιτροπή επιχείρημα κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, όσον αφορά την εναλλακτική δυνατότητα να ζητηθεί η ακύρωση της τελωνειακής διασαφήσεως, φαίνεται επίσης να βασίζεται σε λάθος. Κατά τη γνώμη μου, η κατάσταση της Bacardi δεν αντιστοιχεί σε καμία από τις καταστάσεις που προβλέπει το άρθρο 66 του τελωνειακού κώδικα (σε συνδυασμό με το άρθρο 51 του κανονισμού εφαρμογής) . Τα εν λόγω εμπορεύματα δεν διασαφήστηκαν για ένα εσφαλμένο τελωνειακό καθεστώς αλλά για το ορθό καθεστώς της «θέσεως σε ελεύθερη κυκλοφορία».

100. Δεύτερον, όσον αφορά τους λόγους που προέβαλε η Bacardi , το εθνικό δικαστήριο μου φαίνεται ότι βρίσκεται σε καλύτερη θέση απ' ό,τι το Δικαστήριο για να αποφασίσει αν η Bacardi βρισκόταν «σε μια εξαιρετική κατάσταση σε σχέση με τους λοιπούς επιχειρηματίες που ασκούν την ίδια δραστηριότητα». Το εθνικό δικαστήριο θα πρέπει ίσως να εξετάσει, στο πλαίσιο αυτό, γιατί οι αμερικανικές αρχές εξέδωσαν το πιστοποιητικό μόλις στις 17 Σεπτεμβρίου 1996, ενώ η Bacardi το είχε ζητήσει τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο, αν άλλοι επιχειρηματίες αντιμετώπιζαν παρόμοια προβλήματα ή αν η κατάσταση της Bacardi ήταν εξαιρετική. Το εθνικό δικαστήριο θα πρέπει ίσως να εξετάσει επίσης το ερώτημα γιατί η Bacardi δεν υπέβαλε ελλιπή τελωνειακή διασάφηση σύμφωνα με τις συνδυασμένες διατάξεις του άρθρου 76, παράγραφος 1, του τελωνειακού κώδικα και των άρθρων 253, παράγραφος 1, και 255 του κανονισμού εφαρμογής και αν αυτό θα ήταν μια ρεαλιστική δυνατότητα ενόψει του γεγονότος ότι το πιστοποιητικό δεν υπήρχε κατά τον χρόνο εκείνο.

101. ρέπει επίσης να υπομνηστεί ότι, στο πλαίσιο του άρθρου 234 ΕΚ, το Δικαστήριο μπορεί μόνο να παρέχει ερμηνευτικά στοιχεία του κοινοτικού δικαίου, ενώ στο εθνικό δικαστήριο απόκειται να εφαρμόζει το κοινοτικό δίκαιο στην υπόθεση της οποίας έχει επιληφθεί .

102. Συνεπώς, στο εθνικό δικαστήριο απόκειται κανονικώς να αποφασίσει, υπό το φως όλων των πραγματικών περιστατικών, αν συντρέχει ειδική κατάσταση. Στην παρούσα υπόθεση, το ερώτημα αυτό υποβλήθηκε από το εθνικό δικαστήριο μόνον ως επικουρικό ερώτημα, δεδομένου ότι το κύριο ερώτημά του ήταν ερώτημα ερμηνείας του τελωνειακού κώδικα. Επιπλέον, στο πλαίσιο της διαδικασίας των άρθρων 905 επ. του κανονισμού εφαρμογής, οι εθνικές αρχές μοιράζονται με την Επιτροπή, όπως εξήγησα πιο πάνω, την αρμοδιότητα εκτιμήσεως του ζητήματος αν συντρέχει ειδική κατάσταση. Στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως, η Επιτροπή δεν γνώριζε όλα τα πραγματικά περιστατικά, αλλά συνήθως είναι η πιο κατάλληλη, λόγω των γνώσεών της όσον αφορά την κατάσταση εντός της Κοινότητας στο σύνολό της, για να εκτιμήσει αν συντρέχει ειδική κατάσταση.

103. Ενόψει των προεκτεθέντων, καταλήγω ότι «ειδική κατάσταση» υπό την έννοια του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής συντρέχει οσάκις, ενόψει της επιεικείας που διέπει το άρθρο 239 του τελωνειακού κώδικα, υπάρχουν στοιχεία ικανά να θέσουν τον αιτούντα σε εξαιρετική κατάσταση σε σχέση προς τους λοιπούς επιχειρηματίες που ασκούν την ίδια δραστηριότητα. Στις εθνικές αρχές απόκειται να προβούν στις αναγκαίες διαπιστώσεις και, ενδεχομένως, να διαβιβάσουν τον φάκελο στην Επιτροπή, η οποία θα εκτιμήσει οριστικώς αν συντρέχει ειδική κατάσταση δικαιολογούσα την επιστροφή των καταβληθέντων εισαγωγικών δασμών.

ρόταση

104. Για τους προεκτεθέντες λόγους, θεωρώ ότι στα υποβληθέντα ερωτήματα πρέπει να δοθεί η ακόλουθη απάντηση:

«1) Σε καταστάσεις όπως αυτή την οποία αφορά η κύρια δίκη, οι εισαγωγικοί δασμοί δεν μπορούν να επιστραφούν δυνάμει του άρθρου 236 του κανονισμού 2913/92 του Συμβουλίου, της 12ης Οκτωβρίου 1992, περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα, λαμβανομένου υπόψη μεμονωμένως ή σε συνδυασμό με το άρθρο 890 του κανονισμού (ΕΟΚ) 2454/93 της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 1993, για τον καθορισμό ορισμένων διατάξεων εφαρμογής του κανονισμού 2913/92.

2) "Ειδική κατάσταση" υπό την έννοια του άρθρου 905, παράγραφος 1, του κανονισμού εφαρμογής υφίσταται οσάκις, ενόψει της επιεικείας που διέπει το άρθρο 239 του τελωνειακού κώδικα, υπάρχουν στοιχεία ικανά να θέσουν τον αιτούντα σε εξαιρετική κατάσταση σε σχέση προς τους λοιπούς επιχειρηματίες που ασκούν την ίδια δραστηριότητα. Στις εθνικές αρχές απόκειται να προβούν στις αναγκαίες διαπιστώσεις και, ενδεχομένως, να διαβιβάσουν τον φάκελο στην Επιτροπή, η οποία θα εκτιμήσει οριστικώς, βάσει των διαβιβασθέντων στοιχείων, αν υφίσταται ειδική κατάσταση δικαιολογούσα την επιστροφή των καταβληθέντων εισαγωγικών δασμών.»