ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 2ΑΣ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1982. - SOCIETE LAITIERE DE GACE ΚΑΤΑ FONDS D'ORIENTATION ET DE REGULARISATION DES MARCHES AGRICOLES (F.O.R.M.A.). - ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ ΤΟΥ TRIBUNAL ADMINISTRATIF ΤΟΥ ΠΑΡΙΣΙΟΥ. - ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 273/81.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1982 σελίδα 04193



Περίληψη

Διάδικοι

Αντικείμενο της υπόθεσης

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

Γεωργία — Κοινή οργάνωση αγορών — Γάλα καί γαλακτοκομικά προϊόντα — Ενίσχυση γιά τήν μεταποίηση τού αποκορυφωμένου γάλακτος σέ τυρίνες καί τυρινικά αλατα — Μή τήρηση τού ανωτάτου ποσοστού υγρασίας — Πλήρης στέρηση τής ενισχύσεως — Αρχή τής αναλογικότητος — Παραβίαση — Έλλειψη

( Κανονισμός τού Συμβουλίου 804/68 καί 987/68· κανονισμός τής Επιτροπής 756/70 )

Περίληψη

Η πλήρης στέρηση τής ενισχύσεως γιά τήν μεταποίηση τού αποκορυφωμένου γάλακτος σέ τυρίνες καί τυρινικά αλατα , οπως καθορίζεται από τόν κανονισμό 756/70 , γιά τήν περίπτωση μή τηρήσεως τού ποσοστού υγρασίας , συνιστά αναγκαίο καί μή υπερβολικό μέτρο εν σχέσει πρός τόν αντικειμενικό σκοπό , πού ειναι η εξασφάλιση τής ποιότητος τών εν λόγω προϊόντων . Πράγματι , ο αντικειμενικός αυτός σκοπός πού η επιλογή του ειναι πλήρως δικαιολογημένη αποτελεί ουσιώδες στοιχείο τής κοινοτικής ρυθμίσεως καί συνεπώς η Επιτροπή δικαίως εθεώρησε οτι γιά νά διατίθενται τά εν λόγω προϊόντα έπρεπε νά ειναι ανωτέρας ποιότητος καί οτι η χορήγηση μειωμένης ενισχύσεως γιά κατωτέρα ποιότητα δέν ηταν σύμφωνη πρός τόν σκοπό αυτό . Υπ’ αυτές τίς συνθήκες , οι διατάξεις τού κανονισμού 756/70 , ο οποίος εξαρτά τήν χορήγηση ενισχύσεως από τήν πλήρη τήρηση τής μεγίστης περιεκτικότητος σέ νερό , δέν παραβιάζουν τήν αρχή τής αναλογικότητος .

Διάδικοι

Στήν υπόθεση 273/81 ,

πού έχει ως αντικείμενο αίτηση τού Tribunal administratif τού Παρισιού πρός τό Δικαστήριο , κατ’ εφαρμογή τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ , μέ τήν οποία ζητείται , στό πλαίσιο τής εκκρεμούς ενώπιον τού αιτούντος δικαστηρίου διαφοράς μεταξύ

SOCIETE LAITIERE DE GACE , Gace ,

καί

FONDS D’ORIENTATION ET DE REGULARISATION DES MARCHES AGRICOLES ( FORMA ), Παρίσι ,

Αντικείμενο της υπόθεσης

η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως πρός τό κύρος τών κανονισμών :

— 987/68 τού Συμβουλίου , τής 15ης Ιουλίου 1968 , περί θεσπίσεως τών γενικών κανόνων σχετικά μέ τήν χορήγηση ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα πού μεταποιείται σέ τυρίνη καί τυρινικά αλατα ( ΕΕ ειδ . έκδ . τόμ . 03/003 , σ . 122 ) καί

— 756/70 τής Επιτροπής , τής 24ης Απριλίου 1970 , περί τής χορηγήσεως ενισχύσεων γιά τό αποκορυφωμένο γάλα , τό οποίο μεταποιείται γιά παρασκευή τυρίνης καί τυρινικών αλάτων ( ΕΕ ειδ . έκδ . τόμ . 03/005 , σ . 80 ),

Σκεπτικό της απόφασης

1 Μέ απόφαση τής 16ης Ιουνίου 1981 , πού περιήλθε στό Δικαστήριο στίς 12 Οκτωβρίου 1981 , τό Tribunal administratif τού Παρισιού υπέβαλε , δυνάμει τού άρθρου 177 τής συνθήκης ΕΟΚ , προδικαστικό ερώτημα ως πρός τό κύρος τών κανονισμών 987/68 τού Συμβουλίου , τής 15ης Ιουλίου 1968 , περί θεσπίσεως τών γενικών κανόνων σχετικά μέ τήν χορήγηση ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα πού μεταποιείται σέ τυρίνη καί τυρινικά αλατα ( ΕΕ ειδ . έκδ . τόμ . 03/003 , σ . 122 ) καί 756/70 τής Επιτροπής , τής 24ης Απριλίου 1970 , περί τής χορηγήσεως ενισχύσεων γιά τό αποκορυφωμένο γάλα τό οποίο μεταποιείται γιά παρασκευή τυρίνης καί τυρινικών αλάτων ( ΕΕ ειδ . έκδ . τόμ . 03/005 , σ . 80 ), οπως ετροποποιήθη από τόν κανονισμό 455/73 τής Επιτροπής , τής 31ης Ιανουαρίου 1973 ( JO L 53 , σ . 8 ), καί από τόν κανονισμό 2940/73 τής Επιτροπής , τής 29ης Οκτωβρίου 1973 ( ΕΕ ειδ . έκδ . τόμ . 03/010 , σ . 34 ).

2 Τό ερώτημα αυτό ανέκυψε στό πλαίσιο διαφοράς πού εκκρεμεί ενώπιον τού αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ τής Societe laitiere de Gace καί τού Fonds d’orientation et de regularisation des marches agricoles ( FORMA ) λόγω τής αρνήσεως τού FORMA νά καταβάλει στήν Societe laitiere de Gace κοινοτική ενίσχυση γιά 85 625 χιλιόγραμμα ( kg ) τυρινικών αλάτων πού παρεσκευάσθησαν από αποκορυφωμένο γάλα κατά τό δεύτερο δεκαπενθήμερο τού μηνός Ιουνίου 1979 .

3 Λόγω ανωμαλίας τού κλιβάνου τού εργοστασίου , τήν οποία δέν ειχε αντιληφθεί ο παραγωγός , τά εν λόγω τυρινικά αλατα παρουσίαζαν περιεκτικότητα σέ νερό πού υπερέβαινε κατά 0,6 % τό ανώτατο ποσοστό υγρασίας τού 6 % πού προέβλεπαν τά παραρτήματα Ι , ΙΙ καί ΙΙΙ τού κανονισμού 756/70 τής Επιτροπής , οπως ίσχυε τότε , γεγονός πού οδήγησε τό FORMA νά θεωρήσει οτι δέν συνεκέντρωναν τίς προϋποθέσεις πού απαιτούντο γιά νά χορηγηθεί η κοινοτική ενίσχυση , δεδομένου οτι , σύμφωνα μέ τόν αναφερθέντα κανονισμό 756/70 , η ενίσχυση αυτή δύναται νά χορηγηθεί μόνον γιά τίς τυρίνες καί τά τυρινικά αλατα πού ανταποκρίνονται «στίς προδιαγραφές , οι οποίες καθορίζονται στά σχετικά παραρτήματα» .

4 Επειδή η προσφεύγουσα στήν κυρία δίκη εταιρία έθεσε ζήτημα ως πρός τό κύρος τών ανωτέρω κανονισμών , τό εθνικό δικαστήριο ανέβαλε τήν έκδοση οριστικής αποφάσεως καί υπέβαλε στό Δικαστήριο τό ερώτημα

«Άν ο κανονισμός 987/68 , πού θεσπίζει χορήγηση ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα πού μεταποιείται σέ τυρίνη καί τυρινικά αλατα καί ο κανονισμός 756/70 , πού καθορίζει τίς ποιοτικές προδιαγραφές τού μετουσιωμένου προϊόντος , αντιβαίνουν ή όχι πρός τήν αρχή τής αναλογικότητος , καί κατά συνέπεια άν ειναι ή όχι έγκυροι , κατά τό μέτρο πού δέν προβλέπουν ιδιαίτερη κύρωση , γιά τήν περίπτωση τής μή μεταποιήσεως τού αποκορυφωμένου γάλακτος καί γιά τήν περίπτωση πού τό προϊόν έχει πράγματι μεταποιηθεί μέ ελαφρά απόκλιση από τόν τύπο πού προβλέπουν οι διατάξεις τους.»

5 Τό προδικαστικό ερώτημα , οπως διετυπώθη από τόν παραπέμποντα δικαστή , αναφέρεται προεχόντως στό κύρος τού κανονισμού 987/68 τού Συμβουλίου . Επ’ αυτού τού σημείου πρέπει νά διαπιστωθεί οτι ως πρός τόν κανονισμό αυτό δέν τίθεται τό θέμα παραβιάσεως τής αρχής τής αναλογικότητος . Πράγματι , ο κανονισμός αυτός περιορίζεται νά τονίσει στίς αιτιολογικές του σκέψεις , οτι η ενίσχυση γιά τήν μεταποίηση τού αποκορυφωμένου γάλακτος σέ τυρίνη καί τυρινικά αλατα χορηγείται μόνον άν τά εν λόγω προϊόντα ανταποκρίνονται σέ «ορισμένες προϋποθέσεις» , οι οποίες καθορίσθησαν από τόν κανονισμό 756/70 τής Επιτροπής .

6 Γιά νά δοθεί απάντηση στό ερώτημα πού υπέβαλε ο παραπέμπων δικαστής , απαιτείται επομένως νά εξακριβωθεί μόνον άν η μή χορήγηση τής ενισχύσεως , οπως προβλέπει ο κανονισμός 756/70 γιά τήν περίπτωση μή τηρήσεως τού ανωτάτου ποσοστού υγρασίας , ειναι μέσο ανάλογο πρός τούς σκοπούς πού επιδιώκονται από τήν κοινοτική ρύθμιση περί ενισχύσεως πού χορηγείται στό αποκορυφωμένο γάλα πού μεταποιείται σέ τυρίνη καί τυρινικά αλατα .

7 Ο κανονισμός 804/68 τού Συμβουλίου τής 27ης Ιουνίου 1968 , περί κοινής οργανώσεως αγοράς στόν τομέα τού γάλακτος καί τών γαλακτοκομικών προϊόντων ( ΕΕ ειδ . έκδ ., τόμ . 03/003 , σ . 82 ), προβλέπει , στό άρθρο του 11 , παράγραφος 1 , οτι χορηγείται ενίσχυση γιά τό αποκορυφωμένο γάλα πού παράγεται εντός τής Κοινότητος καί μεταποιείται σέ τυρίνη «άν τό γάλα αυτό καί η τυρίνη πού παρασκευάζεται μέ τό γάλα αυτό ανταποκρίνονται σέ ορισμένες προϋποθέσεις» , πού καθορίσθησαν μέ μεταγενεστέρους κανονισμούς . Ο κανονισμός 987/68 επεκτείνει στά τυρινικά αλατα τήν ίδια ρύθμιση περί ενισχύσεων πού προβλέπεται γιά τήν τυρίνη . Μεταξύ τών προϋποθέσεων πού απαιτούνται γιά τήν χορήγηση τής ενισχύσεως , ο κανονισμός 756/70 θεσπίζει τίς ποιοτικές προδιαγραφές πού καθορίζονται στά παραρτήματα τού ιδίου κανονισμού .

8 Η Societe laitiere de Gace υποστηρίζει οτι ο αντικειμενικός σκοπός τής εξασφαλίσεως καλής ποιότητος κατά τήν παραγωγή τών τυρινικών αλάτων , πού επιτυγχάνεται με τήν απαίτηση τής τηρήσεως τού ανωτάτου ποσοστού υγρασίας , ειναι δευτερευούσης σημασίας εν σχέσει πρός τόν αντικειμενικό σκοπό τής προωθήσεως τής μεταποιήσεως τού αποκορυφωμένου γάλακτος σέ τυρινικά αλατα καί οτι , συνεπώς , η πλήρης άρνηση χορηγήσεως ενισχύσεως σέ περίπτωση υπερβάσεως τού ανωτάτου ποσοστού υγρασίας αποτελεί υπερβολικό μέτρο , οταν χρησιμοποιείται γιά νά εξασφαλισθεί η επίτευξη σκοπού δευτερευούσης σημασίας , εφ’ οσον ο κύριος αντικειμενικός σκοπός τής κοινοτικής ρυθμίσεως έχει πραγματοποιηθεί πλήρως . Η Επιτροπή αντιθέτως , υπεστήριξε οτι οι δύο αντικειμενικοί σκοποί πού ανεφέρθησαν ειναι τό ίδιο σημαντικοί καί οτι η επίτευξή τους πρέπει νά εξασφαλισθεί μέ τά ίδια μέσα .

9 Επ’ αυτού τού σημείου πρέπει νά τονισθεί οτι ο αντικειμενικός σκοπός τής εξασφαλίσεως τής ποιότητος τού προϊόντος αποτελεί ουσιώδες στοιχείο τής εν λόγω κοινοτικής ρυθμίσεως . Η καλή ποιότης τής τυρίνης καί τών τυρινικών αλάτων ανταποκρίνεται στούς γενικούς σκοπούς τής κοινής οργανώσεως τών γεωργικών αγορών καί επιτρέπει , ιδίως , οπως συνάγεται από τήν πέμπτη αιτιολογική σκέψη τού κανονισμού 987/68 , «τήν βελτίωση τών δυνατοτήτων διαθέσεως καί τήν αύξηση τών εισπράξεων από τήν πώληση τού αποκορυφωμένου γάλακτος» . Η επιλογή τού στόχου αυτού , μέ τόν οποίο επιδιώκεται νά διακρίνονται τά προϊόντα αυτά εντός τής αγοράς βάσει τής ποιότητός τους , ειναι πλήρως αιτιολογημένη .

10 Η σταθερή στάση τής Επιτροπής , η οποία μέ τούς διαδοχικούς κανονισμούς πού αφορούν τίς ενισχύσεις πού χορηγούνται στό αποκορυφωμένο γάλα , τό οποίο μεταποιείται σέ τυρίνη καί τυρινικά αλατα , έθεσε ολο καί περισσότερο αυστηρές ποιοτικές προδιαγραφές , τίς οποίες θά πρέπει νά συγκεντρώνει τό προϊόν γιά νά χορηγηθεί η ενίσχυση , δέν ειναι δυνατόν , εξ άλλου , παρά νά επιβεβαιώσει τήν απαίτηση νά εξασφαλισθεί η ποιότης τού εν λόγω προϊόντος .

11 Βάσει τών συλλογισμών αυτών πρέπει επομένως νά συναχθεί τό συμπέρασμα οτι η μή χορήγηση τής ενισχύσεως σέ περίπτωση μή τηρήσεως τού ποσοστού υγρασίας δέν συνιστά υπερβολικό μέτρο εν σχέσει πρός τόν αντικειμενικό σκοπό , πού ειναι η εξασφάλιση τής ποιότητος τού προϊόντος .

12 Η Societe laitiere de Gace εδήλωσε επίσης κατά τήν προφορική διαδικασία οτι η τήρηση τής ανωτάτης περιεκτικότητος σέ νερό δέν ειναι αναγκαία γιά νά εξασφαλισθεί η ποιότης τού προϊόντος . Η Επιτροπή απήντησε οτι πρόκειται γιά υποχρέωση πού επιβάλλεται γιά τήν επίτευξη τού σκοπού αυτού καί οτι η μή τήρησή της δικαιολογεί πλήρως τήν μή χορήγηση ολης τής ενισχύσεως .

13 Όπως προκύπτει από τήν δικογραφία , τά τυρινικά αλατα ειναι δυνατόν νά χρησιμοποιηθούν είτε γιά τήν βιομηχανία , είτε στά είδη διατροφής , ως γαλακτοματοποιητές στήν αλλαντοποιία είτε ως σταθεροποιητές στίς παιδικές τροφές . Ειναι βέβαιο οτι ενα ποσοστό υγρασίας ανώτερο τού 6 % δέν ειναι δυνατόν νά ειναι ανεκτό σέ περίπτωση αποθηκεύσεως τών τυρινικών αλάτων πού προορίζονται γιά διατροφή , διότι συμβάλλει στήν ταχεία αλλοίωση τής γεύσεως καί εμποδίζει μέ τόν τρόπο αυτό τήν χρησιμοποίησή τους στά είδη διατροφής .

14 Ενώ δέν αμφισβητεί τήν διαπίστωση αυτή , η Societe laitiere de Gace , υποστηρίζει εν τούτοις οτι η υπέρβαση τού ανωτάτου ποσοστού υγρασίας δέν έχει καμμία επίπτωση στήν χρησιμοποίηση τού προϊόντος , ακόμη καί στά είδη διατροφής . Δέχεται συγκεκριμένα οτι τά τυρινικά αλατα πού πρόκειται νά χρησιμοποιηθούν γιά διατροφή , δέν προορίζονται ποτέ γιά μεγάλης διαρκείας αποθήκευση , οπως αποδεικνύεται από τήν πώληση τών τυρινικών αλάτων , πού ηταν η αφορμή γιά τήν υπό κρίση διαφορά , ορισμένες ημέρες μετά τήν παραγωγή τους . Η άποψη τής Επιτροπής ειναι επομένως αβάσιμη , διότι παραγνωρίζει τίς πραγματικές συνθήκες τής διαθέσεως στό εμπόριο τού εν λόγω προϊόντος .

15 Τό επιχείρημα αυτό δέν ειναι δυνατόν νά ληφθεί υπ’ όψη παρά μόνον άν τά τυρινικά αλατα πού προορίζονται γιά διατροφή επωλούντο πάντοτε σχεδόν αμέσως μετά τήν παραγωγή τους καί δέν αποθηκεύοντο ποτέ γιά μεγάλη περίοδο . Η ίδια ομως η Societe laitiere de Gace , η οποία προέβαλε τό επιχείρημα αυτό , εδέχθη οτι «τό τυρινικό αλας πού παρασκευάζεται κατ’ ευθείαν από νωπό γάλα χρησιμοποιείται κατά γενικό κανόνα πολύ γρήγορα καί δέν προορίζεται γιά μακράς διαρκείας αποθήκευση» . Αναγνώρισε επομένως οτι σέ ορισμένες περιπτώσεις δέν αποκλείεται μακράς διαρκείας αποθήκευση . Υπ’ αυτές τίς συνθήκες η απαίτηση πού αφορά τήν μεγίστη περιεκτικότητα σέ νερό πρέπει νά τηρείται αυστηρώς , γιά νά αποφεύγεται ο κίνδυνος αλλοιώσεως τής γεύσεως τού προϊόντος .

16 Από τό σύνολο τών ανωτέρω συλλογισμών συνάγεται τό συμπέρασμα οτι οι διατάξεις τού κανονισμού 756/70 , ο οποίος εξαρτά τή χορήγηση τής ενισχύσεως από τήν πλήρη τήρηση τής προδιαγραφής πού αφορά τή μεγίστη περιεκτικότητα σέ νερό δέν παραβιάζουν τήν αρχή τής αναλογικότητος . Πράγματι , η Επιτροπή δικαίως εθεώρησε οτι γιά νά διατίθενται τά εν λόγω προϊόντα έπρεπε νά ειναι ανωτέρας ποιότητος καί οτι η χορήγηση μειωμένης ενισχύσεως γιά κατωτέρα ποιότητα δέν ηταν σύμφωνη πρός τόν σκοπό αυτό .

17 Η απάντηση επομένως στό ερώτημα πού υπέβαλε τό Tribunal administratif τού Παρισιού ειναι οτι από τήν εξέταση τού ζητήματος δέν προέκυψαν στοιχεία πού νά δύνανται νά επηρεάσουν τό κύρος τού κανονισμού 987/68 τού Συμβουλίου , περί θεσπίσεως ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα πού μεταποιείται σέ τυρίνη καί τυρινικά αλατα , καί τού κανονισμού 756/70 τής Επιτροπής , πού καθορίζει τά κριτήρια ποιότητος τού μεταποιημένου προϊόντος .

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί τών δικαστικών εξόδων

18 Τά έξοδα στά οποία υπεβλήθησαν τό Συμβούλιο καί η Επιτροπή τών Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων , πού κατέθεσαν παρατηρήσεις στό Δικαστήριο , δέν αποδίδονται . Δεδομένου οτι η παρούσα διαδικασία έχει ως πρός τούς διαδίκους τής κυρίας δίκης τό χαρακτήρα παρεμπίπτοντος , πού ανέκυψε ενώπιον τού εθνικού δικαστηρίου , σ’ αυτό εναπόκειται νά αποφανθεί επί τών δικαστικών εξόδων .

Διατακτικό

Διά ταύτα

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ( πρώτο τμήμα )

κρίνοντας επί τού ερωτήματος πού τού υπέβαλε τό Tribunal administratif τού Παρισιού , μέ απόφαση τής 16ης Ιουνίου 1981 , αποφαίνεται :

Από τήν εξέταση τού ερωτήματος πού υπεβλήθη δέν προέκυψαν στοιχεία πού νά δύνανται νά επηρεάσουν τό κύρος τού κανονισμού 987/68 τού Συμβουλίου περί θεσπίσεως ενισχύσεως γιά τό αποκορυφωμένο γάλα πού μεταποιείται σέ τυρίνη καί τυρινικά αλατα καί τού κανονισμού τής Επιτροπής , πού καθορίζει τά κριτήρια ποιότητος τού μεταποιημένου προϊόντος .