Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα Lenz της 24ης Ιουνίου 1987. - ΙΤΑΛΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΤΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ. - ΔΙΑΓΡΑΦΗ. - ΥΠΟΘΕΣΗ 289/85.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1987 σελίδα 05321



Προτάσεις του γενικού εισαγγελέα

++++

Κύριε πρόεδρε,

Κύριοι δικαστές,

Α - Πραγματικά περιστατικά

1 . Την άνοιξη του 1985, η αφρικανική πανώλη των χοίρων, ασθένεια που θεωρείται ως ιδιαίτερα επικίνδυνη λόγω του ότι δεν υπάρχει εμβόλιο κατά του ιού που την προκαλεί, εμφανίστηκε στο Βέλγιο . Πιο συγκεκριμένα, η εμφάνισή της διαπιστώθηκε στις 8 Μαρτίου 1985 σε πέντε εκμεταλλεύσεις, στις 11 Μαρτίου σε μια άλλη, στις 16 και 17 Μαρτίου σε τρεις εκμεταλλεύσεις, μετά δε στις 13, 22 και 23 Μαΐου 1985 εκ νέου σε τρεις εκμεταλλεύσεις .

2 . Για το λόγο αυτό, οι βελγικές αρχές έλαβαν αμέσως σειρά μέτρων με σκοπό, για παράδειγμα, την εξολόθρευση των χοίρων που προέρχονταν από μολυσμένα εκτροφεία και την απαγόρευση της σφαγής στη μολυσμένη ζώνη καθώς και στις παρακείμενες ζώνες ( για περαιτέρω λεπτομέρειες παραπέμπω στα έγγραφα της διαδικασίας ).

3 . Η κατάσταση αυτή προκάλεσε επίσης τη λήψη μέτρων από την ιταλική κυβέρνηση, η οποία απαγόρευσε την εισαγωγή στην Ιταλία προϊόντων με βάση χοίρειο κρέας προερχόμενο από

ολόκληρο το έδαφος του Βελγίου . Η απόφαση αυτή ελήφθη βάσει του άρθρου 7, παράγραφος 1, στοιχείο β ), της οδηγίας 80/215/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί προβλημάτων υγειονομικού ελέγχου στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών προϊόντων με βάση το κρέας ( 1 ), το οποίο προβλέπει ότι ένα κράτος μέλος μπορεί, σε περίπτωση που εμφανίζεται νέα σοβαρή και μεταδοτική ασθένεια των ζώων, να απαγορεύει ή να περιορίζει προσωρινά την εισαγωγή, από το σύνολο του εδάφους του συγκεκριμένου κράτους, προϊόντων που παρασκευάζονται από κρέατα ζώων που είναι ευαίσθητα σ' αυτές τις ασθένειες .

4 . Εξάλλου, η Επιτροπή προέβη σε ενέργειες - πράγμα που επίσης προβλέπεται από την αναφερθείσα οδηγία . Καταρχάς εξέδωσε στις 18 Μαρτίου 1985 την απόφαση 85/192/ΕΟΚ ( 2 ), σύμφωνα με την οποία τα κράτη μέλη υποχρεούνταν να απαγορεύσουν, μεταξύ άλλων, την εισαγωγή προϊόντων με βάση κρέας χοιροειδών, εκτός από αυτά που έχουν υποστεί την επεξεργασία που αναφέρει το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο α ), της οδηγίας 80/215/ΕΟΚ ( δηλαδή που έχουν υποστεί - όπως αναφέρθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου - πλήρη απολύμανση ), που προέρχονται από το Βέλγιο . Η απόφαση αυτή υπέστη στη συνέχεια τροποποιήσεις, που συνίσταντο ιδίως στον περιορισμό - με αποφάσεις της 12ης Απριλίου 1985 και της 21ης Ιουνίου 1985 - των μέτρων που είχαν ληφθεί σε ορισμένα τμήματα του Βελγίου . Αργότερα, κατά τη διάρκεια του θέρους 1985, η Επιτροπή επεδίωξε επίσης να εξακριβώσει αν ήταν δυνατό να αμβλυνθούν περαιτέρω τα μέτρα αυτά και ιδιαίτερα να προβλεφθούν εξαιρέσεις από τους εμπορικούς περιορισμούς που ίσχυαν υπέρ των προϊόντων που υπόκεινται σε άλλη επεξεργασία με θερμότητα εκτός από την πλήρη απολύμανση που προβλέπεται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο α ), της οδηγίας 80/215/ΕΟΚ . Η προσφεύγουσα κυβέρνηση αντιτάχθηκε εξαρχής στις προσπάθειες αυτές της Επιτροπής, αυτό δε, όπως ανέφερε, αρχικά με επιτυχία . Εντούτοις, αφού η Επιστημονική Κτηνιατρική Επιτροπή προέβη στις 9 Ιουλίου 1985 σε γνωμοδότηση σχετικά με το θέμα αυτό ( αργότερα θα αναφερθώ στο περιεχόμενό της ) και αφού η Μόνιμη Κτηνιατρική Επιτροπή εκφράστηκε θετικά ως προς αυτή, στις 19 Ιουλίου 1985 εκδόθηκε η απόφαση 85/403/ΕΟΚ ( 3 ). Η απόφαση αυτή προέβλεπε μία εξαίρεση από την απαγόρευση εισαγωγής προϊόντων με βάση το χοίρειο κρέας που προέρχονταν από ορισμένα τμήματα του Βελγίου σε άλλα κράτη μέλη, ιδίως στην περίπτωση που τα προϊόντα είχαν παρασκευαστεί υπό ορισμένους όρους, οι οποίοι περιλάμβαναν επίσης μία άλλη επεξεργασία με θερμότητα εκτός από την πλήρη απολύμανση ( σχετικά με τις λεπτομέρειες της - πολύ τεχνικής - αυτής διατάξεως παραπέμπω στο κείμενο της αποφάσεως ).

5 . Η ιταλική κυβέρνηση εξαρχής διαφώνησε με την απόφαση αυτή . Με τηλετύπημα της 12ης Αυγούστου 1985 το κατέστησε αυτό γνωστό, αναφερόμενη στην αρνητική της στάση που είχε διατυπώσει κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου Γεωργίας στις 10 και 11 Ιουλίου 1985 και κατά τη συνεδρίαση της Μόνιμης Κτηνιατρικής Επιτροπής στις 11 και 12 καθώς και στις 16 Ιουλίου 1985 . Στο τηλετύπημα αυτό δηλώνει ρητώς ότι η απόφαση αυτή δεν θα εφαρμοστεί, καθόσον αναφέρεται σε κρέατα που παρήχθησαν στην επικίνδυνη ζώνη την εποχή της επιζωοτίας και που είχαν υποστεί μία επεξεργασία με θερμότητα διαφορετική από αυτήν της πλήρους απολυμάνσεως .

6 . 'Οπως είναι γνωστό, η κατάσταση αυτή ώθησε την Επιτροπή στην άσκηση προσφυγής λόγω παραβάσεως, στις 5 Σεπτεμβρίου 1985, η οποία αποτελεί το αντικείμενο της υποθέσεως 11/86 ( θα επανέλθω στην υπόθεση αυτή με ξεχωριστές προτάσεις ). Αυτό που μας ενδιαφέρει εν προκειμένω είναι ότι η ίδια η ιταλική κυβέρνηση άσκησε προσφυγή ενώπιον του Δικαστηρίου στις 17 Σεπτεμβρίου 1985 ζητώντας την ακύρωση της αποφάσεως της 19ης Ιουλίου 1985, καθόσον προβλέπει ότι η απαγόρευση δεν εφαρμόζεται στην εισαγωγή προϊόντων με βάση χοίρειο κρέας που παρασκευάστηκαν υπό τους όρους που απαριθμεί .

7 . Στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής - το αναφέρω από τώρα - η προσφεύγουσα υπέβαλε αίτηση αναστολής εκτελέσεως της αποφάσεως σύμφωνα με το άρθρο 83 του κανονισμού διαδικασίας του Δικαστηρίου . Εντούτοις, δεν εκδόθηκε απόφαση επί της αιτήσεως αυτής απαντώντας στις ερωτήσεις του Δικαστηρίου σχετικά με την ανάγκη εκδόσεως αποφάσεως και σχετικά με την ύπαρξη εν προκειμένω συμφέροντος λαμβανομένου υπόψη του εμπάργκο της Ιταλίας ως προς τα προϊόντα με βάση το χοίρειο κρέας που προέρχονταν από το Βέλγιο, προκειμένου να προστατευθεί το εθνικό ζωικό της κεφάλαιο, ο εκπρόσωπος της ιταλικής κυβερνήσεως, κατά τη συζήτηση της 25ης Οκτωβρίου 1985, έκρινε ( διευκρινίζοντας ταυτόχρονα ότι τα ιταλικά μέτρα επρόκειτο να διατηρηθούν ) ότι έπρεπε σε τελευταία ανάλυση να δηλώσει ότι παραιτείται από την αίτηση αναστολής .

8 . Κατά την ιταλική κυβέρνηση η ακύρωση της αποφάσεως της Επιτροπής είναι αναγκαία για πολλούς λόγους, τους οποίους θα εξετάσω αμέσως τώρα . Η Επιτροπή θεωρεί ότι κανένας από τους λόγους αυτούς δεν είναι βάσιμος και συνεπώς ζητεί την απόρριψη της προσφυγής .

Β - Η γνώμη μου επί της υποθέσεως

Θεωρώ ότι ως προς τη διαφορά αυτή ενδείκνυται να υιοθετηθεί η ακόλουθη θέση .

9 . 1 ) Η κύρια θέση της προσφεύγουσας - συνιστά το αντικείμενο του πρώτου λόγου και επαναλαμβάνεται εν μέρει στο δεύτερο - είναι ότι, ενόψει της οικονομίας της οδηγίας 80/215/ΕΟΚ, αν ληφθούν ιδίως υπόψη οι τροποποιήσεις που επήλθαν με την οδηγία 85/321/ΕΟΚ, η καθής δεν είχε κατά κανέναν τρόπο τη δυνατότητα να λάβει μέτρα όπως τα προσβαλλόμενα .

10 . Σχετικά πρέπει να υπενθυμιστεί αφενός ότι το άρθρο 7 της πρώτης προαναφερθείσας οδηγίας αφορά δύο καταστάσεις : σε περίπτωση εμφανίσεως ορισμένων ασθενειών ( μεταξύ των οποίων η κλασική πανώλη των χοίρων ) σε ένα κράτος μέλος, τα άλλα κράτη μέλη μπορούν προσωρινώς να απαγορεύσουν ή να περιορίσουν την εισαγωγή στο έδαφός τους των προϊόντων που παρασκευάζονται με κρέας ζώων που είναι ευαίσθητα σ' αυτές τις ασθένειες και προέρχονται από τμήματα του εδάφους του κράτους μέλους στο οποίο έχει εμφανιστεί η εν λόγω ασθένεια, εκτός εάν πρόκειται για προϊόντα που έχουν υποστεί μια επεξεργασία σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 1 (( δηλαδή που έχουν υποστεί πλήρη απολύμανση - προβλεπόμενη στο στοιχείο α ) - ή, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, τη λιγότερο έντονη θερμική επεξεργασία που προβλέπεται στο στοιχείο β ) ). Στην περίπτωση εξαπλώσεως μιας ασθένειας που παρουσιάζει τη μορφή επιζωοτίας ή στην περίπτωση εμφανίσεως μιας νέας βαριάς ασθένειας των ζώων ( κατηγορία που περιλαμβάνει ιδίως την αφρικανική πανώλη των χοίρων ), τα κράτη μέλη που δεν έχουν θιγεί μπορούν προσωρινώς να απαγορεύουν ή να περιορίζουν την εισαγωγή, από ολόκληρο το έδαφος του θιγέντος κράτους, των προϊόντων που παρασκευάζονται με βάση το κρέας ζώων που είναι ευαίσθητα σ' αυτές τις ασθένειες . Για την περίπτωση αυτή δεν έχει προβλεφθεί καμία εξαίρεση ως προς συγκεκριμένη μεταχείριση .

11 . Αφετέρου πρέπει να σημειωθεί ότι η οδηγία 85/321/ΕΟΚ, της 12ης Ιουνίου 1985 ( που έπρεπε να έχει μεταφερθεί στο εσωτερικό δίκαιο την 1η Ιανουαρίου 1986 ), θέσπισε δύο νέες διατάξεις - τα άρθρα 7α και 7β - σχετικά με την αφρικανική πανώλη των χοίρων, στις οποίες γίνεται ιδιαίτερη αναφορά με ένα νέο εδάφιο που προστέθηκε στο άρθρο 7, παράγραφος 1 . Σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές, ένα κράτος μέλος στο οποίο εμφανίζεται η ασθένεια αυτή υποχρεούται να μην επιτρέπει τη μεταφορά προς το έδαφος των άλλων κρατών μελών προϊόντων με βάση το χοίρειο κρέας παρά μόνο εφόσον έχουν υποστεί την επεξεργασία που αναφέρεται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο α ) ( δηλαδή εφόσον έχουν εντελώς απολυμανθεί ). Εν προκειμένω γίνεται διάκριση μεταξύ των χωρών στις οποίες η πανώλη των χοίρων έχει διαπιστωθεί πριν από λιγότερο από δώδεκα μήνες ( για τις οποίες μπορεί να αποφασιστεί η μη εφαρμογή της απαγορεύσεως μεταφοράς σε ορισμένα τμήματα του εδάφους του συγκεκριμένου κράτους ) και των χωρών στις οποίες η ασθένεια αυτή δεν έχει διαπιστωθεί πριν από δώδεκα τουλάχιστον μήνες ( ως προς τις οποίες μπορεί να αποφασιστεί η εφαρμογή της απαγορεύσεως μόνο στο συγκεκριμένο τμήμα του εδάφους ).

12 . Κατά την άποψη της προσφεύγουσας, από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι οι επεξεργασίες που προβλέπονται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχεία α ) και β ), της οδηγίας 80/215/ΕΟΚ πρέπει να θεωρούνται ως ισοδύναμες μόνο στην περίπτωση των κλασικών ασθενειών που αναφέρονται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο α ), και ότι, αντιθέτως, επεξεργασίες αυτού του είδους δεν προβλέπονται όσον αφορά τις ασθένειες που αναφέρονται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο β ) ( μεταξύ των οποίων συγκαταλέγεται η αφρικανική πανώλη των χοίρων ). Οι διατάξεις αυτές καθιστούν επίσης σαφές, όπως τροποποιήθηκαν με την οδηγία 85/321/ΕΟΚ ( και η οποία δεσμεύει την καθής από την έναρξη ισχύος της ), ότι μια εξαίρεση της απαγορεύσεως εξαγωγής ήταν, κατ' αρχήν, δυνατή για ένα θιγέν από την ασθένεια κράτος μόνο στην περίπτωση μιας επεξεργασίας σύμφωνης προς το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο α ), της οδηγίας 80/215/ΕΟΚ . Στο πλαίσιο της διαδικασίας της Κτηνιατρικής Επιτροπής ( πρόκειται για τη διαδικασία του άρθρου 8 στο οποίο παραπέμπει το άρθρο 7α της οδηγίας ), η καθής έχει απλώς τη δυνατότητα να περιορίζει την επίμαχη περιοχή, όχι όμως και να επιτρέπει τη λήψη μέτρων με διαφορετικό περιεχόμενο, δηλαδή που να αποβλέπουν σε άλλη επεξεργασία των προϊόντων με βάση το κρέας .

13 . Η καθής, προκειμένου να αιτιολογήσει την άποψή της ότι δυνάμει του άρθρου 7, παράγραφος 3, της οδηγίας 80/215/ΕΟΚ διέθετε ευρύτερη αρμοδιότητα ακόμη και μετά την τροποποίηση της εν λόγω οδηγίας με την οδηγία 85/321/ΕΟΚ, αναφέρθηκε στο άρθρο 7β . Απ' αυτό το άρθρο μπορεί να συναχθεί ότι εν προκειμένω επιτρέπονταν και άλλα μέτρα επεξεργασίας πλην της πλήρους απολυμάνσεως .

14 . Στην απάντησή της η προσφεύγουσα πρόσθεσε ακόμη ως προς το σημείο αυτό ότι, αν υποτεθεί ότι το άρθρο 7β επιτρέπει άλλα είδη επεξεργασίας εκτός από την πλήρη απολύμανση, αυτό, εν πάση περιπτώσει, ευσταθεί μόνο στην περίπτωση χωρών που δεν έχουν θιγεί από ασθένεια κατά την έννοια του άρθρου 7α, παράγραφος 2 όμως, το Βέλγιο δεν μπορούσε να έχει θεωρηθεί ως μη προσβληθέν το Μάιο του 1985 - σύμφωνα με τον ορισμό που διατυπώνεται στο άρθρο 7α, παράγραφος 2, εδάφιο τρίτο - επειδή η αφρικανική πανώλη των χοίρων εμφανίστηκε σ' αυτό από το Μάρτιο του 1985 και οι διάφορες εστίες μολύνσεως συνδέονταν μεταξύ τους .

15 . Θεωρώ επ' αυτού ότι δεν πρέπει να υιοθετήσουμε αυτές τις σκέψεις και ότι η καθής διαθέτει πιο πειστικά επιχειρήματα .

16 . α ) 'Οσον αφορά μόνο την ερμηνεία της οδηγίας 80/215/ΕΟΚ, πολύ γρήγορα καθίσταται σαφές ότι η προσφεύγουσα δεν ερμηνεύει ορθώς το άρθρο 7, όταν από το γεγονός ότι μόνο σε σχέση με τις ασθένειες που αναφέρονται στο στοιχείο α ) προβλέπεται ισοδυναμία των ειδών επεξεργασίας σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 1, συνάγει ότι σε περίπτωση εμφανίσεως των ασθενειών που προβλέπονται στο άρθρο 7, παράγραφος 1, στοιχείο β ), αποκλείεται οπωσδήποτε μια επεξεργασία σύμφωνα με το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο β ). Σχετικά με αυτό, πρέπει να παρατηρηθεί, αφενός, ότι η οδηγία - όπως καταδεικνύεται από το άρθρο 4 - βασίζεται στην αρχή ότι οι επεξεργασίες που προβλέπονται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχεία α ) και β ), είναι ισοδύναμες αλλ' αυτό που έχει σημασία, αφετέρου, είναι ότι σύμφωνα με το άρθρο 7, παράγραφος 3, η καθής διαθέτει, εν γένει, την εξουσία τροποποιήσεως των μέτρων που λαμβάνονται από τα κράτη μέλη ( σχετικά δε η παράγραφος 5 αναφέρει ότι μπορεί να αποφασιστεί η προσαρμογή των εν λόγω μέτρων λαμβάνοντας υπόψη τη σχετική ασθένεια, τις επεξεργασίες που έχουν υποστεί τα σχετικά προϊόντα, την ημερομηνία αποκτήσεως του χρησιμοποιηθέντος κρέατος και τις ημερομηνίες παρασκευής ). Συνεπώς, αν στο πλαίσιο της παραγράφου του άρθρου 7 που αφορά μόνο την αρμοδιότητα των κρατών μελών γίνει η διάκριση στην οποία επιμένει η προσφεύγουσα, ασφαλώς είναι αδύνατο να γίνει δεκτό, λαμβάνοντας υπόψη τον ευρύ ορισμό της αρμοδιότητας της καθής που διατυπώνεται στην παράγραφο 3, ότι δεν είχε επίσης το δικαίωμα να επιτρέψει, μετά από εμπεριστατωμένη εξέταση, τη μια ή την άλλη επεξεργασία και να συμβάλει με τον τρόπο αυτό, υπό λιγότερο αυστηρούς όρους, αλλά που κρίνονται επαρκείς, στην υλοποίηση αυτής της σημαντικής για την κοινή αγορά αρχής, δηλαδή της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων .

17 . β ) 'Οσον αφορά το ζήτημα αν η οδηγία 85/321/ΕΟΚ επέφερε περιορισμό στις δυνατότητες δράσεως της καθής στον τομέα της αφρικανικής πανώλης των χοίρων, μπορεί να παρατηρηθεί ότι υπέρ μιας αρνητικής απαντήσεως συνηγορεί το γεγονός ότι η εν λόγω οδηγία δεν είχε στην πραγματικότητα ως σκοπό τη θέσπιση μιας ειδικής και πλήρους ρυθμίσεως για τις περιπτώσεις της αφρικανικής πανώλης των χοίρων αλλά μόνο - όπως ορθώς το παρετήρησε η καθής - την ειδική αντιμετώπιση ορισμένων ιδιαιτέρων πλευρών αυτού του προβλήματος .

18 . Αυτό μπορεί να συναχθεί από το γεγονός ότι η ρύθμιση θεσπίστηκε μέσω ενός νέου εδαφίου που προστέθηκε στην παράγραφο 1 του άρθρου 7 . Επομένως, δεν τροποποιήθηκε το άρθρο 4, παράγραφος 1, ούτε οι άλλες παράγραφοι του άρθρου 7, ιδίως οι προαναφερθείσες παράγραφοι 3 και 5 . Συνεπώς, αν το άρθρο 7, παράγραφος 3, αναφέρεται πάντοτε κατά τρόπο γενικό στην παράγραφο 1 του εν λόγω άρθρου ( χωρίς να αποκλειστεί το νέο εδάφιο που αναφέρεται στην αφρικανική πανώλη των χοίρων ), αυτό στην πραγματικότητα δεν μπορεί παρά να σημαίνει ότι η γενική αρμοδιότητα που αναγνωρίζεται στην καθής πρέπει να επεκταθεί επίσης και στα μέτρα που αφορούν την αφρικανική πανώλη των χοίρων .

19 . Προς στήριξη της θέσεως της καθής μπορεί επίσης να αναφερθεί το γεγονός ότι το νέο άρθρο 7α παραπέμπει ρητώς - ιδίως στην παράγραφό του 1, δεύτερο εδάφιο, και στην παράγραφό του 2, πρώτο εδάφιο - στο άρθρο 7 στο σύνολό του . Αυτό σημαίνει στην πραγματικότητα κατ' ανάγκη ότι το Συμβούλιο ( το οποίο - όπως προκύπτει από μία σύγκριση με την πρόταση της Επιτροπής - προέβη στην προσθήκη αυτή ), προϋπέθετε ότι το άρθρο 7 εξακολουθούσε να εφαρμόζεται ολόκληρο και στην περίπτωση της αφρικανικής πανώλης των χοίρων και ότι, για την εν λόγω ασθένεια, τα εφαρμοστέα άρθρα δεν ήταν μόνο τα άρθρα 7α και 7β που είχαν προστεθεί πρόσφατα .

20 . Εξάλλου, πρέπει να παρατηρηθεί ότι στο άρθρο 7β, παράγραφος 2, αναφέρεται ότι στην περίπτωση της μη εφαρμογής απαγορευτικών μέτρων σε ορισμένα προϊόντα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η επεξεργασία την οποία έχουν υποστεί τα προϊόντα, δηλαδή ότι ο όρος που χρησιμοποιείται εν προκειμένω είναι ο γενικός όρος "επεξεργασία" και ότι δεν πρόκειται μόνο για μια επεξεργασία κατά την έννοια της πλήρους απολυμάνσεως . Αυτό δείχνει ότι η απολύμανση δεν είναι η μόνη επεξεργασία που πρέπει να ληφθεί υπόψη σε περίπτωση εμφανίσεως της αφρικανικής πανώλης των χοίρων και ότι είναι επίσης σαφές, ενόψει της διατυπώσεως που προτιμήθηκε, ότι η δυνατότητα ενός άλλου είδους επεξεργασίας προϋποτίθεται ( και δεν έχει θεσπιστεί ) από το άρθρο 7β, ώστε να φαίνεται ασήμαντο και το γεγονός ότι το άρθρο 7β, παράγραφος 2, αναφέρεται μόνο σε ορισμένες χώρες ( δηλαδή σ' αυτές στις οποίες η ασθένεια δεν έχει διαπιστωθεί τουλάχιστον κατά το διάστημα των τελευταίων δώδεκα μηνών ).

21 . Αντιθέτως, διαπιστώνεται ότι ορισμένα επιχειρήματα που προέβαλε η προσφεύγουσα στο πλαίσιο αυτό δεν πείθουν, ιδίως όταν υποστηρίζει ότι το νέο άρθρο 7α αναφέρεται μόνο στην αρμοδιότητα της καθής στον τομέα του γεωγραφικού καθορισμού της οικείας περιοχής, καθώς επίσης και όταν παρατηρεί ότι δεν γίνεται εντελώς κατανοητό το ότι η νέα ρύθμιση - όπως ερμηνεύεται από την καθής - αφορά κυρίως τον περιορισμό των εξαγωγών του κράτους που έχει θιγεί από την επιζωοτία ( ενώ το άρθρο 7 υπό την παλαιά του διατύπωση αρκούσε για να εξασφαλίσει την προστασία των κρατών εισαγωγής ), ή ακόμη όταν αναφέρεται στην πρόταση της καθής της 13ης Φεβρουαρίου 1987 σχετικά με την τροποποίηση της οδηγίας 80/215/ΕΟΚ ( 4 ).

22 . Στην πραγματικότητα δύσκολα μπορεί από την ειδική ρύθμιση του άρθρου 7α σχετικά με το γεωγραφικό καθορισμό των περιοχών που θίγηκαν από την επιζωοτία να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η καθής διέθετε δυνάμει της οδηγίας 83/321/ΕΟΚ μόνο αυτή την αρμοδιότητα, ενώ όχι μόνο το μόλις αναφερθέν άρθρο 7β, παράγραφος 2, αλλά και το γεγονός ότι το άρθρο 7, παράγραφοι 3 και 5, διατηρήθηκε αμετάβλητο καθώς επίσης και το γεγονός ότι το άρθρο 7α παραπέμπει κατά τρόπο γενικό στο άρθρο 7 δείχνουν σαφώς ότι τα πράγματα έχουν αλλιώς ( δηλαδή ότι η καθής διαθέτει ευρύτερες αρμοδιότητες ).

23 . Εξάλλου, όσον αφορά τη σημασία της νέας ρυθμίσεως, φαίνεται σαφέστατα ότι έγκειται στο ότι κατά την εμφάνιση μιας τόσο βαριάς επιζωοτίας όπως η αφρικανική πανώλη των χοίρων, το θιγέν κράτος - σαν πρώτο μέτρο - απαγορεύει τις εξαγωγές με μόνη εξαίρεση την εξαγωγή προϊόντων που έχουν απολυμανθεί πλήρως . Πράγματι, αυτό φαίνεται να είναι ουσιωδώς αποτελεσματικότερο απ' ό,τι η θέσπιση, ενδεχομένως με καθυστέρηση, περιορισμών κατά την εισαγωγή, από άλλα κράτη μέλη αυτό όμως δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο λήψεως λιγότερο περιοριστικών μέτρων εκ μέρους της καθής μετά από συγκεκριμένο έλεγχο της εξελίξεως σε κοινοτικό επίπεδο .

24 . Σχετικά με την αναφερθείσα πρόταση περί τροποποιήσεως της οδηγίας 80/215/ΕΟΚ, η καθής διευκρίνισε ότι δεν επρόκειτο για μεταβολή των αρμοδιοτήτων της ( με την πρόβλεψη της δυνατότητας λιγότερο αυστηρής θερμικής επεξεργασίας ), αλλά για την αναγνώριση αυτής της μεθόδου ως ισοδύναμης, ώστε να μπορεί να εφαρμοστεί απευθείας από τα κράτη μέλη ( χωρίς απόφαση της Επιτροπής ).

25 . γ ) Εξάλλου, είναι επίσης σαφές - αυτό αναφέρεται χάριν πληρότητας - ότι δεν είναι ανάγκη να εξεταστούν λεπτομερώς τα ζητήματα τα οποία επίσης προέκυψαν στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτής και τα οποία συνίστανται στο εάν η καθής μπορούσε να επικαλεστεί τις διατάξεις της οδηγίας 85/321/ΕΟΚ πριν από την 1η Ιανουαρίου 1986 και εάν το Βέλγιο έπρεπε να θεωρηθεί ως ένα κράτος μέλος κατά την έννοια του άρθρου 7α, παράγραφος 1, πρώτο εδάφιο .

26 . Πράγματι, κατέστη σαφές ότι η καθής δεν βασίστηκε στα άρθρα 7α και 7β, αλλά σαφώς στο άρθρο 7, παράγραφος 3, της οδηγίας 80/215 . Προσπάθησε απλώς να βρει επιχειρήματα προς στήριξη της απόψεώς της παραπέμποντας μεταξύ άλλων, στο γράμμα των άρθρων 7α και 7β .

27 . Ακολουθώντας την ερμηνεία του άρθρου 7 που υποστήριξε η καθής, καθίσταται επίσης σαφές ότι με αυτή μπορεί να επιτραπεί εν γένει επεξεργασία διαφορετική από αυτή που αναφέρεται στο άρθρο 7α, παράγραφος 1, εδάφιο 1, αυτό δε όχι μόνο για τα κράτη, στα οποία αναφέρεται το άρθρο 7β, παράγραφος 2 . Ας λεχθεί όμως εν συντομία ότι η ερμηνεία του άρθρου 7α που υποστηρίζει η καθής μου φαίνεται πιο πειστική και ότι συνεπώς μπορεί να λεχθεί ότι το Βέλγιο έπρεπε να θεωρηθεί, την άνοιξη του 1985, ως μία χώρα που δεν είχε θιγεί μέχρι τότε από ασθένεια κατά την έννοια του άρθρου 7α, παράγραφος 2, ακόμη και αν είχαν εμφανιστεί σ' αυτό αρκετές εστίες μολύνσεως, οι οποίες συνδέονταν μεταξύ τους .

28 . δ ) Επομένως, η εξέταση του πρώτου λόγου, που επεκτάθηκε επίσης σε ορισμένα επιχειρήματα που ανάγονται στο δεύτερο λόγο, δεν παρέχει κανένα στοιχείο προς στήριξη της προσφυγής .

29 . 2 ) Εν συνεχεία υποστηρίχθηκε, με το δεύτερο λόγο, ότι η θερμική επεξεργασία που επιτρέπεται με την προσβαλλόμενη απόφαση δεν ήταν σύμφωνη προς την οδηγία 80/215/ΕΟΚ, ιδίως επειδή δεν καθοριζόταν εξίσου αυστηρώς με αυτήν που περιγράφεται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο β ). Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή, η προϋπόθεση για να επιτραπεί μια ολιγότερο υψηλή θερμοκρασία είναι το νωπό κρέας να έχει ληφθεί από ζώα που δεν προέρχονται από μολυσμένη εκμετάλλευση όμως η απόφαση που εξέδωσε η καθής δεν έθετε καμία τέτοια προϋπόθεση .

30 . Πρέπει να αναγνωριστεί, σχετικά, ότι η απόφαση της Επιτροπής δεν περιέχει πράγματι καμία προϋπόθεση σαν αυτή που αναφέρεται στο άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο β ), της οδηγίας . Πάντως, η καθής κατέδειξε ότι αυτό δεν ήταν αναγκαίο ενόψει των μέτρων που είχε λάβει το Βέλγιο και ότι τα μέτρα αυτά καθιστούσαν, αντιθέτως, δυνατή την αποτελεσματικότερη μέριμνα για την τήρηση των προϋποθέσεων του άρθρου 4 της οδηγίας .

31 . Είναι σημαντικό εν προκειμένω ότι τα μέτρα που ελήφθησαν από το Βέλγιο - όπως αναφέρθηκε - δεν περιορίζονταν στην πρόβλεψη, μετά την εμφάνιση της επιζωοτίας, μιας απαγορεύσεως σφαγής στις μολυνθείσες ζώνες και της απαγορεύσεως πωλήσεως στο εσωτερικό του Βελγίου . Ελήφθησαν επίσης μέτρα, ώστε τα ζώα που προέρχονταν από μολυσμένες εκμεταλλεύσεις να καταστρέφονται, επιπλέον δε δεν επιτράπηκε στη ζώνη μολύνσεως η επίθεση σφραγίδας σύμφωνα με το άρθρο 5α της οδηγίας 72/461 ( γεγονός που απέκλειε, για το κρέας αυτό, την επεξεργασία που προβλέπεται από την προσβαλλόμενη απόφαση ) αντιθέτως, δεν επιτράπηκε παρά η επίθεση της εθνικής σφραγίδας, η δε σφραγίδα που προβλέπεται στο άρθρο 5α της οδηγίας 72/461 ( 5 ) επιτράπηκε εκ νέου μόνο όταν παρήλθε η επιζωοτία ( 6 ). Επομένως, μπορεί πράγματι να θεωρηθεί, τουλάχιστον όσον αφορά την αρχική φάση της επιζωοτίας ( η επίθεση της κοινοτικής σφραγίδας στα κρέατα που προέρχονταν από τις ζώνες που συνόρευαν με τη μολυσμένη ζώνη επιτράπηκε ξανά μόλις την 1η Μαΐου 1985 ), ότι κανένα κρέας που προερχόταν από μολυσμένες εκμεταλλεύσεις δεν μεταποιήθηκε και δεν μπόρεσε, σύμφωνα με την προσβαλλόμενη απόφαση, να φθάσει στο κοινοτικό εμπόριο .

32 . 'Οσον αφορά το γεγονός - στο οποίο η προσφεύγουσα επέμεινε ιδιαίτερα - ότι νέες εστίες μολύνσεως εμφανίστηκαν ακόμη το Μάιο του 1985 ( δηλαδή σε μία περίοδο κατά την οποία η επίθεση της κοινοτικής σφραγίδας και, επομένως, η μεταποίηση κρέατος ενόψει εμπορίας στην Κοινότητα είχαν εκ νέου επιτραπεί ), έχει σημασία να σημειωθεί, καταρχάς, ότι παρεσχέθησαν επίσης εγγυήσεις σχετικά με το ότι δεν ήταν δυνατό να πρόκειται για κρέας που προερχόταν από μολυσμένες εκμεταλλεύσεις, δεδομένου ότι το κρέας αυτό είχε καταστραφεί ( πράγματι, είναι χαρακτηριστικό ότι και η προσφεύγουσα περιορίστηκε να υποστηρίξει ότι κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου δεν εμποδίστηκε η μεταποίηση προϊόντων με βάση το κρέας που προερχόταν από μολυσμένες ζώνες - και όχι από μολυσμένες εκμεταλλεύσεις ). Δεν πρέπει να παραβλεφθεί επιπλέον ότι το άρθρο 4 της οδηγίας 80/215, το οποίο επικαλείται η προσφεύγουσα, αναφέρει το κρέας που προέρχεται από μολυσμένες εκμεταλλεύσεις, για τις οποίες υπάρχουν απαγορευτικά μέτρα κατ' εφαρμογή του άρθρου 3, παράγραφος 2, στοιχείο β ), της οδηγίας 64/432/ΕΟΚ ( 7 ) ( δηλαδή απαγορεύσεις κτηνιατρικού και αστυνομικού χαρακτήρα λόγω της εμφανίσεως επιζωοτιών και ο καθορισμός ζωνών προστασίας ).

33 . Εντούτοις, η καθής ισχυρίστηκε μετ' επιτάσεως - χωρίς αυτό να αμφισβητηθεί - ότι στις περιπτώσεις ασθένειας του Μαΐου 1985 δεν επρόκειτο για μια συνήθη εκδήλωση της επιζωοτίας με εμφάνιση συμπτωμάτων, δηλαδή περιστατικών που δικαιολογούσαν την εφαρμογή των αναφερθέντων μέτρων κτηνιατρικού ελέγχου . Απλώς διαπιστώθηκε αντιθέτως - και μάλιστα πολύ ενωρίς - με δειγματοληπτικές έρευνες μέσω ορών ότι μερικά ζώα ήταν φορείς του ιού, δηλαδή επρόκειτο προφανώς για μια πραγματική κατάσταση που ενείχε μικρό κίνδυνο, και η οποία δεν αρκούσε για να εφαρμοστεί το άρθρο 4, παράγραφος 1, στοιχείο β ), και η οποία - όπως μας διαβεβαίωσαν - μπορούσε ν' αντιμετωπιστεί απολύτως με τη θερμική επεξεργασία που προβλέπεται στην προσβαλλόμενη απόφαση .

34 . Συνεπώς, δεν είναι επίσης δυνατό να λεχθεί ότι η προσβαλλόμενη απόφαση, επειδή δεν ανέφερε ρητώς την προϋπόθεση του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο β ), της οδηγίας 80/215/ΕΟΚ, επέτρεψε μια θερμική επεξεργασία υπό όρους λιγότερο αυστηρούς κατά παράβαση των απαιτήσεων της οδηγίας .

35 . 3 ) Στο πλαίσιο του τρίτου λόγου, προβλήθηκε ολόκληρη σειρά αιτιάσεων κατά της αποφάσεως, ως προς τις οποίες δεν είναι εύκολο να βρεθεί κοινός παρονομαστής . Για το λόγο αυτό θα τις εξετάσω απλώς με τη σειρά που προβλήθηκαν από την προσφεύγουσα .

36 . α ) Πρώτη πρέπει ασφαλώς να αναφερθεί η επίκριση ότι η απόφαση της Επιτροπής, η οποία έχει μεγάλη σημασία για το εθνικό ζωικό κεφάλαιο, δεν έτυχε αρκετά ευσυνείδητης επεξεργασίας . Η προσφεύγουσα παραπέμπει σχετικά στις αιτιολογικές σκέψεις της αποφάσεως, σε ένα σημείο των οποίων αναφέρεται ότι η απόφαση θα επανεξεταστεί σε περίπτωση που θεωρηθεί ότι η εφαρμογή της δημιούργησε δυσχέρειες στη διάθεση των κοινοτικών προϊόντων, σε ένα άλλο της δε σημείο ( στο οποίο αναφέρεται ότι οι βελγικές αρχές επέθεσαν στο χοίρειο κρέας στην προσβεβλημένη ζώνη κατά τη διάρκεια της οξείας μολύνσεως την εθνική σφραγίδα και δεν χρησιμοποίησαν τη σήμανση που προβλέπεται στο άρθρο 5α της οδηγίας 72/461/ΕΟΚ ) σημειώνεται ότι είναι μειωμένος ο κίνδυνος μολύνσεως που παρουσιάζεται από το κρέας που φέρει αυτή τη σφραγίδα . Εν συνεχεία η προσφεύγουσα τονίζει ότι τα προϊόντα με βάση το κρέας που εμπίπτουν στην απόφαση προορίζονταν μόνο για την Ιταλία και, επομένως, το μέτρο αυτό της Επιτροπής αφορούσε αποκλειστικά την Ιταλία ( πράγμα που ασφαλώς εξηγεί το ότι μόνο ο ιταλός αντιπρόσωπος δεν ενέκρινε το μέτρο και ακόμη πιθανολογεί το συμπέρασμα ότι οι αντιπρόσωποι των άλλων κρατών μελών δεν επέδειξαν για τον αναφερθέντα λόγο επαρκώς κριτική στάση ). Εξάλλου, η προσφεύγουσα υπενθυμίζει ότι ( και αυτό ασφαλώς θα πρέπει επίσης να εξεταστεί στην παρούσα αλληλουχία ) η ίδια η καθής απέκλεισε, λίγο πριν την έκδοση της αποφάσεως, τη δυνατότητα εξαγωγής των προϊόντων που υπέστησαν επεξεργασία σύμφωνα με την απόφαση προς τις χώρες - όπως είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, ο Καναδάς και η Αυστραλία - που δεν αναγνωρίζουν αυτόν τον τρόπο επεξεργασίας .

37 . Εντούτοις, κατά την άποψή μου, τα αναφερθέντα περιστατικά δύσκολα δικαιολογούν το συμπέρασμα της προσφεύγουσας και, επομένως, δεν είναι επίσης ικανά να επηρεάσουν τη νομιμότητα της ληφθείσης αποφάσεως .

38 . 'Οσον αφορά τις αιτιολογικές σκέψεις της αποφάσεως που αναφέρει η προσφεύγουσα, στην προτελευταία αιτιολογική σκέψη αναφέρεται μόνο ότι - επειδή ορισμένοι αγοραστές δεν θεωρούν επαρκείς τις προϋποθέσεις που θέτει η απόφαση - μπορούν να προκύψουν προβλήματα διαθέσεως και ότι για το λόγο αυτό μπορεί να αποδειχθεί αναγκαία η αναθεώρηση της αποφάσεως . Ασφαλώς, όμως, αυτό δεν ισοδυναμεί με παραδοχή του γεγονότος ότι η απόφαση θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι δεν αποτελεί μη επαρκώς αξιόπιστο έρεισμα από άποψη κοινοτικού δικαίου και ότι δικαιολογούνται ενδοιασμοί . 'Οσον αφορά την αναφορά της προσφεύγουσας στην τρίτη από το τέλος αιτιολογική σκέψη, η καθής κατέδειξε ότι η προσφεύγουσα υπήρξε θύμα παρανοήσεως κατά την ερμηνεία της . Πράγματι, είναι εντελώς σαφές ότι η μείωση του κινδύνου μολύνσεως, για την οποία γίνεται λόγος στην εν λόγω αιτιολογική σκέψη, αναφέρεται στο νωπό κρέας ( δηλαδή στο κρέας, το οποίο σημάνθηκε με την κοινοτική σφραγίδα που επιτρέπει τη μεταποίηση ενόψει εμπορίας εντός της Κοινότητας μόνο μετά τον τερματισμό της επιζωοτίας, ενώ το κρέας που είχε ληφθεί κατά την περίοδο της μολύνσεως στη ζώνη μολύνσεως και στις παρακείμενες ζώνες σημάνθηκε αντιθέτως μόνο με την εθνική σφραγίδα, η οποία δεν αρκούσε σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής ). Αντιθέτως, όσον αφορά τα προϊόντα με βάση το κρέας στα οποία αναφέρεται η απόφαση και τα οποία έπρεπε να υποστούν ορισμένη θερμική επεξεργασία, το προοίμιο της αποφάσεως δεν δέχεται κατά κανέναν τρόπο ότι υφίσταται ακόμη σχετικά ένας - κάποιος - μειωμένος κίνδυνος μολύνσεως, αλλά αντιθέτως εκκινεί από την αρχή ότι ενόψει της επιβληθείσας επεξεργασίας, δεν υφίσταται πλέον κίνδυνος μολύνσεως και ότι η εμπορία των προϊόντων αυτών στην Κοινότητα μπορούσε επομένως να επιτραπεί .

39 . Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας κατέστη επίσης σαφές ότι δεν μπορεί να υποστηριχθεί η άποψη ότι τα επίμαχα προϊόντα με βάση το κρέας προορίζονταν μόνο για την Ιταλία, πράγμα που καθιστά κατανοητή τη σχετική ευρύτητα αντιλήψεως των αντιπροσώπων των άλλων κρατών μελών κατά τη θέσπιση της προσβαλλόμενης αποφάσεως . Ακόμη και αν ήταν σωστό ότι τα επίμαχα προϊόντα προορίζονταν μόνο για ένα κράτος μέλος, η απόφαση της Επιτροπής συνιστά εντούτοις προηγούμενο ως προς όλα τα μέλη . Ελλείψει σχετικών ενδείξεων, δεν μπορεί να γίνει δεκτό ότι τα μέλη και των δύο κτηνιατρικών επιτροπών δεν είχαν επίγνωση του πρόδηλου αυτού πραγματικού γεγονότος .

40 . Πράγματι δεν μπορεί επίσης να γίνει δεκτό ότι η Ιταλία είναι η μόνη κοινοτική χώρα που έχει ανάγκη των σχετικών εισαγωγών ( αντίθετα, σύμφωνα με τις εξηγήσεις που δόθηκαν κατά τη διαδικασία αυτή η ανάγκη υφίσταται επίσης στη Γαλλία και την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας ). Εξάλλου, τα στατιστικά στοιχεία που προσκομίστηκαν δείχνουν σαφώς ότι τόσο για το 1984 όσο και για το 1985 οι εξαγωγές ( κρέατος και προϊόντων με βάση το κρέας ) που προέρχονταν από το Βέλγιο κατευθύνθηκαν προς την Ιταλία κατά ένα σχετικά μικρό μέρος ( ιδίως όσον αφορά τα προϊόντα με βάση το κρέας ) και ότι το μεγαλύτερο μέρος προοριζόταν για άλλες χώρες της Κοινότητας .

41 . 'Οσον αφορά τις παρατηρήσεις σχετικά με τις εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις άλλες τρίτες χώρες και το γεγονός ότι η καθής έλαβε υπόψη τους αυστηρότερους όρους που ίσχυαν κατά τον υπό κρίση χρόνο στις χώρες αυτές, πρέπει να προστεθεί ακόμη ότι δεν φαίνεται τόσο αυτονόητο το συμπέρασμα ότι στην πραγματικότητα είναι ασφαλής μόνο η μέθοδος επεξεργασίας που αναγνωριζόταν κατά τον υπό κρίση χρόνο από αυτές τις χώρες ούτε και ότι η Κοινότητα υποχρεούται κατ' ανάγκη να λάβει υπόψη, για το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών, τους αυστηρότερους όρους που ίσχυαν σε ορισμένες τρίτες χώρες .

42 . β ) Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να αναφερθεί ως δεύτερη η αιτίαση της προσφεύγουσας ότι η καθής, όταν εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, βασίστηκε κυρίως σε οικονομικές εκτιμήσεις ( επρόκειτο δηλαδή για τη μείωση του κόστους κατά την παρέμβαση προς όφελος των βελγικών προϊόντων μέσω της εγκρίσεως μιας λιγότερο δαπανηρής μεθόδου επεξεργασίας ) και ότι κατόπιν αυτού παραμέλησε τις απαιτήσεις της υγειονομικής προστασίας του ζωικού κεφαλαίου .

43 . Κατά την άποψή μου ούτε αυτή η αιτίαση πρέπει να γίνει δεκτή . Ακόμη και αν πρέπει να ληφθεί ως βάση ότι κατά τις συζητήσεις με τους ειδικούς εξετάστηκαν και οι οικονομικές όψεις του προβλήματος ( επειδή η καθής φυσικά υποχρεούται να μεριμνήσει ώστε να αποφευχθούν περιττές δαπάνες ), αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι δόθηκε κατ' ανάγκη προέχουσα σημασία στην πραγματοποίηση οικονομιών έναντι των απαιτήσεων της υγειονομικής προστασίας, τις οποίες η καθής πρέπει επίσης σύμφωνα με τις σχετικές οδηγίες να λαμβάνει υπόψη της . Εξάλλου, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο κίνδυνος μιας τέτοιας μετατοπίσεως του κέντρου βάρους - αν γινόταν - δεν θα είχε ξεφύγει από την προσοχή της Επιστημονικής Κτηνιατρικής Επιτροπής, που συμμετείχε στη διαδικασία εκδόσεως της αποφάσεως, αλλά ούτε της Μόνιμης Κτηνιατρικής Επιτροπής και ότι υπ' αυτές τις συνθήκες οι επιτροπές αυτές δεν θα είχαν εγκρίνει το προβλεπόμενο μέτρο .

44 . γ ) Εξάλλου, η προσφεύγουσα θεώρησε ότι μπορούσε ακόμη να επικρίνει την απόφαση της Επιτροπής αφενός ως προς το γεγονός ότι δεν εξήγησε για ποιο λόγο ενέκρινε ένα μέτρο το οποίο κανείς δεν είχε σκεφθεί προηγουμένως και αφετέρου ως προς το γεγονός ότι το 1983 και το 1984, όταν η αφρικανική πανώλη των χοίρων εμφανίστηκε στην Ιταλία, το εμπόριο των προϊόντων με βάση το κρέας επιτρεπόταν εκεί μόνο υπό τον όρο ότι τα εν λόγω προϊόντα θα είχαν υποστεί πλήρη απολύμανση ( και όχι μια λιγότερο αυστηρή θερμική επεξεργασία ).

45 . Σχετικά με αυτό, πρέπει κατά τη γνώμη μου να παρατηρηθεί καταρχάς ότι η αιτιολογία μιας αποφάσεως πρέπει να περιέχει μόνο διευκρινίσεις σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνονται με αυτή, όχι όμως και να επεκτείνεται σε μια προηγούμενη νομική κατάσταση ( εν προκειμένω την κατάσταση που είχε δημιουργηθεί αμέσως μετά την εκδήλωση της επιζωοτίας ). Εξάλλου, μπορεί να τονιστεί ότι η αιτιολογία της προσβαλλόμενης αποφάσεως περιέχει εν πάση περιπτώσει στοιχεία σχετικά με την εξέλιξη της επιζωοτίας και τα μέτρα που έλαβαν οι βελγικές αρχές . Από την άποψη της υποχρεώσεως προς αιτιολογία που προβλέπεται από τη Συνθήκη ( υποχρέωση που δεν μπορεί εξάλλου σύμφωνα με τη νομολογία να δικαιολογεί υπερβολικές απαιτήσεις ) δεν μπορεί κατά κανέναν τρόπο να επικριθεί η απόφαση που έχει θεσπιστεί και αυτό, ιδίως, αν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι πρόκειται για μια απόφαση που απευθύνεται στα κράτη μέλη και ως προς την οποία μπορεί να υποτεθεί ότι οι αποδέκτες είχαν τηρηθεί επαρκώς ενήμεροι μέσω των αντιπροσώπων τους στη Μόνιμη Κτηνιατρική Επιτροπή ως προς τα προβλήματα που αντιμετωπίστηκαν .

46 . Εν συνεχεία, όσον αφορά τη σύγκριση με τα μέτρα που ελήφθησαν το 1983 και το 1984 λόγω της εμφανίσεως της αφρικανικής πανώλης των χοίρων στην Ιταλία, πρέπει ασφαλώς να αναγνωριστεί ότι δύσκολα θα μπορούσε να επιτύχει η προσπάθεια δικαιολογήσεως της εν προκειμένω εξεταζόμενης αποφάσεως με παραπομπή σε πρόσφατες έρευνες και πειράματα, η δε προσφεύγουσα μπόρεσε πάντως να αντιτάξει σ' αυτό ότι τα έγγραφα που επικαλέστηκε η Επιστημονική Κτηνιατρική Επιτροπή ανάγονταν ως επί το πλείστον στην περίοδο πριν από τα έτη 1983 και 1984 και ότι δεν φαίνεται το μοναδικό πιο πρόσφατο έγγραφο να περιέχει νέα στοιχεία που θα μπορούσαν να έχουν αποφασιστική σημασία . Ασφαλώς, όμως, θα μπορούσε να έχει σημασία το ότι, όσον αφορά το υπό κρίση μέτρο, δεν μπορεί στην πραγματικότητα να γίνει λόγος για δυσμενή διάκριση έναντι των βελγικών οικονομικών κύκλων τους οποίους πρωτίστως αφορά, δεδομένου ότι το εν λόγω μέτρο είναι, ακριβώς, λιγότερο αυστηρό από αυτό που ελήφθη στο παρελθόν στην Ιταλία . Εξάλλου, καθόσον τίθεται το ζήτημα κατά πόσον μια επεξεργασία αυτού του είδους δεν θα ήταν επίσης δυνατή την εποχή της εμφανίσεως της αφρικανικής πανώλης των χοίρων στην Ιταλία, η καθής παρατήρησε ορθώς ότι στην Ιταλία εναπόκειτο την εποχή εκείνη να θέσει το πρόβλημα αυτό και να προκαλέσει την εξέτασή του από τη Μόνιμη Κτηνιατρική Επιτροπή, καθώς και, ενδεχομένως, από τα δικαστήρια . Εφόσον αυτό δεν έγινε, είναι σαφές ότι δεν μπορούν να συναχθούν συμπεράσματα από την κατάσταση αυτή, όσον αφορά τα μέτρα που θεσπίστηκαν το 1985, τα οποία δεν δίνουν καθαυτά λαβή - τουλάχιστον ενόψει των μέχρι τώρα εξετασθέντων λόγων - για καμία κριτική .

47 . δ ) Επομένως, ούτε οι σκέψεις που διατυπώνονται με τον τρίτο λόγο - αυτό μπορεί να συναχθεί κατόπιν όλων αυτών - αρκούν για να γίνει δεκτός ο παράνομος χαρακτήρας της προσβαλλόμενης αποφάσεως .

48 . 4 ) Τέλος, με τον τέταρτο λόγο, η προσφεύγουσα βάλλει κατά της προσβαλλόμενης αποφάσεως, επειδή δεν περιέχει καμία επαρκή εγγύηση για την παρεμπόδιση μολύνσεως του υγιούς χοιρείου κεφαλαίου . Σχετικά με αυτό, ισχυρίζεται ιδίως ότι η απόφαση δεν καθορίζει αρκετά λεπτομερώς με ποιο τρόπο πρέπει να πραγματοποιείται ο κτηνιατρικός έλεγχος των αποθεμάτων κρέατος προς μεταποίηση, ότι δεν αναφέρει ποιες εκμεταλλεύσεις μπορούν να προβούν στην εν λόγω μεταποίηση και ότι δεν ρυθμίζει επακριβώς ποιες είναι οι απαιτούμενες εργασίες ( για παράδειγμα, όσον αφορά τα μέτρα υγιεινής που είναι αναγκαία μετά τη μεταποίηση ή από άποψη προετοιμασίας και συσκευασίας του κρέατος ). Εξάλλου, η προσφεύγουσα φρονεί ότι θα ήταν σκόπιμο - προτού επιτραπεί η εν λόγω θερμική επεξεργασία - να διεξαχθούν κατάλληλες δοκιμές ( καταβρόχθιση από υγιή ζώα μολυσμένου κρέατος που έχει υποστεί επεξεργασία σύμφωνα με την επιτρεπόμενη από την απόφαση μέθοδο ) και θεωρεί ιδίως σημαντικό ότι η Επιστημονική Κτηνιατρική Επιτροπή διατύπωσε την άποψή της ( το πρωτότυπο είναι στα αγγλικά ) με πολλές επιφυλάξεις και καταφαίνεται με τη χρησιμοποίηση ιδιαίτερα της υποθετικής εγκλίσεως (" pigmeat products prepared according to the following procedure should not present a significant risk that viable African swine-fever virus remains in the product "), ότι εξακολουθούσε να αμφιβάλλει ως προς την αποτελεσματικότητα της επίμαχης μεθόδου επεξεργασίας .

49 . Σχετικά με αυτό, μπορεί να αναφερθεί, όπως κάνει η καθής, το άρθρο 3, παράγραφος 2, στοιχείο β ), περίπτωση ii ), πρώτο εδάφιο, της προσβαλλόμενης αποφάσεως, που παραπέμπει σαφώς - όσον αφορά το πρόβλημα της αποθηκεύσεως και της μεταφοράς του κρέατος που προορίζεται για επεξεργασία - στο άρθρο 4, παράγραφος 2, στοιχείο α ), της οδηγίας 80/215/ΕΟΚ ( σύμφωνα με το οποίο το κρέας που πρόκειται να υποστεί επεξεργασία πρέπει να μεταφέρεται και να εναποθηκεύονται χωριστά από το νωπό κρέας στο οποίο αναφέρεται το άρθρο 3 ). Επίσης σημασία έχουν ιδίως τα μέρη της προσβαλλόμενης αποφάσεως, στα οποία απαιτείται αυστηρή τήρηση των όρων που αναφέρονται σ' αυτήν και με τους οποίους απαιτείται να λαμβάνονται μέτρα καθ' όλη τη διάρκεια της επεξεργασίας προκειμένου να αποφευχθεί κάθε πιθανή εκ νέου μόλυνση, καθώς και τα μέρη κατά τα οποία τα προϊόντα παρασκευάζονται υπό διαρκή κτηνιατρική παρακολούθηση, μετά δε τη διαδικασία παρασκευής πρέπει να προστατεύονται από κάθε εκ νέου μόλυνση . Σύμφωνα με την καθής, με τον τρόπο αυτό θα είχε γίνει - όσον αφορά τις επικρίσεις της προσφεύγουσας που ενδιαφέρουν εν προκειμένω - ό,τι ήταν αναγκαίο προκειμένου να αποκλειστεί ένας πραγματικός κίνδυνος . Εν πάση περιπτώσει, είμαι πεπεισμένος ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συνιστά ελάττωμα της αποφάσεως το γεγονός ότι δεν ορίζεται με κάθε δυνατή λεπτομέρεια η επεξεργασία, αλλά ανατίθεται στο πρωτίστως ενδιαφερόμενο κράτος μέλος - κατόπιν διευκρινίσεων των πιο σημαντικών σημείων - η εφαρμογή της στη συγκεκριμένη περίπτωση ( η εφαρμογή αυτή πραγματοποιήθηκε στο Βέλγιο - όπως μας αναφέρθηκε - καταρχάς μέσω μιας εγκυκλίου της 30ής Ιουλίου 1985, την οποία γνωρίζει η καθής, εν συνεχεία δε μέσω ενός διατάγματος της 16ης Σεπτεμβρίου 1985 είναι χαρακτηριστικό ότι η προσφεύγουσα δεν μπόρεσε να αποδείξει εν προκειμένω ότι οι διατάξεις αυτές δεν ήσαν καθαυτές επαρκώς ακριβείς και απαλλαγμένες κινδύνων ).

50 . Ως προς το ότι η προσφεύγουσα επικρίνει αρνητικά τη μη διενέργεια δοκιμών πριν από την έκδοση της αποφάσεως, μπορεί ακόμη να λεχθεί ότι πρόκειται για θέμα ιατρικής εκτιμήσεως κατά πόσο αυτές οι προφυλάξεις είναι πράγματι αναγκαίες . Στο πλαίσιο μιας δίκης δεν επιβάλλεται να ερευνηθεί αυτό άνευ ετέρου, αλλά στην προκειμένη περίπτωση έχει οπωσδήποτε σημασία ότι η καταρχήν εν προκειμένω αρμόδια Επιστημονική Κτηνιατρική Επιτροπή προφανώς δεν θεώρησε ότι αυτού του είδους η μέριμνα ήταν σκόπιμη .

51 . Τέλος, ούτε η άποψη ότι η εν λόγω επιτροπή δεν διατύπωσε στην πραγματικότητα θετική γνώμη, αλλά εξέφρασε αμφιβολίες, μου φαίνεται βάσιμη . Κατά τη γνώμη μου, η φράση στην οποία αναφέρεται η προσφεύγουσα ( και την οποία παράθεσα πιο πάνω ) δεν αποτελεί τίποτε περισσότερο από έναν επιφυλακτικό τρόπο εκφράσεως που συνηθίζεται από τους επιστήμονες . Αν υπήρχαν πραγματικές αμφιβολίες θα είχαν διατυπωθεί με σαφέστερο τρόπο και όχι μόνο με τη χρήση της υποθετικής εγκλίσεως . Ως προς το σημείο αυτό μπορεί να προστεθεί ότι η Μόνιμη Κτηνιατρική Επιτροπή, η οποία αναμφισβήτητα διατύπωσε θετική γνώμη, ερμήνευσε επίσης υπό αυτή την έννοια την αιτιολόγηση της Επιστημονικής Κτηνιατρικής Επιτροπής ( ερμηνεία που μπορεί να θεωρηθεί ως αυθεντική ) και πρέπει, ιδιαίτερα, να σημειωθεί σχετικά ότι - όπως αναφέρθηκε κατά την προφορική διαδικασία - η Επιστημονική Κτηνιατρική Επιτροπή διατύπωσε πρόσφατα θετική γνώμη σχετικά με το σχέδιο της Επιτροπής που αναφέρθηκε πιο πάνω και ότι, επομένως, δεν διακρίνει κανένα κώλυμα για να αναγνωριστεί ότι αυτή η λιγότερο πλήρης θερμική επεξεργασία είναι γενικώς επιτρεπτή .

52 . Επομένως, και η αιτίαση ότι με την προσβαλλόμενη απόφαση δεν παρασχέθηκαν οι κατάλληλες εγγυήσεις, δεν μπορεί να γίνει δεκτή, έχει δε πράγματι, εντούτοις, τουλάχιστον κάποια σημασία ότι σήμερα μπορεί να διαπιστωθεί ότι - αν και σχεδόν όλα τα προϊόντα με βάση το κρέας που έχουν υποστεί επεξεργασία σύμφωνα με την προσβαλλόμενη απόφαση έχουν διατεθεί στο εμπόριο - ούτε στο Βέλγιο ούτε σε κανέναν τόπο προέκυψαν νέα κρούσματα της αφρικανικής πανώλης των χοίρων .

Γ - Πρόταση

53 . Κατόπιν αυτών, δεν μπορώ παρά να προτείνω να απορριφθεί ως αβάσιμη η προσφυγή που άσκησε η ιταλική κυβέρνηση και να καταδικαστεί η προσφεύγουσα στα δικαστικά έξοδα .

(*) Μετάφραση από τα γερμανικά .

( 1 ) ΕΕ ειδ . έκδ . 03/027, σ . 240 και επ .

( 2 ) ΕΕ 1985, L 84, σ . 12 .

( 3 ) ΕΕ 1985, L 228, σ . 28 .

( 4 ) ΕΕ 1987, C 55, σ . 10 .

( 5 ) ΕΕ ειδ . έκδ . 03/027, σ . 237 .

( 6 ) Βλέπε το έγγραφο του βέλγου Υπουργού Γεωργίας της 14ης Ιουνίου 1985 .

( 7 ) ΕΕ ειδ . έκδ . 03/001, σ . 108 .