10.

Στην τελευταία φράση τοῦ άρθρου αὐτοῦ ὁρίζεται, ὁπως ἀνέφερα στην ἀρχή, ὅτι οἱ ἀπαγορεύσεις καί οἱ περιορισμοί στους ὁποίους ἀναφέρεται δέν πρέπει νά συνιστούν «συγκεκαλυμμένο περιορισμό στό εμπόριο μεταξύ τῶν Κρατών μελών». Ό σκοπός τῆς διατάξεως αυτής, ὅπως έχει δεχθεί τό Δικαστήριο, εἶναι «νά ἐμποδίζει οἱ περιορισμοί στό ἐμπόριο πού στηρίζονται στους λόγους πού ἀναφέρονται στό πρώτο εδάφιο τοῦ ἄρθρου 36 νά ἐκφεύγουν τοῦ σκοποῦ τους καί νά χρησιμοποιούνται κατά τρόπο ... πού νά προστατεύει έμμεσα ὁρισμένη εθνική παραγωγή» (ἀπόφαση τῆς 14ης Δεκεμβρίου 1979 στην υπόθεση 34/79, Regina κατά Henn and Darby, Raccolta 1979, σ. 3795). Κατ' ουσία, τά περιοριστικά μέτρα, τά όποια δικαιολογεί τό ενδιαφερόμενο κράτος επικαλούμενο έναν ἀπό τους λόγους πού ἀναφέρει τό άρθρο 36, δέν πρέπει νά υποκρύπτουν έναν διαφορετικό χαρακτήρα καί νά συγκαλύπτουν μέτρα προστατευτισμοῦ ἡ ἐμπορικοῦ ἀποκλεισμοῦ τῶν προϊόντων άλλων κρατών. Στην παρούσα υπόθεση, ἡ Ἐπιτροπή υπεστήριξε ὅτι, μέ τά μέτρα τοῦ Αυγούστου 1981, τό Ἡνωμένο Βασίλειο ἐπεδίωξε στην πραγματικότητα τήν προστασία τῆς εθνικής παραγωγής πουλερικών ἀπό τόν γαλλικό ἀνταγωνισμό. Ή συνολική ἀξία τῶν εἰσαγωγῶν ἀπό τήν Γαλλία ἀνήλθε πράγματι ἀπό 28000 ΕΑΜ τό 1979 σέ προαναφερθέν ποσό τῶν 4809000 ΕΛΜ κατά τό 1980, καλύπτοντας πάνω ἀπό τό 85 % τοῦ συνόλου τῶν εἰσαγωγῶν στό 'Ηνωμένο Βασίλειο κρέατος πουλερικών προελεύσεως άλλων Κρατών μελών. Αὐτός ὁ επιτυχής καί ιδιαίτερα ἐκτεταμένος ἀνταγωνισμός ἀνησύχησε τους βρετανούς πτηνοτρόφους, καί ἰδίως τους εκτροφείς ινδιάνων, πολλές δέ διαμαρτυρίες διετυπώθησαν ἀπό τήν τάξη τῶν πτηνοτρόφων αυτών κατά τήν διάρκεια τοῦ 1981, ζητώντας κυβερνητικά μέτρα ἀπαγορεύσεως ἡ έλεγχου τῶν γαλλικών εισαγωγών: αὐτό δείχνουν τά ἀποκόμματα ἀπό τόν τύπο, τά όποια προσεκόμισε ή Ἐπιτροπή (παράρτημα 9 τῆς προσφυγῆς), ἰδίως δέ τά άρθρα πού ἐδημοσιεύθησαν στους «Financial Times» τῆς 8ης Φεβρουαρίου 1981 («Turkey farmers threaten French imports blockade»), τῆς 18ης Μαΐου (« Poultrymen seek imports curb» καί «Boycott call on French poultry»), τῆς 29ης Μαΐου («Warning on French poultry») και τῆς 16ης 'Ιουλίου («Minister urged to aid poultry men»). Οἱ γάλλοι παραγωγοί κατηγοροῦντο κυρίως ὅτι ελάμβαναν κρατικές επιχορηγήσεις καί ὅτι δέν ἐτηροῦσαν τους υγειονομικούς κανόνες μέ τήν ἴδια ευσυνειδησία ὅπως οἱ βρετανοί εκτροφείς μολονότι μία μερίδα τύπου ἀνεγνώριζε ταυτοχρόνως τήν παρουσία άλλων παραγόντων κρίσεως, πού ήταν καθαρά εθνικής φύσεως, ὅπως τό κόστος τῆς ενεργείας καί τά υψηλά επιτόκια στην Μεγάλη Βρετανία (βλ. τό άρθρο «British poultry firms face closure as French expand», πού ἐδημοσιεύθη στην εφημερίδα «The Daily Telegraph» τῆς 2ας Μαρτίου 1981). Έτσι, ἀπό αυτό τούτο τόν βρετανικό τύπο, ἡ υγειονομικής φύσεως δικαιολογία των μέτρων τῆς 27ης Αυγούστου 1981 ἑρμηνεύθη ὡς πρόσχημα γιά τήν ἀναχαίτιση τοῦ γαλλικού ἀνταγωνισμού (βλ. τό άρθρο «Fowl Play all Round» στους «Times» τῆς 29ης Αυγούστου 1981). Ἀπό τήν πλευρά του, τό Ἡνωμένο Βασίλειο, κατά τήν διάρκεια τῆς παρούσης δίκης, δέν ἠρνήθη ὅτι τά ἐν λόγω μέτρα ἠδύναντο νά εἶναι χρήσιμα καί ἀπό εμπορικής ἀπόψεως, άλλά υπεστήριξε ὅτι τούτο δέν εμποδίζει νά θεωρούνται νόμιμα, ἀφοῦ στηρίζονται κυρίως στην ἀνάγκη προστασίας τῆς υγείας τῶν ζώων. Στον ισχυρισμό αυτό δύναται ευχερώς νά ἀντιταχθεί ὅτι ή προαναφερθείσα διάταξη τοῦ ἄρθρου 36 επιβάλλει μία σύγκριση μεταξύ των επισήμως δηλωθέντων σκοπών τῶν μέτρων γιά τά όποια πρόκειται καί τοῦ τυχόν πραγματικού προστατευτικού σκοπού τους. Ἐν ὄψει τῶν προεκτεθέντων, είμαι τῆς γνώμης ὅτι ὁρισμένα ἀναμφισβήτητα στοιχεία στηρίζουν τήν άποψη ὅτι τά επίδικα κτηνιατρικά μέτρα ήταν μέτρα «συγκαλύψεως». 'Αναφέρομαι στά ἀκόλουθα περιστατικά: α) στίς διαμαρτυρίες καί στίς ἀπειλές εμπορικού ἀποκλεισμού ἐκ μέρους τῶν βρετανών παραγωγών μεταξύ Φεβρουαρίου καί 'Ιουλίου τοῦ 1981, καί στίς πιέσεις πού ἤσκησαν ἐπί τῶν κυβερνητικών ἀρχων γιά νά ἐπιτύχουν τήν παρεμπόδιση κατά κάποιο τρόπο τῶν γαλλικών εισαγωγών β) στά διαβήματα τῶν βρετανικών άρχων πρός τήν Ἐπιτροπή μέ τό αίτημα νά θέσει πέδη στίς γαλλικές εξαγωγές, βάσει τοῦ επιχειρήματος ὅτι ἡ γαλλική κυβέρνηση παρέχει επιχορηγήσεις στους πτηνοτρόφους (βλ. τήν συνέντευξη τοῦ βρετανοῦ υπουργού γεωργίας Walker, ή ὁποία περιελήφθη στό προαναφερθέν άρθρο «Warning on French Poultry», καί στην ὁποία συνίστᾶτο στους έμπόρους νά μή βασίζονται στίς εισαγωγές ινδιάνων ἀπό τήν Γαλλία γιά τά Χριστούγεννα)· γ) στην ἀποτυχία τῶν διαβημάτων αυτών, δεδομένου ὅτι ἡ 'Επιτροπή έκρινε ὅτι τά γαλλικά μέτρα υποστηρίξεως συνεβιβάζοντο πρός τους κοινοτικούς κανόνες (βλ. τήν ἀπό 29ης 'Ιανουαρίου 1982 ἀπάντηση τῆς Ἐπιτροπῆς στό έγγραφο ερώτημα 896/81 τοῦ Welsh, στην ΕΕΕΚ C 53, τῆς 1ης Μαρτίου 1981, σ. 2)· δ) στό εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα μεταξύ τῆς θεσπίσεως καί τῆς ενάρξεως τῆς ισχύος τῶν μέτρων τῆς 27ης Αὐγούστου 1981 μέ τήν ἀντικειμενική συνέπεια ὅτι κατέστη ἀδύνατη ή παραγγελία καί ἡ άφιξη γαλλικών ινδιάνων γιά τίς χριστουγεννιάτικες πωλήσεις· ε) στην επακολουθήσασα ἀπόλυτη άρνηση νά ἐξετασθούν άλλες πιθανές λύσεις ἀντί τῶν μέτρων περιορισμοῦ τῶν εισαγωγών. Ἐν ὄψει τῶν στοιχείων αυτῶν, έχω τήν γνώμη ὅτι υφίστανται επαρκείς λόγοι γιά νά κριθεί ὅτι τά επίδικα μέτρα ήταν ἀσυμβίβαστα πρός τό άρθρο 36, καί γιά τόν λόγο ὅτι συνεκάλυπταν τόν πραγματικό τους χαρακτήρα ως μέτρων προστατευτισμοῦ.