ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ (ΤΕΤΑΡΤΟ ΤΜΗΜΑ) ΤΗΣ 14ΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1993. - BIOFORCE GMBH ΚΑΤΑ OBERFINANZDIREKTION MUENCHEN. - ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΠΡΟΔΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΕΩΣ: BUNDESFINANZHOF - ΓΕΡΜΑΝΙΑ. - ΚΟΙΝΟ ΔΑΣΜΟΛΟΓΙΟ - ΚΛΑΣΗ 30.04 ΚΑΙ 22.08 - ΣΤΑΓΟΝΕΣ ΚΡΑΤΑΙΓΟΥ. - ΥΠΟΘΕΣΗ C-177/91.



Συλλογή της Νομολογίας του Δικαστηρίου 1993 σελίδα I-00045



Περίληψη

Διάδικοι

Σκεπτικό της απόφασης

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Διατακτικό



Λέξεις κλειδιά

++++

Κοινό Δασμολόγιο * Δασμολογικές κλάσεις * Εκχύλισμα κραταίγου με προσθήκη αλκοόλης * Προϊόν χρησιμοποιούμενο για θεραπευτικούς και προφυλακτικούς σκοπούς * Κατάταξη στην κλάση 30.04 της συνδυασμένης ονοματολογίας

Περίληψη

Το Κοινό Δασμολόγιο έχει την έννοια ότι ένα εκχύλισμα κραταίγου με προσθήκη αλκοόλης, επονομαζόμενο "σταγόνες κραταίγου", πρέπει να κατατάσσεται στην κλάση 30.04 της συνδυασμένης ονοματολογίας. Πράγματι, εφόσον καταναλώνεται σε κατάλληλες δόσεις που ορίζονται με ιατρική συνταγή, το προϊόν αυτό παρουσιάζει θεραπευτικές ιδιότητες και κυρίως χρησιμοποιείται για προληπτικούς σκοπούς και η δράση του επικεντρώνεται σε συγκεκριμένες λειτουργίες του ανθρωπίνου οργανισμού, ήτοι την καρδιακή, την κυκλοφοριακή και τη νευροφυτική. Εξάλλου, η αλκοόλη που περιέχεται στο επίμαχο προϊόν, όσο σημαντικός και αν είναι ο κατ' όγκον αλκοολικός τίτλος του, όχι μόνο δεν το αλλοιώνει αλλά τουναντίον λειτουργεί ως βοηθητική ουσία, ως συντηρητικό και ως ενισχυτικό της δράσεως του εν λόγω προϊόντος.

Διάδικοι

Στην υπόθεση C-177/91,

που έχει ως αντικείμενο αίτηση του Bundesfinanzhof προς το Δικαστήριο, κατ' εφαρμογήν του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, με την οποία ζητείται, στο πλαίσιο της διαφοράς που εκκρεμεί ενώπιον του αιτούντος δικαστηρίου μεταξύ

Bioforce GmbH

και

Oberfinanzdirektion Μuenchen,

η έκδοση προδικαστικής αποφάσεως ως προς την ερμηνεία των κλάσεων 30.04 και 22.08 του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΟΚ) 2886/89 της Επιτροπής, της 2ας Αυγούστου 1989, περί τροποποιήσεως του παραρτήματος I του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο (ΕΕ L 282, σ. 1),

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),

συγκείμενο από τους Κ. Ν. Κακούρη, πρόεδρο τμήματος, M. Diez de Velasco και P. J. G. Kapteyn, δικαστές,

γενικός εισαγγελέας: C. Gulmann

γραμματέας: D. Loutermann-Hubeau, κύρια υπάλληλος διοικήσεως,

λαμβάνοντας υπόψη τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν:

* η Bioforce GmbH, εκπροσωπουμένη από τον Berthold Widemann, δικηγόρο Κωνσταντίας,

* η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, εκπροσωπουμένη από την Blanca Rodriguez-Galindo, μέλος της Νομικής Υπηρεσίας, και τον Roberto Hayder, εθνικό υπάλληλο αποσπασμένο στη Νομική Υπηρεσία,

έχοντας υπόψη την έκθεση ακροατηρίου,

αφού άκουσε τις προφορικές παρατηρήσεις της Bioforce, εκπροσωπουμένης από τον B. Widemann, επικουρούμενο από τον ιατρό V. Harth, Praesident der Sektion Innere Medizin in der Europaeischen Vereinigung der Fachaertze, ως ειδικό εμπειρογνώμονα, και της Επιτροπής, κατά τη συνεδρίαση της 25ης Ιουνίου 1992,

αφού άκουσε τον γενικό εισαγγελέα που ανέπτυξε τις προτάσεις του κατά τη συνεδρίαση της 15ης Σεπτεμβρίου 1992,

εκδίδει την ακόλουθη

Απόφαση

Σκεπτικό της απόφασης

1 Με διάταξη της 14ης Μαΐου 1991, που περιήλθε στο Δικαστήριο στις 8 Ιουλίου 1991, το Bundesfinanzhof υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, δύο προδικαστικά ερωτήματα ως προς την ερμηνεία του Kοινού Δασμολογίου, όπως περιέχεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2886/89 της Επιτροπής, της 2ας Αυγούστου 1989, περί τροποποιήσεως του παραρτήματος Ι του κανονισμού (ΕΟΚ) 2658/87 του Συμβουλίου, για τη δασμολογική και στατιστική ονοματολογία και το Κοινό Δασμολόγιο (ΕΕ L 282, σ. 1), όσον αφορά την κατάταξη των "σταγόνων κραταίγου", εκχυλίσματος κραταίγου με προσθήκη αλκοόλης το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καρδιοτονωτικό.

2 Τα ερωτήματα αυτά ανέκυψαν στο πλαίσιο διαφοράς μεταξύ της εταιρίας Bioforce GmbH, προσφεύγουσας της κύριας δίκης, και της Oberfinanzdirektion Muenchen, καθής της κύριας δίκης, σχετικά με τη δασμολογική κατάταξη της προαναφερθείσας ουσίας, επί της συσκευασίας της οποίας υπάρχει η εξής ένδειξη:

"για τη φροντίδα της καρδιάς και για τη βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος στην καρδιά (...) ενίσχυση της δραστηριότητας του καρδιακού μυός με σκοπό την καλύτερη τροφοδότηση της στεφανιαίας".

3 Η Oberfinanzdirektion Muenchen είχε εκδώσει δεσμευτική γνωμάτευση περί δασμολογικής κατατάξεως με την οποία απέκλειε την κατάταξη του επιμάχου προϊόντος ως φαρμάκου. Η εταιρία Bioforce προσέφυγε στη δικαιοσύνη κατά της γνωματεύσεως αυτής.

4 Κρίνοντας ότι η διαφορά που του είχε υποβληθεί έθετε ζήτημα ερμηνείας του Κοινού Δασμολογίου, το εθνικό δικαστήριο ανέστειλε την ενώπιόν του διαδικασία μέχρις ότου το Δικαστήριο εκδώσει προδικαστική απόφαση επί των ακολούθων ερωτημάτων:

"1. 'Εχει το Κοινό Δασμολόγιο * Συνδυασμένη Ονοματολγία 1990 * την έννοια ότι προϊόντα όπως οι 'σταγόνες κραταίγου' (εκχύλισμα κραταίγου με 45,9 % αλκοόλη, που χρησιμοποιείται ως καρδιοτονωτικό) πρέπει να κατατάσσονται στην κλάση 30.04 [φάρμακα που αποτελούνται (...) από μη αναμειγμένα προϊόντα παρασκευασμένα για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς, (...) συσκευασμένα για τη λιανική πώληση];

2. Σε περίπτωση αρνητικής απαντήσεως, έχει το Κοινό Δασμολόγιο την έννοια ότι προϊόντα όπως το αναφερόμενο στο υπ' αριθ. 1 ερώτημα πρέπει να κατατάσσονται στη διάκριση 22.08.90.59 ως 'άλλα' οινοπνευματώδη ποτά;"

5 Στην έκθεση ακροατηρίου αναπτύσσονται διεξοδικώς τα πραγματικά περιστατικά της υποθέσεως της κύριας δίκης, η εξέλιξη της διαδικασίας καθώς και οι γραπτές παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στο Δικαστήριο. Τα στοιχεία αυτά της δικογραφίας δεν επαναλαμβάνονται κατωτέρω παρά μόνο καθόσον απαιτείται για τη συλλογιστική του Δικαστηρίου.

Επί του πρώτου ερωτήματος

6 Για να δοθεί απάντηση στο ερώτημα αυτό πρέπει, πρώτον, να υπομνησθεί ότι η κλάση 30.04 του Κοινού Δασμολογίου περιλαμβάνει τα

"φάρμακα (...) που αποτελούνται από προϊόντα αναμειγμένα ή μη αναμειγμένα, παρασκευασμένα για θεραπευτικούς ή προφυλακτικούς σκοπούς, που παρουσιάζονται με μορφή δόσεων ή είναι συσκευασμένα για τη λιανική πώληση".

7 Από το σημείο 1, στοιχείο α', των εισαγωγικών σημειώσεων του κεφαλαίου 30 του Κοινού Δασμολογίου προκύπτει ότι το κεφάλαιο αυτό δεν περιλαμβάνει τα "συμπληρωματικά τρόφιμα".

8 Στη συνέχεια, πρέπει να διευκρινιστεί ότι, κατά πάγια νομολογία (βλ. τελευταίως την απόφαση της 31ης Μαρτίου 1992, C-338/90, Hamlin Electronics GmbH, Συλλογή 1992, σ. Ι-2333, σκέψη 8), το αποφασιστικό κριτήριο για τη δασμολογική κατάταξη των εμπορευμάτων πρέπει να αναζητείται, λαμβανομένων υπόψη των επιταγών της ασφάλειας δικαίου, στα χαρακτηριστικά τους και τις αντικειμενικές ιδιότητές τους, όπως ορίζονται από το γράμμα των κλάσεων του Κοινού Δασμολογίου.

9 Επομένως, πρέπει να εξεταστεί αν το επίμαχο προϊόν παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά και τις αντικειμενικές ιδιότητες που ορίζονται στην κλάση 30.04 του Κοινού Δασμολογίου, τα οποία πρέπει να ερμηνευθούν υπό το φως της εξελίξεως της ιατρικής.

10 Συναφώς, διαπιστώνεται καταρχάς, όπως προκύπτει από τη συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου και από τις επιστημονικές δημοσιεύσεις που επισυνάφθηκαν στη δικογραφία, οι οποίες δεν αντικρούστηκαν, ότι στο πλαίσιο τόσο της θεραπευτικής όσο και της προληπτικής χρήσεως και σε κατάλληλες δόσεις που ορίζονται με ιατρική συνταγή, το προϊόν αυτό χρησιμοποιείται επί των ακολούθων ενδείξεων: * καρδιοαγγειακές διαταραχές (καρδιακή ανεπάρκεια, δυσφορία και πόνος στην περιοχή της καρδιάς, καρδιά ηλικιωμένων που δεν δικαιολογεί ακόμη τη λήψη ντιζιταλίνης και περιπτώσεις ελαφράς μορφής βραδυκαρδίας) * νευρικές διαταραχές * διαταραχές του ύπνου.

11 Παρατηρείται στη συνέχεια, όπως προκύπτει επίσης από τη δικογραφία, ότι η αλκοόλη που περιέχεται στο επίμαχο προϊόν, όσο σημαντικός και εάν είναι ο κατ' όγκο αλκολικός τίτλος του, δεν το αλλοιώνει. Τουναντίον, η λειτουργία της έγκειται στο ότι ενεργεί ως βοηθητική ουσία, ως συντηρητικό και ως ενισχυτικό της δράσεως του εν λόγω προϊόντος.

12 Από τις σκέψεις αυτές συνάγεται ότι το επίμαχο προϊόν δεν πρέπει να θεωρείται ως συμπληρωματικό τρόφιμο, υπό την έννοια του σημείου 1, στοιχείο α', των εισαγωγικών σημειώσεων του κεφαλαίου 30 του Κοινού Δασμολογίου ή ως οινοπνευματώδες ποτό που προορίζεται για διατήρηση της υγείας και της ευεξίας του οργανισμού, υπό την έννοια του σημείου 14 των επεξηγηματικών σημειώσεων του εναρμονισμένου συστήματος ενδείξεως και κωδικοποιήσεως των σχετικών με την κλάση 22.08 εμπορευμάτων, αλλά ως προϊόν που παρουσιάζει θεραπευτικές ιδιότητες και, κυρίως, ως προϊόν που χρησιμοποιείται για προληπτικούς σκοπούς σαφώς καθορισμένους, η δράση του οποίου επικεντρώνεται σε συγκεκριμένες λειτουργίες του ανθρωπίνου οργανισμού, ήτοι την καρδιακή, την κυκλοφοριακή και τη νευροφυτική λειτουργία.

13 Επομένως, στο εθνικό δικαστήριο πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι το Κοινό Δασμολόγιο έχει την έννοια ότι οι "σταγόνες κραταίγου" πρέπει να κατατάσσονται στη δασμολογική κλάση 30.04.

Επί του δευτέρου ερωτήματος

14 Ενόψει της απαντήσεως που δόθηκε στο πρώτο ερώτημα του εθνικού δικαστηρίου, παρέλκει η απάντηση στο δεύτερο ερώτημα.

Απόφαση για τα δικαστικά έξοδα

Επί των δικαστικών εξόδων

15 Τα έξοδα στα οποία υποβλήθηκε η Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, η οποία κατέθεσε παρατηρήσεις στο Δικαστήριο, δεν αποδίδονται. Δεδομένου ότι η παρούσα διαδικασία έχει ως προς τους διαδίκους της κύριας δίκης τον χαρακτήρα παρεμπίπτοντος που ανέκυψε ενώπιον του εθνικού δικαστηρίου, σ' αυτό εναπόκειται να αποφανθεί επί των δικαστικών εξόδων.

Διατακτικό

Για τους λόγους αυτούς,

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ (τέταρτο τμήμα),

κρίνοντας επί των ερωτημάτων που του υπέβαλε με διάταξη της 14ης Μαΐου 1991 το Bundesfinanzhof, αποφαίνεται:

Το Κοινό Δασμολόγιο έχει την έννοια ότι οι "σταγόνες κραταίγου" πρέπει να κατατάσσονται στην κλάση 30.04.