ΣΥΜΦΩΝΙΑ

για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας

(2019/C 144 I/01)

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΚΑΙ Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΚΑΙ

ΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΙΡΛΑΝΔΙΑΣ

ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι στις 29 Μαρτίου 2017 το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας («Ηνωμένο Βασίλειο»), κατόπιν του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος που διεξήχθη στο Ηνωμένο Βασίλειο και της κυριαρχικής απόφασής του να εγκαταλείψει την Ευρωπαϊκή Ένωση, κοινοποίησε την πρόθεσή του να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση («Ένωση») και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας («Ευρατόμ») σύμφωνα με το άρθρο 50 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση («ΣΕΕ»), το οποίο εφαρμόζεται στην Ευρατόμ δυνάμει του άρθρου 106α της Συνθήκης περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας («Συνθήκη Ευρατόμ»),

ΕΠΙΘΥΜΩΝΤΑΣ να καθορίσουν τις ρυθμίσεις για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση και την Ευρατόμ, λαμβανομένου υπόψη του πλαισίου που θα διέπει τη μελλοντική τους σχέση,

ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ τις κατευθυντήριες γραμμές της 29ης Απριλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 2017 και της 23ης Μαρτίου 2018 που παρασχέθηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, βάσει των οποίων η Ένωση πρόκειται να συνάψει τη συμφωνία για τον καθορισμό των ρυθμίσεων για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση και την Ευρατόμ,

ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ ότι, σύμφωνα με το άρθρο 50 της ΣΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 106α της Συνθήκης Ευρατόμ, και βάσει των ρυθμίσεων που προβλέπονται στην παρούσα συμφωνία, το δίκαιο της Ένωσης και της Ευρατόμ στο σύνολό του παύει να εφαρμόζεται στο Ηνωμένο Βασίλειο από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας συμφωνίας,

ΤΟΝΙΖΟΝΤΑΣ ότι ο στόχος της παρούσας συμφωνίας είναι να διασφαλίσει την εύτακτη αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση και την Ευρατόμ,

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι είναι αναγκαίο να παρέχεται αμοιβαία προστασία για τους πολίτες της Ένωσης και για τους υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και για τα μέλη των οικογενειών τους αντιστοίχως, σε περίπτωση που έχουν ασκήσει δικαιώματα ελεύθερης κυκλοφορίας πριν από την ημερομηνία που καθορίζεται στην παρούσα συμφωνία, καθώς και να διασφαλίζεται η δυνατότητα άσκησης των δικαιωμάτων τους δυνάμει της παρούσας συμφωνίας και με βάση την αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων· αναγνωρίζοντας επίσης ότι τα δικαιώματα που απορρέουν από περιόδους κοινωνικής ασφάλισης θα πρέπει να προστατεύονται,

ΑΠΟΦΑΣΙΣΜΕΝΑ να διασφαλίσουν την εύτακτη αποχώρηση μέσω διαφόρων διατάξεων διαχωρισμού με στόχο την αποτροπή διαταράξεων και την παροχή ασφάλειας δικαίου στους πολίτες και στους οικονομικούς φορείς καθώς και στις δικαστικές και διοικητικές αρχές στην Ένωση και στο Ηνωμένο Βασίλειο, χωρίς να αποκλείεται το ενδεχόμενο οι σχετικές διατάξεις διαχωρισμού να αντικατασταθούν από τη συμφωνία ή τις συμφωνίες σχετικά με τη μελλοντική σχέση,

ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι είναι προς το συμφέρον τόσο της Ένωσης όσο και του Ηνωμένου Βασιλείου να καθοριστεί μια μεταβατική περίοδος ή περίοδος εφαρμογής κατά τη διάρκεια της οποίας – παρ' όλες τις συνέπειες της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση όσον αφορά τη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στα θεσμικά και λοιπά όργανα και στους οργανισμούς της Ένωσης, και ειδικότερα τη λήξη, κατά την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας συμφωνίας, των εντολών όλων των υποψήφιων, διορισμένων ή εκλεγμένων μελών των θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών της Ένωσης σε σχέση με την ιδιότητα του Ηνωμένου Βασιλείου ως μέλους της Ένωσης – το δίκαιο της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των διεθνών συμφωνιών, θα πρέπει να ισχύει για το Ηνωμένο Βασίλειο και εντός αυτού και, κατά γενικό κανόνα, με τα ίδια αποτελέσματα για τα κράτη μέλη, προκειμένου να αποφευχθούν διαταράξεις κατά την περίοδο στη διάρκεια της οποίας θα διεξαχθούν οι διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία ή τις συμφωνίες σχετικά με τη μελλοντική σχέση,

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι, ακόμη και αν το δίκαιο της Ένωσης θα ισχύει για το Ηνωμένο Βασίλειο και εντός αυτού κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, οι ιδιαιτερότητες του Ηνωμένου Βασιλείου ως κράτους που έχει αποχωρήσει από την Ένωση συνεπάγονται ότι θα είναι σημαντικό για το Ηνωμένο Βασίλειο να είναι σε θέση να προβεί σε ενέργειες για την προετοιμασία και τον καθορισμό των δικών του νέων διεθνών ρυθμίσεων, μεταξύ άλλων και σε τομείς αποκλειστικής αρμοδιότητας της Ένωσης, υπό την προϋπόθεση ότι παρόμοιες συμφωνίες δεν θα τεθούν σε ισχύ ούτε θα εφαρμοστούν κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης περιόδου, εκτός εάν ληφθεί σχετική άδεια από την Ένωση,

ΥΠΕΝΘΥΜΙΖΟΝΤΑΣ ότι η Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν συμφωνήσει να τηρήσουν τις αμοιβαίες δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν ενόσω το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν μέλος της Ένωσης μέσω ενιαίου δημοσιονομικού διακανονισμού,

ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι, για να εξασφαλιστούν η ορθή ερμηνεία και εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας και η συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την παρούσα συμφωνία, είναι εξαιρετικά σημαντικό να θεσπιστούν διατάξεις οι οποίες να εγγυώνται τη συνολική διακυβέρνηση, και ιδίως δεσμευτικοί κανόνες επίλυσης διαφορών και επιβολής της νομοθεσίας οι οποίοι να σέβονται πλήρως την αυτονομία της έννομης τάξης τόσο της Ένωσης όσο και του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και το καθεστώς του Ηνωμένου Βασιλείου ως τρίτης χώρας,

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ότι, για την εύτακτη αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση, είναι επίσης απαραίτητο να θεσπιστούν, σε χωριστά πρωτόκολλα της παρούσας συμφωνίας, βιώσιμες ρυθμίσεις οι οποίες θα καλύπτουν τις πολύ ειδικές καταστάσεις που αφορούν τις Ιρλανδία/Βόρεια Ιρλανδία και τις Περιοχές των Κυρίαρχων Βάσεων στην Κύπρο,

ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ, επιπλέον, ότι, για την εύτακτη αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ένωση, είναι επίσης απαραίτητο να θεσπιστούν, σε χωριστό πρωτόκολλο της παρούσας συμφωνίας, οι ειδικές ρυθμίσεις σχετικά με το Γιβραλτάρ οι οποίες εφαρμόζονται ιδίως κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου,

ΥΠΟΓΡΑΜΜΙΖΟΝΤΑΣ ότι η παρούσα συμφωνία θεμελιώνεται σε μια συνολική ισορροπία των οφελών, των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων της Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου,

ΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΥΠΟΨΗ ότι, παράλληλα με την παρούσα συμφωνία, τα μέρη προέβησαν σε πολιτική διακήρυξη για τον καθορισμό του πλαισίου της μελλοντικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας,

ΕΚΤΙΜΩΝΤΑΣ ότι είναι αναγκαίο τόσο το Ηνωμένο Βασίλειο όσο και η Ένωση να προβούν σε κάθε απαραίτητη ενέργεια προκειμένου να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατόν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας συμφωνίας τις επίσημες διαπραγματεύσεις για μία ή περισσότερες συμφωνίες που θα διέπουν τη μελλοντική τους σχέση, με σκοπό να εξασφαλιστεί ότι, στο μέτρο του δυνατού, οι εν λόγω συμφωνίες θα εφαρμόζονται από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου,

ΣΥΜΦΩΝΟΥΝ ΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΑ:

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

ΚΟΙΝΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ

Άρθρο 1 Σκοπός Στην παρούσα συμφωνία καθορίζονται οι ρυθμίσεις για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας («Ηνωμένο Βασίλειο») από την Ευρωπαϊκή Ένωση («Ένωση») και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας («Ευρατόμ»).

Άρθρο 2 Ορισμοί Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: α) «δίκαιο της Ένωσης»: i) η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση («ΣΕΕ»), η Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ») και η Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας («συνθήκη Ευρατόμ»), όπως έχουν τροποποιηθεί ή συμπληρωθεί, καθώς και οι Συνθήκες Προσχώρησης και ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα καλούνται από κοινού «οι Συνθήκες»· ii) οι γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης· iii) οι πράξεις που εκδίδονται από τα θεσμικά και λοιπά όργανα και οργανισμούς της Ένωσης· iv) οι διεθνείς συμφωνίες στις οποίες η Ένωση είναι συμβαλλόμενο μέρος και οι διεθνείς συμφωνίες που έχουν συναφθεί από τα κράτη μέλη ενεργούντα εξ ονόματος της Ένωσης· v) οι συμφωνίες μεταξύ κρατών μελών τις οποίες τα κράτη μέλη έχουν συνάψει υπό την ιδιότητά τους ως κρατών μελών της Ένωσης· vi) πράξεις των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών συνελθόντων στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ή του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης («Συμβούλιο»)· vii) οι δηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο των διακυβερνητικών διασκέψεων οι οποίες υιοθέτησαν τις Συνθήκες· β) «κράτη μέλη»: το Βασίλειο του Βελγίου, η Δημοκρατία της Βουλγαρίας, η Τσεχική Δημοκρατία, το Βασίλειο της Δανίας, η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, η Δημοκρατία της Εσθονίας, η Ιρλανδία, η Ελληνική Δημοκρατία, το Βασίλειο της Ισπανίας, η Γαλλική Δημοκρατία, η Δημοκρατία της Κροατίας, η Ιταλική Δημοκρατία, η Κυπριακή Δημοκρατία, η Δημοκρατία της Λετονίας, η Δημοκρατία της Λιθουανίας, το Μεγάλο Δουκάτο του Λουξεμβούργου, η Ουγγαρία, η Δημοκρατία της Μάλτας, το Βασίλειο των Κάτω Χωρών, η Δημοκρατία της Αυστρίας, η Δημοκρατία της Πολωνίας, η Πορτογαλική Δημοκρατία, η Ρουμανία, η Δημοκρατία της Σλοβενίας, η Σλοβακική Δημοκρατία, η Δημοκρατία της Φινλανδίας και το Βασίλειο της Σουηδίας· γ) «πολίτης της Ένωσης»: κάθε πρόσωπο το οποίο έχει την υπηκοότητα κράτους μέλους· δ) «υπήκοος του Ηνωμένου Βασιλείου»: υπήκοος του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως ορίζεται στη Νέα δήλωση της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας, της 31ης Δεκεμβρίου 1982, σχετικά με την έννοια του όρου «υπήκοοι» (1), σε συνδυασμό με τη δήλωση αριθ. 63 που προσαρτάται στην Τελική πράξη της διακυβερνητικής Διάσκεψης η οποία θέσπισε τη Συνθήκη της Λισαβόνας (2)· ε) «μεταβατική περίοδος»: η περίοδος που προβλέπεται στο άρθρο 126· στ) «ημέρα»: ημερολογιακή ημέρα, εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά στην παρούσα συμφωνία ή σε διατάξεις του δικαίου της Ένωσης που καθίστανται εφαρμοστέες με την παρούσα συμφωνία.

Άρθρο 3 Πεδίο εδαφικής εφαρμογής 1. Εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά στην παρούσα συμφωνία ή στο δίκαιο της Ένωσης που καθίσταται εφαρμοστέο με την παρούσα συμφωνία, οποιαδήποτε αναφορά στο Ηνωμένο Βασίλειο ή στην επικράτειά του περιλαμβάνεται στην παρούσα συμφωνία νοείται ως αναφορά: α) στο Ηνωμένο Βασίλειο· β) στο Γιβραλτάρ, στον βαθμό που το δίκαιο της Ένωσης εφαρμοζόταν σ' αυτό πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας· γ) στις Αγγλονορμανδικές Νήσους της Μάγχης και στη Νήσο του Μαν, στον βαθμό που το δίκαιο της Ένωσης εφαρμοζόταν σ' αυτές πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας συμφωνίας· δ) στις Περιοχές των Κυρίαρχων Βάσεων στο Ακρωτήρι και τη Δεκέλεια της Κύπρου, στον βαθμό που απαιτείται προκειμένου να εξασφαλισθεί η εφαρμογή των διευθετήσεων που ορίζονται στο Πρωτόκολλο σχετικά με τις Περιοχές των Κυρίαρχων Βάσεων του Ηνωμένου Βασιλείου της Μεγάλης Βρετανίας και Βορείου Ιρλανδίας στην Κύπρο, το οποίο προσαρτάται στην Πράξη περί των όρων προσχωρήσεως της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Εσθονίας, της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Δημοκρατίας της Λετονίας, της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, της Δημοκρατίας της Ουγγαρίας, της Δημοκρατίας της Μάλτας, της Δημοκρατίας της Πολωνίας, της Δημοκρατίας της Σλοβενίας και της Σλοβακικής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση· ε) στις υπερπόντιες χώρες και εδάφη που παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙ της ΣΛΕΕ και τα οποία διατηρούν ιδιαίτερες σχέσεις με το Ηνωμένο Βασίλειο (3), στον βαθμό που οι διατάξεις της παρούσας συμφωνίας αφορούν τις ειδικές ρυθμίσεις για τη σύνδεση των υπερπόντιων χωρών και εδαφών με την Ένωση. 2. Εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά στην παρούσα συμφωνία ή στο δίκαιο της Ένωσης που καθίσταται εφαρμοστέο με την παρούσα συμφωνία, οποιαδήποτε αναφορά στα κράτη μέλη ή στην επικράτειά τους περιλαμβάνεται στην παρούσα συμφωνία θεωρείται ότι καλύπτει την επικράτεια των κρατών μελών στα οποία εφαρμόζονται οι Συνθήκες, όπως προβλέπεται στο άρθρο 355 της ΣΛΕΕ.

Άρθρο 4 Μέθοδοι και αρχές σχετικά με τα αποτελέσματα, την υλοποίηση και την εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας 1. Οι διατάξεις της παρούσας συμφωνίας και οι διατάξεις του δικαίου της Ένωσης που καθίστανται εφαρμοστέες με την παρούσα συμφωνία παράγουν σε σχέση με το Ηνωμένο Βασίλειο και εντός του Ηνωμένου Βασιλείου τα ίδια έννομα αποτελέσματα με εκείνα τα οποία παράγουν εντός της Ένωσης και των κρατών μελών της. Επομένως, τα νομικά ή φυσικά πρόσωπα είναι, ιδίως, σε θέση να επικαλούνται άμεσα τις διατάξεις που περιλαμβάνονται ή αναφέρονται στην παρούσα συμφωνία και οι οποίες πληρούν τις προϋποθέσεις για άμεσο αποτέλεσμα βάσει του δικαίου της Ένωσης. 2. Το Ηνωμένο Βασίλειο εξασφαλίζει τη συμμόρφωση με την παράγραφο 1, μεταξύ άλλων και όσον αφορά τις απαιτούμενες εξουσίες των δικαστικών και διοικητικών αρχών του να μην εφαρμόζουν διατάξεις του εθνικού δικαίου που δεν συνάδουν ή δεν είναι συμβατές με την παρούσα συμφωνία, μέσω του εθνικού πρωτογενούς δικαίου. 3. Οι διατάξεις της παρούσας συμφωνίας που αναφέρονται στο δίκαιο της Ένωσης ή σε έννοιες ή διατάξεις αυτού ερμηνεύονται και εφαρμόζονται σύμφωνα με τις μεθόδους και τις γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης. 4. Οι διατάξεις της παρούσας συμφωνίας που αναφέρονται στο δίκαιο της Ένωσης ή σε έννοιες ή διατάξεις αυτού ερμηνεύονται, κατά την υλοποίηση και την εφαρμογή τους, σύμφωνα με τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει εκδοθεί πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου. 5. Κατά την ερμηνεία και εφαρμογή της παρούσας συμφωνίας, οι δικαστικές και διοικητικές αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου λαμβάνουν δεόντως υπόψη τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει εκδοθεί μετά από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου.

Άρθρο 5 Καλή πίστη Η Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο παρέχουν, σε πλαίσιο πλήρως αμοιβαίου σεβασμού και καλής πίστης, αμοιβαία συνδρομή για την εκτέλεση των καθηκόντων που απορρέουν από την παρούσα συμφωνία. Λαμβάνουν όλα τα κατάλληλα μέτρα, γενικής ή ειδικής φύσης, για να εξασφαλίσουν την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την παρούσα συμφωνία και απέχουν από τη λήψη κάθε μέτρου ικανού να διακυβεύσει την επίτευξη των στόχων της παρούσας συμφωνίας. Το παρόν άρθρο εφαρμόζεται με την επιφύλαξη της εφαρμογής του δικαίου της Ένωσης δυνάμει της παρούσας συμφωνίας, ειδικότερα της αρχής της καλόπιστης συνεργασίας.

Άρθρο 6 Αναφορές στο δίκαιο της Ένωσης 1. Με εξαίρεση το τέταρτο και το πέμπτο μέρος, εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά στην παρούσα συμφωνία, κάθε αναφορά στο δίκαιο της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στην παρούσα συμφωνία νοείται ως αναφορά στο δίκαιο της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένου όπως έχει τροποποιηθεί ή αντικατασταθεί, όπως εφαρμόζεται την τελευταία ημέρα της μεταβατικής περιόδου. 2. Όταν στην παρούσα συμφωνία γίνεται αναφορά σε ενωσιακές πράξεις ή διατάξεις ενωσιακών πράξεων, η αναφορά αυτή θεωρείται, κατά περίπτωση, ότι περιλαμβάνει αναφορά στο δίκαιο της Ένωσης ή διατάξεις του δικαίου της Ένωσης που, παρότι έχουν αντικατασταθεί ή καταργηθεί από την πράξη στην οποία γίνεται αναφορά, εξακολουθούν να εφαρμόζονται σύμφωνα με την πράξη αυτή. 3. Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, οι αναφορές σε διατάξεις του δικαίου της Ένωσης που καθίστανται εφαρμοστέες με την παρούσα συμφωνία θεωρείται ότι περιλαμβάνουν αναφορές στις οικείες ενωσιακές πράξεις με τις οποίες συμπληρώνονται ή εφαρμόζονται αυτές οι διατάξεις.

Άρθρο 7 Αναφορές στην Ένωση και στα κράτη μέλη 1. Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, κάθε αναφορά σε κράτη μέλη και αρμόδιες αρχές των κρατών μελών η οποία περιλαμβάνεται σε διατάξεις του δικαίου της Ένωσης που καθίστανται εφαρμοστέες με την παρούσα συμφωνία θεωρείται ότι περιλαμβάνει το Ηνωμένο Βασίλειο και τις αρμόδιες αρχές του, με εξαίρεση όσον αφορά τα ακόλουθα: α) τον ορισμό υποψηφίων, τον διορισμό ή την εκλογή των μελών των θεσμικών και λοιπών οργάνων και οργανισμών της Ένωσης, καθώς και τη συμμετοχή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και τη συμμετοχή στις συνεδριάσεις των θεσμικών οργάνων· β) τη συμμετοχή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και στη διακυβέρνηση των λοιπών οργάνων και οργανισμών της Ένωσης· γ) τη συμμετοχή στις συνεδριάσεις των επιτροπών που αναφέρονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 182/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (4), στις συνεδριάσεις ομάδων εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής ή άλλων παρόμοιων οντοτήτων, ή στις συνεδριάσεις ομάδων εμπειρογνωμόνων ή παρόμοιων οντοτήτων λοιπών οργάνων και οργανισμών της Ένωσης, εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά στην παρούσα συμφωνία. 2. Εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά στην παρούσα συμφωνία, κάθε αναφορά στην Ένωση θεωρείται ότι περιλαμβάνει την Ευρατόμ.

Άρθρο 8 Πρόσβαση σε δίκτυα, πληροφοριακά συστήματα και βάσεις δεδομένων Εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά στην παρούσα συμφωνία, κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου το Ηνωμένο Βασίλειο παύει να έχει δικαίωμα πρόσβασης σε κάθε δίκτυο, πληροφοριακό σύστημα και βάση δεδομένων που έχει δημιουργηθεί βάσει του δικαίου της Ένωσης. Το Ηνωμένο Βασίλειο λαμβάνει κατάλληλα μέτρα για να διασφαλίσει ότι δεν έχει πρόσβαση σε δίκτυο, πληροφοριακό σύστημα ή βάση δεδομένων στα οποία δεν έχει πλέον δικαίωμα πρόσβασης.

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ

ΤΙΤΛΟΣ I

Γενικές διατάξεις

Άρθρο 9 Ορισμοί Για τους σκοπούς του παρόντος μέρους και με την επιφύλαξη του τίτλου ΙII, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: α) «μέλη της οικογένειας»: τα ακόλουθα πρόσωπα, ανεξαρτήτως της υπηκοότητάς τους, τα οποία εμπίπτουν στο προσωπικό πεδίο εφαρμογής που προβλέπεται στο άρθρο 10 της παρούσας συμφωνίας: i) μέλη της οικογένειας πολιτών της Ένωσης ή μέλη της οικογένειας υπηκόων του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως ορίζονται στο άρθρο 2 σημείο 2) της οδηγίας 2004/38/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5)· ii) πρόσωπα εκτός αυτών που ορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ, των οποίων την παρουσία αιτούνται πολίτες της Ένωσης ή υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου προκειμένου οι συγκεκριμένοι πολίτες της Ένωσης ή υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου να μην στερηθούν το δικαίωμα διαμονής που χορηγείται με το παρόν μέρος· β) «μεθοριακοί εργαζόμενοι»: πολίτες της Ένωσης ή υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου που ασκούν οικονομική δραστηριότητα σύμφωνα με το άρθρο 45 ή το άρθρο 49 της ΣΛΕΕ σε ένα ή περισσότερα κράτη στα οποία δεν διαμένουν· γ) «κράτος υποδοχής»: i) όσον αφορά τους πολίτες της Ένωσης και τα μέλη των οικογενειών τους, το Ηνωμένο Βασίλειο, εάν άσκησαν το δικαίωμα διαμονής τους σ' αυτό σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και εξακολουθούν να διαμένουν στο Ηνωμένο Βασίλειο και έπειτα από αυτήν· ii) όσον αφορά τους υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου και τα μέλη των οικογενειών τους, το κράτος μέλος στο οποίο άσκησαν το δικαίωμα διαμονής τους σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και στο οποίο εξακολουθούν να διαμένουν και έπειτα από αυτήν· δ) «κράτος εργασίας»: i) όσον αφορά τους πολίτες της Ένωσης, το Ηνωμένο Βασίλειο, εάν ασκούσαν οικονομική δραστηριότητα ως μεθοριακοί εργαζόμενοι σ' αυτό πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και εξακολουθούν να ασκούν οικονομική δραστηριότητα έπειτα από αυτήν· ii) όσον αφορά τους υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου, το κράτος μέλος στο οποίο ασκούσαν οικονομική δραστηριότητα ως μεθοριακοί εργαζόμενοι πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και στο οποίο εξακολουθούν να ασκούν οικονομική δραστηριότητα έπειτα από αυτήν· ε) «δικαίωμα επιμέλειας»: δικαίωμα επιμέλειας κατά την έννοια του άρθρου 2 σημείο 9) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2201/2003 του Συμβουλίου (6), συμπεριλαμβανομένου δικαιώματος επιμέλειας το οποίο αποκτήθηκε με δικαστική απόφαση, με νόμο ή με ισχύουσα συμφωνία.

Άρθρο 10 Προσωπικό πεδίο εφαρμογής 1. Με την επιφύλαξη του τίτλου ΙΙΙ, το παρόν μέρος εφαρμόζεται στα ακόλουθα πρόσωπα: α) πολίτες της Ένωσης που άσκησαν το δικαίωμα διαμονής τους στο Ηνωμένο Βασίλειο σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και εξακολουθούν να διαμένουν στο Ηνωμένο Βασίλειο και έπειτα από αυτήν· β) υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου που άσκησαν το δικαίωμα διαμονής τους σε κράτος μέλος σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και συνεχίζουν να διαμένουν σ' αυτό το κράτος μέλος και έπειτα από αυτήν· γ) πολίτες της Ένωσης που άσκησαν το δικαίωμά τους ως μεθοριακοί εργαζόμενοι στο Ηνωμένο Βασίλειο σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και εξακολουθούν να το ασκούν και έπειτα από αυτήν· δ) υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου που άσκησαν το δικαίωμά τους ως μεθοριακοί εργαζόμενοι σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και εξακολουθούν να το ασκούν και έπειτα από αυτήν· ε) μέλη της οικογένειας των προσώπων που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως δ), υπό τον όρο ότι πληρούν μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις: i) διέμεναν στο κράτος υποδοχής σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και συνεχίζουν να διαμένουν στο εν λόγω κράτος και έπειτα από αυτήν· ii) έχουν άμεση συγγένεια με πρόσωπο το οποίο αναφέρεται στα στοιχεία α) έως δ) και διέμεναν εκτός του κράτους υποδοχής πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, υπό τον όρο ότι πληρούν τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 2 σημείο 2) της οδηγίας 2004/38/ΕΚ κατά τον χρόνο που υποβάλλουν αίτηση διαμονής δυνάμει του παρόντος μέρους με σκοπό την επανένωση με το πρόσωπο που αναφέρεται στα στοιχεία α) έως δ) της παρούσας παραγράφου· iii) γεννήθηκαν ή υιοθετήθηκαν νομίμως από πρόσωπο το οποίο αναφέρεται στα στοιχεία α) έως δ) μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, είτε εντός είτε εκτός του κράτους υποδοχής, και πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 2 σημείο 2) στοιχείο γ) της οδηγίας 2004/38/ΕΚ κατά τον χρόνο που υποβάλλουν αίτηση διαμονής δυνάμει του παρόντος μέρους με σκοπό την επανένωση με το πρόσωπο που αναφέρεται στα στοιχεία α) έως δ) της παρούσας παραγράφου, ενώ παράλληλα πληρούν μία από τις ακόλουθες προϋποθέσεις: — και οι δύο γονείς είναι πρόσωπα που αναφέρονται στα στοιχεία α) έως δ)· — ο ένας γονέας είναι πρόσωπο που αναφέρεται στα στοιχεία α) έως δ) και ο άλλος γονέας είναι υπήκοος του κράτους υποδοχής· ή — ο ένας γονέας είναι πρόσωπο που αναφέρεται στα στοιχεία α) έως δ) και έχει δικαίωμα αποκλειστικής ή κοινής επιμέλειας του παιδιού, σύμφωνα με τους εφαρμοστέους κανόνες του οικογενειακού δικαίου κράτους μέλους ή του Ηνωμένου Βασιλείου, συμπεριλαμβανομένων των εφαρμοστέων κανόνων του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου βάσει των οποίων το δικαίωμα επιμέλειας που απορρέει από το δίκαιο τρίτου κράτους αναγνωρίζεται στο κράτος μέλος ή στο Ηνωμένο Βασίλειο, ειδικότερα όσον αφορά το ύψιστο συμφέρον του παιδιού και χωρίς να θίγεται η ομαλή λειτουργία των εν λόγω εφαρμοστέων κανόνων του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου (7)· στ) μέλη της οικογένειας που διέμεναν στο κράτος υποδοχής σύμφωνα με τα άρθρα 12 και 13, το άρθρο 16 παράγραφος 2 και τα άρθρα 17 και 18 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και συνεχίζουν να διαμένουν στο εν λόγω κράτος έπειτα από αυτήν. 2. Πρόσωπα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 3 παράγραφος 2 στοιχεία α) και β) της οδηγίας 2004/38/ΕΚ και των οποίων η διαμονή διευκολυνόταν από το κράτος υποδοχής σύμφωνα με την εθνική του νομοθεσία πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 της εν λόγω οδηγίας διατηρούν το δικαίωμα διαμονής τους στο κράτος υποδοχής σύμφωνα με το παρόν μέρος, υπό την προϋπόθεση ότι συνεχίζουν να διαμένουν στο κράτος υποδοχής μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου. 3. Η παράγραφος 2 εφαρμόζεται επίσης σε πρόσωπα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 3 παράγραφος 2 στοιχεία α) και β) της οδηγίας 2004/38/ΕΚ, τα οποία υπέβαλαν αίτηση διευκόλυνσης της εισόδου και της διαμονής πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και των οποίων η διαμονή διευκολύνεται από το κράτος υποδοχής σύμφωνα με την εθνική του νομοθεσία μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου. 4. Με την επιφύλαξη τυχόν ιδίου δικαιώματος διαμονής των ενδιαφερόμενων προσώπων και σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία του και με το άρθρο 3 παράγραφος 2 στοιχείο β) της οδηγίας 2004/38/ΕΚ, το κράτος υποδοχής διευκολύνει την είσοδο και τη διαμονή του/της συντρόφου με τον/την οποίο/-α το πρόσωπο που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχεία α) έως δ) του παρόντος άρθρου έχει σταθερή σχέση, δεόντως αποδεδειγμένη, εάν ο/η εν λόγω σύντροφος διέμενε εκτός του κράτους υποδοχής πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, υπό την προϋπόθεση ότι η σχέση ήταν σταθερή πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και συνεχίζεται κατά τον χρόνο υποβολής αίτησης διαμονής από τον/τη σύντροφο δυνάμει του παρόντος μέρους. 5. Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στις παραγράφους 3 και 4, το κράτος υποδοχής προβαίνει σε διεξοδική εξέταση της προσωπικής κατάστασης των ενδιαφερόμενων προσώπων και αιτιολογεί κάθε άρνηση εισόδου ή διαμονής των προσώπων αυτών.

Άρθρο 11 Αδιάλειπτο της διαμονής Το αδιάλειπτο της διαμονής για τους σκοπούς των άρθρων 9 και 10 δεν θίγεται από τις απουσίες που αναφέρονται στο άρθρο 15 παράγραφος 2. Το δικαίωμα μόνιμης διαμονής που αποκτάται δυνάμει της οδηγίας 2004/38/ΕΚ πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου δεν θεωρείται απολεσθέν λόγω απουσίας από το κράτος υποδοχής για περίοδο που καθορίζεται στο άρθρο 15 παράγραφος 3.

Άρθρο 12 Απαγόρευση διακρίσεων Εντός του πεδίου εφαρμογής του παρόντος μέρους και με την επιφύλαξη τυχόν ειδικών διατάξεων που περιέχονται σ' αυτό, απαγορεύεται κάθε διάκριση λόγω ιθαγένειας κατά την έννοια του άρθρου 18 πρώτο εδάφιο της ΣΛΕΕ στο κράτος υποδοχής και στο κράτος εργασίας σε σχέση με τα πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 10 της παρούσας συμφωνίας.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ

Δικαιώματα και υποχρεώσεις

Κεφάλαιο 1

Δικαιώματα διαμονής, εγγραφα διαμονης

Άρθρο 13 Δικαιώματα διαμονής 1. Οι πολίτες της Ένωσης και οι υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν δικαίωμα διαμονής στο κράτος υποδοχής υπό τους περιορισμούς και τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στα άρθρα 21, 45 ή 49 της ΣΛΕΕ και στο άρθρο 6 παράγραφος 1, στο άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο α), β) ή γ), στο άρθρο 7 παράγραφος 3, στο άρθρο 14, στο άρθρο 16 παράγραφος 1 ή στο άρθρο 17 παράγραφος 1 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ. 2. Μέλη της οικογένειας που είναι είτε πολίτες της Ένωσης είτε υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν δικαίωμα διαμονής στο κράτος υποδοχής σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 21 της ΣΛΕΕ και στο άρθρο 6 παράγραφος 1, στο άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο δ), στο άρθρο 12 παράγραφος 1 ή 3, στο άρθρο 13 παράγραφος 1, στο άρθρο 14, στο άρθρο 16 παράγραφος 1 ή στο άρθρο 17 παράγραφοι 3 και 4 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ, με την επιφύλαξη των περιορισμών και των προϋποθέσεων που καθορίζονται στις διατάξεις αυτές. 3. Μέλη της οικογένειας που δεν είναι πολίτες της Ένωσης ούτε υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν δικαίωμα διαμονής στο κράτος υποδοχής βάσει του άρθρου 21 της ΣΛΕΕ και σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 6 παράγραφος 2, στο άρθρο 7 παράγραφος 2, στο άρθρο 12 παράγραφος 2 ή 3, στο άρθρο 13 παράγραφος 2, στο άρθρο 14, στο άρθρο 16 παράγραφος 2, στο άρθρο 17 παράγραφος 3 ή 4 ή στο άρθρο 18 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ, με την επιφύλαξη των περιορισμών και των προϋποθέσεων που καθορίζονται στις διατάξεις αυτές. 4. Το κράτος υποδοχής δεν μπορεί να επιβάλει στα πρόσωπα που αναφέρονται στις παραγράφους 1, 2 και 3 περιορισμούς ή προϋποθέσεις για την απόκτηση, τη διατήρηση ή την απώλεια δικαιωμάτων διαμονής πέραν εκείνων που προβλέπονται στον παρόντα τίτλο. Δεν παρέχεται διακριτική ευχέρεια ως προς την εφαρμογή των περιορισμών και των προϋποθέσεων που προβλέπονται στον παρόντα τίτλο, πλην προς όφελος του ενδιαφερόμενου προσώπου.

Άρθρο 14 Δικαίωμα εξόδου και εισόδου 1. Οι πολίτες της Ένωσης και οι υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου, τα μέλη των οικογενειών τους και άλλα πρόσωπα που διαμένουν στην επικράτεια του κράτους υποδοχής σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στον παρόντα τίτλο έχουν το δικαίωμα να εγκαταλείπουν το κράτος υποδοχής και να εισέρχονται σ' αυτό, όπως προβλέπεται στο άρθρο 4 παράγραφος 1 και στο άρθρο 5 παράγραφος 1 πρώτο εδάφιο της οδηγίας 2004/38/ΕΚ, με ισχύον διαβατήριο ή εθνικό δελτίο ταυτότητας στην περίπτωση των πολιτών της Ένωσης και των υπηκόων του Ηνωμένου Βασιλείου, και με ισχύον διαβατήριο στην περίπτωση των μελών των οικογενειών τους και άλλων προσώπων που δεν είναι πολίτες της Ένωσης ή υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου. Πέντε έτη μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, το κράτος υποδοχής μπορεί να αποφασίσει να μην αποδέχεται πλέον εθνικά δελτία ταυτότητας για τους σκοπούς της εισόδου ή εξόδου από την επικράτειά του εάν τα δελτία αυτά δεν περιλαμβάνουν τσιπ το οποίο πληροί τα εφαρμοστέα πρότυπα του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας σχετικά με τα βιομετρικά στοιχεία ταυτότητας. 2. Δεν απαιτείται θεώρηση εξόδου, θεώρηση εισόδου ή ισοδύναμη διατύπωση για κατόχους ισχύοντος εγγράφου το οποίο έχει εκδοθεί σύμφωνα με το άρθρο 18 ή το άρθρο 26. 3. Εάν το κράτος υποδοχής απαιτεί από τα μέλη της οικογένειας που πηγαίνουν να εγκατασταθούν μαζί με τον πολίτη της Ένωσης ή τον υπήκοο του Ηνωμένου Βασιλείου μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου να διαθέτουν θεώρηση εισόδου, το κράτος υποδοχής παρέχει στα εν λόγω πρόσωπα κάθε διευκόλυνση για την απόκτηση των απαραίτητων θεωρήσεων. Οι θεωρήσεις αυτές εκδίδονται ατελώς, το συντομότερο δυνατόν και βάσει ταχείας διαδικασίας.

Άρθρο 15 Δικαίωμα μόνιμης διαμονής 1. Οι πολίτες της Ένωσης και οι υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και τα μέλη των οικογενειών τους, που έχουν διαμείνει νομίμως στο κράτος υποδοχής σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης για συνεχές χρονικό διάστημα 5 ετών ή για το χρονικό διάστημα που ορίζεται στο άρθρο 17 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ, έχουν δικαίωμα μόνιμης διαμονής στο κράτος υποδοχής υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στα άρθρα 16, 17 και 18 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ. Τα χρονικά διαστήματα νόμιμης διαμονής ή εργασίας σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης πριν και μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου περιλαμβάνονται στον υπολογισμό του απαιτούμενου χρονικού διαστήματος για την απόκτηση του δικαιώματος μόνιμης διαμονής. 2. Το αδιάλειπτο της διαμονής για τους σκοπούς της απόκτησης του δικαιώματος μόνιμης διαμονής καθορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος 3 και το άρθρο 21 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ. 3. Εφόσον αποκτηθεί, απώλεια του δικαιώματος μόνιμης διαμονής επέρχεται μόνο σε περίπτωση απουσίας από το κράτος υποδοχής για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τα 5 συναπτά έτη.

Άρθρο 16 Σώρευση περιόδων Οι πολίτες της Ένωσης και οι υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και τα μέλη των οικογενειών τους, που πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου διέμεναν νομίμως στο κράτος υποδοχής σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του άρθρου 7 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ για χρονικό διάστημα μικρότερο των 5 ετών, δικαιούνται να αποκτήσουν δικαίωμα μόνιμης διαμονής υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στο άρθρο 15 της παρούσας συμφωνίας αφού συμπληρώσουν τα απαραίτητα χρονικά διαστήματα διαμονής. Τα χρονικά διαστήματα νόμιμης διαμονής ή εργασίας σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης πριν και μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου περιλαμβάνονται στον υπολογισμό του απαιτούμενου χρονικού διαστήματος για την απόκτηση του δικαιώματος μόνιμης διαμονής.

Άρθρο 17 Καθεστώς και μεταβολές 1. Το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των υπηκόων του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και των μελών των οικογενειών τους, να επικαλούνται άμεσα το παρόν μέρος δεν θίγεται σε περίπτωση μεταβολής του καθεστώτος τους μεταξύ, π.χ. σπουδαστή, μισθωτού, μη μισθωτού και οικονομικά ανενεργού προσώπου. Πρόσωπα τα οποία, κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, απολαύουν δικαιώματος διαμονής υπό την ιδιότητά τους ως μελών της οικογένειας πολιτών της Ένωσης ή υπηκόων του Ηνωμένου Βασιλείου δεν μπορούν να καταστούν πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 10 παράγραφος 1 στοιχεία α) έως δ). 2. Τα δικαιώματα που προβλέπονται στον παρόντα τίτλο για τα συντηρούμενα μέλη οικογένειας πολίτη της Ένωσης ή υπηκόου του Ηνωμένου Βασιλείου πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου εξακολουθούν να ισχύουν ακόμη και αφού τα μέλη αυτά πάψουν να είναι συντηρούμενα.

Άρθρο 18 Έκδοση εγγράφων διαμονής 1. Το κράτος υποδοχής μπορεί να απαιτήσει από τους πολίτες της Ένωσης ή τους υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου, τα μέλη των οικογενειών τους και άλλα πρόσωπα, που διαμένουν στην επικράτειά του σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στον παρόντα τίτλο, να υποβάλουν αίτηση για νέο καθεστώς διαμονής το οποίο χορηγεί τα δικαιώματα που προβλέπονται στον παρόντα τίτλο, καθώς και για την έκδοση εγγράφου το οποίο αποδεικνύει το καθεστώς αυτό, και το οποίο μπορεί να έχει ψηφιακή μορφή. Η υποβολή αίτησης για το εν λόγω καθεστώς διαμονής υπόκειται στις ακόλουθες προϋποθέσεις: α) ο σκοπός της διαδικασίας υποβολής αίτησης είναι να εξακριβωθεί αν ο αιτών δικαιούται τα δικαιώματα διαμονής που προβλέπονται στον παρόντα τίτλο. Σε καταφατική περίπτωση, ο αιτών έχει δικαίωμα να αποκτήσει το καθεστώς διαμονής και το έγγραφο που αποδεικνύει το καθεστώς αυτό· β) η προθεσμία για την υποβολή της αίτησης δεν είναι μικρότερη των 6 μηνών από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, για πρόσωπα τα οποία διαμένουν στο κράτος υποδοχής πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου. Για πρόσωπα τα οποία έχουν δικαίωμα να αρχίσουν να διαμένουν στο κράτος υποδοχής μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου σύμφωνα με τον παρόντα τίτλο, η προθεσμία για την υποβολή της αίτησης είναι 3 μήνες μετά την άφιξή τους ή η λήξη της προθεσμίας που αναφέρεται στο πρώτο εδάφιο, ανάλογα με το ποια ημερομηνία είναι μεταγενέστερη. Η βεβαίωση υποβολής της αίτησης για το καθεστώς διαμονής εκδίδεται αμέσως· γ) η προθεσμία για την υποβολή της αίτησης που αναφέρεται στο στοιχείο β) παρατείνεται αυτόματα κατά 1 έτος σε περίπτωση που η Ένωση ενημερώσει το Ηνωμένο Βασίλειο, ή το Ηνωμένο Βασίλειο ενημερώσει την Ένωση, ότι λόγω τεχνικών προβλημάτων δεν είναι δυνατή η καταχώριση της αίτησης ή η έκδοση της βεβαίωσης υποβολής αίτησης που αναφέρεται στο στοιχείο β). Το κράτος υποδοχής δημοσιεύει την κοινοποίηση αυτή και παρέχει κατάλληλη και έγκαιρη δημόσια πληροφόρηση στα ενδιαφερόμενα πρόσωπα· δ) σε περίπτωση που τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα δεν τηρήσουν την προθεσμία για την υποβολή της αίτησης που αναφέρεται στο στοιχείο β), οι αρμόδιες αρχές αξιολογούν όλες τις περιστάσεις και τους λόγους μη τήρησης της προθεσμίας και παρέχουν στα πρόσωπα αυτά τη δυνατότητα να υποβάλουν αίτηση εντός εύλογου περαιτέρω χρονικού διαστήματος εφόσον υπάρχουν βάσιμοι λόγοι για τη μη τήρηση της προθεσμίας· ε) το κράτος υποδοχής διασφαλίζει ότι οι διοικητικές διαδικασίες για τις αιτήσεις είναι ομαλές, διαφανείς και απλές, και ότι αποφεύγεται κάθε περιττή διοικητική επιβάρυνση· στ) τα έντυπα της αίτησης είναι σύντομα, απλά, εύχρηστα και προσαρμοσμένα στο πλαίσιο της παρούσας συμφωνίας· οι αιτήσεις που υποβάλλονται ταυτόχρονα από τα μέλη μιας οικογένειας εξετάζονται μαζί· ζ) το έγγραφο που αποδεικνύει το καθεστώς εκδίδεται ατελώς ή έναντι τέλους που δεν υπερβαίνει το επιβαλλόμενο στους πολίτες ή τους υπηκόους του κράτους υποδοχής για την έκδοση παρεμφερών εγγράφων· η) πρόσωπα τα οποία, πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, κατέχουν έγκυρο έγγραφο μόνιμης διαμονής που έχει εκδοθεί δυνάμει του άρθρου 19 ή του άρθρου 20 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ ή έγκυρο εθνικό έγγραφο μετανάστη με το οποίο χορηγείται δικαίωμα μόνιμης διαμονής στο κράτος υποδοχής, έχουν δικαίωμα να ανταλλάξουν, εντός της περιόδου που αναφέρεται στο στοιχείο β) της παρούσας παραγράφου, το έγγραφο αυτό με νέο έγγραφο διαμονής, κατόπιν υποβολής σχετικής αίτησης και κατόπιν επαλήθευσης της ταυτότητάς τους, διενέργειας ελέγχου ως προς τη διάπραξη αξιόποινων πράξεων και την ασφάλεια σύμφωνα με το στοιχείο ιστ) της παρούσας παραγράφου και επιβεβαίωσης της συνεχούς διαμονής τους· τα νέα αυτά έγγραφα διαμονής εκδίδονται ατελώς· θ) η ταυτότητα των αιτούντων επαληθεύεται μέσω της προσκόμισης ισχύοντος διαβατηρίου ή εθνικού δελτίου ταυτότητας για τους πολίτες της Ένωσης και τους υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου, και μέσω της προσκόμισης έγκυρου διαβατηρίου για τα μέλη των οικογενειών τους και άλλα πρόσωπα που δεν είναι πολίτες της Ένωσης ή υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου· το αποδεκτό αυτών των εγγράφων ταυτότητας δεν εξαρτάται από άλλα κριτήρια πλην της ισχύος του εγγράφου. Σε περίπτωση παρακράτησης του εγγράφου ταυτότητας από τις αρμόδιες αρχές του κράτους υποδοχής ενόσω εκκρεμεί η αίτηση, το κράτος υποδοχής επιστρέφει χωρίς καθυστέρηση το έγγραφο αυτό κατόπιν σχετικής αίτησης, πριν να ληφθεί η απόφαση σχετικά με την αίτηση· ι) δικαιολογητικά έγγραφα εκτός εγγράφων ταυτότητας, όπως ληξιαρχικές πράξεις, μπορούν να υποβάλλονται σε αντίγραφο. Η προσκόμιση των πρωτότυπων δικαιολογητικών εγγράφων μπορεί να απαιτηθεί μόνο σε ειδικές περιπτώσεις στις οποίες υπάρχουν εύλογες αμφιβολίες για τη γνησιότητα των υποβαλλόμενων δικαιολογητικών εγγράφων· ια) το κράτος υποδοχής μπορεί μόνο να απαιτήσει από πολίτες της Ένωσης και υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου να προσκομίσουν, πέραν των εγγράφων ταυτότητας που αναφέρονται στο στοιχείο θ) της παρούσας παραγράφου, τα ακόλουθα δικαιολογητικά έγγραφα που αναφέρονται στο άρθρο 8 παράγραφος 3 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ: i) εάν διαμένουν στο κράτος υποδοχής σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο α) της οδηγίας 2004/38/ΕΚ ως μισθωτοί ή μη μισθωτοί, βεβαίωση πρόσληψης από τον εργοδότη ή πιστοποιητικό απασχόλησης ή απόδειξη ότι είναι μη μισθωτοί· ii) εάν διαμένουν στο κράτος υποδοχής σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο β) της οδηγίας 2004/38/ΕΚ ως οικονομικά ανενεργά άτομα, απόδειξη ότι διαθέτουν επαρκείς πόρους για τον εαυτό τους και τα μέλη των οικογενειών τους, ώστε να μην επιβαρύνουν κατά τη διάρκεια της διαμονής τους το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας του κράτους υποδοχής, καθώς και ότι διαθέτουν πλήρη ασφαλιστική κάλυψη ασθενείας στο κράτος υποδοχής· ή iii) εάν διαμένουν στο κράτος υποδοχής σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο γ) της οδηγίας 2004/38/ΕΚ ως σπουδαστές, απόδειξη της εγγραφής τους σε ίδρυμα εγκεκριμένο ή χρηματοδοτούμενο από το κράτος υποδοχής βάσει της νομοθεσίας ή της διοικητικής πρακτικής του, απόδειξη της πλήρους ασφαλιστικής κάλυψης ασθενείας και δήλωση ή ισοδύναμο μέσο απόδειξης ότι διαθέτουν επαρκείς πόρους για τον εαυτό τους και τα μέλη των οικογενειών τους, ώστε να μην επιβαρύνουν κατά τη διάρκεια της διαμονής τους το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας του κράτους υποδοχής. Το κράτος υποδοχής δεν επιτρέπεται να απαιτεί να αναφέρεται συγκεκριμένο ύψος πόρων στις εν λόγω δηλώσεις. Όσον αφορά την προϋπόθεση των επαρκών πόρων, εφαρμόζεται το άρθρο 8 παράγραφος 4 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ· ιβ) το κράτος υποδοχής μπορεί να απαιτήσει μόνο από μέλη της οικογένειας που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 10 παράγραφος 1 στοιχείο ε) σημείο i) ή του άρθρου 10 παράγραφος 2 ή 3 της παρούσας συμφωνίας και τα οποία διαμένουν στο κράτος υποδοχής σύμφωνα με το άρθρο 7 παράγραφος 1 στοιχείο δ) ή το άρθρο 7 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ να προσκομίσουν, πέραν των εγγράφων ταυτότητας που αναφέρονται στο σημείο i) της παρούσας παραγράφου, τα ακόλουθα δικαιολογητικά έγγραφα που αναφέρονται στο άρθρο 8 παράγραφος 5 ή στο άρθρο 10 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ: i) έγγραφο το οποίο πιστοποιεί την ύπαρξη δεσμού συγγένειας ή καταχωρισμένης συμβίωσης· ii) τη βεβαίωση εγγραφής ή, ελλείψει συστήματος εγγραφής, οποιαδήποτε άλλη απόδειξη ότι ο πολίτης της Ένωσης ή ο υπήκοος του Ηνωμένου Βασιλείου με τον οποίο διαμένουν πράγματι διαμένει στο κράτος υποδοχής· iii) για απευθείας κατιόντες οι οποίοι είναι κάτω της ηλικίας των 21 ετών ή είναι συντηρούμενοι και για συντηρούμενους απευθείας ανιόντες, καθώς και για εκείνους του/της συζύγου ή του/της καταχωρισμένου/-ης συντρόφου, αποδεικτικά στοιχεία ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 2 παράγραφος 2 στοιχείο γ) ή δ) της οδηγίας 2004/38/ΕΚ· iv) για τα πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 10 παράγραφος 2 ή 3 της παρούσας συμφωνίας, έγγραφο που έχει εκδοθεί από την αρμόδια αρχή στο κράτος υποδοχής σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ. Όσον αφορά την προϋπόθεση των επαρκών πόρων για τα μέλη της οικογένειας που είναι τα ίδια πολίτες της Ένωσης ή υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου, εφαρμόζεται το άρθρο 8 παράγραφος 4 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ· ιγ) το κράτος υποδοχής μπορεί να απαιτήσει μόνο από μέλη της οικογένειας που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 10 παράγραφος 1 στοιχείο ε) σημείο ii) ή του άρθρου 10 παράγραφος 4 της παρούσας συμφωνίας να προσκομίσουν, πέραν των εγγράφων ταυτότητας που αναφέρονται στο σημείο i) της παρούσας παραγράφου, τα ακόλουθα δικαιολογητικά έγγραφα που αναφέρονται στο άρθρο 8 παράγραφος 5 και στο άρθρο 10 παράγραφος 2 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ: i) έγγραφο το οποίο πιστοποιεί την ύπαρξη δεσμού συγγένειας ή καταχωρισμένης συμβίωσης· ii) τη βεβαίωση εγγραφής ή, ελλείψει συστήματος εγγραφής, οποιαδήποτε άλλη απόδειξη διαμονής στο κράτος υποδοχής του πολίτη της Ένωσης ή του υπηκόου του Ηνωμένου Βασιλείου τον οποίο πηγαίνουν να συναντήσουν στο κράτος υποδοχής· iii) για συζύγους ή καταχωρισμένους συντρόφους, έγγραφο το οποίο πιστοποιεί την ύπαρξη δεσμού συγγένειας ή καταχωρισμένης συμβίωσης πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου· iv) για απευθείας κατιόντες οι οποίοι είναι κάτω της ηλικίας των 21 ετών ή είναι συντηρούμενοι και για συντηρούμενους απευθείας ανιόντες, καθώς και για εκείνους του/της συζύγου ή του/της καταχωρισμένου/-ης συντρόφου, αποδεικτικά στοιχεία ότι είχαν συγγενική σχέση με πολίτες της Ένωσης ή υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και ότι πληρούν τις προϋποθέσεις του άρθρου 2 παράγραφος 2 στοιχείο γ) ή δ) της οδηγίας 2004/38/ΕΚ σχετικά με την ηλικία ή την ιδιότητα συντηρούμενου μέλους της οικογένειας· v) για τα πρόσωπα που αναφέρονται στο άρθρο 10 παράγραφος 4 της παρούσας συμφωνίας, απόδειξη ότι υπήρχε σταθερή σχέση με πολίτες της Ένωσης ή υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και ότι η σχέση συνεχίζεται έπειτα από αυτήν· ιδ) σε περιπτώσεις πλην εκείνων που αναφέρονται στα στοιχεία ια), ιβ) και ιγ), το κράτος υποδοχής δεν απαιτεί από τους αιτούντες να προσκομίσουν δικαιολογητικά έγγραφα πλέον όσων είναι απολύτως απαραίτητα και αναλογικά για να αποδειχθεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις σχετικά με το δικαίωμα διαμονής βάσει του παρόντος τίτλου· ιε) οι αρμόδιες αρχές του κράτους υποδοχής βοηθούν τους αιτούντες να αποδεικνύουν την επιλεξιμότητά τους και να αποφεύγουν τυχόν σφάλματα ή παραλείψεις στις αιτήσεις τους· παρέχουν στους αιτούντες τη δυνατότητα να προσκομίζουν συμπληρωματικά αποδεικτικά στοιχεία και να διορθώνουν τυχόν ελλείψεις, σφάλματα ή παραλείψεις· ιστ) έλεγχοι ως προς τη διάπραξη αξιόποινων πράξεων και την ασφάλεια μπορούν να διενεργούνται συστηματικά στους αιτούντες, με αποκλειστικό σκοπό να εξακριβώνεται αν είναι εφαρμοστέοι οι περιορισμοί που καθορίζονται στο άρθρο 20 της παρούσας συμφωνίας. Για τον σκοπό αυτόν, μπορεί να απαιτηθεί από τους αιτούντες να δηλώσουν προηγούμενες ποινικές καταδίκες οι οποίες αναγράφονται στο ποινικό τους μητρώο σύμφωνα με το δίκαιο του κράτους έκδοσης της καταδικαστικής απόφασης κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Το κράτος υποδοχής μπορεί, εάν το κρίνει απαραίτητο, να εφαρμόσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 27 παράγραφος 3 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ όσον αφορά έρευνες σε άλλα κράτη σχετικά με στοιχεία ποινικού μητρώου· ιζ) στο νέο έγγραφο διαμονής περιλαμβάνεται δήλωση ότι το έγγραφο έχει εκδοθεί σύμφωνα με την παρούσα συμφωνία· ιη) ο αιτών έχει πρόσβαση σε δικαστικές και, ενδεχομένως, διοικητικές διαδικασίες προσφυγών στο κράτος υποδοχής κατά οποιασδήποτε απόφασης με την οποία απορρίπτεται η χορήγηση του καθεστώτος διαμονής. Οι διαδικασίες προσφυγών επιτρέπουν τον έλεγχο της νομιμότητας της απόφασης καθώς και των γεγονότων και των περιστάσεων επί των οποίων βασίζεται η προτεινόμενη απόφαση. Οι εν λόγω διαδικασίες προσφυγών εξασφαλίζουν επίσης ότι η απόφαση δεν είναι δυσανάλογη. 2. Κατά τη διάρκεια της περιόδου που αναφέρεται στην παράγραφο 1 στοιχείο β) του παρόντος άρθρου και της ενδεχόμενης μονοετούς παράτασής της βάσει του στοιχείου γ) της εν λόγω παραγράφου, όλα τα δικαιώματα που προβλέπονται στο παρόν μέρος θεωρείται ότι ισχύουν για τους πολίτες της Ένωσης, τους υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου, τα μέλη των οικογενειών τους και άλλα πρόσωπα που διαμένουν στο κράτος υποδοχής, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τους περιορισμούς που καθορίζονται στο άρθρο 20. 3. Εν αναμονή οριστικής απόφασης των αρμόδιων αρχών επί οποιασδήποτε αίτησης αναφέρεται στην παράγραφο 1 και εν αναμονή οριστικής δικαστικής απόφασης σε περίπτωση άσκησης δικαστικής προσφυγής κατά απόρριψης της εν λόγω αίτησης από τις αρμόδιες διοικητικές αρχές, όλα τα δικαιώματα που προβλέπονται στο παρόν μέρος θεωρείται ότι ισχύουν για τον αιτούντα, συμπεριλαμβανομένου του άρθρου 21 για τις εγγυήσεις και το δικαίωμα προσφυγής, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 20 παράγραφος 4. 4. Σε περίπτωση που ένα κράτος υποδοχής έχει επιλέξει να μην απαιτήσει από τους πολίτες της Ένωσης ή τους υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου, τα μέλη των οικογενειών τους και άλλα πρόσωπα, που διαμένουν στην επικράτειά του σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του παρόντος τίτλου, να υποβάλουν αίτηση για το νέο καθεστώς διαμονής που αναφέρεται στην παράγραφο 1 ως προϋπόθεση για τη νόμιμη διαμονή τους, τα πρόσωπα που είναι επιλέξιμα για τη χορήγηση δικαιώματος διαμονής βάσει του παρόντος τίτλου έχουν το δικαίωμα να λάβουν, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται στην οδηγία 2004/38/ΕΚ, έγγραφο διαμονής, το οποίο μπορεί να έχει ψηφιακή μορφή και το οποίο περιλαμβάνει δήλωση ότι έχει εκδοθεί σύμφωνα με την παρούσα συμφωνία.

Άρθρο 19 Έκδοση εγγράφων διαμονής κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου 1. Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, ένα κράτος υποδοχής μπορεί να επιτρέψει την οικειοθελή υποβολή αιτήσεων για καθεστώς διαμονής ή έγγραφο διαμονής όπως αναφέρονται στο άρθρο 18 παράγραφοι 1 και 4 από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας συμφωνίας. 2. Οι αποφάσεις έγκρισης ή απόρριψης των εν λόγω αιτήσεων λαμβάνονται σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφοι 1 και 4. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται βάσει του άρθρου 18 παράγραφος 1 παράγουν αποτελέσματα μόνο μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου. 3. Εάν αίτηση βάσει του άρθρου 18 παράγραφος 1 εγκριθεί πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, το κράτος υποδοχής δεν μπορεί να ανακαλέσει την απόφαση χορήγησης του καθεστώτος διαμονής πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου για οποιουσδήποτε λόγους πέραν εκείνων που προβλέπονται στο κεφάλαιο VI και στο άρθρο 35 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ. 4. Εάν αίτηση απορριφθεί πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, ο αιτών μπορεί να υποβάλει νέα αίτηση οποτεδήποτε πριν από τη λήξη της περιόδου που προβλέπεται στο άρθρο 18 παράγραφος 1 στοιχείο β). 5. Με την επιφύλαξη της παραγράφου 4, οι διαδικασίες προσφυγής βάσει του άρθρου 18 παράγραφος 1 στοιχείο ιη) είναι διαθέσιμες από την ημερομηνία έκδοσης τυχόν απόφασης για την απόρριψη αίτησης που αναφέρεται στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου.

Άρθρο 20 Περιορισμοί των δικαιωμάτων διαμονής και εισόδου 1. Η συμπεριφορά των πολιτών της Ένωσης ή των υπηκόων του Ηνωμένου Βασιλείου, των μελών των οικογενειών τους και άλλων προσώπων που ασκούν δικαιώματα βάσει του παρόντος τίτλου, όταν η συμπεριφορά αυτή προηγείται της λήξης της μεταβατικής περιόδου, εξετάζεται σύμφωνα με το κεφάλαιο VI της οδηγίας 2004/38/ΕΚ. 2. Η συμπεριφορά των πολιτών της Ένωσης ή των υπηκόων του Ηνωμένου Βασιλείου, των μελών των οικογενειών τους και άλλων προσώπων, που ασκούν δικαιώματα βάσει του παρόντος τίτλου, όταν η συμπεριφορά αυτή έπεται της λήξης της μεταβατικής περιόδου, μπορεί να συνιστά λόγο περιορισμού του δικαιώματος διαμονής από το κράτος υποδοχής ή του δικαιώματος εισόδου στο κράτος εργασίας σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία. 3. Το κράτος υποδοχής ή το κράτος εργασίας μπορεί να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να αρνείται, να τερματίζει ή να ανακαλεί οποιοδήποτε δικαίωμα παραχωρείται από τον παρόντα τίτλο σε περίπτωση κατάχρησης των δικαιωμάτων αυτών ή απάτης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 35 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ. Τα εν λόγω μέτρα υπόκεινται στις διαδικαστικές εγγυήσεις που προβλέπονται στο άρθρο 21 της παρούσας συμφωνίας. 4. Το κράτος υποδοχής ή το κράτος εργασίας μπορεί, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται στην οδηγία 2004/38/ΕΚ, ειδικότερα στα άρθρα 31 και 35 αυτής, να απελάσει από την επικράτειά του αιτούντες που υπέβαλαν δόλιες ή καταχρηστικές αιτήσεις, ακόμη και πριν από την έκδοση οριστικής δικαστικής απόφασης σε περίπτωση που έχει ασκηθεί δικαστική προσφυγή κατά απόρριψης της αίτησης.

Άρθρο 21 Εγγυήσεις και δικαίωμα προσφυγής Οι εγγυήσεις που προβλέπονται στο άρθρο 15 και στο κεφάλαιο VI της οδηγίας 2004/38/ΕΚ εφαρμόζονται σε σχέση με οποιαδήποτε απόφαση λαμβάνει το κράτος υποδοχής η οποία περιορίζει τα δικαιώματα διαμονής των προσώπων που αναφέρονται στο άρθρο 10 της παρούσας συμφωνίας.

Άρθρο 22 Συναφή δικαιώματα Σύμφωνα με το άρθρο 23 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ, ανεξαρτήτως ιθαγένειας, τα μέλη της οικογένειας πολίτη της Ένωσης ή υπηκόου του Ηνωμένου Βασιλείου, τα οποία έχουν το δικαίωμα διαμονής ή το δικαίωμα μόνιμης διαμονής στο κράτος υποδοχής ή στο κράτος εργασίας, δικαιούνται να εργάζονται εκεί ως μισθωτοί ή μη μισθωτοί.

Άρθρο 23 Ίση μεταχείριση 1. Σύμφωνα με το άρθρο 24 της οδηγίας 2004/38/ΕΚ, με την επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων του παρόντος τίτλου και των τίτλων Ι και IV του παρόντος μέρους, οι πολίτες της Ένωσης ή οι υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου που διαμένουν στην επικράτεια του κράτους υποδοχής βάσει της παρούσας συμφωνίας απολαύουν ίσης μεταχείρισης με τους υπηκόους του εν λόγω κράτους εντός του πεδίου εφαρμογής του παρόντος μέρους. Το ευεργέτημα του δικαιώματος αυτού εκτείνεται στα μέλη της οικογένειας πολιτών της Ένωσης ή υπηκόων του Ηνωμένου Βασιλείου που έχουν δικαίωμα διαμονής ή μόνιμης διαμονής. 2. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, το κράτος υποδοχής δεν είναι υποχρεωμένο να χορηγεί δικαίωμα σε κοινωνικές παροχές κατά τα χρονικά διαστήματα διαμονής βάσει του άρθρου 6 ή του άρθρου 14 παράγραφος 4 στοιχείο β) της οδηγίας 2004/38/ΕΚ, ούτε να δίνει, πριν από την απόκτηση του δικαιώματος μόνιμης διαμονής σύμφωνα με το άρθρο 15 της παρούσας συμφωνίας, σπουδαστική βοήθεια, συμπεριλαμβανομένης της επαγγελματικής κατάρτισης, αποτελούμενη από σπουδαστικές υποτροφίες ή σπουδαστικά δάνεια σε άλλα πρόσωπα εκτός από μισθωτούς, μη μισθωτούς, σε πρόσωπα που διατηρούν αυτή την ιδιότητα ή στα μέλη των οικογενειών τους.

Κεφάλαιο 2

Δικαιώματα μισθωτών και μη μισθωτών εργαζομένων

Άρθρο 24 Δικαιώματα μισθωτών εργαζομένων 1. Με την επιφύλαξη των περιορισμών που προβλέπονται στο άρθρο 45 παράγραφοι 3 και 4 της ΣΛΕΕ, οι μισθωτοί εργαζόμενοι στο κράτος υποδοχής και οι μεθοριακοί εργαζόμενοι στο κράτος ή στα κράτη εργασίας απολαύουν των δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στο άρθρο 45 της ΣΛΕΕ και των δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 492/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (8). Στα δικαιώματα αυτά περιλαμβάνονται: α) το δικαίωμα των προσώπων να μην υφίστανται διακρίσεις λόγω ιθαγένειας όσον αφορά την απασχόληση, την αμοιβή και τους άλλους όρους εργασίας και απασχόλησης· β) το δικαίωμα των προσώπων να αναλαμβάνουν και να ασκούν δραστηριότητα σύμφωνα με τους κανόνες που εφαρμόζονται στους υπηκόους του κράτους υποδοχής ή του κράτους εργασίας· γ) το δικαίωμα των προσώπων να λαμβάνουν από τα γραφεία απασχόλησης του κράτους υποδοχής ή του κράτους εργασίας την ίδια βοήθεια με εκείνη που παρέχουν στους δικούς τους υπηκόους· δ) το δικαίωμα στην ίση μεταχείριση ως προς τους όρους απασχόλησης και εργασίας, ιδίως όσον αφορά την αμοιβή, την απόλυση και, σε περίπτωση ανεργίας, την επαγγελματική επανένταξη ή την επαναπασχόληση· ε) το δικαίωμα σε κοινωνικά και φορολογικά πλεονεκτήματα· στ) συλλογικά δικαιώματα· ζ) τα δικαιώματα και τα πλεονεκτήματα που παρέχονται στους μισθωτούς εργαζόμενους του κράτους υποδοχής ή του κράτους εργασίας ως προς τη στέγη· η) το δικαίωμα να γίνονται τα τέκνα τους δεκτά στα μαθήματα γενικής εκπαίδευσης, μαθητείας και επαγγελματικής εκπαίδευσης υπό τους ίδιους όρους με τους υπηκόους του κράτους υποδοχής ή του κράτους εργασίας, εφόσον τα εν λόγω τέκνα διαμένουν στην επικράτεια στην οποία εργάζεται ο μισθωτός. 2. Όταν απευθείας κατιών μισθωτού εργαζομένου που έχει παύσει να διαμένει στο κράτος υποδοχής φοιτά σε εκπαιδευτικό ίδρυμα στο κράτος αυτό, το πρόσωπο που έχει την κύρια επιμέλεια του εν λόγω κατιόντος έχει δικαίωμα διαμονής στο συγκεκριμένο κράτος έως ότου ο κατιών ενηλικιωθεί, καθώς και μετά την ενηλικίωσή του εάν ο κατιών εξακολουθεί να χρειάζεται την παρουσία και τη φροντίδα του προσώπου που έχει την κύρια επιμέλεια προκειμένου να συνεχίσει και να ολοκληρώσει την εκπαίδευσή του. 3. Οι μισθωτοί μεθοριακοί εργαζόμενοι απολαμβάνουν δικαιώματος εισόδου και εξόδου από το κράτος εργασίας σύμφωνα με το άρθρο 14 της παρούσας συμφωνίας και διατηρούν τα δικαιώματα των οποίων απολάμβαναν ως μισθωτοί στο εν λόγω κράτος, υπό την προϋπόθεση ότι εμπίπτουν σε μία από τις περιπτώσεις που ορίζονται στο άρθρο 7 παράγραφος 3 στοιχεία α), β), γ) και δ) της οδηγίας 2004/38/ΕΚ, ακόμη και αν δεν μεταφέρουν την κατοικία τους στο κράτος εργασίας.

Άρθρο 25 Δικαιώματα μη μισθωτών εργαζομένων 1. Με την επιφύλαξη των περιορισμών που προβλέπονται στα άρθρα 51 και 52 της ΣΛΕΕ, οι μη μισθωτοί εργαζόμενοι στο κράτος υποδοχής και οι μη μισθωτοί μεθοριακοί εργαζόμενοι στο κράτος ή στα κράτη εργασίας απολαύουν των δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται στα άρθρα 49 και 55 της ΣΛΕΕ. Στα δικαιώματα αυτά περιλαμβάνονται: α) το δικαίωμα των προσώπων να ασκούν και να αναλαμβάνουν δραστηριότητες ως μη μισθωτοί εργαζόμενοι, καθώς και το δικαίωμα να συστήνουν και να διαχειρίζονται επιχειρήσεις σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζει το κράτος υποδοχής για τους δικούς του υπηκόους, όπως προβλέπεται στο άρθρο 49 της ΣΛΕΕ· β) τα δικαιώματα που προβλέπονται στο άρθρο 24 παράγραφος 1 στοιχεία γ) έως η) της παρούσας συμφωνίας. 2. Το άρθρο 24 παράγραφος 2 εφαρμόζεται σε απευθείας κατιόντες μη μισθωτών εργαζομένων. 3. Το άρθρο 24 παράγραφος 3 εφαρμόζεται στους μη μισθωτούς μεθοριακούς εργαζόμενους.

Άρθρο 26 Έκδοση εγγράφου που προσδιορίζει τα δικαιώματα των μεθοριακών εργαζομένων Το κράτος εργασίας μπορεί να απαιτήσει από πολίτες της Ένωσης ή υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου που έχουν δικαιώματα ως μεθοριακοί εργαζόμενοι βάσει του παρόντος τίτλου να υποβάλουν αίτηση για την έκδοση εγγράφου το οποίο πιστοποιεί ότι έχουν τα δικαιώματα αυτά βάσει του παρόντος τίτλου. Οι εν λόγω πολίτες της Ένωσης και υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν το δικαίωμα να τους χορηγείται το έγγραφο αυτό.

Κεφάλαιο 3

Επαγγελματικά προσόντα

Άρθρο 27 Αναγνωρισμένα επαγγελματικά προσόντα 1. Η αναγνώριση, πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, των επαγγελματικών προσόντων, όπως ορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 στοιχείο β) της οδηγίας 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9), πολιτών της Ένωσης ή υπηκόων του Ηνωμένου Βασιλείου, και των μελών των οικογενειών τους, από το κράτος υποδοχής ή το κράτος εργασίας τους συνεχίζει να παράγει αποτελέσματα στο αντίστοιχο κράτος, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος άσκησης του επαγγέλματός τους υπό τις ίδιες προϋποθέσεις που ισχύουν για τους υπηκόους του, εφόσον η αναγνώριση αυτή πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με οποιαδήποτε από τις ακόλουθες διατάξεις: α) τον τίτλο ΙΙΙ της οδηγίας 2005/36/ΕΚ όσον αφορά την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων στο πλαίσιο της άσκησης της ελευθερίας εγκατάστασης, ανεξάρτητα από το αν η εν λόγω αναγνώριση εμπίπτει στο γενικό σύστημα αναγνώρισης των τίτλων εκπαίδευσης, στο σύστημα αναγνώρισης της επαγγελματικής πείρας ή στο σύστημα αναγνώρισης βάσει του συντονισμού των ελάχιστων προϋποθέσεων εκπαίδευσης· β) το άρθρο 10 παράγραφοι 1 και 3 της οδηγίας 98/5/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (10) όσον αφορά την πρόσβαση στο επάγγελμα του δικηγόρου στο κράτος υποδοχής ή στο κράτος εργασίας· γ) το άρθρο 14 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11) όσον αφορά τη χορήγηση άδειας σε νόμιμους ελεγκτές από άλλα κράτη μέλη· δ) την οδηγία 74/556/ΕΟΚ του Συμβουλίου (12) όσον αφορά την αποδοχή στοιχείων τα οποία αποδεικνύουν τις γνώσεις και τις ικανότητες που είναι απαραίτητες για την ανάληψη ή άσκηση μη μισθωτών δραστηριοτήτων και διαμεσολαβητικών δραστηριοτήτων που υπάγονται στο εμπόριο και στη διανομή τοξικών προϊόντων ή δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν την επαγγελματική χρησιμοποίηση τοξικών προϊόντων. 2. Η αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων για τους σκοπούς της παραγράφου 1 στοιχείο α) του παρόντος άρθρου περιλαμβάνει: α) αναγνωρίσεις επαγγελματικών προσόντων που έχουν πραγματοποιηθεί δυνάμει του άρθρου 3 παράγραφος 3 της οδηγίας 2005/36/ΕΚ· β) αποφάσεις που παραχωρούν μερική πρόσβαση σε επαγγελματική δραστηριότητα σύμφωνα με το άρθρο 4στ της οδηγίας 2005/36/ΕΚ· γ) αναγνωρίσεις επαγγελματικών προσόντων για σκοπούς εγκατάστασης οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί δυνάμει του άρθρου 4δ της οδηγίας 2005/36/ΕΚ.

Άρθρο 28 Εν εξελίξει διαδικασίες για την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων Το άρθρο 4, το άρθρο 4δ σχετικά με την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων για σκοπούς εγκατάστασης, το άρθρο 4στ και ο τίτλος ΙΙΙ της οδηγίας 2005/36/ΕΚ, το άρθρο 10 παράγραφοι 1, 3 και 4 της οδηγίας 98/5/ΕΚ, το άρθρο 14 της οδηγίας 2006/43/ΕΚ και η οδηγία 74/556/ΕΟΚ εφαρμόζονται σε σχέση με την εξέταση από αρμόδια αρχή του κράτους υποδοχής ή του κράτους εργασίας κάθε αίτησης αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων που υποβλήθηκε πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου από πολίτες της Ένωσης ή υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και σε σχέση με την απόφαση επί κάθε αίτησης αυτού του είδους. Τα άρθρα 4α, 4β και 4ε της οδηγίας 2005/36/ΕΚ εφαρμόζονται επίσης στον βαθμό που ενδείκνυται για την ολοκλήρωση των διαδικασιών αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων για σκοπούς εγκατάστασης βάσει του άρθρου 4δ της εν λόγω οδηγίας.

Άρθρο 29 Διοικητική συνεργασία για την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων 1. Όσον αφορά τις εκκρεμείς αιτήσεις που αναφέρονται στο άρθρο 28, το Ηνωμένο Βασίλειο και τα κράτη μέλη συνεργάζονται για τη διευκόλυνση της εφαρμογής του άρθρου 28. Η συνεργασία μπορεί να περιλαμβάνει την ανταλλαγή πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων πληροφοριών σχετικά με επιβληθείσες πειθαρχικές ποινές ή ποινικές κυρώσεις ή τυχόν άλλες σοβαρές και ειδικές περιστάσεις που ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στην άσκηση των δραστηριοτήτων οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των οδηγιών που αναφέρονται στο άρθρο 28. 2. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 8, για περίοδο που δεν υπερβαίνει τους 9 μήνες από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιεί το σύστημα πληροφόρησης για την εσωτερική αγορά σε σχέση με τις αιτήσεις που αναφέρονται στο άρθρο 28, στο μέτρο που αυτές αφορούν διαδικασίες αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων για σκοπούς εγκατάστασης βάσει του άρθρου 4δ της οδηγίας 2005/36/ΕΚ.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΙΙ

Συντονισμός των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης

Άρθρο 30 Καλυπτόμενα πρόσωπα 1. Ο παρών τίτλος εφαρμόζεται στα ακόλουθα πρόσωπα: α) πολίτες της Ένωσης που υπάγονται στη νομοθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, καθώς και στα μέλη των οικογενειών τους και στους επιζώντες τους· β) υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου που υπάγονται στη νομοθεσία κράτους μέλους κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, καθώς και στα μέλη των οικογενειών τους και στους επιζώντες τους· γ) πολίτες της Ένωσης που διαμένουν στο Ηνωμένο Βασίλειο και υπάγονται στη νομοθεσία κράτους μέλους κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, καθώς και στα μέλη των οικογενειών τους και στους επιζώντες τους· δ) υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου που διαμένουν σε κράτος μέλος και υπάγονται στη νομοθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, καθώς και στα μέλη των οικογενειών τους και στους επιζώντες τους· ε) πρόσωπα που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των στοιχείων α) έως δ) αλλά είναι: i) πολίτες της Ένωσης που ασκούν μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητα στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και οι οποίοι, με βάση τον τίτλο ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (13), υπάγονται στη νομοθεσία κράτους μέλους, καθώς και τα μέλη των οικογενειών τους και οι επιζώντες τους· ή ii) υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου που ασκούν μισθωτή ή μη μισθωτή δραστηριότητα σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και οι οποίοι, με βάση τον τίτλο ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004, υπάγονται στη νομοθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και τα μέλη των οικογενειών τους και οι επιζώντες τους· στ) ανιθαγενείς και πρόσφυγες που διαμένουν σε κράτος μέλος ή στο Ηνωμένο Βασίλειο και εμπίπτουν σε μία από τις περιπτώσεις που περιγράφονται στα στοιχεία α) έως ε), καθώς και στα μέλη των οικογενειών τους και στους επιζώντες τους· ζ) υπηκόους τρίτων χωρών, καθώς και στα μέλη των οικογενειών τους και στους επιζώντες τους, οι οποίοι εμπίπτουν σε μία από τις περιπτώσεις που περιγράφονται στα στοιχεία α) έως ε), υπό τον όρο ότι πληρούν τις προϋποθέσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 859/2003 του Συμβουλίου (14). 2. Τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 καλύπτονται για όσο διάστημα εξακολουθούν να εμπίπτουν χωρίς διακοπή σε μία από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στην εν λόγω παράγραφο και στην οποία εμπλέκονται ταυτόχρονα ένα κράτος μέλος και το Ηνωμένο Βασίλειο. 3. Ο παρών τίτλος εφαρμόζεται επίσης σε πρόσωπα τα οποία δεν εμπίπτουν ή δεν εμπίπτουν πλέον στην παράγραφο 1 στοιχεία α) έως ε) του παρόντος άρθρου, αλλά τα οποία εμπίπτουν στο άρθρο 10 της παρούσας συμφωνίας, καθώς και στα μέλη των οικογενειών τους και στους επιζώντες τους. 4. Τα πρόσωπα που αναφέρονται στην παράγραφο 3 καλύπτονται για όσο διάστημα εξακολουθούν να έχουν δικαίωμα διαμονής στο κράτος υποδοχής βάσει του άρθρου 13 της παρούσας συμφωνίας, ή δικαίωμα εργασίας στο κράτος εργασίας τους βάσει του άρθρου 24 ή 25 της παρούσας συμφωνίας. 5. Όταν το παρόν άρθρο αναφέρεται σε μέλη οικογενειών και επιζώντες, τα εν λόγω πρόσωπα καλύπτονται από τον παρόντα τίτλο μόνο στον βαθμό που θεμελιώνουν δικαιώματα και υπέχουν υποχρεώσεις μ' αυτή τους την ιδιότητα βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004.

Άρθρο 31 Κανόνες συντονισμού της κοινωνικής ασφάλισης 1. Οι κανόνες και οι στόχοι που καθορίζονται στο άρθρο 48 της ΣΛΕΕ, στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 883/2004 και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 987/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15) εφαρμόζονται στα πρόσωπα που καλύπτονται από τον παρόντα τίτλο. Η Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο λαμβάνουν δεόντως υπόψη τις αποφάσεις και τις συστάσεις της διοικητικής επιτροπής για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλειας, η οποία υπάγεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συστάθηκε με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 883/2004 («διοικητική επιτροπή»), οι οποίες παρατίθενται στο μέρος I του παραρτήματος Ι της παρούσας συμφωνίας. 2. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 9 της παρούσας συμφωνίας, για τους σκοπούς του παρόντος τίτλου ισχύουν οι ορισμοί του άρθρου 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004. 3. Όσον αφορά τους υπηκόους τρίτων χωρών που πληρούν τις προϋποθέσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 859/2003, καθώς και τα μέλη των οικογενειών τους ή τους επιζώντες τους εντός του πεδίου εφαρμογής του παρόντος τίτλου, οι αναφορές στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 883/2004 και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 987/2009 που περιλαμβάνονται στον παρόντα τίτλο νοούνται ως αναφορές στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71 του Συμβουλίου (16) και στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 574/72 (17) αντίστοιχα. Οι αναφορές σε ειδικές διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 987/2009 νοούνται ως αναφορές στις αντίστοιχες διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71 και του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 574/72.

Άρθρο 32 Καλυπτόμενες ειδικές περιπτώσεις 1. Οι ακόλουθοι κανόνες εφαρμόζονται στις κατωτέρω περιπτώσεις στον βαθμό που καθορίζεται στο παρόν άρθρο, στο μέτρο που αφορούν πρόσωπα τα οποία δεν καλύπτονται ή δεν καλύπτονται πλέον από το άρθρο 30: α) τα ακόλουθα πρόσωπα καλύπτονται από τον παρόντα τίτλο για τους σκοπούς της επίκλησης και του συνυπολογισμού περιόδων ασφάλισης, μισθωτής δραστηριότητας, μη μισθωτής δραστηριότητας ή διαμονής, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που απορρέουν από τις περιόδους αυτές σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 883/2004: i) οι πολίτες της Ένωσης, καθώς και οι ανιθαγενείς και οι πρόσφυγες που διαμένουν σε κράτος μέλος και οι υπήκοοι τρίτων χωρών που πληρούν τις προϋποθέσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 859/2003, οι οποίοι υπάγονταν στη νομοθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, καθώς και τα μέλη των οικογενειών τους και οι επιζώντες τους· ii) οι υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και οι ανιθαγενείς και οι πρόσφυγες που διαμένουν στο Ηνωμένο Βασίλειο και οι υπήκοοι τρίτων χωρών που πληρούν τις προϋποθέσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 859/2003, οι οποίοι υπάγονταν στη νομοθεσία κράτους μέλους πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, καθώς και τα μέλη των οικογενειών τους και οι επιζώντες τους· για τους σκοπούς του συνυπολογισμού των περιόδων, οι περίοδοι που έχουν συμπληρωθεί τόσο πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου όσο και μετά από αυτήν λαμβάνονται υπόψη σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 883/2004· β) οι κανόνες που προβλέπονται στα άρθρα 20 και 27 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 εξακολουθούν να εφαρμόζονται σε πρόσωπα τα οποία, πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, είχαν ζητήσει έγκριση για την υποβολή τους σε προγραμματισμένη ιατρική θεραπεία σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 883/2004, έως το τέλος της θεραπείας. Οι αντίστοιχες διαδικασίες επιστροφής δαπανών εφαρμόζονται επίσης ακόμη και μετά το τέλος της θεραπείας. Τα πρόσωπα αυτά και οι συνοδοί τους απολαύουν του δικαιώματος εισόδου στο κράτος θεραπείας και εξόδου από αυτό σύμφωνα με το άρθρο 14 τηρουμένων των αναλογιών· γ) οι κανόνες που προβλέπονται στα άρθρα 19 και 27 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 εξακολουθούν να εφαρμόζονται σε πρόσωπα τα οποία καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 883/2004 και κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου διαμένουν προσωρινά σε κράτος μέλος ή στο Ηνωμένο Βασίλειο, έως το τέλος της προσωρινής διαμονής τους. Οι αντίστοιχες διαδικασίες επιστροφής δαπανών εφαρμόζονται επίσης ακόμη και μετά το τέλος της προσωρινής διαμονής ή της θεραπείας· δ) οι κανόνες που προβλέπονται στα άρθρα 67, 68 και 69 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 εξακολουθούν να εφαρμόζονται, για όσο διάστημα πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις, στη χορήγηση οικογενειακών παροχών επί των οποίων υπάρχει δικαίωμα κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου για τα ακόλουθα πρόσωπα: i) πολίτες της Ένωσης, ανιθαγενείς και πρόσφυγες που διαμένουν σε κράτος μέλος, καθώς και υπηκόους τρίτων χωρών που πληρούν τις προϋποθέσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 859/2003 και διαμένουν σε κράτος μέλος, οι οποίοι υπάγονται στη νομοθεσία κράτους μέλους και έχουν μέλη της οικογένειάς τους που διαμένουν στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου· ii) υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και ανιθαγενείς και πρόσφυγες που διαμένουν στο Ηνωμένο Βασίλειο και υπηκόους τρίτων χωρών που πληρούν τις προϋποθέσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 859/2003 και διαμένουν στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίοι υπάγονται στη νομοθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου και έχουν μέλη της οικογένειάς τους που διαμένουν σε κράτος μέλος κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου· ε) στις περιπτώσεις που προβλέπονται στο στοιχείο δ) σημεία i) και ii) της παρούσας παραγράφου, για κάθε πρόσωπο που έχει δικαιώματα ως μέλος της οικογένειας κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004, όπως παράγωγα δικαιώματα για παροχές ασθένειας σε είδος, αυτός ο κανονισμός και οι αντίστοιχες διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 987/2009 εξακολουθούν να εφαρμόζονται για όσο διάστημα πληρούνται οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στους εν λόγω κανονισμούς. 2. Οι διατάξεις του τίτλου III κεφάλαιο 1 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 όσον αφορά τις παροχές ασθένειας εφαρμόζονται σε πρόσωπα που λαμβάνουν παροχές βάσει της παραγράφου 1 στοιχείο α) του παρόντος άρθρου. Η παρούσα παράγραφος εφαρμόζεται, τηρουμένων των αναλογιών, ως προς οικογενειακές παροχές βάσει των άρθρων 67, 68 και 69 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004.

Άρθρο 33 Υπήκοοι Ισλανδίας, Λιχτενστάιν, Νορβηγίας και Ελβετίας 1. Οι διατάξεις του παρόντος τίτλου που εφαρμόζονται στους πολίτες της Ένωσης εφαρμόζονται στους υπηκόους της Ισλανδίας, του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν, του Βασιλείου της Νορβηγίας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας, υπό την προϋπόθεση ότι: α) η Ισλανδία, το Πριγκιπάτο του Λιχτενστάιν, το Βασίλειο της Νορβηγίας και η Ελβετική Συνομοσπονδία, κατά περίπτωση, έχουν συνάψει και εφαρμόζουν αντίστοιχες συμφωνίες με το Ηνωμένο Βασίλειο οι οποίες εφαρμόζονται στους πολίτες της Ένωσης· και β) η Ισλανδία, το Πριγκιπάτο του Λιχτενστάιν, το Βασίλειο της Νορβηγίας και η Ελβετική Συνομοσπονδία, κατά περίπτωση, έχουν συνάψει και εφαρμόζουν αντίστοιχες συμφωνίες με την Ένωση οι οποίες εφαρμόζονται στους υπηκόους του Ηνωμένου Βασιλείου. 2. Κατόπιν κοινοποίησης από το Ηνωμένο Βασίλειο και από την Ένωση της ημερομηνίας έναρξης ισχύος των συμφωνιών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου, η μικτή επιτροπή που συστήνεται βάσει του άρθρου 164 («μικτή επιτροπή») ορίζει την ημερομηνία από την οποία οι διατάξεις του παρόντος τίτλου εφαρμόζονται στους υπηκόους της Ισλανδίας, του Πριγκιπάτου του Λιχτενστάιν, του Βασιλείου της Νορβηγίας και της Ελβετικής Συνομοσπονδίας, κατά περίπτωση.

Άρθρο 34 Διοικητική συνεργασία 1. Κατά παρέκκλιση από τα άρθρα 7 και 128 παράγραφος 1, από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας συμφωνίας, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει καθεστώς παρατηρητή στη διοικητική επιτροπή. Όταν τα θέματα της ημερήσιας διάταξης που σχετίζονται με τον παρόντα τίτλο αφορούν το Ηνωμένο Βασίλειο, το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να αποστέλλει αντιπρόσωπο, ο οποίος θα παρίσταται υπό την ιδιότητα του συμβούλου στις συνεδριάσεις της διοικητικής επιτροπής καθώς και στις συνεδριάσεις των φορέων που αναφέρονται στα άρθρα 73 και 74 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004, όταν συζητούνται τέτοιου είδους θέματα. 2. Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 8, το Ηνωμένο Βασίλειο συμμετέχει στην ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών για την κοινωνική ασφάλιση (EESSI) και καλύπτει τις σχετικές δαπάνες.

Άρθρο 35 Απόδοση, ανάκτηση και συμψηφισμός δαπανών Οι διατάξεις των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 883/2004 και (ΕΚ) αριθ. 987/2009 σχετικά με την απόδοση, την ανάκτηση και τον συμψηφισμό των δαπανών εξακολουθούν να εφαρμόζονται σε σχέση με γεγονότα τα οποία, στον βαθμό που αφορούν πρόσωπα τα οποία δεν καλύπτονται από το άρθρο 30: α) επήλθαν πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου· ή β) επήλθαν μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και αφορούν πρόσωπα τα οποία καλύπτονταν από το άρθρο 30 ή 32 τη στιγμή που συνέβη το γεγονός.

Άρθρο 36 Εξέλιξη του δικαίου και προσαρμογές των ενωσιακών πράξεων 1. Σε περίπτωση τροποποίησης ή αντικατάστασης των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 883/2004 και (ΕΚ) αριθ. 987/2009 μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, αναφορές σ' αυτούς τους κανονισμούς οι οποίες περιλαμβάνονται στην παρούσα συμφωνία νοούνται ως αναφορές στους κανονισμούς όπως αυτοί έχουν τροποποιηθεί ή αντικατασταθεί, σύμφωνα με τις πράξεις που παρατίθενται στο μέρος ΙΙ του παραρτήματος Ι της παρούσας συμφωνίας. Η μικτή επιτροπή αναθεωρεί το μέρος ΙΙ του παραρτήματος Ι της παρούσας συμφωνίας και το εναρμονίζει με οποιαδήποτε πράξη τροποποιεί ή αντικαθιστά τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 883/2004 και (ΕΚ) αριθ. 987/2009 αμέσως μετά την έκδοση της πράξης αυτής από την Ένωση. Γι' αυτόν τον σκοπό, η Ένωση, το συντομότερο δυνατόν μετά την έκδοση, ενημερώνει το Ηνωμένο Βασίλειο στο πλαίσιο της μικτής επιτροπής σχετικά με οποιαδήποτε πράξη η οποία τροποποιεί ή αντικαθιστά τους εν λόγω κανονισμούς. 2. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1 δεύτερο εδάφιο, η μικτή επιτροπή αξιολογεί τις επιπτώσεις πράξης η οποία τροποποιεί ή καταργεί τους κανονισμούς (ΕΚ) αριθ. 883/2004 και (ΕΚ) αριθ. 987/2009 εάν η πράξη αυτή: α) τροποποιεί ή αντικαθιστά τα ζητήματα που καλύπτονται από το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004· ή β) καθιστά μια παροχή σε χρήμα εξαγώγιμη ενώ η παροχή αυτή ήταν μη εξαγώγιμη βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, ή καθιστά μια παροχή σε χρήμα μη εξαγώγιμη ενώ η παροχή αυτή ήταν εξαγώγιμη κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου· ή γ) καθιστά μια παροχή σε χρήμα εξαγώγιμη για απεριόριστο χρονικό διάστημα ενώ η παροχή αυτή ήταν εξαγώγιμη μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, ή καθιστά μια παροχή σε χρήμα εξαγώγιμη μόνο για περιορισμένο χρονικό διάστημα ενώ η παροχή αυτή ήταν εξαγώγιμη για απεριόριστο χρονικό διάστημα βάσει του εν λόγω κανονισμού κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου. Κατά τη διενέργεια της αξιολόγησής της, η μικτή επιτροπή λαμβάνει υπόψη καλή τη πίστει το εύρος των αλλαγών που αναφέρονται στην παρούσα παράγραφο πρώτο εδάφιο, καθώς και τη σημασία της συνεχιζόμενης ορθής λειτουργίας των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 883/2004 και (ΕΚ) αριθ. 987/2009 μεταξύ της Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου και τη σημασία της ύπαρξης αρμόδιου κράτους σε σχέση με τα πρόσωπα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004. Εάν η μικτή επιτροπή λάβει σχετική απόφαση εντός 6 μηνών από τη λήψη των πληροφοριών που παρέχονται από την Ένωση σύμφωνα με την παράγραφο 1, το μέρος ΙΙ του παραρτήματος Ι της παρούσας συμφωνίας δεν εναρμονίζεται με την πράξη που αναφέρεται στην παρούσα παράγραφο πρώτο εδάφιο. Για τους σκοπούς της παρούσας παραγράφου: α) «εξαγώγιμο» σημαίνει καταβλητέο βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 σε ή σε σχέση με πρόσωπο που διαμένει σε κράτος μέλος ή στο Ηνωμένο Βασίλειο εάν ο φορέας που είναι αρμόδιος για την καταβολή της παροχής δεν βρίσκεται στην ίδια χώρα· ο όρος «μη εξαγώγιμο» ερμηνεύεται αναλόγως· και β) «εξαγώγιμο για απεριόριστο χρονικό διάστημα» σημαίνει εξαγώγιμο για όσο διάστημα πληρούνται οι προϋποθέσεις που θεμελιώνουν τα δικαιώματα. 3. Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, οι κανονισμοί (ΕΚ) αριθ. 883/2004 και (ΕΚ) αριθ. 987/2009 θεωρείται ότι περιλαμβάνουν τις προσαρμογές που παρατίθενται στο μέρος ΙΙΙ του παραρτήματος Ι της παρούσας συμφωνίας. Το Ηνωμένο Βασίλειο ενημερώνει την Ένωση, στο πλαίσιο της μικτής επιτροπής, για τυχόν τροποποιήσεις διατάξεων του εθνικού δικαίου που είναι συναφείς για το μέρος ΙΙΙ του παραρτήματος Ι της παρούσας συμφωνίας, το συντομότερο δυνατόν μετά τη θέσπισή τους. 4. Για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, οι αποφάσεις και οι συστάσεις της διοικητικής επιτροπής θεωρείται ότι περιλαμβάνουν τις αποφάσεις και τις συστάσεις που παρατίθενται στο μέρος Ι του παραρτήματος I. Η μικτή επιτροπή τροποποιεί το μέρος I του παραρτήματος Ι, ώστε να αντικατοπτρίζει κάθε νέα απόφαση ή σύσταση που εκδίδεται από τη διοικητική επιτροπή. Γι' αυτόν τον σκοπό, η Ένωση ενημερώνει το Ηνωμένο Βασίλειο στο πλαίσιο της μικτής επιτροπής το συντομότερο δυνατόν μετά την έκδοση των αποφάσεων και των συστάσεων της διοικητικής επιτροπής. Οι τροποποιήσεις αυτές πραγματοποιούνται από τη μικτή επιτροπή κατόπιν πρότασης της Ένωσης ή του Ηνωμένου Βασιλείου.

ΤΙΤΛΟΣ IV

Λοιπές διατάξεις

Άρθρο 37 Δημοσιότητα Τα κράτη μέλη και το Ηνωμένο Βασίλειο μεριμνούν για τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των προσώπων που καλύπτονται από το παρόν μέρος, ειδικότερα μέσω εκστρατειών ενημέρωσης οι οποίες διεξάγονται, κατά περίπτωση, με χρήση των εθνικών και τοπικών μέσων ενημέρωσης και άλλων μέσων επικοινωνίας.

Άρθρο 38 Ευνοϊκότερες διατάξεις 1. Το παρόν μέρος δεν θίγει τυχόν νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις οι οποίες εφαρμόζονται σε κράτος υποδοχής ή κράτος εργασίας και οι οποίες είναι ευνοϊκότερες για τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα. Η παρούσα παράγραφος δεν εφαρμόζεται στον τίτλο III. 2. Το άρθρο 12 και το άρθρο 23 παράγραφος 1 ισχύουν με την επιφύλαξη των ρυθμίσεων της Κοινής Ταξιδιωτικής Περιοχής μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας όσον αφορά ευνοϊκότερη μεταχείριση που ενδέχεται να προκύπτει από τις εν λόγω ρυθμίσεις για τα ενδιαφερόμενα πρόσωπα.

Άρθρο 39 Διά βίου προστασία Τα πρόσωπα που καλύπτονται από το παρόν μέρος απολαύουν των δικαιωμάτων που προβλέπονται στους αντίστοιχους τίτλους του παρόντος μέρους καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής τους, εκτός εάν παύσουν να πληρούν τις προϋποθέσεις που καθορίζονται στους εν λόγω τίτλους.

ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ

ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ

ΤΙΤΛΟΣ I

Εμπορεύματα που έχουν διατεθεί στην αγορά

Άρθρο 40 Ορισμοί Για τους σκοπούς του παρόντος τίτλου, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: α) «διαθεσιμότητα στην αγορά»: κάθε προσφορά προϊόντος για διανομή, κατανάλωση ή χρήση στην αγορά στο πλαίσιο εμπορικής δραστηριότητας, είτε έναντι αντιτίμου είτε δωρεάν· β) «διάθεση στην αγορά»: η πρώτη φορά κατά την οποία ένα προϊόν καθίσταται διαθέσιμο στην αγορά της Ένωσης ή του Ηνωμένου Βασιλείου· γ) «προσφορά προϊόντος για διανομή, κατανάλωση ή χρήση»: όταν υφιστάμενο και αυτοτελώς αναγνωρίσιμο προϊόν, μετά το στάδιο της κατασκευής, αποτελεί αντικείμενο γραπτής ή προφορικής συμφωνίας μεταξύ δύο ή περισσότερων νομικών ή φυσικών προσώπων για τη μεταβίβαση της κυριότητας, κάθε άλλου δικαιώματος ιδιοκτησίας ή της κατοχής σε σχέση με το εν λόγω προϊόν, ή όταν αποτελεί αντικείμενο προσφοράς σε νομικό ή φυσικό πρόσωπο ή πρόσωπα για τη σύναψη τέτοιας συμφωνίας· δ) «θέση σε λειτουργία»: η πρώτη χρήση ενός προϊόντος εντός της Ένωσης ή εντός του Ηνωμένου Βασιλείου από τον τελικό χρήστη για τους σκοπούς για τους οποίους προορίζεται ή, στην περίπτωση εξοπλισμού πλοίων, η τοποθέτηση στο πλοίο· ε) «εποπτεία της αγοράς»: οι δραστηριότητες που διεξάγονται και τα μέτρα που λαμβάνονται από τις αρχές εποπτείας της αγοράς προκειμένου να διασφαλίζεται ότι τα εμπορεύματα συμμορφώνονται προς τις εφαρμοστέες απαιτήσεις και δεν θέτουν σε κίνδυνο την υγεία, την ασφάλεια ή οποιαδήποτε άλλη πτυχή της προστασίας του δημόσιου συμφέροντος· στ) «αρχή εποπτείας της αγοράς»: η αρχή κράτους μέλους ή του Ηνωμένου Βασιλείου που είναι αρμόδια για την άσκηση της εποπτείας της αγοράς στην επικράτειά του· ζ) «όροι εμπορίας εμπορευμάτων»: απαιτήσεις που αφορούν τα χαρακτηριστικά των εμπορευμάτων, όπως τα επίπεδα ποιότητας, οι επιδόσεις, η ασφάλεια ή οι διαστάσεις, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη σύνθεση των εν λόγω εμπορευμάτων ή την ορολογία, τα σύμβολα, τις δοκιμές και τις μεθόδους δοκιμών, τη συσκευασία, τη σήμανση, την τοποθέτηση ετικέτας, καθώς και τις διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης που χρησιμοποιούνται σε σχέση με τα εν λόγω εμπορεύματα· ο όρος καλύπτει επίσης τις απαιτήσεις όσον αφορά τις μεθόδους και διαδικασίες παραγωγής, εφόσον αυτές έχουν επιπτώσεις στα χαρακτηριστικά του προϊόντος· η) «οργανισμός αξιολόγησης της συμμόρφωσης»: οργανισμός που εκτελεί δραστηριότητες αξιολόγησης της συμμόρφωσης, συμπεριλαμβανομένων της βαθμονόμησης, της δοκιμής, της πιστοποίησης και της επιθεώρησης· θ) «κοινοποιημένος οργανισμός»: οργανισμός αξιολόγησης της συμμόρφωσης που είναι εξουσιοδοτημένος να εκτελεί εργασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης τρίτων βάσει του δικαίου της Ένωσης για την εναρμόνιση των όρων εμπορίας εμπορευμάτων· ι) «ζωικά προϊόντα»: προϊόντα ζωικής προέλευσης, ζωικά υποπροϊόντα και παράγωγα προϊόντα, όπως αναφέρονται στο άρθρο 4 σημεία 29), 30) και 31), αντίστοιχα, του κανονισμού (ΕΕ) 2016/429 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), ζωοτροφές ζωικής προέλευσης, και τρόφιμα και ζωοτροφές που περιέχουν προϊόντα ζωικής προέλευσης.

Άρθρο 41 Συνεχιζόμενη κυκλοφορία των εμπορευμάτων που έχουν διατεθεί στην αγορά 1. Κάθε εμπόρευμα το οποίο έχει διατεθεί νομίμως στην αγορά της Ένωσης ή του Ηνωμένου Βασιλείου πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου μπορεί: α) να καθίσταται περαιτέρω διαθέσιμο στην αγορά της Ένωσης ή του Ηνωμένου Βασιλείου και να κυκλοφορεί μεταξύ των δύο αυτών αγορών έως ότου φτάσει στον τελικό χρήστη του· β) εφόσον προβλέπεται στις εφαρμοστέες διατάξεις του δικαίου της Ένωσης, να τίθεται σε λειτουργία στην Ένωση ή στο Ηνωμένο Βασίλειο. 2. Οι απαιτήσεις που καθορίζονται στα άρθρα 34 και 35 της ΣΛΕΕ και το σχετικό δίκαιο της Ένωσης το οποίο διέπει την εμπορία εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένων των όρων εμπορίας εμπορευμάτων που ισχύουν για τα σχετικά εμπορεύματα, εφαρμόζονται σε σχέση με τα εμπορεύματα που αναφέρονται στην παράγραφο 1. 3. Η παράγραφος 1 εφαρμόζεται σε όλα τα υφιστάμενα και αυτοτελώς αναγνωρίσιμα εμπορεύματα κατά την έννοια του τρίτου μέρους τίτλος ΙΙ της ΣΛΕΕ, με εξαίρεση την κυκλοφορία μεταξύ της αγοράς της Ένωσης και της αγοράς του Ηνωμένου Βασιλείου ή αντιστρόφως των εξής: α) ζώντων ζώων και ζωικού αναπαραγωγικού υλικού· β) ζωικών προϊόντων. 4. Όσον αφορά τη διακίνηση ζώντων ζώων ή ζωικού αναπαραγωγικού υλικού μεταξύ κράτους μέλους και του Ηνωμένου Βασιλείου, ή αντιστρόφως, εφαρμόζονται οι διατάξεις του δικαίου της Ένωσης που παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙ, υπό τον όρο ότι η ημερομηνία αναχώρησης είναι προγενέστερη της ημερομηνίας λήξης της μεταβατικής περιόδου. 5. Το παρόν άρθρο ισχύει με την επιφύλαξη της δυνατότητας του Ηνωμένου Βασιλείου, κράτους μέλους ή της Ένωσης να λαμβάνει μέτρα με σκοπό την απαγόρευση ή τον περιορισμό της διαθεσιμότητας στην αγορά εμπορεύματος που αναφέρεται στην παράγραφο 1 ή κατηγορίας τέτοιων εμπορευμάτων, εάν και στον βαθμό που επιτρέπεται από το δίκαιο της Ένωσης. 6. Οι διατάξεις του παρόντος τίτλου ισχύουν με την επιφύλαξη τυχόν εφαρμοστέων κανόνων σχετικά με ρυθμίσεις που αφορούν την πώληση, τη διανοητική ιδιοκτησία, τα τελωνειακά καθεστώτα, τους δασμούς και τους φόρους.

Άρθρο 42 Απόδειξη της διάθεσης στην αγορά Όταν ένας οικονομικός φορέας επικαλείται το άρθρο 41 παράγραφος 1 σε σχέση με συγκεκριμένο εμπόρευμα, ο εν λόγω οικονομικός φορέας φέρει το βάρος της απόδειξης και οφείλει να αποδείξει, βάσει οποιουδήποτε σχετικού εγγράφου, ότι το εμπόρευμα διατέθηκε στην αγορά της Ένωσης ή του Ηνωμένου Βασιλείου πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου.

Άρθρο 43 Εποπτεία της αγοράς 1. Οι αρχές εποπτείας της αγοράς των κρατών μελών και οι αρχές εποπτείας της αγοράς του Ηνωμένου Βασιλείου ανταλλάσσουν χωρίς καθυστέρηση κάθε σχετική πληροφορία που συλλέγεται σε σχέση με τα εμπορεύματα που αναφέρονται στο άρθρο 41 παράγραφος 1 στο πλαίσιο των αντίστοιχων δραστηριοτήτων τους για την εποπτεία της αγοράς. Ειδικότερα, κοινοποιούν μεταξύ τους και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή οποιαδήποτε πληροφορία αφορά τυχόν σοβαρό κίνδυνο που παρουσιάζουν τα εν λόγω εμπορεύματα, καθώς και οποιαδήποτε μέτρα λαμβάνονται σε σχέση με μη συμμορφούμενα εμπορεύματα, συμπεριλαμβανομένων σχετικών πληροφοριών οι οποίες αντλούνται από δίκτυα, πληροφοριακά συστήματα και βάσεις δεδομένων που έχουν δημιουργηθεί βάσει του δικαίου της Ένωσης ή του Ηνωμένου Βασιλείου σε σχέση με τα εν λόγω εμπορεύματα. 2. Τα κράτη μέλη και το Ηνωμένο Βασίλειο διαβιβάζουν χωρίς καθυστέρηση κάθε αίτημα που υποβάλλεται από τις αρχές εποπτείας της αγοράς του Ηνωμένου Βασιλείου ή κράτους μέλους, αντίστοιχα, προς οργανισμό αξιολόγησης της συμμόρφωσης εγκατεστημένο στην επικράτειά τους, όταν το εν λόγω αίτημα αφορά αξιολόγηση της συμμόρφωσης που διενεργήθηκε από τον εν λόγω οργανισμό υπό την ιδιότητά του ως κοινοποιημένου οργανισμού πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου. Τα κράτη μέλη και το Ηνωμένο Βασίλειο διασφαλίζουν ότι κάθε τέτοιο αίτημα εξετάζεται αμέσως από τον οργανισμό αξιολόγησης της συμμόρφωσης.

Άρθρο 44 Διαβίβαση φακέλων και εγγράφων που αφορούν εν εξελίξει διαδικασίες Το Ηνωμένο Βασίλειο διαβιβάζει χωρίς καθυστέρηση στην αρμόδια αρχή κράτους μέλους που έχει οριστεί σύμφωνα με τις διαδικασίες που προβλέπονται στο εφαρμοστέο δίκαιο της Ένωσης όλους τους σχετικούς φακέλους ή τα σχετικά έγγραφα που αφορούν αξιολογήσεις, εγκρίσεις και αδειοδοτήσεις οι οποίες είναι σε εξέλιξη την ημέρα πριν από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της παρούσας συμφωνίας και διενεργούνται από αρμόδια αρχή του Ηνωμένου Βασιλείου σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 528/2012 (19), τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1107/2009 (20), την οδηγία 2001/83/ΕΚ (21) και την οδηγία 2001/82/ΕΚ (22) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

Άρθρο 45 Διάθεση πληροφοριών σχετικά με προηγούμενες διαδικασίες χορήγησης άδειας κυκλοφορίας για φάρμακα 1. Το Ηνωμένο Βασίλειο, κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος κράτους μέλους ή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων, καθιστά διαθέσιμο χωρίς καθυστέρηση τον φάκελο άδειας κυκλοφορίας φαρμάκου για το οποίο εκδόθηκε άδεια κυκλοφορίας από αρμόδια αρχή του Ηνωμένου Βασιλείου πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, σε περιπτώσεις στις οποίες ο εν λόγω φάκελος είναι απαραίτητος για την αξιολόγηση αίτησης άδειας κυκλοφορίας σύμφωνα με τα άρθρα 10 και 10α της οδηγίας 2001/83/ΕΚ ή τα άρθρα 13 και 13α της οδηγίας 2001/82/ΕΚ. 2. Κάθε κράτος μέλος, κατόπιν αιτιολογημένου αιτήματος του Ηνωμένου Βασιλείου, καθιστά διαθέσιμο χωρίς καθυστέρηση τον φάκελο άδειας κυκλοφορίας φαρμάκου για το οποίο εκδόθηκε άδεια κυκλοφορίας από αρμόδια αρχή του εν λόγω κράτους μέλους πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, σε περιπτώσεις στις οποίες ο εν λόγω φάκελος είναι απαραίτητος για την αξιολόγηση αίτησης άδειας κυκλοφορίας στο Ηνωμένο Βασίλειο σύμφωνα με τις νομοθετικές απαιτήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου, στον βαθμό που οι εν λόγω νομοθετικές απαιτήσεις αναπαράγουν τις περιστάσεις των άρθρων 10 και 10α της οδηγίας 2001/83/ΕΚ ή των άρθρων 13 και 13α της οδηγίας 2001/82/ΕΚ.

Άρθρο 46 Διάθεση πληροφοριών τις οποίες κατέχουν κοινοποιημένοι οργανισμοί εγκατεστημένοι στο Ηνωμένο Βασίλειο ή σε κράτος μέλος 1. Το Ηνωμένο Βασίλειο διασφαλίζει ότι οι πληροφορίες τις οποίες κατέχει οργανισμός αξιολόγησης της συμμόρφωσης εγκατεστημένος στο Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με τις δραστηριότητές του ως κοινοποιημένου οργανισμού βάσει του δικαίου της Ένωσης πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου καθίστανται διαθέσιμες κατόπιν αιτήματος του κατόχου του πιστοποιητικού, χωρίς καθυστέρηση, σε κοινοποιημένο οργανισμό εγκατεστημένο σε κράτος μέλος, τον οποίο υποδεικνύει ο κάτοχος του πιστοποιητικού. 2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι πληροφορίες τις οποίες κατέχει κοινοποιημένος οργανισμός εγκατεστημένος στο εκάστοτε κράτος μέλος σχετικά με τις δραστηριότητές του πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου καθίστανται διαθέσιμες κατόπιν αιτήματος του κατόχου του πιστοποιητικού, χωρίς καθυστέρηση, σε οργανισμό αξιολόγησης της συμμόρφωσης εγκατεστημένο στο Ηνωμένο Βασίλειο, τον οποίο υποδεικνύει ο κάτοχος του πιστοποιητικού.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΙ

Εν εξελίξει τελωνειακά καθεστώτα

Άρθρο 47 Ενωσιακός χαρακτήρας των εμπορευμάτων 1. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 952/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23) εφαρμόζεται σε σχέση με ενωσιακά εμπορεύματα που αναφέρονται στο άρθρο 5 σημείο 23) του εν λόγω κανονισμού, στις περιπτώσεις στις οποίες τα εν λόγω εμπορεύματα διακινούνται από το τελωνειακό έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου προς το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης, ή αντιστρόφως, υπό την προϋπόθεση ότι η διακίνηση ξεκίνησε πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και έληξε έπειτα από αυτήν. Η διακίνηση εμπορευμάτων η οποία έχει ξεκινήσει πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και λήγει έπειτα από αυτήν αντιμετωπίζεται ως ενδοενωσιακή διακίνηση όσον αφορά τις απαιτήσεις αδειών εισαγωγής και εξαγωγής που καθορίζονται στο δίκαιο της Ένωσης. 2. Για τους σκοπούς της παραγράφου 1, το τεκμήριο του τελωνειακού χαρακτήρα εμπορευμάτων ως ενωσιακών εμπορευμάτων όπως αναφέρεται στο άρθρο 153 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013 δεν εφαρμόζεται. Ο τελωνειακός χαρακτήρας των εν λόγω εμπορευμάτων ως ενωσιακών εμπορευμάτων, καθώς και το γεγονός ότι η διακίνηση που αναφέρεται στην παράγραφο 1 ξεκίνησε πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, πρέπει να αποδεικνύονται για κάθε διακίνηση από το ενδιαφερόμενο πρόσωπο με οποιοδήποτε από τα μέσα που αναφέρονται στο άρθρο 199 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/2447 της Επιτροπής (24). Η απόδειξη της έναρξης της διακίνησης παρέχεται μέσω εγγράφου μεταφοράς που αφορά τα εμπορεύματα. 3. Η παράγραφος 2 δεν εφαρμόζεται σε σχέση με ενωσιακά εμπορεύματα που μεταφέρονται αεροπορικώς και φορτώθηκαν ή μεταφορτώθηκαν σε αερολιμένα στο τελωνειακό έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου με προορισμό το τελωνειακό έδαφος της Ένωσης ή φορτώθηκαν ή μεταφορτώθηκαν σε αερολιμένα στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης με προορισμό το τελωνειακό έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου, εάν η μεταφορά των εν λόγω εμπορευμάτων πραγματοποιείται βάσει ενιαίου εγγράφου μεταφοράς που έχει εκδοθεί σε οποιοδήποτε από τα εν λόγω τελωνειακά εδάφη, υπό την προϋπόθεση ότι η αεροπορική μεταφορά ξεκίνησε πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και η διακίνηση έληξε έπειτα από αυτήν. 4. Η παράγραφος 2 δεν εφαρμόζεται σε σχέση με ενωσιακά εμπορεύματα που αποτελούν αντικείμενο θαλάσσιας μεταφοράς και μεταφέρονται μεταξύ λιμένων στο τελωνειακό έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου και λιμένων στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης στο πλαίσιο τακτικής γραμμής θαλάσσιας μεταφοράς, όπως αναφέρεται στο άρθρο 120 του κατ' εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2015/2446 της Επιτροπής (25), υπό την προϋπόθεση ότι: α) το ταξίδι που περιλάμβανε τους λιμένες στο τελωνειακό έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου και λιμένες στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης ξεκίνησε πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και έληξε έπειτα από αυτήν· και β) το σκάφος της τακτικής γραμμής θαλάσσιας μεταφοράς προσέγγισε έναν ή περισσότερους λιμένες στο τελωνειακό έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου ή στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου. 5. Εάν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού που αναφέρεται στην παράγραφο 4 στοιχείο α) το σκάφος της τακτικής γραμμής θαλάσσιας μεταφοράς προσεγγίσει έναν ή περισσότερους λιμένες στο τελωνειακό έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου: α) για εμπορεύματα που φορτώθηκαν πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και εκφορτώθηκαν στους εν λόγω λιμένες, ο τελωνειακός χαρακτήρας των εμπορευμάτων ως ενωσιακών εμπορευμάτων δεν μεταβάλλεται· β) για εμπορεύματα που φορτώθηκαν σε λιμένες που προσεγγίστηκαν μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, ο τελωνειακός χαρακτήρας των εμπορευμάτων ως ενωσιακών εμπορευμάτων δεν μεταβάλλεται υπό την προϋπόθεση ότι αποδεικνύεται σύμφωνα με την παράγραφο 2.

Άρθρο 48 Συνοπτική διασάφηση εισόδου και διασάφηση πριν από την αναχώρηση 1. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 952/2013 εφαρμόζεται σε σχέση με συνοπτικές διασαφήσεις εισόδου που υποβλήθηκαν σε τελωνείο πρώτης εισόδου σύμφωνα με τον τίτλο IV κεφάλαιο I του εν λόγω κανονισμού πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, και οι εν λόγω διασαφήσεις παράγουν τα ίδια έννομα αποτελέσματα στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης και στο τελωνειακό έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου. 2. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 952/2013 εφαρμόζεται σε σχέση με διασαφήσεις πριν από την αναχώρηση που υποβλήθηκαν σύμφωνα με τον τίτλο VIII κεφάλαιο I του εν λόγω κανονισμού πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και, κατά περίπτωση, όταν τα εμπορεύματα παραδόθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 194 του εν λόγω κανονισμού πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου. Οι εν λόγω διασαφήσεις παράγουν τα ίδια έννομα αποτελέσματα στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης και στο τελωνειακό έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου.

Άρθρο 49 Λήξη προσωρινής εναπόθεσης ή τελωνειακών καθεστώτων 1. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 952/2013 εφαρμόζεται σε σχέση με μη ενωσιακά εμπορεύματα που βρίσκονταν σε προσωρινή εναπόθεση όπως αναφέρεται στο άρθρο 5 σημείο 17) του εν λόγω κανονισμού κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και σε σχέση με εμπορεύματα που τελούσαν υπό οποιοδήποτε από τα τελωνειακά καθεστώτα που αναφέρονται στο άρθρο 5 σημείο 16) του εν λόγω κανονισμού στο τελωνειακό έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου κατά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου έως ότου λήξει η εν λόγω προσωρινή εναπόθεση, έως ότου εκκαθαριστεί ένα από τα ειδικά τελωνειακά καθεστώτα, έως ότου τα εμπορεύματα τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία ή έως ότου τα εμπορεύματα εξέλθουν από το έδαφος, υπό την προϋπόθεση ότι το σχετικό γεγονός επέρχεται μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου αλλά όχι αργότερα από την αντίστοιχη προθεσμία που αναφέρεται στο παράρτημα ΙΙΙ. Ωστόσο, το άρθρο 148 παράγραφος 5 στοιχεία β) και γ) και το άρθρο 219 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 952/2013 δεν εφαρμόζονται σε σχέση με διακινήσεις εμπορευμάτων μεταξύ του τελωνειακού εδάφους του Ηνωμένου Βασιλείου και του τελωνειακού εδάφους της Ένωσης οι οποίες λήγουν μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου. 2. Ο κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 952/2013, η απόφαση 2014/335/ΕΕ, Ευρατόμ του Συμβουλίου (26), ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 608/2014 του Συμβουλίου (27) και ο κανονισμός (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 609/2014 του Συμβουλίου (28) εφαρμόζονται σε σχέση με οποιαδήποτε τελωνειακή οφειλή προκύπτει μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου από τη λήξη της προσωρινής εναπόθεσης ή εκκαθάρισης που αναφέρονται στην παράγραφο 1. 3. Ο τίτλος II κεφάλαιο 1 τμήμα 1 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) 2015/2447 εφαρμόζεται σε σχέση με αιτήματα υπαγωγής σε δασμολογικές ποσοστώσεις που έχουν γίνει δεκτά από τις τελωνειακές αρχές στο τελωνειακό έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου και εφόσον τα απαιτούμενα δικαιολογητικά έγγραφα έχουν προσκομιστεί σύμφωνα με το άρθρο 50 του εν λόγω κανονισμού από τις τελωνειακές αρχές στο τελωνειακό έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, και εφαρμόζεται σε σχέση με την ακύρωση αιτημάτων και τις επιστροφές μη χρησιμοποιημένων κατανεμημένων ποσοτήτων βάσει τέτοιων αιτημάτων.

Άρθρο 50 Πρόσβαση σε σχετικά δίκτυα, συστήματα πληροφοριών και βάσεις δεδομένων Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 8, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει πρόσβαση, στον βαθμό που αυτό είναι απολύτως αναγκαίο για τη συμμόρφωσή του με τις υποχρεώσεις του βάσει του παρόντος τίτλου, στα δίκτυα, στα πληροφοριακά συστήματα και στις βάσεις δεδομένων που παρατίθενται στο παράρτημα IV. Το Ηνωμένο Βασίλειο επιστρέφει στην Ένωση τις πραγματικές δαπάνες που πραγματοποίησε η Ένωση για τη διευκόλυνση αυτής της πρόσβασης. Η Ένωση γνωστοποιεί το ποσό των εν λόγω δαπανών στο Ηνωμένο Βασίλειο έως τις 31 Μαρτίου κάθε έτους μέχρι τη λήξη της περιόδου που αναφέρεται στο παράρτημα IV. Σε περίπτωση που το γνωστοποιηθέν ποσό των πραγματικών δαπανών που πραγματοποιήθηκαν αποκλίνει σημαντικά από το ποσό των βέλτιστων εκτιμήσεων που είχε γνωστοποιηθεί από την Ένωση στο Ηνωμένο Βασίλειο πριν από την υπογραφή της παρούσας συμφωνίας, το Ηνωμένο Βασίλειο καταβάλλει χωρίς καθυστέρηση στην Ένωση το ποσό των βέλτιστων εκτιμήσεων και η μικτή επιτροπή καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να διευθετηθεί η απόκλιση μεταξύ των πραγματικών δαπανών που πραγματοποιήθηκαν και του ποσού των βέλτιστων εκτιμήσεων.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΙΙ

Εν εξελίξει υποθέσεις φόρου προστιθέμενης άξιας και ειδικών φορών κατανάλωσης

Άρθρο 51 Φόρος προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) 1. Η οδηγία 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου (29) εφαρμόζεται σε σχέση με εμπορεύματα που αποστέλλονται ή μεταφέρονται από το έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου προς το έδαφος κράτους μέλους, και αντιστρόφως, υπό την προϋπόθεση ότι η αποστολή ή μεταφορά ξεκίνησε πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και έληξε έπειτα από αυτήν. 2. Η οδηγία 2006/112/ΕΚ συνεχίζει να εφαρμόζεται έως 5 έτη μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου όσον αφορά τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των υποκείμενων στον φόρο σε σχέση με συναλλαγές με διασυνοριακό στοιχείο μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και κράτους μέλους οι οποίες πραγματοποιήθηκαν πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και σε σχέση με συναλλαγές που καλύπτονται από την παράγραφο 1. 3. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2 και από το άρθρο 15 της οδηγίας 2008/9/ΕΚ του Συμβουλίου (30), οι αιτήσεις επιστροφής που αφορούν ΦΠΑ ο οποίος καταβλήθηκε σε κράτος μέλος από υποκείμενο στον φόρο εγκατεστημένο στο Ηνωμένο Βασίλειο, ή ΦΠΑ ο οποίος καταβλήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο από υποκείμενο στον φόρο εγκατεστημένο σε κράτος μέλος, υποβάλλονται σύμφωνα με τις προϋποθέσεις της εν λόγω οδηγίας το αργότερο στις 31 Μαρτίου 2021. 4. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 2 και από το άρθρο 61 παράγραφος 2 του εκτελεστικού κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 282/2011 του Συμβουλίου (31), οι τροποποιήσεις των δηλώσεων ΦΠΑ που υποβλήθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 364 ή το άρθρο 369στ της οδηγίας 2006/112/ΕΚ είτε στο Ηνωμένο Βασίλειο σε σχέση με υπηρεσίες που παρασχέθηκαν σε κράτη μέλη κατανάλωσης πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, είτε σε κράτος μέλος σε σχέση με υπηρεσίες που παρασχέθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, υποβάλλονται το αργότερο στις 31 Δεκεμβρίου 2021.

Άρθρο 52 Προϊόντα υποκείμενα σε ειδικό φόρο κατανάλωσης Η οδηγία 2008/118/ΕΚ του Συμβουλίου (32) εφαρμόζεται σε σχέση με τη διακίνηση προϊόντων υποκείμενων σε ειδικό φόρο κατανάλωσης υπό καθεστώς αναστολής του φόρου και σε σχέση με τη διακίνηση προϊόντων υποκείμενων σε ειδικό φόρο κατανάλωσης μετά τη θέση σε ανάλωση από το έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου προς το έδαφος κράτους μέλους, ή αντιστρόφως, υπό την προϋπόθεση ότι η διακίνηση ξεκίνησε πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου και έληξε έπειτα από αυτήν.

Άρθρο 53 Πρόσβαση σε σχετικά δίκτυα, συστήματα πληροφοριών και βάσεις δεδομένων Κατά παρέκκλιση από το άρθρο 8, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει πρόσβαση, στον βαθμό που αυτό είναι απολύτως αναγκαίο για τη συμμόρφωσή του με τις υποχρεώσεις του βάσει του παρόντος τίτλου, στα δίκτυα, στα πληροφοριακά συστήματα και στις βάσεις δεδομένων που παρατίθενται στο παράρτημα IV. Το Ηνωμένο Βασίλειο επιστρέφει στην Ένωση τις πραγματικές δαπάνες που πραγματοποίησε η Ένωση για τη διευκόλυνση αυτής της πρόσβασης. Η Ένωση γνωστοποιεί το ποσό των εν λόγω δαπανών στο Ηνωμένο Βασίλειο έως τις 31 Μαρτίου κάθε έτους μέχρι τη λήξη της περιόδου που αναφέρεται στο παράρτημα IV. Σε περίπτωση που το γνωστοποιηθέν ποσό των πραγματικών δαπανών που πραγματοποιήθηκαν αποκλίνει σημαντικά από το ποσό των βέλτιστων εκτιμήσεων που είχε γνωστοποιηθεί από την Ένωση στο Ηνωμένο Βασίλειο πριν από την υπογραφή της παρούσας συμφωνίας, το Ηνωμένο Βασίλειο καταβάλλει χωρίς καθυστέρηση στην Ένωση το ποσό των βέλτιστων εκτιμήσεων και η μικτή επιτροπή καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να διευθετηθεί η απόκλιση μεταξύ των πραγματικών δαπανών που πραγματοποιήθηκαν και του ποσού των βέλτιστων εκτιμήσεων.

ΤΙΤΛΟΣ IV

Διανοητική ιδιοκτησία

Άρθρο 54 Συνεχιζόμενη προστασία στο Ηνωμένο Βασίλειο για καταχωρισμένα ή χορηγηθέντα δικαιώματα 1. Ο κάτοχος οποιουδήποτε από τα ακόλουθα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας που έχουν καταχωριστεί ή χορηγηθεί πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου καθίσταται, χωρίς καμία επανεξέταση, κάτοχος αντίστοιχου καταχωρισμένου και εκτελεστού δικαιώματος διανοητικής ιδιοκτησίας στο Ηνωμένο Βασίλειο βάσει του δικαίου του Ηνωμένου Βασιλείου: α) ο δικαιούχος σήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει καταχωριστεί σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2017/1001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (33) καθίσταται δικαιούχος σήματος στο Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο αποτελείται από το ίδιο σημείο, για τα ίδια προϊόντα ή υπηρεσίες· β) ο δικαιούχος κοινοτικού σχεδίου ή υποδείγματος που έχει καταχωριστεί και, κατά περίπτωση, δημοσιευτεί κατόπιν αναστολής δημοσίευσης σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 6/2002 του Συμβουλίου (34) καθίσταται δικαιούχος καταχωρισμένου σχεδίου ή υποδείγματος στο Ηνωμένο Βασίλειο για το ίδιο σχέδιο ή υπόδειγμα· γ) ο κάτοχος κοινοτικού δικαιώματος επί φυτικής ποικιλίας που έχει χορηγηθεί δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2100/94 του Συμβουλίου (35) καθίσταται κάτοχος δικαιώματος επί φυτικής ποικιλίας στο Ηνωμένο Βασίλειο για την ίδια φυτική ποικιλία. 2. Όταν γεωγραφική ένδειξη, ονομασία προέλευσης ή εγγυημένο παραδοσιακό ιδιότυπο προϊόν κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1151/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (36), γεωγραφική ένδειξη, ονομασία προέλευσης ή παραδοσιακή ένδειξη οίνων κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1308/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (37), γεωγραφική ένδειξη κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 110/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (38), ή γεωγραφική ένδειξη κατά την έννοια του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 251/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (39), προστατεύεται στην Ένωση την τελευταία ημέρα της μεταβατικής περιόδου δυνάμει των εν λόγω κανονισμών, τα πρόσωπα που έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν την οικεία γεωγραφική ένδειξη, ονομασία προέλευσης, εγγυημένο παραδοσιακό ιδιότυπο προϊόν ή παραδοσιακή ένδειξη οίνων έχουν το δικαίωμα, από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, χωρίς καμία επανεξέταση, να χρησιμοποιούν την οικεία γεωγραφική ένδειξη, ονομασία προέλευσης, εγγυημένο παραδοσιακό ιδιότυπο προϊόν ή παραδοσιακή ένδειξη οίνων στο Ηνωμένο Βασίλειο, και να